cum pruî nulnera bellu ipm nec m maior in tua
uigulantia parfimoia la pia fiducia e:q in uitellu
torpore:scius leucia: fed meliore i bello caufam
q. in pace habem:na q deliberat deſcuerut; Port
mutianu oſonem ceteri audeni: circuſtere hortari
reſponſa uatum et ſideru mo: reſterre Nec erat in
tactus talı ſupſticione ut qui mox rei dominus
ſeleuſi quend:mathematici rectorè et preſeu pa-
la habuerit: recurſabat aio uetera oia. Cupſus ar
bor in agris ei cospicua altitudi: reſpete prociderat
ac poſtera die codem ueſtugio reſurges procera et
latior uirebat. Grande io proſperuq: cosenſu haru
ſpicu et ſuma claritudo iuueni admodu ueſpeſiano
promiſa: fed primo tumphalia et còſulat? et undi
ce uictorie decus impleſſe fide ois uidebatur ut
hec adeptus e portedi ſibi imperum credebat.
Eſt iudea in terq ſyriaq carmel? ita uocat mo:tem
deuq nec ſimulactu deo aut têplu ſic tradidere
maiores, ara tatu et teuerentui. Illuc ſacriſcati ue-
ſpaſiano cui ſpes occultas uerſavet aio: basiſides ſa
cerdos inſpectis identudem extus. Quicq: e inſt
ueſpaſiane q: paras ſuie domu extruere: ſeu pro-
latare aqros ſuie ampliat ſeruic: datur tibi maq:
ſedes ingentes terminu: multum ho:um: has amba-
ges et ſtati excepere ſama et tunc apiebat nec
quicq magis i ore uulgi crebriores ap: ipm ſer-

Carmelus deuf

129

mones: quâto s'perâtub'plura dicuntur: haud dubia
destinacioè disceffere. Mutian' anthiochiâ, ueSPA
fian' cesariâ, illâ futie, hoc iudee caput è. Initium
fevêdi ad uefpaſianû impüî alexandrie cepti ſeu-
nante tybezio alexandro q kalêdis uliis ſactamêto
euis legioës adegit. ute primus principat dues impo-
ſtezr celebrat. quibus iudaic exercit i nom ulijapd
ipm ueraſſet eo ardore ut tito qde fili expeſtare tur-
ſit i remeas et còſilioz inter mutianû ac patre nun-
cuis. Cuncta impetu militi acta no parata coogioè
nò counctis legionibus dû querit têpus locuſe:
qdq in re tabi difficilimù è pima uox: dû ano ſpes tu-
mor tacio caſus obuerſant egreſſum cubiculo ue
ſpaſianû pauci milites ſolito affiſtut ordie ut
legatû ſalutaturi: imperatore ſalutauerut. Tum
ceteri accurrer cesare et auguſtû et oia principatus
uocabula cumulare mens ametu ad fortunâ tran-
fierat. In ipo nihil tumidû arrogâs aut in reß nowis
nowum fuit ut pmû tate militudis offuſa ocuſ
caliginê diſiecut: militareter locut: leta oia et af-
fuentia excepit: nac id ipm apieſ mutian alacè
mulitè i uerba ueſpaſian adegit. Tu antiocenſum
teatru ipreſſus ubi illi ſalutare mos è concuîentes
et i adulatione effuſos alloq. Satis decor eti greca
facundia ommup que diceret atq ageret arte qda
of tentator. Nihil eque provinciâ exercitù ac-

Ti. Alex.

80

Vesp. Imp. salutat

cendit quod quod afferuerabat mutianus statuisset ut
telluī ut germanicas legioēs in Syriā ad militiam
opulētam quetāq[ur] transfert. Contra syriacīs le-
gionib[us] germaica hiberno celo ac laborib[us] dura
mutarent: quippe et proiunciales sueto militi
contubernio gaudebat: pleriq[ui] necessituidinib[us]
et propiquitatiib[us] mixtī et multibus uetustate
ſtupedioz[us] noti et familiaria caſtra i modi pena-
tuum diligebantur. Ante ydus uliſ Syria omnis
i eode sacramento ſuit: acceſſere cū regno ſohemus
haud ſpernendis uribus: anthyocus uetustus o-
pibus iſgens et i ſeruementuī reguī dituſſim[us] mox p-
occultos ſuor[n] niucios exercit[us] ab urbe agrippa-
ignaro adhuc utellio: celeti[que] uagatione propa-
uerat. Nec munore aio regia berenice ptes uuabat
flores etate formaq[ui] et ſeu quoq[ui] uespafiano ma-
qnufētia munex[que] grata. Quicq[ui] puiciaq[ui] abluttur
mari aſyē atq[ui] achaia tenus quaſtuiq[ui] inſtorſus i
pōtui et armenios pateſcit uitauere ſed inermes
legati regebat: nōdiuī adiutus capadocie legionib[us].
Consilium de ſuma rei, beri[rum] habituī illuc muta-
nus cū legatis tributisq[ui] et ſplendidissimo quo-
q[ui] cētutioni ac militi ueit et eiu[n]ico exercitiu
lecta decora tanti[rum] ſumul pediti[rum] eſtuiq[ui] et emulan
tui[rum] iſter ſe reguī patus: ſpeti[que] ſortine principaliis
eſſecerat. Prima belli cura agere delectus: reuo-

car uetranoſoſeſtinātur ualide cuutates exercen
duſarmo[4] officiuſis. A p[ro] antpocenſes autu av-
gentu[5] ſiſnatur. ea[que] cuncta p[ro] id[eo]s minuſtros ſuis
quo[que] locis ſeſtinabant. ip[pe] uſeſpaſianus adire hor-
tari bonos laude ſegnes ex[ep]lo i[citare] ſep[ti] q[ui] coher-
cerſere: u[ta] mag[is] a[ico]u[5] q[ui] u[rtu]tes diſſimulans
muſtos p[re]ſeſturis et p[er]c ratio[bi]b[us] p[le]to[ſ]q[ui] ſenatoru[5]
ordiuſus honore p[co]luu[5]: e[greg]ios u[ros] et mo[xe]
ſuma a[de]ptos quib[us]da fortuna p[ro] u[rtu]tib[us] ſu-
Donatuio muſtu neq[ui] mutuauſis prima conſione,
nuſi modice oſtenderat: ne uſeſpaſianus q[de] plus
cuiu[5] bello obtuſit q[ui] aliu[5] in pace e[greg]ie firmuſ
aduerſ[us] muſtarè la[rg]itione eo[que] exercitu meliove
a[n]uſi ad partbu[5] arme[n]u[5] legati: puſi[que] ne uerſis
ad cuiu[5] bellu[5] legio[bi]bus terga nu[da]rèt. Tu[u] insta[
uiu]de, uſeſpaſianu[5] obtinere clauiſtra e[gi]p[ti] p[la]cuu[5]
Suſſicere u[de]batur aduerſu[5] u[rtell]u[5] ps[co]p[ar]q[ui] et
du[n]x muu[n]uſis et uſeſpaſianu[n] nomen: ac ni[hi]l ac
du[m] ſatis, ad omnes exercitu[5] legato[ri]q[ui] ſc[pe]
e[p]le p[re]cepuiu[5] ut p[ro]tuanos u[rtell]u[5] inſenſos re-
cupande muſtie p[mi]o inu[ta]rèt. a[n]utu[n] cum ex-
p[ed]ita manu ſociu[5] mag[is] imp[ui]q[ui] minuſtrum age[s]
n[ò] leto i[ne]reſe ne cunctari u[de]reſt: neq[ui] tamen p[ro]
p[an]s ſol[ſ]cere fam[à] ip[po] ſp[ac]io ſinebat: gnatus mo-
dicas u[ri]ſes ſibi et maiu[ra] credi de abſentu[bi]ſed le-
gio ſexta et tredeciu[m]e u[ex]iſtano[5] p[mi]ha ingeti ag

minequebatur. Classem e pôto bizantium adug
uifferat ambiguus consilium. nû omittâ moesia di
crachium pedite atque equite simul logis namibus
uerit i Italia mat clauderet tuta pone tergû acha
ia a s y a q u a s i i e r m e s e x p o n i u t e l l i a n u s p r e s i d i u s
firmarentur atque iphî mutluî incerto fore q[ui] p[ro]
italie p[re]geret si s[ibi] brundusuî tarentu[i]q[ui] et cala
brue lucanieq[ui] i littorâ i f estis clausib[us] p[er]evert. j[us]
nam u militi armor paratu strepere prouiscie sed
nubileque fatigabat q[ui] pecuia[que] coquiscio: eos eſſe
belli cuulis nervos ductitans mutant? n[ò] uis aut
uerit in coctionibus fed solâ magtudinê opu[que] specta
bat p[assim] delatio[es] et locupletis [im] quiſq[ui] p[ro]da
corrupti q[ui] grava atque intoleranda fed necessitate
armor excufata: et iâ i pace măſere ip[ro] uespasiano
inter initia impij ad optunêdas inuqtates hab[us] per
inobstinante donec indulgeta fortune et præus
magistris dicit auſuſq[ui] est: proptus quoque opu[que]
mutant bellum iuuiat: largus puatim q[ui]d audiu[n]s
de re: pu. ſumeret ceteri cōſerêda[que] pecuia[que] exéplu
ſecut: variſſimus quiſq[ui] eâde i recupâdo licentiam
habueru[t]r. Acelerata interu i uespasiani ylitici ex[ce]
citus ſtudio trâſgretta i p[tes] tertia legio exéplu
moesie legiombus tribuit octaua erat ac ſeptuâ
Claudiana imbute ſauore othonis: q[ui]us preluo
n[ò] interſuſſet aquileiâ progresſe: proturbatus q[ui]

nemus belloz

131

de othonè nùciabat lacerat usque uexillis nommù iutelly
pferètibè rapta postremo pecuïa et inter se duisà
hostiliter egerant unde metus et ex metu còsìliù
posse iputari uefsafiano que apd'utellui excusa-
da erat Ita tres moesìce legiones p eplas alliebait
pannoicum exercitù aut abnuèt ui pabat In eo
motu aponius saturninus moesie rhetor pessi
mi facin audet miſso cètutione ad interſiciedi
tercui iulianù ſeptie legioìs legati ob ſimultates
qui cauſa ptui preedebat Julian compto diſtri
mine et onaris loco4 adſcutis p auia moesie
ultra monte hemù profugit nec deide cuuli bello
interſuit p uarias moras ſuſcepti a ueſpaſiano
uter trahens et ex nùcijs cunctabùd'aut expevès.

At in pànona wedecia legio ac ſeptià galbiana dolo
rem Iraqi bedriacésis pugne retinetes haud cuncti
ter ueſpaſiano acceſſere ui p[er]cipua p[er]mi antony h[is]
legib nocés et t[em]p[re] neroïs f[al]si dánat inter alia bel
li mala ſenatoriù ordine recupauerat p[ro]p[er]it a galba
ſeptime legione ſcriptitasse othoni credebat du
cem se ptibus eſſerés a q[ui]neglecti in nullo othonai
belli usu ſiut labantib[us] utelliani reß ueſpaſianù
ſecut grande momenti addidit ſtrenuus manu
ſermone pr[oc]tus ſerende in alios inuie artifex
diſcordus et ſedutionib[us] potés r[apt]or l[ar]gitor
pace p[er]ſum bello no ſpernendus l[un]ch[ia] inde

Ant. p[er]muſ

moefici ac pânoici exercitê dalmaticum militem
traxere q[ui]q[ui] collularibus legatis nihil turbâtib[us]
Ttus flauan[us] p[an]oniana: p[ô]peius filuan[us] dalmatiam
tenebat duites senes fed procurator erat corne
li[que] fuscus ingens etate clat[is] natalib[us] p[er]ma iuuen[ta]
quietis cupidie senatorum ordinê exuerat inde'
pre galba dux colome fue ea[que] opa: p[ro]curatione
adept[us] est: fusceptus uefpasiani ptib[us] acerrima bello
facê pretulit no ta: p[er]miis piculo[rum] q[ui] ip[s] p[ic]ulib[us]
letus: p[ro]certus et oli[que] ptus noua ambigua et ancipi-
cia malebat. Igit[que] mouere et quatere q[ui]c[que] u[er]q[ui] egru-
foret a[gg]reditur. Scripte i brittanïa ad quarta deci
manos in h[ui]s p[er]mania ad p[er]manos e[p]le q[ui] utraque legio
pro othone aduer[sa] iu tellio fuerat. S[par]guntur
p[er] gallus littere momêto[que] temporis flagrabat
igens bellu[que] illutic[is] exercitib[us] p[al]a desci[ent]ibus
ceteris fortuna fecuturis. D[um] hec p[er] prouicias a ue-
fpasiano du cibus priu[que] geruntur: iu telli[que] cote[pu]or
in dies regni[que] ad o[s] munici p[io]n uillar[que] ame-
nitates rei [f]stes gr[ui]m urbe agmine petebat: f[er]xagita
milia armato[rum] sequebat: licetia coru[pra] calonu[m] nu-
merus amplior p[ro]caci [f]limis etia[m] inter servos lixar[em]
ingeniis. Tot legato[rum] aico[que] coitanis i habi[s] ad
parendu[m] etia[m] si l[ui]ma modestia reget. Onerabat mi[n]
tudinê obui[que] ex urbe senatores eq[ui]tes q[ui]dam me-
tu[m]ulti p[er] adulacione: ceteri ac paulati o[m]s ne

Cor. fuscus

LX:

132

alis proficiscantibus ipsi remaneret. Agogtega
bant e plebe lagitoſa per obſequia iutelto co
gniti ſcurre hysteriones autige quib[us] ule aſcicia
de honestametis inure gaudebat nec coloſe mo
do aut municipia cœſtui copia[que] ſed ipi cultores
atuapro maturis iſa frugib[us] ut hoſtule ſol[i]u uſta
bat: multe et atroces iter ſe mulut[i] cedes poſt ſe
ditione ticiu[m] cepta manete legionu auxilići[que]
duſcordia ubi aduerſ[us] paganos certandui ſore co
ſenſu. Sed plurima ſtrages ad ſeptim[i] ab urbe
lapide ſingl[i]s ibi militibus iutelli[que] paratos cibos
ad gladiatoria ſagin[i]a duidebat et effuſa plebs
totis ſe caſtreis muſcuerat. Incuriosos milites
uernacula utebant: urbanitate quid a ſpolaueſt
abſuſſis furtim balteis an accinctis ſoret, ro
gitantes. No tultit ludibriui inſol[i]es còtumelie
anumus inermem[que] populi gladuſ[que] inuaſere cefus
inter alios pater militis cu[i] filui comitaretur
deide agnitus et iuilgata cede tempat[i] ab in
noxuſ[que]. In urbe tamen trepidat[i]i p[ro]currentibus
parſim militib[us] for[i]u maxie p[er]ebat cupidime
uiſendi loci in q[ui]galba iaciuſſet. Necminus ſce
ui[que] ſpectaculiui erant ip[i]terog[i]s ſeta[que] et ingen
uiſi telis horrentes: cu[i] turb[i]a pp[li]i p[er] iſcicia p[ar]
uitareſt aut ubi iubrico iue nel occutſu alicui
prociduſſet. Ad iuqui mox ad manus et ſeru

transiret quin et tribuni prefectus, cù terrore et arma
tor, caterius uolitabat. Jpe utellius a potè mulio
igni equo paludat, accinctus, senatus et populì
ante se agès quomunù ut captà urbe ingrederetur
aico, consilio deterruit. Supta pretexta et compo
suo agmine incensit. Quatuor legionis aquile pez
fcontem totidem circa e legionibus aliis: uexil-
la mox duodecim aliar, signa et post peditum
ordines equos: de huc quatuor et xxx. cohortes
ut nostra gétui, aut spes armis foret discrete.
Ante aquilam p[re]fectum castro, tributus et p[ro]nro
turionem cädida, ueste ceteri mixta suâ quæ centi
riâ armis donus, fulgètes et muliti kalere toz
que s[plê]e debat. Decora facies et nò utellio p[ro]
cipe dignus exercitem. Sic capituli ingreſſus
atque ibi matre c[omplexus] auguſte noire decora
ut postea die apud alterius cuiratis senatum
p[plin]que magnificâ oratione de ſemet ipso prop[ro]
industriâ tempanti, quâ laudibus attollens.
C[ord]eus floriunt ip[s] qui aderat omnino Italia
p[ro]quam et luxu pudédus inceſſet at wilg[us]
tamen uacuius curis et ſine faliuerunt, diſcti
mine: soluta adulatione ſe d[oc]tum clamore et
uocibus abſive pebat; abnuens, quoniam auguſtus
expreſſerunt ut affumeret, tâ ſeuſta quâ recusa
uerat. Apud cuiratem cuncta interpretante ſune

Vitell. pompa

188

stu omnis loco accepti è: quod maximum pôtifica
tum adeptus utelli de cerimoniis publicis quod
decimo kalend Augusti edidisset. Ante quod ifaucio
die cremerêsi allieni quod cladibus adeo ois humani
duini quos iuris expers pavi amico ex liberto quod
secordia uelut inter temulêtos agebat. Sed
comicia consulû cujus cädidatus cuiliter celebant
omne ifime plebis zumore in theatro ut spectato,
incirco ut fautor affectavit: que orata sane et
popularia: ac sive a virtutis proficisceret: meo
tia uite poris indecora et iulia accipiebant: ven
titabat in senatu et ià cui parius de rebus patres cons
suleret: ac forte p[ro]scus helvidi p[ro]tor designat
contra stiidi ei c[ons]uerat. Comor patu utelli
nò tamen ultra q[ui] tribunos plebis et ià auxilii
s prete potestatis aduocavit. Mox mitigatib[us]
aيقis quod altiore uere c[ui]sdià ei uerebat: nichil nou
accidisse respòdit: quod duo senatores in re pu-
dissentur et solutus se et ià thraeæ corradicet. Imi
sere pleriqu[us] impudet ià emulo tio iis. Aliis id ipso
placebat: quod ne iem ex p[ro]potentiis sed thraeæ ad
exemplar uere gloriè legi ss et p[ro]suerat potius
publii s[ab]inum ad p[re]fectura cohortis illiù pri
scui diu c[et]utio è: p[ro]scus uale tis s[ab]inus c[ec]
ne quâ pollebat. Inter discordes utelli nichil
auctoritatis, numina impi cecina ac uales obibat

oli anxiij odij que bello et castris male diffimu
lata prawitas aicoz et fecunda dignedis inimi
ciciis cuitas auxerat dui ambitu coitatu et im
mefis salutatiui agminib cœtendut coparaturq
uarijs in hunc aut in illu utellij inclinatioib nec unq satis fida potestia ubi nimia e simul
ipm utellui subitis offensis aut intepestiis blâ
diciis mutabile cœtemnebat metuebatq Nec eo
legimus inuferat domos ortos opesq impij cui
flebilis et egés nobiliu turba q s ipos liberosq pa
trie galba reddiderat nulla principis miſericor
dia iuarent. Gratu p morib cuuntis etiam plebs
approbavit: qd reuerſis ab exilio iura libertoz
concesſuferet quac id oí modo ſeriula ingent a
côtúpebat additus peciis p occultos aut ambi
tios ſinus et quidâ in domi ceſatis tranſoſſi
atq ipis dominus potétores Sed miles plens
castris et redundante multitudi e i portucib aut
delubus et urbe tota nagus: no principia noſceſ
no ſeruare uigihas nec: labore firmari p illece
bras urbis et in honesta ductu: corpus ocio ani
mi libidinibus iminuebat poſtreò ne salutis
quidè cura i famibus uaticam locis magna pe
tendit: unde crebte i uulg mortes et adiacet
tyberi germanoz gadauoz obnoxia morbis
corpora fluminis auditas et est: impatientia

labefecit. Insup cœtus præutate uel ambitu
ordo militiae sedecim pretorie quatuor urbane co
hortes cœtibebantur: quis singula militia inffent.
plus in eo delectu ualens audivbat tâqû ipse ceci
nâ piculo exemuſset: ſan aduètu ei ptes conua
luerat et militiau lèt utineris minore p[ro]ſpo plu
uererat. Oiſp[er]ioris germaie miles vale
tem affectabat: unde primuî credit cecine
fides fluitasse. Ceterp[ro] nò ita ducibus indul
ſit wittell[ut] nò plus munim licevet ſibi quiſp[er]
militiâ ſumpſere quibus indignus ſi ita malue
rat urbane militiae adſcribebat: rurſus boîs
remanere inter legionarios aut alares uo
lètib[us] p[er]miſſu. Nec dekat qui uellêt fessi mor
bis et interperie celu accuſantes: robora tamè
legioib[us] alio[ſp[er]] ſubſtracta cœtus ſi caſtro, dec[
ugiti milibus et toto exercitu p[er]miſſus ma
giſp[er] electi. Cœcionante wittellio poſtulant
ad ſuppliciui pt[em] aſyatic[us] et ſtawis et rufin[
]duces gallia, q[ui] pro uindice bellaf[et] nec
coherceb[at] h[uius] mo[u] noces wittell[us] ſup inſcrit[à]
aio ignauiam cœſcuis ſibi inſtare donatiu[m]
et deſſe pecuia: oia alia militia largiebatur.
Liberti principu[c] cœſerit p[ro] n[u]o mancipi[ur]
ut tributum w[is]i: ip[er] ſola perdèdi cura ſta
bula aurigis exttuere. circa gladiato[rum] ſera

tumque spectaculus opplicere tangit in lima abun-
dantie pecunia illudere: quin et natalis witelliij
die: cecina ac uales editis tota urbe lucis gladia
toribb celebrauere iugenti paratu et ante illum
die ilfoluto leti fediffimo cujus apd bonos muil
die fuit quod extructis in capo martio aris: in
ferias neronis ieciffet cefe publice uictime &
mateq facê auguftale subdere: qd facerdouni
ut vomulus tacio regi ita cefar tiberuis iuie
gentf acraut. Nòdum quart a uictoria menfis
et libet witelliij afyaticus poluflutos patrobius
et uetera odioz, nota equabat nemo in illa au
la probitate aut industry certaut unu ad potê
ta iter prodigis epulis et fumptu galane aque
fatiare inexplebiles witelliij libidines. Ipe abude
tat si prefentibus frueret: nec i logi consuitas now
es mulies fextertu pauci fatis mefib interueztiffc
creditur. Magna et misera cuitas eode anno
othonê witelliumpa fassa inter unios fabyos
ycelos afyaticos uaria et pudêda forte agebat
donec succenfere mutianus et marcellus et ma-
gis alij hoies & alij mores. Prima witellio tertie
legiois defecto nuftat: muflis ab oponio fatur
nino epiftolis ante fy is quoq uelfpafiani par
tibus aggregaret. Sed neq aponius cuncta
ut trepidans re fubita perscripferat et amic

adulantes nulli interpretabatur unius legiois
eâ sedicione ceteris exercitibî costare fide in
hunc modum etiam tellus apud milites disset
tuut: pretorianos nuper exauCTORATOS insec
tatus aquibus falsos rumores duspergi nec
ullum cuilibet belli meti affectuerabat suppôs
so uefpasiani noire et uagis p urbe militib
q ſermones pp[er]i coherceret id principi alimen
tum fame erat auxilia tamen e germaia abr
taniaq et hyspanis excuit ſegniter et neces
ſitatem diffimulâs perinde legati puicieq
cunctabant: hordeoneus flaccus ſuſpectus
iâ batanis anxius proptio bello. Vectus bola
nus nufat sults queta britania et uteq[ur]a ab
neq ex hyspaïs propabat nillo t[em] ibi consulari
trui legionu legato pates uire et proſperis u
telli rebus certatui ad obſequi aduerſâ et foru
nâ ex e[que] delectabant. In Africa legio cohortes
delecte a clodio macro mox a galba dimusle
turſul uiffu utelli multa cepere. Simul cetera
unius utabat ipigre noia. Quippe integrin illuc ac
ſauozabile procosulat[us] utelli famos[us] uuſque
ſpaſiani egerat prode ſoci de impio utriuſq[ae]
conectabat. Sed expimenti contra ſiut ac
primo valeri festus legat ſtudia p[u]nctorum
cui fide unut Mox nutabat palâ eplis edid

tusq[ui] utelliù/occultis nùcus ueſpaſianù ſouès
et hec illa ue deſſurus prout inualuſſet. De
prèſis cù litteris edictiſq[ui] ueſpaſianu p[er]tiam
et gallas muliti et céturionu quidam ad ut
telliù muſſi necant: plures ſe ſellere fide aicoq[ui]
aut ſuo met ſtatu occultati: ita utelly patus
noſcebant. Veſpaſianu còſiſoq[ui] p[er]laq[ui] ignota
primu ſecordia utelly deu p[ann]onice alpes p[er]
ſiduſ inſeſſe núcios retinebat. M[ate] quoq[ui] et
bleſi ſlabra aquilois ac flat[em] i oriente nauiſan
tibus ſecuſu inde aduerſu erat. Tand[em] urrup
tione hostiù attocib[que] undiq[ui] núcibus exterrit? ce
cin[am] ac ualètem expediti ad bellu iubet: pmuſſus
cecina ualente e graui corporis morbo t[ut]c: pmuſſi
aſſurget[em] infirmitas tardabat. l[oge] alia p[ra]ſicen
tis ex urbe germaici exercitus ſpecies non uigor
corporib[que] n[ò] ardor ais l[è]tum et ratiù agmen flu-
xa arma ſegnes eq impatiens ſolis pulueris tem
peſtatù: quantuſq[ui] hebes ad ſuſtinedu labores mi-
les tanto ad discordias promptior. N[ccedebat]
huc cecine ambitio metus torpor recens nimia
fortune indulgetia ſoluti i luxu ſeu p[ra]ſidiâ me
ditatio inſtringere exercit[em] utut[em] inter artes e[at]
C[redidere] p[er]l[io]ſi flavi ſabini consuſis concurſ
ſam cecine m[è]tè ministro ſermonu rubrio gal-
lo: tata apd[em] ueſpaſianu for p[acta] transitois ſimul

Cecina

odio inudiep erga fabiù nafere admonebat,
ut impar apud iuteIIi gram uiresq. apd'no
uum principê paravet Cecina cophexu iuteIIi
mulo cù honore digressus pteq eqtù ad occupa
da cremona pnisit mox uexilla quatuordecia
et tredecia legiones dein quita et duodecia et
ugetima fecute poftreo agmine una et ugetima
tapax et pima italica icesere cù uexillavis hufi
um bruttanicaq. legioni et electis auxiliis,
profecto cecina sctipfit fabus uales exercitui
que ipse ductuuerat ut in itinere oppertet sic
sibi cù cecina couenisse qui pnis eoq nalidior
mutati id consilii finxit ut ingrueti bello to
ta mole occurreretur ita accelerate legiones cre-
mona pars hoſulià petere uiffe.Ipsc. rauennam
deuerit pretexto classem alloquendi mox ſe
cretù componède prodicionis Queſitiu.napro. luci
bleſus poſt prefectura ale rauennati ſimul ac
misereli classib. a iuteIIio p[ro]ſoit: q[ui]d[um] ſtati p[ro]ſec-
turâ pretori[que] a depreſſet: inqua itacundiâ flagi-
cioſa perſidia ulcifcebat: nec ſciri poterat traxerat
ne cecina: an q[ui]d[um] euerit inter malos ut et ſiniles ſit
ead[que] illos præuitas impulerit Scriptores t[em]p[ro]
qui potuere rei flavi domo monimeta bellu
huuſce copoſuerit curâ pacis et amorem rei p[ro]
corruptas in adulatione cauſas tradidere nobis

ſuper

super inſitâ leuitatem et produto galba uilem
mox fide emulatione etia inuidiaco ne ab aliis
apud iutelliâ anteiretur puertifſe ipm iutelliâ
uidentur Cecina legiones aſſecut centurionum
muliutumq[ui] aios obſtinatos pro iutellio uarijs
artibus ſubtruebant basso eade molièi minor
diſſicultas erat lubrica ad mutanda fide classe
ob memoria recetis pro othone mulie.

eliore fato fideq[ui] partin flauia
natum duces consilia bellî trac
tabant petronionem i hiberna
tredecime legiois conuenerat
ulic agitauere placet et ob-
ſteui pânonie alpes donec atergo iutes uniuè
ſe col Surget et an iue cominu et certare pro Italia
costantiis foriet qui bus opiti auxilia et trabere
belli uidebat germanica[2] legionu iim fama[2]p
extollebat et adueniſſe mox cu iutellio britta
nici exercitus robora ipis nec nume[2]p pare pul
ſarui nuper legionum et qua[2]p attocuer loqvent
munore eſſe apud iuctos animum ſed inſeffis
interi alpibus ieturù cu copiis oriétus muta
nui ſupereſſe uespafiano mare classeſſe ſtudiaco
uncia[2]p quas iuelut alterius belli molè cieret

Ant. p[ro]muſ

ita salubri mora iures nouas affore et p[ro]tub[us]
nil hil peritur[i]n. Ad ea antonius p[ro]mus is acer-
trimus belli contionator festinatione ip[s]is utile
uitellio exirens[à] differunt: plus ſocordie q[ui]
ducie accessiſſe iuſtoribus: nec[que] enim in pc[n]citu
et caſtris hitos p[ro]o[n]itie municipia deſides
tatui cu[n] hoſtib[us] metuèdos: q[ui]to feroci[ante] ſe e-
gerunt tanto cupidi[n]nſolitas uoluptates hau
ſiſſe: circo quoq[que] ac theatra[n]is et amenitate ur-
bis emolliuſtos aut ualitudinibus ſeſſos ſed
addito ſp[acio] redituros et h[is] robur medi-
tatione belli: nec[que] procul germanum unde
iures brittam[a] ſcreto di[riti]mi u[n]x gallias h[is]pa-
ni[que] utrinque iu[i]ros equos terبتu[n] ip[s]am: ita
liâ et opes urbis: ac ſi inſerre arma ultro ue
lint duas clasſes uacuum[que] illiricum mare
quid tu[n] clauſtra montu[n]i profutura[que] q[uid] tractu[n]
i egestate alia belli: unde interi pecunia et
commeat: quin potu[n] eo ip[s]o ute[n]ent: q[uid] p[à]nonu[n]
legiones decepte magi[que] iuſte reſurge[n]e in
ultionè properet: moſe[n]ci exercit[que] integras u[i]
res attulerit: ſi numer[u] militi[n]i pot[u]n[que] legioni[n]
putetur plus h[is] roboſis nihil libidinu[n] et
profuiſſe diſcipline ip[s]m pudorè: equites u[n]
ne tu[n] quidem iuſtos: ſed qua[n]q[ui] rebus aduerſis
diſiecta iuelli[que] aci[que] due tunc p[à]nonu[n]ce ac

moesice ale per rupere hostem nunc sedecim alarum cœunctæ signa pulsa solum et nube ipse operient: ac sumpfundet: oblitos preliant equites equos, nisi quis retinet idem suus auctores consilijs etiam quibus fortuna inategro eis legiones cœunete. multi expedite cœbant, sufficiet iis fetata militia in pulsa s iutelij res audientur in habitæ seque et uestigijs incensus iis (stere) hec ac talia flagrâs oculis truci uoce quorum audiveret et eni se cœturiones et quidam militia consilio muscuerat ita effudit ut cautos quoque ac prouidos pmoueret: vulgus et ce teri unum iurum ducet, preta aliorum cœgnata lau. laudib[us] fœret. huc sui famæ ea stati contione cœmouerat, qua recitatis uespasiam eplis non ut pletuus iicerta duderunt huc illuc tractaturus interpretatione put coduxuſset aperte deſſe, diſse in cauſam uidebatur eoq[ui] grammati militum erat culpe uel glorie ſociis: proximâ cornelijs ſci procuratoris auctores is quoque inclemente in iutelli[m]i mueli ſolueri, nihi l[ui]ſpei ſibi inter ad ueram reliquerat. Cum p[ro]s flaviarum naturæ ac ſenectæ cunctatior ſuspitiones militia irritabat, tanquam affinitatis cum iutellio meminuſset, ut quod ceptante legio[n]i motu profugus, dein ſp[ote] remeauerat, perſidie locum quesuſſe credebat.

733

nâ flanum am�a Pannonia ingreſſum Italia
et diſcrimini exempti reſt. novat cupido lepa
ti nomen reſumere et miſteri cuilibet armis im
pulerat ſuadêre cornelio ſuſco non qua induſta
Flaviani egebat ſed ut colſulare nomi ſugetib
cum maritime ptibus honesta prenderet ſpex
Ceteri ut tranſmicteret in Italia ipine eo uſu
ſoret ſoptum apomio ſatui reuiveſcere orederet
Qulſitum inde que ſedes bello legeret uerona
potior uſa patentib circi capis ad pugnam
equeſtre qua pualebat ſimul coloiam copus
ualidâ auſterre uitellio i re fama quib debatur
poſſe ſa ipo trâſiti uicetia: qd p[er] ſe par[er] et enim
modice municipio ures magni mometi loci
optimuit reputantib illuc cecina geiti et prius
hoſtui duci erepram i ueronêſibus preciui ſiut
opibus exeploq p[er]es iuere et interectus
exercitus rena uiliaſq alpes ac ne per iuum
illa germanicis exercitibus foret obſepeſtat
Que ignara uespasiano aut uetita quippe aqui
legie ſi ſti bellu expectari mutianu uibat
A diciebat q ipio coliui quando egyp[er] clauſt
annone uectigalia opuletuar[ia]t prouintiarum
optineret: poſſe uiterliy exerciti eſeſtate ſt
pendi[que] frumetiq ad dedutione ſubigi. Eadem
mutianu crebris eplis monebat ieruentam

et fine luci victoria et alia huiusmodi pre-
terêdo. Sed glie audius atque omne bellu decus
sibi retinet ex distatib[us] terrar[us] paciis consilia
post res afferebant. Igitur repetito incurbo anto
nuis stationes hostrum urupit reptatisque leui
prelio animis ex e[que] diuſeſum: mox cecina inte
hoſtilia iucu uredesin et cartari ſuius castra
permiuit tutus loco cu[que] terga ſluie latera ob
iecta paludis tegeret, q[ui] ſi affutſet fides aut
opprimi unmersi utilliano[rum] iuribus due legi
ones n[on]dum cumeo moſico exercitu potuſſet
aut retro acte de ſerta Italia turpe ſuga coſciuſſet.
Sed cecina p[er]utus moras p[er]ma hoſub[us] tradidit e[que]
pora belli diu quos armus pellere p[er]miu erat e
pistolis icrepat. donec p[er]nitiu p[er]acta p[er]fidie fir
matet. Interi aponius ſaturnus cum legioe
v[iv] claudiana aduenit: legioni tribunus iuſ
ſanus meſſala p[er]erat clavis mariobus egregi
ip[er]e et qui ſolus ad id bellu bonas artes attulit
ſet. has ad copias nequaqua[que] utillu[n]is p[er]ves q[ui]pe
tres adhuc legiones etant: miſit e[plas] cecina
temeritate iucta arma tractantui incufans ſi-
mul iuctus germa[n]i exccur[at]ollebat. Vitelliij
modica et iuſpari metione nullu in uſpafianu
coſtumelua: nihi[ll] pr[ist]n[que] aut corvupet hoſtem
aut tereret. ſtationar[us] ptui[rum] duces àmiffa porus

Vipf.meffi

130

comiluit

fortune defensione pro uespasiano magnifice
pro causa fidêter de exercitu fecuti i utellum
ut inimici nuno cù exccitu moefico celetaret
ac ne inometes puicie barbaris nati oibê expo-
nerent, principes farrمات 4 la zugû penes qûs
cuiutatis regimen i comilutu ad sciti plebê q,
et uî eqtû qua sola ualent efferebat temuſſu
id munis ne iter discordias externa moli-
rentur aut maiores ex duerio mercede uis
ſalq, exueret. Trahunt i pte Sydo atq. yta
licus reges ſueſſon, quis uet obsequiuu erga
tomanos et gens fidei commissior patientior
posita i latius auxilia iſeita tetia cui portius
septimun pcurator etat i corrupte erga uitel
luu fidei. Igitur ſextilius felix cum ala au-
tiana et octo cohoztibus ac noticoz, iuuen-
tute ad occupanda tipa themi fluis qd'ethos
noticosq, iter fluit miſſus nec ius aut illus
pluì temprâtibg fortuna ptuì alibi trâſacta,
antoio uexillarios e cohoribus et pte eqnì ad
inuadêdâ Italia rapien comes fluit/arti uat
ſtrenuus bello magis, glia et dux corbulo
et proſpere i armenia res addiderat. Ide ſe
cretis apd neronê ſermoib ferebat, corbulo
nus urtutes cùminatus unde infami gla ptuì
piluì adept. leta ad pnis malæ parta mox i per

niciem uertet. Sed p[ro]mus ac uarius occupata aq-
leia proxima queq ac opitergi et altini letis
animis accipuntur. R[eli]ctum altini p[ro]fidiu
aduer[s]us class[es] rauennates n[ò]d[u] defectioè
ei[que] audita. Inde p[ar]atu[n]us et aceſte p[ro]b[us] adiùxere
illuc coonut[u] tris uitellianas cohortes al[ia] cui
ſebonuane nom[em] ad for[u] aliem p[ote] iu[cto] c[ò]ſe-
diſſe·placu[t] occasio innuad[è]di i[c]uti[o]ſos n[à] id
quoq n[u]iciabat·luce p[ro]ma i[ermes] p[ler]oſq[ur] op-
preſſere p[re]diu ut paucis i[n]terſectis ceteros
pauore ad mutand[à] fide cogeret. Et ſuere q,
ſe ſtati dedere plures abrupto p[ote] inſtati
hoſt[i] uia abſtuleru[t] vulgata uictoria poſt
p[ri]ncipia bellu ſecundu[que] ſtuanos date legio[u]s
ſeptia galbiana: t[re]deciu gemu[n]a cui iu[de]o aq[lo]
legato p[ar]atu[n]us al[ac]res uenuunt: ibi pauci diu
ad requiſ p[um]t[i] et mutuus uist[ut] p[er]fect[us] caſt[us]
legio[u]s vy: qua adduptuus q[ui] cu[u]li bello im-
peritabat ſubtractuus militu[m] ire ad uespa-
ſianu[m] uiff[ut] est. D[ef]iderata d[u]i res interpreta-
tione g[li]a[q] maior accipitur·poſt[que] galbe
ymagines diſcordi[u]a temp[o]n[que] ſubuerſas in
omnibus municipu[s] reſoli uiff[i]t anto[n]uus
decor[u]n[que] pro cauſa tat[que] ſi placeret galbe p[ri]nci-
pat[u]r et p[re]s preſumpſere facta a tribu[n]us
c[et]utuo[b]uſq[ur] retin[è]di que uitelli induſiſſ[que]

spe atque ipfim cecinâ nò obſtare ad tranſitionem
ortabantur, recitate pro còtione epl'e addidè
quod ſummiffle cicna uelut offendere ueſpafia-
num timés; ipò24 duces contèti tanq[ui] ſi ſultâtes
uitellio ſcripſſet. A duetu deide dua24 legio-
num equibus terciâ dilluſ apontanus octa-
uam numifiuſ lupus ducebat: ofſtetare iures
et militati uallo ueronâ circûdare placuit.
forte galbiane legioni in aduerſa frote uallu
opus cesserat: et uſi procul ſoci24, eqtes uanâ
formudinem ut hoſtes fecere rapiuntur arma
et ut prodiuoiſ ira militi in T. ampiu flami-
anu incubuit nuſlo criminuſ argumeto ſed
iam pridè iuſus turbine quodâ ad exitum
poſcebatur: propinquum utellu[que] prodiuorem
othous interceptore donatiu[que] clamitabant
nec defenſioni locus, qua[que] ſupplices manus
tenderet humi plerumq[ui] ſtratus lacera ueſte
pectus atque ora ſingultu quaſiés. Id ip[er]m ap[ro]
inſenſos incitamentu[que] eàt tanq[ui] nimius pa-
uor coſcientia argueret. Obturbabat milit-
tum uocib[que] aponiuſ cu[m] loqui ceptaret freitu
et clamore ceteros alpernant. Vni anto[rio] apte
militi aures: naq[ui] et facûdia erat mulcêduq[
ulgu[que] artes et auctoritas. Vbi crudelſcere ſedi
tio et a conuitijs ac probris ad tela et manuſ

transibat inici cathenas flauano iubet. Senfit lu
dibruî mules: disiectuque qui tribunal tuebantur
extrema uis parabatur oppofuit finu antonius
fteicito ferro aut militum se manibus aut fuis
morituru obtestas ut quæp. notu et aliquo mul-
tari honore inflignè aspexerat ad ferêdâ opê no-
mine ciens mox couerfus ad signa et bellon de-
os hoftui potus exercitub illu furore illa discov-
diâ micerent orabat donec fatiscere acio fedito
et extremo iâ die fua quicp. i tentoria dilaberent'
profectus eade nocte flauan obuus uefpafiam
littus discriminu exepthus e·legiones uelut tabe
iſfecte aponu ſaturninu moeſici exercitus legatû
eo atrociuaggrediuntur: qd'nò ut pùs labore et opè
ſesse ſed medio diu exarſerat uulgatis eplus q-
ſaturninus ad iitelliu ſcripſiffe credebat. Ut olim
iututus modetneq tunc procacitatus et peulantie
certamen erat ne minus iuolenter aponu q. flau
amu ad ſuppliciu depoſceret. Quippe moeſice leg-
ones adiutâ a ſe pannoniu, ultionè referentes
et pannonici uelut abſoluerent alio, ſedicione
iterare culpa gaudebat i ortos i qb' diuertebatur
ſaturninus pout nec tu pùus et aponan et meſſala
quæp. omnimodo nifi eripere ſaturninu q. obſcuri
tas latebra24. qb' occulebat uacatuî forte balneay
fornacibus abditus mox omniſis littorib patauui

coceſſit: digreſſu cōſulariù uni antonio uis ac pote
ſtas i utriuq: exerciui fiut cedêribus collegi et ob
uerſis militibus ſtuduis nec deerant q: crederêt
utraq: ſeditionê fraude antony ceptâ ut ſolus bel
lo frueretur ne in iutelly quidê ptib: quiete men-
tes excitioſiore discordia no ſuſpicionibus uulg:
ſed pſidia ducu: turbabant: luciluſ baſſus classi:
rauennatis prefectus ambiguos militù aios: quod
magna parrs dalmate pannonij: erat que puntie
a ueſpaſiuno tenebant: partibus eius aggreſauerit
nox proditioni electa ut ceteris ignaris ſoli in p[ra]
cipia defectores cohiret baſſus pudore ſeu metu,
quis n[am] exitus foret intra domu oppertebatur Te
ttarce magno tumultu iutelly ymagines iuadunt
et paucis reſistentiù obumbratis ceteru: uulgus
veru: noua[7] ſtudio i ueſpaſianu: iclinabat: Tum
progreſſus luciluſ actore: ſe palâ p[er]bet classi: cor-
nelium tuſe[ui] p[er]fectu: ſibi destinat: qui propere ad
cucurrit: baſſus honorata cuſtodia liburnicis
nauibus atria peruectus a p[er]fecto ale iuuen[io]p
tuſino p[er]fidu: illic agitate uincit: ſed ex ſoluta
ſtati uicula interuêtu hormu ceſaris libertu: is
quoq inter duces habebatur: At cecina deſec-
tione classi: uulgata p[er]mores cêturionu et pau-
cos militu: ceteris p[er]milie munera disperſie
ſectetoy caſtto[7] affectans i p[ra]ncipia uocat ibi

ueſpaſiani utitute uiterſp. ptui extollit: trâs
fugiſſe classe in arcé comeatus aduerſas gal-
lias hispaniaſp. nubil in urbe fidum atque omni
de utelluo i deterruis. Mox incipiens qui
coſci aderat ceteros re nova attoitos i urba
ueſpaſiani adigit ſimul utellu ymagines
direpte et multi qui antoio nunciarent: ſed
ubi totis caſtis in ſama producio recurrens
in principia mules preſcripti ueſpaſiani nom
prorectas utellu eſſigies aſpexit: uastu pimo
ſilenti: mox cuncta ſimul et ſumpunt: huc ce
cidisse germaui exerctu gloria ut ſine prelio
ſine uniuere uichtas manus et capta trade
tenent atma: quas eni ex cluereſo legiones nepe
uichtas et abeſſe unucu othoaci exerctu robur
primanos quarta decimanos quos tamen isde
ullus capis ſuferit ſtrauerint ut armatoſ,
milia uelut gex uenalui exuli antoio doni
daretur: oelo numurui legiones unius classis
accessione fore id basſo: id cecine uisu poſtq
domos ortos opes principi abſtulerunt etia
milutibus pricipe auſterre lute integros incru
entos flamanis quoque ptibus mules: qd dictu
ros tem poſcentibus aut poſpa aut aduer
ſa: hec ſinguli hec uniuersi ut quæs dolor
impulſerat uociferantes. Inutio a quinta le

Cecine p[ă]diu

gione orto reposutus iuteLLY ymagiTuus: uncla
cecine inciur: fauii fabullum quinte legionus le
gatum et caffui lògum p[ro]fectum castrorum duces
deligit: forte oblatos teui liburnica[]7 milites iug-
ros et infontes trucida[]t relictis castris abrupto
ponte hostilia: rursus inde cremona p[ro]unt ut
legionib[us] prime italice et unu et uigeſi e rapaci
ungerentur: quas cecina ad optimenda cremo
na[] cu[]p[]re eqtui p[ro]miſerat. Vbi hec compta anto[]no
discordes ais diſcretos iuribus hoſtui exercit[]
aggredi ſtatut ante[]p[]ro duci[]b[]us auctuas: miſi
obſequiui et iunctus legionibus fiduciá rediret
n[ar]q: fabui ualèt[]e p[ro]fecti[]n ab urbe: acce[]leraturi[]p[]
cognita cecine p[ro]dictione c[o]lectabat et fidus
iuteLLio fabius nec miſtie ignarus ſimul iug[es]
geran[]24 uis p[ro] retia timebat et brittanía gal
lia[]p[]ro et hispa[]na auxilia iuteLLi accuerat imen
ſa[] belli luem ni antonius id ip[]m metués ſe
ſtinato p[luo] iuctoria p[re]ce p[u]ſet unuuerſo cum
exerciti ſecundis a uerona caſtris bed[]tviacum
uenit. P[o]ſtero die legionibus ad munendui
retêtis auxiliares cohortes in cremonenſe
agrii miſſe ad ſp[er] paranda[]24 copi[]p[]ro cuili
preda miſles umbueret: ip[]e cu[]i uij: miſibus[eq]
tum ad octauui ab ed[]tviaco p[ro]greſſus quo li
centui popular[er]t: E xploratores ut moſe

Antomí

longi curabant. quita ferme hora diei erat cu
cimus eques aduetare hostes pregredi paucos
moti fremitque late audiri nunciamt. du anto
nus qd na agendu consultat auditate nonide
ope artus uatus cui proptissimus equitum pru
pit ipulitque intellianos modica cede.na plurim
ad cursum ertsa fortua et acerrimus quiscunque
sum fuge ultimus erat nec spote antony ppe
tatum fore que acciderat tebatur hortat suos
ut magno capes ceret pugna deductis in latera
turmis uacuiu medio reliquit iter. quod uatum
equites eum reciperet. uisse armari legiones,
datum p agros signum: ut qua cunque proximum
omus la preda prelio occurreret. paudus inte
vivo uatu turbe suor, miscet intulitque formidie
pulsi cui laucijs integri suo et ipi metu et an-
gustis uarii consilabat. nullu in illa trepida
none costantis ducis antonius aut fortissimi
militus officii omisit. occurbat paueturbu-
net cedetes. ubi plurimus labor unde aliquo
spes consilio manu uoce insignis hofu conspi-
cius suis eo postemo ardoris puectus est
ut nexillarum fugietae haſta traußerberare.
Mox rapti nexillum uertit in hôte: quod pudor
aut plures et ceteri eqtes refusteret unut locus
artioze illic uia et fracto interfuerunt vini

Antiguus

M

143

ponte qui sicerto alueo et precipitatur tipis fuga
impediebat: ea necessitas seu fortuna lapides
sua p[ro]tes resistunt firmati inter se desis ordinibus
excipiunt utillanos temere effusos atque illuc
costernutur. Antoni instare piculis sterneve
obios limul ceteri ut cuius ingenui spoliate
capere armacoſſus arripete et exciti proſpo-
clamore qui modo p[ro]agros fusi palabantur nec
torie se miscebant. Ad quartu a cremona la
pidem fulgere legionu ſigna rapacis atque una
lice leto inter initia equitum ſuorum plio illuc
uſus proiecta et ubi fortuna cotra fuit non la
xare ordines no recipet turbatos: non obum
ure ultroq[ui] aggredi hoste tantum per ſpacium cur
ſu et pugnando ſeſſum forte uſtut aut pinde
rebus proſperis duce desiderauerant atque i
aduerſis deſse intelligebat. Nutantem acie
iuctor equitat[em] incurſat et uipſanus meſſala
tribunus cu moſſicis auxiliarib[us] atſequit
quos militiae legionarii quanque tapti ductos
equabant ita mixtus pedes equeſt[em] et cupere
legionu agmen et propinqua cremonensu
mena quanto plus ſpe ad effugium tanto mi
norem ad resistendu anum dabant nec an
tonius ultro iſtitut memor laboris ac uul-
neru quibus tâ anceps plu[em] fortuna quamus

prospero fine equites equos, affluctuerat. In
umbrante vespera univerbum flaviani exercit
robur aduenit: ut que tumulos super et rece-
ta cede vesdigia incesere quasi debellatu foret
pergere cremona et iustos in deditione acciper
aut expugnare depoſcunt. Hec in medio pulch
dictu ſibi quiſpo posse colonia plano ſita impetu
capi idem audacie p tenebras irruppentibus et
maiorè tapièdi licentia quibus ſi lucè opperiat
ià paco ià preces et pro labore ac uilneribò cle-
mentia et gloria inania laturos. Sed opes cre-
monensiu in ſinu prefecto[rum] legatoriuq[que] fore
expugnate urbis predà ad mulitem dedite ad
duces pertinere ſpernuntur centuriones tribu-
ni: ac ne uox cujuſp[ro] audiat quatiant[ur] arma
rapturi impuì ni ducantur. Tu antom[us] inferes
ſe manipulis ubi aspectu et aucte ſilentiu fecè
tat no[rum] ſe decus neq[ui] eripere ſcuu benemeruſis
affirmabat. Sed diuſa inter exercitu[rum] duces
muna multibus cupidinè pugnandi conueere
duces preuſdendo còſultado cunctatioè ſepi
q[ui] temeritate prodeſſe ut pro uirili portione
armis ac manu victoria unuerit racione et co-
filio proprijs duces artibus p[ro]ſuturq[ui] neq[ui] eni
ambigua eſſe que occurrat nocte et ignote ſi tu
urbis intus hoſtes et cuncta inſidiis opotu[n]a

Innumquam vespera.

nò sì pateant porte iusti explorato nùsi die in
tràdum an oppugnationem inchoaturos adèp-
to omni prospectu quis equus locum quâta altutudo
menium tormêtis ne et telis an opeibus et iu-
neis machinamêtius genus ad expugnatos muros
in modum turrii facti, his aggredienda urbs fo-
ret. Mox cœursus ad singulos nùi secures dola-
braçp et cetera expugnandis urbis p[ro]ecùi actu-
lissent: rogtabant et cui abnueret oladùs ne
inquit et pilis perftrigere ac subruere muros
ulle manus posset si aggere struere si pluteis
cratibusque protegi necesse fuerit ut uulgus
imprudùi utrii stabim[em] altitudinem turriam
et aliena munimèta mutates quin poti[que] mora noc-
tis unius adiectus tormentus machinat[ur]s uim
uictoriam[que] nobisc[i]i fecim[que]. Simul lixas calone l[ex]
cui recettis iis eorum bedriacui muctut: copias ceter[que]
u[i]si adlaturos: id uero egere tolerare mulie p[pe]
[re]ditionem ueti[i] cu[i] progressi equites sub ipa me
nia nagos e cremonesisibus corripuit quos in-
dicio noscitur: sex iutelliana legiones omnem[que]
exerciti[i] qui hostiliter egerat eo ipso die triginta
milia passi[i]n emessi: cœpta suos clade in pretium
accingi acie affore. Is terror obstructas metes
consil[i]us ducis apuit: siftere terciam decimam le-
gionem in ipso iuc poſtumie aggere iubet: cui

iucta

in�ta aleñno septima galbiana patenti capo ſtetit.
Dein septima claudiana agreſt ioffa ita locus
erat premunitus dextro octava p apertù multe
mox tercudecima denſis arbustis interſepta.
Hic aquila4 ſigno4 ordo multes muxt p te
nebras ut ſors tulerat pretorianum uexillum
proximù tertianus cohortes auxiliò4 in corni
bus latera ac terga equite circumdata ſido atq
ystalicus ſueui cum delectis populaſum pri
moru in acie uersabantur. At uetellanus exer
citus cui acqueſcere cremone et ſecupatus ſono
ciboq uribus: confectu algore atq inedia hoſte
poſtera die proſligare ac prouere tacio ſuit:
indigus rectori u ops eſoſi u. Tercia ſerme
noctis hora patatis in diſpoſituſ ac lauianus in
pingit. Ordine agminus diſiecti p ita ac tenebſ
aſſenerare no auſim: quiq alij tradiderit qua
tam macedonicâ dextro ſuon cornu quintam
et qıutadecima cu uexillus none ſecundeq et u
gelie bictanica4 lepionu: mediâ acie ſextade
cima duo et uigesimanoſ et pmanos leuum
cornu cōplexere rapaces atq italici oib ſe ma
mpuſis muſcuerat eques auxiliaq ſibi ipi loci
leget prelui tota nocte iarui anceps atrox his
virsu illis exuabiles: uhil animus aut man
ne ocuhi quidê promiu uuabat. Sadê utraq.

Tertia pugna Ant.

arma crebris interogatioibus noti pugne lig
permixta uexilla ut quiscq. globus capta ex
hoſtibus huc atq. illuc raptabat. Vrgebat ma-
xime ſeptia legio nuper a galba cōſcripta oc-
cui ſex primoy ordinu centuriones abrepta
quedâ ſignâ ipam aquila atiluus uerus p[ui]mi-
li céturio multa cu hoſtui ſtrage et ad extre-
mu moriés ſeruauerat. Suſtinuit labante aciè
antonuus accitis ſtorianus qui ubi excerpere
pugna p[ell]uit hoſt[em] dein p[ell]itur. naq[ui] utel
liani tormêta inaggeget[em] wie c[ôt]ulerat ut te
la uacuo atq[ui] aperto excuteretur diſperſa p[.
mo et arbustus ſine hoſtui noxa illi[sa] Magni-
tudine eximia quarcedecite legiois balista in
gêtibus ſaxis hoſtile aciè pruuebat. lateq[ui] cla-
de ituliffet i duo milites preclaru facin auſi
arreptis e ſtrage ſcutis ignorâti uicla ac libra
mêta tormet[or] abſcidiſſet ſtati confiſſi ſunt
eoq[ui] intercidere noia.de facto haud ambigitur.
Neutro inclinauerat fortuna donec adulta nox
te luna ſurges oſtenderet acies ſalleret[que]. Sed
flaviani equior a tergo hinc maiores equi[que]
uroq[ui] umbre et falso ut i corpora ictu tela
hoſtium cuta cadebat. Vitelliani aduerſo luè
colluètes ueluit ex occulto iaculatib[us] incui
offerebant. I[o]gu[er]t antonuus ubi noſcere ſuos no

Duo[rum] militum
facius

SCIOP poterat alios pudore et probris multos
laude et hortatu omnes S pe promissos accedès
cur vari Pumpiliſet arma pánonicas legiones in
terogabat illoſſe capos in qbus abolere la be po-
ris ignoie ubi recupare gloria poſſet Tù ad moe
ſicos comerus principes audiveris bellis ciebat.
fruſtta inſſet uerbis prouocatos utellianos ſi
manus eorum oculos nò tolleveT hec ut quos ac
cesserat plura ad terrianos ueteri recentumque
admones ut sub M. antoio pthos sub corbulone
armenios nuper Sarmathas pepuſſent. Mox
iſeus Ptoitianus vos inquit nifi unctus pagani
quis alius ipater que castra alia excipiet ille
ſigna armaque uelstra ſut et mors uelis na igno-
muni coluſpilis Unde clamor et oriètè ſolè
uta i Syria mos eſt? terciani salutauere uagus ide
an colilio ducis ſubditus tumor aduenſſe mu-
tianu exercitui juicè salutasse gradu inferunt
quali recetib auxiluis aucti: tariore ia utelliano²
acie ut quos nullo rectore ſuis quæq: iper uel
panor cotra heret duceret ue poſtup pulſos
ſeſit antoibus deſo agmune obturabat laxati
ordines abrumpunt nec reſtitui qui uere im-
pedietibus uethylis tozmétus p limute uie
ſparguitur festinatione cōſectandi audivores eo
notabilior cedes ſuit quia filius patre iter fecit.

Victor. AnT.

Fili præm i pugna
occidit—

rem noiaq autore iupiano meffala tradâ. lulus
mâsuetus ex hispania rapaci legioni addit in
pubere filui domi liquerat: is mox adult inter
septuânos a galba conscriptus oblati forte pattem
et iulnere stratu dum ſemianime ſcrutat: agnit
agnoscesq et exâguè âplexus uoce ſlebili ſcabat:
ne piatos patris manes neve ſe ut patricidam
aduerſarent: publici id facinus et unû militê
quiue ta cuiluum atmoq: pte ſimul attollere cò
pus aperire humû ſuppremo erga parente officio
ſungi, aduertere proximi, deinde plures hinc
p omne aciè miraculû et qſtus et ſeuſſimi bellî
execratio nec eo ſegnius propîquos affines ſtés
trucidatos ſpoliat: facti eſſe ſcelus locut faciunt:
Ut cremonâ uenere nowi et immersum op occur-
rit othoniano bello germanic miles menibus
cremonesli caſtra ſua caſtris uallu circum iecerat
eaq munimeta rurſus auxerat: quoq: aspectu
heſere iudicize i certis dueibus qd uiberet. Ince
pere oppugnationem ſeſſos p diem noctemq
exercitum arduum et nullo uixta ſubſidio
anceps ſin bedriacu redivet intolerandus ta
logi itineris labor et iudoria ad ittitum re
uoluebat: munite caſtra id quoq propinquis
hoſtibus formidoloſu ne diſperſos et opus
moliètes ſubita eruptione turbaret que ſup

cuicta terrebat ipse miles piculi quæ more pa-
cientior quippe ingrata que tuta ex temeri-
tate spes omnibus cedes et munera et sanguis
auditate prede pessabantur. Huc inclinavit an-
tonius cingit uallu corona unisit: pmo sagit-
tis saxus eminus certabat: maiore flamanus
pucie i quos tela de sup librantur: mox ual-
lu portas; legio ibid actribuit ut discreet labor
fortes igneus distingueret atque ipse cœnt-
tione decoris accenderent: proximis bedriacesi
wie terciani septimani sumpfere deteriora
uallu octua ac septa claudiana tercia decu
manos ad brixiana porta ipetus tulit paulu
inde more du et proximus agris legiones do
labras et aliy falces scaldas couedant tu ela-
tis sup capita scutis de la testudine succedunt
romane utriusque artes pôdera saxus mittiani
prouoluit disiectam fluitantemque testudinem
lanceis cœtis scriptantur: donec soluta copage
scutus excâgues aut laceros prosternerent
multa cui strage icesserat cuicatio nisi duces
fesso militi et uelut irritas exortationes abnu-
enti cremona mostrassent: hormus ne id inge-
num ut meffale tradidere an potior auctor
sit. G. plumbus q. antonu incusat: hand facile
discreueri: nisi q[ui]b[us] nec antonius nec hormus

a fama utaq. quius peffimo flagitio degene
rauere. non ià sanguis neq uulnera morabat
quin subrueret uallu quateretq. portas inixi
humeris et sup iteratâ testudine sandêtes pê
saret hoſtui tela brachiaci integris conſauciis
ſemineces cù expiratib. uoluuntur uaria pere
untui forma et omni ymagine mortui. aceri
mu tercie ſeptimeq legionu certamen et dux
antoiis cù delectis auxiliarib. eode iubu
erat obſtinatos iter ſe cu ſuſtinere uitellam
nequuent et ſuperiacta tela testudine labo
rentur: ipam poſtremo molê in ſubeutes propu
lere que ut ad preſes diſiecto breuiterq. q. s. i.
derat ita pinnas ac ſuma uallu ruina ſua traxit
ſimul wincla turris ietib. ſaxo24 ceſſit q. ſep
timani dum nitintur cuneis. tertianus ſecu
ribus gladibus porta pſtregit: p. mu irrupiſ
ſe. G. uolosium tercie legionis miſtem iter
omnes auſtores còſtat. iſ uallu egreſſus de
turbatis qui reſtiterat còſpicuus manu ac
uoce capta caſtro conclamauit ceteri trepi
dis iam uitelliâs ſeque uallo precipitantib
per ruſpere. Complet cede quanti inter ca
ſita muſſoq. uacuum ſuit. ac turſus nova
labo24 facies ardua urbis meiſa ſaxee tur
ves ferrati portariu obices uibras tela mu

C. Jolfinus

les frequens obstructus iutellanus partibus cremonæs populus magna pars italie sta to in eoſdè dies mercatus cœgregata qd de ſenſoribus auxILIÎ ob multitudinè oppuñtibus iſtametù ob pda erat. Rapi ignes an toüs iſteriç ameniſſis ext urbe edificijs iubet ſi danno rey ſua2p cremonæſes ad mu tandà fide traherent: propiqua mutis tecta et altitudinè menùi egretta fortiſſio quoq milite còplet. Jli trabibus teguliſq et facib propuóna tores deurbat ià legionè in testin dine glomerant et aliy ſaxa telac incutie bat cum languæſceret paulatum iutelliano7 animi ut quis ordine anteribat cedere foruiè ne cremona quoq exciſa nulla ultra mena oisq ira iuctous no i wilgus iops ſed in tri bunos cœurioneſq ubi ptui erat cedus reuer tebatur. Gregari mules futuri ſocors et igno bilitate tutior pſrabat: uagi pwiis i domib abdi: pace ne tu quidè orabat cum bellu potuiffent. primores caſtro7 nomen atq yma gines iutelly amoluuntur catenas cecine: na età tunc uinſtus erat exſoluut oratq ut cauſedepræcator aſſiſtat/af pernantem tu mentq laicmus fatigant extremù maloy tot foruſſimi iuri proditoris opè inočantes

mox uelamenta et ifulas pro muris ofentant.
Cui antonius inhiberi tela uiffisset signa a glasq
extu lere Mestu in hermû agmen delectis in ter
ram oculis sequebat circumtetrat uictores et
pimo ingerebat probra intentabat ict? mox ut
preberi ora còtumelys et posita omni ferocu cùc
ta uich patiebatur subit recordatio illos eſſe q
nuper bedriaci uictorie têpasset. Sed ubi cecina
pretexta littoribus inſignis dimora turba con
ſul inceſt exarſere uictores ſuperbiâ ſeuiciq
adeo inuiſa ſcelera ſunt etiâ p[ra]ſidia obiectabat
obſtitut antonius datisq. defenſoribus ad ueſa
ſianu dimuſt. plebs interi cremonenſui inter ar
matos còſtictabatur nec procul cede aberat cum
precibus ducu mitigatus eſt miles et uocatos ad
contionê antonius alloquat Magnifice uictores.
uictos clementer de cremona i neutru exercit
preter iſita predandi cupidinê uetere odio ad
excidu cremonenſu incubuit uuiſe pres otho
uitellianas othonus quoq. bello credebantur. Mox
terciadecimanos ad extreudum amphitheatrum
relictos ut ſunt procatia urbane plebis indita
uel ingenua petulantibus iuroijs illuſerat auxit
inuidiam editu ille a cecina gladiatop ſpectacu
lum eademq. rurſus bellu ſedes et p[ro]bitu in acu
uitellianus cibi cete quod[ur]a ſemine ſtudio partum

Ant. Victor

ad prelui progresse tempus quoque mercat ditem
alioquin coloniam maiore opum specie cōplebat
ceteri duces i obscuro antonium fortuna fama quæ
omnium oculis exposuerat is balnea abluendo cru-
ori propere petit excepta uox est cu tepore in cu-
saret stati futuri ut in alesceret uernile dictum
omne iudia in eui uertut tanquam signi incendēde
cremone dedisset que ià fraglabat. Quadraginta
armato4 milia utrupere coloniux ixa24 quæ àphor
numerus et i libidinem ac seutia corruptior non
dignitas no etas protegebat. quominus utupra ce
dibus cedes utrupris musceretur grandeuos senes-
exacta etate feminas uiles ad pdam i ludibrium
trahebat. ubi adulta urgo aut quis forma conspi-
cius incidisset ui manibus quæ rapietui diuibus
ipos postremo direptores i mutia pnicie agebat
du pecuam uel gravia auro têplo24 dona sibi quæ
trahit maiore alio4 ui truncabatur quidam obvia
aspernati uerberibus tormentis quod domin04 ab
dita scriptari deffossa eruere faces i manibus quas
ubi pda egesterant in uacuas domos et iama tem-
pla per laseuâ iaculabant ut qæ exercitu uatio lin-
guis moribus cuius cives sotij externi interessent
duierse cupidines et alud cuius fas nec quicquid
iliciti p[ro] quatuor duum cremona sufficit. Cum oïa
sacra prophanac quæ in ione consideret solum me.

Cremona yflaçt

449

Cremone edificato

phitus templum sitet ante mena loco seu nu-
mine defenstum hic exitus cremone anno du-
cente limo octogesimo sexto a pmordio sui cœpit
erat T. sempronio et c. consulibus igruente in
italia hanibale: propugnaculi aduerimus gallos
transpadii agêtes et sìqua alia quis per alpes
rueret. Igitur numero colonnox opõtunitate flu
minum ubere agri annexu consubiſque genti
adoleuit floruitque bellis externis intacta ci
ulibus felix Antonius pudore flagency cre
bescente iuidie dixit ne quis cremonensem
captuui detineret: irrita, predâ multibus esse
cerat consensus italie emptione talii mancipi
orii aſpernantes occidi cepere: quod ubi enotut
a propiqui aſſinibus occulte redemptabant
mox rediit cremonâ reliquius populus repo
ſita fora templaque magnificetia municipum et
uespasianus hortabatur. Ceterque aſſidere ſepul
te urbis ruinis noxia tabe humus haud diu
permisit ad terciu lapide progresli uagos pa-
uentes ut tellianos ſua quæque apd ſigna co-
ponunt et iucte legiones ne manente ad huc
cuiu bello abigue ageret p illuciu disperſe?
brittanâ inde et hispanias nuncios famaqui
gallia iuluì calenù tribunum in germâna al-
pinu montanu p ſectum cohortis quod huc treuer

calenus heduus uterque wittliam fuerat often
tui misere simul transitus alpui presidiis occu
pati suspecta germaia tascipf in auxiliu wittely
accingeret. At witti? profecto cecina cu? fawum
ualentem paucis post diebus ad bellu impuluf
set curis luxu obtendebat: no parare arma no
alloquio exerciticio? mulie firmare: no in ore
wulgi agere sed umbraculis ortus abditus ut
ignua alia quibus si cibu suggeras iacent
torpent: preterita: instacia futura pari obli
uione dimuserat: atq: illu in nemore aricino
deside et marcentem prodicio lucily basfi
ac defectio classis ravennatis pulut: nec mjo
post de cecina affertur mixtus gaudio dolor
et descuiffle et ab exercitu unctu plus aps
focorde animu leticia q: cura ualuit multa
cu excultatione in urbe revectus frequenti
contione pietate multu laudibus cumulat
publiu sabinu pretoriij prefectum ob alicia
cecine winciri wibet substituto in locu eus
alfeno uaro. Mox senatu copofita in magnifi
centia oracione alloquut exquifitus patru
adulationibus attollit. Jn cui attocis in cecina
sentencie al. wittlio factu dein ceteri copo
fita inignatione q: cons. rei pu. dux impato
re tantis opibus tor honoribus cumulat? aici?

prodidisset nelut pro iutellio conquerentes suus
dolore proferebant. Nulla oratione cujusquam
erga humanos duces obtrectatio errorre ipru
dentia quod exercitum culpates, ne sibi ansi nomen
suis speci et iutabundi circumibant: nec defuit
qui unum consulatus dicit. Is enim in locu cecine supe
retat magno cujus iuris u tribuentis accipietur
blandiretur. PR. kalendis novembris rothus
regulus iniit eunx autem. Annotabat p[ro] neq[ui]que lata
antea non abrogato magistram. necq[ui] lege lata
alii suffectum n[am] consul uno die et ante fue
tat canumus rebitus. C. ceſare dictatore cum
belli cujus p[ro]ma festinarent, nota p[ro] eos dies
unij[us] bleſi mors et fama ſi ut de q[ui] sic accepimus.
Graui corporis morbo eger iutellus ſeruendi
ortis turrim iucino ſi ut collucere p[ro] nodi[que] cre
bris lumunbis adjuertit. ſci n[otanti] cauſa
apud cecinam tuſcum epulari multos preciui
honore unum bleſum nunciatur. cetera in mains
de apparatu et ſolutis in laſcuiu animis nec
defuere qui ip[ro] tuſcum et alios ſed c[ir]minol[us]
bleſum incuſaret quod egro p[ro]pripe letos dies age
ret. Vbi aſperatum iutellui et posse bleſu per
uerti ſatis patiit, is qui p[ro]ncipum offenſas ac
ter ſpeculantur. date. L. iutellio delationis p[ro]tes
ille inſenſus bleſo emulatione prana quod eum

omni dedecore maculose egrecia fama anteibat
cubiculû impatoris referat filû eiis finu com-
plexus et genibus occidens caufam cofusions
queretí no se proprio metu nec ſui anxii: sed
pro fratre pro liberis fratris pces lacrimas ſc actu
lisse frustre ueſpafianu timeri: què tot germaice
legiones tot provincie urtute ac ſide tantum
dei qu terrarù imenſis ſpaciis ac maris arceat i
urbe ac ſinu cauendii Hostè unios antoioſc
anos iactante qui ſe ſtirpe impatoria comem ac
magnifici militibus of tenet: uerſas illuc om-
num metes dui iutelli aicoq inimiconq negli
gens ſouet emulum principis labores e conui
no prospectante reddenda pro intempeſtiva le-
tia meſtac funebre noctem qua ſciat et ſeciat
uiuere iutellum et impare et ſiqd fato accidat
filui habere. Trepidanti inter ſcelus metiis ne
dilata bleſi moris maturâ pruicê palâ iuſſa atro
cem inuidiâ fetet placuit ueneno crassari: addi
dit facinori fidem nobili gaudio bleſi uſendo
quin et audita e ſeuſſima iutelli nox qua ſe
ipa eni uerba referâ pauiſſe oculos ſpectata ini
mici morte iactavit. Bleſo ſup claritate nataliu
et eleganta moru: fidei obſtinatio ſuit integris
quoq rebus a cecina et p[]moribus pru: lam ui-
tellum aſpernâtib[ug] ambitus abnuere p[]ſeue

tantur scīus: inturbidus nullius repenti ho-
noris adeo nō p[ro]cipatus appet[es] patum effu-
gerat ne dignus crederetur. S[am]nus interim
ualens multo ac molli cocubinar[ui] s[p]adonu[m]
aq[ui]ne legnius q[ui] ad bellum incedēs proditā
a. L. basso rauennatem clas[sem] p[ru]cibus num-
cijs accepit: et si cept[ui] iter propaſſet nutan-
tem cecinā p[ru]uenre aut ante diſcrimen puq[
assequi legiones potuſſet: nec deerant qui
moneret ut cum fid[is]ſimis per occultos tra-
mites uitata rauenna hoſtiliā cremonamue
perpetent. Alijs placebat acci[us] ex urbe prew-
tijs cohortibus ulida manu p[er]tumpere ipe
in utili cunctatione agendi tempora conſul
tando consup[it]it. M[ox] utriu[m] consilii alpernat
q[ui]d[am] inter ancipitia deterrim[i] e: diu[que] media se
quit nec auſus eſ ſatus nec preu[i]dit. M[iff]is ad
uitelliui lit[i]is auxiliui postulat: uenere tres
cohortes cui ala brittanica: nec[que] ad fallend[i]
aptus numer[em] nec[que] ad penetrand[i]. Sed uales
ne i[t] tanto q[d]e diſcrimine infamia caru[n] q[
minus] rapiere illicitas uoluptates adulte-
riu[s]q[ui] ac ſtrupris polluere hoſpiciui domus ac
deretur. A[derat] ius ac pecu[i]a et ruet[i]s forti[
nu]ſſima lubi[d]o: adu[i]tu dem[i] pedi[i]u equi
tumq[ui] prawi[i]tas consilii patiut: qua nec iu[n]d[et]

per hostes tâ pua manu poterat etiam si fidus
sima foret nec integrâ fide actulerat: pudor
tamen et pûtis ducis reuerêtiâ hortabat ha
ud diuturna wincula apud awdos piculorum
et dedecoris securos. Co metu et paucis quos
aduerfa non mutauerat comutanubus: cotor
tes ariminum premicht: alâ tuerci terga wibet
ipe flexit in umbria atq: inde eturia: ubi co-
gnuto pugne cremonêlis euentu non ignawi
et si puenset atrox cœbilu: mut: ut arreptis
naubus in quâcunq: pte nêrbonêlis prouitue
egressus gallias et exercitus et germaie gen
tes nouuq: bellu cietur. Digressi ualete tre-
pidos qui ariminu tenebat. Corneli fuscus
ad moto exercitu et missis proxia littorum
liburnucis terra mariq: circûuenit occupant
plana umbrie et qua picenus ager hadria ab-
lutur: omnisq: Italia cum uefpasianum ac
utelli: appenninis uigis duidebat. Samus
ualens e sinu pisano egnutia maris aut adue
sante uento portu herculis monoeci depellit.
haud procul inde agebat marius maturus
alpium maritimam procurator fidus utellio
cuus sacramentu cunctis cura hostilibus no
du exuerat. Is ualentê comiter exceptum ne
gallia narbonêsem temere ingrederet monêdo

tertiut: simul ceterozum fides metu intacta. Haq
succuiectas cuuitates procurator ualeruis paulin
strenuus militie et uef paſiunis ante fortunam
amicus et uerba ei a degerat / concitiſq; omnibus
qui exauctorati a wite llio bellu ſpore ſumebant
foro iulienſem colonia claftra maris preſidio tiebat
eo gravior auctor qd paulino patria forum ulijet
bonos apud pretorianos quoy quondâ tribunis
fuerat: ipſiq; pagani fauore municipali et future
potentie ſpe innare ptes admitebat. Que in paratu
ſirma et aucta rumore apud varios wite lianorum
aios increbuere ſa ius uales cu quattuor ſpecula
toribus et tribus amicis totide cœtutionibus ad
nates regredit mature / ceteriſq; remanere et i
uerba ueſ paſiani adi uolentibus fuit. Cetey
ut mare tucu is ualent uittora aut urbes ita
futuri ambiguus et magis quid witar et q; cui
fideret certus / aduerſa tempeſtate ſtochadas maſ
ſilienſui aſſertur inſulas: ibi eu miſſe a paulino
liburnice oppreſſere. Capto ualeſte cuncta ad iuc
toris opes converſa initio p hispania ad pma
aduittice legionu orto: que memoria otro is in
ſenſa wite llio: decima quoq ac ſextam traxit
nec gallie cunctabantur et brittanum iditus
erga ueſ paſianu ſauor, qd illuc ſecunde legio is
a claudio prepoſitus et bello clarus egerat no

Naleſ capit

ſine

sine motu adunxit cesserunt in quibuscumque plerisque cesseriones ac milites a uterrio prouecti expleti ià principè anxij mutabant. Sed discordia et crebs belli cumis rumoribus brittani fustulere animos Auctore uenufio qui super inflitam ferocia et vomani nois odii proprijs in cartis manduâ reginaâ stimulus accendebatur: cartis mandua brigantibus imperitabat: pollens nobilitate et auxerat poterant postcapto per dolum rege carathaco instruere xisse triumphi cladii cefaris widebatur inde opes et retum secundarum luxus: preto uenufio is fuit marit armiger et locatum in matreio nuâ regnumque accepit, cœcussa stati flagio do mus pro marito studia cuitatis: pro adultero li bido regine et seutia ligitur uenufius accitis auxilys stimul ipse, brigantum defectione in extremâ discrimen cartis manduâ adduxit.

Tu petita a romano presidio et cohortes aequi, nostre uariis prelis exemere tamen piculo regina regni uenufio, belli nobis relicti stribatae p[ro]eodem dies germaia et recordia ducii, sedium one legionum externa in perfidia sociali prope afflicta. Romanae res id belli cum causis et euebis tibus et eni longius prouecti est moru memora bimus. Mota edacorù gens nunquam fide tuic s[ine] metu adducto e moesia exerciti sed p[er]ma rei.

Britanni auctore venufio
bellum mouent.

in
Aph. Germaniæ utem.
belli oritur.

queti speculabantur, ubi flagrare italium bello cito
ta inuicê hostilia accepere expugnatis cohoru
tum alariorum hibernus: utraque denuisque tipa pa
tiebatur: iacque castra legionum excindere pabat
mi mutianus legionê opposuisset cremonêsis
wistorie gnarus ac ne externa miles utriusque
ingrueret: sidacus germanusque diuerſi urre
pußet affiut ut ſeperias fortuna pplicatoque
mutianu iuresque oriêtis illuc tuli et quod cre
mone interim tranſegim: fonteis agrippa
ex Asia procôſule eâ proiutia annuo imperio
tenuerat: moesie prepoſitus eâ additus copijs
e witehiano exercitu quê ſpargi per proum
tias et externo bello illigari: pars consilii pa
cius erat nec cetere nationes ſilebant: ſubita
per pontis arma barbari mancipum regie
quondam classis prefectus mouerat: is ſuit
amicetus polemonus libertus prepotest libert
olim et postq[ui] regni in forma piuteue uteeret
mutationis ipiens: Igitur witehly noêe asse
tis gentibus que potum accolunt corrupto in
ſpeim rapinaru egentis ſimo quoque haud tênen
de manu ductor trapezuntê uetufa ma
nus cuiratem a precis in extremo pôlice oru
côditâ ſubitus utrupit: ceſa ibi cohors regni
auxILIu[m] olim modidoni cuirate to: ſigna

Serule bellu.

Trapezunſ

armaq, i noſtru modu deſidu licenнар gre
corum retinebat. Clasſis quoq faces itulit
uacuo mari eludès qua leſtiffima liburnu
carum omneq multe mutanu bizanfü ad
egerat: qu et barbari contenti uagabant fabi
catis repête nawibus camaras uocant artis la
teribus lata aluü ſine únculo eris aut feri co
nexa et tumido mari put fluct actollit ſuma
nawu tabulis augent donec i modu teſti
claudatut ſic inter undas uoluut pari utnq
prota et mutabilio remigio quâdo hîc uel
illuc appellare indiscretù et inoxuì e auer
tit ea tes ueſpaſianu animu ut uexillarios
e legionibus duceq wurdium geminu ſpeda
te mulie deligeret. Ille iſcompoſitum et pde
cupidine uagu hoſte adortus coegit in nauts
eſſechq raptu liburnicis aſſequitur anicetù
in hoſtio ſluminus cohibi tutum ſub ſe dothe
zorum regit auxilio què pecuia domusq ad
ſociatè perpulerat. ac primo rea minis
armusq ſuppluc tuari poſtq merces produ
tionis aut bellu oſtendebat fluxa ut est
barbaris ſide pactus anucen eximi p fugas
tradidit belloop ſeruli finu iſpoſitus letu
ea uilſoria ueſpaſianu cunctus ſuper uotu
ſluentibus cremonéus p[lay] nuſt in egipto al

Camarg

sequitur et propterius alexandria pergit ut frac
to utelit exercitui urbeque externe opis indigam
fame urgetet nascit et a fabrica eodem latere sita tran-
smaricb imudere clausis annone subfidiis mopia
ac discordia hosti facturus diu atfocuis urbis nu-
tatione fortuna unpij transit primus antonius
nequaque pari innocentia post cremonam agebat
satisfacti bello ratus et cetera ex facili seu felici
tas in tali ingeio auaricia superbia cetera oc-
culta mala patefect ut captà italìa p[]sultare ut
s[]uas legiones colere omnibus dictis factis q[ui]
s[]ibi ac potentià fituere ut que licentia militem
imbueret interfector[em] cætutionum ordines legio-
nibus offerebat eo suffragio turbidissimus q[ui]
delecti nec miles in arbitrio ducum sed duces
militati violentia trabebat que s[]editio[s]a et cor-
rumpende discipline mox in p[]dum u[]ertebat nu-
bil aduentantem mutanuì ueritus qu[em] exitusus
erat qu[em] uespasianuì sp[]reuiſſe Ceteruì propinqua
hieme et humetibus p[]ado cap[]is expediti u[] agere
incedere Signa aquileo: iu[]ctricium legionum mi-
lites milneribus aut etate gr[]aues p[]leti etiam
integri uerone relicti sufficere cohortes aleq[ur] e[le]
gionibus lecti: prof ligato iam bello iudebantur.
Indecima legio ſele adiunxerat: initio cune
tata sed proſpetis rebus anxia quod deſuſſet.

Sex multa dalmatarii recens recens dilectus cons
 tabant, ducebat pompei filianus consularis ius
 consiliorum penes annuum bassum legiois legati
 is filianu! socordi bello et dies rerum uerbis te
 rente spе obsequi regebat: omnia quib[] sibi agenda
 foret quita cu! industria aderat. Ad h[]as copias
 e classicis rauennatibus legionariam militiam
 poscetibus optimus quib[] sibi affici classe dalmate
 suppleuere exercitus duces quib[] ad fanum fortu-
 ne iter f[]istunt: de summa rerui cunctantes q[]d'
 motas ex urbe potias cohortes audierant et
 teneri prefi diis appennum revant et ip[]os in le-
 gione bello attrita inopia et seddioſe militum
 uoces terrebant clauatium (donatui nomen e)
 flagitantium nec pecunia aut frumenti provi
derant et festinatio atq[] auditas prepediebat
dui que accipi poterat rapuitur celeberrimos
 auctores ab eo tantam victoribus aduerſus fas
 nephas qu[] reuerentia fuiſſe ut gregarii eques
 occifum a ſe proxim acie fratrem profefſus pre-
 mium a ducibus petierit nec illis aut honorat
 e[]a cede ius hominu! aut ulcisci bellu racio pmic-
tebat: duſtuleat tan[]c[]p maiora meritui qui[]c[]p ſtati
 exſoluerentur nec quic[]p[] ultra traditur. Ceterq
 et poribus cuinu[m] bellis pat ſcelus i[]ciderat.n[]
 preliu quo apud Ianiculii aduerſus cunn[+] puq[]d

danarum
donatum

tum e: pompeianus miles fratrem suum de inco-
gnito facinore se ipin interfecit ut suenna me-
morat tanto actior apd maiores sic utuntibus
gloria ita flagiciis penitus fuit Sed hec aliaq-
ex uetere meoria petita quoties res locus exepla-
recti aut solatia mali poscet haud absurde meo
tabim? Antonio ducibus partuum premicti eq-
tes omne cymbriam explorari placuit s iqa ap-
penni uiga clementius adirent acciri aqlas
signa et quicqd uerone militi foret padum
et mare commeatib cōpleri erat inter duces q-
necterent moras quippe numus iâ antonius et
certiora de mutiano sperabantur nāq mutian
tâ celenti victoria anxius et nu presens urbe poti
retur experte se belli glorie tatus ad pmi et
uarî media scriptitabat instandum ceptis aut
tur us cunctand i utilitates edisseres atq ita co-
positus ut ex euenti reru aduerla abnueret et
prospera cognosceret Plotu griphum nuper a
vel paşiano in senatori ordinê additui ac legio
prepo siti ceteros sibi fidos apertus monui
diq omnes de festinatione pmi ac uari sinstre
ut mutiano uolentia re scribere quibus epi stol
ue paşiano missis effecerat ut non pro s pe anto
niy consilia facta eus extimarentur Egre id
pati antonius et culpa i mutanu cōferre cui

criminationibus euluiſſet picula ſua nec ſer-
monibus ſeperabat immodicus lingua et obſe-
qui iſolens litteras ad ueſpaſianu composuſt
iaciantuſ q. ad principê nec ſine occulta in mu-
tanum iſedatione ſe pannonicas legiones i. av-
ma eguſſe ſuis ſtimulis excitos moeſſe duces
ſua constantia perſuptas alpes occupata Italia
interſepta germano7 retro7 auxilia q. disco
des diſpersas auxilly legiones equeſtri procel
la mox peditu i. p die nocte7 fudiffet id pul-
cherrimù et ſui opis caſum cremone bello impu-
tandù maiore damno pluriuu urbuu excidijs ue
teres cuuum diſcordias rei p. ſtetiſſe ſo nuncuſ
neq. epistolis ſed manu et armus imperatori ſuo
militare nec officere glorie eo7 q. aſià interi
coſpoſuerit illi moeſſe pace ſibi ſalutè ſecurita
temp. italie cordi ſuſſe ſuis exhortationibus
gallia hispana7 uiluſſima terra7 parte
ad ueſpaſianu converſas ſed cecidiſſe i. iritu
labores ſi premia piculo7 ſoli aſſequant qui
picuſs ſo aſſuerint nec ſe ſellere ea mutianu
inde greues ſimultates quas antonius ſimpli
cus mutianus callide eo7 implacabiluſ nu
triebat. At iutelliuſ fracti7 apud cremona re
nu7os cladis occultaſ ſtulta diſſimulatione
remedia por7 malo7 mala diſſerebat. qppè

Euluisse-

confitèti consultatiq; supererat s peſ uresq; cui e contrario leta oïa ſingeret fallis in moraues cebat miru apd ipm de bello ſilentiu prohibiti p ciunta te ſermones eoq; plures ac ſi liceret uere nartati quia uetabantur attociora wilgauerat nec duces hoſtu augende fame deuerant captos utelly ex ploratores circumductoſq; ut robora inſtoris e xercitus noſceret remittido quos omnes utel ius ſectro pcunctatus interfici uſſit Notabili coſtantia cêturio iiluus agereſus poſt multos ſer mones quibus utelluî ad ututè fruſtra accen debat perpulit ut ad uites hoſtu ſpectanda queq apud cremona acta forêt ipè miſteret nec ex p loratione occulta fallere antoniu teſpaut ſed mandata impatoris ſu qu; anu mi profefſus ut cunta uſeret poſtulat Miſi qui locu p tely cremone uestigia captas legiones of ſederet agereſtis ad utellum remeauit abnuètig; uera eſſe q; aſſerret atq; ultro corruptum arguenti quando quidem inquit magno documento opus eſt nec aluſ iâ tibi aut uite aut mortis mee uſq dabo cui credas At ita duſeſſus voluntaria morte dicta firmauit Quidâ uſſu utelly inter ſectum de fide coſtantiaq; eade tradidere Vi tellu ut eſe ſomno excitiu iilu priscu et al ſenu iaru cui quatuordeci pretorijs cohortib

IvL. aſſiſſa statua

et omnibus equitum alis obvidere appennum
ubet secute classicis legio tot milia armato? leeda
equis utrisque dux aluis foret inferendo quoque
bello satis pollebat cetere cohortes ad tuendâ
urbem l. utellio fratti date ipse nihil e solito lu
xu remittet et diffidentia propetus festinare co
muta quibus consules i. miltos ânos destinabat
fedeta sociis. lati? turmis dilargiri. His tributa
dimittere alios imunitatibus unire. deme? nlla
impose? curare lacertare impiu? sed iulgus ad
magnitudinem beneficior. aberat. multissimus q[ui]
que neq. dari neq. accipi salua re pu. poterat. Tan
dem f. lagitante exercitui qui meuanam in federat
magno senato? agmine quoque miltos ambitioe
plures formudine trahebat in castra uenit icert
anum et infidus consilys obnoxius. Concionanti
podigiosum dicti tantus fedar? uolucru supuoli
tant. ut nube radin obtenderet. A cceſsit dirum
omen profugus altaribus taurus diſiecto facti
ſiti? apparatu longe ne cui feriti hoffuas mos e
coſſus. Sed precipuum ipse utelli oſtentu eāt
ignarus militie improudus consilys. q[us] ordo
agminus que cura e[x]ploreidi quītus urgendo
trahendoe bello modus alios rogitans et ad
omnes nuntios ulter quoque et inceſſu trepidus

Augum

deinde temulentus postremo tedio castrrox et
audita defectione miſi nêſis classis romam te
uertit recetiffimus quoque ulnus paues ſumis
discriminis i curiosus nam cu transgredi appen
nimum integro exercitus ſui robore et fessos hie
me atq. inopia hostes aggredi i aperto foret du
dispergit utes acervimum militê uſq. in extra
ma obſtatutu trucidandu capienduq. tradidit
petitiſimus centurionu diſentecibus et ſi
consulerentur uera dicturis arguere eos inti
mi amicoz. wittely ita formatus principis au
ribus ut aſpera que utilia ne quicq. ni locun
du et leſutum acciperet ſed classem miſenen
ſem tantum cuilibus diſcordijs etia ſinglorz
audacia valet Claudus fauentin cêturio p
ignominiâ a galba dimuſus ad defectione tta
xit. fectis ueſpafianu eplis precum prodiuioſ
oſtentans preerat classi claudius appoſtuus
neq. fidei coſtans neq. ſtenius i p[ro]ſidu et
apinius uro pretura ſunctus actum fortem in
termis agens duce ſe deſectoribus obtulit aq
bus municipia colonieq. impulſe precipue pu
teolanoz i ueſpafianu ſtudio contra capua u
tellio fida municipalê emulationê bellis cuju
bus miſcebat Vitellus claudui ulianu i s nup
classe miſenêſem molli impio texerat p[ro]miſcendi

amus multum delegit. data in auxilium urbana
cohors et gladiatores quibus illius preerat
ut collata utriusque castra haud magna cunctatioe
uliano in ptes uespiani transigitto tarracina
occupuere membus situq[us] magis q[ui] ipso[que]
no tuta: que ubi intelligo cognita p[re] copiatum
narranie cu[m] perfectis pretorijs復icta. l. utin
lui fecit: cum sex cohortibus et equib[us] qngentis
ingruenti p[ro]capania bello opposuit. ipse eger
animi studijs multum et clamoribus populi
arma poscentis refouebatur. dum uillous igna
uum et nihil ultra uerba auro[rum] falsa specie exs
citis et legiones appellat hortantibus libertis
nam amico[rum] eius quato plus clarior munis fi
dus uocati tribus iubet dante nostra sacrameto
adigit superfluente multitudine curam dilecti
i. consules partitur. servorum numeri et pondus
argenti senatoribus indicit. equites to. optuere
opera pecunias[que] etiam libertinus idem minuit
flagitantibus: ea simulatio officia metu perfecto
ueterat in favore. ac p[er]eius: haud promde in
telliu[que] ca[sum] loci[que] principatus misetabant:
nec deerat ipe multu uoce. lacrimus miſericor
diam elicere largus promuſſis et que natura
trepidantium est immodicus. Quin et cefatem.
ſe dicti uoluit: aſpernatus antea ſed tunc ſup

ſtucione noîs et quia in metu consilia prudentiù et uliſi rumor iuxta audiunt: Ceterum ut oà i consulti ipotus cepta inuiis ualida ſpacio la guеſcunt: dilabi paulatum ſenatores equitèſ: primo cunctantur et ubi ipè nò aderat mox co tenti meſtine diſcrimine: donec uitelli pudore iuſtitutus conatus que non dabantur remisit ut terrore italie poſſeſſa meuania ac uelut renati ex integro bellum intulerat ita haud dubui erga ſlauanas ptes ſtudium ta pauidus uitelly diſceſſus addidit: erec tus ſampnis peliſnus et mari emulatione quò campania preueniſſet ut i nouo obſequio ad cuicula belli munia acres erant: ſed ſeda hieme p trauti in appennini cœſtuc tatus exercitus et iux quieto agmine niue ſe luctantibus patuit quanti diſcriminis adeun dum foret: ni uitellum vetro fortuna uertiſſet que ſlauamis ducibus nò minus ſepe quò vacio affuit: Obuiu m ulli petilui ceriale habuere ag ſti cultu et noticia loco4 custodias uitelly elap ſum propinqua affinitas ceriali cui ueſpaſiano nec ipſe inglorius militie eo qu inter duces af ſumptus est: ſlauiano quoque ſabino ac domiti ano patiiffe effuſium multi tradidere et miſ ſi ab antonio nunc y p uatus falledi artes pe nettabant loci ac preſidui moſtrantes: ſabin

inhabilem labori et audacie ualitudinem causa batur. Domitiano akerat animus fed custodes a utellio addita quanquam se socios fuge pmicteret tanquam infidiantes timebantur: atque ipse respectu suarum necessitudinum nihil in domicianum atrox pa rabat. Duces ptui ut carfulas uenere: paucos ad requie sumunt dies donec aquile signa legio num assequeretur et locus ipe castrorum placebat late perspectans tuto copia ad gestum floruit. Simus pone tergui municipiis simul colloquia cum utellianus: x. milii spacio distantibus et prodicio sperabatur. Egere id pati miles et uti- toriam malle quam pacem ne suas quidem legiones opperiebantur: ut prede periculorum socios uocatos ad contionem antonius docuit esse adhuc utelliyures ambiguas si deliberaret acres si de sperassent initia bello cuilibet. Cuilibet fortune pmicten dicta victoria consiliis et racione profici. Lam musenê sem classem et pulcherrima campanie horâ de scuiisse: nec plus e toto terrarum orbe reliquium utellio quod inter tarracina narniâque iaceat. Satis glorie prelio cremonensium partium et exitium cremœ nimium inuidie nec cocupisceret româ capere po tuisque seniate. Maiora illis premia et multo ma ximum decus: si inculumitate senatum populoque torneâ sanguine quæsisset: his ac talibus miti

Antoni

gati animi nec multo post legiones uenere et
terrore famaç quæ iacti exercitus iutelliane co-
hortes nunciabant, nullo in bellum adhortante
mulus ad transitionem qui suas centurias tur-
masç tradere donum victori et s in poſte 24 gca-
certabat: per eos cogniti est interannâ pro-
ximus câpis p[ro]ſidio quadrigêto 4 equitù te-
neri. Misus extêplo uatus cum expedita
manni paucos repugnantium interfecit: plures
abjectus armis uemam petuere quidâ in caſta
refugi cuncta formidine implebant: auçêdo
moribus iutute copiaſc hoſtui: quo amili
presidiij dedecus lenient nec ulla apd iutel
lianos flagicij pena et premijs deſectoru 4 uet
ba fides ac reliquiui perfidie certamen crebra
transfugi a tribuno 4 cêturionu 4, na gregari
miles inducirerat pro iutellio donec prisc
et alferius deſertus caſtris ad iutellum re-
gressi pudore prodiciois cujtos exſolueret
ſide diebus fabius uales in custodia urbini in
terficitur: caput eius iutellanus cohortibus o
ſtentatum nequa[ta] ultra p[ro] ſoueret nam puafis
ſe in germania ualent[em] et ueteres n[on]o illuc no
uoff exercitus ciere credebat. Visa cede in
deloperationem uerſi et flamanus exercitus
i mane quantiui a[no] exitiui ualeſis ut finê belli

Valerius mori

accepit. Natus erat uales anagone equestri fami
lia procax moribus neque abfurdus ingeio fama
urbanitatis p[ro]iscu[n]i petere ludic[ro] unum[em]
sub nerone uelut ex necessitate mox [s]ponte
mimos actuavit. Scite magis q[ui] probe legatus
legionis et fuit iugum et infamavit pon
tonium captonem corruptum seu quia corru[n]
pere nequiquerat interfect[ur] galbe proditor: u[n]
tellio fidus et alio[rum] perfidia illustratus [s]ab
rupta undiq[us] pei iutellanus miles viafiturus
inptes. Id quoque non s[]ine decore feci sub lignis
uexillf[us] in subiectos narme capos descen
dere. Flamanus exercitus ut ad prelu[n]i inten
tus armatusque densis circa u[n]a ordinibus affi-
sterat accepti in medium iutellam et circu[n]atos
primus antonius clementer alloquit: p[ar]s n[am]
me p[ar]s interanne subf[ist]ere u[n]si relicte simul
e iutricibus legiones, neque quiescentibus qua-
ues et aduerfus contumacia ualide. No omifere
p[er] eos dies primus ac u[n]us c[ce]briis nuncius fa-
lute et pecunia et secreta campanie offerre u[n]
tellio: si positis armus se ac liberos fuos uefpa-
liano permisſet: i eund[em] modum et mutian?
compoſuit epi[as] quibus p[let]umque fide iutelli
ac de numero ſeru[n]i/electrone lictorum loqui
ſata torpedo inut[er]at animu[n] ut si principem

cum fuerit ceteri non meminuisset ipse obliuſceret
At p[ro]mores cuutatis flauum ſabinum prefectum
urbis ſecretis ſermonibus incitabat uictorie ſa
meq[ur] p[ro]tem capes[er]et, eſſe illi propruum militem
cohorti[rum] urbanar[ur], nec deſuturas uigilu cohor-
tes ſeu[cia ip[or]u[que] fortunam ptui et oia prona uic
toribus ne antonio uaro que de gloria cœcederet
paucas uitelli[o] cohortes et meſtis undi[que] nui
ciis trepida[es] populi mobil[em] anu[m]um et ſi duce
ſe prebiuſſet eade[m] illas adulationes pro uesp[]
ſiano ſore, ipsum uitelli[rum] ne proſperis quidem
parem adeo ruentibus debilitatum, gr[at]am patta
ti bellu penes eu[m] qui urbem occupa[ſſet]: id ſabino
conuenire ut imperi[rum] ſcatti reſeruat[eret]: id uesp[]
ſiano ut ceteri poſt ſabinu[m] haberentur, haud qua
qua[que] e[re]pto a[no] eas uoces accipiebat u[al]idus ſene
ta ſeu ſerebatur lecticula patiui[lus] filijs uelut
in ſu[n]ebrem po[p]am uoces populi bláde et ite[pe]
stue miles minaci ſilentio ne quic[que] adeo terp[em] hu-
manar[ur], imemor quem n[ò] comoueret: illa facies
romanu[m] princip[em] et generis hu[n]ani paulo ante
dominu[m] reſu[cta] ſonu[m] ſue ſede p[er] populi per
urbem exire de impio ni[b]il tale uiderat ni[b]il
audierant. Repentina uis dictator[em] ceſare op
preſſerat: occulte gau[m] iſidie, nox et igno[n]ui tus
ſuga[rum] neronijs absconderat, p[iso] et galba tanco[m] in

acie

acie cecidere. In sua contione inter suos milites prospectantibus etiam feminis pauca et puntu me苟cie congruetia locutus cedere se pacis et rei publice causa retinerent tantuì memoriam sui fratremque et consuugem et innoxiâ liberorum etate miserarentur. Simul filium protendens modo singulis modo unuereis commèdans poſtremo集uì prepédiente affìstenti consuli ceciluìs ſimples erat exſolutum a latere pugionem uelut ius necis iutep cuuum reddebat. Aspernante consule reclamantibg qui in còtione adſuèterant ut in ede concordie positurus iſignia im perij domum pattiis petiturus diſeſſit. Maior huc clamor obſistentui penatibus puatus i paſlatui uocantui interclusi alund iter idque ſolum qd in ſacra uâ pergeret patebat tu consiluì inops i palatui vedit preuenerat tumor iurari ab eo im peruii ſcripſerato, ſlauus ſabin cohortuì tribu ius ut militem cohiberent. Igitur tanquam omnis res p[er]i uespasiani ſinuì ceſſet, primores ſenat et pletricq[ur]que equeſtus ordinis omniſque miles urbanus et uigiles domum ſlauui ſabini còpleuere illic de ſtuduis uulgi et minis germanicoq[ur] cohortum affeſtur: longius iam pergreſſus erat qu[ui] ut regreſdi poſſet et ſuo quiſque metu ne diſuectos eoq[ui] miu[n]ualidos interliani còſeclaretur cuicantque in arma

Verulana

impellebat. Sed quod in eiusmodi rebus accidit consilium ab omnibus datum est piculum paci supere. Circa lacum fundani descendetibus qui sabinum coitabantur armatis occurrunt pemptussi mi utellianus modicum ibi prelum improuso tumultu. Sed prosperi utellanus fuit. Sabinus re trepida quod tutissimui e puntuibus arcu capitely insegit mixto mulite et quibusdam senatores equioc quorum noita haud tradere proptum est: quoniam iustore uefpasiano mihi id meritui erga ptes su muliere subierunt obsidui etia feminine inter quas maxime insignis uerulana gratilia neque liberos neque propinquos sed bellum secuta vitelli anus miles secordi cuistodia clausos circuheduit eoque cocubia nocte suos liberos sabinus et domicianus frattis filium in capitolium acciuist etat qui occultus suispicionibus incederet tanquam in uidia et emulatione fortunae frattis moraretur. Nunc flavius sabinus etate prior primatis utri usque rebus auctoritate pecuniarum uefpasianum antribat et credebat affectam eius fidem preim uisse domo agris pignori acceptis unde qua cœ manête i specie concordia offensas operetta metuebantur melior interpretatio mitem utum aborrere a sanguine et cedibus eoque crebris cujus utellio sermonibus de pace ponedis et pone

dicionem armus agitare. Sepe domi congressi po
ſtremo i ede appollinus ut fama fiut pepigere
uerba uoresq. duos testes habebant cluium
ruſum et filiui italicum, uolitus procul uisenti
bus notabantur: uitelliij prolectus et degener
ſabinus no inſultans et miſerati proprior qſ
ſi tâ facile ſuorj. mêtes ſlexiſſet uitelliij ipse
ceſſerat incruentâ urbe uespasiani exercitus
intraſſet. Ceterum ut quiſq. uitelliij fidus ita pa
cê et cœdoniones abnuſtebat: diſcrimen ac dedec
oſtentantes et ſide in libidine uictoris: nec tâ
tam uespafiano ſuperbiâ ut priuati uitelliij pa
teretur: ne uictos quidê lauros ita piculum ex
miſericordia: ipſum ſane ſenê et proſperis aduê
ſiſq. ſatatiij ſed q[ui]d[em] nomen quê ſtatum filio eius
germanico fore: nuic pecuniam et familiâ et ban
tos câpanie ſinus promittis et ubi imperium
ueſpaſianus inuaſerit: no ipi no aſcis ei: no deiſq.
exercitiij ſecuritate niſi exſicto emulatore da
turam. ſauium illiſ ualentem captuiij et captis
diebus reſeruatij pregrauê ſuiffe: nedui p[mi]mus
ac ſuſcus et ſpecimen ptuij mutianus ullam in
uitelliij niſi occidendi licêtâ habeant no a
cæſare p[ô]p[eo]um/no ab auguſto antonuiij ic volumes
reſuctos niſi forte uespafianj alio[rem] ſp[itu]tum
gerat uitelliij cliens cum uitelliij collega clau

Silv. Italiens.

162

dio foret: quin ut censuram patris ut tres confu
latus ut tot egregie domus honores deget de
Operatione saltem in audacia accingeretur p[ast]
multe superesse studia populi: deni[que] nihil atro
cuis euenturum: ὅ in quod I[sponte] tuant: mo
viendu[n] iuctus: moriendu[n] deditis id soli referre
nouffim[u] spiritum p[ro]ludibriu[n] et c[otum]elias
effundant an per iurutem. Surde ad fortia con
filia iutellio aures obruebant: animus misera[ti]
ne cura[que] ne p[rin]acibus animis minus placabi
bile iuctorem relinqueret: conu[i]gis ac liberis
erat illi[que] et fess[ae] etate parens que tamen paucis
ante diebus oportuna morte excidiu[n] domus
preuenit et nihil principatu[m] filia affecuta u[n]
luctum et bona fama[m] quin[to]decio k[P] Januaryi[js]
audita defectione legion[es] cohortu[m] quatu[m]
se narnie dederant pullo amnictu palatio de
gredu[n]t: me[m]a circumfederi
pi[u] s[eu]n subueniret[ur] artas res nunciarer[n]oc
tem adeo q[et]a egit ut digredi s[ine] noxa potu
erit: quippe miles iutelly aduer[s]us picula s[er]
ticula ferox laboribus ac ingil[i]js paru[n] inten
tus erat et hibernus ymber repete f[us]us ocu
los aure[s]que impedebat: luce p[ro]ma s[abinus] an
te[q]ui inuicem hostilia ceptarent corne[u]m martia

lem e primipilaribus ad utellum misit cu man
datis et questu quid pacta turbarentur simulatioēs
prorsus et ymaginem deponendi imply fiusſe ad
decipiendos tot illuſtres uros: cur enim e roſtis
fratris domī imminētem foro et irritandis ho
munī oculis quī ad uentinum et penates uxoris pe
tiſſet: ita priuato et omnem principatus ſpeciē uitati
contemniſſe contra utellum in palatum in ipam
impy arcem regreſſum inde armatu agme emiſſu
ſtreatam innocentium cedibus celeberrima urbis
partem ne capitolio quidē abstuneri togata nepe
ſe et unum e ſenatoribus dum inter ueſpaſianu
ac utellum plus legionum captuutatibus urbi
deditionibus cohortum uidicat: jā his panijs
germanuſp et brittanua deſciſetib ftatē ueſpa
ſianu maniſſe in fide donec ultro ad conditiones
uocaretur pacem et concordia uictis utilia uic
toribus tantum pulchra eē ſi conventione pe
niteat non ſe que perfidia deceperit: ferro pete
ret non filiu ueſpaſianu uix pubere quantu oc
cus is uno ſene et uno uiuene profici: iret obuā
legionibus et de ſuma rea, illic certaret: cetera ſe
cundum eventu prelij ceſſura Trepidus ad hec
utellus pauca purgandi ſui cauſa reſpōdit cul
pā in militem cōſerens cuuus nimius ardor im
parem eſſe modestuā ſua et monuit martuile ut

per secreta et mediâ ptem occulte abiret ne multibus internuâcius inuîse pacis interficeret. Iste neq[ui]tum neq[ui]tand[us] potêr[non] iâ impator sed tantû cau[s]a bellu erat. Vix dum regre[s]so in capitolium martiale: furê[s] miles aderat: nullo duce sibi quin[s] auctor cito agmine for[que]t et imminentia for[que] templa pretetuecti erigunt aciem p[ro] aduer[rum] collê[s] u[que]t ad primas capitoline arcis for[que] erant antiquus porticus i latere clui dextre subeuntibus i quatuor tectum egrereli s[axis] reguli quin[s] utillianos obruebat: neq[ui]t illus manus nufi gladiu[m] armate et atqueffere tormê ta aut missilia tela longu[m] widebat: faces in pere minentem porticum iecere et sequebant: ignem ambustas capitolij for[que] penettaffent nufi s[an]binus reruilsas unduq[us] statuas decora maior[ur] in ipso aditu iuce multi obieciffet. Tu duer[los] capitolij aditus inuadunt uixtâ luci afili et q[ui] tarpeia tupes centu[m] gradib[us] aditur: improu[s]a utraque u[us] propriior ac acror p[ro] afili[m] impruebat nec nufi poterat scande[n]tes p[ro] conuîcta edificia que urt i multa pace i altu edita soli capitolij equabant: huc ambig[ui]t igne tectus oppugnatores iniecerit: an obles[que] que crebtr[or] fama niten[tes] ac progre[s]os depulerit: inde lap[s]us ignu[s] in porticus appo[s]ita sedibus mox sustinets

fastigium aquile uertere ligno traxere flāmam,
alluereq sic capitolīi clausis foribus indefensu,
et indirepium conflagravit. Id facinus poſt con
ditam urbe luctuosoſtimum fedidoſtumque rei-
pu. populi to accidit. nullu externo hoſte propli
cus ſi p mores nostros liceret deis ſedem iuus
optimam maximi auſpicato a maioribus pign
imperiy condita: qua no porſenna dedita urbe
neq galli capta temerare potuſſent ſutore pnci
pum excidi. aſſerat et ante capitolīi cuuli bello
ſed ſtraude priuata: nunc palā obſessum: palā ince
ſu quibus armoni cauſis quo tante cladis precio
ſtet: pro patria bellumus. Vouerat tarquinius
priscus rex bello ſabino iecerat: fundamenta
ſpe magis future magnitudinis q[ui] quo modice
ad huc populi to res ſufficeret. Mox ſeruus
tullius ſocii7. ſtudio deinde tarquinius ſupbus
capta ſueſa prometia hoſtui ſpoliis extruxere.
ſed gloria opis libertati referuata pulſis tegibus
oratus puliulius iterum conſul dedicaut ea ma-
giſentia qua immenſe populi to opes ornarent
potius q[ui] auſerent. Idem turſus uelſtigus ſitum
est poſt interiecto quadriſto[rum] xv. anno[7] ſpa-
tio. l. Scipione. C. natbona conſulibus flagrueat
cura inſctor ſilla ſuſcepit: neq tamen dedicaut
hoc ſolum felicitati euis negatīi lutati[rum] catuli no-

Capitol. flagat

Seandu Romae in-
condum.

CAPITOL

men inter tanta cœsarum opa uſop. ad utellui tran
ſit: ea tuic edes cremebatur: ſed plus pauoris ob
ſessis ob obſſoribus intulit: quuppe utellanus
miles neq. actu neq. costantia inter dubia idigebat.
Ex duerſo tcepidi milites dux ſegnis et uelut cap
tus animi non lingua non auribus copetere neq.
alieis consiliis regi neq. ſua expedire huc illuc
clamoribus hostium circui agi, que uſſerat uetat
que uetuerat uibere. Mox qd. in p[di]tis rebus acci
dit omnes precipere, nemo exequi: posttemo ab
iectis armis fugam et fallendi artes circumspecta
bant. Itrumpunt utelliam et cuncta ſangume
ferro flammus, muſcent: pauci militarii uiror[ati]
inter quos maxime infligis: cornelius martialis
emilius pacen[ſis] caſperi; niger didius ſpena
puqna auſi obtruncantur. Flavium ſabinum iner
mem neq. fugä ceptantem circui ſi tuit et quinuſi
acticum c[om]ſulem umbra honoris et ſua unitate
monſtratum q[ui]d edicta in populo pro uesp[a]ſindo
magnifica probroſa aduerſus utellui iecerat.
Ceteri per uarios caſus elapsi quidam ſeriuli
habitu: al[ui] fide clientum contecti et inter ſat
cinas abditi, ſuere: q[ui] excepto utelliano[]q. ſigno
quo interſe noſcebant: ultro recitantes reſpon
dentes ue audacia p[la]tæbraſ haberet. Domi
tianus p[ra]ma irruptione apd. editu[n]i occultatus

DOMITIAN

solertia liberti lineo amictu turbe sacricolary
immixtus ignoratuls apd cornelium primum
paternum clientem iuxta uelabru delitiut ac po-
tiente re21 patre disiecto editu contubernio mo-
dicum sacellu iouu conseruatori atam posuit
catus lios in marmore excpiffam: mox imperuì
adeptus iouu custodi templu inges lecp in sinu
dei factauit. Sabinus et acticus onerati catheis
et ad intelliu duci nequaq, in kefto fermone uil
tuq excipuunt frementibus qui uis cedus et p-
mia enouate opere petebant clamore proximus
ortofordida pars plebis supplicium labini ex-
poscitur minas adulationes miscer stantem pro-
gradibus palatij intelluì et preces parantem
puincere ut affusteret. Tunc cofossu collacera
tumq et absciffo capite truncum corpus labini
ingemonas trahunt hic exitus uiri haud sa-
ne spernendi, v et trigita tipedia in re.p. fecerat
domi militie clarus, inocentiam uistuciq eius
non argueres. Sermonis nimius etat id unum
septe annus quibus moesia xy quibus p[]fectura
urbis optiniut calumnatus est rumor in fine
uite alij segnem multi moderatu et cimum san-
guum parcum credideve: qu[]d inter oes costiteat
ste ante principatum uefpasiani decus domus pen[]se
sabinum erat cedem eius let[]a fuisse mutano ac

Sabini cedef

Feroma

Terracina

cepimus·serebant pleriquę etiam paci consultum
direpra emulatione inter duos quozì alter se fita
trem impatoris.alter consortem imperiy cogita
ret. Sed utellus consulus supplicium poscenti
populo restitut: placatus ac uelut uicê reddens
quod interogan tibus quis capitolium icendisset
se reum acticus optulerat: eaque confessione sive
aptum temporis mendacium fuit inuidia cti
menq agnouisse et aparte utelli amolitus in
debatur. Ifdem diebus. l. utellius politis ante
feronia castris excidio terracine immunebat.
clausis ille gladiatoribus remigibus quin nò
egredi menia neque piculum in apto audebant
preerat ut supra memorawimus uliariis gla-
diatoribus pollinatis remigibus lasciuæ focò
diaq gladiatori2 magis quâ ducum similes: nò
uigilias agere non in tura menùi firmare nec
tu dieq luxi et amena littera p[ron]intes
i ministerium luxus disperſis multibus de
bello tantum inter conuiua loquebant: pau
cos ante dies discesſerat opinius tiro donuq
ac pecunius acerbe p[ro] municipia conquitedis
plus inuide q[ui] utium pubus addebat. Inte
rim ad L. utellium ſervium uirgiliy capitoïs
p[ro]fugit. pollucitusq[ui] preſidii acciperet: uacui
arcem tradi futurum. Orta nocte cohortes

expedita summis montum uigis super caput
hostiî sifit: inde miles ad cedem magis ad
pugnam decurrit sternunt inermes aut arma ca-
pientes et quosdam somno excitos cum tenebris pa-
uore et somitu tubari clamore hostili turbarentur
pauci gladiatozu resistentes neque multi cecidere
ceteti ad naues vebant ubi cuncta pari formid-
ne iplicabantur pmixtis paganus quos nullo di-
scrimine iutellani trucidabant. Sex liburnce
inter pomum tumultum euasere i quæ perfecta claus
bis apollinaris relique in littore capte ut nummo
tuentum onere premissas mure haufit. Julian ad L.
iutellium productus et iuerberibus fedat in ore ei
iugulatur. S架re quæcore L. iutelli triari inœf
serant tanquam gladio militari cintam inter luct
cladesque expugnate terracine superbe seueque e-
gusset. ipse lauream geste prospere rei ad fratrem
musit pootatus statim recedi se an pdomade
campanie inoffere uiberet. quod salutare non modo
ptibus uefspathani sed rei pu. fuit. nià recès uic
toria miles et supinuitâ puicacum secundis fe-
rox romam contendisset aut pua mole certatû nec
sine exitio urbis foret: quuppe L. iutellio
quibus infami inerat industria nec iurtutibus
ut bonus sed quomodo peffim quibus uiciis ua
lebat. Dum hec in ptibus iutelli gerunt dixress

narma uespasiani exercitus festo Saturni die occu-
culi p ocuum agitabat causa tam præu e more ut
mutianum operirent nec deficere qui antonium
suspicioib argueret tanquam dolo cunctante poſt
ſecretas iutelly epistolas quib consulari et nubi
lem filiam et dotales opes p[aci]um prodicionis
offerebat. A liij ſicta hec et in graciam mutiani
compoſita quid[ur] omnium id ducum consilii
fuiffe oſtentare potius urbi bellum q[ui] inferre
quando ualidiffime cohortes a iutellio deſciuſ
ſent et abſeſiſs omnibus p[li]idiuſ ceſſut impio
widebatur. Sed cuncta festinatione deinde iſ
uiu ſabini corrupta qui ſumptis temere armis
munituſſimam capitolij arc[ie] et ne magnis q[de]
exercitibus expugnabilem aduerſus tris co
hortes tueri nequaquaſſet haud ſacile q[ui] u[n]
aſſignauerit culpam que omniij ſuit.nam et mi
tianus ambiguis eplijs iuctores morabat et an
toniuſ prepoſtero obſequio uel clum regeret
inuudiam crimen meruit. Ceterijs duces d[u]
pactum bellum putat ſine eius inſignuere.
Ne petiuijs quid[que] cerialis cum M. equi[n]ibus
premiſus ut tranſuerijs itineribus p[ro] agrii
ſabinum salaria uia urbe introire ſatis matu
rauerat donec obſeſi capitolij ſama cunctos
ſimul exciret. Antoniuſ p[ro] ſuiij id ſtra

rubra multo à noctis servî auxilii uenit: ille
interfectum sabinum consignasse capitolium: tremé
urbem mesta oïa accepit: plebem quoque et servicia
pro iutellio armari nunciabatur et petilio ceriali
equeste prelum aduerfum fuerat: nanco incautu
et ræp[er] ad uictos ruentem iutelliani interiectus
equiti pedes excepere pugnatu haud procul ur
be iter edificia ortoſque et amfractus iarum que
gnara iutellianus incompta hostibus metu fece
tant nec oïs eques concors aduinctus qubufda
qui nup apud narnia dediti fortuna partuumc
ſpeculabantur: capitur prefectus aletulus ſlau
nus: ceteri feda fuga conſternuntur non ultra fi
denas ſecutis iuctoribus: eo ſuccesſu studu pp[ati
aucta uilgus urbanum armu cepit: pauci ſcuta
militaria plures rapti qd cuius obiui telus ſignu
pugne exposcunt: agit grates iutelliis et ad tuen
dam urbem prorumpere uibet. Mox uocato ſena
tu deliguntur legati ad exercit[em] ut pretexto rei p
co[cordia] p[ace]p[er] a[derent]. Varia legato[que] ſors ſuit
qui petilio ceriali occurrerant: extremu discrimine
adire aſpernante milite conditionis pacis/iulnerat
pretor arulennus tuſticus: auxit inuidia ſuper
uolatu legati pretoriſque nomen: propria dignatio
uri palantur coïtes: occiditur proximus uitor
dimouere turba auxus: et ni dato a duce preſidio

defenſi forent ſacrum et exteras gentes legatoſ
uus ante ipa patrie meia cuuſus tabies uſa; i exi-
tum temeratſet equoribus anuus acceptu ſut
qui ad antonuum uenerant non qua modewu
miles ſed duci plus auſtoritatus miſcuerat ſe
legatus muſonius rufus equeſtis ordinis ſui
dium philofophie et placita ſtoico; emuſatus
ceptabat; permiſtus manipuſis bona pacis ac
belli diſcrimina diſſerens armatos monere idu
pleri; quod Iudibrio pluribus tedio nec deuerat q
propelleret proculcarat; ni admonuī mode
ſuſimi cuiuſa et alijſ immunitatibus omuſſet
tepes tuā ſapien tiā. Obuie ſuere et uirgines ueſta
les cum epiſtolis uitelliij ad antonuum ſcripſus
eximi ſuppremo certamine unu diē poſtulabat:
ſi mora interiecuſſet facili oia coueſtura uirgines
cui honore dimuſſe uitellio reſcriptum ſabini ce
de et incendio capitoli diu epta belli comertia.
Temptaui tamen antonuus uocatas ad contionē
legiones miſipare ut caſtris uixta ponte mulij
poſtis poſtera die urbem ingrederent racio
cum Mandi ne asperatus prelio miles nō pplo
non ſenatui ne tempus quidē ac delubris deo;
conſuleret. Sed omne prolationē ut immucam
uictorie ſuſpectabant ſimul fulgētia per colles
uexilla tanq[ui] in bellis populus ſequeret ſpem

hospitus exercitus fecerant. Tripartito agmiè
pars ut adstiterat flamina, uia: pars uixta
cipam tiberis incesit: tercium agmen p[ro]salaria
colline porte propinquabat: plebs inuectus equi-
bus fusa, miles utellianus trinus et ipê psidys
occurrit: prelia ante urbem multa et uaria: sed
flamianus consilio ducum prestantibus sepius
prospera in tantum conflictati sunt qui in ptem
sinistram urbis ad salustianos ortos p[ro]angusta
et lubrica uiarum flexerant supstantes mace-
tijs ortorum utelliani ad serum usq[ui]e saxis
pilusq[ui]e subeuntes arcebant donec ab equitibus
qui porta collina ittuperant circumuenientem
concurrere et in campo martio infeste acies
pro flamanus fortuna et parta tociès iuctoria
utelliani desparatione s[ola] ruebant: et quâc[ui]
pulsi tursus in urbe cogregabantur. Aderat
pugnantibus spectator populus ut que in lu-
dicro certamune bos tursus illos clamore et
plausu fouebat. Quotiens pars altera inclinaf
set additos in taberius aut s[iquam] domum per
fugerant etui iugulari[q]e expostulantes: p[te]
maiore prede potiebantur: nam multe ad s[an]qui
nem et cedes auersto sp[oli]a i[m]ulgu[s] cedebant.
Seua ac deformis urbe tota facies: alij prelia et
uillnera: alij balinee popineq[ui] s[im]ul cruor et s[itu]

Ant. urbe ȋg̑utu

Seru diem.

128

es corporum iuxta ſcorta et ſcortis ſimiles quan
tum in luxurioſo otio libidinum quicquid in a
cerbiffima captuutate ſcelerum prorfus ut eandé
cuutatem et ſurere credéſet laſcuire. Conſuxerat
ante armati exercitùs in urbe bis. 1. ſilla ſemel cum
na uictoribus nec tunc minus crudelitatis nunc
inhumana ſecuritas et ne minimo quidem tem
poris uoluptatés intermiſſe uelut ſeſtis diebus
id quoque gaudium accideret exultabant fruebat
nulla ptuim cura malis publicis leli plurimù
molis in oppugnatione caſtroz. ſuit qui acerbi
mus quiſque ut nouiflima ſpem retinebant eo in
tentius uictores precipuo ueterum cohortu ſtu
duo cuncta ualidiffumaru urbiu excidys rep
ta ſimul admouent teſtudinem tormenta agge
res ſacesque et quicquid tot prelijs laboris ac piculi
hausſſent opere illo cōſumari clamitantes urbe
ſenatiu ac populo ró ſepla diuſ reddita propru
eſſe militis decus in caſtris: illam patria illos
penates ni ſtatum recipient: noctem in armis age
dam, contra iutelliani quanque nullo factoque dispaſſ
inquietare uictoriam morari paccé domoſ aratroſ
cruore ſedare ſupprema uichts ſolatia àplectabant.
Multa ſemuanimes ſuper turres et propugnacla
menium expirauere: conuifis portis reliquius
globus optulit ſe uictoribus et cecidere omnes

contrariis

contrarus uulneribus uerſi in hoſtem ea cura eti
am morientibus decori exitus ſiut Vitelli' cap-
ta urbe per aduerſam palatu ptem auentinum i
domum uxorſ ſellula defertur ut ſi diſe latebra
uiſitaſſet tarracinam ad cohortes ſtatréq. pſugeret:
dein mobilitate ingeniij et que natura paniors eſt'
cum oia metueti preſentia maxiſe diſplicerent i pa-
latium regreditur uastum deſertumq: dilapſi etia
inſimis ſeruioz, aut occuſum eius declinatib?
terret ſolitudo et tacentes loci teſtat: clauſa inhor-
reſcit uacuis: ſeſſuſq. miſero errore et pudenda la-
tebra ſemet occultans abuilio placito tribuno co-
hortis protrabitur, iunde tergum pone manus: la-
niata ueste ſedum ſpectaculum ducebat: multus
incepantibus nullo illacrimante deſormutas exiſ
miſericordiam abſuilerat. Obui'e geſmanicis miſi-
tibus iutellum i ſesto ictu pira: uel quo maturi?
ludibrio eximeret an tribum appetuerit in in-
certa ſiut autem tribui amputavit ac ſtati con-
ſoſus e. Vitelliui inſeſus mucronibus cohaſtum
modo evigere os et offerre contumeuſ: nunc cade
tes ſtatas ſuas plerumq. roſtra aut galbe occuſi
locum cōtueri: poſtremo ad gemonias ubi corpus
ſlauu ſabini iacuerat propulere una uox no de
generis ai excepta: cum tribuno inſultanti ſe in
impatore eius ſuiſe reſpondit ac deinde in geſtus

Vitul. cedit

164

uilneribus concidit et uulgus eadè præutate  
infectabatur: interfectum qua fouerat uuentè.  
prem illi luceriam septimù et l. etatis annù ex-  
plebat. còsulatù sacerdotia nomè locùq; inter p.  
mores nulla sua industria sed p[er]is cuncta clariti  
dine adepus. principatù eide tulete q[ui]p[er] nò no-  
uerat studia exercitus raro cuiq[ui] bois artibus q[ui]  
puta p[in]de affuere q[ui] huc p[ign]uam à inerat in  
 simplicitas ac liberalitas que ni affit modus in  
exitum uertitur. a[i]cias diu magnitudine mu-  
ney, nò costantia mori c[om]inere putat meruit ma-  
gis; h[ui]t rei pu. h[aud] dubie intererat uertu[n]i  
uicimis. sed ip[ut]are perfidià non possit qui u[bi]  
tellu[n]i ue[s] pa[s]tiano prodidere cui a galba desciu[n]ſet.  

p[ri]cipiti i occafu[n] diem ob pauore mag[rat]ui[n] ſena-  
toru[n]q[ui] q[ui] dilapsi ex urbe aut p[er] domos clientum  
ſemet occultabat: uocati ſenatus nò potuit. Do  
mutanu[n] poſt[ui]r ni[li] hoſtrile metuebat: ad duces pa[]  
tui[n]i progreſſu et ceſare còſalutatù miles freqüés  
ut q[ui] erat i armus i paternos penates deduxit.

I
nierfecto uitellio bellum mag[is] deſi
etat q[ui] p[ax] ceperat: armati p[ur]b[ea]
uictores implacabili odio uictos
conſectabantur: plene cedibus
uie: cruenta fora templa[que] paſſim trucidati

XX

Hud 4

ut quęq sors optuilerat ac mox augescente
luentia scrutari ac prottrahere abditos sìquè
proceri hìtu et inuenta conspexerat obturunt
care nullo multu aut populi discrimeque
seuicia recentibus odijs sanguine explebat
dem uerterat in anaticia nihil uſp[er] secreti aut
clausi finebant utellanos occultari simulan
tes initium id p[re]tingenda domui: uel ſi re
ſisteretur causa cedis nec deerat egètiffimus
quiſp[er] e plebe et peſſimi ſervicio[rum] prodere
ultro dutes dominos alij ab amicis monstra-
bantur: ubiq[us] lamenta conclamationes et for-
tuna capte urbis: adeo ut othoniani utellia[que]
militis invidioſa antea petulantia defiderat
Duces partin arcendo cuju bello ac res tempe-
rande iudicie impares quippe in turbas et
discordias peſſimo cuju plurima uis p[er]ax et
ques bonis artibus indiget: nome ſedeq[us]
ceſaris domitanus accepat no dui ad cutas
intentus ſed strupris et adulterijs filiù p[er]ci-
pis agebat: prefectura pretori penes artium
uarum ſuma potentie in primo antojo. Is pecu-
ni famulaq[us] e principis domo quasi cremo-
nenſem predam rapere ceteri modestia uel
ignobilitate ut in bello obſcuri ita premiorum
expertes cuitas pauda et ſervicio p[er]ata occu-

pari redeuntem tarracina·1. iutellum cum co-
hortibus extingui queq: reliqua bellu postula
bat premuli arriani equites agmen legionum
intra bouillas sitetit· nec cunctatus est iutellus
seq et cohortes arbitio iudtoris p[]muctere et mi-
les infelicia arma aut minus ita q[]p[]metu abie'
cut· longus dedito24 ordo septus armatis per
urbem incessit· nemo supplici multu: sed tristis
et treces et aduerfus p[]laufus et lafcuiam i[]ful
tantis iulgi: immobiles paucos et[]p[]ere auſos
circuniecti preſſere ceteri in custodiam conditi
nihil quiſqua locutus indignum et quanq[]p[]er inter
aduerſa ſalua iurtutis ſama Dein luti iutellus
interſicitur par ucijs fr[]is et principatu e[]us in
gilantior nec pinde proſperis ſocius q[]p[]aduerſis
abtractus· [ſ]ſdem diebus lucilius baſſus cu[] ex
pedito ad componenda campanu[m] m[]ictit· diſco[d]i
bus municipioru[m] ais magis inter ſe met q[]p[]continu
macia aduerſus principem· Viſo miſte quiſ et
minoribus colonijs impunitas capue legio tertu
hiemandi cauſa locatur et domus illuſtr[]es affid[]e
te cum contra tarracinenſes nulla ope inuarent
tanto procluuius e[] inuie q[]p[]beneficio uice exſol
uere quia oratua oneri et i[]l[]tro in quaſtu habet[']
Solatio ſuit ſeruus uergiij capito[]ijs qu[]e p[]dito
t[]e tarracinenſum diximus patibulo affixus

inide anulis quos acceptos a witeLLio gestabat
at tome senatus cuncta principibus solita ue
spatiano decernit: letus et pei certus quippe
sumpta p gallias hispanijs cuiila arma: motis
ad bellum germanis mox illitico poitop egipti
uideam syriaco et omnes prountias exercit qu
instruerant uelut expiato terratum orbe cepi
se fine uidebantur addidere alacritatem ue
spatiani littere tanq manete bello scripte ea
prima specie forma ceterum ut princeps loque
batur cuiila de se et re pu nec senatus
obsequium deat ipi consulatus cum tito filio
pretura domniano et consulare impui decernit
Miserat et mutanus eplas ad senatu que materia
fermombus prebuere si primatus et et cum publice
loqueretur potuisset eade paucos post dies loco
sententie dici: ipa quoque infectatio in witeLLum
sera et fine libertate: id uero erga re pu supbum:
erga principê contumeliosum quod in manu sua
fuisset imperium donatumque uebspatiano iactabat
Ceterum inuidia i occulto adulatio in apto erat
multo cum honore uerbo4 mutiano truiphalia
de bello cuiila data: sed in sarmatas expedicio fin
gebatur. A dduntur pmo antonio consularia cor
nelio fusco et avrio uaro poria in signa. Mox
deos respiciere restituo capitolium placuit

ea quæ omnia ualeri us afiaticus consul designatus
consuit ceteri uultu manu quæ pauci quibus cò
spicua dignitas aut ingenium adulatione exè
citum cōposi us orationibus affentiabant ubi
ad eluicium priscum pretorem designatum
uenti prompfit sententia ut honori fica i bo
nui principem falsa aberant et studijs senatù
attollebatur iſ quæ precipiuis illi dies magne of
fenſe incium et magne glorie fuit Res poſcere
uidetur quie iteri in mentione icidimus uiri
ſepiis memorandi et uita ſtudia quæ eis et quæ
fortuna ſit uſus paucis repetà Heluidius pri
ſeus regione utalie tarentine municipio dumo
patre qui ordine primi pili duxi ſset ingenui
illustre altioribus ſtudys iuuenis ad modum
dedit non ut pleriqo noie magnifico ſegne or
um uelaret ſed quo firmior aduerſus forerti
rei publice capes ceret doctores ſapien ti ſecut
est qui ſola boni que honesta mala tanti quorum
pia potentiam nobilitatem ceteraqo extra ani
mum neq bonis neq malis adnumerant que
ſtorius ad huc apeto thraſea gener delectus e
moribus ſoceri nihil eque ac libertate hauſit
cuiſ ſenator maritus gener amicus: cunſus
uite officiis equibilibus: opum conſeptor vecta
pericuax constans aduerſus metus erat quò

Heluidius

apetentior fame underetur: quando etiam sapientibus cupido glorie nowissima exuitur: vini na loceri in exitium pulsus ut galbe principat redunt: marcelli eorum delatorem thraee accu sere aggreditur: ea ultio incertum maior an uistior senatus in studia diduxerat: nam si ca deret marcellus agmen reorum sternebat: pmo munax certamen et eggegys utruisq orationib telfatui: Mox dubia voluntate galbe multus se natorum deprecantibus omisit: priscus uatys ut funt hominu ingena sermonibus modera tionem laudantui aut constantiam requirentui: Ceterum eo senatus die quo de imperio uefpasi am cenfebant: placuerat multi ad principes legato hinc inter heliudum et eorum acte urguim priscus eligi nominatim a magistratibus iurans. Marcellus mirna postulabat: que consulis desi gnati sententia fuerat: Sed marcelli studui pro prius tubor excitabat: ne alys electis post huius crederetur: paulatimque per altercationem id co unuas et infestas orationes proiecta funt quereote heliudio: quid ita marcellus widiciu magistratu um pauesceret esse illu pecunia et eloquentiam quis multos ante itet nu memoria flagitiorur: urgetetur: Sorte et urna mores no disceru suf fragia et exisfimationem senatus repta ut in

Vrna

cuiusquam utam famamque penetrarept, punitere ad ut-
litatem rei, punitete ad uespasiani honorem,
occurrete illi quos innocentissi os senatus ha-
beat, qui honestus sermombus aures impatois
umbuerat, fuisse uespasiano amicizia cu thesa-
forano sentio quorum accussatores et ha. si puni-
ri non oporteat, oſtentari no debere hoc senat
udicio velut amoueri principé quos probet
quos re formudet, nullum maus boni impety
instrumentum q[ui] bonos aicos effe: Satis marcello
q[ud] ueroné in exitium tot innocentu impuieit
feueretur premijs et impunitate uespasianum
melioribus relinquentur. Marcellus non ſua ſen-
tentia impugnari ſed consule deſignat, cefuisset
dicebat. ſecundum uereta exempla que fortem
legationibus poſuisset, ne ambitioni aut inmi
cicijs locus foret nihil eueniſſe cur antiquus
inſtituta excolerentur, aut principus honor in
cuiusquam contumelia uerteretur: ſufficere omne,
obsequi id magis uitandum ne puicacia quoddi-
irritaretur animus nouo principatus ſupelus
et uultus quoque ac ſermones omnium circumspectis
ſe meminuſſe temporum quibus natis ſit quam
cuiatis formam patres auio, inſtituerit: ulte
tiora mirari, pinta sequi bonos impatores uota
expetere qualeſcunt, tollerare non magis ſua

oratione thraleanæ quod iudicio senatus affectum
p[ro]s eucidia neronis per eummodi imagines illuist
se: nec minus libi anoxia talem amicizia quod aliis
exilium. Denique constantia fortitudine catonibus
et brutis equateur: helvidius se unum esse ex illo
senatu, qui simul seruuerit suadere et præsco ne
supra principem scanderet: ne ueſpafianum ſene
trium phalem unum liberet: pattem p[ro]cep-
tus coherceret: quomodo peſſimus impatoribus
ſine fine dominationem: ita quæus eegregijs mo
dum libertatis placere: hec magnus utrinque con-
tentionibus iactata, dueritis ſtudijs accipiebat
nunc pars que fortui legatos malebat, etiam me
dijs patrum annitentibus retinere moreret et ſple
diduſtimus quidem eodem inclinabat metu inudie
ſi ipse eligerentur. Secutum alud certamen p[ro]
tores erat, quod cum a pretoribus tractabat erat
publica paupertatem quod modum impedis po-
ſtuluerat eam curam consul designatus ob ma-
gnitudinem oneris et remediet difficultatem prin-
cipis referuabat: helvidius arbitrio senatus agen
dum cenſuit cujus perrogarent ſententias conſules
Vulcanius tertülinus tribumus plebis interceſſit
ne quid ſuper tâta re principem abſente ſtatueret.
Censuerat helvidius ut capitolium publice re
ſtitueretur adiunaret ueſpafianus ca[ta] ſentecia

-p[ro]tib[us] evrarii cum

723

modestusimus quidquod silentio deinde oblimo trah
musit: fuere qui et meminissent. Tunc inuenct
est muſonius rufus in publum celereſ a quo ba
ream ſoranum falso testimoio circumuentum
arguebat: ea cognatione renouari odia accuſa
tionu widebantur ſed ulus et nocens reus pro
tegi non poterat: quuppe ſorani ſancta meoria
celer p[ro]ſeſſus ſapientiam deinde testus in
baream proditor corruptor quod amicicie cujuſ
ſe magiſtrum ſerebat: proximus dies cauſe
destinatur: nec ſa muſonius aut publius quod p[ro]
ſcus et marcellus ceteri quod motis adulationi
animus expectabant. Taliterum ſtatu cum di
ſcordia inter p[tes] iva apud iuctos: nulla in uic
toribus auctoritas non leges non princeps in
cuiitate eſset: mutianus urbem ingreſſus cùta
ſimul in ſe traxit. facta p[ro] antonyi: vari ar
typ[us] potentiā male diſsimulata in eos mutiani
iracundia quāius uīltu tegeretur. Sed cuantas
vimandis offenſis ſagax uerterat ſe tranſtu
lerato. Ille unus ambiti coli nec de erat ip[pe]
ſupatis armatis domos orto quod p[ro] mutans ap
paratu inceſſu excubijs: u[m] principis amplect
ti nomen remittere plurimum teroris intuſt
cede calphurnu galevani: is ſuit filius gai p[ro]
ſonu nihil auſus: ſed nomen inſigne et de

p. cel[er]

Mutian

cora ipplus inuenta rumore uulgi celebrabantur
erantq in cuutate ad huc turbida et nowis ser
mombus leta qui principatus inane et famam
circumdarent uiffu mutiam. Custodia militai
cinctus ne in ipa urbe conspectior mors foret:
ad quadragesimum ab urbe lapidem una appia
fuio p uenas sanguine extinguitur. Juli p scus
pretoria? sub utellio cohortum prefectus se
ipsum interfecit pudore magis q necessitate.
Alfenus uatus ignauie infamie q sue supfuit.
asiaticus emm libertus mala potentia setu
li supplicio expiaur, his de dieb crebescentes
cladis germanice famam nequaq mesta cuitas
excipiebat. Cefos exercitus capta legionum
hibetna descuiffe gallias no ut mala loquebat
Id bellum quibus causis ortum quato externam
sociat, genti motu flagraverit alii expedia
Bataui donec tranſenum agebat ps cartho
num ſeditione domestica pulsi: extrema gal
lice hore uacua cultoribus: ſimul iſulâ uocata
uasitan occupariere qua mare oceanum a fronte
phenus amnus tergum latera q circumluat nec
opibus romanus societateue alio? aſtricti, in
ros tantum armacq impio minuittant. duig e
manucis bellis excitos: mox aucta p brittana
gloria: tranſmissis illuc cohortib quas ueteri

CLaſſus in Gmania

batany

P

instituto nobillissimi popularium regebant,
Erant et domi dilectus eques precipuus nan
di studio: arma quoque retinens integris turmis
phenum perrupere, willus paulus et claudius
cuius regia furpe multos ceteros anteibant
alulum fonteuim capito, falso rebellious criminé
inter fecit: iniecta cuiuli cathena: miſſusque ad
neronem et a galba solutus: sub utellio turſus
discrimen adit: flagitante ſupplicium ei exet
citi. Inde cauſe utarum ſpeſque ex malis noſtallis.
Sed cuiſis ultea? barbaris solutum ingeio ſolens
et ſervorum ſi se aut hambalé ſeres: ſimilis oris
de honestamento ne ut hoſtu obvia iret: ſi apo
pulo ro. palam deſciuſſet: ueſpaſianu amuciciá
ſtuduimc; partium p[re]tendit: miſſis ſane ad eum
primi antony litteris: quibus auerteret: accita
utellio auxilia: et tumultus ſpecie germanici
retentare legiones uidebatur. E adem bordeo
nius ſlaccus preſens monuerat: inclinato in
ueſpaſianum a[io]: et rei pu. cura: cui excidui
a duentabat ſi reintegratum bellu et tot arma
torum miha Italia irrupiſſent. Igitur cuiſis
deſciſcendi certus: occultato interi altiore
confilio: cetera ex euètu indicaturus: nouare
res hoc modo cepit. Iuſſu utelli battario
uuentus ad dilectum uocabatur: quem ſupre

natura granem onerant ministeria aeratica et
luxu senes aut inualidos coquerendo quos pcio
dimitteret. Ruris impubes et forma conspicui
et ex plerisque procera puericia ad strupperi trabe
bantur. Hinc invidia et composite seditionis auc
tores pepulere ut dilecti abnuerent. Cumque pri
mores gentis et promptius limos ulgi specie epi
larum sacrati in nemus uocatos: ubi nocte ac le
ticia incalciuie widet a laude gloriae gentis or
sus: inuriis et raptus et cetera seriutis mala e
numerat. necq. enim societatem ut olit. sed tanquam
mancipia haberi: quendat legatum. graui quidem
comitatu et superbo cum impio uenire tradi se
prefectus centurionibus. Quos ubi spolijs et
sanguine expleuerunt mutari exequiis nouos
sinus et uaria predandi uocabula: instare dilectum
quo liberi a parentibus: fratres a fratribus uelut
suppremum dimidantur. nunquam magis affecta
rem romanam nec alid in hibernis quod predam
et senes tantum attollerent oculos et inania le-
gionum noia ne paupererent. Sibi tobur peditus
equitus consanguineos germanos, gallus idem
cupientes nec romanis quidem ingratus id bellus
cius ambiguam fortunam uespessano ipotatu
ros victorie racionem no reddi. Magno cum alio
senatu auditus: barbaro, titu et patrijs execratio

mbus unuerlos adigit muſſi ad canineſates
qui confiilia ſociarét. Ea gens partem inſule
colit origine iutute lingua par bataus nuó
ſuperantur mox occultis nuncius pellexit
brittanica auxilia batauot; cohortes muſſas
in germaniam ut ſupra retulimus: ac tuli mo
gontiatia gens erat in canineſatibus ſtolide
audacie brenno claritate natalií inſigni pate
eius multa hoſtilia auſus galanarí expedito-
num ludibrii ipune ſprenerat. Iſitur ipse re
belle ſamulie hoſſe placuit. impoſituſque ſcuto
more gentis et ſuſtinentium humeris uibat
dux deligitur: ſtatiis accitis fruſiis tranſthe
nana gens est duarum cohortum hiberna
proximo occupata occeano itrumpit: nec püdeat
impetum hoſtius nulites: nec ſi preuidiſſent
ſatis iurií ad arcenduí erat. Capta igitur ac
direpta caſtra: deinde uagos et pacis modo
eſſuſos lixas: negociatores: romanos inuadit
ſinul exccidiis caſtellovi imminebant: que
a p[er]fectus cohortuí incéſa ſunt quia defendi ne
quibat ſigna uexillaq; et q[ui]d militum in ſuprōre
inſule p[er] cōgregabātur. Duce a[que] p[er]mi p[ilari] no
men magis exécutus q[ui] robur: q[appe] iuri[que] cohor
tui adductus iuelli ex p[aci]s nectuot germaю[que]
pagis ſegn[ue] numeri.

HIC EST FRAGMENTATVS.

ornauetat armis. Cuius dolo crassande tat incusavit ultro perfectos. quæ castella deferunt se cum cohorte cui preerat caninefatè tu multum compreſſutum. illi ſua quiſque hiber na reſpeterent. Subeſſe fraudem consilio et diſperſas cohortes facilius opprimu nec bemo nem eſſe ducem bellu. ſed cuulem eus patuit. Erumpentibus paulatī indiciis que germaſi leta bello gens non diu occultauetant ubi iſidie patum censſere ad uum tranſorgeſus caninefatę. fruſos batauos proprius cuneis com ponit. Detecta ex duerſo acies haud procul a ſlumine rheno et obuerſis in hoſtem navi bus quiſi incenſis caſtellis illuc appulerant: nec diu certato tungroſtcohors ſigna ad cuule tranſtulit. perculſis improuſa proclutione a ſociis hoſtibus cedebantur. Eadem etiam na uibus p[er]fidia: p[ar]s remigium e batauis tâp[er]im perutia: officia nauta[que] p[ug]nato[que] ip[edie]bat. Mox contra tendere et puppes hoſtali vipe' obicere: ad poſtremu gubernatores cetutione ſp[er]ni eadem uolètes trucidat donec uniuſſa quatuor et xx[mo] naviu[m] clasſis tranſuſeret aut caperet. Clara ea victoria in prefens in poſte[que] viu[m] arma[que] et naves quibus indigebat adepta.

magna per germanias galliaſQP fama liberalitatis auctores celebrabant. Germanie ſtatim miſere le gatos auxilia offerentes, gallia27 Societatem. Cuulis arte domiſQ affectabat: captos cohortum p[er]fectos ſuas in cuutates remictendo: cohortibus abire an manere mallent: data potestate: manentibus hono rata militia: diggedientib[us] ſp[olia] romana offerebat: ſimulq[us] ſecretis ſermonibus monebat: malor27 que tot annus perpeſſi miſeta ſeriutute: ſalso p[ace] uocarent. Batauos quanq[ui] tributo27 expertes: arma contra communes donunos cepiſſe prima acie ſu ſum iuctumq[us] romanum: q[ui]d ſi gallie iugum exuat quantum in Italia reliquium provinciath[us] ſangiune p[ro]nuntiās u[n]ci ne uindicis acie cogitarent: ba tato equite, prottios, eduos arutnosq[us] ſuiſſe inter uerginy auxilia belgaſq[us] uetecq[us] reputantibus gal liam ſuis met iuribus in concidiff[us] nunc eſdem omnium p[ri]ſ: addito ſiquid militaris discipline in caſtris romanorum iuguerit: eſſe ſecum ueteta nas cohortes: quibus nunc othoniſs legiones p[er] cubuerint ſeruient: aſſa ſyriaco[rum] et ſuetus revib[us] oriens multos ad huc in gallia iuere ante tribu ta genitos. Nup[er] certe ceſo quintiliano uaro pulſa[que] germania ſeriutute: nec iuellui principem ſed ce ſatem auguſtum bello prouocatui: libertatem na tura etia mutis animalibus dat[am] iuutute p[ro]priu

hominu.

homnum bonum deos fortioribus adesse: pro inde arriperent uacui occupatos: integri fessos: dy alij uefpasianum: alij intellium foneant patere lo cum aduerſus utrumq. Sic in gallias germanus intentus ſi destinata prouemiffent ualidiffimam ditiffimarumq. nationi regno immunebat. At flac cus hordeonius primos cuulis conatus p diffimu latione maluit ubi expugnata castra delectas co hortes pulſum batauorum influla Romanum no men trepidi nunc y afferebat. M unuit luperci legatum is duar[em] legionum hibernis preevat egte di aduerſus hoſtem uibet. lupercus legionarios e preſentibus uerbios ex proximus: treuerorui equites hand longe agentibus rapum transmi ſit: addita batauorum ala que iam pridem cor vrupta fidem ſimulabat: ut proditus in ipa acie to manis malore pretio fugeret. Cuulis capta[em] coho tium ſignis circumdatis ut ſuo militi feces glo via ante oculos et hoſtes memoria cladis terrent mattem ſuam ſororesq. ſimul omnium coniuges paruofq. liberos conſi ſtere a tergo uibet. horta menta uictorie uel pulſus pudore. Ut uirorum cantu ſeminarum ululatu ſonuit acies nequaq. par a legionibus cohortibusq. redditur clamor. nudauerat ſinſtium cornu batauon[em] ala tranſuгиens: ſtatimq. in nos uerſa ſed Legionarius miles

hordeoni

PVGNA

177

quandam rebus trepidis arma ordineſque retinebat
uerbiorum treueratque auxilia feda fuga dispa-
totis campis palantur. Illuc incubuere germani
et ſiut interim legionibus effugium in caſtris
quibus ueteri nomen est perfectus ale batauorù
claudius labeo: oppidano certamine emulus: ci-
uli ne interfectus eret imudia apud populates
nel ſi retineretur ſeia discordie preberet in ſerifos
aduebitur. Hidem diebus batavus et cananuſa
tum cohortes cum uisſu uitelli in urbe pergeret
miſſus a ciuile nuncijns affequitur. Intumuere ſta-
tum ſuperbiaſterociaq; et precium utineris donat
uum duplex ſupendui augeri equitum numeri
promissa ſane a uitellio poſtulabant non ut affe-
querentur: ſed cauſa ſeditionis et ſlaccus multa
concedendo nihil alud effecerat ut acris ex
poſcerent: que ſciebant negaturum. Spreto ſlac-
co inferorem germaniam petuere ut cuuli uum
geventur: hordeonius adhibitis tribus centu-
trionibusq; consultant ut obſequium abnuentes
ui coherceret: mox inſita ignauiu et trepidis mi-
nibus quos ambiguus auxiliaus anumus et ſu-
bito dilectu ſupplete legiones augebant. Statut
continere intra militem dein penitentia et ar-
guentibus ipsis qui ſuaſerant tandem ſecurus ſep
ſit herennio gallo legions prime legato: qui

bonam optinebat prem exercitus ut acceret
transitu batauos se cum exercitui tergis eorum be
suros et opprimi poterant: si hinc hordeonius
inde gallus motis utrinque copus medios clausif
sent. flaccus omisit inceptum: aliusque litteris
gallum monuit ne terretet abeuntes: unde su-
spicio ponte legatorum excitati bellum cuncta,
que acciderant aut meuebantur non inbertia
multis neque hostiumui sed fraude ducum eue-
nire. Bataui cum castri bonensibus propinqua-
rent: premisere qui heremnio gallo mandata co
hortum exponeret: nullum sibi bellum aduer-
sus romanos pro quibus tociens expugnassent
longa atque irrita militia fessis: patre atque ocij cu-
pidinem esse si nemo obfideret innoxium iter for-
si arma occurrant: ferro uam inuenturos. Cunc
tem legati milites perpulerat: fortunam prely
experiretur: tria milia legionum et tumultuare
belgatum cohovtes limul pagano, lxxxvumque
ignavia. Sed procaxante piculo manus omnis
portis erumpunt, ut batauos nüo impares cir
cumfundant. Illic ueteres militiae in cuneos con
gregantur: densi undique et frontem tergaq[ur] at la-
tus turi: sic tenuè nr. 27 acie p[ro]cingunt. Ceden
tibus bellis pellitur legio et uallum porta[que]
trepidi petebant: ibi plurimum claudis cumulate

corporibus fosse nec cedi certamen sed uulnervi
bus et ruina et ius pletumque telis interire. Vistos
res colonia agrippinensium iutata tuhil cetero in
unere hostile auſi bonenſe prelum excuſabat
tanquam petita pace: postquam negabatur ſibi meti ipi con
ſuluſſent. Cuulis aduenti ueterana2 cohortum
iufi exercitus iam ductor ſed consilii ambiguus
et iim Romanı reputans: cunctoſque aderant in
uerba uespasiani adigit: mictitque legatos ad du
as legiones: que priore acie pulse in uetera caſt
conceſſerant ut idem ſacramentum acciperet.
Redditur reſponſum neque proditoris neque consi
liis hoſtium ſe uti eſſe ſibi iutellum principem
pro quo ſidem et arma uſque ad ſuppremù ſpiritu
retenturos: proinde p[ro]ſuga batauus arbitrium
teru Romanarum ne a[geret ſed meritas ſceleris
penas expectaret. Que ubi relata cuulu incenſus
ira unnerſam batauon, gente in arma rapit iu
guntur bructi tenteri: et excita nuncius germa
nia ad predam famac. Aduerſus has concurren
tis bellu minas legati legionu munius lupe[c]us
et munis uus tuus uallum muros: firmabant
ſubuerſa longe pacis opera: haud procul a caſtris
in modum municipi extructa ne hoſtibus uſui
forent ſed parum proliſum ui copie in caſtra
conueberentur rapi permisere ita paucis dieb

Cuius