215

Ein

Einspringen, v. n. (l.) (der Vorstehhund) wyplaszać zwierzę.

Einsprüken, v. a. nasprycować, wsikać, wstrzykiwać, —knąć.

Einfrißungssapparat, m. —geräth, n. strzykawka podskórna, wstrzykawka.

Einsprüch, m. —thun, sprzeciwiać się, założyć protestacyją.

Einst, ad. kiedyś, niegdyś, raz

Einstallen, v. a. zaprowadzić (bydło do obory, konie do stajni)

Einstämmig, a. jednopienny.

Einstampfen, v. a. nabić, wbić, wtłoczyć, oddać do rozmiesienia.

Einstänkern, v. n. zasmrozić.

Einstedbar, a. wtykalny.

Einstedken, v. a. wózyc, wetknąć, wpuszyć; einen —, wsadzić kogo (do więzienia), uwięzić.

Einstehen, v. a. für etwas, ręczyć, odpo- wiadać za co.

sich Einstehen, v. r. wkrąć się.

Einteigen, v. n. wsiadać, —iąść; wejść.

Einstellen, v. a. wstawić, umieścić; wstrzy- mać (wyplaty); przerwać, przestać; za- niechać, zawieszać, odłożyć; sich —, v. r. stawić się, stanąć.

Einstimmen, v. a. chórem zaśpiewać; przy- stać na co, zgodzić się.

Einstimmig, a. jednogłosowy (nóty); jedno- głosny, jednomosłny, zgodny; wszyscy.

Einstimmung, f. zgoda.

Einstopfen, v. a. natkać, napchać.

Einstoten, v. a. wybić; wysadzić; nabijać (ladunek).

Einstreichen, v. a. nacierać, natrzec; zgar- nąć, ściągnąć (pieniądze); (l.) wlecieć w sieci (bekas, skowronek).

Einstreuen, v. a. posypać, wrzucić, wtrącić.

Einstrich, m. poprzeczka.

[bystro.]

Einströmen, v. n. wpadać, wływać, —ynąć

Einstromungsloch, n. twór cylindra pa- rowego.

Einstudiren, v. a. uczyć, na—, wy— się.

Einstiündig, a. jednogodzinny.

Einsturz, m. upadek, zapad, zapadlina, za- padnienie, zawal, zawalina; mit —drehenb,

Einstürzbar, a. zapadzisty.

[załomny.]

Einstürzen, v. n. walić, obalić, rozwalać się, zapadać, —paść się.

Einstweilen, a. tymczasem.

Einstweilig, a. tymczasowy

Einsudeeln, v. a. pobrudzić, zwalać.

Einschlag, a. jednozgłoskowy; małomówny.

Eintägig, a. jednodniowy; —es Fieber, dłníwka.

Eintagösgliege, f. rzecz znikoma, nietrwala.

Eintalen, v. a. ułioić.

Eintauchen, v. a. maczać, u—, w—, za- moczyć; zanurzyć.

Ein

216

Eintauschen, v. a. prze—, zamienić.

Einteigen, v. a. rozczyniać, zamięsić.

Einteilen, v. a. dzielić, po—, rozkładać, —lożyć.

Einteilung, f. podział, rozkład.

Eintönig, a. jednostajny.

Eintönigkeit, f. jednostajność.

Eintracht, f. zgoda.

Einträchtig, a. zgodny.

Eintrag, m. ujma; — thun, szkodzić, krzywdzić; ujmować, uwlačać komu.

Eintragen, v. a. wnosić, wniesć, w—, za- pisywać, wciągać (do księgi); przynosić.

Einträglich, a. intratny, korzystny; do- chodny, czyniący wielkie dochody.

Einträglichkeit, f. intratnosć.

Eintragung, f. intabulacya, wpisanie.

Eintreffen, v. n. przyjść, —jechać, stanąć, zawitać (do kogo); spełnić, ziścić, spia- wdzić się; (sen) wysnieć się.

Eintreiben, v. a. wegnać, zapędzać (bydło do obory); pobierać (podatki), ściągać (długi).

Eintreten, v. n. wchodzić, wejść; nastawać; wstępywać; v. a. wdeptywać, —tać.

Eintrichtern, v. a. lopatą komu włożyć w Eintritt, m. wstęp; wchód.

[głowę.]

Eintritts-, a. wstępny; —gelb, n. wstępne; —karte, bilet.

Eintrocknen, v. n. wy—, zasychać, —schnąć.

Eintröpfeln, Eintropfen, v. a. wkrapiać, —opić, wpuszczać po kropli.

Eintunken, v. a. maczać.

Einüben, v. a. wprawiać; zaprawiać (do czego); ćwiczyć.

Einübung, f. ćwiczenie; v. Einüben.

Einverleiben, v. a. wcielić, przyłączyć.

Einverleibung, f. weilenie, przyłączenie.

Einverstanden, a. zgodny; — sein, porozu- mieć się, być w zgodzie; über etwas —, zgodzić się o czém.

Einverständniß, n. zgoda, porozumienie; geheimeins —, zmowa, konszachty.

Einwachsfen, v. n. wrastać, wrosnąć.

sich Einwägen, v. r. ubyć przez ważenie.

Einwand, m. zarzut, wybieg, przeciwnie zdanie.

Einwanderer, m. przybysz, —ylec.

Einwandern, v. n. przywędrować, przyjść; poprzychodzić.

Einwanderung v. Einwandern.

Einwärtsk, ad. wewnątrz, ku sobie; — ge- bogen, do środka zagięty

Einwässern, v. a. na—, umaczać, —oczyć; zalewać (słód); macerować

Einwässerung, Einweichung, f. maceracya; — der Gerste, zalewka jęczmienia.

Einweben, v. a. wplatać, wplesć.

Einwechseln, v. a. wy—, zmienić.

Einweichen, v. a. na—, wmmoczyć.

225

Ent

Entgegenkommen, v. n. przyjśo, wyjśc na-
przeciwko; uprzejmie przyjmować, —jać.

Entgegensehen, v. n. wyglądać (czego),
oczekiwać.

Entgegensehen, v. a. stawić, po— prze-
ciwko czemu co. [ciwko.

Entgegenspringen, v. n. poskoczyć na prze-

Entgegenstehen, v. n. zawadzać; stać, sta-
nąc przeciwko czemu; sprzeciwiać się,
na przeszkodzie być.

Entgegenstellen v. Entgegensehen.

Entgegenziehen, v. n. isć, ruszyć, wy-
naprzeciw komu

Entgegennen, v. a. odpowiedzieć, odrzec;
scharf — jemandem, odcinać się komu.

Entgehen, v. n. mijać, ominąć; uchodzić,
uść, uniknąć, nciec; chronić, u — się;

Entgelt, n. kaucya. [ustrzedz się.

Entgelten, v. a. oddać (wet za wet); od-
 płacić; wywdzięczyć się komu, nagrodzić.

Entgeftung, f. odpłata, nagroda.

Entgleisen, v. n. wykolew się.

Entgleiten, v. n. wysłiznąć, wymknąć się.

Entglüßen, v. n. rozpalić, rozżarzyć, roz-

Entgürten, v. a. odpasać

[grzać się.

Enthalten, v. a. zawierać, obejmować,
mieścić, trzymać; sięch —, v. r. wstrzymać,
powściągać się. [gliwy.

Enthaltamt, a. wstrzemięźliwy, powścią-

Enthalt samkeit, f. wstrzemięźliwosć, po-
wściągliwość.

Enthaltung, f. wstrzymanie.

Enthaupten, v. a. sehen, ściąć; głowe

Enthauptung, f. seelese.

[uciea

Entbeben, v. a. uwolnić (od czego)

Entbeiligen, v. a. znowazać, —yc; spro-

Entbeiliger, m. świętokazać. [fanować.

Entbeiligung, f. znowajeń, znowewa,
świętokradztwo.

Entchoßen, v. a. wyciąć drzewa, las.

Enthüllen, v. a. odslamać, —onić; odkryć;
wynurzyć, wyjawić, wydać

Enthüllung, f. odslonienie, v. Enthüllen.

Entbussaßmiren, v. a. zachwycić, natchnąć
czém, zapalać, wprawić w uniesienie.

Entbussaßmirt, a. sein, przepadać za kim,
unieść się.

Entbussaßmus, m. zapal, uniesienie.

Entbussaßt, m. zapaleniec, entuzyasta.

Entbussaßhin, f. entuzyastka.

Entbussaßtisch, a. zapalony.

Entjungfern, v. a. rozprawiczyć.

Entjungferung, f. rozprawiczenie.

Entkleiden, v. a. rozbierać, rozebrać; —der
geistlichen Wurden, odświęcać.

Entkommen, v. n. ujść, umknąć, wynieść się.

Entträften, v. a. osłabić, wycieńczyć.

Entkräftung, f. osłabienie, wycieńczenie.

Entladen, v. a. wypróżnić; wyjąć, wy-
kręcić ładunek; sięch —, v. r. wystrzelić.

II.

Ent

226

Entlang, ad. wzdluž; prp. ponad.

Entlarken, v. a. zdjąć maskę; odslonić,
wykryć.

Entlassen, v. a. puścić, rozpuścić; odpra-
wić, uwolnić. [etatu.

Entlassen, p. —ner Beamte, spadły z
Entlassung, f. rozpuszczenie, uwolnienie,
odprawa; — einreichen, podać się do
dymisyi z ..

Entlassen, v. a. zdjąć ciężar, ulżyć komu;
obwinionego oczyszczać z zarzutów.

Entlassungsbogen, m. odpierające sklepienie.

Entlassungszeuge, m. świadek odwodowy.

Entlassen, v. n. zbiedz, nciec, umknąć.

Entledigen, v. a. uwolnić; załatwić (co);
sich —, v. r. wywięzywać, wyzuć się z
czego.

Entleeren, v. a. wypróżniać; sięch —, v. r.

Entleerung, f. wydaliny. [kat odbywać.

Entlegen, a. odległy, daleki.

Entlegenheit, f. odległosć.

[pozyezać.

Entlehen, v. a. brać, wziąć (co zkąd);

Entleiben, v. a. zabić; sich —, v. r. życie
sobie odebrać; samobójstwo popełnić.

Entlocken, v. a. wywabić, wyludzić.

Entmannen, v. a. pozbawić męskości
wymiszyć.

Entmannung, f. kastracya.

Entmachten, v. a. maszt zwalić, z masztu
okręt ogółocić.

Entmenschen, v. a. rozbestwić.

Entmutigen, v. a. zasmucie, zniechęcić.

Entmutigung, f. zniechęcenie.

Entnageln, v. a. wygwoździć. [—odowić.

Entnationalisten, v. a. wynaradawiać.

Entnehmen, v. a. wziąć zkład, czerpać;
wymiałkować.

Entnerben, v. a. nerwy osłabić, wyniszczyc
sily; entnerbt sein, być osłabionym, wy-
niszczonym.

Entnerbung, f. osłabienie, wyniszczenie sił.

Enteprüften, pl. wnetrzorosłe.

Entratben v. Entbehren.

Enträtseln, v. a. odgadywać, —dną;
rozwiązywać, —iazać.

Entreissen, v. a. wydzierać, —drzeć, wyry-
wać, —rwać; wyszarpać; zagrabiac, —ic;

Entrichten, v. a. placić. [wymęczyć.

Entrinnen, v. n. ujść; wybrnąć (z czego).

Entrunzeln, v. a. roz—, wymarszczyć.

Entrüsten, v. a. oburzyć, obruszyć, rozgnie-
wać; sięch —, v. r. — się

Entrilfung, f. gniew, oburzenie.

Entsagen, v. a. od—, wy—, z—, zarzekać,
—rzec się (czego); wyzuwać, —ńc się
(z czego); (durch einen Eib) wyprzysięgac,
—ńdz się (czego); uniknąć; usunąć się
Entsagung, f. zrzeczenie. [(od czego).

Entsagt, m. odsiecz

Entsündern, v. a. odkwaszać, —asić.

H

227

Ent

Entschädigen, v. a. wynagradzać, —odzić.

Entschädigung, f. wynagrodzenie, indemnizazały.

Entschäbigungs-, a. indemnizacyjny.

Entschreiben. v. a. stanowić, rozstrzygać, —gnąć; rozsądzać, —ic.

Entschreibung, f. rozstrzygnięcie, wyrok.

Entscheidungspunkt, m. kryzys, przesilenie (choroby); katastrofa.

Entschieden, a stanowczy; energiczny, rozmysłny; pewny.

Entschiedenheit, f. stanowczość, energia.

Entschlachten, n. (g) zgarnianie żużla.

Entschlagen, v. n. zasnąć w Bogu, umrzyćć.

Entschlagen, v. a. żagiel zwrócić za wiatrem; sich —, v. r. zrzec się; odwykać, —knąć

Entschlammen, v. a. przesłamować.

Entschleieren, v. a. odstonić; zasłonę zdając z czego; wyjawić.

sich Entschließen, v. r. rozmyslić się; postawić; —zu etwas, nakłonić się do czego; namysliwszy się zrobić co.

Entschließung, f. rozmyslenie; postanowienie; die — fassen, postanowić, przedsięwziąć.

Entschlossen, a. rozmysłny; rezolutny; energiczny; er ist — dies zu thun, postanowil, ma mocna wolę uczyńć to.

Entschlossenheit, f. odwaga; mocna wola, energia; gotowość do działania; determinacya, rezolutność.

Entschlummern, v. n. zasnąć.

Entschlupfen, v. n. wysłiznąć; u—, wymknąć się; wylatywać, —lecieć; wydostać się.

Entschluß v. Entschließung.

Entschuldigen, v. a. wybaczyć; darować; uniewinniać, —ic; sich —, v. r. wymawiać, —ówić się, zasłaniać, —onić się, składać się (czém); tlomaczyć się; (baß man etwas nicht thun könne), wyprosić się od czego; żt —, można wybaczyć.

Entschuldigung, f. wymówka; v. Entschuldigen.

Entschweben, v. n. ulatywać, ulecieć.

Entschweifen, v. a. osiarkować.

Entschweißen, v. a. odtluszezać.

Entschwinden, v. n. minąć, przejść.

Entseeft, a. nieżywy, umarły.

Entsdenben, v. a. po—, wy—, porozsyałyć; po—, wysłać; wyprawić.

Entseßbar, a. odwołalny.

Entzießen, v. a. oddalić; przyjść w pomoc; uwolnić (od obłężenia).

Entzießen, n. zgroza.

Entseßlich, a. okropny, straszny.

Entzießung, f. złożenie z urzędu.

Entziegeln, v. a. rozpieczętować. [sobie.

sich Entfassen, v. r. przypominać, —mujeć

Entsittlichen, v. a. zepsuć, demoralizować.

Ent

228

Entsittlichung, f. demoralizacya, zepsucie.

sich Entspinnen, v. r. wszczynać, —cząć się; zawięzywać, —ązać; wysnuwać się.

Entsprechen, v. a. odpowiadać, —iedziec: zgadzać się.

Entsprechend, u. odpowiedni.

Entspringen, v. n. wypywać, —ynąć (rzeka); wychodzić, wyjść ze źródła; wytryskać, —ysnąć; umknąć, ujść, uciec, wydostać się; pochodzić, wynikać.

Entpressen, p. pochodzący.

Entstehen, v. n. poczynać, —cząć się, powstawać, pochodzić; zachodzić, zajść (pytanie).

Entstehen, n. Entstehung, f. początek; v. Entstehen.

Entstellen, v. a. szpecić, o—, ze—; znacznie odmienić; przeinaczyć.

Entstündigen, v. a. rozgrzészyć.

Enttäuschen, v. a. rozczarowywać, —ować, wywiesć z błędu, zedrzć urok

Enttäuschung, f. rozczarowanie, wyjście z błędu, uludy.

Entthronen, v. a. zrzućić z tronu.

Enttbronung, f. detronizacya.

Entvogel, Erpel, m. (l.) kaczor.

Entvölkern, v. a. wyludniać, —ic; —rt werden, wyludnieć.

Entvölkerung, f. wyludnienie.

Entwachslen, v. n. wyjść

Entwaffnen, v. a. rozbrajać, —roić.

Entwaffnung, f. rozbrojenie. [wycinać.

Entwalden, v. a. z lasów ogolocić, lasy

Entwaldet, a. bezlesny; —te Fläche, golo-

Entwässern, v. a. osuszać, —yć. [borze.

Entwässerung, f. osuszenie; stężenie.

Entwässerungs-, a. osuszalny.

Entwässerungssystem, n. sposób osuszenia.

Entweder, c. . . oder . . ., albo — albo, czy (czyli) — czy (czyli); lub

Entweichen, v. n. ujść; umknąć, uciec, ustąpić.

Entweichend, p. uchodni; v. Entweichen.

Entweichung, f. ucieczka; ujście, uchód.

Entweichen, v. a. sponiewierać, znieważyć.

Entweihung, f. sponiewieranie, znieważenie.

Entwenden, v. a. smykać, —knąć; zwędzić; krasć, skręcać.

Entwendung, f. kradzież; v. Entwenden.

Entwerfen, v. a. kréslić, s—; uktadać, Entwirchen, m. uskok. [ułóżyc.

Entwiceln, v. a. rozwijać, —inąć, roz—, wysnuwać, —uć; sich —, v. r. wydzielać się (gaz, flegma); zawięzywać, —zać się (owoc, choroba). [wiceln.

Entwiczelung, f. rozwój; rozsnowa; v. Entz

Entwinden, v. a. wydobyć, wyrwać; sich —, v r. wyslizgać się. [jašnić.

Entwirren, v. a. rozplatać, rozmotać; wy-

Entwischen, v. n. umykać, umknąć; —lassen, wypuszczać, —uścić.

243

Erw

Erwähnen, v. a. wzmiankować, nad—, wy-
mieniać, —ic; (turz) wspominać, —mnieć,
napomykać —mknąć, (co, o czém).

Erwähnung, f. wzmianka, napomknienie.

Erwärmbar, a. ogrzewalny.

Erwärmbarkeit, f. ogrzewalność.

Erwärmen, v. a. o—, rozgrzewać, —rzać,
ocieplać; um sich zu —, na rozgrzéwkę.

Erwärmend, a. ogrzewny.

Erwarten, v. a. (mit Bestimmtheit) oczeki-
wać; doczekać; (mit Ungewißheit) spodzie-
wać się; (mit Sehnfucht) wyglądać.

Erwartung, f. nadzieja, oczekiwanie; in
—, oczekując, spodziewając się, wygląda-
dając.

Erwecken, v. a. wskrzeszać, —sić; budzić,
o—; wzbudzać; dobudzić; wzniecać, —ic;
wywoływać, —łać.

Erweitung, f. v. Erwecken

sich Erwehren, v. r. bronić, o— się; usu-
wać, —unąć się; oganiać, opędzić się
komu; otrząsać się z czego; odgryźć się.

Erweichen, v. a. roz—, zmiękzać, —yć;
wylagodzić; sich —, v. r. miękczear, z—;
rozmiękać, —knąć

Erweichung, f. zmiękezenie.

Erweichungsumschlag, m. kataplamz, okła-
danka, przymoczka, przyparka.

Erweis, m. do—, wywód.

Erweisen, v. a. udowodniać, —ic; wywo-
dzić, —wiesć; po—, wykazać; świadc-
cać, —yć; einen Dienst —, usłużyć;
große Ehre —, učezić kogo; sich —, v. r.
o— wykazać się.

Erweislich, a. co można udowodnić; —
machen, dowodzić.

Erweisung, f. v. Erweisen.

Erweitern, v. a. rozszerzać, —yć; roz-
przestrzeniać, —ic.

Erweiternder Muskel, m. rozszerzacz, roz-
przestrzeniacz.

Erweiterung, f. rozstrzeń; v. Erweitern.

Erwerb, m. zarobek; dorobek, nabytek.

Erwerben, v. a. nabywać, —yć; uzyskać;
zjednać (sobie); (durch Arbeit) zarabiać,
—obić; dorobić się czego; (mühßam)
uciulać; (durch Dienen) wyslugiwać, —użyć;
sich zu — suchen, skarbić sobie.

Erwerber, m. nabywca.

Erwerblich, a. nabywalny.

Erwerbs-, a. zarobkowy.

Erwerbsam, a. przemysłny, pracowity.

Erwerbsamkeit, f. przemysłność, pracowitosć.

Erwerbszweig, m. sposób zarobku.

Erwerbung, f. nabycie; v. Erwerben.

Erwiedern, v. a. odrzec; odpierać, —przęd;
odpowiadać, —iedzieć; (schriftlich) odpisy-
wać, —sać; oddawać, —dać; wywięzywać,
—ązać się (z czego); (Dank) wydzięczać,
—yć się; (Gruß) odkłaniać, —onić się.

Erz

244

Erwiederung, f. odpowiedź, odpis, oddanie,
Erwiesen, a. dowodny [odwet.

Erwischen, v. a. złapać; po—, schwycić;
zarwać; dogonić, dopaść, zdybać; do-
rwać się.

Erwuchern, v. a. lichwą nabyć, wylichwić.

Erwünscht, a. pożądany, pomyślny, dogodny,
przyjemny.

Erwürgen, v. a. u—, zadusić; (viel) podu-
sić; (alle) wydusić; u—, zadławić.

Erz, n. kruszec; spi.; ruda.

Erz-, a kruszcowy, spizowy, rudny.

Erz, part. arcy; zbyt, bardzo.

Erzader, f. kruszcowa żyla.

Erzählen, v. a. opowiadać, —iedzieć;
(umständlich) rozwodzić się nad czém.

Erzähler, m. opowiadacz.

Erzählung, f. opowiadanie, powieść; kleine
—, powiastka, gadka

Erzbetrüger, m. odwiświat, sławny oszust.

Erzbildung, f. metalizacja.

Erzbischof, m. arcybiskup; griechischer —,

Erzbischoflich, a. arcybiskupi. [archirej.

Erzbischofsmantel, m. paliusz.

Erzbisthum, n. arcybiskupstwo.

Erzdieb, m. wierutny złodziéj.

Erzbummkopf, m. cielątko boże.

Erzeigen, v. a. okazywać, —zać; świadc-

Erzengel, m. archangel. [czać, —yć.

Erzengel-, a. archanielski.

Erzeugen, v. a. rodzić, u—; płodzić, s—;
wydawać, —dać; tworzyć, s—; erzeugt
werben, powstawać, —tać, wyniknąć;

Erzeuger, m. rodzic. [wydzielać się.

Erzeugniß, n. płód, wyrób.

Erzeugung v. Erzeugen

Erzfarben, a. rudawy.

Erzflöß, n. płaskur.

Erzfiithler, m. rószczka poszukiwalna.

Erzführend, a. kruszecorodny.

Erzgehalt, m. wydajność kruszcu z rudy

Erzgiicht, f. nadanie.

Erzgrube, f. kopalnia kruszcu.

Erzhaltig, a. rudawy.

Erzherzog, m. arcyksięże.

Erzherzogin, f. arcyksiężna.

Erzherzoglich, a. arcyksięski, —księżęcy.

Erzherzogthum, n. arcyksięstwo.

Erziehen, v. a. wychowywać, —ować; sich
e twas —, dochować się czego (bydła);
uciągnąć.

Erzieher, m. guwerner, wychowalnik.

Erzieherin, f. guwernantka, wychowalnica.

Erziehung, f. wychowanie, edukacya.

Erziehungss-, a. wychowawczy, edukacyjny.

Erziehungsanstalt, f. zakład wychowania,
pensya. [pedagogika.

Erziehungsschule, f. nauka o wychowaniu.

Erziehen, v. a. zmierzać, —yć, dążyć (do
czego); otrzymać.

277

For

Fortpflanzung, f. rozmnażanie, rozrodzenie;
rozplód; v. Fortpflanzen

Fortreben, v. a. ciągle, daléj mówić; daléj
prowadzić mowe.

Fortreifen, v. n. odjéždżać, —jechać.

Fortreißen, v. a. porywać, —rwać, unosić.

Fortreiten, v. n. odjechać konno.

Forttrücken, v. a. pomykać, —mknąć; v. n.
postępować; posuwać się.

Fortrubern, v. n. odplynając.

Fortsaß, m. nad—, wyrostek (na ciele).

Fortschaffen, v. a. uprzątać, —tnąć; wy-
niesć; pozbyć się czego, odprawić.

Fortschiden, v. a. po—, wysłać; od—, wy-
prawić.

Fortsieben, v. a. po—, usuwać, —nąć,
pomknąć.

Ficht Fortsiechen, v. r. powlec się; umykać,
umknąć; cichuteniko wynosić, —nieść się.

Fortsieppen, v. a. połwać, wywlec, wy-
wieźć.

Fortschreiten, v. n. postępować, —ąpić.

Fortschreitend, a. postępowy.

Fortschreitung, f. postępowanie.

Fortschritt, m. postęp.

Fortschrittler, —ttšmann, m. postępowiee.

Fortschwimmen, v. n. od—, po—, upłynąć.

Fortseßen, v. a. daléj ciągnąć, prowadzić.

Fortsetzung, f. dalszy ciąg.

Fortstoßen, v. a. od—, popychać, popchnąć.

Forttragen, v. a. u—, wyniesć.

Forttreiben, v. a. od—, popędzić.

Fortwühren, v. n. ciągle trwać, nieusta-
wać, —tać.

Fortwührend, a. ciągły, nieustanny, usta-
wiczny; — ad. ciągle, nieustannie, wciąż,
zawsze.

Fortnaßen, v. a. odwalić; potoczyć.

Fertwollen, v. a. chcieć pojść; naprzód iść.

Fertzieben, v. n. wyprowadzić, wyniesć
się; ciągnąć, iść daléj.

Fortzug, m. odejście; wynosiny.

Fossil, a. kopalny.

Fossilien, pl. kopalina, rzeczy kopalżeń.

Fossilienkunde, f. kamienioznawstwo.

Fotuš, m. załazek.

Fourage, f. furaz.

Fourageur, m. picownik.

Fouragiren, v. a. picować.

Fourier, m. furyer.

Fournier, n. blaszka; fornir; deszczulka.

Fourniranstalt, f. zakład fornirowy.

Fourniren, v. a. fornirować, wykladać
deszczulkami.

Fournirholz, n. obłog; deszczulka.

Fracht, f. fracht, ladunek; transport.

Frachtbrief, m. list frachtowy.

Frachtwagen, m. ladowny wóz.

Fraß, m. frak, fraczek.

Fractur, —schrifft, f. fraktura.

Fre

278

Frage, f. pytanie; zapytanie; jemandem
eine verfängliche — geben, zagadnąć.

Fragen, v. a. pytać, s—, (się); nach einem
—, zapytywać się.

Fragezeichen, n. pytannik, znak zapytania.

Fragelich, a. problematyczny.

Fragner v. Gräupner.

Fragnerei v. Borlofthandlung.

Franciscaner, m. franciszkanin; —, u.
franciszkański.

Franco, ad. franko, bezplatnie

Frankiren, v. a. frankować, zapłacić.

Franſe, f. frédzla

Franzland, m. oprawa (książki) w skóre.

Franzentippe, f. grubowarg.

Franzeisen, pl. wenerya.

Franzeisenbolz, n. drzewo święte, gwajak.

Fraß, m. zancie, žer, žerunek.

Frage, f. blazenburgs, cudactwo, maska
dziwaczna

Frageansicht, n. twarz nieksztaltna, koczko-
Frauenvogel, m. żłobkodziob. [don.

Frau, f. pani, dama; žona, kobieta; gnädige
—, pani dobrodziejka; alte —, baba.

Frauen-, n. pani, damski, kobięcy.

Frauenbalsam, m. balsamina.

Frauenbruder, m. szwagier.

Frauenbistel, f. oset miękki.

Frauenfingergraß, n. komunika różkowa.

Frauenhalbstiefel, m. bocik.

Frauenhaar, n. wielowłos, złotowłos włoski,
włos n. p. Maryi, kapilorek; weißeß —,
paprotka szwajcarska.

Frauenmantel, (Sinau, Pownuß) nawrotek,
przywrotnik pospolity, przywrot, dziewię-
ciernik, gwiazdusz, gęsie lapki, gwiazdki.

Frauenmünze, f. marzymiętka, szałwija
polna.

Frauenſchuß, m. trzewiczek, obuwik, koko-
ryczka, liczydlo, balikrowka.

Frauenſchweiter, f. szwagłowa.

Frauenſleute, pl. kobiety. [główni.

Frauenſpiegel, m. kozia rutka, kokosze

Frauenzimmer, n.sperien, f. białka,
bialogłowa, niewiasta, kobieta.

Fräulein, n. panna. [zuchwaleć.

Frech, a. bezczelný, zuchwały; — werben,

Frechheit, f. bezczelnosć, zuchwałość, wy-

Fregatte, f. fregata. [tarte czoło.

Fret, a. wolny, swobodny; (Pferd) luźny
(koń) (b. h. nicht angepannt); es steht —,
wolno; — machen (Brief), frankować;
oswobodzić; die freien Künfe wyzwolone
sztuki; ich bin so frei zu . . . , pozwo-
hiem sobie . . . ; auf freien Füße sein,

Freibauer, m. okupnik. [wolnym być.

Freibeuter, m. korsarz, rozbójnik morski.

Freibuterei, f. korsarstwo, rozbójnictwo.

Freibrief, m. przywilęj [libertyn.

Freibentier, m. wolnonuysłacy, wolnowierca,

291

Gal

Galvanismus, m. galwanizm; gromlo sty-
kowe, płynące.

Galvanometer, m. galwanomierz.

Gamander, m. siwiosnka, żywokost skalny,
zółty, ozanka, czosnak, molownik.

Gamanderpolei, m. ożanka górna.

Gamaschen, pl. kamasze, skórnie.

Gang, m. bieg, tryb, tok; chód; chodnik,
ganek, korytarz; (in der Uhr) wychwyt;
danie (potraw na stól); um — e sein, iść;
toczyć się; in — bringen, pokierować.

Gangart, f. złoże; (g.) żygulec.

Gangbar, a. chodzisty; kurs mający (Gelb);
pokupny (Maare); (Ansbruck) utarty.

Gangbarkeit, f. kurs; v. Gangbar.

Gänge, a. und gebe, powszechnie używany.

Gängelband, n. pasok; opieka.

Gängeln, v. a. prowadzić.

Gängelwagen, m. chodulka

Gangestroledill, n. dzioboszeczek.

Ganatien, pl. węzły, zwoje.

Gananeß, n. (g.) skład piętrzony.

Ganiterbaum, m. postrzęp.

Gans, f. gęs; wilbe —, (l.) gąska.

Gänscben, Ganserl, n. gęsię, gąska.

Gänse-, a. gęsi.

Gänseangen, pl. cudzysłów.

Gänseblume, f. króliki, złocień pospolity,

Gänsebraten, m. gęsia pieczeń. [książki].

Gänsebrust, f. półgesek.

Gänsedisfel, f. loczyga, młécz.

Gänsefett, n. smalec.

Gänsefuß, m. gęsia stopa, swini mord,
mączyniec, mącznik, molownik.

Gänsegarbe, f. złotnik, złocień.

Gänsegekrófe, —klein, n. dróbka gęsia.

Gänsekraut, n. siedmlist, siedmpalecznik,
srebrnik.

Gänsemarsch, m. gęsia, ordynek; den —
gehen, gęsiego iść, ordynkiem.

Gänsepappel, f. ślaz gęsi.

Gänserich, m. gąsiór; ziele gęsie, rzepik
plonny, leśny.

Gänseschwarz, n. czarnina, potrawka z gęsi

Gänsestall, m. gęsiniec, kojec. [czarna.

Gant, m. licytacja, subhastacja.

Ganter, m. kętnar.

Gantern, v. a. kętnarować.

Ganz, Gänzlich, a. cały; całki; całkowity,
calusienki, calutenki;SUPERIN, WZISSER;
ad. cale, całkiem; ganz und gar, wcale,
zgoła, owszeki, doszętu; — allein, sa-
mosób, samopas; ganze Zahl, całkowitka;
— machen, całkować.

Ganze, n. całość, ogół; int —n, w ogóle.

Ganzheit, f. całkowitość.

Ganzholz, n. kloc, kłoda.

Ganzbüßner, m. kmiec.

Ganzlöchner, m. (g.) całkowy.

Gar, a. gotowy, dogotowany; ad. bardzo;

Gar

292

— sehr, nader; — nicht, wcale nic nie; —
nichts, ani . . ., nic a nic.

Garant, m. ręczący.

Garantie, f. gwarancya, zaręczenie.

Garantiren, v. a. gwarantować, zaręczać,
zabezpieczać.

Garaufbrehen des Deuls, n. wylamanie
dula gotowego.

Garauß, m. — machen, dobić, dokłóć, wy-
korzenić, sprzątnać.

Garbe, f. snop, snopek; złocień, zeniszek.

Gärben v. Gerben. [krwownik.

Garbenzehend, m wytyczna dziesięcina.

Garde, f. gwardya; straż.

Garderobe, f. garderoba, szatnica, umy-
walnia; suknie, ubiór.

Gardine, f. firanka.

Gardinenpredigt, f. nagana, bura, repry-

Gardist, m. gwardzista. [menda.

Gare, f. wyprawianie; in die — einlegen,
zakwasić skóry; pieczenie na ruszcie;

Garfunfel, m. żarewiec. [czyszczenie.

Gargang, m. dokładny bieg pieca.

Gargel, f. wątór (u beczki).

Karkech, —kuchler, m. traktyernik, garkuchnik.

Karlochen, v. a. dogotować, uwarzyć.

Karluche, f. traktyernia, garkuchnia.

Kartupfer, n. garowa miedź.

Kartleber, n. skóra wyprawiana biało.

Karmachen, n. ostatnia wyprawa skóry;
czyszczenie, pławiение kruszców, wyostrze-
nie, starcie, słuczenie.

Karmacher m. pławiący kruszce; dróto-
wnik; blachownik; cukiernik w rafineryi
cukru.

Karn, n. przedza; przedziwo; von grobem
—, parciany; (1) sieć myśliwska.

Karnartig, a. przedziwkowaty.

Karneelentrebs, m. obełgnik, trójnica.

Karnhaepel, f. samotoczka; snowidlo,
snuwalnia.

Karnwinde, f. zwijadło, kolowrotek.

Karshlacke, f. szwal, zamróz.

Garstig, a. brzydki, szpetny; —er Menich,
brzydal; —es Ding, brzydota; — werden,
brzydnąc.

Garstigkeit, f. brzydkość, szpetność.

Gärtchen, n. ogrodek.

Garten, m. ogród.

Garten-, a. ogrodowy.

Gartenarbeit, f. —baut, m. —kunst, f.
ogrodniwo, n.

Gartenbeet, m. grzeda, lecha, porodowa.

Gartenbeine, f. fasola, groch niemiecki.

Gartenberdbeere, f. truskawka.

Gartengeländer, n. szpaler.

Garten, erwächse, pl. ogrodowiny.

Gartenglashäuschen, n. szklarnia ogrodowa,

Gartenhaus, n. altanka. [ścianka.

Gartenkraut, n. łoczydło

307

Gem

Gemein, a. powszechny; prosty; gminny; podły, sprosny; gemeiner Solbat, prosty żołnierz, szeregowiec; się — machen, pospolitować się; — werden, pospolicie; spodłeć.

Gemeinde, Gemeine, f. gmina; gromada.

Gemeinde-, a. gminny; gromadny.

Gemeindegut, n. dobra gminy, gromady, wspólne grunta, wspólnota.

Gemeindehaus, n. dom, w którym gmina, gromada zbiera się na naradę, ratusz.

Gemeindehirtenlohn, m. pastuchowszczyzna.

Gemeinderath, m. rata miejska, wybrańcy gminni, gromadni, municipalność.

Gemeindeversammlung, f. zebranie gminy, gromady; gromada (wiejska).

Gemeindevorsteher, m. starosta; starszy, przelożony gminy.

Gemeingeist, m. duch publiczny.

Gemeinheit, f. podłość, sprosnść.

Gemeinheitstheilung, f. rozłączenie spółnictwa.

Gemeiniglich, ad. pospolicie, zwykle.

Gemeinnützig, a. powszechny użytek przynoszący, dobru pospolitemu oddany.

Gemeinnützigkeit, f. powszechna użyteczność.

Gemeinplaß, m. ogólnik.

Gemeinsam, Gemeinschaftlich, a. spoleczny, spólny, pospolity; ad spolem, wespół.

Gemeinsamkeit, f. spólność.

Gemeinschaft, f. spoleczność, spólność, spólnictwo; in — mit, wespół z . . .; — pflegen, obcować z kim. [bliczne, sejmik.

Gemeintag, m. zgromadzenie, zebranie publików.

Gemeintrist, —weide, f. spólne łaki.

Gemeinwohl, n. dobro pospolite.

Gemeke, n. dój, doiwo, udój.

Gemenge, Gemengsel, Gemisch, n. miesznina, mieszanka.

Gemessen, a umiarkowany; wyraźny.

Gemebel, n. rąbanina, rzeź, siekanina.

Gemodelt, a. uformowany, wyrobiony, robiony.

Gemsbod, m. koziół dziki, giemsa samiec.

Gemsfe, f. dzika koza, giemsa.

Gemsfenwurzel, f. pajęcznik, korzeń kozi, omieg babczany, niedźwiadek.

Gemüsse, n. śmiecisko, wymiot.

Gemüllegrube, f. śmietnik

Gemurmel, n. gwar, szemranie, mruczenie.

Gemurte, n. łajanie, szemranie, szemranina.

Gemüsse, n. jarzyna, legumina, warzywo.

Gemüsse-, a. warzywny.

Gemüsegarten, m. ogród warzywny.

Gemüsegärtner, m. warzywnik.

Gemäßigt, a. obowiązany, przymuszony.

Gemustert, a. wzorzysty

Gemüth, n. uczucie, dusza, serce.

Gemüthlich, a. uczuciowy, serdeczny, dobroduszny.

Gen

308

Gemüthlichkeit, f. serdeczność, dobro- Gemüthsart, f. charakter. [duszność.

Gemüthsbewegung, f. afekt, wzruszenie umysłu, duchowe, uczuciowe.

Gemüthsruße, f. spokojność duszy i umysłu.

Gemüthstimmung, f. humor.

Gen, prp. ku.

Genannt, p. wspomniony, rzeczony.

Genarbtheit, f. ziarnistość.

Genäschig, a. łakotliwy.

Genäschigkeit, f. łakotliwość.

Genau, a. akuratny; ścisły; dokładny; man muß es nicht so — nehmen, nie trzeba tego za ścisło brać, za ostro osądzić; der genaueste Preis, najniższa cena; mit —er Noth, ledwie.

Genauigkeit, f. akuratność, dokładność, Genealog, m. rodopis. [ścisłość.

Genealogie, f. rodowód.

Genealogisch, a. rodosłowny.

Genehmigen, v. a. zezwalać, —olić na co; zatwierdzać, —ić; przyjmować, —jąć; (akceptować, aprobować).

Genehmigung, f. zezwolenie, zatwiérdzenie (akceptacja, aprobacja).

Geneigt, a. przychylny, sklonny, pochopny; — zum Zorn, gniewliwy, porywczy.

Geneigtheit, f. przychylność, sklonność, General, m. jeneral

[pochop. General-, a. jeneralny; jeneralski Generaladjutant, m. jeneral-adjutant.

Generalbaß, m. jeneral-bas. [rszalek.

Generalfetdmarschall, m. jeneral-feldma-

Generalfelbzeugmeister, m. jeneral artyleryi.

Generalin, f. jeneralowa

Generalität, f. jeneralstwo, jeneralowie.

Generallieutenant, m. jeneral-porucznik.

Generalntajor, m. jeneral-major.

Generalmaršch, m. jeneral-marsz.

Generalpächter, m. dzierzawca znacznych dobr rządowych.

Generalpardon, m. amnesty a powszechna.

Generalstaaten, pl. stany państwa.

Generalstab, m. sztab głowny. [ralstwo.

Generalswurde, f. stopień jenerala, jene-

Generalwachmeister, m. strażnik wielki wojskowy.

Generalin, f. pokolenie, rodnia.

Generalisch, a. rodzajowy

Gefesen, v. n. oz—, wyzdrowiec, odzyskać zdrowie; eines Kindes —, złą, porodzić.

Gefesende, m. rekonwalescent

Gefesung, f. oz—, wyzdrowienie; odzyska-

nie zdrowia; zur —! na zdrowie!

Gefenich, n. kark, tył, kręgi; krzyczyca.

Gefenicscher, m. tasak.

Gefenialt, a. jenialny.

Gefenialität, f. jenialność.

Gefenie, n. gieniusz.

Gefenier, n. korpus inżenień.

313

Gef

Gesandschafts-, a. poselski, legacyjny.

Gesang, m. spiew, piesń.

Gesangbuch, n. śpiewnik; kantyczki.

Gesangweise, f. arya, melodya.

Gesäß, n. zadek, dupa; —e in Zinl-
Muffelösen, bita, leżysko, flastrówka.

Gesauge, n. (l.) wymiona zwierzynne i sucze.

Gejäumt, a. obrębowany.

Gejause, n. szum.

Gebanzel n. szelest, szmér.

Geichart, a. promadny.

Geschäft, n. sprawa, interes, sprawunek, czynność, handel; ein — machen, dobić targu, interesu.

Geschäftel, n. facyenda; — machen, facyen-

Geschäftelmacher, m. facyendarz. [dować.

Geschäftet, a. oprawny.

Geschäftig, a. skrzętny, czynny, zatrudniony, — thun, krzątać, za— się koło czego, u—, zawijać się.

Geschäftsfreit, f. skrzętność, krzątanina, krzątaczka, uwijanie się.

Geschäftlich, a. handlowy.

Geschäftsos, a. niezatrudniony, próżnujący; bez ruchu handlowego.

Geschäftsfugtigkeit, f. brak interesów i handlu, nieczynność.

Geschäftsfreund, m. korrespondent.

Geschäftsführer, m. prokurysta; zarządea, ajent.

Geschäftsführung, f. administracja.

Geschäftsgang, m. bieg, tok, porządek, obrot.

Geschäftsfundig, a. znający się na ku-
piectwie, interesach, biegły w prowadzeniu
interesów kupieckich, praktyczny.

Geschäftsfleben, n. życie praktyczne, ku-
piectwo. [piec

Geschäftsmann, m. handlarz, —lujący, ku-

Geschäftstreckung, f. zastój w interesach,

Geschäftsträger, m. ajent.

[handlu.

Geschäftsverbindung, f. stosunek, związek
handlowy. [dyplobatyczne.

Geschäftsverkehr, m. stosunki kupieckie,

Geschäftsweg, m. wyłączny przedmiot.

Geschäntet, a. zhanbiony, zgwałcony, be-
zeczn.

Geschaufel, n. gibanio, chybotanie, kołysa-

Geschekt, a. pstrokaty.

[nie się.

Geschehen, v. n. dziąć, stać się.

Gescheide, n. (l.) osierdzie.

Gescheidt, a. rozsądnny, roztropny, mądry,
tegi, rozgarniony [mądrość, tegoś.

Gescheidtheit, f. rozsądnosć, roztropnosć,

Geschent, n. podarunek.

Geschichten, n. historyjka, anegdota.

Geschichte, f. historya, dzieje; powieść.

Geschichtlich, a. historyczny, dziejowy.

Geschichtsförcher, m. badacz dziejów.

Geschichtsaferichung, f. badanie dziejów.

Geschichtspileforsch, m. historyozof.

Gef

314

Geschichtsschreiber, m. hStoryk, dziejopis.

Geschichtsschreiber-, a. dziejopisarski.

Geschichtsschreibung, f. dziejopisarstwo.

Geschid, n. los; (trauriges) dola.

Geschicklichkeit, f. zdatność, bioglosć, spra-
wność; (zu etwas) usposobienie.

Geschicht, a. zdatny, biegły, zręczny, zgrabny,
sprawny; (zu etwas) usposobiony.

Geschiebe, n. kamienie stoczone; ścieśnie-
nie, sośnięcie pokładu.

Geschiedene, m. rozwodnik.

Geschiedene, f. rozwódka.

Geschirr, n. naczyme, sprzęt, statek,
szory, rząd (ędu).

Geschirrbohr, n. drzewo narzędziowe.

Geschirrkammer, f. komórka do chowania
siedel i szorów.

Geschirrriemen, m. śla, śleja.

Geschlängelt, a. kręcisty, węzykowaty,
węzowaty.

Geschlecht, n. ród, rodzaj, plemię; das
schone —, piękna płeć.

Geschlechts= a. płciowy, rodowy, plemienny.

Geschlechtsalter, n. pokolenie.

Geschlechtsloos, a. bez płciowy.

Geschlechtsnante, m. nazwisko familijne.

Geschlechtsregisseur, n Geschlechtsstaferl, f.
jenealogia, rodowod.

Geschlechtsrehe, f. rozradznia.

Geschlechtstrieb, m. popęd płciowy.

Geschlechtswert, n. artykuł, przedimek.

Geschlepp, n. orszak, zawady podróżne,
pakunek zbytni, ślad rzeczy rozsypanój.

Geschlinge, —nde, n. osierdzie, podróbki.

Geschlossen a zwarty.

Geschlossenbott, f. zwartość.

Geschmacht, m. gust; smak; — finden, za-
smakować w czём.

Geschmacklos, a. bez smaku, niesmaczny,
niegustowny, ekliwy.

Geschmacklichtigkeit, f. brak smaku, dobrego
gustu, niesmacznosć,, ckliwosć.

Geschmackvoll, a. smaczny; gustowny.

Geschmeide, n. stój. ozdoba, klejnoty.

Geschmeidig, a. gibki, smagły, układny;
kowalny. [układność; kowalność.

Geschmeidigkeit, f. gibkose, smaglosć,

Geschmeiß, n. owad, łajdactwo, chalastra;
(l.) łajno ptactwa dzikiego.

Geschmiere, n. smarowanie, ramota, bazgra-
nina, mazanina.

Geschmiert, a. smarowny.

Geschmückt, a. ozdobny, strojny.

Geschmarche, n. chrapanina.

Geschmutter, n. świegot, klekot, gęgot.

Geschmeide, n. krajanina.

Geschmuckel, n. struganina.

Geschwurf, n. utwór, stworzenie; armee —,
chudziłtko. [piętno.

Geschoß, n. pocisk, bron palna; kula;

319

Gev

Gevögel, n. ptastwo.

Gewächs, n. roslina; narosł.

Gewachsen, p. urosły; — sein, podołać,
sprostać (czemu).

Gewächshaus, n. oranżiya, roslinarnia,
cieplania

Gewaßt, a. azardowny, ryzykowny.

Gewählt, a. dobrany; wymyslny, wybrydny,
przebierny.

Gewähltheit, f. wymyślność, wybrydność.

Gewahr, ad. — werden, spostrzegać, —edz,
zoczye

Gewähr, Gewährleistung, f. rękojmia, za-
leczenie, odpowiedzialność, gwarancya.

Gewähren, v. a. przyrzekać, —ec; przyzwo-
lić: ndzielić; sprawiać. [rantować.

Gewährleisten, v. a. zaręczać, —yc, gwa-

Gewahrjam, m. straż, dozór, więzienie; in
— nehmen, wziąć pod straż, dozór; in —
bringen, uwięzić.

Gewährsmann, m. gwarant, zaręczyciel,
warownik; das ist mein —, od niego to
słyszalem, on mi to opowiedział.

Gewährung, f. przyrzeczenie, przyzwolenie,
ndzielenie.

Gewalt, f. władza, moc, gwałt; — anhun,
gwalcieć; sich — anhun, przymusić się,
wstrzymać się; in seine — kommen, w
rece jego się dostać.

Gewaltanthuer, m. usilca.

[władzę ma.

Gewalthaber, m. władza, ten co moc,
Gewaltherrschaft, f. despotyzm.

Gewaltig, a. ogromny, poteżny; zamaszysty
(Krok); —er, m. walecznik.

Gewalttat, f. gwałt, usilstwo.

Gewalttätig, —sam, a. gwaltowny.

Gewalttätigkeit, —samkeit, f. gwałtowność,
przemoc.

Gewand, n. szata, suknia, płaszez.

Gewände, pl. węgarki.

Gewandhaus, n. sukiennica.

Gewandt, a. obrotny, sprawny; zgrabny,
zwinny; biegły, bywaly; rozgarniony; —er
Mensch, plywacz; — im Ausdruck, gladko-
mówny, z łatwocią piszący, tlómaczą-
cy się.

Gewandheit, f. obrotność, sprawność,
zgrabność, zręczność, zwinnosć, biegłość,

Gewürnt, a. grzany.

[bywalość.

Gewarten, Gewärtigen, v a. spodziewać się.

Gewättig, ad. — sein einer Sache, być
pewnym czego, przygotowanym do czego.

Gewäsch, n. brednia, plotkarstwo.

Gewässer, n. woda, rzeka.

Gewebe, n. tkaniņa, tkanka, związek

Gewehr, n. bron; an's —! do broni!
fasß 's — an! za bron! — auf! w ramię
bron! — auf Schutter! na ramię bron!
— ab! z ramienia bron!

Gewehrfabrik, f. fabryka broni.

Gew

320

Gewehrbänder, m. handlujący bronią.

Gewehrhaft, m. łóż.

Geweiß, n. rogi jelenie, poroże.

Geweibte, n. święcone, święconka.

Gewende, n. gony, staje.

Gewerbe, n. proceder, przemysł, zarobek.

Gewerbekunde, f. technologia.

Gewerbeverein, m. towazystwo przemy-
Gewerbsleiß, m. przemysł. [słowców.

Gewerbsam, a. przemyslny.

Gewerbsamkeit, f. przemysłność.

Gewerbschein, m. patent procederowy.

Gewerbssteuer, f. podatek procederowy, pa-
tentowe.

Gewerbtreibend, a. przemysłowy.

Gewerf, Gewehr, n. (l.) szabla, kły
dolnej szczęki kiernoza.

Gewerkschaft, f. cech, bractwo, gwarectwo.

Gewicht, n waga, ciężar; nach dem — ver-
kaufen, na wagę sprzedawać; über das —
geben, nadważyć.

Gewieher, n. rżenie.

Gewimmel, n. rojowisko, ciżba, tlum.

Gewimmer, n. stysk, płacz, skwierk, na-

Gewimpert, a. rzęsowaty. [rzekanie.

Gewindbohrer, m. gwintownik, mutrownik.

Gewinde, n. gwint; wyskoki.

Gewinn, m. zysk, korzyść; wygrana.

Gewinnantheil, m. dywidenda.

Gewinnbringend, a. zyskowny, korzystny.

Gewinnen, v. a. wygrywać. —rac; zyski-
wać, —kać, u-; ująć; einen lieb —, po-
lubić kogo; Geschmack an etwas —, za-
smakować w czém, przypodobać sobie co;
einen für etwas, für sich —, nastrajać.
—roić kogo do czego; zniewolić sobie
kogo; an Unfang —, rozlastać się.

Gewinner, m. wygrywający los.

Gewinnst, m. wygrana; v. Gewinn.

Gewinnsucht, f. chciwość zysku.

Gewinnfüchtig, a. chciwy zysku.

Gewinsel, n. skowyczenie, jęk; ein —
erheben, zaskomleć, zaskowyczeć.

Gewirk, n. przerabiana tkana, tkanka,
tkana robota; dżianek, dzianka, dzienia,
dżienie; (der Bienen) rdza miodowa.

Gewirre, n. mieszanina, płatanina, zawi-
klanie.

Gewiß, a. pewny; ad. pewnie, zapewne,

Gewissen, n. sumienie. [zaiste.

Gewissenhaft, a. sumienny.

Gewissenhaftkeit, f. sumiennosć.

Gewissenlos, a. bez—, niesumienny.

Gewissenloskeit, f. bez—, niesumiennosć.

Gewissenshiß, m. mól, zgryzota sumienia.

Gewisseneinteilung, f. rzecz, materya bardzo
delikatna. [wyznań.

Gewissenefreiheit, f. tolerancya, wolność.

Gewissenerath, m. ojciec duchowny.

Gewissenehche, f. sprawa sumienia.

321

Gew

Gie

322

Gewiffenszwang, m. niotolerancya, sienianie wyznania.

Gewiffenszweifel, m. skrupuł.

Gewisser, a. jakiś, niejaki; pewny.

Gewissermaßen, ad. niejako, poniekąd.

Gewißheit, f. pewność.

Gewitter, n. nawalność, zawierucha, burza.

Gewittersturm, m. chaja.

Gewitterwolke, f. nawalnica, tużca.

Gewißtigt, a. nauczony doswiadczeniami.

Gewogen, a. życzliwy, łaskawy. [cięty.

Gewogenheit, f. życzliwość, łaskawość, względ.

sich Gewöhnen, Gewohnt werden, v. n. nawykac, —knąć do czego; (unvermerkt) przywyknąć; przyzwyczajać, —czaić się do czego, wdrazać, —ożyć się w co; gewohnt sein, zwyknąć.

Gewöhnen, v. a przyzwyczajać, —czaić, zaprawiać, —ic, przyuczać, —yc, wdrazać, —ożyć.

Gewohnheit, f. zwyczaj, m. üble —, nałóg; ible — (von Haussthieren), narów.

Gewohnheits-, a. zwyczajowy; nałogowy.

Gewohnheitsmenich, m. zwyczajowiec.

Gewöhnlich a. zwyczajny, pospolity; (Zeben, Nere) potoczny; ad. zwykle, za zwyczaj.

Gewohnt, a. zwykly; tuzinkowy.

Gewöhnung, f. przyzwyczajenie, v. Ge-

Gewölbe, n. sklep, klepienie. [möghen.

Gewölbebogen, m. łuk klepienia.

Gewölbepfeiler, m. łukowo zakończony filar popierający.

Gewölberucken, m. grzbiet.

Gewölbeschränk, m. szafa sklepowa.

Gewölbewinkel, m. pacha klepieniowa.

Gewölbstein m. klepieniec, sklepnik, zwornik, korzenniczka, kliniec, klinice.

Gewölbt, a. sklepysty.

Gewölf, n. obloki, chmura.

Gewonnen, a. wygrany; —ne Schlacht, —nes Spiel, wygra na; er hat gewonnenes Spiel, wygrał, latwo mu przyjdzie ...

Gewißt, n. tluk.

Gewunden, a. kręty, kręcisty.

Gewürfelt, a w kostki.

Gewurge, n. rzeż.

Gewürb, n. robactwo, płazy, gadzina.

Gewürz, n. korzenie, przyprawa; englisch

Gewürz-, a. korzenny. [—, kuboby.

Gewürzhaft, a. zaprawny; aromatyczny, pieprzykowaty.

Gewürzhandel, m. handel korzenny.

Gewürzbänder, —främer, m. korzennik.

Gewürztram, —laden, m. sklep korzenny.

Gewürzlilie, f. ormusz.

Gewürzmyhrthe, f. mirtynka.

Gewürznägelbaum, m. goździkowiec.

Gewürznägelein n. —nełe, f. goździk.

Gewürzrinde, f. zacierp.

II.

Gewürzstoff, m. aromat.

Gewürzstrauch, m. kielichowe drzewo.

Gewürzt a zaprawny

Gewürzwaaren, pl. korzenie.

Gezähmt, a. chowany, oswojony.

Gezähnt a. zębaty.

Gezänk, n. kłotnia, zwada, swar.

Gezeche, n. pijatyka.

Gezehnt, a. dziesiętny.

Gezerre, n. szarapina.

Geziemen, v. n godzić się, przystawać, —tać; przypadac, przynależec.

Geziemend, a. przystojny, przyzwoity, godny.

Geziere, n. przesada, afektacya, przesadzanie, udawanie, wymuszanie.

Geziert, a. udany, przysadny, wymuszony; przyzdobiony, ozdobny.

Gezische, n. ksyk, poksyk.

Gezischel, n. szepty.

Gezogen, a. ciągniony; —e Bischje, gwin-

Gezicht, n. zie plemię, gadzina. [tówka.

Gezweige, n. galęzie.

Gezweit, a dwukrotny, dwoisty.

Gezwitsher, n. szezebiot, świegot.

Gezwungen, a. przy—, wy—, zmuszony; naciągany; ad. ponieważ.

Gibel, m. karp-karas.

Gicht, f. suchy ból, donność, chiragra, podagra; gichta, szychta, warstwa, naboń.

Gichtartig, Gichtisch, a. suchobolny, chiragryczny, podagryczny.

Gichtaufzug, m. gichtociąg.

Gichtbeere, f. porzeczka smrodynia.

Gichtbettung, m. ganek gichtowy.

Gichtbrüdig, a. podagryczny, paraliżem

russzony. [chiragryk.

Gichtbrüdiger, m. paralityk, podagryk,

Gichterode, f. szychtarka, gichtomost, pochylnia gichtociągowa.

Gichtisch, m. pólksięcy.

Gichtglecke, f. dzwonidło.

Gichtkraut, n. podagrycznik, kozia stópka.

Gichtmacher, m. gichtciarz.

Gichtmantel, m. —mauer, f. nadpiecek.

Gichtmaß, n. copy, bocian.

Gichtöffnung, f. wylot pieca.

Gichtplatt, f. trzon.

Gichtruße, f. przestęp pospolity, czarny.

Gichtichwamm, m. sromotnik smrodliwy,

Giebel, m. szczyt. [jaje djable.

Giebeldach, m. wiérzch, dach szczytowy, dwupoly, dwuspadkowy.

Giebelfeld, n. pole przyczółka.

Giebelfenster, —foch, n. okno w szczycie.

Giebelung, a. wierzchowaty.

Giebelrippe, f. słupiec wiszący, storezyk.

Giebوات, f. danina.

Gießmuschel, f. ziejeć, ziejka.

Gier, f. żadza, chciwość, łakomstwo, chuć.

Gierig, a. chciwy, łakomy, łapczywy.

L

361

Her

Herabfahren, v. n. zjéždżać, zjechać.

Herabfallen, v. n. opadać, osunąć się, pospadać, spadać, spaść; in Stücken —, oblatywać, —leciec.

Herabfliegen, v. n. zlatywać, zlecieć.

Herabfließen, v. n. pociec, ściec, spływać, —ynąć.

Herabgeben, —kommen, v. n. schodzić, zejść.

Herabhängen, v. a. zwieszać, —sić; v. n. zwisiec; owisnąć.

Herabbängend, a. obwisły, zawiesisty.

Herablassen, v. a. o—, spuszodać, —ścić; sich —, v. r. pod—, u—, zniżać, —yć się; raczyć.

Herablassend, a. uniżony, ludzki, przystępny.

Herablassung, f. unizenie, ludzkość.

Herablaufen, v. n. zbiegać, zbiedz.

Herableiten, v. n. spasć, spuścić się.

Herabnebnen, v. a. zdejmować, zdjąć.

Herabreiten, v. a. zrywać, zerwać, zdzielać, zedrzée.

Herabrollen, v. n. staczać, stoczyć się na

Herabschauen, v. n. spoglądać, spojrzyć na co.

Herabschicken, v. a. zsylać, zeslać.

Herabschießen, v. a. strzelac z goś na doł; v. n. spasć pedem.

Herabsteppen, v. a. zewłóćeżyć, zewlec.

Herabschleudern, v. a. zmiatać

Herabschütten, v. a. zsypywać, —pać.

Herabsenden v. Herabdsuchen.

Herabsendung, f. zesłanień.

Herabsetzen, v. a. zsadzić; ob—, po—, zniżyć; spuścić; —się, v. r. poniżyć się.

Herabsetzung, f. poniżenie; (des Preises, Wertbes) obniżenie, obnizka.

Herabsinken, v. n. zwisnąć.

Herabsteigen, v. n. zstępować, zstąpić; złazić, złéźć.

Herabstößen, v. a. spychać, zepchnąć;

Herabströmen, v. n. (płótlich) lunąć.

Herabflirzen, v. a. zrzucać; v n. runąć, spasć, zwalić się.

Herabtröpfeln, v. n. ściekać, ściec.

Herabwälzen, v. a. zwalać, —ic.

Herabwälzbar, a. zwalisty.

Herabwerfen, v. a. zrzucać, —ic.

Herabwürdigen, v. a. poniżyć, hańbić; sich —, v. r. spodlić się.

Herabwürdigung f. poniżenie, zhańbiene,

Herabziehen, v. a. ścigłać, —gnąć.

Heraldik, f. heraldyka.

Heraldiker, m. heraldyk.

Heran, ad. sam tu; aż pod, do.

Heranbiegen, v. a. przygłać.

Heranbilden, v. a. przy—, usposabiać, —obić.

Heranbringen, v. a. (viel) nanosić (c/ego).

Heraneilen, v. n. nadspieszać. [—jechać.

Heransfahren, —reiten, v. n. podjéždzać,

Heransliegen, v. a. nadlatywać, —lecieć.

Herankommen, v. n. nadehodzić, nadejść.

Her

362

Herankriechen, v. n. przyezolać się, pod—, przyléźć, przywleć się, pizypelzać.

Heranlocken, v. a. przy—, zwabiać, —ic.

Herannahen, v. n. przy—, zbliżać, —yć się.

Heranrucken, v. n. podstępować, —apić; przysuwać, —unać się; pizymykać, —mknąć się.

Heranschiffen, v. n. przyplywać, —ynąć.

Sich Heranschleichen, v. i. przytaić się, pod-,
mykać, podemknić, pod—, skradać się.

Heranschwinmen, v. n. nadpiynąć.

Heranspringen, v.n. przyskakiwać, —skoczyć.

Heranwachsen, v. n. do—, pod—, urastać, urosnąć

Heranziehen, v. a. nad—, przyciągać, —gnąć.

Herauf, ad. wžwyż; na górę; pod górę.

Heraussfahren, v. n. wyjéždżać, —jechać na górę.

Herausgehen, v. n. isć, pójść, wehodzić,

Herauskommen, v. n. wychodzić, wyjśc; przychodźć, przylójśc na górę [pać się.

Herauskriechen, v. u. wlaźić, wleźć; wda-

Herausruichen, v. n. awansować, postąpić (na) ...

Herausspringen, v. n. naskakiwać, —skoczyć

Herausfleigen, v. n. wstępować, —apić, wystąpić na górę.

Heraustreten, v. n. wstąpić (na).

Herauswärts, ad. na górę.

Heraus, ad. pomiędzy; ztąd; i. pieczt ztąd! za drzwi!

Sich Herausarbeiten v. r. wydobywać, —yć, wywijać, —inąć, wygramolić się; wybrnąć.

Herausbастeln, v. a. wyklecić.

Sich Herausbeissen, v. r. wygryźć się.

Herausbekommen, v. a. odkrywać, —yć; wydobywać, —yć; wydostać; rozwiązywać, —ązać; wygmatwać; wymacać; wytargowac (na kim).

Sich Herausbemühen, v. r. chcieć wychodzić.

Heransbengen, v. a. wypuczać, —yć.

Heransbiegen, v. a. wyginać, —iąć.

Herausbitten, v. a. wyprosić, prosić kogo aby wyszedł.

Herausblasen, v. a. wydmuchać, —chnać

Herausbrechen, v. a. wyłamać; v n. zwróćić; wypadać, z hukiem wyruszyć z gaszczu.

Herausbringen, v. a. rozwiazać, wymacać; dobadać się (czego).

Herausdrängen, v. a. wypínać, —przéc.

Herausdringen, v. n. wypasć, wyruszyć.

Heraussfahren, v. n. wyjéždżać, —jechać.

Herausfallen, v. n. wypadać, —paść.

Herausfliegen, v. n. wylatać, —lecieć.

Herausflieken, v. n. wychodzić, wyjśc; wy-
plywac, —ynąć; wyciekać, —ec.

Herausferdern, v. a. wyzywać, —zwać.

Herausfordernd, a. wyzywalny.

Herausforderung, f. wyzwanie, kartelusz przechwalka

363

Her

Herausfühlen, v. a. wymacać.

Herausführen, v. a. wyprowadzać, —ic; wywodzić, wiesdź. [wnictwo.

Herausgabe, f. wydawanie; wydanie; wyda-

Herausgeben, v. a. wydawać, —ać; zda- wac, zdać (pieniądze).

Herausgeber, m. wydawca.

Herausgehen, v. n. wychodzie, wyjśc.

Herausgraben, v. a. wygrzebywać, —bać; wykopac. [zać, —yć.

Herausheben, v. a. wydobywać, —yć, wywa-

Heraushelfen, v. a. wydźwignąć; sich —, v. r. wypłatać się; wykręcić się; wywinąć; (durch Lüden) wylgać się.

Herausheben, v. a. wyszczuć.

Herausjagen, v. a. wypędzać, —ic, wyga- niać, —onić; wykurzać, —yć.

Herausklopfen, v. a. wypukać, wyklepać,

Herauskneten, v. a. wymiąć. [wytłuc.

Herauskommen, v. n. wyjśc; wydać się, wyjśc na jaw; okroić się (komu z czego).

Herauskriegen, v. n. wylazić, —léźć.

Herauslangen, v. a. podawać, —ać; wy- dobywać, —być.

Herauslassen, v. a. wypuszczać, —ścić.

Herauslaufen, v. n. wybiegać, —żeć, —iedz. [lożyć.

Herauslegen, v. a. wyjawszy co gdzie po-

Herausleisten, v. a. wyczytywać, —tać.

Herauslocken, v. a. wymamić, wynęcić, wywabić.

sich Heraustügen, v. r. wyklamać, wylgać się.

Herausnehmen, v. a. wyjnować, —jać; do- bywać, —yć (czego); sich —, v. r. ośmielać, —ic się; (etwas) pozwalać, —olić sobie.

Herausplagen, v. n. wywacać się z czem.

Herauspresse, v. a. wydręczyć.

Herauspropheteien, v. a. wywrożyć.

Herausputzen, v. a. wystrajać, —roić; wy- wuskać; sich —, v. r. — się.

Herausreichen, v. a. wypinać, —iąć; wy- szczérzać, —yć; wystérczyć [się].

sich Herausreden, v. r. wyjawiać, —ówić.

Herausreissen, v. a. wyrywać, —rwać.

Herausriechen, v. n. wywychać.

Herausrücken, v. n. wyjśc, wyruszyć; wy- łobyć (pieniądze); mit der Sprache —, otworzyć usta, wygadać się. [wołać.

Herausrufen, v. a. prosić aby wyjśc; przy-

Herausscharren, v. a. wygarniać, —nąć.

Herausschieben, v. a. wysuwać, —unąć.

Herausschießen, v. a. wystrzelić.

Herausschlagen, v. a. wytrącić.

Herausschleichen, v. n. umykać, umknąć;

wymykać się. Herausschleppen, v. a. wywłóczyć, —wlec.

Herausschleudern, v. a. wyrzucić.

Herausschneiden, v. a. wykrawać, —roić; wyrzynać, —rznąć; wypróć.

Herausschnuppern, v. n. wywychać.

Her

364

Herausschwindeln, v. a. wydrwić.

Heraussehen, v. n. wyglądać, wyzierać.

Heraussehen, v. a. wysadzić.

Herausseufzen, v. n. wyjęczeć.

Herauspringen, v. n. wy—, zeskakiwać, zeskoczyć.

Herauspriegen, v. a. wystrykać, —knąć; v. n. wytryskać, —snąć.

Heraussteigen, v. a. wytykać, —tknąć, wy- szczérzać, —yć (język), wychylać.

Herausstehen, v. n. wystawac.

Heraussteigen, v. n. wychodzić, wyjśc; występować, —ąpić; wysiadać, —iesć (z okrętu, wozu)

Herausstellen, v. a. wystawiać, —ic; sich —, v. r. wyniknąć; pokazać się.

Heraustroßen, v. a. wypychać, —pechnać.

Heraustottern, v. n. przejąkać, wykrztusić, wybakać

Heraustreissen, v. a. wychwalać, —ic.

Herausströmen, v. n. wywalać, —ic; wy- sypać [sypać się.

Herausstürzen, v. n. wypadać, —paśc; wy-

Herausträgen, v. a. wynosić, —nieś.

Heraustreiben v. Herauszügen.

Heraustreten, v. n. występować, —ąpić; wyskoczyć (ze stawu).

Heraustrommen, v. a. wytrąbić, wykolatać.

Herauswachsen, v. n. wyrastać, —rosnąć.

sich Herauswagen, v. r. wychylać się.

Herauswaten, v. n. wybrnąć.

Herauswerfen, v. a. wyrzucać, —ic.

sich Herauswiceln, v. r. wypłatać, wywijać, —inąć, wywiłać się.

sich Herauswinden, v. r. wyśliznąć się.

Herauswollen, v. n. chcieć wyjśc; er will nicht heraus mit der Sprache, niechce nic powiedzieć. [cać, —ic.

Herauszahlen, v. a. zdawa zdać; wypła-

Herauszauen, v. a. wyszarpać.

Herausziehen, v. a. wyciągać, —gnąć.

Herauszupfen, v. a. wyskubać.

Herbarium, n. zielnik.

Herbe, α. ciérpki; ostry: przykry; wy- trawny (wino); drętki; etwaś —, cierpkawy.

Herbe, Herbigkeit, f. ciérpkosć; wytrwnosć.

Herbei, ad. tu, sam; do.

Herbeibringen, v. a. przynosić, —nieś.

Herbeilehen, v. n. nad—, przybiegać, —edz przypadać, —paść.

Herbeistiegen, v. n. przylatywać, —lecieć.

Herbeiführen, v. a. przyprowadzać, —ic, podwodzić, —wiesdź; sprowadzić. wywolać.

Herbeigekrochen kommen v.n. przyczolgać się.

Herbeigewandert kommen, v. n. przywę- drować.

Herbeiholen, v. a. przynosić, —nieś.

Herbeikommen, v. n. przybywać, —yć; nad- chodzić, nadejść.

Herbeitriechen, v. n. przylazić, —léźć.

367

Her

Herrilhren, v. n. pochodźić, pójść.

Hersagen, v. a. od—, zmawiać, —ówić, wypowiadać, —iedzieć

Herschaffen, v. a. sprowadzać, —ic; wystarać się (o co).

Herschicken, v. a. przysłać.

Herschwagen, v. a. poplesć.

Hersein, v. n. hinter einem —, napędzać kogo do ...; hinter etwas —, dopinnować czego.

Herstammen, v. n. pochodźić.

Herstammung, f. pochodzenie.

Herstellen, v. a. postawić; pizywrócić; napiarwie; wylęczyć; zrobić.

Herstellung, f. napiawa, przywrócenie; wyzdrowienie.

Hertreten, v. n. pizystąpić, stanąć przy czém.

Herilber, ad. na drugą stronę; tu do ...

Herüberbringen, v. a. przeniesć, przeprawić.

Herilberfahren, v. n. przewozić, —wieźć.

Herüberkommenen, v. n. przejść.

Herilberscharren, v. a. przegarniać.

Herum, ad. około, wkoło.

ich Herumbalgen, v. r. poczubić, mocować, szamotać, ucierać się z kim

sich Herumbeissen, v. r. ujadać się

Herumbekommen, v. a. ihn, przeciągnąć kogo na swoją stronę.

Herumbringen, v. a. rozglaszać, rozsiewać.

Herumbrechen, n. obrót; inn —, w okажmieniu.

Herumbrechen, v. a. obracać, —ćci; kręcić na około; (lansam) wertać; wiercieć (czém); pokręcać; nach allen Seiten hin sich —, wykręcać się.

Herumfahren, v. n. objeżdżać, —jechać, obwozić, —wieźć; jeździć po czém.

Herumflattern, v. n. trzepotać, bujać, po—.

Herumfliegen, v. n. latać w około; oblatywać, —lecieć.

Herumfliegend, a. rozlotny. [się.

Herumfragen, v. a. o—, wypitywać, —tać.

Herumflüren, v. a. oprowadzać, —ic; einen bei der Nase —, wodzić kogo za nos.

Herumgeben, v. a. podawać (jeden drugiemu), obnosić.

Herumgeben, v. n. obchodźić, obejść; chodzić, išć, przechodzić się po czém, gdzie; — lassen, podawać sobie nawzajem.

Herumhauen, v. a. palaszować, rąbać.

Herumirren, v. n. tulać, bląkać się.

Herumjagen, v. a. gonić, śeigać; sich —, v r. upędzać się za kim.

Herumtriechen, v. n. oblazić; lazić po czém

Herumlaufen, v. n. biegać, biédz (po czém); kręcić się.

Herumlaufen, —streichen, n. włóczega.

Herumläufer, —streicher, m. włóczega, brukowiec, latawiec, biegacz. [biegaczka.

Herumläuferin, —streicherin, f. włóczega,

Hei

368

Herumlegen, v. a. klasć, położć około, tu i tam.

Herumliegen, v. n. leżeć w około, tu i tam.

Sich Herumprocesstiren, v. r. wodzić się po sądach.

Sich Herumprügeln v. sich Herumbalgen.

Herumreichen, v. a. obnosić, podawać na około.

Herumreisen, v. n. podróżować.

Herumreisen, v. a. szamotać.

Herumreiten, v. n. jeździć, objeżdżać, —jechać; przejeżdżać się konno.

Herumschauen, v. n. ogładać, obejrzeć się.

Herumschichten, v. a. obsyłać, obestać (kogo); poobsyłać; posyłać, —łać po ...

Sich Herumschlagen, v. r. bić się, ucieć, uwijać się (z kim, ze sobą).

Herumschlechen, v. n. czotgać się wszędzie.

Herumschleppen, v. a. włóczyć, wlee ze sobą.

Herumschwärmen, v. n. bujać (gdzie).

Herumschweisen, v. n. bląkać się po ... oblecieć co.

Herumspannen, v. a. opiąc. [się.

Herumspazieren, v. n. przechadzać, —odzić

Herumspringen, v. n. skakać sobie; um etwas —, obskakiwać, —skoczyć.

Herumstehen, v. n. stać na około, tu i tam.

Herumstellen, v. a. poustawiać.

Herumstreichen, —streifen, v. n. lazić po ..., przewijać się. [trząsając.

Herumsuchen, v. n. szukać po ..., przeherumtappen, v. n. macać po ciemku.

Herumtappen, n. macanina.

Herumtragbar, a. roznosny.

Herumtragen, v. a. ob—, roznosić.

Herumträger, m. ob—, roznosiciel.

Herumträgerin, f. ob—, roznosicielka.

Sich Herumtreiben, v. r. poniewierać, thue, walęsać włóczyć się, bruk zbijać.

Herumtreiben, n. włóczegostwo, poniewierka.

Herumtreiben, m. biegun, włóczega.

Sich Herummwülzen, v. r. tarzać, przewalać się.

Herumwirthschaften, v. a. dokazywać, bodbrować.

Herumwischen, v. a. szarzać, wy—, ze—, sich Herumzanken, v. r. cektac, sprzeczać się, koty z kim drzěć.

Herumzaufen, v. a. kudlać, wy—.

Herumziehen, v. a. ponieważ; v. n. koczować, chodzić po ...

Herumziehen, n. poniowierka, przenosiny.

Herunter, ad. na dół.

Herunterbringen, v. a. zubożyć, zniszczyć.

Herunterdrängen, v. a. zeprzósć.

Herunterfahren, v. n. zjéždżać, zjechać; spadać, spaść.

Herunterfallen, v. n. spadać, spaść.

Herunterliegen, v. n. zlatywać, zleciec.

Herunterfahren, v. a. sprowadzić na dół.

Heruntergehen, v. n. schodzić, zniść.

369

Her

Her

370

Herunterklettern, —Kriechen, v. u. złazić, złész.

Herunterkollern, v. n. staczać, stoczyć się.

Herunterkommen, v. n. przyjśc na dół, zejśc; podupadać, —pąć, wynędźnieć, kapsunieć.

Herunterlassen, v. a. spuszezać, —sić; zwodźć, zwiedź (most).

Herunterlaufen, v. n. zbiegać, —ezeć, —edz; sćiekać, —ec.

Heruntermachen, v. a. zburezyć, wy-, zjezdźić kogo, kpać, wyzywać, —zwać.

Herunternebten, v. a. zdejmować, zdjąć.

Herunterreihen, v. a. zdzierać, zedźać.

Herunterziehen, v. a. zsuwać, —unać na dół.

Herunterseßen, v. a. zsadzić; ob-, zniżyć (cene); poniżyć (kogo).

Herunterpringen, v. n. zeskakiwać, zeskoko.

Heruntersteigen, v. n. zSTEPować, —ąpić; zsiadać, zsieść; schodzić, zejśc.

Herunterstoßen, v. a. spychać, zepchnąć

Herunterwerfen, v. a. zrzucać, —ic.

Herunterziehen, v. a. seiągać, —gnąć.

Herver, ad. z za, z ze, z pod, z pomiędzy;
z wewnątrz, na wiérch.

Hervertrollen, v. n. rozblyskiwać, —snąć się, wybłysnąć.

Hervertreten, v. n. wytkać, —snąć (lzy); wyskoczyć z za..., zajasnieć (slonce); buchać, wybuhać.

Hervertlingen, v. a. dobywać, —yć (ezego); wynosić, —niesć; redzić, u—; wydawać —dać.

Hervorbehen, v. n. wynikać, —knąć; wy- pływać, —ynąć; pokazywać, —zać się.

Hervorbehen, v. a. wynosić, —niesć; szczególną uwagę zwracać (na co).

Hervorletzen v. n. puszezać, pusić.

Hervorkommen, v. n. wychodzić, wyjśc; wyniżyć, zjawić się.

Hervortrieben, v. n. wyłazić, —loźć.

Hervortangen, v. a. wydobywać, —yć z (za) kogo.

Hervorfen, v. a. wywabić z (za) czego.

Hervorquellen, v. n. wypływać, —ynąć.

Hervorrasen, v. n. celować; wystawać; wygładać: stérce.

Hervorragen, a. wydatny; znamienity.

Hervorrichten, v. n. szczérkotać, wyszczérkać.

Hervorrufen, v. a. wywolywać, —lać, wzbułzić.

Hervorscharen, v. a. wygrzebywać, —bać.

Hervorschichten, v. a. wysuwać, —unać z za, z pod czego.

Hervorspringen, v. n. wyskakiwać, —sko-

Hervorsprigen, v. n. wypryskać. [czyć].

Hervorsprüden, v. n. wytryskać, —snąć, bluszczeć. [—eknać, wybelko ac].

Hervorstammeln, —stottern, v. n. wyjąkać,

Herberslehen, v. n. wydawać, —dać się.

Herberschend, a. wydatny.

Herberslehen, v. n. wystawać, —stać;

Herberschanden, v. n. zajasnieć. [stěreźć.

Herberschreiden, v. a. wyciągnąć, wyszczérzyć.

Herberschömen, v. n. buchać, wy—, wy- ciekać, —ec. [rzucić się.

Herberscharen, v. n. wypadać, —pąć;

Herberschten, v. a. wyszukiwać, —kać.

Hirshwelt, v. r. odznaczać, —yć się; celować, wygórować.

Hirnertetten, v. n. występować, —ąpić.

Hirnertzaubern, v. a. wyczarować

Hirnziehen, v. a. wyciągać, —gnąć.

Hirnwea, m. przyjście, droga do...

Hirnweisen, v. a. pokazywać, —zać.

Hirnwerfen, v. a. izucar, —ic tu do...

Her3, n. serce; czerwień (w kartach); żum —en sprechen, przemawiać do serca, glaskać po sercu; —fassen, odważyć się, nablać serca; über — bringen, przeherze, a. sercowy. [wiedź na sobie.

Herzüchten, v. a. wylizeać, —yć.

Herzefestimmung, f. selsnienie serca.

Herzbeutel, m. userce, osierdzie, moszna bußblume, f. bórak. [sercowa].

Herzbrechend, a. wzruszający.

Herzchen n. serduszko, rybka.

Herzelett, n. żal, gorycz.

Herzen, v. a. do serca przytulać, —ic; usćiśkać, —snąć, poglaskać.

Herzensanait, f. utiapienie, klopot, tarapata.

Herzensticure, —luſt, f. wielka radość, nadzwyczajna ochota.

Hausen stud. n. gagatek.

Herzebte, f. sercask zye, serdusznik.

Herztl. n. błona sercowa.

Herzformia, a. se. cowaly.

Herzepfann, n. kordyaka.

Herzgrube, f. dolek sercowy.

Herztaft, a. odwazny, śmiły, bitny; posilny, posiłający.

Herzbaitigkett, f. odwaga, śmiałość, bitność.

Herzehen, v. a. ciągnąć; über jdn —, lająć kogo, wsiąść na kogo; v. n. przemiesć się

Herkantmer, f. komóka sercowa.

Herztrichte, f. marmwka, wiśnia lotowa, pstra wielka, lotówka.

Herzfirschenbaum, m. wiśniowe dźzewo wydające lotówki.

Herftlenen, n. biecie serca.

Herftelt, m. kapusta włoska, sabaudka.

Herftich, a. serdeczny

Herftichkeit, f. serdecznosć.

Herftleichen, n. serduszko, luba, rybka.

Herlos, a. bezduszny, niemilosierny; der — so, m. bezdusznik.

Herfleisigkeit, f. bezduszność.

Herzmaßsch, f. seicak, sercówka.

375

Hin

Hineinlegen, v. a. wkladać, włożyć.

Sich Hineinlegen, v. r. wezyać się.

Hineinlocken, v. a. wwabiac, wnęcać, —ic.

Hineinregnen, v. i. naciec.

Hineinzieben, v. a. wsuwać, —unać;
wmykać, wemknąć.

Hineinschlagen, v. a. wbiać, wbić.

Hineinschleichen, v. n. wkradać, —raść się.

Hineinschlüpfen, v. n. wsłiznąć się.

Hineinschütten, v. a. wsypywać —pać.

Hineinsehen, v. a. wzierać, zagłądać, zajrzec.

Hineinsehen, v. a. wsadzać, —ic; sich —,
v. r. wsiadać, wsiesć.

Hineinsichten, v. n. wsiąknąć.

Hineinstutzen, v. n. wpadać, wpaść; u—,
zagrzęznąć.

Hineinspringen, v. n. wskakiwać, —koczyć.

Hineinsprüchen, v. a. wsikać, wstrzykać, —nąć.

Hineinstücken, v. a. wtykać, wetknąć;
wśćbić (nos); utkuć.

Hineinstigen, v. n. wstępywać, —ąpić;
wsiadać, wsiesć.

Hineinstellen, v. a. wstawiać, —ic.

Hineinstopfen, v. a. wpakować; wtlaczać,
—oczyć, (viel) napakować, natlaczac
(czego); utkać.

Hineinstoßen, v. a. wpychać, wepchnać;
wparować; wtrącać, —ic, wrażać, —zić.

Hineinstürzen, v. n. wpadać, wpasć; wrunąć;
sich —, v. r. wrzucać, —ic się.

Hineinthun, v. a. wkładać, włożyć.

Hineintragen, v. a. wnosić, wnieść.

Hineintreiben, v. a. na—, wpędzać, wegnąć.

Hinemtreten, v. n. wdeptae, wchodzić,
wejść.

Hinemwachsen, v. n. wzrastać, wzrosnąć.

Hineinwerfen, v. a. wrzucać, —ic.

Sich Hineinwühlen, v. r. wyć się.

Hinemziehen, v. a. wciążać, —nąć; za-
wlekać, —lec.

Hinemzwängen, v. a. wmuszać, —sić.

Hinfallen, v. a. zawozić, —wieźć; v. n.
jechać (dokąd); (bis zu einem bestimmten
Orte) dojechać.

Hinfährte, f. (l.) ślad kiedy szedł zwierz.

Hinfallen, v. n. upadać, upaść; (daß es
fracht) klapsnąć, brzdeknąć.

Hinfällig, a. słabowity, zgrzybialy, wąty,
znikomy; — sin opadać z sił, słabieć.

Hinfälligkeit, f. słabowitosć, zgrzybiałosć,
znikomosć.

Hinfliegen, v. n. polecieć (dokąd); (bis an
einen bestimmten Ort) dolatać, —lecieć.

Hinflug, m. dolot.

[przyszłosć.

Hinfort, i. precz; ad odtąd, nadal, na

Hinführen, v. a po—, zaprowadzić; (heimlich)
podprowadzić; (aus einem Orte nach ver-
schiebenen Dichtungen) rozprowadzić, po-
rozprowadzać.

Hingang, m. pójście, odejście; skon, śmierć.

Hin

376

Hingeben, v. a. dać, podać; puścić; sich —,
oddawać, —dać się; poświęcać, —ic się;
wylae się dla kogo, na co.

Hingebung, f. poswięcenie; v. Hingeben.

Hingegen, c. ale, zaš, leč; przeciwnie

Hingeben, v. n. isć, pojść, zajść, chodzić;
udać się do . . . ; mijac, minać, prze-
mijac, —inąć; upływać, —ynąć; uchodźić,
ujsć (komu); — lassen, puszczać, —ścić
plazem.

Hingefangen, —gerathen, v. n. pízbybywać,
—yć; pízychodźie, pízysjć; dostać się;
podziewa, —iać się.

Hingesnekt, ad. pokotem.

Hingießen, v. a. po—, wylewać, —lać.

Hingleiten, v. n. posuwać, —unać się.

Hingleitend, a. posuwisty.

Hinhalten, v. a. nadstawiać, —ic; pize-
trzymywać, —mać.

Hinbängen, v. a. po—, zawieszać, —sić.

Hinboden, v. n. kucznąć.

Hinkehren, v. a. obracać, —ścić; (nach
oben) wywracać. [na noże.

Hinlen, v. n. chromać, kuleć, za—, upadać

Hinlen, n. chromosć, —ota, kulawka.

Hinlend, a. chromy, kulawy.

Hinkniecn, v. n. uklękać, —nąć.

Hinkommen v. Hingefangen.

Hinlangen, v. a. podawać, —dać, sięgać;
v. n. stareczyć, wystarczać, —yć.

Hinlänglich, a. dostateczny, dostatni; ad.
dostatecznie, dostatnio, podostatkiem, za-
dosyć, dość.

Hinlänglichkeit, f. dostateczność.

Hinlaufen, v. n. pobiedz, —żeć.

Hinleben, v. n. so —, sorgenlos —, żyć bez
kłopotu, niekłopotać, nietroszczyć się o nie.

Hinlegen, v. a. klasć, polożyc; (heimlich)
podrzuać, —ic.

Hinleiten, v. a. wykierować.

Hinlenken, v. a. zwracać, —ścić (co na
eo); nakręcać, —ic; nakierować.

Hinlocken, v. a. zanęcić.

Hinmurnten, v. n. przebakiwać, —knąć.

Hinneigen, v. a. nachylać, —ic; sich —,
v. r przychylać, —ic się.

Hinneigung, f. skłonność, pociąg.

Hinnen, ad. von —, ztąd; von — gelten,
pojsć sobie, odejść.

Hinpassen, v. n. przypodobać się, przy-
padać do gustu.

Hinpurzeln, v. n. przewrócić się.

Hinraffen, v. a. zabierać, —brać.

Hinreichen v. Hinlangen

Hinreise, f. podżeł do

Hinreißen v. Hinfassen.

Hinreißen, v. a. porywać, —rwać; sich —
lassen, v. r. bingerissen werden, unosić się,
posuwać się.

Hinrichten, v. a. v. Hinlenken; tracić, s—.

387

Hom

Homöopathie, f. homeopatya.

Homöopathisch, a. homeopatyczny.

Homöoplasie, f. podobnica.

Honicht, a. słodki jak miód, miodny.

Honig, m. miód (praśny); mit — anmachen, Honig, a. miodowy.

Honigäpfel, pl. pieizgnęta.

Honigbär, m. bartnik.

Honigbehälter, m. miodostek.

Honigbune, f. miodówka

Honigblatt, n. miodownik.

Honigblume, f. miodokwiat, —socznik, —sok.

Honigdich, m. pszezololupca.

Honigstuß, m. miodociek.

Honigsschwulst, f. strup słodki

Honigrae, n. kłosówka, miątwa, pędzelnica.

Honigflech, m. miodnik.

Honigtec, m. siekiernica, barkan, nostrzyk.

Honigkuchen, m. miodownik.

Honigtußt, m. miodowód

Honigteder, m. —motte, f. miodoliz.

Honigmeßl, n. miodoskaz.

Honigreich, a. miodny.

Honigscheibe, f. plastr miodu.

Honigstein, m. miednik.

Honigstuß, a. słodziuchny.

Honigtäubling, m. surojżeka.

Honigthau, m. miodunka, miodowica, rdza miodowa. [miodowina.

Honigtrank, m. —wasser, n. syta, sytka;

Honigzins, m. kunne, kunica.

Honorar, n. honoraryum, oplata. [weksel,

Honoriren, v. a. einen Meßsel, wypłaćić

Hopfen, w. chmiel; — pflanzen, zasadzić chmiel; mit — angemacht, chmielny

Hopfen, v. a. chmielić, zadać chmielu.

Hopfenbau, m. chmielnictwo.

Hopfeneisen, n. kolek.

Hopfenfächler, m. roślinka, latorosł chmielu.

Hopfenfeld, n. —garten, m. chmielisko, chmielnik.

Hopfenkeim, m. kiel chmielowy.

Hopfenkeimchen, n. wyrostek chmielu.

Hopfenklee, m. koniczyna żółta, kozioróżec chmielowy.

Hopfenklette, f. lopan pospolity.

Hopfenranke, f. lecina, witeczka chmielowa,

Hopfemebbe, f. lodyga. [chmielina.

Hopfenfach. m. wautuch.

Hopfenstange, f. tyczka chmielowa.

Hopfenstunde, f. —stod, m. chmielina, kierz.

Hopp, hepp! r. hop, hop! Hopf!a! hops!

Hoppeln, v. n. (l.) kicać.

Hörbar, a. słyszałny; co można słyszeć.

Horchen, v. n. podśluchiwać, —chać.

Horcher, m. podśluchiwacz

Horde, f. horda; plecionka.

Hören, v. n. słyszeć, u—; (aufmerksam) sluchac; man hört, słychać; sich — lassen, odozwać się.

Hör

388

Hörensagen, n. posłuch, pogloska; vom —, Hörer, m. sluchacz. [ze słuchu.

Hörerin, f. sluchaczka

Hörig, a. przytwiernydony do gleby.

Hörigkeit, f. przytwiernienie.

Horizont, m. horyzont, widnokrag, niebo- sklon, poziom.

Horizontal, a. poziomy, horyzontalny.

Hörkunde, f. akustyka

Horn n. róg: trąbka; ins — stojen, zatrąbic.

Hornambos, m. szparóg, rogal.

Hornarbeiter, m. rogownik.

Hornartig, a. rogowaty.

Hornbaum, m. grab.

Hornbläser, m. trąbiróg.

Hornblatt, n. rogatek podwodny.

Hornblende, f. lupek amfibolowy, amfibol, krzemian wapna i magnezyi lub żelaza.

Hörnchen, n. rozek, rogal.

Hörndrechsler, m. tokarz.

Hornern, a. rogowy.

Hörnerträger, m. rogal, rogaty.

Hörnerz, n. rogokrusz

Hornente, f. sowa puhacz.

Hornisch, m. rogacz.

Hornsfeck, m. omrok.

Hornhauptpel, f. winda zwyczajna.

Hornbaut, f. modzel, blonka rogowa, ko- stnina, rogówka

Hornbäutigkeit, f. modzelowatość.

Hornicht, a. rogowy, rogowaty.

Hornig, a. rogaty; — werden, rogowaciec.

Horniz, f. szerszeń.

Hornklee, m. komonica pospolita.

Hornkluft, —spalte, f. rozpadlina w kopycie.

Hornkraut, n. rogownica, rogowe ziele, muszec większy

Hornkimmel, m. polny kmin, kręciszek.

Hornmehn, m. rostopaść.

Hornetter, f. barz.

Hornquefsilber, n. kalomel, chlorek merku- Hornschtange, f. barasza. [ryuszu.

Hornschlumbunnsel, m. rogokrusz polyskowy.

Hornfilber, n. chlorek srebra.

Hornspäne, pl. trociny rogowe.

Hornstätte, f. szérzysz machinowa.

Hornstein, —fels, m. rogowiec.

Hornträger, m. skrzydloiyb.

Hornung, m. luty.

Hornvieh, n. rogacizna.

Hernviehsteuer, f. powołowe, powołowszczy- Hornvogel, m. dziżboróżec. [zna.

Hornzungenmußfel, m.rog-ojezykowy mięsień.

Hörrehr, n. słuchawka, trąbka słuchowa, uszna.

Hörjaal, m. audytoryum, słuchalnia.

Hört, m. pielesz

Horsien, v. n. gnieździć się, gniazdo sćielać Hört, m. podpora, obrona.

Hörwerfzenge, pl. narzędzia słuchowe.

397

Int

Intendantur, f. intendentua, nadzór.

Intensiv, a. z wyteżeniem; —e, Landwirthschaft, spotęgowane gospodarstwo.

Interessant, a. interesowny, ciekawy, zajmujący.

Interesse, n. interes, sprawa; pożytek, zjęcie, korzyść; — gewähren, zajmować, —jać; bawić; — erwecken bei einem, zainteresować kogo; Interessen, pl. procenta; an — verlicren, powszednie.

Interessent, m. interesent.

Interessiren, v. a. interesować; zajmować, —jać; sich —, v. r. für etwas, zajmować się, obchodzić.

Interim, n. tymczasowość.

Interjection, f. wykrzyknik.

Interlinearmetbebe f. metoda międzyliniowa.

Intermezze v. Zwischenspiel.

Intermittend, a. folgujący (o chorobach); przerywany.

Intermittisch, a. tymczasowy.

Intern, a. wewnętrzny; —e, m. uczeń mieszkający na pensji.

International, a. międzynarodowy.

Interniren, v. a. posyłać w głab kraju.

Internuntius, m. internuncyusz.

Interpellant, m. interpellujący.

Interpellation, f. interpellacya, zuwezwanie do wytlómaczenia się.

Interpelliren, v. a. interpellować, wezwać do dania odpowiedzi, żadać wytlómaczenia się.

Interpolation, f. wtręt. późniejszy dodatek.

Interpoliren, v. a. wtrącać (w tekst), podrabiać.

Interpunction, f. interpunkcya, używanie znaków pisarskich

Interregnum, n. bezkrólewie.

Intervall, m. przedział, przestrzeń.

Interveniren, v. a. wdawać się do ,., w co; wyręczać. [wyręczenie.

Intervention, f. interwencya, wdanie się, Intim, a. serdeczny. załywy.

Intimität, f. serdeczność, zażyłość, ścisły stosunek.

Intimus, m. przyjaciel od serca.

Intolerant, a. bez tolerancyi.

Intoleranz, f. nietolerancya. [wanie.

Intonation, f. intonacya, zanucenie, zaśpiew

Intoniren, v. a. zanucić, zaśpiewać; przycisk kłać na zgłoskę.

Intrabe, f. przegrywka, wstęp; —en, pl.

Intransitiv, a. nijaki [dochody.

Intrigant, m. intrygant.

Intrigantin, f. intrygantka.

Intrige, f. intryga, podstęp, praktyki tejemne; węzel w sztuce dramatyczny.

Intrigiren, v. a. intrygować, podstępnie działać; dać do myślenia; osnować węzel

Introduciren, v. a. wprowadzić. [sztuki.

Irr

398

Introduction, f. wstęp.

Invalide, m. inwaliida; (hippa) łopatnica.

Invective, f. obelga. [—, żywina.

Inventar, —rium, n. inwentarz; lebenbiges

Inventiren, v. a. sporządzić, spisywać inwentarz.

Inversion, f. inwersya, przekładnia.

Inventitur, f. inwestitura; nadanie (władzy).

Inventiren, v. n. zawierac w sobie, obejmować.

Inwendig, a. wewnętrzny; ad. wewnątrę.

Inwiefern, inwieweit, ad. jak daleko, jakże?

Inwohnen, v. n. zamieszkiwać, mieć.

Inwohner, m. mieszkaniec.

Inwohnerin, f. mieszkanka.

Inzwischen, ad. tymczasem.

Appetaluana, f. wymiotnica.

Irrten, a. gliniany.

Irdisch, a. ziemski, poziomy, nadolny; daß —e, n. poziom, ziemskość.

Irgend, ul. kolwiek; — einer, ktoś, który-kolwiek, jakikolwiek; — etwas, coś, cos-kolwiek; — wie, jakimkolwiek spo- sobem; — mo, niegdyś, gdziekolwiek; — wohin, dokądkolwiek, gdzieś; — woher, zkądkolwiek, zkądsiś.

Iris, f. tęcza.

Irisbaut, f. tęczówka.

Ironic, f. ironia.

Ironisch, a. ironiczny.

Irre, a. obłakany; — werden, błądnieć, obłąkać się; dostać pomieszania zmysłów; — sein, mieć pomieszanie zmysłów.

Irre jüren, — leiten, v. a. zawodzić, —wiesć; obłąkać, omylać.

Irregeben, v. n. błądzić, z—.

Irrelikiös, a. bezbożny.

Irreliktätät, f. bezboznosć.

Irregulär, a. nieregularny.

Irremachen, v. a. bałamucić, z—.

Irren, v. n. błądzić, z—; sich —, v. r. mylić, o — się.

Irrenhaus, n. dom obłakanych.

Irrechen, v. n. majączyć, bredzić.

Irresein, n. obłakanie, pomieszanie zmysłów.

Irrsachrt, f. tutaczka

Irrgang, —garten, m. droga błądna, błądokręt, błądnik, labirnyt.

Irrglaube, m. wiara błądna.

Irrgläubig, a. trzymający się wiary błądnej.

Irrig, a. błędný, mylný.

Irrlehrer, f. nauka błędną.

Irrlehrer, m. rozsiewacz nauki błędnéj.

Irrlicht, n. Irrwisch, m. błędné światło, błędný, nocny, ognik, świeczak, duszyczka.

Irrstern, m. kometa, gwiazda błędną.

Irrthum, m. omyłka, obłąd.

Irrthumlich, a. mylny.

Irrthümlichkeit, t. mylnosć.

Irrung, f. omyłka, nieporozumienie się.

409

Kur

Karbe, f. karolek.

Karbebranntwein, m. karolkówka.

Kardätische, f. grępla; zgrzebło.

Kardütschen, v. a. grępłować; czesać.

Karde, Kardendistel, f. grępla, szyszka folarska; szczotki.

Karfuntel, m. karbunkuł.

Karg, a. skąpy; ad. —o.

Kargen, v. n. skąpić.

Kargheit, f. skapstwo.

Kärglich, a skąpiuchny.

Karnieß, m. gzémsy, kornesy, cyga, fryga,

Kärpschen, n. karpik, karpię. [piętka.

Karpfen, m. karp.

Karpfenbrut, f. karpik na zarybek.

Karpfenbüring, m. nitkopletw.

Karre, f. Karren, m. kara, tacza, taczki.

Karren, m. wóz o dwu kolach, (bieda), karonka.

Karren, v. a. karować, taczkować, w ta-

Karrengauf, m. szkapa. [czkach robic.

Karrenlaufen, m. (g.) wozak.

Karenschreber, m. taczkarz.

Karenstraße, f. taczki.

Kärrner, m. karownik.

Karst, m. graca, motyka.

Kurten, v. a. gracować [kartaczować].

Kartatische, f. kartacz; mut —n schießen.

Kartatischen, a. kartaczowy.

Kartätschenbüchse, f. puszka kartaczowa.

Karte, f. karta; mapa; tilbtig —n spielen,

Karten, a. karciany. [ciąć w karty.

Karten, v. n. grad w karty; v. a kartować, u—; ukladac.

Kartenblatt, n. kartka.

Kartenbett, n. stawka.

Kartenhaus, n. domek z kart.

Kartenfünste, pl. sztuki kartami.

Kartenmacher, m. karciarz.

Kantenspiel, n. gra w karty.

Kartenspieler, m. karciarz, kartownik, szuler.

Kartenpieterlei, f. karciarstwo.

Kartenpielerin, f. karciarka.

Kartshaine, f. armata wielka.

Kartoffel, f. kartofel, kartofla, kartofelek, ziemniak, pérka, pantówka, bulwa.

Kartoffel-, a. kartoflany.

Kartoffelbranntwein, m. ziemniakówka.

Kartoffelsäute, f. zgorzelizna ziemniaków.

Kartoffelgrabemachline, f. kartoflarka

Kartoffelhade, f. kopacza [kowy.

Kartoffelnollenpitz, m. korzeniak ziemnia-

Kartoffelkraut, n. kartofliny, łęty.

Kartoffelteger, m. sadzownik do ziemniaków.

Kartoffelmüde, f. gniołnik.

Küscher, m. kaszéiz, klonia.

Küde, m. sér; — von siiger Milch, małdrzych.

Küjeartig, a. sérowaty.

Küefabrik, f. sérowarnia. [handel sérem.

Käschhandel, —kraun, —laden, m. sérnik,

Katz

410

Käsehändler, m. handlujący sérem.

Käsehaus, n. —kammer, f. sérnik.

Käsekorb, m. plecianka do suszenia séra.

Käseluchen, m. sérnik, placek z sérem.

Käselab, m. séizysko.

Käsemittbe, f. sérowiec, sérotoczek.

Käsepappel, f. slazik lesny.

Käsepresse, f. sérnik

Käsestoff, m. sérowiec, sérzeń.

Käsiicht, Käng, a. sérowy

Kastanie, f. kasztan

Kastantenbaum, m. kasztan.

Kastantenbraun, a. kasztanowaty; gniady.

Kächen, n. skrzyneczka, pudeleczko.

Kaste, f. kasta.

Kastelen, v. a martwić, u—; trapić, u—.

Kajteiung, f. umartwienie, utrapienie

Kasten, m. skrzynia, —nka; (am Milbrace) korcówka

Kastendamm, m. grodza skizyniowa.

Kastengebäse, n. skrzynkowy miech.

Kastengeist, m. kastowość.

Kastenkarre, f. okara.

Kastenmauer, f. mur odlewany.

Kastenrad, n. koło korcowkowe.

Kastenlanze, f. okraj.

Kastenzimmerung, f. kaszt, kasztowanie.

Katterell, n. radel

Katalog, m. katalog, spis.

Katalogisiren, v. a. spisywać.

Kataplasma, n. katapiazm, okładanka.

Kataplasmiren, v. a. kataplamowac

Katarbh, m. katar.

Katarbalsieber, n. gorączka katarowa.

Katarbalsisch, a. kataralny, katarowy.

Katechet, m. katechet

Katechisiren, v. a. katechotyzować.

Katechumen, m. katechizm.

Kategorie, f. kategorya.

Kategorisch, a. kategoryczny.

Kater, m. kot; (ł.) dziki kot, kozur.

Katheter, m. katedra.

Kathedralisch, a. katedralny. [dralny.

Katherralturche, f. katedra, kościół kate-

Katheter, m. kateter, moczociągg.

Käthner, m. budnik, chalupnik.

Katholik, m. katolik.

Katholizm, f. katoliczka.

Katholisch, a. katolicki.

Katholizism, m. katolicyzm

Katóptrik, f. katoptryka.

Kattun, m. perkalik.

Kattunen, a. perkalikowy.

Kächen, n. kocię, kotek, koteczka; kocianki (na wierzbach), bazia, owieczki.

Kich, Katßagen, v. r. bic się.

Kagbalgerei, f. bijatyka

Kaße, f. kotka; wilde —, žbik.

Kagen, a. koci.

Kajengeld, n. kocie zloto, mika, łyszezyk.

411

Kął

Kątenkerbel, m. mianik.

Kątenitee, m. kotka.

Kątenkraut, n. balidryan, kozlek, kocie ziele.

Kątenmaut, n. badyl, kocipysk, cichot, piaskowe, poziewnik.

Kątenmuntze, f. kocia mięta

Kątenmunt, f. kocia muzyka.

Kątenpfotben, pt. kocanki.

Kątenpulka, n. kocie siébro.

Kąbin, f. (l.) kotka dzika.

Kaunderwelsch, n. niezrozumiała, zepsuta mowa; — reden, ciapac.

Kauen, Kauen, v. n. zuwać, żuć.

fich Kauern, v. r. kuezną, kuezyć się.

Kauf, m. kupno.

Kaufbedingung, f. warunek sprzedaży.

Kaufbrief, m. kontrakt kupna, przetaxny.

Kaußen, v. a. kupń, kupować; viel —, na-

Käufer m. kupujacy kupiec. [kupić.

Kauffaßrer, m. dowódzea, właściciel okrętu kupieckiego.

Kauffahrteislette, f. flota kupiecka.

Kauffahrteischoff, n. okręt kupiecki.

Kaufhaus, m. bazar, goscinny dom, sklad towarów, przedżania.

Kaufherr, m. kupiec.

Kaufladen, m. kram, sklep kupiecki.

Kaufleute, pt. kupcy.

Kauflisch, a. kupny, przedajny; — an sich bringen, kupnem nabyć; — überlassen,

Kauflichkeit, f. przedajność. [przedać.

Kauflust, f. chęć kupna.

Kaufmann, m. kupiec.

Kaufmännisch, a. kupiecki.

Kaufmannshaft, f. kupiectwo; kupcy.

Kaufmannsdner, m. kupczyk.

Kaufmannsfran, f. kupcowa.

Kaufpreis, m. szacunek.

Kantbarisch, m. jazgarz, jaszcz, bodyan.

Kaule, f. wądot. [kijanka, palosz.

Kauffrosch, m. —quappe, f. żabie, —iątko,

Kaukopf, —kropf, m. głowacz.

Kauf, al. ledwie, ledwo, zaledwo.

Kautschuk, m. sprężnik.

Kauz, m. kauzjein, n. sowa, puszczyk; ein alter —, staruch, dziwak; ein reidiger

Kebchehe, f. nalożnictwo [—, bogacz.

Kebssmann, m. nalożnik.

Kebšweib, n. nalożnica. [nacki.

Kec, a. sinyły, zuchwaly, zuchowaty, ju-

Kecbeit, f. śmiałość, zuchwałość.

Kecuch, al. śmiele, zuchwale.

Kegel, m. kregiel; stożek; ein spüber —, ostrokat; (beim Pferde) podbarcze; der Hase macht einen —, (l.) kot staje na tylnych skokach.

Kegelbahn, f. kregielnia.

Kegelflachke, f. stózkowatósć.

Kegelschörmig, a. kregłowaty, kreglasty, ostrokręgielkowy, stozkowaty.

Rei

412

Kegellinie, f. parabola.

Kegeln, v. n. grać w kręgle

Kegelrad, m. ukośne kolo zehato, kątowe, z.

Kegelschnabel, m. czepiga.

Kegelschnitt, m. ostrokrag, ścięty ostroslup, przecięcie stożkowe

Kegelschub, —spiel, n. gra w kręgle.

Kehl, a. gardlany. [jątka.

Kehl. Stuhlbalken, m. podnosza; rozpora.

Kehlbalken, m. podgardlek, podozorze.

Kehlbuchstab, Kehltaut, m. głoska gardłowa.

Kehldecel, m. nakrywadelko.

Keble, f. gardło.

Keblen, v. a. rznąć w rówki.

Keblobeel, m. hebel wycinany, krajnikowy.

Keblooten, m. krtaniokrywka.

Kebloopsf. krtań, grdyka.

Kebloepspianidennuskel, f. nalewko-na-

krywkowy muszkuł

Kehbriemen, m. podgardle

Kehbrinne, f. lotok daszny.

Kehbparren, m. zlobiasta krokiew.

Kehbstoß, m. (g.) otoczyna.

Kehbjucht, f. zapalenie gardła.

Kehlung, f. krajnik.

Kehrbef, n. m. miotla, miotelka.

Kehrburjte, f. szczotka, szczoteczka.

Kehren, v. a. u—, zamiatać, —iesć; obra- cać, —ócić; zwracać, —ócić; sich an

etwa —, stósować się do czego.

Kehrer, m. u—, zamiatacz.

Kehrbeerd, m. pławnisko zamiatalne.

Kehricht, n. miotło, omieciny; śmiecie,

Kehrichtbalken, m. śmiecisko. [barłóg.

Kehrichtort, m. pomietlisko.

Kehrad, n. kierat, kolowrót konny.

Kehsche, f. odwrotna strona; nica.

Kehruanb, m. omieciny.

Kehrwisch, m. pomiołło.

Kehrzebent, m. wytyczna dziesięcina, wytycz.

Keifen, v. n. zrzędzie, gdyrać.

Keil, m. klin, klinik, języczek; —e, pt. baty, plagi

Keidamm, m. zawarcie oklinione.

Keiten, v. a. klinem łupać, zagłobić; wy- grzmocić, bić.

Keiter, m. kiernoz, odyniec; (l.) blociaz,

Keitförmig, a. klinowaty. [smolak,

Keitgeviel, n. (g) wieniec okliniony.

Keitbalken, m. dubelt

Keitbaue, f. kilor, śpieczak.

Keitpfledd, m. kliniec.

Keitsbrift, f. pismo klinowate.

Keitstieß, n. kawał klinowaty; działa

Keitziegeel, m. klinówka. [odtylcowe.

Keim, m. kiel, kielek; zaród, zarodek, za- wiażek; im — e erstichen, przydusić.

Keimen, v. n. puszeza kielki, kielkować; wszczynać się

413

Rei

Keimfähig, a. mogący kielkować.

Keimbaut, f. blona.

Keimbülle, f. nasiennia, powłoka nasienna.

Keimtnoten, m. zarodnik

Keumlappen, pl. grudki, listki zarodkowe.

Keimling, m. zarodek.

Keimloch, n. rajotworek.

Keimpflanze, f. zarodzina.

Keimpulver, n. przyplodeczek, wypustek.

Keimwarze, f. przypiepie

Keintzelle, f. zawiązkowa komórka.

Kern, Keine, Keiner, Keines, prp. żaden.

Keinertet, a. nijaki.

Keinercits, ad z żadnej strony, żadną miarą.

Keinmal, ad. nigdy, ani raz.

Kelch, m. kielich, kubek

Kelchblatt, n. obwija kielichowa.

Kelchblume, f. kielichowiec.

Kelchland, m. ognik, ognicha

Kelchform, a. kielichowaty

Kelle, f. kułnia; łyżka, warząchew.

Keller, m. piwnica, sklep.

Kellerassel, f. wilgotnik, stonoga.

Kellergesch, n. podziemie.

Kellerbals, m. przesłagwa, wilcze lyko; wawrzynek.

Kellerbalkalkaloid, n. wawrzynin.

Kellerhalomauerung, f. sklepienie prosto spuszczające się, szyjowe.

Kellerloch, n. otwór w piwnicy.

Kellermeister, m. piwniczy.

Kellerwurz, m —assel, f. stonóg; skórek.

Kelter, m. prasa, tłocznia.

Kelterhaus, m. deptalnia.

Ketfern, v. a. prasować, wyciskać, tłoczyć.

Keltertreter, Kelterer, m. łokarz

Kennbar, Kenntlich, a. co można poznać po czém.

Kennen, v. a. znać; — lernen, poznać, rozpoznawać, —nać; lernen, was nicht mehr existirt, zaznać.

Kenner, m. zawca.

Kenntniß, f. wiadomość, znajomość; in — sezen, uwiadomiać, —ic.

Kennung, f. czarne znaki na zębach końskich.

Kenneichen, n. godło; znamię, oznaka.

Kevern, v. a. na krzyż robić.

Kerbe, f. rów, karb: (im Leder) groszek.

Kerbeisen, n. karbowanka, karbownica.

Kerbel, m. blekotek, trybula, czechrzyca, sworzabek.

Kerbelrube, f. trybulka bulwiasta.

Kerben, v. a. karbować, na—, wyrzynać.

Kehrbolz, n. karb.

Kerse, f. owad

Kerstilthe, f. świężik.

Ketter, m. więzienie.

Kerfermeister, m. dozórca więzienia.

Kerfern, v. a. więzić.

Kerl, m. chlop; tüchtiger —, chwat.

Ket

414

Kermes, m. alkiermes, jagódka, —deczka; czerwiec.

Kern, m. ziarno, jądro; rdzeń, drzeń (drzewa); pestka (w owocach); treść, wybór: (1) geterres in Streifen geschnittenes Nalfletich oder Luder zum Füttern der Jagdbunde) ściółw ususzony

Kernbecher, —fresser, m. zia nojad, pestkogryz, grubodziób, grabolusk.

Kernfaser, f. włókno jądrowe.

Kernfett, a. (l.) żerny.

Kerngebäuse, n. komórka jądrek (jabłka), Kernaeund, a zdrowiuchny. [pucek.

Kernbaut, a. jędry.

Kernholz, n. osrodka, ośrodek.

Kernig, a. ziarnisty, dźewny, rdzenisty; jędryny, wyborny, treściwy; — werben, jędnieć; das —e, n jędrność.

Kernfäser, m. zatkalik.

Kernkapfel, f. ziarnezak.

Kernmasse, f. wasiennia.

Kernobst, n. owoc ziamowy.

Kernreißig, a. rdzennie popękany.

Kernschacht, f. futrówka, koszula.

Kernschuß, m. strzał rdzenny.

Kerntruppe, f. doborowe wojsko.

Kerze, f. świeca; geweihte —, gromica.

Kerzenbeerenstrauch, m. września.

Kerzengrabe, a. prosty jak świeca.

Kerzenkraut, n. knotnica, helmek.

Kerzteret, f. świecarnia.

Kessel, m. kociół; kotlina; (l.) legowisko zająca; zglębienie gdzie leżalo kilka macior.

Kesselbogen, m. linia koszykowa.

Kesseler, Kesselschlüger, —schmied, m. kotlarz.

Kesselfüder, m. naprawiacz kotłów.

Kesselbaken, m. hak kuchenny do zawieszenia kotła w kominie.

Kesseljagen, n. (l.) polowanie w oparka.

Kesselkncht, m. kotlowy. [nionój kniei.

Kesseltoch, n. kotlina.

Kesseln, v. a. (l.) die Sau Kesselt (bricht, wußt), maciora wyrzuca ziemię aby sobie usłać legowisko, lub ze wściekłości.

Kesselpaufen, pl. kotły; die — schlagen, bić w—.

Kesselschniede, f. kotlarnia, wygniatarnia,

Kesseltube, f. kotłownia.

Kesselwind, m. wiatr niestaly.

Kettchen, n. łancuszek.

Kette, f. łancuch, kajdany; osnowa, wątek; zbiór kur polnych, głuszców itd.; mił —n bebangen, łancuszny.

Kettel v. Kettchen.

Ketten, a łancuchowy. [związać.

Ketten, v. a. okuć w łancuchy, łancuchem

Kettenbrüde, f. most łancuchowy.

Kettenförmig, a. łancuchowaty.

Kettenglied, n. ogniwo.

415

Ket

Kin

416

Kettenhund, m. pies na uwięzi, lańcuchu,

Kettenkeraule, f. lańcusznica. [brzechun

Kettenkugel, pl. kule działowe śpięte
lańcuchami

Kettenrechnung, f. rachunek lańcuchowy,
regula wiązania

Kettenring, m. kolce.

Kettentant, n. lina lańcuchowa

Kettenzug, m. plecianka, plecieniec.

Kefer, m. kacerz, heretyk, odszczepieniec,
różnowierca

Kezerei, f. kacérstwo, herezya, heretyctwo,
odszczepieństwo, róžnowierstwo.

Kezigerericht, n. inkwizycya.

Keferin, f. kacerka, heretyczka

Keferisch, a. kacerski, heretycki, róžno-
wierzy; — weiden, heretyczeć.

Keuchen, v. n. sapas, ziajač, u—; dyszeć,

Keuchend, a. zadyszany. [dychać]

Keuchbusten, m. koklusz.

Keute, j. maczuga, pałka; mit einer —
bewaffnet, maczużny; udo, udziec, łopatka,
ćwiartka.

Keutensörmig, a. maczugowaty.

Keutenschwamm, m. goźdżianka.

Keuling, Küßling, Kersting, m. guszczon.

Keuch, a. czysty, wstydliwy, porządny.

Kießbaum, m. —lamt, n. niepokalanek,
baranek niewinny, wierzba włoska.

Keuschheit, f. czystość, wstydliwość.

Kibitz, m. czajka

Kibitzs, a. czajczy.

Kibitzbühme, f. korona szachownica

Kichererbse, r. cieciorka, ciecierzyca, groch

Kichern, v. n. chychotać się. [włoski].

Kicks, m. omyłka w rzucaniu, w grze
bilardowój.

Kicsen, v. a. mylić się, chybić.

Kieſenbrücke, f. strumieniowy minog, chrzą-
stkowiec.

Kiefer, m. szęźka, czeluść; skrzele, pl

Kiefer, (Föhre, Föhn) f. sosna, choja;
junge schlante —, chłąd; junge —, chojak.

Kiefern, a. sosnowy. [-ar, chojka.

Kieferntlattweide, f. grzebieniak borecznik.

Kiefernterfentäfer, m. sosnowiec. [chojniar.

Kieferngebolz, n. chojniak.

Kiefernbelz, n. sosnina, chojna

Kiefernbelzbarz, n. smol

Kiefernnadel, f. igliże, igliwie sosnowe.

Kiefernpäanner m. miernica-sosnówka; pa-
siennica-sosnówka; piędziówka-sosnowiec.

Kiefernwald, m. sosnowy las

Kiefer, f. fajerka do rozgrzewania nóg.

Kiel, m. pióro; — eines Schiffes, tram,
stępka. [wac]

Kieien v. n. pierzyć się, v a. okręt kilo.

Kieifrosch, m. głowaczka, kijanka, płaskonka

Kielholen, v. a dychtować, naprawiać dno
okrętu naumysłnie na bok położonego.

Kielrüdlen, m. wiosłowąż.

Kiemen, pl. dychawk.

Kiemendeckel, m. skrzele.

Kiemensfuß, m. nastięp

Kiemenmolch, m. dychawkowiec.

Kienbaum, m. sosna

Kienbrenner, —schweler, m. kopciarz.

Kienbrennofen m. piec sadzowy.

Kienfackel, f. pochodnia luczywna, smolnia.

Kienbolz, n. drzazga, łuczywo, smolak; —
aueschneiden, slachować.

Kienig, a. łuczywisty.

Kienöt, n. roztworzec drzazgowy.

Kiemuß, m. sadze, pl.

Kies. Kießsland, m żwir, szaber, drząstwo,
dzierstwo, dziarń.

Kiesz, a żwirowy [krzemyk.

Kiesel, Kieselstein, m. głaz, krzemien,

Kiesetz, a krzemienny.

Kieselattig, a. głazowaty.

Kieselboden, m. krzemienica.

Kieseleisenstein, m ruda ziemia.

Kieselerde, f. krzemionka, szczuk.

Kieselguhr, —finter, —tuff, m. mulek krze-
mieny, naciek.

Kieseltalt, m. wapień krzemienny.

Kieselfupfer, n. zieleń miedzi

Kieseltenen, pl. budy krzemieniste.

Kieselschlefer, m. lupek krzemienny.

Kieselspath, m. albit.

Kieselstoff, m. krzem. [węglan cynku.

Kieselzinterz, m. galman, ruda cynkowa,

Kiesgräberei, f. żwirarnia.

Kiesig, a. żwirowaty, krzemieniasty, krze-
mienisty, szezerkowaty, dziarstwisty.

Kieze, f. kotka.

Kieltefel, n. teresære.

Kime, f. wątory [wrzynać].

Kimmen, v a nacinać, nakarbować, wątory.

Kintd, n. (gang Kleincs) niemowlę; dziecię,
dziecko, dzieciak, dzieciina; Kinder, pl.
dziatwa; liebe Kinder, dziatki.

Kinderbette, n. polog

Kinderbesserin, f. poloznica

Kinderball, m. bal dziecienny.

Kinderbattern, pl. ospa, ospica.

Kinderbrei, m papka.

Kinderlei, f. Kinderpessen, pl. dzieciństwo.

Kinderfran, f. piastunka.

Kinderfreund, m. przyjaciel dzieci.

Kinderhane, —mule, f. czapeczka.

Kinderklapper, f. grzechotka.

Kinderleber, pl. dzieciinne ubiorki.

Kinderlebre, f. katechizacja.

Kinderleicht, a. Lattuchny; czego można,
się łatwo nauczyc

Kinderlees, a. bezdzietny.

Kinderlosigkeit, f. bezdzietně sć.

Kindermärchen, n. piastunka.

Kindermerd, m. dzieciobójstwo

423

Klo

stukać, trzepać, tluc (len); błnn, bwełt, —, rozklepać

Klopfen, n. stuk; pukanie itd.

Klopfer, m. mlotek, klepadło; pukacz.

Klopffechter, m. zapaśnik.

Klopffleisch, n. zrazy.

Klopfbengst, m. wałach

Klopfbolz, n. kijanka, ławeczka.

Klopf-, Klapper-, Streif-, Treibjagb, f. polowanie, na którym poganiacze i psy spędząją zwierzęję.

Klepsfange, f. pobijak.

Klöppelarbeit, f. węzelek.

Stöppeln, v. a. dziérgać; Spitzen —, koronki robić.

Stöpperbammer, m. mlot kliprowy.

Stöppen, v. a. klepać, kliprować.

Stöpperlein, f. koronkarka.

Kloppfäge, f. piła klodowa.

Klopß, m. siekanka kulista.

Kloß, m. była; kluska; gefüllter —, pirog.

Kloßchen, n. kluseczka.

Kleßig, a. lepki, mączysty, niewypieczony.

Kloster, n. klasztor. [ciszek.

Klosterbruder, m. klasztornik, laik, bra-

Klosterfranf. —jungfrau, —schwester, f. za-

Klostergang, m. korytarz. [konnica.

Klostergeißliце, m. zakonnik.

Klostergeißbte, n. słub zakonny.

Klösterlich, a. klasztorny, zakonniczy.

Klosterordnung, —zucht, f. reguła, karność

Klosterzwang, m. klauzura. [zakonna.

Kloß, a. kloc; balwan; pniak, śniat.

Kloßbente, f. barc, bartne, dzianek, dzianka.

Klebholz v. Stempel.

Kliffst. f. rozpadlina, otchłań, dól, szczerbina; wielki przestwór, rozdział.

Klifzig, a. rozpadlisty, przerwisty.

Klug, a. mądry, roztropny; ad. mądrze, roztropnie; — werden, mądrzeć, z—; id kann daraus nicht — werden, tego nie rozumiem, niepojmuję.

Kliffelei, f. mědrkowanie, szpéranie.

Klifgehn, v. n. mědrkować, szpérać, rozumować.

Klugheit, f. mądosć, roztropnosć.

Kliffler, Klittling, m. mądral, mědrek, mědroszek.

Klittlich, ad. mądże, roztropnie.

Klümpchen, n. bityka.

Klumpen, m. bryla, kłab, balwan, buła.

Klumpenförmig, a. bryłowaty.

Klimper, m. gruzolek.

Klimperig, a. gruzłowaty, sękaty, brylasty.

Kliften, Kliftpen, v. n. gruzłowacieć, w gruzolki się obrócić.

Klumpfisch, m. płaskosz.

Klumpfuß, m. noga nieksztaltna, krzywa,

Klunler, m. lachman. [szpotawosć.

Kluntermuß, m. zacierki.

Kne

424

Kluppe, f. leszczotka.

Kluppen, v. a. kleśnić, kleszczyć.

Klüße, f. dziury po burtach doliny kotwiklystier, n. enema. [cznéj.

Klystieren, v. a. dać enemę.

Klystierspriże, f. szprycą do enemy

Knäbchen, —lein, n. chłopię, —piątko,

chłopczyna, —yk, malec, pacholę, —łatko.

Knabe, m. chlopiec; guter —, chłopczyna.

Knabenalter, n. wiek chłopięcy, chłopięctwo.

Knabenkraut, n. storezyk; dwulistnik, lisie jajka, nocny cień.

Knack, Knacks, m. trzask.

Knacken, v. n. trzeszczać; trzaskać, chrupać, łoskotać

Knackwurst, f. kiełbaska wędzona.

Knagge, f. pizypuśnica.

Knall, m. huk, puk, łomot, łoskot, trzask.

Knallbitche, f. pukawka

Knalleffekt, m. teatralność.

Knallen, v. n. hukać, huczeć, pukać, trzaskać, —snąć; pękać, —nąć.

Knallgelb, n. złoto trzeszczące

Knallsüber, n. srebro trzeszczące, piorunnu.

Knapp, a. skąpy; ciasny [jące.

Knappe, m. giermek, pacholę, wyrostek.

Knappendienst, m. giermkowstwo.

Knappschaft, f. górnicy.

Kmarre, f. grzechotka.

Kmarren, v. n. skrzypieć; chrobotać, chwie-Kmarrend, a. skrzypliwy. [rutać.

Knafter, m. kanaster; alter —, człowiek staréj daty, kulfan, bzdyk, stary strych.

Knafterbart v. alter Knaster.

Knaftert, v. n. iskrzyć się.

Knaue!, Knäue!, m. kłab, klebek, zakręt; czerwiec, v. Knorrich.

Knäuesförmig, a. klebowaty

Knäuen, v. a. zwijać na klebek z motka; sich — v. r. klebić się.

Knauf, m. guz, galka; makowica, głowica.

Knauflraa, n. trawa kupkowa, kupkówka, niestrawa, bluj.

Knaupeln, v. n. gryźć (kromkę chleba).

Knauser, m. sknéra, skąpiec, żminda, kutwa

Knauserlei, f. sknérstwo, skępstwo, kutowiarstwo, żmindactwo.

Knauserig, a. skmérowaty, skąpy

Knauserin, f. skąpica.

Knebel, m. krępulec, przetyczka.

Knebelbart, m. wąs sumiasty, wąsisko.

Knecht, m. parobek, parobczak; służalec; niewolnik; aſſ — dienen, parobkować.

Knechten, v. a. ujarzmić.

Knechtigung, f. ujarzmienie.

Knechtisch, a służalczy, niewolniczy; —eſ Wesen służalczość, służalstwo.

Knechtshaft, f. niewola, niewolnictwo.

Kneif, m. gnyp.

443

Kilm

Kilmmelbranuntwein, m. kminkówka, karolkówka.

Kilmmelweizen, m. omar.

Kummer, m. zmartwienie, frasunek, kłopot, zgryzota, troska, mól; — verursachen, martwić, frasować kogo.

Kummerer, m. (ł.) ranny jeleń.

Kummerlich, a. biędny, nędzny, mizerny.

Kummerling, m. jądrko ogórkowe.

Kummerlos, a. bez kłopotów, spokojny.

Kummern, v. n. troszeczyć, obchodzić; martwić; sięh —, troszeczyć, kłopotać, martwić

Kümmerniß, n. v. Kummer. [się, dbać.

Kummervoll, a. frasobliwy, kłopotliwy, zakłopotany, zmartwiony.

Kummet, m. chomąt, —to.

Kummetbörner, pl. łubki. [szelnik.

Kummettette, f. łancuch u chomąta, na-

Kumpf, Kumpfen, m. cówkował.

Kund, a. znany, wiadomy; einem — geben, orędować komu, — thun, oznajmie; — machen, ogłaszać, —łosić, obwieścić.

Kundbar, a. jawny, wiadomy.

Kundbarkeit, f. jawnosć.

Kunde, f. wiadomość.

Kunde, Kundutann, m. ten, co u kogo
zwyk kupować.

Kundgebung, f. demonstracja.

Kunbig, a. świadomy, biegły.

Kundmacher, m. orędownik.

Kundmachung, f. ogłoszenie, uwiadomienie, obwieszczenie.

Kunbschaft, f. znajomość; kupowanie od jednego kupca; er hat eine gute —, wielu od niego kupuje; wywiad, zwiady; zaswiadczenie, świadectwo, list świadeczny.

Kunbschafter, m. szpieg.

Kunbschaftsposten, m. podsluchy.

Künftig, a. przyszły; —, —hin, ad. na przyszłość, nadal.

Kunkel, f. kądziel.

Kunst, f. kunszt, sztuka; die schwarze —, czary; die Künste, kunszta.

Kunstausbruch, m. wyraz techniczny.

Kunstdrehsler, m. tokarz misterne wyra-
biający przedmioty.

Künstelei, f. sztuczność; przesadzona wy-
torność; kunsztowna robota.

Künsten, v. a. kunsztownie co robić, mi-
strzować.

Kunstfalle, f. (g.) dzwon, zaczepnik

Kunstfleiß, m. przemysł [kształcony.

Kunstgärtner, m. ogrodnik naukowo wy-
Kunstgerecht, a. techniczny, stósowny do

prawideł (sztuki, nauki).
Kunstgestänge, n. (g.) zjedźałnia.

Kunstgriff, m. fortel. sztuczka, sposobek, obrót.

Kunsthändler, m. przedawający ryciny, obrazy i inne dziela sztuki.

Kup

444

Kunstkanmer, f. gabinet wyrobów sztucznych,
zbiór przedmiotów miernej roboty.

Künstler, m. artysta, kunsztmistrz, sztu-
Künftlerin, f. artystka. [kmistrz.

Künftlerisch, a. artystyczny; das —e, arty-
styczność.

Künftlich, a. sztuczny, przyprawny.

Künftlichkeit, f. sztuczność

Kunstmäßig, ad. stósownie do prawideł

Kunstmeister, m. rurmistır. [sztuki.

Kunstrak, n. koło rurmusowe.

Kunstregelichre, Kunstsprache, f. technika.

Kunstreich, a. kunsztowny, sztuczny.

Kunstreiter, m. jeździec wyrabiający sztuki na koniach.

Kunstrichter, m. krytyk, estetyk.

Kunststraße, f. droga zwirowana.

Künftstück, n. sztuka.

Kunsttischer, m. stolarz, wyrabiający misterne rzeczy, hebanista.

Kunstverständige, m. technik, znawca sztuk.

Kunstwerk, n. dzieło sztuki.

Kunstwort, n. wyraz techniczny.

Kunstzeug, n. kolankowy drążek.

Küpe, f. kadź, beezka

Kupeliren, n. kupelacya.

Kupelosen, m. kupolak, kupolowy piec.

Kupelungscheibe, f. wychwyt.

Kupelungzapfen, pl. wrzeciona kolek zeba-

Küper, m. piwniczy. [tych.

Küpfel, n. rogal.

Kupfer, n. miedź; Gaar—, Rossetten—,
Spleißl, miedź czysta; hammergaares —,
rafinowana kowalna m.; von — gegoffen,
miedziolity.

Kupferasche, f. —braun, n. miedziana mąka.

Kupferbergwerf, n. kopalnia miedzi.

Kupferblau, n. błękitnokrusz, węglan miedzi.

Kupferbleiglanz, m. miedziano-olowiany

Kupferblende, f. tennantyt. [błyszez

Kupferdraht, m. drót miedziany.

Kupferdrucker, m. drukarz miedziorytów.

Kupferetz, n. ruda miedziana, miedniak
brübiges, erbiges —, miedzianka.

Kupferfahleiz, n. szaromiedniak.

Kupfergeised, n. miedziaki, koprowina.

Kupfergeschirr, n. miedziak.

Kupfergesicht, n. trędowacina.

Kupferglanz, m. błyszez miedzi.

Kupfergrüin, n. zielonokrusz.

Kupferhaltig, a. miedziorodny.

Kupferig, a. miedzisty; — im Gesicht,

Kupferkies, m. żółtokrusz. [trędowaty

Kupferkazur, n. błękit miedzi.

Kupfern, a. miedziany.

Kupfernickel, m. miedziokrusz, nikielun.

Kupferplatte, f. blacha miedzi.

Kupferreich, a. miedźny, obfitujący w miedź

Kupferroßt, m. śniedź.

467

Lie

Lieber, ad. raczój; — haben, — wollen, woleć.

Liebesangelegenheit, f. milostka.

Liebevapfel, m. pomidor.

Liebeblicb, m. spojzenie milosłne; einen — zuwesen rzcucie okiem pełnym milości.

Liebebrieſ, m. słodki, milosłny bilecik.

Liebesdienſt, m. przystuga dla milości
wyswiadźona.

Liebesctiirung, f. oswiadeczenie milości.

Liebeagdicht, n. piesń milosna.

Liebeag schichte, f. romans, historya milostek.

Liebeaggett, m. bozek milości.

Liebeagöttin, f. bogini miloſci.

Liebeagras, n. prostnica.

Liebesbandel, m. milostka, sprawka milosna.

Liebesmabt, n. wieczerza pańska.

Liebeepaar, n. kochankowie, kochanek i
kochanka

Liebespein, f. udrečzenie milosłne.

Liebestrant, m. trunek milości, czary.

Liebeswerk, n. uczynek milosierdzia.

Liebetrunken, a. milosłny, rozkochany.

Liebevoll, a. milosłny, uprzejmy.

Liegegewinnen, v. a. po-, ukochać; polubić;
n-, zamilować; upodobać sobie.

Liebhaber, m. kochanek; milosnik (nauk, muzyki), lubownik, amator.

Liebhaberei, f. upodobanie

[torka.

Liebhaberin, f. milosnica, lubownica, ama-

Liebhabertheater n. teatr amatorski

Liebkeſen, v. a. glaskać, karesować, pieśćć,
cackać, umiżgać się

Liebkoſung, f. karesa, pieszczota, cacanka,
umizg. przywdzięk.

Lieblich, a. wdzięczny, mily, przyjemny,
słodki, miluchny, milutki; — tłum, wdzię-
ceći się.

Lieblichkeit, f. przyjemność, słodkość, wzięć.

Liebling, m. ulubieniec, ulubiony

Lieblingſfarbe, f. ulubiony kolor

Lieblos, a. nieużyty, nieczuły, oziębły.

Lieblosigkeit, f. nieuzytose, nieczulosć,
oziębłość.

Liebreich, a. milosierny, łaskawy, uprzejmy,
mily, mileńki, miluchny.

Liebreiz, m. powabność, wziędźk.

Liebreizend, a. powabny, pełen wzięćków.

Liebschaft, f. milostka.

Liebste, m. kochanek, luby; f. kochanka,
luba. pr. najmilszy.

Liebſtoſel, n. lubszczyk

Lied, n. piesń śpiew.

Lieder, n. piosnka, piosneczka, śpiewka.

Lieberbuch, n. piesnioksiąg

Lieberbichter, m. poeta, lirnik, piesniarz.

Lieberbittung, f. piesniarstwo.

Lieberlich a hultyski, lajdački, rozpustny;
der — e Mienſch, birbant, hultaj, lajdak;
—es Gefneet, hultajstwo, lajdactwo; —

ſein, bin bantować, hultaić, lajdaezyć się;
— werden, rozhultaić, rozpuścić się.

Lieberlichkeit, f. rozpusta, birbanterya.

Lieferant, m. dostawca, —wiciel, liwerant.

Liefern, v. a. dostarczać, —yć; dostawiać,
—ic; wydawać, —dać. [zeszyt.

Lieferung, f. dostawa, liwerunek; po—,

Lieferungschein, m. kwit, rewers.

Liegen, v. n. leżeć; zu — pflegen. legać;
— lassen, zostawić, porzucić; ins —
kommen, rozleżeć się; — bleiben, doleżeć
się, zostać (na miejscu), poledz; bis zu
einer gewissen — bleiben, poleżeć; durch
langes — verberben, zle eć się; einem in
den Ohren — (mit etwas), głowę komu
suszyć, naprzykrzyć się komu; — v. i.
es liegt mir daran, o to mi chodzi, idzie;
es liegt nur an ihm, zależy tylko od
niego; — ibm sehr am Herzen, bierze to
do serca, mocno się tém zajmuje; —
ganz außerhalb ſemes Bereiche, to nie
wehodzi w zakres jego działań; — mir
auf der Brust, dolega mię co na piersiach;
— mir in allen Stücken, wszędzie mię
dolega; — am Tage, rzeź jasna.

Liegend, a. leżący; rozłożony; —e Gatei,
nieruchomości.

Liegenschaft, f. nierzuchomość.

Liepsfund, n. furt okrętowy.

Liesegras, n. tymotka, brzanka, ber, trawa
s Tymoteusza

Lieutenant, m. porucznik

Lieutenantſtelle, f. porucznikowstwo.

Liqua, f. brzegolag.

Liquister, m. ligustr.

Lilafarbe, f. lila.

Lilie, f. lilija.

Litienfarben, a. lilijowy.

Litientbier, n. pokwit.

Limenade, f. limonada.

[czysta.

Limenone, Limonie, f. limonia, cytryna so-

Limonienbaum, m. drzewo cytrynowe.

Linde, f. Lindenbaum, m. lipa.

Linden, a. lipowy.

Lindenbаст, m. lyko.

Lindenbliſthe, f. kwiat lipowy.

Lindenbarz, n. liposok.

Lindenholz, —gebölz, n. lipina

Lindenſpinner, m. miernik, karaczonowiec.

Linden, v. a. łagodzić; ulżywać, —yć,
uśmierzać, —yć, folgować

Linderung, f. ulga, folga, ulżenie; — der
Metenschreiben, szczelnienie kręgu tłoka.

Limeal, n. linia.

Lumie, f. linia.

Linienblatt, n. transparent.

Linienchuß, n. okręt liniowy.

Linieintruppen, pl. wojsko liniowe, stale.

Linienzieher, m. pioro do liniowania papieru.

Lin

468

475

Luſt

Luſtspringer, m. skoczek, miętelnik.
Luſtsprung, m. skok, kozioler.
Luſtstein, m. aerolit, meteorolit.
Luſtstreich, m. zamach próżny.
Luſtjtrömung, f. prąd powietrzny.
Luſtwurzel, f. korzeń nadpowietrzny.
Luſtjug, m. pizwiew; ein dem —e auß-
gesetzter Ort, wybuch.
Lug, m. obłuda; (I) (Bärenlager) dom.
Luge, f. klamstwo, Igarstwo.
Lugen, v. n. czatować, czychać na co.
Lügen, v. n. klamać, Igar.
Lugenhaft, a. klamliwy, Igarski.
Lügengraftfeket, f. Igarstwo, klamliwość.
Ligner, m. klameca, Igarz.
Lügnerin, f. Igarka, klamezyna.
Luſke, f. luka, szpara.
Lumme, f. nużyk
Lümmel, m. prostak, rura, nieokrzesany
Lump, m. gaigan, szuja [człowiek].
Lümpchen, n. łafalek.
Lumpen, m gaigan; łachman, szmata; odrapaniny.
Lumpengeld, n. bezcen, marne pińiądze.
Lumpengefindel, —pad, —voll. n. hultajstwo,
gaiganistwo, szubrawstwo, talałajstwo, ho-
lota, chalastra.
Lumpenferl, m gaigan, łajdak, szubrawiee,
odrapaniec, łachmaniec.
Lumpenpapier, n. szmaciany papiér.
Lumpenfammler, m. zbieracz gaiganów,
gaiganiarz. [ehmanka.
Lumpemweiß, n. gaiganka, łajdaczka, ta-
Lumpenzucker, m. cukier ordynaryjny.
Lumperci, f. gaiganistwo; bagatela.
Lumpicht, a. gaiganński, obdarty, obszarpany;
bzdurny; brudno skawy
Lumpig, a lichy; nikczemny.
Lunge, f. pluca.
Lungen-, a. płucowy.
Lungenblume, f. goryczka płucowa.
Lungenbraten, f. pieczeń z połędwicy.
Lungenentziindung, f. zapalenie płuc.
Lungenſlechte, f. porost płucnik, islandzki
mech.
Lungengeſchwiir, n. wrzód na płucach.
Lungenkraut, n. płucnik, gwiazdosz, mio-
dunka.
Lungenmoos, n. łatnica płucowa.
Lungenmuß, n. siekanka z płucek.
Lungenfucht, f. suchoty.
Lungenfüchtig, a. suchotny; der —e, m.
suchotnik; die —e, suchotniczka.
Lungern, v. n. włóćzyć się.
Lünje, f. Ion w osi.
Lunte, f. lont, knot; (L.) lisi ogon; er roch
—, zwąchnął piżmo nosem.
Lupe, f. lupa, soczewka powiększająca.
Lupine, f. wilczyn, lubin.
Luppe, f. (g.) oplawek.

Lyſi

476

Luppen, m. (g.) lupa, szerbel.
Luppenseuer, m. dymarka.
Luppensfrischarbeit, f. dymarstwo.
Luppennachen, n. (g.) targanie.
Luppennüßle, f. gniecalnia obrotowa.
Luppenschmelzer, m. dymarz
Luppenvatzer, n. pudlarskio walce.
Lurche, pl. gady, plazy.
Lüſchke, f. kobialka.
Luſer, Lessen, pl. (I.) uszy jeleni, sarn.
Lußteck, m. lusnia.
Luſt, f. chęć, ochota; finntiche —, chuc;
die — zu etwas verlieren, odechcieć się
czego; es hat zu nichts —, niezego mu
sie niechce.
Luſtbarteit, f. uciecha, zabawa.
Luſtchen, n. chętka. [czego.
Lüſten, Lüſtern, v. 1. łakomić; zachcieć się
Lüſtern, a łakomy, pożądliwy; —er Mensch,
lakomiec.
Lüſternheit, f. łakomstwo, pożądliwość.
Luſtaßert, f. przejażdżka. [żądza.
Lusthaus, n. altanka.
Lusthütte, f. powietka.
Luſtig, a. ochoczy; wesoly; pocieszny, za-
bawny; skoczny (taniec); — und vergniigt,
wesoluchny, huczny; sich — machen, hulać
sobie; sich über einen — machen, drwić,
kpić, naigrawać z kogo; recht — werben,
rozochocić, rozigrać się; — e Erzählung,
dykteryjka.
Luſtigkeit, f. wesolść.
Luſtreise, f. podróż dla zabawy.
Luſtschloß, m. zamek.
Luſtseuche, f. wenerya.
Luſtspiel, —stüd, n. komedia.
Luſtspielbichter, m. komedyopis.
Luſtwäldchen, n. lasek, gaik, park.
Luſtmandeln, v. n. przechadzać się.
Luſtheraner, m. luteranin.
Luſtheranerin, f. luteranka.
Luſtherich, a. luterski.
Luſterbhum, n. luteranizm.
Luſchen, v. a. smoktać.
Luſcher, m. smoczek.
Luxuriös, a. zbytkowny.
Luxus, m. zbytek, przepych; — treißen,
zbytkować.
Luzerne, f. dziecielina, koniczyna błekitna,
slimacza, koziornożec; v. Schneckenllee.
Lypniß, f. firletka japońska, płomieńczyk,
smołka.
Lymphatisch, a. limfatyczny.
Lymphie, f. limfa.
Lypra, f. lira.
Lyrif, f. liryka.
Lyrifter, m. liryk.
Lyrisch, a. liryczny; —e Dichtung, liry-
cznosć.
Lysimachic, f. bazanowiec.

491

Mel

olszawnik, starodub; schwarzę —, krucze ziele, jorzmianka większa.

Melancholic f. melancholia.

Melancholiter, m. melancholik.

Melancholtisch a. melancholiczny.

Melasse, f. melas

Melbe, f. lebioda, łoboda; kleine —, kamosa, gęsia stopa; antuffische —, rzechlin

Melten, v. a. donosić, —nieść; oznajmiać, —ić; uwiadamiać, —omić; sich —, v. r. zgłaszać, —osić się do ...; opowiadać, —edzieć się komu; sich — lassen, kazać się opowiedzieć.

Melung, f. doniesienie, uwiadomienie.

Meliren, v. a. mieszać.

Melisse f. melisa, rojownik.

Mell-, a. dojna.

Mellen, v. a. doic.

Mellen, n. dój, wy dój.

Melteret, f. dojenie.

Metternt, f. dojka.

Melttaß, n. —geite, f. dojnica, szkopiec,

Meltkub, f. dojna krowa. [szkopek.

Meltstube, f. dojnik.

Melodie, f. melodya, nota.

Melodisch, a. melodyczny.

Melone f. melon.

Melonenbaum, m. melonowiec, figowiec własiewy.

Melonenbeet, n. inspekt na melony.

Melonenfern. m. jądrko, nasienie melonowe.

Melonenfürbig, m. bania melonowa, mitra.

Melonenqualle, m. dręcz.

Memme, f. kuroploch, tehórz, baba.

Memoiren, pl. pamiętniki.

Menage, f. gospodarstwo.

Menagerie, f. menażeja, zwierzętarnia.

Menakeisenfien m. tytanian żelaza.

Menace f. mnóstwo, tłum, mnogość; eine schwere —, co niemiara.

Mengelwurz, f. kędziorzawy szczał.

Mengen, v. a. mieszać; sich in etwas —, wmięszać, wtrącić się w co.

Mengsutter, n. mieszanka.

Mengsel, n. miészanina, pomieszek.

Mennig, m. minija, czerwień ołowna, niedokwas drugi ołowiu.

Mensch, m. człowiek; die —en, ludzie.

Mensch, n. dziewka, flądra, kobiecisko.

Menschen-, a. człowieczy.

Menschenalter, n. wiek.

Menschenfeind, m. mizantrop, odludek.

Menschenfeindlich, a. mizantropiczny.

Menschenfresser, m. ludożerca.

Menschenfresserei, f. ludożerstwo.

Menschenfr. und, m. filantrop, przyjaciół ludzkości.

Menschenfreundin, f. przyjaciółka ludzkości.

Menschenfreundlich, a. ludzki.

Menschenfreundlichkeit, f. ludzkość.

Mef

492

Menschengedenken, seit —, od niepamiętnych czasów. [ludzki.

Menschengeschlecht, n. plemię ludzkie, 100

Menschengewißl. n. zgromadność; ścisk.

Menschenhandel, m. ludokupstwo

Menschenhaft, m. nienawisć ludzi.

Menschenjäger, m. ludowiewec.

Menschenlind, n. człowiek, dusza.

Menschenkoth, m. gówno. [mieszkały.

Menschenleer, a. bez—, odludny, nieza-
Menschenleere, f. bez—, odludność.

Menschenliebe, f. filantropia, milość ludzkości.

Menschenmöglich, ad. o ile w mocy ludzkiej.

Menschenopfer, n. ofiara z ludzi.

Menschenraub, m. ludokradzsto.

Menschenräuber, m. ludokradzea.

Menschenheit, f. odludność.

Menschenkneu, a. stroniący od ludzi; der
die —, m. odludek.

Menschenwunder, m. zdzierca, drapieżca.

Menschenichtag, m. rasa ludzi.

Menschenverläufer, m. ludokupiec.

Menschenverstand, m. rozum ludzki; der
gemeine —, chłopski, prosty rozum.

Menschenwerk, n. dzielo ludzkie.

Menschbet, f. ludzkość.

Menschlein, n. człowieczek.

Menichtich, a. ludzki; człowieczy; die —
natur, człowieczeństwo; es ist —, to po

Menschwerdung, f. wcielenie. [ludzku.

Menstruation, f. miesiączka.

Mensur, f. miara; plac do pojedynku; auf
die — gehen pojedynkować się.

Menuett, n. menuet.

Mergel, m. margiel, glej.

Mergelartig, a. marglowaty, glejowaty.

Mergelgrube, f. marglarnia.

Mergeln. v. a. gnoić rolę marglem, marglo-

Mergelschiefer, m. lupek marglowy. [wac'.

Meridian v. Mittagfreitag.

Merk, m. marek, amonek, śnitka.

Merkfen, v. a. miarkować; czuć; postrzegać,
—edz; auf etwas —, uwagę mieć zwró-
coną na co, uważać na co; sich etwas —,
spamiętać; zanotować, zapisywać, —sać;
w pamięci zachować; nichts — lassen,
ukrywać, —yć; niewyjawiać, —ić.

Merklich, a. znaczny

Merkmal, n. cecha, oznaka, znak.

Merkur, m. merkuryusz, żywe śróbro.

Mertualisch, a merkuryalny

Mertualistische, f. szara maść

Merkwürdig, a. znakomity. pamięci godny, osobliwy; —gerweise, ad. osobliwszém zdarzeniem. [widzeni.

Merkwürdigkeit, f. osobliwość, rzecz godna

Merkzeichen, n. oznaka, wskazówka.

Merkle, f. kos; v. Amsel.

Meiserich, m. barwien wonna: wątrobne, gwiazdoste ziele.

495

Mie

Min

496

Miesmuſchel, f. kosmatyk, małgiew, omulka.
Miete, f. sćrowiec.
Mieſtcontract, m. kontrakt najmu.
Miethe, f. Mietgeſd, n. komorne.
Mieſhen, v. a. najmować, —jąć; godzić, u—.
Mieſher, m. lokator.
Mieſherin, f. lokatorka.
Mieſkutſche, f. kareta, powóz do najęcia.
Mieſbleute, pl. lokatorzy, komornicy.
Mieſtung, m. najemnik, zaciężnik.
Mieſtbmann, m. komornik.
Mieſto-, a. najemny, zaciężny.
Mieſtoſeldat, m. za iężnik.
Mieſtbruppen, pl. wojsko zaciężne.
Mieſtweise, ad. najemnie.
Mieſtzing, m. komorne.
Mieſt, f. kina.
Migane, f. migiena.
[bnowidz.
Mikuskep, n. szkło powiększające, dro-
Mikroſtopisch, a. mikroskopiczny.
Mitan, m. scharzbrauner, kania czaina.
Milde, f. mól, mólik, roztocz przywłosny.
Mildig, a. pelen mólików.
Mild, f. mleko; mlecz (u ryb).
Mildz-, a. młéczny.
Mildhader, f. naczynie młéczowe.
Mildhanjammung, —staung, f. zastój
mléczny
Mildhanjalt, f. zakład młéczny.
Mildhartig, a. młéczkowaty, młéczasty.
Mildbart, m. śpiezak, młodziënčyk,
okrzos; mech.
Mildbaum, m. młékowiec.
Mildſtume, f. młécznica, krzyżownica.
Mildbrei, m. papka z młéka.
Mildbruder, m. spółwychowanie, jedno-
Mildcur, f. kunacya młéczna. [młécznik.
Mildbergiebigkeit, f. —reichtsum, m. młéko-
dajność, młéczność.
Mildfarbig, a. młeczysty.
Mildfaß, n. skopek.
Mildſieber, n. gorączka pokarmowa.
Mildſuß, m. młékotok.
Mildfrau, —händlerin, f. —mädchen, n.
—magd, f. —weiſ, n. młéczarka.
Mildhaar, n. meszek.
Mildharnen, m. młékomocz.
Mildgebend, a. młékodajny.
Mildig, a. młéczysty, młéczny; — werden,
Mildhannier, f. młéczania. [mlecznieć.
Mildhraut, n. młécznik.
Mildhub, f. krowa dojna.
Mildmäbnte, f. chleb z młékiem.
Mildmann, m. młéczarz.
Mildmesser, m. młékomierz.
Mildner, m. młéczak.
Mildpächter, m. pacheiarz.
Mildpächterin, f. pacheiarka.
Mildpetersſtie, f. zębownik, olszeniec,
olesnik, opich leśny łopizwy.

Mildpumpe, f. młókościąg, pompka do
seiagania młóka z nabiegłych piersi.
Mildrahm, m. śmietana.
Mildreich, a. młéczny.
Mildſaft, m. sok młéczny, pokarmnik,
miazga; in — berwandeń, miazgować.
Mildjaſtpfanze, f. młécz psi, swini;
ostomłécz.
Mildjäure, f. kwas młéczny.
Mildſhorf, m. ogmipioń, strupień.
Mildſchwamm, m. młéczaj; rothbrauner
—, bedla ruda.
Mildjewieder, f. spółwychowanica.
Mildſpeife, f. młéczywo, postna, młéczna
Mildjtern, m. młéczak. [potrawa.
Mildjtern, m. śniedek.
Mildjtraße, f. droga młéczna.
Mildjraßenjtern, m. mglawidla.
Mildjuppe, f. polówka z młóka.
Mildtach, n. cedzidło.
Mildoverhärtung, f. zapłażenie młóka.
Mildvermuchtend, a. młékotratny.
Mildwaate, f. —werf, n. młéczywo, nabiał.
Mildweiß, a. bieluchny.
Mildzaßn, m. najpierszy ząb, młócznik.
Milde, a. lagodny, miękki; — 3 Geſtein,
lupkie; — werden, lagodnieć, zmiękezoć.
Milde, f. lagodność, miękkosć.
Mildern, v. a. lagodzić, z—, umiarkować.
Mildering, f. złagodzenie; — der Kriftalle,
skinowanie mineralów.
Mildherzig, a. milosierny.
Mildherzigkeit, f. milosierdzie.
Mildreich, a. pelen milosierdzia, szczodro-
Mildtbätig, a. dobroczynny. [bliwy.
Mildtbätigkeit, f. dobroczynosć.
Militär, n. wojsko.
Militärz-, a. wojskowy.
Militärtreinſt, m. służba wojskowa, wojsko-
Militärsch, a. wojskowy. [wosć.
Militärsplüchtig, a. popisowy; der —e,
Milit, f. milicya. [kantonista.
Mildjeldat, m. milicyant.
Milliarde, f. miliarda.
Million, f. milion
Millenär, m. milionowy pan.
Milit, f. sledziona.
Militbrand, m. ksigosusz.
Militfarren, m. sledzionka.
Militkraut, n. paprotnica, włócznia, kiwior,
bindas, sledzienica
Militucht, f. ból sledziony, sledziennica,
hipokondrya, minutki
Militſchüttig, a. chorujący na zatkanie
sledziony; ein —er, sledziennik, hipokon-
Mimik, f. mimika. [dryk.
Mimiker, m. mimik.
Mimisch, a. mimiczny
Minder, a. mniejszy; ad. innić.
Minterheit, f. mnejšosć.

503

Mit

Mitwissen, n. wiedza.

Mitzäbten, v. a. policzać, —yć; v. n. znaczyć coś, mieć jakie znaczenie.

Mitzeuge, m. spółswadek.

Mitzießen, v. n. isć za drugimi, ruszył.

Mißtur, f. mięszanka, mikstura. [także.

Mobil, a. ruchomy; rzeski.

Mobilarvermögen, n. majątek ruchomy.

Mobilitien, pl. spizzęty domowe, ruchomości, meble.

Mobilitiren, v. a. uruchomiać, —ic.

Mobilitisirung, f. uruchomienie.

Mode, f. moda; aus der — kommen, wyjść z mody.

Modeaffe, —narr, m. modniś, elegant, gla- [dysz. Modedame, f. elegantka.

Modebänder, m. modniarz.

Modebänderin, f. modniarka.

Modehandlung, f. sklad towarów modnych.

Modeleid, n. suknia modna. [forma.

Modell, n. model, wzór, pomiarka, wymiar, Modelliranstalt. f. modelownia.

Modelliren, v. a. formować, odlewać, —ać; wyciskać, —snąć.

Modellirer, m. modelownik.

Modellirthon, m. wyciskowa glina.

Moder, m. plesů, próchno; vom — an- gegriffen, nabótwiaty.

Modererbe, f. próchnica.

Moderfisch, m. bezskór.

Modergeruch, m. stechłość.

Moderig, a. zaplesniały, spróchniały, zbótwiały, stechły.

Moderkraut, n. rdest czarny.

Modern, v. n. próchnieć, zbótwieć, za- [plesnieć.

Moderstoff, m. ulmin.

Modefucht, f. nasladownictwo mód, pasya do ubierania się modnie.

Mobisch, a. modny.

Modulation der Stimme, f. urobienie głosu.

Mobus, m. tryb.

Möbel, m. mebel.

Möbelhandlung, f. —magazin, n. sklad mebli.

Mögen, v. n. chcieć; módz; es mag seut, niechaj tak bedzie; er möge Bleiben, niech zostanie; er mag gehen, niech sobie idzie

Möglich, a. możliwy, możebny, można; es ist —, można, może być; ist's — ? do- prawdy?

Möglichkeit, f. możliwość, možebność.

Mohn, m. mak; wilder —, maczek, bielmok.

Woben, a. makowy.

Mohnkopf, m. makówka.

Mohnkuchen, m. mączniczek.

Mohnnapf, m. makutra.

Mohnöl, n. makuch.

Mohnschaft, m. makowy sok, kozi lep.

Mohnsalz, n. makowica.

Mon

504

Mohnsname, m. nasienie makowe.

Mohnstengel, m. makowina.

Mohnstoff, m. narkotyna.

Mobr, m. murzyn; mora (materya)

Mobre, Mobrrübe, f. marchew, karota; wübe —, srocze guiazdo, pasternak plonny, polna marchew, swiniak.

Öhren-, a. marchwiany.

Möhrenfarbig, a. czarny.

Möhrenfeld, m. marchwisko.

Möhrenkopf, m. murzynek, koń mrozowaty.

Möhrenlöpfchen, n. czerniczek, murzynek.

Möhin, f. murzynka.

Molasse, f. miocenowe utwory.

Molch, m. salamander.

Molbenhauer, m. nieckarz.

Molken, pl. serwatka; zu — werden, Molkenfutur, f. żętyca. [serwateczć.

Mollik, a. serwateczany.

Molfigkeit, f. serwateczaność.

Moll, m. krét.

Mollik, a. bardzo przyjemny, rozkoszny.

Mollton, m. ton z mol.

Mollusten, pl. pławy.

Molypbdat, m. molibdan.

Monade, f. jednostka; wszczątek.

Monarch, m. monarcha.

Monarchie, f. monarchia.

Monarchin, f. monarchini.

Monarchisch, a. monarchiczny, monarszy.

Monarchismu, m. monarchizm.

Monarchist, m. monarchista.

Monat, m. miesiąc.

Monatlich, a. miesięczny, co miesiąc.

Monatsfluß, m. miesięczka.

Monatsgeiod, n. miesięczne.

Monatschrift, f. miesięcznik.

Monbinpslaume, f. sliwiec.

Mönch, m. mnich.

Möncherei, f. mnichowstwo.

Mönchisch, a. mnichowski.

Mönchlein, m. mniszek.

Mönche, a. mniszy.

Mönchstappe, f. kaptur; mniszek zły.

Mönchstloster, n. klasztór mnichów.

Mönchskopf v. Butterblume.

Mönchskutte, f. habit mnichów, kapica.

Mönchsteben, n. życie mnichowskie, klasztorne.

Mönchsorden, m. zakon mnichów.

Möncheplatte, f. lekarski mniszek, mnis. a główka, papawa, wilczy ząb, swini pysk, młetz swini, wolowe oczy, dmuchawiec, brodawnik, podróznik pospolity.

Mönchtabarbet, m. kubiliscior.

Mönchswesen, n. mnichowstwo.

Mond, m. księżyce.

Mond-, a. księżycowy.

Monddäugig, —blind, a. lunatyczny.

Mondenjahr, n. rok księżycowy.

511

Mus

Musklete, f. muszkiet.

Musketenfeuer, n. strzelanie z muszkiotów.

Musketier, m. muszkietnik, muszkietyr.

Musulłös, a. muskularny.

Muß, m. mus, przymus.

Muß, n. powidła, pl.

Muße, f. spokojny, wolny czas, wezas.

Musselin, m. muslin.

Massen, v. n. musieć; man muß, trzeba potrzeba, wypada: er muß, powinien, trzeba

Musseron, m. bedłka zamsowa.

[mu...

Maßig, a. próżnujący, prózniacki; —geben, próżnować: zalegać pole.

Maßiqang, m. próżnowanie, próżniactwo.

Müßigdänger, m. prózniak.

Müßigdängerin, f. próżniaczka.

Müssiren, v. n. musować.

Mujter, n. wzór, deseń, modła, przyklad.

Musterblatt, n. wzorek.

Musterbuch, n. zbiór wzorów. [kładny.

Musterhaft, —gültig, a. wzorowy, przy-Musterhaftigkeit, f. wzorowość, przykładność.

Mütern, v. a. przeglądać, —ejrzęć.

Musterriß, m. podoba.

Musterung, m. przegląd, popis.

Musterwirthschaft, f. wzorowe gospodarstwo.

Musterzeichnung, f. karton.

Mutator, m. samoprzerywacz galwaniczny.

Muth, m. odwaga, městwo, dziarskość; serce; — fassen, nabrać serca; den — sinken lassen, upadać na sercu.

Mathsen, n. sein — tüllen, zemścić się na kim, napastwić się nad kim.

Muthje, f. żadanie, wymaganie.

Mutben, v. a. żadać, wymagać.

Muthig, a. odważny, mężny, dziarski, żywy.

Mathtos, a. ten co odwagę stracił, co zwątpil, upadł na duchu; — werden, stracić ducha.

Muthtosigkeit, f. zwątpienie.

Muthmaßen, v. a. domyślać, —ic, dorozumiewać, —iec się czego, domniować się, wnosić, wniesć.

Muthmaßlich, a. podobny, pewny, domyślny; ad. czego się domyślać mozna; podobno, domyślając się.

Muthmaßung, f. domyśl, domniemanie.

Muthung, f. żadanie

Muthvoll, a. pełen odwagi; żywiutenki.

Muthwille, m. swawola, psoty, pustota; — treiben, swawolić.

Muthwillig, a. swawolny, pusty, psotny; ein —er Mensch, psotnik: ein —es Weib, psotnica.

Mutter, f. matka, macica; — Gottes, matka boska, hogarodzica.

Mutterbeschwerde, —Frankheit, f. bólomaciczne, macinnica.

Mutterbiene, f. królowa, matka przecól.

Mutterbruder, m. wuj; v. Onkel

Mýt

512

Mutterbrudersfrau, f. wujenka: v. Tante.

Mütterchen, m. mameczka, matus, —ula, matulenka, mamunia; alteš —, staruszka, babina; gutes —, babunia, babuleńka.

Mutterdrilse, f. lożyszcze.

Mutterfüllen, n. kobyłka.

Muttergestein, n. matryca.

Muttergewächs, n. zaśniad

Mutterharzpflanze, f. galbanowiec.

Mutterhaus, n. matecznik.

Mutterberg, n. serce matki, s. macierzyńskie

Mutterluche, f. kościół główny.

Mutterklee, m. luceńa.

Mutterkorn, n. mącznica, śnieć, głównica żytnica, żyto rowowe, sporysz, namielec, Mutterkranß, m. macinnik. (nasionak.

Mutterfrant, n. maruna, rumianek.

Mutterkuchen, m. lożysko.

Mutterlauge, f. łng słony, roztworzyna, zoła.

Mutterleib, m. żywot matki [cierzysty.

Mutterlich, a. mateczyn, macierzyński, mattermaal, n. znamię przyrodzone.

Muttermord, m. matkobójstwo

Muttermörder, m. matkobójca

Muttermörderrin, f. matkobojezyni.

Mutterpferd, n. klacz.

Mutterrecht, n. —ich, f. macierzyństwo.

Mutterschaf, n. maciorka

Mutterschide, f. pochwa maciczna

Mutterschwein, n. maciora

Mutterschwester, f. ciotka; v. Muhme, Tante.

Muttersobchen, n. benjaminek, pieszczoszek.

Muttersprache, f. mowa ojczysta.

Mutterstoch, m. piń macierzysty. [matce.

Muttertheit, n. macierzyzna, majątek po Muttermild, n. samica grubego zwierza.

Muttermiß, m. doweip wrodzony.

Muttermurzel, f. macica

Muttermutb, f. szał lubieżny n. kobiet.

Mutterzäpfchen, n. czonek maciczny

Mutterzimmt, m. straczyniec, siężybób.

Mutschen, n. czapeczka.

Mute, f. czapka: (wiercfige) konfederatka (mit Schild) kaszkiecik: die Mütze abneben, zieben, złąć czapke, czapkować Mützenmacher, m. czaunik.

Müllenschirm, m. daszek, rydelek.

Myriade, f. krocieć; éma.

Myrobalanenbaum, m. mirobolan.

Myrrhe, f. mira.

Myrrbendelde, f. przewłóka, gir, girz

Myrtbe, f. mirt.

Myrtbenfranz, m. mirtowy wieniec.

Myrtbemwein, m. mirtynek.

Myrtbenzweig, m. galązka mirtowa

Mystik, f. mistyka.

Mystiker, m. mistyk

Mystisch, a. mistyczny.

Mythologie, f. mitologia.

Mythologisch, a. mitologiczny.

515

Nach

Nachbeyen, v. n. (l.) zwierza uciekającego
doscigać psami gończemi.

Nachbohzeit, f. poprawiny, potarzyny.

Nachbolen, v. a. odrubiać, —obić; powetowac; dogonić.

Nachbut, f. odwód; tylna straż.

Nachlagen, v. n. puścić się za kim, gonić,
ścigać (kogo); uganiać się za czém; do-

Nachtlang, m. odgłos oddźwięk. [ganiać.

Nachtlingen, v. n. odgłos, dźwięk wydawać;
brzmiec.

Nachtonme, —ömmling, m. potomek; ohne
—, bezpotomny.

Nachkommen, v. n. zdążać, —yć; przyjśc
za kim; einer Sache —, wykonywać,
—nać; do—, spełniać, —ic

Nachtemmenchaft, f. potomstwo.

Nachtriechen, v. n. szlapać.

Nachkur, f. doleczanie.

Nachtaß, m. pozostalosć, puściżna.

Nachlassen, v. a. s—, upuszcać, —ścić;
ulżywać, —yć; zwalniać, —olnić; przesilić się (Krankheit); v. u. zwolnieć;
ustać.

Nachlässig, a. niedbaly, rozlazły, opieszały.

Nachlässigkeit, f. niedbalstwo, opioszałosć.

Nachtaufen, v. n. biegać, biedz za kim,
ubiegać się za kim.

Nachlegen, v. a. dokładać, dołożyć.

Nachtele, f. pokłosie, zbieranie ostatków.

Nachlesen, v. a. czytać co; odczytywać.

Nachliefern, v. a. dostawiać resztę

Nachmachen, v. a. naśladować; podrabiać,
—obić; sprostać; einem —, przedrzéžniać.

Nachmachen, v. a. od—, przemalować.

Nachmalig, a. późniejszy.

Nachmals, al. potém; późniей, następnie.

Nachmann, m. następcą.

Nachmessen, v. a. mierzyć za kim.

Nachmittag, m. popołudnie; Anfang bec
—s, przypołudnie.

Nachmittägig, a. popołudniowy.

Nachmittags, ad. po południu

Nachnahme, f. branie należytości przy
samiej wysyłce towaru.

Nachnehmen, v. a. wysyłając towar zarazem
biać, ściągać należytość.

Nachplappern, v. a. mówić pacierz za
panią matką, paplać za drugimi.

Nachrechnen, v. a. jeszcze raz liczyć,
sprawdzać rachunek.

Nachrede, f. obmowa, osława, obmowisko.

Nachreben, v. a. powtarzać, —órzyć (ilbel)
obmawiać, —ówić, obgadywać, —dac.

Nachreifen, v. n. einem —, jechać za kim;
gonić kogo.

Nachreiten, v. n. jeździć konno za kim;
pędzić na koniu za kim.

Nachricht, f. wiadomość, wieść; —geben,
u—, zawiedomić, dać znać.

Nach

516

Nachrichter, m. kat.

Nachrichtlich, ad. za uwiadomieniem; we-
dlug wiadomości przesłanój . . .

Nachrichten, v. n. posuwać, —unać się,
ruszyć za kim.

Nachruf, m. odezwa, nekrolog.

Nachrufen, v. a. wolać za kim.

Nachruhm, m. slawa pośmiertna, wieko-
pomność.

Nachruhmen, v. a. chwalić.

Nachlagen v. Nachreben.

Nachtaß, m. następnik. [za kim.

Nachtschicken, v. a. posylać, —słać, puścić

Nachtschieben, v. a. z tyłu popychać.

Nachtschießen, v. a. strzelać za kim; naddawać, —dać; dopłacać.

Nachtschlag, m. nóta dopełniająca.

Nachtschlagen, v. a. szukać; podrabiać,
falszować (pieniądze).

Nachtschleichen, v. n. léźć za kim.

Nachtschleppen, v. a. włóczyć za sobą.

Nachtschlüssel, m. klucz dorabiany.

Nachtschreiben, v. a. pisać za mówiącym.

Nachtschreiber, m. piszący za mówiącym,
zapisujący mowy.

Nachschrift, f. dopisek.

Nachschub, m. powtórna, następna posyłka.

Nachschuß, m. dopłata, dopisek.

Nachschwarm, m. der Bienen: (erfter) drugan,
(zweiter) powtórki.

Nachsegen, —schen, v. n. płynąć za kim.

Nachsehen, v. a. patrzeć za kim; etwaß —,
zajrzć do . . . , przeglądać, przeirzć;
v. n. pobłażać, patrzć przez szpary; daß
— haben. że wyjśc na czém.

Nachsellen v. Nachtschicken.

Nachsehen, v. a. uposłiedzać, —ic; gonić,
ściągać: puścić się w pogon za kim.

Nachsetzung, f. pogón.

Nachsicht, f. względ, pobłażanie, wyrozumienie, pobłażliwość, wyrozumiałość; —
haben, pobłażać; mieć względ, być wyrozumialym, przepuścić.

Nachsichtig, a. względny, pobłażający, po-
blažliwy, wyrozumialy.

Nachsife, f. przyrostek.

Nachsingen, v. a. śpiewać za kim.

Nachsinnen, v. n. (ilber etwaß) dumać,
przemysliwać, zastanawiać się nad czém.

Nachschen, v. n. za karę wysiedzieć w
szkole; osiąść na dnie stawu (Fische).

Nachschen, n. areszt szkólny.

Nachsenter, m. polecie.

Nachspiel, n. mala sztuczka; zakończenie.

Nachspielchen, v. a. grać za kim.

Nachspotten, v. a. przedrzejniać komu.

Nachspitzen, v. a. śledzić, dochodzić; heim-
lich —, podpatrywać.

Nächst, p.p. po: obok; ad. najbliżsż.

Nächste, a. bliźni, najbliższy.

519

Nad

Nadelfilche, f. igielniczka.

Nadelschen, n. igieltka.

Nadelfabrik, f. fabryka igiel, śpilek.

Nadelfisch, m. iglica

Nadelförntig, a. iglasty.

Nadelfeld, n. połekawiczne, pierscionkowe.

Nadelfalter, m. —tissen, n. igielnik, poduszeczka do śpilek, jadwichna, jadwiszka.

Nadefholz, n. drzewo iglasto, żywiczne.

Nadelnopf, —kepf, m. główka, łepek u igły, śpilki, pleszka

Nadelöhr, n. ucho igły.

Nadelfsippe, f. koniec igły, śpilki.

Nadir, m. nadyr; półnieba, —bie.

Nadler, m. iglarz, spilkarz

Nadlerei, f. iglarstwo, śpilkarstwo.

Nadlerin, f. iglarka, spilkarka

Nadlerwaare, f. iglarski, spilkarski towar.

Nagebeutler, m. workoszczur.

Nagel, m. paznokieć (u palców); gwoźdź.

Nagelblütbe, f. kwitnienie paznokci

Nagelbohrer, m. swiderok.

Nägelchen, m. gwoźdźik, —iczek.

Nägelein v. Gewilznäglein.

Nagelfeust, n. bielmo w oku.

Nagelfest, a gwoździami przybijany.

Nagelschechte, f. strupnica.

Nagelsflue, f. okruchowiee; v. Molasse.

Nagelgeschütz, n. zanokeica.

Nagelkopf, m. główka u gwoździa.

Nagelkraut, n. goździeniec; v. Habichtskraut.

Nagefneu, a. nowiutki, nowiuteńki

Nagelmuschel, f. błyszczan.

Nagelprobe, f. próbka

Nagelschmied, m gwoździarz.

Nagelschmiedwaare, f. robota gwoździarska, gwoździarstwo.

Nagelschmiede, f. gwoździarnia.

Nagelt hier, n. bezogon.

Nagen, v. a. gryźć.

Nagelschnabel, m. pilik [gryzące, chwytne.

Nager, m. Nagethier, n. gryzón, zwierzę

Nagwurz, f. dwulistnik

Nabe, a. bliski; ad. —o; — treten einem, ublaczac, wnlaczać komu.

Nabe, f. bliskość; in der —, w pobliżu,

Nabegelegen, a. pobliski. [zbliska

Naben, v. n. sich —, v r. przybliżać, —yć się; (seinem Ende) dogorywać.

Näben, v a. szyć.

Näbeputt, n. pultynek.

Näber, ad. blizéj.

Näherecht, n. bliskość; sich etwas durch — zueignen, bliskować się.

Näbern, v. a. zbliżać, —yć; v. l. przy—, zbliżać, —yć się, dochodzić do . .

Näherung, f. zbliżenie, przybliżenie

Näbtkissen, n. poduszeczka do szycia.

Nähmaschine, f. maszynka do szycia, samoszwyka.

Mar

520

Nähnabel, f. igla.

Nährabmen, m. krosienka, pl.

Nähren, v. a. karmić, żywić, pożywiać, —ic; sich —, wyżywić, utrzymywać się.

Nährhaft, a karmny, pożywny, posilny.

Nährhaftigkeit, f. karmność, pożywność,

Näbring, m. naparstek. [posilność.

Nahrung, f. karn, karmia, pokarm, pożywienie, obrok (duchowy); pasza.

Nahrungsmittel, n. pokarm, żywność.

Nahrungsaft, m. sok pokarmowy.

Nahrungsforge, f troska, kłopot o kawalek chleba, wyżywienie

Nähseide, f. jedwab skręcony

Nähstube, f. szwalnia.

Nacht, f. szew; aus der — gehen, wy-

Nähterei, f. szycie. [parsknąć.

Nabtein, f. szwaczka.

Nabtiisch, m. pulcik.

Nähezeug, n. rzeczy do szycia należące.

Najabe, f. wodziana.

Name, m. nazwa, nazwisko (imię); wie ist Ihr wert her —? godność pańska, pani?

Namentos, a. bezimienny; niewypowiedziany (n. p ból).

Namenregister, —verzeichniß, n. spis imion, nazwisk. [druch.

Namenbruder, —better, m. iniennik,

Namenfest, n. —tag, m. imieniny.

Namenstädler, m solenizant

Namenzug, m. podpis.

Namentlich, a. imienny; ad. mianowicie.

Namenverzeichniß, n. nomenklatura.

Namhaft, a. znakomity, znany; — machen, wymieniać, —ic.

Nämlich, ad. to jest.

Nämliche (der, die, das) a. tenże sam, taż sama, toż samo.

Narf. m. czara; donica; miska głęboka.

Näpfchen, n. czarka, doniczka, miseczka;

Narftuchen, m. baba. [fuszczak.

Narfschnede, f. czaszolka.

Narbe, f. blizna; ziarno (w skórze)

Narben, v. a. skórę ziarnistą wyprawiać v. n. w bliznę się zbierać.

Narbenseite, f. liczko.

Narbig, a. bliznami okryty.

Narde, f. narduszek, palczatka.

Nardenähre, f. narda.

Nardenhartgras, n. spikanaida.

Nardenkraut, n kuklik goździkowy; v.

Nardensalbe, f. nard. [Kulbertropi]

Närgelei, f. zrzedność.

Närgelein, v. a. zrzedzać, —ic.

Nägler, m. zrzeda.

Marketisch, a. narkotyczny.

Narr. m. głupiec, blazen, dureń, kiep, einen zum Narren haben, kpić, zakpić sobie z kogo; den Narren spielen, blaznować; sich zum Narren machen, zblaznie się

599

Sua

Sah

600

S.

Saal, m. sala; d. salka.

Saalband, n. (g.) lupins; krajka; smug.

Saatleiste, f. słak.

Saat, f. siew.

Saat-, a. siewny, zasiewny.

Saatgans, f. ges litewka.

Saatfämpe, f. szkółka nasienna, płonnik.

Saatkorn, n. ziarnko, zasiew.

Saatvostbrand, m. śnieć zbożowa.

Saatvogel, m. siejba, siewka.

Saatzeit, f. czas zasiewu, zasiew.

Sabbaslicht, n. szabasówka.

Sabbath, m. szabas, sobota.

Sabbathfeierer, m. sobotnik.

Sabbathfeiern, v n. szabasować; sobotować.

Säbel, m. szabla, szablica, palasz; (ohne Bügel) karabela.

Sübelchen, n. szabelka.

Säbelbohne, f. szablak, szable, fasola.

Sübelförmig, a. szablisty, palasikowaty.

Säbeln, v. a. palaszować.

Sübelschmäler, m. szablodziób.

Säben—, Sade—, Sevebaum, m. jałowiec lischiowy, sabina, sawina, choinka wilczomierz, ostromlecz.

Sache, f. rzecz; sprawa.

Sacherkürung, f. objaśnienie rzeczy.

Sachkenner. —verständige, m. znawca.

Sachfundig, a. świadomy, biegły.

Sachlage, f. postać rzeczy.

Sachlich, a. rzeczowy, istotny, właściwy.

Sächlich, a. nijaki.

Sachregister, n. spis rzeczy.

[zwolna.]

Sacht, Sachte, ad. pociehu, powoli; pomalu;

Sachwalter, m. adwokat, rzecznik.

Sachwaltung, f. adwokatura.

Sach, m. wór, worek, torba; (großer) miech, wantuch; (am Fischernetz) matnia.

Sachbrassen, m. rozuwka.

Sächchen, Sädel, n. woreczek, mieszek, sakiewka, torebka.

Sächchenförmig, a. mieszkowyaty.

Säckelblume, f. —trauch, m. puzyrnik.

Saden, v. a. wklasć, wlożyć w miech, worek; sich —, v. r. buchacić, wzdymać, kurbanić się

Sackgarn, n. sak.

Sackleinwand, f. zgrzebne płótno, zgrzebnica.

Sackneß, n. cierzeniec.

Sachfeife, f. dudy, multanki.

Sachfeifer, m. dudarz, dudzista.

Sachpistole, f. krucica.

Sachthier, m. grzebinor.

Sacrament, n. sakrament.

Sacramentale, a. sakramentalny.

Sacristan, m. zakrystyan.

Sacristei, f. zakrystya.

Säcularisation, f. sekularyzacja.

Säcularisiren, v. a. sekularyzować.

Süemann, m. siewca, siewiarz.

Säemaßchine, f. siewnik.

Säen, v. a. siać; viel —, nasiać.

Säetuch, n. siewnia, siewalnia.

Saffian, m. safian.

Saffianz, a. safianowy.

Saflor, m. krokosz, szafran polny, dziki.

Safran, m. szafran; mit — angemacht, szafranny.

Safrangelß, a. szafraniasty, —nowaty, —nowy; — werden, szafranić się.

Saft, m. sok.

Saftauslauf, m. płynienie soków.

Saftdecke, f. miodochron.

Saftfluß, m. der Bühne, oskola.

Saftig, Saftreich, a. soczysty, miażdżysty.

Saftigkeit, f. soczystość.

Saftmusß, m. marmelada.

Saftzeit, f. czas krążenia soków.

Saftzweig, m. naciąggacz soku.

Sage, f. podanie, powiesć.

Sage (ich), słownie; piszę.

Säge, f. piła.

Sägebauch, m. piłobrzuch.

Sägebaum, m. rdzenica, sagowiec.

Sägeblock, m. camer.

Sägebock, m. kobylica, sztaluga.

Sägefeile, f. piłatyk.

Sägefisch, m. zębak, piła.

Sägeförmig, a. żabkowyaty.

Sägeboß, n. —Kot, m. piłowiec, opala.

Sägekiemer, m. mnogoząb.

Sägekrebs, m. krewet, obcegnik zielony.

Sägetühle, f. piła.

Sägen, v. a. piłować.

Sagen, v. a. rzec, mówić; powiadać, —iedzieć; zu — pflegen, mawiać; für einen gut —, ręczyć za kogo; es hat nicht zu —, to nie nie znaczy, o to się nie kłopć; daß will viel —, to uwagi godna; man sagt, mówiz

Säger, m. słacharz

Sägesalm, m. kąsacz.

Säge schnäbler, m. zębatka.

Säge schwanz, m. spłikobok.

Säge späne, pl. trociny, troczyny.

Säge späneartig, a. trociniasty

Sägetaucher, m. tracz, kruk morski.

Sagopatme, f. krupnia.

Sahiband v. Saalband.

Sahlweide, f. wierzbołoza, kożlina, lozina.

Sahne, f. smietana.

[iwina, iwa.]

Sahnläse, m. sér smietankowy.

607

Sau

Saugamme, f. mamka.

Sangarten, m. (l.) ogrodzony las, gdzie
dziki chowają się.

Sangen, v. a. ssać.

Sängen, v. a. karmić; mamczyć.

Säugetbier, n. zwierzę ssące.

Saugewerl, n. pompa

Saugkännchen, n. węzelek.

Sauglamm, n. cejtak, osysek.

Säugling, m. (Mensch) osysek, niemowlę;
(Chier) sysak, sysun.

Sang-, Fettloch, n. (l.) otwór pod ogonem
borsuka, gdzie zółtawa tłusťość.

Saugras, n. szczotki, wróble języczki.

Saugrebr, n. rura wznoszenia.

Saugrußel, m. smoczek.

Saugrußelchen, n. strzykaweczka.

Saugwurzel, f. korzonek włóknisty; haczyk.

Säntsch, a. świński, niechlujny; ad. po
swińsku, —nie.

Saugjagd, f. polowanie na dziki; auf die
geben, jechać na czarne pole.

Sautoben, m. chléw.

Zaute, f. słup okragły; kolumna.

Säutenablauf, m. warga.

Säutenartig, a. słupiasty.

Säutenbewohner, m. słupnik.

Säutencapitál, n. —Knauf, —Kopf, m. słu-
poglów, kapitel, —la, głowica, makowica,
nagłowek.

Säutenernfassung, f. okolosłupie.

Säutenfuß, m. podślupie, stoleokryw.

Säutengang, m. kolumnada, kruzganek,
portyk, powieć.

Säulengeländer, n. balustrada.

Säulenordnung, f. porządek filarowy.

Säulenplatte, f. kostkowica, podsadzka;
pas sćienny.

Säulenschaft, m. głownia, słupopień.

Säulenstein, m. słupiec. [słupie.

Säulenstuhl, m. podstawa, podnoże, pod-

Saunt, m. (am Kleibe) falbanka, obwódka,
obrębek, rąbek, kraj; kraniec, brzeg.

Saumen, v. a. obrąbiać, —ic.

Säumen, v. n. zwlekać, zwłoczyć; wstrzy-
mywać, —mać; wahać się.

Saumfarrn, m. paprotnik, piórnik klosowy.

Saumfuß, m. cyranik.

Saumrand, m. obrębek.

Saumsattel, m. juki.

Saumselig, a. opieszały, zwłokliwy; —
sein, polenić się.

Saumkeitzeit, f. opieszalność, zwłokliwość.

Saumthier, n. bydło juczne. [kwasek.

Säure, f. kwas; gelinde, angenehme, —,

Saus und Braus, m in — leben szumnie
żyć, szumieć.

Säuseln, n. szelest, szmér.

Säuseln, v. n. szeleścić, szmérać.

Sausen, v. n. szumieć, huczeć.

Schä

608

Sausen, n. szum.

Saufsend, a. szumiały; —er Wind, pochwist.

Sautod, m. swini mord.

Sautreg, m. koryto dla świn.

Scale, f. skala, stopień, działka.

Scandiren, v. a. skandować.

Scapulier, n. szkaplórz.

Scene, f. scena.

Scevter, m. berło; den — filhren, berlem

Scepterkraut, n. gnidosz. [władać.

Schabe, f. karaczan, molik.

Schabeisen, n. skrobaczka.

Schaben, v. a. skrobać; viel —, naskrobać.

Schäben, pl. październierze.

Schaber, m. skrobacz.

Schabernad, m. psikus, figlik, psota; zum
—, na złość; einen — spielen, splatać
figle.

Schabernacken v. a. psocić, figlować.

Schäbig, a. parszywy; wytarty (surdut);
—er Mensch, brudny sknéra.

Schabfäser, m. szezękomól.

Schablone, f. podoba, przepustnica.

Schabmesser, n. skrobak, skrobaczka.

Schabrade, f. czaprak.

Schabzel, n. skrobanina.

Schabziegerklee, m. trzylistnik domowy.

Schach, m. szachy; —! i. szach! — spielen,
w szachy grać.

Schachblume, f. szachownica.

Schachbrett, n. szachownica.

Schacher, m. Schacherei, f. szachrajstwo,

Schacherer, m. szachraj. [frymark.

Schächer, m. lotr.

Schacherin, f. szachrajka.

Schachern, v. a. szachrować

Schachmatt, ad. mat.

Schachspiel, n. szachy.

Schachstein, m. bierka, figurka szachowa.

Schacht, m. szyb; eiserner —, oprawa że-
lazna.

Schachtauffeher, m. przystawea, szybowy

Schachtel, f. pudło, krobia; eine kleine —.
pudelko, króbka.

Schächtelchen, n. pudeleczko, krobeczka.

Schachtelbalm, m. chwoszcz, chwoszczka,
strzępka wielka, strzępczka, skrzyp
zimowy. [obyczajem.

Schächten, v. a. zabijać bydło żydewskim

Schächter, m. rzeźnik żydowski.

Schachtfutter, n. futówka, koszula.

Schachtgebiere, n. całodrzewie.

Schachtvanß, n. jata.

Schachtfranz, m. wieniec w szybie; zrab.

Schachfalz, n. szybikowa sól.

Schachtscheide, f. przedział.

Schachsfel, n. lina kołowrotowa.

Schachtföse, pl. poboki szybu.

Schachttonne, f. (g.) skrzynia.

Schädel, m. czaszka.

613

Scha

Schauder, m. zgroza, strach.

Schauderhaft, v.ßoll, a. straszny, okropny.

Schauderhaftigkeit, f. strasznosć, okropnosć.

Schaudem, v. n. wzdrygać się; eß schaudert mich, strach mie ogarnia, przejmuje, caly się trząse.

Schauen, v. a. patrzć, zobaczyć.

Schauer, m. dreszcz, drzączka, ciarki.

Schauerlich, a okropny.

Schauern, v. n. drzeć.

Schauervoll, a. okropny.

Schauſel, f. lopata; (l.) poroże lopaciaste damiela i łosia.

Schauſelartig, a lopaciasty.

Schauſelvißig, a. lopatonogi.

Schauſelreß, m. przeczrocz.

Schauſeln, v. a. szuflować.

Schauſelrad, v. skrzydlaste, lodziaste, koło

Schauſenſter, n. wystawa. [młyniskie.

Schauſler, m. (l.) daniel.

Schauſel, f. chuſtawka.

Schauſeln, v. a. kolysać, chuſtać; v. n. chybać, —botać, chelbać, kolysać się.

Schauſelſystem, n. chwiejnosć.

Schauſuſt, f. ciekawość.

Schauſuſtig, a ciekawy.

Schauſ, m. piana, szumowiny; fich mit — bedecken, zapienić się; den — abnehmen, odszumować.

Schaumcicade, f. plwacz. [sować.

Schaumen, v. n. pienić się, szumować, mu-

Schaumig, Schaumend, a pieniasty, —isty.

Schaumkraut, n. gniewosz, smolanka, rzeżucha.

Schaumßeffel, m. warząchew do szumowania.

Schaumünze, f. Schauſtud, n. medal

Schauplaz, m. scena, widownia.

Schaupiſel, n. igrzysko, widowisko; dramat; merkwürdigeß —, cudowisko.

Schaupiſebichter, m. dramaturg.

Schaupiſler, m. aktór, artysta dramatyczny; komedyant.

Schaupiſelerin, f. aktóka, artystka dramatyczna; komedyantka.

Schaupiſelbaus, n. teatr.

Schaupiſelunſt, f. sztuka dramatyczna.

Schaustellung, f. wystawa, wystawienie; popisywanie się z czemu.

Schauſtud, m. sztuka ciekawa, huczna.

Schauturnen, n. publiczne przedstawienie gimnastyczne.

Schebed, f. szebeka, mały statek morski.

Scheche, f. pstrokosz, pstrosz, srokacz, srokosz, srokaty koń.

Schefer, Scheſer, m. (ſ.) zły, niezdatny ogar.

Scheſig, a. pstry, pstrokaty; srokaty.

Scheſige, n. pstrokacizna.

Scheel, a. zézowaty; zazdrosny; — fehen, krzywo, šwiderkiem patrzeć.

Scheelbfeier, n. szelityn.

Sche

614

Scheelſucht, f. zazdrość.

Scheelſuchtig, a. zazdrośny.

Scheiſel, m. preußiſcher —, półkorca, korczyk; polniſcher —, wiertel; ein Maß von zwei preuß. oder einem poln. —, korzec.

Scheiſchen, n. kążek.

Scheibe, f. krąg; szyba; tarcza; koło, kółko; krójka

Scheibenförmig, a. szybiasty.

Scheibenjüchsen, n. strzelanie do tarczy.

Scheutbar, a. rozłączny.

Scheide, f. pochwa: przegroda, przedział.

Scheidebrief, m. list rozwodowy, pożegnalny.

Scheidejunge, m. klżacz.

Scheidefanne, f. rętka.

Scheidekunſt, f. chemia.

Scheideſlinie, f. granica.

Scheidemauer, f. przedzielnica.

Scheidemünze, f. moneta zdawkowa.

Scheiden, v. a. od—, roz—, wydzielać, —ic; od—, rozłączać, —yć; przegradzać, —odzić; (cheniſch) rozczyniać, —ic; klęzać (rude); fich —, v. r. rozwodzić, —wiesć się; v. n. rozchodźić, rożejſć się; rozstawać, —tać się z kim; aus der Welt —, zejſć ze świata; wir sind geschiedene Leute, odtąd my się nieznamy.

Scheidenſörmig, a. pochewkowy.

Scheidenmuſchel, f. nożeniec.

Scheidenvogel, m. pochwodziób.

Scheider, m. wydzielacz.

Scheidemand, f. przegroda, przedział, ściana przedziałowa. [azotny.

Scheidemasser, n. serwaser, kwas saletrowy.

Scheidemweg, m. rozstajna droga, rozdroże.

Scheidung, f rozstanie, rozwód; rozpuszczanie.

Scheidungslinie, f. przedzielnica.

Schein, m. blask, odblask; pozór; (heller) światłoſe; wykaz, rewers, zaświadczenie; ten — haben, zdawać się.

Scheinangriff, m. attak udawany, zmysłony.

Scheinbar, a. pozorny, udany; ad. wrzkomo.

Scheinbarkeit, f. pozorność, udanie.

Scheinen, v. n. świećić się; wy—, zdawać,

Scheinfrucht, f. плодniczek. [zdać się.

Scheingestalt, f. błodnica.

Scheinglanz, m. blichtr.

Scheingrund, m. pozorna przyczyna, pozór.

Scheinbeilig, a. obłudny.

Scheinbeilige, m. obłudnik, świętoszek.

Scheinbeilige, f. obłudnica, świętoszka.

Scheinbeiligkeit, f. obłuda.

Scheinkauf, m. kupno na pozór.

Scheinted, m. zamartwica.

Scheintedt, a. zamartwiony.

Scheinwerfer, m. rewerber.

Scheiſe, f. gówno.

Scheiſen, v. a. srać, fajdać.

Scheit, n. szczépa, lupa, platewka, polano.

U*

621

Schl

Schl

622

Schlaflosigkeit, f. bezsenność, niewywczas,
niespanie.

Schlafmoßn, m. mak ogrodowy, siewny.

Schlafmitze, f. ospalec, śpioch, drzymała.

Schlafpulßadern, pl. pieski.

Schlafrapunzel, f. jasionek.

Schlafroß, m. ślafrok, wygodnik.

Schlafstelle, f. sypanka, nocleg.

Schlafjucht, f. śpiączka, drzymota, ospalst-

Schlaftrunk, m. napój usypiający. [wo-

Schlaftrunken, a. rozmarzony.

Schlaftrunkenheit, f. senność. [dzący]

Schlafwandler, m. człowiek we śnie cho-

Schlafzimmer, n. pokój sypialny, spalnia

Schlag, m. cios, raz, uderzenie; bicie
(zegarka); rasa (ludzi), gniazdo (koni);
paraliż, apopleksya; rodzaj: ręb, porąb;
einen — geben, uderzyć, chlusnąć; um —
zwei Uhr, o saméj drugiej godzinie; es
felgt — auf —, grzmot za grzmotem;
bije raz po raz; nieszczęście za nieszczę-
zehn, f. arterya [cziem-]

Schlagacze geschwulst, f. tętniak, anewryzm.

Schlagbaum, m. kobjlica, rogatka.

Schlag, f. szlaga

Schlag, pl. baty, bizóny, kije.

Schlagzufall, a. obojętny na baty, nieczuły.

Schlängel, m. klepadło, pałka; bijak.

Schlägelge sells, m. (g.) parnik, piecowy

Schlagen, v. a. bić, po—; uderzać, —yć;
tive; (breit und dünn) rozklepać; wybijać,
—ić (olej, piéniądze); eine Schlädt —,
stoczyć bitwę; zum Ritter —, pasować
na kawalera; aus der Art —, od—, wy-
rodzić się; sich — v. r. bić się; v. n.
śpiewać, bić (Wachsel); underzać (Mseel);
sich zu einem —, przystąpić, przekabać
się do kogo.

Schläger, m. rębaetz; rapir obosieczny.

Schlägerei, f. bijatyka, bójka.

Schlagfeter, f. odpornica.

Schlagfertig, a gotowy.

Schlagfertigkeit, f. gotowość.

Schlagfluß, m. paraliż, apopleksya; ein

vom — gerilhrter, paralityk, paralizem

Schlaggeb, n. diagowe. [ruszony.

Schlagquitt, —loth, n. lutowiny złotnicze.

Schlagholz, n. las niskopienny

Schlagleiten, m. przymyk.

Schlagfabne, f. bijanka.

SchlagwirtCHAFT, f. porębowa uprawa.

Schlamn, m. ślam, mut, błoto rudne.

Schlammeißer, m. wiun.

Schlämmen, v. a. ślamować; pławić, spła-
wieć kruszce.

Schlämmer, m. pławiarz.

Schlammingrinne, n. rąpie błotne ciągle.

Schlammingraben, m. rzaß błotny.

Schlammherb, m. pławnisko; unbewegliche
—e, skrzyne sitoweorschome.

Schlamnig, a. mulisty, mulny, kalisty.

Schlammigkeit, f. kalnosć, mulistość.

Schlammkrilde, f. pławidło, pociask,

Schlammchaufel, f. folarka. [—szczek.

Schlammchnede, f. błotniarek, nieruch.

Schlammtube, f. pławiarnia.

Schlampe, f. klepa, flądra; ospa, parza.

Schlangen, f. wąż.

Schlangeln, v. r. wić, kręcić się.

Schlangelnd, a. wężkowaty; a/d — to,

Schlängelung, f. zakręt. [węzkiem.

Schlangen, a wężowy.

Schlangenaual, m. węgorzownica, wężogon.

Schlangenanbeter, m. wężochwalca.

Schlangenartig, a. wężowaty.

Schlangenbrut, f. wężę.

Schlangeneidebche, f. jaszczuroważ.

Schlangenesser, m. wężojedza.

Schlangenfaceldistel, f. gromnica, palczak.

Schlangenfisch, m. wężownik. [plemię].

Schlangengezücht, n. gadzina, jaszczurcze

Schlangenholz, n. kulczyba przeciw węża.

Schlangenheißlauch, m. rokambuł, hiszpański

Schlangenkepf, m. wężogłow. [czosnek.

Schlangenraucht, n. jaszczurnik, wodna wesz;

ziejec; wolowy język biały; wężownik

wielki biały; draganek; grzebieniec;

czerwmeń.

Schlangentinie, f. wężownica.

Schlangenschlitzte, f. żmijozłow.

Schlangenitein, m. wężownik, kobra.

Schlangenwegel, m. wężówka.

Schlangenwurz, f. wężymord, wężystręt.

Schlangengebrunzel, f. mięsliwonia

Schlangenzwana, m. klosienniczka.

Schlank, a. wysmukły, hoży, smagły.

Schlankjungfer, f. łątka [głość].

Schlankheit, f. wysmukłość, hożość, sma-

zlappe, f. porażka, szkoda, uszczérbek.

Schlappern, v. n. chleptać.

Schlarauffe, m. gnušnik, leniuch, próżniak.

Schlarauffenleben, n. życie próżniackie,
gnušliwosć.

Schlarten, v. n. taczać się.

Schlat, a. chytry, przebiegły; ad. —trze,
—gle; — werden, chytrzec

Schlauberger, m. lis szczwany, chytrek.

Schlauch, m. skórzany wąż, wąż parciany

Schläucher, m. wsysacz.

Schlauchzelle, f. puszka nasiennikowa.

Schlauderig, a niedbaty.

Schlauderigkeitz, f. niedbalość.

Schlaubern, v. n. niedbale robić; gryzmolić.

Schlaubeit, f. chytrość, przebiegłość.

Schlaufeopf, m. ćwik, flut, iepak, prze-
bieglec.

Schlecht, a. zły, lichy, gałgański; podły,
nikezemny; ad. żeł, licho, po gałgaśku,
podle, nikczemnie; (l.) — bei Leibe, chudy
(wierz).

623

Schl

Schlechterdings, ad. koniecznie, całkiem;
— niicht, ad. wcale nie, bynajmniej.

Schlechthin, —weg, ad. prosto, po prostu.

Schlechtigkeit, f. złość, podłość.

Schlecken, v. n. lizać; łakomić się na
przysmaczki.

Schlecker, m. łakomy na przysmaczki.

Schlechdicht, n. tarnina, —isko.

Schlehe, f. lubaszka, psiarka, sralka, ko-
byla, tarnka.

Schlehenbaum, m. tarnina

Schlehendorn, —strauch, m. ostrzęże, tarn,
tarnosłiwa.

Schleichen, v. n. wlec się, lazić, léźć; sich
—, (wohin) wkradać, —rasć się; sich aus
dem Zinmer —, cichaczem, cichutko wy-
nosić się z pokoju.

Schleichhandel, m. przemycenie; — treiben,
przemycywac, —cać. [mytnik.

Schleichändler, m. przemycywacz, prze-
Schleichweg, m. przebieg, manowiec.

Schleier, m. kwet, welon, o—, zasłona; mit
einem —�recken, o—, zasłaniać, —onić;
einen — über etwas ziehen, pokryć co
milezeniem, podać w niepamięć; den —
nehmen, zostac zakonnicą.

Schleierblume, f. potwar.

Schleierereue, f. —kauz, m. sowa płomyko-

Schleiersflor, m. rąbek. [wata.

Schleierchwamm, m. zasłonak.

Schleifbahn, m. ślizgawka.

Schleife, f. półtica, fontaż; powróz; sanki,
smyk, włoka; podkładka.

Schleifen, v. a. toczyć, wy—, ślifować,
wy—, obtaczać (brusy); rozkopywać,
—pać (wal); zburzyć, znosić, zniesć;
włóczyć, wlec.

Schleifen, n. v. Schleifen; (1.) glos tokującego głuszea podobny do ostrzenia kosy.

Schleifenblume, f. ubiołek; v. Bauernschenf.

Schleifer, m. ślifierz; (in ber Dusfit) ligia.

Schleiferei, f. tłoczarnia, ślifiernia.

Schleiferhandwerl, n. ślifierstwo.

Schleifmühle, f. ślifiernia.

Schleifrebe, f. odkład łuczkowy.

Schleifstein, m. toczydlo, toczak, kamień
śliferski, brus; (zum Abziehen) marmurek,

Schleihe, f. lin. [oselka.

Schleim, m. flegma, sluz, sliz; kaszka,
kloik.

Schleimen, v. a. flegmę sprawiać.

Schleimfieber, n. gorączka wozgrzywa.

Schleimfisch, m. płaskowąs, ślizga.

Schleimfluß, m. śluzak, śluzotok.

Schleimig, a flegmisty

Schleimpolpp, m. śluzomiesak.

Schleife, f. łubek; skubanka.

Schleißen, v. a. drzéc, łupać.

Schleißerin, f. służąca, pokojówka.

Schlemmen, v. n. birbantować, hulać.

Schl

624

Schlemmer, m. birbant, hulaka, pasibrzuch,
brzuchopas.

Schlemmerei, f. birbantowanie, hulatyka.

Schlempe, f. wywar.

Schlendern, v. n. włóczyć się; mitrężyć;
bruki zbijać.

Schlendrian, m. zły zwyczaj, nałóg za-
korzeniony; mazgajstwo, rozlazłość; da iſt
ber alte — wieder ba, tam wszystko po
staremu się dzieje.

Schlenkern, v. a. kolysać; v n. machać
(rękoma), dryndać (nogami); tłuc się.

Schleppbach, n. dach jednospadkowy; okap.

Schleppe, f. ogon

Schleppen, v. a. włóczyć, wlec, za—;
(wohin) potaszczyć.

Schleppend, a. rozwlekły. [holownik.

Schlepper, m. (g.) wozak; (Schleppschiff)

Schleppkeid, n. suknia z ogonem.

Schleppkleidträgerin, f. ogonatka.

Schleppneß, n. włók.

Schlepptau, n. cuma; ein Schiff ins —
nehmen, holować statek.

Schlepptrog, m. skrzynka, włóczba.

Schleuder, f. proca, ciskawka

Schleuderer, m. procarz, procnik.

Schleudern, v. a. rzucać, —ic; ciskać,
—snąć, miotać, kidać; v. n. etwaß hin
—, nagryzmolić; rozrzucać, być rozrzu-

Schleuderschwanz, m. gekon. [tnym.

Schleunig, a. prędki, rychły, spieszny; ad.
—o, —le, —nie, natychmiast.

Schleuse, f. słuza, upust.

Schleusengeßd. n. śluzowe.

Schleusengerinne, n. trąba upustowa.

Schlich, m. (g.) wyptaw, —wek; oplóczki.

Schlich, m. kiyjówka, podstęp, prze—,

Schlichen, v. a. szlichować. [wybież.

Schlichsaß, n. (g.) rzań

Schlicht, a. prosty; ad. —o, po prostu.

Schlichte, f. slichta.

Schlichten, v. a. rozstrzygać, —gnąć; roz-
sądzać, —ic; (Streit) rozejm uczynić,
rozejmować, rozjąć; pogodzić; szlichto-
wać, gładzić.

Schlichter, m. rozjemca, rozprawca.

Schlichthammer, m. młotek płaski.

Schlichtheit, f. prostota.

Schlichthobel, m. grober, półdrapacz.

Schlichtstahl, m. młóto ukośnie ścieło.

Schlichtwalzen, pl. wymialowo walce.

Schlied, m. mul gęsty.

Schliederig, a. mulisty.

Schliedermitl, Schlud—, f. zsiadło młisko.

Schlicern, v. n. zsiadać się, krzepnąć.

Schlied, m. kurzawka.

Schotfbeden, m. sapy, sapowisko.

Schotzig, a. sapowaty.

Schotßcisen, n. —hafen, m. skobel, słusak

Schließen, v. a. kończyć, s—, zakończać.

627

Schm

Schmächtig, a. wysmukły, szczupły.

Schmädtigkeit, f. wysmukłość, szczupłość.

Schmachtvoll, a. haniebny; das —, ha-

Schmäder, m. szpargal.

[niebność.

Schmachthaft, a. smaczny, smakowity.

Schmackhaftigkeit, f. smaczność.

Schmackfeister, m. smigust; dyngus.

Schmähen, v. a. hańbić, lżyć, ze—; łająć; bluźnić, narzekać.

Schmähend, a. obelżywy, zelżywy.

Schmählich, a. haniebny.

Schmäbschrift, f. paszkwil.

Schmäbsucht, f. złorzeczliwość.

Schmäbsüchtig, a. złorzeczliwy.

Schmäbung, f. złorzeczenie

Schmachteln, v. a. smarować'.

Schmal, a. wąski, szczupły; sehr —, wą-
zuchny, —utki.

Schmalbäckig, a. chudy na twarzy.

Schmalbier, n. doimek.

Schmälen, v. n. (l.) beczeć (Stimme der
Birche und Rehe).

Schmälerer, m. uszczerbnik.

Schmälern, v. a. uszcznplać, —ic; scie-
sniać, —ic; przy—, ukracać, —ócić;
uszczerbić; ujmować, ująć, uwłaczać,
—óczyć (komu); einem zu — suchen
seinen guten Namen, targać się na czyją
slawę.

Schmälerung, f. uszozuplenie, ujma.

Schmalkopf, m. szczupla.

Schmalraute, f. złotorut.

Schmalbier, n. jelonek, danielek, łaniczka.

Schmalz, n. smalec, okrasa

Schmait, m. śmietanka; mączka swidrowa.

Schmaroßer, m. lizuś, pasożyt, darmojad,
pieczeniarz.

Schmaroßerbienne, f. jadloszyn.

Schmaroßerei, f. nadskakiwanie, pochleb-
stwo, pieczeniarstwo.

Schmaroßerkrebs, m. muszlowiec.

Schmaroßerpflanze, f. narosł, pasożytna roslina.

Schmartzerttier, n. wierzchniak.

Schmarre, f. blizna, krés.

Schmarriq, a. bliznami, krésami okryty.

Schmarzter, n. warez.

Schmataß, m. emok, młask, buzna.

Schmaken, v. a. pocałować; v. n. emokać,
—nać, młaskać.

Schmaud, m. dym.

Schmauchben, v. a. kopcić, émić.

Schmauchfeuer, n. ogień kurzący się bez
plomienia.

Schmäß, m. Schmauserei, f. bankiet,
nezta, biesiada, gody.

Schmausen, v. a. biesiadować, godować,
ueztować, jeść.

Schmauser, m. bankietnik, biesiadnik.

Schmecken, v. a. smakować; nach etwas

—, zatrącać czém; er läßt es sich wohlt
—, smacznie zajada, tego jé.

Schmeer, m. sadło.

Schmeerbauch, m. brzuchacz, brzuchal, pa-

Schmeerwurz, f. sadliczka.

[sibrzuch.

Schmeichelei, f. pochlabstwo.

Schmeichelhaft, Schmeichlerisch, a. pochlébny,
chlubny.

Schmeichen, v. a. pochlebiać, —ic; baso-
wać, lasić się, baki świecić komu.

Schmeichler, m. pochlebca, lason.

Schmeichlerin, f. pochlebnica, łasonica.

Schmeißen, v. a. mieść, rzucać, ciskać; (l.)
fajdać (Raubvögel).

Schmeißfliege, f. mięsniczek.

Schmelz, m. Schmelzglas, n. emalia,
szmele; mit — überziehen, szmelcować.

Schmelzarbeit, f. robota szmelcowana.

Schmelzarbeiter, m. szmelcarz.

Schmelzbar, a. topnisty, roztopny, topliwy.

Schmelzbarkeit, f. topnistość, topliwość,
roztopność.

Schmelzen, v. a. topić, rozpuszczać, —uścić;
— v. n. topnieć.

Schmelzer, m. giser, zlewacz.

Schmelzerkunft, f. szmelcarstwo.

Schmelzgang, m. —reife, f. kampania.

Schmelzhaus, n. rudnia, rudnica.

Schmelzbittte, f. szmelcarnia, huta kru-

Schmelzmaier, m. szmelcarz.

[szcowa.

Schmelzofen, m. piec hutniczy.

Schmelzstein, m. topień.

Schmelztiegel, m. tygiel do topienia.

Schmelzwert, n. szmele.

Schmergel, m. szmergiel.

Schmerle, f. sliz

Schmerling, m. mehownik.

Schmels, m. ból; —en empfinden, boleć;

— an ganzen Weibe, zboleć; — verur-
sachen durch Berührung, Druck, uražae; den

— überstehen, in —en zubringen, przeboleć.

Schmerzen, v. n. boleć, dolegać; (empfind-
lich) korcić; anfangen zu —, zaboleć.

Schmerzengeld, n. nawiązka; basarunek;
— zahlen, nawiązać rany.

Schmerzhaft, —lich, a. bolesny; ad. —śnie;
schmerzlich empfinden, przyboleć.

Schmerzhaftigkeit, Schmerzliebkeit, f. bo-
lesność. [kojący bólę.

Schmerzlindernd, —stilend, a. uśmierzający,
Schmerzlos a. bezbolesny.

Schmerzlosgkeit, f. bezbolesność.

Schmetterling m motyl.

Schmetterlingsblume, f. techtka.

Schmettern, v. n. brzmieć.

Schmied, m. kowal.

Schmiede, f. kuźnia.

Schmiedebaßg, m. miech kowalski.

Schmiedeeisen, n. żelazo kowne.

Schmiedeeffe, f. komin w kuzni.

Schm

628

629

Sdum

Schmiedegeßell, m. kowalezyk

Schmiedebaßwert, n. kowalstwo.

Schmiedezange, f. obțegi.

Schmieden v. a. kuć; (fig.) knować.

Schmiege, f. ruchoma uciosowa, wegielnica, ukosna.

Schmiegen, v. a. giąć, zginać, zgiąć; sięh, v. r. tulić, kręcić, uniżać, -yć, łasić, zastosowywać, —ować się.

Schmiele, f. śmiałek.

Schmierbar, a. mastki, mastny, smarowny.

Schmierbarkeit, f. mastnose, smarownosć.

Schmierbuch, n. brulion.

Schmierbuchse, f. maznica.

Schmierke, f. smarowidło.

Schmieren, v. a. smarować, mazać; bazgrac, gryzmolić.

Schmierer, m. mazacz, bazgracz, —raj, —grala, pismak. [mota.

Schmiererei, f. bazgranina, gryzmoly, rata.

Schmierig, a. mazisty, tłusty, smolny, blotnisty, ein —er Mensch, kutwa, brudny

Schmierstelle, f. mazidło. [czlowiek.

Schmiersieger, m. maziarz.

Schmiersiegerei, f. maziarnia.

Schmiersinter, m. płotowiny.

Schmimbeere, f. złoto łosy, żminda.

Schminfbobne, f. dolik, wsięga.

Schminfböhmenleff, m. strażnik.

Schmuke, f. farba, barwiczka, piększydło; (wreje) bieliczka, bieliło; (rothe) czerwienidło, rumienidło, ruz. [rużować.

Schminten, v. a. barwiczkować, farbować,

Schminkmittel, n. kosmetyk

Schminfpfläterchen, n. muszka.

Schmirlag, m. szmergiel.

Schmirlgen, v. a. szmerglować.

Schmiraclischeibe, f. toczek szlifierski.

Schmuck, m. ciecie, smiganie; einen —geben, pod—, zacinać, —ciąć batem.

Schmige, f. trzaskawka, koniec bica.

Schmiken, v. a. smińąć, podciąć.

Schmellen, v. n. dąsać się.

Schmotten, n. dąsanie, dąsy. [zarska.

Schmorbraaten, m. pieczeń duszona, hu-

Schmeren, v. a. dusić; smażyć, przysmazye.

Schmuck, m. odzoba, okrasa, strój, klejnot.

Schmuck, a. ładuy, śliczny.

Schmuckepresse, f. żywiczlin.

Schmücken, v. a. odzabiać, —obić; krasić, o—; stroić, ustrajać, —roić.

Schmuckläufen, n. szkatuleczka do klej-

Schmucklosa, a. prosty. [notów.

Schmuckweisel, m. jedwabnik; blauer, szkarłatówka.

Schmuzgelei, f. przemycanie.

Schmuggeln, v. n. przemycywać, —cać.

Schmuaßfer, m. przemycywacz.

Schmunzeln, v. n. wzięć, uśmiechać się.

Schn

630

Schmuck, m. brud, plugastwo, bloto.

Schmugen, v. n. brudzić, brudnieć.

Schmutsink, —hamntel, m. lapserdak, flejtuch, gnojek, śmierdzuch.

Schmutzig, a. brudny, blocisty, zwalany; ein —er Mensch, brudas.

Schmutztitel, m. piérwszy tytuł książki dla ochrony głównego.

Schmutzwäsche, f. brudy.

Schnabel, m. pysk, dziób.

Schnabelnisch, m. długopysk, mieszek.

Schnabelflaugelschnecke, f. dzióbatka.

Schnabelförmig, a. dziobowyaty.

Schnabelfäser, m. trzeń.

Schnabeln, v. r. dziobać się, popy-

Schnabelthier, n. dzióbak. [szczekać.

Schnad, m. gadulstwo.

Schnade, f. biec.

Schnaden, v. n. papłać, plese.

Schnake, f. zabawka, figiel.

Schnaken, v. n. zabawiać, figłowac.

Schnatlich, a. zabawny, figlarny.

Schnalle, f. sprzączka, spinka.

Schnallen, v. a. zapinąć, —ać na sprzączkę.

Schnatzen, v. a. kłaskać (jezykiem); prztyknąć (paleami); (l.) emokać (glęs głusza).

Schnappe, f. (l.) (Fall—, Jagtuch) płachta myśliwska, rozwieszona na zódiachach, a mogąca być spuszczaną i podnoszoną.

Schnappen, v. a. łapać, chwytać; nach Luft —, ziać, ziająć, z trudnoseń, z łoskoszą oddychać.

Schnapper, m. wielkopaszcz.

Schnapper, m. puszczadło; sprężynka.

Schnapphaben, m. rzezimieszek, lapikura.

Schnaps, m. gorzalka, d. gorzałeczka.

Schnapfsach, m. torba.

Schnarchen, v. n. chrapać.

Schnarcher, m. chrapała.

Schnarchkappe, f. (g.) sarkacz.

Schnarre, f. grzechotka. [wozie].

Schnarren, v. n. grzechotać; skrzypieć (o Schnarrend, a. chrapliwy, skrzypliwy.

Schnarier, m. Schnarrnachtel, f. chróściel.

Schnarrthier, n. warez

Schnattergangs, f. klekotka.

Schnattern, v. n. gęgać, klekotać, święgo-Schnatternd, a. klekotlwy. [tać.

Schnauben (Schnaufen), v n. parskać, —ać; sapać; vor Wuth —, nadąsać się; Rache —, zemstą wrzeć.

Schnaubend, a. zasapany.

Schnauzbart, m. was.

Schnäuzchen, n. pyszeczek.

Schnauze, f. pysk, morda; że hat eine gute —, ma pysk wyparzony.

Schnauzen, v n hukać, fukać.

Schnünuzen, v. r. smarkać się, utrzecć sobie nos; wyiskrzyć się uwiazdy).

Schnauzenaffe, m. magot.

633

Schn

Schnittisch, a. zarozumiały.

Schnitt, m. krój; rznięcie; zysk; pół
szklanki; seinen — bei etwas machen,
dobrze wyjść na czém.

Schnittchen, n. skibka.

Schnittte, f. skiba, skrawka, zraz.

Schnittter, m. žěnca, žniwiarz, kosiarz,

Schnittterin, f. žniwiarka.

Schnittferfest, n. obrzynki.

Schnitt-, Graßlauch, m. tatareczka, sie-
dmiolatka, zrzynany łuczek; — blätter, pl.
szczypierek.

Schnittfeisen, n. ostrystal.

Schnittkohl, m. kapusta szatkowana.

Schnittling, (Knot —, Blindholz, Saßrebe)
m. zraz, rozsadka.

Schnittwaare, f. towar łokciowy.

Schnittwaarenhändler, m. krojownik, kup-
czący towary łokciwemy.

Schniželn, v. a. strugać.

Schnižen, v. a. rznąć; wyrzynać, rzeźbić.

Schnižer, m. snycerz, rzeźbiarz; bąk, błąd.

Schnižer-, a. snycerski, rzeźbiarski.

Schnüterkunft, f. snycerstwo, rzeźbiarstwo.

Schnüterverstatt, f. snycernia.

Schnümmesser, n. ośnik, strug.

Schnüwerf, n. snycerska robota, snycer-
szczyzna, rzeźba.

Schnödc, a. czupurny, pogardliwy, niego-
dziwy; ad. z pogardą; — behandeln, po-
niewierać.

Schnödigkeit, f. czupurność, pogarda, nie-

Schnörkel, m. essy, floresy. [godziwość.

Schnittfeln, v. n. pąchać, wąchać.

Schnupfen, v. a. niuchać; zażywać tabaki.

Schnupfen, m. katar, nieżyt; den — be-
kommen, zakatarzyć się.

Schnupfstabal, m. tabaka.

Schnupfstabalbese, f. tabakierka.

Schnupftuch, n. chustka do nosa.

Schnuppe, f. knot palacéj się lub upalonéj
świecy; es ist mir —, wszystko mi jedno.

Schnuppern, v. n. pruciać, wietrzeć.

Schnur, f. sznur, —rek, powrozek; sznurka
(perel); voll Schnüre, sznurzysty; mit
Schnüren befeßen, sznurkami wyszywać,
szarmerować; über die — hauen, prze-
skrobać, hukać, wybrykiwać, —knąć.

Schnürband, n. sznurowadło.

Schnürbrust, f. v. Schnürleib.

Schnürchen, n. sznureczek.

Sich Schnuren, v. r. (g.) sznurzyć się.

Schnüren, v. a. sznurować; fest —, wy-
snurować, troczyć; sein Bündel —,
rzeczy upakować.

Schurgerade, —gleich, a. prościuteńki.

Schnirraß, m. gorset.

Schnürleib, n. sznurówka.

Schnürloch, n. dziurka sznurówki.

Schnürnadel, f. nawłóczka.

Schö

634

Schnurrbart, m. wąs; einer der einen
großen — hat, wąsal.

Schnurrbärtchen, n. wąsik, wąsię.

Schnurrbärtig, a. wąsaty.

Schnurre, f. grzegotka, taratatka; żarcik,
krotochwilna powiastka.

Schnurren, v. n. warczeć, grzechotać,

Schnurrig, a. zabawny.

Schnürroch, m. czamarka.

Schnurrvogel, m. chrapiak.

Schnürfüttelchen, n. siodelko. [wane.

Schnürstiefel, f. czyżmy, półbócie sznuro-

Schnürstift, m. skówka metalowa.

Schnurstrads, ad. wnet, natychmiast; —
entgegen, wbrew.

Schnurstrauch, m. perelkowiec.

Schober, m. bróg, stóg, stórta.

Schobern, v. a. ukladać, ułożyć w stogi,
kopic, stożyć.

Schod, n. kopa; ein — Garben, kopica.

Schoden, v. a. kopić; plonować; daß Ge-
treibe schodt gut, zboże kopne.

Schof, m. (ł) stado kaczek.

Schofel, a. kiepski; podły; nędzny.

Schöffe, m. ławnik.

Schoffengehört, m. sąd ławniczy.

Scholar, m. uczeń.

Scholarisch, m. dozórca szkół.

Scholaitik, f. scholastyka, —yczność.

Scholastiker, m. scholastyk.

Scholaßtisch, a. scholastyczny.

Scholken, v. n. kolysać się (o morzu).

Scholle, f. bryla, skiba, gleba; flądra,
płaszcza, zmarszczkopysk.

Schöllkraut, n. jaskólcze zielc, glistnik;
(großblütiges) rostopaść; (kleines) trę-
downik mniejszy.

Schon, c. już

Schön, a. piękny, ładny, gladki; — werden,
wyladnieć, wypięknieć; — thun, przymi-
lać się komu, umizgać się do ..., cackać
się z kim.

Schönblatt, n. pięknosz, pięknokwiat.

Schöne, n. piękno.

Schonen, v. a. ochraniać, —onić; oszczę-
dzać, —ic; szanować; ostróżnie postę-
pować z czém; einen —, folgować komu,

Schonend, a. ochronny; delikatny.

Schönfärben, v. a. okraszać, —sić.

Schönfärberei, f. farbierstwo.

Schönfrucht, f. poladnia.

Schöngeißt, m. beletrysta.

Schöngesialtet, a. urodziwy.

Schönbaaraaffe, m. krętogon.

Schönheit, f. pięknosć, uroda.

Schönknöterich, m. grzęsiotek.

Schönmütze, f. rozdręb.

Schönredner, m. krasomówca.

Schönrednerei, f. krasomowność.

657

Sen

Sie

658

drzewa; sich —, v. r. opadać, opaść; osieść; osunąć się; pochylać się: uginąć się pod czem [żywy kół]. Senfer, m. szczep młody, odkład, galąż, Senkhaten, m. kruczek do odkładania. Senfkaften, m. grodza. Senkolben, m. swiderek nacinany. Senfrecht, a. pionowy, prostopadły, ad. Senkzeug, n. zawiesie. [—wo, —dle. Senpapagei, m. karlonur. Senjal, m. sensal, maklerz przysięgły. Senje, f. kosa. Senjenfabrik, f. kosarnia. Senjenförmig, a. kosisty. Senfengerüst, n. grabki. Senjenföhnied, m. kosarz. Senjenkiel, —baum, —wurf, m. kosisko. Senfenträger, m. kosynier. September, m. wrzesień. September, a. wrześniowy. Sequester, n. sekwestr, sekwestracya, zbranie, zajęcie sądowe i oddanie w czyje ręce; zasekwestrowanie. Sequestriren, v a. zasekwestrować, sądowanie zająć, zabrąć. Serail, n. seraj. Seraph, —phin, m. serafin. Serpentinstein, m. serpentyn, wężowiec. Serschant, m. sierżant. Serviette, f. serwetka. Serviren, v. a. dać na stol, podawać. Servis, n. sorwis. Sejamknöchelchen, pl. trzeszczki. Sejankraut, n. łogowa; großes —, ciemierzycznik. Sefel, f. koprownik, żebrzyca, czarnoglów, Seffel, m. krzesło, stolek. [laniczyst. Seßbaum, m. siewek. Seßeier, f. jaja sadzone. Sezen, v. a. klasć, położyć; postawić; posadzić; (wohinein) wsadzić; (ans Feuer) zastawiać; (unter etwas) podstawić; (Kartoffel) sadzić, zasadzać, —ic; (über etwas) przekładać, —lożyć; (Hoffnung auf etwas) pokładać nadzieję w czém; (czcionki) s—, ukladać; (Kalf) zarabiać wapno; — v. n. (über den Fluß) przepłynąć; (über einen Graben) sadzić (przez rów); (an das Land) wynosić, —nieść; in Berwunderung —, wprawić w zadziwienie; in Verlegenheit —, narobić ambarasu, kłopotu; die Henne u. f. w. auf die Eier, nasadzać na jaja; sich —, v. r. siadać, usieść; podstawać, —tać; ustoić się (o napojach); (zu, neben einem) przysiadać, —iesć (do kogo); (um etwas herum) obsiadać, —iosć; (an verschiedene Orte hin) rozsiadać, —iesć się; (zu Pferde) skoczyć, wsiąść (na koń), dosieść (konia); (etwas in den Kopf) ubradać sobie co, uwziąć się na co; (wider etwas)

sprzeciwiać, —ic się; niedać się; (mit feinen Gläubigern) ułożyć się. Seßer, m. zecer, składacz. Seßerin, f. zecerka, składaczka. Seßerkaften, m. kaszta. Seßfass, n. —wäsche, f. skrzynia płókalna, osadowa; (g.) przycier. Seßfisch, m. na—, zarybek, kroczek. Seßhantner, m. przykładacz. Seßhase, m. samica królika lub zająca. Seßkarpfen, m. karpik. Seßling, m. Seßpflanze, f. rozsada, szadzonka, wysadka, odziomek. Seßpflanzenbeet, n. rozsadnik. Seßteich, m. sadzawka. Seßwage, f. libela, równia. Seßzeit, f. des Wilbes, (l.) lag, czas lężenia. Seuche, f. zaraza, pomór. Seuzzen, v n. wzdychać, westchnąć, jęczeć, utyskiwać. Seufzer, m. westchnienie, jęk, utysk. Seufz-Accord, m. seksta. Seyn v. Scin. Sehnl, m. rąbek, szal, —lik. Sich, pr. siebie, sobie; — seßst, sam sobie, siebie; jeber für —, samopas; einer, der anß für — lebt, samotnik. Sebel, f. sierp. Sichelförmig, a. sierpowaty, pałakowaty. Sichelbülse, f. chorzebla. Sichelfee, m. kozioróżnik żółty, medyka. Sichelkraut, n. sierpnica. Sicheln, v. a. żać. Sichelwagen, m. wóz kosisty. Sichet, a. pewny, bezpieczny; ad. zapewne; ganß —, pewnikiem Sicherheit, f. bezpieczeństwa, pewność; in — bringen, ubezpieczyć, skryć, schronić. Sicherheitslampe, f. lampka bezpieczeństwa. Sicherheitslunte, f. (g.) stupina bezpieczeństwa, żagiew. Sicherheitsfeiler, m. filar oporowy, calizna. Sicherheitsrohr, m. rura bezpieczeństwa. Sicherheitswache, f. straż bezpieczeństwa. Sicherlich, ad. z powszechią, zapewne. Sichun, v. a. zapewniać, —ic; u—, zabezpieczać, —yc. Sicherstellen, v. a. v. Sichern; sich —, v. l. obwarować sobie. Sicherstellung, f. u—, zabezpieczenie, zaschling, m. koza. [pewnienie. Sicht, f. auf —, za okazaniem; in — seint, zjawić, okazać się. Sichtbar, a. widzialny, wydatny; widoczny. Sichtbarkeit, f. widzialność, wydatność. Sichten, v. a. wybierać, —brać. Sichtlich, a. widomy, umysłny. Sichern, v. n. sączyć się. Sie, pr. ona, oni, one; Pan, Pani. Sie, Side, f. (l.) samica malych taków.

665

Coo

Soellöffel, m. (g.) wodochwyt.

Soolwage, f. sionomiar.

Sopha, n. sofa.

Sophienkraut, n. stulisz właściwy.

Sophist, m. sofista, krętacz.

Sophiferei, f. sofizmat, krętarstwo.

Sophistisch, a. sofistyczny.

Sorge, f. kłopot, troska; sich — n machen, v. Sorgen.

Sorgen, v. n. troszczycy, starać się o co; sich —, v. r. kłopotać się; sich sehr —, nakłopotać się.

Sorgenfrei, —loß, a. wolny od kłopotów, trosk, niezakłopotany; —, ad. bez kłopotów.

Sorgenbell, a zakłopotany.

Sorgfalt —samkeit, f. staranność, troskliwość, pilnosc, starunek.

Sorgfältig, —famt a staranny, troskliwy, pilny, pieczolowity.

Sorgles, a. niedbaly; ein —ser Mensch, niedbalec; — ad. niepytając, nictoszczać się.

Sorglosigkeit, f. medbalość, niedbalstwo.

Serren, v. a. cumować.

Sorrlau, n. cuma.

Sorte, f. gatunek.

Sortiment, n. zapas.

Sortiren, v. a. rozgatunkować.

Seufleur, m. sufler, dmuchacz

Souveran, m. udzielny pan.

Seuerainetät, f. udzielność.

Spähen, v. a. słiedzić, szpiegować, podspächer, m. podstrzegacz. [strzegać.

Spal, m. (ł.) bazantowy ogon.

Spalier, n. szpaler, bindażyk.

Spalt, m. Zvalte, f. szpara, szcelina; kolumna (na stronie); rozdarlina.

Spaltbar, a. lupny, —pki, —pliwy, szczepny.

Spaltbarkeit, f. lupność, szczepność.

Spalten, v. a. łupac, rozlupywać, —pać, rozplatać, przerąbać; rozcinać, —iąć, rozrzynać, —eiznąć; sich —, v. r. pękać, po— się, rozłupać się; rozkraczyć się; (fig.) rozłączać, —yć; rozchodzić, rzejeść się; poróżnić się; teicht zu —, lupny; auf die Hälfte —, nałupywać do polowy.

Spalter, m. klinik.

Spaltfäder, m. plonipka.

Spaltsfrucht, f. lupkowiec.

Spaltatele, f. jednostronka.

Spaltbauer, m. rozcinacz.

Spaltschneide, f. dziurawka

Spaltschab, m. kluczka.

Spaltung, f. rozdźial, poróżnienie.

Span, m. wiór; jdm. viel Späne machen, narobić przykrości; er hat einen — im Kopfe, narwany

Späneplatz, m. wiorzysko.

Spanferkel, n. prosię, —iątko.

Spa

666

Spange, f. klamra, haftka.

Spängler, m. blacharz.

Spanndienst, m. robocizna sprzężajna.

Spanne, f. piędź.

Spannen, v. a. na—, rozciągać, —gnąć; napinać, —iąć; wyłężyć, wyprężać; ściskać, —snąć, natężać (ciekawość); den Haßn —, odwodzić kurek u strzelby.

Spanner, m. przetyczka.

Spanntolß, n. zapora.

Spannjoch, n. prężacz.

Spannkraft, f. rozprzężliwość, sprężystość, przynosec

Spannagel, m. sworzeń, możdżeń.

Spannraupe, f. Prządka.

Spannriegei, m. rozpieracz, stolcowy pas,

Spannrieten, m. pocięgiel.

[jęta.]

Spannischüffel, m. zatrzym.

Spannung, f. na—, wyteżenie, wyprężenie; oczokiwanie; poróżnienie

Svarbüchse, f. karbona, skarbniczka.

Sparen, v. a. szczędzić; oszczędzać, —ic; uciłać. [jablonki.]

Spargel, m. szparag, gromowy korzeń,

Spargelbeet, n. szparagarnia.

Spargelcrbse, f. głąbigroszek.

[gowa.]

Spargelkohl, m. brokuly, kapusta szpara-Spargelpfanze, f. karpa szpanagowa.

Spargelstein, m. szparagowiec, apatyt,

Spark, m. sporek.

[mydlik.]

Spärlisch, a maly, skromny, skromniutki.

Spärfennig, m. grosz uciłany.

Sparren, m. Sparrenholß, n. krokiew, krokwa; er hat einen — zu viel, piątej klepki mu brakuje.

Spartenkopf, m. konsola, krokiewnica.

Sparfsaden, m. szanta wodna.

Sparwerverl, n. kozły, krokwie.

Sparfan, a oszczędny.

Sparjamkeit, f. oszczędność.

Spaß, m. žart, figiel, krótkochwila; ohne —, do prawdy; daß ist fein —, bez žartu, niéma z czém žartować, to nie kpiny, to nie przeléwki; — machen, žartować.

Späßchen, n. žareik.

Späßen, v. a. zartować.

Spaßhaft, a žartobliwy, zabawny, śmieszny.

Spaßtastkeit, f. žartobliwość, zabawność, śmieszność.

Spaßmacher, —vogel, m. žartownis, —ik,

trefnis, śmieszek; —rin, f žartowniczka.

Spät, a. późny; ad. —no; etwas —, nie-rychło; etwas — werben, przypóźnić się.

Spatel, m. kopyść, szpachla (malarzy), łapatka, spatel (chirurgów)

Spaten, m. rydel, szpadel.

Spätflachs, m. słowień.

Spatb, m. ochwat, włogacizna, wytecz (choroba koni); bom — gefühmt, włogawy; spat (kamień).

675

Spu

Spurlos, ad. bez sładu; — verschwinden,
Spurosen, m. spustowy piec. [zaginąć.

Spilrraše, f. ichneumon.
Spurre, f. mokrzycznik.

Spurschnee, m. ponowa.

Sich Sputen, v. r. kwapić, u—, zwijać się.
Staar, m. szpak; zawłoka, zaciąg (u

hydla); der graue —, bielmo, łuszezka;
mit dem grauen — behaftet, bielmooki;
der schwarze —, jasna slepota; den —
stehen, zdjąć komu kataraktę; (fig.) oświe-
Staargrau, a. szpakowaty. [cić kogo.

Staat, m. państwo, mocarstwo, stan; pa-
rada, okazalosć, przepych.

Staatangelegenheit, f. interes, sprawa
stanu, państwa. [publiczny.

Staatsanwalt, m. prokurator, oskarzyciel

Staatsanwaltschaft, f. prokuratorya.

Staatsbürger, m. obywatel.

Staatsbürgerrecht, n. prawo obywatelskie.

Staatsgefangene, m. więzień stanu.

Staatskleid, n. ubiór paradny; ochędóžka.

Staatsklug, a. polityczny; —e, m. polityk.

Staatsklugheit, —kunde, —lehre, —wissen-
schaft, f. polityka.

Staatsmann, m. statysta, dyplomata.

Staatstrat, m. radzca stanu; rada stanu

Staat unrecht, n. prawo polityczne.

Staatsschreiber, n. stér rządu.

Staatssecretär, m. sekretarz stanu.

Staatsumwälzung, f. rewolucya

Staatssverbrechen, n. zbrodnia stanu.

Staatsverfassung, f. konstytucya.

Staatswirthschaft, f. ekonomia polityczna.

Stab, m. laska, sztaba, pręt; metr; sztab
(wojska).

Stäbchen, n. laseczka, pręcik, palik.

Stabeisen, n. żelazo sztabikowe; ploza

Stäbeln, v. a. tyczyć, zadać tyczki (do

Stabshobel, m. walkowiec. [grochu].

Stabholz, n. wanczos.

Stabssoffizier, m. officer sztabu.

Stabsquartier, n. kwatera sztabu, główna.

Stabwurz, f. świętoziol, boże drzewko.

Stachel, m. żądło, bodziec, kolec, ościń,

Stachelbauch, m. kolcohrzuch. [cierń]

Stachelbeere, f. agrest; (gsz.) wieprzki.

Stachelbeerenstrauch, m. kierz agrestowy.

Stachelsch, m. rybojéž, jéžówka.

Stachelschmug, a. kolcowaty.

Stachelsaug, m. dwukole.

Stachelbaut, f. jeźowiec.

Stachelig, a. kolczysty, ościsty, żądlasty.

Stachelkopf, m. cierniogłów

Stachel-Leguan, m. stórczolusk.

Stachelmobn, m. buławnik.

Stachein, v. a. kluć, u—; śpiąć (konia);
zaostrzyć; napędzać. [tewka.

Stachelnuß, f. orzech, kasztan wodny, ko-
Stachelroche, m. plaszezka, pastynak.

Sta

675

Stachelriicken, m. kacik, koluszek.

Stachelsafflor, m. przęslica.

Stachelschuppe, f. kolcolusk.

Stachelschwamm, m kolczak.

Stachelschwein, n. jéž.

Stachelstirn, f. przyłądnik.

Stachelstod, m. kostur.

Stacket, n. sztakieta.

Stadt, f. miasto; arm舒lige —, mieści na.

Stadt-, a. miejski.

Stadtbewohner, Stäbter, m. mieszczanin.

Stadtbewohnerin, Städterin, f. mieszczanka
mieszczka.

Städtchen, n. miasteczko.

Stadtgericht, n. sąd miejski.

Städtisch, a. miejski, do miasta należący

Stadtfundig, a. głosny, powszechnie znany.

Stadtratb, m. rada miejska; radzca miejski.

Stadtrichter, m. sędzia miejski.

Stadtschreiber, m. pisarz miejski.

Stadtsfeldat, m. drab, żołnieŕ miejski.

Stadtthor, n. brama.

Stadtthür, f. zegar ratuszowy.

Stadtverordnete, m. deputowany miasta

Stadtviertel, n. cyrkul, kwatera.

Stadtwage, f. waga miejska.

Stadtwappen, n. herb miasta

Staßel, f. szczebel, stopień.

Staffelei, f. sztaluga.

Staffette, f. sztafeta

Staffiren, v. a. umeblować, zastawiać
czem; przy—, ustroić.

Staffirer, m. (g.) puszkarz.

Staffirung, f. ozdoba, przy—, ustrojenie.

Stag, m. podpora, lina gruba u wierzchni
maszty, sztak.

Stagnel, n staniol, cyna płatkowa, podle-
Stahl, m. stal. [w]

Stahlbicht, a —es Erz, tégokrusz.

Stählen, v. a. stalic, stalować, hartować
Stahlerz, n. stalówka.

Stahlfabrik, f. stalownia.

Stahlfarben, a. stalowy.

Stahlfeder, f. pióro stalowe, stalówka
sprężyna stalowa.

Stahlrose, f. różycki w stali.

Stahlstich, m. staloryt.

Stall, m. stajnia.

Stallbaum, m. przewora, pobocze.

Stallbeule, f. opój.

Stallen, v. n. szczać.

Stallgeb, n. stajenne.

Stalljunge, m. stajenny.

Stallnecht, m. masztalerz, stajenny.

Stallkraut, n lipka, wilk, lisi ogon, ziel
morowe, stajenne, lubezna iglica, wilczyna
Stallmagb, f. stajenniczka.

Stallmeister, m. koniuszy.

Stallmeisteramt, m. koniuszostwo.

Stallung, f. stajnia; (1) miót.

677

Sta

Stä

675

Stamm, pniak, drzewa; plemię, pokolenie.

Stammältern, pl. przodkowie.

Stammbaum, m. ród.

Stammbruder, m. pobratymiec, jednople-

Stammbuch, n. imiennik. [miennik.

Stammeln, v. a. bełkotać; jąkać się.

Stammeln, n. bełkot; jąkliwość, jakalstwo.

Stammen, v. a. pochodźić.

Stämmen, v. a. opióra, oprzée; sich —, v. r. — się.

Stammende, n. ocinek, młoda, młodzina.

Stammgeb. n. pniowe, pieńkowe.

Stammbalter, m. plemiennik.

Stammhaus, n. gniazdo.

Stammholz, n. drzewo odziomkowe.

Stämmig, a. silny, krępy.

Stammler, m. belkot, jąkała.

Stammnutter, f. macica, plemiennica.

Stammochse, m. stadnik.

Stamnregister, n. jenealogia.

Stammrolle, f. rodowód, księga popisowa.

Stammshwein, n. chudziec.

Stamntafel, f. tablica jenealogiczna.

Stammvater, m. patryarcha.

Stammverwandt a pobratymczy.

Stammverwandtschaft, f. pobratymstwo.

Stammwort, n. źródłosłów.

Stampfbüchle, f. możdzierek drewniany.

Stampfe, f. tluezek; młótek, stepa.

Stampfen, v. a. tluc, u—; (feut) ubijać, —ic (ziemię), deptać; v. n. tupać; tętnić.

Stampfer, m. stępkarz, ładownik; stępór, ubijaczka, —jak.

Stampfgang, m. stępornia. [młot.

Stampf—, Stempelbammer, m. parowy

Stampfmühle, f. młyn stępowy, folusz.

Stampftrog, m. koryto w młynie stępowym, folusz.

Stand, m. stan, stopień, położenie; im — sein, zdolać, módz; potrafić; zu — bringen, uskuteczniać, —ic; dokończać, —yć; in — sezen, narządzać, o—, sporządzać, —ic, wyporządzać, —ic; — halten, dostać; dotrzymać.

Standarte, f. sztandar; (l.) ogon.

Standartenträger, m. sztandarowy, kornet.

Standbisb, n. posąg.

Standbüchse, f. śmigownica.

Ständern, n. serenada.

Stände, pl. stany.

Ständer, m. stągiew; podstawnik; półka; (l.) nogi gluszca.

Standesgebühr, f. nach —, według stanu.

Standesmäßig, a. stósowny do stanu.

Standesperson, f. osoba znakomita.

Standeswicht, f. kastowość.

Standfähigkeit, f. stałość.

Standgeb. n. placowe, targowe.

Standgericht, n. sąd doraźny.

Standhaft, a. staly, stateczny; ad. —le, —nie.

Standhaftigkeit, f. stałość, stateczność.

Ztäubisch, a. stanowy; tyczący się stanów.

Standort, —punkt, m. stanowisko.

Standvorsen, m. stójka.

Standquartier, n. stannica, postój, leża.

Standrecht v. Standgericht.

Stand—, Stebreisen, pl. stawniki.

Standmittel, n. (l.) zwierz me zmieniający stanowiska swego.

Stange, f. drag; galaż; (gefpaltene) żérdź: (am Zugnek) chochla: tyczyna, tyczka; laseczka (Zteqellad); szyjka zegarka; (l) róg jeleni: jerem die — halten, sprostać, podolać komu

Ztängel, m. łodyga, badyl, głabik, szy-
pulka, trzonek, ogonek

Ztanqelfermita, a. łodygowaty

Ztanqeln, v. n. puszczać łodygi.

Ztanqelverzierung, f. łodyżga.

Stangenbohnen, pl. tyczkowy groch.

Stangenförmig, a. pręcikowy.

Stangeneisen, n. sztaba żelazna, żelazo w sztabach; (l.) żelazko czyli łapka na lisy i žmije.

Stangengießform, f. sztabikowa forma.

Stangengold, n. zlewek, złoto w sztabach.

Stangenleiter, f. drabinka z drążka w po-
przek którego kolki służą za szczeble;
ostrzew.

Stangenpferd, n. koń dyszlowy.

Staniol v. Stagnol.

Stangenseßen, v. a. podtyczyć.

Stangenseßen, n. tyczenie.

Stangenschlüssel, m. ćwiertniak.

Stangenzirkel, m. ćwiertniak stolarski.

Stänker, m. śmierdziel, śmierdziuch; kłó-
tniarz, burda.

Stänkerei, f. smród; krótnia, zwada, waśn.

Ztänkern, v. a. smrodzić, za—; krócić,
Stanje, f. wierszyk. [wadzić się.

Stanzenbammer, m. sztanca, gzenk.

Stanzmajchine, f. maszyna do wycinania
podeszwy.

Stavel, m. stos, skład, warsztat; vom —
lassen, spychać, spuszczać.

Stapelgerechtigkeit, f. przywilej składowy,
prawo składu.

Stapeeln, v. a. składać, ukladać.

Stapefort, —plaß, m. skład.

Starf, a. silny, mocny, gruby, tęgi, po-
tężny; (l) wielki; — werden, mocnieć,
grubieć; fehr —, rozmagać się.

Starfbauholz, n. gruby budulec.

Starfbrißtig, a. piersisty. [tęga.

Stärke, f. siła, moc, grubość, tegość, po-

Stärke, f. —mehl, n. mączka, skrob, krochmal, reżydlo.

Stärkebereiter, —händler, m. krochmalnik.

Y*

693

Str

Str

694

Straßlicht, a. promieniasty, strzalisty.

Straßlig, a. promienisty; daß —, n. promienistosć.

Straßlstein, m. miganiec, promieniec.

Strähne, f. przedziono, motek, seiennik.

Stramm, a. opięty; tegi, silny; — Haltung, f. gesta mina

Strampeln, v. n. majdć, tupotać nogami.

Strampsen, v. n. tupać, drepcieć

Strand, m. pobrzeże, brzeg; auf den — laufen, treiben, osiąść na mieliźnie.

Stranden, v. n. osiąść na mieliźnie; rozbić się; (fig) nieudać się, spełznąć na niczém.

Strandgut, n. rzeczy z okrętu osadzonego na mieliznę, rozbitego

Strandläufer, m. kulig, biegus.

Strändling, m. brzeźyca.

Strandrecht, n. prawo kadukowe.

Strandretter, m. strażnik konny; ctenkonóg.

Strang, m. powróz, postronek, stryczek; zum — verurbeiten, wskazać na szubienicę; wenn alle Stränge reißen, w najgorzym razie. sie stehen alle an demseiben —e, wszyscy zgodnie czynią porozumialszy się ze sobą.

Strangulation, f. uduszenie.

Stranguliren, v. a. udusić.

Strapaże, f. znój, trudy, pl.

Strapažiren, v. a. niszczyćć. [droga.

Straße, f. ulica, droga; gebahnte —, bita

Straßenaufseher, m. nadzorca drogowy.

Straßenfehler, m. zamiatacz. [dróg.

Straßenlaterne, f. latarnia do oświetlania

Straßenmännlichkeit, f. brukowa wiadomość.

Straßenraub, m. rozbój; — treiben, rozbijać.

Straßenrauber, m. rozbójnik, opryszek.

Strategie, m. strategik

Strategie, f. strategia

Strategisch, a. strategiczny.

Strauben, v. a. najeżyć; sich —, v. r. jężyć, zjedyć, najeżyć się; opierać się, nie dąć się.

Sträubig, a. najężony.

Strauch, m. kierz, krzak, krzew, drzewina.

Strauchartig, a. krzaczkowaty, krzaczasty, podkrzewny, chróstowaty. [szukajło.

Strauchdieb, m. drapiechróst, opryszek,

Straucheln, v. n. po—, utykać, utknąć się, usterkać, —knąć się

Strauchelnt, a. usterkliwy.

Strauchholz, n. krzaki.

Sträuchlein, n. krzaczek.

Sträuchweide, f. łozina.

Strauchwerl, n. chróscina, plot pleciony; von —, a. chrósciany. [starcie.

Strauß, m. bukiet; strus (ptak); walka,

Straußbinder, m. wieńczarz; —in, f. wieńca.

Sträußchen, n. bukiecik.

Straußgraß, n. miętelnica.

Straußledersarrn, m. pióropusznik.

Streße, f. belki poprzeczne wstawione dla popacia; v. Buge. [pienie.

Streßbegemöllke, f. odnośne, odwodowe sklebten, v. a. dążyć; starać się, usiłować; nach etwas —, garnąć się do czego, ubiegac, kusić się o co.

Streben, n. dążność; v. Streben.

Streberfeiler, m. zastrzał, przypora.

Streber, m. ostrzycza.

Strebeistempeł, m. prężacz.

Streckbalken, pl. belki mostowe.

Strecke, f. przeciąg, przestrzeń, obszar; (g) chodnik; zdłużnica.

Strechen, v. a. roz—, wyciągać; daß Gemehr —, zlozyć broń; zu Boden —, powalić o ziemię; sich —, v. r. ciągnąć się; nach der Bede —, stósować się do okoliezności; gdzie przeskoczyć nie można, tam podleze nie zawadzi.

Strechendamm, m. zawarcie, zastawka w

Strechnbauer, m. piecowy. [kopalniach,

Strecher, m. wozem.

Strechmittel, n. prostownik.

Strecksen, m. in der Glastütte, kaszuba.

Strechlein, m. przesienny kamień.

Streckteich, m. odrostowy staw.

Streich, m. smignienie, uderzenie; psikus, figiel, sprawka, psota; einen — jedem spießen, figla komu wyplatać; dummer —, glupstwo.

Streichbalken, pl. belki ościenne.

Streichbaum, m. (g.) powód.

Streichbrett, m. (am Pfluge) odkładnia, —ica, odwalnica. [muskiwać.

Streicheln, v. a. glaskać; muskać; pod-

Streichen, v. a. kreslici; odtrącać (dług); glatt —, wymuskac (włosy), podglaskać, narównać; Zegel —, spuścić, sklonić za gle, bandere spuścić, zdjąć; Ziegel —, robić cegle; in die Höhe —, najeżyć (włosy); mit Ruther —, smagać; v. n. tlic się, włóczyć się; przelatywać; (l.) jechać (ptaki); trzecć się (ryby).

Streichen, n. (des Nötes) rozciągłość warstwy; tarlo, tarlisko.

Streichgarn, —neß, n. powłok, —oczek; v.

Streichbolz, n. strychulec. [Wathe.

Streichinstrument, n. smyczkowy instru-

Streichkaut, n. v. Wau. [ment.

Streichmaß, n. znacznik.

Streichpfosten, m. (Päufer) slup, podparty dwoma zastrzalami.

Streichriemen, m. pasek.

Streichruthe, f. pal krańcowy.

Streichteich, m. staw tarłowy.

Streichzeit, f. czas tarcia się.

Streif, m. pas, smug, pręga, świstek (pa- piéru), pasek.

Streifchen, n. prążka.

707

Tas

Taschenbuch, n. pugilares; noworocznik.

Taschenformat, n. format kieszonkowy.

Taschengeld, n. kieszonkowe.

Taschenkalender, m. kalendarzyk.

Taschenmesser, n. nożyk.

Taschenspiel, n. kuglarstwo.

Taschenspieler, m. kuglarz.

Taschenthier, n. samspad.

Taschentuch, n. chustka do nosa; seibenes
—, fular.

Taschenuhtr, f. zegarek kieszonkowy.

Taschenwörterbuch, n. słownik kieszonkowy.

Täschner, m. miechownik, kaletnik, fabry-
kant kufrów, woreczków itp

Täschnerhandwehr, n. miechownietwo

Taffe, f. filżanka, czarka.

Tastatur, f. klawisze, pl.

Taste, f. klawisz.

Tasten, v. a. macać, dotykać; durch —
etwaś sfinben, domaćać się czego.

Taster, m. cyrkiel kablakowy.

Tastvermögen, n. zmysł dotykania.

Tate, f. łapa.

Tat, n. lina

Taub, a. gluchy; — werden, ogłuszać,
—uchnąć; — machen, ogłuszyć; — e Nuss,
f. orzech prózny; — e Erde, płonna ziemia;
— e Aehren, pl. wyczyniec; — e Körner,
splawki; — es (mageres) Erz, lysak; — es
Gebirg, rumowisko.

Täubchen, n. goląbek, goląbeczka, gołębiatko.

Taube, m. gluch.

Taube, f. goląb.

Taubenfall, — habicht, — stößer, m. golębian,
golębnik, kroguleczk, jastrząbek.

Taubenhaus, n. — schlag, m. gołębnik, go-
łębiniec.

Taubenpoft, f. poczta gołębia.

Taubenzeide, f. gołębień pstry.

Tauber, m. gołąb samiec.

Taubgerste, f. —sorn, n. myszy jęczmien.

Taubhaser, m. owsik.

Taubheit, f. gluchota, gluchość.

Täubin, f. gołębica.

Täubling, m. plutka, pepek; blauer, czarto-
ploch, goląbek; rother —, syrojeszka, sy-
rojeszkówka, surojeżka.

Taubnessel, f. poziewnik, badyl, jasnotka,
świetliczka, kocipysk.

Taubstumm, a. gluchoniemy. [mych.

Taubstummenanstalt, f. zakład gluchonie-

Tauchen, v. a. zanurzyć; topić; nurtować;
umaczać, —oczyć.

Tauchente, f. słacharz, nurkaczka.

Tucher, m. nurek.

Taucherglocke, f. nurkowy dzwon.

Taucherbuhn, n. nurzyk.

Tauchgans, f. nurogęs.

Tauchgarn, n. kłomia.

Taufscheiden, n. chrzcielnica.

Teh

708

Taufsbuch, n. księga chrztów.

Taufe, f. chrzest, chrziny

Taufen, v. a. chrzcić, o—; sch — lassen,
o—, przechrzić się.

Täufer, m. chrzcieliel

Täufling, m. chrześniak.

Taufname, n. imię chrzesne.

Taufspathe, — zeuge, m. chrzesny, kum.

Taufschein, m. metryka.

Taufstein, m. chrzcielnica.

Taugen, v. n. zdawać, zdać, przydać się
(na co, do czego).

Taugenichts, m. urwisz, urwipoleć, lampart,
niepoń, ladaco, łobuz.

Taugenichtserei, f. tobuzerka.

Tauglich, a. zdatny, przydatny, sposobny.

Tauglichkeit, f. zdatność.

Taufmel, m. odurzenie, rozmarzenie, za-
wrót głowy.

Taufmelig, a. odurzony, rozmarzony.

Taufmellolch, m. cieciorka, kąkol roczny.

Taufmeln, v n. taczać się.

Taufsch, m. prze—, wy—, zamiana.

Tauschen, v. a. prze—, wy—, zamieniać.

Täuschen, v. a. ludzić, u—, za—, zwodzić,
omamić.

Täuschend, a. zwodniczy, uludny, omylny;
— äblich, podobniutěcki.

Tauschhandel, m. handel zamienny.

Täuschung, f. omamienie, zawiedzenie,
uluda, zludzenie. [tysiączek.

Tausend, num. tysiąc; eine Anzahl von —,
Tausendblatt, n. krwownik, stokroć, orle
oko, serdecznik, dobra mysl, kopr koński,
piornik, tysiącznik.

Tausenderlei, a. tysiączny.

Tausendfach, — fältig, a. tysiąckrotny.

Tausendfuß, m. stonóg.

Tausendguldenkraut, n. szaszanki, tysią-
cznik; großes —, centurya wielka, chaber
jasieniec, goryczka włoska; kleines —, v.
Erbgalle.

Tausend—, Traubenforn, n. pospek.

Tausendküfstler, m. kuglarz, sztukmistrz.

Tausendmann, m. tysiącznik.

Tausendschön, n. stokrotka trwala, miło-
snik, amarant; v Maßliebe.

Tausendschönchen, n. przypoludnik czerwony

Tausendste. m. tysiączny.

Tausendweise, ad tysiącami.

Tautologisch, a. samotaki.

Tauwert, n liny, pl.

Taz, Tausubaum, m. cis, drzewo cisowe.

Tazator, m. szacownik taksator; —in, f.
Tare, f. taksa. [taksatorka.

Taziren, v. a. taksować, oszacować, oce-

Tazirung, f. szacowanie. [niać, —ic.

Tazwerth, m. szacunek.

Technik, f. technika.

Techniker, m. technik.

711

Thä

Thätia a. czynny

Thätaleit, f. czynność; außer — sezen,
das dymisyą, złożyć z urzędu.

Thafrakt. f. dzielnosc.

Thaträftig, a dzielny.

Thätlich, a. dotykalny, gwaltowny; sich —
vergreifen, dopuscieć się gwaltu.

Thättlichkeit, f. gwaltowność, gwalt.

Thatsache, f. fakt, czyn, wypadek; es ist
—, daß... , rzeczywiscie, istotnie

Thau, m. rosa; es fällt —, rosa pada.

Thauen, v. i. tajor, puszczać.

Thanig, a. rosisty.

Thaufschwägig spüren, v. a. (l.) zwieńza
zwietrzyć po rosie.

Thautropfen, m. kropla rosy.

Thaumetter, n. odwilż, odelga.

Theater, n. teatr.

Theaterzettel, m. afisz.

Theatralisch, a teatralny; daß —e, n. tea-

Thee, m. herbata.

[trałnosć.

Theekanne. f. imbryk do herbaty; herba-
tniezka [war.

Theeckessel, m. kociolek do herbaty; samo-

Theentaschine, f. naszynka do herbaty.

Theer, m. dziejeć, smoła.

Theerbüchse, —butte, f. smolnica.

Theeren, v. a. dziejeiem, smołą mazać.

Theergalle, f. smołka.

Theerschwelen, v a. wysmażać.

Theerschwelen, n. wysmażka.

Theerschwet, m. dziegciarz, smolarz.

Theerschweterei, f. dziegiarnia, smolarnia.

Theil, m. część; — nehmen, brać udział,
uczestniczyć; zu — werden, dostać się
komu; ich meines —18, co do mnie.

Theilbar, a. dzielny, po—, rozdzielny.

Theilbarkeit, f. dzielnosć, po—, rozdzielnosć.

Theilchen, n. cząstka, cząsteczka.

Theilen, v. a. dzielić, po—, roz—; unter
sich —, rozchrać, rozdzielic.

Theiler, m. dzielnik; dzielca.

Theilbaben, v. a. uczestniczyć.

Theilhaber, m. mający udział, uczestnik.

Theilhaftig, a — werden, pozyskać, otrzy-

Theilmaschine, f. dzielnica.

[mać.

Theilnahme, f. uczestnictwo, spółnictwo,
udział; współczucie.

Theilnehmend, a. współczucie pokazujący.

Theilnehmer, m. uczestnik, spółnik.

Theilnehmerin, f. uczestniczka, spółniczka.

Theils, zum Theil, ad. po części, częścią,
częściowo; bądź-bądź.

Theilung, f. dział, podział, rozbiór, diezie-
Theilungszahl, f. iloczyn [nie.

Theilungszeiichen, n. rozłącznik, znak roz-
żezenia.

Theilweise, a. cząstkowy; ad. po części.

Theilzahl, n. dzielna.

Thekbann, m. przechowna.

The

712

Theokratie, f. teokracya, bogowładztwo.

Theofratisch, a teokratyczny.

Theolog, m. teolog.

Theologie, f. teologia.

Theologisch, a. teologiczny, bogosłowny

Theoretiker, m. teoretyk.

Theoretisch, a. teoretyczny.

Theorie, f. teorya.

Theosophie, f. teozofia.

Teraphie, f. terapia, lecznictwo.

Theriat, m. teryak, dryakiew polna.

Theriafskrämer, m. dryjacznik

Theriafwurzel, f. kozłek pospolity.

Thermen, pl. cieplice.

Thermometer, n. termometr, cieplomíérz;
v. Wärmemesser.

Theuer, a. drogi; ad —o; — werden,
drozeć; zu — bezahlen, przepłaćić.

Theuerung, f. drogość, drożyną.

Thier, n. zwírz, zwírzenie; (l.) łani.

Thierarzt, m. weterynarz, konował.

Thierarzeneifunkt, f. weterynarya, kono-
walstwo.

Thierarzeneifunkte, f. szkoła weterynarska.

Thierbängiger, m. zwierzogromiec.

Thierbeschreibung, f. zoografia.

Thierchen, n. zwierzątko.

Thiergarten, m. zwierzyniec.

Thierhaare, f. sierć, sierchla.

Thierheze, f. szczwalnia.

Thierisch, a. zwierzęcy; daß —e Weisen, n.

Thierkenen, m. guat.

[zwierzęcość.

Thierkeis m. zodjak.

Thierkunde, f. zoologia.

Thierpsfanze, f. zwierzokrzew.

Thierreich, n. królestwo zwierząt.

Thierschäbel, m. czerep.

Thierstein m. zoolit.

Thierzergliederung, f. zootomia.

Then, m. glina.

Thonerde, f. glinka, ziemia gliniasta.

Thönern, a. gliniany.

Thonfarben, a. gliniasty.

Thongeschirr, n. gliniarka.

Thongrüberei, f. gliniankja.

Thongrube, f. glinki.

Thonicht, Thonig, a. gliniasty, glinkowaty.

Thonmetall, n. glin, glinek, glinian, —nin.

Thonplatte, f. serek.

Thonschiefer, m. lupek gliniasty.

Thonstein, m. argilolit, gliniak.

Thonsteinporphyry, m. iloporfir.

Ther, m. głupiec, blazen.

Thei, n. brama, wrota.

Theorgeld, n. bramne.

Theilheit, f. glupstwo, glupota.

Thört, a. głupi.

Theischtiefer, m. odźwierny, stróż zamy-
kający bramę, wrotny.

Thorschtuß, m. zamknięcie bramy.

733

Ueb

Ueberspruchcn, v. n. wylewać, wrzeć; wy-
tryskiwać; trysnąć czém.

Ueberständig, a. przejrzaly, nader dojrzaly;
—eß Holß, stare drzewo.

Ueberstechen, v. a. przyszyć jedno na dru-
gie; poprawić rysy rylcem; zabić kartę
zadaną.

Ueberstehen, v. a. przebywać, —yć; prze-
trwać; przecierpieć; wytrzymać

Uebersteigbar, —tich, a. przehybytny.

Uebersteigen, v. a. przechodzić, przejść,
przebyć, przewyższyć; v. n. przejść, prze-
leźć.
[podnieść cenę]

Uebersteigern, v. a. postąpić wyżej w cenie,

Ueberstümmen, v. a. przegłosować, przekróskać; przestroić.

Ueberstöpfen, v. a. naprawić (materyą uszkodzoną); natkać, napchać zbytcznie.

Ueberstrahlen, v. a. blaskiem przewyższyć.

Ueberstreichen, v. a. posmarować, pomazać,
pomalować, powlec farbą.

Ueberstreuen, v. a. posypywać, —pać, potrząsać, —ąść czém. [opływać].

Ueberströmen, v. n. roz—, wylać się; v. a.

Ueberstudiren, v. a. powitałać naukę, zas-
stanawiać się nad nauczoném, rozmyślać;
sich —, v. r. przepuczyć się.

Ueberstüllen, v. a. na wiérch obrócić,
prze—, wywrócić.

Ueberstürzen, v. a. przewracać, —ścić; za
nadto przyspieszać, —yć, naglić, bez
zastanowienia, nierozwaznie wykonać; sięch
—, v. r. przewrócić się, upaść; nader
przyzápić.

Ueberstilrung, f. nierozwaga, porywliwość,
zbytni pospiech. [zagłuszyć].

Uebertüben, v. a. zahuczeć, zakrzyczć;

UeberthEUern, v. a. połężyć za wysoką cenę,
przedawać zbyt drogo, przedrożyć.

UeberthEUierung, f. przedłożenie; v. Ueber-
thEUern.

Ueberfülpehn, v. a. okpiwać, —ic; oszwabić.

Ueberlönen, v. a. zagłuszać silniojszym
dźwiękiem, brzękiem, odglosem.

Uebertrag, m. przeniesienie.

Uebertragbar, a. przekładny.

Uebertragen, v. a. przenosić, —nieść; prze-
kladać, —łożyć; tlómaczyć; einem etwas
—, zlać, zdać co na kogo, zlecić, prze-
kazać komu co; sięch —, v. r. niesąc
nader wiele ciężarów znużyć się, osłabiec,
nadwerężzyć zdrowie; der Baum überträgt
sich, drzewo rodząc zanadto owoców
niknie.

Uebertragung, f. przeniesienie, przekaz.

Uebertræffbar, a. co mozna przewyższać,
prześcigać.

Uebertræffen, v. a. przechodzić, przejść,
przewyższać, —yć, prześcigać, —gnąć
(co czém), celować nad kogo.

Ueb

734

Uebertrüben, v. a. przegeńić (konia), zmę-
czyć konia goniąc na nim, zbytniem
pędzeniem bydło zmęczyć.

Uebertrüben, v. a. przesadzać, —ić, zytko-
wać w czém.

Uebertrübung, f. przesada, zbytek.

Uebertrreten, v. a. przydeptać (obuwie);
przechodzić (na inną stronę, wiarę).

Uebertrreten, v. a. przestępować, —stąpić,
prze—, wykraczać, —oczyć, nadwerężać,
—yć.

Uebertrreten, m. przestepe, wykroczyciel.

Uebertrettung, f. przestępstwo, wykroczenie.

Uebertrieben, a. przesadzony.

Uebertrift, f. przegon.

Uebertritt, m. przęsze

Uebertrumpfen, v. a. zabić zadaną kozerę.

Uebertünnen, v. a. po—, zabiłać, —ić,
otynkować; ukrywać, ubarwiać.

Ueberwölfern, v. a. przeludniać, —ic.

Ueberwölferung, f. przeludnienie.

Ueberwoll, a. przepelniony.

Uebervorteilen, v. a. odrwić, oszukać,
oszwabić, zarwać, krzywdić.

Uebervortbeilung, f. krzywda, oszustwo.

Ueberwachen, v. a. pilnie uważać na co,
dozorować czém

Ueberwachsen, v. n. zarastać, zarosnąć.

Ueberwachung, f. pilna uwaga; dozorowa-
nie; stregne —, dozorność.

Ueberwachen, v. n. wykipieć; wrzeć, bu-
 rowić się.

Ueberwältigen, v. a. przezwyciężać, —yć;
przemagac, —módz; przelamać, zwalczyć,
pokonac.

Ueberwättigung, f. pokonanie, zwalczenie.

Ueberweisen, v. a. przekazać, oddać.

Ueberweisung, f. przekaz, oddanie.

Ueberwetzen, v. a. pobielać.

Ueberwerfen, v. a. rzucić (co na co).

Ueberwerfen, v. a. mit Kall —, obrzucić
wapnem; sięch —, v. r. przemówić, pokłó-
cić, podraźnić się (z kim).

Ueberwiechseln, v. a. obwijać, okręcać czém.

Ueberwiegen, v. a. przewazać, przemagać.

Ueberwiegend, a. przewazny.

Ueberwind, m. (1) die Bergseite hat —, w
podgórnu stronę wiatr nie wieje.

Ueberwinden, v. a. zwyciężyć, prze—; prze-
lamywać, —mać; zwalczyć.

Ueberwinder, m. zwyciężca.

Ueberwindung, f. przezwyciężenie, przemo-
żenie; es geßort viel — dazu, potrzeba
wielkiego umiarkowania, trzeba sobie
zadać niemało musu.

Ueberwintern, v. a. przetrzymać przez zimę
v. n. przezimować.

Ueberwinterrung, f. przezim, zimówka.

Ueberwölben, v. a. zasklepiać.

Ueberwölbung, f. przesklopionie.

759

Unt

Untrennbarkeit, f. nierozłączność.

Untreu, a. niewierny.

Untrecue, f. niewierność.

Untrückbar, a. rozpaczający, niepocieszony.

Untrückbarkeit, f. rozpacz.

Untrüglich, a. nieomylny, niezawodny.

Untrügtliecht, f. nieomylnosć, niezawodnosć.

Untlichtig, a. nieudolny.

Untüchtigkeit, f. nieudolność.

Untugend, f. niecnota, prywata.

Unüberlegt, a. nieroztropny, porywczy.

Unüberlegtheit, f. nieroztropnosć, poryweźność.

Unüberseßbar, a. nieprzejrzany, niezmierny.

Unüberseßbar, a. nieprzekładalny, czego nie można przetłumaczyć.

Unübersteiglich, a. nieprzebyty.

Unüberwirksamkeit, Unüberwunden, a. niezwyciężony.

Unüblich, a. niezwykły, niezwyczajny.

Unumgänglich, —notbig, a. niezbędny, koniecznie potrzebny, nieodzowny.

Unumischrankt a. nieograniczony, absolutny.

Unumischrankheit, f. nieograniczenie, samowładztwo.

Unumstößlich, a. niezbity, niewywołny.

Unumwunden, ad. wręcz.

Ununterbrochen, a. bezprzestanny, ustawiczny, nieprzerwany.

Unveränderlich, a. niezmienny, nieodmienny, zawsze ten sam.

Unveränderlichkeit, f. niezmiennosć.

Unverantwortlich, a. nieodpowiedzialny, niedoprzebaczenia. [Inosć.

Unverantwortlichkeit, f. nieodpowiedzial.

Unveräußerlich, a. nieprzedawalny, czego nie można zbyć, sprzedać.

Unveräußerlichkeit, f. nieprzedawalnosć.

Unverbesserlich, a. niepoprawny.

Unverbesserlichkeit, f. niepoprawnosć.

Unverbrenntlich, a. nieulegający spalenin.

Unverbrennlichkeit, f. własność nieulegania spalenin.

Unverbrißlich, a. niezachwiany, niezłomny.

Unverbürgt, a. za co ręczyć niemożna, niepewny.

Unverbaulich, a. niestrawny, niepożyty.

Unverbaulichkeit, f. niestrawnosć, niepoży-

Unverbient, a. niezasłużony.

[tosć.

Unverborden, a. niepopsuty, nieskażony; czysty, dobry.

Unverbordenheit, f. czystość, dobroć.

Unverbrossen, a. niezmęczony, ochoczy.

Unverbrossenheit, f. ochoczość.

[pilny.

Unverbewechst, a. niezamężna.

Unbereinbar, a. niezgodny, sprzeczny, przeciwny.

Unbereinbarkeit, f. niezgodnosć, sprzecznosć, przeciwnieństwo.

Unverfänglich, a. niepodejrzany.

Unt

760

Unvergänglich, a. wiekuisty, wiekopomny.

Unvergeßlich, a. niezapomniany, nieodżalozwanь; das bleibt mir —, tego niezapomnę.

Unvergleichlich, a. niezrównany. [wany.

Unvergolten, a. nienagrodzony, nieodwet.

Unverhältnißmäßig, a. nierówny, nieproporcyonalny.

Unverhältnißmäßigkeit, f. nierównosć.

Unverheeratheit, a. bezzenny, bezženiec.

Unverhöf sen, ad. otwarcie.

Unverhöhlen, ad. otwarcie.

Unverjährbar, a. niezadawniony.

Unverkäuflich, a. niepokupny.

Unverkennbar, a. oczywisty, co odrazu poznać można. [ruszalny.

Unverlehrbar, —lich, a. nietykalny, nienaz.

Unverleitbarkeit, f. nietykalnosć, nienaruszalnosć, całoś.

Unverlebt, a. nietknięty, nienaruszony.

Unvermäßelt v. Unverheirathet. [caly.

Unvermeidlich, a. nieuchronny, nieochybny.

Unvermerkt, ad. z nienacka, nagle.

Unvermögen, n. niemoc, niemożnosć.

Unvermögend, a. potrzebny, niezamożny, potrzebujący; niemogący.

Unvermutcht, a. niespodziewany.

Unvernehmtlich, a. niezrozumiały.

Unvernunft, f. nierozsądek.

Unvernünftig, a. niezrosądny.

Unverrichtet, a. —er Zache, nic nie wskórawszy, sprawiwszy, zrobiwszy.

Unverrichtet, a. trwały, stateczny, niezachwiany; ad. niespuszczając z uwagi.

Unverschämt, a. bezczelny, bezwstydny.

Unverschämtheit, f. bezwstydnosć, bezczel-

Unverschieblich, a. niezwłoczny.

Unverschießbar, a. niezamykalny.

Unverschend, a. nieoszczędzony.

Unverschulbet, a. niewinny; niezadłużony.

Unverschwiegen, a. niedyskretny, niedochowujący tajemnicy.

Unverschwiegenheit, f. niedyskretnosć.

Unverschen, a. nieprzewidziany.

Unverseßen, ad. mimowolnie, przez nieostrożność; z nienacka. [ocalec.

Unverfehrt, a. nienaruszony; — bücken.

Unverfießbar, Unverfiegt, a. nieprzebrany, niewyczerpany.

Unverfiegeft, a. niezapieczetowany, otwarty.

Unversöhnlich, a. nieublagany.

Unverstand, m. nierozum.

Unverständig, a. nierozumny.

Unverständlich, a. niezrozumiały, ciemny.

Unvertheidigt, a. nieobronny, niewarowny.

Unverträglich, a. niezgodny.

Unverwandt, a. niezachwiany; mit — en Augen, stale, śmiło.

Unverwehrt, a. wolny.

Unverweilt, a. niezwłoczny; ad. niezabawem.

Unverweckt, a. niezwędly.

767

Ver

Verbesserlich, a. co można poprawić.

Verbeffern, v. a. na—, poprawiać, —ic; ulepszać, —yc.

Verbefferung, f. poprawa, ulepszenie.

Verbefferungsschließlich, f. ulepszalność.

sich Verbeugen, v. r. klaniać, po—, ukłonić się, uklon oddać.

Verbeugung, f. po—, uklon.

Verbiegen, v. a. skrzywić.

Verbieten, v. a. zakazywać, —zać; zabraniac, —onic.

Verbilden, v. a. psuć, oszpecić.

Verbildlichen, v. a. obrazowo przedstawić.

Verbinden, v. a. kojarzyć, s—, łączyć, po—; spajać, spoić; opatrywać, —rzyć (ranę); zawięzywać, —ązać; obowiązywać (sobie kogo); sich —, v. r. łączyć, związać się.

Verbinden, n. (der Wunden) opatrunek.

Verbindlich, a. zobowiązany; sich einem — machen, zobowiązać sobie kogo.

Verbindlichkeit, f. obowiązek, zobowiązanie.

Verbindung, f. stowarzyszenie, związek, połączenie; eheliche —, małżeństwo; in — stehen, mieć stosunki, związki (z kim).

Verbindungsbahn, f. kolej żelazna połączająca dwie inne.

Verbindungstrich, m. —zeichen, n. łącznik.

Verbiffen, a. zawzięty.

Verbissenheit, f. zawziętość.

Verbitten, v. a. sich etwas, prosić żeby temu dać pokój, żeby tego nie robić; zakazać; wypraszać się od czego.

Verbittern, v. a. zaprawić goryczą; unieprzyjemnić.

[szczać.

Verblasen, v. a. rozpędzać (mgłe); oczyw.

Verblättern, v. a. zgubić miejsce w książce przewartując ją.

Verbleiben, v. n. zostawać, po—, —tać.

Verbleiichen, v. n. wyblednieć; umrzec.

Verblenden, v. a. omamić, otumanić, zasłepiać, —ic, oslonić; zasłepić blaskiem; —et sein, zalsnąć.

Verblendung, f. omamienie, zasłepienie; bielmo; osłona; tynkowanie muru.

Verblichen, a. zmarły, zgasły; ś. p.

Verblieben, a. pozostały.

Verblüffsen, v. a. odurzyć; verblüffst sein, zadumieć, osłupiec.

Verblüffung, f. odurzenie.

Verblühen, v. a. o—, przekwitac, —nąć.

Verblüft, a. przekwiły.

Verblümt, a. alegoryczny, przenosny.

sich Verbluten, v. r. zakrawić się.

Verblutung, f. ujście krwi, spłynienie

Verboffwerfen, v. a. ogrodzić.

[krwią.

Verborgen, a. skryty.

Verborgenheit, f. skrytość, tajnia

Verbot, n. zakaz.

Verbrauch, m. konsumpeya.

Ver

768

Verbrauchen, v. a. konsumować; roz—, wypotrzebować; wyżyć; verbraucht werden, wyjść.

Verbraucher, m. konsumator, —ment.

Verbrechen, v. a. etwas verbrochen haben, przewinić, wykroczyć, dopuść się występc.

Verbrechen, n. występek, zbrodnia. [pku.

Verbrecher, m. winowajca, występca, —pnik, zbrodniarz.

Verbrecherin, f. winowajczyna, zbrodnarka.

Verbrecherisch, a. występnny, zbrodniarski, zbrodniczy.

Verbreiten, v. a. roznosić, —nieść; rozpuszczać, —ścić; rozsiewać, rozsiać; rozszérzać, —yć; rozpowszechnić; sich —, v. r. krzewić, rozlać, rozchodzić, rozjeść się.

Verbreiter, m. rozsiewacz, roznosiciel, rozs.

Verbreitung, f. v Verbreiten. [szérzyciel.

Verbrennbar, a. spalisty.

Verbrennbarkeit, f. spalistość.

Verbrennen, v. a. palić, s—; v. n. spalić się; (von der Sonne) ogorzeć, opalać, —ic się; sparzyć się, spłonąć

Verbriefen, v. a. potwierdzić na piśmie.

Verbringen, v a. prze—, spędzać, —ic; trawić.

sich Verbrildern, v. r. pobratać się.

Verbrüderung f. pobratymstwo.

Verbrühen, v a. o—, sparzyć; sich —, Verbuhlt, a. zalogny. [v. r. — się.

Verbunden, a. sprzymierzony, połączony, obowiązany; ad. łącznie. [się.

sich Verbinden, v. r. sprzymierzyć, połączyć
Verbindender, m. sprzymierzeniec, związkowy, sojusznik

Verbindigen, v. a. zaręczać, —yć; ręczyć; sich —, v. r. ręczyć za co.

Verbutten, v. n. wyciekać, —iec; zaniknąć.

Verdacht, m. podejrzenie, posądzenie; einen in — haben, mieć kogo w podejrzeniu, Verdächtig, a. podejrzany. [posądzać.

Verdächtigen, v a. podejrzeć, posądzać.

Verdammten, v. a. potępiac, —pić.

Verdammlich, a. naganny, potępionia godny.

Verdammniß, f. potępienie.

Verdammmt, a. potępiony, przeklęty; i do Verdammter, m. potępieniec [djabla!

Verdampfen, v n wyparować, wywietrzeć.

Verdampfer, m. odświetzać powietrza.

Verdanken, v. a. zawdzięczać, —yć

Verdauen, v. a. trawić, s—; feicht zu —, Verdaulich, a. strawny. [strawny.

Verdaulichkeit, f. strawność.

Verdauung, f. strawienie.

Verdauungsschwäche, f. zamulenie żoładowka.

Verdeck, n. pokład.

Verdecken, v a. przy—, zakrywać, —yć.

Verdenken, v. a. einem etwas —, dziwić się iż kto co czyni; ich verdenke es

769

Ver

ihm nicht, słusznie sobie postępuje, on
ma słuszność.

Verberb, m. zguba. [zguba.
Verberben, n. po—, zepsucie, zatracenie,
Verberben, v. a. psuć, po—, ze—; burzyć,
z—; ein wenig —, nadpsuć; viel —, na-
niszczyć; v. n. psuć itd. się; durch fanges
Steßen —, przestać się; es mit einem —,
odstrączyć kogo od siebie; an ihm ist ein
Maler verdorben, byłby z niego dobry
malarz; an ihm ist Hopfen und Malz
verloren, to szkoda czasu i atłasu

Verberbenbringend, a. zgubny

Verberber, m. psujący, niszczyciel.

Verberblich, a. zgubny, szkodliwy.

Verberblichkeit, f. zgubność, szkodliwość.

Verberbniß, Verberbtheit, Verborbenheit, f. zepsucie.

Verbeutlichen, v. a. ob—, wyjaśniać.

Verbeutschen, v. a. zniemczyć; v. n. znie-

Verbichtbar, a. zgęszczalny. [mecząc.

Verbichtbarkeit, f. zgęszczalność.

Verdichten, v. a. zgęszczać, —yć; sich —,
v. r. zgęszczać się.

Verbichter, m. zgęszczalnik. [zgęstnąć.
Verdichten, v. a. zgęścić; v. n. gęstnieć,
Verdienen, v. a. zasługiwać, —użyć; zara-
biać, —ebić; noch mehr —, przyrobić;
ich habe das um ihn nicht verbient, nie-
spodziewalem się tego po nim.

Verdienst, n. zasluga; zarobek.

Verdienstlich, a. po—, użyteczny, bardzo
dobry. [żoność.

Verdienstlichkeit, f. pożyteczność, zasłu-

Verdienstlos, a. bez zasług; bez zarobku.

Verdienstorden, m. order za zasługi

Verdienstvoll, a. zasłużony, pełen zasług

Vergliefen, v. a. zasłużony, słuszny; sich um
etwas — machen, zasłużyć się czemu.

Vergliedt, n. wyrok sądu przysięgłych

Verdingen, v. a. wynajmować, —ająć; za-
mówić; sich —, v. r. nając się, isć na
najem. [zamówka.

Verdingung, f. najem, najęcie, wynajęcie,

Verdolmenschen, v. a. tlómaczyć, prze—.

Verdolmenschung, f. tlómaczenie, prze—.

Verbonnern, v. a. potępić, wskazać na kare.

Verdoppeln, v. a. podwajać, —woić.

Verdoppelung, f. podwojenie.

Verdorten, v. n. usychać, uschnąć.

Verdorrtheit, f. oschlość.

Verrängen, v. a. wypierać, —przéć; wy-
rugować; uchylać, —ic.

Verdrängung, f. wyparcie.

Verdrängungsapparat, m. wypieradło.

Verdrehen, v. a. na—, przekręcać, —ic;
przewracać, —ócić; prze—, wykrzywiać,
—ic; balamucić, —s—; wykosławić; sich
den Fuß —, wywichnąć sobie nogę; er
ist verdreht, przewraca mu się w głowie.

II

Ver

770

Verbreher, m. balamut, krętosz.

Verbreht, a. przewrotny.

Verbrechtheit, f. przewrotność.

Verbrehung, f. łamaniec; v. Verbrehen.

Verbreifachen, v. a. potroić.

Verbrießen, v. i. (es verdrießt mich) gnie-
wać, niechcieć się komu; sich nicht —
lassen, nielenić się do czego.

Verbrießlich, a. markotny, przykry, nie-
przyjemny, cierpki, gniewliwy; ein —es
Gesicht machen, krzywić się

Verbreißlichkeit, f. markotność, itd.

Verbroffen, a. niechętny, leniwy.

Verbroffenheit, f. niechęć, lenistwo.

Verbrucen, v a. wypotrzebować (papieru);
omylić się w druku

Verbruß, m. przykrość, zmartwienie.

Verduften, v. n. wywietrzać. [ogłupieć.

Verdummen, v. a. ogłupiać, —ic; v. n.

Verdummung, f. ogłupienie

Verdunfeln, v. a. przy—, zaćmić, zakasować.

Verdünbar, a. rozrzedzalny, rozszérzalny.

Verdünnen, v. a. prze—, rozrzedzać, —ic;
rozcieńczać, —yć; rozrabiać, —obić;
roztwarzać, —yć; rozszerzać.

Verdunften, v. n. wyparować, ulatniać,
—otnić się.

Verdünften, v. a. ulatniać, —otnić.

Verdünstung, f. ulotnienie.

Verdünften, v. n. umierać od pragnienia.

Verdünfern, v. a. zasepić, —ic; omroczyć.

Verduben, v. a. zmieszać, zbić z terminu.

Berebeln, v. a. ulepszać, —yć; poprawiać,

Berebelt, a. poprawny. [—ic.

Berebetungsschule, f. szkółka poprawna,
szczepienia.

sich Berehetigen, v. r. ożenić się; isć za
Berehetichte, a. zamężna. [mąż.

Berehetigung, f. zamęście.

Berehren, v. a. czeić, u—; wielbić; uwie-
biać, —ic; szanować; podarować.

Berehren, m. wielbiciel, czciciel.

Berehrerin, f. wielbicielka, czcicielka.

Berehrt, a. szanowny.

Berehrung, f. cześć, uwielbienie, uszano-
wanie; podarunek.

Berehrungswilridig, a. cżcigodny.

Bereiden, v. a. związać przysięgą, odbierać

Bereidet, a. przysięgły. [przysięgę.

Berein, m. stowarzyszenie, związek, to-
warzystwo.

Bereinbar, a. łączny, zgodny, dający się
pogodzić. [się o co.

Bereinbaren, v. a. układać, ułożyć; umówić
Bereinbarung, f. umowa

Bereinen, v. a. jednoczyć, z—, łączyć, z—.

Bereinfachen, v. a. uproszczać, —ścić.

Bereinfachung, f. uproszczenie.

Bereinigen, v. a. kojarzyć, s—; połączyć,
zespołić.

Bb

775

Ver

zać; sich —, v. r. — sobie; nichts —, skapić.

Bergöttern, v. a. ubóstwiać, —ic.

Bergötterung, f. ubóstwienie.

Vergraben, v. a. zagrzebywać, —bać; zakopywać, —pać

Vergrafen, v. n. zarastać, —osnąć trawą.

sich Bergreifen, v. r. omylić się biorąc co; wywinąć (sobie rękę); rozebranym, rozprzedanym zostać; — an einem, porywać, —rwać, targać się na kogo.

Bergrößern, v. a. po—, zwiększać, —yć; rozmnażać, —ożyć; przesadzać, —ic.

Bergrößernb, a. pomnożny.

Bergrößerung, f. powiększenie, rozmnożenie, wzrost.

Bergrößerungsglaß, n. szkło powiększające.

Bergunst, f. pozwolenie.

Bergütningung, f. udzielenie z łaski szczęsgólné, przyzwolenie.

Bergütigen, v. a. wynagradzać, —odzić.

Bergüttigung, f. wynagrodzenie; bonifikacya.

Berhaß, m. zasiek.

[kawatki.

Berhaden, v. a. rozsiekać, porozścinać na

Berhaft, m. areszt; in — nehmen, wziąć do aresztu, uwiezić.

Berhaften, v. a. aresztować; uwiezić.

Berhaftung, f. aresztowanie, uwięzienie.

Berhageln, v. n. alles ist verhagelt, grad wszystko zbił.

sich Berhalktern, v. r. zawikłać się nogami

Berhaffen, v. n. przebrzmieć. [w trenzle.

Berhalten, v. a. zatrzymywać, —mać; sich —, v. r. mieć się; brać się; być.

Berhalten, n. postępowanie, branie się.

Berhältniß, n. stosunek, proporcya; das steßt in keinem — zu seiner Bedeutung, to większej wagi, aniżeli się zdaje; nach dem rechten — verhelfen, ustosunkować.

Berhältnißmäßig, a. stósowny, stosunkowy; ad. —nie, —wo.

Berhältnißmäßigkeit, f. stósowność.

Berhältnißwort, n. przedimek.

Berhaltungsbeseßt, m. instrukcya, rozkaz.

Berhandeln, v. a. przedawać, —dać; działać, traktować; rozmawiać, —ówić; układać się.

Berhandlung, f. układ, tranzakcya, traktowanie, rozmowa; gerichtliche —, rozprawa sądowa.

Berhängen, v. a. przy—, zakrywać, —yć (czém); wyznaczyć (karę); einem Pferde die Zügel —, eugli popuścić; die Todesstraße über jdn. —, wskazać na śmierć; dopuszczać, —ścić, złączyć.

Berhängniß, n. przygoda, dopuszczenie, los, dola. [talność.

Berhängnißvoll, a. fatalny; daß —e, fa-

Berhängt, a. mit —em Zügel, co tylko kon wyskoczy; der Belagerungszufland ist

Ver

776

über die Stadt — werden, ogłoszono miasto w stanie obłężia.

Berharren, v. n. zostawać, —tać; obstawać, trwać (przy czém).

Berharschen, v. n. zapiekać, —iec; zaskleopiać, —ic się; zaskorupiec.

Berhärten, v. a. zatwardzać, —ic; v. n. zatwardzieć, stwardnąć.

Berhärtung, f. zatwardzenie, stwardniałość, zakamieniłość; obstrukcya; twardziel, zapiekłość.

Berharzen, v. a. żywicą zaprawić, zamazać.

Berhaft, a. znienawidzony, nienawistny; einem etwas — machen, znienawidzió komu co; — sein, znienawidzić sobie co.

Berhätscheln, v. a. pieścić.

Berhau, m. zasiek, zasieka, obrąb; (g.) wytnia, otwór podziemny; einen — machen, zasiec.

Berhauen, v. a. obrąbać, zasiec; sich —, v. r. poszkapić się

Berheeren, v. a. pustoszyć, s—; —rt werden, opustoszeć.

Berheerung, f. spustoszenie.

Berhehlen, v. a. przechowywać, —ować taki, za—, zakrywać, —yć.

Berheilen, v. n. zagoić się.

[zataić.

Berheimtlichen, v. a. zakrywać, —yć; u—,

Berheirathen, v. a. wyswatać, wydać za mąż, córkę za kogo; sich —, v. r. pobrać się; żenić, o— się (z kobietą); pójść za kogo (za mąż).

Berheirathet, a. żonaty, zameżna; eine —e, mężatka; — sein, być za kim.

Berheirathung, f. zameście; ożenienie się

Berheisen, v. a. przyobiecywać, —cać; przyrzekać, —ec.

Berheißung, f. obietnica, przyrzeczenie.

Berheisen, v. a. dopomagać, —módz.

Berherrlichen, v. a. uwielbiać, —ic, uświetnić.

Berherrlichung, f. uwielbienie, uświetnienie.

Berhezen, v. a. podszczuwać, poduszcać, poswarzyć.

Berhebung, f. podszczuwanie, poduszczanie.

Berheuten, v. a. (1.) nasładować wycie wilków. [niedopusić.

Berhindern, v. a. przeszkadzać, —odzić,

Berhinderung, f. przeszkoda.

Berhöhlen, v. a. szydzieć z kogo, urągać się z czego; wyszydzać kogo.

Berhöhnend, a. szyderczy.

Berhöhner, m. szyderca.

Berhöhnung, f. szyderstwo, urąganie.

Berhör, n. wysłuchanie, sędztwo.

Berhören, v. a. sledzić; wypytwać, —tać; wysłuchać; przesłuchać, o—, przesłyszć się.

Berhüllen, v. a. o—, zasłaniać, —onić; obwijać, —inąć.

Berhundertfältigen, v. a. w stonasób po-

781

Ber

Verleumber, m. obmówca, potwarca, [potwarznica, oszczórca.

Verleumberin, f. obmówczyna, potwarczyna,

Verleumterisch, a. obmowny, potwarczy; —es Weisen, obmówstwo.

Verleumbung, f. obmowa, potwarz.

sich Verlieben, v. r. po—, zakochać, rozmi-
lować się w kim; sich sterbend —, roz-
kochać się w kim, szaleć za kim.

Verliebt, a. roz—, zakochany.

Verlieben, v. a. gubić, z—; tracić, po-
s—, u—; postradać; uraniać, —onic; ten
Kepf —, niewiedzieć co robić, nieumieć
sobie poradzić, den Berstand —, ogłupieć,
oszaleć, Prozeß, Schlacht —, przegrac
sprawę, bitwę; die Lüft —, odechcieć się.

Verloben, v. a. po—, zaślubić, zaręczyć.

Verlöbniß, n. Verlobung, f. zaręczyny, re-
kowiny, słubiny.

Verlobte, f. zaręczona, posłubiona.

Verlobungs-, a. słubny.

Verloren, v. a. ludzić, u—, z—; zwodzić,
zwießdz, uludzać, —ic, przynęcać.

Verlockend, a. uludny.

Verlockung, f. uluda.

lich Verlohnen, v. r. oplacać się.

Verloosen, v. a. puścić na loteryą, wyloso-
Verloosung, f. wylosowanie. [wac].

Verloren, a. utracony; — gehen, ginać,
uronić się; —ne Schlacht, przegrana.

Verlöschen, v. a. zamazywać, —zać: po-
vagasić; v. n. gasnąć, z—; dogorywać.

Verlust, m. strata, utrata; klęska; zguba,
szwank; einen erleiden, s—, utracić;
klęski doznawać, —nać; szwank ponosić,
—nieść; szkodować na czem.

Verlustig, a. stratny; sich einer Zache —
matzen, być wyzutym z czego, pozbawio-
nym czego; stracić co; —gehen, stracić;
einen für — erklären, odsądzić od . . .

Vermachen, v. a. zapisywać, —sać; przekazać.

Vermüchtniß, n. zapis, testament.

ich Vermählen, v. r. wziąć słub.

Vermöhlt, a. sein, być za kim.

Vermählung, f. słub.

Vermabnen, v. a. napominać, —mniać.

Bermabnung, f. napominanie, —mnienie.

Bermaleideit, a. przekłęty.

Bermannigfaltigen, v. a. urozmaicać.

Vermehrbar, a. rozmnozysty.

Vermehren, v. a. pomnazać, —ożyć; przybywać, —yć; przysparzać, —orzyć; sehrt —, rozmnażać; namnożyć; sich —, v. r. pomnażać się.

Vermehrer, m. mnożca, mnożnik, mnożyciel.

Bermehrung, f. pomnożenie; v. Vermehren.

Vermeiben, v. a. unikać, —kuć.

Vermeidlich, a. uchronny.

Vermeidlichkeit, f. uchronność.

Ber

782

Vermeidung, f. uniknienie.

Vermeinen, v. a. mniemać.

Vermeint, Vermeintlich, a. mniemany.

Vermelden, v. a. kazać powiedzieć; uwia-
damiać, —omić.

Vermengen, v. a. mieszać, po—, z—.

Vermenschlichung, f. antropomorfizm.

Vermessen, v. a. zaznaczać, —yć; (l.)
zwieterzac, dostrzegać (das Wild den
Jäger).

Vermessen, v. a. po—, wymierzać, —yć;
v. r. omylić się mierząc, źle mierzyć;
śmieć, poważyć się.

Vermessen, a. zuchwaly.

Vermessenheit, f. zuchwałość, —alstwo.

Vermesser, m. miernik.

Vermessung, f. wymiar.

Vermiethbar, a. najemny.

Vermiethbarkeit, f. najemność.

Vermiethen, v. a. wynajmować, —jąć, wy-
puszeć, —ścić; sich —, v. r. isć na
najem; godzić się.

Vermiether, m. stręczyciel.

Vermietherin, f. stręczycielka, stręczarka.

Vermiethszeug, f. gody.

Verminbern, v. a u—, zmniejszać, —yć;
uszczuplać, —ic; sich —, v. r. rbywać.

Verminberung, f. ubytek; v. Verminbern

Vermischen, v. a. mieszać, po— z—.

Vermischung, f. zmieszanie, mieszanina

Vermiffen, v. a. nieznajdywać, —znaleźć;
niewidzieć.

Vermißt, a. es wird —, niedostaje, niéma
go; es wurden —, ubyło ich.

Vermitteln, v. a. zająć, posredniczyć.

Vermittelsst, prp. za pomoc; za; przez.

Vermittlung, f. posrednictwo, wdanie się
Vermittler, m. posrednik. [za kim].

Vermittlerin, f. posredniczka.

Vermöbeln, v. a. przechulać.

Vermöden, v. n. zbótwieć.

Bermöge, prp. przez, za, za pomocą czego.

Bermögen, v. a. módz, potrafić, —ic;
zdolac; einen zu etwas —, namówić,
przywiedź kogo do czego.

Bermögen, n. majątek; możliwość, zdolność,
moc, władza, siła.

Vermögend, a. majątny, zdolny, zamożny;
viel —, przemożny.

Vermögensteuer, f. podatek od majątku.

Vermögensumtwünde, pl. stosunki majątko-
we, stan majątku.

Vermorschen, v. n. próchnieć, s—.

Vermummen, v. a. twarz zasłonić, prze-
brać kogo; sich —, v. r. zakapturzyć się.

Vermilben, v. a. na monetę wybrać.

Vermutben, v. u. spodziewać się; domnie-
mywać, —mać, domyślać, —ic, dorozu-
mieć się.

Vermutlich, u. podobny; ad. —no.

783

Ver

Bermutbung, f. domysł, domniemanie.

Bernachläffigen, v. a. zaniedbywać, —bać;
uposledzać, —ić; zaniechać; sich —, v. r.
opuszczać, —ścić się.

Bernageln, v. a. zagważdżać, —ożdzić.

Bernähen, v. a. za—, wyszywać, —yć.

Bernämlichen, v. a. indentyfikować.

Bernarben, v. n. zagoić, zamykać się.

Bernaschen, v. n. powydawać na łaskotki.

Bernehmbar, a. dosłyszalny, wyraźny.

Bernehmen, v. a. słyszeć, u—; dowiadwać, dowiedzieć się; einen —, badać kogo, wypitywać się kogo; wohł —, dosłyszec; sich — lassen, odzywać, odszać się.

Bernehmen, n. mit jdm. in gutem — stehen,
dobrze z kim być; dem — nach, podobno,
jak słychać. [razny.

Bernehmlich, a. głośny; zrozumialy, wy-

Bernehmung, f. indagacya, badanie oskar-
żonego.

sich Berneigen, v. r. klaniać, ukłonić się.

Beneigung, f. po—, ukłon.

Berneinen, v. a. zaprzeczać, —yć; odmawiać, —ówać; niepozwalać; powiedzieć ze nie . . .

Berneinend, a. przeczący, zaprzeczający, odmawiający, odmówny.

Berneinung, f. przeczenie, odmówienie.

Bernichten, v. a. niweczyć, niszczyć, z—;
zagładzać, —ic; zatracać, —ic; po—,
wy—, zagubić.

Bernichter, m. niszczyciel.

Bernichtung, f. zniszczenie, zagłada, zatrata, zaguba.

Bernieten, v. a. zanitować, zaklepać.

Bernietung, f. zaklepka.

Bernunft, f. rozsądek, um.

Bernunftbegriff, m. idea. [nie.

Bernünftelei, f. rozumkowanie, mędrkowa-

Bernünftein, v. a. rozumkować, mędrkować.

Bernunftgrund, f. twierdzenie, zdanie roz-
sądkiem nakazane; durch —gründe etwas
herausbringen, wyrozumować.

Berniinftig, a. rozsądnny.

Bernunftlos, a. bez rozsądku, nierozsądnny.

Bernunftmäßig, a. rozsądnny.

Bernunftschluß, m. sylogizm.

Berorbnen, v. a. po—, ustanawiać, —owić,
uchwalać, —ic; rozkazywać, —zać; przepisywać, —sać (lékarstwo).

Berordnung, f. po—, ustanowienie, uchwala.

Berpachten, v. a. wydzierzawić, wypuścić

Berpacken, v. a. zapakować. [co komu.

Berpalisabiren, v. a. zapalować, ostrożować, ogrodzić, otoczyć palisadami.

Berpalisabirung, f. ostróg, rdźębina, ogro-
dzenie kołami.

Berpassen, v. a. spóźnić się, za późno
przybyć; cš hat es verpaßt, nie mógł tego

Ver

784

widzieć ani słyszeć, bo na czas nie
przyszedł; (ł.) niedostrzedz, przesłepić.

Verpesten, v. a. zapowietrzać, —yć.

Verpfählen v. Verpallabiren.

Verpfänden, v. a. zastawiać, —ic.

Verpfändung, f. zastaw, zastawienie.

Verpfeffern, v. a. przepierzyć.

Verpflanzbar, a. rozsadzalny.

Verpflanzen, v. a. przenosić, —nieść,
przesadzać, —ic, rozkrzewiać, —ic.

Verpflanzer, m. narzędzie do wyrwania lub
przesadzenia roslin.

Verpflanzung, f. przeniesienie

Verpflegen, v. a. pilnować; opatrzyć, żywać,
dostarczać potrzeb życia.

Verpflegung, f. pilnowanie, opatrzenie itd.

Verpflichten, v. a. zobowiążywać, —aż.

Verpflichtet, a. powinny.

Verpflichtung, f. powinność, obowiązek.

Verpfuschen, v. a. psuć, ze—; die Sache ist
verpfuscht, pokpili sprawę.

Verpichen, v. a. zalać smłą.

Verplaudern, v. a. przegadać, przegwarzyć;
sich —, v. r. zagadać się.

Verplefft, a. (ł.) pies nieśmiejący zbliżać
się do zwierza.

Verpönen, v. a. zakazać.

Verprassen, v. a. przehulać, przetrwonić.

Verpreßt, a. (ł.) drapieżnik, uniklszy łapki,
już nie da znęcić. [pieniac.

Verprocessiren, v. a. przeprawować, prze-

Verproviantiren, v. a. zapasić, zaopatrzyć
żywnością, zaprowiantować.

Verproviantirung, f. zaopatrzenie.

Verpuffen, v. a. wystrzelić.

Verpumpen, v. a. wypozyczać, —yć.

sich Verpuppen, v. r. przeobrażać, przepoczważyć się.

Verputzen, v. a. wykosztować się na stroje;
czyścić, zdobić, przystrajać.

Verputzhobel, m. gladzidlo.

Verquellen, v. n. napęcznieć.

Verquicken, v. a. amalgamować, rtęcić.

Verquifung, f. amalgamacya, rzęcienie.

Berramnteln, v. a. zatarasować, zawa-
lać, —ic.

Berraminefung, f. barykada, zatarasowanie.

Berrath, m. Berrütherei, f. zdrada.

Berrathen, v. a. wydawać, dać, zdradzać,

Berräther, m. zdrajca. [-ic.

Berrätherin, f. zdrajezyni.

Berrätherisch, a. zdradziecki.

Berrauchen, v. a. wypalić; v. n. wyszumieć.

Berrauchern, v. a. zakopiec.

Berräumen, v. a. zapodziać, zawieruszyć.

Berrauchsen, v. n. przebrzmieć.

Berrechnen, v. a. policzyć, porachować;
potrącić w rachunku, wciągając do ra-
chunku; sich —, v. r. przerachować, omy
liš się.

791

Ber

Verstüren, v. a. czuć, u—.

Verstählen, v. a. nastalić żelazo.

Verstänmen, v. a. zapierać, —pizęć.

Verstand, m. rozum

Verstandesmenich, m. praktyk.

Verständig, a. rozumny.

Verständigen, v. a. jdn. —, oznajmieć

komu; sich —, v. r. porozumiewać, —mieć

Verständigkeit, f. rozumność. [się z kim.

Verständlich, a. zrozumiały, jasny; sid —
nachten, udzielić inuym myśł, żyezenia
swoje, potrafić się rozmówić.

Verständlichkeit, f. zrozumiałość, jasność.

Verständnis, n. zrozumienie; heimliche —,
porozumienie; kein — dafür haben, tego
niepojmować.

Verstärken, v. a. wzmacniać, —ocnić; po-
większać, —yć.

Verstärkung, f. wzmocnienie; posilki.

Verstatten, v. a. dopużezać, —ścić; po—,
przyzwalać, —olic

Verstauben, v. a. zakurzać, —yć; v. n.
pójść w proch.

Verstauchen, v. a. sich die Hand —, nadwi-
chnąć sobie rękę.

Verstauchung, f. nadwichnienie. [kat.

Versteet, n. kryjówka, skrytka, ukrycie, za-

Verstecken, v. a. kryć, s—; u—, zakrywać,
—yć, podtulać, —ic; sich —, v. r. — się.

Versteckt, a. pokątny, skryty.

Verstecktheit, f. skrytósć

Verstehen, v. a. rozumieć, z—; znać; ein-
ander —, wiedzieć się ze sobą; einem zu
geben, daß man etwas wünscht, przy-
mawiać się komu; sich —, v. r. porozu-
miewać, —mieć się z sobą; sich auf
etwas —, znać się na czém; sich zu
etwas —, być gotów, skłonnym do czego;
chcieć co robic, wykonać.

sich Verstehen, v. r. zu hoch, zbyt daleko
się posunąć, piąć się za wysoko.

Versteigern, v. a. licytować, sprzedać na

Versteigerung, f. licytacya. [licytacyi.

Versteinern, v. a. zamienić w kamien; v. n.

skamienieć; (fig.) osłupieć.

Versteinerung, f. skamieniałość.

Versteinerungsfunte, f. paleontologia.

Verstellen, v. a. zastawiać, —ic; poprze-
stawiać; (fig.) ukladać, udawać; zmienić;
sich —, v. r. udawać; ukladać, ulożyć się.

Verstellung, f. udawanie; künftische —,
wymysłność, przymuszczka.

Verstellungsuntj, f. sztuka udawania.

Versteuern, v. a. opłacać clo, podatek od
czego.

Verstimmen, v. a. od—, rozstrajać, —roić;
odstroić (skrzypce); (fig.) wprawić kogo
w zły humor.

Verstimmt, a. rozstrojony; (fig) nieswój,
w złym humorze; — werten, odstroić się.

Ber

792

Verstimmung, f. zły humor.

Verstocken, v. n. spröchnieć.

Verstöckt, a. zatwardziały, zapamiętaly.

Verstochtheit, f. zatwardziołość, zapamieta-

Verstochung, f. spröchnienie. [łosć.

Verstohlen, a. ukradkowy; ad. prze—,
ukradkiem, milezkiem, po kryjomu.

Verstollen, v. a. wykopać stolnie.

Verstopsen, v. a. zatykać, —tkać; zapy-
chać, —pchać: zamulić; zatwardzić; jich
—, v. r. zależe czem; zamulić się; za-
piekać się.

Verstopsend, a. v. Verstopsen; sprawiający
zatwardzenie. [piekłość.

Verstopsung, f. zatkanie, zatwardzenie, za-
Verstorbен, a. zgasły, zmarły; š. p.

Verstorbene, m. nieboszczyk; f. nieboszka.

Verstören, v. a. zmieszać; er war ganz
verstört, pomieszany, jakby szalony; ver-
stört auſſeßen, dziko wyglądać.

Verstoß, m. ustěrk, błąd, uchybienie; in —
kennen, zawieruszyć, zapodziać się.

Verstoßen, v. a. grubo potluč; jdn. —,
odrzucać, wypędzać; seine Frau —, po-
rzucić żonę; v. n. gegen etwas, chybić,
uchybiać w czém.

Verstreichen, v. a. zamazać, pozatykać;
v. n. schodzić, zejść, przebiegać, —iedz.

Verstreuen, v. a. rozsypywać, —pać, roz-
praszać, —oszyć.

Verstrichen, v. a. umotać, wplatać, uwikłać,
usidlić; sich —, v. r. u—, wplatać, uwi-
kłać, usidlić się.

Verstümmeln. v. a. od—, uciąć; poobcinac,
kalęczyć; uszkodzić, pizekręcić.

Verstümmelung, f. odcięcie, skalęczenie,
kaléctwo; v. Verstümmeln.

Verstummen, v. n. u—, zamilknąć; o—,

Verstürzen, v. a. (g.) zasuć. [zaniemiec.

Verjuch, m. próba, doświadczenie.

Verfucharbeit, f. poszukiwanie górnicze.

Verjuchen, v. a. próbować, doświadczać;
pokusić się o co.

Verfuchter, m. kusiciel.

Verfucherin, f. kusicielka.

Verfuchsschacht, m. szyb poszukiwalny.

Verfuchung, f. pokusa, pokuszenie.

Verfudeln, v. a. nabazgrać; popisać.

Verjumpfen, v. n. zamieniać się w bloto,
bagno; (fig) zniedołęźnieć.

sich Verfündigen, v. r. gizeszyć

Verjaßen, v. a. osladzać, —odzić.

Verjaßung, f. osłoda.

Verfäßen, v. a. intabulować, zahipotekować.

Verfäſelung, f. intabulacya, zahipoteko-
wanie. [—oczyć.

Vertagen, v. a. zawieszać, —sić, odraczać,

Vertagung, f. odroczenie, limitacya.

Verändern, v. a. porozrzucać, zmarnować,
zmitrężyć, zaguzdrać.

793

Ver

Vertanzen, v. a. przetańczyć.

Vertauschbar, a. wy-, zamienny, odmieniany, co łatwo zmienić.

Vertauschbarkeit, f. zamienność, łatwość od-, zmienienia.

Vertauschen, v. a. prze-, wy-, zamieniać.

Vertauschung, f. zamiana.

Verteuselt, a. przekłęty, kaduczny.

Vertheeren, v. a. oblepić sinolą, po-, namazać dzieigciem.

Vertheidigen, v. a. bronić, o-; sich mit etwas —, zasłaniać się czém; gut, leicht zu —, obronny.

Vertheidiger, m. obronica, obroniciel.

Vertheidigerin, f. obronicielka.

Vertheidigung, f. obrona.

Vertheidigungss-, a odporny, w obronie.

Vertheidigungsbündniß, n. przymierze odporne. [obronę.

Vertheidigungskrieg, m. wojna odporna, na

Vertheidigungszustand, m. stan obrony, obronność, odporność.

Vertheilbar, a. rozdzielny.

Vertheilbarkeit, f. rozdzielność.

Vertheiten, v. a. rozdawać, —dać; rozkładać; —lożyć; rozdzielac, —ić; porozdzielac; rozprowadzić.

Vertheiler, m. rozdawca.

Vertheilung, f. rozdawnictwo; rozkład (podatków); v. Vertheiten.

Vertheuern, v. a. przedrozyć, podnosić ceny.

Verthieren, v. n. capieć, bydłęcieć, z—.

Verthierung, f. zbydłęcenie.

Vertbun, v. a. trwonić, s—; przemarnować.

Vertiefen, v. a. kopac w głąb, głębszém robić: sich —, v. r. zatapiec, —opiec, zauszeczać, —ścić, zagłębiać, —ić się; zahodzić w głąb; ins Leien —, roz—, zaczytac się; ins Tenten —, zamyslać, —ić się; in eine Arbeit —, zapracować się; ins Hören —, zastuchać się.

Vertiefung, f. wkłęsłość, zachodzenie w głąb, wydrążenie, dołek.

Vertilgbar, a. wygubny

Vertilgen, v. a. wygubić, wytępiać, —ic; wykorzeniać, —ic; wygladzić.

Vertilgung, f. zagłada, zatrata, wygubienie, itd.

Vertrag, m. ugoda, układ.

Vertragen, v. a. znosić, zniesć, cierpieć, s—; ukladać, ułożyć; sich —, v. r. zgadzać, —odzić się.

Verträglich, a. łatwy w pożyciu, towarzyski, niewymagający, lagodny, powolny.

Verträglichkeit, f. towarzyskość, lagodność, powołność, spokojność.

Vertragmäßig, a. stosowny do ugody.

Vertrauen, v. a. einem, ufać, za—; dowerzać, —yć.

Vertrauen, n. zaufanie, ufność; — einem

Ver

94

schenken, zu einem haben, zaufać komu; Mangel an —, nieufność.

Vertrauend, a. ufny.

Vertrauensmann, m. powiernik.

Vertraulich, a. poufaly; —werben, poufalić się; allzu —, podufaty; jdm. eine —e Mittbeilung machen, zwierzyć się komu z czego.

Vertraulichkeit, f. poufalość; allzugroße —, podufałość.

Verträumen, v. a. marzeniami się bawić.

Vertraut, a. załyły; obeznany; dowiorny; (f.) spokojny (zwierz); —er Umgang, poufalość, załyłość; einen mit etwas — machen, obeznawać, —nać kogo z czém; in ein —es Verhältniß mit jdm. treten, stowarzyszyć się z kim; ścísłe się połączyć z kim; sich mit etwas — machen, obeznawać, —nać, oswajać, —oic, otrzaskać się z czém.

Vertraute, m. poufalec, powiernik; f. —ica.

Vertrautheit, f. poufalosć, załyłość.

Vertrauungsvoll, a. ufny.

Bertreiben, v. a. wyrugować, wyganiac, —gnac, wypędzać, wykurzyć, wygzić; den Feind —, wyprzeć nieprzyjaciela; das Fieber —, wylęczyć z febry; einem die Zeit —, bawić, zabawiać kogo; sich die Zeit —, bawić się czém; Waaren —, towary rozwozić, przedawać; Farben —, rozprowadzać farby.

Vertreibung, f. wygnanie, wypędzenie.

Vertreten, v. a. einen —, zastępować, —apić, wyręczać, —yc; den Weg einem —, zachodzić, zajść, zaskoczyć komu drogę; sich den Fuß —, nadwichniać nogę; Waterstelle bei einem —, stać komu za oga; vor Gericht —, bronić kogo.

Vertreter, m. zastępca; reprezentant.

Vertreterchaft, f. reprezentacya, —tanci.

Vertretung, f. zastępstwo; in — dessen, za niego; reprezentacya.

Vertrieb, m. sprzedaż, rozwózka.

Vertriebene, m. wygnaniec; f. wygnanka.

Vertrinken, v. a. przepijać, —ic.

Bertrocknen, v. n. u—, wysychać, —schnąć.

Berträdeln, v. a. przeszachrować; prze pędzić na niczém.

Bertropfen, n. skroplenie.

Berträsten, v. a. zbywać kogo nadzieję.

Bertrumpfung, f. oko stropowe.

Vertuschen, v. a. zacierać, —trzec, skryć,

Berilbeln, v. a. brać za złe. [utaić.

Berüben, v. a. broić, na—; popełniać, —ic, dopuścić się czego

Berunebren, v. a. pokalać, bezeceścić, bezećnic, splamić; znieważać, —yć.

Beruneinigen, v. a. zakłócać, —ic; poróżniać, —ic; powaśnić.

Berunglimpfen, v. a. szkalować, obrażać, —zić, ohydzać, —ic.

795

Her

Berungücken, v. n. nieudać się; wpadać, wpasać w nieszczęście.

Beruntreinigen, v. a. zapaskudzić, zanie-
czyścić, zaplugawić; zakazić (rany).

Berunstalten, v. a. oszpecić, oszkaradzić;
popaskudzić.

Beruntreuen, v. a. przeniewierzyć się komu;
okrasć. [rzenie się.

Beruntreuung, f. przeniewierstwo, —wie-

Berunzieren, v. a. oszpecić.

Berurkbilden, v. a. idealizować.

Berursachen, v. a. sprawić, zrządzić; spo-
wodować; sprowadzić; narobić; nabawić
(kogo czego).

Berurtheilen, v. a. skazać; osądzić; potę-
piać, —ic; in contumaciam —, zaocznie
skazać.

Berurtheilung, f. skazanie, potępień-
kondemnata. [—ożyć.

Bervielfältigen, v. a. po—, rozmnażać,

Bervielfältigung, f. po—, rozmnożenie.

Berviervachen, v. a. dać we czworo, w
czwórnasób; sich —, v. r. urosnąć cztyry
dzie tyle.

Bervollkommbar, a. doskonalny.

Bervollkommenen, v. a. wydoskonalać, —ic.
udokładniać, —ic; sich —, v. r — się.

Bervollkommenung, f. wydoskonalenie.

Bervollständigen, v. a. uzupełniać, —ic;
dopelnić czemu.

Bervollständigung, f. dopelnienie.

Berwachsen, v. n. zagoić się; zarastać,
—osnąć (trawą); garbacieć, z—, kosła-
wieć, wy—.

Berwachsen, a. zarosły; —ner Mensch,
garbaty, kosławy; —ner Out, m. zarosłe.

Berwahrbar, a. schowalny.

Berwahrten, v. a. schować; zachowywać,
—ować; opatrywać, —rzyć; sich —, v. r.
vor etwas, uchraniać, —onić się; zabez-
pieczyć się przeciw czemn, od czego.

Berwahrlosen, v. a. zaniedbywać, —bać.

Berwahrlosung, f. zaniedbanie.

Berwahrung, f. schowanie.

Berwaisen, v n osierocieć.

Berwaiset, a. osierociały.

Berwaistheit, f. osierocenie.

Berwalten, v. a (Amt) sprawować; zarzą-
dzać, —ic; zawiadywać; administrować.

Berwalter, m. zarządca, zawiadowca, admi-
nistrator, komisarz.

Berwaltung, f zarząd, administracya.

Berwaltungsrath, m. rada zarządzająca,
administracyjna.

Berwanderln, v. a. obracać, —ścić, prze—,
zamieniać, —nić, przeobrazać, —zić; sięh
—, v. r. przedzierzgać, —gnąć, prze-
obrażać się.

Berwandlung, f. prze—, zamiana, prze-
obrażenie, przeistoczenie.

Her

796

Berwandt, a. spokrewniony, powinowaty.

Berwandte, m. krewny, pokrewny, kre-
wniak; kuzyn; f. krewna; kuzynka.

Berwandtschaft, f. powinowactwo, pokre-
wienstwo; kuzynostwo; in nähere —ait
jdm. treten, spowinowaci się z kim.

Berwandtschaftlich, a. powinowaty.

Berweben, v. a. przeplatać, —pleść.

Berwechseln, v. a. zmieniać, —ic, pomieszać.

Berwegen, a. zuchwały, śmiały; ein —er
Mensch m. zuch, śmiałek.

Berwegenheit, f. zuchwalość, śmiałość,
zuchwalstwo

Berwehen, v. a. roz—, zawiewać, —wiać.

Berwehren, v. a. zabraniać, —onić.

Berweichlichen, v. a. rozpieszczać, —ścić;
v. n. znowieścieć

Berweichlichung, f. znowieśćiałość.

Berweigern, v. a. wzbraniać, —onić; odma-
wiać, —ówić.

Berweigerung, f. wzbranianie, odmówienie.

Berweilen, v. n. bawić; zabawiać, —ic;
przebywać; zatrzymywać się; pozostawać,
—tać; eine Zeitlang —, pobawić, pobyć.

Berweint, a. splakany.

Berweis, m. bura, nagana: jdm. einen
derben — geben, zgromić, skarcić, zbur-
czyć kogo, kapitulę wytrzeć.

Berweisen, v. a. odsyłać, odesłać, wyganiać,
—gnać, wypędzić; einem etwas —, zaka-
zywać, —zać komu co.

Berweisung, f. wygnanie.

Berwelken, v. n. więdnąć, z—.

Berwelttheit, f. zwiedłość.

Berweyttichen, v. a. sekularyzować.

Berwenden, v. a. obracać, —ścić; tożyć na
co; alleb worauf —, wykosztować się na
co; sich —, v. r. für jbn., wdawać, wsta-
wiać, przyczyniać się za kim.

Berwender, m. przyczynca.

Berwendung, f. obrócenie, v. Berwenden:
wstawiennictwo; daß findet hier kein —,
tego tu użyć nie można.

Berwerfen, v. a. porozrucać, od—, po—,
zarzucać, —ic; zaronić; (1) porzucić
rodzić nieżywe młode.

Berwerfen, n. (l.) porzut.

Berwertsich, a. niewart, niegodny.

Berwertchen, v. a. spieniężać, —yć.

Berwesen, v. a. zawiadywać, administrować.

Berwesen, v. n. zgnić, zbółtieć.

Berweser, m. zawiadowca, administrator

Berweeslich, a. podlegający zepsucin, ska-
żenin, zgniliżnie.

Berweeslichkeit, f. podleganie zepsuciu, ska-
żeniu. [skażenie.

Berwesung, f. zawiadywanie, zepsucie,

Berwetten, v. a. zakłady poprzegrywać.

Berwischen, a. przeszły.

Berwickeln, v. a. po—, u—, zapłatać,

797

Ver

—wikać; einen mit in chwaß —, wprałac kogo do czego; sich in etwaß —, v. r. u—, w—, zapłać się; sich in feinen Nichten —, zapłać się w mowie.

Verwickelt, a. zawily.

Verwicelung, f. zawilość, zapłaтанie, zwiklanie. [ważyć się.

Verwiegen, v. a. ważyć; sich —, v. r. przewießen, m. wygnaniec; f. wygnanka.

Verwirren, v. n. dziczeć, z—.

Verwildert, a. zdiczaly.

Verwülligen, v. a. zezwolić, przystać na co.

Verwenden, v. a. eine Krankheit, wyjść z choroby; er wird es sobald nicht —, drugo tego nie zapomni.

Verwirren, v. a. tkając wypotrzebować matoryłu; sein Leben, lenno postradać skutkiem przeniewierzenia się; sein Leben, zasłużyć na śmierć.

Verwirrlichen, v. a. urzeczywiszczać, —ścić; —wistniać, —ic; sich —, v. r. iscić, u—, z— się.

Verwirrlichung, f. urzeczywiszczenie.

Verwirren, v. a. zamieszać, zamacić, zagmatwiać; —ic, przewracać, —oćić; zbalamucić; burzyć; płatać, młślić.

Verwirrung, f. zamieszanie; zamęt, odmęt, balamuctwo, młtarstwo, nielad; — anrichten, wichrzyć, mącić, zaburzyć; — der Magnetnadel, osłabnięcie igły.

Verwirfschaften v. a. przeszospodarować.

Verwischen, v. a. zamazywać, —zać, zaciarać, —trzeć.

Verwittern, v. n. wy—, zwietrzeć; v. a. (l.) polapke nasmarować przynętą.

Verwitterung, f. zwietrzałość.

Verwittwen, v. n. owdowieć.

Verwittmet, a. owdowiały.

Verwößnen, v. a. rozpiesić, psuć łakociami, znarować, przywyczać, —aic; sich verwößnen, przywyknąć.

Verwerfen, a. bezečny, niegodziwy, nieczemny; —e Sachen, zarzutki

Verworsenheit, f. niegodziwość, nikczemność, bezeceństwo.

Verworren, a. zawily.

Verworrenheit, f. zawilość.

Verwundbar, a. mogący być ranionym, obrażliwy.

Verwunden, v. a. ranić, z—; skalęczyć; obrażać, —zić; alle —, poranic, pokaleczyć.

Verwundern, v. a. zadziwiać, —ic, zdziwić; sich —, v. r. zdziwić się.

Verwunderung, f. zadziwienie, zadziw.

Verwundet, a. ranny.

Verwundung, f. zranienie, skalęczenie.

Verwünschen, v. a. zlorzeczyć, przeklinać, —łąć, zarzec.

Verwünschung, f. zlorzeczenie, przekłęctwo.

Ver

798

Verwürzen, v. a. zbyt przyprawić korzeniami

Verwüsten, v. a. pustoszyć, s—; werden, opustoszeć.

Verwüster, m. spustoszyciel.

Verwüstung, f. spustoszenie, opustoszałosć.

Verzagen, v. a. tracić serce; rozpaczać.

Verzagt, a. bojałziwy, rozpaczający, struchlaly, twożliwy.

Verzaghtheit, f. bojałliwość, twożliwość, struchlalosć, rozpacz.

sich Verzählen, v. r. przeliczać, —yć, przerachować się.

Verzabnen, v. a. zazębiać, —ic.

Verzabnung, f. zazębienie, strzępia, sztrab.

Verzapfen, v. a. zaczopować, zaszpuntować.

Verzapsfung, f. wiązanie na ezop.

Verzärteln, v. a. piescić, roz—, wypieszec, —ścić

Verzärtelt, a. pieszczony, papinkowaty.

Verzaubern, v. a. zaczarować

[rkanić.

Verzannen, v. a. parkanem ogrodzić, opa-Verzäunung, f. zagroda, oparkanienie.

Verzehnsachen, v. a. oddać w dziesięcioro.

Verzehnten, v. a. płacić dziesięcineg.

Verzehren, v. a. zjeść; wypotrzebować; trawić, s—: das Feuer verzehrt alles, ogien pochłania wszystko; ißn verzehrt der Gram, zmartwienie go niszcze.

Verzehrung, f. v. Verzehren.

Verzeichnen, v. a. po—, zapisywać, —sać; spisywać, —sac.

Verzeichniß, n. spis, wykaz, katalog

Verzeichen, v. a. prze—, wybaczać, —yc; darować, odpuszczać, —ścić.

Verzeihlich, a. odpustny, przebaczny, do prze—, wybaczenia.

Verzeihung, f. prze—, wybaczenie; um—bitten, przepraszać; — erlangen, przeblagać.

Verzeilen, v. a. poprzewracać, poprzekręcać; wykrzywać, —ic; oszpecić.

Verzerrung, f. wykrzywienie.

Verzetteln, v. a. rozszérzać, —yć.

Verzichten, Verzicht leisten, v. a. zrzec się czego.

Verzichtleistung, f. zrzeczenie się.

Verziehen, v. a. skrzywić (gebę); zbyt poblazać, rozpiesćić, że wychować (dziecko); ein wenig —, zaczekać, zatrzymać się; przenieść się, zmienić pomieszkanie; sich —, v. r. przechodzić, przejść; zwlekać, zwlec się; die Geschwulst verzieht sich, nabrzmiałość niknie

Verziehschnut, f. łancuch mierniczy.

Verziehschraube, f. śrubka inżynierska.

Verzieren, v. a. o—, przyozdabiać, —obić.

Verzierung, f. ozdoba, okrasa, piększydlo.

Verzimmern, v. a. wycembrować.

Verzimmerung, f. (g.) straconka.

805

Vol

Vor

806

Boluta, f. slimacznica.

Bor, prp. od, z; o; — wo, ad. odkąd; —
hier, — jeżt, — nun an, — hier an, ad.
odtąd; — wo anders her, zelnąd.

Boneinander, roz, part. od, prp. (in Ver-
bindung mit Wörtern).

Boneinanderbrechen, v. a. rozłamać.

Boneinanderbringen, —lassen, —legen,
—machen, —reißen, —trennen, v. a. od—,
rozdzielać, —ic, od—, rozrywać, rozerwać;
od—, rozłączyć

[się.

Boneinanbergehen, v. n. odpadać; rozpadać

Bonnöthen, ad. potrzeba; etwas — haben,
potrzebować czego.

Vor, prp. przed, z, od.

Vorabend, m. wilia.

Vorältern, pl. przodkowie.

Voran, ad. naprzód, na czele, przodkiem.

Voraneilen, v. a. wyp przedzać, —ic.

Vorangehen, v. n. isć naprzód; poprzedzać,
—ic; przodkować komu.

Voranlaufen, v. n. bieżyć naprzód.

Sich Boranmachen, v. r. wysworować się.

Vorarbeit, f. pizygotowanie, przygotowa-
weza praca, przyczynek.

Vorarbeiten, v. a. przygotowywać, —ować;
wyscigać kogo w piacy.

Vorauß, ad. naprzód, z góry; er hat es
vor Andern —, ma pierwszeinstwo przed
innymi.

Vorausberechnen, v. a. roz—, wymiarkować.

Vorausbezahlten, v. a. zaliczać, —yć; pła-
cić, za— z góry, prenumerować.

Vorausbezahlung, f. zaliczka, prenumerata.

Vorausbezug, m. antycypacya.

Vorausgeben, v. a. składać, złożyć z góry.

Vorausgehen, v. n. isć naprzód, przodkiem,
na czele; poprzedzać, —ic.

Vorausgeschlitzt, a. przedwstępný.

Vorausnahme, f. zaliczka.

Vorausnehmen, v. a. brać, wziąć z góry,
przed czasem.

Voraussagen, v. a. przepowiadać, —iedzieć.

Voraussagung, f. przepowiednia.

Vorausfehlen, v. a. przewidywać, —dzieć.

Vorausfehlen, v. a. przypuszczać, —ścić;
założyć; mniemać. [nie; mniemanie.

Vorausfehrgang, f. przypuszczenie; założen,
Voraussicht, f. przewidzenie.

Voraussichtlich, a. prawdopodobny.

Vorback, m. podplomyk.

Vorbedacht, m. mit —, rozmyślnie.

Vorbedeutung, f. wróżba, skazówka.

Vorbehalt, m. warunek, zastrzeżenie, wy-
mówienie sobie czego.

Vorbehalten, v. a. warować, zastrzegać,
—edz, wymawiać, —ówić, zachowywać,
—ować sobie co.

Vorbei, prp. mimo, przed; ad. es ist —,
stało się, po wszystkiemu.

Vorbeieilen, v. n. przemykać, —mknąć się.
Vorbeifahren, —reiten, v. n. pizejézdzać,
—jechać.

Vorbeifliegen, v. a. przelatywać, —lecieć.

Vorbeifließen, v. n. przepływać, —ynąć,
plywać pod czém, mimo co.

Vorbeiflimmern, v. n. przemignąć.

Vorbeigehen, v. n. przechodzić, przejść;
isć mimo, po przed ..., mijać; stać się;
im —, mimochodem.

Vorbeigehende, m. przechodzeń.

Vorbeifchiffen, v. n. przepływać, —ynąć.

Vorbeziehen, v. n. przeciaguć, —gnąć.

Vorbenannt, a. wyżej wzmiankowany,
rzeczony.

Vorbereiten, v. a. przygotowywać, —ować;
przysposabiać, —obic.

Vorbereitend, a. przygotowawczy.

Vorbereitung, f. przygotowanie, przysposo-

Vorberge, pl. pizedgórze.

[bienie.

Vorbericht, m. przedmowa.

Vorbescheid, m. wezwanie sądowe, pozew,
prejudykat

[przyjśc.

Vorbescheiden, v. a. pozwać, za—, kazać

Vorbestimmung, f. przejrzenie pańskie.

Vorbeten, v. a. naprzód mówić pacierz.

Vorbeugen, v. a. einer Sache —, zapobiegac,
—iedz; zaradzić.

Vorbeugend, a. zaradczy, zapobiegliwy.

Vorbild, n. wzór.

Vorbinden, v. a. podwięzywać, —iązać.

Vorblech, n. zasłona ogniowa.

Vorbohrer, m. przedwiertek.

[slanie.

Vorbote, m. zwiastun, przepowiednia, prze-

Vorbringen, v. a. wydobywać, —yc; w—,
wy—, zanosić, —niesć, przedstawiać, —ic.

Vorbühne, f. przedstanek.

Vorburg, f. przedgrodzie.

Vorchristlich, a. przedchrześciański.

Vordach, n. balkon.

Vordent, ad. przedtém, dawniej.

Border, Vorderfte, a. przedni, przodkowy,
na przodzie, czele będący, pierwszy.

Borderarm, m. część ręki od łokcia do

Vorderbliatt, n. podbarcze.

[pięści.

Vorderbühne, f. przód sceny.

Vorderfuß, m. przednia noga.

Vorbergebäude, n. przednia część domu,
przód, przodek.

Vorberglied, n. poprzednik.

Vorbergrund, m. przód.

Vorderhaus, n. przód, przodek domu; im
—je wohnen, w pizodzie mieszkać.

Vorderkarren, m. przódkara.

Vordermann, m. przodownik, podawacz,

Bordersaß, m. poprzednik.

[przednik.

Vorderseite, f. front, przednica.

Bordersitz, m. siedzenie na przodku.

Vorderstube, f. pokój w przodku.

Vordertheit, m. przodek, przednia część.

Cc*

807

Vor

Vordertreffen, n. piérwsza linia bojowa.

Vorberwage, f. stelwaga.

Vorderwagen, m. półwozie.

Vordrängen, v. a. popychać, —pchnąć na przód; się -, v. r. wysworować się, przedzierać, —drzec się; chcieć być między pierwszymi.

Vordringen, v. n. zachodzić, zajść; (raś) zapędzić się; postępować, —ąpić naprzód.

Vordrucken, v. a. dukować na czele książki.

Vereilen, v. n. spieszyć; uprzedzać, przesigać.

Vereitig, a. przed—, zawczesny, porywczy.

Voreiligkeit, f. przedwczesność, porywczosć.

Voreisenacht, f. calka przeciwiatrowa

Vorempfinden, v. a. przeczubać, —uc.

Vorempfindung, f. przeczucie.

Vorcnthalten, v. a. zatrzymywać, —ymać; niewydawać komu, co mu się należy.

Vorerinnerung, f. przedmowa, wstęp.

Vorerst, ad. najprzód.

Vorerwähnt, a. wyżej wzmiankowany, wspomniany.

Vorfahrt, m. przodek, poprzednik.

Vorfahren, v. n. zajęздzać, —jechać.

Vorfahrt, f. zajazd

Vorfall, m. zdarzenie, przypadek, zajście.

Vorfallen, v. n. zachodzić, zajść; stać się; wy—, zdarzać, —yć się.

Vorfechter, m. obronca.

Vorfenster, n. okiennica zewnętrzna.

Vorsinden, v. a. znaleźć; zastać.

Vorsloß, —spitz, n. (o.) glowa.

Vorfordern, v. a. wzywać, wezwać, zopować, powołać.

Vorforderung, f. wezwanie, pozew, zapozew.

Vorsußen, v. a. wyprowadzać, —ic; przedstawiać, —ic.

Vorgang, m. piérwszeństwo; przypadek.

Vorgänger, m. poprzednik. [zdarzenie.

Vorgängerin, f. poprzedniczka.

Vorgängig, a. po—, uprzedni.

Vorgeben, v. a. zadawać, —ać; udawać, udać, zmyłać, —ic.

Vorgeben, n. udanie; unter dem —, udając, zmysliwszy.

Vorgebirge, n. przedgórze; przylądek.

Vergeblich, a. udany, mniemany; ad. nibyto, jakoby.

Vorgefaßt, a. —e Meinung, f. przesąd.

Vergesüßt, n. przeczucie; ein — haben, przeczuać.

Vorgehen, v. n. awansować, docierać, iść naprzód, poprzedzać, —ic; dziać, zdarzać, kluć się.

Vor eichmacht, m. próbka, posmak.

Vorgesehen, i. wara! z drogi!

Vorgefeßte, m. przelożony, zwierchnik.

Vorgestern, ad. onegdaj, przedwczoraj.

Vorgestrig, a. onegdajssy, przedwczorajszy.

Vor

808

Vorgewächs, Vorwachs, n. pierzga.

Bergiebel, m. główna fasada budynku.

Borgreifen, v. a. uprzedzać, —ic się; wdzierać, wedrzeć się.

Borhaben, v a zamyślać, zamierzać, przedsiębrać; być zatrudniony. [cie.

Borhaben, n. zamysl, zamiar, przedsięwzięć

Borhalle, f. przedsień; (in der Kirche) kruchta.

Borhatten, v. a. trzymać przed czdem; zasłaniać, —onić; (fig.) einem etwas —, wytykać, —tknąć, wymawiać, —ówić

Borhand, f. piérwszeństwo. [(komu co).

Borhanden, a. obecny, przytomny; — sein, istnieć, być; es ist nicht —, niema tego.

Borhang, m. firanka, kortyna, zasłona.

Borhangen, v. n. wisieć przed czém.

Borhängen, v. a. wy—, zawieszać, —sić.

Borhangstange, f. pręt do zawieszania firanek.

Borhaus, n. sień, przedsionek.

Borhaut, f. napletek.

Borhendchen, n. półkoszulek, —ulcze.

Borher, ad przedtém; z góry; naprzód.

Borherbestimmen, v. a. przeznaczać, —yć.

Borherbestimmung, f. przeznaczenie.

Borhergehen, v. n. po—, uprzedzać, —ic.

Borhergehend, a. poprzedni, poprzedzający.

Borhermerken, v. a. przeczuać, —uc.

Borherrchen, v. n. rej wodzić, piérwszeństwo mieć, powszechnie panować.

Borherfagen, —verkündigen, v. a. przepowiedać, —iedzieć.

Borherfagend, a przepowiedni.

Borherfagung, —verkündigung, f. przepowiednia

Borhergehen, v. n. przewidywać, —dzieć.

Borhersehung, f. przewidzenie.

Borbin, ad. przedtém.

Borboßeln, v. a. śrótować.

Berhef, m. dziedziniec, przydźwierek, porohłe, f. przedpiekle. [dedworze.

Borbut, f. przednia straż.

Borią, a. poprzedni, pizeszły.

Berjaßrig, a. przeszloroczny, łoński, łoni.

Borkauf, m. piérwszeństwo do kupna, zakupienie.

Borkaufen, v. a. einem —, zakupywać.

Borkaufrecht, n. pierwokupno.

Bortebren, v. a. zapobiedz, uprzedzić, obmysleć. [gotowanie.

Borkehrung, f. środek zapobiegający; przyberkenntniffe, pl. wiadomosci koniecznie potrzebne.

Borklage, f. skarga wstępna.

Berkommen, v. n. wychodzić, wyjść; zahodzieć, zajść; zdarzać, nawijać się; zdawać się

Borkoft, f. wiktuały, jako to mąka, kasza, jagły, groch itp.

811

Vor

Vorschlagshammer, m. wybijak.

Vorschmaß, m. próbka.

Vorschneiden, v. a. krajać.

Vorschneiber, m. krajezy.

Vorschnell, a. zawczesny, po. ywezy.

Vorschnitter, m. przodownik, zaprzednik.

Vorschnitterin, f. przedniczka.

Vorschreiben, v. a. przepisywać, —sać.

Vorschrift, f. przepis; wzór; prawidłowy.

Vorschriftsmäßig, a. prawidłowy.

Vorschub, m. pomoc; — leisten, dopomagać, —módz.

Vorschuh, m. pod—, przyszycie.

Vorschuben, v. a. pod—, przyszywać, —yć.

Vorschuß, m. zaliczka.

Vorschußkasse, f. kasa zaliczkowa.

Vorschutt, m. (l.) pasza rzucona dzikom.

Vorschützen, v. a. składać, wymawiać, zastawiać się czém

Vorschwarmin, m. pierwak. [pleść.

Vorschwaßen, v. a. bałamucić, nabajać, na-

Vorschweben, v. n. snuć się przed oczywa, po głowie, zdawać się komu że...

Vorsehen, v. a. przewidywać, —dzieć; sich —, v. r. mieć się na ostróżności; zaopatrzyć się w co.

Vorbeziehung, f. opatrzność.

Vorseßen, v. a. przekładać, —lożyć; podawac, —dać; sich —, v. r. postanowić.

Vorhetlich, a. umyslny.

Vorricht, f. ostróżność, przezorność.

Vorsichtig, a. ostróżny, przezorny.

Vorsichtsmaßregel, f. rodek ostróżności.

Vorsingen, v. a. zaśpiewać.

Vorsitz, m. prezesostwo, piérwsze miejsce; ben — führen, przewodniczyć (w czém).

Vorsitzten, v. n. prezydować, przewodniczyć

Vorsitzende, Vorsitzer, m. prezydujący, przes, przewodniczący.

Vorsorge, f. stałanność, przeszorność, obmyśl.

Vorspann, m. zaprząg, rozstawione konie, pl. erzwungener —, podwoda.

Vorspannen, v. a. rozciągać, —gnąć przed czém; zakładać, —lożyć, zaprzągać, —ądż (konie).

Vorspiegeln, v. a. pokazywać, udawać co przed kim, ludzić, mamić kogo.

Vorspiegelung, f. udawanie, mamienie, uhu-

Vorspiel, n. przegrywka, wstęp. [da.

Vorspielten, v. a. prze—, zagrywać, —rać.

Vorsprechen, v. a. przepowiadać, —iedzieć.

Vorspringen, v. n. wyskakiwać, —skoczyć; wystawać.

Vorsprung, m. wystawa, wyskok, wypustek, korzyść; er hat einen — vor ihm, wyseignął go.

Vorstadt, f. przedmieście.

Vorstädter, m. przedmieszczanin.

Vorstädterin, f. przedmieszczanka.

Vorstädtisch, a. przedmiejski.

Vor

812

Vorstand, m. starszyna, komitet, przełożeni, dozór.

Vorstechen, v. n. wystawać, podpadać pod oczy; razić.

Vorstechen, v. a. przy—, zapiąć, zatknąć.

Vorstecker, m. lon, čwiek płaski.

Vorstehen, v. n. wystawać, wychodzić; einer Sache —, być przełożonym nad czém; stac, stanąć na czele, mieć dozór nad czém.

Vorsteher, m. przełożony, dozórca.

Vorsteheramt, n. starszeństwo, przełożenstwo.

Vorsteherin, f. przełożona, dozórczyni.

Vorstehund, m. (l.) wyżel.

Vorstehűndin, f. wyżlica.

Vorstellen, v. a. przed—, wystawiać, —ic; wyobrażać, —zić; napominać, —mnieć; przekładać, —lożyć; naprzód postawić; sich —, wystawie sobie; sich —, v. r. prezentować, przedstawić się.

Vorstellung, f. przed—, wystawienie; v. Vorstellen.

Vorstellungsschig, a. wyobrażliwy.

Vorstellungstraft, f. wyobraźnia.

Vorstoß, m. wypustki; wąz, wąza, zasklep, skarzyk. [na przodek.

Vorstoßen, v. a. popychać, —pehnąć kogo

Vorstrecken, v. a. wyciągać, —nąć; zaliczyć;

Vorsumpf, m. (g) rąpik. [pożyczać.

Vorsündflutthig, a. przedpotopowy.

Vortanzen, v. a. zatańczyć: w pierwszей parze tanęczyć; prowadzić tanće, zawodzić taneczne koło.

Vortänzer, m. —in, f. ten, ta, to, co prowadzi tanće, przodkuje w tanću, zawodzi taneczne koło.

Vortheil, m. korzyść, zysk

Vortbeilhaft, a. korzystny, zyskowny.

Vifh Borthunt, v. r. popisywać, —sać się.

Vorthüre, f. podwójne drzwi, plecionka slomiana, zasłaniająca od wiatru.

Vortraß, m. przednia straż.

Vortrag, m. sprawozdanie, raport; wykład, odczyt; przedstawianie, rozbieranie przedmiotu, referat.

Vortragen, v. a. niesć przed czém; zдавać sprawę; wystawiać, rozbierać, wykładać co; tlómaczyć się; rozprawiać o czém; referować, odczytywać.

Vortrefflich, a. wyborny, doskonały, przedni, wyśmienity, celny; ganß —, przewyborny; — machen, uzacniać.

Vortrefflichkeit, f. wyborność, doskonałość, wyśmienitosć, celność. [—ąpić.

Vortreten, v. n. wystawać; występować,

Vortrinken, v. a. napić się; pić na zachęcenie, do kogo.

Vortritt, m. piэрвсенство.

Vortrupp, m. przednia straż.

813

Bor

Wach

814

Borilber, mimo, przez (eine Partikel in
Zusammenfassung mit Zeitwörtern).

Borübergehen, v. n. przechodzić, przejść,
przemijac, —inąć.

Borübersliegen, v. n. przelatywać, —lecieć.

Borübergehende, m. przechodzien.

Borübergleiten, v. n. przeslizgać się.

Borüberschleichen, v. n. przemykać, —mknąć;
przesuwać, —unać się. [wac.

Borüberziehen, v. n. przechodzić, przelaty-
Borübung, f. poprzednie ćwiczenie.

Borurtheil, m. przesąd, uprzedzenie.

Borurtbeilsfrei, a. wolny od przesądów.

Borurtbeilsvoll, a. przesądny, uprzedzony.

Borvorgestern, a. zaonegdaj.

Borwachs v. Stoffwachs.

Borwägen, —wiegen, v. a. ważyć w obec kogo.

Borwalten, v. n. panować przed innemi,
górować, pokazywać się szczególnyj.

Borwand, m. pozór, zamówka; (g.) barwa,
v. Arbeitseite; den — nehmen, zamówić
się, udawać.

Borwärmer, m. (g.) przed—, wygrzewacz.

Bormärts! i. naprzód!

Borweisen, v. a. o—, pokazywać, —zać.

Borweiser, m. okaziciel.

Borweit, f. przedświat.

Borweltlich, a. przedpotopowy. [wac.

Borwenden, v. a. udawać, zmyślać, poda-

Borwerfen, v. a. rzucić; wy—, zarzucać,
—ic (komu co).

Borwerk, n. folwark, przysiołek.

Borwerks=, a. folwarezny.

Borwissen, n. ohne jemandes —, bez
wiedzy czyjéj.

Borwiß, m. niepotrzebna ciekawość.

Borwißig, a. niepotrzebnie ciekawy,
wścibski. [imek.

Borwort, n. przedslowie, przedmowa, przy-

Borwurf, m. wy—, zarzut, pogana; projekt.

Borwurfsfrei, a. niewinny, nieposzlakowa-

Borwählen, v. a. przeliczać, —yć. [ny.

Borzeichen, n. znak.

Borzeichen, v. a. kreslić, s—; przeryso-
wać; przepisywać, —sać; wskazywać,
—zać.

Borzeigen, v. a. okazywać, —zać; wydoby-
Borzeiger, m. okaziciel. [wac, —yć.

Borzeit, f. starożytność, przeszłość, dawne
czasy.

Borzeiten, ad. przed laty.

Borzeitig, a. przedwezesny.

Borziehen, v. a. zasuwć, —unać; woleć,
przekładać, dać pierwszeństwo.

Borzimmer, n. przedpokój.

Borzug, m. pierwszeństwo, zaleta.

Borzüglich, a. wysmienity, wyborny, prze-
dni; ad. przedewszystkiem.

Borzüglichkeit, f. wysmienitOSC, wybornosc.

Botiren, v. a. głosować; oświedczyć się.

Botum, n. głos oświadczenie.

Bulkan, m. wulkan.

Bulkanisch, a. wulkaniczny.

Bukanwels, m. wyrzt.

W.

Waare, f. towar, artykul handlu; kurze
—n, sprzęty żelazne, mosiężne itd.; ba-
wełniane itp. wyroby.

Waarenlager, n. skład towarów.

Waarenmaakler, m. stręczyciel towarów.

Waarenprobe, f. próbka.

Waarenzug, m. towarówka.

Wabe, f. wąza, susz.

Wabenfröte, f. grzbietoród.

Wach, a. czuwający.

Wach, f. straż, warta, odwach; — steßen,
halten, być na straży; pilnować, stró-
zować.

Wachen, v. a. czuwać, niespać; auf etwas
—, pilnować, dogladać czego.

Wachfeuer, n. ogień przedobozowy.

Wachgeb, n. stróżne.

Wachhabend, a. będący na straży.

Wachhaus, n. odwach, strażnica, budka
żołnierza stojącego na straży.

Wachholder, —strauß, m. jałowiec.

Wachholderbeere, f. jagoda jałowcowa.

Wachholderbranntwein, m. jałowcówka, bo-
rowiczka.

Wachholderharz, n. sandaraka.

Wachmeister, m. wachmistz.

Wachparade, f. parada.

Wachs, n. wosk.

Wachsabdruck, m. odcisk w wosku.

Wachsam, a. czujny; ein —es Auge auf
etwas haben, czuwać nad czém; dogladać,
pilnować czego.

Wachsamkeit, f. czujność.

Wachsartig, a. woskowaty.

Wachsbaum, m. września, woskownica.

Wachsbleiche, f. bielnik wosku.

Wachsblume, f. hoja.

Wachsbo den, m. krag, krążek wosku.

Wachsboffirer, m. wyrabiający figury wo-
Wachschoff, n. statek strażniczy. [skowe.

Wachsien, v. n. rość, rosnąć; das Wasser
wücht, woda przybiera; — lassen, v. a.
zapuszczać, —uścić (brode); in die Höhe
—, wy—, wzrastać, —osnąć; in die
Breite —, rozrastać; von neuem —,
odrastać; sich keine grauen Haare darunt
— lassen, nie martwic się, być obojętnym;
er spricht wie ihm der Schnabel gewachsen,

817

Wäß

Wäßlerisch, a. przebierczy, wymyslny; — sein, wymyślać.

Wäßfachig, a. o-, wybieralny.

Wäßfachigkeit, f. wybieralność.

Wäßfürst, m. panujący obieralny, elekcyjny; książę-elektor.

Wäßkönig, m. król obieralny, elekcyjny

Wäßkugel, f. kula, którą się kréskne za [kim.

Wäßrecht, n. prawo wyboru.

Wäßreich, n. państwo obieralne.

Wäßspruch, m. godło, hasło.

Wäßstatt, f. pobojowisko.

Wäßstimme, f. głos, kréska.

Wäßtag, m. dziën wyborów.

Wäßversammlung, f. zgromadzenie wyborców.

Wäßverwandtschaft, f. powinowactwo.

Wäßn, m. mniemanie, urojenie, przywidzenie, błąd.

Wäßnen, v. a. mniemać, zdawać się (kom).

Wäßninn, m. obłąkanie, szaleństwo.

Wäßninnig, a. szalony, obłąkany; ein —er, m. szaleniec.

Wäßr, a. prawdziwy, istny; — werden, sprawdzać, —ic się: so — to lebe, jakom żyw! daran ist sein — es Wert, w dem ani krty prawdy niema, er will es nicht — haben, niechce na to przystać.

Wäßren, v. n. trwać.

Wäßrend, c. kiedy; prp. podczas; — der Abwesenheit, pod niebytność.

Wäßrhaft, a prawdziwy, istotny.

Wäßrhaftig, ad. dalibóg, istotnie.

Wäßrhaftigkeit, f. prawdziwość, prawdodo-

Wäßrheit, f. prawda. [mówność.

Wäßrlich, ad. prawdziwie; zaprawdę istotnie.

Wäßrnehmbar, a. dostrzegalny.

Wäßrnehmbarteit, f. dostrzegalność.

Wäßrnehmen, v. a. do—, postrzegać, —edz; eine Zade, Gefegenheit —, pochwycić co, korzystać z okazyi.

Wäßrnehmer, m. dostrzegacz.

Wäßrnebmung f. do—, postrzeżenie.

Wäßrnehmungsvermögen, n. siła dostrze-

Wäßrsgagen, v. a. wróżyc [gania.

Wäßrsgager, m. wieszczbiarz, wróżbiarz.

Wäßrsgerei, f. wieszczha, wróżba, wieszczbiarstwo.

Wäßrsgagerin, f. wróżka, wieszczbiarka.

Wäßrseinflich, a. podobny do prawdy; ad. —no.

Wäßrseinflichkeit, f. podobieństwo do pra-

Wäßrung, f. waluta [wdy.

Wäßrwolf, m. wilkolak.

Wäßrzeichen, n. znak, godło.

Wäß, m. marzanna, sinilo, urzet, farbownik, ziele farbowne.

Wäßtsche, f. szmelcuga, machluga.

Wal

818

Waise, f. sierota; zur — werden, osierocieć.

Waisengelder, pl. piéniądze sieroce.

Waisenhaus, n. dom sierót.

Waisenstand, m. siroctwo.

Wald, m. (Paubbelz) las, (Nateleholz) hór:

Wald-, a. leśny, borowy. [stryj.

Waldbau, m. uprawia leśna.

Waldbewohner, m. mieszkaniec boru, lasu.

Waldbiene, f. émiel. [borowiec.

Waldbienenwärter, m. bactnik.

Waldböhne, f. sowi groch.

Waldburger, m. (g.) gwarek.

Waldburgerschaft, f. (g.) gwarectwo.

Waldchen, n. lasek: borek.

Walddistel, f. ostrokrzew.

Waldecho, n. pomian.

Walderbse, f. drzewogroszek, ptasia wyka, wolowik, zajęczy groch.

Waldejeł, m. dziki osiół.

Waldeule, f. leśniczka.

Waldegeist, m. boruta.

Waldbewerke, pl. gwarkowie kopalń i hut
Waldbähnchen, n. —habnenfuß, m. nie-
strętek.

Waldbammer, m. —eisen, n. cechówka.

Waldbase, m. (1) zając le-ny.

Waldbolunder, m. kalina.

Walbborn, n. waltonia.

Walbbornist, m. waltornista.

Walbbuhn, n. głuszec. [ściółka.

Walbhumuß, m. okrycie gruntu leśnego,

Walbbüter, —wärter, m. gajowy.

Walbig, a. leśisty; — machen, zalesić; — werden, zalesniec.

Waldklette, f. psiny niewieście.

Waldbland, n. polesie.

Waldlattich, m. przenęt.

Waldflaubvogel, m. gajówka świstorka, (w.) przyziemek.

Waldös, a. bezleśny; —se Gegend, bezle-

Waldmantel, m. osłona lasu. [sie.

Waldmaßt, f. karmnisko.

Waldmeister, m. marzanka, barwica wonna, wątrobne ziele gwałżdżiste.

Waldmelisse, f. polne kadzidło, miodownik

Waldmensch, m. leśniak: orangutang.

Waldneke, f. smolka

Waldnessel, f. bezząb

Waldnumpbe, f. nimfa, bogini leśna, drya

Waldpflege, f. zachowanie lasów. [da

Waldrebe, f. powojnik motyli.

Waldrecht, n. leśne prawo.

Waldsalbe, f. ziele czosnkowe.

Waldschlucht, f. jar.

Waldschnepfe, f. śląka grzechotka.

Waldschuß, m. ochrona lasów.

Waldtaube, f. grzywacz.

Waldteufel, m. rodzaj malp.

Waldung, f. las; hór.

Waldviole, f. podlaszczek.

831

Weiß

Weichgesotten, a. — e Eier, jaja na miękko.

Weichhaarig, a. miękowłosy.

Weichheit, f. miękość.

Weichherzig, a. miękiego serca, miękoserca, czuły.

Weichherzigkeit, f. miękość serca, czulosć.

Weichholz, n. biel.

Weichlich, a. miękliwy; pieskliwy, delikatny; mdly (Speise); — gestimmt, mdałwy; — e Stimmung, mdaławość.

Weichtlichkeit, f. miękliwość, pieskliwość, delikatność, mdlosć.

Weichling, m. niewiescinch, pieszeczoch, delikacik, mazanek, maslak.

Weichmännig, a. miękousty (Pferd).

Weichschwankebe, m. konchista.

Weichselirische, f. wiska laka.

Weichselirischenrauch, m. mahaleb.

Weichselpappel, f. hödrige, jabrzab.

Weichselropf. m. koltun, goździec; mit dem e behaftet. koltuniatyc.

Weichtiber, n. mięczak; kopsłosel —, małż.

Weichtierschaale, f. małżowina [-zyk.

Weide, f. pasza.

Weide, f. Weidenbaum, m. wieżba, wieina.

Weidegeb, n. spusne, pastewne.

Weideloch, n. (l.) ujscie.

Weiden, v. a. paść, wyganiać, pędzie na paszę; seine Augen an etwas —, z wielkiem upodobaniem patrzeć na co; v. n. paść się; sich —, v. r. an etwas —, pastwić się nad czem.

Weidenbohler, m. toczyśniat

Weidenband, n. —stric, m. wiorzbea.

Weidenbusch, m. wierzbieniec.

Weidenholz, n. wierzbina.

Weidentäfer, m. —motte, f. wierzbowice.

Weidenpalme, f. bagniątko.

Weidenreich, a. paszysty. [wesolek.

Weidenröschen, n. wiérzbówka, blagacz.

Weidenruthe, f. witka, witeczka.

Weidenfänger, —zeißig, m. wierzbowniczka.

Weideplatz, m. pastwisko; umhegter —,

Weiderecht, n. pasne. [pastownik.

Weiderich, m. wielka tojeść, wierzbionica, wilczy agon; gelber —, bażanowiec powieidich, a. tegi; ad. tego. [spolity.

Weidmann, m. myśliwy.

Weidmännisch, a. myśliwski.

Weidmesser, n. kordelas.

Weidprüche, pl. nauka myśliwska.

Weidtasehe, f. (l.) torba myśliwska.

Weidwerk, n. myśliwstwo.

Weidwerken, v. a. (l.) polować na grubego

Weise, f. snowadło, motowidło. [zwierza.

Weisen, v. a. zwijać na motowidło, notać; zwijać na klebek z motka.

sich Weigern, v. r. niecheść; ociągać,

wzbraniać się.

Weigerung, f. wzbranianie, ociągnienie się.

Weiß

832

Weibbischof, m. sufragan.

Weibe, m. kania.

Weibe, f. po—, wyświetnie.

Weiben, v. a. swięcic, poświęcać, —ic; wyświęcać (duchownego).

Weiber, m. staw, sadzawka.

Weibterze, f. gromnica.

Weibteffel, m. kropielnica.

Weihnachten, f. boze narodzenie.

Weihnachtsfeiertag, m. swięto bożego narodzenia.

Weihnachtsgeschenk, n. gwiazdka.

Weihnachtstelber, n. kołędka.

Weihnachtszeit, f. gody.

Weihrauch, m. kadzidło; — strelen jdm., podkadzać, —ic komu

Weihrauchsaß, n. kadzielnica.

Weihrauchkraut, n. kopytnik, rozpłoch; skalnik mniejszy

Weihrauchstruch, m kadzidlowe drzewko.

Weihwasser, n. świecona woda.

We hwedel, m. kropidło.

Weil, c. ponieważ; że; gdyż.

Wetland, ad. niegdys; były; ś. p.

Wetlandbeit, f. ochotnicza praca, przymytek.

Weilchen, n. chwilka, —leczka.

Weile, f. chwila, alle —, właśnie w tej Weilen, v. n. bawić. [chwili].

Wein, m. wino; (guter) winko; (fchlechter) winsko; reinen — einschenken, ciąć prawdę.

Wein-, a. winny.

Weinapfel, m. winnezka.

Weinartig, a. winnego smaku.

Weinbau, m. winnictwo, uprawa wina.

Weinbeere, f. jagoda winna

Weinberg, m. winnica.

Weinbirne, f. winiówka.

Weinblume, f. v. rother Steinbrech.

Windroffel, f. marezok.

Wemen, v. n. plakac; sich satt —, naplakac się; sehr —, rozkwilić się; fuch die Augen roth —, uplakac się; bestig —, słochać, rozplakac się.

Weinen, n. placz.

Weinerlich, a. ptaczliwy, kwilny; es wird mir ganz —, zebralo mi się na placz, Izawo mi się zrobilo.

Weinessig, m. ocet winny.

Weinfaß, n. beczka od wina, winiówka.

Weinflasche, f. butelka od wina.

Weingarten, m. winograd, winnica.

Weingärtner, m. winogrodniczy

Weingärtnerrei, f. winogrodnietywo.

Weingeist, m. wyskok winny; rektificirter —, alkool.

Weingeistmesser, m. alkoholometr.

Weingeländer, n. winna latorosł rozpo-
starta na tyczkach lub kratkach przy
Weinglas, n. kieliszek. [murze

Weinhandel, m. handel wina.

839

Węz

Węgstein, m. brus, oselka.

Weymuthstiefer, f. sosna wejmutowa.

Michs, m. ubiór świetny.

Wichse, f. szuwaks, czernidło, powłóka z
wosku.

Wichsen, v. a. glansować; woskować; wy-
grzmocić, wylomotać.

Wicht, m. nikczemny, podły czowiek, be-
ceznik; arniar —, mubonak.

Wichtig, a. ważny; sich — machen, pysznic,
nadymać się.

Wichtigkeit, f. ważność, waga.

Widc, f. wyka: erbenartige —, ęczówka,
wyka ptasza gęśia, wilczy groch.

Widfel, m. klebek (nici), wiązka, pełk,
kutka (lnu), zwitek (włosów), pieluchy;
jśn. beimt — kriegen, schwycić za kołnierz,
włosy.

Wickelband, n. —sdenur, f. pieluchy, pie-
luszki. [wijak].

Wickelkind, n. dziecko w pieluchach, po-

Wiceln, v. a. powijać, —ic, zwijać; aus
einander —, rozwijać.

Widelttier, n. chwytacz.

Wikelzeug, n. bielizna dziecka w kolehce,

Wicken, a. wyczany. [pieluchy].

W. kenhld, n. wyczysko, wykowisko.

Wicfenitreh, n. wykowina.

W. der, m. baran, tryk; d. baranek.

Wider, prp. przeciw, przeciwko.

Widerbrud, m. reakeya, odpór.

Widerfabren, v. n. (einem) spotkać; stać
się; — lassen, v. a. oddawać.

Widergesetzlich, a. bezprawny.

Widerhaartig, a. wshętny, uparty.

Widerhaken, m. hak zakrzywiony.

Widerhalt, m. opór.

Widerhalten, v. n. wspierać (co); opierać
się, dotrzymywać placu.

Widerlage, f. wiana, oprawa [czolek].

Widerlager, m. podpora sklepienia, przy-

Widerlegbar, a. co można zbijać, zbić.

Widerlegen, v. a. zbijać, —ic; odpierać,
odeprzeć.

Widerlegung, f. odpór, odparcie, zbijanie.

Widerlich, a. przykry, obrydliwy.

Widerlichkeit, f. przykrość.

Widernatilchlich, a. przeciwny naturze.

Widerpart, m. przeciwnik.

Widerprallen, v. n. odskoczyć.

Widerrathen, v. a. od—, rozradzać.

Widerrathen, n. rozrada.

Widerrather, m. rozradnik

Widerrechtlich, a. bezprawny.

Widerrechtlichkeit, f. bezprawie.

Widerrede, f. opór, przeciwienie się: ohne
—, niezważając na nie, bez oporu

Widerreden, v. a. przeciwwać, —ic się.

Widerrieth, m. kłab koński.

Widerruf, m. odwolanie

Wid

840

Widerrufen, v. a. odwoływać, —ać.

Widerruflich, a. odwołalny.

Widerruflichkeit, f. odwołalność.

Widerfacher, m. przeciwnik.

Widerfacherin, f. przeciwniczka.

Sich Widerseßen, v. r. opierać, oprzéc,
sprzeciwiać, —wić się.

Widerseßlich, a. uporczywy, nieposłuszny,
buntowniczy, krnąbrny.

Widerseßlichkeit, f. nporeczywość, nieposłu-
szeństwo, krnąbrność.

Widerseßung, f. opozycya, opór.

Widersinn, m. niedorzeczność.

Widersinnig, a. niedorzeczny, śmieczny,

sprzeczny; daß —e, n. niedorzeczność itd.

Widerspänftig, a. niesworny, przekorny,
krnąbrny, wierzgliwy.

Widerspänftigkeit, f. niesworność, krną-
brność, wierzgliwość.

Widerspiel, n. rzecz przeciwna, odwrotna,
kierunek przeciwny, odwrotny.

Widersprechen, v. a. przeczyć; zaprzeczać,
—yc; odpierać, odeprzéc; sprzeciwiać,
—ic się.

Widersprechend, a. przeciwny, sprzeczny.

Widerspruch, m. odpór, opór, sprzeczność,
sprzociwienie się; int —e stehen, sprze-
ciwić się czemu, niezgadzać się z czём.

Widerstand, m. opór.

Widerstandsfähig, a. odporny, obronny.

Widerstandsfähigkeit, f. odporność, obron-
ność.

Widerstehen, v. n. opierać, oprzéc, przeci-
wić się; dies widersteht mir, tego zniesć

Widerstreben, n. opór. [nie mogę.

Widerstreben v. Widerstehen.

Widerstrebend, a. niechętny, oporny; ad.
—nie, z odporem.

Widerstreit, m. sprzeczność, niezgoda.

Widerstreiten, v. n. zaprzécać, —yć;
sprzeciwiać się; niezgadzać się.

Widerstreitend, a. sprzeczny, niegodny.

Widerstim, m. prąd przeciwny.

Widerthen, m. goldener, plonnik pospolity,
mech wloskowyaty, ziele wlosków zlotych.

Widerwärtig, a. przykry, co komu dolega,
fatalny, niepomyslny.

Widerwärtigkeit, f. przykrość, dolegliwość,
przeciwwienstwo, trudy.

Widerwisse, m. niechęć, wstręt, oburzenie;
mut —n, ze wstrętem, niechętnie.

Widerwilling, a. niechętny, wstrętny.

Widmen, v. a. poświęcać, —ic; przypisy-
wać, —sać; sidi —, v. r. poświęcać, od-
dawać się czemu, zajmować się czём.

Widnung, f. przypis, dedykacja.

Widrig, a. przykry, nieprzyjemny.

Widrigenfall, ad. w przeciwnym razie.

Widerkeit, f. przykrość, nieprzyjemność.

Wie, c. jak; nakztalt (czego); jakże? —

841

Wie

viel? ile? — meinst du? cóeżs mówil?
— breit? jak széroki? — lange? dawno
temu? — lange warst du dort? długos
tam byl? — oft? ile razy? — thener?
ille to kosztuje? drogo to—? po czemu?
— weit? daleko? — weni! jakto malo!
— woh! c. choć, chociaż, lubo.

Wiede, f. lyczko łozowe do przywiazywania
latorosli winnej.

Wiedchopf, m. dudek, wudwudok

Wiedenstedt, m. chlubownica.

Wieder, ad. znowu, na nowo; jeszcze raz.

Wiederabdruck, m. nowo wydanie.

Wiederaubnehmen, v. a. odbijać, —ic

Wiederaubeisen, v. n. znów odjechać.

Wiederaubtheilen, v. a. poddzielić.

Wiederauffangen, v. a. na nowo roz—, za-
czynać, —cząć.

Wiederangeben, v. n. na nowo się zacząć.

Wiederankleiten, v. a. na nowo ubierać;
sich —, v. r. — się.

Wiederaufbauen, v. a. odbudować.

Wiederaufsteben, v. n. odradzać, —odzić się.

Wiederaufsteben, n. odrodzenie.

Wiederaufmästen, v. a. odkarmić.

Wiederaufwürnten, v. a. odgrzewać, —rzać.

Wiederebenen, v. a. odkąsać, nawzajem
ukąsić.

Wiederkommen, v. a. znowu dostać;

odbierać, odebrać; odzyskać. [do życia.

Wiederebenen, v. a. przywracać, —ócić

Wiederebelebungskraft, f. odżywność.

Wiedereben, n. odsiew

Wiederebezahlen, v. a. zwracać, —ócić;

spłacać, —ic drugi.

Wiedebringen, v. a. odnosić, —nieść;
znowu przynieść.

Wiedereinnahme, f. odzyskanie.

Wiedereinsetzen, v. a. przywrócić.

Wiederen. n. Wiederzug, m. der Schnepfen,
(t) wymyk.

sich Wiedererhohen, v. r. przychodzi, przyjśc
do siebie, siły odzyskać.

Wiedererfangen, v. a. odzyskać; wydobyć,
wydostać. [wydostanie.

Wiedererlangung, f. odzyskanie, wydobycie.

Wiedererobern, v. a. odwojować.

Wiedereröffnen, v. a. reassumować, na
nowo zagać (sejm), na nowo otwierać,
—worzyć. [eröffn. n.

Wiedereröffnung, f. reassumpcyja; v. Wicber-

Wiedereschen, —erstatten, v. a. wynagra-
dzać, —odzić; przy—, zwracać, —ócić.

Wiederverstattung, f. wynagrodzenie, przy-
wrócenie, zwrot. [produkcyja.

Wiederverzeugung, —hervorbringung, f. re-

Wiedergeben, v. a. oddawać, —dac.

Wiedergeboren. a. odrodzony, jakby na
nowo urodzony; — werden, odrodzić się,
odżyć.

Wie

842

Wiedergeburt, f. odrodzenie się.

Wiedergutmachen, v. a. naprawiać, —ic,
powetować

Wiederhaff, m. odgłos, oddźwięk.

Wiederhallen, v. n. odbrzękać, odbrzmieć.

Wiederberstellbar, a. przywrotny.

Wiederherstellen, v. a. przywracać, —ócić;
wskrzesać, —ic; naprawiać, —ic; odna-
atica, —owić; poratować (zdrowie), uzdro-
wić; wiederbergestellt werden. wyzdrowieć.

Wiederhersteller, m. wskrzesiciel, odnowiciel.

Wiederherstellung, f. wskrzeszenie, przy-
wrócenie; v. Wiederherstellen.

Wiederhervorführen, v. a. odgrzebać.

Wiederholen, v. a. powtarzać, —órzyć.

Wiederhofentlich, ad. powtórnie, raz po raz.

Wiederholt, a. powtórny.

Wiederholung, f. powtórzenie.

Wiederläufen, v. a. od—, przezuwać, —uć.

Wiederläuend, a. odzuwny.

Wiederläuer, m. zwacz

Wiederkauf, m. odkup, odkupienie.

Wiederkaufen, v. a. odkupować, —pić;

Wiederkehr, f. powrót. [odprzedac.

Wiederkehren, v. n. wracać, —ócić, po-
wracać. [cac, —ócić.

Wiederkommen, v. n. znowu przyjśc; wra-
Wiedertrahen, v. a. oldrapać.

Wiederkunft, f. powrót.

Wiederntachten, v. a. znowu robić.

Wiedernebenen, v. a. odbierać, odebrać.

Wiedersagen, v. a. powtarzać, —órzyć;
wygadać.

Wiederschaffen, v. a. wystarać się o przy
wrócenie komu czego.

Wiederschaff, m. odgłos, echo.

Wiederschallen, v. n. odbijać, —ic się; wy-
dawać odgłos; brzmieć czém; rozlegać,
—ledź się.

Wiederschein, m. odblask, odbicie światla.

Wiederscheinen, v. n. odrizucać blask, pro-
mienie; odbijać, —ic.

Wiederschalten, v. a. lająć na wzajem.

Wiederschicken, v. a. odsyłać, odesłać, zwra-
cać, —ócić.

Wiederschießen, v. a. odstrzeliwać, —lic (się).

Wiederschßen, v. a. zobaczyć.

Wiederschßen, n., —czysko; auf
—! do —a.

Wiedertäufer, m. anabaptysta, nowochrzcze-
Wiederum v. Wieder. [niec.

Wiederbereinigen, v. a. nanowo po—, przy-
łączać, —yc; pojednać.

Wiedervergelten, v. a. oddać wet za wet;
odslugiwać, —użyć.

Wiedervergeltung, f. odwet.

Wiederverkaufen, v. a. odprzedać.

Wiedervachslen, v. n. odrastać, —osząd.

Wiege, f. kolěbka, kołyska.

Wiegebogen, m. biegun.

845

Win

Windel, n. zběch, zaparstek, —rtek, jaje
Windel, f. pielucha. [czeze, boltun.
Windelband, n. powijak, —aczka.
Windeln, v. a. powijać, —ic.
Winden, v. a. snuć, u—; wić, u—; zwi-
jac, zwinąć; windować, ciągnąć do góry;
kręcić; einen etwas aus den Hänen —,
wydzierać, —drzec; sich —, v. r. kięcic.
Windenharz, n. socznica. [wić się.
Windenleine, f. —seil, n. windówka.
Windeort, m. winduga.
Windsabne, f. wietrznik. [lek, powal.
Windsall, —schlag, —wurf, m. złom, oba-
Windsang, m. śmig; wiatrówka, lutnia;
běbenek w zegarku; slup ze skrzydłami
miarkujący ruch machiny. [rozedma
Windgeschwulst, f. odziec, wzdziec, odma,
Windaßm, m. mietelnica, miotla.
Windaßer, m. (l.) my-lowy ukladający psy.
Windaßse, f. trąba powietrzna, wiatrowy
slup.
Wimbund, m. —spiel, n. chart; d charcik:
tas Junge des —s, charcię.
Wimbündin, f. charcica.
Wintig, a. wietrzny; lekki, płochy; es ist
sehr —, ostry wiatr wieje; ein wintiger
Bursch, wietrznik, pędziwiatr, szalaput;
eine —e leichte Weibeperson, wietrznica.
Winklaften, m. —sperrung, f. —stod, m.
skrzynia wiatrowa, wiatropust.
Wimbßappe, f. wietrznikowa klapa.
Wintraut, n. powój zamorski, socznica.
Wintlade, f. skrzynia, lada (w organach)
Wintladen, m. zewnętrzna okiennica.
Windleitung, f. wiatrocąg, rura wiatrowa
Wintmacher, m. fanfaron, pływacz.
Wintmesser, m. wiatromierz.
Wintmüble, f. wiatrak.
Wintmüßensfügel, m. śmiga, skrzydło.
Wintmüller, m. mł Narz, właćiciel wia-
raka [ciągowy piec.
Wind—, Tiegel—, Zugflammenofen, m.
Windsoden, pl. wietrznice, óspice.
Wundränchen, n. wiatropęd
Wundradgebläße, n. wiatraczek.
Windröschen, n. niestrętek, sasanka, za-
llec. [niec.
Windrose, f. wiatrowa róża, wiatrowy wie-
Windschacht, f. szyba wietrzna.
Windschaden, —bruch, m. wiatrolom.
Windschief, a. spaczony, kosławy, paczysty.
Windschirm, m. daszek, zasłona od wiatru.
Windschnell, a. wiatrolotny.
Windschaubeneisen v. Gewindbohrer.
Windsseite, f. strona przeciwiatrowa.
Windsstille, f. ciszazpelnca (na morzu).
Windsßof, m. impet wiatru, wydna.
Windsstrom, m. prąd wiatru.
Windsucht, f. wzdziecie wietrzne, puchlina
wietrzna; żaba, paskudnik (beim Bieß).

Win

846

Windtreibend, —löfsend, a. wiatropędny.
Windung, f. zakręt, zakręcenie.
Windwehe, f. zaspa, wykręt.
Windwurf, m. wywrót.
Wink, m. skinienie, mig, wskazówka, znak.
Winkel, m. kąt; zakątek; d. kącik.
Winkeladvokat, m. doradzca pokątny.
Winkelblatt, n. gazetka pokątna.
Winkeleisen, n. węgielnica, wręga żelazna.
Winkethafen, m. obwódka, linijka w druku,
narzędzie do składania czcionek.
Winkelig, a. węglasty.
Winkeltoß, m. szpona.
Winkelmaß, n. drewniana węgielnica.
Winkelmesser, m. graniomierz, kwadrant,
przenosnik.
Winkelpasser, m. śmiga, ukosnia.
Winkelrad, n. kątowe koło zębałe.
Winkelrecht, a. prostokątny.
Winkelschente, f. pokątna karczma.
Winkelschule, f. pokątna szkoła.
Winkelspiege, f. węgielność.
Winkelständig, a. kątowaty.
Winkeltreppe, f. schody skryte.
Winkelzüge, pl. korowody.
Winfen, v. a. skinąć; mit den Augen —,
murgać, —gnąć.
Winfen, v. n. jęczeć; kwilić; skomlić;
henlend —, skowyczeć.
Winter, m. zima.
Winter, a. zimowy.
Winterbirne, f. zimówka.
Winterfruchts, f. —getreide, n. ozimina;
qtünnenbes —getreide, ruń.
Wintergrün, n. zimozielone; gruszyczka,
zimoził.
Winterhaltung, f. zimochów, staw zimowy
Winterkleid, n. ubiór zimowy.
Winterkohl, m. jarmuż.
Winterlauch, m. płodzist.
Winterlich, a. zimowy; es ist schon sehr —,
już bardzo po zimowemu, zima za pasem
Winterlinde, f. lipa pospolita.
Winterloch, m. trawica, życica trwala,
błyszczka.
Winterluft, f. zimnawe powietrze
Wintermonat, m. grudzień.
Wintern, v. i. być zimno.
Winterspalt, m. pałac zimowy.
Winterpunkt, m. przesilenie dnia z nocą
zimowe.
Winterquartier, n. zimówka, leże zimowe.
Winterschlaf, m. drętność; in den — ver-
fallen, zdrętwieć.
Winterseite, f. strona północna.
Winterweisen, m. zimostrawka.
Winterzeichen, pl. znaki przybliżającego się
Winzer, m. winiarz. [zimna.
Winzerin, f. winiarka.
Winzermesser, n. przynóżka.

847

Win

Wiz

845

Winzig, a. szczupły, drobniuchny, maciupki, maluczki, maluški, malutki.

Wipfel, m. wieżchołek.

Wippe, f. krawędź: chustawka.

Wippen, v. a. raptem podnieść do góry i spuścić na dół; sięg —, v. r. kolysać, chustać się.

Wippschwanz, —sterz, m. trzęsion.

Wippwagen, pl. (g.) wywroty.

Wir, pr. my.

Wirbel, m. czub; cięcie; wir (w wodzie); kolek u skrzypow; bicie w běben: werbel.

Wirbelkein, n. kość pacierzowa, grzbiet.

Wirbelkost, m. —borste, f. skorzystek polspity.

Wirbellos, a. niegrzbietny.

Wirbeln, v. a. bić w běben.

Wirbelnd, a. wirowaty.

Wirbelschnecke, f. klinowiec.

Wirbelhier, n. zwierzę grzbietne, okręgo-

Wirbelwind, m. wicher.

Wirbelwurm, m. wirek.

Wirken, v. a. tkac, dziać; działać; skutkować (Mittel); zu — anfangen, zaskutkować.

Wirklich, a. rzeczywisty; istotny, prawdziwy; ad. doprawdy.

Wirklichkeit, f. rzeczywistość, istota, prawda.

Wirkmesser, n. dracz.

Wirkam, a. skuteczny; działalny.

Wirkamkeit, f. skutecznosć; działalnosć,

Wirkung, f. skutek. [działanie.

Wirkungsfreis, m. pole działania.

Wirkungsglos, a. bezskuteczny.

Wirren, v. a. zagmatwać, zamieszać, zapłatać, zawikłać, wichrzyć; auscinander —, rozwikłać.

Wirrkopf, m. mięszała, szalaput, szalawila.

Wirtseide, f. potargany jedwab.

Wirftrob, n. barlog, tałgana słoma; — streuen, barłozyć.

Wirtwarr, m. od—, zamąt, mięszanina, gmatwanina, matanina, wiklanina.

Wirsing, m. kapusta włoska (Heizscheł).

Wirtel, m. bez—, przezmian wrzeciona, wartałka.

Wirth, m. gospodarz; — und Wirthin,

Wirthbar v. Bewirtbar. [gospodarstwo.

Wirthin, f. gospodyni, gosposia.

Wirthlich, Wirthschaftlich, a. gospodarski, gospodarny, rządny.

Wirthschaft, f. gospodarstwo.

Wirthschaften, v. a. gospodarować; gut —, rządzić się dobrze.

Wirthschafter, m. ekonom.

Wirthschafterin, f. gospodyni.

Wirthschaftlich, a. ekonomiczny, gospodarny, rządny.

Wirthschaftlichkeit, r. ekonomicznosć, gospodarnosć, rządność.

Wirthschaftsbeamter, m. oficyalista.

Wirthschaftsgebäube, n. budynek gospo-

Wirthschaftshof, m. podwórko. [darczy.

Wirthschaftslehre, f. ekonomia.

Wirthhaus, n. dom zajezdny, gościniec; oberża; karczma.

Wirthstisch, m. stół gościnny.

Wisch, m. szmata, świstek, gałgan, szpargał.

Wischen, v. a. trzec; ścierać, zetrzec, ucie-
rac, utrzec, obetrzec; eine Zeichnung —,
cieniować olówek tuszownikiem (walkiem);
hin und her —, pocierać.

Wischer, m. ściérka; tuszownik; szczi-
do armat.

Wischhader, —lappen, m. ścierka.

Wismutb. m. bizmut.

Wismutbblende, f. arsenek bizmutu.

Wismuthblume, f. pstrokrusz.

Wismuthglanz, m. bizmutyn.

Wisperit, v. n. szeptać.

Wistregierde, f. ciekawosć.

Wibbegierig, a. ciekawy.

Wissen, v. a. wiedzieć, umieć; znać; zu —
thun, — lassen, dać znać, uwiadomić:
dbm. Dank —, być wdzięcznym.

Wissen, n. wiedza; ein Mensch ohne alles
—, nieuk.

Wissenschaft, f. nauka, umiejętności.

Wissenschaftlich, a. naukowy, umiejętny;
ein — gebildeter Mensch, naukowiec.

Wissenschaftlichkeit, f. naukowosć.

Wissenschaftsdrang, m. pragnienie uczenia się,
gorliwość kształcenia się.

Wissenswerth, —würdig, a. ciekawy; co
zna, umieć wypada.

Wissentlich, ad. z wiedzą, myślnie.

Wittern, v. a. wietrze, z —; czuć; tropic;

Wittern, n. węch. [wychać, z —.

Witterung, f. powietrz: Schöne, gunntige
—, pogoda; schlechte, ungünstige —, nie-
pogoda: (1.) wiatr; witerunek, przynęta,
mocno cuchnąca, dla drapieznego zwierza

Witterungsbeobachter, m. meteorolog.

Witterungslehre, f. meteorologia.

Wittling, m. witlinek.

Wittbum, n. zapis zrobiony żonie jeżeli
ta przezyje męża.

Wittwe, Wittiß, f. wdowa; junge —, wdówka.

Wittwenanuner, m. wdowa. [wdowy.

Wittwengehalt, n. pensya pobierana od
Wittwenstich, m. wdowie pomieszkanie.

Wittwenstand, —erstand, m. wdowienistwo,
stan wdowieński

Wittwer, Wittmann, m. wdowiec

Wiß, m. dowcip; spryt

Wizelei, f. dowcipkowanie

Wizein, v. n. dowcipkować.

Wißig, a. dowcipny, sprytny.

Wißigen, v. a. czynić przezornoszym,
nauczyć rozumu.

877

Bul

Bulauf, m. natłok, napływ; er hat großen
—, do niego chodzi wielu; es ist großer
—, wielki tam natłok, napływ.

Bulaufen, v. a. nad—, przy—, zbiegać,
zbiedz się; łoczyć, cisnąć się: wychodzić
w ostry koniec.

Bulegen, v. a. do—, przykładać, —lożyć;
przydać; noch mebt —, naddać.

Bulegezeug, n. przykładnik.

Bulebnen, v. a. przywierać.

Buleimen, v. a. zakleić.

Buleitungsort, m. przywabisko.

Buleßt, ad nakoniec, naostatek; na koncu,
narećie.

Bulöthen, v. a. zalewać, —łać (olowiem);
Zum (Zu dem), do, po. [zalutować.

Zumachen, v. a. zamykać, —mknąć; die
Augen —, zamrużyć oczy; — hałb —,
przyrużyć oczy; den Nod —, zapiąć

Zumał, ad. zwłaszcza. [surdut.

Zumauern, v. a. zamurować.

Zumessen, v. a. do—, przy—, odmienić;
—yć; einem die Schuld —, przypisywać;
—sać komu winę; zwalić winę na kogo.

Zumuthen, v. a. wymagać, —módz (po
kim), żadać (od kogo).

Zumuthung, f. wymaganie, żadanie.

Zunachst, ad. tuż przy kim; blisko; przedewszystkiem; před innymi.

Zunaqeln, v. a zagwoźdźić

Zunäben, v. a. zaszywać, —yć.

Zunaßme, f. wzrost, przybytek, przybywanie, przymnażanie.

Zuname, m. nazwisko.

Zündbar, a. zapalny, latwo zapalający się.

Zünden, v. a. zapalić; v. n. zapalić, zająć się.

Zunder, m. czyr, żagiew, podpal, hupka;
(fig.) podnieta, podżoga.

Zünder, m. lont, zapalka; stupina.

Zundererz, n. antymon hubkowy

Zunderpilz, m. hubka zagwiowa bukowa.

Zündbölschen, n. zapalka, patyczka.

Zündbraut, n. podsypka na panewkę;
proch strzelniczy na podsypkę.

Zündloch, n. zapal, otwór zapalny.

Zündnatel, f. iglica.

Zündnadelgeweih, n. iglicówka.

Zündpfanne, f. panewka.

Zündpfannendebel, m. dekiel panewki.

Zündröhrchen, n. zapalniczek.

Zündruthe, f. —stod, m. lont.

Zündstange, f. żérdź zapalna.

Zunehmen, v. n. przybierać, —brać; przybywać, —yć; wzbiierać, wezbrać; wzrastać; —osnąć; an Kräften —, wzmagac, wzmódz się; an Corpulenz —, nabierać, —brać ciała.

Zuneigung, f. przychylność, przywiązanie

Zunft, f. cech, bractwo. [do czego.

Zunftgeist, m. kastowość.

Bul

878

Zunftgenosse, m. cechownik, spółcechowy

Zünftig, a. cechowy.

Zunftmeister, m. cechmistrz.

Zunge, f. język, ózór (wolu); es liegt mir
auf der —, mětli mi się to słowo.

Züngelchen, n. językczek.

Züngeln, v. a. ruchać językiem.

Zungenband, n. wędzidelko języka

Zungenbefeg, m. namul. [wa.

Zungenbuchstab, —taut, m. głoska językoko.

Zungenkreisen, v. a. mlynować, szermo-
wac językiem.

Zungenbrecher, m. szermierz, matacz.

Zungenbrecherrei, f. szermierstwo, matactwo.

Zungenfertig, a. językczny, wygadany.

Zungenfertigkeit, f. językczność.

Zungenfisch, m. ryba językczasta, język.

Zungenformig, a. językowaty.

Zungengefecht, n. szermierka.

Zungenmenschel, f. wiesionka.

Zungen schneller, m. koleczatka.

Zumichte, ad. — machen, v. a. zniweczyć,
w niwecz obrócić; — werden, spelznąć
na niczém.

Zuniken, v. a. einem —, skina na kogo;
einem Beifall —, kiwnieniem łowy zado-
wolnienie wyrazić.

Zuniken, n. fremundtichs, uśmiechliwość.

Zunieten, v. a. zanitować.

Zuerbrnen, v. a. przydać; przyłączać, —yć.

Zupenchen, v. a. tego bić.

Zupenfert, v. a. przypiepizać, —yć.

Zupfen, v. a. targać, skubać, —bnąć;
szarpać; — um etwas aufzumachen, szy-
plac; am Hermel —, potargnąć za rękaw.

Zupplagen, v. a. zaorac. [wać; zatkać.

Zupflepsen, v. a. zakorkować, zaszpunto-
Zupflese, f. skubanka jedwabna.

Zupftrad, m. targańiec.

Zupchen, v. a. zalać smodą.

Zur (Zu der), do, na, pod

Zurbe, Zurbeliefer, f. kozodrzew, koszó-
drzewina, linba. [pisywać, —sać.

Zurechnen, v. a. dodać na rachunku; przy-
Zurechnung, f. przypisanie

Zurechnungsfähig, a. mogący odpowiadać
za siebie, zdolny do działania prawnego,
zawierania umów.

Zurechnungsfahreit, f. zdolność do działan-
Zurecht, ad. należycie. [nia prawnego.

Zurechtbringen, v. a. przyprowadzić do
porządku; wylęczyć. [zualeźć.

fich Zurechtfinden, v. r. trafić; umieć się
Zurechtfinden, v. n. przyjśc jeższcze w czas;
mit etwas —, poradzić sobie; sprostać
czemu; wskórać co.

Zurechtlegen, —setzen, —stellen, v. a. ukladać, ułożyć, uszykować, ustawić w porządku, uporządkować; einem den Kopf zurechtsetzen, nanczyć kogo.

879

Zur

Zurechtmachen, v. a. naprawić, wyporządzać, —ic; przygotować; sich —, v. r. przygotować się, być gotów.

Zurechtweisen, v. a. nauczyć, zburzyć kogo; pokazać komu drogę.

Zurechtweisung, f. nauczka, reprymanda, bura, zburczenie.

Zurede, f. namowa, zachęcenie.

Zureben, v. a. namawiać, —ówić; zachęcać, —ic; perswadować (komu).

Zureichen, v. a. podawać, —ać; v. n. wystarczać, —yć.

Zureichend, a. dostateczny, wystarczający.

Zureiten, v. n. jechać daléj, tam ku . . ., na . . .; v. a. ujezdzać, —eżdżić.

Zurichtbar, a. zaprawny.

Zurichtbarkeit, f. zaprawność.

Zurichten, v. a. o-, do-, wy-, zaprawiać, —ic; przygotować, przy-, sporządzić, obrabiać, —obić; einen übel (durch Schläge) —, zbić kogo; etwas übel —, zepsuc; oporządzić (Vogel).

Zurichtung, f. przy-, wy-, zaprawa, przygotowanie. [zaprzósć

Zuriegehn, v. a. zaryglować, zasunąć.

Zürnen, v. n. gniewać się na kogo; heftig —, srożyć się.

Zurück, ad. nazad, na powrót, odwrotnie; z powrotem; i. uRAP! z drogi!

Zurückbeben, v. n. wzdręgnąć się.

Zurückbegeben, v. r. wracać, —ócić się.

Zurückbegehren, —fordern, v. a. żadać zwrotu czego; upominać się o co.

Zurückbekommen, v. a. odbierać, odebrać na powrót.

Zurückberufen, v. a. odwolać (kogo skąd); przywotać na powrót.

Zurückberufung, f. odwołanie.

Zurückbeugen, v. a. odginać, —iąć.

Zurückbleiben, v. n. pozostawać, —tać.

Zurückblichen, v. a. ogładać, obejrzeć się.

Zurückbringen, v. a. odnosić, —nieść; nazad przynieść; przywrócić; przyprodawzić nazad.

Zurückdenken, v. n. przypominać, —mnieć sobie co.

Zurückdrehen, v. a. odkręcać, —ic.

Zurücken, v. a. namykać, —mknąć się.

Zurüderstatten v. Zurückgeben.

Zurüderstattung, f. zwrót.

Zurückfahren, v. a. odwozić, —wieźć; v. n. jechać, po— nazad.

Zurückfordern, v. a. żadać zwrotu, upominać się o zwrót.

Zurückforderung, f. dochodzenie prawa.

Zurückführen, v. a. przy—, zaprowadzać, —ic kogo nazad; przywracać, —ścić.

Zurückgabe, f. oddanie, zwrót.

Zurückgeben. v. a. oddawać, —ać; zwracać, —ścić; zdawać, zdać (drobne piąniądze).

Zur

880

Zurückgehen, v. n. wracać, —ócić się; zacofać się.

Zurückgewinnen, v. a. odgrywać, odegrać.

Zurückgezogenheit, f. zacisze; odosobnienie; in — leben, żyć w odosobnieniu.

Zurückführen, v. a. odkłaniać, —onić się komu.

Zurückhaltbar, a. powściągliwy.

Zurückhalten, v. a. zatrzymywać, —mać; powściągać, —gnąć; wstrzymywać, —mać; nie wydawać czego; zakrywać, —yć.

Zurückhaltend, a. ostróżny, baczny, pomiarowany, małomówny.

Zurückhaltung, f. ostróżność, baczność, pomiarowanie, małomówność.

Zurückholen, v. a. przynieść, przywieść nazad, iść po co.

Zurückkehr, —kunft, —reife, f. powrót.

Zurückkehren, —kommen, —reisen, v. n. powracać, —ócić.

Zurücklassen, v. a. zostawiać, —wić.

Zurücklegen, v. a. odkładać, —lożyć na bok; eine Strecke Wegeß (gehend) —, ujść, ubiedż; (reitend, fahrend) ujechać; (kriegend) upelznąć; eine Reise —, odprawić podróż.

Zurichnahme, f. cofnienie; v. Zurücknehmen.

Zurücknehmen, v. a. odbierać, odebrać na powrót; cofać, —nąć; odwolywać, —tać.

Zurückprallen, v. n. odbijać, —ic się; odskoczyć.

Zurückrufen, v. a. przywolać (kogo na powrót); sich etwas ins Gebächtniß —, przypominać, —mnieć sobie co; przypamiętać.

Zurückschaudern, v. n. wzdręgać, —gnąć się.

Zurückseuchen, v. a. odstraszać, —yć, spłoszyć. [odesłać.

Zurückschichten, —schen, v. a. odsyłać.

Zurücksieben, v. a. odsuwać, —unać.

Zurücksießen, v. a. odstrzelać, —liwac, —lić (sie).

Zurückschlagen, v. a. odbijać, —ic; odpieštac, odeprzéc; odginać, —iąć (sukni); einen —, bić kogo także.

Zurückschreiben, v. a. odstraszać, —yć.

Zurückschreiben, v. a. odpisywać, —sać.

Zurücksendung, f. odeslanie, zwrót.

Zurücksetzen, v. a. na powrót postawić na swoje miejsce; einen —, uposledzać, —ic (kogo); uwłaczać, ubliżać, —yć komu.

Zurücksetzung, f. uposłodzenie, ubliżenie, uwłaczanie.

Zurücksinlen, v. n. upadać, upaść.

Zurückspringen, v. n. odskakiwać, —skoczyć

Zurückstammen, v. a. zeprzeć. [w tył.

Zurückstellen, v. a. zwracać, —ścić.

Zurückstoßen, v. a. odpychać, odepchnąć, odbić, odszturchnąć.

Zurückstreichen, v. a. odgarniać, —nać (wlosy z czola).

881

Bur

Burückragen, v. a. odnosić, —nieś na swoje dawne miejsce.

Burückreiben, v. a. odpierać, odeprzeć; napędzać do domu. [pować, —ąpić.

Burückreten, —weichen, v. n. od—, ustę-

Zurückweisen, v. a. odepizować, odrzucić, odpalić; odprawić; nieprzyjąć.

Zurückweisung, f. odparcie, itd.

Zurückwerfen, v. a. odrzucać, —ic.

Zurückwirken, v. a. oddziaływać, —lać, odczyniać, —ic. [czego.

Zurückwirken, v. a. życzyć sobie powrotu

Zurückzahlen, v. a. zwracać, —ścić; spła-

Zurückzahlung, f. zwót.

[cać, —ic.

Zurückziehen, v. a. cofać, wstrzymać; sich —, v. r. cofać, —nąć się; usuwać, usu- nąć się.

Zuruf, m. odezwa, krzyk, okrzyk.

Zurufen, v. a. einem, zawołać na kogo; odezwać się do kogo.

Zurüsten, v. a. przygotować.

Zurißtung, f. przygotowanie.

Zuſage, f. przyrzeczenie.

Zuſagen, v. a. przyrzekać, —rzec; przy- podobać się, służyć.

Zuſalzen, v. a. do—, przysolić. [razem.

Zusammen, a/d. pospołu, społem, współ,

Zusammenbacken, v. n. zlepnąć; spiec, kleić się.

Zusammenbacken, n. spiekłość.

Zusammenbастeln, v. a. po—, sklecić.

Zusammenbeissen, v. a. die Bähe, ściskać, —snąć, przyciąćzeby.

Zusammenberufen, v. a. zwolywać, —lać.

Zusammenberufung, f. zwolanie.

Zusammenbetteln, v. a. nażebrać sobie czego.

Zusammenbinden, v. a. po—, związywać, —ązać.

Zusammenbitten, v. a. spraszać, pospraszać.

Zusammenblasen, v. a. strąbywać, —bić do kupy; zdmuchnąć w kupkę.

Zusammenbrechen, v. n. upaść, ledz.

Zusammenbringen, v. a. zgromadzać, —ic; zbierać; pozbierać.

Zusammendörren, v. a. zeskwarzyć.

Zusammendrängen, v. a. skupiać, —ic.

Zusammenbrücken, v. a. skręcać, —ic.

Zusammendrückbar, α. stłoczny, —czysty.

Zusammendrückbarkeit, f. stłoczystość

Zusammendrücken, v. a. ściskać, —snąć; atłaczać, —oczyć, zmiąć.

Zusammendrückung, f. ściśnienie

Zusammenfahren, v. a. pozwozić; v. n. jechać razem; (vor Schred) prze—, wy- leknąć się, przerażonym być, przestraszyć się, wstrachnąć.

Zusammenfallen, v. n. upadać, upaść; przy- padać na ten sam czas.

Zusammenfassen, v. a. brać, wziąć, obejm- wać, objąć razem, zebrać w jedno.

Buj

882

Zusammenflechten, v. a. splatać, splesć.

Zusammenfließen, v. a. po—, złatac.

Zusammenfliegen, v. n. pozlatywać się.

Zusammenfließen, v. n. spływać, —ynąć; ściec; złować, zlać się.

Zusammenflug, m. złot.

Zusammenfluss, m. spływ, ściek; stek.

Zusammenfrieren, v. n. zmarżnąć.

Zusammenfließbar, α. złożny.

Zusammenfluenzen, v. a. składać, złożyć, po- składać; spajać, spoić; złączać, (Balken) zrąbić.

Zusammenfütigung, f. łączenie itd.

Zusammenfüllen, v. a. sprowadzić, połączyć.

Zusammengeben, v. a. razem, wspólnie dać.

Zusammengefallen, α. skleśly.

Zusammengehen, v. n. razem iść.

Zusammengefeßt, α. złożony; —e Frucht, wieloowiec.

Zusammengießen, v. a. pozléwać,

Zusammenhalten, v. a. trzymać ze sobą co w kupie, łączyć; etwas mit etwas —, porównywać, —nać; v. n trzymać się kupy; łączyć się razem.

Zusammenhalten, n. łączność.

Zusammenhang, m. związek, styczność; (der Theile eines Mörpers) spoistość, społość.

Zusammenhängen, v. n. stykać się; mieć związek z czém; być spojoném.

Zusammenhängend, α. spoily, spoisty, spójny, powiązany z czém, będący w związku z ...; nieprzerwany.

Zusammenhäufen, v. a. skupiać, zgromadzać, —ic; viel —, nagromadzać.

Zusammenheften, v. a. rygować; zeszyć, pozeszywać; spinać, —iąc.

Zusammenheßen, v. a. pospędzać; pokłócić (ze sobą), powadzić.

Zusammenfassen, v. a. poskupywać; nakup-

Zusammenleihen, v. a. zlotować.

Zusammenkleben, v. a. zlepić, skleić; v. n. — się.

Zusammenkneten, v. n. zgniatać, —iesć.

Zusammenlochen, v. a. zwarzyć, zgotować; v. n. — się.

Zusammenkommen, v. n. schodzić, zejść, poschodzić się; zjeżdżać, zjechać, pozjé- żdżać się; eiligst —, zlecieć się.

Zusammenföppeln, v. a. sprzęgać, sprządz, posworować.

Zusammenkriechen, v. n. złazić, złéźć.

Zusammenkunft, f. zejście się, schadzka,

Zusammenkauß, m. zbiegowisko. [zjazd.

Zusammenkaußen, v. n. zbiegać, zbiedz się; (Leinwand) wstępować, —ąpić; (Milo) zsiadać, zsieść.

Zusammenklegbar, α. składany.

Zusammenlegen, v. a. składać, złożyć.

Zusammenleimen, v. a. skleić.

SS5

Buj

Busschappen v. n. zatrzasnąć się.

Zudnereebrett, n. (der Schützer) krawalnia.

Zudnenben, v. a. przykrawac, —roic.

Zudchnitt, m. krój, zakrój.

Zudnizein, v. a. zastrugać.

Zudnizen, v. a. zasznurować, zadziengać;
die Rehle —, zagardlic, zadusić; den
Beutel —, kulić się.

Zusschauben, v. a. zaśrubować.

Zusschreiben, v. a. dopisywać, —sać: einem
etwaas —, przypisywać, —sać, przycz雅ć.

Zusschreien, v. n. einem —, zakrzy�ać na
Zusschreiten, v. n. isc zwawo. [kogo.

Zusschrift, f. list.

Zusschuß, m. dodatek, doplatek, doplata.

Zusschutte, f. dosypka.

Zusschüttcn, v. a. do—, przy—, zasypywać,
—pać; zarzucać, —ic.

Zusschwellen, v. n. zapuchnąć.

Zusschwören, v. a. zaprzysięgać, —siądz.

Zusehen, v. n. przygladać się; du kannt
—, wie du das befinnt, drugo mozesz
czekac nim to dostaniesz.

Zusebent, ad. coraz bardziej, widocznie.

Zusentlen v. Zustichen.

Zusegen, v. a. dodawać, —dać; przystawić
tgarnek do ognia); przysadzać, —ic;
przymieszać; einem hart —, dokuczać,
do—, przypiekać, —iec, dojecha, przy-
cinać, —iąć, dobdosdź, zaskwierac komu.

Zusichern, v. a. przyrzekać, —rzec; zabez-
pieczyć.

Zusicherung, f. przyrzeczenie, zabezpiecze-

Zustecheln, v. a. zapieczytować. [nie].

Zuspannen, v. a. przyprzegać, —ądz

Zusperren, v. a. zatarasować, zamknąć.

Zuspitzen, v. a. przyciąć, zaciosać, zaostrzyć.

Zusprechen, v. a. Mutß —, dodawać otu-
chy, zachęcić; Troßt —, pocieszać, —yc;
bei einem —, zagłądać, chodzić, ucez-
szezać do kogo; gerichtlich —, przysडąć.

Zuspringen, v. n. przyskakiwać, —skoczyć;
auf einen —, rzucić się na kogo; einem
—, dopomódz.

Zuspruch, m. uczęszczenie; v. Zusprechen.

Zusprung, m. przyskok.

Zuspüren, v. a. zasznuntować.

Zustant, m. stan. położenie.

Zustandefommen, v. n. przyjęć do skutku;
spelnic się.

Zustüntrig, a. przynależny.

Zuständigkeit, f. przynależność, —żytość.

Zustattenfemmen, v. n. przydać się.

Zustechten, v. a. zatknąć, zapiąć; poddawać,
nasuną, podesłać.

Zustellen, v. a. odławać, —dać, wręczyć.

Zusteppen, v. a. zanicować.

Zustinmen, v. a. zgadzać, zgodźć się;
przychwalić; przyzwolić. [zwolenie.

Zustimmung, f. przystanie, zgoda, przy-

Buw

886

Zustopfen, v. a. załykać, zatkać, zapchać.

Zustöpfeln, v. a. zakorkować.

Zustößen, v. a. zatrzasnąć; pchać a żwawo;
v. n. zdarzyć się: spotkać kogo.

Zustömen, v. n. na—, przypływać, —ynąć.

Zustömen, n. na—, przypływ.

Zuturten, v. n. auf einen —, rzucić się.

Zutuzsen, v. a. o—, wykrzesać.

Zutbat, f. przyprawa, ingredyencya.

Zutbeilen, v. a. przy—, wydzielać, —ic,
pizylząc, —yc.

Zutbun, v. a. zamknąć; przydać; przyczynić się, pomagać.

Zutbun, n. pomoc, przyczynienie się.

Zutragen, v. a. przynosić, —nieśc; znosić;
einem etwas —, donosić komu co; sięh
—, v. r. dziać, zdarzyć, przygodźić się.

Zuträglich, a. — fein, sluzyć.

Zutrauen, v. a. einem etwas —, wierzyć,
że kto może coś zrobić.

Zutrauen, n. zaufanie — haben, dowierzać.

Zutraulich, a. poufaly, prostoduszny.

Zutraulichkeit, f. poufalosć.

Zutreffen, v. n. ziścić, sprawdzić się; es
tuift zu, tak jest, tak się téz stało.

Zutreten, v. n. przystępować, —ąpić.

Zutrinken, v. a. pić do kogo.

Zutritt, m. przystęp, wstęp.

Zuvertässig, a. niezawodny, pewny, zau-
fania godny.

Zuvertässigleit, f. niezawodność, pewność.

Zuvorricht, f. otucha; ufność; voll —, ufny.

Zuversichtlich, a. z pśownoścą.

Zuvor, ad. przedtem; wprzod.

Zuvörderst, ad. wprzód, najprzód, na-
samprzód, przedewszystkiem.

Zuvorkommen, v. n. einem —, ubiedz, u—,
wypzedzić; einer Sache —, zapobiedz
czemu. [uprzedzający].

Zuvorkommenend, a. grzeczny, uprzejmny,

Zuvorkommenheit, f. grzeczność, uprzejmość.

Zuvornehmen, v. a. z góry brac, antycy-
pować.

Zuvorthun, v. a. es einem —, przewyższać,
—yć, przechodzić, przejść kogo; wy-
przedzić.

Zumachß, m. przybytek, przyrostek, przy-
czynek, przymnożek; przyplodek (an Thie-
ren); — bełommen, wzrastać, wzrosnąć.

Zumachsen, v. n. zarastać, —rosnąć; przy-
bywać, —yć, wzrastać.

Zumengebringen, v. a. róbić, dokazać.

Zumechen, v. a. przy—, zawiąć.

Zumeilen, ad. czasem.

Zumeisen, v. a. nastręczać, —yć.

Zumeiser, m. stręczyciel.

Zumeiserin, f. stręczycielka, —czarka.

Zumenden, v. a. obracać, —ścić.

Zumerfen, v. a. zawalać, —ic; przyruzuć
(czem); zatrzasnąć (drzwiami).

S29

Zwe

Zwergsfledderntaus, f. uszak.

Zwergshoſunder, m. hebd, bziuk.

Zwergin, f. karlica.

Zwerglieſer, f. bajrak.

Zwergkirschaum, m. trześnia poziemna.

Zwerglein, n. karle.

Zwerglieſie, f. ciemiarek.

Zwergmalve, f. slaz karzel.

Zwergmunze, f. mileń.

Zwergmalne, f. karłatka, palmiczka.

Zwergpapagei, m. papuzik.

Zwergpflaume, f. krzewowa śliwka.

Zwergirantläuſer, m. łukodziób.

Zwergwette, f. rokicina.

Zwischen, f. węgierka.

Zwischenanwander, m. mierniczek, weczesnik.

Zwicdel, m. ewikiel, klin w koszuli.

Zwicdelbart, m. brodka, rojalka.

Zwicken, v. a. szczypać; eſ zwicłt mich im
Bauche, strzyka mnie w brzuchu.

Zwicder, m. nanosnik.

Zwicdange, f. szczypce, pl.

Zwicback, m. suchar, —rek.

Zwicbel, f. cebula, —lica.

Zwicbelartig, a. cebulkowaty.

Zwicbelartwechs, n. cebulkowata roślina.

Zwicbelbänder, m. cebularz, —lnik.

Zwicbelbänderlin, f. cebularka, —lnica.

Zwicbelnarden, pl. bliźniaczki wonne.

Zwicbrachen, v. a. radlić, przeorać.

Zwicbrachen, n. radlanka.

Zwischenach a dwojaki, podwójny, dwoisty;
ad. w dwójnasób.

Zwielidt, n. mrok.

Zwielieg, a prosty, wysmukly.

Zwischenalt, m. Zwietracht, f. rozdwojenie,
niezgoda.

Zwillich, m. cwělich, cwěliszek

Zwillich, n. cwělichowy.

Zwilling, m. bliźniak, bliźniec, bliźniątko
(l.) dubeltówka; —c, pl. bliźnięta.

Zwillingsbruder, m. bliźniak.

Zwillingschweſter, f. bliźniaczka.

Zwillingburg, f. zamek.

Zwinge, f. szpona, zapiuka, zwora, kłamra;
kleszcze, ćiskacz

Zwingen, v. a. naglić, z—; przy—, zmu-
szać, —sić, przynukać, zniewolić; sięh —,
v. r. przymuszać się.

Zwinger, m. miědzymurze, ścianki.

Zwinkern v. Blinzeln.

Zwirn, m. nić.

Zwirnen, a niciany.

Zwirnen, v a kręcić, s— nici.

Zwirnkauf, m. klebek nici.

Zwirneſaten, m nitka.

Zwo

890

Zwischen, prp. między, po—.

Zwischenbegebenheit, f. —fall, m. epizod,
uboczna okoliczność, wypadek zaszły śród
innych lub obok głównego.

Zwischengericht, n. potrawy między pie-
czystem a wetami.

Zwischenbänder, m. przekupień.

Zwischenbänderlin, f. przekupka.

Zwischenhandlung, f. ustęp, przerwa między
dwoma aktami.

Zwischenkönig, m. międzykił.

Zwischenlinie, f. odległość między liniami,
wierszami.

Zwischenntauer, f. mur oddzielający.

Zwischenmittel, n. (g.) pośrednik

Zwischenstab, n. koło zębate pośrednie.

Zwischenraum, m. przerwa, przestrzeń,
przedział, przeciąg (czasu); — zwischen
zwei Häusern, —ścianką; — zwischen
Säulen, międzyfilarze, międzysłupie;
zwischen Baumfüßen, przesło.

Zwischenreich, n. bezkrólewie, interregnum.

Zwischeniag, m. nawias.

Zwischenspiel, n. przedstawienie między
aktami, intermedyum

Zwischensted, m. międzypiątrze

Zwischenwelle, f. międzywał, pośrodek.

Zwischenzeile, f. interlinia, przedział między
liniami.

Zwischenzeit, f. pewny przeciąg czasu; in
der —, tynezasem.

Zwist, m. Zwistigkeit, f. zatanga, roztórk,
Zwitta, a. niezgodny, zwadny. [zwada.

Zwitschern, v. n. świegotać, szezebiotać.

Zwitschern, n. świegot, szezebiot

Zwitichernd, a. świegotliwy, szezebiotliwy.

Zwitter, m. mieszaniec.

Zwitter, a. dwuplciowy

Zwietf. num. dwanaście; — vorschiedene
Zust. dwanaścioro.

Zwitt, f. dwunastka.

Zwitted, n. dwunastokat.

Zwittelig, a. dwunastokatny.

Zwittelerl, a. dwana-cioraki.

Zwittfach, a. dwunastokrotny.

Zwolfigenartarm, m. dwunastnica, dwuna-
stocalówka.

Zwölfgötterfraut n. dwunastnik.

Zwölfgariffelig, a. dwunastosłupkowy.

Zwölfjährig, a. dwunastoletni.

Zwölfmännerig, a. dwunastopręcikowy

Zwölfspunder, m. dwunastofuntówka.

Zwölfstägig, a dwunastodniowy.

Zwölfte, a. dwunasty

Zwölfte, n. dwunasta część.

Zwölftens, ad po dunnaste.