["per iſpm ſit corpns ad hoc ut hoc corpns\nſit ſicut materia r iſpum erit ei ſicut ſoſma\nq2 impoſſibile eſt p[rimu]z motoz̄e in a]iali\nut ſit fine mā. Ergo necesse e spec]ari q[ud\nſit hoc p[rimu]z corpns: r appet q[ur] ſit caloz\nnális qui eſt in nobis. Et tu uides q[ur] qua\ndo infr]āntur m[ēb]za: eoq[ur] motus p[ri]uane[.\nEt eſt res nota p[se] q[ur] vna re]z receptarū\nin diſſinitione iſtaz[ur] op]onum eſt caloz 10\nS3 iſte caloz nális diſert. p[pr]ijs diſer]ētis\nin quolz memb2o ſ3 op]ones quibus app]\natur iſtud: mar]ime in op]onibus nutrimenti\nr de hoc nullus diſcoz]dat. Sed. B. ſen\ntit q[ur]o iſtus calo]is iſtius ſit cereb]ū\nr ad totum corpns p[]nernos ab eo]miſt/\ntur. Sed El[]. ſentit q[ur] cereb]z ſit ſeruit]o]\ncordiſ in bac op]one per uia]z qua ſeruit ei\nin ſenſibus ſm q[ur] dictum eſt ſupius: r q[ur]o\nrigo iſtius calo]is eſt in corde. Et hoc po]\ntest u]deri] manifeſte q[ur] ita eſt r uez eſt: q2\nuides q[ur] n]aſſetur in corpoſe iter agentis\nq[ui uadit q[ur] non fr]āt: r iſtud memb]zum a\nquo n]aſſe] caloz r uadit ad totum corpns\neſt cor. Et ppterea q[ui] accidit homini a\nliquid q[ur]p[er]terat redit caloz ad cor z\ntremunt cru]ra: r p[ōt e]q[ur] cadit homo: au]\nnon poterit moueri. g[]p[rima u]irtus moti\nua uel regit]ua in hoc motu: r illud q[ur] m[ē]\nſurat caloz eſt in q[]titate e] de neceſſitate i\ncorde. Et ad bucc] q[ur] B. r o]c]s alii medici\nconſitentur q[ur] u]irtus ſoluntaria eſt in cor\nde: r iſ ita eſt: r apparet q[ur] animalia non\nmeuentur niſi ſoluntaria: ergo u]irtus hec\neſt in corde: r cereb]z eius ſeruiens in d[ā]\ndo ei temperantiam. Et cu]z diceretur de\nbac temperantia ut flat per neruum aut fl\nat cum ſpu] a]iali e]nnte in i]p[am: r non e] d[ra\nin hoc excepto q[ur] spiritus animalis ſm. B\nnon eſt repire niſi in duobus neruis opti\ncis. Sed p[rimu]m mobile a calo]ze natu\nrali e] muſculus io] q2] conveniens e] q[ur] ca/\nlor] naturalis operetur in p[rimo] hoc. f. ut\np[rimo] moueatur iſtud corpns cum quo h2\nſimilitudinem p[]pquiorem ex parte calo\ntis hoc eſt muſculus p[]pter composi]tionē\nſu am: q2] eſt composi]tus ex p[rima] carne ſi\np[lici] r neruis a quibus n]aſſuntur corde.", "Sed neruus solus frigidus eſt multu]z\nr non h2] ſimilitudinem cu]z calo]ze natura\nli: Et uena per se non eſt digna ut ſit pri[", "cipium iſtius motus io] q2] n]aſſetur a mem\nb2o non p[rimo]. Et de ratione non eſt q[ur]\ninſtrumentum q[ur] dat nutrimentu] ſit inſtr]m\nmotus q2] magis eſt conveniens ut nutr]m\ntum fiat p[]instrumentu] qui]etis. Nec e]t ar\ntaria conveniens erit huic motui: q2] e] ope\nratric] op]onum pulſationum que diſſiles\nr non convenientes ſunt motui ſolunt]āio\nimo eſt ſimile ut ſit contraria ei: r ſit quasi\ndiſpoſita ſicut res que uellet r non uellet\nuel nollet aliquid ſimul. Ergo reman]z ut\nſit muſculus p[]rimu]n instrumentu] q[ur] moueſk\na calo]ze naturali. Sed in membris quib]\nnon ſunt oſſa r non ſunt rami]cata: r ſut\nparua: muſculi i]p[] mouent i]pa] fine medio:\nr rami]cata mouent ea medi]ntibus cor]\ndis que n]a]cunk]b]c]b]c]b]c]b]c]b]c]b]c

et collum, eorum quidam sunt qui trabunt caput superus et qui trabunt ad partem anteriozê, et qu trabunt ad ptez posteriozê supiozem, et quidam trabunt ad dextram: quidam ad sinistraz, et, it, musculi mouet linguam, et, xxrii, sunt ppter motum colli et epiglotis, et septez musculi vniscuiq, spatule, et, xiii, vniciuq, lateri quibus monetur bzabiz, et quatuor musculi positi sup gu bitum, et duo sunt intus qui faciant ipsum uerti uerfus ptem domesti cam: et duo stât extra ut factant ipsum uerti ad ptez filurez et, xvii, sunt i quolz bzabio, et, extra et, viij intuf, et, xxxvi, positi sunt super man, xvuj super vnaquaq: qui mouent manus ad p tem domesti cam et prem filuestrem: et morus policis et parui digniti et uolâ manus.

Et musculi pectoris sunt io 7.eoruz q
dam dilatant et quidam constringunt. Et
musculi spondiluiz sunt, xxxviiij, et viij, ex
tenduntur sup uentrem sub offibus pecto
tis ufq ad umbilicum, et quidam extendû
tur et longitudinem, et quidam in latitu
dinem, et quidam in transfuersum qui faci
unt motum uentris constringendi et laxan
di: et iuuant omnes alios motus, et quatu
o2 musculos hînt duo testificuli, et quatuor
musculi mouent uirile membrum: et vnus
musculus tenet os urine ne indebite fûda
tur, et qu ituor musculi tenent orificium i
testinor, ne stercus ante tempus egredia
tur. Et, xxxvi, musculi ad motum coxarû
t crurium: et, xxviiij, ad motum pedum et a
liquor digitorum, et, xxij, alius motibus di
gito2 pedum et positi sunt super pedes.
Ist omnes musculi sunt pma res que mo
uctur a caloze naturali comuni: aut calore
pprto cuiuiz musculi. Et postq ita est
q aliquod membrum non mouetur nifi p
calozem naturalem qui stat ei loco forze
et ppter calozem qui est in musculo: et ille
non mouetur nifi per principium anime.
Et sciendum est quid est istud principium
t vni est et ubi e, Et dicim? q qui associabit
h p declartu p vniuerfale fermone, hoc
eit q uirtus que facit motum in loco e ani
ma. Et est declaratum et q conueniens e
q motus vniuiscuiuq corporis fit p mo/
tum uoluntarium ficum in membro comu/
ni p comunicat toti corpori q sit mobile

per se: et per uirtutem ppzam uoluntarie
mentis in memris particularib que mo
uentur per se et sunt musculi: et apparet se
sui q in corpora non est membrum q co/
municit toti corpori: et sit mobile per se ni
si cor ergo uirtus uoluntaria comuni: est
in còde hoc est in musculo qui est in eo:
q uirtutes particulares uoluntarie sunt i
colibet musculo particulorum musculo/
rum. Sicut uidemus q motus comuni: ut
talis animalium qui est inspiratio hz pân
cipium a corde: et iste motus est comuni:
motu expirationis pulsatilis. Et prosp
ter hoc accidit q pulsuf magnificatur per
motum et minozatur per quietem. Ergo
cerebrum et nervus non fuerunt nifi ad te
perandum istum calozem in quo est princi
pium uirtutis uoluntarie comuni: et p2o/
zie. Bebes sìre q non est imposìbli
le hic esse motum uoluntarium absq mu/
culo: sed si est est ppter calozem naturalè
aut ppter rem loco eius in animalibus
que non sunt fanguinea nec muscula.
Et fine dubio iti mulculi non sunt nifi in
animalibus perfectis. Ideo graue sunt. 3
ad dandum muſulos qui mouent lingua
erterius: et modus duricici membri tem/
pore coitus. Ideo qua intentio sua erat
omnino ut motus non effet nifi per muſc
los: et non est ita.

Be membris hânelitus.

Ostqz narravit mus uuamentum me
brozum motuum uoluntariozum est
narrandum de bannelitu et membris suis
Ideo q2. 3 ponit ipm motum uoluntarii
et qz uidet q cerebzum operatur in hunc
modum credit q motus uoluntarius fit i
eo: et supra credidit q effi in neruo: et cridi
dit falso: ideo q iam pbatum est q hoc
conuenit esse in membro mobili per se: et
propter ea egritudo a qua prouent lefio
in motu est primo et per se in musculo: et p
modum colligantie in cerebzo et neruo.
Quare medicus debet curare lefiocm iti
us motus intendendo primo ad musculi
et secundario ad cerebrum et ad neruum.
Instrum enta bannelitus sunt dyafrag
ma: pimo, cána: trachea: arteria: epigloti

Et p[rae]tibus nos tractemus de iuua
mento vnusculusq[]us isto[rum membrazom:
eſt tractandum de iuamento istius op[]ea
tionis: hoc eſt de bannelitu. Et dicimus
q[]medici ſicut, H. et alij uſi ſunt dicere q[
]annelitus est ppter duo iuamenta: vn[ui
ad ventillandum calozem naturalem co[]d
is per attractionem aeris frigidi et ex[]p
ſionem napo[]ris qui reſoluſtur a calo[]e, pa-
turali qui eſt corpus ſumosum qui non eſt
conueniens eidem, p certo istud iuamen-
tum eſt vnum et neceſſarium aialibus cl[]is
ſanguineis. Sed il[]l q[]ui non ſunt calida nec
ſanguinea non eſt neceſſaria bec operato[
]ſed ſufficit eis motus arteriarum qui u[]eſt
a co[]de: et hoc reputo ſicut bannelitum.

Sed alij iuamentuz quod dicunt e[e]
eſt ut det nutrimentum virtuti intrisece ex
aere qui recipitur restaurando ex ſpiritu
tantum q[]tum resoluntum eſt: hoc eſt fal[]ſuz
q[]ui impoſſibile est compositum nutriri er ſi
plici, quonia[]ſi ita e[]t iam inueniretur al[]
e[]c ſimplex ex vno ſolo elemento: t. H. ne
gat hoc: t. ppterea dicit q[]aqua non nu-
trit: et ppterea dico q[]ui principum uerax e[]


Sed ex virtutibus anime debeat attri
bui bannelitus: hoc eſt perſcrutandus q[]
H. dicit q[]uod debet attribui virtuti uolunta
rie: et dicit h[uius] q[]ui a nostra voluntate eſt ut
banelm? et non banelm? Et et dicit q[]ui
prum instrumentum huius virtutis eſt ner
uus: et dicit q[]ui incideretur neruus q[]mo
uet dyafragma: h[uius] non uueret niſi tim q[]
tum uueret ſtrangulatus. Sed alij dicit
q[]ui stat virtuti ſicut motus pulſus. Et poſ
sunt questionari dictum. H. duabus ratio
nibus vna: q[]ui uideſ q[]ui hanelamus qua[
do dormimus: ergo non eſt uoluntarius:
q[]ui operato[]uolantaria non fit niſi cogitati
one et uoluntate ſicut dictum eſt. Alia q[
uidenus q[]ui banelitus qui fit imp[]vouſe ſi
milatur motui pul[]tuus: ita q[]ui ponit ip[]m
pluribus loco pulſuum. l. tempore quo n[]
egrotant memb[]za banelitus: et dicit q[]ui
nunciat complexionem co[]d is ſicut denum
ciat pulſus: ercepto q[]ui non ſit egritudo in
instrumentis banelitus. Et alij ſapien
tes uolunt q[]ui fit compositus duabus uirtu
tibus: et uoluntaria et non uoluntaria: h
est naturali et animali: et h[uius] inuenitur in mo

tu pluribus memb[]z[]orum ſicut in motu pal
beb[]ze oculi et in motu d[]glutitionis: q[]ui ma
nifeſtum eſt q[]ui ambe uirtutis il[]ſe ſunt com
poſite: et ideo quando debilitat[]n il[]ſe due
uirtutes cadit defectus in o[]p[]eratione de
glutiendi ſicut accidit quando cadit uirtus
appetitus. Et mibi uidetur q[]ui op[]inio po
ſtrema ſit uerati[]o: hoc eſt q[]ui bec operato[
]ſit composita: uel poſſibile e[]t dicere q[]ui
ſo tio[]z e[]t opinio illius qui dicit e[]t natural[]e
q[]ui plures baneli? quos facimus tempo/
re ſanitatis et egrituginis ſunt ſine inten/
tione quare ponuntur ad denunciandum
complexionem co[]d is: et ſup[]ſpiria ph[]ici
untur abſq[]ui intentione: et e[]t qu[]ndo magna
necessitas banelandi incumbent deſiſtere ſi
poſſimus: ſicut accidit in tuſi et ſimilibus.
Et natura non inuenit bani uirtutem acti
one uoluntaria niſi ppter neceſſitatem ſi
peruenientem, quando non ſufficit uirtus
naturalis ad exigentiam co[]d is. Sed
pbatio qua p[]robat. g. affirmando q[]ui bec
uirtus penitus eſt uoluntaria, eſt p[]riuatio
iſtarnm uirtutum quando eſt inciſus neru[
]t et dicit p[]bando poſt q[]ui eſt inciſus neruus
est inciſum instrumentum motus uolunta[
]ri. et inciſo neruo ceſſat motus uoluntari?
ergo eſt in neruo. Et il[]ſe ſilogismus e[]t fal
ſus in p[]rincipijs et co[]zuptus in figura. q[]
quando tenetur unum p[]dicatum rei que
data eſt a ſbo non debet ſemper remoue
ri p[]dicatum ab illa a qua eſt remotus ſb[]m
et qui opinabuntur hoc tenetur credere ?
contradictione oppoſiti antecedetis in to
ta materia contradictionem oppoſiti con
ſequentis. et ideo bec uerba non ſunt di[
gna ut bic audiantur. Et il[]ſe eſt un[]mo/
dus in quo eſt manifeſtum q[]ui non habuit
uer[]a radice[]z in loyca. q[]ui ſi per remoti[]ez
nerui remouetur aliquiſ motus, illud non
eſt ex neceſſitate ut quando neruus eſt ut
ſit il[]le motus ut d[]icatur q[]ui neruus ſit p[]p[]a
c[]a in hoc motu. Et iam uſi ſunt homi[]ſ
percuſſi ſuper uenas neruos domitarios
qui uadunt ad cerebrum. et tunc in eis p[]ri
uate ſunt omnes o[]p[]erationes uoluntarie
et ppterea hoc nomine nuncupantur: et di
cit ratis q[]ui quando rex in die uolebat in/
terficere uobiles iterſiciebat eos per h[]ui
modum. Et uis tu dicere p[]ropter hoc q[]ui

c 2

omnes motus voluntari sunt sicut in his duobus. Item que res est illa que iubet hanc opónem in neruo nifi vna ex rebus ppter quam completur hec opó: et quâdo illa lesa est: tunc necessario lesa est illa opó. Quius non fit ppria cæ in hoc: q2 corrupti tur ppria opó ppter corruptionem virtutis frâmalisse illuc. Et de necessitate nê pp hanc priuône uolitarie mo9 gl3 mo9 q eî in neruo qui ingreditur suam effetiam fit positus subaliter voluntarius: Sed per accidens accidit ei ut fit et ille voluntarius. Et quomodo poterit negare hoc: q2 iam concedit q motus palpebzarum fit p musculos sicut notum est per se: et cum h toto non est voluntarius. Et si vellet dicate re q sit totus voluntarius: adbuc nibil bic lucratur: eo q est in musculo nô in neruo. Et postq3 declaratum est q iuuanemum fit in neruo: al. in banelitu: et que fit e ius virtus necesse est narrare iuamentum pprium vnius cuiusq2 membri ppzii huic operationi. Et dicimus q membriuz q manifestus dat iuamentum in hac opati one est pulmo: sicut uidemq quando dilaturatur attrabit aerez intus: et quando cò stringitur expellit foras. Et non est dubium q2 illud est pprium instrumentum in operatione illa. Sed q necesse est specula tris subtiliter in hoc est illud: utrum ille motus cum quo fit inspiratio et respiratio se quatur motum pectoris: nec per se hêret aliquem motum: aut fit motus pectoris in anelitu: vnô continuum semper cum motu pulmonis ut fit eius adiutor. Sed. B. dicit q pulmo nullum h3 pprium motum in se: et q motus illius sequit motum pectoris: et q motus anelitus qui se quicmo tum naturalem: fit per rem musculofâ magnam que dicitur diafragma q separat in ferioza membra a superioribus: et dicit q magis ppria res iuamenti ikius membri est hec operatio. q2 nos uidemus q in còtinenti cum pectus dilatatur repletur pulmo aere: sicut uidemus in follibus fabro rum. Et teftificat super hoc quando vulnus factum fuerit ibi: et intret aer pectus: tunc cessat motus pulmois et moritur. Et posset eê q cessatio motus pulmonis quâ do vulneratum est pectus est ppterea q2

infrigidatur pulmo. Et in temporib9 ap. non cognoscebat alud iuamentum hui membri nifi ppter seRATIONEM membrozû pRINCIPALIUM a nutritiuIs ad hec ut nô ac cederet tempore digestIonis eis aliud et calore illo. Et non debet imputari ap. h in defectum: q2 illud q apphêdit per ano tomiam est sicut res que apphenditur nu mero motum circuloz: nec illa erat plen scientia completa t2 ap. Et si tépo re.g. erat ars medicina plene completa: tî dicit.g. non est ipsoffibile posse me uenir qui inuent in arte medicina q p me non e inuentum. Et ppterea in majori pte rerû de quibus opinantur homines q.g. cótra dicat ap. non est uera contradictio: h3 sic aditiones et complemêta: q2 nullus reprit ap. de eo q dicit in iuamento dyafragmatis et motu neruo2: fm q dicit in trac tatibus vnuerFalibus de eê motus et sen fus et iuuanetî cordis et cerebzi: et simi2 hic est sic dicendum: et non est dicendum q illud q dicit.g. in rebus ptticularibus 2 dicat et vnuerFalibus ap. Et modo vo lumus reuerit ad illud a quo sepati sum?: et dicimus q illud q dirminus ex sententia g. q motus pulmonis sequitur motum pectoris: hoc indiget speculatone q2.g. non uerificat hoc nifi ppterea q2 uidet q cessâ te motu pectoris cessat motus pulmonis et tunc moritur al. Et ego dico q nô e hoc ita absolute dicendum q motus pectoris fit cæ pRINCIPALIS motus pulmonis: q2 possibile est ut q2libet isto2 bêat bunc motum ex se: fed bêant vnam ppzietatem coniunctiôis ppter quâ nullus eo2 moue tur fine alio: et ppterea cum cessat motus vnius cessat motus alterius: et non est qui libet eo2 cæ motus alterius. Et si nos poneremus q quando pulmo non mouet hoc motu: tunc cessaret motus pectoris. sicut dicit.g. essemus arbitrati p hoc h3 eû q pulmo eêt id q moueret pectus. dicen do q si non moueretur q non moueretur pectus. Ecce hic uidetur q.g. perdiderit in opinione sua q non est ipsoffibile esse motum pectoris et pulmoni ut moueatur simi2 sicut in globo vno. vt si vnum nô mo ueretur q alud non moueretur Quius vn? nô sit motor alterius km modû qui dictus

est. Item est impossibile superueniente pectori mala pplexione per incisione nerui que ei aduenti illa malicia non pene tret ad pulmonem per illam colligantiam q2 vna rerum ex qua egrotant membra e colligantia: 2, B. hoc cœedit. Et si p hæc eandè uiam debemus dicere q motus pectoris adiuuet motum pulmonis: 2 marie quando indigent forbi hanelitu. Eme lior uia quam eligere possumus in fine nostre ppônis est bec: q2 membzum q ledik cum cestat inſpiratio 2 respiratio est cor fi cut manifestum est: 2 ſi cor est illud q reci pit banc leſionem ppter banc cefſatione2 2 non ſolum leſionem ſed 2 mortem: g 6 neceſſitate est illud mébuz in quo e2 p[ra]cipiui iltuſ iu[n]amenti. Et motus pulmoïs fm. B. erat violent? 2 p uiolètis p uia qua mouentur corpoza artificialia. Et nobis est dicendum q illud principium motus e in ip[ro] p uia qua est in corpozibus natura lious. Et adhuc q completur hic motus p duos motus: vz naturalem 2 voluntari um. Ergo melius q dicere posſumus ex hijs est ut ſint ſicut duo primi mobiles. ſ. q musculus ſit primus in motu voluntario 2 cor 2 pulmo p[mi] in motu naturali. Et B. tenuit in hoc tractatu uiani q[ui] in aliis regiſis ſuis q putat ut iſte ſit mo[]volunta. ri? 2 putat q 6 ſi ſit voluutarius niſi p neruus 2 non appet p anotomiam ut neruus ueni at ad pulmonem p quam poſſit ſentire 2 maxime p quam poſſit mouere. Et p[ot]e e q nostra principia non ſunt ſufficientia in ueniendo ad ueritatem plurium barum inquifitionum ſed tamen conueniens ut lo quamur de hijs ſm aptitudinem huus tê pozis: q2 no est imposſibile ut cadant bec uerba p que posſumus certificare de ueri tate rerum tempore futuro: cum ad p[ſens] ſpacium non heamus. Et non fuerunt ordinate ptes duplices pulmonis niſi p p[ter] hoc ut ſi ſuperueniriz vii p[ti] mala diſpoſitio ut alia ſtaret in iu[n]amento: 2 loco iſius ſicut contingit in vulneribus que la niant vnam cameram p[ector]is: q2 ſtat p[se] pulmonis que est in camera non vulnera/ta loco iu[n]amenti hanelitus: ſed q[ui] uulne rantur ambo tunc ſtatim moriſ paciens.

## Capitulum de iu[n]amento canne p[mo]nis 2 epigloti.

Et iu[n]amentum canne pulmonis e p[pter] inſpirationem 2 respiratione2 2 cum hoc h[uius] iu[n]amentum uocis. Et p[ro] p[ter] hoc ſuit poſtum in extremitate buiſ membzi unum q h[uius] poſſibilitate2 generâ di uocem: 2 aſſimilatur uni p[ue] lingue. Et miſſe ſunt eidem a muſculo que dant ei diuerſas diſpoſições ut poſſit generâ diuerſas uoces. Et hoc iu[n]amentum est tantu[] p[ter] bene eſſe: 2 n[ò] p[ter] neceſſitatem p[pterea] q uo[]n non est neceſſar[è] eſſe noſtro. Et in maiori[] p[te] facit natura hoc q[ui] ficit i vno membzo duo iu[n]amêta aut tria quando debet eſſe hoc ſicut uidemus i na tribus: q[ui] ſunt ordinate ad odozan duz: 2 ad hoc ut ſint p[ter] mundificationem ſuperfluitatu2 cerebzi 2 in vna p[te] ſeruit uir tui erpulſiue: 2 in alia parte ſeruit uir[tui] ſenſibili.

## Capitulum de iu[n]amento vuule.

Et etiam iu[n]amentum vuule est ut defendat ne puluis aut fumus: aut ſimiles res nociue ueniant ad guttur. Et cum hoc defendit ne aer frigidus ingredi atur ad membza hanelitus: 2 ideo quâdo multum inciditur ab ea fortificatur frigidi tas ad pectus 2 pulmone2: 2 appet ut ba[]beat inuentionem in eſſe uocis. Et te/ſtificatur nobis q epiglotis est instrume[]tum quod a[pp]riatur uoci: q est q[ui] ſuf flamus forſtiter in cannam pulmonis alicuius animalis egreditur uo[]x extra ex ea q aſſimilatur uoci illius animalis. Et ſunt poſtum ſuper bunc meatum coboperimentu[]n vnum ad defendêdum a rebus que uadut ad yſokagum ne ingrediatur in ip[u]z: quia moriſe hom[]. Et p[pterea] quando intrat aliquid etiam modice quantitatis âmouet tullim. J[sta] ſunt que ſunt poſſibilia dici 6 iu[n]amento hanelitus

Be iu[n]amentis cerebzi 2 ptium eius.

Ed uir[tutes] cerebzi. ſ. y[mi]ginatia 2 cogitatiua 2 remiſibil[è] 2 c[ô]ſeruatâ

c 5