D
Et his libris ma pôt aliquod habere eos ut confonu qui nò
precapiendi auctoritate sed proficiendi exeritatione sari
buntur anobis. quod genus litteraruz non cu crecendi
necessitate sed cu udicandi libertate legendi. Itag; in eis
squa forte propitera disfionare putantur auero quia nò ut
dicta sunt intelliguntur tamen liberu ibi hêrê lector auditor qu,
uidieui quo uel approbet quod placuerit uel improbet quod of
senderit. Et ideo cuncta huiu mōi uisi uel certa ratione uel ex
canonica auctoritate defendantur ut dêmon strentur sive oio
ita eſse ſue fieri potuiffe qò uel diſputatu ibi ê uel narratu si
cui diſphauerit aut credere noluerit nò reſphenditur. Incano
neca uero eminentia facarù littera / nò licet dubitaie quod
ueru ſit alios ita lego ut quatu aubet ſanctitate doctrinaq; pol
leant nò deoueru pule qua ita ipi ſenſerit. ſed qua mihi
p canonicaſ auctoritates uel probabili ratione qò aueronò
abhorreat per ſua dêre potueru ſt. Quapropter earus nus dumuaz
tractatoribus ſcriptrau fides adhibenda e / quod auoſ quod eis,
fidei tenore ueritatis Abpulatur.

N
Imus peruerſe ſeipſuz amat qui et alios uult errare ut ſu
us error lateat. Ilius quippe ſcripta ſuma ſunt auctori
tate digniſſima qui nullu uerbû nò quod uecare uellet ſed qò
reuo care deſteret emi ſit. hoc quiſ quis non diu eſt affecutus
ſecu das partes hêrê modiſtie qua primas non potuſt hiē ſapi
entie. Quoniam ualut omnia nò penitenda diſuſe peniteat q
cognouerit dienda nò ſuſſe.

L
Actantus quiſt quidu Iliuus eloquenti Crispum filui
Constantini latim litteris erudiuut vir omniu ſuo tpe
erudinſimus ſed a deo in hac iuta pauper ut pleru qu; etuâ ne
necessarys indiguerit utuâ tam nostra affirmare potuſſet
ſy ſacile aliena destruixit.

L
Actantui propter eruditionè ſie interdu legendi arbitior
quo Origen à Arnobui et nò nullos ecclesiasticos ſcriptus
greus pariter et latinos ut bona eoy eligamus utemus
contraria iuta apostoluz dicentez Omnia probate / qò bonu
est tenete. Nec eni propter erudionè eius pralla dogmatu
ſu apiciu dasi ſt nec propter dogmatu pravitate ſiquidem
scripturis ſeis ute edict penitus respuendi. Aliu mihi int
dicere pôr ne legam institutionuz eius libros quib contra

gentiles scriptis fornissime. Qui de ira quos et de opificio duo
uolumina edisit, quos si legere uolueris dyalogû ciceronis
excerpti reperies.

Firmianus qui et Lactantius Arnobius discipulus sib dyocesis
nano principe oculais cum Flabo grámatico. Cui de me
dianalibus ueris composici extant libri nichomede iberho
tream dictu / et penuria discipulorum obgrecâ uocelict eura
tem ad scribendû se consultit. habemus eni symphosiui quod
adolescentulus scriptis africe et opericii de africa uisip nicho
mediâ exarerris scripti ueribus. et alii libri quin scribitur-
grámaticus. et pulcherrimi de jura et. et institutiorum duina-
rum aduer sus gentiles libros sepre
eius de
opers in libro uno
et ad audepiantz libros
duos. de per sectione libri unû. ad probi epistolarii libros
quattuor. ad seueri epistolarii libros duos. ad eujus de opisi-
io dei uel formatione hominis libri unuz. hie mextrema se
necture magister Cæsar. Crispi fili constantini ingallu ki-
it. qui postea apatre interfecit est.

Q
uam fit et fuerit semper cognito ueritatis et quod nec
sine religione sapientia nec sine sapientia sit perturbâ
da religio. C. J.
probanda

De orrore phôz euacuantû providentiâ et publicâ statu-
entuz fice. C. y.

Anim dei potestate regatur mundus annuitoy. c. u.

Off. sib uno hûmili deo particulares plures cœ no posuit t.
et de restituo pietarù. c.º. u.

De testimonys poetarù et phôz. c.º. y.

De testimonio corre ponficiis. Trimegisti et decê sibilla? c.º. y.

De testimonio apollinis deoz. c.º. vii.

De cœitatę eorum qui deos opinătur osse. Et hinc hic error
habuerit origine. Et corpus deo non est necessarû nec pro
pagatioleroz. c.º. vii.

De hercule et de ortu eius et gestis et morte. c.º. viij.

De Esculapio et apolline et neptuno. Marte. Castore polluce
morarii. c.º. xº.

De iplus jous parenby. de ortu et uita flaginosa et morte
et sepultura. Et de officio poetarù. c.º. xi.

Quomodo stori figmenta poetarù ad phisicâ transferat vati

one, c. 11.

Stevićar

Et quod poere et historia euacuat historicoz traditione de joue et
lacurme. Et quid inde eunus docerat in facta historia. c. xii.

Et quia ratione homines dy ceperunt noiani. c. xii.

Et Quaratione esse dy poterit quos sexus discernit. Et quin ma-
tur a de non cadit aut sexus aut corus, aut officiis generandi. c. xx.

Et quia stoa fidez historiaru et poetarui figmenta inanu siveatatoe
peruertur, et que misere et turpitudines diu s referat, c. xvi.

Et Quod transfणnur hi qui deos factos ex homini by mtuutur c. xvi.

Et quod uanos et deuueru nemo stimul colere pot. c. xv.

Et de propria romanoy religione. c. xviii.

Et de acrisijs et ministerys eoy. c. xv.

Et Quis apud romanos tot et tantarui flapstionui fecupus auc-
tor extuerit, et qui apud alias gentes. c. xv.

Et Quo tempore cept vitus uanay flapstionui. c. xxi.

Et Epilogus quo docetur quis sit sapientie primus gradus. c. xxi.

O Vodrationis obliuo et igno rantia flu facit homines in
gratos ueri dei qui colitur inadueriis et inprosperita
te contemnientur. c. primi.

Et Quo fuerit causa singendi simulacra, et quod uerissima dei
mago sit homo, et quod extra se nemo deu fideliter colit. c. iy.

Et O civero et aliy qui ubebantur, sapientes et ceteris dateriis
peccauerunt. c. iy.

Et O nihil maiestatis et reuerentie habent idola. c. iii.

Et O solus omnui creator uerus deus est. Solus q. colendus, nec
elementa nec corpora celestia aliquid duunitatis habent. c. iy.

Et Inquo et stoa decapuit qui stellas deos putant que nſua
volumate mententur sed dei, et qua ratione sic fieri volu-
erit, c. xvi.

Et O nee terra nee aqua nee aliqua pars mundi nee ipse to
tus deus est animatus, sicut stoa mituutur, et aſſerunt
pariter et cuerunt. c. xv.

Et O dupliciter peccant inſipientes, et quod auaritia ſub obre
tu religionis colitur, preualente rationi traditione ma-
loruz, et quiuerint maiores quoy auoritetas puiudicat
ueritati. c. xvii.

Et Orationi potus cimitêou. Etque miracula ſcripta
ſuit ad confirmatione erroris. c. xx.

Lib. Ic

Q. per munidâ diaboli intraut mors. et pululant radices errori. et q[ui] deus i[pe] natura est. qui naturâ primor d[iale]; et omnia fecit ex nihilo. c. xxi.

Q. deus quatuor elementa distit et quatuor qualitates et quatuor tempora. et q[ui] ex calore et humore fit uita. et quare homines magis igne. cetera animalia magis utant[ur] aqua. c. xvi.

Q. creato mundo facta animalia propter homines. et tandem homo i[pe]. Et q[ui]s[it]q[ui] poere finerunt deucatione homines reparasse. Et q[ui] aristoteles faldo putavit mun d[ui] esse eterni. et que int. tres partes. c. xiii.

Q. non c[etera] uel pon te nata sunt animalia. sed disposit[re] diuina. Cui feceret nos deus consuos si s[are] expediret. xiii.

Q. quare duo sunt sexus mundi minoris. i. ho[is]. et quod sit mors et prima. quid s[ae]. et de primorum parentum culpa et pena. c. xxv.

Q. non liber pater fuerit inuentor. u[m]. s[ui] noe post diuuiu et que fuerit oru[to] genti[u]. et qui pruni scientia habuerunt a[strorum] et ignorat[i]i de i. c. xxvi.

Q. De inquinatione angelorum et duobus generibus demoni qu[que] persua[erunt] ut deos colu quos et[u]a p[hi] familiares habuerunt ut s[ordares]. c. xxvii.

Q. pro desse putantur cu[u] nocere desiniu[t]. nec possut aliquod meos qui infide soludant s[ui]t. A[ed]o sanctis subiectu tang[erui] obediu[t]. c. xxviii.

Q. hi astrologi[i]a. ar[i]spic[i]na et omnes artes reprobas inuene -runt et persua[erunt] cultus i[dolor] per miracula et uarias fallaciar[u] tendiculas. c. xxx.

Q. Cur deus humano generi sic patiatur illud. et q[ui] tribus de eausis uana e[que] deorum religio. c. xxxi.

Q. In cultu simulacror[u] nulla p[ot] est e[que] religio n[u]a as[imulatione] i. a[fallaci]a dicta sunt. c. xxxii.

Q. breuis epilogus quo docet gentibus supe[ra]tis s[ibi] a[phis] uta u[ius] imminere certam en.

C. Ommendatur inprimis ueritas et omni p[er]feture eloq[ue]tie. et q[ui] e[u]n sint affecuti p[hi] a[per]itur. et q[ui] p[ilo]sim p[lici] facia scribantur eloqua. Et q[ui] p[hi]s time maxime credendi est cu[u]s[u]a ignorat[i]ia profitentur. c. xiii.

Q. et ipso nomine phie communtur. q[ui]nans fuerit genitalus
prophetantui occupatio. c. ii.

Ex quibus rebus phia constat et quus auctor sult achatemice
secre / que nihil rectus diffinuerit / q[ui] solam opinionem esse in
phia gentilui / qui ideo plus audent / qua errores cori non ar-
guit nisi deus. c. iii.

Quomodo ceno et socrates totam phiam sustulerit de medio
quequasi quodam cuiu bello suis confecta earmis. c. iii.

Contra achatemicos multa sere et natura reru et uite neces
sitas cogit. c. v.

Quo sapientia in medio erantui fuerit et achademici con-
tra phicos et phicos contra achatemicos dimicuerit et q[ui]
sint a listatari exempla q[om]ui. Et q[ui] rationes celestis quenat
lum sere no possit. c. vi.

De morali phia et q[ui] siant utili? ita et ceteris phie parti-
bus sit factior que fierint omnui phoy sere s[ui]e de s[ui]mo
bono. c. vii.

Et vera sapientia docet s[ui]m bonu et q[ui] uti? a fuerint ratio
anaragore. Et ad quod natus sit homo. c. vii.

Q[ui] in eodem errore sult seneca et quid phia fin ipsum. Et q[ui]s
cut deus unus etueritas una / ita una est et simplex s[api]
entia et quod phoriu oratio pugnet cum uita. c. vii.

Q[ui] recte docentes et male uuentos teste cicerone / non utili
tatem exphia / sed inane percapuit oblectatione. eoq sapientia
se ip[s]am bonis artibus semper exercet / et q[ui] non phie sed
sapientie ipi iugiter infestendi sit. c. x.

Que s[er]uerit doctrina epiairi / q[ui] morib[us] omnui approb[iti]s
loquebatur. Et quomodo Leuappi et democriti habuerit au-
ctores errors et fabros athomor[u] et aſſe rtores voluptatis. c. xi.

Quo pythagoraci et stoa contrario epyaureis errore despi-
ant / sic animar[u] inmortalitate statueres / ut eas inuaria
corpora transire mentuuntur / et uoluntaria morte perſuaſe
runt inuiter philofophantib. c. xy.

Et Cicer[on]o et alii ſapiens ſimi immortali tarez animar[u] inſi
deliter docent et q[ui] bona uel mala mors ponderanda est ante
artu uita et gracia deu.

Q[ui] ſocrates inco s[ui]t cordator ceteris q[ui] aſtrutinio celesti
um et naturaliui caufis disputatione, suspendit in quibus

temere eòsumavitur ingemuit et tempus feci in mulis desipuit / quorum subcautur exempla. c. xiiij.

Et plato didicerit associare quod sibi obtineret / humanu gene tis deperiret soietas. c. xv.

Et illud dogna platons non erat nisi criminations et fomes et iur tuum omnium exterminui. c. xvi.

Et minoribus phis et quatenus multa ratione exerit con temptu proficient et erroris afferentator sit. c. xviij.

Et de antipodibus quos ideo esse fineruit / qua opinan sunt mundi esse rotundi. c. xviij.

Et Quot et quanta predicenda sunt alias necessarias gentium probantibus / ut pham nullus affequatur aut rarus. c. xix.

Et doctrina celestis sapienti sola largitur. quia natura cons ap petit / et querens phia non inuenit. Et quę efficax sit loquel et ecclesie sacrariaunt. c. xx.

Et phi sepe recte papuit et interdum iudicem uerui. et qii nò sit eis credendi. c. xviij.

Et inquo solo iuratur conditio creature et in de nec no aut for time. et quo phi sibi inuenit gladiis pereuit. c. xxri.

Et fortuna nihil est quâ phi nòmodo deam / sed deu menemuntur. et quo hunc errorez demones immiserunt eis qui deu nesnebant aut contemnebant. c. xxiij.

Et Epilogus doceret quo transcendit sit auantate phori rece denribus et ad ueram sapienti aspirantibus. s. aduerbum deu inquo solo ueritas inuenitur et iur tis et certitudo. et ab his que dicta sunt addicenda transiti facit. c. xxiiij.

Et domo feci error inomnes sit transfusus etatez et orbem occupuerit / et graviaz post gloriaz sepre sapientium studio perquerende ueritatis exar serit / et studiostus eus se maluerint phos quos sapientes appellari. c. i.

Et ibi querenda est sapientia tibi gentibus est multine titulus et quare pytagoras plato litteraruz persecutores non accesse- ferint ad iudeos. c. iiij.

Et sapientia et religio inoperabiliter coxrent / et necesse est eos dem non diueros esse secretarios sapientie et nummis facerentes. Et qii sit contra natura coele plures deos. et quare necessitate nature oportet deu esse unum um clup sicut et patrem unu. c. iiiij.

Et sapientia spectat ad filos religio adferios et iuri tis quos

Cap. xij. libri.

fons Deus unus solus et uerus quingstatu abdicat filii et fugit
tiui punit seruiz. C. vii.

Q[ui] oracula prophetarui solucite inſpicienda ſunt quos dimittus
eſſe locitos rerui multo ante p[ro]dictarui conuincit euentus . Et
quo tempore prophetauerit moys[es] , quot annus J[os]ſue reſe
rit populi z. quot annis p[ro]ſuerint iudices . qu[à]diu juſtoruz,
regnauerint reges . quo tempore on[ati]us ſit Cyrus . Qu[om]
prophets è ſap[ie] ſ Fundamentu . C. v.

Q[ui] Deus creator omnui commipotentè genuit filiui et per eui
creavit unuuerſa. Testes ſunt trismegistus et ſibille oraaila.
Conſona prophets et ſapientiſmo ſalomoni. C. vi.

Q[ui] nomen fili etangelis et hominibus ſit ignotus / uicet nomen
habet et abutris[que] adoratur. et unde dicatur y[us] et unde ip[s] . c. vii.

Q[ui] filius natus est et naturaliter de patre temporaliter de
iurine matre ſea natuutate in ex cogitabili et meſſabili et
qualiter dicatur uerbui et in quo ab al[y]s angelis differat et
qualiter illi no[di]eantur uerbui dei uel uerba et q[ui] ho[us] ſſe
diſpo[li]bilis et quid daud[et] et ſalomon prophetauerint de hoc
uerbo. et quantu[] ſalomon preceſſerit troianu[] bellu[] et quid
Johannes euangeluſta de eodem uerbo. C. vii.

Q[ui] me tuis dicantur ag辨is logos q[ui] uerbui alatnis . et quid de
eo ſenſerunt gentiles ph[il]o[n]o[] et tr[is]me g[is]istus. c. vii.

Q[ui] de la natuutate filij quam p[ro]phè multo ante p[ro]dictu[n]t. Et
quomodo eductus ſit israel de egypte et quibus ingrau[n]tis
ſiays caput beujs in memoriå apis dei e[gyptioru] figu raue-
rit. Et qu[is] ordo publicar fuerit potestatuz uſq[ui]z ao domi
ni paſſionez . C. x.

Q[ui] que fuerit cauſa meca[n]nationu[s] xp[ii] de concep[tu] et partuut
ginis a prophets predicto de paſſione, reſurrectione, a
ſeſione et iudicio . C. xi.

Q[ui] filius apatre est ſeand[ui] dimittate . et q[ui] gemine ſub
ſtantie eſſe conu[n]tur / tum ex operibus prop[riu]s / tu ex o
ratu[li]s p[ph]aruz / et etiam muleſij apollu[n]is t[est]hmonio . et
quare nec ad ſalomonez nec ad aluiu q[ui]z ad xp[im] reſerri poſ
ſunt ut[u]anu[m] prophetarui . C. xy.

Q[ui] de eterno xp[ii] ſacerdotio quod prophete ſi[cut] et ceteri p[er]
xerunt ſic ex primen[tes] xp[im] y[hi]m ut oracla/nec ad fili-
um Haue.nec ad filiui J[os]ſede ualeat reſtorqueri. C. xii.

Et de uys quas docuit xps qui núqua ſuì honorè ſiut ſipvis. c. xuy.

De baptisimo xpi et miraculis que gesſit incarne an pasſioſque non modo aproprietis pnuſiata ſed etiā uticiemio ſibillat ſiut Acero et varro testantur. ſed oracula ante aduentu xpi nò potueruſt intelligi. c. xuy.

De passione xpi que uideis è ſcandalo et ſtultitia gentibus
quo ſiſuā iurutè contineat etuerà et ſingularem ſapientà
et ueritatiè ſiut propheſe ſuerant plocuti. c. xv.

Q[ui] calumniat iſne eu quasi legis destructorè. et quod p[ra]ſu
[ta]uerit arcarioſio. et quare in illo fieri uita ſit membro. et q[ui]
[mi]hibuerit ſulla carne uſſi. c. xvi.

Que cauſa et quis ordo fuerit dn'ce paſſions. et quib[us] ſit pn[u]tata oraculis. c. xvii.

Demiraculis que inpassione dui contigeruſt. desepultura de
refurrectione et a quibus testimonys prophe taru[i] fi[ca]s robo
retur iſtoru[i]. c. xvuy.

A[que] p[ra]ſectus ingauleà d[i]ns poſt resiſtutione diſcapulis
ſcripturar[u] ſereruſt archa[na] et quare lex uetus dicatur te
ſtamentu[n] nec potueruſt intelligi ante morte d[u]n. et nouu[n] te
ſtamentu[n] ueteris adimpleto eſt. et quib[us] hoc an[] dictu[n] ſit te
ſtimonys. c. xvuy.

De ascensione d[i]n[ie] et diuſione diſcapulor[u] a d[nas]centis e[cc].
[ſi]ndamentu[n] iacendu[n] et roborandu[n]. et demiraculis eor[u]
et quomodo petrus et paulus prophe t aueruſt regem in breu
uentur[u] qui ierofolum[u] deſtruent/et iudeos delectuſt ur factu[n]e. c.

A[que] argu[n]mentis reuincendi ſiut qui diu[n]mis deſtrahuſt ſacra
mentis / et quibus argu[n]mentis utantur infideles ut d[n]nice
incarnations ſi[de]m euacu[n]t. c. xxl.

Q[ui] preceptoris moru[n] uacillat auctoreas / ſin on ſucit ip[u] quod
doet / ſiut in phis[] patet / qu[ui] contra ſua p[re]cepta uivebant. ſed
xps pru[m]us ſeat et docuit. c. xxi.

Q[ui] celeſtem doctorè p[ra]ſectu[]e oporteat. et q[ui] p[ra]ſectu[]e nò p[ra]ſo-
ſit ſine corporis affiſione mortalis c. xxi.

Q[ui] xps licet mortalitate n[u]a, aſſupſerit/ non tam utaly bo-
mines natus eſt/ ſed ex carne iu[ri]gina[] / et q[ui] c[ir]i[n]mmu[n]s
etſet aculpa ſponte ſubuerit p[en]a. c. xxuy.

Domiterio dn'ce cru[i]cis et ſulture et ſignificatione coru[n]
que xps gesſit aut p[hu]lit/ et quod p[ra]ſi[g]uratus ſit in imolato[]e

agui legalis. c. x. v. v.

De porentia huiij signi / et quante efficacie fit inuocatione nois cruel
firi, et quantiij acemonibus timeatur, signi cruicis. c. xxvi.

De uera et singulari religione, et unce dicatur religio. c. xxyi.

De unitate patris et fili / ut liqueat quo unius dei p[ro]e c[oe] cultores
qui duos colunt alteru patre alteru filiu patre, q[ui] immortale filui

De heresibus / quas n[om]odo pp[er]te sed etiam ex / mortui. c. xxyii.
et apti p[ro]direruit e[n] suras, esse utand[as] et quillasola ecc[esi]a
tholica est uera. Inqua c[oe] confessio et medicina p[ec]tator[us] p[en]tit[
]eiam et fidei s[ac]tamenta. c. xlviii.

No diminui et impui est ante d[omi]nare uil p[er]sona uel c[as] q[ui] de
Omerito eus cognoscere. Et quare lapientia iugenda fit reli-
gionu, et q[ui] lapientia huiu mundi litteras facias cont[em]per sit
Ete eloquencia feculo fiut, et pleru[n] ut amply eluc[er]sat ex in-
dustria impugnat ueritatem, q[ui] fere se p[ro]idone is a[ff]toriby i[mi]get. c. J.

Q[ui] er defectu doctoru data e[tem]erarys h[uius] a[ud]eacia i[pi]ugnandi
ueritatem ignota, et hoc p[er]bat ex. duoy quos inbithina uiterat. c. y.

Q[ui] a di[sc]ipulis x[pi]i voluntas mentiendi abfiut. c. u. y.

Q[ui]e responsio flat dicentibus x[pi]i fiuſſe magii qui ſib[ri]t[i]pi[s] co-
traria do[mi]eruit. c. u. y.

Q[ui]are hoc opus m[oe]ptiij ſit et contra quos et ad p[ro]profit. c. v.

De iustitia qu[am]phi et p[ro]e p[ri]ores tantis queſuert iutibus.
Et q[ui]o pro uero habend[us] ſit n[on] ſigmento poetico q[ui]iſtitia et
incolbat et aurea ſiufſe ſecula. c. vi.

Q[ui] cupiditas ſons malor[u] expulſa iſtititia ſua iniquiſtinas pro
mulgant leges. Et q[ui]aure ſeuſu[]z restitutis in electis re-
formando uerareligionez. Et q[ui] deus mala eſſe permiserit. c. vii.

Q[ui]are iſtitiua n[on] uideatur ab h[ui]oibus. et q[ui] h[us] est t[em]plu dei. et
q[ui] deus iuututiby colend[us] est. c. viii. +

Q[ui] omnia mala ex h[ui]o p[uen]uit q[ui] p[lu]res dycolutur. c. viii.

Q[ui] iniqui iuutiti[as] omnibus ab eſſe p[u]tant, et inſu[i]os x[pi]i atro
cuiſ ſeu[i]uit, et q[ui] ſiſtimiludo iute criminore ſiit ſinguiu[n]e
innocent[i]. c. x.

De i[m]pia iniqui[us] p[ot]estate, et ubi ſit uera p[ot]estata. c. xi.

Q[ui] p[er] ſecutores x[pi]ianor[u] fuerunt ip[s] bestys brutiores, et q[ui]
tormitis martres afficiant. c. xii.

Q[ui]o ip[s] carniſch[ui] grati ſe ſtriu qui diligit in[i]miu[s] et ex p[er]
et abiliu[s] est e[cc]e bonu et malu putari q[ui] malu e[cc] et uide[m] bonu. c. xiii.

Q[ui]e patet iu[i]titia x[pi]iane religioneis et ueritatis fidei, q[ui] de cul

toribus deorù crescit ecclesia. quæ xpiam nullis tormentis cœpelt
li possunt ad cultu deorù. et quæ patientia martirù solidissimù xi-
ane religious fundamentù est. c. xiii.

De uera urtute xpianorù / qui phos patientie laudatores ante
cedunt / et quæ stultù est imaginatù terrà ut dei colere. c. xy.

Quare sapientes habentur pro stultis. et quæ in pietate et equi
tare uistitia constat. et quid equitas et quid pietas, quarii neu
tram affectis sunt nihi soli xpiant. c. xvi.

De equitate xpianorù quâ phi nee inuenire nee defen dere potuerit. c.

Quemodo carneades et uera pro utilitate saneta et ueris
in omnib viis forte stultis collegerit inueniri no pos
se et plura notanda. c. xviii.

Contra carneade quæ nee stultus pôt eê stultus nec sapiêm
stus. et quæ inocentibus et uistis semp deus Oprime consolunt
et quæ fit cognitio hominis et dei. c. xviii.

Quænoratio imortalitatis et ueri dei dictorum cæ errorum est
et morte meretur eternâ. et quæ hó no sit hóis cognitior. s. mi-
nis er generationis. c. xx.

De infania coru qui deos coluit et nò audent rationem conten
dere cum fidebus. et quare sacerantoy suoy filètù indièut.
et quæ religio per patientiâ defen denda è et tóre. nò seueria.
et differentia inter uerâ religionê et falsam. c. xxi.

De hoste s uos oderat stulta gentilitas. quorù cultus et iapi
idolatre del truut. c. xxii.

De maligni spiritus fugant cultores suos contra fideles.
et que uera religio uideatur inanis. c. xxiii.

De deus electus suos patiatur uexari. c. xiii.

De donoy tor tores torquebuntur. et malas bestias de ter
ra auferet deus. c. xxy.

Q. Vod innocentia uerissimus dei cultus est / quâ carnalis
homonescit. c. 1.

De deus nee esurit nee sit / cu nò oprte hostias imolari
et quare hoste insolentur dys. et quæ pietà trissimù est ho
mines aueritatez et uistitiâ erudire. c. 11.

De duabus uis urtutù et ueriorù que in y. littera des
gnantur. et de duobus ducibus uarù. c. iiij.

De una urtuts quem elios câpos ducere dicitur et una
orù que duat ad tartara et deducib utriusq. c. iii.

De falsa diffinitione phæ quâ auctore lucillio posuerit phi. c.n.

C. I. LUB V.

Q. qui nesciunt quid boni aut mali quia fonte boni lucidù ne
slibant, et quò constet lucellù falso definisse virtutis officia. c. vii.

C. una erroris est spes sapiente et virtutis et ch una veritatis
et sapiente est simplex. c. vii.

Quare abhìs ueritas inueniri nòpt sed soli ab elecìs inueni
tur per legè dei. c. vii.

C. una veritatis est deu fide liter nostre, quare duiverse leges sunt
agentibus institutù. c. vii.

C. religio deo, misera cordia, ceterur ho. et quas causas edi
ficandi cuitates, et convencendi socialè. Et inuèrions ibo
rum falso commèntis sunt. In quos precipue sit humanitas exer-
cenda, et inquiò liberalitatibus imaginarys pereat opera et
impensa p[er]tinetis. ad quò sit s[per]anda, et que sit uere liberali
tatis mercés, et p[er]natis false. c. x.

De p[er]nio, et q[ui]m necessitate pauperù quib[us] tentatur, de grá-
dibus virtutis. c. xi.

C. qui uera caruerunt humanitate / qui eà inter morbos atè
posuerunt. c. xi.

C. peripate tici wincant stoicos et docent affectiui natur alut
stimulos. non posse, et ch ea que bruis dant sit
s[ing]ula homini insita sunt unuësa. diffinitio affectonis

C. quò peripatenci errueret q[ui] bonus utris mentis. c. xii.

C. ea que ph[is] una p[u]c[ant] virtutes sunt s[ire]ferantur ad deu. c. xy.

C. infantìunt affectibus s[pol]iare iututur. c. xvi.

C. quò p[er]cepra ei diffident aph[is] institutis et p[er]sionate titulis. c. xvi.

C. peripatetè stoicos obliant in defensione affectiui, de f[u]nis,
poctarii. c. xvii.

C. de quib[us] sensiui uoluptatib[us] q[ui] plus uoluptatis h[uius] homo ceteris
animalibus. c. xviii.

C. de spectaculis cuutandis et coru auctoribus. c. xx.

C. de uoluptate auris, et quid s[ibi] velit duinòy eloquiorù sim

C. de uoluptate olfactus er gustus / que iutàda / p[li]licitas. c. xxi.
est ut laqueus moris. c. xxii.

C. de uoluptate tactus que uchemenor êmhoë, et quâtas p[er]
cam diabolus turpitudines ingent. c. xxiii.

C. dolicto coru, q[ui] mulier post concepni est patiens uiri, con-
tinente et incontinenti fructus. c. xxiii.

C. de penitentia, de consiennæ stimulo, de stricto iudicio dei.

quomodo placatur deus, de differentia domi et sacrificie domini.

Et forma laudandi deo et omnis. c. xxi.

Quod dictu in precedentibus libris, quos fit credittu uerit et
qui non. c. XXVI.

Et feci ilimus status futurus est post judicui. quod ratio mihi
non pote comprehendi, et quid ueri sapientia asequitur quis briri
ao gratie. Error stoicorum deatione mundi, et auctore ouz
deo. mundi providentia gubernari. c. XXVII.

Et omnis res etia mala ad aliquem usus facta est. c. XXVIII.

Et quare homo creatus sit. quod contrariis constat. Et ei
uita duplicater proponitur. c. XXVIII.

Et quare mundus creatus sit. Et hymo. quibus sit cultus

Et φιλον φωνenderunt ueritatem integre, et
comphenam defendere nequiquam. c. XXXI.

Et de immortalitate anime, et quib argumentis plato eam affir-
at, de immortalitate anime, utus fidelis affertio etur tu-
tum finis beata trinitas est. Jacte de immortalitate aie. Et quia
tus semel habita perpetuatur. Et una duplex est et due et mor-
tes homini propositae. c. XXXII.

Et resurrektione corpori et animari perpetuata. Jacte de
imortalitate anime contra uicerut et epicur et. De tria mentis
et anime. De resurrektione corpori. c. XXXIII.

Et quib testimonys immortalitas aie approbatur, et futuri
judicui dei, et quantu aritostenus alios uicerit merito. c. XXXVII.

Et de fine mundi et oratore caldeorum. De creatione mundi, et
Et post formula amoru mundus renouabitur. Et mille annu
sunt unus dies dei. Et post judicui mille annis regnabit ele
eti dei in terra. c. XXXV.

Et submersio pharaonis, et liberatio hebreorum figura uit
electorum liberatione, et reprobio damnatione in fine. Et mul
ta signa precedent. Et suma potestas ouiz in afiã reueretur.

Et quon impery ventura sit destruictio, et quidam signa pessunta 4. XXXV.

Et consolentu magni pphte qui interficietur ab antixpo et
resurget die terra et ascendet in cel. et de pereunone
eccleie quâ inferet antixps et de miraculis en. c. XXXVII.

Et quod hec pronutata sint, et deuaticnys prophay, et oraculis
gentiluz uatü, et uersibus fibillum. c. XXXVIII.

Et quod rps descendet de celo et inficiet antixp, tyranos et

et impios delet de terra. ex rps denotet venturus est. Quidem cultores et ipsi dy dabitur incendio ut sibilla parrit. C. xui.

Et Quo aperentur inferi et resin-gent mortui. et qui videlicet di sunc et quinon. et quo hec sibilla p[ro]werit et qua ratione anima cum immortalis sit parbilis esse possit. In hoicos. c. xuii.

Depotentia dei que pro merito c[]uj[us] p[os]t angelos et hoines punire. de carnis immortalitate post resURRECTIONE, DE differentis ignis gehennalis et ignis co[]s. et quid in electis uel reprobis operetur. c. xv.

Et hec aquibus dam dictur e[cc] po[]tica. et unde adnotitiare nerit po[]tay. et quibus de caufis corruperint uentatez et lethei amnez et alia induerent. c. xvi.

Et de resurrectione et p[ro] p[er]hagor[as et al]yph[]i nepte loci sunt de anastasi mentientes ammas inuaria trastire c[]opa. c. xvii.

Et quod utinam cineris sibille post udicui permille annos regna bit interra filus dei cum electis s[]ius in se[]a cuitate qua co[]s t[]ruet. et q[]uod diabolus mille annis u[n]cie tur. et omnis creata r u[n]s u[n]s et ad iu[u]ditat[em] su[]et homini ex rps ab o[]bus co[]letur ut deus et diu[s]. c. xviii.

Et quoniam restant ex quatuor[as] scripturay assertione nisi du centi anni u[s]i, ad rerui. et q[]uod finis n[]o a[]derit nisi i[]oma de structa. c. xviii.

Et quod elapsi mille annis aurei seculi post udicui soluerunt. item diabolus et conatabit gentes ut s[]am expugn[]et cui tate et obedi[b]ut e[]a. et quo e[]a deus o[]io destruere et penitus tradet electis ho[]b[]us trastans ad gloria angeliy post res[]turctione s[]am. c. xx.

Et ex ortatio ut omnes p[er]ent ad susti[]penda ei religione sapientaz per qu[]a p[u]nentur ad beati[]simi eterne iute h[]r- ditate. c. xxi.

Nillus uel negat uel dubitat per rps y h[]im tale quale s[]a e[]ris litteris pronuntiatur nou[i]ssim[]u futur[i]i esse udi cui/i nisi qui e[]sdem litteris n[]e s[]cio qua mere d[]ibili animo sitate seu cecitate non credi/q[]ui a[u] ventatez su[u]a orb[]i de moji[]stra uere terrarui. In illo ita[]q[]ui iudicio uel i[]rea illud udiui h[]as res diar[i]mus esse venturas. H[]eliaz t[]he bit[em] fiem ju[]deorui ant[]rps per se[]citurui - rps indicatur u[]s.

Libet Coelij Latamay zufunam diminaru institutionu aduerus gentes
primis de falsa religione ad Constantinu Imperatorem felicitz inipit.

Insigno et excellenti ingenio iuri, cum se doctrine
pentus dedissent, quicquid laboris poterat im-
pendi contemptus omnibus et priuatis et pu-
blicis actionibus, ad inquirtende ueritatis flu-
di contulerunt, eximantes multo et se excel-
lentus humanarui diuinaruq; reru nuesti
sare ac sere ratione. Fstruendis opibus aut
cumulandis honoribus inherere. Quibus reh,
qum fragiles terrenegi, sune et ad solius corporis ptenet cultu/
nemo melior nemo justior effici potest. Etant quicte illi qui ue-
ritatis cognitione dignissimi, quam sere tantopere cumpuert/
atp ita ut eam rebus omniby anteponebet. Nam et abjecisse
quoſam res famuiares ſuas et tenunxias ſunibis uolup-
tatibus constat ut solam ruidamg; ututute nudi ex pediti
ſequeur. Antu apud eos utritus nom et auctoritas ua
luit ut inpaſe eſſe ſumu boni p[]miu p[]diearent. Seb etq[]p a[]depris
sunt id quod uolebant, et operat ſimul atq[]p industru p[]diſe
runt, qua ueritas iſtque archanu ſumu dei, qui fecit omnia; in
geno ac proprys ſentiby no potest comprehendi, alioquin tuhil
inter deu hominque diſtaret / si consilia et dispositiones illius
maiestatis eterne cognitio alſequeretur humana. Quod qua
ſieri non p[]ot ut homini per se ip[]n ratio humana notofueret/
non et paſſis hominè deus lumen ſapientie conguirèt du-
tus errare ac ſine uło eſtui uagari per tenebras inostra,
bules. Aperut oculos euis alijri ut notionè ueritatis num
ſumz faceret et ut humana ſapientia nullam e[]s monſtraret
et ertanti ac uago illam consque e[]mortalitatis often
deret. Veru q[]ui paſtq[]ui utuntur hor teleſt bis[]ſcio ac munere
quod obuoluta inobſuro ueritas later. eacq[]p uel c[]ſteptui
Doctis eſt / qua i doneis aſſertoribus eget / uel odio in doctis
obinſitam ſi[]n auſteritate qua quâ natura ho[]is pro cluus
muicla pari non p[]ot. Nam qua utuab amaritudo permix-
ta eſt / utia uero uoluptate conota ſunt / illa offenſi hae
delimiti ſeruntur in preceps, et bonorui ſpecie filsi malapro
bonus amplectitur. Succurrendi eſſe his erroribus cre
idi / ut et docti adueram ſapientam diuinaruq; et incocti
aduerà religionez. Que proſſo multo melior. Utilior: glo

niori reputandis est illa oratoria inqua dui uersati non ad iustituez sed plane ad argutissimis iuuenes erudiebantur. a) ultimis, nunc rectius de preceptis cele stibus suferemus quibus ad cultu iuere maletatis mentes hominuz instruere possimus. Nec tam de rebus humanis bene meretur qui scientia benedicendi affert quod pietas innocenter docet iuiere. Idcirco apud grecos maiori in gloriaPhi oratores fuerint. Illi enim recteuiuendi deo tores sunt existimari quod est longe prestabilius, qui bene dicere ad pauros pertinet, bene autez iuiere ad omnes. Multi tamen nobis exercitano illa fietarui lituræ consulti ut iucr maure copia et facultate dicendi cautez uerita tis peroremus. Que licet possit sines eloquencia defendi ut est amultis sepe defensæ tamen claritate et nitore sermo y illustranda er quodam modo diffirenda est ut poterius inanimos influat et ius sua instructa et luce orationis orant. De religione itaqi nobis rebus quod iuris inilibetur. Nam si quidam maximi oratores professionis sive quasi ieterani decursis aperibus actioni suay postremo se phie tradiderunt, et si sibi requenem laboru justitiam putaverunt. Si animos suos in caru reru que mueri non poterant injustione torquerent ut non tam ocuiqnono cuius quessite uideantur. Et quidem multo molestius quato in stus egome ad illa piam uerà diuina sapienti quasi ad portu alquez turritimù trænferà in qua omnia dicti pro iua sunt audiu suama. Faciia intellectu honesta suscoptu et si quidem prudentes et arbitri equitatis institutiones a ulus uiris cœpositas edicti. Quibus cuiu dissidenti lites contèniones quod soperent. Quanto melius nos et rectius dui nus institutiones litteris prosequemur. In quibus non de filiis cedat aut demani conferianda. Sed de spe, deuta, de fa lute. De immortaliitate de deo loquimur ut superstitiones morreras errores qu turpissimos fopiamus. Omnes ergo terrere hucmodi phie auctoribus nihil certi affectentis, aggregiamur. Uam rectam. Quos quidem si putare satis loqueos ad benamuiendu duces esse etiam ipse sequerer et ad nos ut sequerentur hortarer. Sed cu inter se magna concer tatione diffideant fecui quipuleri quid dissidentur, appareret eorum iter nequaqua eis de rebus. Si quidem sibi quod ut e libi

a) Aqui avendig

*Post usus nunc nominis tuu auspicio inchoamus. Confrainne impator marie. qui pimus Romano. & principi repudiiatis et pudiatis etroizib, munificatem deo singulae et vexti et cognouisfà et hominesfà. Nam anni ille

felicissimus orbi terræ, illuxerit dies, quo e deus sumus ad beatum imperium cULمين euexit, salutavem vnueris et optabiliem prænatum, prædaco initio auspiciatus es, anna auxam sublatam, uſtutam reduens, tercium inalocis, facimus exsulti. Pro quo facto dabit tabi deus felicitatem, ventutem diuturnitatem, ut eadem iuſtita, qua iuuenis exsultus es: gubernaculi, p. enam senex teneas: auſque libers ut ipe a pite astepeſi tutalem Romam, hominis trudas. Nam malis qui adhuc adueſus uſtos et alijx teoax, patebus ſeuunt, quatuor ſerius tunc vehenensium idem omnipotens mercedem ſteleſque ſoluerit: quia ut eſt euga pios indulgentiſque pates: ſi adueſus impios ſeueruſſim, iudez: auq religionem cultuq, duumui auipiens defendere: quem poterim, quern alioquam: miſque p quem rebus huamns ſapientia et iuſtiaa restituta est. Omnes eigo.

tù proprias was impressèrunt, confusionem magnam inquirèt
tibus ueritates telisqueunt. Nobis autem qui sacramentum reli
grionis acceperimus cujus fit ueritas Teuelata duiuntur, eù dos
toré sapientie ducet, ut tutus deù sequanur, utuiusque sime
ulla discretione, uteliter sibi et alii ad celeste pabulam reno
camus. Hullius enim suamque animam ebus est, quæ cognite ue
ritatis. Cuque autem argu illustrante septrè volumina destru
naturam, quam eam in finiti pene sit operis et imensi,
ut sì quid hoc dilatare atque ex e equi velit, tanta illi remus co
pia exuberent, ut neque libet modum nec fine reperiat ora
tio. Sed nos idarco brementur omnia colligeamus, quæ que
alianti sumus, tâ clara et lucida, ut magis mira esse inde
atur, etam obfamam, ut eundem bothy ueritatez et his precispue qui
sapientes iugo purotur, uelqutam modo instituendi nobis
homines erunt, hoc est ab errore quoque implent, ad trano
tem vias reuocand. Q. si huerimus ut spero, affercuti, muttez,
os adiutus ubi erant, ac pientissimus fontez. Cujus hauſt
amplius poru conceptus, iuſteribus fitim scendit, at doremus quod
guant. Et uti, illis omnia faciis, præma, manifesta, modo
tem pater, ad perепrem enda disiplinà legendi, ut autem sa
pichet à cœnomare, quum eum citoque cembue, utamur portina
cuius cœnam est, eamque cedant, se eamui manu festa, utem atque, non
tam teſutus religiosus quas prefertur bene morant, ut te
ſomnibus, quibus habent uter vestrù, deos, sequuntur, infra
tus. Parte deſerti ut per papum labitur, lucera reſinquit,
ut uteremere eam ac debiles uterant, his confirmèt, ne con-
tinuerit, velintur, se tante, obinueror atque eroribus
iustar. Qucmque faciant, si quare ſiutur, alio quanto per-
ſuorint. Iste autem præiant, est tanta, ſi moratio ſi ut
ſiqui cœnam ueritate disſuoluerit, ſaet quo referenda
or, quodam ſi uterat, deenda ſat. Cujusnoſtque ſiutâ bre-
uerit, utem, nec telo, utiilla ſi ueritioria ſuſtrix
pioneantur, nec illius inaneſtigione p[ro]obanda ſi pientia.
Sed hanc autem illustrantes, cœnam inſofficio, non putam atro
nostra, ut in dicta questione præciuus ſumere, quæ videtur,
tem, et namnes ſiue provident, que rebus omnibus cò
ſuari, et ſonorem, uel factis ſi omnia uel morat. Cujus en
tem, nequaquaerit est. Cumeque confirmator, ex aurius. Sed
ex antem protageras, qui ex eſulit, et aliy, non multi qui p[ut]a

1, qui d[omi]nus in dubum vestrum et postel dyragoras

uerunt de os esse / quid alius efficerit / nisi ut nulla esse prouidentia putaretur. Quos tamen ceteri phi ac maxime stetet a cernere retulerunt / dicentes nec fieri mundi sive diuina ratione potuisset / nec constare / nisi sūma ratione regeretur. Sed et a), tullius quīnque academice discipline defensor, esset de prouidentia gubernatrice rerui et multa et sepe differuit stolcori argumenta confir maſs et noua ipse aſſerēs plurima. QD fuit cu inomnibus phie ſuolibris / tu maxime inbis qui ſunt de natura deorum. Nec diffiale ſane fuit paucor hominuſ praia ſenentuī redarguere mendacta testimonio populoruſ ac gentuī in hac ſita re non differuīt. Nemo ene est tam rudis tam feris moribus / qui non oculos ſuos in celu tolles / enersi ne ſiat cu puidenza regatur hoc omne quod cernitur / no aliquam tamen esse intelligat ex iparuī reru magittudine / motu, dispoſitione, constantia. Utilitate, pulchritudine, operatione, nee posueri fieri / quin id quod mirabili ratione constat, consilio maio re aliquo ſit instructu / Et nobis iraſ, facillimi est eſequi hanc parte quālibet copioſe. Sed qui multu inter phos agitatur res est, et prouidentā tolleribus ſatis responſu iudicatur ab hoibus argutis et eloquentibus et solerius duine prouidentie per totu hoc opus quod suscepimus ſparſim dicere nos necesse est. Omittamus inſenam hanc gōne / que tu ceteris ſic coheret ut nihil anobis iudeatur differi posse / ut non ſimul de prouidentia differatur. Sit ergo nostri operis exordiuī questo illa corſe quens et ſeunda / utri potestate unius dei mundus regatur, an no multoruī. Nemo est qui deuſapiat rationem, ſecu puer, qui no unu esse intelligat / qui et condiderit omnia et eadem qua condiderit utriusque moderetur. Qud enu multus opus est ad mundi regimen ſiſtinenduī / nisi forte arbitramur / si plus ſint / minus hiē ſingules neruoruī neque utriuī. Quod qde facuit hi quæſe multos uoluit / quia necesse est imbealles esse ſi quidem ſinguli ſine auxilio reliquorui tante jolis gubernati lum ſiſhmere no puit. Deus aut qui è eterna miens exomnuni, neque parte perſerte consummateq; utrutus est. Quod ăueruī ſit / uus ſit necesse est. Potestas enu uel virtus abſoluta ſua retinere firmitate propriāz - do aut ſolidu exiſtimandu est / cu mihi decedere / id perferuī cu nihil posuit accedere. Quis puer poteruſſimiu ſse regem / qui totus orbis habet imperuī. Neque iſeruto cuilluus ſint que ubiſ ſunt omnia, cu ad eui ſoli oes

undiq. copie congregatur. At splures partia ntur orbè/minus
certe opum minus iurii singuli habebit / cum intra p[rae]strips
portionè se quisc[um] contineat. Et de modo etiam dy splures fit
minus ualebunt alys tatu[n]dez in se habentibus. Virtutis at
purfecta natura inco potest esse/inquo totu est / qu[ia] inco inco
pars exigua de toto est. Deus uero si perfectus est / quia perfect
ut esse d[eret] nò p[ot] esse nisi unus / ut inco sint omnia. Deorùs igitur
iurutes ac potestates in firmiores sint necesse est / quatuatu
singulis d[eret] quanti inecters fuerit. J[da] qua nto splures t[ur]
to minores eruit - Q[ui]d q[ui] s[uma] illa rerù potestas ac diuina ius
ne semel quid[que] diuina p[ot]. Q[ui]c[um] eni capit diuisione / et in
terri capiat necesse est. Si aut interitus procul e[ndo]o qui in
corruptibus et eternus est / consequens est ut diu[n] potestas
diuina nò p[os]set. Deus ergo unus est simili esse alius p[ot] quod
tantu[n]dez capiat potestatis. Et in tamen qui multos esse attribuit
tur officia inter se dicunt esse p[ar]tos -de quib[us] omnibus si uolo
co dispu[tab]imus - illud inter iquod ad p[re] sententem pertinere loci te
neo. Si par[n]ti sunt inter se officia / eodem tenoluttur res ut ex
bis quilibet sufficiere omnibus nequeat - perfectus igitur nò erit
qui c[er]tam[que] ceteris non p[ot] omnia habemare. J[da] fit ut ad
regend[us] mun[i] diuinus perfecta iurute opus sit q[ui]mberili
tate multorù. Q[ui] aut p[ut]at hanc tantus magnitude nò p[os]se
ab un[ore]t] fallitur - neq[ui] quanta sit ius ac potestas diuina
maiestatis intelligit. Sed certimat singulari deu qui faceremui
dui potuit / eudem regem nò p[os]se quod ferit. De s[ic] c[oe]tipiat a[no]
quando sit diuini] operis imenitas cum ante nih[il] esse c[ito]
flata / quod opus nisi abuno incobari perfic[que] nò potu[n]t / 15
intelliger multo facilis esse ab un[ore]t] quod e[b]uno consilietur
- Dicat fortasse aliquis nec fabricari quid[que] tam immen
sum opus mundi / ni[l] apluribus potu[n]sse quâlibet multos c[ui]
libet magnos faci[bat]. quic[um] in multis magnitudinis potestatis
q[ui] posuerit / id toru[n] in unu[] confero et inuno esse d[ico] / ut
tantu[n] in eo sit i[n]taru[n] reru[n] quantu[n] nec cogitari nec d[ici] p[ot]
Quam in[re] q[m] et s[en]su deficitus et uerbis / quia neq[ui] tantus
intelligerentur luc[em] p[ectus] humanu[n] / neq[ui] explanationem tata[rum]
teru[n] capit lingua mortale[s] / id ip[s] intelligere nos oportet
ac dicere. - Video rur[s]us quod econtraio d[ici] p[os]set
tales esse illos plures qual[es] nos iolumus unu[n] at hoc fieri
nullo pacto p[ot]. Quorù singulorù potestas progre[n]di longi

gumming

esset ut inhereat et consilio dicti inter se

nò malebit/ occurrètibus sibi potestatibus ceteroy/ necessè è
enì ut suos quifip/ limites aut transfredi/ necat/ aut fitis
grætus fuerit/ ius aliter finib pellat. Non iucètir qui de
os multos esse credunt fieri posse ut aliquiod duierit/ sibehit
Ex qua re disceptatio inter eos et certamen oriatur/ sicut
homerus tellantes inter se deos finxit/ Cui alij trolà capi
uellent alij repugnaret/ Ami ergo arbitrio mundi regi
necessè est. Nifi enì singularù partit potestas adumâ pro
uidentù referatur nò poterit sùma ipa constare/ unoq
mini curà reamplis quod ad cui proprie pertinet/ seut ne
tres quide militaris/ nifi imi habeat duos atip vectorè. Q
sì uno ereratu tor fuerint impatores/ quod legiones/ quod
cohortes quot amei/ quot ale/ primi nec eonstiti pote
rit acies unoqueq pernultu recufante/ nec regi facile aut-
tèperavi quid suus proprys ambilys utantur omnes/ quod
duieritates plus necessant/ quod piant. Ste in hoc rerù naturei -
perio/ nifi unus fuerit adque totus sùme cura referatur/
universa soluerit et corruent. Dicere aut multorù atu-
trio regi mundi, tale est quale siquis affirinet muno cor po
re multas essè mentes/ qm multa et uaria sìt ministeria
membroy/ ut singulos corporis senſus ſingule mites tuge
re creavitur. Item multi affectus quib/ cò mouerit ſolens
uel ad iam iuel ad cupiditare uel ad ieritiam/ ad motu illab
miserationè/ ut ibi omni tonèd mentes putentur apari
Q dìsquis profecto dicat/ ne ipaz quidè que una est hre tude
atur./ Q sì uno corpore tintarù rerù gubernatò nez in
una potider/ et immersis simul intenta è/ ut aliquis exihi
met mundi nò posse abuno regi/ a pluribh posse. Qdnam
telligunt iſi affectores deorù ita cos preſse ſinguis veb
ac partibus dicunt/ ut tamen unus ſit rector eximius
jam ergo ceteri non dij erunt keo satellites ac ministeri
Quorù unus ilie maximus ac potens omnùi his officiis
pfeccerit/ et ipsi ei imperio ac nutib ſuavit. Si immersi pa
res non ſunt/ non igitur dy omnes ſut. nec eni pòt hoc
idem esse quod ſeruit et quod dnatir. Ham si deus nomen
est sùme potestatis incorruptibilis ec debet. Perfectus ipas
ſibilis. nulli rei ſubicetus. Ergo dij nò ſunt quos pate rei unì
maximo deo necessitas co git. Sed quanò frustre fallitur
qui hoc ita putant/ causam huiù erroris paulo post-aperiem

Jomous

CIT IIS

Lefes

Hunc unitatemque potestatis testimonys comprobemus. Prophete qui fuerint ad modum multa / unum deum predictum, unum loquitur. Quippe qui unum de spiritualem plemi / que futura essent pari ac consona voce predictum est, et enim veritatis experres nê putant his esse creditâ. Illis enim nê duнимas hujusmodas fuisse vores aumet / audeueret quia de uno deo p[ro]coniu facerit aut instant aut fallaces fuerit. Actum implera esse imple r[is]que quondie illis / uterentur idemus / et in unam finiam con gruens duinatio ducet non fuisse furoros. Actus enim metis emote nê modo futura preterنere / sed etiam coherentia loqui possit. Nû ergo fallaces erant quia talia loqbantur. Quid ab his tam longe alieni / q[ui]vam ratio fallendi / cum ceteros ab o[rum] fraude cohererent. Idcirco enim ad co[m] muttebatur / ut et pro domes essent maiestatis et / Ac correctores præutatis hu[]nere Preterea voluntas singendi ac menndi e[]co / qui ap[]pos aggregunt qui luera de siderant / que res procul ab illis seis fuerit. Irae enim delegato s[]libi officio finaci sunt / ut dederunt ei —bus ad tutelam iute necessitas / n[ò]modo in futurum / s[]nem indiç[]que laborare / contenti ex temporaleibo que Deus sub ministrasset. In n[ò]modo questu nullu habuerunt / s[]bectam cruicatus ac morte / Amara sunt enim uicibus ac male u[]nentibus p[re]cepta iustit[]e / Irae hi quorum p[re]cepta et argue bannir et phus ebantur / ex cruicatos eos acerbissime nec iuerunt. Ergo quib[] ab fuit studium luci / abfuit etiam voluntas et causa fallendi. Quid q[ui] aliquid e[]co principes aut eni re ges fuerunt in quos e[]s adere n[ò]p[]ot s[]ui p[ro]cio cupiditatis et fraudis / et tamen preconui de singularis eadem qua ce teri diuinatione fecerunt. Sed omitramus sane testimo na propter earum ne minus idonea probatio iudicatur e[]s. De quibus his o[]no n[ò] creditur. Ne namus ad auctores et eos ip[]os ad p[re]batione ueri testes citemus quib[] contra nos uti solent poetae dico et ph[]os. Ex his imui deum probamus necessitas est. Non illu habuerint cognitâ veritatez. Sed qu[]ueritatis ip[]us tanta uis est / ut nemo posse esse tam cecus quin uideat ingere n[ò]que o[]culis duinam, claritatez. Poete igr[] quâus deos carmib[] ornauerint et eorù res geritas a p[re]ficauerint s[]fùmis laudib[] se [p]uissime tamen afficetur s[]p[]a et mente una continerit / regi, o[]nâ. Orpheus qui est ueru[n]sh [s]fùmis poe[]tarù / et equalis ip[]or[] deo. Si quidem tradit.

Orpheus

inter alio nautas cum tindaridis et hercule nauigesse / deum uerim et magni πρωτογονίας 1. primogenitù appellat q̄ ante ipsum nihil fit genitù / sed ab ipso sint cuncta generam. cum dem etiam ἀγιαλὰ nominat / q̄ cum adhuc nihil esset prius ex infinito apperuit. Cui origène anty naturâ / quia cò capere aion non poterat / ex aere unmenso natu esset dixit

et optant

πρωτογονίας πρωτογονίας πρωτογονίας 4. primogenitus p[er]ton ter tus prolixi aeris filius. aliquid eniğd' dixeret amplius nòha tebat. hunc ait esse omnium deorum parente / quorum cauſa celu conderit libers q[ui] p[ro]ſexerit / ut haberent habita celu ſed quod commune: ex iis quibus ad aequi totius arbitio dixit.

homo uſ
homœus

Et uale p[ro] thynus

Nanura igtur ranone docente intellecit esse prestànſimâ potestatè, sed acterre conditricem. Non poterat eni dicere jubeasse esse principê reru / qui erat Sanirno genitus. neq[ui] ip[s]m s[an]tum qui celo natus ſerebatur. Celu aut tanquam deu primi constituere non auſtebat / quod elementi uſtebat ee mùdi q[ui] eguerit auſtore. Iac[que] eni ratio perduxit ad deu illu primo gentum cum aſſignat et attribuit principatu. Homerus nu[que] nobis dare potuit q[ui] pertineat adueritate / qui humana potuſs q[ui] diuina conscripſit. Potuit heſiudus qui deorit genera, honé[rum] libri unijs opere complexus est. Sed tamen nihil de dit / non adoo conditore ſumens exordiis ſed achao quod est rudis inordinate q[ui] materie conſuła conſterges / Cum expla[nare] antre debuerit Chaos ip[er]m. On de. quando. quomodo eònuit confare cepſet / nimur ſicurab alioquò artificie deſpoſita ordinata et effecta ſunt óia / ſic ip[er]m. materia factâ esse ab aliquone cœſſe t. Quis igtur hanc nifi gunt fecit / cui p[oteſtan]ſubiacent omnia. Sed refugit hoc ille dum horret inſognitâueritatez. Hon eni muſarum inſinuetu ſicur aduerbat in helicone carmen illud infu dit. Sed meditat[ur]n[u]enerat atq[ui] paratu. Nostrorum primus chro non longe ſiut auſeritate Cui de ſiuno deo quæmentur ac ſp[er]mi noſat hec uerba ſunt. Principio celum ac terras campos q[ui]liquætes Lucentèq[ui] globu lince titanæq[ui] aſtra Spiritus inſeu alit. totam q[ui] infusa per artus (n)ens agitat molè et ma[n]gno ſe corpore muſeet. Ac neq[ui]us forte ignaret quinam esset ille ſp[er]mi qui tantu[rum] h[er]ret potestatis / declaravit alio loco dicens. Deum nàq[ui] ire per omnes Terras q[ui] tractus q[ui] ma[n]ris celuq[ui] profundu. h[inc]e pecuDES armenta uros geni

Ad�[us] p[ro]ſus vitam

182

omne ferarii. Cuèq; sibi tenuis naſcentem arceſſere iutas. Oui
dus quoq inprincipio preclari operis ſine nulla uocis diffimi
latione / aeo que fabricatorem mundi/ què teru opſtice uocat
mundi fatetur instructù. Sed ſiuel orpheus uel hi nostri qui
natura docente ſenſerunt imperpetuìi defendiſſent eandè qua
nos ſequimur doctrinâ compbena ſueritare tenuiſſent - Sed
bactenus de poetis. ad phos uemamus quorù grawor est au/
ctoritas certus q[ui] uidieù/ qua non rebus commentijs ſed
inueſtigan de ſueritari ſtudiſſe creduntur. Tales mulesius
qui unus ex ſeptè ſapienti nuo ſut quiq[ui] pirmus omniù que
ſiſſe de cauſis naturalibus traditur / Aquam eſſe dixit ex qua
nata ſunt omnia. Deum aut eſſe mentè que ex aqua cau-
eta formauerit. Ira materiam teru posut in humore. primi
pium cauſamq[ui] naſcendi constitut[ur] in eo. pitagoras ia diſ-
ſiniut quid eſſet deus animus per unuierſas mundi par
tes omneq[ui] naturâ comeans atq[ui] diffiſus. Exquo omnia que
naſcantur animalia utam capuint - anaragoras deu eſſe di-
cit infinitâ mentè que per ſe ip[er]z mouetur / ambſtenes mul
tos quidem eſſe populares deos / unu tanen naturalez / toti
ſume artifices. Cloantes et anarimenes erhera dicuer eſſu
mum deu. Cu opinioni poeta noſter alſensit. Tim paterq[ui]
porers ſeundis impribus eter Conugis in gremui late deſce
dit. et omnes magnus aut magno permuſtus corpore ſentis.
Christi p[ro]us naturalè uim diuina ratione p[ro]itâ interdiu
nam neceſſitare deum nucaput. Irem Œno naturalem
du[nam]q[ui] legem horu omnui ſententia qua[ui]s ſt incerta/ eo
dem tamens p[er]spectat / ut p[ro]uocentia una eſſe ſententat. ſiue
eui natua ſue eter / ſue vario ſiue mens ſue fatalis neceſ-
sitas / ſue diuina[er] / ſue quid alio dixeris / idem est quod
anobis dixetur deus. Nec obſtar appellationi diuerſitas ci
ip[er] ſignificatione aduui omnia renoluamtur. at[rit]o[te]les q[ui]us ſem
ipe diſliſcat - as repugnantia sibi et dicat et ſentiat in ſu-
ma tamen una mentè mundo p[re]eſſe testatur. Plato qui
omni[us] ſapientiſtibus iudetur / monarchiam plane aperte
q[ui] defendit. nec erhera aut ratione aut naturâ / ſed ut eſt
dem[n] nominat - ab eo mundi hunc perfectu atq[ui] murabile
eſſe fabricat[ur] - Quem cicer[on] ſecutus atq[ui] imitatus in plu-
rimus ſtrequenter deu confitetur / ac ſupremuz tlocat in
his libris quos de legibus ſcripſt / abeo q[ui] regi mun du ar-

Jouans

Thalos

Putagoras

Aegyptius

gumentatur eis disputat de natura deorum hoc moto. Nihil est pietatis deo. Ab eo igitur regi mundi necesse est. Hulli igitur est natura ote diens aut subiectus deus. Omne ergo regit ipe nunc Quis aut sit deus inconsolatione diffinit. Nec uero deus ipe quin telligitur anobis alio moto intelligi pote / nisi mens soluta est et libera segregata ab omni concretione mortali / omnia sentiens et mouens. / Anneus quoque seneca Qui ex domibus vel acerrimi s tocius fuit / q[ui] sepe s[im]ui deu merita laude prosequitur. Nam cum de immatura morte differuit / non intelligis inquit auctoritate ac maiestatem videlicet tuu rectorum orbis terarui celique et deorum omnui deui / a quo ista numina que sin gula adoramus et colimus suspensa sunt. Iste exborbationibus / huc cum prima fundamenta molis pulcherrime la ceret et hoc ordiretur / quo negat maus quicquid nout natura nec melius ut omnia sub duibus eis ute / quibus ipe per tori se corpus incenderat / tamen ministros regni sui deus genuit. Et q[ui]multa alia de deo nostris similia locutus est Cui mine differro q[ui] alys locis opor tumora sunt. Hunc fatis est demonstrare s[im]uo ingenuo uiro attigitse ueritatem ac pene tenuisse / nisi eos retrorsus infucata praus opinionibus cor suetudo rapuisset / qua et deos esse alios opinabatur / et eaq[ui] mus hominis deus fecit / tanquam senilu p[ro]dicta essent pro diis habenda et colenda crediterit. Hunc ad diminutam moniam transeamus. Sed unu prius proferi quod est simile diuino et ob nimus uetustate / et q[ui] is aui nommabo in diuino velatus est. Apud Cicero ne. c. Cotta ponat s[im]que dispuens contra stvos de religionibus et variate opinionem que s[im]b lent osse de diys / ut more academicorum omnia faceret incertat a quinque fuisse mercurios ait. Et enim eratis per ordine quatuor / quinque fuisse eui aquo sit argus occusus. Obea q[ui] causam megypti profugisse atq[ui] egyptius leges ac litteras tradidisse. Hunc egypti Crinem appellato / aquo apud eos primus anni sui mensis. J[uli] septembris nonen acceptit. J[ac]que opidi condidit / quod etiam nunc uocatur etere mercury auus / et faci inate coluit eui religiose. Qui tam et si homo fuit antiquus / tamen et instructus omni genere de-trine / adoe ut ei multarui rerui et artui scientia trive cognomen imponeret. Hic strip sit libros et quide mulos ad cognitionem diuinarui rerui pertinetes. In quibus maiestatem

famii et singularis dei aſtuerit, id est q[ui] nobis appellat / quib[us] nos
rum et patroz. de neque eis nomen inquiurere / dictus
nus esse dicit / eodem nominis proprietate non egreat obinſus
ſalicet unitate. Ipsi hec uerba ſunt
ſi quod dictus / de eo quod dictus / dictus / dictus
Deo iſt nomen est / qua
ſolus est. nec opus est proprio uterubulo / niſi cu[m] discriine exi-
git multudo / ut una quæq[ui] per ſonam ſua nota et appellatione
delignos. Deo aſt quia ſemper unis est propriu non e[mi]tus
— Superest de responsis carmiſi q[ui] ſacris testimenta
que ſunt multo certiora proſerre. Nam forſtasse in contra
quos agimus nec poetis p[ut]ent esse creo[n]di tuqua uana
ſingentibus nec phis q[ui] errare potueret / quia et ip[er] homines ſi-
eunt. qu. varro quo nemo unqua docior nec apud grecos
unde uerit inlubris reru diuinaru quos ad Cefarè ponu
ſicem marimù ſcripſit cum de quide[n]t vivis loqueretur. / lib-
tos ait non ſuſſe[n]u ſibille / ſed appellam uno noſte ſibillios
q[ui] omnes ſemine uares ſibille ſint aueteribus nuncupate
uel ab unis Delphidis noſi / uel ad consilys deorù enutlan
dis ovo[lo] eni deos non duo[ro] et consilui in / ſo[u]nus / ſo[n]us
appellabant colico ſmonis genere. I[nt]ap[us] ſibillam dicta quaſi
thoo bulen. Ceteru ſibillas decem numero ſuſſe. C[as]p[o]ſes
enumeravit ſub auctoriib quicem ſingulis ſcripeuuerut.
Prima ſuſſe de perſis. Cui[ment]ione fuerit nicanor Cuires
gestas alexandri macedonis ſcripſit. S[er]cunda ſubſam. Cui
memmerit Eupides in Lamie prologo. Tertia delphiæ. De qua
Chrisippus loquitur in eo libro qui de diuinatione composut
Quartà cumæ in Italia. qua neuus inlubro p[u]nica bellu pi-
ſo in annalibus nommet. Quintam Arithæ qua[li] apolldor[u]s
erithreus affirmat ſi[mi] ſuſſe cluez. Eamq[ui] grais poteribus
ſui uaticanata et perituræ eſe troia et homeri menkasta
ſcripturn. Sextam ſamia[as] de quaſſtribit Cratothenes inam
tuq[us] annalibus ſamioru i[te]peruſe ſe ſcriptu. Septimã Cu
manã nomine maltheã que ab alys horephile uel domophile
nominetur. Eamq[ui] non e[mi] libros attulite ad regem Tarquiniu
perſonam atque pro h[ui]s
trientos ph[ys]lippe[s]
poſi[tu]ſasse

p[er]mi n[no]t

ſibillmos

et deus unis. firmi
no[ui]s non maſer. et al
ab deo noſi.

prisum atque pro h[ui]s
trecentos ph[ys]lippe[s]
poſi[tu]ſasse

["emisse. Quorum postea numerus sit auctus capitolio respecto ex omnibus auctisibus et italicus et grevis et precipue erithres coacti / allatisque sulte româ / cujusque fibille noie fuerit. Octauâ helle pontiâ in agro trolano nata, uico marinesco area opidi gergitubum / quâ scribit Et clides ponticus solons et cyri transibus kiaſſe. Nonâ phrigia que uancunata sit antyre. Decamâ tivit em tem nomine albuneâ / que tiburi colitur / ut dea uytâ ripas annus amoenus. Cujus ingurate simula erit eius inuentû est de tenens in manu libri. Harû ommû sibilarû carmina ut feri tur et habentur preter Cymee cujus libri aromaus oculatur nec ecos ab ullo nisi a. xv. uiris inspia fas hakeat et sunt singu lari singuli libri. Qui quia fibille noie inſeribitur / unuus eſſe creduntur / ſunt quâ confuſi / nec diſteriu ac ſui cauſa alligna / ut pôt / miſi erithree / que et nomen ſui ueru carminu inſo vut. et erithreâ ſenominat ubi proculuta est / cujus eſſet orta ba bilone. Sed et nos confuse dicemus fibillâ ſubi testimonys earû ſuere abutêdu. Omnes igitur he fibille unu deu pôdeat maxime tamen arithrea / que celebrior inter ceteras nobilior or quâ haterur / ſiquidem ſenestella Diliget ſtillimus ſcriptor de. xv. uiris dicens, ſeſtituto capitolio retulifè ad ſenatû. C. capionè ſentulez ut Legati erithras mutteretur / qui carmina ſibilina conquifita ad româ deportarêt. Frayq. miſſos eſſe. C. Gabinu", "ch. attaculû. L. Valeruî / qui descriptos apriuatis uerſus cera mulle româ deportauerut. J[erem]i ſupra ostedimus diviſe war vone. J[eh]nibis ergo uerſibus quos vemanu legati attrulerunt de uno deo hec ſunt testimonia. Eiobnooo p[ro]oq[ui]oq[ui]oq[ui]oq[ui]oq[ui]oq[ui]oq[ui]oq[

["Omnis aduerfus eos magis adhibere debemus quid eos deorum suorum reftimonys retumcamus. apollo enique preter ceteros diuinu marimep, fandicaui existimawt Colophome respondens quod delphis credo emigrauerat amenitate aſſe dictus. Quereni cuaſa qui eſſer aut quid eſſer omno deus ſpondit uiti et uno uerſibus / quorum hoc principu est. & c. ut et alii ad dictum suum, & ceteros, ſub cetero, ſi in dictu, & ceteros, ſi in dictu, &c. ut et alii, &c. &c. &c. &c. &c. &c. &c. &c. &

Item rursum, precem in apollinê simulacrum vaga
tus exprimeret ab hoc, ueru su exor sus êsperopin xooxoo
frovaro exa xiopis dyacoo. Quid ergo sipe est nui
ut sua confessione uerberi us ueri dei ac pene subiecte se-
picione. Nam in alio responso ita dicit dyacopo-ol. post
mepidop exa perit nape, axa exa to dyacopou. Nunc iustus
autio. De utrisque generibus in so libro differemus. Sue
rim nobis satis est cy diu honorare se iuiet et incelo colloca
re confessus est id quod res se habet, quod est iuri appellam
di qui deo semper affixit. Retrabant ergo se homines ab
erivibus et abiectis religionibus praus parente sui deo
cognotant. Cujus nec iurtus existimari pot nec in magno
perspici nec principu i compendi. Cu ad illu mens hume
inueno et acaimen et memoria peruenere / que si subjectis
eri dommatis omnibus iis subject, heret. Deficit nec in alio
ulterius quo progre di poterit. Veri quia fieri nô pôt quin doq
sit aliqui esse coperit / Consequês est ut qum nihil ante illu su
it ipse ante omnia ex se ipso fit procreamus. Jecq ab apollu
X. 1. 1. 1. 1. 1. nominatam
Quod seneca homo acutus in expectanotus, nos inquit alium
de pendorus. Iste ad aliquè respiamus, cui quid est optimu
innobis debemus. Alius nos edidit. Alius instruxit. Deus ipe
se fecit. His iegitur tot et târis testimonys probabur unius
dei potestate ac prouidentia mundi gubernari. Cujus u m
maiestatis tantâ dicit esse intimeo plato / ut eamque, men
te consipere neq. uerbis enarrare quisquam posse obnudet
in extimabilez potestate. Dubiter vero aliquis an quod? diff
ecle sit deo / quittantâ tâq. mirifica opera prouidentia exigi
tantâ. Iuritute constitut. Harione perfect. Nunc autem spii
sustentet. Potestate modere etur. Inercogitabilis. meffabili
er nulli alij satis notus quâ sibi. Unde merci de tantâ maestate
sepius cogitati. Oui deos colunt interdù inderi solent tace
ct/ tam incognitabiles / tam ex cordes / tam nò multu mutis alâ
libus differentes. Quiccedant eos qui geniri sunt maris et
feminecorru aliquod maiestatis dimnes iuritut se potius
se. Cui sibilla erithrea dicat. Et ex eo quod est apollu
quod est ueru sicut appareret. Herculez
apollinê, liberu, mercurui. Soude quod cum Ceteris hoines
fuisse / qum sunt ex duobus seribus nati. Quid est aut a deo

coup tans mundi nuncui il-
ustrans et sapiens demon

demones qui percutit scutat
et orca magus in dessefti doma
nur sub salina dei
vorbore

Ex Ippônatur. et ex Ippôb gomniuf. ino
naturâ.

Ca7 wy

aut impoffit

non poterit ac vini fumo:
ribus et mahure deus
formatusque

182

lufes

tam remoti  Philinus quod ipse propagandam sobole mortalia tribuit et quod sive substantia corporali nullum poteat. Et ergo sive sunt mortales, eterni, quid opus est altero sexu, numиз ut generent ipse progenie quid est opus cum successione non egeant, qui semper sive futuri. Nam perfecto in hoc ceteris quod animâtribu, dueritas sexus et consio et genitatio, nullam habeamus vobis, nisi ut iis generaui, utemur quod concione mortaliarum obirura, mutua possunt successione, et servari. Deo autem qui est semperius neque alter sexus neque successio necessaria est. Conscio aliquas ut habeamus, nei munissent uel quos ipse possit dixi. Ouius igitur sexu opus est, feminae, cum deus qui est omnipotens ut uocatur, sive uti et opera, fume poterit filios procreare. Nam sibiutur, si minuti ânia libus id propositur ut sibi eolus natos eis quibus herbis ore legant, ac existimur aliquis ipse deus uti et permutione sexus alterus non posse generare. Ilios igitur quos imporiti et insipientes tincidunt, deos et nuncupant et alterant. Nemo est tam inconsideratus quin non intelligat, utile morales. Quomodo ergo inquit aliquip aliquis, ut creditur, semper quia reges mariti ac potenti, sive deo merita, ututur suarum aut munerat, aut arsit, te percutit, cum eam, ut ille est, his quib, imperauerit, in memorem, ut transferat. Quisque dubitet, te eorum gestis et factis, considereret, que munierat, tam poere  Philippi ueteres pindari. Deinde, quod obitutem clarissimus et quasi Africanus inter est, hancernem nòne obrez, terre quæ peragisse et purgasse, narratur, si pris libitinus adulterus, inquinavit. Nec mirum est, effet-adulterio genitus aleminen, quod tanquam potuit, ut etesse cito, in quod sive ipse meus maneratus et matres et famulus contra omnes leges infinias, flagine, testare, affectat, sed ne iugatoque magna et mirabilia gessit, takenuncanda est, ut iustitibus duarum obuenda iudicatur. Quid enim, tam magnificat, si leone aprum stravit, si duos decet, lagittus, sit egui, stabulam egisserit, suirginem, meat, angulam, uteruit, ut equosque ceteros, cum domino intereemit. Opera sive ita fuerit, ut minis tamen, illa tamen que uicet fragilia et mortalia, filerunt. Nulla est enim quod dator, tanta uis que non ferro aut unibus debilitari frangit, posset. At enim, nuncere, iracundia cobiberit, fortissimi est, que ille nec feat unius

Cuius in stranœ
pro hancधarudlo

nee potiut. hec qui facit /nò modo ego eit cu simis uris ei
puro. sed similimù deo idico -Vellè adreusset de libidine,
luxuria. cupiditate. insolentia ut iuritque eius impleret que
deo similem iudicabat. non enim fortior iudicandus è quile
onem qùi violentà et inſe ipò inclufam superat iracidia.
Jam qui rapacilimas volueres delect qùi cupiditates a
iudissimas coueret / aut qui amagonè bollatricem qùi qui
victa decor de suo egent / que magis ſunt perniciosa qua do
mestica et propria mala ſunt / illa que iutari poterè et
caveri. Et quò fit ut ille solus ur fortis debeat iudicari q
temperans et moderatus è er uſtus. Q[ui] cogitet aliquis
que ſint de opera iam hec oïà que mirantur homines mep
tissimi iudicula iudicabit. Illa enim non diuinus iurutibus
quas ignorant sed inſirmitate ſuarù wriu meruitur. Hi
illud quidè nemo negavit herculez turisheo, t[em] seruieſt
ſe regi / quod aliquatenus honestù iuderi p[er]t. ſi et à impu
dice mulieri Omphale / que illu uestibus ſuus indutù ſedere
ad pedes ſuos ubbat penſa ſaientè. detestabilis expedito
ſed tandem erat noluptas. Q[ui]d tu inquiet aliquis / poesine
credendùi puta. Q[ui]d nipiure. Non enim ita lucius narra
t aut lucanus qui dys er hominib non p[er]peterit. ſed hi ponſt
mù qui deorù laudes canebat. quibus igt[ur] credemus ſiſidez
laudantibus no habemus. Q[ui] hos mentiri putat profectur
alios quibus credamus auctores / quinos docent / qui ſi ut
iſt dy. quomodo -unde orti, que ſit uſ coru, qui numerug.
que potestas. quid in his admirabile. quid cultu dignu. go
demq[ui] certus iueris / q[ui]misteru nullus dabit. Credamus
igt[ur] uſtis qui nò ut reſhenderent ſunt locuti ſed ut p[er]ſoient.
Nauigaut ergo cu argonautis. expugnaut q[ui] troia irat?
laomedonti obnegat sibi pro ſilie ſalute mercedè. Unde
quo tempore ſuerit apparet. I[am] dem ſuwore atque infania per
cutis / uxore ſua cum liberis intereunt. H[unc]e homines deu
putant. ſi Philoteta heres ſuus no putat ut / qui faciem
suppoſuit arſu. qui artus eius ac nervos cremari ac
diſluere iudit / qui oſſa eius ac cineres in oecio monte
ſepeluit. pro quo munere ſagittas eu accepit. Esaula
puis et ipè no fine flagito apollus natus quid fecit alii
ud diuinus honori, dignu iſt[ur] ſanaut yppolitui. Moru
tem ſane habuit elariore q[ui] acceo meruit ſubminari. H[unc]e

Libidem vmat pudors ar
fume debellatricem aut qui
fumit de prabulo q[ui] qui

Tarquitius de illiustribus uris disterens ait incertis parentibus
natibus expositis, auenatoribus inuentis canino lacte nititur
tum. Chroni traditù didicite medianaz, fuisse ait meus
seniù, sed epidurì moratur. Tullius autemmosuris ait se
pultù — Ondapollo pater eius; nône obamore quofla
graut turpissime gregem pault alieni, et muros laome
donti constitut cum neptuno mercè conductus /que
illu negari potut impune. abeo q[ui] primo rex perfidus q[uid]
cum dys pepigisset didicisset abnegare. Iste für mosù puez
et dum amat uolaut, et dum ludit occidit — hominada mars
et per gratiâ cedis crimine ab athenensibus liberatus ut
underetur, minus ferus et immans aduteriuz cu uenererò
misit — Castor et pollux, dum alenas sponas rapuit esse
gemini desierunt. Ham abe inurie concitatus j[as] das altez
gladio transuerit aut / et cos d[è] poete alterus tuere alter
nis mori nari de / ut iam s[int] non coru t[n]i / sed omnium mor
talium muserimui / quibus semel mori nò licer. Hos s[amen] ho
merus ambos simplater non ut poete solent morntus esse
teretur. Nam cum faceret in muvis assicentè priamo hele
nà auctos grecie principes recognosere / solos aut sefrates
sios requirere / subire atque orationi eius huncuerit. h[oc] aut
a[t] illos retinebat terra sepedos. — Fúr ac nebulo mercuri
quod ad famam su[rum] reliquit / n[isi] memorâ fraudu s[ur] / celo sti
licer dignus / qua palestram docuit et Juram primus inuenit
— Liberu patre necessè e[m] in senatu deorù prime auctoritatis pr[um]
meq s[in]e / qua præter j[oue] solus omnui truïphaut. Exercti
tù dixit, indos debellaut. Sed inictus ille s[up]erator indicus
maximus obamore et libidinè turpissime iuctus è. Delitus
enit crenâ cum seminio comitatu nactus è impudicâ mulie
rem in littore / ac fiducia victorie et indite / utur esse uolupt
ne nimui mollis underetur. Atque illam patris prodivit. fru
tris interempti acem ab alio relictam et repudiatâ incoiu
gem s[ibi] uendiquavit et liberam fecit / et cum ea pariter a
scendit in celui — Ond horu omnui pater i[upiter] qui in
s[ol]em p[er]atione optimus maximus iuicipatur — nòne a
s[ua] prima p[er]uenit impuis ac pene paricida dephenditur
cum patrem regno expulit atque h[uius] magnam / nec ex pertaint
morte delectis senis cupiditate regnandi. Et cum paterni
s[oli]uz peruiu per armam expulsam / bello est atitanibus laces

Omnino Sigmos quas tenebat in periclitio et in telerrabile eis quod solum sibi erat adhuc sibi solum

Jovis in Civevone

Zi Cay

Jupiter dixitque nuncipalibus

situs quod humano generi prinapuî fuit malorum. Ondiuicet
ac pace in perpetui compata religuâ suâ utam instipris a
dultery et consiprisit A Amphitheatricâ et sindarit pietate no
poterit, quorù domus decedant ac infamia plenissima reddantur
illud uero silme impietatis ac sceleris quæ regni pueri raput
ad shiprù. Parum enim indebarat sive expugnandæ femina
rù pudicacia marilothus esset ac turpis/misi erat seruio
inuiam faceret, hoc est neruî adulteruî quod fit contra
naturâ, hec qui facta iudicimus an maximus. Certe opti
mus non est quod nomen acorruptoribus ab adulteris ab
incestis abest. Nisi forte nos erramus homines qui talia sibi
tenentur sceleratos nocamus ac perditos omnino quæ perus de
guissimos iudicamus. Stultus autem, quidem, tullius etiam. Quem
tria adulteria obecte /eodem Jupiter quæ culebat admiſit
Qui p. Clodo sororis incesit. At illi optimo, maximo etem
fuit et soror et comut. Quis est entremens / qui hunc incedo
ignare pietet / qui interra quidez nec debuerit. Nos inſulte
quidem poeta truiphum Cupidinis ſtripit / quod inibronò
modo poterimus cœoru cupidinò sed erat uicture facta.
Enumerans enim amoribus ſinguloz quib in pureitate cupi
dinis deditione quæ uemſent inimur pompâ jinguitur
cum ceteris dys ante curvus truiphantis ducantur catenæus
Eleganter id quide poeta figuravit. Sed tamen no multum
ſtat auero. Qui enim iuruit et expers / qui cupiditæ ac uti
dumbus male uincatur / non obediunt utilemque ſimillim
ſubnectus et ſempiterne. Sed omutamus demoribusQUE
rem consideramus ut intelligant homines in quibus ruerunt ut
famur eorum, Egnare in celo iubeo uulgus eximiat. Pod
ctis pater et inderctis pilaſum est quod religio ipse et aconionæ
et ymi et celubra et simulacra demonstrât. Etiam tamen
Saturno et tita genuni confitentur. Quomodo poteat est aut
aut ut air poeta hominuè reniret repertor ante eum ortu in
nita hominuè media fuerint / eorumque sibi fatum regnâ
te iuxerunt et priores luce quod iuxerunt. Video alii deo re
gem ſuſſe primis temporibus alii consue quætibus pot ergo
ſien ut alius ſic poetae futuris. Siem præus regni immutati
est, ac ut expers et erà posterus poſse mutari / nisi forte
ſaturnus gonerare ponut forhorè. Jupiter nò pote, atqui di
duinuè imperiuè tamper imitabile est. Pot ergo iuxerunt

1 aut

aut fit et mutabile est fiendi poterit, ſempotest autem inutabile est

amittere sicut pater eis amiset. Ita plaine, nam cum idè nequr
ginibus neq mariis inquiā peperasset, abstinuit, setamen u-
na teride, quæ resonantur futre majore patre suo futurum quibus
ex illa natus fuisset. Et primu inco non dei eui nifi. Themis fu-
tura dixisset, ipse ne sicut est. Si autem diuinus non sit nec deus quæ
sit, unde ipa diuinus nonatur, ut ab hoec huāntas, deinde con-
sientia imbeccutatis qui timiuie ung; majorè. Quod qui facte
sunt profecto non esset se maximu / quando quidem pot alio ma-
ius existere. Idem per higiam paludè sāssime iurat una sliper-
stio superis que reddita diuis. Oue ista supe resistio aut a quo
reddita est. Ego aliqua potestas maxima est que peierantes
dos punitat. Oue tanta formido est paludis inferne. Sunt
immortales quid meruant eam quâ iussuri non sunt iniquos
mori necesse est. Quid igitur homines oculos suos in celuz
tollunt / qui por superos dicerat / cum ipse supei ad inferos re-
uoluerat / ibi; habeant quod uenerentur et adorunt. ILLUIDIO
quale est esse fata / quibus dy omnes et ipse jupiter pareant. Si
par caru tanta uis est ut plus possint quæ colestes unuus quæque
vector ac diis / cur non ille potius regnare dicantur, quarii le-
gibus et statutis parere omnes deos necessitas cogit. Nunc
Cui dubui est qui, is quia iurare obsequiatur maximus
non sit. Nam sive non accipiat fata s, ficiat. Nunc ad illud
quod omiseram redeo. Inuna ita quæ sola fuit commentor ei
eam deperiret, non urritate aliqua sed metu successibus. Oue
formido ungus eius est qui sit mortalis et imbeallus / et nihlu
Quippe qui potuit / et tunc cu nasceretur extingui / sicut fra
ter eius ante genitus extinctus est / qui in iuuiere portuisset
nuquam unioni cessisset imperuz. Iste aut furio sicutis fur
tingi nutritus
appellatus est / non ut in pu
tim a feruore celestis istis uel quide sit dator et animātibus
inspireret animas / que iurtus solus ei e. Qua oni inspirare
possent animā / et ipse accepte alii deo. Sed quæ primus ex fatu
nalibus iurerit, potuerit, ieri homines alii deum habere
rectorem, si saturius non fuisset, aburore delusius. At enim
peter ista fineruit. Errat, quisquis hoc putat. Illi oni te ho
minib, loquebanur / sed ut eos ornaret quorum memoriam
laudibus celebrabāre deos esse dixerunt. Itaque illa potius fiet
sint que tanquam de dys non illa que tanquam de hominib
sunt loqui / quod clarum fiet exemplo quod inferemus

Strix

Irae in eis, in eis in eis, in eis in eis

Jupiter in auro
Imbrem

Papri Granimachus
Honoref

Tropae
Io iis

Mos poctans

/ postern officium

Danè iuolaturis aureos numos largiter infiniti eius infudit hec mercés stipri fuit. At poete qui quasi decet loştantur ne au-ctoritatè credite maiestatis in fringerent fingerit ipse in au-teo imbire delapsi, eadeque figura qua imbres ferreos dicit eil multitudinem telori sagittarii de sevribunt. — Rapuitque dictur cathamiti. Poeticus color est. Sed aut per legionem habuerit in aquila figuratâ / scut taurû cum rapuit et transfuerit su-topâ. Eodemodo convertisse in boulê traditur. Jo Inachi filius q-ur utam Junonum effugeret ut erat setis oblitâ iam bos tranaf-se dicitur mari megypti quod ienisse / atque ibi recepta pristi na specie dea facta que nunc Ysis uocatur. Quo igitur argu-mento probari poterit nec europâ in tauro sedisse. Nec Jo boulê factam quod certus dies hêr in fatis / quo Yfidis naugui ce lebrabitur. Quæ res docet non tranastse illam sed naugastre Igitur qui saperet sibi iidentur quia intelligit uilium tenebat corpus in celo esse non posse totam ganimedeâ fabulâ pro sibi repudiant / nec sentuit in terra i de se flecti / quia res ac libi do ipsa tenenda est. Non ergo res ipsas gestas fingerit poete. Quid sibi facerent essent uantifimi. Sed rebus gestis adderit quibus colorè. Non enus obtrectâtes illa dicebant sed ornare cupides hinc homines decapuitur maximeq. Dum hec oïa flecta apoetis esse arbitrantur colunt quod ignorant. Necuit enim quicteque etice hæentie modus quouque proglodi fingendo liceat / cum officiis poete in eo sit / ut eaque iubeat gesta sunt in alias speciis obliquis figurat ionibus cum decore aliquo conuerit traducit. Notum ait quod referas fingere / id est ineptus esse et menda cem potius quod poctam. Sed fixerunt ita que fabulosa creduntur. Unde etiam illa que de dys feminis deorum, cœnubus dicta sunt. Cur igitur sic figurâtur / sic coluttur. — Nisi forte non tantus poe-te sed pictores etiam fictoresque imaginem menti tur. Stein he est Jupiter qui anobis dicitur deus / si non est qui ex satureno et ope natus est non oportuit / nisi solus simulacri intemplus omnibus collocari. Quid sibi mulierem effigies uoluit? quid se xus infirmus in quę si cecidit hie Jupiter. Cum uero ipsi lapides hominem fatebuntur / mentitos esse poetas ait. Et his tamen credunt jmo non esse mentitos re ipsa probant. Ista enim deorù simulacta confinunt / ut ex ipsa diuere sitate sérus apparer-uerat esse que dicunt poete. Nam quod alud argumentum hêr imago catamit et effigies aquile cumante pedes ponuntur Jo

Iis in templo

ius inter plis et cum ipse pariter adorantur / nisi ut nephandi
sceleris et cum ipse pariter adoratur / nisi ut nephandi sceleris ac
stupra memoria maneat ineterim - Non igitur poetis totum fit
ctum est / aliquid fortasse traducti et obliqua figuratio ne oblit
ratu / quo ueritas muelata tegeretur - Acta illud & fortitio ne re
gnorit. Aument eni jovi celu obligit se. Neptuno mare inferna
plutoni. Cui non terra potius inforte tertia uent / nisi quin
terra ros gesta est. Ergo illud miuero & regnui orbis ita porti
fortitij funt / ut orientis imperii jovi cederit - Plutoni cui co
Gnomen agesilao fuit pars accutent alius obtingeret. Eoq pla
ga orientis ex qua lux mortalibus datur superior / occidentis aut
inferior esse iudeatur. Sic ueritati mendacio iuelavit / utueri
tas ipa perfuasioni publice nihil dero gavet - De neptuni forte
manifestu est / Cum regni tate fuisse diamus - Quale d. Anto
ny fuit infinitum illuo imperii. Cui totius ore maritime pote
statem senatus deceteruar ut predones persequeretur / ac
mare omne pacaret / sic neptuno martima omnia cum infulis
obuenerunt - Quomodo id probari pot. - Nimur uetereshi
storie docent - Annquis auctor enhomerus qui fuit ex cui
tare messana res gestas jovi et ceterorui qui dy putantur
collegit historijs / contextur ex titulis et descriptionibus
factis que manu quibus tempus habebatur - maxime q
infano jovi triphili ubi aurea colunam esse posita / ab ipso
joue tinguis indicabat - Inqua colu na sua gesta per scrupli
Ut monumentu posteris esset reru suarui - hanc historijs et in-
terpretatis et Emus et Reatus. Cum hecuerba funt - Obijupi
ter neptuno imperui dat maris ut infulis omnib / et quela
esse ut seaus mare omnibus regnaret. Vera funt ergo que lo
quintur poete / sed obtentu aliquo specieq, uelata / Potest et
mons olimpus figurã poetis dedisse / ut joue dcerent celi re
gnum esse fortitij q olimpus ambiguï nomen est et montis
et col. Inolumpo aut et joue habitasse dotet eadem historia que
dict & tempestate jupiter in monte olimpo maximã parte
uite colebar, et eo ad eui in us uoliebant sique res inconterou
sia erant. Item si quid noui inuenerat / quod ad uita huma
nam utile esset / eo uoliebant atq jovi ostentebant - Multan
bunc inodi poete transferunt no ut in deos meniantur quos
colunt sed ut figuris versificoloribus uenustate ac leporè carmi
nibus fun addant - Qui aut non intelligunt / quod aut quare

Vegny fourno
Jouis Neptuni plutonis

quisque figuretur / poetas uelut mendaces et sacrilegos inse
quavitur. hoc errore decepti et à phi quæ et que de jove feruntur
minime convenire in deu iudebantur / duos joves fecerunt
unum naturalem, alterum fabulosum. Viderunt ex parte quodem
uerunt eum salicet de quo poete loquentur hominem fuisse. In
ullo autem naturali jove uligari consuetudine religionis indici
erruerunt quæ in deu nomen hoc tristuleruè. Qui ut sibi
dirimus quia solus è non indiget noire, jove aut illuè esse quu
sit ex ope saturnoæ natus negari no potest. Vanuitque sua
sio è coru qui nomen jovi sìmo jovi tribuuit. Sol est enim
quidam errores suos hæ excufatione defendere / quodconuen
de uno deo / cum id negare no puit / sì sim se colere affirmant
veru hoc sibi placere ut iupiter nominetur Quo quidabatur
dus. Joviter eni sìne contubernio coniugis flueq. coli no
solet. vi quid sit apparet / nec fas est id nomen transferri
ubi nec minerua est ulla nec juno. Et huius nominais pro
prietas non diuutam exprimitur im bumanæ. Jovè eni
junonæ quæ auuando esse dictos Oicero interpretatur et ju
piter quasi iumans pater dicitur. quod nomen in deu mi-
tume construit / quia junare hominis est apis alio quid con-
ferens in eu qui sit alienus et exiguæ benefici. Hæmio sit
deum pectur. ut se adjuuet / et ut sènueret ut utram salutem
tribuat / quod multo plus ac maus è quæ iuare. Et qumque
patre loquumur / nullus pater dixitur. filios iuare et cœsque
nerat aut eduerat. Illud enim euus est ut uno uerbo ma-
grutudo patem beneficem exprimatur. Quanto id magis in
conuenens est / deo qui uerus est pater / per quę simus et
eu quod ius simus à quo singimur. amanamur, illumamur,
qui nobis utam imperitam, salutem tribuit / iactu multiplicem
subminiatrat. Non intelligit beneficis duina quæ se
iulari timido adoo putat. Et ego non imperitus modo sed
etiam impus est / qui nomine jovi sibi iustitè sìme poteat
tis immunit. Quare ei joveam et ex rebus gestis et ex mori
bus hominem fuisse interrâ quæ regnasse dephendimus / flup
est ut morte quod, eus inueshæ remus. Enius inaceræ
historia descriptis omnibus que in�a sua rebus est adultum
sle ait. Deinde iupiter post quæs土 terra circumuit omnib
que amicis adiç cognatis imperia diuustè. reliquitque hominum
leges, mores, frumenta quæ paravit multa quæ alia bona fecit

immortali gloria, memoria, affectus semper iterna monumèta sulp
reliquit etate pessum acta meuta uta commut aut et adæos
abist. Ei quæ curetes fili sìu aurauerit decorauerit, et sepol
chriu eius est in Creta inopio enosìo. Et dictur vestâ hanc
urbè creauisse. Inqua sepolchro eius in scriptu antiquis lit
teris grecis (in passim) id est latine jupiter Saturni hoc
certe nò poete tradunt. In antiqui teru scriptores. Que
adeo uera sult ut ea sibi lùnis uerisiby confir metur qui fè ta
les (passim) adhuc quod hanc scriptum notum esse faccio.

Cicero denanu deo cum tres joues a theologiis enumerati
dicueret, at Tertui sulte cretensez Saturni filii. Cui milla
insula sepuleru ostenditur. Quomodo igitur pot albi deus esse u
iuis albi moruus, albi hre repti. albi sepulchri. Suntur
ergo Romani capitolui sui a. sùmii caput religioni publicz
nihil esse alio quinane monumèt = Veniamus tuic adem
patre qui ante regnauit, et qui for tasse plus habebat in se
quæ ex coitu tantorum elementov genius esse dictur. Videamus quod
in eo fuerit deo dignu. Inprimus illud quæ aurei seculi naria
tur habuisse. Quithitia sub eo fierit in terra teneo aliquid in
eo quod in eius filio nò sult. Quid enim tam conjuges deo quæ
uistu regimen atque più seculi, fs cum eadeo roe natu esse cogi
to/nò posuì pitare deu sùmù/ quo in eam esse aliquid annu
us/celi solueret atque terrâ. At ego deu quero ultra qui nihil
sit olo qui fons sit et origo teru, his sit necesse est/ qui ce
him ipm condidit terrâ quod autem -Saturnu aut flex his
natus est ut putant quidam modum potest esse Deus principa
lis/ quia alys ortu sùmii debet, aut quus p[ro]sult mundo pruiscus
Saturnus gigneretur. Sed poenicu est ut dicebà paulo ante
fugmentu. Nec enim fieri poterat ut elementa in senilibus/
tanto quod inter nullo seperata in unu coirent ac sìluì procrea
vent, aut is qui hætus esset nò porissimù genito rih similis
existeret/ sed eam formà géreret quà parentes sìu nò habebant.
Queramus ergo quid uoritatis in hac figurate
at. Quæ nuncus felix in eo libro qui octavus in habituræ
scie argumentatur Saturnu cù fuga tis esset afilio in Italia
quæ uenisset/celi filiu dictu quæ soleamus eos quorum tibi muius
muremur, aut eos qui repentine ad uenerint decelo cœtis
disse. Terre autem qui ignotis parentibus natos terre

filios nomine mus. Sunt hec quod simula ueri / non tamen ue
ta / quia comitat etià tunc cù regnaret et ita esse habitu - Potuit sic
argumentari. Satur-nù cui potentiнимus rei esset / a drefunen
dum parenti fuorù memoria nomina eorù celo teresq indi
disse / cum hec prius alij uccabulis appellarentur / qua ratione
et montibus et fluminibus nomina famus imposita. Hegeui
cum dict poe te & progene athlantis, aut snachi fluminis 10
potissimù dicunt homines ex rebus seniu carentibus potuisset
generari. Sed eos ut quæ, significant qui nant sunt ex his homi
nibus qui uel iuiui ul mortui nomina montibus aut fluminiby
indi cerunt. Nam id apuduereres maximeq, grecos sult ufi
tatum. Sic maria eorù traxiſſe nomen accepi mus qui decede
rant mea ut Egei. Icareu, helles pontu - et in latio auenturus
uocabuli monti dedit inquo ſepultus est. Tiberinus uel tibri
amni quo merſus est. Non ergo miraculi ſinomina eorù at
tributa esent qui reges generauerant potentiſimos. Appa
ret ergo non ex celo et ſenatù quod fieri uo pòt / sed eо ho mи
ne cui nomen urano ſuit. Quod eſſeueri trisimegiſtus aueto-
est. Quicm diceret admodi paucoſ ex tinitde in quibus eſſe
per ſecta doctrina / in his viranu Saturni ajercuri nominat
cognatos ſuos. hec ille quia ignoraut alio traduerit historiis, quia
quomodo argumentari potuerit ostendi / nunc dicta ubi aq uo
ſit hoc facti. Mon eui Saturnus hoc & Jupiter fecit. In ſtra u bi
ſtoria ſic Einus tradidit. Deinde paneu deducir in montem
qui uccatur celuſtella. Posſby eo ascendit contemplass est late
terras. Ibiq, abeomonte aram creat celo. Primusq, mea ara
Jupiter ſacrifi caut. In eo loco ſupperit in celu / quod nunc nos
nomnamus / idq, quod ſuper mun duerat quod er uccabatur
desu auu nomine Celo nomen indidit. Idoq, Jupiter quod er uo
catur precans primus celu noiaut. ſeque q, hostia quam ibu
ſacraut totam adoleuit. Nec tamen ſacrifi caſſe Jupiter inue
nur. Cefar quod in arato reſert aglaſſm dicere ſoné cui
eximula naſo a duerus titanas profi aſteretur et ſacriſciu
faceret in luttore / aquilam ei in auſpiciu aduolasse. Quam u-
ctor bono omine acceptam ſue tutele ſub uigarit. Sacraue
10 ho historia etiam ante sediſſe aquilam illu incapite atq ei regnù
portendiſſe testatur. Cui ergo ſacrifi care Jupiter potuit / uſi
celo auo / què dict eu homerus in occuama mortui et etiam
apollo aularia ſepultu - Quoniam reue lauimus miſteria poe

tatur ac Saturni patentes munimus / A diu rtu tes euis et facta regeamus. / Jus tu is in regno futur. primu et hoc ipso lym deus non est qutur. Denique q newibus quidem futur non moru in filiis quos nec au it / ierum etiam in patrem / Cui dicitur abscidisse gentalia / quod forsan uere acciderit. Sed homines respectu elementi quod dicitur celu totam fabulam explodunt tanquam in e pnu llime hictam / quâ tandem toici ut solent a drationez phisicam conantur traducere Quorum senten tiâ acero dena tura deorui differens posut. Celestem inquit altullimâ etkeresâ q naturâ iest igne am que per se e omnia gigneret iucare uolu erunt ca parte corporis que conuicione alterus egevet ad procreandû Queratio inuestam potuit conuenire almas dice retur. Hoc evo eni unguiné putant uestam / quia iquis inui olabile fit elementu / nihil nas ci posse / ex eo quippe quu omnia que abripuerit Absurar. Ondus in fastis nec tu alud uesti yunâ intelluge flamâ. Hata quid e flama corpora nullâ iides iure i gate iurâ est / que femina nulla remittit nec capit et comres iugنانis amat. Vulcano quoq. id potuit aser bi qui quicd putatur ignis. et tamen eu poete non abscederit. Po tur et solu in quo est natura et causa dignêtui. Ham s i e solu i geneo calore neq na sc quicq neq au geri pôr ut nullo alij elemento magis opus fit genitalibus q calori / cui s e i con aputur. naftuntur sustentatur. omnia. Posuere s i ta fut ut uolunt / quid magis abscilluz esse colu / putamus q uod in genitalibus natu. Ham si per se gignit non indige bat ut qu genitalibus cum Saturni ipf procreavit. S uero habuit et a filio absalila fum / a ptus retuerit na eura omnis interillet. Qu si ipf Saturno non diu iui modo senf e h human quouq adiment / et affirnant eura esse faturnu / qui aur iu et con uerflone; spatiori ac temporu continet. Cu quq grecce id ipf nomen hre kagonoc eni dicitur / quod idem X poroc i de spu tuim temporis. Saturnus aut appellatus qfatur etur an. nec Oceonu s uerba fum exponentis flum stoicorui. Quâ quâ uana fum Cui intelligere promptissimu est. Si eni Saturnus celi e filius / quomodo ponur aut tempus ac e celo digni aut celu a tempore abscendi / aut poitea tempus imperio polari a filio jove. Aut quomodo jupiter natus ex parte / aut quibus annis faturari posse eternitas / Cui null

tempo q

f. 3r

est finis. Siergo uane sline iste rationes phoriz / quod sli
perest nifi ut uere factum esse credamus id est homine,
absentium/nifi forte aliquis existimet deu fiusse qui timu-
rit coherere de / Cum si quid diuinitatis habuisset non patis
genitalia debuit amputare / sed propria ne Jupiter nascet
retur / qui cum regni possessione prout aut / Actem sbrorè flà
heam quâ latine opem dicamus / Cum haberet uxorem re-
pondo uennis esse dicitur marces liberos educare / quâ futuri
esset ut a filio pelleretur. Quâ tem meritos natos sibi filios
nò lir quod deuor abat ut feruit fabule. Sed nec abat Quâquam
scriptû sit in historia facta Saturni er opè ceteros quincho
mines humanâ carnè solitos estare. Peru primu jove leges
hominibus mores quâ condentè edicto phibiuſse ne liceret eo
chuo uesci. Quod siuerit est que pòr in eo ſuiſte uifitata. Sed
ſictus ſane putemus Saturni filios deuorasse modo cuâ aliqua
ratione / non id caro quod at iulius com eduſe filios suos
eui qui extulerit ſepeliri quâ mandauerit. Ops aut cum jove
peperiſſet subtraxit in ſante / euq nutriendu firti miſt in
eret am. Purſum impudens reprebendam necesse est. Cur
enî responſum ab aliquo potus accepit. Cur mele conſtu-
tus in terra nò uidebat. Curiu coribates et ambalis ſefelle
runt. Postremo cur extintus imperio maior que illius un
ceret potestatè. Nimur senex à juwene ſicde uetus est
ac ſpolatus imperio. Fugit igitur ex pulſus et italiâ nautio ne
nit / a imerrasset dum / ſic ut oduus inſtistoru libris resset
Causa ratis ſlipere est. tu cum rate uetus adamne ante
per errato ſalcifer orbe deus. Hunc errante atque innope ja
nus exceptit. Cuius rei argimenta ſint nummi ueteres inqu
bus est cum duplici fronte Janus et inaltera parte naus ſi
cut idem poeta ſubicit. At bona prosperitas pummim forma-
uit in gre / Hospi tis aduenti testificata de / O mnes erigonò
tinri poe te. Sed historiarum quoque autem teri àtriquarum ſcripto
res homine ſuiſt e consentuit / qui res eius in Italia gestas
memorie prodiderunt Oreti Diocrus et Tallius. Latini Ne
pos et Caſſus et varro. Nam cum agresti quòdam moru ill
ueretur. Is genus incolae et dilapsim montibus altis cò
posuit leges quâ cedit. Latu quid uocari maluit. His quoniam
latu iuſſet tutus in oris. Conſer ne aliquis deu esse qui pulſup

6. quod eam fugit aut latus et unius et martem timet, necesse est.

est. Quod latuit: Nemo tam str PLUS est, Orpheus qui téport
bus eius fuit recentior aperte Saturni interva et apud homi
nes regnasse cōmemorat. *Nemō tibi ſub eis, et per hibét illo
bus ſeu p[er]re rege ſuere Secula ſic placida populos in pace regebat. He
s[an]dō. Item noster maro aureus hanc
utam interris. *

utam interris, *safavi*, agebat. Et alio loco aurea que perhibét illo
sub rege ſuere Secula ſic placida populos in pace regebat. He
s[an]dō. Item noster maro aureus hanc
in pace rege ſuere. *Nunc appareret illu regem ſuille terreni, quod
alibi apertus declarat aurea con det Secula. Quu rui ſus
latio regnata per arua Saturno quondam Ennus quidem
enhemero non primu dicit regnassos saturni sed utanmù
patrem finio inquit primus interris imperiu ſui mui Ce
lus habuerit. Is id regni una cum fratribus ſui sibi inſi
tuit atq[ur] paravit. Non magna diffensio ſiquidem maximo
rum auctoreu ce filio ac patre dubitatio. Sed tamen utriusq[ae]
fleri p[ro]t. ut et primus pranu omineret inter ceteros po
tentia cœperit et primapartim habere non regni. Postea sa-
turnus maiores fili opes comparaverit ac regiu nomen
aſeuert. Nunc qu[ia] ab his que retentu aliquem tuli ſacta hi
ſtoria diffen dit, aperiamus ea que ueris litteris continetur,
ne poebaru meptias in actus an diſe ligionu, ſequi ac pro
bare uideamur. Hec eum uerba ſi me. Exin ſanitrus uorè
sanitrus auq[it] opem. *Titan qui maior nata erat postulat
ut ip[er] regnare et concessit ei ut is regnaret. Isto p[er]actus est
cum Saturno uti ſquis liberuui uribus ſexus ei natus eſſet ne
quem edue careret. Jo eius rei cauſa ſecit ut ad ſuos natos re
gnui rediret. Cum Saturno filius qui primo natus è eui ne
cuuerunt. Deinde poe terus nati ſunt gemini Jupiter atq[ur]
juno. Cum Junonè Saturno in cons pectum dederè atq[ur] iuocè
clam abſcondui. Dantq[ae] eum ueste edue candi celantes ſa
turni. Item nunc miu elam Saturno opes p[er]it. eusq[ae] clam
culo abſcondui. Ad eundem modu tertio partu opis p[er]it ge-
minos plutonè et glauca. Pluto latine dictus est dios p[er]iter
aly oreu[m] uociant. Ibi fili[m] glaucom Saturno ostendu[i]
ae fili[m] plutonè celint atq[ur] abſconduunt. Deinde Glauca
Alia parua emoritur. Hec ubi ſcrip[er]a ſunt ſouis ſi rem
eius curps atq[ur] cognatio in hunc modu[m] nobis ex ſacta ſcrip-

C. p[ro]priy

Nobis uſita mater c[or] et
ſonare ruerit al[ia] ops ſua:
dent Saturno ut de
vep[ro] non roncedat
Kanri, ibi Titan qui
ſan[que] derau[n]z eſſet
fam[ur]miſ p[ro]al[io]t
atq[ur] vodebat atq[ur] ſo
no[que] ſu[n] op[am] du[et]
ut ſaturni regnaret

tione traditi est. Item paulo post hec insert. Deinde titan post
rescuit helvire filios procreatos atque educatos etiam se
seduceret secum filios suos qui titani uocantur. Fratresque suus
saturni atque opes comprehendit eos quod muro circuiegit et cu-
stodiam bis apposuit. hoc historia quæra sit docet sibilia erudita
eadem fere dicens nisiq[ui]que impaucas que adh[ere] non artinet diuere
pant. Liberatur ergo Jupiter sumi sceleris criminem et patrem
unxisse copedibus perhibetur. Idem titan patris est quod
contra pactionis utiurandus marces liberos multuitur. Reliqua
historia s[ic] con textur jussi adultus cum audiverit patre atque
tem custodias circuïscriptos atque minucia coniectos uens
se cum magna ctenesui multitudine. Titulusque filios
eius undisse parentes unctus exsultis. patri regni redditur
se. atque ita incretam remeasse. Post hoc deinde Saturno s[ic]
tem datamur cœur et ne filius cum regno expelleret. Illus
alleuance seris atque effugiendi pertulci gratia insidiat
jouit ut eum necaret. Jouem cognitus unctus regni s[ib]ide
nuo uendicasse ac fugasse saturiui. Qui cum tactus esset per-
omnes terras per sequebant armatis quos ad eum compren-
dendis vel necandis jupiter miserat ut in Italia loci inquo
laterer inuenet. Quibus et rebus cum consuetur illos homines
fiuisse non est obcuri quaratione diu cesserint nominari
Sten[i]ni nulli reges ante Saturni vel pravi fuerint propter
hominum rariateque qui agrestem utam s[ic]ne ullo recorere u-
uebant non est dubiis quin illis temporibus regis ipse totum
gentes sumis laudibus ac nows honoribus iactare cesserit
ut etiam deos appellarentur s[ic]ne ob miraculi urtutis hocque
re putabant rudes adhuc et simplices s[ic]ne ut fieri solet in
adulatione presentis potentiæ s[ic]ne ob beneficium quibus erant
ad humanitatem compositi. Deinde ipse reges cum cari füsser
his quorum utam composuerant ma quibus de sideriis rebus
querunt. Irag[que] homines coru simulacra fineret ut haberet
ex magni contemplatione solatur. Pro gresiis longis
peramorè memoriam desinfectorum colere cesserunt ut et gla-
tiam referre bene meritis uiderentur et successores coru
allicerent ad bene imperandis aupiditatem. Quod cito de ma-
tura coru docet dicens. Sustest aut ut hominu consue
tudo utaq[ue] commus ut beneficiis excellentes uros ince-

lum fama aris, uoluntate tollerent. Inne hercules, hine castor,
hine pollux, hine Eculupus, hine liber et alioloco aris, alio et
in plerifque auitatibus intelligi pôr acuende uirtutis gratia, aut
quo ubentus reip causa periculû adire optimus quid? uxorit
forti memoria honore deorum immortalium consecratâ. Hac sæ
licet ratione domani Cæsares suos consecrauerit et maurite
ges suos. Sic paulatim religiones et re temperit, dum illi primi,
qui eos nonuerant co vitu suos liberos ac nepotes deinte oes
posteros imbuerit. Et hi tamen ſi mi regos obcelebritarè no
minis in proximity omnibus celebrabantur. Primatim vero
ſin guli populi gentis aut urbis ſie conditores ſeu uir, for
titudine inflignes etant ſeu ſemine castitate mutabile s ſuma
ueneratione coluerunt ut Egyttif Asidem. Mauri juba, mace
dones Caburit, peni Viranit. Latini faunum. Sabini Sancti. Ro
mmu quiurit. Codem utq. modo arthene minerâ. Samos ju
nonem. Saphos ueneret. Sic per populos ac regiones littera
era suſcepta ſint. Dum homines grati ete inſuos principes au
punt, eque alios honores uita carentibus deferant inuenire
non poſint. Preterea pietas coru qui ſuccerant plurimù
conulit aderrorez, qui ut diuinaſtrpe nati uiderentur, di
inos honores parentibus detulerunt deferri, uſterit. An
pôr aliquis dubitare quomodo religiones deorum ſint institu
te, cum apud maronè legat ence uerba ſcijs imperatris. Huic
piteras ubate ſou preabus qu. uocate anchis genitorem.
Cui non tantu inmortalitare ueru etiâ uentorù tribuit po
testatem. Poscamus uentos atque mea ſacta quor annis
Urbe uelut posita templis ſibin ſerre diecis. Joem ſalicet de
ſoueliber et pim et mercariis. Et postea de his ſuccesſores co
rum, ac eſterunt etiam poete, et compositis aduoluptare
carmib, in celu eos ſiſtulerit. Quod malu agrees ortu
est. Quorù leuas instrueta dicendi facultate et copia inere
dibile est quantam mendacorù nebulas excitauerit. 7taq. ad
mirati eos et ſiſeperunt primi ſacta uxorit et univerſis
gentibus tradiderunt. Ob hanc llamitare ſibilla ſic eos in
crepit. Ελλαδα Ἱπποιθωδω παρδασσημεμφω προ-
ηδεαρδωρευακα καταθειρωσιον ἀριθμωρον θησ-
οδωδωλοσ. Αό σοι ἀργωδωρικωδωρευ, ώσε σύ τὰ διποιγμ
μεγαλακαθώδη προστοπον απολαμβαμενον.

1. Lemmus vobaturam,
2. Ubaru mapas,
3. Appolline dephos.

1. ſiut ſanit qui apud
   Vayos et mellos pane
   Girvis mendicibus
   aduolantur.

conſus ergo quod confusius miuus ut in me pnapas, quod autem deinde deſimur, eſt, ut in ſimulatores, qui in ſimulatores tibi inſimide
conſue poſuit, urbe ſancti Martinæ, majori de cœlebroſt.

Et miis

A. tullius qui non tunc perfectus orator sedet atque phis fiut si
quidem solus extitit platonis imitator. In eo libro quo se ipse
de morte filie consolatus est, non dubitat ut dicere deos qui public
ce coletur homines fiusse. Odipus testimonium eo debar
graustinum iudicari quod augurabile habuit. Sacerdotus et eos
dem se colere uenerari quod testatur. Itaq. mitra paucos uerisiculos
duas res nobis dedit. Nam dui imagines filie eodem modo consue
craturi esse et illos mortuos esse decuit et originem uanesup
fiorius ostendit. Cum uero inquit et mares et feminas com
plures ex hominibus indeorui numero esse iudeamus et incoy
urbibus adi agnis austriiffima delubra ueneremur asser
triamus eorum lapientie quorum ingenijs et inuentis omnem
utam legibus et institutis feculæ constitutæ habemus. Qu
si nullu unquam animal confeerandu fuit / illud proferens fuit
Sic adimi progenies aut amphitronis aut tindari ince
lum tollenda fana fuit. huic item honos certe dicandus
eft quod quidem facte. taq. omnium optima doctiui māqi appro
bantibus dys immortalibus ipsis meorui cœbus cetu locat
ad opinionem omnium mortaliu confeerabo. Forte dicar
aliquis pire nimio luctu delerasse. Ciceronæ. Artui omnis
illa oratio et doctrina er exèplus et ipso loquendi genere p[rae]
non egri f anz constat is animi ac iudic jufut. Et hec senentia
ipfam illuui p[rae]fert. Indianum doloris. Neq. eni p[rae]io illu tamua
rie tam copiose tam ornate scribere potuiffc / nifi luctu eus
et ratio ipa et consolatio amicorui et longitudo temporis mu
tigaflet. Quid idem dict. inlibris d[ere]p. idem de gloria
Nam legibus quo intertempore platonè fecutus leges ueluit po
nere quibus putaret uſuram esse iufa et ſapienè cuitate
de ioligione ista ſanxit. Duos et eos qui celestis ſemper
habiti ſiunt colunto / et illos quos in celo merita locueru
herculem liberum. Esculapui. Castore p[rae]p[rae]licem Cuiu mi
Item intuſeulans cum diceeret toru p[rae]celsi humano genè
tre completu. Si uero inquit ſtrutari uetera / et ex illis enq
ſcriptores greae prodiderunt euere corer ip[rae] illu majoru
geneiui dy qui habent hinc snobis profecti in celu reper
entur. Quare quorui demonſtrantur ſepulchra müſterys
tin men denique, quod hoc pateat intelliges. Testatus est
uidericet attici consientia. ex ip[rae] müſterys intelligi posse
quod omnes illihomines fuerunt qui coluntur. Et cum herale

im grand remissimæ q[ui] es iuſiat, que traduit

medus

libero. Est culaπio. caſtore polluce incuſtanter. ſateretur de apolline ac ſoue patribus eorù. Item de neptuno uulea no. marte mercurio quos mauiu gentui deoſsappellau timuit aperte confiteri. Et darcu aut late hoc ſatere et idem de ſoue ceteris ch antiquoribus dijs intelligamus. Quorù memori ſi eadeſt ratione ueteres conſectrauerit qua ſe imaginè nomen ch ſiue conſectraturu eſſe dicit ignoſa merentib. pòt / credentib. no pòt. Qus eni tam de mens qui conſensu et placato innuabiluι stultorù aperi vi celum mortuus arbitretur / aut aliquè quod ipè non habeat dare alteri posse. apud Romanos deus Julius qua hoc ſcelerato homini placaut Antonio. Deus quirmus qua hoc păſtorbus uſum est / Cum alter gemini fuis extite vit alter patrie patreida. Qſi consiluι non kuſſet anto nuſ. C. Cesar pro ſuis in remp. meritis etiam deſu[n]iti ho minuι honore caruſſet. Et quidè consilioruſonuſ ſacri et L. Cessari propinqui qui uetabant ſinuſ fieri / et do lobelle consuſi qu[ui] colu[n]nam inforoι. tituli eius ouer titt ac foruι explaunt. Nam tomuſuι desiderio ſuſuſſe declarat Ennuι apud què populus amuſſum regè toles hoc loquitur. O lomule romule die qualem te patre cu ſtodem dy genuerunt Tu prodi diſh nos intra luminis horas. O pater ogenitor. Ob hoc deſideruι facile erediti ſe julio proculo mententi qui ſubornatus est apatribus ut nù tiaret p[ro]lui uioſſe ſerege humano habitu auguſtorè euq mandasse ad populi ut ſibi delubruι fieruι. ſe deuι eſſe et quinuι uocari. Quo ſtò et iſi populo perſuasite tomuli ad deos abuſſe et ſentruι ſuſpicione. cedis regie liberaut.

/ Potuι his que retuli eſſe contentus. ſed ſupſume adhuc multa ſuſcepto operi neceſſaria. Nam quânuι p[ro]religioni ſu capite deſstructo unuſa ſuſtulerim / libet tamen proſequi cetera et redarguere p[ro]minuι inueterat perſuationè ut tandem homines ſuorù p[ro]ceat et peniteat erroruι. Q[ui] agniuι hoc opus et homine dignuι religionuι animos nobis exoluere p[er]go ut ait Lustretuιs. Qui quidem hoc officiere nd poterat / qui nihil ueri affore bat. Mostruι est hoc offlauſ qui et nueri deuι aſſerimus et faſſos reſutamus. Iſle ergo qui poetas ſinuſſe de dys

Tuodis

fabulas opinatur deas feminas et esse credat et coluit. Reuol
uiitur imprudentes ad id quod neguerant corse ullos ac pare
te, nec enim fieri pōt quin duo sexus generandi cauſa ſint in
ſtituti. Recepta vero ſerui duer ſitate non intelligunt ſe
quens ut contriant quod in deu er clere nō pōt ſut iſi putant
Nam Jōni eſſe filios dient et ceterorum deo. Hascitur ergo
et quotidie quidē dij noni, nec enim mentiit ab hominibus ſe
ȃnditate igitur deorui inmortalui ſpina ſunt omnia nullo ſi-
liet moriente. Nam cum hominu uis inſ credibilis numerus
ſit inextimabilis / quos tamen ſiuit nascitur mori neces
ſe est quot deorui eſſe tui dem putemus qui tor ſeculis nati
ſint immortales q[ui] nascerit. Cur ergo tam pauci colunbur
nisi forte arbitteremur non generand[us] cauſa. Et tantum nōbo et
pien de voluptatis deoſ eſſe ſexus diorui et ea exercere que er
homuſulos et facere et pati puer. Cum uero dicantur alio-
ex aliquibus nati /consequens e[ut] ſemper nascantur ſiqui
dem aliqui ſint nati uel ſinaſt desierint ſcare nos convenit
cur aut q[ui] desierint. Non ille p[ro]ſenea in uſibus moralis
phi. Q[ui]d ergo est inquit quare apud poetas fallant ſimus
Jupiter desierit liberos tollere, utriu ſex agenatrus fiutus
est. et illu lex papia fabulā imposut. An impe tnat[ur] utriu
liberorui. An tandem illu iuent in menē ab alto expertes alio
riquod feceris. et timet neq[ui]s ſi ut facat quod ip[er] Saritno
An i[hi]t quid[em] aſſerit iȗdeant quomodo r[es]ponſeant iu[n]ce
argumento quod inferemus. Siduō ſint ſerus d[omi]n[us] ſeu
tur concubitus. Si cœunt. et domos habent neceſſe est: ne
en[i] tarent iu[n]tute ac p[ud]ore ut h[oc] promuſeue ut in p[ri]pa-
tulo faciant ſiuit muta facere iu[n]demus animalia. Si domos
habeant /conſequens est ut et iu[n]bes habent / et quidē auco-
te n[am]ſone / qui] ait. Plebs habitat diu[que] ſi loci, ac ſi n[on]cep-
tentes celicole clariq[ui] ſuos posuere penates. Si habent iu[n]bes et
agros igitur habebit. Jam qui[n]s n[ō]deat que ſequitur ame
ullos et colere quod iu[n]cus cauſa ſit. Ergo mortales ſp[er] quod
argumentu retrouerit ſui idēuulet. Si en[i] agros n[ō]h[ui]t ne u[n]
bes quidem. Si u[n]bes n[ō] habent, ne domos quidem. Si dom[
]bus car[er]t / ergo et cœatbitu. Si concubitus ab hi[s] abest / et ſe
xus igit[ui] ſemineus. In hi[s] au[n]t iu[n]demus feminas eſſe. Ergo
di] n[ō]ſunt. Diſſoluit hoc argumen[t] ſiquis p[or]t. Ira en[i] reſ

3

xxvijij.

ultra corpus quod est terra nibil amplius iudent quod sit im
mortale/ nibil ignur prodeft ita fictu esche homine ut recto cor-
pore spectet in celu/ niſi erecta mente deu cernat. Et cogitatio
eus inſpe uite perpetuo tota uerſetur = Quapropter iu-
hil est alud muſa/ quo ratio quo conditio nra iuatur/ niſi
del quin nos genuit agnito/ et religiōus et p[]ius cultus Am qu[]m
ph[]i ob errauerunt/ ſapientes uti[]q[]uo n[]o fueru[n]t. q[]uſueru[n]t quic[]ue
illi ſapienti[]a ſed qua[n]o n[]o rite querebant p[]rolapsi ſunt ſon-
gi[]us. Et in tantos errores incideru[n]t/ ut erà commu[n]e ſapien
tiam non teneru[n]t. Non eni tantu[n] religion[+]e aſſerere uoluert[
ueru[n] etiam ſuſtuleru[n]t/ diu[]ſpeſc[]e falſe iu[r]tutis inducti con[]
tur animos ou[]q[]ui uicu[] liberare. Que religiōus euersio natu-
re nomen inuenit. Iliu eni cu[]i aut i[n]gnorar[]et ajuo eſſer eſſetus
mundus/ aut perſua d[]ere uellent. nibu[]l eſſe duu[n]a mente per-
ſeu[n]i/ natura[]e ſe d[]icu[n]t reru[]omnu[] matrem / quaſi d[]icu[n]et
omnia ſua[] ſponte eſſenata. Quo uerbo plane iu[n]puu[n]diu[n]s ſua[]z
conſitentur. Natura enu[n] remota p[]rojuu[n]entia et potestat[]e duu-
nu[] pru[]ſus nibu[]l e[] = Qu[]ſideu[n] natura[] uocat[] (que p[]erueri[]ſitas
eſt/ natura[] poru[n]s q[]u[]deu[n] no[]tare. Si au[n]t natura[] e[]tatio uel ne
cel[]ſitas uel conditio naſcendi / non e[]p[]erſe ip[]i ſenſibilis / fi[]ne
cel[]ſe eſt m[]ét[]e eſſe duu[n]a/ Que ſui p[]rojuu[n]entia naſcendi prima
pu[]i rebus omnib[]pleat. au[n]t ſi natura[] e[] celu[]a[]p[]th[]a. et omne
quod natura[] e[] non e[] deu[n] natura[] ſ[]dei opus. Mon duu[m]uli
erore credunt eſſe fortu[n]a quaſi deam quand[+]a res humanas
uaries caſibus illu[n]ent[]e/ qua[n] ne ſcau[n]t unde ſibi d[]ona et mala
uenu[n]t. Cum hae ſe co[]p[o]tos ad p[]liand[]u putant / nee ulla[]n[] tri-
ration[+]e redu[n]t aquo et qua[]ob cauſa[]z. ſed t[]in cu[]i fortama ſe
digla[]diari momentis omnib[]gloriatur. Iam qui[]e[n]q[]u[]e, conſolan
ſunt aliquos ob interu[n]i amiffion[+]e[] caror[]u fortu[n]e nomi
aceru[n]us acuſationibus p[]roſa[]deru[n]t. nec o[]io ulla[] coru[] diu-
p[]utatio deuittute eſt. ſinqua[n]o fortu[n]a uerentur. O. Tullus
influa conſolatione p[]ugnasse ſe ſemper contra fortu[n]a loq-
tur. e[]d[]q[]u[]e eſſe ſupatam cu[m] for[]titer numu[n]or[u] impu[n]tus
retu[n]diſſet. nea[m]qui[d]e ab e[]a fractu[n] / cu[m] domo pulſus p[]atti[
]caruſſer. T[]um au[n]t cu[]i am[]g[]it earu[n]ſim[+]a fili[n]a uocau[n] ſe a[]ſor
tuna turpiter conſitentur. Cedo inqui[]t et muu[n]i tollo. Cuid
hoc homine miſeru[n]s qui[d]e iacuat inſipienter inqui[]t. ſed q[]
ſe p[]roſitentur eſſe ſapient[+]e. C[]uid ergo ſibi uult aſſu[n]ptio no
miu[n]s. qui[d] contép[]us ille reru[] qui[] magniſ[]ſas uerbis pre

tenditur. Quid dispar ceteris habitus, aut eur omino p[ro]
pea dat sapientie / si nemo adhue qui sapiat inuentus est
quisquam nobis inuiidat facit / qua phos negamus esse sapen-
tes / cum ipf nec scire sequiçq[ae] nec sapere fateretur. Hanc
quando ita fecerint ut nec effingere quidc[ae] quod p[os]line quod
facuit urrebus ceteris / tamen no admonetur ignorante er
quasi furibidi exiluit et erclimatur / cecus esse se et excordes,
Anaragoras pronuntiat confusa esse tenebris o[na]. Empedocles
angustas esse sensui semitas queritur / tanquam illi ad cogiti
di[que] reca et quadragis opus esset. Democritus quasi inpuero
quodam sic alto ut fundus nullus / ueritare lacere demersim
li miri chilred et cetera. Nonem tanquam inpuero demersa
ueritas est / quouel destendere ueleri cadere illiicebat. Sed
tanquam infumo montis excelsi uerice vel potius inelo quod
euerissim. Quid eni est eur eam potius in imu depfam dice
ret / q[ui]nfitimui leuata / nifi forte ment[em] quoq[ae] impedit, aur in
imus calabus constituere malebar porus q[ui] inspectore aut
capite. adeo remotissimi fuerut abip[us] ueritate / ut eos neli
tus quidem su corporis admoneret ueritare illis infumo esse
querendam. Ex hac cesseratione confessio illi fortat[is] nam
de qua se nihil scire dixit / niti hocun[que] q[ui] nihil sciat. hinc ac
demim disap[lin]a manauit / fitamen disap[lin]a dia p[or]t ingu
ignoratio et discurur et docetur. Sed ne illi quidem qui sapienti
sibi affip[er]ut iudip[tim quod se scire putabat constantem de
bore potuerit / qui q[ui] ratio illus no quadrabat p[ro]ignorant
verut dummaru tam uari tam incerti fuerut / subque ex
traria disserer[es] ut quid sennit et / quid uelient satis stam-
ne et diuvidicare no posset. Quid p[ug]nes aduerfus eos ho-
mines / qui s[uo] fibigladio p[er]ent. Quid laboras ut eos destru
as / quos sua ip[s]es d[estru]it atq[ui] afficer oratio. Aristoteles inq
cicero ueteres ph[os] accufans aut eos aut frutissimos autgl
votissimos fuiſſe / qu[er]erissimaf[ent] ph[is]i5us ingenuus eſſe
p[er]fectam. Sed se iudere q[ui] paucis annis magna accesseſt eſſi,
brevi tempore ph[is]iam plane absoluta fore. Quod ſuer iſt
uid tempus / quo more / quando e / alt aquib[us] absolueru. T[ac]q[ui]
auf frutissimos fuiſſe qui p[ut]awſſent ingenuus ſiis p[er]ſent
eſſe sapien[na] / ueru est. Sed neip[s]e quidem ſatis prudenter / qui
aut aueteribus ce p[ta] aut aneuis auctam / auro mo[]s ap[os]ten
oribus perfem[ati] putauit / nuqu[am] eni p[or]t inuesſgari quod

non perquamquam qritur Sed perquam us quod omnis fortuna ergo nihil per se est nec sibi habendus est tanquam sit in aliquo sensu Siquidem fortuna est accidentis nostri subitus atque inopinatus euentus Verum phis neah Quis non errat qui re multa uolunt esse sapientes qui fortuna seque munit at ec quia non cea sicut uulgus sicut esse dicunt eisdem tam interdum nata interdum fortunam uacant at quia multa inquit idem citoero effixat me mepmat nobis propter obfumare ignoratione dictarum <sup>1</sup>ui istrur causas ignorentur quas fiat alioquod et iis quidacat ignorent necesse est - Joem mopere uales serio Inquo p[ro]epta iute de prompta ex phis filio dabo<sup>2</sup> Aigna inquit ec fortunam uim inarrab pariter quia nos faciat Nam et c[um]p[er]so fit tu c[ui]s utimur / ad e[ritus] p[ue]bimur optamus et cum reſtante vit affligimus Proutui qui negat sevi posse quod qui ſi hoc dyet tanquam et ipse et omnes ſaſſe. Deinde età qui que clara ſint dubia conatur efficere hoc putant esse clari quia illi offe debuit uet maxime dubi. Nam ſapiens oſo falſi est. Causinquit nosat ego uero nesſio. docent me ſi p[ot] q[ui]ſilla uis que flaris ute et qui reſtatur Turpeig[er] hominem mege moſi hoc dictere quod ſi negas probare non posſit. Postre mo q[ui]s qui d[ic]at affenſus eſſe rennen dos. Et multi ſi hoſtibus inſignis temere affenire p[lan]e uulg[ie] et imperito[ny] opinionis credo diſt. Qui ſurunam p[ut]at eſſe que tributur hoſi bus bona u[m] malia. Nam ſimulacrum ey c[ui] copia et guferna cuſe ingit tanquam hec et opes Et historicus qui ait Sed p[ro]ſero fortuna in omni re diu natur. Quid ergo ceteris uis loci ſupeſt. Cur non aut ipa regnare dicitur ſi plus p[ot] aut ſola colitur ſi omnia uel si tantum malia imittit alioq[ui] cauſe proferant cur ſi d[am]a ſt hominibus inuicent eos q[ui] perſidios cupiat e[m]nab his religioſe colatur. Cui equor ſit malis iniquior at bonis. Cur inſidetur affligat. decipiat. ex[ter] minet. Quis illa generi hominu uexatricc[ca] per p[er]petuā constituerit. Cur deni[que] tam malā generi hominu uexatricc[ca] per p[er]petuā constituerit fortuna ſit potestate / utres cunctas ex ubidine magis ex uero celebret obſuet q[ui]e in qua phōs inqui re re oportuit poterit temere innocent[em] accuſare ſorunā. Que erat ſi tali qua nihil tamen aſſerit ab his p[er] / cur hoſi tam inimicarit q[ui] pu[nt]atur. Iſtag[ui] ille omnes raciones qui uq[ui]tate ſortire laceant / et ſeruas q[ui] uirutres contra ſorunā ſlipb[ist]ime iactant.

\# subiuar et humanar[um] veni rep[ro]men obtineat
Eui et opinioni inglu[am] aſſenit qui ſorunam
s[im]p[er]tqueat verat

nihil sunt alia quæ delicta mentat in conside rate uteritatis. Quare non nuideant nobis quibus aperuit uteratè Deus. Qui sicut samus nihil esse fortunâ/ita samus esse præui ac subdolus, spiriti qui sit inimicus bonis hostis quæ iustitie/ qui contraria faciat quæ Deus/ Cui muique causam inno libro explecautus. Hic ergo insidiatur univeris/ sed eos qui deu nescuit errore impecabit fallacem, obriut/tenebris circumfudit nequis potie ad diu num nominis pueru e notitâ. In quo uno et sapientia corrente tur et iuta perpetua. Eos aut qui deu sult dolis et aſtusag greditur/ ut cupiditate ac libidine irotiat aut peccatis blâ diennbus & præuatos impellat a morte. Uel si dolo nihil pro fecerit violentia deycere conatur. Jocirco eni inprimordibus transfusionis non statim ad penâ a deo detrusus est/ utbo- minem malitia sua eraceat ad iurutè. Que nisi agitur/ut ieneratione asidia toboretur/ nò pòt esse perfecta. Si quod iurus est pater domiioriorum majorum fortis et inicta parienta. De quod fit ut iurus nulla sit aduerfus est, hujusmodi peruerse potestatis cum uim sentirent iurum, reputantes/nomen ignoraret/ fortune libi vocabulâ iname finxerunt/quod quæ longe asapientia sit remoti declarar fumenalis bis ueribus. Nullius abest ut sit prudentia. Sed nos Te samus fortuna deam celo quæ locamus. Stultitas igrerit error et cecitas/ et ut citoero at ignoratio reru ary, caru maure ac fortune nomina indigit. Sed ut aduerfus quid nescuit sienec iurutè quidem sult/ cui scienet ab adiurit noire de scendit. Que si cò uicta è cum sapia/ uelut ipi dictu eade ipa sapientia è/ ignorat necesse è ut in quiby rebus fit Hemo eni pòt ueris armus instrui/ si hominè contra què fuc vit armandus ignorat. nec ad ius sarui uincere/ qui indomiando non hoste ueru sed umbra pecter. Profererunt enim qui alio intentus uenientè intalbus fùs utu nò puerit ante nec cauert = Domui quatuque mea medio cito tullit, longe deuium phos iter aueritate tenuisse. Sentio commen quæ multa pterierim/ quia nò erat muin propria contra phis disputatio, sed huc necessario duierten dui fuit ut ostende rem tor ac tanta ingenia in ebus faldis esse consiptra/nequi forte apraus religionibus inclusus ad eos se conferte nullet/ tanquam certi aliquidem perturus. Ora igitur spes huiina faldis in hac doctrina quæ deu dimus posita è. Omnisquam sapientia honuis in hoc uno est/ ut deu cognoscat et colat.

XXXI

hoc nostru dogma, hec ſua est. Quæta itaq. uoce po ſilmus te
ſtificor. Proclamo, denuntio, hoc eſt illud quod p[h]ni omnes in
tota ſita ſua quesierunt, nec unqua tamen inueſtagare, com
phendere, tenere ualuerunt, qua religionc aut prauâ tenu
erunt, aut totam penitus ſuſtulerunt. Faciant illi igitur
omnes qui humanâ utam, inſtruß ſi turbât. Quod si do
cent aut què inſtrußt, qui ſe ip[s] non dui inſtruxerunt, què
ſanare egront, què regere ceo p[it]. Hue er-
omnes quib[]y
est cura ſapientie conferamus. An expec auia
res aliquis ſciat aut anaragoras intene ut - mueni-
at, aut demorritus ueritare deputo ex trahat. Aut ſmpe
doces dilaret animu ſiu ſemitas, aut Archesillas et Carneades
uideant, ſentiant per capiant. Vor ecce de celu ueritare doces
et nobis ſole clarus lumen ostendens, quod nobis iniqui ſumy,
et ſapiennâ ſutapere. Cunctamur, quâ docti homines conti-
tis inquirendo etatibus ſius niuqua repure potuerit. Cui
uult ſapiens ac beatus esſe auatrat de iuocê, diſcat inſtituâ,
ſaeramentu natuitatis ſue norit, humana conténat. Duni
na ſuſcipiat, ut ſi[m]uz illud bonu ad quod natis è p[os]ſit
adipisci. Diſſolur religionibus univerſis et omnibus q-
unc[] in earu deſensione dicti uel ſol[b]ant uel poterunt, re-
ſutans deinde cunctis p[h]ni diſa[pi]nus, ad ueram nobis teli
gionè ſapientiâ, qu[]u[u]m endu est. Om est ut de celu utriusq-
conu[n]tus, ut eam uel arguuntis uel ex [e]p[]lus uel y [o]neis toſu-
bug, afteramus, et ſuſtitiâ quâ nobis in [d]eoc[]y cultores oblecta-
re non deſinunt, ut nulla penes nos ſi totam penes ip[s] est
D[oe]camus. Et quâqua prioribus libris cu falsas arguert
religiones et h[ic] tum falsam ſapientiâ tollerem. Ubi ueri-
tas ſit offenderim, p[lan]us tamen querelugio et qu[]e ſap-
ientia uera ſit, liber proximus indicabit.

Firmanti lactant[ur] Contragentiles institutionu liber ter
tus eructat - Incapit quartus feliciter

Ogittanti mihi et cu animo meo ſepe reputanti pri
orem illuz generis humani ſtaturu, et nuru p[ar]ut
et indignu iu[n]eri ſolet / q[ui] unius ſeculi ſultita
religiones uarias ſuſapientis deo[que] multos
esse credentis in tantat[que] ſubito Ignoratione ſiu

uentù est ut ablata ex oculis ueritate / neq; religio de uere he
op humanitatis ratio tenere tur. hominibus nò incelso sùmù
boni quereuensbus sed interra. Quà ob causis profecto seculo
rum ueteri mutam felicitas ê. Cæperunt eni religio parere
et consinittore ouiz deo insensibilia digitorù suorù figmentà
uenerant. Oue præutis quid effecerit / aut quid malorù ar-
tulerit res ipa declarat. auersi nàq; afùmo bono / qù idonea
him ac sempuernu est / quia uident tangi compriendi nò pòr
et auiertu / et bono congruenbus quæsunt eque imorti
les ad hof / eppros et fragiles deos lapsi et studentes hisse
bus quib / solum corpus / omne subiectu ê. Inseam ês quidur
huiusmodi religionis inustina et impieras / scuti fuerat ne
celle. Deserunt etenì multus suos incelu tollere / sed deorunt
mentes hominu deffite torrenis ut religionibus scerintur
inherebant. Sècuti è discedunt generis humani et fraxer et
nephas omne / quia sprenæ eterus atque incorruptis bonis
que sola debent ab homine consipit / temporalia et broua no
luerunt. Maiorq; hominib, ad malum fides fuit / qui præuere
cto / quia prenarius fuerat phiderunt. Sic humanis utimam-
oribus sæculis incarissima luce uersatâ caligo et tenore
complebantur. Et quod huic præutani congrues erat; post
quam sublata sapientia è tunc demu / ubi homines sapient-
um nomen uendicare expert. Tum aut nemo sapient uex
batur cum omnes erat. Prinæq; nomi illud aliquando public
um quibus ad paucos redacti / tamen uim suâ remener.
Posterior et fortasse pana illi uel ingemio uel auro ritate al
assidus viramens liberare populi iucys acerbiorum. Seda
deo interu sapienna occiderat (ut ex ipa nois artoganna /
nullu coru qui uocarentur / apparerat fuisse sapiente. Sedim
pruus he phia que dix / eis / esse inueniretur / septè fuisse na
duntur. Qui primi ulli quia debus naturalibque ac
disturare sunt auæ / sapientes hri ac appellari menerunt. Om
seri salametisque sæculi / quo per orbem torus sepe sibi fuc
runt qui omnium uocabuto cicerentur. Nemo eni pòr uerem
et homo / nisi qui sapiens ê. Sed si ceteri omnes prefer ipse
sult fuerint / ne illi quod sapientes / quia nemo sapiente
re / iudiao sultorù pòr - ad deo abhis abfuit sapia / ut ne poter
quidem incire cente doctrina et multus magnis ingeniis
in idipsum semper intentis / nò potuerit prieritas acio-

Aornatur, alit, delecta
hujusmodi, sibi p[ro]clausi est
et in homin corporibus
quæfiand / quid morbi
nec p[ro]s.

et ex c[or]p[o]s

prebendi. Ham post illorum sepe sapiențu gloriam incredibile est
quanto studio inquironde ueritatis gloria Omnis Exarſerit. ac
primi nomen ipm sapientie arrogans putuerit. seq non ſa
pientes ſed studiosos sapientie ucculerit. Quo ſo et illos qui te
mere sapienti ſibi nomen aſauerat / erroris ſtulture q. dînaue
runt. et se ipos quoq ignorante quâ quid nò diſſerbâtur. Ha
ubicuq. reru natura ingenys, quaſi manus opus fuerat / ne rati
onè posſent aliquâ reddere / testificari ſolebant nihil ſe ſare
nihil cernere. Onde multo ſapiencios muenuitur / qui ſe aliuq
ex parte uiderit q. illi qui ſapere crediderant. Quare ſine
q. illu ſuere ſapientes qui ſunt appollari neq. posteriores qui
nò dubituerunt inſipientiā confiteri / quod ſiperest / niſi ut
alibi querenda ſit ſapiența / qua non c. ubi quere batur inuèta
Quid aut putemus ſuſſe cauſe / cur tot ingenys torq. têporib,
fùmo studio ac labore queſita non reperiretur / niſi q. eam p[er]
erit fines ſuos quesierit / quiq[ui] pagratis ex p[la]ratis q. omnib[
]niſqua illam ſapiențâ c[ô]phenderit / et alibi illam c[œ]necat
ſe est. apparet ut porſimù eſſe querendâ ubi stylitie titulus
apparet. Cui uelamento deus ne archanù ſui duinu operis in
propatulo eſſer chesau ru sapientie acueritatis abſcondit. Oni
equidem ſoleo mirari q. cu p[ith]agoras et postea p[ato] amore in
dagan de ueritatis incenſi adegyprios et magos et perſas uſ
q[ui] penetraſſent / ut earu genti] titus et ſacra cognosuerent
ſup[ie]ca bannur eni ſapiențâ mireligione uer ſar] aduideos tri
non acceſſerunt / penes quos tume ſoloserat / et quo faciung ire
portuſſent. Sed auersos eſſe arbitror duina p[ro]uidentia ne ſare
posſet ueritate quata nondù ſa erat alieugens hominibus te
ligionè dei uſtitutam q. notefcore. Statuerat eni deus appropi
quante ultimo tempore duco magriu celitus muttere / qui
eam perſidio ingratam; populo ablatam c[er]teris Nationibus re
uclaret. Quaere inboe libro aggrediar diſputare ſipr[ius]o
ſtendere ſapiențâ cum religione ſic coherere ut duelli utriuq. nò
posſit Deorsi cultus imprimò libro docu nò habuſſe [ap]piuq
nò modo quia duinu animal hominè teremis fragilibus q[ui]
ſterut / ſed quia nihil ibi diſſeritur quod p[er]ſi[na]t ad mores ex
colendos utamq[ui] formand[us]. nec h[uius] inquifitionè aliquâ uerit
ntis ſed tantu[m]o Vitui colendi / quinon offi]a momentis ſed miu-
ſterio corporis conſat. Et id[ato] nò est illa uera religio uidiu
da/ quia nullis uſtine ututisq[ui] p[re]ceptis erudit effat q[ui] meli

ij.

ij.

ores. Ita phia qua religione 4. ſiimam pietate non h[uius] eue
ra ſapientia. Nam ſi diuinitas que gubernat h[uius] mun du[que]
incredibili lenſicentia genus hominu[que] ſustenrat equaſt pater
na diuigenția ſouet, vult p[ro]ſecto gr[at]um ſib[itu]e ſerri et honori
dar[que] nec constare hominu[que] ratio p[ietatis] p[ot] / s[ic]eſtibus b[ri]ſiſis
er titerit ingratus / quod non eſt uti[que] ſapientis. Q[ui]n igeſtur
diri phia et religio deorui diſuicta ſunt longe[que] diſcreta. Si[mi]
demaly ſunt p[ro]ſſores ſapientie per quos uti[que] ad e[cos] n[ota]duur
alij religious antiftites per quos uti[que] ſapere non diſſatur. A[pp]
ret nec illam eſſe ueram ſapientia nec h[uius] rei religione. J[da]civo
nec phia potu[t] ueritatem oſtendere / nec religio deorui r[ati]o[n]e
ſui qua caret redere. Ob[ut] aut ſapiu[que] cum religione / conui g[ru]
tbi ſalicet ubi deus colitur unu[s]. Ubi uita et actus omnis adu-
num caput et una[que] ſiimam reſertur. Denuq[que] y[de]m ſunt d[oc]toru[s]
ſapientie qui et dei ſacerdotes / nec tamen moueat qu[ed]u[s]
qui aſt[em]e factum e[que] fieri p[ot] ut ph[is] aliquis deorui ſuſi
p[ia]t ſacerdotu[n]i / quod cum fit / non tamen colſiſtur phia
cum religione. Sed et phia inter ſacra c[er]ſabit et religio[ui]
phia[rum] tractabitur. Illa e[n]i religio muta e[que] / non mi[n]qua mu
torum eſt / sed quia titus evi n[im] manu et in diſtinguis e[n]corde
aut in lingua ſi[mi]t ni[n]a que uera e[que] J[da]civo er[que] ſapiu[que] e[religio]
et religione ſapientia eſt. Ergo quia non p[ot] ſegregati
qui ſapere nihil aliuſt e[n]i deu[n]i uerui uſtis et p[ys] cultu[
honorare multorui aut deorui cultu[rum] non eſſe ſeeu[n]dum n[am]
etiam h[oe] argumento colligi et complen[di] p[ot] Omne deu[n]
qui ab homine colitur nec eſſe e[que] inter ſol[en]es titus er[pe]
tiones patrem n[unc]aipariu[que] non t[an]tui honuis gratia uerui
etiam r[ati]ons. Et quod anti[qui]or e[que] bo[ie]c. Et p[er]uam ſalutem.
uiculum p[ia]t at p[ater]. I[ta]q[ue] et j[upiter] ap[ca]ntibus p[ater] uo[u]ca
tur. Et ſaturnus et Janus et liber et ceteri dea[n]ceps. Q[ui]n l[ui]lly
in deorui conalio uti[que] d[u]ridet uti[n]o nemo ſi notu[n]i qu[ui]n aut p[ater] op-
timus diu[n]i aut q[ui] neptunus p[ater] liber ſaturnus p[ater] mar[ny]
Janus quinu[n]us p[ater] ſic et h[oe] dieatur ad umu[n]. Q[ui]n ſic et n[am]
ir[an]on patiur ut ſint imu[s] homu[s] multi patres et unu[m] cu[n]
procreatur. Ergo e[n]a deos multos colere contra n[am] e[que] contra
q[ui] p[ie]tare. V[nus] igt[ur] colendus e[que] qui p[ot] uere p[ater] p[oi]nari p[ot]
etiam diſis ſi t nec eſſe eſt / quia ſi c[it]ut p[ot] inu[n]gere ita et e[or]
cere. P[ater] i[de]o appellandus qui nobis multi er magnu iar
g[ur]itur. Diſi i[de]o qui [ca]ſi[ng]andi ati[que] p[ui]miendi h[uius] marma[m] p[o]

Im[pe]ſabili no[n]u coheret
V[er]nus[que] eſt[que] v[er]u nec eſſe
et ſtina et T[ro]leu[n]do
ſapere debemus / N. ſi u[n]
quod nobis et q[ui]nu[n]
p[er] ſolendu[n] et ſapiu[
endu ſolere v[er] et actu[n]
quod ſic[ur]im[u]s ſimplere
ubi ergo ſapiu[n] et v[er]
legione

reſtare

Deus
state. omnino eundem esse quid est patet etiam cuilibet ratio demon-
strat. Quis enim filios poterit educare / nisi habeat in eos omnino po-
testat? Nee inmerito pater famias dicti iuxta tantus filios habet
at. videlicet hoc nomen patris complectitur etiam suos. quia
familia sequitur et non famie cœplectitur etiam filios / pp. 175
antecedit. Unde apparet eundem ipsius et patre esse servorum et
domi filiorum. Denique et filius manumittitur. tanquam suus et suus
liberatus patrovi nonnacipit tanquam filius. Qu si propterea
pater familias nofatatur / ut appareat eu duplici potestate p[ro]
tum. quia indulgeret debet quia pater et coercere quia d[omi]
Ergo idem suus et quiet et filius idem d[omi]s qui et pater. Sicut
ist nature necessitate non p[ro] est esse nisi unus pater / ita nec
d[omi]s nisi unus. Quod enim faciet suus simuli domi duerit a
imperiumurit. Ergo contra rationem contraq[ui] nam sunt reli-
giones multorum. si quod nec patres multi p[ro] est esse nec domi.
dos aut et patres et domos nunc pari necessitas est. Teneri igitur
uertas non p[ro] uti hominis multis patribus dominoque subie-
etur est. Obi animus in multa dispersus huc atque illuc cœna
satur nec h[uius] uti firmitat[em] p[ro] q[ui] certo et stabili domicilio
religio c[aret]. Cultus igitur domui ueri est non p[ro] et eodem modo quo
matrimonii d[omi] non p[ro] uti mulier una multos uros h[oc].
Sed hec aut morerix aut adhetera nominabitur. a qua enim
pudor castitas fides abest / uti tute careat necessitas est. Sic et reli-
gio domi impudica est et incerta / quia fide c[aret] quia homos
ille in tabulis et incertus caput atque origine non h[oc] est. Quibus
rebus apparet inter se consuetas sint religio et sapientia. Sap-
ientia spectat ad filios que erigit amorem / religio ad seruos q[
]ui
erigit timorem. nam sicut illi patre diligere debent / sic hi de
minuocolere et uereri. Deus aut qui unus est q[ui] uttraxp p[ro]
nam sustinet et patris et domi / et amare eu debemus quia fi
ly simus et timere quia s[ui] non p[ro] igitur nec religio asapria
seperari nec sapientia areligione fecerui / quia idem Deus
est qui et intelligi debet quod est sapientie et honori aridem
est religiosus. Sed sap[ia] p[ro]cedit religio sequitur / quia pri-
us est deui seque consequens colere. Ita et induobus nonh[oc]
una us est / quatuor duerit esse iudeatur. Alterum enim
positi est insensu / alteru in actu. Sed simila sunt duobus
rius et uno fonte manutibus. Fons aut sapientie et reli-
gionis Deus est / aquo h[ui]no rui si ab errauerit / arerant

CII C

necesse est què qui nescuit nec sapientes esse posuit nec vel
giosi. Sic fit ut phis et qui deos coluit sint aut filius abdicans
aut plus fugitius similes / quia nee illi patre queruit neqhi
diis. Et sicut abdicati hirditare patris no assequeatur et fugi
tui impunitare / itanee plii immortali tare ac cipient que
regni celestis hirditas 1. sinnu bonu quod illi marime dffort
Nec cultores deorù penà sempiterne mortis effugient que
è animadueritio ueri dni aduerius fugit iilios suemane
et nois. Deui uò esse patre euè de diis iitui pariter ignorane
runt tam altores deorù 5 iuri sapientie preffores / qui aut u.
hil oio colendui putauerit / aut religiones falsas approbant.
runt / aut età s iim potestate 5 sini dei intellecerunt ur
plato quia ut innu esse fabricatorè mundi deu Et 2. tullus qui
teritur homine scilara quadam conditione às ùmo deo ess'egene
ratu / tamen ei debitu cultu tanquam sùmo patri nò redoctur
quod erat consequens ac nerestatur. deos aut neipartes
neg; dnoë esse posse / nò tni multi tido ut slipra ostendi sed
enam latio declarat / quia neq fieri esse adys homin traditur
neg deos ipos antecedere originem hóis inuenitur. Squamè fi
isse interra hommes antequi uilemus et uber er apollo et
ipè jupiter nasceretur apparet. Sed neq: suno fiero hóis
neg velo patri en aſſignari solet. Quinullius eorù qui colitur
formasse àprincipio atque instituie hominè tradetur. nullus
iget erhs pater hominis nuncupari potè. Onus igtè ac solus ou
deber / quin jouè / qui saturnu / qui celum ipse antecesse. Is
enim necesse est hominè figurauerit / qui antehomme de
lum terram perfectam. Solus pater uccandus è qui creavit
solus dnis nuncupandus qui regit. qui hê ute ac necos uerit
ac perpetuâ potestate. Què qui nò adorat et inspiens
ullus est / quidem sini aut aſſi grat aut neslat / et impus illuv
qui sini uerit patrem uel odrit uel ignoret - Nunc qui
dociu sapientia et religionè non posse deduci / superest ut
de ipse religione ac sapientia differamus. Sentio quidem
sit difficilis derebus cedestibus disputatio. 3. tii aucendit
ut illustrara ueritas pateat / multq. aberiore atque in re
qui liberentur / qui eam subuelamine situare latente after
nantur ac respuuit. Sed priusq. mepiat decto ac operibus
suis dicere / puicamihi de prophetis ante dicenda sunt.
Quorui testimonys nunc uti necesse est. Qd in prioribus

O tis ne etus quidem angu
phas est: venivani est
a quibus unis hógnam
quam neq a multis ge
navari.

N

ne facerè temperau. Ante omnia qui ueritè stidet copie
hendere nò modo intelligendis pro phe tarù voebus animù
debet intendere / sed etiam tempora per que quibuscilorù
fuerit intelligens / me inquere / ut sseat et que futura pòr
xerunt et post quor annos pìdicta completa sunt. Nee of
ficultas in his colligendis inest ulla. Testati emi sunt subq
quis, rege dummi ipsi fuerint passus instin eti. Multis
scriptos libros de tem poribus ediderunt. Imittui facerem a pro
pheta moyse / qui troiani bellu nongentos al septigentos se
teannos antecessit. Asa ut cum per annos xl, populi reriffet
suffeestore habuit Jesum / qui sepre et iugunt annis tenunt
principatù. Exinde subiudicibus fuerint per annos tricordos
septuaginta. Tum multo statu reges hre ceperit Quibus
imperuì tenentibus pannos quadri gentos quiquaginta uf
que ad sedebie regni oppugnati arege babylonio capringi uidei
duorum suirui ptulerunt / donee septuagesimo post anno Cy
tus maior capruios u terris ac se dibi suus redderet qu
per idem tempus imperas suis cesserit imperuì iustorum tarqu
nus supebus. Quare cum omnis temporu series et ex uida
tis et ex guras Romanus / historiis colligatur / etiam singulo
tum prophe tarui tempora colligi prìt. Quorù sane ulamus
Echarias siut / quem constat sub dario vege anno so regni
deiis octavo mense cecimille. Adeo antiquiores etiam grìs sori
pribus prophere reperuuntur. Que omnia eo profero / uter
torem siut sentiant qui scripturam sanctâ warguere nitù
tur tanquam nona / et derecenti sicut / ignorantes ex quo fonte
religionis sancie origo manuerent. Quisquis collectis p
fessis, temporibus fundametùm doctrine salutriter tece
lit / et ueritè penitus comprehendet et eritore cogniti ueri
tate deponet. Deus igitur machinator constitutore, rerù sicut
inso libro diximus / ante se p[ro]clari hoc opus mundi adoriretur
Sancti et in corruptibile et in comprehensibilem spirituì genuit
quem Alui nuncuparet. Et quâuis alios postea per ipsis inu-
merabiles creavit et quos angeli dictus / hunc tantù so
lum p[ro]migerit, diuui nòs appellatione dignatus è patria
salicet ut tute ac maiestate pollentè. Esse autem sùmù dei fili
um / qu Missi p[ro]testare maxima p[ro]itus nò tanti congruetes
in unui uoces prophetarù / sed etià trimegisti p[ro]dicatio et si
billarù uariamia demonstrant. Hermes ino libro qui

["Dum et omne autem quem deu autem renuntium: quia formidum deu fent ſenſibuley et uſeſibuley. ſenſibuley aut\nquia uſe ſentit: de hor emui non et utrumque ſi ſentat: quia inſenſu ſubiunt et menent. Clauſi eſt ſentit et\nprimum et ſuſi et polum uel bonu autem ei uſus et et plemi ſumus omnino ſonuſt! ſaenſi p[er]aut qu[em] et ſonuſt omnino\nqui formidum deu ſent inſebuley ab ſenſibuley. ſenſibuley aut deu ſu in quia uſe ſentit: ſed qu[em] deu ſenſi\net ſuſi ut. bonus ei\nuſus et et plemiſſuy\nomn[us] bonus g[enu]ſus et\net minu[m] diuoc[esis] qu[em]\nſum par[ui]nuy\n\nTRI 100\n\ninſeribitur hi uſus est uerbs. Æcon[x]aui [con]p[er]tui\n\nποι ὃ ὑ ὁρ ἀλλ' ὁ προσκρατοῦσι, ἀπ' το[ν] το[ν] ἀλλ' ἀπ' ἀπ' ἀπ' ἀπ' ἀπ' ἀπ' ἀπ'

Eſt cun abquod o fili ſenctu iuſvus ſapu[n]icæ ſanctu de ſolo diu omni et q[ò]d ante mente c[ap]ut deo: quod diu ſapu[] homines et. G[r]n. filius ſenctus quidem ſeruio ſapu[] de ſolo diu omni: et p[ri]ſtente amic[] deo qui diu ſapu[] homines et.

Et hec propter 4. postremo λόγον οἱ φιλοσοφία προσομοίου καὶ προσομοίου ἀριθμόν ἀριθμόν ἀριθμόν.

Sed quâus nomen eius quod ei apri[n]capio pater ſi[m]mus imposu[n]it, it nullus alius p[er]ſat euſtat, h[uius] tamen et inter angeli os alio[d] uocabuli et inter homines alio[d]. Y[hi]s quippe inter homines noſiatur, h[uius] non proprii nomen e[rum] nuncupatio poteritis et regni ſic eni ſueri reges ſi[mi]os appellabant. Sed exponenda e[m] h[uius] nominis ratio[rum] ſi[mi]at eni ſudeus ante p[er]ſatui ut facer[ui] cognat[ur]e, ſic reuerunt unguem eni, qu[u]perungi ſolent h[uius] uocabatur, ab facer[ui] d[omi]ni u[m] ad regni. Et ſicat nunc iu[n]nus indumentu purpu[li] rei ſigni, et regie dignitatis al[ui]ſp[er]te ſic illi unctio facer[ui] un[guem] nomen ac potestat[em] regis conferebat. N[er]ui q[ui] g[ra]ten u[n]que p[er]ſatui ſic dicebant ungi quod nunc ad præſentem ſic iu[n]que hominu[m] u[n]ſus ille. Quod si[mi]que obiuerunt.

Obhanc[] ratione nos eu[m] si[mi] qui h[uius] cœpere mori, u[n]m quib[]utam grati[m]us ſcripturis que male deu[m]que inter p[er]ſatui ſi[n]t. Et p[er]ſatui ſcriptu[m] inuenitur.

Nunc ille regni hoc terrenu[m] fuerit ac p[er]ſus, cum capiendi non dum tempus aduenit, sed quod coloſte ac ſempternu[m] deo[rum] differemus multimo libro. Nunc uero de prima en natu[m]ta[te] p[er]ſamus. In p[er]ſus eni t[est]ſicamur illum bis eſſe natu[m] p[er]ſu[m] in ſp[er]itu[m] por[te]a marne. Unde apud Jeremiã ut ad p[er]ſus q[ui] te formare mutero nou[m] te. Et item apud ip[s]3 beatus qui erat ante q[ui]naſceretur, quod nullu[m] alij contigit p[er]p[er]3, qui cu[m] eſſet ap[na] p[io] filius dei regenerat[us] e[m] cenu[m] p[er] carnem. Q[ue] duplex natu[m]ta[m]s ei magni[m] intulet humanus e[r]rore p[ectoribus]. Circu[m]ſu[m] di[m]p[er]tenebras etiam bis qui uere religionis ſacramenta tene[m]bant. Sed nos id plene dilucide[m]r[que] monstrabimus ut amatores ſapientur faci[m]us ac obligentur inſtruantur. Cui audit dei fili[m] di[m]. Non deuer tantu[m] nephas mente concipere ut eruitunet er c[on]ubio ac permixtione ſeminale alio[m] deum procreasse. quod non faci[m] uti animal corporale mortu[m] ſubiectu[m]. Deus aut ei solus ſit cu[m] permiſere ſe p[er]ſut, aut cum eſſet tante potestatis/ ut quicquid uellet eſſiceret/ uti[m], ad creandu[m] ſocietate alterius non indigebat/ uti[m] ſorte etiſhamabimus deum ſic[ui]t orp[heus] putaut et marie e[m] et ſemina[que] aliter generare n[ò]quiuerit in li h[ab]eret ium ſeru[m] utriusq[ui]p[er] quasi aut ſecu[m] ip[pe] corer[t] aut ſine

quod autem rurabentur, ſeminale lauerant: atq[ui] superavit oleo.

vui.

antur nò potuerit procreare. Sed er hèrès in caè fur opinione di-
dicat eù àvìóta topà àxu àvôcchótopà. Qùs ita esset ut aprophege pater
dicatur / sic enà mater dicentur. Quid igitur procreant primù, nec
sunt aquoquâ pìtù nec narrari opera diuina. Sed tamen cœpit
littere docent / in quibù maturè è illù dei filiù dei èsse fer monè, si
q[ui] coteros angelos dei sp[é]s ed. Nam s[ì]mo est sp[é]s cum uo ce aliquid
significante proli tus. Sed tamen q[ui]n spiritus et s[er]mo diu-
nt[us] partibus proſe vintur. Sì quidè sp[é]s naribus ore s[er]mo pro-
credit / magna inter hinc dei filiù coteros q[ui] angelos d[omi]n est,
eni ex deo tunc sp[é]s exierunt / quia nò ad doctrinâ dei tradendam
sed ad ministra yâ creabantur. Ille uero cum fit et ip[er] spiritus
tamen cum uocet ex dei ore procreavit / sicut ierb[us] Et sacerdò-
qui uocet ev ad populi fuerat usurus. Icest q[ui] ille mag[ist] flutuns
eſset doctrine dei et celestis archani ad homines profectus/
quod ip[er] primo locutus è ut pereu ad nos loquitur Et illeuerit
dei ac uoluntatè nobis iuvelaret. Chérito igitur s[ì]mo ac ubi
dictur / quia deus p[ro]cre centè de ore s[ì]no n[ocalè] spirituì quæ
utero sed mente conceperat incoegit abusu ac in cito abus
dam maiestatis ſue iutute ac potentia / meſſigi que proſ-
sensu ac ſapiens ugeat comp[he]ndit. Et alios it[em] sp[é]s fi-
os mangelos figuravit. Nostri sp[é]s diſſolubiles ſunt quia
morteles ſimus. Dei ait sp[é]s et iuut[et] et manèt et ſentuer
qua ipe ſmortalis est et ſensujs ac iute dator. Nè uoces lì-
aure muſtos antrum / tamen plerùq[ui] manèt litteris comp[he]ndi-
que. Cuanto mag[is] dei uocè s[re]dendò est et manere in eterni et ſi
ſu et iutute comirari / quia de deo patre tanquam riluus deſonu
traduxerit. Q[ui] ſiquis miretur ex teo dei p[ro]lanone uocis
ac spiritus potuſſe generari. Si ſeras uoces proph[ari] ago
uerit / cœninet p[ro]fecto mirari. Salomonè p[arr]ècheus d[omi]n p[er]-
tenſſimos reges ſuſſe et eoſè prophetas. Et à his fortàſt se
notu qui diuinæ litteras nò attigerit / quorù alter qui p[er] te
rius regnaut troiane urbis ex ad diu centu et quadraginta
ante cesserit annis. Huius pater diu n[orù]r[um] ſcrip[tes] himnori
in p[er]s. XXX[ur] sic ait. Verbo dei celi ſolidan ſunt et sp[er]i or[go]
omnis iuutus eorù. Iſtem rurſus in p[er]s. X[ui]. ſcrutantur ac
meu ierb[us] dei ſer qu[em] regnare imper petui necesse è. I[er]b[us]
lomon ip[er] s[ib]b[us] dei èſe demonſtrat eu[que] manib opora inſtitu-
di ſub fabricata ſint. Ego inquit er ore altrui ſim[ur] prody ante
omne creaturâ. Iſeci ut oruerur lunen indeſſuciens et nebuila

ap[er]ſus p[er] patre ſi
matre natum

+ ac ſono

alz vanefait

Deo ego qua mea vegg.
Comptus videlicet nulli
alij opus dei notis est
miſi filio soli qui qu-
nae abu dei

1 ego in rebus

teri omnè tram. Ego inaltis habit aut. Et tronus meus incoli
na nubis. Johanes quoque ita tradidit. Inprimario erat ute
Et utebù erat apud deu et deus erat utebù. hoc fuit inπnepio
apud deu. Omnia per ipſ facta ſunt et ſine ipſa ſieni êmbul,
ſed melius greei aſton qînos utebù ſine ſernone aſtoni
eni et ſmonè ſignificat et rône/ qua ille ê et uox et ſapiædei.
hune ſermonè duinu ne phî quidè ignorauerit. Siquæ
Ceno reru nature dispoſtore atque opificè unuſitatis aſtoni
predicat / quem erat faru et necessitatè reru et deu et animu Jo
uis nuna pat / ea ſalioet confuetudine qua ſoient ſouè pro
deo accapere. ſed nihil obstant erna cum ſuiâ congruat ue
ritan. Et eni ipſ deu què ille animu ſous noiaut. Ma Trif
meguſus qui ueritare pene unuſam nesſao quò mne ſtiga
uit/ iuſtire maestuæ, erna ſepe deſtripſit ſicut cœlarat
ſuperuſ illud exemplu / quo fatetur eſſe meſſabilè quidu
ſanctuæ, ſmonè auq enarratio modu hominis excedat. Di
ri denaritare prima breuitur ut potu. Nunc deſa quâ
trouer ſia ê mea marima/ latuſ diſſerendu eſt/ ut ueritare
ſuereupentibus lumen intelligentie pſeramus. Inprimisti-
gitur homines ſeque oportet ſic aprinapio ptoſſiſſe diſpoſi-
tionè ſumu dei/ ut eſſet neceſſa appropinquaſt ſeuil ſinno/
dei filiu deſtendeiz interuâ ut constitueret deo templu docedt
q[ui] uſtina. Verutamen non iuſtute angeli/ aut potesta
te celeſi/ ſed inſigna hominis et conditioe mortali. et eni
magisterio ſunctus kuffet/ tredere tur in manu impioru/
mortuæ, ſuſaperet/ ut ea quodz per iuſtute comita/ reſu-
ſeret/ et homini què in diuerz / quem gerebat / et ſpem
uincendi martis offeret / er ad p[r]mia ſmortalitatis ad
mutteret. Hanc igr[ia] diſpoſitionè ne equis i[n]gnoret / d[omi]nus
p[ro]ſita, eſſe qu[em] in p[ro]ſo utemus eſſe completa. Hemo aſſe
iuerationi m[er]ſicè commoeret n[isi] ostendero p[ro]phâs ante multu
temporu ſeriu p[ro]dicasse fore aliqu[em] ut filius deu naſterentur ſicè
homo et mirabilia faceret / et cultu dei per totam t[em]a ſemu-
naret / er postremo patibulo figere tur. et tertio die reſu-
ſeret. Que omnia cum probauero eorui tem[por]u litteris
dui deum ſui mortali corpore utent[em] violauerit / quo al[ui]
ud obſtabit quominus ſapientiâ uerâ clariſit inhae ſola
religione ueiſari. Nunc aprinapio totuſ ſarra mena
origo narranda ê. Maiores n[ir] qui erant primapes hebreoy

VIII.

3010

cito sterilitate atque inopia laboraret et transierit in egypti rei su-
mentare gratia. Jus quod duitus cœmorantes intolerabili seru-
tus iugo p[ro]mebantur. Tum miserutus e[am] Deus iuxdaque
ac uerant de manu regis e[gyptior]um, post annos quaeruntur
gentos et triginta duce mo[y]tè. Per quod postea lec illius ad
sua est. Inqua eductione offendit uterut[em] maestatis suæ.
Traecat enim populi mediantem rubro p[ro]cedente angelo et sen-
tente aqua ut populus per siccù gradi posset. Que uerunt ut
art poeta c[ir]uata in montis faciè cum iustitio unda. Quare
audita tyrannus e[gyptior]um, cum magni suos manu in domus
et mare ad huc patens temere ingressus coeuntih[us] aq[ui]
omni ereratui deletus est. hebrei uero in gravi insolitudine
multa murabilia iuxerit. H[uius] c[um] sitis p[ater]erunt uta ut
ge rupe pa[st]ta psiluitur, fons aque populi qu[em] recrueat. Quo
rursum esuriente celestis alimenta p[lu]ma descedat. Cum est
coturnices meafta e[orui] uentus induerit, ut non modi p[ro]me
celestis et erat instructioribus epulis saturaretur. Pro his tanti
dumnis b[us]cavis honore et non redderit. Si depiluit tam er
utile, iam sitis fameque depoita in lux uris plapsi ad p[er]sanos
e[gyptior]um ritus animos transfuerit. Cum enim mo[y]tus d[ur]
e[orui] aſcentur, ut in mo[te]z, atque ibi[que] X[ul]dich moraretur,
auerei caput b[ow]s qu[em] uocant apin, quod eos ſigno feceret,
figurarunt. Quo peccato ac scelere offensus Deus impu
et ingrati populi pro merito peni gravibus affect[ur]. Et ad
quâ per mo[y]tem c[esserat] subjugavit. Postea uo cum maſſa
quidam parte ſir[ie] confed[er]it amiserunt utus nomen hebrae
Et quin princeps examinis e[orui] judas erat judui ſut appulat
Et terra quâ meo luere judæ. Et primo quod non dixi regi
subiecti fuerint, si populo et legi eumque iudicem p[ro]ſideat non
tamen in manu constituti s[ic]ut iomani consules. Et perpe-
tua uirſitione ſubnixi. Tum ſub lato iudicem no[le] / porſſa-
regalis inducta est uerui uidiich e[orui] regni tenentem præuagre
ligiones ſepe ſuſeperant. Atque offensus ab his deus tonès al[ex]
ingens ſubjugabat, donec rursum penitus populi m[ur]get
liberaret eos ſuitur. Item ſub regi finitum, bellum oblitum
u[nar]i, postremo caput abductus, b[ab]ilonem ſpenam impútare
ſue Graui p[ro]pri pop[ender]it, donec Cyrus ueniret in regni
Qui statim videlicet restitut edicto. Et inde tetraret habuerit
ut quod ad h[ero]c[em] qui fuerit ſub imperio Tibery Cæsar]s Cuius
anno

decimoquinto 4. duobus geminis consoliby ante die x. kal. apud juda
xpiu crucifixerit. he veni textus he ordo marchanus scaturi
litteraray continetur. Sed prius oftendà qua de causa in trah
uenerit xps ut fundamenti divine religionis ac ratio clare
scat - Cum sepe uidei pectis salutarii repugnaret atque adi
una lege desinfecerent aberrantes adimpios cultus &cuz/tui
dei usios et electos uros ipsi sibi implebat prophetas in me
dia plebe constituens per quos pectata in grati populi verbis
minacibh interparet et tubilominus hortaretur ad penitëtã
sceleris agendã / quâ nifi eguſent atque abiecis vanitathus
ad deum ſui re diſſent / fore ut testamentu ſui mutaret. 1.
hereditatê uite ſmortalis ad certeras uerteret naciones / alui
q[ui] ſibi populi fideliorê exaliemgenis congregaret ſui aut
aprotptus interpiti / nòmo do erna coru respuerit / sed q
ſibi pectata exprobrarentur offenſi / eos ip[s]os exquisiſis cru
ciatib[us] necauerit. Que omnia divine littere ſignata conſ
uant. Dicit eni propheta Jeremias ſmi a duos ſuos meos p
plctas ante lucem mittebam et nò auiebatis me neq[ui] mente
batis interra uſta qua deu uobis et patribus ueſtris aſetulo et
uſque inſeculu, nolite ambulare post deos alienos ut ſuiatis
eis et incitetis me inoperib[us] manu uestarùs ad uſp[er]cendos
uos. / Et dras etiam propheta qui ſut etià enſem Cyni têporib[us]
aquo uidei ſint restituti ſelequitur, de ſeuuerit ate et abiece
runt legem tuam post corpus ſui et prophetas tuos inſteſe
runt qui obreſtabantur eos ut teuerteretur ad te. Item clus inli
bro basilion tertio / Emulando emulatus ſui d[omi]no eo v[i]potenni
qua dereu querunt te fili israel et altaria tu a demouerit et
prophetas tuos inter ſecerit gladio et remanit ego ſolus et q
runt animâ meâ auferre ame. propter has aut[em] impletates
coru abdicavit illos inpetu[i]t. J[aq]u de ſi[ſ]t prophetas muttere
ad eos. H[uius] ſi[mi] ſui primogenit[i]us illuſp[er]ſicê rerit et consi
lutorê ſui labiuſſit et celo ut religión è ſanctâ dei tranſſerret
ad gentes. 1. ad eos qui deum ignorabant. Doceret q[ui] uſtutã
quam perſious populus abiecerat / q[ui] tam pridem denútiaue
rat eſſe ſe ſacri ſiri / ſiutmalachias p[ro]pheta uideat d[ic]ens. Ho
est miu uobitas d[rea] uos d[ic]it d[ui]s. et ſacritifia nò accapià
de manib ueſtris / q[ui] aſſolus ortu uſip ad occasi[ui] clarificabit
nomen mei apud gentes et linguas et rement et iudебunt
claritètè mei et dimittà ſup eos ſignu / et mittà ſup his co

auxibus v[i]nus et de
rare vobis. Conſp[er]o
nata v[i]n qui[que] a
ui fuit mele et
a neq[ui]ſus affarato
v[i]n et habito
in tara

+ T[em] deu[m]t [p[er]s]ui / Conſp[er]u[m] me in reput
genu, [p[er]ſo] que[n] uo recognized formu[n]t miru[m],
ſi[mi]as q[ui]b[us] [p[er] loquutus] vemui uolueru omni gentem

feruatos ingentes que longe sitt que nò audierit glorìa mei
nuntiabunt claritè meã ingentes. Volens igitur Deus meram
templi flu mittere in terrâ / voluit eù incoltaræ et poteræ
celeb mittere ut in gratius in deo populus in errorre mag
indeteretur / et penas pro farinibus fluæ lueret / qm dicit
deui sùi non reçepissent quod olim pro phere cæanerat sibi
futuri. Iffaias quicte / quæ yde ipi uderi terra conspectu cru
sime necauert ita dicit / audi celu et per cipe alribus ta qu
diis locutus ê. filios mei et exaltaui. ipi aut me spuerent a
gnout bos possesbræ sùi et aſimus p[]ſepuendi ſiu. Iſrael ait
me non cognout. et populus me h[]o]ntellexit. biemagi
simuliter ait / Cognout tempus ſuii cultur et hirundo, et
tris paſſeres custodierit tempora introitus flu. populus afu
us nò cognout uidicui drui. Quomò dictus ſapientes ſumus
et lex dui nobiſat ê. Incaſſu facta è metatum falsi ſeruere ar
conſuì ſt trepidauert et capn ſp. qua uerbù dru reprobate
runt / Ergo ut reperà dicere cu staruſter deus domine uirnus
mittere àd homines / renasſa eù denuo incarne p[]ſept et
ipi h[]o]i ſimulè fieri / cum dux et comes et magi eſet ſu
Sed tamen q[]ui] elemens et puis è erga ſuos deus / a deo iſpè
eui emuſit quos oderat ne ullus imperpetui ſalutus uà claud
ret. sed darer his uto]rì facul tarem sequendi deu / ut et pre
muì ute a diſp[]cere tur si ſerut fiuſſent quod plurimi cori
ſcuit atip feteruit / aut et culpa ſui in ponu mortis maure
rent ſiregem ſuii repudiaſſer. apud illos iſtur et cori ſui
ne regeneraricium uſſet / ne ſi ſuſſer alienigena uita] poſſ
erationè p[]tendere q[]ui] cumnd[]o] ſi reçepiſſent / ſimul ut nulla
o[]i]gens eſset in]ta cu iſp[]es ſmoralitatis negarentur. — Deo
deus ita]j de celo ſanctis ille iſp[]es de] ſancti illi urginè au ute
ro ſeiminuaret elegit. atilla duino ſp[]rit auſto replem come
pit / Et ſine uſſo attactu uiri repente urinalis uerus iu
miut. O si alia]ia q[]u]dam uento et alia]a concipere ſolere obi
noti] est / cur quiſ] miru] putet cu]sp[]idi cu] ſuale est quib[]h
uelit gravari] et e] urginè di]mi. O] ſane intero]bile p[]
ſer uideri / niſi hoc futurù multe ante ſeu]a]p]h[]e] ce] auſſer
Salon i]p[]s] in deu]geſimo itadیر. Inſirmus è ute]tus urgin]
et accepi ſeu et gravata eſt. et facta è in multa miſatione
mater urgo. Item p[]ro]ph[]a y[]ſi]as eu]n hoc d[]ba p[]ro]p[]tere d[]
bit deus nobis ip[]e] ſigni. Et ce urgo] co]p[]iet mi]neni et p[]ri

xij.

No 5 pt 1/11

et filium et necabo[n]im: nom euis emanuel. Quid hoc manifest[em] dixi poter[em] legebant ista uidei qui eum necaueret. Si quis huc nos fin
gere arboratur/ab his potissimis animat. Satis firmi[rum] testimo
nul est ad probandum quod ab his perhiko[t]ur inimicis. Emanuel
aut nui quia uocatis est. H[uius] iesus qui latme d[omi]nus salutaris s[ic]ne sal-
uator/quia cuntenis genibus salutifer iuem. H[uius] propheta deela
rauit hoc nomen Deus ad homines nearne venitutus offset.
Emanuel aut significat nobisc[um] Deus. salutet qua illo per un-
gine nato confiteri homines oportebat deu secu e[am] inter
ta et nearne mortali. U[i]n et diam d[omi]nus. p[er] xiiiui. Ne
vitas inquit de terra orta est/ quia Deus in quo ueritas est terrenu
corpus acceptit ut terrenis tuam salutis aperiret. H[uius] vinas
ipe. H[uius] aut no credideret et exacorrbauert. s[ic]sancti et couer-
sus et eos adiminae/ et ipse ex pugnaut et recondatus est di-
eri seculi qui suscitaunt de terra pastore omnium. Aliu aut su
turus offset ille pastor/ declaravit alio loco dicens, exultent
celi desuper et nubes mediat iustitiam et p[er]sivit etra et pululer
galuator. E[rgo] eui diu Deus, creavit eui. Salutator iuero est ut s[ic]
diximus Deus j[es]us. Sed et alio loco iux appheta p[er]coaut t[em]
con natus est nobis puer et uocatis e[n] nomen ey magni consili nui
tus. H[uius] eui mihi us adco patre ut imus ius gentis que sub
celo sunt singularis et uerit dei s[ancti] musteraui revclaret ab
lati ap[er]fi de populo/ qui ad ierus deu sepe deliquit. Daniel
quod s[an]tua iibera p[le]cutus est. Undebant inquit imusu noc
tus et e[cor]em nubibus celu ut filius h[uius] homens et u[que] a due
tusti d[ier]ui p[u]enit et a[i]sfitobat obtulerunt eui et datu est et re
gui et honor et imperui. Et omnes populi tribu lingue ser-
lient ei. et porroſas euis eterna que nui quia tranſibit et iu-
gui e[quod] n[on] corrupe tur/ Q[ui]e iſi uidei et confitetur et ſpe-
rant. s[ic] qui h[uius] iux reprobaueret/ qua et ho[ne]n natus
Nam eui ita fit ad co constituti ut iux p[er]s bis adueniat iustit[am] se-
med ut unu deu ſentibus niſtet de iu de ruris ut regner/ quod
modo in ſecundu ey aduentu credet/ qui imprimu no[d]ide
runt. At qui propha qui utroſque aduenus ei paucis ubi s,
prebendit ſecore inquit in nubib celi ut filius hominis iuem
ens nondixit ut filius dei ut filius h[uius] hominis iuem
ne iuxi deueret intera/ ut sus cepta h[uius] figura et conditione
mortali d[acer]et ho[ines] iustitiam/ etrai mandatis dei ſunet/
ueritati ſentibus revclasset/ mulctaturur etiam morte/ ut

et datus et nobis
filius nui imperavi
s[ic] hume[rit]us euis

J[no]mam infort de
M[ell]ia c[ap]erturo

inferos quoq in ccreret ac resignaret. atq ita demu resurgens
ad patrem profascere tur et nube sublatus - adicet enim apperet
art - Et uſp ad antiqui dieru peruenet et oblatus è ci. antiqui
dieru appellaut deu ſumu Cuvetas et origo no pòt cophenyq
ſolus aſeculis ſuit et erat semper in ſecula. xpi aſt post poffat
et resurrectionè aſcensurù ad patre Dauid in ps. cvui.ò
testatus est hys uerbis. Dixit dìs dò meo ſede aedetrus mei quę
uſp ponem inmićos tuos ſuppe dan ei pedi tuori. Quapropi
cum rex eſſet què appellare domiù ſui posset qui fecerat abe
xterà dei qui est rex regu et dìs dòrii. Co yſaiaſ aportus
ostendit dicens hec dicti dìs deus xpò dò cuu tenui dresten
obaudire ante eu gentes et fortitudine regu diruà aporù ài
uſi portas / et cuitates non claudentur. Ego ante te ibo. cmi
tes de planabo. et foree oreas conterà. et ſeras ferens confi
gam. et dalo tibi thesauros abſconditos et muſſibiles. urbo
as qua ego ſum dìs deus qui uoco nomen tuì. datù oft eu
regni et honor et imperi. et omnes populi tribus et lingue
pient er et potestas euſus eterna que nuqui transfirb et re
ſtuì euſus no corrupepetur. Quod quicte duobus modis intelligi
qua et nuè hêt perpetuâ potestate eu ſomnes gentes et omni
lingue nomen euſus uenerat ur. maiestate. confitentur. derrim
sequitur. Virtute mutatur. hæt imperiù hêt honore eu omni
tribus lingue terre. p[ro]ceptis euſus obterperet. et id eu poſte me
ſus aduenoit in potestate et claritate ut omne anima ut
cet et uſtos restituat aduità. Tunc uero torus fre regni
obtinebit / time sublato cerebus hominis omni malo / audivi
ſeaui ut poeſe uicant. 1. uſtù et pacifici tempus orientur. So
hoc uberus in ultimo libro differemus eu de ſo aduenet lo
quemur - Hunc deprimo ut cepimus er plicemus / ſi
iſt deus ac parens omni eu religionè ſià transferte uolui
iſset / uſtuerà miſt e te lo ut noius cultoribus nouà legè in
uel per eu daret. no ſic ut ante fecerat per hominè. ki tibi
nasci uoluit tanquà homo. At per omnia ſumo patr. ſimulè eu
ſteret. Ipe eni deus pater et origo et principi teri qui pàri
tibus caret atq. AM H[uius]p atris megi ſto uerſime noiaur quę
nulloſt procreatus. Iocirco etiam bis filiu nasci oportue ur
ipe appareret amator. Inprima eni natuutate ſpiritalu amar
fuit qu[am] ſine officio matris. Aſolo deo patre gemtus è. Ipo uò
carnali apator fuit / qua ſine patris officio uirginali uter

Amфи xpi film dei

† deus fit. denigs ob virtutem
ar fidem qua deo habuit
de cito datu et ei regni

xii.

["procreatus est, ut mediá inter deí hominéq; subáß gerens / Uraß\nhanc fragilé imbeallé: q; naturá quasi manu ad inmortalitás pos\nſer educere / factus est et deí filius per ſpiritu et hominis p carné\nſ. ur deus et homo deí urtus ino ex operibus que ſeat apparuit\nſtrigitas hoüs exsulione qua pertulit. qua cur ſuſeperit pár\nlo post docebo. Interi et deú ſuſſe et homine ex uro ap. genere\npermiſi prophéns uarianánbus diſcimus. Yſalas deú ſuſſete\nſtatur hisuerbis. ſangata è egyptus et nespeclatio ethiopú et ſa\nbain uiri alii ad te tranſgre mentur et tulerit ſeru et post te\nambulabunt uineti cœpibus et a dorabút te et p[re]abuntur q[ui\ninter deus est. et non est alius deus præter te. Túeni deus es - et nos\nneſciebamus. deus uírael ſaluator. Conſundentur et reuerebunt\ncur omnes qui aduer ſantur tibi et cae dent incoſſionè. Ite p[ph]a\njeremias ſi ait. h[ic] deus n[est] et non deputabitur alius abſq;\nillo qui inuenit omne uam ſapiente. et d[est]it eam j[acob] p[ue\nro ſuo et uírael duetero ſibi. Post hec interris uibus è et inter ho\nmines conuerſatus est. Iſtem daud in p[ſ] x[ui], Thronus tuus\ndeus inſeculi ſeculorú virga equitatis. virga regni tuí - deus\nd[ule]r[u]ſi uſtina et odio habuſt[ui]niquitare - p[ro]p[te]ea un[x]it\nte deus tuus ſculatio n[orm]alis. Quo uerbo etiam nom ostendit Siq\ndemur ſupra deum abu[n]ctione appellatus è r[ps] - Deu[m] homi\nnem ſuſſe eundem jeremias docet d[ic]ens. Et homo è et quis\nconſuor eú. Iſtem yſalas emittet eis deus hominè qui ſanabit\neos iudicans ſnabit eos. Et moyſes in numeris ita loquitur-\nOrietur stella ex j[acob] et exurget homo ex uírael. Preter\nmilesius apollo consultus utriu[n]e deus an homo fuerit hoc mo\ndo respondit. Q[ui]t[us] 4[ec]t[ur] j[ed]t[ur] ad p[re]ſed, o[mo]p[er]t[ato]r[io] p[er]p[er]yò10,\nX[an]t[uo] x[an] d[omi]o p[er]t[uo]r[io] o[mo]p[olo] - ouu d[ul] co[th]o y[que]p[er]yò10,\nreú[em] o[re]o]p[no]t[ua]r[io] p[er]t[uo]r[io] d[ul] co[th]o y[que]p

ullity. Cur igitur ulgo pro sultis et uanis et neptis habemur quod spectamur magistrum etiam ipse deorum confessione sibi tenet. Ham quod ait illa portentia opera ferisse quo maxime ducimus fidem meruit, assentiri nobis iam iudetur cumeat eadem quibus nos gloriamur. Sed colligit sibi et aliorumque fraudes credit. Cum enim ueris de necessitate dictus iam deorum ac siu proditor iudebatur, nisi quod abeo ueritas er pesserat mendacio fallentie celsas est. At ergo ferisse illud dem opera miranda, ueris non duella iuris est magia. Quid mirum si Apollo ieritare ignorantibus perfusus esse deo quod cultores ut iudebantur, si mihi dei horridem puram est. Cum ante oculos cori quotidie fierent illamiracula, ut et tamen tincidunt iuris comreplatione impelli portuerit undum crederent quod iudebat. Propter eam dura quid fuerit coram prophas vel marime legit in ps. xxxi, 10, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174, 175, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242, 243, 244, 245, 246, 247, 248, 249, 250, 251, 252, 253, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 276, 277, 278, 279, 280, 281, 282, 283, 284, 285, 286, 287, 288, 289, 290, 291, 292, 293, 294, 295, 296, 297, 298, 299, 300, 301, 302, 303, 304, 305, 306, 307, 308, 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 320, 321, 322, 323, 324, 325, 326, 327, 328, 329, 330, 331, 332, 333, 334, 335, 336, 337, 338, 339, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 354, 355, 356, 357, 358, 359, 360, 361, 362, 363, 364, 365, 366, 367, 368, 369, 370, 371, 372, 373, 374, 375, 376, 377, 378, 379, 380, 381, 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 389, 390, 391, 392, 393, 394, 395, 396, 397, 398, 399, 400, 401, 402, 403, 404, 405, 406, 407, 408, 409, 410, 411, 412, 413, 414, 415, 416, 417, 418, 419, 420, 421, 422, 423, 424, 425, 426, 427, 428, 429, 430, 431, 432, 433, 434, 435, 436, 437, 438, 439, 440, 441, 442, 443, 444, 445, 446, 447, 448, 449, 450, 451, 452, 453, 454, 455, 456, 457, 458, 459, 460, 461, 462, 463, 464, 465, 466, 467, 468, 469, 470, 471, 472, 473, 474, 475, 476, 477, 478, 479, 480, 481, 482, 483, 484, 485, 486, 487, 488, 489, 490, 491, 492, 493, 494, 495, 496, 497, 498, 499, 500, 501, 502, 503, 504, 505, 506, 507, 508, 509, 510, 511, 512, 513, 514, 515, 516, 517, 518, 519, 520, 521, 522, 523, 524, 525, 526, 527, 528, 529, 530, 531, 532, 533, 534, 535, 536, 537, 538, 539, 540, 541, 542, 543, 544, 545, 546, 547, 548, 549, 550, 551, 552, 553, 554, 555, 556, 557, 558, 559, 560, 561, 562, 563, 564, 565, 566, 567, 568, 569, 570, 571, 572, 573, 574, 575, 576, 577, 578, 579, 580, 581, 582, 583, 584, 585, 586, 587, 588, 589, 590, 591, 592, 593, 594, 595, 596, 597, 598, 599, 600, 601, 602, 603, 604, 605, 606, 607, 608, 609, 610, 611, 612, 613, 614, 615, 616, 617, 618, 619, 620, 621, 622, 623, 624, 625, 626, 627, 628, 629, 630, 631, 632, 633, 634, 635, 636, 637, 638, 639, 640, 641, 642, 643, 644, 645, 646, 647, 648, 649, 650, 651, 652, 653, 654, 655, 656, 657, 658, 659, 660, 661, 662, 663, 664, 665, 666, 667, 668, 669, 670, 671, 672, 673, 674, 675, 676, 677, 678, 679, 680, 681, 682, 683, 684, 685, 686, 687, 688, 689, 690, 691, 692, 693, 694, 695, 696, 697, 698, 699, 700, 701, 702, 703, 704, 705, 706, 707, 708, 709, 710, 711, 712, 713, 714, 715, 716, 717, 718, 719, 720, 721, 722, 723, 724, 725, 726, 727, 728, 729, 730, 731, 732, 733, 734, 735, 736, 737, 738, 739, 740, 741, 742, 743, 744, 745, 746, 747, 748, 749, 750, 751, 752, 753, 754, 755, 756, 757, 758, 759, 760, 761, 762, 763, 764, 765, 766, 767, 768, 769, 770, 771, 772, 773, 774, 775, 776, 777, 778, 779, 780, 781, 782, 783, 784, 785, 786, 787, 788, 789, 790, 791, 792, 793, 794, 795, 796, 797, 798, 799, 800, 801, 802, 803, 804, 805, 806, 807, 808, 809, 810, 811, 812, 813, 814, 815, 816, 817, 818, 819, 820, 821, 822, 823, 824, 825, 826, 827, 828, 829, 830, 831, 832, 833, 834, 835, 836, 837, 838, 839, 840, 841, 842, 843, 844, 845, 846, 847, 848, 849, 850, 851, 852, 853, 854, 855, 856, 857, 858, 859, 860, 861, 862, 863, 864, 865, 866, 867, 868, 869, 870, 871, 872, 873, 874, 875, 876, 877, 878, 879, 880, 881, 882, 883, 884, 885, 886, 887, 888, 889, 890, 891, 892, 893, 894, 895, 896, 897, 898, 899, 900, 901, 902, 903, 904, 905, 906, 907, 908, 909, 910, 911, 912, 913, 914, 915, 916, 917, 918, 919, 920, 921, 922, 923, 924, 925, 926, 927, 928, 929, 930, 931, 932, 933, 934, 935, 936, 937, 938, 939, 940, 941, 942, 943, 944, 945, 946, 947, 948, 949, 950, 951, 952, 953, 954, 955, 956, 957, 958, 959, 960, 961, 962, 963, 964, 965, 966, 967, 968, 969, 970, 971, 972, 973, 974, 975, 976, 977, 978, 979, 980, 981, 982, 983, 984, 985, 986, 987, 988, 989, 990, 991, 992, 993, 994, 995, 996, 997, 998, 999, 1000

Jste inbasfion libro so propheta narthan miſſus est adu
lud uolentem deo templi edificare. Et ſiut uerbùni adu
than dicons. Vade et die ſuo meo dawid hec diat ong daw
oipotens. Non tu edificabis mihi domui adinhabitandù. 30
cum completi fuerint dies tu et cormericis ei patribus tu ſi
ſcritabo ſemen tuu post te et pitaro regni eius, hie edifica biu
hi domi innoie meo et erigà thipni eius uſp. inſeauli. et ex
eru et inpatrem et ipe erit mihi inſiuli et ſicem consedur ong
uſp. inſeculum et regni eius uſp. inſeauli. Sed hec ut iuter no
inelligerent illa flut cauſa q[ui] salomon fluis dawid tempiu de
edificavit er circuitatè qua de ſuonoie jerosolimà nuſcupuè. 35
ad ipfum que apropheca dicta ſint retulerit. Salón aui de
ipso patre imperij regni accepi. prophete uero loqueb[us] tur de

floruit autem
pluris purus.

co qui tue nasceretur posse, daudè cito patribus suus requieutur. Preterea salomonis imperii non fuit, annus xl. regnavit, deinde quinque filius dei dictus sit sed filius daudè et domus quia edificavit non est fide consuetudini, sicut eccl[esi] est, uerum templi dei quos non in parientibus est edicti de ac fide homini. Qui tredunt mei acceentantur fideles. Illud iero salomonii templum, quia manu facti est / manu ceci dit. Deinde pater etius in ps. ccc. vni. de operibus filiis suus pro pietate hoc modo, siens non edificuerit domui iuxta la. gotauerunt quillam edificuerunt. Si dominus non eust diest eustiter / nullop[ro] laborant qui eam eust induit. Qui bus er ebus apparet, prophæs omnes deuiusque de xpo foret aliqui ut ex genere daudè corporaliter natus constitueret. Eterni templi est quod appaltatur eccl[esi] et uniusque gr[æ]tes ad religionem dei ueram commuocaret, hec est domus fide ligis hoc immortale templi. Inquisisquis non edificuerit immo- tilitatis p[ro]mi non habebit. Cui templi et magni et eterni qui x[ui]s fabricator. fuit / idem necessè chabeat in eos facer dotu[m]i sempli- terni. Hee p[ro]t nih[us] p[ro]e[m] qui constitut t[em]pli et ad aditum t[em]pli- et ad conspectu dei p[er]uenit, daudè in ps. Cix. i d[omi]nus docet nos ante luciferum genui te. Juravit diis et non penutibit eui t[em]us facerds in eternu secundi ordine melchisedech. Item basi[on]i- bro. Et suffit abo mihi facer dot[em] fidel[em] / qui omnia q[ui] super in cor- de meo faciat, et edificabo ei domu fidel[em], et træsibit in conspectu- meo omnibus diebus. Quis aut futurus esset cui deus eterni facer dotu[m]i pollicebatur. Cacharias etiam noce posito aperu[n]t me dictu lic eni dixit. Et ostendit mihi diis deus y[ui]m facer dotem magni stante[m] ante faciem angeli domi. et dyabolus sta- bat ad d[omi]n[am] ip[s]us ut aduerfaretur ei. Et d[omi]nit diis ad diu- b[oli]um. Imperetibi diis iute qui elegit ierusalem. Et ecce titio electus ab[ig]ne, et y[ui]m indutus erat ueshm[ita]fordida et stabat ante faciem angeli, et respondit et dixit ad chriſtantes an[im] fi- tem. Auſter te ueshmenta for[da] ab eo. et induite eu t[em]nica- talari, et imponute c[ito]darim mundi ſuper caput eius. Et eo hoperierunt eu uestmentos et imposuerunt c[ito]darim mundam ſupe caput eius et angelus domi[st]abat et testificabanur ad iu[que] ſum dioc[esis]. hec d[ict] diis o[d]potens. Si in iu[m]s meis ambulat- ueris et p[re]cepta mea ſuaueris / t[em] iudicabis domi[m]e et d[abo] tibi quinconuerentur inmedio hori[ui] circui statu[i]. d[omi]n[am] y[ui]m facerds magne. Quis non i[gn] captos m[iti]bus tu[rum]ſſe

xix.

xxi.

vidos arbitentur. Quia hec legentem erant, et nefertas manu deo suorintulerit. At qui abeo tempore quo cicharias fuerit, ad annû. et impery tiberi. Cefaris quo ybus crucifixus, quingenti anni nullannu. Squide dary et Alexander ad eum etare, qui fuerint nò multo post Qsarquinius superbus electis. Sed illi rurus eoçê modo fùli deceptus, sunt putantes de ybiis eſte dicta filio nane, qui succedantur, ſunt moſti, aut de cedore ybiis filio jure dech. In quos miſi conſultus horu deo que prophà narrauit. Non eni ſordidari illi unquam fuerit. Cùd eorù poteranturus princeps fuerint, alter faceròs. aut preſi ſunt alioquò aduerint, ut tanquam titio ex igni electus putentur, aut alioqù inconfectu dei aut angelorù streeterit, aut propter de pteritis loſbatur, potius cy de futuris. Locutus ergo de ybiis dei, ut offenderet eù primo inhumantare et carne ed mori, hec est eni uestis ſordida ut pararet têpli deo, ut ſleurit tunc igni amburerent. Turionè eni uulgus appellat extractus fœv tortè ſemiuſtù extintù. Quomodur et cùqibus mandatis deo mittoretur intrà declaravit ſpù dei, prophàz docens futuri, ut cu voluntatem ſiùmi patris fideliter et constante impleſter acciperet, iudicat atq; imperati ſempiternù. Simuys moſis bulaueris inquit et pcepca mea ſuaueris, tu utebis domum, que fuerunt iue domi et q; pcepca ey, nec ambigui, nec obedi est. Dens eni cu iudereet malitù et falbrù deorù cultus, peror bem terre ita inualiuſte, ut iamnom eius ex hominu menom ſuſſet penſublatù, ut ſquide iudei quod quibòs archéri dei creditu fuerat, relecto deo uuo ad colenda ſignum teneat demonu ſraudibus aberant, nec inerep in perprophècos reuerit ad deu uellent, ſiluſiùn principè angelorù legavit ad homines, ut eos converteret ab impus et hanc cultum ad cognoscedi, et colendi deu uerit. Actem ut eorum menes aſtultita ad aſpienti, abinuquitate, ad uuitihe opera tradunt, retur, he ſint iue dei, quibœn ambulare pcepit, he pcepis que ſuanda mandauit. Illeuero exhuiuit deo ſide, de aut enioq; unus ſit, euq; ſolui colu oportere, nec unquam se ipse deu dixit, quia non ſuſſet ſide, ſimulus ut deos tolleret, et unu altiret, / induceret alio pretor unu. He erat nò deo, necore, coru, nec eius qui inſerat, ſi ſu proprii negoru gerere, se abomni quœ illustratur, uenerat ſeperare, propereat, fidelis extitit, quia ſibi miſi prorsu aſſupit, ut mandatam

+ 1. ab hominis nuria menta, p. 1, and et ad alii cyphographos

tis impleret et faceret oris perpetuam dignitate et regis suum honorem et iudias potestatem et de nomen acceptit. Quoniam de la na tuitate dimus quia se hominibus incarnemus morstrant, ne manus ad opum illa miranda perque ei essent ea celestia indi ca iuris iis in actu dei purauerunt. Cui enim cecit adolescere tinc ctus est a Johane propheta in Jordanem lumine, ut lauero s piritali, spectata non hucque utinb, non habebat, ut carnis quâ gerebat aboleret, ut quæ ad modum uides suscepta circumsione, sic etià gê tes bapismo, a puris facis toris, pfusione salutaret. Cum uxor de ce lo audita est, filius meus est tu, ego hodie genuine. Que uxor apud dauid p[ro]dicta inuenitur. Et descendit super eum, s[an]p[er] de formatus in specie colите candide. Et incepit multas iuris facere, nò p[er]sungis magicis, quæ nubil ueris ac s[ub]dovi ostenant, ut uac potesta te celesti, quæ iàpides p[ro]phèris nunc anbus canebatur. Que operu tam multa sunt, ut unus liber ad complen[am] omnia s[an]tus nò fit. Eniàbo igitur illa breviter ac generati, s[in]e illa personuus ac locorum designat ionem, ut ad exponendi passionem, et crucis, quæ ròn[em] possit p[er]uenire, quo iam dudum festinat oratio. Iuris ues en iuerit quas apollo portens, faciantur, ut quacumque iter faciebat, egros ac debiles et omni morboru[n] genere laborantes uno uerbo unoq[ui]mo mento, re debat in columns, ad eo ut inb[ris] omnibus capti, recepti repente iuribus roborati, ut lectulos suos re portaret in quib[us] flierant paulo nante delati. Clau dis uero ac pedu[n] ucio affliceris nò mo[do] gradiendi, dabat f[ac]uitate, sed etià currendi. Tum quod cens lumina maltissimus tenebris erant, coru[n] oculos in pristinu[m] resti nuebat, aspectu[m] a iutoru[m] quod linguas meloqui[m] s[mon]èque solue bat. Item sur d[or]u[m] patefactis iuribus in sinu abat auditu[m]. Pollutos er alperos maculis repurgabat. Et hec omnia nò manibus aut ali[is] qua medela, sed uerbo ac iustissione faciebat, s[ic]ur etià s[ib]illa p[ro]dire rat. Hee unq[ui] miru[m] qu[ia] uerbo faceret mirabilia, cum ip[er] eet dei ubi celesti iur[ite] ac potestatem subnixi[m]. Nec s[an]tis fiut ut inres imbeallis, res deret, g[od]ubilis integrata[re], qu[ia] egris et languetibam tutate, mi[n]s[en]am mortuos sus[fit]a[ret] utelit es[no] solutos aduittà reuocat, et que iudentes tunc iudicem demoniaci potestate fieri argu ebant, cum omnia sic futura ut fit, s[an]tis, ut archane illu[m] littere, et tinerent. Legebant quippe etià tum alio[m] prophare, tum y s[an]t[u]e uerba dicentis. Confortamini manus resolute et genua debilia. Conſolamui qui eſtis p[u]ſilli alio[m], nolite timere, nolite metuere.

XV.

["deus ni' inidau rembuer. Ipe uemer et salluos faciet nos. Jumea\npenientur oculi coravi - et aures surdy auident, tine diller\ndus uelit certus, er plana erit lingua multo/qua cume\nin offerro aqua et truus interra sitient. Sed et sibilla cœ\nceerim his ueribus", "sive cœperat, ut in litteris litteris litteris litteris dixi\nsive etiam litteris litteris litteris litteris dixi vel adhuc\nsive etiam litteris litteris litteris

["Et iurus alia que dict", "his testimonys quidam reuerent solent eo configere / ut aliant non est eis illa armina sibillina / sed anostis fiet aegi posse / ta. Quod pro se eо nò putabit qui Cicerone varroneq, legerit. Quo erithream sib illa ceveras / comemorant / quorù ex libris illa ex epli pro se timus / Quo auctores ante obserunt / quæ xps / im carne na sceretur. Verù nò dubito quin illa carmina prioribus re poribus pro eeluramentis habita s iro / eù eà nemo intelligeret. Deni rubant eni monstruosa quedà mi rauia / quorù nec iato nec auctor nec tempus designabat. Denys erithrea fore at ut diceretur insana et mendax, at", "enit / houoet / UeOM / He / ouo / e / uo / uo / uo / uo / uo / u

Contempni

et imitare ſint
vicilis

1. e. redo / hyn aut renacert
huitem quiectus forfondu
justamem. uo redidat
plum. gci effe

formaret quo migiterio ac dei legatione perſtinetus ob aipsum
iuturē quam ſimul et docuit et fecit omnibus gentibus eum
riut et debuit Deus credi. ergo eu magnus populus aduſt obu-
ſtitiam qua cœbat nelob miracula ſi ſacrabat ſubi conſueret
et pœpta en audiret et ado ipf miſſu deus filiui cre deuer. Tuip-
mo rey iudooru ac ſacerdotes ıra ſtimulati qab eo tanqui peccu-
res inſcrepabā tur erinuidia depreuati qoſtluene ad ſou multe-
dine contra ſe ac deſeri iudebat et qo caput ſceleris illorum ſui
ſultitia atque oriore ceati et ſmemores pœpit oru celeſui ac
pphary coieruit aduerſus eu Impuip consillu deo tollenda cruri
do q. ceperit. e. pphete multo ante de ſcripſerat. Nam et dand
inprincipio p[al]moru ſuoz. p[u]dens inſp[u] quæu[em] faciu[us] admi-
ſuri eſſent / beatiu[us] eſſe ait qui no abierit incoſtilio imporui. et ſlo
mon inſubro ſapientie h[uius] ubis uſiis e. CIRCUIUENIAM uſiui q[ui]
ſuaus e[nobis et exprobrat peccata legis. promittit ſiuiu ſo
hrē/ et filiu[us] dei nommat. factus e[nobis inſtraductione aſgiu-
onu[n]rāy. graus e[nobis eri[n]ad iudendu[q]m diſsimus e[alysu
ta illus. Tanqui[n] nugares extimati ſiuius ab eo/ et continet ſa-
ujs nris/ quaſi ab imu[d]icys et p[ra]ſert nowiſſa uſtoru et glori-
atu[r] patte ſehrē deſi. videamus ergo ſiſmones illus uerit et
tentemus que uentura ſt illi. contiguelys et tor mi[n]ris inhe-
nus eu ut ſaamus teuerōtā illu[q] et problemus patienciu illus,
morte turpiſſima c[ord]ēnem euq. h[oc] cogitauert et eruauerit,
ex ceatuit eu[n] illos ſultitia temp[ur]o[q] et neſtuerit ſacramina. ſi
ne ita deſcripſit nepharui illud consiliu ab impu[s] inſu[n] cor-
du[n] ut plane iuſſe uideatur. - adquun a salomone quic[que]
ceanit uſi[q] ad ſepu[s] quo geri[res] e[m]illeac deſe annu flueſt.
Nihil nos aſſingimus / nihil addimus. h[abe]bant h[oc] qui ſeru-
legebant inquos h[oc] deca ſuit. ſed er nunc h[re]des no[ſ] et ſeſens
uſtoru h[abe]bat et d[ain]atione ſi[ui] p[ha]ny uoc[] p[re]ſa[ta] et quoridi-
nis lecnonu[by] perſonāt. nec alijn in cor ſuiu [que] p[ars] e[ri]
d[ain]ationu(s) admittut. In crepitu ergo ſepe a[pi]u uide exprobri-
illus peccata et miſſu[n]tas, et a populo pene deſeri, concu[n]tui ſui
ad ſou neicandu[n]. Cu[n] rei audacia deo it illus humanitas euq.
cui legeret cum quāta iutute et claritate ſiuiu deu ueniu
u[s]us eſſet / i[n]gnorātes duos euq. aduerſus ap[ro]phens e[de] p[ra]ſa[q]i-
m[ui]nui ſtitare carni[us] obſcuru[q] ſecu[n]du[n] in ſonu[n]di me[n]tis
manifiſtu[n]. De primo dand[ui] in p[er]ſi, ait deſendat ſlu[n]
pluuiu inuellus. et orietur in dieblu euq. uſtitia et abu[n]diu

Ibidus

paris donee ex tollatur luna. Sicut enim pluia si descendit in cellam animadiem non pot/qua strepitu non factit/ita ex inter-ra fine ulla vel eumque suspicione venturi eis de dict/ut justitia docent et paret. Hias quoque ita tradidit. Die quis credit audiu tu nro. et brachui dni tu reuelati est. annuitimus coram eis scut pueri et scut radix intera sitienti. Non est figura eius neque claritas/ et indimus illu et nò habuit figuras neque deo rem/sed figura en tine honore et deficiens præter ceteros ho mines homo implaga positus et sæns ferre imbeallitatè quia auersus est et nò est cœputatus. Hic pecta nis portat et pro nobis dolet. et nos putatimus ipse eis incolore et implaga erueratione. Jpè aut iulneratus est pp facimor nis et firmatus est propter pecta nis. Doctrina paris nro super illu Livore eius nos sanatissimus. Omnes nos scut oues errauiz et deus tradidit illu pro pectis nis. Et sibilla eocèmo locuta è propt

hanc humilitatem deu suum non agnoscentes inierunt con illu de testimo ni ut priuarent eum utra (qui eos uilificare aduene rat) Sed utre anp muie sive quam in coribus us gerebät intus melusam preferebat qu legem de per moysen tra diu solueret. 1. chabbatis non uatarer/ operans insulare hominu Q arnionionè uacues faceret-qabstinentâ sulle carniis au- ferret. In quibus rebus indee religionis factamenta consilint. Obhanc ita ch causam / cetera pars popub que nò dui arpx se cesserat a facer dotibus incitabatur ut impui iudita- ret eu qu legè de solueret/ cù hoc ille nò suo in diu o sed ex demoluntate et plm predicta faceret prophay. chleas eu non illegè datu ir deputavit hoc mo. Lex er sion p fiscis et tur. et Imo dui exierus alez / et iudicabit inter plurimos populos. et reu nce et recollige uarias nationes. Illa eu prior lex que per moysen data est/ qv sibilla fore ut et filio de solueretur ostendit

Sed er ipse mores per què sibi datâ legè dum pertinaciter tu entur exerceamur aceo et deu non agnonerunt pôixerat solum ut propheta. Marimus muteretur aceo quicst supra legè qui voluntatè de ad homines perferat. In teutonomio ita scripiti reliquit. Et dixit dnis ad me Propheta cœritabo eis de fratribus eorum sicut te et dabuerbi meus in osen et loqu

ad eos ea que p[ro]epe ro ei / et qu[is] non au[di]erit ea q[ui] loque[ur]
ille p[ro]p[he]ta inno[ie] meo / ego undicabo meu. den[iti]aure fl
licet deus per i[ps] legi feru[] q[ui] filiui su[i] a. u[i]i[que] p[ro]sent[que] legi mu[
]surus esset / et illu[m] u[eter]e per mortalem dat[em] soluturus / ur
denuo per eum qui esset eternus leg[em] sanare[] eternam. p[re] de
cir[esis]ione soluenda j[]saias ita p[ro]p[he]taut. hec d[ie]t d[ui]s u[
]n[is] juda qui habitant ieru[s]ale / renouate inter i[u]os nowtare[] et
no[em]maueritis i[n]sp[itu]s / cir[esis] adiite uos d[omi]no eo viro et et
cunadite p[ro]putui c[ord]is u[n] ne exeat u[r]a mea s[]eueri u[n]s et
non sit qui ex t[ingu]at. i[n]p[er] moyses i[pe] j[]n]nowu[m]is die[]b
cir[esis]et d[ui]s c[ord]iui ad d[ui]s ceu tuui amand[ui]. i[n]p[er] J[esu]
H[uius] su[cc]ess[or] ey moysi Et d[ix]it ad y[]h[ui]m fac tib[us] cultu[os]
petrinos numis acu[os] et s[ede] et cir[esis]e c[or]filios israel et
cund[am] c[ir]cui[ati]one f[ut]ur[am] e[d] d[ix]it / n[ò]carnis s[]e]cut fur i[mi]
qua eti[am] nu[em] iudea ut[ut]ur / i[ps] c[ord]is ac i[ps] qu[am] tradib[et] i[ps]
qui u[er]us fuit y[]h[is] n[ò] en[im]p[ha] sic au[]t et d[ix]it d[ui]s ad me
fi ad y[]h[ui]m ut ostenderet q[ui] n[ò] de se loq[ur]tur fi de p[er] adi-
tune deus loq[b]atur. y[pi] em[] fig[ur] gerebat y[]h[is] eu[n]i p[er]
m[u] au[os] uocaretur moyses f[ut]ura p[re]senti[em] u[es]t eu
y[]h[ui]m u[er]a/i[]t qui d[ux] mulie[m] delectus esset aduerſu[
l]a
ma[e]ch qui oppugnabat filios israel et aduerſarui deuallare[m]
nom[us] figuram et populi inter[am] p[rom]uſi[em] inducerer[]. fru
c[or]o etiam moſi p[re]ccesſit ut ostende r[er]tur nou[m] leg[em] per i[ps] y[]h[is]
tam u[eter]i legi p[re]ccesſur[am] que d[ata] per moysen flut. namiliar[
n]is arcui[atio] caret uti[que] ratione / qua i[ps] deus id uellet sic ap[er]neq[u]
formaſſet hominem / ut p[ro]putui n[ò] h[er]t. Sed h[ui]m ſe c[ir]cu[ati]onem ſi
gura erat p[re]ſignicans nu[d]and[ui] eſſe p[er]c[us] i[per]p[erto] et ſinpuca[m]
de oportu[n]e nos tuuere q[uin] p[ar]si i[ta] corporis q[ui] arcu[n]datur / de
q[ui]da[m] ſimilu[n]idin[m]e c[ord]is. Obhine cam deus nu[d]am e[m]uſſit ut
h[oc] argu[n]ito nos ad mo[n]eret ne nu[d]and[ui] p[er]c[us] h[er]m[u]s i[de]t ne
quod p[er]p[ud]end[ui] p[er]c[in]us i[n]tra p[re]ſcientie ſecta[ra] uelem / hec
c[ord]is c[ir]cu[ati]o de qua p[re]p[he] loquiutur / qua deus arcu[m]omortu[m]
ad animam tranſultit / que ſola manuſura e[m] . velens en[i]tue achi
luti niem[] p[er] eterna ſua p[ietate] consulere p[er]utentu[m] nobis in
ultrar[atio]ſione p[re]ſu[i]t / ut ſi cor nu[d]aremu[s] i[ps] p[er]ca[m] n[ò]
ſoſi ſatis deo ſecermu[s] / uemam p[re]ſequamui / que ſonu[m]obus
et admiſſa ſua celantibus denegat[ur] ab eo qui n[ò] ſat[em] ſeu r[em]
ſi intima et archa[m] p[ector]is interu[er]. S[ed]em e[m] p[er]ſectar
n[u]s ſuille inter dictio / aq[ui]nd eos abſtine re ut[es]t deus / u[de]

nuy

id potissimi voluerint intelligi, ut se a peccó atque imundiens abstrinèt
tet enu litulentu hoc animal et imundi/ nec inquâ incolu a
sunt, sed in terra toto et corpore et ore proiectu - veneri et
pabulo lute/ nec illu aliu cui uti p[ost]iare uſi p[ost]iare cetere
animaes/ que uel sedendi iehicul[i]i p[os]er/ uel meculib agrorum
uuant/ uel p[lauftra] collo trahit uel onera tergo gestant u[rum
dumt[em] exuuiſ s[i]us p[ost]at/ ut copia lactis exuberat/ ut custodien
dis comibus muiglat. Interdictt ergo ne porcina carne u
terétur. 1. neu[i]t[u] porcoru mitaretur/ qui ad solam mortem nutu
untur/ ne uentri ac uoluptaribus defuencos adfariend[us] uſtiti
am inutiles effent ac moru afficeretur. 2. ne se fœis libidi
mibus imergentur sicut iſus q[ui] se ingurgitat ceno/ uel ne turo
rems ſwant simulacris ac se luto inquemét. Luto enu seobii
nunt qui deos 1. litu[em] tráq[u] uenerat[ur]. Sic unuſa p[repta] u
daicelegis a d[ex]hibenda uſtutá p[er]ſtant quin por ambag[us]da-
ta ſunt ut per carnalui figurá spiritualia noſcereatur. Cu
igt[us] ea que deus fieri voluerit queq[ui] p[ro]p[ro]phetas ſuos muſijs ſe
culis ante p[os]it tempus impleret/ ob ea matam et duinam
litteras neſaentes coterit ut deu[i] ſui condénarest. Qu[c]u[i]ſa
ter ſturú acſub inde d[ic]eret oportere ſe pati atque inſiſt[i]
ſalure multorú ſecellit tamen cu[u] diſapuſtis ſuus/ n[ò]u ut u[n]are
quod necesse erat perpeſi ac ſiſtinere ſita fieri oporteret in
omni perſecutione ne ſua quiſ culpa incidiſſe uideatur. Ac de
nunquam fore ut ab uno coru prodererur. 3. ac ius p[ro]priio
illectus tradidit enu iudeis. At illi comprehenſi ac pontio pi-
lato/ qui tume legatis ſi[mi]tâ regebat/ oblatu cruci affigi potu-
larit/ obviaenres eu nihil aliud uſi p[ro]d[ic]eret ſe ſiui dey[que]
rege uideorú. 4. ac qua d[ic]erat Si ſolueris hoc t[é]plu quod ei
ſicat[em] è annis XLVI, ego illud intriduo ſine manib reſuſita
bo. Significâs ſunnâ breui p[ass]ionê ſi[u]a/ et ſe audeis inſi
tertio de reſurrecrurú. 5. ſp[er] enu erat ueru dei t[é]plu. has en
uores tanqua infaustas et impias inſectabatur. Que cu p[ila]
tus auſſet/ et ule in deſensionê ſiu iubil dicet p[n]utriaut-
ineo iubil d[an]atione dignu iu[n]eri. at illi miuſſimi acu
ſaturos cum populo qu[em] meſtuerat ſucelamare œperu[n]t et
cruem enu molentis combus flagitare. Tum pontus et il
loru clamoribus et herodis tetrar de inſtigatione metuen
tis ne regno p[eller]utur. Iucrus è. Nec t[ri]pe ſi[n]a[que] ptulit/ ſi
tradidit enu iudeis/ ut iſi de illo ſm[mi] legê ſi[u]a u[d]icarèt. D[ur]o

XVII:

rut Eus igitur flagellus uerberat et prius quæcui affergeret illu
serunt. Indutu eum punicei coloris ueste ac spimus coronati
quasi regis salutauerut. Et de derunt ei cibi fellis et muſuerunt
ei acen portionè. Post hoc conspuerut infacei eius et palmus et
aderut. Cuius iſi carnifices deueſtumis eu contemderet (sui
ſunt inter se de tunica et pallio. Et cùc hec oſtà fierèt nullâ
uocem ex ore suo tanquam ſiutus eſſet emſit. Quid ergo he
metanto facinore deplorè aut quib[um] uerbis tanti nephas oſtine.
Non eni gaudiani cruces, descripti uis / qua, m, tully univerſis
eloquentie ſue nervis ac iuribus / uelut effusis tenus ings
ny ſonitu[que] p[ro]ſeautus è facinus indignè eſſe proſlams, dui
romaui contem omnes leges inruces eſſe ſublati. Quò
uis innocens fuerit / et illo ſupplicio indignus mortales tam
et ab homine ſeleſto qui uſtitui ignoraret / affectus est. Quod
de huiu cruces indignitate dicemus / inqua Deus a cultu iuribus
dei ſuspensus atque affirus. Quid tam facin dus et eternam
dui uerb[us] qu[que] copia instructus eruit / Que oratio tanta eſſu
entie ubertate de currens / ut illam cruces morito deplorer quò
mundis ipè et torn mundi elementi luerunt / hec aut ſic futura
ſiſſe et p[ro]b[itu]ri uocibus et ſubilinis carmi bus denitati et
apud Jſalim iea ſcripti muenur. Hon ſum communar neq
inter dico. d[omi]nus meu posu ad flagella et marillas mea adpil
mas. ſuciè aut mea no auerti a ſeditate ſp[itu]rui. Simili du
iud in ps. xxxv. Congregata ſunt ſuper me flagella eti
gnoraueſt. D[omi]nus ſunt nee copuncti ſit. Tenauert nee
et de iſerut me et ſtriderut ſupra me denibus ſuis. Subilla
quoſp eade[mi] futura monstravit

Item de ſilento eus
quod uis, ad morte, pertinenter tenuit Jſayas iu[n]i ſic lo
cutus est. Sicut eus ad molandù / ſic ad ductus è / et ſcuit
agnus coram ton denibus ſine uocè ſic no aperut os ſui
Et ſibilla ſupra dicta

Primo
De cabuero et potu quem antequi
eui figerent ei obtulerunt duud in ps. Ixvui, ſic am. Et
de deruit in esam mea ſel, et in ſiti mea potu mihi de deruit
aſetui. Item hoc ſuny et iſa ſibilla cœionata è

fil et in fini deniti duci
immanitas hanc
indubium meam

immanitas hanc

indubium meam

Et alia sibilla Judeam tertain his meperat in libri

alii

hisi solida

huc cum non agnorum

illudque

moralibus

moralibus

nigritumque

et chum evertit

ad corona

horscendens

fore

compeusque

fore aut ut judici manus inferet

deo suo / eujus inſicerent testimonia prophetarui hec anteces
ſerunt. apud hbedri ita ſcriptu û. Et dixit ûdras ad populi huc
paſſa saluoror noster û et reſuſui niſt/qm habemus humuſare eui
inſigno. et ſperabimus mei ne deſeratur huc locus mebi têp,
dict duſ deus uturui. Sinon creideritis et nec erauderitis
admoniunone eu eritis deſiio ingenabus. Unde appareat iute
os nulli aliu ſtem hre/miſi ſe abſoluert aſangune, ac ſpura-
uerint in eu iſ què nec auert. Iſaias quoq facinus coru desi
gnat et dicit in humuſitate uidicui eu/aſacnoribus populi unde
aſductus ad morte. et dabo malos pro ſepulnra eu / et duuſes
promorte eu. propter ea ipe hiruabit multos. et ſorui duuſer
tipula propter ea q[ui] traditus û ad morte / et inter facinoribus de
putatus est. et ipe peru multorum pertulit. et propter facinora illo
rum traditus û. Dauid quoq in ps. xciu, Captsbunt in numbi
uſi et ſanguinei innocentem amſonabuſt. Et ſacnis û mihi do
minus inſuſui. Item jeremias One ſignifica mihi et co-
ſignoſam. tume uidi meditationes coru. Ego ſiut agnus ſine
macula aſductus ſu a diuutimã. in me cogitauert cogitatione/
dacentes venire mutamus lignuì ipane eu / et erademus a
terra utam eius. et nomen eius non erit in memoria amplus
Lignuì aut cruſem ſignificat et pano corpus eu / qui ipe dab
ac iuta omnui / quicredunt in car nem qua portaut / et in
cruſem qua pependit. De qua tamen apertus ipe moſes in
deteruonomo ita pòcauit. Et erit pentens iuta tua aſ oculos
tuos et timebis die ac norre / et non credes iute tue. ſem ruu-
sus in numeris. Non quaſi homo deus ſuspenditur / nea[que] qui
ſilus hois minas paritur. C. acharias quoq ſic tradidit. Et in
tuebuntur imme què trauſirent. Item dauid in ps. vii. et
ſoderit manus meas et pede meos dinumerauert omna
ofſa me. Ipi aut contplani ſunt et iuert me. et diuide
runt uestmenta mea ſi bi et ſuper uestc mei miſerit forſe.
quiŋq. p[ro]heta non deſe locutus û. Fuit eu iex. et nuqui ulla
perpeſtus û. ſeo iſs dei per eu logbatur qui fuerat ipa paſſurup
post annos mille quiqua ginta. Tot eni colligutur annu are

+ cogitate et aſmodet
in or nonnuy

sublatu et / natuitate
eius quis emuſabat
q[ui] auſpiciu s[it]e
tuad uta eiu

["XVIII.", "gno daud uti quod ad crucem xpi dni. Sed et salut filius et quos vescimus, quod dictus est, velle etiam eis, ut dictus est, et non sibi, sed uti, quod dictus est, uti, etiam uti, uti, uti, uti, uti, ut

ritians êmihi. Osse quoq p[]mus x[]ui pphay de resi[]rrectione
eus tes[]ficatus ê. he klus meus sapiens. ip[]q[]d n[]ê n[]ô resi[]ter
in contributione filteru suorù. et de manu inferorù cruâ eû
vbi ê iudiau tu[]m mor[]s aut ubi ê aculeus tuus. Item idê alio
loco Viu[]que abit nos post bidu[]n die tercia. Et ideo sibilia i[]posi
tur êsse mori terminu[] diu[]it post tridu[]iu sonnù
fuit h[]mo[]r t[]erna tr[]a die. Commencement et fin de manu i[]que est diu[]nus ad
men d[]enim primus resi[]rrectionem novam minu[]tendens.

Pitamèni nobis acquisiut morte supe[]ra ta[]. Nulla igitur sp[]es alia consequende immortalitatis h[]ui d[]ur mihi crediderit in eû/et illam cruœm portand[]i patiend[]i suscepit. — Profectus igitur in gru[]læ (nolur en[]i u[]cieis se ostè, d[]ere ne ad區ueret eos ad p[]entennæ atque impos t[]eritare[). diu[]spulis iteru[]m on gregans scriptu[]e s[]te litteras i. p[]phay archana p[]arec[]it, qu[]e ante[]g p[]aterent p[]s[]p[]ro nullo modo po- terant qu[]ia ip[]i patiend[]eg eus indicabant. I[]dorco t[]no t[]no es et y[]com ip[]i p[]rophete legem que u[]cieis d[]ati è testamènti u[]o cant qu[]ia n[]isi testator mori us fuerit nec testamènti consi- mart pot [nec] stiri qu[]idineo scriptu[]i st[]p[]ro qua clau[]si et abstri- gnati est. Ita[]h n[]isi x[]p[]s morte suscepserit ap[]erire testamè t[]i a. tenetari et intelligi m[]usteru[]i dei n[]ô potu[]sset. N[]etuz scrip[]nra omnis inno testamènta du[]i[]sa è j[]llud quod ad iu- t[]i patiend[]eg x[]p[]i anteceſſt. I[]ex et p[]rophete vetus diu[]tir et u- nero que post resi[]rrectione en scripta[]i ſunt/nou[]t estamènti no[]natur Judi u[]eteru[]t utiur. nos n[]o u[]o. ſi t[]amen du[]eru[]s n[]ô ſunt qu[]ia nou[]i u[]eteris adimplerio ê. Et in utroq[]uè testari- e[]p[]s. Qui pronobis morte sus cepta nos h[]r[]des regni et iu- s[]nſa et abdicato et ex h[]r[]ato papulo iu[]ceorù s[]icut i[]termiu[]s pro p[]heta testatur cum loquutu[]r talia. Et ce dies iu[]eru[]t dieu te minus et c[]o[]ſumabo domu i[]srael et domiu j[]uda testamènti nou[]i non ſm[]t]estamenti qu[]od diu[]sp[]ui pati[]b[]i e[]orù in die qua ap[]phend[]i manu e[]orù ut e[]duceret eos de terra e[]gypti q[]ui n[]ô per souerauerunt in testamèntu meo. et ego negueri eos dict diu[]s. I[]re alio loco Amulit[]at. D[]ere liqui domui mea dimi- ſi h[]r[]ditarè mea in manu minicorù eus. Facta è h[]r[]ditas mea mihi s[]icut leomilia. D[]edit ip[]i ſuper me t[]io e[] ſitâ i[]c[]eo odiu[]s e[]a. Cu ſi h[]r[]ditas ev celeſte i[]tegni. n[]olitio ip[]i h[]r[]di tat[] sedi[]at odiu[]ſe ſi h[]r[]des qui aduerſus e[]u ingrat et i[]py er titeru[]t. Facta êm qu[]it h[]r[]ditas mea mihi ſicut leo. I[]c[]est

x2

pda et deuoratio factus sii hrdibus meis qui me imolauerit sic
pecus, dedit super me uocem sii, 1. sententias aduerlus me mor
tis cruas q. dixerunt. Nam quod superus ait consimaturi de
domui juda testamentu noui osten dit uerus illus testamenti
quod per moysen datu est non fuisse perfecti. Id aut q. porp-
dari haberet consimati fore. Domus aut uida et israel nò utag
uideos significat quos abdicavit, sed nos qui abeo colocati ex
gennbus et illorù loco adoptione successimus et appellamur si
li uideorù. OD sibilla declarat cum diat

// Quod aut futurù eset id genus y salas docer ap
què pater sùmus ad filui loquitur dioens. Eyo dominus deus uio
cui te ad uistrià et tenebo mani tui et confirmabo te. et de
di te i ntestamentù generis mei inlucem gentui aperire odi
los celorù producere uinculis alligatos et de domo carceris se
dentes intenebris. Cum igr nos antea tang ceci et tang car
cere sultine inclusi sederemus intenebris ignorâres dei et
uveritare illumani adò sùmus qui nos testamro sìo adopta
et liberatos malis uinculis atq. in lucè sapiente per dueros
in hrditate regni celestis asciut — Or dimatnuero distpu
lis sùs euangelica ac nois sùi p[]dicatione die curuodit se re
pente nubes, eumq; incel[]ui sustulit xi. post passione die s[]t
damet fore ostenderat / dioens. Et ecc in nubibus celi ur filiusho
minis ueniens ufq; aduetustu dieru puent. Disapuli uero p
provincias dispersi fundamenta eccleſe ubiq; posuerit / facien
tes et iſi innomme magnu dei magna et pene inverdibilia mura
cula. Oua discedens instruxit eos urtute ac potestate / qua pos
ſet noue aduitiations ratio fundari et confirmari. Sed er ſu
tura aperut illis omnia / que petrus et paulus ume p[]dicauer
Et ea p[]dication inmemoria ſcripta permanit. Inqua mu eduul
ta alia mura / tum hoc futurù eſſe dieruut / ut post breue t[]pus
imitteret deus regem / qui ex p[]ugnaret uideos et culturess eou
ſolo adequaret / ip[]os aut fame ſitiq; confettros obſi d[]eret. Tum
fore ut corporib, ſuorù uescerentur et consumeret se nuicem
postremo ut capi uenient in manus hostui / et in conspectu s[]uo
uerari acertib[]sime comui ges ſuas corneret uolari et proſtitu
virgines diu pi / pueros alludi paruilos. Omnia demy ferro i
gn[]iq uastari. capitiuos in perpetui terris ſus eliminari cog
exultauerut ſuper am[]titus ſimù ac probat[]ſi mi dei filui. Ia[]s post
illorù obitu Cum eos N[]ero intereuiſet / uideorù nomen et g[]eret

["Vespasianus extingit. fecit, omnia illi futura p[ro]dicta. — C[od.]f. 13. 1. 1. 1. 1. 1. 1. 1.

cupere. Notas libi dme consmueri. Notas dolorc et morte timere
sed hoc adeo contra nam est ut his affemibus aliaia uniusubest
sint. Uel si adeo putas repugnari posse naturc tu ipse qui pereat
faciam fieri posse. Cui aut ipe non facias / que insolentia est / ut ho
mutiliter imponere uelis leges, quibp ipe non paves. Prus di
see qui corces / et ante quos mores alioru corrigas / tuos corriges. Ueue
neger uistu hanc esse responlionc quin ena in contempni uenier
huymo di doctor. et deludetur uollem qui uidebitur et ipse de
lucere. Quid ergo finer ille pector. libec ei fuerit opposta quò
admet exsultatione, commaibus / niſi ut p[er]ſonibus fituò
cuat se posibilitia docere. Ubi euenit ut phöry p[er]epris nullus ob
temperet. homines eni maluit exépla qu[ia] uerba qui loqui fidele
c p[re]stare diffiale. Utinam quidem tam multi vir facerèr g[ui]mul
loquitur bene. Sed qui p[ap]uit nec facuit abest ab his ieris
homines fuerit conténennur ut leues. Si deus, opponentur
exsultio fragilitans humane. Super est ut factis uerba fir
mentur. / quod p[hi] facere nequam. Itaq[us] cui iſi p[er]eprors uincenur
affertib quos uinci p[re]eant eportere / neminem p[er]t aduirtue
quæ faldo p[re]eant erudire, obeas, c[ui]m putat neminem adhuc
p[er]fectu exsulte ſapiens. 4. inquo ſi me doctrine ac sciente ſi
maurutus et p[er]ſaui utria consenſerit. Od quidè ueru ſui
Nemo eni post mundi conditù talis exeritut niſi r[um]s Quotuer
bo ſapien[t]a tradidit et doctrinâ p[er]ſenti turtue firmaut - age
nunc consideremus an doctor e celo miſus posſitno è p[er]ſot
Non diu de hoc loquor què uenitse adeo negant - ſingamus alio
quem de celo eſſe mittend[ui] qui uta hominu viduimenſin
ſituat, et ad uistitù formet. Nemo diu p[er]t è quinſis de
tor qui celibus mutantur. tam ſcia ſitteru omnui qu[ia] turtue p[er]
ſectus / nequid inter celeſt terrenu[n]q[ui] differat. Nam in hoſe
interna et propria doctrina eſſe nullo pacto p[er]t. nec euiſmo
terrenis uſueribus meſiſa et tabe corporis impedita aurè
p[he]ndere p[er]ſe p[ot] aut capere ueritatis / niſi alunde docca tur
Et ſi marime posſit ſi[m]a tamen turtue capere nequeat / et
omnibus uic[us] resſtere / quorui materia n[ot] p[er]ſeribus c[ui]
tinetur. Eo fit ut t[em]ni doctor p[er]ſertus è n[ot] posſit. At vero
celeſtis / cui duinims ſaam / turtue ſmortalitras tribuit di
dortendo quod ſicur in c[eteris] p[er]ſertis et c[ons]ſi[natus ſi t necur
ſe est. Ar id biò fieri n[ò]p[ot] / uſi mor taleſi corpori affi[nat]
Cur aut fieri n[ò]p[ot]uit ratio clara è. Ham ſueniat ad hoſſ

xxiii

ut deus ut omitam, quę mortales oculi claritate majestatis en
conflicere ac sustinere nò pult. Iste quoque deus iurutem dictu enò
poterit, quia exper corporis, nò siner que dœchit. Ac p[ro]hoc doc-
trima eius perfecta nò erit. Alioquin si fuma iurutus è dolorè pati
enter pro justitia officio per ferre. Siurutis è mortè ip[s] et in-
centatâ nò moruere, et illatâ fortiter sustinere. Debet ergo doc-
tor illè p[ro]fectus et docere isti popindo et confutare faciendo
Quia qui dat p[re]cepta iuriendi amputare debet omnui exerfari
onu[m] ut imponat hominibus parenti necessitate nò uialu
qui se d[u]pore et tamen libertate relinquit ut et p[mi]ni
s[ic] consi iurut[em] parentibus quia porerant no parere suellent.
Quo modo igitur poterit exerfano amputari / nifi ut docer faciat,
que docer / et sit quafi p[mi]nus et manu portigat fecuturo. Quæ
admodùn auct p[ot] facere que docer sinò sit simulis et què docer.
Nam si nulli subiectus ut patiollui p[ot] est iudocenti homo sic responde
re volo equidè nò p[ro]fectare. Si uncor. simen carnis fragili et
imbera inictus. Ic[]c è quod c[om]petat. que irafatur. quod ius et
mortimer. itaq[]h. duar iurutis et p[er]co nò quia uolo s[ic] quin co-
gor. Sentio me et ip[ro]p[ro]fectare. Si necessitas fragilitatis ip[er]lit. Qu
repugnare nò possit. Quid ad hoc respondebit p[ro]ceptor ille justi-
Quò confurabit et redarguer hominè qui delictis plus exerfati
onè carnis obtendit / nifi et ip[ro] fuerit in dictus carne ut oſten-
dat enim carnis posse capere iurutem. Conſiutur acta evi redar-
gui nò p[ot] nifi ex[ep]lo. Nam h[ic]e nò p[it] que dœcas firmitare / nifi
et prior feceris. qui naturalibus hominibus procluis muuia underinò
iunct nò modo cu[u]enua h[ec]iam eu ratione p[ro]fectare. Oportet ma-
gisterum d[omi]norum iurut[em] hominu[m] simillimù fieri ut unctendo
p[ro]fectam. docerat hominè iu[n]ci ab eo p[ro]fectam posse. Si uero sit i[m]or-
talis ex[ep]lù proponere h[oc] nullo mò p[ot]. Exister enti cons[it]ans
aliquis ac docer. Quidem nò p[ro]ceas quia iuber es ad hoc corpo-
re. nò c[or]aipiscis quia i[m]ortalibus nihi è necessitare. mihi uò p[ro]l[]a-
rebus è opus ut tuerat h[anc] iutâ. mortè nò times quia iu[m]tua-
letè nò p[ro]fect. dolorè contemnus / quia nullâ iu[m] p[ar]tis. At
e[m]o morialis iurut[em] am[]o quia cruiclarus mihi gravus imos
inferunt quos tolerare carnis inſirmitas nò p[ot]. Doctor itaq[]h.
iurut[em] etiam h[anc] exerſationè debuit hominibus auſterre / ne
qu[ia]s quod p[ro]fecta nec est iu[n]tus aſcribat ſi[mi]lpe ſi[ne]. Et gout
p[ro]fectus et[le] posſit / nihi[]l ei debet opponi ab eo qui docendus è/
ut ſi[no]ſto d[u]erit Impossibilia p[ra]pis respondeat ex[ci] ip[ro] facio

Ego came induitus sum cujus est peccare propius / et ego eamcè came
gero. et tamen peccatui inme nò dnatur. Chibi opes contemnere
difficile est / quia uli aliuer non pòt in hoc corpore. Et ex et mihi cor-
pus est / et tamen pugno contra omnem cupiditare. Non posse pro
justitia nec dolorè ferre nec morte / quia fragilis sum. cœm-
me dolor ac moris hæ potestatem. et capsa que times unco et lucto
remte ficiâ coloris et mortis. Prior uado per ea que sibi nere nò
posse p[re]tendis. Si p[er]piest sequi nò potes / seque re ante cedemè
Sub la ta hoc modo omnis extusatio è. et fateri hominè necesse è
sua culpa. musti esse / qui docere iurit is et eujus ducè nò sequi
tur. Vices ergo quanto p[er]fector. S[it] mortalis doctor. Quia dix-
est[em] mortali p[ot] ch[re] immortalis. quia partentia docere nò p[er] qui
subiectus passion ubi non est. nec tamen hoc eo per tiner ut homi
nè deo p[er]sam / sed ut ostenda neq[ui] homè p[er]ce doctrine e[que] posse
nisi sit idem deus / ut auctoritate celesti necessitatè parendi homi
imponat. neq[ui] deus / nisi mortali corpore induatur ut p[er]p[er]tus
factis ad implendo. ceteros p[ar]e n d[ie]nere s[it]ate constringat. Liqui
do iqi apparet / eu qui iute dix et justitie fit magt[ur] corporalem-
est[em] oportere / nec aliter fieri posse / ut fit illius plena et p[er]fœdo
ctrina / iusi bateat radicè et funda nitiiz. Stabilius que apud hoj
nes ac fixa permaneat. Ips[im] aui subire carnis et corporis i[ec]ally
tatem / iurit e[que] in se recapere cum ductor è. ut eam s[im]ul et uer-
bis docent et factis. Iste subiecti esse morti et passion ubi cunonis
q[ui] et in passione toleranda et in morte sub eunda iurit is offi
tia uerfantur. Que omnia ut dixi consimilatus doctor p[er]fere de
bet ut docent posse perferti = Distant ergo homines et in relli
gant q[ui] deus f[us]mus cum legati ac musti f[us]i mitteret ad eum
enam p[er]cet is justitie f[us]e m[ort]alitatiè morali uoluerit
cum carne indui et truciatu affici et morte nulletur. H[ac]uiu
stitia nulla esset inter ra / docturè miſt quasi iu[n]iâ legè ut nom
ac templi noui conderet / ut iueru ac pu[que] ei tui per omne,
terram et uerbis ac ex[esp]lo ſemnaret. Sed tamen ut cer
tum esset a deo miſs[ui] nò ita illu nasa oportuit ſlurthò naſci
tur ex mortali iu[tr]oq[ui] concrétus. Et ut apparet et e[ti]a inho
mine illum esse celestè. Creatus est ſine opera genitoy
habebat eni ſp[ital]om patre deu. Et ſiut pater ſp[er]s eu deus
ſine matre / ut mater corporis eu iu[tr]go ſt[im] patre. F[ur]
ergo deus et homo inter deu hominèq[ui] medus constitutus
Vide illu g[rea] morison uocant / ut hominè perducere ad

xxv.

Deus posset 1. ad inmortalitatem quinque Deus tantus fuerit ut flipptum est exempla iuris iux p[ro]biter non possent. Si h[uius] t[em] non possent homines ad utiitam accodere uti auctoritas et iuris iux h[uius] ma[n]tori accederent. Et enim c[um] constat h[uius] ex carne et sp[ontem] et or[ante] ex utiit iuris iuris emererit ut fiat eternus. Caro quin t[er]nax est iuxq[ui] mortales copulat[ur] i[ spiritu]t[ur] trahit fecit et ab o[rum] inmortalitate ducit ad mortem. Ergo i[ps] ex per carnis d[ux] eſſe h[uius] ad inmortalitatem nullo pacto poterat quin caro impedit i[ps] quo minus e[ui] ſequatur. Et enim fitus er subjectus p[ro]ccidens peccat[ur] aut p[ab]ulus mortis est. Itaq[ui] ut et c[um] mediator aduenit 1. deus nearne ut caro e[ui] ſequi possent et e[ui] per h[uius] homines mortis cujus d[omi]nio incarnat[em] ſo se carne induit ut eſſe iux carnis edoctus doceret non neceſſitatis e[ui] p[ro]ccidet. Sed p[ro]ſiti acu]nulitatis una nobis et magna et p[ap]ua e[ui] carne luctat[em] 2. Cum inſinite cupiditates p[er]miſt animam (nec deui) retinens patiatur. Si e[ui] volugetibus et illecebris ſuaubus manapath[m] morib[us] afficit ſempiternam. Quib[um] ut repugnare p[er]ſiſmus deus nobis u[m]nam ſlipande carnis et aperuit et ostendit /que iuris p[er]ſa[mi] er omnibus numeris abſoluta coronam vincentibus et mercem dem immortalitatis i[per]ſert. — Oui de humilitate et fragilitate te et p[as]ſione curhe deus ſubire maluerit. Nunc i[m]p[er]ſus cruets ratio reddenda est et u[m]s enarranda de ſumus p[ater] ap[ro]mptio i[ſp]oſuerit er quæ admo diu cuncta q[ui] gesta ſi[mi] ordinauerit /no tantu[m] diuina[ti]o p[er]pharui quin ex p[er]mi[ro] p[er]ſoſit. Et etiam i[m]p[er]ſus p[as]ſionis doceret. Que u[m]s e[n]i p[as]ſus et n[on] ſu[n]ſert inania ſed habuerit ſi[gnatur] e[ra] ſignificat[ia] magnam /s[ic]ut etiam diuina[n]t[ia] la opera que fecit qu[em] u[m]s et potentiæ u[alebat] quidem in p[er]ſes i[m] decarat aliquid in ſi[mi]ſtur. — i[m]p[er]ſus ſumina celeſtis i[ur]tus et l[u]ci n[on] iudetibus reddidit. Si hoc ſo[ſi] ſignificabit ſi[mi]re ut c[um] ſlip[er] ad agentes que deu[n] ne ſi ebat /inſipientu[m] p[ectora] illuminare h[ui]ce ſapient[ie] et a dueritate cons[pi]landa[rum] oculos c[ord]is aperiri. Vere e[n]i c[um] ſi[mi] ſui celeſtia n[on] videntes et tenebris i[no]tanti confuſi terre[n] et ſtraillia i[n]eneratur. Pate fecit auros ſi[mi] diu[n]as deu[n]oces. Vere e[n]i ſi[mi] dos d[omi]nus qui celeſtia et u[er]a faci[n]da n[on] au[n]t[u[m] d[omi]norum Imprimas in eloquiu[m] ſoluit. Admiſtibus etiam c[um] fiereret poteratia /si inerat h[uius] i[ur]tut[em] alia ſignificatio q[ui]ſtenderet mori ſi[mi]ſtur ut teru[m] celeſtui nuper i[n]gnari per ceptam ſapiem disa[i]plina deo et u[er]itate diſſe

XXVI

reret. Nam qui ratione diminutis ignorat / is iure eum
gius er mutus est / licet omnium disertissimus sit. Lingua eis
culteri loqui cœperit 1. iuritute maiestatem, dei singularis
interpretari / tis demus officio nature fungitur. Quidam aut
falsa loquitur / inibi sibi non est / et infans sit necessitas est / qu
duina loqui non pot / pedes quipper clauderim a officium grad
endi reformavit. Laudabilis dimini operis fortunato. Si figu
rid cominebat et rohibens erroribit iute scolaris ac dome
iter uteratis aperiatur per quod ginderetur homines ad de
gtam consanguisà. Is enim uere claudus extirmandus est qui
caligine ac tenebris insipientie implicatus / et quo tendat
ignarus / offensibilibus et caducis gravibus per ius mor
tis medoit. Isre Labes et maculas inquinatorum corporum re
purgavit. Noverigitur immortalis potentiæ opera. Veriud per
tendebat hec ius qu patro labiting ac iucrey maculis inqui
natos doctrina ey purificateæ esset eruditiene justitie le
prosi enim uere et elephantiæ debent hui/ quos nec in finito
capioritates ad seleram uel invariabilis uoluptates ad fli
gita compellit / et decedorium maculis inustos labeaffio
unt sempiterna. / Jacentia mortuorum corpora eritUt cos
nobis ius in clamatos amorte reuecaut. Quid aegri
enhus deo / quid miranulo digni vobis scolorum / quid vescu
sam iusti resignasse / edplet if it hestinu perib, tempora
adieasse perpetua archana meritis remelast. Sed hec in
enarrabilis potestatis imago iuratis majoris fuit / dæmon
strabat tantâ ium habiturâ esse doctrinâ. Huc iur genres in
to to orbe que aliene a deo subiecte moribat, cognopone
ueri lumis auimate ad immortalitatis prima prierit. Es
en i recte mor tuos existimaueris / qui datore iute dixi ne
scientes atque alios ius a celo interrâ deprimetos in laqueo
eterne mortis inerrit. Que igitur funefanebat innum, ma
 fines erant futuri. Que inlesis afferens, corporiby eti
bebat ea spumauâ figurâ gerebât / ut er incombis iuris no
bis non terrena opa monstraret / et incombis potestatem cele
fis s iue maiestatis ofenderet. Ergo sicut opa ey dignificer
quoque maioris potestatis habuerit / ita etâ passio non am
plex nec slipulicua nec fortiuta pessit. Si ut illa que soge
magna iuritute ac potestate doctrine ey dignificabit sic
ea que passus est odio futura esse sapientia nûtiabat, acen

tis enim ponis ac felis cibus acer bitates et amaritudines in hac
uita spectatoribus ueritatis pollucebatur. Et quâ quâ passto ipse
per se acerba et amara / spectam nobis futurorum tormentorum dabat/
que moransbus in hoc feculo iurtus ipse ponit / tamen illuís
nostra potus et cibus in os doctoris nihiuenes preesturâ nobis
et laboru et miserarum p[ro]babit exêplu. Que siâ tolerare ac
perpeti nectare eos est qui ueritate sequitur. qui ueritas
acterba est et muisa omnib[us] qui iurtans expertes uitâ suâ
mora reris uoluptant, sed ut. Nam corona spinae a capite en
ipso ita de cedant bat fore / ut dumâ sibi plebe denotensbus
congregaret. Comma eni d[ur]a istas in morbe populus. Nos
aut quante cognatione dei iuribus muist / spinae, mali ac
nocentes eramus / ignorâtes quid esset boni et auffitie no
tione atque a poribus alieni omnia scolere ac libidi in e polluie
bamus. Plecti uо ex dumis et sentibus. Sancti de caput à
gimus / quia cœux atque ab ipso et cito cito suus undiq[us] a deo magi
suo et doctore deo affiximus / legem illu[m] diu et euiu zuiuèti
us d[um] coram nostris. Quod uero ad trucè spectat / magna in
causis acrato est quâ nume corabor ostendere. Deus nàq[ui] scilicet
superius oppius et cito constitueret hominem liberare / magistri
iuris legavit interâ. Qui er p[ro]eptis salutibus usus forma
ret homines ad inno centâ / et operib[us] fris[que] p[ro]fessis, uis si
ne uia p[ro]sideret / qua gradiens h[us] et doctoremui sequens ad
uitam etiam p[ro]poneret. Is igit[ur] corporatus est uolite carnis in
dutis / ut homini a d[u]que domui diu uenerat ex e pla iurtus
atque morant[ia p[ro]bavit / Sed eni in omnibus uite officijs uist
que spectam p[ro]buit et ut coloris quod[que] parentis mortis quod
com tempi quib[us] per fecta et consilimata iuit iurtus / tradere et
boj uener in marus im pre nationis / ac et uitare p[ro]buit
saenna futuri quâ getebat / et eade[m] iurtare repellere / quamdiu
enilla faciebat. Sui si ut ergo et uelictus et uerbera et sp[ra]
nas. Postremo etiam morte su[m] p[ro]e nò recusavit / ut homo
ilio duce subacti et catenatis morte ei suus erroribus triupha
ret. Our aut iuribus pater in potissimum genus mortis et ge
rit / quo affixa ei fineret / h[us] tano è. Dicat eni s[an]tate aliquis
Our si deus fuit et mori uoluit / non salti honesto aliquo mo
tis generem affectus è: cur potissimum cruace, cur in fami gene-
re supplicat / quod etiam homine libero quâvis nocent iude
atur dignum. Prim[us] qu[ia] is humilis aduenerat / ut humilib

et infimis opem ferret et omnibus Ispem salutis ostenderet eo
genere afficiendus fuit quo hæmiles et infimi solent neque offer
omnino qui eum non posset imitari. Deinde ut integrum corpus eius
confuaretur quæ die tertia resurgere ab inferis opor tebat. Nec
hoc enim auqua ignorandum est quod ipse ante de se paflione p[ro]
etià id notum fecerat h[re]c se potestatem cum uellet deponendi
furn et resumendi. Sufficit qu[ia] cum spiritu[i]i depoſuerat necessar[i]
um carnifices non potuerunt offacius suffiringere ſicur[m]mos
eorum ferebat. Sed tantummodo latusev perſtrauere. Sic inter
grui corpus p[ar]tibulo detracti est et sepulchro diligenter incluti
Que omnia idarco facta sunt ne leſi acce minuti corpus ad
resurgendit inhabue redderetur. Illa quoque papua fuerit ea cur
deus crucem maluerit et illa ex al cari eum ſuit necesse omnibus
P[ro]gentibus p[at]fionè dei notofcere. Hanc is qui p[ar]tibulo suspendu
tur et conspicius est omnibus et ceteris altor. Crux potius electa
est qu[ia] significaret illu tam conspiciu[m] tam[que] ſublimum futuri
ut ad eui cognoscediui pariter er colendui cuncte nati ones ex omi
croes concurrenter. Deni[que] nulla gens tam inhumana nulla regno
tur. Quo autem remota. Quo aut passio en aut ſublimums maieutaris ignota
ſi est. Ostendit ergo impaffione manus ſiis orbèq[us] dimenſus est ut
lantume ostenderet ab ortu ſolus uſqu[us] ad occafum magni popu
lum ex omnibus linguis et tribus congregati est e[rum] ſub al[io]
ſiis uenturi. Signu[m] illud in[ar]im[u] ma[tr] sublimum frontibus
ſiis cœpturi. Cui[que] rei figuras iudic et iacu[n]c exibent eum[mi]na
ſua de cruore agni notant. Deus enim perculſurus egyp[tr]ios ut
abea plaga immunes faceret hebreos p[ee]perat ys ut agn[u]em
didui ſine macula in[]molarent. Ac signu[m] ſub omnibus ſiis de
ſiune eius imponerent. Ira[que], cum egyp[tr]ioru[m] primogenita una
nocte interuſent hebrei ſoli ſigno ſanguinis tuti fuerint no
qua cruor peacuis tantâ inſe iu[n]m gerebat ut hominibus ſi
liti eſſet. ſed imago fuerat teru[m] ſiturar[u]. Agn[u]is enim ſine
macula candidus 4. In[no]cens et iuſtus et ſanctus et qua abys
dem iudic[u]s in[]molatus ſaluti est omnibus qu[ia] signu[m] ſanguis
4. cru[i]es qua ſanguinè ſu[i]dit inſua fronte conscripseru[m] ſu[n]
auf ſu[m]um limen est hominu[m] et lignu[m] ſanguine debu[n]
ul[que] delinu[m] cru[i]es ſignificato est. Deni[que] in[]molat[u]o per uſis ab
ip[s] qui facuit paſſa nonatur. Al[lo]t[us] p[ra]cye[n]t qu[ia] p[ar]tibul[u]
figura est. Quam deus p[er]ſeu[m]s futu[r]o[rum] tradidit per moſſen.
populo ſuo celebrand[u] ſed cu[m] figura uallu[m] in ſpenti adrepe

frumay

lendui periculûm ut appareat, quanti ueritas ipa uallitura sit ad plebez
dei protegenda in certe rema totus orbis necessitate. Quid ergo vel
iniqua plaga tuti omnes sunt futuri, qui signu hocueri et diuui
sanguinis infimo corporis sii notauert innoximo libro dœc
bo - Nuncatis est huius signi potencia quannu ualeat exponere
quanto horror est demonibus hoc signu scier qui uiderit quare
nus aduari per xpin de corporibus que obfederint fugiuit. Ha
sicur ipse cum inter homines ager et unuus de monas uerbo su
gabat hominuq; mentes emotas et malus in curibus furiatas
insensus pvertuos reponebat / ita nunc sccratores eius ede,
spiriis inquenatos de hoih et noie magtii sii et signo passio
mis excludiit. Cui rei no difficultis est probatio - Nam cum dys
sius immolant affixitat aliquis signata fronte geres / sacra nul
lo modo lutant, nec responda pòt consultus reddere uates. Et her
sepe cauſa papua uſtitutæ prequid di malis regibus fuit - Cui eui
quidam muniroruui sacriſtantibus Oris affixeret / impo
ſto frontibus ſiglio deos illorum fugauert ne poterent inuiste
ribus hostiarum de futura depingere. Qd eui intelligeret aru
ſpices / inſuganibus ipis demonibus / quib[ui] p[ro]ſe[cr]arant conque
rentes p[ro]phanos homines faci[re]s intereſſe / a[de]gerunt principes
ip[os] ut expurgarent de templu/i ſeq. uero ſacriſcio contamina
tenent q[ui] gravilimis perſequentui penus exquiaretur. Nec tamen
or: hoc ip[os] ceci homines intelligere p[rit] aut hanc eſſe uerat re
ligione / aut ad uincendui tanta uis inefſet / aut illam ſaliam
que ſubſiſtere aut congredi non p[ot] / Sed au[it] h[oc] deos n[om]e
tu ierum odio facere / quafi quifquà poterit odiſe / niſi eu qui
aut nocat / au[tr] poſt ſit nocere. Ino uero congruens malet[ia]
tiſuit / ut eos quos oderant p[re]ſentibus ponis afficerent potius
q[ui] ſuguerent. Sed q[ui] neq; accedere ad eos p[rit] m[qui]ibus cele
ſtem notam uiderint / nec bis nocere quos signu immortale
numerit tanquam in expugnabilis murus lacessunt eos per
homines et manibus perſequiurur alienis / Quos p[ro]ſecto ſieſ
ſent conſiſentur uicumus. Necesse est eui ueram eſſe h[ac]
religionem / que er rationem non ut demoni et affutiam intelligit
et ium return dit / et eos ſp[ri]tualibus aris domitos ac ſuba
ctos cedere ſibi cogit. Sin eſtant testimonys poe[ta]ri et ph[o]
reſſententur. Qd ſi eſſe et malos eſſe inſicere non eui / quidu
perſt / niſi ut alios eſſe dicant deos / alios demonas. Expo
nant iſt[ut] nobis dictam generis utriuſq[ui] / ut ſtiamus quid co

XXVII.

lendû quid execrandù sit/habeant ne inter se aliquod consortu/
anuero imnia sunt.Si sunt aliqua necessitate copulat quæcum
eos discernamus, aut quomodo utruisq; generis honore àltius
musœbimus. Si aut sunt inimic: aut demones /cos no ti
ment / aut dy demonis fugare nò piet. Exce aliquis instructu
mons percutis dementit - effertur. infant.ducamus hunc
in iouis optimi maximi templi. uel quia sibi est homines fupit
nec sit / ut eculipit uel apollinis fami. jubeat utriusque
cerdos dei suu nomine ut novens ille sp[er] excedat ex hoë. uil
lo id pacto fieri p[ot]. Que igitur deorù est / ut subietos s[ibi] de
monas nò huc. at uero ydem demones adurare p[nomen] de
ueri protinus effugiut. Que è rato ut ius timent. Souë aut
non timent. justi quid yde sunt duo demones quos uulgus t[em]os ex
opinatur. Deniup s[icon]stituatur in medio ut et quod constat uor
sum demonis perperi et delphia apollinis uatos eòd modo n[om]
del horribit. et tam celeriter excedet de iare suo apollo ch[er]
homine spiritus ille demonicus Et adurato fugarque eo suo
apollo uates imperpetuo contice s[or]. Et ego i dem slint demones
quos fatentur execr an dos ex. i de dy quib[us] s[up]licat. sinohs
ac eden dum essè nò putane / credant homere / qui simi uel jube
demonibus aggregant sed et alij poetis ac phis / qui eos d[omi]
demonas modo teos n[unc]upat Quorù alteri uerù alteri falsi
di uent ne quibus i sp[er] ubi aburratur ibi se demonas ex consi
tentur. ubi colitur ibi se deos mentitur ut erores hominb
immutant / ac euocent adi ueri notione per quod sol[us] p[ot] moris
eterna iutari. ydem slint qui dey cend[ie]no bois cauſa / uatos fili-
cultus per diuerſa regioni conditterit mentitis tr[um] et altid[us]
nobly ut fallerent / Nam quia diuimitare p[re]ſip[us] affectare non
p[ote]rereant aſtuerit ſibi nona potentiu regu / ſib quorù titulis
honores ſibi deorù uendicauerit. Quu error Discutit p[or] et inuie
ueritas pro trahi. Nam si quis studet altus inquirere / congrege
eos quib[us] e[per]itia ciere ab inferis animas / Euocent Souè pop
tunù Vulcani merairù apollinè patre q[ui] ou[us] ſanurni responde
bunt ab inferis omnes. et introgari loquitur. et de se ac de
deò fatebuntur. post hoc euocent p[er]s[ui] non aderit. nò apud
quam nò amplius q[ui] bi duo apud inferos ſut. Quid hæ p[ro]b[an]one
certus proferri p[ot]. Ego uero nò dubito quin àueritare tr[um]
megetus huc aliqua ratione p[uen]t / qui de deò patre o[ui]a et de filio
locutus è multa que diuimus contnètur archanis = Q[ui]c[ui]

XXVII.

ita se habeamus ut offendumus / appareret nullam alii spem ute boi
esse proposita / nisi ut abjecris uanitaribus et eriore miserabili
dum cognoscat et deo serviat / nisi huc temporali remittet ute
aeferudimentis iustitie ad cellu uere religionis instituat, hae
enim conditione gigimur / ut generi nos deo iusta et debi
ta obsequiur pbeamus / hunc soli nouerimus / hunc sequam ur/
hoc tunculo pietatis obstricti deo religati sumus / onipâ religio
nomen acceptat / nò ut ciciro inter p[ra]tus è areligendo Cum
libro & natura deorum so ita dixit. Non eni phisolú ueri etià
maiores ni super statione religione seperauerit. Ham qui
totos dies p[re]abantur et immolabant / utrumque subiici suprastrep
essent / suprastosi sunt appellati. Qui aut omnia que ad cultu
tam deorum pertineret retractare et tanquam relegeat / hi
sunt dicti religiosi ex relegendo tanquam ex eligendo elegantes
ex diligendo diligentes et intelligendo intelligentes. his eni
uerbis omnibus inest us legendi eadeque intelligo. J[n]factuali
est intelligo et slipstino ALTERU LUTY NOMEN è ALTERU LAUDIS
hec in interpretatio q[ui] mepta sit ex reipâ licet noscere. H[uius]m
iscedens dys solendis et slipstino et religio uerfatù / exiguus ueli-
porus nulla distantia è. Quid enim mibi affert cause cur preco
it pro salute filiorum semel religiosi et idem deces facere slip
shnoſi esse hominis arburentur. Si eni semel facere optimu
est / quanto magis ſeuſus. S[ih]ora prima ergo et tota die. Si
una hostia placabilis / placabiliores unq hostie plurime / qua
multiplicata obsequia deum moreretur potius q[ui] offendiit. Non
eninobis odios iudicentur hi famuli qui affidiu et frequeter ad
obsequium fuerint / ſi magis eari. Cur iug[er]t ſle culpe et nonn[us] re
ſhenſible ſuſapiat / quia aut filios suos magis diligat aut deos
ſatis honoraſ / lauderat / aut qui minus. Quod arguituz etià
ex contrario ualeret. Si eni toto dies p[re]cari et immolari trinmis
est / S[in]go et ſemel. Si ſuper ſites filios ſubinde optare uaciosiſi
est. Suprastinus igitur è et ille / quia età tato optauerit
aut curiway nomen ſit exo tractu / quo rubul honestus uhub
iustus optari p[ot]et. H[uius] quod aut religiosos arelegando appel
latos / qui retractent ea diligenter que ad cultu deorum p[ra]meat
Cur ergo et illi qui ſepe hoc inde facuit religiosorum nomen
amictant: cum multo unq diligenti erat fiduicidate ip[er] tele-
gant eaque quod colutur. Quid ergo è. niturâ religio ueri
cultus est. Suprino falsi. Et ideo quid rolas interest. nò quid -

XXVIII.

admodum colas. aut quid pereere. sed quia deorum cultores religiosos se putant cum fine supstitioli nec religione p[ro]nunciatuone discernere nec significantia nominu[m] exp[erimere. dictu[m] nomen religionis au[n]culo p[ietatis] esse deductu[m] q[ui] domine s[ibi] Deus religauerit et p[ietate] contriverit / quibus seruere ei ut d[omi]nus et obsequi ut patri necesse est. melius ergo id nomen. Lucretius interpretatus est qui aut religionu[m] senodos solueret. Si perstitioli aut uocantur non qui filios suos supstitioli opeant. Omnes enim optamus. sed aut qui supstiti[que] memoriã desinficuntur. aut qui paternibus suos supstiti[que] co[le]bant imagines eorum domi quinque deos penates. Nam qui nouos s[ibi] vitudine s[ui]mebant ut deorumque mortuos honoraret / quos er bovis in celum receptos putabant / bos supstiti[que] uocabant. Eos vero qui publicos et antiquos deos colorent religiosos nominabant. Unde virgilius una supstitio ueteri[que] imagi deo y. sed eum ueteres quos deos munenamus eodemodo confecerat. e[que] post obitu[m] supstitioli ergo qui multos et falsos deos coluit. Nos autem religiosi qui uni et uero deo supplicamus. Forte[que] uter aliquis quomodo cum dei unu[m] colere dicamus / nos duos tamen affecteremus / deum patre et dei filiu[m] que affecterimini p[le]rovsque in marim[u]m impegit error. Quibus c[ui] phabulae uterantur esse que dictus imbe uno labare nos arbitratur / et alteri et mortale dei fateamur. De immortalitate tam dictus / nunc de unitate docamus. Cum dictus dei patre et dei filiu[m] non diu[m]tim dictus nec utru[m]que secundus / nec pater e[que] fine filio p[ro]t nec filius apud securi. Siquidem pater esse fine filio p[ro]t nuncupari / nec filius p[ro]t fine patrige nemerari. Cum igitur et pater filiu[m] faciat et filius patre[m] nunc utri[que] mens. unus spiritus. una sub est. Sed ille quasi exubens fons est / h[uius] tanquam deffluens ex eo vius. Illetanquam s[ot] incrusta qu[ia] raduis a[ſole] porrectus / qui q[ui]n s[ui]mo patri et fidei et eam est / non seperatur / ſicuit nec ruius a[ſonte] nec raduis a[ſole] et aqua fontis in ruo[m] est / et lumen solus in radio. Etque neq[ui] abore ſeu[n]gi nec iu[m]tus aut manus a[corpore] duelli p[ro]t. Et igitur a[ſpropheti]s manus dei / idem et iu[m]tus / et ſermo dicatur uti[que] nulla discreto[m] est / quia et lingua ſ[moni]s ministrat et manus inqua iu[m]tus est / indi[n]du[m]e ſunt corporis porção[m] P[ro]priore ex[ep]le ut libet. Cum quis h[uius] filiu[m] qu[ia] unce d[omi]nus / qui tamen fit in domo et in manu patris. licet ei non

diu[m]

omnium potestatem concedat, cum tamen iure et domus una et unum
domis nominatur, sic hec mundus una dei domus est et filius et
pater qui unimes incolunt mundi / deus unus quia unus
est et quatuor duo et duo tanquam unus . neq[ue] id mirum cum et filius
sit in patre et pater diligat filium et pater in filio quia volunta
ti patris fide literate pater / nec unquam faciat aut fecerit / nisi quod
pater aut iuolit aut iustit. Denique unum deus esse tam patre quam fili
um y salas in illo exemplo quod superius posuimus ostendit.
Cum diceret adorabunt te et inter p[ro]eabuntur / quin inter deus et
non est alius deus preter te. Sed et alio lovo simuliter alt. Sic
diet deus / rex iste et qui erut ei deus preter te eternus
Ego primus et ego noust limus et præter me non est deus / Cum
duas personas proposuisset dei regis 1. et et dei patris qui ei post
passionem ab inferis erit autem s[ic]it ostendisse et limus O see pro
phetam qui ait. Et de manu inferoritera cum / tamen ad u-
trannq[ue] personam referens intulit. Et p[er]ter me non est deus cujus pos
set dicere preter nos. sed h[uius] non erat pler[ius] n[ec]us se peratione d[omi-
necos]istudinis fieri unus est solus libet deus s[ui]mus carens ori-
gine. Quia ip[er] est origo rerum . et in eo simul et filius et omnia
continuerunt. Qua p[ro]pter cum mens alterus et iuolitas in
altero sit / nel potus una mutatio / merito unus deus uterque
appellatur. Qua quicquid est in patre ad filium transtulit / et
quicquid est in filio apat re descendit. Non p[ot]et igitur s[ui]mus ille
et singularis deus nisi per filium cito qui s[ui]um se pattem cule
tre putat s[ic]at filium no[mi] colit ita nec patre quidem c[ul]t. Qua at
filium su[pe]rit et nomen eius gerit / 15 uero cum filio simul et
patrem c[ul]t. Qua aut filium su[pe]rit . qu[em] legatus et n[ut]us
et faceret s[ui]mus patris est filius . he templi maximi Janua est .
he lucis tua. he lue salutis. he hosti u[te]t. Sed q[ui] multe
erit iterum . et instinetibus demonu populus dei s[ui]tus est / de-
minanda e[n]nobis ueritas bremiter et in suo p[ro]prio domum h[ui]
collocanda. Et s[ui]quis aqua u[te]t cupiet h[ui]bire / non ad d[et]ti
tos lacus deferatur / quinno h[ui]t u[n]eną f[ra]d uberrim[u] de u[ne]
nenit fonte, quo irrigatus pereniti luce potatur. Ante omnia
scire nos conuenit et ip[er] et legatos ei p[ro]dictis et plurima
fecte et h[er]esem h[ab]erent e[r]istere / que concor diu[n]s Sancti c[or]po
nis r[um]perent / ac monu[n]te ut s[ui]ma prudentia c[aller]emus
nec[ui] in laqueos et infra u[les] illius aduerfary n[ir]i / cum quo no[p]
deus luctari iuolit / incideremus . Cum dedu[n]te certa m[ad]ta

XX.

que imperpetui custodire debemus / quorum plus iis in memores
dessero itinere cœlesti uas sibi deuis per anfractus et papi
tia consideruit / per quâ partem plebi iis mecautâer implicam
ad tenebras morte quæ deduceret. Quod quatenus acciderit
exponâ- fuerit quidâ nostru / vel minus stabilita fide ulmin
coen uel minus cauti qui disaduâ fecer ut unitatis et eam
disiparuit. Sed h i quorui fides futu lubræa cum deu noſse ſer
colere simularent augênis opibus et honori studences affe-
bant maximu s facer do tuâ, et aponorib iucti fecedere cu iuf
fragatoribus ſiis maluerit quæ eos ſerre ppoîros / quib deu
pierantante pponi. Qui uero nò ſatis cœleſtibus littere eu
dicti / cau i ueritatis ac cuaſatorib, respon dere nò posſent / obyaen
tibus uel impossibile uel incongruens eſſe / ut deus in ubey
ſe mulieris inclu deret / nec cœleſtè illâ maieſtè ad tâmi in
Armitâr poruſſe de duci ut hominibus, contemnui deuſiu
contumelie / lu dibrio. eſſer. poſtremo etià cruellâ mita per ſer
ret atip exerçabili partibulo figererur. Que omnia cum na
ingenio neq; doctrina deſpondere ac reſutare posſent / nec
enî uim ratione quæ pemitus per uide debant / depraui ſunt ab
tenerere recto. et cœlestes litteras coru per uerit. Sed illi omne
demonicis fraudibus ueriti / quas pſpicere et cauere deu
erunt / duinu nomen et cultu per imprudentiâ pôderur.
Cum eni phrages aut nouaciani aut Valentiani aut mar-
cionite / auranthi opiani / aut arriam ſeu quilibet alio-
minâtur / xpîani de ſuierit eê. Quu xpî noire amillò humana
er externa uæabula induerit. Soli agt catholica eathâ eſ
uerit cultu retinet. hie e fons ueritatis hoc comiuinu fixe he
têpuli dei / quo ſi quæ uel nò intrauerit uel aquo ſi quæ erit
a ſpe uire ac salutis eterne alienus eſt. Nominê ſibi oportet
pertinaci cœtennone blan diu / aginur eni deuera er falure du
nifi caute ac diligenter consulatur / amilla et certineta eut
Sed tamen qua ſin guli quoque cetus hiru coru ſe poniflim
xpîanos et ſi uâ eſſe catholica m eſt, puitant / ſtendum e uſſa
eſſe uerâ in qua e conſeffo / que poeora et euiluera quibug
ſubiecta e imbeallitas carnis falubri eurat. hæ interij pum
cis admonêdi gfr retuli / nequis ortore fugere cupi es maure
implicetur et reore duî penetra le ueritatis ignorat. Poſſea
plenùs etuerius contra omnes mendacior / ſectas per perno
g opere pugnabimus. Sequitur ut qunſatis deteligione uem

ut nona ſibi dotrinnam ſme illa vada et pribulare componentur.
Nounuhi autem falſon p[han]tatur vatrimo illech de qubus et ueri p[ha]
et ipse predictur consideruit a dotrina dei et tradiu]s ueri veli
quamuit

et pemi
tenua

Lefkès

et sapientia locuti sumus. In proximolibro de justitiis differens.

Furnanu. Lactanty aduer sus gentles institutionu liber-
quartus de vera sapientia explicet. Incipit quittus de Justi-
ta. feliciter.

On est apud me dubium Constantine imperator maxi
me quin hoc opus nis quo singularis ille teru cor-
 director et hui immensi rector afferitur sive attige
rit ex ipsis mepte religiosis ut sunt nima supstitio-
impatientes / infecte tur etià male dictis / et uxor for-
tasse principio affligat. projuat. execretur. sepe exora
bili felere contaminari atque astringi putet / si hoc aut
legat pateer aut audiat. Ob hoc tamen sffereripòt humanam
iure postulamus ut nò pruis dænet / s unuſa cognoverit. Hâc ſa-
culegis et proctoribus et ueneficis porestas de ſenexi ſui banir-nò
pòdani qui cùqua incoqnita cauſa licet / nò inuiste petere uideatur
ut ſi quæ erit ille qui maſterit in hoc / ſileget perlegat. ſi audiat / ſe
terntà differat in extremu. Sed now hommù p[ro]nacat. nùqua im
perrabimus. Timent eti ne anobis reucti manus dare alijn clu-
mante ipa ueritate cogantur. Obſi e p[ro]t igitù et intercedit ne
audiat. et oculos ſuos opprimut ne lumen uideant quod offerit?
quo plane ipi diffidentà ſue perdite rationis ostendit. Cui neq[ui]
cognosere negi congredi auoest / qua ſui tè ſanle ſuperari. Et
decuro diſeptione ſublant pollitur emedio sapientia. Mi geri
tur res ut altemus. Et qua ſtudent dænare tanqua noceates
quos uris ſeu t innocentes. Conſare de ipa innoenca uoluit
Quasi uero maior ſit inquietas probatâ innoeentia dænasse. Im
auditam. Sed ut bixi uerentur ne ſi audierit dænare nò posſte.
Et ideo cultores de ſumu / hoc est uſtos homines torquèt. Inſi
unt ex terminat / nec causas odioru rectere ipi p[ro]t qui tam ue
lementer odorut / qua ipi qui erant ira ſeuntur. h[us] qui ueruntui
am ſequiutur. Et cum corrigere ſe posſint et ures ſuos inflaper
cu delibus feci coaceruát. Innoeennu cruore maculâtur. et diu-
tas deo mentes auſtereris corpori h[us] c[or]t quent. Cum talib[us] ne
congredi et disputare contem dimus h[us] aduer itare ab me p[er
ſi]ſione traducere / qui ſangui n[ec] farius auſerit. Fuerba uſto
rii. Quid igitù / oport[ui]ne p[er]mius. minime. Hamſiuctari bos a
morte ad qua conatatur ſime tendit / nò potuerimus. Si ab illo
innere deuio aduitt læc[que] venecare / q[ui]m ip[er]salut fuc repugnât.

Luovani

noſtros tamen confirmabimus quorim in ſtabilis ac ſolidis rade
tibus fundata et fixa ſi nā. Mutant eni plurimi et marime qui
litterarui aliquid attigerut -nā et inhe phi et oratores et poere
pnicofi ſut q̃ mecautos animos ſacile uteſtire p[ut] ſuautate ſer
moni et carminu dulc[ia] modulatione curretui. Obeā q[ui]a[que] uolu
ſapientia cu religione cœugere/nequio ſtudioſi mani illa co
ctrina poſſit ofſicere ut tam ſiā iirarui n[on] m[ove] nihil noceat religi
om ar[ui] uſtite ſed etiā p[ro]ſit q[ui]plurim u[que] iis qui eas diocerit ſi
miur tunbus inſtruetior Inueritate ſapientior. P[ro]tua et ſi nul
li alij nobis certe p[ro]derit. delectabit ſe consen gaudebit q[ui] m[em]
ueritatis ſe luce uersari quod e[rum]e p[ro]bulae in[cre]dibiliqua[da] n[on]
canditate p[ro]ſu[i]i. Veru n[on] e[rum]e d[ur]a[n]u. fortaſſe n[on] camu[n]g ſlu
ſis. nec eniž tam in malo ſtatu res e[rum]e ut desin [que] mentos q[ui]
et ueritas p[ro]ceat et monstratui ſi[mi]re crui iter et iudeat et ſe
quatuor. circuſinatur modo poeculi celeſi melle ſapientie ut p[ro]
ſint ab impruènbus amara remedia ſin[que] offenſione potaridi
illiacijs prima dulcedo acerbitat[em] ſaporis aſſer[ui] ſub p[ro]ſeru
ſuauiat[em] occulta[em]. Nā h[ec] iprimi cauſa cur apud ſapientes et
doctos et p[ra]inapes h[uius] ſeculi ſcripta ſca ſide careat quod p[ro]
coi ac ſimpla ſmone ut ad populi ſ[con] locuti. Contemnuntur ita[que]
ab h[is] qui nihil audire uel legere niſi exponunt ac diſertu n[on]
lunt nec quicq[ui]a[n]s e[rum] coherere p[ro] ſi niſi q[ui]a[que] blandior
ſono mulcet. Aſtueru que ſordida iudeatur an[tim]a. mepta uolga
riu. exiſtimāt[ur] -de o nihil ueru p[ro]utant /niſi q[ui] audiu ſuaue[q]
nihl credibile niſi quod p[ro] maſtere uoluptat[em]. Nemo t[em] uer
tate p[ro]ponderat ſi ornatu. N[on] credunt ergo duin[que] q[ui]a ſi con
vent. ſed ne illis quid[em] qui ea in p[ro]p[ro]tantur /qua p[ro] et ip[ro] aut o[n]
ruſes aut certe p[ar]u docti. N[am] ut plene ſint eloquēt[em] poru
n[on] contingit q[ui] rei cauſa maperto. E[lo]quēt[em] eni ſeculo p[ro]
populo ſe iactare et reh[ui] malis p[ra]cere g[er]ſit. ſiquidem ueritati
ſepuſ ex p[ro]p[ro]māt[ur] conatur ut u[m] ſua m[ost]reſt. op[er]s ex p[ro]
honores c[or]apideſt. ſi[m]u deni[q] g[er]du diu[n]itatis ex p[ro]ſoſt.
t[em] e[rum]e q[ui]a[que] humilia desp[ici]t. archana tan[q] contraria ſi[mi]
ſit /q[ui]p[pe] quo p[ro]bico g[er]uodat et multudin[em] e[le]cbritar[em]q[ui]
d[es]ideret. E[o]ſit ut ſapientia et ueritas i[n]onei p[ro]b[ui] ndiſe
at. Et ſi[mi] qui ſorte litterator[em] ſe a d[em] conſiſteru[n] /de]ſiſione
n[on] ſuſſecerut. E[ch]is q[ui] muhi non ſint annu[i]us ſe[n]h[ui] n[on] iſto
bilis inter cauſi diq[ui]s loci ſut h[uius] liber- cu] n[on] octan[io] tina[liu]s e[ſ]
de]clarat q[ui] y[oneu]s ueritatis aſſer[tor] eſſe p[ro]uſſet ſi [em] totu[n]

+ ſi in eloquendo parȗnānquis et minis comptis et adſpinauſ
fuit ago nor quidem ſunt redivitamque inuenit

5

ad id studum contulisset. Septimus quoque Tertullianus fuit oſge
nere litterarum peritus. Unus igitur preceptus et clarus expritit
Cuprianus, quin et magnā ſibi gloriā et ex artis oratorie p[rae]ſiōe
queſlerat, et admodum multa conscripsit, inſuo genere miracula
erat, eni ingemo ficili, copioſo, ſiui et que ſimonis moxima
êruntus) aperto, ut diſternere nō queas utriusque ornatior
in eloquendo, an faciitor in explicando, an poterit, ut in ſua d[omi]n
ſuè ſuè ſuerit. Hic tamen placere ultra uteba ſi truavit, ignoratib[us]
nō p[ro]t, quin mutica ſunt que locutus ê/et ad id p[ra]parata ut aſſo
liis fidelibus audiantur. Deinde adactis huius ſeculi quib[us] ſorte
ſcripta ev innotuerit, derideri ſolet. Audiuſ ego quèda homi
nè ſane d[er]tù quęui mutata una littera Cuprianu, ue caret
quasi elegans ingenui et meliorib[us] rebus apti, ad amiles ſi
bulas conculuerit. Q[ui] ſi accidit hoc ei, cum eloquet, nò inſuaus
est, quod rancè putemus accidere quorù ſermo iu[n]nus ê et m
gratus, quæ neq[ui]m p[ra]ſiand[ia] neq[ui]m ſubnultate arguitandi
neq[ui]m uſtà p[ra]ſus acerbitate ad reuicendu h[uius] potuerit

Ergo qua deſuerunt apud nos y[one]c perit[ur]q[ui] doctores qui ne-
lemen[ter] qui actiter ertores publicos redarguerèt/q[ui] c[æ]z o-
ninè ueritatis ornate copioſe[que] deferberèt /p[ro]que caut quos-
di hec p[er] ſenit[ia] ut au[de]rèt ſaribere contra iſnotâ ſubuerit
tatè. Omulo eos qui p[ra]ſibus e[am] t[em]poribus nequib[us] lacessi
runt. C[it]o u[m] in bytnia oratorias litteras accutus docere, con-
tiguerit, ut eodè t[em] deu i[plu]i eu[er]teretur /d[uo] exiteret ut ibi
d[ex] qui iacenni atque abecto ueritati n[ef]cio utin[us] ſubbus an i-
portunu iſultarent. Quorù alter annſitem ſe p[he]c p[ra]ſtabat
uerit ita iuſcoſus ut c[on]nentie magister nò minus auaritia
q[ui] subidimbus arderet. Inſitu tam ſuſpitiſus ut in ſola iu-
tutis aftert. Par[isi]one / pauiſtans q[ui] laudatur / in palatio pe-
uis cenaret q[ui] domi, tamen iuſcia ſua capillus et pallio et q[ui] ma-
ximù e[ui]ela[m]t[ur] diu iuſtis, p[re]gebat. Quas ut au[de]rèt ad ami-
cias iudicu[m] muro ambitui p[en]ettabat. Eos q[ui] ſibi repente au-
ctoritare falli n[oe]s obligabat nò modu ut eorù ſuas t[en] deret
uerit eti[que] ut confines ſuas quos ſe d[ub]us agris q[ui] p[elle]bat /a[ſuo]
repetendo h[ac] potentiá retardaret. Hic uero p[er]ſuas disputa
tiones morib[us] deſtuebat uel mores ſuas diſpitationibus ar-
guebat. T[he] aduerſiz ſe grauſus cenſor et acuſator acerbiſus
eodè iſo t[em]pore quo iuſtus populus nepharit lacerabatur. Tres
libros euomuit contra religióne n[ome]n[que] r[pi]anu / p[ra]ſeuſus àn

omnur phî officiùn esse etoribus hominù subuenire arpentos ad uerâ iam reliocare 1. ad cultus deorù / quoy numine ac maiestate ut ille dicebat nuibus gubernat. nec pan homines imperitos quorù dà fraudibus illuc ne simplicatis corù prede ac pabulo sit hoibus astutis. Inque se sustentasse hoc munus phia dignù / ut perrret non incendibus lumen sapientie / non modo ut susceptis deorù cultib, iranscens sed etâ ut ptinaci obhinatione deputa corporis cruciariadeuvent. Neu senuas mborù lacrationes frustra ppehucunt. Ut auſt appareret cuj rei gratia opus illud elaborasset, effusus est in principu laudes / quorù pietas et pudentia luctuâ ipò dicebat / cu inceteris rebus / tum pêpue in deo denis deorù religionibus claruſſer. Consultrù eò tande robus humanis / ut cohibita impia et anui supphitione / univerſi homines legitimus facris vacaret ac propios sibi de os experientur. Ubi auſt religionsis en contra quâ porabat unifmare voluit ranoè neptus vanusндриulus apparut / quia grauis ille consultor utilitatis alioene / non modo quid impugnaret sed etâ quid leqretur / noſtvebat. Hâſuus niurù affuerit quâus tpris grâ còtineret / animo tan denſere / urpore cu iuderet hominè poffitentè se illuminati alios cum ipse cecis effet / reductur alios aberrore / ei prieſnoraret uti ſuos pedes poneret. eruditur alios adueriare cuj ne ſcin tallâ quidè inâ uſſet. alioq quippe ei sapience perror p[ro]ſigare sapienra niteretur / omnes tamen idar guebat qu illo ponſtim ut p[ro] idoperis effet aggreſſus quoſu rebar odiosa crudelitas. O phin adulatorè ac têporu ſuenire Verâ hie p[ro] ſua ianitate cont[é]ptus è Cau et grata quia ſperauit non adeptus è / et glorio quia cupiebat neulpâ rey hensionem, conuerſi è. / Alius eadez materiâ moracy ſeru p[er] ſit / qui erat tu e tuo iudicu / et qui auctor imprimus faci en de p[re]ſationis ſuit. Quo ſcolere non contrennis / etià ſamp tis qui[os] affuerat inſerutus è. Còp[os]ut eni libellos duos non contra xpianos ne inimicè inſectari iuderetur / hâp[er] anos / ut humane ac bonigne consulere p[ut]aretur. Fruiub[us] ita falsitate ſcripture ſacre arguere conſatis è / tangi ſliberet tota contraria. Nam quidâ capit que repugnare ſibi ude bantur exposut / a deo multa / a deo íntima enumeras urali quin ex eade[m] disciplina fiuſſe iudiarit. Q[ui] ſi ſuit / qui[se]u demo

conreyſaunt

Lefkas

70

fthenes poterit ab impietate defendere / qui religioni cu fuerat
affensus / et fidei au nomen induerat / et sacramenm quod acce
perat proditor factus est, nisi forte cau in manus eius duine
littere inderuſt. Que igitur temeritas erat id autere distoluere/
quod illi nemo interpretatus est bene q[ui] aut nihil diuicit / aut
nihil inreuerit. Tant[em] eni abest adiuuus litteris repugnanti
quanni ille abſuit aſide acueritate. P[er]apue tamen petruli pauli
q[ui] lacervuit ceteros; diſapulos tanquam fallacie seminatores
Quos eos[que] tamen rudes er indoctos ſuſſe testatus est. Ma quos
dam coru p[is]caturio arnico[rum] ſecille queſt[ui] / quaſi egre forret
q[ui] illam tem no arſtophanes aliquis aut arſtһarcus comen-
tatus ſit. — Abſuit ergo ab his ſingendi uolitas eraſtut[ia
qui] rudes fueruſt / aut quaſi p[oss]it indoctus apta inter ſe et co
herentia ſingere. Cum ph[os] d[omi]nimi p[lato] arſtoteles et e[pru]
rus er C[enon] ip[os] ſibi repugnantia et contraria d[ix]eruſt. H[oc
est] eni men d[ac]orui natura ut coherere non p[oss]int. Illor[u] at
tradino qua uera est / quadrat undiq[us] atq[us] ſibi tota c[ons]e
tit. Et ideo p[er]ſuadet / qua constant iatione ſubſulta e[que]. Non
i[gu]r[que] queſtus et r[om]odigtata religion[e] istam c[om]mennu ſut / q[ui]
pe qui et p[ee]p[ris] et re eam uitam ſeauti ſunt / que et uolupta
tibus caret / et omnia que h[ui]tur in bonis p[er]nuit, et quin non
tantum pro ſide moruſt ſubueruſt / ſed eti]a meriturus c[um] ſe et ſa-
uerint et p[er]d[ix]erint, et p[os]t eos unuus[os] qui coru diſapu[n]ma ſe
cui eſſent acerba et nephanda p[ass]uros. I[ps]m[n] aut ſp[er] affirma
uit a] uo[u]is ſuganu] collecta n[oe]gentor[u] hominu[m] manu latro
ania ſeſſe. Q[ui]s tante auctu]ritati auſteat repugnare. C[re]
damus hoc plane, na forſtasse illi hoc inſonis apollo aliquis
numtiaut. Tot latones ſemper p[er]ierat et quondie p[er]euit.
utq[ui] multos et y[es] d[an]aſt[us] qui coru p[os]t cruſe ſi]a / no dicam
deus h[ui]omo appellatus e[que] veru tu ſorſan ex eo credidiſtu q[ui]
uos homu]dam mart[es] conſerſaſt[s] ut deu[m] q[ui] tam no ſeriſ
ſens ſi illu[m] ariopagite inſeruſt]e ſustuſſent. Ja] de mi]aſt[a] e[m]
mirabilia deſtrueret nec tam] negaret. Voluit ostendere apol-
lonu[m] uel paria uel eti]a maiora ſenſſe. Ch[ur]u[m] q[ui] apuleu[m] p[er]
miſit C[ui] solent et multa et mira ni[n]ari. C[ui] igr[ui] o c[ol]ur[u]
caput nemo apollonu[m] pro deo colit / niſi forte tuus ſolus / illo
ſaliſet deo dignu[m] c[ui] quo te inſempiternu[m] deus uerus pu-
met / ſimagis ſp[er] qui mirabilia fecit perſior uru[m] apollo
nu[m]s / ut ut deſcrib[is] cu domitiamus eu p[un]ire uellet / reſpeſte

in iudicio non cōparuit, quæ utequin et cōprehenſus est et auia af- fixus. Ateni ex hoc ipso fortatque inſo lentiā xpi voluit arguere quod deu ſe constituerit, utille uere cundior ſuſſe underetur, qui majora faceret uthe putat, tamen id ſibi no arroguerit. Omitto nunc ipa opera comparare, quia inſo et ſuperiore libro deſtraude et p[rae]ſiſis artis magice divi. Nequa[que] quæquidem non optet inprimis id ſibi p[ro]ſt morte contingere quod er reges maximu occupantur. Currenti ſibi homines ſepulchra ma gnaſica, cur statuas, cur imagines cōparat, cur aliquib[us] clare factis aut etià pro eubus morte ſu p[ro]cepta ſtident opiniones hominu promerori. Our deni[que] ip[pe] ingeny tu monitut[em] hoc deſtabili multitudo tamquam c[omo] edificat[ur] construere uoluerit, utin[que] ſi inmortalitatem de memoria no[ss] ſporas. Stultu e[gu]t id putare apollonui ſoluit[se] quod opteret uti[que] ſi p[ro]ſtet, qu[em]o est qui inmortalitatem recuset, maxime cu[tu] diſeas et adoratiu eſse a quibus d[am] ſiuerit deu, et ſimulachri eu ſub beulug alleriaci no[te] constitut[ur], ab e[ph]ſiis etià nunc honori. Non potuit ergo p[ro]ſt morte deus credi, quia er hominē magu ſuſſe constabat, et ideo alieni no[ss] titulo affectant, dumutat[que] ſu no p[ro]ſtat nec auidebat. Nos[er] uero et p[ro]putit deus credi qu[em] magus no[ss] ſue, et creditus e[que] quia uere fuit. No inquit h[oc]uius id c[irco] apollonui no[ss] h[ui] deu, quia noluerit, ſed ut appare at nos ſapientiores eſſe, qui mirabilibus factis non ſtati ſu[que] dumutatis adu[n]rimus qu[em] uos qui ob e[rig]ia portenta deu credi diſtis. Non est miru ſitu qui adi ſapientia longe rematus es nihil prorsuus intelligis e[or]u que legiſt. Cum iudic[em] qui ap[ro]capio p[ple]tas lectitauerat, quibus q[ui] ſacramtui dei fuerat aſſignat[ur] tamen quod legerit ignorauerit. Disce igitur liquid[que] tib[us] cor diſe e[que] non id c[irco] anobis deu xpi, quia mirabili ſecit, ſi deu idu[n]rimus meo facta eſſe o[n]a que nobis adu[n]itata[que] uta[n]no p[ph]haru, ſecit mirabili, magu p[ra]ſſemus ut et uos nuncui tis, et iudic[em] time p[ra]t auerit, ſi no[ss] illa ipa ſacturui xpi, p[ph]he omnes uno ſp[u] p[re]diviſent. J[aq] deu credimus no[ss] magi, ex ſu[n] op[er]tibus, q[ui] mirandis q[ui] ex illa ipa cruce qu[ia] uos ſiuer canes l[ab]bitis, q[ui] ſimul, et illa p[re]dicta e[que]. Non igit[em] ſu p[re]testimonio. Cum eni[que] des[se] diſcenn p[ro]t credi: R[p]p[he]r, testimonio qui o[n]a que ſecit ac patiſus est multo ante c[ee]anerit, ſi e[que] dumutatis accer p[it]. Q[ui] neq[ui] apollonio neq[ui] apuleio neq[ui] cuquā mag[or] p[ro]tuit aut p[ro]t aliqui contingere. C[um] igit[em] tali[que] ignorat[ie] ſu e

f. v. c. d. i. u.

luramenta fudisset. Cui ueritare penitus excitere rōnixus eſt / an
ſus e libros ſuos nephatios ac deu homes qui adnotare
O cœcum pectus o mente cymery ut aut tenebris atriore di-
fapulus he fortaſſe anaxagore fuerit / cui mues atque ſu-
erit. At quin eade cecitas e et uero falſitatis et mendacioue-
ritatis nomen imponere. Videlicet homo ſub dolus uoluit lupu-
ſub ous pelle celare / ut fallac titulo poſset urretire lectorē Ne-
trum eſto inſtituta non malita feceris, qui nobis tandem attuſhi
ueritare / niſi q[ui] after coru eos ip[s] ad ultimù p[ro]diſtu. Pro
ſecutus eni ſi mi ce laudes / qu[em] reſſe / qu[em] maximi / qu[em] opificè
veri / qu[em] ſonſe bonoz / qu[em] paten ſe omnii / qu[em] factore alto
règ[ui] uhenentiu conſeſtus es. admiſt ſomi tuo regni euq[ui] ſuma
poſſate depuſt[ui] in ministroru numeru reſegiſt[ui]. Epilogus i-
taq[ui] te tuus arguit ſtulture. Uanitans erroris. Aſſi mas eni de
os eſſe. et illos tamen ſubias et mancipas ei deo / euq[ui] religionè
conanu euertere. hi ergo dequibus divi cum p[rae]ſente me
ac dolere q[ui] ſacri legas manuſi ſias litteras explicat[ur] et illo[
ſupra] ampietate stimulatus et ueritans ip[s] conſi[ta] et ut ar-
bitor deo / ſi feci hoc munus ut omnib[us] ingeny mei uribus ac
auiſatores uſtine ſefitare. Non ut contra bos ſcribere qui pau-
tas uerbis obtineri poterat. ſi ut omnes qui ubi[que] id[em] operis eſſi
eut aut effecerunt un[os] ſemel impetu p[er]ſigarem. Non dubi
to eni quin et alij plurimi et multis in locis et nō mori g[er]i-
sed etiam latinis litteris monu[n]itu nuſtione ſue ſtruxerint/
Quibus ſingulis q[ui] reſpondere nō poter[ati] ſic agend[ati] mu[n]
cuiſam putaw ut et priores cum ſus omnib[us] ſcriptis peruer-
terem et futuris omnem facultate ſcribendi amputare p[er]ſa-
mento modu aures / eſſiā p[ro]ſecto / ut quic[ui]q[ui] ſita cognouerit
aut ſi ſapiar quod an[no] d[omi]naut / aut q[ui]d[em] ſp[er]mi] deridere
aliq[ui] deſiſat. Quan quā tertullianus eand[em] cām plene per-
oruerit incolib[io] cu apologo[n]ico nomen e - Tamen q[ui]m alio
u[n]d e acuſan[n]b, reſpondere quod inſenſione aut negatione
ſola posuſt[ui] e alud inſtruere quod nos facimus in qu[ui] necesse
e dictine torus ſubām contineri / non deſuſi hunc labore[re] / ut
implere materia quā Cyprianus non est executus in ea-
rore qua demetria mi[n]ui ſi ut ip[er] oblatā reſe atq[ui] obſtreperez,
uerim redarguere conatur / quam materia non e uſiſ ut de
buit. Nō eni ſcripture testimonys qu[ia] ille unq[ui] uanā ſi c[ui]tā-g[ui]
titiā putabar. sed argumentis et ratione fuerat reſſellendus.

nui.

Nam cum ageret contribominem ueritatis Ignarum dilatis paulistis, diuinus lectiombus firmare huc aprincipio tinguam radeat debite, acq. Paulani luctis principia morishare, ne totum lumine obiecto euligaret. Nam sinit in fans solidi ac forts cubi capere utinam pôr obsteor, uti tenentur. Et liquore lactis ac mollissimae lituræ dener firmatis iuribus iestis fortioribus potius, ut er huc oper tebat, quanquam capere poterat. Diuinae prius humæ na eximia offerre, i. phôz et Historico, ut sive populi futurætur auctoribus. Quod quia ille non fecit, raptus er mua eum diuone diuinarum litterarum, ut his solis contentus esset, quibus fides constat, accessi deo, spiritante ut ego fuerè, et simul ut uam ceteris ad mirandù parare, ac si hortatu nòs dèm homines et disern huc se conferte. Experit et ingentia quæ iusq. dicendi in hoc ueritatis campo lactare maluerit, euaturas, breui religiones falsas et ostraclus et omnium phazæ, nemo dubitaverit si fuerit omnibus p[ro]fessum, t[u]hine soliteli glenem tametam et soli etueram, e[cc] sapienam. Sed euagatis si longius quod eam hæc — Hæc reddenda est, ut iustitia approbat, p[u]nitio, que aut ipsa est ſuma iuris aut ſons, e[cc] ipsa iurante quâ nò modo ph[il]i quæſiuerit, et poere quod qui priores multo fuerit. Etante nam ph[il]ie nomen p[ro]ſapiennibus hætobatur. H[uius] plane intelligerunt abest hanc arcebus huænis, et c[um] ſi ne runt offensam lucis homini cœllisse, et c[it]ra meli[us] mugeſt. Et, adi, ut cœrant, quid ſit iustituere, ſolent eni p[er]cepta por ambages dare, et a ſanturni re[poribus], q[ui] illu uocant aurea, et pernunt exépla iustitie. Narrat[ur] in quod statu. ſuerit humani, uta dum illa interea moraretur. Quod quidem non p[ro]pera ſienone ſed p[ro] uero habendu est. Saturno eni regnare nòdum diuinus cultu, iſtitutis, nec adhuc illa gente ad dominos opinionem conferrata deus uti[que] colebatur. Et ido nò erat neq[ui] diffensiones ut Germanus Cæsar in arateo loquutu carmen neq[ui] immiscie neq[ui] bellus. Hondùi uesanos habes, m[ad]uerat enſes ut Germanus Cæsar in arateo loquutu carmen. Nec c[os]langtunis fuerat diu cordia nata. P[ro]nunculi nugenis quidem, ſed neq[ui] illu ôto glady quin nubarentur ſuerit. O[n]us eni p[ri]tè acuigente iuſtura deuere ſiu, tu nemo inſi baturetur, aut de pernitiæ alteri cogitarer, aut nemo quic[ui] c[ap]tiret. Chalebant tenui contenti iuueret cultu, ut c[it]ero inſuo narrat, q[ui] est propriu ni[que] religionis. He ſignare quidem aut

parni limite campu fas erat. Inmedu querebant. Quuppcui
dus communè omnib terrâ desuffet ut e cœz degerât uitâ /nò ut in
bida et furzons auarita sibi oï uendievet / nec illi desset quod
omnib nascerentur. Quod poete dicti ita acip oportet nò ut ex
innemus inil oï tû fluste pruati $f$ more poene figuratû / ut-
intelligamus tam liberales juste homines / ut ratas sibi fruges
non includerent / nec soli abscondins in aibarèt. $f$ pauperes
ad communè propri laboris admitterèt. Flumina tam lacris
um flumna nectaris ibant. nec miru Cum promptioria tu
storu benigne paterent omnib nec auarita intercapies brifiora
duina fimem fumq wilgo faceret. homnes equalit abunda
tent / cum habentres nò habentib large copioseq donarèt. Sz
posth$f$ s arirnus afilio pulvis in latuq delanis è arma fowle hu-
gens et regius exul adèpns. Cui tam populus nel now regis mo
tu nel sua sponte deprauanus dei colere desuffet reged; pro deo
hre cœpisset / cui ipe propemodu patricida exeplo ceteris esset
ad uolandâ pietate deserut proprie terrâ uilfùima urgo
Seo non ut ait Cicero fowle in regno celuq imparte reseedit.
Oudivi poterent in eui regno residere aut cœmorari quiparè te
gno ex pulpit bello pseutus è. exulè tomo orbe lactantur. Iliê ma-
lum urus serpennb addidit aris Predariq lupis uilfit a-s
dui et inuidiâ et doi hoð uiserit / ut jà essent spentes
uenenati / tam impares $f$ lupi. Quod quidem uere facerit in q-
uiros et fideles deo psequitur. dantq audibus semendi
adueri s innoxios potestate far tasse aliquid eimôi jupiter
fererit ad ex pugnandâ tollendâ q uifnâ / et idcirò esserat
se spentes ac lupos acuiffe tradanir. Cum belli rabies et
amor succerit habendi. nesp imerito. Sublani eni dei reugi
one bom quoq ac mai sieniâ p dicerit. Sic hoðbus inter-
cord costas ute / et direpni fedus sonetans humane Tim-
inter se manus confetere ceperit / et insidiari / et gloriaz
sibi ex humano sangiune separare. Quiru omnui ma-
loru sôns cupiditas erat. Que salicet ex contemptu uere ma-
testans erupit. Non tantu eni nò par napabant alys Quibus
aliquod affluebat / $f$ aliena quoq rapiebant / in priuariu lucri
trakentes omnia et que ante in ufis ouiz et iam singuli la-
borabant in paucorù comos conferebatur / et eni kiuno ce-
teros subjugarit. Inprimus necessaria ute subdutere et
colligere ceperit / eaç firmiter concluda seruare / ut brifiora

VI.

alestia facerét sua, non propter humanitatem quę nulla imbus est, sed ut omnia cupiditatis et aliaritie instrumenta corvadérét. Leges et àsibi justitie noie munitas iniquissimas mustilímas, finerunt. Oubus rapinas et auaritia suâ contra um multitu dius tueretur. Tantú igitur auctoritate quanquí uribus aut opibus aut malitia pualebant. Et qin nullu in his uestigui justitie fiut. Cui officia sunt humanitas, equitas, miſioria, umsuperbia et tumida inqualitite gaudebat. Altioresq[ui] se cœtis hominibus patellitú comitatu et ferro et insigni ueste fulgebant. Hinc honores sibi et purpuras et fASCES inuenerunt ut ſecurum gladiorùq[us] terore quasi urre díndru perculís ac puentibus imperaret. In hac conditione humana utam per ille constituit. Quí debellato ac fugato parente non regni sed impiam tyràmice ut et hominibus armatis occupavit. Et alium illud justitior, ſeculi ſufhilit, coegit, homines malos et impios fieri, ut et hoc ipso quod auertit adio ad ſcándordii quod terror inſolens ſime porestatis expiterat. Aus eum non metueret eum quę arma ingebat, quę ſerri et gladiori, ſulgor inſuetis círtu dabat, aut cui parceret alieno qui parr quidem ſuo non pepercerat. Quæ uero metueret, qui tiam uro buttam et ex cellérez uribus gentem bello uicerat / occisione deleuerat. Quod miru ſi omnis multitudo / metu p[ro]ſi, munim adulatione coceſſerat. Hinc uen erabatur. Huc honorem morum deſerebant. Et qin mores ac iucta regis imitari genus obsequi uidentur, abieerunt omnes p[er]eare ne expubrare regi ſcelus iuderétur, ſipie iuuerét. Sic alii duæ imitatio corrupt / dimu[n]u fas reliq[ui]unt et paulat[em] maleuillend cogitut[em] mos factus est. Nec iam quic[um] erant cœdewens ſculi p[io] atq[ui] optimo statu remansit. Sed exploſa justina et ueritatem ſecum trahens / reliquit ho[bi]b[us] terore, uenorantâ, ecitat[ur] / Impudentes iſt[ut] poere qui eam confugisse excomerit ad Jovi regni. Si eni ſeculo quod uocant aurei justitio interra fiut / a jone unq[ui] expulſa è qui aureu ſeculi comutant. Seruli aut commutatio et expulſio justitie / nullu alio ut dixi qu[em] exſertio diuina religionis putanda è quod bla. eſſicit ut homo hominè earu habeat / auip[que] sibi fraternitatis unínculo faciat ec conſtrictu. Si quidè pater idem omnibus deus est, ut dei patris qu[ibus] cois bríficia cum his qui non h[uius] potiatur. Nulli noceat. Nullu p[er]mat. Non fores claudat h[uius]

+ Jubnixi

Tinſoluro

non auream peant. Sed fit largus beneficus, liberalis quas regias esse laudes tullius extitit, autem hec est perfecta iustitia et hoc aurei seculi, quod jubeat regnante primu corruptu, moreret, et omni eus pigenie consectata, deoque, multorum culturni suscepto fuerat omne sublatum Sed deus ut parens in dulgentibus appropiante ultimo tempore numtus misit. Qui uetus illud seculi fugat, ut justitia reduceret, ne humani genus maximus et perpetus agitare tur erroribus Redunt ergo species illus aurei temporis. Et redito quidem hec paucas assignata justitia est, que nihil alius est, quod unici pere religiosi cultura. Sed moueat aliquem fortasse. Cur sibet sit iustitia non omni humano generi edata, nec inea multitudo uniorum consenserit. Magne hec disputandum est. Quod aede cum iustitia terre daret sit retenita, ducratis, quod et alio loco declaravi et ubi aut oportune inciderit explicabitur. Huc designare id brevissime satis est. Volutate aut cerni non posse nisi habeat iucia contraria, aut non esse perfecta. Nisi exercentur adueris, hinc eni deus bonorum ac malorum uoluit esse distantiam, ut qualiterem boni ex malo stiamus. Item malus ex bono nec alterus rato intelligi sublato alio pot. Deus ergo non excludit malum ut rato iurtutis constare possit. Quod eni patientia uinam suam nomen, retineret, si nihil esset quod pani cogeremur. Quod laude, mereretur deuota et aula sibi fides, nisi esset aliquis qui aede uellet auertere. Nastet ideo porennores eis mustos permisit, ut cogere ad maliposent. Jo plures ut iurtus eest phosa ut rata est. Quod quidem in quinque ans egretie ac breviter ostendit Incapite ob nolito. Nam que inquit iurtus esset Innocentia, nisi laude, taritias edisseret. Per quia natura sic temperat, est ut oduz. Cupiditas, in, in quod incubuerit agant cecos. Supra hominem uidetur culpa uacare. Alioquin sin natura pares oibbasse eus edisseret, pietas nihil erat. Hoc quod erat docet necessitas ipsa rationis. Si eni iurtus eis malus ac uicibus fortiter repugnare apparet, fine malo et iucio nullam essi iurtute. Quia deo ut absolutam perfectam, redeteret, retinuit, id quod erat eis corriari cum quo depugnare posset. Agitata eni malus quatenus iubilat, atque capit. Et quanto fieret impellitur, tanto firmiter roboratur. Hec nimbus causam efficit. Ut quis sit hoibh miſſa iustitia, tamen non aurei seculi non cedunt.

vii.

qua malu nò sufrutur ut retinere dicta est & deponing
DUINE RELIGIONIS CORTINET SOLA - Oui ergo putat iusti eſse
nemine / an oculo hùt iuſtia / ſi eà notat eſtere. Quid dèi
ac illi uel me amibi uel inò ſimone deſtribat conſuere
et abſentia / at ſic faullum bonos eà ſuelt. Quid uobis ma-
nè iuſtia depingit et optatis cadere de celo tanquam maluuo
simulacro figutur? 'Tare in conspectu urbo è. ſi apre ſi pone
ſis. quæ indomicio uti pectoris collocate nec diffiole aur
alieni atemporeb eſtimetis. Eſto te equi ac bovi. et còſo
tur ius ſponte iuſtia qua quertis. Deponere omne malè do-
gitatione decoribus uris. et ſtan uobis tempus illud autem
nuieretur quod alit conſequi nò poteritis ſi de uero cole
re cesseritis. Vos aut manète cultu decoru iustinà deſiderans
interra / quod fieri nuulo pacto pòt. ſi peti quidè poterit ei
putatis / qua nò dui natis dys iſis quos impie colitis necesse è
imy dei cultu ſuſſe per terrâ / eum ſaliet quiectur null
tram exiſit q. benitare. Cui reſpli est nò apides aur lutu / ſi
homo ipe qui figutâ dei geſtat / quod reſpli nò audivi et ſegeb
bemis corrupt libit / ſi eternis iurtum munerit, órnanur. di-
site iſt quid uobis religiamentis è/homines tò malorum
iustos eſſe / qua dy colutur. Et tò malà oïa reh. huæque quo
tide ingraue ſore / qua Deus mun di biu effectus et guber-
nator derelictus è / qua sus ce præſunt contra q. iſis è impie
religiones / postremo qua ne uel apuari quiue cùs deu ſin
ns. Q. si ſolus Deus cesserunt nò eſſent diſſensiones et bella
Custuere homines unis de dei filios è - jòy divine nœſſi,
tudinis ſacro ac muio labili uiculo copulato. multe ſicrent
inſidie / cuſarèt cujusnoi penas Deus animarum intrèrombug
parraret. Qua claudina ſcelera et ipas enà cogitatione p
iubet. Non eſſent fraudes et tapine ſideo pèpiente diuoc
ſent et ſuo et paruo eſſe contenti / ut fragilibus et rad�
ſolida et eterna pèſervent. Non eſſent adulteria et ſupra
et mulieru poffitiones / ſi eſſer omnib. noru dànari abo
quicquid apperit ultra generandi cupiditare. nec ſemani
necoffitas cogereet pudores ſui profanare ut iuſtus ſi ob
ſcenitum querat / cuſ et mares ubidem ſià conniveret. et
habennu pia et religiosa collatio nò habennu ſubuenent.
Non eſſent iſt ut dixi hec oïa intermis malà ſi abomnub
in legem dei contrae tur ſi ab unuſis fieret q. inus ut

populus operatur. Q[ui] beatus esset q[ui]e aureus humanar[um] rey
statis ip[er] tot[us] orb[em] masilietu[do] et pietas et p[ar] et noten
na et equitas et temperantia et fides moraretur. Denique as
regendos homines non opus esset tam multis et tam uarys
legibus cu[am] de perfecta innocentia deo[rum] una sufficiest. neq
caeribus neque gradus presidiu[n] neque t[ot]re penat[ur]um. Cu[que]
tor[s]que frut[us] falubritas humanus pectorib[us] infusa ultro ad
uithne opera homines erudiret. Nunc autem s[in] ip[er] ignora-
none ream ac boni. Quod quidez. Sicero iudit. disputans
omni delegibus / s[ic]ut una inquit eade[m] natura omnib[us] en[i]di
partibus consilientibus coheret ac iuritur / s[ic]e omnes homines
inter se natura confusa prawitate diffenti[ur] / necesse intel-
ligit esse consanguineos et subjectos omnes sub unam ca-
dem[que] turel[is]. Quod tenere tur, deor[u] p[er]fecto una homines
ulueret. Unde ingi[n] mala quib[us] humanu[m] genus se ip[s] mui
cem conflictat / iuri[s]que impius deor[u] cultus in duxit. N[ic]
eni poterant retinere p[ietate] / qui commine omniu[m] patre deu-
tingui p[ro]dicti et nobilibes quib[em] ab nequaqua[m] essent. = Non nul[que]
tamen s[er]nuit se malos e[m]. Et ueter[u] feculor[u] statu[m] laudat
et de suis moribus meritis et connectat. Abesse iustitiam qu[ia] ob
uerfante oculis suis n[ò]tintu[m] n[ò]tufp[ic]uit nec agno seult-
uerunt et erat iuolent et oderit et p[er]sequitur et ex terminare e[m]
dunt. Fingamus hanc irrevi[n] n[ò]t esse iustitiam qu[à]nos sequimur.
Oui si illa uenerit qu[ia] uera putant e[m] recipi[at] qui lamen-
et occident et eos quos et ip[s] fatentur imitatores e[m] uistor[u[m]
qui bona operuerunt et iusta / Cui si trinodo malos occideret
digni essent ad quos iustitia n[ò]tueret. Cum nulla s[in] alia
en inquiendi terra et humani cruoris effusio / quod magis
a[i]p[ios] inſtincit et ip[s] uithne feceratores p[ro]hobi, ducent
Imo uero plus et hoſtibus / quib[us] uti[que] cum alia e[m] et ope[m] et
labores ſerro et igni appes[t]at / tamen parciatur ueris et oſt-
locus inter arma elementie. Aut si adeo ſeuere placuit / nu-
bi[que] plus in eo[rum] fit et ut occiderat uel inſutur e[m] ab due[n]tur
hoc menarrabile est quod fit aduerſus eos qui male ſacere
neſcuit et nulli noceremo[rum] h[uius]c qui ſunt ex omnino
centis. Autem igitur homines impuſi[m]u[m] uithne facere m[on]ione
qui ſeras ſinanutate uincult. qui p[la]cidiſi[m]u[m] deo[rum] gregio[n]na
ſtant lupi ceu raptores atra[m] inebula / quos imſoba uederis
exegit e[m] c[oe]s rabies. N[ov]hos n[ò]t uederis ſcor[i] dis rabies eſſerau[t]

vuy.

margary

nò atta in nebula fraperta p[ro]datione gr[ati]santur. nec eos un[us]  
sià scelerù reuocat. ne sanctù ac p[ui] nomen uſtine o[rum]  
wolét quod cruore innocentù tanquam v[ictus] vesturù mater.  
hui tanti et tamen inacis ody qu[am] potiss[im] cauf[us] edo  
tamus - utru[n]e veritas odu[n] parit ut ait poeta quaſi du[n]  
no spiritu inſtinet - an erube scut corà uſtis et bonis eſse  
nequa[que] - an pon utru[n]q[ui] - Nà et veritas ideo ſêp muſſa[que] q[ui]  
s qui p[ecat] mult h[ir]liberù peccand iocui necali[que] p[u]cat  
males[que] u[oluptan]b fecurib p[riu] poſſe / quaſi nemo ſit Cui  
delict. nò placeant. Ergo c[ui]m scelerù et malitie ſle testos  
etur par[es] funditus inſitur et tollere. gruic[que] ſi ibi p[ut]at  
tanquam eo[rum] eo[rum] coarguntur. Cui[n]s ſunt aliqui in[re]poſt  
ue boni qui corruptis moribus publicis coru[n]ciu[n]t b[us] un[us]  
faciant. Curnon ſint o[n]nes eque malí, rapaces. impu[n]d[us]  
adulteri. perùri cupidi, fraudulenti. Q[ui]n potus auſtrat[ur]  
qui[que] coram maleu[n]ere p[ud]et. Q[ui] p[ec]catur[ui] fronte  [s]erit  
non uerbis quia taceat / tamen ip[ro] uite genere Diſimuli  
feruit et uerberat. Cathogare eni u[detur] quic[ui]que, diſſonere. n[ote]  
eſt magn opere miraculi ſi aduerſus homines ſita ſiut eni  
aduerſus ip[ro] de[n] propter eadem cauſ[us] inſu[n]eret et ip[ro]  
pulus inſpe constitutus nec de[n] eſtus. ſequitur q[ui] uſtio[n]  
dem neceſſitas que ip[ro] uſtite wolatur auctore [no]xerat  
ergo et ex qu[ia]ſitis penarù generibus exeru[n]at. p[ar]tu[n]b hit  
interſicere quos oderit / niſi erat crucl[itas] corpori u[n]t illu[que]  
dat. Si qu[ia] coloris uel moris metu ul[que] ſuapre p[rid]ia celeſte  
ſacriu[n]tù deſeruerit q[ui]cos laudat / et honori[bi] ma[n]erat / Ue[que]  
exemplo c[eteros] alijca[n]t. Q[ui] aut magni eximauerit fiu[n]  
cultores q[ui] de[n] abnega uerit in eos totis carnifici[u]e ſue  
uribus / uelui ſanguiu[n]e ſitut incubut. et deſperatos uocir  
qui corpori ſuo munime p[ar]cut / quaſi quic[ui]que deſperamus e[que]  
poſſit q[ui] torquere ac dilaniare ei qu[ia] ſtus e[que] innocentem. ad  
deo nec p[ud]or illus apud eos ſupeſt aquib[us] abest omni[us] hu[n]  
manitas et reſtorquent in homines uſtos c[ui]uitia ſib[us] com  
gruentia. Imp[ros] eni uocant ip[ro] ſalicet p[ro] et ab h[um]ano ſin  
giune abhorretes. Cui[que] et actus ſuos conſideret et u[n]loy quos  
tanquam imp[ros] d[am]nat tam intelligat q[ui] mendac[es] ſit et h[is]  
omnib[us] quos aduerſus bonos aut diu[i]t aut faci[n]t sigmo[d]os.  
Non eni[n]no[rum] ſi ex illorù n[ui]o ſemper exiſtut qui uagobide  
ant arinati maria p[ro]dentur. Vel ſipalam gr[ati]siri n[oli]euit.

Tarnous

et ad finem p[ro]ſarum
fino

Liber

uenena clam temperent / qui uores necèt ut dotes earu lu-
crentur. aut maritos ut aduteris nubant. qui natos ex se pu-
eros / aut trangulèt, aut si nimùs py fierint exponât, qui
libidines meceitas necfilia nee forore nee matre nec facerò
te conmeat. Qui aduerus cies suos patria quæ comutret. Quu
nec cullei metuât. qui deni? facrilegia commutat et deorù quos
volunt templa dispolient / et ut que leua sunt atq. uistata m-
cimus qui h[uius]dotates captent. testamenta supponat. uistos
h[uius]es uel auferat u[er]excludat. Qui corpora ſua libidinib, p[er]ſu-
ant. qui deni? ſmemores q[ui]nati ſunt cum feminis panëtia
certant. Quis ancti ſimâ quos? corporis ſui partê contraſas
omne polluat ac profanèt. qui urila ſiia ferro metat. et
quod & sceleratus] ut ſint religious annſutes / qui ne uite
quidè ſue parcant / ſi extinguendas publice aſſus ſias uédit.
Qui ſi indices fecant aut ſmeritos perdant mercedè cor-
vupti (aut nor ioſs impune dimuttant. Quu celu quos? ip[er] ue
neſijs appetant tanquâ illorù malinâ terra nò capiat. hec
inqua et bis ſplura ſcelera uti] ab bis ſiut qui deos coluit. Q[ui]
inter hec tot et tanta uſtitte locus è. Et ego de multis p[anea]
collegi / nò ut arguerè ſi ut oſtenere è. Qui uult ſtire o[na] Se
necèe libros inmanu ſunat / qui moru uicioruq; publicorù
et deſcriptor uerſimus et acuſator acerimus ſuit. Sed
et lucullus tenebroſam iſtam uitù c[ir]tù strip[ate] breuiuq; occi-
xit bis uersib. Nunc uero amane adnoctem festo atq; p[er]ſto.
Tortus item pariter q[ui] dies populus q[ui] patresq[ui] faciare indu-
ſorus et omnes decedere nufqua. Ubi se atq[ui] y[em] Studio
omnes deſere et arti Vba dare ut caute poſſint p[ug]nare
dolose. Blandia certare. bonu ſimulare uruq[ui]e. Inſidias
ſare ut ſi hostes ſint omnib, omnes. Nosro aut populo
quod horu p[ot] obici. Cu[ju] omus religio è fine ſcelere ac ſhi
manula uiuere. Cu[ju] igt[ui] uideant ſe ac suos ea que d[er]imus
gere re / n[ui]s aut n[ui]b aluſ opari niſi equi et bonu / p[ote]
rant ſquod ſaperent ex hoc intelligere et illos quibonuq,
ſacuit p[ios] e[que] et ſe impos qui nefanda commutat. Heq[ui]
ſerit p[ot] ut qui inomnib, uite ſue actibus nò erat / inſu ſi
ma erret / hoc est in religione que teru omnù caput è. Impi
etas eni ſuſcepta in eo quod è ſiùmù per c[er]tera uniuera ſe
queretur / eque fieri n[ò]p[ot] ut ip[er] qui erat / hoc è intellige
queleru omnù caput est. 17. ut qui erat in ſi uita / nò

x.

etiam in religione fallatur / quam pietas insumo reguli tenes; teno
rem sui seruat incenteris. Istat utSparta parte de conditi
one rerri que gereretur qualis sit ſuma ipa nos catur — Operavi
tui è cognosce illorum impietare ut ex his que elementer ac pie
faciut / posuit intelligi qualia ſint que ab his contra ura pietas
geruntur. Ac neque iudicar incenterer incentere / aliqua mun
pſonâ poeneâ ſumâ / qui ſit uel marimû pietatis ex epi. adus
maronè ex ille quo iustior alter nec pietare fuit nec bello ma
wor et armus que nobis dominâ iustitie p[ro]bne. Vincerat er
post terga marius quos mutteret umbris inferias, ceo chur
ſurus ſanguine flamam. Quid pot hae pietare clere clemens
q[ui] mortus humanas uicmas imolare; et igne eruore homu
ui tanquam oleo p[er]cere. Sed fortasse no iſus iuui fuerit
sed poere / qui insign[em] pietare uiru insigni ſcelere ſed auuer.
Vbi è poen illa pietas quâ ſepſible laudas. Et ce p[ro]ſus eum
Sulmone creatos Quatuor h[ic] uuenes tori dem quos eduer
Vſeus Vuentis rapit / inferias quos inmolet umbras Cap
tuoc; regi per ſi nndar ſanguine flamas. Cur ergo dicebat
dem ip[ro] tempore / quo uinctos homines ad imolatione mit
tebar Equidem et iuuis concebere uellè / Cui iuuis quos h[ac]
bat impotestate iuic pe[ro]v uaberet occidi. Sed h[ac] ut diu cu
ſa non illuis fuit qui litteras fortasse no didicet at / ſed t[u]a qu
cum ess[es] eruditus / ignorat[us] tru quid e[er]t pietas. Et illud ip[ro]
quod nephtare quod ceter[em] ab iluer ſeuit p[ietatis] eſse of[riui]
credidiuti. Videlicet ob hoc iuui p[ro]ſecutur q[ui] patre d[omi]nct.
Q[ui]d q[ui] bonus e neas h[ac]uod aſper nanda p[er]cantes trucida
uit. Aduiratus eni per eui de patre et per ſpes ſurgentis ſulu ne
qui[que] pepercit ſturis attenſus et iro. Q[ui]ſu[n]a ne igr[ui]b
putet aliquid inſe iu[n]tus habuſſe qui et ſu[n]ore tanq[ui] ſt
p[ula] ex aſſerit / et manui patris per que regi ab anit urblus
i[ra]m f[ra]nare no quuerit. Nullo i[gn]i]mo p[ro]ſus quinò tru
nò repugnăt[es] ſi eni p[er]cantes intere mit. Dicet h[ic] alijus
Que i[gn]itur aut ubi / aut qualis p[ietas] — nimi[que] apud eos qui
bella ne ſcuit / qui concordi[que] arm omnib[us] ſu p[er]ſant / Amici ſu
eri inimicis. Qui omnes homines p[er]ſatribus diligunt qu[ia]
combere i[ra]m ſcuit omnino[rum] annu ſuorè trani quilla modi eri
one lenire. Quatuor i[gn]i] caligo — quanta tenebrar[ur] et erteru[n]
bes hominu[m] p[er]cata ob d[omi]niti. Q[ui] cu[m] ſe marim[em] p[io]s p[ia]n[
tr]u maxime f[u]t impi[g]. Quato eni religioſi teri emi t[em]s ſi-

mulaeis immitur / tanto magis fecerati adueri us nomen
uere duunitas exis tunc / ssa, pro merito impietatis sive
grauoribus malis sepe uexantur quorum eum quia nes tuit
forane culpa omnis ascribitur / et loci muenit epi cari phia
nihil ad eos pinnere censentis / nec grata eos tangi / nec ira
moueri / quia et contemprores eorum sepe uideant bros / et aul
tores sepe miseros. quod eo fit quia eum religiosi uideatur et nà
bom nihil tale creduntur meveri quale sepe patiuntur. Cito
lanur se in accusatione fortune, nec sentuit qui esset ulla/
cultoriblus nunc noceret, chertito igitur hummoi pietatis pena
omsequiur / et offensiva duunitas scelere homini priaue religi
osorum infortunio mactat. Quiculcer sanctis morib, uliutat
insuma fide atque innocentia / quia tamen deos colunt quorum
erus impios ac pfunos deus uerus odio h[uius] / audeo et amoie
uere pietatis alieni sunt. Nec est diffiale docere cur deos
cultores bonet uisti e[rum] no p[ro]sint. Quod eni sanguine abſ-
tinebunt / qui colune eruentos deos ajarè atque bellonè. Quod
aui parentibus parcent / qui expulſore patris suus ſoue / aut na-
tis exſe infantibus qui Saturni. Quod pudicet auobinur / quod
colunt deâ nubis et adulterà et quasi apud deos p[er]ſuturis. quod
ſeparinis et fraudibus abſtinobuit / quin mercury futuramoue
runt docentis non fraudis e[rum] decipere ſed aſtutie. Quodsi
bidines coercebuit / qui ſoue, herrule. Uberti. apollinè ceteros
qui uenerantur / quorum a dulteria et ſupra in mares et ſeminas
non tantu deos nota ſut / ut erat exprimuitur in thearis atque
cantanur / ut ſint omnib[us] notiora. P[ro]ut ne inter hec uisti
offe homines / qui erat si natura ſint boni / ab ip[s]is tridys eru
diannur ad inuisti tia. ad placandu eni deu quem colas / his
rebus est opus quib[us] illu gaudere et delectari ſi[rum]. Sic fit ut iu-
tam colentui deus pro qualitate nois ſui former ip[s] / qui religi
oſſimus è cultus imitari, hi igitur homines qui deorum ſioru
moribus congruitur / quia gravem h[uius] acerut[que] uisti tia / eam-
dem impietare ſi[rum] qua in ceteris rebus utiuntur adueri us
uſtos molenter exercent. nec imerito a p[ro]phens beate no
minamur. Preclare atque illius, nullius. Et eni ſinemo est inquit
quun emori malit / quonueri in aliqua figurâ beate quâuis
homnis fit menere habiturus / quanto è miſi in h[uius] figu
ra alio eſſe eſſerato. Q[ui]hi quidem tanto uiderur quâto p[ra]
bilior è alius corpore. Aspernâtrur itaque corpora beluaru q[ui]b

XI

sunt ipsi seuores / Albi: Adeo placet homines nati sive / quondi
nihil nisi uniamenta et solumam figuram gerunt. Nam quis
eaucasus - que india - que hircania / tam immanes tam sangu-
narias bestias alunt; - qum ferari omnui rabies ufque aduentis
fatietate furit, - tameq: sedata protinus conques cuit. Illauero
est uera bestia cui? una uisfione funditur ater ubiq: eror. eu-
delis ubiq: luctus / ubiq: pavor et plurima mortis imago. nemo
hui? tante belue immanitate pòt pro merito describere / uno
loco recubans / tamen per toti orbe ferreis dentibus seue. Et
non tantu artus homini dissipat sed et osta ipa continuat et in
cineres fluit nequis extet seputure locus Quasi uero id effeetant
qui deum confite tur ut ad eorum sepulchra uemat tur. Ac non ur-
ipi ad dei perueniat. Quenā illa feritas - que rabies - que infiu-
est / lucem uuius / terrâ mortuus denegasse - diu iegi nihil èd
his hoib miserius / quos ministros kuroris alieni / quos saturellis
impie uisfions necessitas aut inuenit aut fecit. Non eni honor
ille aut proiectio digneatis fiat / ſi hominis dānano adcauruf
cuā / deluero adpena sempiternā. Cue aut per vōri orbe: Angl
gesserit enarrare impossibile est. Ous eni voluminu nui caper
tam infinita tam uaria genera crudelitatis. Accepta eni poredare
proſus moribus quibus ſeuunt. Aly p: minia timidicare plus
aui sunt q: uibebatur. alio suo proprio aduerſi uistos odio. qui
naturali mentis feritate non nulli ut plicerent et officio uam
ſibi ad altiora muniret. aliqui ad occidenti papius extiterit
ſiuit unus in pbrigia qui unuſum populi cum ipse partes co-
uentiaulo concremauit. Sed hie quato ſeuor tanto demnior
muenitur. Illud posſimu genus est / cuj clementi ſpes ſalba blam
ditur. Iſe gravior ille ſeuor è carniſet qui nemnè ſtatur
occideret. Iſtag: dien no pòt huiusmo iudices quaet et ę gravia
tormentori genera excoſittauert ut ad effectu propofin ſui
peruenient. hec aut non tantu ideo ſiavit ut gloriari posſe
nullu: se innocontinu pemiſſe. Nam er ipse audiu alios glo-
vantes q: admiſtratio ſua iuhae parte fuerit meruena. ſi
muīdie en ne aut iſi uneantur aur illi iurutis ſueglorā
conſequantur. Iſtag: in excoſitandis penarui generibus njubal
ud q: iuctoriam cogitant. S cluit eni certamen effe illud et pu-
gnam Vidi ego mbithinia p[ro]ſid: gaudio mirabiliter clauu tād
barbarorum gentem aliquam ſubegiſſet q: unus qui per viennu
magna iurute restiterat postremo cedere uisſus c[er]. C[it]e

dūt

dunt igitur ut uicant et exquisitos colores corporibus imittunt et
mhi alioque deuitant quid ne tot moriantur. Quasi uero mors
trinodo bearos faciant ac non etiam tormenta quato fuerint
grauora tanto maior eututus gloria pariant. Ilii ptinac dul
titia iuent/ curam tortis diligenter adhiberit ut adalios cruaci
amus membra renoventur et separetur nowus sanguis adpena
Quid tam pui. tam beneficui. tam humanu fieri p[ro]t. h[uius] curasfent
ram sollicitate quos amarent. hec e[boru] disciplina. ad hec opus cul
tores suos hec sacra desiderant. Quin etiam scelerantissimu homuade
contra p[ios] iura impia condiderunt. n[am] et constitutiones faceri
lege et disputationes iurisperitorum leguntur muiste. Comin
et officio prononfulis li. vy. rescripta principu nefaria collegit.
ut deceret quibus p[ens] affici oporteret et eos qui se cultores dei
confidententur. Quid h[is] faciant qui uis uocant carnifici
nas ueteri tyrannor[u] aduer sus innocentes rabide semuenti[u]
Et cum sint muistune et udelitatis q[ui] docentes/iustos fec[er]t in ac
prudentes iuderi uolunt / c[ea]t et hec est et teru et ueritatis igniti.
adeo ne iuobis o per dite i[n]tes muis a uistitia e[] ut eam flumis
sceleribus adequetis. Adeo ne apud uos perit Innocentia/ut
nemoite quidem simplici digna iudicetis. h[uius] supra omnia fa-
cimora habeatur. nullu[m] facinus admittere p[ectus] q[ui] p[ur]t[u] ab
omni sceleris contagione prestatre. Et quoniam coiter cu[i] deo,
culturibus loquimur / uocat per nos b[us] facere nobiscu[m] hec e[n]u
lex nostra. hec opus. hec religio-s iuobis sapientes iudemur/i-
mutaminu. Si multu[m] c[rotem]nute, aut etiam iudite s[]lubet. Vobis e[
fulsimi n[am] procos. Quid laceratis. quid affligitis. n[ot] inuide
mus sapientie iur[em] h[uius] multitati malunus. h[uius] amplectimur
hoc nobis credimus expedire ut uos diligamus ut nos i[no]s
qui odiftis. Omnia conferamus. Est apud ciceronem n[ot] ab
horrens a uero locus mea disputatione que habetur a f[u]rio
contra uistitata. Quero inquit i[no]do sint quor[u] alter optimi,
vir equithimus su[m]a uistitia singulari f[ide]. alter insigni sce
lere et audacia. Et si inco[fit] et i[no]re c[ui]tas ut bonu[m] viru[m]
illum scelerat[u]. factnoros[u] n[ef]a i[mi] putet. Contra aut[em] q
sit improbissimus / existimcr esse su[m]a probitate ac f[ide] q[ui]
q[ui] h[ac] opinione o[mn[u] cu[u]t] bonus ille u[ra] ueretur. rapiat
manus ei denu[m] auferantur. effo[d]iantur o[eculi]. dammetur
u[n]ciatur. Vratur ex terminetur egeat. Postremo i[re] et
oprimo omnibus misertimus e[] uideatur. Contra at[que] ille

ry

improbus laudetur. colatur. ab omnibus diligatur. honores ad eis omnes. omnia imperia. omnes eses. omnes denique expe de sive tur. ut denique optimus omnium ex estimatione et dignissimus omni fortuna iudicatur. Qus tandem erit tam demens qui durbet utriu se esse malit. Profecto quasi diminueret / que nobis malia essent et quomodo venuta essent quia justitiam hoc posset exemplu. hec enim populus noster patitur omnia eruntur præutate. Exe ineo est erorem cultus uel ponus orbis ipse totus et teneo et uistos uatos tanquam malos et impios psequatur. exercuerim dænet occidat. Nam quid aliter neminem esse tam demitem quod dubitet utriu se esse malit. Ille quidem ut is qui contra justitiam differebat hoc sensit / malle sapientem malum eum tona ex stimulatione / bonum cum malam. Anobis aut ab sit hec amenat ut falsum uero anteponamus. An boni nunc qualitas ex populi penchabit erorribus. Ex consilia nunc erudio coram aliorum nos fecit as illucet unquam ut non potius ueram bonitate cum omnia malio falsam cum o之上 psequat e malimus. Sua libri habebant et reges. suas diutias duites. Et ut loquutus plautus quia uero prudentia prudentes. Relinquit nobis stultitâ nunc quia ueler hoc apparet eesapitâ quod nobis nundent. Qus enim multo inuideat nisi qui ipse sit stultissimus. Illa autem non sunt adeo multi ut multis inuideat si ex eo quod accurate suffire persequatur multos no esse concedant. Cur enim tam crude litera sewant / nisi quia meuiit ne indios inuale cœste uisina cum dys ius (variosijs appellant quod oribus thuris colantur.) uariosijs relinquatur. Si ergo cultores deorum sapientes sunt et nos multi quid metuant ne sapientes illuciantur asultus. Cum aut noster numerus semper deeoru cultoribus augeritur. minuam uero ne ipsa quidem pferutone munegatur quia perecere homines et inquinari sacerdotis posunt. / ad deo yalet enim ius ueritas. Qus tañen tam exors quin iudeat in utraque par te sapientia. sed illi malita et futore cecantur ne iudeat. nullus quod esse arbitratur. Qucumque habent insua potestate supplex utare / cruciari tamen et mori maluit / cum poterit ex eo ipso peruenere non est stultitâ inquam tanta multa hominum per orbem totum una et parium consentiat. Si enim feminæ quos in firmate labuntur (nâ interdui isti muliebres et arulê pstitio nê uocant) viri certe sapunt. Si pueri si ad loles certos improudi sunt per etatem - maturi certe ac senes hujusmodi

xiii.

aliermaut nê pûnt

Le iudicium. Si una cuitas depit. cetere unq. innumerabiles
stulte offe no prit. Si una puincla. una natio. prudenza ccare-
cereras omnes hre intelligentur recti / necesse est. Cujus ab or-
tu solus uisip ad occafu lex diuina suif cepta fit / et omne sex?
et omnis etis et regio et natio. unis ac paribanimis deo fer-
uat. eade fit ubi Panenna / idem contemptus mortis / intel-
ligere debuerit aliquod inate efferationis / qd. no fine cauf
q. ad morte defendatur. aliquod fundamenti ac sbluditatis qd'
cam religione non mi inuieys et uexatione no foluat szauge
at semper et factat firmiore. Nam er in hoc quoq. illuvii ma-
lita comincitur qui euerisſe findinus religione dei optuatur.
Sihomines in quin uerit cum et deo ſatiffacere locat / et
nullus fit tam malus del cultor qui in data facultate ad pla-
candi deu reuertatur. Et quicem deuotione maiore. perati
enſi consilia er metus pene religiosior e fast. et ſemper multo
firmor eſides qui reponit penurita. Siergo ipi cum deos ſu-
os ſiib arbitrantur uratos / cum donis et ſariffiays et odorthy
placari eos creduit / quod e tancc cur deu iu3 tam ſimile / tam
implacabilem putent / ut iuioatur is xpianus eeno posse / qui
dys eorul cactus inuittus q. lubant. hisi forte coraminaos
ſemel animos ita putant posse tranſerri / ut ſua ſponte
tam facere inciantur quod per tormenta fecerit. Quis offi
cum libens obat quod ab inuria cepit. Quis cu iuicerit
larem ſuorui cecittces / no magis ocerit teos propter q
eterna penarui insignia et impiffas uſteribus ſiis noras
gestat. Ita fit ut data dumutus pace et qui fuerit unuſi
rodeant / er aluis pp. in uia cultu urtutis nouus populus accedat.
Nam cum iuodar uilgus dilacerari homines uarys formen
torui generibus et inter ſangatos carnificos inuicta tene
re patientia exiſtimant iquod res e. nec consenſi tam
mulleru nec per ſeuerantia morientui uans? et nec ipse
pituennä fine deo cruclatus tantos posse ſuperare. Latrones
or robuſh corporis uiri euiſmodi lacerationes per ſerre no
queut. ex clamant et geminis eduit. Yincultur enu colore
qui deest illus inſpirata patientia. nostri aut (ut demis
taceam pueri) et mulier eule tortores ſuos faci uicunt.
Et exprimere illus gemui ner ignus pòt. Eya romani et
nuncio gloriatur et Regulo Quorum alter necandit ſe
hoshibus tradidit / q. capriui pudiut nuere. alter ab hostib

dephenfus / cu iueret morè se utare non pessè manù fi
co inicet ut pro facinore suo fatiffacere hosti que uolur
ocricere. Eaq[us] p[ena] uemà qu[à] no meruerat accipere accu-
p[it]. Exeferus infirmus et fragilis etas. Dilacerari sem
to compare uriq[us] perpetitur / non necessitare quia luct uta
re flueint / sed uoluitate quia confidunt in eo — hec è
uera iurtus qu[à] ph[í] quoq[us] gloriabunt non re sed uerbis
manibus iactant / differentes nihil effe tam congruens
uri sapientis gravitati atq[us] constantie q[y] nullus chorby
dessimè proposito posse depelli. Sed tanti effecrutur et
mori / ne fide perdat / ne ab officio discedat nemetu mor
tis aut dolore acerbo subactus aliquid faciat musti. Hui
forte delirare illis iudetur. Flaccus incurvus cum dict uisù
et tenacem propositi viru non cillum ardor praus uolens
non iurtus instantis tyranni chente quart solidi. Quonи
hil uerus dict p[or]t fiboc ad eos referatur. Qui nullus crua
atus / nullam mortè recusant ne afide iustitia decimèr
qui nò tyramieas illusiones / non p[ro]fidi gladios tremur
quo minus ueram ac solidà libetare, constanti mentre
defendant. Quem in hoc solo tuenda sapientia est. quis eam
insolens tam elatus / qui me ueter oculos incetù tollere
Qui imponat mihi necessitate uel colendi quod nolim
uel quod uelim nò colendi / quid à nobis ultimè relingitur
fiet à hoc quod uoluitate fieri oportet lubido exorquer
aliena. Nemo illud efficit et / s[in]quo d[omi] nobis ad odernendam
morere dolorèq[us] iurtus est. Quæ constantia senemus/
cui multi udicamur facientes qu[ia] ph[í] laudat. Fecere
igni seneca ingruëtiâ hoibus objectas alt s[uma] iurtus ily
iuderur magnus auus / et y[am] qui contemnit morre p[ro]fundo
huit. Q[ui] uti[que] s[ui]me peruer sitatis qu[ia] uanam religionem
tolres eicem multitia id objecteuit quia ueru deuìno metu iur
quos fibilla erithrea k[ui] ueter furdos fall
oet et ex cordis qui nec audivi duima nec seniuit. Sed th[ui]
digitus eius imagnatâ meruat et adret — Que vero c[ui]
sit ut eos qui sapientes sunt multos putent. Magnarano
eſt — nec eni frustre falluntur. Que nobis diligenter eſt
explicanda ut errores suos tandem ſi fieri poterit, agnoſat
Justina filapre natura ſpeciem quan[da] multe iusti hec q[ui] ego
duimus et humanus testimonys confirmare posuè. Sed

xuy

xv.

nihil fortasse apud iustos agimus / nisi eos desius docamus
auctorumibus non posse quæquam iusti esse quod est cœutum cùcue
ra sapientia / iusi id est multus esse underat, Carneades decede
nuce scribe phis / cui in distre ndo que ius fuerit / que elody
tia quod acumen qui nescit / ipse explicatione Ciceronis
intelligerit, aut luctu apud quod dixerens neptunis de re dif-
ficillima ostendit no posse id explicavi. Nec sic earneadè ipse
Oreus remitteret, is cum legatus ab atque mensibus domani
mussus esset / disputavit de justitia copiose audiente Galba
et Catone cenforio maximis tume oratorib. Sed idè dispu-
tanonè suâ postridie contraria disputatione subuertit, et
justina quâ pridie laudaverat sustulit. Nò quidè phì gravu-
tate cum prudentie firma et stabiles debet eê sultâ equasi
oratorio exerctum genere mutratque parte dixerendi quod ille
facere solebat ut alios quos libet alteres posset restitare.
Cui disputatione qua justitia euertitur, 1. firmus recordatir
Credo quin drep, diserebat / ut defensione laudationem, en indu-
ceret / sì nequa putabat regi no posse rep. Carneades aut ut
aristotelè refelleret ac platonè justitie patronos prima ulla
disputatione colligit ea omnia que pro justitia ducebantur,
ut posset ulla sicut fecit euernere. Etat enim facillum uistit
tam radices non habentem labefactari, quia tù nulla interra
suit / ut quid esset aut qualis aphìs cerneretur. Atque tot
ac tales iuri / quantù eloquëtie quantù à tantù etiam scribe
adimplendâ defensione sì me iustitis habuisset. Cui so-
longo religione / tario in equity est. Sed hi quiprimâ en
parte nescierut nec secundâ quidè tenere potuerit. Volo
aut prus cire scripte ac breviter. Quid fit ostendere ut in
telligatur phos ignorasse justitâ nec id quod minime noue
vant potuisset defendere. Justina quâ ius omnes timul iur
tutes amplexatur / tamen due sunt omnium principales / qu
abea diuelli sepeari, quâ posuit pietas et equitas. Ham
fides, temperâcia, probitas, innocentia, integritas et cetera
eiusmodi vel natura vel institutus parentù pietate in his bo
numibus qui justitâ nescuit sciri utemper nescierut. Nam
romani ueteres qui justitâ gloriari solebant his uti quod iur
tutiblæ gloriabatur, quæ ut dicti proficiens a justitia piet et
ab ipso fonte fecerunt. Pietas nero et equitas quæ si uene sult
eius, his enim duobus fontibus consat tota justitia. Sed capit

apud Ciceronem

ejus et origo millo p[ro]mo e[rum]. In eo ing omnis et ratio p[ietas] aut nihil alio est q[ui] de i ratio al'notio s[ic]aut tr[ist]me s[ist]me ueris[ime] diffiniut ut alio loco dimus. Si ergo p[ietas] e[rum] cognos[ere] deu Cui cognitions hec s[um]ma e[st] ut colis. Iamor et iustitiam qui religion[em] deu n[ote]n tonet. Quo eni p[ot]euiq[us] nosde qui in[que] oriatur ignorat. Plat[que] quidem multa de uno deo locutus est. A[que] aut constitutu e[que] mundu, si nihil d[omi]ngue one, s[on]auerat eni deu n[ote]n cognouerat. A[s]i iustitie deuen[si]one uel i[pe]se u[al] quib[et] alius implere uoluerit / imp[er]mi g[ui]s duo r[ui]s religiones euiertere debuisset / qua contrar[ie] et p[ietati] et quidem s[or]cates quia facere tentant incurceret coierutus e[ut] tam time appareret quid e[st] futuru his ho[bi]s qui iustitiz[ur]a defenteret deoque singulari s[ui]re c[ep]uisset. Altem est iustitie pars equitas. Equitat[em] d[uo] non uti[que] br[ui]s uideand[que] quod et i[ps]z laudabile e[rum] homine iusti / sed se c[ui] ceteris c[oe] quan[di] / quia sic[ro] equabilitat[em] vocat. Deus eni qui homines generat et inspirat omnes equos. I. p[ares] e[que] uoluit. e[que] dem conditionem uiuendi oib[us] posuit. Omnes ad sapientiam geniut omnib[us], immortalitatem [s]p[os]ponit. Nemo al[ien]es i[que] c[ele]snibus segregatur. N[am] s[ic]aut oib[us] unci[us] su[n] lumen c[oe] quia liter diu[i]lit. emerit oib[us] fontes. uicui su[n] ministar. qu[ue] tem somni dulcissimui tribut[ur] / sic oib[us] equitat[em] iuritque l[ar]gitur. Nemo apud eui suus e[que] nemo diu[s]. Si eni c[unt]is idem p[ater] est equo iu[re] omnes liberi s[im]mus. nemo deo pauperem n[isi] qui iustitia modiget. nemo duos n[isi] qui uerutibus p[le]nus. nemo dem[que] eg[i]nus / n[isi] qui bonus et innoens s[ui]erit. nemo clarissimus / n[isi] qui opera mi[s]icordie largit fecerit. nemo p[se]en[s]imus / n[isi] qui omnes gradus uerutis impleuerit. Quare neq[ui]t] omne neq[ui]t] g[redi] uterit[que] tenere potuerit / qua dispar[es] multus gradibus hominis habuerit. a pauperib[us] addu[i]tes. ab homilib[us] ad potentes a pr[iu]atis dem[que] iu[s]q[ui] ad regui sublimis s[im]mas p[ore]states. p[er] eni n[ote]n sunt unis p[ares] / equitas n[ote]n e[que] at excludit innoctitas iustitiam ip[s]z. Cuius omnis innoe[st] ut p[ares] s[ia]c[que] eos qui ad huiu iu[re] conditonem e[que] p[ari] s[orte] uenerit. Duo bus igr[air] illus iustitie s[on]tribus immutans / omnis uerutis et omnis ueritas tollitur / et ip[s]z iustitia remigat in celu[m] Jo[eo] n[ote]n est ueru illud bonu a p[hi]s repertu / qua ignorat et uel unde ori retur uel quid efficeret quod nullus alij[us] p[re]tiet.

xvi

nro populo revelatù est. Dicet aliquis nò ne sunt apud nos alij pauperes, alij diuìtes, alij seruï alij dni. nò ne int singulos alij quò interest. nibl. nec alia causa è cur nobis inuicè fraturiz nomen impertamus / misiqua pares esse nos credimus. Nã cum omnia humana non corpore (h spii metiamur. iam et si corporù sit diuerſa conditio / nobis tamen ſiu nò ſuit. h eoset habemus et dicimus spii frès. religione conſeruos, diuìtie queq nò facuit inſignes / niſi q pìt bonis operibus facere elà riores, diuìtes ſunt eni nò qua diuìtias huit h qua uti turil lis ad opera iſtitue. Et qui pauperes iudentur eo tami diuìtes ſunt / qua et egent et nibil concepi ſamt. Cum igr et liberti ſuis et diuìtes pauperibus humilrate animu pares ſimus/a può deu tamen iurture diſeernimur. Tanto quiſq sublimi or est / quanto iuſtior. Si eni iſtituta è parem se etiammo ribus facere quàquâ hoc ipò pcellit q se inferioribus coequauiit. Tamen ſinon tantù quiſi parem ſed quiſi mino tem se gesserit / unq multo aliorè. dignitaris gradù deo iudice cons equitur. Nam pio ſecto in hac iita ſemulari qù bre iua et caduca ſunt oïa et pferunt se alteris hoines et de dignitate contenduit / quonihil feduis/ nibil artogam tis/ nibil a ſapientis ratione ſemotus. Eebus eni cele ſtibus contraria ſunt iſta unuïſa terrena. Si eut eni ſapïa hominu ſuma ſultitia è apud deu / ſultitia ut docu ſuma ſapientia è / Sic deo humilis et abietus è / qui ſuerit con ſpiriis et ſublimis intera. Nain ut taceam q hæ pſe nia terre boni / quib magnus honos tribuitur / utrun coſtraria ſunt / et uſtore men tis ene quat. Quet andè pòt firma esse nobil tas / que potenti a q opes Cum posse deus leges quod ipos inferiores etià ipsis inſimus facere. Et ieo consufens nobis deus inter diuïna precepta illud pètpue po ſut. Cum se extolit humuli abitur et qui se humiliat ex alta bitur. Cum pere pu ſalubritas docerit q qui ſe apud homines pla nù fecerit humilex pèuerit / hæ apud deu pcellens et in ſignis bakeatur, negi eni falsè è ulla ſnia que apud euripi dem fertur inhune modu. Que hæ mala putamur hec ſuit incelobona = Exposui cim cur phì non inuenire iuſtiam nec defendere poterut. Nunc reçà ad id quod inſedera. Car neades ergo qn erant inſirma que a phis affe lebantur ſupſit audaxi re ſellendi quia reſelli posse intel

xvii.

lerit, en disputations ſi ma hec ſiur. Jura ſibi homines proqui utate ſanxisse, ſuaria pro moribus, et apud eorum pro eorum bus ſepe mutata. Jus aut naturale eè nullu. Omnes erbo mines et alias animantes adutilitates ſuas natura dixere ferri, proinde aut nullâ eè iustitâ / aut ſi fit aliqua ſi manere iustitâ / qum ſibi noceret alienus comodis consules. Et in ſerebat hec argutumta omnib. populis qui florentem impero et romans quos? ipsi qui totus orbis poteretur / ſi iusti uelit esse, hoc è ſi aliena restituát / adcaſis esse redeundu, et imme celiſitate et in miſerys iacendu. Tum omniſis coibus abſpra nemebat. Bonus iur inquit ſt habeat ſuus fugitiuus uel do mu infalubre ac pessilente / que iuria ſolus ſiat et ido pro ſcribat ut uendat / utru ne poffitebitur fugitiuus esse uel pessilente domu uendere / an celabit emptore. ſi poffitebuerememptori fugitiuus esse / bonus quid? / qua no faller. Hætamen ſtultus iudicabitur / qua uel paruo uendet / uel oſo non iudicet Sicelauerit, erit quidè ſapiens / qua rei consulet. ſi uel mal' quia faller. Rurſus ſiteperias aliquè qui auricaleſe purot uendere / cum ſit illud auru, aur plumbu cum ſit urgenu, ticebit ne ut id paruo emat / an indicabit ut magno. Stul tum plane iudicur malle magno. Unde intelligi uolebat / ut eum qui ſit iustus ac bonus ſtultus esse / et eum qui ſit ſapiens malu. Et tamen fine pernicio fieri posse ut ſint homines paupteure contenti. Transcendebat ergo ad maioria. Inquib nemo posset fine periculo iute iustus esse. Dicebat eni Nêpe iuthita è hominè nò occidere. alienu prorsus non aetinge re. Quid ergo iustus faciet ſi forte naufragui fecerit / et aliquis imbecillior uribus tabulâ ceperit. nòne illu tabula denurbabit / et ipse conscendet. eaq. nux euacet / maxime cu ſit nullus medio mari testis. Si ſapiens est faciet, ipse eni pereundu è nifi fecerit. Si aut mori maluezt q[ui]mam inferre alteri, la nò iustus ille ſi ſtultus è quu iuite ſuenò parcat du parcat aliene. Item ſi acie ſuorù kufa hostes insequi ceperit. Et iustus ille nactus fuerit aliquè ſauam equo inſidentè et ne parcet ut ipse occidatur. an de yaer exequo ut ipse hoste posſit offugere. Od ſi fecerit ſapias ſi idem malus ſimon fecerit iustus ſi idem ſtultus ſit negat se est. Jta ergo iustitâ cum m duas diuſſet / alterâ cum lem eè dicens / alterâ naturalè / uttràq[ui] ſubuerit. Q[ui]a

cuius sapientia quidem sit / sed justitia non sit. Naturalis autem illa justitia sit quidem / sed non sit sapientia. arguta hec plane acuenenata est, et que marcus tullius nò potuerit refellere. Nà cum faciat. Lelui furio respondentè / pro justitia quæ dientè / ut re futata hec tanquam fœucâ ptergivus est / ut iudeatur idem lelius non naturalem que inerimen stultitie uenerat / sed illâ cuicem deſondiſſe justitâ quâ furius sapientia quidem èc conceſſerit sed inuſtà. Quod ad p[rae]ſentè disputationè aptinebat / offè di quomodo justitia ſimilu diu nè ſtultitie gerat / ut appareat nò ſine cauſa de[capi eos quiputant nè reſligi[us homines ſtultos eſſe / qui talia facere iudeantur qualia uie p[ro]ſoſut. Nunc ma[n]us ame exiſtenti o[n]t oſtenat[ur] quare iuſtitiam deus ſtultitie ſapientie consoliunt[ur] ex oculis hommi voluerit auſerte. Sipri[us] ſurio respondent[ur] quia paru plane respondent leu. Cui pro ſerto licet ſapiens ſuerit ut uocabatur / patrocinavitam uere uſtine nullo modo poterat / quia caput ip[s]ui ſonitè qu[ia] iuſtitie non tenebat. nobis ſacior illa è deſenſio / quib[us] celeſh br[ia]ſuio ſimulari è ac penitus notu iuſtitia. Quib[us] illà non noru[n]e ſi re nouimus. Ham plato et al[ia]t[us] honesta quidem uolun[t]ate iuſtitià deſen[de]re cupierunt. effenſent[que] aliquid p[ro]conatus eorù bonos ſi eloq[ui]tiam ſi uſtitutè ingeny. Diu[n]atu[rum] quoq[us] reru[rum] d[omi]nina uſuſent. J[aq]u[rum] opus illu[rum] u[n]ane atq[us] muſtyle lacut. Hec cuquâ hommi perſua dere potuerunt ut eorù p[rae]ſcripto uueret / quia ſfundamen[ti]a c[el]o diſculp[ui]na illa non habuit. H[os]trù opus certi[us] ſit neceſſe è quos d[omi]naut. Iliu[n]i depingebant uerbis ut inſignabatur uſi[ti]nam que inſpectu non erru[n]t. nec p[rae]ſi[bi]n ex[am]p[li]s coriſma[re] poterant. ſafferebat. P[ro]ſpondèrui enu[rum] posſet ab audiencib[us] non posſe ita iiii[u]u ſi qu[ui] ſua diſputatione p[rae]ſerverent / ad e[mi]t nulli adhuc exiſterent qui id genus uite ſed iuſientur - nos aut non uerbis modo sed etiam ex[am]p[li]s ex u[er]o p[er]tiu[s] uera eſſe que anobis dicuntur ostendimus. Senſi igitur carne ad eus que ſit natura uſtite / uſi[que] parum alte p[er]ſpexi[t]t. ſtultià non eſſe quâ quâ intelligere mihi iudeor. qua[m]te id ſederit. Non enu[n]i uere exiſtimaut eum ſtultu eſſe qui uſtius est. sed cum ſaret non eſſe / et rationè tamen curita uide rerur[n]o compli[n]eret / uoluit o[n]hendere latere inabdi[us] ueritare ut decretu[n]i diſipline ſue tuererur. Cuiu[n]i[u]ma[rum] mihi percipti posſe iudeamus ergo utriu[n]ne iuſtitia sed

Kmu.

aliquod hīre cum multitudine possit. Justus inquit, si aut eburneio / aut tabula nautico, non ademerit ut ipe animā quod liberet / multus. Primu emi nego illud, non fieri posse ut hanc quidem uere justus sit. Evrimodis caclus eueniat / quia iustus neque cuquā nato numens / nec quod odo appetere alienus. Curi mi naiget, aut quod petat ex aliena terra / eum siflicit suā. Cur autem belligeret / ac se alienis suoriby misere at Ineuv aid par cum hoüs perperua uerfetur. Sedicet pere grumus mercab aut humano ſanguine delectabitur / qui nec uueru ſeat appetere. Cui ſufficit iuctus. Et non morio, quod cedem facere ſi intesse facientibus ac ſpectare ducet ne phas. Sed omutro iſta qui fieri pot ut uel inutus adhuc sub eunda cogatur. Adoe ne ergo iustitā ofuri uel opus o Carneade cujus illa omnes oratio tam inane tam ſupitaeui tam; contemplā deo puta / ut nihil posset nihilque habeat. Imſe quod ad aſtodiā ſlu ualeat. Sed uidecet qui ſa men bois ignorat / iuxta adhanc ſepeal em utamur, utunt oia / quanta ſit uis iustitie ſture non posset. Nam cum de iuutute disputant / quibus intelligant erunt us ac miseris esse plemiflimā / tamen ex potendā est dictu ſua causa. Evendi p[ro]mua que ſint eterni et imortalium, iuutute plane ad multitudinā redigitur. Si quidem tantes huiu iute labores frustre et maniter ſuſapit. Sed hoc alio to pleny. Interim de iustitia ut cœpimus. Cui tanta uis est ut cum oculos in celu ſuſuleert / ado mercatur oan. Recte igitur noſter ſlaccus tantam esse dicit innoen- tiam / ut ad nirelam ſui non egat / maui iacuſis ne arcu nec uenenatis gruidea ſi gittis ſuſe pharetra. Sui per ſirthes iter eſtuosas ſiue facturus p[ro]m hospitali[ē] ca ucaſum / uel quæ cæa fabuloſus ambit h[uius]pos. Honро test ergo fieri quin hominē iuſtus inter discrimina repeta tum am[que] belloru celeſtis tutela custodiat. De non etiam ſi cum parricidis et noceribus naiget aut malis quoque par eatur ut una iſta et innoens anima liberetur, aut certe pereuntib[us] ceteris ſola ſeruetur. Sed concepimus posse fieri quod proponit ph[os] / quid ergo iuſtus ſi acer iuutus ſuere aut in equo ſauciu aut in tabula naufragil. non inutus conſiteor. morietur potus ideo.

Tunc avnis neque vmbq
quodnquin egat iter
fererit integer vit
ſtererius puram nu
eget

cider. Hec ideo tamen uistitia quod est singulare hōis bonum multe non acapiet. quid melius. quid carius esse hōi debet? quod in nocentia Que uti? pſector tanto ſit necesse e/tātito illâ per duxeris ad extremum mori? malueris nequaquaſtum occidere vittione minuatur. Stultitia eſnquit aliene anime paſcere cum prieſe ſue. Nu etâ pro amicacia stultā indicabimus. Undergo illi familiare s pytagorici laudātur. auobis /Quoy alter ſe tyrano uadem mortis pro aliter & ditt/ alter ad p[ro]ſtitu[n]i tempus eu iam ſonſor euſus ducere tur/ p[ro]ſtantiâ ſui ſeit euq. inſue ntu ſuo liber aut /Quorù virtus intâr gloria/ eu alter pro amico /alter etâ pro fide mori uoluit/ ſiſi multi putare tur/ deniq[ui] ebhanc eam ty rānus bis g[ran]t am reſtit/ utriq[ui] ſuanco. et hominis crucliffimi natu ra muta[ta] e/Qui etâ depecaus & dicitur/ ut ſerertu[n]m amicaci rea per [e]t. Non uti? tanquam ſtultos ſi tanquam bo nos et ſapientes utros. Iraq[ui] non ideo q[ui] euq amicacia et fide mori ſuma gloria computerur/ nò etâ pro innoocenta peri re ſir h[ui]o gloriſi. Ego ſtultus ſi mi ſunt qui nobis crimin dant uelle mori pro deo / cum ip[er] eu qui p[ro] ho[re] uoluit mo r. inceh[ui] ſumis laudibus tollant. deniq[ui] ut conciludā diſ putatione non posſe euſe uſtui e[que] ac ſtultu eu[dem] e[ſ]a[pi]entem et muſtui docet ip[er] ratio. Qu[ui] emi ſtultus eſt/q[ui]ud ſi uſtui ac bonu nes[fit] e[r] ideo ſemp peccat. Duritur emi quasi captu[n]us au[c]tys. nec ſiſtere uſlo modo p[ot]/ qu[ia] ca re ture qua nes[fit]. Juf[ſi]n ait ab omni peccato ſe abſ tinet quod aliter facere nò p[ot]uſi ſapiens/ ita ſit ut nui qu[ia] posſe uſtui eſſe q[ui] ſtultus e[ſ] negq[ui] ſapiens qui fuerit muſtus. Quod ſi eſt ueriffim[u] /m[a]nifestu eſt eu qui ault naufiagio tabu[n]a /a[lte]qua[] ſaucio n[ò] ademerit/ ſtultu n[ò] eſſe /qua[] h[ui]e facere peccatu eſt/ a qu[uo] ſe ſapios abitinet /n[ò] dem tamen et ip[er] confiteor per homunu erorem ignoratia euq[ui]i proprieta[re] ſta omnis h[ui]e q[ui]ſto nectam argu[n]tis & diſſutione diſſol[ui]tui. Stultitia igitur eſt inſtris d[omi]ſi q[ui] per ignoram[am]a recti et boni erratio. Et goſtultu n[ò] eſt quin[ò]e ſi[mi]r quidem pareat dummodo n[ò] nocerat al[er]t[ui] quod e[m] malu/q[ui]d quidem nobis et ratio et ueritas ipa p[re]ſe[rit. Inom[nu]bus eni[u]tudemus animalibus / quaſi p[ien]ta carent / conalnatric[e] ſui eſſe natura. Hocentigit al[ui]s ut ſibi p[re]ſint. nes[fit] eni[qua] malu eſt nocere. h[ò]

XVIII.

uero quia scientia boni et malihit abstinet se anocendo et cù incomodo sìo quod animal irrationale facere nò pôt et ideo inter sùmas hois uteutes innoetia nûatur. Quibus rebus apparet sapientissimù essé qui mauit perire necore at ut id officiù quo amutis disteritur sùet. Nam quicte dentis errore nò aliguit redarguit ut aurù paruo emat. quinò profiteatur fugitium pùi uet pestilentè se domù uen dere luco et còmodo sìo consules nò est ille sapiens ut car neades iuderi nolebat. fí callious et astutus. Callidus aut et astutia in mutis quæs alialibus sunt uel cù insidiante- lys uel dolo caput ut deuorèt. Vel cù invidias aliori nario ge nere deludit. Sapientia uev in homine soli eadit. Sapienta est eni intelligetia uel ad bonu rectus, factiendù uel abstinéntur dictur factorum, improbabit. Luero aut nù qùs sapiens stetet quia bona leo tena cò tenit. Nec quæqua falli patitur. Qua boni ierit offici est eritrés hominu corrugere / eos quin uus reducere. Siquidem sordius hominis ac benefica natum quo solo cognatione cù deo hêt Sed nimiru leo causu offlit ut skultus essé in datur. Quie gere aut mori malit gînereat uel eripat aliquid alteri qu hominè morte deleri putit. Et qua poriasione omnes tuli ulgiti tume et phô, nascitur eritrés. Sken post morte nihil sùmus / profecto stultissim hois est / non huc iute consilere / ut fit gîndunt. Et como- dis omnib plenissima / quod qui faciat a justitie regula discedat necesse est. Stant supeſt huiùs utra melior et longior quod et phô, magnorù argumentis et uatu responsis ex pharù diuinus nobus diſamus hanc p[rae]ſentè rù bonts ſuis contemnere sapientis è Cuiù omnis iactura in mori taliter pensatur. Apud Ciceronè iuè ille justitie deſensor Lelius. Vult inquis plane iurtus honore, nec eù iurtus ulla alia meos. Et plane et quidè iurtute digniffima, quâ tu Lehi nù quâ poteras ſupſicari. Nihil eni diuinarù noneras litterarù. Quæ tamen ille iniqui accipit / facte e cight nò acerbe, et ras uemerentur si putas abhomine p[rae]miuſsolus posse iurti. Cum ipè alioſo dixeris ueriffime, huc tu uiro quasdam, utias obynes, que imperia, que regna, et ius ſi putat humana ſualba diuina iudicat. Quis ergo te sapiente leh[que] p[rae]utet, cuipè tibi loquare contraria, et paulo post iurti adimas quodcaſt. Sed uidecet ignoratia ueri facti inter

tam habentem, sibi adhuc in eis quod adnigis. Sed si aut ingredi
unius et multi sunt, aut inimicis potentes flus iurutè pre
mus, solum, ut etiam hanc manem iurutè inorunt, si solum
ari, p[ro]nuncuo suo p[ro]t. Que sibilia sua duina iudicat ut aiebas
qui p[ro]nunciu estere tam in iustitati tam in iudici tam potentes, qui
iurutè solum iusaleant his bonos quę fuerint in eis cullata di-
unitus. Ne illasse inquit multis solens oblectat/ maxime
quod suo decorum seipis sustentat. quibus solens, quo decorum
est, quod in sepe ueniat/ et in penam decor ille iustitium.
Quid enim sluit furus dicebat, rapiatur, uerentur, exertermine
tur, egeat, auferat, ut eri manus effo diâtur oculi, dânetur,
unaque uranir. miseris etâ modis netotur, porro netem
p[ro]nunciu iustitius, an potens peribit i[ps]a, minime, si er mer-
cedem, si de iudice acapier, et iuuerit ac semper iugebit.
Que si tollas in hil p[ro]t inuta hominum, tam iutile, tam stul
trum uter, quod iustus. Cui naturalis bonitas, decorere nos p[ro]
delinio, non esse mortale, duinamque illiacum p[ro]nunciu
scio, ut ad te iustitiam deus sib p[ro]fona justitie iuolit esse
celat, ut musterum iustitiam ac religiosam iuie archanum ut
huc religiones saperentur, tenenda extollentes se alius, sibique
multi p[ro]scantem iustitiam eorumque dânerat ut iustitiam,
dumque iustate angu iustius trames ad inmortalitatem p[ro]nunciu
sublume p[ro]duceret. Oram ut opinor cur populus nunc apud
suumque iustus habeamur. Nam cruciari an se inter se malle quod
hujus tribus dignis complens a in focus lacere tam mepru
iustitum quod in pericolo utte alterum alium magis curare sibi
am eum sibi. Tres autem en se quanquam se naphas adorare alius p[ro]
dum quod condoit, celu atque trum, qui humanum genus fiturit,
inspiravit, luce donavit. Et s[ic]nquam nequibus habetur,
quod dominum suum fuga deserit. Isq[ui] uterquebus et iuinculis
eberrastulo et truce omnino, nealo dignissimus iudicat
Et s[ic]nquam eodem modo perditus atque impius eximatur, quod
partem suum deteliquit, ne illi obsequitur. Obque eam causam
dignus putatur quod sit exheres, et eum nomen in perpetuam
de familia delectur, quanto magis quodem deserit. In
quod duo uccabula dux et patris equo ueneranda ducemur,
Nam ille quod suum p[ro]tio compat, quod in eum bens ierat, confert,
p[ro]ter alimenta, que unutem s[u]e gratiam subminiat. Et qui
filium generat, non h[uius] impotestare ut accipiat, ut nascatur ut

XX

uuiat. Unde apparet non esse illi patrem sed tinnodo generi
ministru. Quibus ergo supplicis dignus est desertor ex quod erat
suis ueris et pater est / nifi que deus ipse constitut. Quo sibi
mustis eternu paravit igne / quod ipse per ueres suos imps ac
rebellibus cdominatur = Disceant igitur et suarui et alienarui inter
fectores alarui = exendiabile facinus admittat. Primu qu se ius
iugulant perdiuissimus demonibus servuendo / quos eius me-
terna supplicia dànauit. Deinde qu nec ab alys colu partutur
deum / sed auertere homines ad morisera facia contendit.
nuntiurq. fùma diligentia nequaqua animam columnis inter
ra / que saluo statu suo spectet in celu. Quid aliuu dicam
miseros qui pèdoni fluorù instigationibus parent quos deos
esse opinantur. quorù neq. conditionè neque originè neq.
nota neq. tòne, scuit. sed inter ventre p[]suatione iuillari or
rant et multitie sue fauent. Aquib. si p[]suationis eius rano
nem requiras / nullà p[]nit reddere. Et ad maioru uodica con-
fuguit. Et illu sapientes fuerint / illu probauerint illu scule-
rint quid esset optimu / seque ius senibus spoliant. tòne
abdicant / dum alienis erroribus credunt. Sic implieat
rerum omnui ignorantia nec se nee deos suos norint. ergo
utinà soli errare soli de sipere uelltèt. Alios etiam incosorti ma-
lisui rapuit / quasi habituri solatiu de perditione multorù. Et
hec ipa ignorantia efficit ut in sequendi sapientis tam multi
sint. Fingunt quod se illas consulere illos adbona mente uelle
reucare. Nûgir hoc s[]mone aut aliqua ratione reddita
facere nuntur. minime. sed ut atque tormitis. O mirare et
cadementia. Fribus putatur mala mens et qui fidez, seruare
conatur. Incarnificibus aut tona. In his ne malamens est
qui contra uis humanitatis / contra fas omne lacertantur.
animis potus qui ea facuit incorporibus innocentis / que
nec seuissimi latrones / nec utissimi hostes / nec inhuma
nussimi barbari alioru fecerunt. ad eo ut etiam s[]bimenaatur
ut ualiss. bonu ac mali notia transferant et imutent. Quid
ergo non diem / nortè uocant. Solè tenebras / alioquin
eodem imprudentia est bonus malorù nomen imponere.
sapientibus multorù. Justis impiorù. Cummo flqua illis
fiducia est uel inania uel ineloqueta / arment se / et reſt
lant hec nùs / tipoffunt. Congruedianp[]r commissus et fin-
gula queq. discutant. Decet eos susapere defensionè d[]o

suorù/ ne sinóstra mutualerit ut quondie mutualerat cu/ de
lubris ac de ludibris suus deserantur. Et qui nihil piet (auge
tur eni religio dei quanto magis premitur) orantone potius
et hor tamentis agant procedant in medium pontifices seu mino
res seu marini. Flamnes augures .item reges. sacri eole qui
qui sunt sacerdotes et annuites religionis / convocent nos ad co-
tionem . whortentur nos ad suus apiciendos cultus deorum p[ro]sua deat
multos esse quorum nymine ac p[ro]videns regansur omnia. Oste
dant origines et initia sacerdorù ac deorum . quomodo sunt
bus tradita . qui fons . que ratio sit explicem et p[ro]ferat . que
merces in cultu . que pena incontemptu maneat . q[ui] ab omb[us] coli
se uelint . ius u illis sib[itu]n sunt humana p[ictas] c[ro]ferat . q[
omnia no/ asseueranone propria ( nec eni ualet quic[ui]mor-
talis hominis aucteritas ) h[uius] diu[nis] aliquib[us] testimo nys co
firment / sicuti nos facimus . no est opus ut et inuria / qua/
religio cognō p[ot]. ubi portus qu[er]berib[us] res agenda ā ut sit
uoluntas. Disstringant ac et ingenioru suorù / s[ir]atio eorui
uera est / aſſeratur. p[ar]an[ſumus] audire ſi docent. tationn
bus certe nihil credimus / s[ic]uit ne ſeuennh[ui]t c[ui]t[que] crediz
imutenant nos. aut ratione rei torus exponant. Hos eni
non illucimus ut ip[er] obiectant. h[uius] docemus. probamus ofen-
dimus. ſen[que] nemo anobis rennetur multis. h[uius] c[ui]t
audeat / in quod disputare nob[us] aliquib[us] e[m]moi. h[uius] p[er]ſero abani
cillls quas conrenut et apueris ne RATibus error illo[rum] ac ſul-
titia nec utur. Cu eni ſint p[er]ſimi / deorum p[er]ſenti et res ge-
ſas et ip[er]ia et interitus et sepulchra delibris nouerint. ip[er]
q[ui]tus / quib[us] ſunt initii / iel er rebus ges[us] hominu[l] ex caib[
]et ex morib[us] natos ſi at. h[uius]ibilis dei ntia c[ui] c[ui]os p[ro]putare / quos
fuſſe mortales negare no[que] audeat. Vel ſi tam impudentes ſi-
erint ut ne genti ſi e ullo[rum] ac suorù co[ar]giant. Ipa dem[que] u[lo]
ſacorù iinita diu[n]e est. ſi at 1577 ex hoc ip[er] qui annis in[ſit] ut
uerit et falſi / qui ip[er] tu[rum] ſint cloqui etes p[ro]sua dere nò p[er]t-Impe
ruti ac rudes p[er]t / q[ui] res ip[er] et ueritas loquitur. Quid g[ui] ſeu-
unt ut multitutá ſuiu diu immuere uoluit augeant. L[oge] diu[
sa p[er] carniſiua et p[ictas] nec p[ot] aut ueritas cum ui aut ui
ſita cu[que] cum erudelitate conuſi. Sed merito nò auDET q[ui]
dere bus docere diu[nis] ne et anothi[s] derideat et aſtus deſe

rantur. Nâ tere vulgus cui simplex in corruptis quod dictus est in justi-ria illa cognoscat in memoria mortuorum constituta dânabit alioque uerius quos colat queret, hinc id silencia instituerit ab hujus callioris nesciat populus quid colat. Cui aut nos in euy docentur, semur/curnobis aut non creduit qui utriusq[ui] non uus, aut under-que falsis uera p[ro]fuliz. 2. De senendoa isti inquit suscepit publice s[an-]tura. 3. O quin honesta voluerint misera erat. 4. Senuit enim nihil est in rebus huâmus religione p[ro]stantus, e[am]que fûma ui oportere desin-qui di. H[uius] ut in ipa religione s[ic]e m[ode]sens ionis genere fallitur. 5. Deinde ea eni religio est non occidendo monito/ no sentita est ipsa, s[in]colere f[us] fide. 6. Illa eni malorum h[uius] beate bonae. Et necessitas boni in religione uer s[an]tis non malus. Nâ si sanguine scorrerit, s[mal]ore ligionem defendere uelis. 7. N[on] non defendetur illa si polluerit atque olabitur. 8. Nih[il] est tâ volueritur qu[ia] religio in qua si aus[que] faciunt a[ui]s ius est iâ sublata iâ nulla e. Recta uti ratio est ut religione patiencia uel morte defendas. In quo fide consuetua erit deo grati est et religioni addit auctoritate. Nam si iis qui inhe-est in multa multa regi suus fide iustitiam in aliquo eganno faciantur si p[er]ea uererit, acceptior ut et carior, s[ui]pererit. 9. U[na] consuetur gloria qu[ia] p[ro]ducet suus m[ô]reus, occubuerit. Quod imagis iusti tori iussi deo fides suanderá est qui non t[em]uius tib[us] est ius m[ô]tus p[er]miu p[ot] iuris iustitiæ evolueret. 10. Iste dei cultus qui multe cedet est deuotone mariori fide, considérat. 11. Quo est aut amabit colè tez s[ui]p[er]nonamet ab eo/ aut p[ro]bitur orant ier quid oratur et ei ad p[er]candum neq[ui] ex n[on] neg[que] obsecerat accedat. 12. H[uius]que ad iurisificandam d[um]s ius venuit. 13. Nih[il] intimu m[ô]nque p[er]pruus affererunt. 14. Integritate m[é]tis non reuerët iâ non timore. Peractus itaq[ui]que in fiays inamb[us] omnes religiæ in teple s[ic]e inuenerat voluerit. 15. Nih[il]que ex ea neq[ui] afferer neq[ui] refert. 16. In est qu[ia] e[mi]m[ô] reliq-ones neg[que] bonos facere p[ut] neq[ui] firmè atque imutabileς est. traducitur ita ab his homines facere (qua nih[il] uti ad iuuen-tili ad sapientiâ nih[il] ad adiùs diuorci. 17. Quæ est eni up[er]stitio illorum deorum. 18. Quæ uus. 19. Quæ disciplina. 20. Quæ origi. 21. Quodammodo. 22. Quo tendit aut quod polluerit ut ab h[uius] poterit fide iustitiori. 23. Fui ad fortiter qu[ia] de senendoa. 24. In qua nih[il] alud in deo qu[ia] ritu ad solos digitos p[er]tinere est. 25. N[on] uero religio consi-ma est et solida et imutabilis. 26. Qua iustitior docet. 27. N[on] nobis s[ep] est. 28. Qua tota inaius colèris est. 29. Qua intempe p[er]fertis h[uius] illuc nih[il] exigitur alioque s[an]gus peacu[ius] et f[us]nius et iepro

d[omi]n

libero, hie bona meſs puri pectus. Innoeſs iura ſtulte uenutUt ſine
dilectu adultere, impudice iene p[ro]caces. Obſtine mereticep, ue
nuit gladiatores, latroneſu[n]res, uenestra, et peatut mhil aliu[n]
q[ui]t ut ſeclera ipune committat, quid enu latio ſacriſicas aut gladia
tor rogat, niſi ut occidat, quid uenenuam niſi ut fallat, q[ui]m e[m]
tur, niſi ut plurim[i] p[ec]et. q[ui]d adultera niut mor[u] iuri / aut in
ſia ipu[n]diencia reletur, q[ui]d lena niſi ut multos boni ſexuat, q[ui]
ſur, niſi ut p[lu]ra copiler, h[ie] uo at leu col[que] p[errato] locus nul[
lus est. Et ſi quos ad ſacriſciu[n] no integra conſciu uenerit / audit
que illu de commanat, ſtque p[late]bras cordis uadet, qui p[ec]tis ſe p[er]
ſeruſus e[m], qui exi[gat] uſtina, q[ui] ſi c[que] p[os]uerit, quis h[ie] male mi[n] aut
male p[er] ſorus e[m], at illu inſolues nec ex ſeelerib p[er]us intelligut
q[ui]m alui ſte q[ui]d colu[n]t q[ui]n quod ſlagi[ui]s oib[us] inquinat, uenuit ad
p[ea]du[n] et ſe p[ie] ſacriſcare opinatur, p[ic]ute lauerit, tanq[ui] ubi dies
in[na]p[ectus] meluſas nullu[n] anes abluat, / aut ulla maria p[ur]uſicet
Quato[rum] e[m] m[ite]z ponq[ui] abluere q[ui]malis cupiditanb[us] ſordidatur,
er uno uiriu[n]tis ac ſic[que] lauacro unu[n]ſa uicua depellere, q[ui]q[ui] ſe ſe d[ui]
ſub u[n]que inquinat, et ſordidu[n] p[ectus] gerat / ſatius p[ur]uſ e[m].

In h[uius] aut q[ui] n[ot]ecuit uel quid, ubi, q[ui]o ſt. colendu[n] c[ea] et ipru[n]
dentes in[contrarui] ca diu[n], adorat utaq[ui] hostes ſu[n]os latroneſis et
interfectores ſu[n]os uiciu[n]tis p[la]cant, et aliaſs ſu[n]as cu[n] thuiro ipso cre-
mádaſ aris bereſtabilib[us] ip[on]ut. J[ra]ſe cutur, e[m] muſi q[ui] n[ot]eſſes alij
pareit in[credib]ui mentui c[ec]utate. Q[ui]d enu iudeat qui ſolé n[ot]ui
d[est], q[ui]ſi uero ſi diu[ny] eſſent in[m]gerét hominu[m] auxilio aduer ſu[n]s co
temprores ſu[n]os, q[ui]d ergo nobis u[n]ſtutur, ſtultu[m] mhil p[os]ſut, m[
ſi] q[ui] deos ſu[n]os c[oe]ſtruit deu[orui] potestate diſſidu[n]t / magis in
religioſi q[ui] qui oib[us] n[ot] colu[n]t. C[ic]ero in[ſu[n]s] legi[bi], cu[n] tafe ad ſa
crificia p[ape]reri accedere p[ie]tate in[qu]ir ad h[ib]ento. op[es] amu
uenu[n] / qui ſecu[n]s ſa[n]vit / deus ip[er] u[n]dez erit. Recte h[oe] q[ui]de
neq[ui] enu iſa[n] erat deſpare de[de]o / q[ui]e ideo col[que] ſu[n]as qui potenti p[u]
tes, n[am] q[ui]o uideare inuiri co[le]ntis ſe p[ot]e t, ſi ſui[n] n[ot] p[ot]. libet
i[gn]t ex h[is] querere cu[n] p[on]ſimui p[is]tare ſe p[ur]ét co gen[do] in numi
cos ad ſacriſciu[m] ip[is] neq[ui]os c[eg]ui[n]t. A[n]on e[m] b[ri]ſicui quod
ingertur recuſanti. B[us] ſonſulendu[n] e[m] et eli[n] n[ol]éthib[us] q[ui]n[ot] ſt
bonu[m] n[est]uit. C[ui]e r[go] tam trudeliu[n]uerant, cru[n]i[n]t, debilutat
ſi ſu[n]os n[ol]ut, aut u[n] de p[ietas] tam impia ut e[que] muſeris mo
dis (a[n]p[er] p[at]at aut ſutiles ſi]c[ia]t q[ui]b[u]u[n]t e[m] n[of]multu[m], an uio diu[s]
p[is]tare, a[n]t e[m] ſacriſciu[m] quod exprimuntur muſt[us]. N[isi] enu ip[ote]
an]q[ui] exaſo p[lat] / ex[ter]atio e[m]. C[ui]bo[n]neſ p[is]trip to[m]. nuiriu[n]s. car-
cere tu[n]miſis ad a[n]cti faciut, / ſidu[m] ſiut in[ſi] q[ui]ſe colu[n]t. / e[m] p[er]q[ui]d soli[n] colu[n]di

XL.

["nōs quæcunque uoluit dicti. s. de rebus atque hominum, quibuscumque in rebus, cujusdamque delectuæ libentur, at non quod non exestat, ut dicta est, eamque delectare debet, ut dicta est, et in rebus coluntur, et in rebus colantur, et in re

existimetur religio dei illi nò hre chinducitur hoines specie trenay
ac p[er]nui bonorù que ad curam mentis nullomò p[er]nent / quib[que]
carere iustos iudent et affluere iustos / dei culti manex arbi
trantur / inquo inesse illa non cernunt / et deorù titus estimant
ueros / q[ui] cultores eorù er duius et honoribus et recognis frustè
Verum hi qui sunt inhae ex estimatione nò prospicuit altus ium
tatione ch hominis / que tota non meor. h[uius] inmente è. nih[il] e'
udent ampli ch iustetur corpus salicet / quod j[ui]ta oculis manuq
tractabile est / Imbealli fragile mortale est Cui sunt illa oïabon
que alpiditan atque miraculo sunt Opes honores imperia / q[ui] c[ui]
peri afferit uspliceates. Et ideo tam caduen sunt ch corpus ip[er]
dinmus uero inquo solo homo est q[ui] tam stabilis et constans
et perperius sit necesse è. nec bona en affectu p[er]t que inſola
iurute sunt poter. Et ideo tam stabilis et constans et perpe
tuus sit necesse est / ſicut ip[er] iuratus Inqua est animi boni
Longu[us] est iuſuas iurutus ſp[er]s promere ut deſingulis docerez
ch necesse er ſapien[te] ac iuſtu iurù longe ab illis bonis adhor
rere / quibus qua fruittur inuſt / deorù cultus ueret efficaces
eſſerreduntur. Q[ui] ad p[er]ſentem pertinere q[one]z ſatis è / ſi ex una
iurute id probemus quod intendimus. Item tempo magna et p[er]
p[er]a iuratus è patienna / qua pariter et iulgi publice uoces
er Phi et oratores ſi[mi]nus laudibus celebrant. Q[ui] ſinegar[mi] nò p[ot]
q[ui] ſi[mi]na ſit iurut / necesse è iuſtù et ſapien[te] iurù impotestate
eſſe hominis inuſt ut capiat patienti. Patientia est eni malor,
que alt iuſerutur aut acidiu[m] cum equanimitate perlatio
Ergo iuſhis ac ſapiens qua iurutè capit h[uius] inſe patientiz,
qua carebit o[ui]o simili patien[ur] a duer[li]. Contra qui reh[que] p[ro]
ſperis agit impanens est et iurute maxima carer. - Impatiens
tem dieo / qua nih[il] patitur. Innocentia quoq[ue] ſuarinò p[ot]/ch
et y[ui]a iuſto er ſapiena iu[ro] p[rop]riar iu[ro] ch è. ſi et noter ſe pe.
et c[up]iſar aliena ſap[it] que cupierit p[in]uirià / qua iurutus ex[ps]
iu[ro] p[ec]ratò ch ſubjecch[us] è. et fragilitats oblitus animo mſolè
ter elato tumet. In de iuſtis ac deu[m] nostientes et diu[m]s et
potentià et honoribus florent. H[ec] eni cuncta iuſtutie p[er]miſt.
qua et perperua eſſe non p[er]t et per alpiditate uolentia ch q[ui]
tur. J[us]h[us] uero ac ſapiens / qua illa omnia humana p[er] ut est
a Lelio dicti / ſua bona divina iudicat / nec alieni quic[que] c[up]i
ſat / neque contra ius humanitatis ledat o[ui]o. nec illà poterat
honoré u[de]ſiderat. netui faciat iuurià. S[ic]t eni cunctus ab eode
deu eade[m]ito ch grátos iu[re] ſi[ar]utatis ed[u] co[ui]ctos. H[ic] ſi u[no] ch[er]t

XXIj

Et sicutque in iuris in iuris est

et paruo qui fragilatis sive memor non àpud qut quæ unde ius suffit
tet et ex eo ipo quod habiut iptie et non huiusmodi pietas atque ille
est et accidit eo quod voluptates caducas iuxio as quæ correcit quæ cito
appetut quin stines est ac libidinum iustor jocendum timoris atque infelici
geris non er tollit se alio nœ riget sibi capi sibi plaad et coram et cons
et plam est quod dicto est siu nout. Cujusmiuris nulli factat nullos iuens
piat nœ sua quod siui auferatur defendat cui factat et illata iuriamod-
iate ferre quod iute pudi est necessè est iusti hoines sibi litteris hujusmodi
grimelys effici ut et ille peccet quod iusti est et hie inse iuratu bater
quod iusti est siqs aut uolent scire plen quod malos et mustos cusspo-
tentes beatos diutes fieri finat pios contra humiles miyos teneos
esse patiatur sumat ei senex libri ei tibi est quod bonus iuris multa
mala accidit cui sit pudeat. Inq[ui]le me[n]no plane ioperit scutari
sapient ac pene diuinit elocuit est de ingenti hoines litteris hujusmodi
tos et iuxios luxuriose ac delicate pati utile est quod putat endam-
sua dignos bonos at quos diligit castigat sepi et ad ius laboribus
ad usu iurtutis exercet n[oe]s eos caducis ac mortali b[us] cori[i]ps ac
depravari finit. V[n]nemini dz muy iudici i[n]p[er]mi sepe集e cather
ado. Inq[ui]o[u]n cui ex amic[u] ac p[er]mi tu[m]or gr[as] agi[m] Dulgenimo
patru quoduplet al[ia]z no pati l[og]u p[oc]e d[ere]. S[in] plagiis ac tibus e
mendat. Ex quo [i]telligi[que] e[n]tos deo c[ure] q[ui]b[us] p[er] ceat? r[as]feret. Si
eui posset pp[ol]o suo et opes et regna largit s[ic]c de c[or]nat an ius ex
nos successe[res] ac poterit su[m] idarco cu[u] noluit sub aliena dictio ne
impo degere ne rey p[er] pay felicitate corrupt in iuris iurare tur/
ac dei p[re]cepta contoneret sicut illu maiores n[ui] qui sepe t[ren]is ac
fragilibus his b[us] enerant aberraverit a diu[i]phnaet legis un
cui ruperunt. P[ui]dit quos cultoribus suis p[ra]taret quic[er]e sim[pe]da[n]
placent et tam eos emendaret si p[re]ceptis n[oe]t obtraperasset. F[ac]ui ne
tam corruperetur omo quod par[es] eor[u] liucentia p[er]mi eos iuoluer
bis in quorum omnibus eos collocavit ut eos et labentes confirmet
et corruptos ad fortitudinem reparet et fidos exponer ac v辨et.
Quod eni p[ot] impator multu suor[u] probare iurutè m[i]si habuerit
hostè Et illi tamen aduerfius exturgit multo quia morales
est et iu[n]a p[ot]. Deo autem repugnari n[oe]t p[ot] ipse aduerfios no
num suo exatut non qui contra deu p[ug]nent f[ed] contra mult
tes ex ut deu tionem ac fidem suor[u] n[el] propter uel corrotu et do
nec pressu reuerberibus diffu[n]entem colligat diu[i]plinam. Exter alia
causa cur aduerfus nos p[re] Executiones fieri finat ut dei populi au
geatur Nec est difficile monitare cur aut quomodo fiat id p[er]

Quod eni p[ot] impator multu suor[u] probare iurutè m[i]si habuerit
hostè Et illi tamen aduerfius exturgit multo quia morales
est et iu[n]a p[ot]. Deo autem repugnari n[oe]t p[ot] ipse aduerfios no
num suo exatut non qui contra deu p[ug]nent f[ed] contra mult
tes ex ut deu tionem ac fidem suor[u] n[el] propter uel corrotu et do
nec pressu reuerberibus diffu[n]entem colligat diu[i]plinam. Exter alia
causa cur aduerfus nos p[re] Executiones fieri finat ut dei populi au
geatur. Nec est difficile monitare cur aut quomodo fiat id p[er]

mu

mù fugantur adorunt culteribus plurimi odio crudelitatis. Cui enim talia faciuntia nò abhorreat. Deinde placet quibuscà iurare et fides ipse. Nònulli suspicatur deorù cultà nò sive eà mali putat etam malis hóby ut emori malute cyld facere quod alij facuit ut iuuerit. aliquis cupit saro aliquidnà sit illud boni qù ad morte uſiç defenditur/qù oihy quibac utra iocanda ſiù et cæra p[rae]ſertur. ac qua nee bonoy nec lucis amus- ho nee dolor corporis nee uſcerù cruicamita te trèt. Valèt hec plurimi. ſi ille maxime cauſe nòy numey ſemp auxerit. au deu cireſſans populus inter ipa tormenta dicentes Non ſaerit ſicare ſe lapidibus humana manu factis. ſi deo iuio qui ſit in celis. multi hoc iuera eſse intelligit et inspectus admittit. deinde ut fieri s[]olet inrebus incertis diu inter se muta[que] que vùt queſtihuy p[rae]ſuerà tie cauſa multa à ad religionè ptinèt divulgara ac p[rae]rumore uafiſiz auſiupata diſcutur. Que qua hona p[rae] placeant necesse è. P[rae]terea utio conſe cuta ſiuit ſemper accidit ad credendù uellementer impellit. Nec hecque leujs è cì y imui di demonu p[rae] accepta licentia multo? se cor porib[em] gue. Quib[em] poshea eicertis omnes qui ſanari ſue- tante aduerent religioni. Cui poterat ſenſerit. He cauſem unu collate magni deo multitudinemurabile acq[ur]it. Q[ui]que ergo aduerſus nos mali principes moluerit fieri p[rae]p[ro]mittit et tamen muſtifi mi perſecutores / quib[em] deu nomen còtume lie ac ludibrio ſiù nò ſe putèt p[rae]melaturos / quia indigna- toms aduerſus nos ev quaſi minuèt ſiuerit. p[rae]mentur eis udição deu / quia accepru potestate ſupra hominu[m]nodù ſiuerit abuſi. et inſultauert et deo ſlipbius / ev[im] nomen eternidue ſchys ſue ſubneerit impie neſanieq[ur] cauſandù. p[rae]p[ro]teſſe undicandù ſe ineos celeriter policetur exterminaturus beſtæ malas c[]e]terra. Sed idè quâuis p[rae] ſuueratoes et h[]ic imp[er]n solerit u[di]care / tr[em] uler nos ex]pectare patien[]t illu[em] eleſh[em] udiency diez / quo ip[er] p[rae]ſus qui meritis aut honoret aut p[rae]miat. Q[ui]que nòs p[er]e[rit ſi]t[er]ilege auè cont[em]ptos et inu[li] tos ſore quos ſie obteruèt. Veniet rabiſis ac uoracib[em] Iupis merces ſua / qui uſtus et ſimplices alia[que] nullis facinorib[em] ad nulli exeruciаuerit. Nos tr[em]mo[li] liborez ut ab hóby nihi[li] alio u[n]d innobi[s] miſi ſola uſtia p[rae]miat[em]. demus op[am] t[em]s iu[ri]b[em] ut me[]reamur ad deo ſimul et ultionè paſſion[s] et p[rae]miuſz.,

Firmam Lactary aduſt gêrtilès institutonuſ explicit uler quinrus.

Firmamur lactantur aduerisque gentiles institutionum liber sexus feliciter merci.

Vod erat officium sus ceper muneris diuino spiritu
instruente ac suffragante ipse ueritate copiousmus
Cui afferencte ac illustrante causis inhi et sen-
tia et fides et ipse Deus noster imposuit. Sine quonc
sui quicquid p[ro]t nec explicari. Vemo nunc ad id quod
est s[ui]mui huius operis et maximui ut deca[que] quod
quoque sacrif[icio] dei coli oporteat. Ideni e[quis] off
cui. In eo[rum] solo s[ui]ma terui et omnes bre[ve] utate
consistit. Quam quidem p[ro]pea f[icti] et in spiritu ab eo s[ui]mus. No
ut celiui iudicemus et sol[em] q[ui]d an aragonas putant se[d] ut ar-
tific[em] solis et celi dei pura et integra mente co[le]remus. Qui
us autem p[re]ccedetibus libris pro ingeny mediocritate defende
rim / ueritare tamen ex ritu quoque ipse elucere uel marinem p[ro].
Hui[us] enim sancta et singularis illimitas alioque homine
essent atque sol[em] innocentia. Quam si quis obtulerit deo s[ui]tis
pie / s[ui]tis religiose litabit. Homines aut neglecta utinam ei
sint omnibus flagitius aut sceleribus inquinati religiosos se[p]u-
tant si c[er]p[ta] et autem lostrarii s[an]gine cruentauerit. Cum
s[an]eoras d[ap]es appar[it] et ex quibus et epulas quasi aliquid inde
libatur is offenit. Quicquid specte ray quicquid opere aut
odore p[ro]tio[n]i iudicatui esse d[ui]s h[uius] non ex aliqua dimittens
ratione qu[ia] nescuit se[d] et h[uius] cupiditatur iudicat. Hec in
telligunt terremus opibus deui n[on] indigere / hui[us] enim sap[ur]
nisi terram bonam et mala soluis corporis s[en]si ac uoluptate
perpendunt. Hui[us] arbitrio ut religione p[onder]et se totumqi
te s[ue] acta disponunt. Et q[ui]n se semel aceli contemp[latione] a-
uerunt s[en]si qu[ia] illi celest[em] corpori m[ati]ciparunt / libidin[
]g
f[ien]a permittunt tanquam secui ablaturi uoluptate qu[ia] moni
tis omnibus capere festinant / cu[m] animus ministerio corporis
non corpus ministerio animi uti debeat / idem maximui boni
udicant opes / quas s[ib]onis artibus affe[qui] n[os] p[ro]t (malis
af[ſequ]i[tur]. fraudant. rapuit [sp]oliant. infidiantur. aburrit
hui[us] denup[que] moderati ac pensi h[abent] diuino auro corus cent
argento g[en]mis uolitibus fulgeant audivissimo venti opes
ſuggerant / ſpati familiarium g[reg]ibus per dimor[u]p[ul]ios se[
per]incedunt ſic[ia] dicti et ſuius uoluptatibus uti u[no]
reg[is] mentis exinguit. Et c[ui] u[ui]ere se marine putat / ad mor

Si porro adorandam ar-
deram vini & flos viam
undecorandam.

tè concitatiſtine properant. nà fi ut inſo libro decimus ceh
ratio in animo / terre autcorpore ê/ qui bona negh gùt aì et
corporis appetunt / in tenebris ac morte uersantur / que ſp
terre atq corporis / qua lumen et iuta est acelo. Cui qnì ex-
pertes ſunt corpori ſiueno longe absunt ab intellectu rerùdi
lunatù. Et de ubiq miſeros cecitas p[]mit Sicut enì qui ſit
uerus deus / ita qui ſituerus cultus ignorat - Mactat igitur
opinas et pingues hostias deo quasi esurienti. Profundùt u
na tanquam ſicenti / accendunt lumina ueluti in tenebris agèti
Q[]si ſup[]p[]cari aut percipere auo p[]ſent / que ſunt bona iſta
celeſta / Quorù magnitudine terreno adhuc corpore obuolu
ti ſenſi capere no potilimus tam ſe cù his officiys mambus
ſultuſtimos eſſe cognoſant. Vel ſi celeſte lumen q[]d[]ieſz'
ſolem contéplari uelint / tam ſentient q[]nò indigeat lucernp
coru deus / qui ip[]e in iſu hominis tam clara tam can diſulu-
cem d[]oit. Et tamen cum intam paruo círculo / qui pp. lògi
quiare de no amplius q[]y humani capitis uideatur hrè miſtraz,
tanti ſit ſulforis / ut eu mortaliu acres no queat intueri. Et
ſi paulſper in tenderis hebetatos oculos caligo ac tenebro cò
ſequantur. Q[]uid tan[]e luminis quod clareatis apud ip[]s deu
penes q[]uè nulla nor[]e eſſe arbitremur / qui hanc ip[]s luce ſic
moderatus ê/ ut neq[]miio fulgore neq[]calore uehementi
noceeret animátibus. Tantr[]i utar[]i rerù d[]oit et quu[]tù aut
mortalia corpora pari p[]ſentur / aut frugi maturitas postularit
Nú ig[]mentis ſue comp[]s putandus è qui auctori et datori
luminis cancelarù aut cerarù lumen lume offert pro mune
re - alio uero anobis ille exigit / et quidè non ſimidù ſed ut
at poeta liquidu ac clarù / mentis ſculicet / propter q[]d[]o apoe
tis q[]wtoe tuacatur / quod exhibitore no p[]òt niſi qui deu ag[
uerit. J[]llorù aut dy qui terreni ſunt egent lumimib neim
tenebris ſint. Quorù culturess / qua celeſte ruhi ſapuit / et
religiones quibus deſuitt et terrà reuocant. Ineon[]i luicè.
opus è qua ratio deus et nàrta tenebroſa ê. T[]aq[]dys no
celeſtem ſenſi ſi humanu potuis attribuitt. I[]deoq[] illus ne
ostaria et grata credunt eſſe. q[]nobis. quib[] aut esurientib
opus ê abo / aut ſientib portu aut ueste alientibus / aut cù
ſol de cesserit lumine / ut inder poſtimus. N[]ullus igt[]ere
bus tam probari et melligi p[]òt deos istos cù aliuq[]n uicerit mo-
tios eſſe / q[]p[] ex ip[]o ritu qui est totus eterra. Q[]uid en[]i celeſis

y.

imse bonu pōt hre p[ro]ccidu s anguis effusus quo altag inquinat
nisi forte deos existimant eoque sci quod homines aspernāt
attingere. Et quis quis illis hanc s[an]ginā p[er]stiterit, quibus u[n]
s[af]tor ille, adulter, ueneſcious, parriada ſit/beatus ac felic e
vit, hunc diuſut hunc tuentur, huc omnia que opraunt preſtant.
[de]jerito ergo perſus hui[m]moſi ſlipſtitionēs ſi no more
deridet. Oua tu inquit merco[d]e deorui ſmeris auricula[s] pul
mone et lancibus unctis. Sennebat uidecet non carne op[er]
esſe ad placandi celeſtem maieſtate/ sed mente ſancte ac u[n]
ſto animo/ et pectore/ quod ut ip[s]e ut quod nātutāli ſit hunc
ſtare generosus hoc est religio celeſtis/ non que conſtat ex
rebus corruptis/ ſed que iuſtutibus animi/ qui oritur eſco
hic uerus est cultus. Inquo[m]ens celeſtis ſe p[er]im[que] imacula
tam uicu[m]i ſi ſit. Ida[t]e ipsum quomod[que] ſe quod[que] p[re]
ſtand[ur] ſit/ docebit hui[m] libri disputat[io]. nitil eni tam ſedat[i]
hominib[us]q[ui] conueniens p[ot]eſſe eyerudire homines ad uſt[i]
tiam. apud Ciceronē Catulus in fortenſo p[h]is[i]am rebus oth[i]
ſſerens, malleſſedict[er] uel unu[m] parui[m] de ofſticio ſubelli ſi[mi]
gram orationē pro ſeditioſo homine Cornello. Oue ſenſeru
ut[que] nō catuli/ qui illud fortaſſe non dixit/ ſed Ciceronis
[ep]utanda qui ſcripſit/ tredo ut libros quos deoſtifici erat
ſcrip turus c[om]endaret. Q[ui] si hoc illi faciut quib[us] ſenior-
tas cognita/ quanto magis nos ſicere debemus qui ado eui-
diti et illuminan poſſum[em] uera p[er]cipere. Nec tamen ſi do
conſimus/ ut quasi prima iuſtutus elementa tradam[em]/ quod[que]
infiniti[m] ſed tanquam docendi ſui p[er]eperimus eu[n] qui apud illos
am p[er]ſtus e[m] uideatur. d[omi]nibus eni p[er]ceptus e[m] qui do
lent ad probi[entem] recte dare ignota illus ſup[er]tuetemus ad p[er]
ſienda c[os]u[m]and[am]q[ui] uſtitu[n]tā quā nō tenet. Eatero que p[er]
aui[m] illus eſſe o[n]a p[re]teror mutra nequid[em] abbi[s] uidear muta[n]
quorui errores coarguere ati[m] aperire d[eter]reum[us] — duo p[er]
u[m]e/ per quas humana[u]tā p[ro]gredi neceſſe est. Oui[que] mo[n]
ſerat/ altera que ad inſeros deprimat. Oua[s] et poeſt[m] in car
minibus et p[hi]i in diſp[it]ation[em] obi[m] in domui. Et quid[em]
alteram iuſtutu[m] eſſe uoluerit, altera[m] uicioru[m]. Cam[que]
ſi e[m] aſſignata iuſtutib[us] pr[imo] adi[tu[m] e[m] eduand[em] et anſtagio
ſam. In qua[li]us diſſa[i]nitare ſuperata inſi[m]ui en quaſe[n]
hui[m] eu[m] de c[er]et[ro] planu[m] iter lucid[u]a amen[u]q[ui] et omnes labo[
ſuorui caperefructus uberes atq[ui] iocand[s]. Quos aui[que] primi adu[n]

In quibus p[ro]priis magis q[ui] ſi te reſeru[m] in omni ph[ilo]si[m] melius q[ui] ſi te reſeru[m] vise dare

c[am]p[u]n

difficultas deterruerit / Cos in illa uicioru iuſa labi atque delecte / que primoingressu ſi t Quasi amena multo tristior
demce cum inkeam paulo ulterius proceſſerit / amenitatis
illius ſpem repente ſub duo. Exoriri aut iuſ p[ar]cipe juic ſa
vis asperam / nunc obducta ſentibus / nunc gurginibus inter
asam uel torrentib rapida / ut laborare. labi cadere. ſit ne
ceſſe. Que omnia eo proſeritur ut appareat inutri tibus capi
endis labores oſſe maximos / in percepſis aut maximos ſiu
crus er ſolus atq[ui]merrupras uoluptates. Vitia uſ quibyda
delinquentis naturalib illucere animas hominu / et inaniu locu
ditani ſpecie capris / ad acerbas amaritudines miſerias q[ui]
ducere. Sapiens provius disputato ſi utritu ip[er]z forma
ac terminos ſarent. Non eni didicerat uel q[ui] ſint / uel quib
cas mercedis adco man eat. quod nos his duob, ubris docebi?
hi u[n]o quia ignorabat aut dubitabant alia[rum] moralesc[ie]
er virtutes et uic[ia] terrenis diſputatibus honoriuſ aut peni
extimauerut. Omnis ergo hec ceduabus tujs disputatio ad
ſiugalitare et luxuri spectant. Dicunt eni humane iute
airi ſi Y. littere e[ſ] ſimilez. Q[ui] unus quiſ[que] hominu / cui p[ro]mo
adoles centie limen attigerit / et in eum locu uenerit ubi se
uiu findit inambas / ierat nurabundus. ac nesbat in qua
ſe part[es] potus inclinet. Si ducem nactus fuerit qu[ui]erigat
ad meliora titubant[em] / hoc e[ſ]i aut-qi[ui]z didicerit / alit elo
quentia / aut aliquid honeste artis quo euadat ad bonam ſitu
gem Q[ui] fieri ſine labore marimo. Non p[ot] / honesti et c[up]
oſam utam disputant peracturui. Si uero doctore ſiugalita
tis non uenerite / inſinistrat iuſa que melioris ſp[er]s m[iti]am
incedere 4. desidie. Inq[ui]e. luxuri. ſe tradere. Que ſi amna q[ui]
udeniar ad tempus uer bonam ignoranti. Pos[it] aut amilla ot
diſputate ac reſ familiari inomnib miſeris ignominaq[ui]
ueritur. ad corpus uero et adhame iut[em]a qua in terra duci?
fines earu iuari reculerit poete for tasse meluis / qui hoc bonu
apud inferos e[ſ] uoluerit. Sa[de]mo fallitur q[ui] eas uas mor
tus p[os]ueruit. Vtrius ergo uere / ſed tamen utriu; u[n]t trans
qua oportut uis ip[er]s adiut[i]a. fines earu ad morte referit
Nos igr[ui] meluis et uerius qui duas itas uas celi et inſeir
ru[u] e[ſ] diacrus / qui uis uis ſinortalitas. Inuiuſis pena et in
pos[ita] d[omi]n. Q[ui] u[n]o auſt he uie uel meol[u] collant uel ad inſeira p[er]
pitent ex p[le]abo. Ap[er]a que ſint virtutes qua p[hi]nestier?

bun

Tum eneque sint pinnæ, simul etiamque sint iucia /que iucia cœnsi
supplicia monitrabo. Nam fortasse aliquis expectet /ut sepeatim
de iucis ac iuritutibus dicam cum de bono aut malo differencibus
nobis /etiam quid est contrarui poslit intelligi. Sive enim iuriues
inferas/iucia sua sponte deaent /sive iucia eximas/ iuriues altro
subibunt. Sic bonorum ac malorum constituta naturæ et /ut se inueni
semper oppugnèt semper expellant. Ita fit ut negi iucia retribu
sine iuritutibus possint /nec iuriures inferi /sine de attractione in
aorù. Has igitur iudas longe ducor iudicamus / quod induc apathis
lent. Primi quid utriusque propositi est dicimus /litruis immortalis &
alteri honoratu qui iuritutb aevonis p[ro]sit. alteri damnatè qui
iucis ac malis. Illu aut in derteriore tartea iua ducem ponit nay
unui neg; perperui, s[ic]uidem qu[ue]libet d[omi]cor bone artis induerit
qui a desidia reuocer homines et frugi e[que] docat. h[uius]que ingredi
eunt meam iam/nisi pueros et adolescentes iudicetur quar-
tes in his discentur etanbus. Nos aut omnis f[er]us er generis
et etatis in hoc celeste iter indomus. Qua deus qu[ie]t nunc d[omi]
immortalitare nulli homini naro negat. Forma quod p[er]fuit uam
non ita est ut illu putauerit. Quid enim opus est Y, littera meb
contrarys ac d[omi]nis. Sed altera illa melior quæsita d[omi]
lis ortu/altera illa deterior ad occatù. Q[ui]n uterat ac uam
tiam sequitur/is accepero immortalitatis p[ro]mo per eum luce pon
atur. Qui aut ab illu malo, illectus p[er]huerit iucia iuritutb /men
datui ueritati /necesse est a docatù et tenebras dekeratur.
Distribam igitur utraque/ et earu propertates iubitus q[ui] monitrabo
/ma est igitur iuritutis aevonorù iua/ que fert nò in elyfos c[ap]s
ut poere loquitur/ut adipám mundi arcem. de leuam malorum cœr
cet penas et ad impia tartara mittit. Ateni eliminators illus
qui præus religiomb, institutis auerit homines abitimere
celestí, et iuam perditionis induerit. Cumque species et figuras
sc est composita/ ut plana et patens et omni genere florid ac
f[ri]ictui delectabilis esse iudeatur. In ea enim poita sunt omnia
que n[on] bonus habentur in terra. Opulentia dico. honorè, q[ue]
noluptatem ille cœbras omnes. Sed cum bis pariter inushra,
cruelitare, superbiâ perfidia, libidinè cupiditare, discordia, ag-
rantia, m[or]daci, multitá cœterag; iucia. Exius bu[mi]tque talis
est. Cum uentù fierit ad extremu unde iam egredi nolue
at /cum omnia sua pulchritudine tam subito p[er]datur. Ite nòdi
quis fraudem prospicere poslit / qu[ie] precipitatus maltitudinem proſi

in apud

in apud

di ca dat. Quisquis eni p[ro]sentu bonor, sp[er] caput erin his cons equi
us et fruendis occupat us n[ot] puiderit ea que post mori futura f[ut]
sequ, adeo auererit. Is uero ad inferos delectus in eternâ d[am]abit
penâ, via ergo illa celestis difficilis et duos ſa e nel sp[an]ishorrê
tibus aspera uel ſaxis et tran tibus impedita et eus ſumo labore
ac pedi tritu, cu[pi] magnâ cadendi sollicitudine ſit eusq[ui] grad iendu
In hac posuit iustitiori temperantia pati atiâ fidem, calitate, abſ-
tinentiâ, concordiâ, ſtiam, ueritatiâ, ſapientiâ ceteras, iustitie
sed ſimul cum his paupratê. Ignomniâ, laborê, colorê, amari
tudines omnes. Quisquis ſp[er] ſiam porrextor longius et me
luora maluerit, carebit his terte bonis, ut expeditus ac leuus diſ-
ficultatem u[ie] ſuperet. Nec eni pot qui ſe apparatur egio c[ircu]
decert, aut duities ornauerit, an g[ust]ias illas uel ingredi u[lt]e
cire. Unde intelligitur I[da]civo malis et miſtus facti uus p[u]enire
que cupiant, quia p[ro]vna et decti uus est e[orui] uia-bons aut q[
]optent diſtiale procedere, quia diſſicalu et arduo itinere g[ra]
diutur. I[da]ctus ergo q[ui]n d[urui] asperi uus iter ingessi u[que] co tem-
ptu deris u[ie], odio ſit necesse est. Omnes eni quos cupiditas
aut uoluptas ſapites trahit, mu[i]det ei qui iurut[re] capere po-
tuit, et inique ſeru[i]t id h[ir]e aliqu[em] quod i[u] p[er] noh[ui]t. C[rit] itaq[ui]
pauper, humilis, ignobilis, ſubjectus mu[i]riu[e]. et tamen oi]a q[
amara ſui perferens, et ſi patiennâ ugem ad ſi[m]u illu gradu
tinque, per duxerit, d[abit]ur ei corona iurut[is]. Et adeo p[ro] labo-
ribus quos inui]ta p[ro]pter iustitiori pertulit, i[m]ortalitate do
nabitur. He ſunt u[ie] quas deus hu[mane] iute aſſignau[t] in
quibus er bona ostendit et mala ſed ordine p[ro]postero atque
conuerſo. Inuna eni moſtrau[i]t temporality pruis mala eu
etermis bonis, qui est ordo melior. In altera temporality p[er]
us bona cum eternis malis, qui est ordo deterior, ut quicuiu,
p[er] ſentia mala cum iustitiori delecterit, maiora et certiora con-
sequatur bona, q[ui] ſunt illa q[ui]s preu[i]t. Quisquis au[tr] p[er] ſentia
na p[ro]p[osuerit] iustitie, mina[oria] et longiora in ca[da]t mala q[ui]
fuerant illa q[ui]ſugit. He eni tuta corporalis, quia breuis e[n]d
ic[ir]co et mala eu[u]s et bona breuiu]a ſint necesse e[n]. I[lla]u[u] p[er]
talis, que h[ui]e h[ene] contraria e[n] q[ui]n ſempiterna I[da]civo
er bona eu[u]s et mala ſempiterna ſui[t]. I[ta] ſit ut bonis briu[b]us
mala eterna, et malis briu[b]us bona eterna ſuceedat. I[ta]q[ui] cu[u]s
mul p[ro]ſita ſint homini bona et mala considerare uuiu quic[que],
ſecu decer, quanto ſatius ſit per p[er] p[er]tius bonis mala breuiu]a p[er]

T. postmodum

sare / ſi pro brenibus et caduas bonis malaperpenna substinuer.
Nam ſieut in hoc ſeculo / eu est proſtitu cum hoſte coram
deum laborandu est ut us porus inoio.eſt utiendu ſiuenct.
eſus. frigora. p[er]ſenda. hum quiocendu. uſtlandu. per
cutandu est / ut salus p[ignor]us et coru et re ſimuli et ob
paris et iuſtorie bonis perſtu posſus. Sin aut p[er]ſens ocuina
ueris ſi]aboré/malu nbi maſimú facias/ necesse è. p[ocu]
pabit eni aduerſarius non restiteré. P[ar]tabitur agri-dit
pientur domus. impredam iuxor ac liberi uenient. p[re]mert
ctere aut capiere. C[ue] oſi ne amodat p[er]ſens comodu diſſe
rendu est / ut maius longuis q[ui] pariterur. Sic ino]hac uita
qua nobis aduerſarui deus resſu aut ut p[os]ſim capere ut
nite/ omitenda è p[er]ſens noluptas ne hoſis opprimat. uſi
landu. ſtanones agence. multares ex pedino nos obuene. ki
dens ad ultimú cruor. omnia deni] amara er grawa pa
tienter ſerenda/ eo quidè p[ro]mptus / quo nobis impator uſ
deus p[er]ma p[ro]laborib eterna constituit. et inhae trena
militia tann homines labors auriat. ut ea ſib[ul]parat / que
p[er]t eodè modo p[er]ire quo p[arta] ſunt / certe nobus nullusla
bor recuſandus est / quib[us] id acquiritur q[ui] nullomè p[os]ſit
admiſt. V[oluit] eni deus / qui hominè ad h[ane] multa genu
it. et p[editos] in acie ſtare / et intentis acriter ais admiſs
vel muſſibilis hoſtis inſidias vel apertos impers uſigare
C[ui] nos ſait periti et exercitari duos ſblèt. u[ar]ys arnbus
caprat / p[ro]culp[us] natura et moribus ſeuens. alio] eni] ap[ri]
ditarèm inſatabilè immittet / ut opibus ſiu] tanquam p[er]
dibus alligatos awa ueritans exequiat / alio] inflamat tre
ſtimu]s ut ad nocendu porus intentos a]dei c[ost]emplanone
desor queat. alio] ſmocerans libidinu]b immere g[it] / ut u[olup
tati et corpori ſu]entes / ad iuſturè res p[icere] nò p[os]ſim alio
s u[ero] inſpirat muſiá / ut ſiu] ip[er] formèns com[pan] / u[il
bil cogirent alu]d / niſi eorui quos o]erit f[ac]illatè. alio]n
flamat ambiuonibus. hi ſunt hi qui ad gerencos mag[na]
omne] utre ſue opor[à] sur[à]q[ui] converit / ut fastos ſignèt
et amus noni] imponat. Quor[ato] cupiditas h[on]dit alio]
ut nò p[u]ita]s temporali g[adio] regat / sec ut inſimuiu]
perpetua potestate onò] ſedi uelint unuſi] generishu]
m. Quos aut p[ios] iu]erit / u[ar]ys impucat religionu]b[us
ut impios faciat. His u[ero] qui ſapia]z querit / p[hi]am in

noctulos impingit / et specie lucis exerçet nequis comprehens
ac teneat uertatè. Sic hominibus obstruxit aditus omnes / et sub
septis publicis etis erit ibidem (Quos ut disfutere posse mus
ingens auctorè malorum uincere illuminavit nos deus / et armavit
uiem edestinam iurare / de qua nunc mihi differerendù è. — Sed
prus & singulas exponere mapia / determinanda è ipò virtus
Quæ nec recte phi definierit quid esset / aut inceteris quibus
dà rebus quid operis quid habeam office. T. homen itaq. solus re
tinuerat. Nim uero erationè et effectu per diderit. Quæci
qu aut in definitione iuris solent dicere pæcis, collegit et
enarrat. Lucullus / Quos inalo equidè ponere / medium multo
suias reffello sim longior & necesse è. Virtus albine è pretu
persoluerè ueri. Quis tnuersamur quis uniusmus rebus ac
esse. Viris è hoc ſare id quod queq. habeam ies. Virtus ſare
homini tectu. utile quid ſit honesto. Quebona. que mala. ite
quid inurie turpe. in honestu. Virtus querente finèt ut
re modiuq. Viris duinis p[er]tui persoluerè posse. Virtus id
dare quod rei p[er] debent honori. hostem esse arrip in meum ho
minu moruq malorum. Contra defensorè hominum moruq. ho
novi. hos magnificare uti brüelle. his uillere amiri. Come
da p[er]terea parte. ſibi prima putare. de iis patenat. territa à po
ſtremagi nim. Ab his diffinitionibus quas poeta breuerit com
pendit. an tullius traxit officia iuuen di panurum stoicu sæcuj
ſag. trib. volumib. hec aut & falsa ſint. mori uolèbimus ut
appareat quanu innos dignario duina omnilerit. q[ui]nobis
aperut uertare. Virturè eſſe dixit ſare quid ſit bonu et ma
lu. quid turpe. quid honestu. quid ute. quid minus breuius fu
cere portu. ſit amu bonu ac malu diceret / qua nihil p[ot]eſſu
tue uel honouſu / quod nò idem bonu ſit / nihil murie ac turpe
quod nò id malu ſit / quod et phis iudetur. Et idem ciceront
ho ſupradicti operis libro oſteridit. Veri ſuenia nò p[ot]e ed u[ri]
tus / qua nò est intus in nobis / h[ad]nos extrinſeus uenit. Q[ui]
auf transire ab altero ad alteru p[ot] / iurius non est / qua iuri
ſua cuju est. Seneca iſt. alieni brûſus est / qua poſita è man
diendo. Virtus tota n[am] est / qua poſiti è immoluerate faciendi bo
na. Sic ut an in innere celebrando nihil p[ro]vest illam hoste
mi conatus et iures ſupperant ambulandi. Janero ſaenio nu
bul p[ro]cest / ſuius tus propria deſicrat. Nam ſorte et ià hi qui pe[ce]
cant / et ſinon perſerte tamen quid ſit bonu et malu ſentuit

Et quotiens aliquid improve facuit peccare se scuit, et ido e
lare nuttutur. Sed cu eos bom et mali natura non fallat cupiditer
mala tunc iuntur ut peccent / quia deest illis iurtus 4. cupidis
recta et honesta faciendi. Et hoc igitur apparet aliquid esse sen
tiam malu boni9 / alio iurtutè. Q pot esse scientia sive iuris
te / sicut implurimis phôrù fuit. Inquo qum recte ad cùpì per
tinet non fecisse que sien / recte volutus præa eruciofus
ammus / què ignoratò ex cuseare non pòt / punetur. Et ego scie
iurtus non è bonù ac malù sere / ita iurtus è bonù facere ac mali
non facere. et tamen scientia / sic cu iurtute consuetà est / ut
scientia precedat iurtutè. iurtus sequatur scienti à quanlibet
prodeat cognitio nisi et actio sub sequatur. Oratius 1gr. paulo
melus. Virtus è maui fugere et sapientia prima. Sed in prece qu
eam e contrario terminavit ut sic diceret. Boni est quod ma
lii non est. Cui eni quid sit iurtus nescio / ne uici quidem quod
sit scio. Vtrùq igitur indiget diffinitione. quia natura rei talis
est (ut utrùq aut intelligi aut non intelligi sit necess. perù
nos facamus quod ille debuit. Virius est utam consubere. cupit
tatem compes ケere. libidinè teftenare. Id est eni uici fugere.
Hac feret omnia que sult miuste atque improbe abmis oculur at
fectibus. Et eni comotionis huique ur dictitur imperus rerun-
datur / omnes hominu contemones male sopitretur. Hemomni
stabitur. Nemo profiliet adnocendu. 7ta slipiditas tere putur
nemo terra mari9 grastabitur. Nemo exercau ducet ut iapat
et uafet aliena. 8tem stardor libidnù comprimatur / omnis ene
et sexus rerinebit suâ sanetare. Nemo quicquam pudendu aut pu-
tentur aut faciet. Et ego unius scelera et flagina his como tation
iurtute sedatris / ex hominu iuta moribus qu tollentur. Cuiè se
dato comonomu et affectuui hanc hêrônè ut omnia recrastata
mus. Omne 1gr. iurtus officui è non peccare. Cui 1profero fit
si non pòt qui deûnesat / qum ignoratia eius aduo bona iuris
imprudente impingat muicâ necessè è. Itaui ut ebrugs et si
gluh cantus utriusq rei súma officia de et inez. S clau est deum
noscere. Virtus eulere. Inillo scia in hoc sapientia ommnetur. Die
qerat primu sçam boni non esse iurtutè. Deinde quid sit iur
tus. et in quod sit. Sequitur ut quod? ipsi quid sit boner mali
nesfisse phôs breviter oft endam. quia peni declaratu est miluo
terrio cum de sùmo bono disputare. Quia aut quid esset si
mù bonù nescierit et inceteris bonis malisque s sùma non-

sunt erruerit necessitas / que non pôt uero judicio examinare qui
sunt et ipse / non tenet / in de illa descendit - fons autem bonorum de deus/
malorum uero ille salicet diuini nois semper minimus de quo se
pe diximus ab his duobus principis bona malagç, oriturque
uensit ad hanc hîit rônez ut imortaliitatem parent / quod est sùi
mûr boni. Que aut ab illo altero id hîit officium ut accelestibus
auocarû terrenis quod demerit ad penã ineficiant sempienã quod
est sùmû malû. Nût igitur dubit est quin illi omnes quid esset bo
nû et malû ignorauerit / qui nee deu nec aduerfamuit dei fœte
rit. Ita quod finè bonorum ad corpus erat utam breue retulerit
quâ salicet solui et occidere necessitas / non sunt pagresti ute
rius. Sed omnia eorù pœpta et omnia que bona indueunt ter-
reinherent et humi tacent / qûm simul cù corpore quod est etra
moritur. Pertinêt enim no adutim homini copandâ fed ad
querendis opes. bonores. gloria potentià / quaque uniusfa
mortalita / tam salicet qu ille qui ut easibi contingeret labora
uit. hine è illud iurtus querendo finè rei recure modiis.
Preapuunt enim quib quod et quib amibus res famularis quenda
it / quia iudent male queri solere. sed hujusmodi iurtus no est
proposta sapienti. nec enim iurtus è opes querere / quarti neq;
inuentio neq posset inania porestatem è Itaq et questu et ob
tentu factiores sunt malis quibus. Non pôt ergo iurtus est
se in his rebus querendis inquarù contempru ius et ratio iur-
titius apparet / nec ad ea ipso transfugiet / que magnam et excelsam
sìo calcare et pietoremere gessit. neq. fas è munimâ celestibus
 intentam bonis ut hec fragilia sibi compareret ab imortalibus
 flus auocari opibus. huiusmodum in his rebus comparandis iurtu
tis ratio consistit / quas nobis nec ullus hó nec mors ipso posit
aufferet. cum ita se habeamet allud quod sequitur uerit est. Nr.
tus diutius p[ro]tui per solueret p[ro]sse. Qui ueris idem fore s[ign]ifi
cat / quod primi duo. Sed neq ipse nec quis quod phòs s[it]re potuit
p[ro]tui ipso vel quale uel quod sit. Id enim poeta et illi omnes quos se
cutus est p[ro]tuerit recte opibus uti / hoc est frugi eè. non in
struere consilia fùpnoſe. nò largiri temere. nò effundere in
res ſuperius cuas auturpos rem famular est. Dicet aliquis for-
tasse quod uero neq as ne hanc effe iurtutem è nò quidem nego. Co
ttaria enim iudicaribare fine quod. Hoc erà nego / quan no ulace
leſis h cota terrena est / q[ui]n quidem nihil efficit uis quod remane
at intera. Quid fit aut recte opibus uti / et qui fit ex diutius

fructus potendus declarabo apertius cum deprecatis officio
loqui cepero. Jam cetera que sequiuntur nullo modo uera sunt
Ham imprimus, mimicitas in dicere aut bonorum defensio
nes susapere pōt cù malus esse cōve. Ovidam eni putat secti
uiam sibi ad potentiā numquam faciunt, quæ multa que boni
solent eo quidem p[ro]mptus q[ui] fallendi gratia faciunt. Nunc
q[ui] tam facie posse nt prestat e q[ui] facie est simulare bonitè
Sed hi cum esse c[ce]perint, propositiæ uori s[ui] compores, et s[ui]
mum potence s[ue] gradu c[ce]perint. Cu uero simul atione,
posita mores suos c[et]eſumt/rapuit omnia et iuolant erue
xant/cosq[ui] ip[s]os bonos quorum causas sus c[ce]perant insequiur
Et g[rad]us per quos ascendeat amputant nequa[que] illos con-
tra ip[s]os posse nt imitari. Perutamen putemus hoc officiui nd
iussi boni esse ut bonos defendat. At id ſi c[ce]pere facie e[m] plere diſſicule/qua c[ui]te certamini conſtrusionem c[om]ſi-
ris /in arbitrio dei n[ò] tuo posita iuitoria e[m] Et pleru[n]g[m]i
pru[i]bi et nu[n]o et c[on]ſtratione ſunt potennores q[ui] boni ut
adeos ſi pernicious non tam uurius ſit q[ui] ſeluerant neceſſa-
analiquis ignorat q[ui] aliquotiens melior uurius q[ui] par[si]
eta ſit. Hinc eni ſemper d[omi]niones acerbe pro cuibus ex
titerunt. Plena est ex[re]p[li]s omnis historia. CH. pop[ua]s
bonorum uoluit esse defensor. S[iqu]uidem pro repre. pro senatu.
pro libertate armam ſu c[ce]pit. I[sc]em tamen uiculus ei ip[s]u[n]er
tate occidit et aspationib[us] egypnjs c[err]u[n]catus /in se p[u]luis
abiertus est. N[ò] est i[gn]u[i]nus authos[è] malorum eſse iu[i]tæ
ſensorè bonorum /q[ui]a uurius in certis caribus n[ò] p[ore]ſeſe
ſubjecta. Comoda p[re]crea patrie prima p[re]tare. S[ub]lara
homini concordia nihil est omnino. Que ſunt eni parve c[ui]
moda /nu[i]s alterus ut curans inco[mo]da iest fines pagat
re a[ui]s iuolenter ereptos. auſgere imperu[m]. V[ect]igala ſi ce
re maiora. Que omnia non u[i]n[que] iu[n]tures /sed u[i]tuali ſit
euerſones. Impmis eni tollitur humane ſonetans c[ui]ulno
tollitur inno[ce]tia. tollitur alii[n]i abſimetia. tollitur deu[n]p[ti]
u[i]ſtina que diſadu[i]n[que] eneris h[ui]mani ſeru[n]en p[ot]e. Et u[bi]
cui[ba]rma fulſerit /hinc eam fug[ar]i et extinueri nequeſt e[m]
Veriſ et eni c[ic]eroniſ illud. Q[ui]auf c[ui]n[que] i[n]n[que] diu[i]n[que]
ex[te]n[or]i/negant /diru[n]mi[n]t hi b[ui]manu[n]g[m]i ſonera[que] /q[ui]
ſublata. b[ui]n[que] ſicentia. liberalitas. bonitas u[i]ſtia funda[n]g[m]
litur. Nam qu[uo] p[ot]eſſe u[i]ſtus /qui[n]o[er]t /qui odit /qui p[ol]i

nee qualis intelligi pōt Cum fit natura tam subtilis actenues
ut solis uiseribus infusa iuxo et quasi ardentis senſi membris
omnibus misceatur ſtud aut caue ne unquam simileueri putane
ris quoque autogenes diat a) ente vid nullâ eſſe / ſi quasi armo
nâ infidibus ex constructione corporis et cōpagibus uiseru uiz
ſentendi exiſtere . a) uſi eni intensione concentu gr neruo ym
integros modos ſine ulla offenſione conſonantu al moni uocant
Volunt igitur animu ſimil ratione conſtare in homine / qua cō
cors modulatio conſtat infidib ſedecet ut ſangulis corporis
partu iuſa coniuerio membro yq ouiz conſentens in unuz
uſor / mori illu ſenſibulem ſatiat animu q) continet ſeut ſut
neru brı intenti ad conſpimcr ſonu . Et ſtut infidib cu ali
quid aut interceptu aut rela p[ſitu est omus canendi ratio
tur batur et ſoluitur / ita in cor pore cum p[ars aliqua mbroy, diu
xerit uicui d[ebu]uiuſa / corruptis q) omnib ac nurbatis occi
dere ſenſi e[uiq] morte uocari . Veru ille ſiquicquid mentis ha
buſſet no armoni de fidib ad hominè tranſtuliffet . No eni
canere ſua ſponte ſides poſſut ut ſt ulla cōpartio ac ſimulito
uſueru . Annum a[ut ſua ſponte et cōpitat et mouetur . Q[ui]q[ui]
innobis armoni ſimule ictu moueret externo ſeut neru ma
nibus / qui ſine tractu arſicis pulſuq] D[igit]oy / muti atq] mer
tes iacent . Sed nimitu pulſanu ſi ille manu ſuit ut aliquando
ſentuer / quia mens eus ex membris male t compactu torpe
bat / ſuperest oalâ accere q] percapi ratio et natu a nò p[os]
ſt . Nec ideo tamen immortalè eſſe animi no intelligemus
q[ui] quicquid uiger mouenit p[se] ſemper / nec iuderi autu
q] p[ot] / ecernu ſt neresſe è . ( ſuid aut ſt a]a non du] inter
phos conuenit / nec unquam fortat[se] conueniet . Et al]y ſan
gum oſſe d[iver]it . al]y igne] . al]y uentu . vnde al]y u]anim
nomen accepit q] g[rece]uonis animos d[ir] . Nec illoru trı
qui]q]a d[ix]iſſe / al]iquid u]d[etur . Mo eni ſi anima ſanguine
aut per uulnus eſſu]o / aut ſebru] calore conſup[to] u]d[etu
extingui / continuo in materia ſanguis al[er]atio poneda e
Veluti ſi ueruat inqu[et]ione lumen quo utimur quod ſt
Et respondeatur oleu e] / q[ui] cōſup[ro]llo lumen extingui
tur . Cum ſint utu] diuerſa . ſi alteru ſit alteru al]m]tu . pl]
detur ergo al]a ſmulis lumen / que no ip[à ſt ſanguis / ſi
humores ſanguinis alatur ſt lumen ol[oo . Qui aut] igne
putauert / hoc arguimito ſut uſi / q] p[ſponte a]ia corpus ca

leat / reacidente frigescat. Hignus et sensu indiget et iudex
et tactu corbuitur. Aniano et sensu aucta est et iudex nò pòt
et nò adiurit. Unde appareret anima esse nescio quid deo simile
ar illi quinenni putat hoc fallitur quæ ex aere spirituè ducet
uiuèt iudicatur. Varro ita quod diffinit anima est aer concept
ore de ferue factus. In pulmone reporatus in corde diffusus
hoc apertissime fit àsà sunt. Heus eni tam obsoletis nobis duo
esse racionem / ut ne hoc quidem intelligamus / quod uerùs esset
posset an si quis? Dixerit eneù eè telìi aut utrumque ut emendo
desair aorem glaciatu / staci ne assentiar / quia celi exequi
matoria fit ignorè. Sicut eni hoc nescio / ita illud sìo dixi
nò est aer ore concepτus / quia multo p[ro]gignitur anima quæ
con apu aer ore possit. Hon eni post partu in actuatur incorp
ut quibus dæ phis iudicatur sed post conceptus protinus eu fœnt
in utero necessitas duxit formavit / qui ado utiit intra uli
sceræ gentiæs ut et incremento augeratur / et e Krebs pulsi
bus gestiat emicare. Demus aborru fieri necessè est si fuerit int
extinctu. Cetere diffunonis partes eo spectant ut illus nonè mè
sibus quib[us] mutero fœntus / mortuæ est. Hulla ergo ex his tri
bus uera fuit. Nec t[em] in tantum H[uius] cœ diendù est. Oui hec
conferunt ut obi nihil dixerit. Ham et sæng une simuler et
calore et sp[u] iuïtus. Sed eu constet alia incorpore his obi
adunatis non exsperuerunt proprie quod esset / quanò p[ot]am
exprimu qu[em] iudicem. Sequuntur alia et ipsa in extricabili quæstio
Jodem ne sita est et animus. An vero alio et illud quo iuïtus
alio aut quo sentimus et sapimus. Hon desimt arguere tam
uturæ partem. Cui eni una esse dixit hanc ròne sequitur
quæ neq[ui] miu fine sensu possit nec sentiri fine uita. J[oc]e qu[ui] non
posse esse diuerſi id quod nò p[ot]am separi. Sed quæ quid e illud
er iudendi officiis et senendis h[re] tratione. I[d]arco animi et
animâ indifferenter appellât duo epi[ra]mi, poete. Cui aut
diuſt est diuerſa sic argume ntantur ex eo posse intelligi alio
èmentè / alio et esse animâ / quia in columbi anima mens posset
extingui quod acridere solet inſanis. Item quæ m[à] morte sop[ia]
tur / animus ſono / er quidè sic ut nò t[em] quod faciat aut ubi
ſt ignoret / sed erat terit fal sarit conté platione fallatur. Quod
ip[ro] quod flat nò p[ot]am per iudicem. Cui flat p[ot]. Nam requeſtere
nullob[do] poſtus / niſi mens uſionu[m] imaginibus occupa
ta teneantur. Later autem opp[er]tâ ſono tanquam ignus obducto

inmpuf

// smehys //

// videtur //

Xviiij

anere sopitius / qué si paulilibi comoueris / ruris us ar desat et quasi
ougilar. - duocatur ergo simulaeris donec membra sopore irri-
gata uegetentur. Corpus eni uigilante sensu licet lacet imo-
bile tamen no est quietu / quia flagrat in eo / et ulbrat ut fla-
ma / et artus omnes adre strictos tenet. Sed posse mez adoo te
plandas imagines ab interiore traducta è / time in corpus œc-
resoluerit inquere. Traductur aut mens vê cea amm inge-
tibus tenebris serum trimo eſſe cœperit. Dù intenta è in eade-
quibus cogitat repente somnus obrepit. Et inſpes proximis
ſenſum cogitatio ipa decimat. Sic ea que ſibi ante oculos posuerat
iudere quod incipit. Deinde procedit ulterius et ſibi aduocamită
muient / ne saluterrimâ hois quiete interruſat. Nam ut mens
perdi eueris uſionibus aduocatur ne obdormiat / ita falso nee
aſterur. - Nam ſinullas imagines cernat / aut uigilare illi necos.
ſest / aut perperua morte ſopiri. Dormuendi ergo cauſa attribu-
ti est aede no dormiendi et quidè in commune unuſis annârbi,
Sed illud homini papeque cœm eatione deus quietis cã daret / fa-
cutare ſibi reliquit docendi hominè ſunira per ſommui. Nâet in-
stone ſepus restatūr extitisse ſomnia / quorù p[ro]ſens et admirab-
lius ſuerit euens / et responſa uatu numero ex parte ſony
conſiteruit. Quare nec semper uera ut neq[ui] sæmp falso virgilio
teste qui duas partes œ uoluit ſomorù. Si que falso ut dormiendi
cauſa iudentur / que uera immittitur aede / ut immès boni ac me-
lui hæ reuelatone distamus. Illud quod uenire inſtantem p[ot]
viri anima ex patre an potus ex matre an uero ex utroq[ui] gene-
renur. Sed ego te nec iure ab aneipiti uindico. Nihil eni ex his
tribus ierù est / neq[ui] ex utroq[ui] neq[ui] ex alterutto ſeruntur anime
Corpus eni ex corporibus naſci p[ot] / q[ui]m confertur aliquid ex u-
troq[ui]. De animis anima no p[ot] / quia ex re tenui et incôpbenſibili
nihil p[ot] decedere. Itaq[ui] ſerenday animarù ratio uni ac ſoli deo
ſubiacet. Deni[que] celeſi ſumus omnes ſemine oriundi. Omnibus
u[e] pater est ut aut ulterius. - Nam temor talibus no p[ot] q[ui]
niſi mortale ſgenerari nec putari pater cœtet / qui transfudis neſe
aut inſpirasse anum deſuo moto ſentit nec ſi ſentiat. Quando
tamen aut quomodo id fiat / h[uius] inanimo cum p[er] ſens. Ex quo ap-
paret no aparentib dari al[ia]s ut ab imo eo cœq[ui] omni deo patre
qui legem rationem naſcenti tenet ſolus. Si quidem ſolus effe-
at. - Nam terreni parentis nihil è niſi humore corporis in
quo est materia naſcendi cu[m] sensu uoluptaris emutat ul'reci

ſupræ

P[ro]

plat. et circa hoc opus humoris istius homo resistit nec amplius quicquid pōt. Ideo nasci sibi filios optant qua nō ipi faciunt Cetera iam dei sunt omnia s. conceptus iſe / et corporis infor- matio et inſpuratio anime / et partus in columns et quecunque ad hominem confuandu ualent Illus munus e q spiRA mus / Q ui minus Qi ugemus. Hā preſſ q uius biniſcio inco lumes ſumus corpore / et iuctu nobis exuaries reh ſubmi niſtrat / ſapientā quod homini tribuut qua terrenus pater nullomodo pōt. Idoq; et de ſapientibus ſulti et de ſultis ſa pientes ſope naſtuntur / quod quidā fato et ſideribus aſſignat ſed non est locus de fato differendo hoc dicere ſatis est q erāſt aſtra eſtientiā reru continent nihiſominus adeo omnia ſiuer qui aſtra ipā et ſecut et ordinauit. Inepi ergo qui hanc pote ſtare deo detrabunt et operi eius attribuuit. hoc ergo de mi- nere celesti ac preclaro an uta[n]ur innoſtra eſſu voluit pote ſtare. hoc eni conceſſo ipin hominē iurit ius ſacramenſi ſelga uit quo iutam posset adpisci. Dedit eni et constitut a duer ſarui nequifimui ſpiritu cum quo inhae una ſine ulla ſeun tatis reque dimicaret. Our aut deus hunc ueratōre genet huiu[n]o constituerit breuiter expona/ante omnia duer ſitatem voluit eſſe. Idoq; ulgo nō aperuit ueritare/ſedēn p. iuſſimus reueluſt. Que duerit as omne archanu mū di continet. hoc est eni que ſaſt iurutē/ que ſaliter nōmo eſſe/ ſed ne apparere quidem/ qua iurus eſſe nō poterit niſi fuerit compar alijus inq[ui] superin domi ſua uel ex- eſt et at oſtendat. Ham u[er]toria conſtare ſue certamine non pōt/ſic nec iuratis quidem ipa ſine hoste. ſeq. q[ui]m u[er]taitem dedit homini ſtatut illi ex conſtario inuicui (ne iur) odo torpens natura ſuam perderet/ euq omnis tatio ino e ut concussa et labefactata ſi mentur / nec aliter ad ſi[n]um fastigui posſit uenire / inſi prudenti manu ſemper agitata ſe/ ad ſalutem ſua dimicandi tenore ſ fund aperit. Moluit eni deus hominē adimmor talem illam leatitudinem deliato itinere peruenire. Daturus ergo iurutē dedit hoste/ qui ais hominu cupiditates et iucta imitteret. qui eſſet aucto er vorum malorum/ omniu machinator / ut q[ui]m hominē deus adiutam vocat/ ille contra ut i[mi]plat et traducat ad moruē, h[ic] est qui aut inducit/ aut decipit eos qui ueritan ſtudent/ aut ſi dolo et ſtudijs non quuerit/iurilem gerit animam

77

quæ solumui uigore late factare.cometur. Jufan da dictu et exere
crabilia molens uexat-interfici. Et tamen ut proferuit multos
ſicamutris iuctus proſtratus quod ſiſcedit. Magna è oni uis hois/
magna ratio. Magni ſacramentu/aquo ſiquis no defecerit/ nec
ſide ſiud deuionem prodiocert. Hic beatus. hie deni? ut brifter
ſinâ ſimulus Deo ſit necesse est. Etat eni quisquis hominè car-
ne mentur. Nam hoc corporaſulu quo in duti ſumy/ hois recepta/
culum est. Nam ipse homo neq tangi neq affici neq compchemo/
pot/ qua latet iuxta hoc quod iuxtir. Quo ſidelicatus ac tenor
in hac iuxta fierit quâ rano ey exponerit ſi iurute contempta
ſed dervys ſe carnius addixerit cadet et pîmetur interrâ. Stat-
ur debet statu ſiui quæ rectu recte ſoritus est ut prôpste co
ſtan torp. ſenfererit ſiterre quâ culeare ac uincere debet no
ſuere uti merebitur ſempiternâ = hec ad te demetrianæ
interi paucas et obſcuri fortasse quæ decuit pro reru ac têpo
ris britate porau. Quib contennis eſe dekeas, plurâ et meli
onire laturus / ſinobis indulgentia celitus uenerit. Tunc ego
te aduere phre doctrinâ er plani us et uerus cohortabor.
Statu eni multa porero litteris tradere/que ad uite brife tu
ſpecât/ er quidem contra phos quiſt ad turbanda uerita
tê pinnoti et Graues. Incredibus eni uise loquênte et argu
nîtandi differendi. ſublitas quêus facie dereperit quos
parim nostris armis parni uero ex ipso inter se 9tertione
ſupris reuicemus/ ut appareat eos induxisse potius errorre quæ
ſubſulte. fortasse munis qu tantu facinus audes. Parte
mur ne igrer tingu. aut opprimi ueritate. Ego uò libèny
ſub hoc onere deſerâ. Nam ſi am, tuli eloquène ipſus uniu
ex eplar abindens et melo quœ tibus/ quia tam pro uero ni
tebanur/ ſepe ſuporatus è/ Our desperemus ueritate con-
tur fallacem captoſamque facundis ſua propria ui et clarta
te ualiturâ. Jui quidem ſe patronos ueritatis p[ra]ſiteri ſolent
Sed quis pot est rem defendere quâ no diuicit/ aut illustrare
apud alios ſi ipse no uenerit. Magni indeor polliceri. Sod
celofh opus è munere/ ut nobis facultas ac têpus ad pro
posita proſequêda tribuatir. Q[ui] ſi iuxta è optanda ſapien
t/ Proſerio nullâ aliâ obcauſam Wiuere optaueri (qu[ut]
aliu quid efficiâ quid iuxta dignu ſit/ erq[ui] unlitare legentib
er ſinon a de loquêtù / quia tenuis in nobis facundi e-
trius est/ ad uuendu tamen aſſerat quod marime ne

cessarii. Quo p[ro]fò sat[em] me u[n]tisse arbitror et afflicui ho[ns] implesse filabor me[n]s aliquos ho[n]nes ab erroribus, liberatos ad iter celeste deuexerit.

Finis Lactanty firmamur de opificio hominis.
Liber Coeli Lactantii de j[ra] dei ad donat[ur] finip[it]

Nimaduerti sepe donare plurimos iderishmare
quod etiam non nulli ph[os] putauerut /nò trasti
dum. qui uel benest[ia] sit trinò natura diu
na nec cuquù nocere preſtiaſſime acceopti
me congruat potestat uel certe nihil cunet
ommino uel neq[ur] ex beneficenna eius quæſ
tu[i] p[u]eniat adnos /neq[ur] ex maleſenienta quæ
ſy[mali]. Quorù error quia ma[n] mus è. et ad
euer tendi uite humane thati spectat coargue ndus est a
nobis /ne et ip[os] ſkillar[is] impulſus auctorate bonun[us] qui
ſeputant eſſe ſapientes. Nec tamen nos ar[vo]gàtus ſumus
ut comprehenſam noſho inſenio ueritate Glorémur / ſed
doctrinâ dei ſequimur / qui ſat[em] ſolus p[ot] et teuclare ſecrethi
Cui] doctrine ph[il]o[pe]rtes exiſtuaue r[ui]nt nam teru[em] colecta
poſse de prehen[d]i quod nequaqua ſiem p[ot] / qui mens
h[om]nus tenebroſo corporis domicali curaſepta / longe aue
it perſectione ſubmo[n]a est. Et hoc diſſert ab humanitate du[m]
nit[s] / q[ui] humanitatis est ignoratio / diu[m]itans ſcienta / ſui
nobis aliquo lumine opus est ad de p[ell]endaſ tenebras quib[]
obſiſa est hominis cogitatio / q[ui]m in carne moratu[m] agentes
noſtris ſenſibus donare nò poſſumus. Lumen aut m[n]s hu
mame deus est / Quæ qui cognouerit er in perſis admiſerit
illuminato corde m[ist]eriui ueritans agnoſat - Remo[ro] aut
deo celeſhq[ui] doctrina / omnia eri[v]tibus plena ſt[ut] - P[er]ſeq[ut]
ſo[cr]ates cum eſſet omniu[m] ph[or]ui doctrin[m]us / t[in]ut ceteroy
argueret inſatiâ qui ſe alio[ut] tenere arbitribârui / aut ſe
nihil ſare / niſi unu[m] q[ui] nihil ſoret. Inſtelle[rit] eru[m] doctrinaz
u[m]lam nihil habere inſe certi / nihil ueri / nec ut p[ut]abat
quid[em] ſimulauiut ip[m] doctrinam / ut alios teſſelleret / ſed
u[d]it ex parte aliquâ ueritatem - teſtaturis q[ui] est etiam in-
uidio ſicuit tradiut aplatone / q[ui] nulla eſſet humana ſi
pientia - ado docteinam quâ / philosophi Gloraban

12 diu[n]de

tur contempfit. dicitur. ableat. ut ipfum profúma doc-
trina profiteretur. Q. nihil sere didiet. S. ergo nul
la est sapientia humana ut socrates docuit/ ut p[ato] tradi
dit/apparet esse divină. nec ulli alij q[ui] deo ueritatis noti
tiam subiacere. Deus igitur noscedus est. Inquo solvere
ritas est. Ille mundi patens et amidor terium/ qui ocu
lis nō uderit/ mence iux cernitur / Cui teligio multis
modis impugnanti s[ol]eret ab his qui neq[ui] uerā sapientiam
tenere potuerint (neq[ui] magni et celefhs archam comp
hendere rationē. Nam cum ſint gradus multi per quos
ad doma lui ueritans ascendit/ nō est ſiue cultiber-
euch ad ſolimā. Caligannb eum ueritans ſiſgore lummi
bis ( qui stantem greſſum tenet/ nō poſſint re volu[n]tur
implanu. Primus aut gradus est intelligere religiones et
aby cere impios cultas humana manu fabricatoru. Seru
dus uero per ſpicere animo q[ui] imus ſit deus ſummus eum
potestas ac providentia eſſererit ap[ra]nspio mundi et
gubernaret in posterum. Tertius cognosere ministriz
eus ac nuntiis quē legavit interram Quo docente libe
ran ab errore/ quo implint tenebamur / formam, adue
ri dei cultu uſtina diſteremus. Ex quib[us] omnibus gradib[us]
ur dixi pr[on]us est lapis et ſanus ad tuinā nui poſes in
comitaſa stabilitate ſigamur. De primo gradu eos exeru
ti uidentus / qui cu[li]a failsa intelligant / tamen ueru nō m
uenumt. contempitis q[ui] terrenis fragilibus q[ui] ſtulariis
non ad colendu se deu conferimt qu[ui] ignorant / sed mu[n]
elementa mirantes. celum - terra - mater - ſolē - lunā - ceterem
q[ui] aſtra uenerat dir. Sed horu[m] imperitius wargutus in ſe
cundo diu[narum] inſtitutionu libro. De ſeundo uetigi
du eos diamus cadete/ qui cu[li]a ſentiant unu eſſe ſu[m] deu
ſide tamen a[phi]s uerenti et failsis argu[m]us capti / alter-
de unica illa maiestate ſentimt q[ui] ueritas habet. Aliu aut
figurā negant habere ultam deu / al[ut]ullo affectu ſimule-
ri putanr / quinā ſit omni[us] affectus imbeillitatis / que[m]
deo nulla est. De terſio uero hi prenpiannu / qui cu[li] ſi
ant legatim deu euemq[ui] diu[m]i et immortalis tepli
conditorem / tamen al[ut]nō acupunt eum / al[ut] alter ac
capunt q[ui] ſides poſcit qu[ui]s et parte lam reſutau[m]us
inquarto ſupradicti oporis libro / et te ſutabimus poſtea

falsas

diligentius cum responſe ad omnes ſectas permiſe / que ueritatem dum diffipint al' disputant/per diuermunt. Huiu uero contra eos dixerimus / qui desam do gradu la- pſi / praua de ſummo deo ſentiunt. Aunt enim quidam nee gran ſicari eim cuiqua nec uſtati. ſed ſeuari et quern imorta- litatis ſue bonus perſiui. Aliy uero uatollit gruſ træſt deo. Hatura eni ſiua ueritate pſentè ut no male ſicâ eſſe debere ita omnes phî de ira ſonſenuit/de giu diſtrepit. ſed ut adpiu politi mareriâ per ordiné deſcendat oratio/huiu moſtatiu nobis erequendi partitio e. Cui duerat et repugnâtia ſint ira et gratia/aut ira tribuenda est deo et gloria detrahendu/ aut utruip pariter detrabendui/aui amplius p[er]ter hoc nihil p[ot] capere natura/ut necesse ſit in uno ſtortu aliquo uex. quod q[ui]ur muemri. Conſideremus ſingula ut nos ad la- tebras ueritatis et ratio et ordo deducat. Primu illud ne mo deo dixit unqua iraſa eu tîmo et gru no moueri. Et eni diſconueniens deo/ut eymo potestate ſit p[er]dius qua noceat et obſit/p[er]deſse uero ac bon facere neq[ui]. Que i[gr]t in tio que ſpes ſalutis hoib p[ro]ſita e/ſi malorum tîmo aucto- e deus. q[ui]d ſi ſit ia maiestas illa uenerabilis /no aduinus pore statez eu licet ſuare ac liberare /ſi ad tortoris et car- nifias officui deducetur. Cui aut uideamus n[om]odo mala eſſe m[or]b humanis ſi eti[bi]bona un[us] ſi deus e auctore eſſe alteru necesse e qui conſtaria deo faciat et det nobis bona Si e[quo] noie appellandus e. Cur nobis qui male facit no tior e P[ille] qui ſene. Si aut nihil p[ot] e pr[eter] deu/abſur- dum eſt etiamu purate dum uâ potestate qua nihil e[mi]n/ nihil melius noſere posſet. Et i[de]o nemo c[er]it qui auſtret id diſere/ quia nec rones h[er] nec uſſu mo p[ot] credi u[di]a ſonuere/tranſeamus et ueritate alibi reſi[m]. = Quod ſequimr de ſcola epi[ca]uri. S[ic]ut eu in[eo] no eſſe/it ac gru[bi] quidem. Ham eu p[ut]a[re]t epi[ca]uri alienu o[ſ]e ad[oe] male ſi- tere/quod ex aſſectu u[ra]ndio p[er]uq[us] naſtatur ademer eu et bene ſiueriâ/q[ui] u[de]bat conſequens eſſe/ut ſi habear uâ deus/habear et gr[at]z. I[ta]q[ui] ne illu viuui concederet/et iur- tutis ſeaf ex port[em]. Et hoc inqui[te]bat us et in[cor]ruptus e/ q[ui] nihil aurat/neu ip[er] h[er] negorui neu alteri ex h[ib]or. Deus i[gn]ur no eſt./ ſi nec mouetur q[ui] e prop[ui]z uiuets nec facit Aliquid i[po]ſſible ho[ui] q[ui] e prop[ui]z deo/ſi o[to] nullâ h[er] no[ui]n-

† aut ma demenda gt et
gra rubuenda aut nunc
detrax, emu alud

iij

† p[er]deſi u[no] poſſe

v

tare, nullus actus, nullâ demus administratione que deo digna
sit. Et que major/que dignor administratione allignari pôt
que mundi gubernatio: quâ aura uiuerit, marimeq, generis
humani cujus tamen subiecta sitt. Quidam dignus, trâppu
deo. Que ergo in deo pôt esse beaitudo si semper iuuerit et
imobilis torpet. Si p[ro]camb surdus, si colè tiby cerus. Quidam
dignus, proprui deo, quâ p[ro]identia: Hz simbul p[ro]uert amavit
omne dimittatê. Qui ergo totâ iu[m totâ deo sub[us] tollit/
quod alud dicti, nis deu oito nò eê. Demus qu[ur]tullus ap[pr]
sidomo dictum refert id epicurus sensisse, nullus deos eê. H[]
ea que de dys locus sit, depellen de inudie caufa dixit.
H[uius] uerbis illu deos telinque/ re aut ipa tollere quib[]nul
lum motu nullu tribuit officiu. Quod s[it]a e[quid] eo falla
cus, quod a[pi]iente et gravu iu[m]o debet e[]alienu. H[]c u[er]vo
si alud sensit et alud locutus e[] quod alud appellandus e[]que
deceper, bilungus, mulus, et p[pe]a sultus. Sed nò erat tâ
uerit us epicurus, ut fallen[io] studi o istologreni. Cui hec et
scriptis ad eternam memorâ confignaret. Hz ignorantia
ueritatis erant. Induc[er] emi ap[pr]incipio uem similiandem
um si[ne] necessario in ea que seq[]batur in iu[er]rit. Prima
en[i] si[ne] s[ui]t utam in deu nò quenire. Q[u]d am illu ueru et me[n]
p[ug]nabile u[de]reni, nò poterat cons[ey]na realis re qu[]
no affectu computato/etam certos affectus ad imor em deo ne
cessitas ipa cogebat. I[ta] qui nò u[de]reni, ut qu[em] nec g[ra]mo
uerit, q[u]d est iu[re] contrarui. I[am] sic nec iu[ra] in eo nec g[ra]mo
ut qu[em] nec menis nec letitia nec moru nec m[is]icordia. Q[]
na est emi ratio actus affectus, una monito [que] in deu cadere
nò p[ot]. H[ui]s nullus affectus in deo e[] quâ quicquid affectur,
imte allu[m] est. ergo nec e[ra] illu[m] rei nec p[ro]identia e[] meo-
liu[m] p[ro]vent su
p[ienti] omni d[omi]n:
tinu[m] / re[ra] qu[em]
femui, obtruiet Hz
quum e[]t cura
at in eo

179

ad ilud quod territo loce propositus est. — Ex istin mātur
sunt et alij nō nulli aliquanto melius de dictuitate sen
ſitte/ qui aut grām in eo eſſe. iram nō eſſe. ſturabili
ac popularis oratio nec cadere in deu hanc iu poffitutāe
ut abillo ſe le ſu pule t/ qui leſi nō pōt ut quætilluer ſtā
maestas concitetur. per turbinem in ſimat/ quod e chene ſi
gruitans. Iſ ſen commotione mentis eā de pernubatione/q
ſt a deo aliena. Qſi hominē quocunque ſit ſapiens et
graus ira nō decedat/ ſiquidē cī in animām cujus cīnabit ille
lur ſeua tempestas tantos ex citer fluctus ut ſi nāt matis immu
tet. Ardeant oculi. os tremat. lingua timber. dentes con
crepent/ alterus multī maculer/ nuſ ſuffusus rubor- mi
pallor albestens/ quāto magis deu nō decedat tā ſeda multa
tio. Et ſihomo qui habeam imperuī ac poterat lare nocerat/
per ira ſanguiē fundat. urbes ſubuerat popula delect. pio
uitas ad ſubundam e redigat/ quāto magis deu qui habebat
toruſ generis humani poterat p[ainui]us ſuſte in uſuā
credibile ſit ſi inſa ceretur. — Aboſe iſt ab eo tam magni
tam p[]maosſi malu oportere. Et ſi abſt ab eo ira et cito
tio/ qua et de formu et nora e net auq maleſarat/ miſul
alud ſupest/ niſ ut ſit lenu. ſin quibus. p[]ro p[]pens b[]rifi
cunctor. Ira eni demu et cons oinu pater et optimus mox
mus dicta poterit/ quod expectit diuina celeſus q[]ui nātu.
H[]am ſi inter homines laudabile incendie peſte potuſq[]ui noce
re/ illuficare q[]ui occidere/ ſi aluer q[]ui per d[]ere/ nec in merito in
nocenca inter iu[n]nites numeratur. er qui hoc fecerit diu
ginur. p[]ſernir ornanir. benedirs o[]h nonq[]ui celebrat[ur]. de
miq[ui] ob merita et b[]rifiq[ui] deo ſimilu[m]us iu[n]canir/ quāto
magis ip[]m deu p[]ar est- diu[n]is p[]reſon[s] q[]ui in n[]ub p[]eſſelle n[]g
ab o[m]n- terrena labe ſibmoni diu[n]is et celeſub b[]rifiuſs o[]c
genus hominu[m] p[]meteri. Speo e ita populari q[]ui d[]ur et
multos illicuit ad tre d[]e ndu[n]. Sed qui h[]oc sen n[]ut aduerit
quidem p[]ro p[]p[]uſs accedu[n]t/ ſi imparte labu[n]t naturā rei p[]au
conſi det antes. H[]am ſi deu[n]s n[]o p[]raſa[n]t iru[m]uſs et munuſs
n[]er p[]ios uti[q]ui uſtos q[]ui diſlit. Eſto c[]onſt an[]or est a[]t or u[n]
loru[n]/ qui et ira ſimul ac granā tollu[n]. In iu[n]ing eni duſi[n]
aui in unāq[ui] parte moneri nec eſſe e[]ui in neſtui. Ira miu
quibonos diſlit et malos n[]b odit q[]ui nec bonos diſlit/ qua
Et qui malos non odit

Et qui malos non odit

et diugete bonos ex odio majoru qent. et malos odiffe ex
bonori caritate delectavit. Nemo est qui amet utinam odio
morns. nec appetit luce/nisi qui tenebras fugit. ad teo non
ita consua est ut altera sive altero hignequat. Siquis
duis hirs in simula ruos boni ac malui/nos unq. aut abos
odit aut ambos hiribus et honore psephen. Qo'd huc faciat
et inguis et sultus est. si boni et alioquin amice et
omniat. et commu ac familie suus quomodibh rebus p[rae]fat
nisi nero maleris. ubi rity. nuditate. fume. s. uti opediby
puntit. ut et me ex eple cereis fit ad non pecanobu et illead
pmereat diu/ut alios meus morreat. alios honor puoeret
qui ergo diligit et odit. qui oditer diligit. Simpreni
qui dilige debentur. simi qui odio hir. et s. aut is quid
ligit confect boni in eos quos diligit/ita qui odit irro
gat malatis quos odio hib. q[ui]dargunt mihi quia ueru est diuſo
ui multo pacto p[ot]. Nama ergo eri filia coru quaeque
detrabat. si illi ut ostendimus ex parte non orant/ si id quod
melius est ex duobus rennet. h[uius] quos ratio et ueritas ar
gunt ena h[uius] in ducit filia uero suus pro inmaximis
erant eadeat. Non enim is oportebat eos arguntur/ quod
tenent non trafactur/ et gofer trafactur. Siem cerni et indu
bunam flisser non uisa deui/ ame ad illud alteru ueniri est
fer necessary. Cui aut magis fit ambiguum de una pene mani
fertur degradat/ abstruat est ex incerto certi uelle ſubuer
ture. Cui fit promptus deerns in certa firmare. hec est
de deo phиз flue. Alid p[ro]ea nihil quiſque dixit. Q[ui]ſi hec
que dicta ſint filia esse dephendimus/ ieru illud eximui
ſlipereſt in quo ſolo p[os]it ueritas mueniri/ q[ui]daphis nec
ſlifepri est unquam nec aligni deſensu/ Conſe quos ac ut
traſatur Deus qui g[ra]nominuerur. hec tuendanobis et
aſſerenda ſui est. In eo enti ſuma omnis et eno rei
ſnomus ſueratur. Hoc honos illus debet p[ot] eo si nihil
p[rae]fat exenti/ nec illius metus in non traſanur. nd colde
nt. — Cumque ph[il] per ignomaniā ueritatis aratione
deliuerunt. atq[ui] inervires manderint mextricabiles.
S[ic] enim ſdet his euenire q[ui] utarum utam nesuendi et no
fatenti errare/ ut uagenur du[que] p[rae]mitti obuios crube

Tunc autem

sum alteru sed tu
bunt alere dederunt
nōmi d[omi]que quō stru
et dederunt

† nec g[ui]n g[ui]naut si illi
q[ui]que g[ui]n d[ui]g
moni ego et wasur

Et ut

Et u[que]

fuit. Illud tamen nullus phis asseruit unquam nonnitur inter hominem ac pecudum interest. nec eo quia sibi modo sapientia, quumque lectorer rationale animal eum mutis et urinationibus coequuit, quod facuit quodam imperiti auq. ipse pecudibus sf. miles, quicui ventri ac voluptat sevelit indere. aut eadeque ratione se naros qualibetque spirant, quod dicta ab hominis est. Quis enim tam in dictus ut ne ssear, quis tam impruens ut non sestat in esse aliquid in hoc dictum. Nòs dù ne nio adjuvites, alii et ingeny quib[us] hoirs se cernere cito. Hoc ne ipse corporis sanguis et oris figura declarat, non sibi mutis, pecudibus equales. Isteri natura in humum pabulatque pro strata est nec h[uius] cœtè est vel quod non mittentur. homo aliter dicto atatu. ore sublimi ad consors planctus, homo aliter exeritat se, confect ei deo multu et ratione ratio cognoscat. Proprietate seu est animal ut ait. Cito præter hominem quod hibear aliquam notitiam dei. Solus enim sapientia instructus est ut religi onem solus intelligat. Et hoc est hois ac mutori vel popua uis la distantia. Nà cetera que iudicatur est he hois propria et sìnon sunt talia in mutis tam en similis uideri possunt. Proprius hois ibmo est, tamen et in illis quosdam simulatores Simonis H[uius] et dimocritè edunt boni iuris consiliorum et cito se ex集uolio iudicem, granulam diu officium uoces declarat. Hobis quidem uoces iudicem in condite, sicut illis fortasse nere. Et ipse qui sentient ligunt uerba sunt. Denique in omni affinitate certas uoces noms exprimunt quib[us] habent in consensu. Et ipse quod est hois pro priis. Et tamen iudicem in alia quod alia, quod sibi lenne, cito ad lumen gestum. Auires demylectent. Tacti contrahunt, honores, seyenant. Oculos in lastium redibuntur. Quis tam ho[ui] produx quæ ratio et providentia futuri. Atqui sunt alia quæ litteras sive diuer[s]as et plures cœtus pamo[d]er, ut sì quod perculer inderit, fuga pamo[d]er obfessus. Q[ui]d[um] facerent nul[us] esset ilis intelligentia et cogitano. Alia p[ro]vident inforum ut ingentem formce farris acerum. Comportant h[uius]mores, festate labore ex peritur, et in medium quodam retro nunt. Longuè est s[ic] et eque uelam, que asingulis generibus alii fieri solent, humane solertie similimam. Q[ui] s[ic] ho[ui] omni que acribitho[ui] solent in mu[n]s quoque depbenduntur, similiter de apparet solam esse religionem curi in mutis /ner

testa[que] ſpomit/ut apud que patuam ſele et revocat nonnecesse veniret, veniret h[uius] memoribus

Hestigii

uotigni aliquod nec ulla suspicio mueni pòt. Religions est propria utinam/que nulli alio animal attingit. hódiem inblis imporat. cetera sibi conaliat. sìt. Justitie aut dei cul rus attribitur quâ qui nò susepit ac a natura hois alieny utam pendit sub humana sspè utuet. Cum uero acceteris animalibus hóre penesolo differamus q[ui]soli omnui diuui nà uim potestare q[ui] sentimus / In illus auìt nullus sìt intellest? dei/ Certo illud fieri nò pòt ut in hoc uel muta plus sapi ant ut humana natura cœsplant / cu ho[rum] sapias et cuneta que spirant / er omnis teru natura sub ertur sìt. Quare sìt. tio s[ui]us ho[rum]s hoc p[ro]cellit et superat ceteras animàtus q[ui]soli notur in capit/apparet religion è nullo mò posse dissolui. Dissoinentur aut religio s[ic]erdamus epicuro ulla dicentem omnis eni per se duum natura necessè est. Immor tali èsima cùpa ec fruatur. Semota anotis oculis seuntur, longe jam prueta dolere omni prueta perelis. spà s[ui]us pollens opibus ni[li]ndiga nostri. Nec bene pro meritis capitur nec tangitur tra. Oue cum dictur utri aliqué cultu deo putat eò tribuendui, am euertur omnem religionè. Si eni deus nihil unquam boni tribuit / sicolen tis obsequio nullâ grâm reser[at] quid tem uam tâsultu q[ui] tem pla edificare tem famularè munuere ut nihil assequamur. At eni nùm excellentem honoram oportet. Quis honos deberi pòt nihil curaui et ingrato. Am aliqua ratione obstricti esse pos sumus ei qui nihil habet cœ nobis caui. Deus inquit. Cicerò sitalis est ut nulla grâ nulla hominâ caritate tenen tu. valeat. Quid eni, proprius p[ot] nemini. quod contemprus duci p[ot]tut in deum. Valeat inquit. Ibi habet ac recedat qui prodeſſe nullipòt. Q[ui] s[in]negau deus nec h[uius] nec exibet. Cur ergo nò relinqua mus quonens hominu confuciz fallere licet ac leges publicas citoſcritare. Utacui; nobis latendi occasio arriserit / auſeraz aliena uel ſine cruore u[er]a ſanguine si p[re]ter leges nihil est. Imph quod cœndat ſi. nec dimi ſentur. Enaurus religio nem funditus c[le]t / qui ſublata consilio ac pertubato ut te sequitur. Q[ui] religio collu nò p[ot] ut et sapientai renne amus q[ui] cois ſi ultra tuor[em] / quò religio ip[er] fine metu teneri auìt custo diu p[ot]. Quod eni nò meruitur / contenitur. q[ui] contemnur uti q[ui] nò colitur. I[ta] ſi ut religio er maſtus

IX

+ ſit/effi ey] p[ro]priu[n]ſ

/ conſutamn[us] e

et honor metu conſter. merus aut non est ubi nullus trascatur. sive igitur grām deo ſiue iram ſiue utriusque derrāvis / religio ne tolli necesse è ſine quaita hominu multitutā ſcelere ſima nitate completu. multu emi reſenat homines consilia ſiere damus nos uneſſectu deu iuere / ſinò ſin que gerim uderi deſuper / ſed et que cgitam aut logmur uderi adoo puros? adeni p[roſt] id citoere ut q[ui]dà p[ur]t[ur] no ueritatis gr[at]i tate / q[ui]m leges consilia punure no p[ur]t / niſi aliq[es] deſupior imperdant ad combenda p[ea]ta. Fals[as] è igr[ui] oſis religio. et di uinitas nulla est. ſi auſris prudentib[us] unuſa consilia ſp[er] qu[or]tus i[n]nocentib[us] uuatur. d[igna] hec et amata qua p[ro]p[os]u[m]us alio[ra]q[ui]to est†. Cum ſentēne ph[os] p[ri]or is temporis de p[ro]p[os]u[m]us ſo[n]ſenſſent / nec ulla eſſer du bitatio quin mundus adoo et toccasset instructus et t[em]e te gererur / p[ro]mus ouiu[que] t[ag]oras ex tritutè t[em]porib[us] ſocvatis quiſi bi diceret no liquere / utriu[m] effet aliqu[as] diu[n]itas n[ec] ne. Q[ue] dispu[tatio] euſus adoo impia et contra uerit[ate] et t[em]e religione u[d]icata e[m]t et p[ro]m ath[em]u[nſes ex pulerit ſuis firub[us] Et lib[ros] eu[m] in comtione quib[us] hec ſo[n]tnebatur euſerint. de ru[m] ſi[n]a no e[opus] disputare / q[ui]mui cernu[m] n[am]tut. Post hec ſocvates et auditor eu[m] p[lato] / et qui de ſola platons t[em]qua ruu[m]i in duſas partes p[fl]ureret stoici et peripatetic[em] in eade[m] ſuere ſi[n]a qua p[ri]o[res]. Poſt eu[n]o e[m] carus deu quidem eſde d[ur]ie / qua necesse ſit eſſe aliq[ui]n m[undo] p[it]ans et eximui et teatui / p[ro]p[os]u[m]us tr[ia]nu[m]i ſi[mi]l[ite] qu[em] du[m] p[ro]s nec roſe ulla n[arte] nec fabricat am[tru]o[m] / ſi nam[ter]u[m] quib[us] d[am] minutis ſem[bi]u[m] et inſcrubilib[us] glo bat[u[m] Quo quid repugnato[m] e[m]t p[os]ſit no u[de]o. e[m]t si è d[um]que p[u]des est ut d[um]s. n[ec] al[ui] et p[ot] duu[n]itas tribui / niſi et p[ter]ita teneat / et futura p[li]p[it]at. C[ui]g[er] p[u]d[è]tā ſuſtillit et deu negavit d[um]. Cui aut deu eſſe p[os]ſus è et p[u]d[è]tā ſim[el] eſe c[on]ſeſſit. altum emi ſi[mi] altero n[ec] p[ri]ſus nec i[t]elligi p[ot] veri[m] his poſt eu[m] p[ri]b[us] q[ui]naph[ia] deſpo[er]uerat ex tritutè a[th]o[d]a dyagoras / q[ui]nulli eſſe o[d]o deu d[ic]eter. Ob e[m]q[ui]s ſi[n]a n[ota]k[em] è ath[em]us. ſt[em] cyr[eneu[s] theo[cor]us. Ambo q[ui] nihil nou[m] po[ter]it rep[ire] / o[d]ib[us] i[n] d[is] et i[u]n[tu]s / maluer[t] so[n]tra uerita tem[]idnegare / in qu[uo] p[ri]o[res] unuſi ſi[mi] ambiu[n]iare ſent[em]

† 1. quæ necessitas mediterantur et breviter atque brevius est

P. 1.

T. p[ro]nudus frater

nât. in se qui tot seculis / tot ingenys asserit àm休 ofensam p
iudennâ calumniat. / Cui ergo: ut ius estos minutos et in
ertes phôs rônean uero ieritate p[st]àtui niu[]u refelley, an
ponus in utroq[ui] / R. p[ro]àdùs est ne loğy aueritate tenage
nioro. Cui nolit duina pu[]estia fon ee mùdù aut p[ne]pi
is inter se tenet e[]oeutihy diat ee c[]oeretù/aut tepête nã ex
inste- nam uero ut straton ait hiènse wim gignèt et
minuendo. Et àe nec s[]en]si h[]rè illà nec figu[]nà ut strelligay?
omnia qui si sua sponte ee gnata nullo artifici n[]acuerre.
Vitriç uan à et in possibile. Seo hoc euerut ignorându害 uerita
tè/ut e[]u[]dius pot[ur] ex co giter q[ui]d s[]en]nât q[]d i]ò de poſtate
Primum minuta illa ſemina quorù c[]òriu[]s ſu totù wisse mùdù
loquutur ſi[]n ait unde ſi[]t quero. qui illa uidet un[]y, qui
ſenſt quis audivit. Anſi us leu[i]ppus oalios habuit. ſo
lucimţe[] qui p[er]ſo[]ſus omni c[]ens et ex c[]urſ ſuit/q[]u c[]a loſe
tur/ q[]ui nec oger q[]u[]s ſe] duare n[]e domiès poſſet ſen[]tare.
Quam vor ierimns confit are oïa ph[]i ueteres diſſerebat. ille
noluit/ ne alterus uessi gys iudètur iſſtere. H[]i p[]or]y ee
m[]to]ia alio uoluit eſse p[]inor diu q[]uec iudèri poſſit / n[]t. tangi n[]
illa corporis partes ſen[]tiri. Tam minu[]t fluit in quit ut nul
la ſit acies ferri t[à] ſubtrius qua ſecari ac dui[]di poſſit u[]n[]d
nomem ip[]o]ſuit arhomoy. ſi o]cure tebat ei q[]u[]s ſi una eſſet oiby
eade[]p[]s n[]a/ n[]o poſſet res efficere diu[]er ſas t[à]tate uarietate
qua[]tis iudèmus inſe múdo. D[]i]t ergo ſoua ee et aspera Et
vuntanda er h[]amata. Qua[]t o me ius fuent tacere g[]i] in uſue
t[à] miſibiles tam manes h[]rè linguà. Et quidè uereor ne n[]o
minus deu[]iare iudèatur qui h[]c p[]ut et reſſellenda Respon
demus tr[à] uelut aliqua di mena. Si ſoua ſ[]t et rotùda/uq[]y
n[]o p[]it se] appre hende re ut alij[]y corpus efficiat / ut ſiquis mi
lu[]i uelit in ul[]na evang[]itanonè constrіgere lenitate ip[]a
grani[]ov[]u in miſi[]z cori e[n]ſinat. Aspera in quit et angula
t[à] ſi[]t et h[]amata ut poſſit coheret. Du[]i dua ergo et ſecu[
bi]a ſ[]t. h[]amos eu[]n nec eſſe è et angulos omne re ut poſſu[
amputari. I[]ta quod amputari ac duelli p[]òt / et iuderi p[]ore
tit et teneri. hoc in quit p[]r]anere quiets mon[]h y uolit[]nt. Et
huc ac[]q[]ui illuc ferutur ſi[]n pulu[]eris minu[]as iudèmus in

ymane w[]r]quich

sole cum per ſonestâ radios ac lumen imiserit. Ex his arbo
res et herbe et fruges omnes oruntur. Ex his animalia et aqua
et ignis et unuſa gignuitur et iuris ſi mea de le soluitur. ſer
it hoc pôr quodui terebus parus agitur et his erit miuus concure
tus est impleur num perfecte in ſane nihil ulterius adiàpos
ſe. Et muient tamen ille quos adderet quin omne inquit inſu
tù nec pôr quæqui uacare/ necessè est gignuabiles eê müdos
Oue tâtaus ſuiit arhomavù/ ut moles tam inextimabiles ex tu
mmuns conglobarensur. ac primum require q[ui]ſt istorù ſemum
uel rano ul origo. Si oni ex illis ſut oïa/ ip[a] igitur unde eê dicem
que nà tantà copià ad effinendos inuabiles mundos ſubmi
ſtraut. De hoc loquamur inquo ſumus et què inſemus. Alit owa
ex induudius computuculis fieri. Si hoc ita eêt nullà res unqù
ſiu gùſ sexine indigeret. ſine ovis alites naſcentur. alit
o[u]a ſine partu. Item cetera uiuëtia ſine cœut. Arbores et que
gignuair eterra propria ſemma nohalerent/ que nos quon
die tractamus et ſerimus. Cum ex firmito ſeges naſcentur/ et
iuris ſus ex ſegete firmiù. Deni[que] ſi arhomavù coino et 2globa
lio efficeret omnia et inaere unuſa/ conſtocſent/ ſi quidem por
name arhomu volutat/ cur ſine terra ſine radia[ba] ſine hono
re ſine ſemine. No[rum] herba no[rum] arbor non fruges oriri aut gene
ari p[ut]t. Vi[rum] apparet nihil ex arhomus fieri / q[ui]uidè unaque
res h[ui] prop[am] certa[que] natura. ſui ſemen. ſi à lege aberòrdio
datam. Deni[que] lutren quasi oblitus arhomov[us] quos afterbat.
Et tedar gueret eos qui diu[que]t ex nihil o fieri oïa/ his arguithis
uſus est que contra ip[er] ualerent. ſic en[i]dixit ſim ſi deni[no]
fierent ex omnib[us] rebus omne gen[us] naſci posset niſ ſemine
egeret. Item poſtea Nihil igitur fieri de nullo purandù è ſe
mine. qui opus è rebus quoque create deris in terras poſ
ſint p[er]ſorte per auras. Quis hunc putet habuſſe cerebrù/ cu
hec diceret nec uideret ſibi e[que] contraria. Nihil en[im] per arhomos
fier perinde apparet q[ui] ſemen auq[ui] rei certi è/ niſi forte
ignis et aque naturam ex arhomus œc tredemus. Quid q[ui] diu
ſim[us] rigoris materie ſi iſtu uchemennore collidatur/ ignis et
cuhar. Nú[m] inſerro aut ſi lucte arhomid latet. quis inſuſit aut cur
ſua ſponte no[rum] emerat/ aut qu[em] ſemina ignis in matia fringi
diſima p[ro]manere potuerit. Omo[rum] ſuſi è ac ſervit. Orbiu-

† 43. cœnamut ut
impune d[omi]nis delinavit

tren plenique si tenueris in sole celerine quod ab qua teret
get ignis accenditur etiam indurisimo frigore. num etiam ma
qua igne esse credenda est, at qui terebile igne ne estate quidem
accendi p[ro]t. Si cere inhalueris uel ei vapor leus aliquid attin
guerit, aut trustam marmoris aut laminae / paulatim p[ro]minens
simos vives aqua concrescit. Item de halitu terre aut maris
nebula existit, que aut dispersa humefacit quicquid terorit
aut collecta marduos montes in sublimem uento rapti staphet
innubem atque imbres maximos decuit. Vbi ergo dimus liquo
res natos esse -nui inuapore nui inhabu[n]i - ni mueto - atqui
nihil poteristere in eo quod nec tangitur nec in detur. Quid
ergo dicatur de aedibus loquar. In quorum corporibus nihil siner
rone, sive ordine sive unutate sive specie figurati iudemus /
adeo ut solerit t[em]ima omnui partu[m] m[or]bruvit, descriptio celi
ac fortuna repellit. Sed putemus artus et ossa et neruos et san
gunem de aethomus posse ceneres c[ere] / quid sensus cogitatio me
mora ingenui quibus s[er]ib[us] waugeat, eximenter posset. A]minutis
simis moiit. Sunt ergo alia memoria. et i[n]tig[ui] nemo iudet. h[uius]que
sive inutibuslibet sint quinque, cur igitur nemo iudet. h[uius]que
sive in homine consideret, sive tactibilia i[n] uemant sub aspectu / ratio utraque conside re quid n[on] iudet. - Quid ergo sive tanquam cœutia p[ro]t aliquid efficeret ratione. In demus eni nihil e[que] mo[m]undo / quod n[on]ht nemo maximam mi- trabilis r[on]em. Que quia super hominu[m] sensu lumen ingenui est, cu[m] rectus q[ui]diu[n]e p[ro] studentie tribuenda e[m]. - d[omi]n[ibus] mulactu[m] ho- minus et statu[m] ratio et ars finstit ap[ro] ho[n]nem de frustreste, mere concurret etib[us] putabimus. Et quod simule ueritas inifi- ero. Cum s[ui]mui et ex cellens artificiui / nihil alud n[ui]s um- bram et extra ma corporis limamenta posset imitari. Hum- poruit humma solertia dare operi s[ui]o ante mori alque aut- sensu[m] Omitto usi[m] iudemi / audiendi odorandi ceterorum, et m[or]bror[u] uel apparennti uellatenent[ui] mirabiles unutates. - Quis autem poruit / aut cor bois aut uorem, aut ip[s]a[s] sapion tam fabricare. Quis quidem igitur sanus existimat q[ui] homo ratione et consilio facere n[on] posset / id concurret su[m] aethomoru[m] p[ro]s im consueurrerunt perfici potuisset. Inde inque inchoam[ment]a p[ro]s in iudicium, dum i[n]solunt effecionem curam q[ui]que t[em]i deo dare. Con-

delinuerunt

conſiuerunt ut et alii
p[ro]bula[m] p[ro]ſi ut et alii

cedamus tamen ing. ut et aeternus fiant. que terem. sunt
nus etiam celebra. Deos ait. incorruptos eternos teares
eſse ſolae que dant immunitate ne concurſu aeternam
concret. eſſe inſeam. Siem. Nos quoque ex illis constitutus
ſet / diffipabiles fierent ſemibus alii / ſolutis / etiam ma
ſturam ſiuan tenderentibus. Ergo ſi eſt aliquid quod aeternu
non eſſecerint / cur non ce tertia eodem mode intellig amus.
Sed quero anteſſ mundus prima eia ſita generaret / cur
ſibi dy habitaculī non edificaverint / Nodicit ut in aeterni
conſent celu. ſentent. adhuc dy per medium mane pende
ment. Quo igitur consilio qui ratene decenſu acerno ſe atho
mi congregauert ut et alijſaferunt treue conglobare tene
cehim deſtiper tenderentur tanta ſideru uarietate diuinae
ut nihil unquam er egitari poterit ornarius. Tanta igitur
uicar er tanta / pōt exſutimare juſſio effecta eſ consilio. niu
la prouidentia nullaratione diuina / ſed ex aeternis ſubi
lius exſius concireta eſse tanta miracula. Hōne pōdiogio ſi
tale eſt / aut notu eſſe hominē qui hoc diceret / aut eſt tritio
qui crederent ut democriti qui auditor euis ſiue / uel Epicuri
inſuē uanitas omnis delectuā paſſus proflurit. At eni ſlout
alii dicunt / natura mundus eſſens us / que ſensu et figura
caret. Hoc uero multo e absurdius. Si natura mundi ſeret
consilio et ratione fecerit necesse e / ſe eni facte aliquid qui
aut nolimare faceribit aut ſeram. Si carent ſensu ac fi
gura / quod pōt ab ea fieri / quod et ſensu habeat et figuras / niu
ſi forte quis arbitretur niu ammalu / ammalu / ammalu / ammalu
nunc formam animari potuisset. Aut ita cedat ſpem tam
prouidenter aduillitare iuuentrui temperatā / necio quo
casu ſine combitore ſine artifici ſubito eructisse. Si quid in
qui e Christi p[ro]efficat ea que homo liceat ratione ſit p[ro]
tus facere non poterit / 10 profecto est maus et fortus et ſap
entus homine. H[om]o aut nō p[ro] facere celebta. Et 10 illus
quod iec efficiat uel effecerit / ſuperat hominē / arte. consilio
prudentia potestate. Quis igitur p[ro]eſse nulius aus. Natur
quam uel un matre eſſe teruiputant / Amentē nōt[ur] nihi effi
ciet unquam nihil molietur. Obi eni non e cogitatio nec mo
tus est ullus nec efficacia. Si aut consilio utitur ad incipien
dum aliquid / ratione ad diſponendu / arte ad efficerent / uir
tute ad consiūmandum / potestate ad regendu et continendu /
cur natura potus q[ui]e œcues nominetur. Aut ſi concreuſe aco
moru / uel catens mente natura ea qui uademus eſſet / quero
cur celum facere potuerit, cur montes marmoreos fecerit

fubur at

arbo autōmōrum notum ponuit

columnas et simula csa vii. non fuerit. Actumno debiteat at homini
et ad hec officia nda cum curret / flowe nullâ positione
ichquerunt qua no ex pectantur. nam de natura, igitur, mentem
non habeamt / non mutandâ q[ui]e s[ic]ere debita sit. Quid g[ui]
yam deus / non ubi habet hoc opus mûbi quo nihil p[ot] est
nec d[omi]nus ad ordem / nec a[i]pvis adututate / nec orna
tus ad pulchritudinem / nec maius ad moie / q[ui] fieri ab honc
non poterant / s[ec]it ipse. In quib[us] etiam hominis ip[s] ei paratu
lam de sua sapientia c[ed]at / et instruxitea[m] ratione quatu
fragidas terrena capiat / ut ipse s[ibi] efficit / q[ui]musius suos ef
sent necessaria. Siergo in hui[m] mundi ut traditis republica-
nulla preiut centia e[n] nullus deus qui administret / nec o[n]o
senfus uliis in j[ac]ie tera natura poller / p[ro]ince ergo me[n] hu[n]da
tam solers tam intelligens orta est e[cre]datur. Et eni corpus
hominis ex h[uius] factu est / unde hominem accipit an im
ergo qu[ui] sapit rector e[corporis] cum mombra obsequitur tâq
regi et imperatori / quinque aspici nec compendi p[ot] / h[ui]s potu
it ab hominem visi aspiente natura p[ien]ure. Sed s[ic]ui omne
corpus mens et aui[us] gubernat / ita et mûdi deus necentue
tristule est ut munora et humila regimen habest / m[ai]ora-
et ſuma no hakeant. Denus, al. Ciceri in tristulorum et in
consolat ione a[i]or[u] inquit Nulla intermis ch[ui]s interu[i]i
p[ot]e. Nihil est inq[ui]t in animus me[m]t[u] atque concreti / auq
ex e[cre]ria natu atq[ui] fieri est e[cre]datur nihil ne humerit
quitem aut flabile / auq[em]ui. bis eni naturis nihil meſt-
quo cum memore. mentis ratentis cogitat homis hakeat
quo et p[er]terea teneat et funera p[ro]priuat / et compleen p[ot]
s[it] p[er]ſentia q[ui] sola diuina ſunt. Nec eni inueniur umquam
unde ad hominem venire posunt nifi ad e[cre]. Excep[si]n[que] ſuo
bus tribus ne calumniarib[us] uam / cum constet diuina pro
in diuina mundi regi / s[ic]ui et f[us] e[n] nec s[it] qui ſi qua qui
dyapone re[c]ordi q[ui] ſi am / vel Leuca[n]ia mane c[om]menti / u[l]
deme erit epiurig[que] leuitate p[er]ſeret auq[eat] auctori tati / V
i[ui]ora ſe p[ro]e prioru qui ſunt a[pp]ellat [a]p[ie]tes / u[l] p[ha]
gore uel ſocerat u[l] platonis c[er]toq[ui] ph[or]it qui eſſe p[ro]
indennâ in d[ica]uerit. Falsi q[ui] est et uia ſi qua p[ut]t
terroris ac metus acta religione asapiennib[us] institutus
quo homine[m]e imperiti a[pectat]us abſtinet et. Quod ſi uor[u]
ſt / ergo d[er]iſi ab annuus ſapien ebus ſumus / ſi fallèdi,
nostri atq[ui] ad e[cre]to totus generis humanu[m]a q[ui]matis ſi
v[el]igionem / ſapientes er]go n[ot] fueru[n]t / qua in ſapietez
non e[ad]it m[ad]ecul[em]. Sed ſuerit ſapientes que t[ata] ſeliat

mentiendi / ut non morio inoctos sed platone quoy ac solum acerberet et phitagori cenonensis Aristotelensis maxima fectarum ponens tam facile celuderent. Est igitur duina providentur / ut senfererit hi houes quos non au in ac potestate omnia quo iudicmus et facta est et geritur et reguntur. Nec enim tantum rerum magnitudo / omnia dispositio / tantam suandis ordnibat, temporibus constat aut olim potuit sive provido artifice oriri / aut constare tor seculi sive incolam potenti / aut ioperpetui gubinari sive perito ac sentie nite rectore / quod ratio ipse declarat. Quacumque est enim quod hæ rationem / rationem sit oram necesse est. Ratio aut sententis sapiens et natura / ubi aliquid pòt est quod est. quondam autem rationem est utaeret regitur et comitare / ergo adeo fœs est. Quid si est conditor lectus quod mundi deus / recte igitur ac uere religio consilia est. Auctori enim rerum parentibus cori honos ueneratio quod est.

Quoniam constitutè de providentia / sequitur ut Oceanus ut tibi ne multorui / sed credenda sit an potus unius. Satis ut opinor dictusimus in nis / in nis in nis, deos multos est non posse. Quid duina uis ac potestas si distribuatur implures / im multur unis et mortale est. Suiro mortale non est / nec mihi nec duodi post. Deus igitur unis est inquo uis et potestas cori sumata nec muniri pòt nec auferi. Si aut multe sunt dum habent singuli potestatis aliquid ac muneris cori ipse de crescat / nec poterit singuli hætutu quoque est cù plurius unius, tantum delectit / quantum ceteri possidebit. Nò pòt igitur in hoc mundo multi est rectores / nec in una domo multi sunt nec in nui una multi gubernatores / nec marmento aut grege duces multi / nec in uno regnumque multi reges sed ne incelo quidem multi soles est poterit / sicut nec ad plures inuno corpore. Ad eo in unitate natura univerSA consentit. Quidi muniri sibi alit / totam quod infusit per actus mens agitur mole / et magna se corpore miſset / appareret testimonio poteret unum esse mundi habitare / deu si quidem corpus est ab una mente incollis regis, non pòt. Omnem igitur duina paresſa tem necesſe est in uno esse / cui nutu et imperio reguntur omni et ido tantus est / ut ab homine non posset / aut ueris enari tu / aut ſenſibus extimari. Unde igitur ad homines opinio multo, deorum perſua ſione peruenit. Nimurui hi omnes qui colunt ut dy homines fuerint / et ydem primu ac maximi reges / sed eos aut ob iurutè / quia profuerunt hominum generi dui nis honoribus affectos et ille post morte / aut ob beneficia et

† Sapiens est p[ro]priens q[ui]s
naturam

p[ro]

† Diminui easy necesse est -
duod autem

Inuena quibus humanâ utam excoluerat immortale memor
an consecutos quis ignorat. Nec tibi mares sed et feminas pluriq
sicut ietustissimi grecae scriptores quos illi theologos nun
cipant / tum etiam vominu grecos fecerit et imitati docent / quo
tum papeque eukemerus ac noster, ennui qui eorù omnui natu,
les / coniugia pro genere / imperia res gestas / obitus / simulacra
demonstrant / et fecutus eos tullius tertio de natura deorum
libro diffolut publicas religiones. Sed tamen uerâ quâ igno
rabat nec ipse nec alius quisquam potut inducere. Ado et ipse
testatus est falsum quidem apparere / ueritate trin latere / uti
nam inquit tam facile uerâ inuenire poterim / quodam eodem
cere. Quidem non diffimulanter ut achademious ſi uereat
quod exanimi ſiua proclamavit / quia ueritas humanus sen
ſibus eruit non poter / quod alque iuoluit humana proiud
ntat id affecutus est ut falla detergeret. Quicquid est flectu et
commentinu / quia nulla proeubuxit est / facie diffolutur-
Vnus est igitur princeps et ongo reru deus ſcient plato in
noo consenſt et ducit / Cummaestare tunc et de declarat
ut nec mente compendi nec lingua exprimiresſt. Idem
tesbaur hermes quæ acero air innuo deorum apud egyptiop
hri. Cum salueret quod uturque multarum quarum ſetam ter
maximus uel tmegeſtrus noiatus? Et erat no modo plato
ne / ueru phryragora septu quos sapienahy longe antror
apud Xenophonem ſorates disputans alit formam dei non op
tere conquiri. Et plato inlegu libris quid odit ſi deus no
ellequendu / quia nec muonuri posuit nec natari. Phirago
tas quod si unu deu consitetur. dicens incorporale velle mite
quo per omnem reru naturam diffusa et intona / utalem
ſenim cumet animanibus tribuat. Antithenes autem
inphisico unu esse naturale deu divit / quâus genus et ut
bes ſuos bakeant populares. Academ fere arisroteles cu
ſus peripatETas et ceno cum ſus ſtoicis. Longu est em
ſingulorù ſiis alque quí qui liceat ducetis noibus ant
abuſt / ad unu tamen potestare que mundu regeret con
auroreunt. Sed tamen ſi timu celi cum et phis et poe te / et
ipse denique quos cument ſepe fateantur. De cultu trin et hono
bus eus nemo inquiâ requisuit. Nemo differuit / ea salueret
persuasione qua semper beneficu incorruptur, credentes
nee irasti eum cuiquâ / nec cultu indigere arbitrantur.
Ado religio est eò non pot ut metus nullus est. Nunc
qui respondimus impie quorum dam detestabilis prudè tè

XUJ

uet potius amentie redemimus ad propo situ. dictimug rei
gione sublata nec sapiens tenebat posse nec justitiis dixi
Dimittatis intellectus quo differimus ab illius in homine
solo reperiatur. Justitiam qua nisi cupiditatis nostras deus
qui falli non poterit, sive erat impius, utemus. Spe
cant ergo actus nos fros, adus non modo ad utlitatis, quis ill
re actinet sed etiam adueritate / qua religione utitioqi
detracta uel ad justitiam stultitiam pectidi amusuratio ne
de volumur / uel ad eamurimamratem imo nero dapi.
Siquidem beate flu generis animalibus pertinet / quid
cur homine turbulentus / quid immutus sibi ad pro metu
sapiente superiore uim legit aut fallere potuerit aut
contemnere. Timor igitur de solus est qui custodit
hommum inter se socerat / per quod iuta ipse justinetur. mi
nuitur. gubernatur. Is aut timor auferatur si fuerit huj
pilus atque ires est expers deus / quod meuerit et indignat
nemodo cum must a fuerit, quis utilitas / sed etiam tamen iis
eruit as persuaet. Rursum nobis ad superiora reuerunt
dum est / ut quia docimus adus factus esse mundi / sec-
mue quare sit effectus. Sionfideer aliquis unumque
muniri administratione / intelliger profecto quia uerat sit
sui stoicenti (qui autem nis causa mundi essestructi
omnia eti quib[que] stat quod generat ex se mundus
ad utlitatem h[oc]is accommodata sunt. Home inguitur
ae usum calefacendi et lumines et quoquod eis aboy
feriog fabricandis utitur sonib[us] ad ponem et ad lauacra.
Alumibus ad agros tritigandes terminandosque eis
glonies. Vitur terra ad peripendii frugisui nectare
caalibus ad conferenda uneta. Monnibus ad usum adbo
ruminat, lignorund. Vitur mari non solus ad cœmerca
et copias ex longis quibus regionibus ferendas / ierit
etiam ad utertatè omnis generis p[ro]culi. Of his ele-
mentis utuntur quib[que] est pr[imus] / non est dubi quin
e celo / qu[em] et celestium terum officia ad ferriitare terre
ez quatuorplus imperata sunt. Sol in requiem cur
sibus et spacies inqualibus orbes annuos conflictat
Et autem ene diem promit ad laborem / aut occidentem
noctem sup[er]dant ad requiè / et tim abest eis longe
admeridiem, timu[n]que accesse propriis ad septentrioniè
hemis et estans in justitudines facti / ut et hiber
nis humoribus ac pr[imis] in utertatè ad p[ingue]

plano as
fugere

Quod igitur notebit cos ficuri sunt permanent et seper
infantes ac nestros esse rerum. Si aut admittas uel ama
tuol multa velet & venemeta / &c. puitur uti, si no
muita boni ac mali / nisi accedat his sapientia per quâ habet
aut malorum reuerentem / bonorum delectum. Inde ergo ma-
gis propter malam opus tonis ec sapia / que miſt. eſset propo
ſita rationale animal non eſſemus. Q[ui] ſibæ ratio uera est
quâ ſtoria p[ro]ſuerit diffolatur et iâ ulub arguitu epicuri. Et
muit aut uult tollere mala et non p[ot] aut p[ot] et nòu uult
aut neq uult neq p[ot]! Si uult et non p[ot] intercellu eſt
quod inde u[n]o cadit. Sip[ot] et nòu uult / muſt uſet id eculp
eſt. i[de]oq nee deus. Si et uult et p[ot] quo[ò] ſol[ui] deo guent/
unde ergo ſunt mala / aut aur illa no tollit. — Sci opere ſi
phorâ qui p[ia]uientâ defendit hoc arguunt[io] perutur bariſo
lere / et muſtos pene adigi ut deu[n]i miſi curare fateantiu-
quod maxime querit epicurus, sed nos ratione per ſpe-
cta formulatu[n]i hoc argmentu ſanle diffolimus. Deus e[
]p[ot] quicquid uelit. Et interillitas uel muſia in eo nulla
est. P[ot] igr[ui] mala tollere. ſi no uult. nec itto tr[ui] muſus
J[aro]co eu[n]o tollit qua ſapien[tâ] ſieut et idau ſimul tri-
but et p[le]t boni et iocu[n]itatis inſapientia q[ui] in malis mole-
ſte. ſapien[tâ] eu[n] facit ut et c[ui]t cognosſamus / et p[ea] cog-
tione et ſmortalitate aſſequamur quod e ſi[m]u bonu. J[ta
miſi p[ro]ſus malu agnouerimus nec bonu poterimus agnoſte
ne. sed hoc u[n]o u[di]r epicurus nec alius quiſquam / ſi tollătur
mala tollu pariter ſapien[tâ] nec ulla in h[oe] ut rutis rema
nores uestigia / eu[n]irio inflamenda et ſuperanda malo[]z
acebitare confiſit. J[ta]pp[ex]igu[n] c[om]pendi ſublat[or] malo
ru[m]aximo et uero et proprio nobis bono caretemus. Co
ſtar igr[ui] omnia pp[er] homine propoſita tâ mala[que] et lona.
Sequitur ut on[n]da air ſecent hoſe, ip[er] deus. Sicut m[ud]di
pp[er] homine machinatus est ita pp[er] ſe ip[er] t[em]qua diu[m]te
pli antitare ſpectatore operu reruq[ui] celeſtui. Solus e[n]q
ſentis cap[ex]q[ui] ro[u]s intuigere p[os]ſit deu[rum] qu[ia] opera eu ad
mirari u[rit]ur e[po]tateq[ui] p[ro]ſpicere. J[aro]co eu[n] diu[m]ite,
prudentia inſtructus e[mi]o. I[de]o ſolus p[er] ceſſa numateq[ui]
enu[que] corpore er ſtate ſi[mi]t e[ut] ad c[or]tôplatone p[air]entis ſui exi
tatis eſſe iu[er]atur. I[de]o p[er]monè ſolus arcepi et linguam-
cogitatois interprete, ut enat[are] maestates d[omi]n[u] poſſit
Postremo i[de]ar[co] eu c[ui]ta ſubiecta p[er] ut ſtr[ui] atq[ui] avnia c[eo]

est et ipse subiectus. Si ergo deus hominè sui uoluit eè aul
tore; ideoque illi tantus honoris attribuit ut rerùs oúm diu
retur; uti; uistissimù è deo yz eù qui tanta p[ro]stiterit amar
te et hoïnez quu sit nobis cum duum uiris societate cùm est?
Hee eni fas est cultorè dei adi cultore uiolari, vi ntellichitur
religionis ac justitie cà eſse in hoïne figurati. Cum
rei testis est. M. Tullius in libris de legibus ita dicit. Sed oúm
que in doctorum hominum disputatoe uerantur nihil è p[ro]
ſtabilius ɔ plane intelligi nos ad iſtritâ eè natos. Qd si è
uervissimù deus ergo uult omnes hoines è uistos. 4. deu
et hoïne caros hre deu. S. honorare t[em]qua patre hominè
diligere uelit fratre. In his eni duobus tota justitia p[ro]ſt
Qui ergo ante dei nò cognoscit aut h[uius] noceat muſſe et h[uius]
nam ſua uiluit et hoc mo[di]uitur institutu legèg; duimè,
hic fortaſſe q[ui]t alioq[ui]s un[us] ad hoïne p[er]cusa puenerit aut q[ui]
prauiſas duim[us] instituti regulà ad peiora c[or]toretur. Ut
cui sit ad iſtritâ genitus op[er]t t[em] eſtant ac muſſa. 5. ſi
ex eo malui ſi mul deu p[ro]ſuſſe bonu ac malu et t[em]q[ui]
diligere p[ug]nas odif[es]. F. ideo malu p[ro]ſuſſe ut et wu
emicaret q[ui] alteru ſine alteru ſic ut tepe deu intelligim
constare nò posſe. Deni[us] ip[s] m[u]d[us] ex duob[us] elementis repu
gnatib[us] et inuiem copulatis è c[or]necerit i[gn]eo er h[uius]
n[or]p[ro]ſuſſe lucè fieri niſi et tenebre ſuſſet. q[ui] n[am] p[ro]
sine infero nee or[ie]s ſine occidete nee calidu ſine frigido
nee molle ſine diuoro. ſic nos et duob[us] eque repugnatibus
compacti ſumus al[ia] et corpore. quor[ui] alteru celo aſtib[us]
qua tenue è et intractabile / alteru terre qua c[or]phen
ſible è / alteru ſolidu et eternu eſt / alteru fragile atq[ui]
mortale. E[rgo] alteri bonu a d[er]tet alteri malu / alteri
ultat iuſtitutia. alteri tenebre mors iuſtitutia h[uius] c[or]
tur inomnib[us] nature ſue depraiano ut eſset neceſſe eſt
qui legè qua p[os]ſent et iuſtia prohiberi et uir tutis offirat
imperati. Cui igr[ui] ſint in reß humanus bona et mala / quod
rationè declarau / neceſſe è in u[tr]a[que] p[ar]re mouerit c[ui]s / et
adgr[ui]s cui uſita fieri u[di]c et a[di]trà cu[li] c[ui] c[ui]t ac muſſa. Sed
occurrit nobis epicurus ac d[ic]it. Si è in eo letione affectus
ad gr[ui]m / et odij ad u[di]s / neceſſe è h[ab]eat et timore et libidinè
et cupiditati c[or]pos[que] affectus qui p[er]imberillat[us] huane.
Non est neceſſe ut timeat qui u[tr]aſt[ur] / aut meat quu g[ui]
der. Deni[us] i[ra]ctu[m]i minus timu[i]ſt[ur]². et natur[al]en mun[us]

LVI

minus merent. Quod opus est de humanis affectibus dicere / qua deus niuqua creditur natus quibus fragilitas nra sicutudit.

Considemus diuina necessitatē. nolo eni naturā dicere
qua deus niuqua creditur natus. Timoris affectus hī in
homme mām. in eo non hī. homo qua multis caibus per
ulis subjecus & metuit nequa uis maior exisbat que illi
uerberet. spoliet. laceret. affugat. interimat. Deus aut
inquē nec egestas nec inuria nec dolor nec moris cadit
tinere nullomā pōt / qua nihil è quod ei uim posset infer
re. Item libidinus tatio in hoic manuſesta è. Ham qua ſi
gilis et mortalis effectus è / necesse ſut alteru ſeru diuer
ſuq[ui] constitui / cui? p[ro]mixtione ſoboles effici posset ad cōti
huandā generis perperutare. hec ait ſubido in deu non / lom
cadit qua fragilitas et interitus abeo alienus è / nec e[sp]apud
eum ſemina cuj[us] posset copulatione gaudere / nee ſuſessione in
dget qua ſemper ſuturus è. Eadem de muſdiam et cuypnditate
dic p[ro]t / que certis manuſeſtis, de cais inhomine caduit / in de
u[m]nulo modo. At uero et gratia et uia et miſatio h[uius] in deo
materiā / reate q[ui] illis utur ſi[m]a illa et ſingularis potestas
ad reru[em] conshationem. Querit qui[mi]n ques[it] uta maria
primu[em] acceſſab[em] malis affluici homines à deu p[er]luq[em] c[or]ſuq[uit]
mungant obſerant / c[or]dentem eum poſse ab his muſuris pro
pulſare. h[uius]tumur càm miſandi. nec enu[m] tam immutis è he
mi[n]uq[em] contemptor / ut auſtul[u] labor-àth deneget. frepluri
mi quib[em] p[ra]ſiſum est deo placere uſtina/eul qui[mi]ſt d[omi]ns ac
parens omnui[u] ueneratur et p[er]ibus affidius ac ſtethinuo
tis dona et ſacriſcia offerut. nomen ey laudib[us] p[er]quittur.
uſiis ac bonis operib[m] demerem eu[m] laborantes. Et go è pp q[ui]
ceus et pos[it] et debeat granſicari. Ham finhil è tam ſoue
mens deo ſy beneficentia / nihil aut tam alienu[m] ęut ſit in
gratus / necesse èut offi[as] optimorum ſt[em]p[er]tui p[er]ſtet al
quod ac iucem reddat / heſubeat in grani culpam que è etià
hoi criminosa. Contra aut [s]taly facioniſt ac neſarui qui o[n]a
libidinb[us] polluere. c[er]di uexèt / fraudèt t[api]ant p[u]nere nec
conſanguiem nec parentib[m] parcant / leges et ip[m] et deu[m] ne
gugant. h[uius] t[ra] in deo materiā. non è eu[m] fas eum cu[m] ta
la ſien uexbat no[m] moueri et inſuigere aduſtione ſceleratvy
et p[er]ſens recentes q[ui] delere / ut bonis omnib[m] consi[la]tat. a[deo
etià inpa[mi]t]ra neſt et granſicatio. Inania ergo et falſa repe
p[u]ſtur argu[n]ita / uel eor[u] qui cu[i]taſt deu p[ol]i[n]t / granſicau

xvii

nolunt quia nec hoc quidem fuerit sime ira p[ro] velleorùs quu-
niitù annim motu etque in deu putant. Et quia s[it] aliquid
s[ectus] qui n[ò] ca d[ut] in deu ut libero t[imor] aliarit[ia] me
tor munie omni pr[or] s[us] affectu et uacare dixet h[uius]
qui uacat quia uxorui affectus s[int]. Q[ui] aut qu[iu] s[ui]tur
tutus i, ira in maloc. earitas in bonos mi[s]ano in affectus
omni dumina potestate s[ut] digna proprios et uistog et ue
ros h[oc]. Oue pro fecto mi[n] h[uius] humana uita turbabitur.
atque tantam confusionem deuem et statu re[que] ut d[omi-
ntis ac superatis legibus solare regnet audacia ut n[om]o de-
nam tutus esse pos[it] ni[s]i qui uiribus p[u]luerat. Ita quia s[ui]
lativano terra o[n]is depopulabitur. Nunc u[no] q[ui] et malhe-
ta et domi gr[at]em et affluent op[er]at et uiribus locis
et scelera tratora s[ut]. At e[n] pler[u]que et scelerari felicitates
s[unt] et bona mustores et uistri ad mustres impune necit.
Consid[er]abimus poſt ea ut iſt[us] ſiant. Interi de iu[m] explice
mus ant[ita]qua inde utriu[m] mi[n]curet o[n] nee mouereat,
ad ea quic[] impie gravitur. Deus inquit epicurus tu[n]i c[ui]t
Hullam iu[n]q[ui]t potestat[em]. Curare e[n] necesse è e[n] qui h[oc]
potat[em]. Vel s[ic] h[oc] e[n] utitur que t[ant]em è cauſa ut ei non
dicta nostru genus / ſed etiam multus ip[er] ſic u[m]i. I[de]o inquit
in corruptus est atq[ui] b[us] qui ſemper quietus. Cui e[m]o admi-
nistratio t[im]taru[m] rerum c[ess]it ſi hec ad[eo] negligantur que
iudemus racione ſim[na] guber[n]ari. At quietus esse d[u]o p[ro]
qui u[m]i ac ſentit. Nam qu[ies] aut ſonu[m]res è aut mor[
t]is. ſed nec ſonu[m] h[oc] quietes. Nam c[ui] ſoporati ſumus cor-
pus quic[]t[em] quebat / animus aut inrequerut agitatur.

Imagines ſibique c[ern]at eſſingit / ut naturale ſi[n]mo
tum quod c[er] ceat uarietate uſerit. auocat q[ui] ſe falſis d[ui] m[bo]
sat[uentur] ac uigore c[ap]iant de quicte. Cuius iu[n]q[ui] ſempi
terna ſonu[m] mori t[is] è. Si aut m[ors] de[n]o n[ò] a[ct]ingit / deu[m]i
n[u]quam quietus est. C[ui] u[n]ero u[n]manda u[ir]am gerit. C[ui]rat iu[n]q[ui] ho
minu[m] utam deus et ſingulor[u] actus admi[n]uaberit et c[ui]
ſapientes ac bonos esse c[er]ſiderat h[oc] e[u] voluntas de[n] hec
dumina lex qua qui obſuat deo caru[m] è. Necesse d[ist]e ut in
moue[car]ur ad uſus e[n] qui h[ane] e[r]n[u] d[u]min[d]i, legem aut u[
]olauerit aut ſp[er]uerit. Si nocer alio[que] deus i[u] bonu n[ò] è
N[ò] exiguo fallitur errore / qui c[er]ſu[n]da d[u]min[u] acerbatiu[
]no[m] infamat / pu[t]ates n[or] te d[ici] oportere qui a[ſſ]u[n]at p[ena]

nuncie

Oc si est notères igrì leges hactù a peccàtiby supplia famèt et no
ètes uìdices qui seelere cùnictos pena capitis affeunt. Qe
lex wita è qet nocer tribuit qd metur et in dex integer ac to
nus de rù malestà uìditat/bonoy è salutè autodat/q maloc pu
nit. Ergo et deus cum malus obest/noces nò è. Ipe è aut noces
qui aut innocenti nocer aut nocenti parat ut pluribus nocerat
libet quere ab his qui deu facent ìmobilè. Siquis hæbat vê do
mù familià/seruq, eius cotonentes patientia dui/ia eius in
uaserint/qui benis en fruatur/ ipos familia eius honoret. Dùs
aut contemnatur ab oth. derideatur. relinquatur. utrùne si
piens èc possit qui còtumelhas nò iùdicet/iusq rebus eus
perfrui patia tur. inquos habeam porstatè. Oue tanta inuo
quò pòt paria repiri. si tu patienna noanda è et nò shiporq dà
insensibus. Sz facile è ferre còempti. Quid si fiat illa à cìce
none dui. Et eni quero sìquis pèta, iberis ius aferuo meſtis/ u
xore orbi/ incensa domo supplaci et ſuo nuſtacrimù ſupſit/ u
yra is clameè an miſicors an inhuman? er crudelitùm eè u
ceanur. Q si eymoì ſacanoriby igno ſere/ crudelitans eè potus q
peratis. Nò est ergo uirtuns inteo ad ea qùnuſte fiut nòymoue
u. Nim idus tanq dei domus è. et hoines tâg quod Cui by ſi
dubio ſi nom è quales aur quàta panenè è ut honoribius eè
dor. Praut et inqua fieri uicrat et nòm dignatu/ qùd ium et nòle
è eu cu peccà nò placat. Iraſi ergo wìs è auſerùnuflicentia
qùsung. uite ſapienter q fit. Sz hoia nò uiderè eè diſepti remi
arpiu. eè rà uiti eè miſtà. Et qua medela dei nò inuene
dant uoluerit ea penitus exinde. Peripateticu ùs nò createdà
ſi temperanda è divere. Quid inſero ubi inſturonu ſangs re
ſpondim. Ne ſi ſe auſt phos qramo eèt ire apsaver ex diffinutu
vou quas seneca enuiaut mubis quos de uncoſpuit. Iu è
mque cupiditas ibleſtend de inuire. alijui air posidam cupiò
tes pùmiendi en aquo te inq putes leſi. Quid à ita diffimerit
Iu è meitaro al adnociendu ei qui aut noerut auſt nocere uolit
ap. Æſſinutio nò multi anà abest. ad eni vra eè cupiditare do
lorsRESPONDERI. hec è ira dequaliſpy 4137. qot mune inſt
in hoie uero corrida è ne ad alip maximu profitar p ſuvire de
in eo è nò pòt qua illeſbine è. In hoie auſt q frigilus è inuereut
Taurit eni leſio dolorè et dolor facer ultorib qnò ſe edit inura
aupitare. Ybi è ergo illura a duſus delinquentz/qutq, nò è cup
itùs ultimis op. nò pcedit inuria. Nò dico œbis qui aduſus leges
pcedet/ quib et si uider fit crimine ira pòt ſingas qui cù ſedam
nò è scere cu ſubieat pene notère/ q leguì ſit minſter/nò à aut

Tupiditùte ubi q
ergo dlla wa uſta
que monè dcluènt
qet que utrag nò
et amputa/struon

1 e77 dehata &
refrenat 2

potestatis sive sive eni uoluerit qui irà consitur euillere, sed de his
portissimi deo qui sunt nre potestatis ut seruì ut litteri ut iuì-
ges ut disapulì quos cù delinquere in demus mcitamur ab cor-
cendù, necesse est ei bono ac iusto displicere que praus et et.
cui mali displicet/mouetur cù id fieri uideat. Ergo surgimus
aduì dictà non qua lesi flumus / sed ut discaplima fiuetur / mores
corrigantur. licentia comprimatur. hec èra iusta / que sicut
in homine necessaria è ad pravitatis correctione / sive utiç
mcedo aquo ad hominem peruenit exéplù. Nam sicut nos pote
stari nre subiectos coierere debemus / ita etià pectata unù
sorù deus coierere. Qd ut faciat transcatur necesse è / qua nàle
est boni ad alterus pectatù moueri et mecatari. Ergo diffim-
re debuerit. Ira è motus ai ad coierenda pectata in surgetis. Mâ
diffinitio Ciceronis ura è libero ulcisciendi / nam multu aspiorib,
distat. Ira aut quâ possim uel siorre uel iracudi à notare / hec
ne in homine quidem deet è / qua tora uicosa è. Ira uero è
ad correctione uiciorù pinnet / nec hoi adami deet / nec deo
pòt / qua et utius è rebus humanis et necia — Ondopus è
inquit ut / cu sive hoc affectu pectata corrigi posset. At quin
nullus è qui pectante poterit utere tranquille. Posse forta se qui
seguib pìsider / qua facimus no sub oculis ey admittimus/mouen
adueris eui qui potest innocens inueniri / Citoç derertù fari
nus inlucè uenerit / iam no sliù sì legù sìna utitur. Pòt cœc
di ut sìrù facar. hæ eni quod sequatur. Hos cœre cu comijc
catur amris / sive id cœrumus sive sentimus / indignari necer
se est. Ipe eni pectari aspectus indignus è. Nà quinno mouer
oio / aut probat delicem quod è turpus et utius / aut molem
am castigandi fugit / quâ sedatus auiis aspernatur ac tonur
nufi stimulauerit. Oui aut qmoetur tis intèpetua lemen
te uel sibi quâ necesse è uel etià temp ignorit / sc planet et
illorù uitam perdit quorù audaxà nutrit ad facinam majora
et sibi ipse eternâ molestiarù materi subminuatrat. Viciò
est ergo in pectaris uere sive cohibitio. Laudatur architas
ta ventinus / qui cù magio corrupta eſse oïà cooperasset / ul-
ua siu auipà redarguens / miserù te inquit orem us uam ve-
beribus ne ruffem nisi wat / item ubi iunio hor exemplum
temp auricem putant. Ibi auctoritate dusti ès vident / q. meph.
lorunt fuerit et feruit. Nam piant pianto aut Nemo pruens
punit quin pectantur / ut sive pectent. Apparet q. malus
nus papiens jpsfuerit exemplum Si. u. senarit fari dim
puni senire cu uo waſtur / eu pectare ne waſt / ne pessumbt
vidis leuit ne verbentur / sive quanti poterunt #

Hic vorte potuit quia immediate ſequià
popita eſse / debant puit ibid / ut
amnetatium

xiii

T. de formis ahines de rúg
subiù nec uimis poter-
siufus eſse ita clavu ut
defemnòm loupus ut
et deo poterit inde opu

Sed quinam

scat er estrus caloribus vel herbi de fruges maturitate du
rentur ille que sunt inhumidis incocta et ferue facta ni
tesent. Luna quoque nocturni temporis gubernatiz amus
qui ac recepti luminis mebus mentiri spata moderni
tur / et cecas tenebris horrentibus noctes / fulfure sive
claritatis illustrat ut est iua tinera et expediones et
opera fine labore ac molestia confici possint. si quidem no
ete leues melius stipule nocte arida prata tonditur
astra et cetera uli ortu uli occasi suo certis sationibus
operu nitates temporu sub ministravit / sed et nam quibus
quorumus errabuntur cursu per imensi uagennur regi
men p[er]sent / cu ea rite guber nator obsunt ad por tu de
stnati littoris per uebatur / uentorui spu attrahitur ni
tes ut sata imbribus irregentur / ut iutes senb / arbu
sta pomis ex uaberent. Et hec per orbem uerb exibestur
ne desit aliqui quo ut a hominis sustineamur. Et onus
ceteras animates cadent terra nuttut et eodem fetuef
muta p[er]scitur. Nym etià mutoru caufa Deus Laboravit:
dumine quia sunt rationis expertia sed intelligamus
et ipse et eodem modo musi h[uius] a deo sea / partim ad uestri / nubis partim ad uestri / ab o[rum] partim ad operis auxilia / ut clarui fit diuina pro
utem partim ad operis auxilia / ut clarui fit diuina pro
identia homini utam instituere atque ornare uoluit
se / ob eam quæ caufam et aere uolueribus et mare p[er]sah
homini caufa fecerit / etiam multa contraria et imnia
et pestiferæ nobis repereratur tam in mari quod interu
fuit ueritatem nòt spicæctes in e p[er]tissime repulerat / au[n]
enim multa indignèribus et in numero animalium e[am] quo
tu laret utilitas / sed eam processu temporu mueniri / sic
tam plura prioribus senilis mecognita necessitas et ut
fus muenerit. Quæ t[em] utilitas potest in muiribus
mblactis. In p[er]pentib[us] que homini molestia et p[er]nosa
sunt. An medicina in his aliqua laret: que s[ie] est / nunc
nietur aliquando ne p[er]adueris mala / cu id ip[s] uli que
rantur e[am] olo malus. Viper[am] ferunt ex ustatu mire
temper dilapsam mederi ea[que] dem. d[omi]no moratu. Quam-

to melius fuerat eam prorsus non esse quæ remedux contra
se abea ipsa desiderari. Brevis igitur ac uerius respon-
dere potuerit in hunc modum. Deus cum formasset homi-
nem ueluti simulacrum suum quod erat, opificia simüß in
spiravit et sapientia soli ut ornam imperio ac dictio sive
subiugaret / omnib quibus mundi cōmodis uteretur. Ppoffu-
it tamen ei bona et mala / qua sapientia cedit / cuiusque
tio indiscernendis bonis et malis sita est. nò pōtendu quidſ
elugere meliora et scire quid tonu sit / nisi sicut simul vey
cere ac utare que mala fuit. Inuenet sibi alterutu con-
nexa sunt / ut sublato alterutro / utriusque sit tolli necessè
Proposins igitur bonis malis / tu demu opus suum perpugnt-
sapientia. Et quidem bonu affeet ad utilitatem / malu rei-
Ita d salutem. Et yo fuit bona inmunâ bilia data sunt qui
bus suus posset / sic etiam mala que caueret. Hanc simuli
nullu sit periculûs nullum demu quod ledere hommez pos-
sit / tollitur omnis materia sapientie. nec erit homini
necessaria. Positis eni tantummodo in cons pectu bonis / quod
opus est cogitatione intellectu sibi ratione. Quocunque, uo
porrererit manu / id nature aptu et cōmodu sit / ut sibi
uelit apparatissimis cenâ infantibus / quin nondum sapi-
ant apponere / utrius id appetant singuli / quoniam quæcunque
impetus / aut fames aut etiam causus attraxerit,
et quicquam sumpserit id illud erit utile ac salubre. Et
Et quidem bonum affeet ad utilitatem malum vitur
ad salutem. Et yo fleur bona innumerabilia data est qui
bus suus posset / sic etiam mala que caueret. Nâ sialu
nullum sit periculûs nullu demu quod ledere hommez pos-
sit / tollitur omnis materia sapientie / nec erit homini
necessaria. Positis eni tantummodo in cons pectu bonis / quod
opugest cogitnone intellectu. Fata ratione. et ius quod iis
porreuerit manu / id nature aptu et cōmodu sit / ut sibi
quis uelit apparatissimâ cenâ infantibus / quin non dum
sapiant apponere / utrius id appetant singuli quo univque
aut appetrus aut fames aut etiam causus attraxerit et
quicquam sumpserit id illud erit utile ac salubre. Quid

huiusmodi sunt ut iis
sua fata ab iis material
irisa hominum signum
inveniuntur timida

percuti hominis

Sed quanti poterit granuillime ut stomacu[m] in his in mentem atque pune discedant. Ego uero laudare sibi ausset iratus deo offset ne sues pati ut residente per inimiculi temporis animi timore huc modum castigatio. Non ergo esse magnitudine dona da erat pe na h[uius] defferen da ne aut peccati major[em] uistio dolor[em] in ueret/ aut castiganti furor[em]. Nunc uero que tâdequit as aut q[ui] s[an]pientia est/ ut aliquis ob exigu[m] dolor[em] punitatur/ aut maximum non punitatur. Q[ui] si nam teru causas quod dictus est/ n[unc] quis tam portu[n]a continet a[que] p[ro]ferentur/ ut nequa[m] suus iuris lib[us] d[omi]norum granular est.

Nam s[an]t corpus hu[m]mus dens multus et varijs senibus ad s[an]sim velle necessitas in tempitur et animo varijs attribuit affectus quib[us] utem variis constructis ut lib[us]que prodende gravia solubilis dedit. Su[m] ut lib[us]que pro domui rei in loco delictu. Quam h[uius] qui n[isi]s uti boni est ut malus s[an]t lib[us]que uti exu[n]punturam et solupturam s[an]t

s[an]t p[ro]ferentur et pariter a[que] pariter h[uius] multus et varijs senibus ad s[an]sim velle necessitas in tempitur et patia furoris ipse t[em]nus mitigasset. Hee su[m] cohibito glorio[s]a est qua compen[s]tur alio[m] immens[m] magni malui su[m] quod peccata n[on] coev[ere] peccatu[m] est. Quod est en[m] ad maui malui su[m] quod peccata non coev[ere] peccatu[m] est. Quod est en[m] ad maui malui p[ro]punitatem h[uius] non contenda ura. h[uius] et alia extra d[omi]na est. Q[ui] de homine diu[m]mus id etiam deo qui hominem similis p[ro]ferat. Omitto de figura dei s[an]p[er]es in intelligere. p[ro]ferat ex s[an]fib[m] aut alia lib[us] h[uius] hec h[uius] ergo ad dei similis diu[m]nis est. H[uius] procedit in uicui[m] (qua de ienm] fraguitate p[ro]mittet) n[on] p[ro]st id quod deo s[an]p[er]it in corrupti puri[m] puare/nisi ab eo dem deo justitie prope[n]tis inbuitur. Sed q[ui] compactus ut diu[m]mus eduobus animo et corpore/in altero iuritutes/in al[ern]tero iuris corinetur et impugnât in uicui[m] animi en[m] bona q[ui]n in corin en dis libi dinib[m] ex travia p[ro]corri[re] et corporis bona q[ui]n in domui gnem[u] uoluptat[i]n[u] m[u]nica est alio[m]. Sed si iuris alio[m] repugna[u]eret uoluptat[i]n[u] eas q[ui] compreſſent/erit n[on] deo similis. V[n]n appa[er]et anima hominis qu[em] iuritutem diu[m]na capit n[on] eſse m[ot]ale. Sed diſcrim illud est q[ui] su[m] h[abeat] amaritudine ut fit dulc[us] illecebra uoluptatis iu[n]cultur plurimi et abstrahitur ad ſiuitatem. In n[on] q[ui] se corpori rebus q[ui]nem addicerit/p[ro]mi[u]tur in terra[n] nec aſſequi p[ro]priu du[m] numis gr[an]t/q[ui]s e[m] iu[n]cor[u]t libib[m] in quin uaiter ut. Quo aut de il feci elq[ui] pareres

Cum his quos edictum tranſitur etiam pariter aut eſt flutuabitur h[uius] quondie ad ſimonia faciendoru[m] proſlitur. h[uius] tragedie sepe n[am]satur. Et igr[ui] laudat[i]us architas ſi[mi]l alio[m] au[m] et pari ſacire t[em] ſibi miuria ausſet iratus/ reſſasset ſe t[em] et patia ſutoris ipse t[em] mitigasset. Hee su[m] cohibito glorio[s]a est qua compen[s]tur alio[m] immens[m] magni malui su[m] quod peccata n[on] coev[ere] peccatu[m] est. Quod est en[m] ad maui malui su[m] quod peccata non coev[ere] peccatu[m] est. Quod est en[m] ad maui malui p[ro]punitatem h[uius] non contenda ura. h[uius] et alia extra d[omi]na est. Q[ui] de homine diu[m]mus id etiam deo qui hominem similis p[ro]ſe[rit]. Omitto de figura dei s[an]p[er]es in intelligere. p[ro]ſtare ex s[an]fib[m] aut alia lib[us] h[uius] hec h[uius] ergo ad dei similis diu[m]nis est. H[uius] procedit in uicui[m] (qua de ienm] fraguitate p[ro]mittet) n[on] p[ro]st id quod deo s[an]p[er]it in corrupti puri[m] puare/nisi abeo dem deo justitie prope[n]tis inbuitur. Sed q[ui] compactus ut diu[m]mus eduobus animo et corpore/in altero iuritutes/in al[ern]tero iuris corinetur et impugnât in uicui[m] animi en[m] bona q[ui]n in corin en dis libi dinib[m] ex travia p[ro]corri[re] et corporis bona q[ui]n in domui gnem[u] uoluptat[i]n[u] m[u]nica est alio[m]. Sed si iuris alio[m] repugna[u]eret uoluptat[i]n[u] eas q[ui] compreſſent/erit n[on] deo similis. V[n]n appa[er]et anima hominis qu[em] iuritutem diu[m]na capit n[on] eſse m[ot]ale. Sed diſcrim illud est q[ui] su[m] h[abeat] amaritudine ut fit dulc[us] illecebra uoluptatis iu[n]cultur plurimi et abstrahitur ad ſiuitatem. In n[on] q[ui] se corpori rebus q[ui]nem addicerit/p[ro]mi[u]tur in terra[n] nec aſſequi p[ro]priu du[m] numis gr[an]t/q[ui]s e[m] iu[n]cor[u]t libib[m] in quin uaiter ut. Quo aut de il feci elq[ui] pareres

† q[ui] p[ro]ferent h[uius] albi[m] formam deu[m] et ingenu[m] alio[m] naſtrunt materiam h[uius] c[um] consanguine[m] de animo t[em] loquuntur h[uius] c[um] ſub iu[n]ceruntur ſapere

F.X

corporis desideria cœtепſerit / et urtutè p[ro]ferètse uolupta-
tibus innocennâ utinam q[ui] ſeruariit. hoc deus ut ſui
ſimiles recognoſit. Cui[que] ſanctissima legè poſuerit /ue
luctu umiſoſs innocent[es] ac ieneſcos eſſe / p[ot]ne iuſtri
cum iuſer cœtenui legè ſi[na]. abus iuſuri[que] aſſertu[n] volup-
tatem. Q[ui] ſi[est] mûdi a[d]miſtrator ſi[no]t eſſe debet /nòn
q[ui] cœtenui id quod est inui mûdi uel / m[ax]imui. ſi [e]p[u]
dus ut oportet / deus ſonſulit ut qu[ibus] ſenen huâno quoſt
uita n[am] et copioſior et tution. ſi [e]pater ac diuſs umiſoſy
erte et iu[n]itiu[n] hominu[m] c[ele]ctat / et uic[us] c[m]moue[nt]. Odio
inqui[ut] opus n[é] est. ſemel enu statuut bonis p[mi]nui et malis
p[on]â. Q[ui] ſaliq[ui]s uist[è] i[n]ocent[er] qu[em] uijat et idè nee co
lat nee c[ui]et enu ut ab / q[ui] c[eter] qu[em] p[ho]y[mi]c c[eder] ne hu[ve] ſpu
ne q[ui] a[i]legi deu ob c[eter] p[er]auiut / ip[mi] tamen ſpreuert / et alii
qui[que] p[er] quod deus p[os]ſit iuſtri tu quâ fiduciâ megru
tatis aduerſi ei rebellati. Si hu[ve] p[ot] iuſtri p[er] ſup[er]biâ eu-
non magi[que] p[ec]torati qui legè cu[u] p[er] auiuere latore cœtепſe
rit. J[ude]c p[ec]torati uic[ui]â dave n[ó] p[ot]/q[ui]a p[er]è e[legi] ſue
distrepator et uide[que] / quâ cu[u] p[oner] et / n[ó]n uq[em] a[de]miu[n]
ib[om]nè p[ote]statem. ſi h[ui]s a[d]miſtendi ſicnennâ. Si p[ot]e p[er]
traſi ſui ergo inquiet aliquis et qui p[ec]eant ſepe ſolens ſt[
et] qui p[ie]miu[n]t ſepe muſeri. qu[ia] et ſi g[ui]tiniu[m] et abdiu[n]ati uſe
re miu[n]t / et qui ſub diſapli[n]nâ patiis au[er] diu[n] ſui[que] ſi[mi]t
frugaliu[s]. Viri u[n] enu p[er] maſa et p[ro]batur et conſat. vita
per n[ol]upra[te]. Hec tamen ille qui p[ec]eat p[er]auiuere debet p[er]pe-
tuiu[m] impu[n]ita[te] / qu[ia] n[ulla] est p[er]petuiu[m] feliciu[m]. ſi p[er]auiu-
eta[m] ſemper expe[pect]ante d[ies] ho[n]. d[ic]uiq[us] beatus Ante obiui
nemo ſup[er]maq[que] ſunera debet / ut ait p[ote]non inſuiu[m].
E[r]ius è qui[que] g[ui]t feliciu[m]e[re]t. et nemo uidiu[n] p[ot] nee u[
uiu[m] effugere nee morriu[m]. h[ui]s enu p[ote]statem et uinu[m] p[er]pi-
tare deuimo / et mori uos et ius afficere cruellan[by]. Imom-
quit ſi iuſtratur deus / p[stat]im debuit uideu[m]e / et p[er]miu-
q[ui]e[que] p[un]iret. At enu ſi id ſaureret / nemo ſup[er]i[et]. H[ull]us
est enu qui nihil p[ec]eot. et multa ſt[que] ad p[ec]eant uirritat[
ras] uinolennæ. egestas. octaſio. p[mi]nui. a[de]o ſub iuera è p[er]
cato fragiliter carnis / qu[ia] in diu[n] ſum[que] ut n[u]ſi hu[ve] neeſt[
s]tan deus p[ar]cener / w[ri]miu[m] fortiſſe pauci uioeret. p[hi]b[us]
causam p[an]dênſim[em] è / et u[n] ſuâ c[or]iniet. N[am] q[ui]a p[er]ſent[em] è

Tergo et inſof[us] d[omi]nque et
impius odit

I am unable to find any text in this image. The image appears to be a blurry depiction of a person on a horse.

J. P. J.

in courts, necessary to patientia quorum ey esse p[ro]ferunt, if they are just, justus est. Quam multe ex pati entis sunt, ut posteriorib[us] utinam posterum efficitur, ex malis domi, ex impiis c[ogn]estes. Quam multe inimicium etate turpem et omne iudicio d[omi]nati, post modum tam laudabile extirpantur, quod ius non fieret, si omne po[er]n penatibus sequeantur. Le ges publice manufestos reos d[omi]n at. si plurimi s[ic] quos p[er]aoculantur, plurimi qui de iatore compromitt aut p[er]b aut pre m[i]o; plurimi qui iudicia claudant p[er] quibus u[al] poterant. Quos omnes quihumanam penatibus exigunt, consilia divina d[omi]nare et esset h[uius] autem aut ira. Deni[que] ut in una ulla si telen dige ners huam[em] iusta esse potuisset, quos homines c[ogn]tempo deo iuxo, terrenis fragibilibus, figmentis honoribus dimini tangere s[ic] ut deferunt adorat[es] opera huam[em] iuxtis lavorat[em]. Cui[que] iux[os] Deus ad iux[os] ore subi[mi]tur, ut et ex ea c[ogn]tatur, et ad fratre ma- luerunt per iux[os] modo. Humili et curiis et p[er]nec, qui ab a- spectu celi deus, patris a duci, suus, terram calcare et buerat, ad terram flectant et formatur, ueneratur. Intant a iux[is] impietate hominis tantis quos p[er]s id assequitur, patientia delit sepiis homines d[omi]natis iuste prioris exordi, corrigat. Deni[que] er bonis, uis quibus multi ab abbatibus, domus culti, maiestatis de iis singularibus cognoscentur. Sed c[ui] maxima et unilu[m]ma sit de panem, tam quibus s[er]o noxios p[er]ut, nec patitur, lóguis p[er]eodere c[ui] eos in memórabiles e[rum] p[er]diderit. Supeſt iux[os] extrema q[ui]no. Ha[ui]s d[omi]nus for tasse g[ra]piu, ad e[mi]no n[on] trast deu, ut et in p[er]ceptis hoine[rum] trastuaret. Posseß dicere q[ui]ra hois resi enanda fuerit, q[ui] miſte sepe trastur et p[er]tus, h[uius] moriis et mediores et magni reges t[em]perari debuit, ſubor et comprimi, ne mentis imposible aliq[ui] ex p[er]iable faciis, admittreret. Deus aut et n[on] ad p[er]ſes trastur, et q[ui] er n[on]us est p[er]fectus, iuris us et n[on]quam uis miſero trastur, h[uius] t[em] n[on] ita ſt[em]s h[uius] ha[ui]s ſof[us] p[er]hkeret trastur, ip[er] quo d[omi]nus t[em] hensb[us] opinijs ſui ſuſſet, quia imprimi p[er]nario ut d[omi]nus humani in diſſet, ſi quidem credant, et h[uius] c[ogn]tois in humore ſellus c[ogn]neri. Non igeri in totum p[er]hkeret trastur.

» variis autem nullis.«

qua is affectus necessario catus est et prohibet in uia pinnere
Ira eni mortalium deber esse mortalis. Ham blanear cofir
matur inimicæ ad pnicæ semperitâ. Deinde ruris eum
rasi quidem / sì tamen non parere pcepit. Nòs neque euelit ira
radicibus sì percutit / ut omni castigatone modum acui
stiti teneremus. Qui ergo irasci nos iberet ipse unq iwasa
tur, qui placari celerus pcepit / est unq ipse placabili. ea
eni pcepit que est iusta et rebus utilia cito. Sed qua dixi
irà non esse irà dei téporale scit hois / qui p[re]sentanea cito-
tione fuerint / nec facile regere se p[ro]p[ro]fingit. In-
telligere debemus quia fit eternus deus irà quod eus in
eterit manere. Sì rursi quia iurite ut maxima p[er]ius
in potestate hre iràsua nec ab ea regi sì ipso illa quodam
uclitmoderari. Quidam non repugnat slipori. Ham p[ro]
fus immortalis fuerit ira eius / non esset s[an]tificavi aut gra-
tie post cœlici lorus / cui ipse hoines ante s[an]bis occasi recomp-
liari uibeat. H[uius] diuina meter nù manet aduerfus eos
qui pectant in eternu. Itacy deus nò thuro. nò hosta nò pho-
sis munerib, q[ui] omnia se corruptibilia mortu emendat
placatur. et qui pectare desimt / irà dei mortale fuit. Io
circo eni nò ad p[er]sens novu quod punit ut habuerat ho-
ſpifeendi ſui facultate. — Hec habui à terra de iicere
donare carissime ut s[an]ces quodamque reſtelleres eos quod su
unt immobile. Restat ut more ciceronis utamur epulo ad
porà diu ſcut ipse in nſculibus demorte diſteros fecit. Fratres
in hoc ope testimonia diuina q[ui]b[us] edi p[er]ſuit ad h[abere] debem uti
loru p[er]ſiſatione revicamy / qui ſi ira c[er] dei credentes diſſolu-
omne religionem. ſi quia ut ondimus aut imanitate belus aut
ſtultitia penur d[ib]y ac equationem. In soli eni religione 1. in deſu-
mu noto e[ſ]apià est. P[ro]fetemui ſi diuino ſp[er]reperu / nihi alio
q[ui] degradat deu erga uistos et iura ey aduſus ip[er]ios loquutur quod
testimonia nobis ſans ſut. Veru q[ui] nò his credunt / ſi n[on]
ſapien tià capillus et habitu iactat / reo et argutius fuerat
anobis ſefellendi. Sic eni p[ro]ſttere agitur. Ut hu[na] diuina
tribuat auctoritate / cu potus humanis diuina debuerit. Oe
nunc sane omittamus / ne nihil apud illos agamus et in inſi

xpiij

nurú má predat. Ea ígr queramus testimonu, quib illu possit
aut credere aut certe non lepugnare. Sibillas plurimi et
maximi auctores tradidert / greco aristoricus et appolito do
rus erithreus. Nostroru varro et senestella. H omnes papu
am er nobile preter cetera erithreã fustre omemorat. Apol
lodorus quid ut dorem ae populan sua gloriatur. Senestella
ens legatione erithra senatu esse mustos refert ut huius
bille earmina româ deportarét. et en consules curio et Octavi
incapitolo quodnìc erat cirete. Q. Canilo restitutiponè de
curarét. Apud hæc de flùmo et còditore deo huiuâi uerlus re
pervitur
in eum quibus et conditor eternus magerebant et bonis boni

per vultur

Liberius et multus maiores mercèdem. Injustis aut et malis utim et furvus exarans.

Pursusalio loco enumerans qub
maxime Ianorib, inciterur deus hec imnuit

maxime Ianorib, inciterunt deus hec imnuit
trahuntur, eruntus deo semper et aduterrito te abstine, et maſulu permittit
one primum, propriam generanone crea et ne condas. Hic enim deus imor
taks naſanur, qui hec agunt.

In dignatur et aduerit,
perpetuo. Periit qu. plures utostendi, sibille a consimis au-
ctoribus fustre tradimur / univ res himenii fatis non fit ad
com允mandã ſiuit intendimus ueritate. Cum eque duo
lumina / quib Romanus facta consipita ſint marchans
habeantur. Cetera, tamen fere, quib libelli, quo minus inſi
ſunt obly no uetannur. Ex quib alia denutans univerſis
gentib ita dei ob imple tarè hominu hoc modè exoiti e
non veniens ire magne ſuper muné celi promitiones onaratis obly

hobus nurubib prophemus. Alia quod per indignationem deu
aduerſus mustos cathælìs mû priore ſemulo factu èſse dixi
ut malina generis huâm et ſinguerentur
ex quod deo jà nultures alì omnyb hóbunt terri mure cooperit duatu
rumpo

Similisque de flagrantem postea futuræ
uariamata est qua rurus impietas hominu deleanur.

In e apud nàſonè de jone ita dè. Et e quif infans teministi
tur, ad fore tempus / quo mai e quo tellus corruptaq, te
gia celi ardeat, et mûm moles operosa laborer. Q d tui ſiat
necesse est cu honor et cultus dei ſùmi apud homines inter
terit. Ea de tamen placari eu penitenna factoy et ſui

eméatione contestans hec ad didit,

omne ergo hinc pater

nec legi abra duo magnum cum

Jtem paulo post

nec perdet. nec autem parer et omnino pietatis et meverti

per capite

deinde alia libilla celestiz ter tenorem, genitore diligi oportere denuntiat ne ad perlen dos homines indignato eus insurgat

nec sibi adhuc Deus omne genitus hominis perdat ura tridum

imprabam, oportet enim genitorem deum amar que plen et aptens

Et his apparet uarias esse rationes philo sophorum qui deo putant sive ira et inter ceteras laudes eius in id ponuit quod est eum a ipso maiestate regni hoc imperuieb terentem nifi metis custodiat solutur. Infer ira regi nò moðo patebit hæc etiam ex sententia p[ro]p[er]itur. In eo uero culter himili eipe hunc affectum quis eum nò s[po]liabit. quis nò deri debit. quis non affiat et inuria. Ita nec indumenta nec se de nee ueni poterit h[uius] alij quicquid habuerit diuiniennb, nedù puram celebs imperium maiestate s[ine] ira et metu posse consitere Apollo muleius de religione videorù consilAus responSB haec indidet

regem autem erogenirem autem omnia

quam

terra contemnat cælum et mare et latebre turrate et de

demons abhorresant.

Sìtamen lenis è què ph[il]i volum

quomodo ad numim eius / nò modo demones et ministri tan
te poteat ans. se eo enim cælum et terra et rerù natura om
nis contemnitat. Si enim nullus alteri serut nifi reactiv
omne iginur imperuiz metu constat. menis aut per ura
Namsi non n[ou]eanur quis aduerus patere nolentè nec
sogi poterit ad obe qu[ui]. Consilat unis quis[que] affectus
fuos jam intelliget nemine posse s[ine] ira et eis quanone
imperio subiugari. Obi ergo ira nò s[ui]erit/imperu[que]
non erit. Deus aut h[uius] imperu[que] ergo et utinam / qua consat
imperu[que] habeat necesse est. Quapropter nemo namlo
quentia ph[ilo]y in ductus ad contéptu se dei erudiat quod
è maximu[que] nephas. Deemus h[uius] omnes et amare qu[ia]
ter est / et uereri qu[ia] dominus et honorificare qu[ia] benedicis.
et metuere qu[ia] seuerus. Vtrius p[sona] in eo uenerabitis.
Quis salut p[ietate] nò diligat anime s[ue] patente. aut quis
impune contemnat eum qui reru[que] domnator habeat moës
naturâ et eternâ potestate. Si patrem consideres / ortus

XXX

nobis ad iuxta qua frumenti submittat. Per illi unum, per illi in hofpuni mundi huius modi cœpres. Si deus cogitos iule nos inmudiby copys alit. ille sustentat. In huius consuetudines, huius familia simus et si minus obsequiis quod de cœbat minus offioosa duri et patre immortalia menta poſcebant. Tamen plurimù profectat aduenus, conſequens aliter eis notondem teneamus. Si abjectis humubus tremis, tam rebus quibus celestia et diuina ſempiterna meditemur. Quod ut facere posſimus, deus nobis ſequendus est, Deus a devandus, qum ino ematam teru et rano iuri tibi et ſons be nori. Quid enim deo aut poterant manu et aut tanore p[er]ſus? Quid nos ad ſapientis generalibus et ad iſtutis percutant. Non est igitur hominè retulio deo ſensus ac iute datore. Aliis fragilibus, in ſemulari, aut querendis temporibus, bonus nunc tenebat, inno้นة et pietate discedere. Non facuit beati iuri oſe ac moriſtate uoluptates / nò opulenta libitum moratu. Non manis ambino / non cadit honores / quib[us] illagatus auus humanus et corpori mempanis eterna morte dænatur. Sed ſola innaconna. ſola iſtuna. Cum legiſma et digna merces est inmortalitas quâ statut aprimo deus fris et in corriu p[er]s mentib / q[ui]c[que] auus et ab o[ine] labore terrena integras muu olatas, consuetat / huius modi celestis ac ſempiternu prato p[er]ſes est, nò p[er]ſut quod ſi alio, impus, cura, ſp box, corſaz ſui polluere / quib[us] munye homu napharys omnis inluabit les ſi be manuas inſuerit. Proinde unuus oportet qui ſi p[er]cientes qu[ia] homines in eſtuo diu uoluer fragilia cœtemere terrena calcare, huilia despicere ut posſit ei deo brſima ne cœſtindine copidari. Aut ſa[n]ur impietas diſtordie / diſſenſi, onus q[ui] turbulente ac perſſere ſp[er]nur / q[ui]b[us] huæne onerat et er- p[er]bula ſederis diuina cœuctio iuripiaru. Diu minur. Diſiparut Quidam posſum, boni et b[us]iæ cœ meditemur. / ſi quod nobis opu[rum] ſi quod ſupp[er]t copiaru / nò uoluptan unu? ſi multo? iſ p[er]ſat ſalutem. Volumus eis inmortalis e[am] corpus cujus exhuber ministerui. Juſtina uel et beneficiu tam inmorta[les] quibus et alio q[ui]bo nis opus ſimuli undine deu aſſequimur. Sit nobis deus nò in t[em]phus ſed in corde n[on] ſeconſeratus. Destruuntur ſimt omnia que manu fuit. Q[ui]nemus haec t[em]plu quod nò ſumo nò pulvère / ſi maus cogitanobu, ſordidanur. Quod nò cœris ardentib, ſi claritate ac luce ſapiente illuminanur. Inquo ſi ſemp[er] deus