ÆEpistola Christofori Colom: cui etas nostra multus debet: de
Infulis Indie supra Gangem nuper inuentis·Ad quas perqui·
rendas octavo antea mense auspicijs etERE inuiciffimi Fernani
di Hispaniarum Regis missus fuerat: ad Magnificum dnum Ra
phaelem Sanonis: eiusdem sereniffimi Regis Telsaurarii missat
quam nobilis ac litteratus vir Aliander de Cosco ab Hispano
ideomate in latinum convertit: tertio kal's Mai. M·ccccc·xciiij·
Pontificatus Alexandri Sexti Anno Primο.

Q
ui
oniam susceptę przouintię rem perfectam me cōsecutum
fuiffe gratum tibi foze ſcio: bas constitui exarare: quę te
vninſculiſque rei in hoc nostro itinere gestę inuentęq[ui] ad
moneant: Tricelīmotertio die poſt[que] Gadibus diſcessi in mare
Indicu perueni: vbi plurimas inſulas innumeris habitatas bol
minibus repperi: quarum omnium p[ro]foeliciffimo Rege noſtro
p[re]econio celeb[ato]t et vexillis extenſis contradicente nemine poſ
ſel[ſionem] accepi: p[r]imeq[ui] earum diuſ Saluat[or]is nōmen impo
ſui: cuius fretus aurilio tam ad hanc: [que] ad c[eteras] alias perue
nimus. Eam do J[udi] Guanabanin vocant· Aliarum etiā vnam
quanq[ui] novo nomine nuncupauī· Quippe alia inſulam Sanctę
Marię Conceptionis· aliam Fernandinam· aliam Dysabellam·
aliam Johanam· et sic de reliquis appellari iuſſi· Quaip[rim]um
in eam inſulam quā dudum Johanā vocari dixi appulimus: in
eta eius littus occidentem verſus aliquantulum p[ro]ceſſi: tamq[ui]
eam magnā nullo reperto fine inueni: ut non inſulam: sed conti
nentem Chatai prouinciam eſſe crediderim: nulla t[in] videns op[
p]ida municipiāue in maritimis ſita confinib[que] p[r]ęter aliquos vi
cos et p[re]dia rufi[ca]: cum quor[em] incolis loqui nequibam· quare ſi
mul ac nos videbant surripiebant fugam· p[ro]grediebar ultra:
ep[ri]ſtimans aliquā me vrbem villasue inuenturum· Deniq[ui] vidēs
q[ui] longe admodum p[ro]greſſis nibil noui emergebat: et h[uius] viā
nos ad Septentrionem defererebat: q[ui] ipſe fugere exoptabā: terris
etenim regnabat biu[m]a: ad Austrumq[ui] erat in y[oco]t cōtendere:

nec minus venti flagitantib? succi debat·constitut alios non ope
tiri successus: et sic retrocedens ad portu quendam quem signaue/
ram sum reuerus: vnde duos hoies ex nostris in terrâ nifi. qui
inueftigarêt effet ne Rex in ea prouincia vrbeſue aliquc. Di per
tres dies ambularuit inuenerutq. inumeros populos et habita
tiones paruas tii et absq. vlle regimine: quapsopter redierunt.
Interea ego iam intellegerâ a qbusdam Indis quos ibidem ſu
ſeperâ quò hmoí prouincia inſula quidem erat: et sic perrerí ozi
entem verſus cius ſemp stringê s litto ra vq. ad miſiaria. ccc. xii.
ubi ipſius inſulę ſunt extrema: binc alia inſulam ad oriente p[ro]
ſpexi diſtantê ab hac Jobana miliarib?· liii. quâ p[ro]tinus Dispa
nam diri in eamq. conceſſi et direxi iter quaſi per Septentrione
quemadmodu in Jobana ad orientem miſiaria. dl. iii. quæ dicta
Jobana et alie ibidem inſulę ſ[er]fertiliffime exiſtunt. Hec multis
atq. turiffinis et latis nec aliis quos vnq. viderim comparâdis
portibus est circuindata multi maximi et salubres hanc interflu
unt fluuii multi quoq. et eminentiffimi in ea ſunt montes. Oe[]
he inſulę ſunt pulcherrime et variis diſtincte figuris: puie: et ma-
ri. na arbo[ur] varietate ſidera lambentiú plenq. quas nunq. ſoli
prinari credo. Quippe vidi eas ita vírentes atq. decoq. as: ccu me
ſe Maio in Dispania ſolent eſſe: qua[ur] alie flozètes: alie fructuo/
ſe: alie in alio ſatu. ſim vii. ſcuusq. qualitatê vigebant. garie-
bat philomena et alij paſſeres vari. ac innumeri mêſe Nouembis
quo ipſe per eas deamb. labâ. Sunt p[re]terea in dicta inſula Joba
na ſeptê vel octo palmar[um] genera q[ui] p[ro]ceritate et pulchritudine
que admodu c[eter]e oês arbores: herb[que] fructusq. n[am]s facile exu-
perat. S[ui]t et mirabiles pinq. agri et p[ra]tata vastiffima varię auc.
varia mella. variaq. metalla ferro excepto. In ea aui[que] Dispa
nam ſupra dixim? nu. 1 cupari maximi ſunt m[ô]tes ac pulchri. va
ſta rura nemora. campi feraciffimi ſeri paſcib[us] et d[end]is edifici/
dis aptiffimi. Portuui in hac inſula c[om]oditas et p[re]ſtantia flumí
nú copia salubritate admírta hoim: q[ui] n[ili] quis v[ider]it: credulita
tez ſuperat. Hui? arbores paſcua et fruct? multu ab illis Jobanq[ue]
diſſerunt. Hec p[re]terea Dispana diuero aromatis genere auro.

metallisq; abundat. cuſus quidem et oium aliaq; quas ego vidi et
quar; cognitione habeo incolę vtriusq; ſerus nudi ſemper ince/
dunt quēadmodu edunt in lucem:præter aliquas ſentinas:q; fo/
lio frondeue aliqua aut bombicino velo pudenda operiunt q;o
ipſe ſibi ad id negoci parant. Carent i; oes(vt ſupra dixi)quo/
cuq; genere ferri. carēt et armis vpote ſibi ignoris nec ad ea ſunt
apti: no p[ro]pter corporis deſoſtitatem c[ui] ſint ben[ie] ſoſmati: ſed
qa ſunt timidi ac plen[i] formidine:geſtant t[em] p[ro] armis arundio/
nes ſole puſtas:in quar; radicib? bастile quodda ligne[] ſicc[ui] et
in mucronem attenuat[ui] ſigunt:neq; ijs aude[n]t iugiter vt[i]na ſe
pe euenit c[ui] miſerim duos vel tris hoies ex meis ad aliquas vil[
las vt c[ui] eaq; loquerent incolis:eri]ſſe agmen glomerat[ui] ex. In
dis: et vbi n[os] app[ro]p[in]quare videbant fu: g[ai] celeriter arripuſ[
ſe deſp[er]tis a patre liberis et econtra: et hoc no q; cui[pi]am eoq; da
num alig[ò] vel iniuria illata fuerit: imo ad quosc[ui]q; appuli et q;
bus c[ui] verbum facere potui: qui[ca]d habeb[à] ſum elargitus: pa[n]
num aliaq; p[multu] nulla mi[bi] facta verſura: ſed ſunt natura pa[
uidi ac timidi. Ceteq; vbi ſe c[ern]unt tutos oi metu repulſo: ſunt
admodu l[im]plices ac bonq; ſidei et in oib? que habent liberaliſſi[
m[i]:roganti q[ò] poſſidet inſicia[t] nemo: qui[ns] ipſi nos ad id poſc[è]
d[ui] inuitat[ur]. Marim[ui] erga o[es] amor[è] p[re]ſeferunt: dant qu[em] ma
gna p[ro] paruis: mi[nima] l[ze] re nihilone tenti: ego att[ui] p[hibui] ne
ta mi[n]ia et nulli? p[reci]j bis[ce] darent: vt ſunt l[anc]is parap[rid]u-
vitriq; fragm[è]ta: it[è] clau[i] l[igu]e: qua[n]q; ſi hoc poterat adipisci
videbat[que] eis pulcherrima m[ui]di poſſidere i[ocalia] Accidit n[ot] qu[è]
d[à] n[au]itam ta: t[ui] aur[i] pondus habuiffe: p[ro] vna l[igu]a qua[t]i
ſunt tres aur[ei] ſolidi: et ſic alios p[ro] alijs minozijs p[reci]j p[er]ſtim
p[ro] blanquis nouis: qui[bu]ſda n[ui]mijs aur[ei]: p[ro] q[b]e bab[è]diſ da
bant quicquid petebat v[ê]dito[2]: p[uta] vnciam c[ui] dimidia et duas
aur[i]: vel triginta et quadraginta bombicis p[ondo]: quam ipſi az
nouerant: i[tem] arcu[m] amp[bo]q; hydre doliiq; fragmenta bom
bice et auro tan[que] beſtique comparabant: quod quia iniquum ſane
erat vetui: dedi[q]e ijs multa pulchra et grata q[ui] mec[ui] t[uler]a n[ullo]
iterueniſte p[mi]o: vt eos mi[bi] facili? sciliarem fierent q; x[pi]colq;

et ut sint piont in amoorem erga Regem. Reginæ principem: no/
ros et vniuerlas gentes. Dispanie ac studeat perquirere: coacer
usare eacq nobis tradere quib? ipsi affluunt et nos magnopere in
digemus. Nullam iij nozunt bydolatriam: imo firmissime credut
omnem vim: oem potentiam: oia demiq bona esse in coelo: meq
Inde cum bis nautibus et nautis descedisse: atq hoc animo vbiq
sui susceptus post q metum repulerant. Aec sunt legnes aut ru/
des: quin summi ac perspicacis ingenij et domines qui tranſre/
tant mare illud nofine admiratœ vniuſcuiuſq rei ratione red/
dunt: sed nunq viderut gentes vestitas neq naues bmœi. Ego
ſtatim atq ad mare illud perueni e prima inſula quodâ Indos
violenter arripui: qui edisserent a nobis et nos pariter docerent
ea: quor ipsi in iſce partibus cognitionem habebant et er voto
ſuccessit: nam breui nos ipſos et iij nos tum gestu ac lignis tum
verbis intellixerunt: magnocq nobis ſuere emolumento: veniut
modo mecum: qui ſemper putant me deſiluisset e coelo: quis diu
nobiscum versati fuerint: bodieq versentur et iij erant primi qui
id quocunque appellabamus nuntiabant: alij deinceps alij ela/
ta voce di cies: Uenite venite et videbitis gentes etbereas. Quâ
ob rem tam feminæ q viri: tam impuberes q adulti: tâ iuvenes
q senes deputa formidine paulo ante accepta nos certatim vife
bant magna iter ſtipante caterua alij cibum alij potum affe/
rentibus maximo cum amo: ac beniuolentia incredibili. Habet
vna queq inſula multas ſcapbas solidi ligni: et ſi anguſtas lom
gitudine tâ ac forma noſtris biremibus ſumiles: curſu aŭt velo/
ciores. Reguntur remis tantummodo. Haq quæda; ſunt magnæ:
quedam parue: quedâ in medio conſiſtut. Plures tâ biremi que
remiget duodeuiginti tranſtris maiores: cuij quibus in oœ illas
inſulas: que innumerę ſunt: trajectur. cumq iij ſuam mercatiu
tam ercent et inter eos comertia ſunt. Aliquas ego barum bi/
remiij ſeu ſcapbaz vidi q vebebant ſeptuaginta et octuaginta re
miges. In omnibus iij inſulis nulla est diuerſitas inter gentis
eſſigies: nulla in moribus atq loquela: quin oœ ſe intelligunt

ad inuicem: quę res perutilis est ad id quod serenissimum Regem nitem
exoptare precipue reor: scz eor ad sctam epi fidem questionem.
cui qdem quantu intelligere potui facillimi sunt et proni. Dixi
quemadmodum sum progressus antea infulam Jobanæ per rectu
tramitem occasus in orientem miliaria·cccxxi·. fm quæ viam et
interuallum itineris possum dicere banc Jobanæ esse maiorem
Anglia et Scotia stimul: næq ultra dicta·cccxxi·. passu milia in
ea parte quę ad occidentem prospectat duę: quas non peti: super
sunt provincię: quæ alteræ Indi Anan vocant cuius accolę cau
dati naſcuntur. Tendunt in longitudinez ad miliaria·clxx·vt
ab his quos rebo mecù Indis percepi: qui ois bas callent inſu
las. Hispanæ ho ambit? maiò est tota Hispania a Colonia vſoq
ad fontem rabidum. Dincq facile arguit qu quartum eius latus
quod ipse per recta linea occidentis in orientem traieci miliaria
continet. dixl Dec inſula est affectanda et affectata non ſpernenda
in qua et ſi aliaq oim vt dixi pto inuictissimo Rege nostro ſolen
niter poſſessionem accepi: earuq imperium dicto Regi penitus
comittitur: in oportuniori tîn loco atq omni lucro et comercio
condecenti cuiusda magne villę: cui Aatiuitatis dhi nomen dei
dimus: poſſessionem peculiariter accepi: ibi: arcem quandam
erigere extemplo iuſſi: quę modo iam debet esse pacta: in qua bo
mines qui necessari, sunt vii: cu omni armorum. genere et ultra an
num victu oportuno reliqui. Ite quandam caravellam et pto alii
conſtruendis tam in bac arte in ceteris peritos: ac eiusdē in
ſule Regis erga eos beniuolentiam et familiaritatem incredibilē
Sunt enim gentes ille amabiles admodum et benignę: eo quę Rex
predictus me fratre suu dici gloriabat. Et ſi aium reuocarent et
iis qui in arce manerunt nocere velint: nequeunt: qa armis ca
rent: nudi incedut et nimiù timidior: ideo dicta arcem tenetes dun
taxat puit tota eam inſulam nullo ſibi iminete discrimine popu
lari·dummò leges quas dedim? ac regimen non excedat. In oib?
His inſulis vt intellexi quiscunque tibi in ſiugi aqcuieſcit p[re]ter prin
cipes aut reges: qbus viginti bi[c]e licet. Feminę magis qu[em] vitri la,

bozare. videntur. nec bene potui intelligere an habeant bona p[ro]
pr[ia]: vidi enim φ ynus habebat ali[s] impartiri: p[ro]ſertim dapes
obſonia et bm[oi]. Aullum apud eos monstru reperi vt pleriq[ur] eri[
ſtimabant: ſed boies magne reuerenti[æ]t. p[ro]benignos. Aec ſunt
nigri velut ethiopes. babent crines planos ac demiſſos. non de
gut vbi radior[um] solaris emicat calor[emagna] nanc[que] hic eſt ſolis
vehementia: p[ro]p[terea] φ ab equinoctiali linea diſtat. Ubi vid[em]
tur gradus ſex et viginti ex monti[ui] cacuminib[us]. M[axim]um quoq[
viget frigus: ſed id q[dem] moderant Indi tum loci conſuetudin[
ne. tum rerui calidiffimar[] quib[us] frequenter et luxurioſe veſcunt[
p[ro]ſidio. I[taq]s m[ō]ſtra aliqua n[ō] vidi: neq[us] eoq[us] alicubi habui co[
gnitionem: ex]cepta quad[ā] inſula Charis nuncupata: qu[em] ſecun
da ex Dispania in Indiam tranſſretantib[us] ex]iftit. qu[ā] gens qu[em]
dam a finitimis habita ferocio: incolit. Di carne bumana veſcu[
tur. Habent p[re]dicti b[ire]miu[m] genera plurima q[ibus] in ois Indi
cas inſulas traicuntur. dep[riedant]. ſurripunt qu[em]c[um] p[er]t. A[ibil
ab ali[s] diſferunt ni[l]i φ gerut mo[re] ſemineo longos crines. vt[u]
tur arcub[us] et ſpiculis arundineis fixi[us] vt dixim[us] in groſſio i par
te attennatris haſtilib[us] ideoq[us] habent feroces: quare c[eteri] Indi
inerbaus[to] metu p[lectunt]e: ſed bos ego nibilifacio plus q[ui] alios
Di ſunt q[ui] coheunt eu[que] quibus d[ā]ſa feminis: qu[em] ſolq[em] inſulā Matem[
nin p[rim]a ex Dispania in Indiā traicientib[us] habitant. De a[ui]
feminem null[u] ſui ſerus opus ex]ercent: vtuntur enim arcubus et
ſpiculis ſicuti de e[ar] p[ugibus] d[ixi] muniunt ſefe laminis e[n]eis
quar[em] marima apud eas copia ex]iftit. Alii[m]i b[ibi] inſulā affirmat
ſupradicta Dispana maioq[em]: e[ius] incolq[em] carēt pilis. auroq[em] inter
alias potiſſim[u] eruberat. Huius inſulq[em] et alia[re] quas vidi boies
mec[u] po[ro]to qui h[oc] qu[em] d[ixi] teſtimoni[u] perbibēt. Deniq[us] vt no[
stri diſſeſus et celeris reuerſionis compendi[u] ac emolument[u]
b[revibus] a[ſtring]ā hoc polliſceo[que] noſtris Regibus inuiſtiffi[
mis paruo eoq[us] fult[u] auxilio: tant[u] a[uri] daturi[u] quant[u] eis ſue/
rit opus·t[u]m vero aromatum·bombicis·masticis: q[ui] apud Chium
duntaxat inuenitur: tant[u]q[us] lign[u] aloes· tantum ſeruor[em] hydo/

latroium: quantum eorum maleffas voluerit exfgere. Item reu/
barbarum et alia aromatû genera quæ iij quos in dicta arce reli/
qui iam inueniffe atque inuenturos exisfimo. quinquidem ego nul
libi magis sum mozatus nifi quantum me coegerunt venti: prie
terem in villa Aatiuitatis dum arcem condere et tuta oia esse p[ro
uidi. Quæ et si maxima et inaudita sunt: multo t[em maiora foz[et
si naues mibi vt ratio exigit subueniffent. Uerem multum ac mira
bile hoc: nec nostris meritis correspondens: sed sancte Christia
ne fidei nostrorum regum pietati ac religioni: quia quod bu
manus consequi non poterat intellectus: id humanis cœcesfit di
vinus. Solet enim deus seruos suos quic[que sua p[ro]cepta diligunt
et in impossibilibus eraudire: vt nobis in p[re]sentia contigit: qui
ea consecuti sunt usque bactenue mortalium vires minime atti
gerant: nam si baru infula[que quipiam aliquid scripserunt aut lo
cuti sunt: omnes per ambages et cœlecturas: nemo se eas vidisse
afferit: vnde p[ro]pe ridebatur fabula. Igitur Rep[er] et Regina prin
ceps ac eorum regna feliciffima cuncteq[que] alie[rum] Christianar[um] p[ro]vin
cie Saluatori d[omi]no nostro Iesu Christo agam? gratias: qui tan
ta nos victoria munereq[que] donavit: celebrentur p[ro]cessiones per
agantur solennia sacra-festac[que] fronde velentur delubra-exultat
cristus in terris quemadmodum in coeli exultat: quom[que] tot
populorum perditas ante b[ac] animas saluat[ur]mi p[ri] p[re]uideret. L[ate]
mur et nos: cum p[ro]pter exaltationem nostræ fidei: tum p[ro]pter
rerum temporalium incrementa: quor[que] non s[ol]um Dispania sed
vniuer[s]a Christianitas est futura p[ar]ticeps. Hoc vt gesta sunt
f[ic] b[re]uiter enarrata. Vale. Uli[s] bonæ p[ri]die idus Marti.

Christoforus Colcm Oceanæ classis Perfectus.