nrm. fed. f.
sed factum. depceurid. miſericordia. et in p[er]ſentia anno de
fam[ili]s inopia ut ſuol. quiſq; adiuuer. prout p[oteſt. et ſua]annon[ã]
N nimſcareuendat. et ne forſi imperiunirm. uendatur aliquid
alimonii. DE F[EU]CITIUIVS CLERI[ć]SIVE LAICIS VIL ETIÆ F[EMINIS]

Sic ut etiam in alio capitulare p[er]cipimus. ita ſeruerunt.
DE LIBERIS HOMINIB; ADSER VITIIV DISETRA DENTIB;

f[ex]iii

L iberi homines qui ad ſerutuum diſe tradere uolunt. p[er]cipim
ut priuſ hoc non faciant. qua]anobif licentia]a p[o]ſaulent et
hoc ideo qua audiuimus aliquof ex illif nomācauſa de uoio
nif hoc feci ſe. qua]pro exercitu ſeualia funcione regali fu
gienda. quod dam uero cupidita]ar cauſa abbi] quireſ illoru
concupiſeunt circu]uentas audiuimus. Et hoc ideo fieri
prohibemus. DE OF. P[RESSIO]NE S[AN] P[ER]V

f[ex]iii

De oppreſſione liberorum hominu. ut non fiant apotent[ur]. p
aliquod malum ingeniu contra uſtutu]a oppreſſi. ita uſt
coacta reſ illoru uendant autu]radant. Ideo haec et ſupra
ethic deliberi] hominib. diximus. ne forſe parentes eoru
contra i uſu]tia fiant exheredat. et regale obſequiui]minuat.
Et i]p[er]heredef proper indigena]a mendicu ut la]zron eſ ſeu
male facto]re] effici]antur. et ut ſepi]ſ non fiant mannta
ad p[la]cita niſi]cuit in alio capitulari p[er]cipimus. ſed omni
modo ita ſeruerunt.

f[ex]v

DE MISSIONE CIVITATIS ET MONAS TERIA MITTUNTUR.

f[ex]vi

Vt miſſi per ſingulaſ ciuillatzes et monaſtema uiroru et puellaru

46.

praeuideant. quomo do aut qualiter in domib: ecclesiara
erornamentas ecclæ emendata uel restaurata ee uideatur
etdiligenter inquirant decon uerfatione singulorum uel
quomo do emendatu habeanq ut ius simus decoru lectione
et canatu ceterisq; disciplinis adordine ecclesiastice regule p
tanentab: DE Ihesuuis ecclésiastis

JEXVII

V etsinguli epi uel abbates seu abbatus sae diligenter consideret
theſauroſ eccleſiaſucos nepropt p[ro]fidiam aut neglegentaam
cuſtumum aliquid degemſ aut de uasif uel dereliquo quoq.
theſauro p[ro]datur ſit quiadatque nobis q[uod] negationes iudaei
necnon et alii gloriatur. quia quicquid eſ placer pot[er] ſi
abeiſ emere. DEMEN DICIS DISCUR RENTIB;

JEXVIII

D emendicis quip patriaſ discurr uolumaſ utuus quiſq; fide
lium n[or]u ſuum paupere debeneficio. Aut de pro p[ri]a familia
nutriat. et non p[mi]tat aliaubire mendicare. et ubi t[ia]es in
uentefuerint ſibi manulaborent. et nulluſe iſ quicquatu[rib]a
ere praesumat. DEUSURA

JEXVIIIJ

Vura e[mi]t. ubi am plius re quiriur. qu[ad]atur. Uerbi gratia ſi
dederiſ ſot. x. et am plius re qui ruiſ uel ſide deriſ modi uuii
fruiu et ieru ſaper al iud exigeriſ.

DECUS IDITATE IN BONAM SARTEM

JEXVIII

C cupiditas in bona parte poterit accipi et mală Inbonă iuxa
aptim cupio ſolui et ee cum xpo Et in palmo Concupiunt
animam ea inatmadni DECU S IDITATE IN MALA SARTEM

Cupiditas uero in malam parre acceptur. Siquidem modum
res quas libet in iufte appetere uult iuxta salomone p[ro]ſt conu
p[er]ſentia ſtuaſ ſoneaſ. I[TEM DE]A[V]ARIT[IA]

Au[ta]a e[m] aliena appetere. Et ad epta nulli largiri et iuxta
aptim haec e[m] radix omnium alorum. DE]TUR]I[; L]U[C]RIS

Turp[el]ucru exercent. qui p[ar]iaſ arcu uenioneſ lucrandi
cauſa in uſte reſ qualibet congregare decerant. DE]F[O]ENORE

Fa[n]uſſe qui aliquid preſtat. Iuſtui ſo[n]uſ. qui am plus non
re[qu]urit niſiquan[ti] preſtat.

DEEM[]TIONE]TEMP[]R] M[ESS]IS CAU[S]CU[P]IDITAT[]. E[T]UR[S]I[L]U[C]RIS

Qui[que] eni tempr meſ ſi uel tempore uindem[]nae non nec[]ſe
ſi[te]c ſed pro[pi] cu[pi]di[te] coparat an[]no[n]a Autu[n]u. Uerbi
gratia deduob. denarui. mi[]n[]i er ſeruat uſq[;] dum u endari poſ ſi
c contradenarioſ iii[;]i. aut vi[;]i. ſeu am plus. h[oc]tu pe]l[u]crudic[]ui
ſi hoc pro[pi] nec[]ſe ſi[te] coparat ut ſibi habeat. et aluſtribuat.
negociu[m] dicu[n]uſ. DE]HOC S[]I[P]ER FLU[R]IMA LOCA FAMES SU[]ERIT

:.comparat.:

Consideravi muſ itaq; qui[am] plurima[]loca fam[]e ualida e[m] uide[]t
ut omni epi. abbates. Abba[]t[ur] ſe. O p[]matas. et comitis. ſeu domer
aci. et cuna[]a fideles qui beneficia regalia tam dereb, eccl[es]
ſi[am] faciſ. qua[q]e er dereliquiſ habere uidentur. ut u[n]uſ qui[;]ſq[;]
des[]uo beneficio ſua fam[]ilia nutricare faciat. erdeſua pro
priate proprii fam[]ilia nutriat. Et ſido donante ſup[er] ſe
et ſup[er] familiam ſua Autin beneficio. Aut in alode an[]no[n]a
babuerit. et uenunda re uoluert. Non cariuſ uendat. Nifi

modio deauena denr· ii. m deordeo dnr· iii. m defigale contra
dnr· iii. m defrum parato· contradr· ni. Eripfe mod· fitque
omnib; habere confutat· e· Etunuf quiſq; habent aequāmen ſu
ram· etraequales modioſ. DE SINO DIS QUALITER FIANT

Jcxxvii. V. τριφινσιοί annos· frnodus bis fixt·
DEMEIRO POLITANIS EΓIS

Jcxxxviii. V. tnequaqua inter duos metro politanof prouinciaduixat·
DE EΓIS QUOD SINT INUNA CIVITATE

Jcxxxviii. N. et inunaciuitate· duosint epi· DEORDINATIONE EΓORI

Jcxxxix. Quod non oportet ordinationem epiſcoporum diu differe·

DESTABILITATE EΓORI ET CLERICORI

Jcxxxix. N. e deunoloco adalii tranſext epi· ſinedecreto epiſcoporum uel
clericaſ. ſineuſ ſione epiſui· DE COMMUNICATIONE EIDELIVM

Jcxxxvi. V. tomſi fideleſ comuicoment· etuſq; admis ſal per ſpectem ſine
aliqua prætermiſione·
CANON SCHILVESTRI ET DUCENTORU LXXXIII FPOV

Jcxxxvii. D. e prbrif· diaconib; et reliquif excleroc· e decreuſ beati filieſeri
papae· fecre· hof grad ingremio frnodi· Ut non prbri aduerſu
epm· Non diaconi· Aduerſuſ prbri· Non ſubdiac· Aduerſuſ
diaconu· Non acoltuſ· Aduerſuſ ſubdiac· Non exorcifia· ad
uerſuſ· acoltu· Non lector· Aduerſuſ exorcifia· Non hofzariu
aduerſuſ· lector e· deaccusatione alioqua· Et non dāpnabtuur p[u]ſu
nifi in· Lxxii· tefab; Neq· p[u]ſuſ ſumuſ aquoqua iudicabtuur·
q[ui]m ſcriptum e· Non e· diſept ſuper magiſtra· Prbtautem·

Nisi in xliii. tefab; nondam pnabtzur. Diaconus aute incar
dineconfutatut inurbe roma nifi in xxxvii. nondam pnabtt.
sub diaconus. Acolitut. exorcifa lector. Nifi sicut scriptum e-
in vii. tefa monuſ filuſ habentef etuxoreſ etom nino xpm
praedicantes. ſicdatur miſacauertas.

DE CON EU GIO ADEC CLESIAM

Siquis adeodasia confugiu fecerit. inatrio ipſiuf ecctae pace
habeat. nec fit einecesſe ingredi eccteam. et nullus eu puſm
inde abſtrahere pſumat. ſed licet et conſteri qdt fecit. etinde
pmanut bonoru hominu addiſuſ ſione in publico pductur.
DE HIS QUI AD CASÄ DI RESSUAS TRA DERE VOLUERINT.

JXXXVIII

Quireſ ſuaſ proanimaſua adcaſamdi tradereuoluerit. domi
traditione faciat coraſeſub; legitumaſ et quae in hofte facerſ
traditioneſ de quib; nulla e queſtio. ſtabileſ permaneant.
Si uero aliquiſ alicuiſ ſuaſ tradiderit. et in hofte pro fecas
fuert. et ille cuireſ traditaer interimoruſ fuert. quireſ
tradidit. cu reueruſ fuert ad hibit ſteſab; cora quib; tra
dito facta e reſ ſuaſ recipiat. Siaute et ipſemortuſ fuert
herede euiſ legiti me reſ traditaſ recipiant.

JXXXV

DEOR DINATIONE PRB KORUM

Vt prbri non ordinentur priuſqua examinemur. Etutex
. communicationeſ paſſim et ſinecauſa non fiant.

JXXXVII

DE CONUER SIONE LIBERI HOMINIS

Vt tuber homo quin monaſterio regulari comadepo ſuert.

JXXXVIII

50.

Et ref suas ibidem delegauerit, promis ſioneſacta ſedem

regulam firmiter teneant. DENONCO GENDO BIBERI

ſexxxviii

Vt nemini licet alium cogere adbibendum. DEMER CATO

ſexxxviiiij

Vt mercatuis diedominico innulloloco habeatur.

DE PRIS QUALIT INTROITU ECCETE CONSEQUANTUR

ſexxx

Vt nullus prbt ad inrotu ecctae exenia donet.

DE PRIS AQUIB: PER ECCLESIAS CONSTITUANTUR

ſexxi

Vt nullus laucus prb inecta mittre ueleicere pſumat nifi
perconſensum. epi. DE HONORE PRD ECCLESIIS DANDO

ſexlii

Vt epi pndeant quethonore prbri pro eccleſiis ſemorib tribuari.

DE DECIMIS DIS FENSAN DIS

ſexliii

Vt decime in potestate epi ſint qualiz apbriſ diſpenſentur.

DE ECLESIIS VEL ALTARIS BUS

ſexliiiij

Vt ecctae uel altaria melius constituantur. et nullus prb
annona uel foenum inecta mittere pſumat.

DELINTEIS VEL ALTARIB: FRE PA RANDIS

ſexlv

Vt prbri p parrochias suas feminis pdcient utlinTEAMINA
altarib: praeparent. DE SAR ROCHIA NIS ALTERIUS PRBRI.

ſexLVI

Vt nullus prb altemus parroechianu nifi intunere fuert
uel plectu ibi habuerit admis ſam recipiat.

DE SAR ROCHIA: ALTERIUS PRBRI

ſexLVII

Vt nullus prb inalterus parroechia mis ſa cantare pſumat
nifi intunere fuert necdecimá adalteru puneate auDET
recipere. DETER MINOS ECCLESIAE UM

51.

Vtterminum habeat unaquaecq; eccta dequb; ullif decimas
recipiat. DEREB PRERORUM
fexlviii

Vtunauf quiſq; prb ref quaſ poſt diem conſecrationiſ ad qui
ſierit propriae ecctae relinquat. DE PAENITEN II B; NON COGENDIS.

Vtnullaſ prb aut laicuſ penitencie cogatuinu bibere aut
carné mandu care niſi ad p[rae]ſent proipſo unu uel duoſ aut plu
reſ denarioſ iuxta qualitate paenitentiaem dederit.
DE PRB RIS AQUIBUS SE CAUEANT
JCL

Vtnullaſ prb cartas ſcribat necconductor ſui ſeniorib; exiſat. ſel. DESE PULIURA UBI NON EATI

Vtnullaſ deinceps in eccta moruum ſepeliat. ſel. DE PREDICATIONE ET CAIITU LIS PRERORU

Vtunaſ quiſq; prb capitulababeat demaiorib; utaſ p[rae]q[uae] ſel.11 cognoscere ualeat uel p[rae]dicare ſubdtuſ ſui ut ſecaueant ab inſidif diaboli. DEU CARIS TIA

Vt prb ſemp eucharifia habeat parata ut quando quiſ in
firmazur ſuert aut paruulus infirmuſ ſuert ſit am eu
comuniceſ nesine comunione moriatur.
DEAM P[UL]LIS TRIB; IN CAENA DNI HA BENDIS
JCLV

Vt prb incaenadni t[em]p pullaſ ſecu deferat una adchrif
ma: aliam adoleum cazbecuminoru terza adoleu in firmof
inunguere iuxta ſententia apof[olica] ut quando quiſ inſir
matur inducatur prb ecctae etorem ſup[oe]um unguemereu
oleo innominedi. DENONIS ET DECIMIS

52.

SCLVI

Vtquecclesiaru beneficia habent· nona et decima exerifecſte
cuius reſ ſunt donet. Et quittalebeneficiu habent unde ad
mediatæ laborent· deorum porzone proprio præro deo
mas donem. DEESTIVITATB INANNO

JELVII
I

Decum festuittaeſ inanno quaepoma uenerari debent.
Nataledni· Epiphania Octo epi rph. Purificatio ſaëmariae.
Paſcha dief octo· ſci fæpiani· ſci ioth· Innocentu· Octabdnii· Lea
ma maior· Aſcenſadni· Lentecosſen· ſci ioth bap[er]· ſci petri·
et pauli· ſci marani· ſci andree· Dead ſumptione ſaëmarie.
Interro gandu reliquimus.
DEAD MONITI ONE SA CER DOTVM

JELVIII
V
Et ſacerdoſeſ admoneant· popula utelemoſinadem eroratio
neſ faciant· produerſiſ plagiſ· quaſaſſiduæ propeccatſ
nriſ patimur. DE FRIE DICATIONE AD PLEBEM

JELVIII
V
et unuſquisq; prb[ent] feſm ordine ſau p[re]dicare· et docere
ſtudeat plebem ſibi com[miſ]ſam· DEEBRIETATI

JELX
V
Et primo omniu ſenioſeſ ſemer ipſoſ deebrieſte cau[e]am.
et eorum iu[n]iorib; exem plu[bo]nu ſobrieaſaſ of[en]dant.
DEADMONITI ONE AD OMNES

JELXI

Admonendifunt omſ generali ſedm guangta auctorteat
ut ſicluceant operæorù bona corahominib; ut gloriſeſt
dm quiu n caeſiſe.

EX PLI CIT LIBER FRALIUS.

111

INCIPIIT PRÆEATIUNCULA
LIBRI SEÇUNDI

supra IN PRIMOLIBRO cap. ecclesiastica quaedam NUS Karolus fecit. ad unum. IN HOC CUERO. eccl[esi]astica quaedam NUS bludoum cum caesar p[u]fflimus edidit. descripți libello. EXPLICIT PRÆEATIO.

INCIPIUNT CA[P]ITULULA LIBRI SECUNDI ETORUM FLOCUITIO

D edivina p[ro]videnția inconſtituatio[n]e domni im[pr]er et deconſeruation[e] trium cap[tra]tulorum.

III. De hoc q[u]ad adm[oni]tor fidelium dom n[u]s im[pr]ſit et om[n]ſ fid[et] adui tores ip[s]uſ.

III. De ſacrominiferio e[por]u. et ad adm[oni]tione domni im[pr] a[de]poſ.

IV. De adm[oni]tione domni im[pr] a[de]poſ. ſacerdoab. ador[u] cura pertinencib. et adſcolis.

VI. De adm[oni]t adcom[ite]s proualit[ate] ſcaedi eccl[esi]æ.

VII. De adm[oni]t ad laic[os] pro honore ecc[esi]aſaco conferuando

VIII. De adm[oni]t ad abbateſ et laic[os] promonaſteruſ et regali largitate ſibi commiſſ.

IX. De adm[oni]tione adm[oni]choſ ad abbateſ. et adom[n]t fideleſ pro comitzum adiutoruſ.

X. De adm[oni]t a[de]poſ ut comiter pro concordia ad inuic[ē] et c[er]u[n]ſ fidelib;

XI. De adm[oni]t ad om[n]ſ generaliter pro carit[ate] et p[ace] in uicem.

54.

xii De hoc quod unus quisq; eporu utcomitù parte minifteri
regat habeat. Et decet monio iporù adinuicè.

xiii Decausa orsa ad honoracione regni panemæ.

xiii De pace initu nere exerctalicufto dienda.

xv Dedenumtatione utquiuin hoſtepgunt suos quinſuo obſequiosunt
unusquisq; cognoscat.

xvi Dein honoracione regi propt negentia eorù quilegationet
malerecipium.

xvii De loci inquiſ; legationet recipi ndaetum.

xviii Dead montatione uniuſ monetæ.

xviii De iniſtati teloneiſ.

xx Depontab; ubi anti quatuor fuerant renouandis.

xxi Denotis et decimis.

xxi De operib; in reſtauracione eccleſiaru adimplendis.

xxii Decomitab; ut minifteri ecctæ in ſuis minifteriis adutrores ſint.

xxiii Decapitulib acancellario palatu ab archi episcopis et comitib; accipiend.

xxv Denominib; locorù inquiſ; miſſidominicæ legatione funguntur.

xxvi Decomemoracione ad legatione p[ro]dicti miſſor perſinente.

xxvii De hoc quod miſſoſ dominicæ ea quaepc[ap]r[ex]uitas omnib;
notafieri debeant.

xxviii De admontorio adeor quilegatione funguntur.

xxviii Dereb; aduenerabile locu panentab; non alienigenandis.

xxvii De hoc quomodo liceat imperatrori reſſe loci tranſ ferri.

xxx De orfanis et exheredat subuendiendum.

XXI. Dereb: pauperu uelminu poteru mala occasione nonemdis.

XXII. Defestuitur, inanno.

XXIII. Deamquis eccleis u honoru suu habeam.

XXV. De spiritualib. filiis.

XXVI. Deboc ut sacerdotes in rep hensibit sint

XXVII. Deboc ut abincestuos et abbatis quidemas nondant et apribus
neglegenter uuenab; uadu nonaccipiantur.

XXVIII. Ediscrizione incorpori et sanguinis domini pcepaone.

XXVIII. Debominib. duersaru conditione et dehis qui p laus

XL. Defemini et abbatii sif quales sint quaemonafteriis puellarib;
prae ferri debem.

XL1. Deincestuos et homiaci sacerdou admontuomb; aure nolenab;
accomodare

XLII. Dedomini suodtoru Admonendis.

XLII. De corpori dmi et sanguinis comunicacione laicoz.

XLIIJ. De erudtione filioru aparenab et patrinis.

XLV. De eccleis anaqutais confuturis.

XLVI. De se putura.

congruus manent. et pax et iustitia in omni generalitate populi
nri consularis. In his quippe maxime fudere. et dehef in om
nib; plactat quae uob is cudo auxiliante habentur. Cum uot
ammonere optamus. Sicut debito res sumus.

DE HOC QUOD ADMONITOR FIDELI UM DOMINUS IMPERATOR
SII. FLOMIIS FIDELES IPSIUS AD IUTORES

Sed quanquam summa huius ministerii innra persona consiliete
iuxdaur. Tamen erdiuina aucturitate. Et humana ordinatio
ne ut apparès diu ius ee. cognoscentur. utunus quifq. hirn
influo loco et ordine. parteni miniferi habere cognoscentur.
Unde appareret qde ego omnia urm. ammonitor ee. debeo. et
omnus uot nri adutiores ee. debeat. Necem ignoramus quiduni
cuiq. urm. proli bi comis sa porta ne conveniat. Et ideo pter
mittere non possimus. quin unu quæq. huxta. suum ordine
admonemus. DESACRO MINISTKIO ES ORU. ET PEIADAIO
NITIO NE DOMINI IMPERATORIS APEIOS

Sed qm jamuf qd specialiter pera next adepof utprimu ad la
cru miniferu susapienda iuſte accedam. Et in eodem inſiſteria
religioſeuuant. etiam beneuiuendo. quarecte p[re]dicando po
pulif ſibi comiſſi iter uti p[re]beam. Et inſuiſ monaſteriis et
in parrochiuſ inſtitutis ſe religio obſeruata fiat. et unaſ quiſq.
iuxta ſua profefſione ueract utuat ut cura in pendax omſ
uot in hoc ſacro ordine ne confuturus et officio p[ra]ſorali ſunctus
monemus atq. rogamus. ut in hoc maxime et laborare

Et per uol met ipso, et per uob sub ictus. Quantu
adurm ministeriu per anet nobis ueri ad uutores in admi
nistracione ministerii nobis comis si exiftatal ut iniudicio
non con dem pnari pronra et pro ura neglegentia fed potius
pro utroq; bono faudio remunerari mereamur. Et cubicuq: p
neglegentiam abbatis aut abbatis se uet comtis huc uafinri
aut cuius liber pstone aliquid uobis difficultatans in hocappa
ruerit obfaculunrae dinofcenue. Id ad temp in finuare non
differatis ut nro auxilio suffulta. Quicquid ura Auctoris
expoſat famulante ut decer poreſationra faciliu p ficere ualexas.
DE ADMONITIONE DOMNI IMPR ADE POS DES A CER DOTIB AD
EOR U CURAM FERTINEN TIB, ET DESCOLIS

De facerдоub; aduram cura ptunenab; magnu adhibere faucu
ut quomo do uiuere debent et quomodo populis ad sua
poruonis cura ptunenab; exemplo etuerbo profits auob mag
nacura adoceanur et admoneantur et ut id facere faudeam
ura poma ficali Auctoritate confrin gantur. Quic quid aut
in illis apopulis iufc rephenditur. inexemplo propriae
conuerſationis ura prouidentia corrigere non negli zat ne
uero ecctae illis committse in reſtauracione aut in luminarib
luxta poſſibiltate reru negl gantur nihilominus inuigila
re deber ura ſollerua. Et ſi ut alioſ prohibeas nedemanſis
Adectae Luminaria dat aliquid accipiam sic et uoſ et uiri
Archidiac dehisdémanſis nihil accipiendo alioſ exemplum

praebeatis. sed potius ad id q[ui]datas sunt. seruere concedantur. ut quod sicut dictu est. in reſtaurazione eccleſiarum et luminarib[us]. auctorate et ſudio cedere poterit. S cole ad filioſ. et minis troſ eccl[es]iae inſtru endor. ut edocendor sicut nob[us] p[ro]temp[ur] inattum aco. promiſi t[ur] et uob in iu[n]ximuſ incongruſ loci. ubi nee dum p[ro]ſecu[n]t[ur] ad multor[u] uti litate et proſecu[n]t[ur] auot ordinari non negleztur. DE ADMONITIONE AD COMITES PRO VILLIITATE. SC[IA]E DI[EC]CLE[S]I[AE]

Vobis comitibus. dicimus. uoſq[ui]a. comonemus. quia ad u[m]minis t[er]iu[m] maxime panes. ut reuerentia et honore ſcaediecccl[es]ie. exhibeatis. et c[um] epiſi uris concorditer auuatis. et eis ad u[m]riu[m] ad ſua[m] minis t[er]iu[m] pagendu[m] p[ro]beatis. et ut uoſi p[si] in minis t[er]iu[m] ſuriſ. pace et iuſtata faciatis. Et quaenra auctorate publice fieri decernuntur. In uris minis t[er]iu[m] ſuide xatis. Pro inde monemus uram. fidelitatem. ut memores ſi u[m] fide i[n] nobis promiſe. et parte minis t[er]iu[m] uob comiſi in pace ſeu iſi et iuſtata facienda. Uoſ meti p[ro]corado etc coram hominib[us]. talet exhibeatis. ut et n[ri] ueri ad u[n]tores et populi conferuatores iuſte. dia et uo[u] care poſſe t[ur]. et nulla qualibet causa au[m]mune rum acceptio. Aut amictia cuiu[m] liber uel odiu[m] aut u[m]mor. uel gratia ab ſacu[m] rectu ad i[n]ſi uoſ de u[m]iare c[o]pella[m]. quin inter proximu[m] et proximu[m] ſem per iuſte iudicet i[m]. P[api]llo[u] uero et uideuaru[m] etc ceteror[u] pauper[u] ad u[n]tores ac deſenſore t[ur] et ſcae eccl[es]iae et ſeruor[u] illiu[m] hono r[x]u ſore t

E p[ro]pi[terum] abbat[ib] et ad i[us] si[n]ris et omnib[us] fidelib[us] laic[us] dicimus ut comit[ub] ad iuf[it] utas faciend[us] ad iut[ore]t si[n]ris.

DE ADMONITIONE ADE[J]OS VEL COMIT[ES]

F[ro]CON CON D[IA] AD IN VI CEM.

E p[iet]comit[es] ad iu[i]ce c[um] c[eter]is fidelib[us] concordit[er] uuiam et ad s[ua] m[ini]steria p[ag]enda u[i]ci[is] f[il]ibi ad iu[tor]iu[em] feram.

DE ADMONITIONE ADOMN[ES] G[EN]ERALI[T]ER

F[ro]C[AR]ITAT[IE] AD IN VI CEM.

O m[in]ib[us] et am[] generaliter dicimus ut cartate et pace ad iu[i]ce habent[us] et general[em] u[i]s[ion]en r[am] generaliter obseruare decerteat[us] et mi[s] si[n]ris pro qua li[c]uiq[us] scilicet au[te]ccle[si]aftaca aut publica utatate uel opor[u]nitate an obi[s] direc[t]us ni[n] honor[is] cau[s]a honore[ ex]hibent[us] et prop[er] n[rae] auctoria t[us] u[ner]at ion[em] eaque pillo[d] imui ngui[m]s. Agere n[ot] neglegt[us].

DE HOC Q[U]B[US] Q[U]IS C[IT] E P[O] R[US] VEL COMIT[US] P[AR]TIE MINISTEK[II]

R[EC]ALIS H[AS]IAT. ET D[ET]ES TIM[ON]IO IPS[OR]U[d]IN VI CEM.

E r[am] si[ca]t d[ix]imus una[us] qui[s]q; urm[] parte m[ini]f[er] un r[ip] parte habere dinofecur. U[lo]lum[us] f[au]dere et p[cl]amato r[es] et p[al]ia qua elibet certa i[n]dia. Et p[mi]s[]o[n] ni[n]s quos ad hoc ordina uerimus. Quali[te] una[us] qui[s]q; h[oc]certare f[au]da erit. Et p[com]une r[ef]a m[on]iu[m] i[d]e e[p]or[u]de comit[ub] co m[iti[u];] deep[is] com perire qualiter scilicet comit[es] u[i]futia diligam et faciam. Et quare religioſe e[p]i conuerſenz[ur] et p[er] dicent. Et a[m]bor[u] rela[tu] de alioru fideliu[m] in ſuis m[ini]ſteri[m]

62.

consistentium aequitate et pace atque concordiæ cognoscere
Similiter eam uolumus utoveri et illibominibuscumque
sociate est autem anobis in terro gati ueru tefamoniu sibi
mutuum perhibere possint. DECAUSA HORTA AD IN HO
NO RATIO NEM REGNI PER TINEN TEM

xiii

Etsit aliis causa inqualibet provincia aut in aliquo comittat
orta fuerit quæ in honorationem regni permanent. aut ad
comune dæpnu panent quae etiam finem r potestate corrigi
non possit non diu latere non permittat. qui omado auxili
ante corrigere debemus quia quicquid in his quæ ad pace
et iustitia t auus populi panent et ad honore regni et ad co
mune utillitate anobis negat esse debemus do auxiliante
cer tare qualit abhinc nro et uro fudio emdati sunt.

xiii

De space inexer citati tenere seruanda usq. ad marcha hoc
omnib. noti fieri uolumus. quæ quicquid auctore dampn
sibi pterito anno in lata nominatam cognosset ut iustit
de illo quaerat et accipiat.

DE DENUNTIATIONE UT QUIN HOSTE SIR GUNI SUOS QUI IN
SUO OBSE QUIOSUNI UNUS QUIS Q. COGNOS CAT

xv

Deinceps tamen omnib. denuntiare uolumus utunus quisq.
cognoscat omne quin suo collegio taliter epgunt sive ssi
sint sive aliiem ut ille decoru faciis se sciat reddere raxione
quia quicquid ipsi in pace uiolanda deliquerim. ad ipsi s

debet periculum pertinere. Ca scilicet conditio ne ut pacis uio
latur, primu iuxta facinoris qualitate sive corā nobis, sive corā
mis ſonro dignas poenas per ſoluat. Et ſenior qui ſecutalem
duxerit, que aut conſtringere noluſt, aut non potut utnem
iuf ſione ſeruaret. Et in ſuper in ſegnonro predaſ facere ſi
amuereſt, pro illius neglegentia ſiantea eum debiſ nonammo
nuereſt, et poſtqua neglegentia contemporis ſadeiſ non am
puenerit, eum corrigere ſic ut decet neglexerit, honoreſu opri
uet, ut ſcilicet neuter illoſ ſineruſa vindicta remanet.

DEIN HONORATIONE REGIS PROP. TER NEGLEGENTIÄ EORUM
QUILEGATIONES MALERECI PIUNT

Dein honoratione quoq; regi et regni mala fama in extera ſnatio
neſ clipſa prop[itus] negli genti eorum, qui leatione ad noſ directas
in ſuis man ſionib; aut maler eci pient aut conſutat a noſ ex
penſam non tribuunt, aut parua reda donare nolunt aut ſurui
aliquid eis ſubripiunt, aut quid ppeſ ſimu e apſa ſi ſolens eſ
cedendo et reſeoru diri piendo in ipſi ſexercere non pamescunt.
Hoc omnib; noaui e e uolumuſ, qda quicuq; ex chis qui honoreſ nroſ
habent, abhinc neglegentia banc emendare non cer tauerint
et ſuſ homines qui eus uice hoc agere debent ut id benepſi can
nondi ſir in xerint, aut non conſir in xerint, ut alterus illud
neglegere non p[er]ſumant, Et honore nro[m] et reſgu nobiſ comiſ
ſum cuſtodi comemplerint, nec nro[m] nec reſmi nri honore
uolumuſ ut habeant, ſedu uolumuſ ut una[que] fidelium roſ

I, xvi

64.

procuratores reru suarù debif specialit inferuant ut quando
cuq, et undecuq; legatio aduenerit et aut litteras aut miſs fu
ulderint honori ficerillà in omni loco imperiu nri propènrm
et citoauf regni honore omnis ſuſcipere non neglegant.

I

DE LOCI IN QUIS LEGATIONES RECISTEN DAE SVNT
nihil loci ubimodo uia et mansionatua genitorenro eta
nobil p capitulare ordinatùunt. Mis ſof ad hoc ſpecialiter
conſutat of qui hoc iugiter p uideam habeam ut omà quae
adeat de legatione ſuſcipienda ſtanem fideles nri ad hoc
conſuta ad ſe; p parare ſuideam ut non tunc ſit nec e ſe delon
ge quaerere uel adducere quandor ſe, e illadare ut p ſoluere
In ceteris ſuero locis proſi imperiu nrm una ſquisq; fidelium nroru
et p ſe et p miniftoſ ſuof ſicur di ximam ſedulâ uigilantà adbibeat.

DE ADMONITIONE UNIUS MONITAI

D
emoneta underam preſannof et ad monta ſone fecimus. Et ſe;
quando una tenere tur et aliae omnis cefſarent confita muſ hoc
omnib notum ee uolumuſ qm abſq; ut la exculſatione cto
poſ ſi emendari ſpatium uſq; admis ſam ſcim arani dare decre
uimuf ut una ſquisq; comitui in ſuis my ſteriſ debociuſ ſioné
nrm tunc poſ ſi habere adimplet. Quatuor ſabilla die non
alia ſedilla ſola proſi regnù nrm abomnib; habentur iuxta
illa confituratione ſicur in capitulis qua edebare illis comtab; de
dimus in quorum miniferiſ moneta pectat ur confutat um e quia
tunc uolumuſ miſ ſo nroſ huus rei grata dirigere p in guſ of

comitatus quidligenter inquirant, qualiter comites in hoc ngram
lutione adimplere certauerint. Et quicquam neglegendis inde inuen
tus fuerit uolumus utantem ram p[ro]femtia quantiorus ueniret ubeat
utraxione reddat utrum hoc quid iussi mus facere noluere aut non
potuerit. Aut aliquare praepediente id facere non potuerit
aut curnobis ip[s]am in poſſibilitate ad temp[em] non ad numus aut
qui a ſi p[er] ſe aut non noluerit. Aut ſuae neglegenduac cauſa non po
tut. Nostalem inuenire uolumus quib[us] hoc quid iubemus ſeruare
uelit et poſſit. Ut autem iussio nra in hac re cauſus impleatur.
uolumus ut quicquam ab illa die alii denarium n[ot]gurandi cauſa
propter ert acomitze et minif[er]i euſ auferat[ur] ab eo.

## DE INibus TELONIS

Similiter de miſuſ teloneis de quib[us] qualiter abomnib[us] obſer
uandum eet et capitula confutumus et creberrimas ammonia
oneſ fecimus. Praedica miſſinri uolumus ut inquiſitione faci
ant. Aquib[us] n[ar]a iuſſio in hoc ad i[m]pleta aquib[us] quoq[us] ſi ne
glecta et eum qui implere neglext. Aut diſaut[ur] ad n[ar]am uo
lumus ut ueniat iuſſuſ p[ro]ſentiam. Ut c[it]o racione debi ſicur ſupe
riuſ reddat. Et ſicul p[abili]ſ inuenus ſuere digna correctione
accipiat. Ut c[er]eteris neglegendu[n]b. exemplar[or]is praebeat.

## DE LON[IE] TIB; UBI ANTIQUI US FUIR[IT] RINOVAN[IS]

Vestibulum etiam fuerit et in his locis ubi tempr[em] gentioris
n[or]i ip[s]o iubente diu er Sarus nec est ſit atu cauſa facu ſueromnino
abſi: ulla dilatatione ab his quibus tunc fecer[er] refutantur.

66.

Etrenouentur tauta miſam ſiandreae refauratu fiant. Nisi forte ipſa operiſ magniulo autaquarù quaeliber inun dato hoc prohibeant. Aliter uero nullus qualibet occasione hoc neglegere aut differre p[ra]ſumat. Quin ad p[ra]dicta tem[pe]t; c[om]ple tum fiat. Et miſſinrì quorù ſuperius menſionè fecimus uolum utre nuntiunt inquiſ; loci n[ar]i uſi ſio impleta inquiſ; neglec taè. Aut aliqua in poſſibilitate uel ceraratione dilata.

DENONIS ET DECIMIS

xxi

De ſonif quide et decimis unde et gentior n[or]t. Et noſ frequenter et indiuer ſi plactas Admonitionē fecimus. Et capitularia n[ar]a qualiter obſeruentur ordinaui muſ. U[olu]muſ atq. iu bemuſ. ut deomni conlaboratione et deuino et deſoeno fideliz et pleniter abomnib; nona et decima p[ra]ſoluatur. Debunouariuſ uero atq. exarui diurnaria etcenſiliter rata p[ra]ci p[er]muſ obſer uanda. Denutri m[or]to uero pro decimis ſicur actenut confue tudo fut abomnib; obſeruerur. S[iqui]ſtamen e[por]u fuere qu[ia]rargentu proboc accipere uelt. In ſua manent p[or]teſtate iuxta q[ui]dei et illu qui hoc p[ra]ſoluere deber conuenert.

xxii

De operib, in re sturatione ecclesiari ad implendas
Similiter de operib, in refauratione eccleſiarum, ſiue in faciendo
ſiue in redimendo episcopali potuſ ſequatur, uolantas, nul
latenut ſamen remaneat, qui n[si]cuit anobis ſeperuſ ſum. e. hoc
et illud parab; eccleſiaru per ſolatur. Et hocomnib; nonuſt

quaquicuq; neglegenter exinde egere et coram nobis exinde
neglegentur reperitur fuerit. Illud uolumus omnino ut subest qdtin
nro capitulari debac re comuni consultu fidelium nroru ordinatum.
DECOMITIB; UIMINIS IRIS ECCLAE INSUIS MINIS TERIIS

ADIUTORES SINT

Comites ministeris eccl[esi]ae eor[u]q; ministeriis ut hoc plenius er denir[is]  
et d[omi]ne et de se iis hominib; obtinere possit ad iutores in omnib;  
fiant. Et quicuq; prima et secunda uice debi s acomite amontais  
non se correctione. Uolumus ut pereundem comite eius negle  
gentia ad n[am] notata perferatur. Ut n[am] auctore tate q[ui]n  
nro capitulari continetur subire cogatur. DECAPITULIS ACAN  
CELLARIO PALATII ABARCHI EPIS[OP] COMITIB; ACCIPIENDIS

Volumus ut capitula quaenunc et alio tempore consultu fidelia n[or]oru an obis confutat sunt. A cancellacion ro ab archi ep[is] et comites eor[u] de pro priis euitatib; modo au p[le] au p[er] suos mi[s] to [s] accipiant. Et unu[s] qui [s]q; p[ru] suam dioc[esis] ceteris ep[is] abbatib; comtab, et aliu[s] fidelib. n[r]i ex tran [s]cr ib faciant. Et in suis com[ta] tab; cor[u]omnib; re gan[ur]. Urcunctis n[r]a ordinatio etc columnas nota fieri possit. Cancellarius tamen n[r]t non a e[po]z et comitu quia accipere curauerint notet. Et ea ad n[am] notata p[er]feret ut nullus hoc p[er]mittere p[er]sumat. Uas [li] quoq; et uas falli n[r]i nob[us] famulantes uolumus ut condignu apud om[us] habeam[h]ono rem. Sicut a genitorenro et anob[us] sepe ad montum e.

["68.", "I", "DENOMINIS: LOCORVINQUIB: MISSI DOMICILEATIONE FUNGUNT: NUEFONTO quae e diocetis berno in archiepiscopatueminus monegund comes. In magarum quae e diocetis est fide archiepiscopatuemonegund comes. In magarum quae e diocetis est fide archiepiscopatuemonegund comes. In reuerens haec archiepiscopatuemonegund comes. In colonia ad albertus archiepiscopatuemonegund comes. In remis ebbarchie

Et siforte epi aut comes aliquid neglegentiauf inzuominiferio egerit pisforu ammoniacione corrigatur Et onif populus suar adhoc ee eos confutatos ut quicuq; pernegentia aut incu riam uel in possibilitate comtaf iufataa adquirere non pozu erit Adeof primu querelam suam pos sit deferre et peorum auxilium iufatiam adquirere

et quando aliquiuf neces sitataf ad nof caufa declamaue
rit Adeof pos simuf relatoru querela ad definiendu remittere
Jpfiuero miſi non fine ceraſ ſima cauſa uel neces ſitate huc illuc
q; discurrant Nifi forſe quando tate aliquid incuiuſ liber mi
niferio adlegatione ſuam p[er]nemt[em]e orau ee cognouerim q[ui]
eorui p[er]ſentia indigeat Et ſine eorui consilio uel adiutorio emda
mi non pos ſit Jndeam debent ee ſollipta ut propt illora ne
ſtegenua nihil in ſua legatione in correctu remaneat ſed ubi
ceram etueru neces ſitate cognouerim Adeadiſ poſtutionem
quareri neces ſitaf ad comune utitate per anentia poſcere uide
batur uel quaenob aliquid ſecuritaſ ſolatiu ad ſerre poſſim
nram iuſſione adimplere nonnec ligant

DE HOC QUOD FER MIS S OS DOMINICOS ET QVAI FER CAPI TULA
STATUASUNI OMNIB NOTA FERI DE BEANT

Volumus utomnib; notuſit quia ad hoc confutatas ut eaquaep
capitula nra generaliter de quib cauq; cauſi ſtrauμυſ πιλος
notaſi am omnib; et ineorui procurazione conſiſtat ut ab omnib;

Jxxvii

70.

adimplentur etubiforte aliquotali impedimento qdetpoſ
emendari nonpoſſit. Aliquiddebiſ quaeconſtituumſ aciuſtimus
remanſerit inſ perfectu; eorùrelatu nobiſ ad temp. indicetur ut p
noſ corrigxur qdtpereofcorrigi non poterit.

DEADMONITORIO ADIOS QUILÉGATIONE FUNDI

xxviii

Noſſeuol credimus quantaſi: ponderiſ legatione quauiob comiſimus
etquaſi: periculofum tantaerei cura neglegere. Quantauoſ
prorin omniu comune ſalute. exnra obliſatione ſuſcepſe
nonignorat: dequaquuoſ interrogaſ ſemus. Non ſic not reſ
ponſum e: ut ineo reſponſo ſuſſicere potuſſer. Et hoc ideo
eueniſe p[ro]ſe概imus. quia anno p[er]terito quando capitulare
legationiſ n[am]e uob dedimus. Cautuoſ obſeruare iuſtimus. ne
ſincauſabiſ quod honoraſ: ee. uolumus aliquaſiueret inuria.
Qua proper uolumus uob notu facere ad eādi poſtione qua
reru necesitas adcomune utiſtate p[rin]entu[m] poſcere uidebatur.
uel quaenob aliquid ſecuritati[que] solat[i]u[m] ad ſerre poſſer. Qualibet
nunc do adiuuante eande iuſtione n[am] debent[ur] ad imp[re]tere.
Uolumus ut miſi ſinr[i] quod ad hoc confitenter habemus. ut cura
et ſolluctudinē habeant qualiter unuſ quiſ; qui anob populi
nri rector confitutat[que]e. inſuo ordine officiuſi ſibi comiſt ſu iuſte
acdo p[re]acte Adhonore n[am] ac populi nri utiſtate adminiſter.
Ezinhunc modum cognoscendi diligenzia adhibent ſi ea quae
incapitulari n[ro] qdeſanno p[er]terito dedimus coru[n]entur ſe[di]m
uolumate di acuſſione n[am] fiant adimplet[ur]a: uolumus

Ut medio mense madio convenient. Idem unusquisq; inذا legatione
cum omnib; episcipalib; comitibus; Acuaſis ſinſiris; Aduocibus ſinſis; Acuic-
dominis abbatibus sarui. Nec non etecorui quipropter aliqua ineutabile
necet ſiutate ipſiuenire non possum adloca unu. Et ſineces ſe ſuere
propter oportuni taxate conueniendi induob; uetorib; locis uel ma-
xime propter pauperes populi idéconuenans habentur. quiom nib;
congruat. Er habent unusquisq; comes uicarios etcem enarios ſuor
ſecum. Nec non et deprimis ſcabinus ſuius tres aut iii. et in eo con-
uenat. primu xpiang. religionis et ecclesiſa ſuci ordinis conlato
fiat. Deinde inquirant miſſinri ab univerſis qualiter unusquisq;
illoru quiad hoc anobis confutatur officium ſibi comis ſu. ſedmi-
uolumatem ac iuſſione nram adminifteret in populo. et qua-
concordet atq; unammeſ ad hoc ſim. uel qualiter uicif ſim ſibi
auxiliu ferant adminifteria ſua pagenda etcam diligenter
et ſtudioſe hanc inueſa gatione faciam. ut omne rei uertate peoſ
cognoscere ualeamus. Et ſialiquataſi cauſa adeorui notum plaſa
fuere quae illorui auxilium indigent ſed in qualitate cauſarui
quae in nro capitulari conanentur. Tunc a ſolumus utilluc p
gam. Et ex nra auctioritate illorui corrigere ſtudeant facia.
DERE B; ADUENERABILEM LO CUM FERTINEN TI B;
NON ALIENANDIS

Nulla ſub romana dicione confutata etc. ut ſeno dochium
uel trocho trophiu. uel noſochomiu. ut or p hano t hrophiu
uel geromo chomiu. ut brephotrophiu. ut monaſteriu tamona

xxviii

choru· quaſcūmonialium archimandrtā habens· uel archimand
drīſſam· Ergo hīſ omnib· non licet alienare rem immobile
ſiuedomu· ſiue agru· ſiue oru· ſueru ſacu mancipium· uel pannos
cuuleſ· neq· credite reſ ſpecialiſ apotecae titulo obligare alie
nacioniſ aut uerbum comineat· uendtu one· donacione· pmuta
tione· e· phiteuſ eos· et perpetuum contractu· ſederomu· omnino
ſacerdoter ab huius modi· alienatione ſe abſtineant· poenafum
ter quaſ leoniana confutatiominatur· Id e utiſ quidem quīco
parauerte re loco uenerabili reddat cuuſ et antea fuerat ſeu
cer cū fructib· aliuſq· emolumentu· quae in medio tem prſacat·
Echonom um autē eccta quēprefare omne lucru huiuſmo
di prohibita ex alienatione ſenſerit· uel qui ecctae dampnū
effecerit· Aminifterio ſub mouext· ita utin poſteru dechono
muſ ſit· Non ſolum autē ipſe· ſederiam ſucces ſoreſ et iuſ hae
lege teneantur· ſiue archi chonomuſ alienauerit· ſiue reſ pia
enſ alienante epm non prohibuerit· multzomagiſ ſiconſe
riu· Tabellionē autē quittalia i interdicta ſtrumenta conſenp
ſit· ppeuio exilu otrii oporter magiſtratuſ autē qui ad deſiру
menta admiser· et officialeſ qui operā deder monu ntuſimi
mentur· Eridonacioneſ ut cerre alienationeſ acuſ interuenien
tab· in firmen tur· Non ſolū magiſtratuſ· ſederuā digniſſeſ alie
facultatub· ſuccedant· Remituar autē confutario ea quae in p
terito acſaſum· Excipt autē quos dam contractuſ quos
in ſequiemab· ex ponit capituli pquos· eccleſiaru immobiles·

res alienari possunt. Xeno doxium. Id est locus uenerabilis in quo peregrini su Capitulari. Trochotrophiu. Id est locus uene rabilis in quod pauperes et in firmibominef paescantur. Nofo cho mium. Id est locus uenerabilis in quo aegroa hominef curantur. Orphano trophiu. Id est locus uenerabilis in quo parent ab orbis pueri paescantur. Gerontochomia. Id est locus uenerabilis in quo pauperes et propter senectate soli in firmibominef curavit. Brephotrophiu. Id est locus uenerabilis in quo in fantef aluntur.

DEHOC QUO MODO LICEAT IMPERATORI RES SCIENT

LOCI TRANSFERRE

Siprinceps uoluerit remimmobile scoloco preſtare et accipere reABEO ALIAM IMMOBILEM RE. ET ECOMODO PMUTATIONE CONTRABERE LICENT HOC FACERE EIDUINA PRAGMATICAQ; SANCIONE PROMULGATA.

DEOR FANI S ET EXHERED ATIS SUBUENIENDUM.

P
ropt ifauf pacif concordia ſeruanda: Placutc nobil deor ſanifez pau perib: quidebte uelindebte dicuntur amif ſi ſe hereditate paternit materniariſ ad ſe legib: panteſ ſialicubii nuentia ſu erim. Inquof paterſ uel matreſ propt traditioneſ illorā exche redef fecer alioru ſe ſilicet ſuſionib aut peationib: uel aliquo ingenio omnino uolumuſ atque ſanet poteſtate iuxta uolumate dni eturam decreuimus emendari. Quam ad noſ ut ad nram ſe am ammonizione et considerazione ſut ſi forte extra officiu nrm alicubii nuentu ſuert. Ammonere uturam clementuam au de amuſ utemendetur. DERE BUS PAU PERU VEL MINUS

74.

POTENTIUM MALA OCCASIONE NON EMENDIS

P[ropter] pro[vitionem] pauper[u] pro[quib] cura habere debem[ur] plact[ur] nobil[ur] ut nec epi· neccomit[es] necabbate[s] necui car[u] nec iudices· null[ius]q[ui] omnino submala occasione uel malo ingeni ref pauper[u] uel minu[s] poter[u] emere· nec tollere au deam[ur] fed quis qu[ui] exer[s] aliquid co parare uoluer[t] in publico plact[u] cor[u] idonei r[efab] er cura zione hoc faci[t] Ubic[u]q[ui] aute alter inuen[t] fuer[t] fac[t] hocomm[u]no eme nde ur p[ro]fission[u]r[u]m.

DE FESTIVITATIB[]; ANNI

F[est] dies in annu[m] celebrare s[an]ccimus. hoc e[diem] domini pa[s]che cu[u]m[i] honore et sobria[te] uener[u]ri decreu[m]us. Timili modo z[ara] ebdomad[u] illa ob[ser]uare. O iem ascen[tion]is d[ni] plenit[ur] celebrare. In p[er]eccos[en]· s[imit] ut in pa[s]cha Inn[act] apt[ur] pe[n]ri et pauli di· em un[u]· Natuurte[se] i[hi]o[h] bapafte. Assump[ti]o[n] s[ca]e mar[ia]e· De[d]icatione s[ci] michahet. Nat[ur] s[ci] remigu. Sci mart[n]i. Sci andree. Inn[act] d[ni] dies. III. Octabdn[i]· E p[iphani]ad[ni]· Purificatione[s] s[ca]e mar[ia]e· Er illa[s] f[es]taur[t]ate[s] marr ru ut con f[es] for[u] ob[er] uari decreu[m]us· quor[u] in unaquaq, parrochia[s] acorpora· requi[f]ecum.

E[ANT]IQUIS ECCLES[IIS] UITHONORE[S] U[bi] HABEANT

E[ct]ae antiqui[us] confa[unt]e nec decim[i]s· nec al[i]s posse[]f[ion]ib; priu[n]entur· Ia[u] ut nou[i]s ora[tor]i[s] tribu[n]tur.

DE SPIRITUALIB[]; F[I]LI OLIS

P[rae]cipimus ut unu[s]quisq[ui]; compater uel proximi [s]pirita[les]

filior suos catholicæ infruuant.

DE HOC VTSACER DOTES IN RE PRE HENSIBILES SINT

xxxvi

V	ertiuxta apti uocæ sacerdotes inreprehensibiles sint et moribior
nata. Et nequaquamur pib; lucris deferuiant iuxta illud quæ dict
scriptura Nemo multans do implicat se negotium secularib;
utei placeat cuise probaut. Et a tur pib; lucris et usuris non solu
ipsum abfaneant. Ueru etiâ plebe sibi subdita s ab fanere in fru arf.

DE HOC QUODABINCES IVOSIS ET AB HIS QUI DECIMAS
NON DANT. ET APRES BITERIS NEGLE CENTER VI VENTIB.
UADII NON ACCIPIANTUR

D	ictum e nobis quid inquiob dà loci epí et comites abinceftuolifet et
ab his quid decimaf nondant uadior accipiant Et apribus pro
quiob dà neglegentur et iterse pecunia diuidunt qdt paentus
abolendum decreuimus ne forze auartae locus dicitur Et conf
truimus ut inceftuoli iuxta canonica sententia paententia
multentur. Quinero decimaf poſt crebraſ ammonitiones et
p[ro]dicationes ſacerdoti dare neglexerim excommunicentur
luramento eos conftringinolumus prop[er] periculâ pernari.

xxxvii

DE DIS CRETI ONE IN COR PORS EISAN GUNIS DOMCI
PER CEFTIONE

I	nperceptione corporis et ſanguinis domini magnadifcreto
Adhibenda e Cauendum e enim nefinimi in longu differencet
Adpniciem anime p[er]anext ducem etNO. Nifi manducauertat
carne fili hominis et ſanguine etur bibentur non babebitur

xxxviii

76.

utāinuobis. Siuero indiferete accipiatur. Timendum est illud
qdotur aptur. Quimanducat et bibent indigne. Iudicium sibi man
ducant et bibent. LuxtAEus de apti docantur. Probare fedeber
homo et sic depane illo manducare. eccl[esi]ice bibere. utuudelice
Abfuaner aliquid dieb. ab operib. carnis et purificantur. corp.
animac; suā p[ro]paret se. Adp[aci]pientu sacrumτu exemploda
uid quinifi secon fet. Suf fuit set. ab opere coniugali abfuanuif se.
abheri etnudius terius. nequaqua[pan]et pro poſtrauonis asacer
dote accepiſet. DE HOMINIB. DIVER SARVM CONDILIO
NUM. ET DE HIS QUI PRAE LATISunt

XXXVIII

Quia ergo confacta in eccl[esi]a duier Saru conditio nū hominem e e.
ut ſim nobileſ ezignobiler. ſeruicoloni. In quinim. etceteribui
cemodi o portet ut equicuq; eis p[ra]ſu[n]t. clerici. ſi uelaici dem
ter ergaeoſ a gant. Et miſericordiz[er] eos ſtractent. ſi uem exi
gendis ab eis operib. ſiue in excipiens tributis. Et quib[da]
debias. ſciantq; eos frīſuof ee. Et unu patre ſehabere dm qui
clamant. pater nīt quiſeſ in caeſi. Et unamatre ſcam eccl[esi]
quae eos intermente oſacri ſonat utero gignit. Diſciplina
igtur eis miſericordiſſima. Et gubernazio o por una adbi
benda e. Diſciplina ne in diſciplinate uiuendo auctore ſu[n]
offendant. Gubernazio ne in cor di anis utre com ex tab. p[ro]
latoru aminiculo deſtituta facer ſant.

DE HOMINIS ET BATIS SIS QUALIS SINT. QUEM NASTERI US
P[R]UELLARIB. PR[EX]FERRI DE BENT.

Monaſteriſ ſane puellarib. zales p ferri debem ſaeminae etab bazſa ecre diuſe et ſub dtu grez e cùmagna religione et ſcitate cuſtodi reouerint. Et hif quib: pſunt prodeſſe ſi deſi nant ſederſe et illaſ tta ob ſeruent. Ut pate uſa ſa in minifeſt rium dni p. parata Talem eni ſedeber exhibere ſub dtaſ in habi tu. Inueſſe et in omniconuicu. uteiſ ad caeleſt a regna p gemib; ducatu p beaſ. ſciat etiam p rohif quaſ in ſegimine accepi t in conſ pectudni ſerationem reddaturam.

DEINCESTUOSIS ET HOMICIDIS SACERDOTUS AMMONII
ONIB. AUREM NOLENTIB. A COMMODARE

I nceſtuosi parricide-homicidae mutzi apud nos heupro dolor repperimur ſedali qui exilli ſacerdotu nolant am montao nib; aurè accomodare uolentes in prifanis pdurare criminib; Quos oportet p ſeculariſ poterimae disciplinã atâpraua conſueudine coerceri. qui p ſalut i ſera ſacerdotu monta noluer reuoca mi quorù alio quos iam excomuni cauimus ſedilli hoc parui pen demeſ in hif de pduram criminib; Qua obremur adſcernat manſue etido. quid et alib; de incepti agendum ſit.

DE DOMINIS SUB DITORVM AMMONEN DIS

A mmonendifant domini ſub ditoru utei cireaeof pi. et et miſerordit agam. Nec illor qualibet iniſta occasione condépnent. nec uio b pri mani. nec illoru ſub ſarraolas iniſtezollant. nec i p ſadebza que a ſub dtaſ reddendaſ. impi e accruditer exigant.

DECOR PORIS DNI ET SAN GUINIS COMUNICATIONE NICORVM

Depaceferuanda.

De iufatuiſ generalib;

De iufatuiſ regalib;

Dearmiſ non portarib;

Dearmatura inboneſahabenda.

De negotiatorib; quouſq; procedant.

De clamatorib; uelcauſaedic iſ

De iuramento.

Deconſpiracionib;

Deper iuris

De aduocatiu uice domni uicarui ſe cencenariiſ.

De iuſioneiſ.

De ſaſiſ moneziſ.

De hEmbanno

De cenſura regali.

De iſerib hominib; uxoreſ fiscalinaſ habenzib;

Decura miſſoru dominicorù.

De aequalitate amiſiſdominicis ſacienda.

Debiſ qui beneficia habent regalia

De biſ qui ſtrauſe faciant in regalib. beneficuſ.

De biſ qui propri propria iufata dilucandà fuganur.

De armiſ ad plectui non portandit.

De laſtronibus.

80.

xviii De animalibus: uel alius rebus, aquibis emantur.

xv De homicidio clericorum

xxvi De immunitate salicylacte dampnorum ibi facti fuerit.

xxvii De eo quia lique in iudicio in ius re contra alium atque adjuare p[ro]fererat.

xxviii De homine qui p[ro]carat, libratate confessuris.

xxviii De hominem libero quise loco uadivorandis.

xxx De debitis regalibus, qualiter solui debeant.

xxxv De eo quia causam iudicatam repetere prefumis.

xxxvii De eo quinque famia monia affumis, qualisque debeat.

xxxviii De scabinis aduocatis, nostris amicis, dominiis et iugendis

xxxviii De illis quilibet fixari correcpunt.

xxxvii De heri bannationis coniectio.

xxxvii Decolonis et fiscalinis.

xxxvii De homine in iudicium non mittendo fine cau[s]a.

xxxviii Decausa ebracte hominis, et de eis re c[ap]tamenio et de p[er]lacto comitis.

xxxviii De misera dominicis, uel ceteris hominibus, discurrerat,

XL De his qui ad p[er]actum banniri debeant.

XL] Defatis re c[ap]tab;

XLII Denominando p[er]tia regis.

XLIII De eo quip[ro]cará ingenuis, e[mi]t ad seruttem in p[er]pessutum fuere.

XLIII De seruo quidam p[er]petrat, q[ui]dlibet.

XLIV Demantinatione scolismatis admolluntur.

XLVI De auctore regi.

XLVII De hominibus, ad mortem duндатис et p[er]tiautatis concefs, s[an]fuit, ut aq[ui]siter.

XLVIII De homine poſt iudiciu uitaconceſſa ſiu ſuzia redderenoluerit.
XLVIII Delacro forbannto alibero homine ſuscepto

L Decomte latrone inforbanno mittente.

LI De iuberi homi nib; qui ad mallu uenire cogendis.

LIa Detiſab; adcreſtumui di cendu qualit adhibeamur.

LIIL De uſatzia cuius liber anullo quo liber dilatanda

LIILII De nonco gendo adpomè ire cauſat telonei

LV De hoc si præc ſem chriſma dederit adiudiciu ſubuertendu.

LVi Derudicib; in aduocat ſpropofat et reliquiſ minifteriſ qualer ſint.

LVII Demallo publico.

LVIII Deſactamur adpacti adramitæ.

LVIIIIDe impedimto clamatorum.

LX Deſugtuiſ contra p[re]ceptu dominicu occultaſ.

LXI Denimiu blafphemi ſ latronib;

LXII De pace infra patriam.

LXIII De iuniorib; inpopulo aulgar diſtingendis.

LXIV De hoc ſi ſupmiſſum dominicu colet a et armiſ qui ſuenert.

LXV De eo quidomu aliena cuius liber infregerit.

LXVI Demet ſib; uel Annoniſ in hoſterapa ſut furxas.

LXVII De libero homine inhoſte bannto

LXVIII De hertbanno exactando.

LXVIIIIDehis qui regaleſ habent honoreſ et inhoſte banntu ad condicatu palærium non uenerint.

LXX De h[uius] quiſine licentia dehoſte reueren[ti]nur.

LXXI De his quibone ficia principum habent.

LXXII De non cogendo bibere in hofte.

LXXIII De uis sif adhuc in palatu fuerint, etiam beneficia habent.

LXXIIIIDepreparatione ad hofte sedit annaquæ consuetudine.

LXXV De hoc ut non uis pmissione regali brunnia aelglatius homini extiæno quolibet deur aut uendatur.

LXXVII De caufarù et litiù terminis.

LXXVIIIDe epís comtis, epotentaonib, sicaufas inter se habuerint.

LXXVIIIDe et fab, ad re qualibet discurianda eligendis.

LXXVIII Deplacto centenarum.

LXXX De inquisitione et de scriptione unius caufusq, miſſi in ſuomiffatICO

LXXXI De beneficuf qualiter condicufint.

LXXXII De beneficuf e poru abbati et reliquior et defiſaſ regali, diſeribendù.

LXXXIII Delegacionib, propter ufatias quotempr exerceantur.

LXXXIV Deuſione domina in quolibet miſſico non ad impleta.

LXXXV Decenſu regali inquirendo

LXXXVI Dereb, de quib, cenſus ad parte regis exere solebat.

LXXXVII Deplactaſ a miſſi dominiſ comtis, notu facien diſ.

LXXXVIII De fidelitæ regis promittenda.

LXXXVIIIIDe homiciduſ in fra patria faciſ.

xc Demenſuris et ponderib.

DE PACE SERVANDA:

epace ammonemus, ut omnes qui per se, sibi aliqua scelera rebelles sunt, confinantes.

DEIUSTIIS GENERALIBUS.

Deus fatais ecclesiarem divida
arui orfanorum et pupillorum precipi
mus ut in publicis judicis non depi
ciamur clamantes sed diligemur.

audiantur. DEIUSTITIIS REGALIBUS

Deus fatais regalib; ut plentier fiam inquisite.

DEAR MIS NON POR TAN DIS

Dearmis infrapatria non portandis. Idem fatais et lanceis et loris cis. Siueroduo inter se contrarii fuerint. Ut ad pace redeant pœpimus. Quod sinoluerint. distringantur. Tunc quiseduob; contrariis sit ut pacta fiant er distringantur ad pace etiam sinoluerint. Et sialiter se pacificare noluerint. Adducantur ad nram praesentia. Et sialiquis poft pacificatione alteru occiderit. Componat illum. Et manu quapiurant pdat. Et in sup bannu dominicu soluat.

DEAR MATURA IN HOSTE HABENDA

Dearmatura in exerctui sicutantea inaliocapitulari comenda
uimus. obferuerunt. Et in sup omni homo deduodecim manens.

84.

brunniam habent. Quuero brunniam habentem am�que
n
tulerit. Ome beneficium cum brunnia pariter perdat.

DENECOTIATORIB. QUOUSQ. FROCEDANT

D. enegorizorib; quiparib; sclauorù·etbauuarioru pgunt.
quo usq; procedere cum suif negotiis debeant. Idem parabus
saxoniae.usq; ad barnæduic·uet barden auiich et ad matb
gado burg. Et ad eis eis furth·uet aderpef furd. et ad ala
gastat·uet ad alaxtat. Et ad forathim. et ad berembreg.
et ad regioneſ burg. et ad lauriacu·et utarma·et brunnias.
nonducant Aduenundandu·. Quod ſi bacinauens fuerint
portantes. Omis ſubſtanua eorum auferatur abeſ. Dimidia
quide partu parab; palatu. Aliauero medieſa. interiam
dictus miſſoſ et inuenirem diuſtur.

DECLAMATORIB. UEL CAUSAE DIC IS

D. eclamazorib; uel caufedicr. quinек iudiao ſcabinioru· ad qui
eſcere. Nec blas phemare uolunt. Aniqua conſueundo ſerueret.
Idem ut incufodia recludantur. donecunu eduob: faciant. Et
ſi ad palatum probare clamauerint et litteras deulerint
nonquidam eis credantur. nectamen incarcere ponantur.
ſed cum cauſodia etcui p[er]ſi litteris pariter ad palatum, n[on]
remittantur. ut ibidiscutantur ſicundignum eſt.

DE IURAMENTO

V. et nullialteri per ſacramentu fidelitaf promittentur. nifi
nobis aut univerſiq; ſeniori adnram utalitatem et ſuſenioriſ

ex ceptis hujusmodisque justitiæ et consilia alterabaltero
debetur. Et inante tef quiantæ non potuerunt propter iuxenilem
actatè iurare. modo fidei delictatè reproductant.

P

recipimus quæcunque conspitationem DE CONSTITUTIONE;

Sv. III.

facere præfùs erint et sacramento quæcunque conspitatione firma
uerint ut triplicatio iudicentur primo ut aliquod malum
per hoc perpetratù fuit auctores facti interficiantur ad iuto
resuero eorù singuli alterabaltero flagellantur et nareffì bunti
uicépreciant ubi ueron ibi mali perpetrati et similiter quidem
inter se flagellentur et capitols sibi ut accisim depondant siuero
perdexerat aliqua conspirta firmata fuerit sibi erant autiu
rent euidonei iuratorib hoc promalo senon fecisse aut sifacere
non potuerint suè legem cœponant siuero seruie sunt flagellent
ut decetero in regnonro nullabuius modi conspitatione per se
creamenti nec sines sacramento fiat.

DE PER IURIS

P

recipimus ut sùmo pere per iuria cauteantur. Et non admittant
tes tef ad iura menü antequam dis cutantur. Et sialiter dis muti si
possum se parentur ab in uicè et singulariter inquirantur.
et non soli accuseri liceat tef tef eligere ab sente suo causatore.
& omino nullus nisi utiuus ad iura menü uel ad tefnamoni
admittatur. Siuero aliquis refutatur. dicat ille quæ res futur
et pro bet quare illi recaperent notit. & de ipso pago aut de unis
centemeligantur. Nisiforte longius extra comitatu causa

86.

sit in quirenda & sili quid con uic tu[rum] fuerit perium perdat ma-
num aut redimat.

IxI

D EAD VO CATIS. UICE DOMINIS. CENTENARIIS. ET UICARIIS
Eaduo caita. uicedominis. centenariis. et uicarilf prauilfuttol
lanair. &taleteligantur. qualef eteiant etuelint iuftecui
fais discernere. et terminare. eti comes prauus inuentus fuerit
nobilis nunta ecu. & saliquis prauus inuentus fuerit nobil
nuntiacur. DE IE LONEIS

IxII

P lacet nobis utantiqua et iuſtate l onea anegotiatorib. exigant
tādeportab. quādenaui gilis ſeu mercatib. Noua ergo ſeu in iuſa
ubi uel ſunes tendunt uel cuinaub. ſub pontab. tranſit air ſeu
hiſ ſimiliainquiſ. nullu[rum] adiutoriu[rum] tānere ntiſ. preſſat air. ſimit
nec debiſ quiſi ne nego tandi cauſa ſub ſtantiā ſua deu nado mo
ſua adaliā auſt ad palatiu[rum] auſt in exer ctaui ducunt. t[em]oneum
nulлатenut abeſe exigatur.

IxIII

Quia Inmultis locis contra uſtata DE FALSIS MONETIS
et contra edicti monete ſiunt. Uolumuſ utu nullo alio in loco mo
netasit niſi impalationt[ur] niſi ſorte t[em]ori anobis altt[ur] ſuertt[ur]ordi
natum. DE HERIBANNO

IXIII

D etheribanno uolumuſ ut miſſinri fideliter exactare debeant
abſq. ulluſ perſone gratiā blandita e ſeuerrore ſecundi uſ
ſionēnram. Idefuſtde homine habente libraſ vi Inauro argento
brunneiſ eramento pannuſ integril caballuſ. bo[uſ] uacui. uel
aliupeculuo &uxores et in ſantes non fiant diſpoſiti pro hære

de eorù uestimalest accipiat legta mü heribannü idest libras tres
prescripto preto ualente. Quiueronon habuerit nifi libras tres.
sot.xxx ab eo exigan tur. quia uonon habuerit amplius nisiduaſ
libras. sot. x. ſi uero una habuerit. sot v. haudceru ſeualeat prepa
rare addiferuta u et adnram uta latione. & nri miſſi caueant etdili
genterin quirant. ne perali quod malu Ingeniu ſuborahant nram
iufu tå alteri tradendo aut common dando. DECENS U REÇALI

Conſus regalis ſundecùq. legtame exigebatur uolumus utindefol
uatur. ſiuedepropriaper ſonahominis ſiuederebul.

DELIBERIS HOMINIB, UXORES FIS CALINAS HABENTIB;

D eliberit hominibus qui uxores fiscalinas regias et de feminis li
beris qui homines similiter fiscalibus regiis accipiant. ut ne dehe-
reditate parentis uel decussa ſua quaerent da. nec de etiam uolio
probare abiciantur. ſectali et ianobiſin hacciu ſa honor ſerue
tur qualibet antequam ſorib. niſi regib. uel imperatorib. ſeruata ſe
 cognoscur.

DECURAMIS SORUM DOMINICORUM

V nulſquisq. in ſuo miſſatuco maximâ habeam curâ ad preuide nü
et ordinandü aedís ponendü ſecundü uoluntate di. & ſecundü
iussione nram

DEE QUALITATE AMISSIONIS DOMIC. FACIEN DA

Volumus ut aequaliter miſſinri faciant deſingulis cauſiſ. ſi ue
deheribanno ſiue deadueni ſiue deceteris quiſ. ſib. ſibet cauſiſ.

Deadueni uolumus iadu commu gatís per singulalem utribi e po

88.

maneant & finetaufa uel fine ali qua culpanonfiant electedi fugi
tuuiuero serui edatronet redeant ad proprialo ca

Auditi habemus qualiter comitem et alii homines quinque beneficia habere uidentur cöparent sibi proprietater seruientes nol de ipso nro beneficio et faciunt seruire adipis pro prietates seruientes nol decoru beneficio et cura prae remanent defecte & inali quibus locis ipsi uicinantes multa mala paciuntur.

xxviii

Audiuimus quod ali qui redant uel uendam beneficuirmad ali of homines in propriate edn ipso placto datoprecio cöpa ranto ipsas res tueru sibi in alodem quod ommino cauendueft quia quibac faciunt non bene cuftodunt fidem quanobis promissam habent & ne forte inali qua infidelitate in uemantur qui hoc faciunt deu in cept cauereant seom nemo talib ne appropriate honori bus & apro pria solo adi grata etnraextorres fiant

xxix

DE HIS QUI PROFIT PROPRIÄIUSTITIA DILATANDA FUGANT
Sunt et alii qui iustitü legibus recipere debent etuantur fiunt
In qui bus dà loci fugata uel facta gatu usq. duillorù iustitü perfi
de ius foru manus tradant et aut aliquid uel paruit possint hibe
re & fortiori suscipiunt maiorem portione

xxxi

DE ARMIS AD PLACITU NON FOR TAN DIS

Valio scutui & lan ceam portet

xxxii

Delatonibus precipimus DELAIRO NIBUS

ut quicum q. poſt miſſaſſe iohannus latroni man ſionē de derer.
ſi franciſeſt cum duo decim ſimili buſ franciſuret quod iſpelatro
nē euiſuſ ſenon ſeuſſet. licet patere iuſ ſit aut frater. uel propin
quiſ ſihoc iutarenon potuerer & abalio con uicaut ſuere quod la
tronē in hoſ pteno ſu ce piffet. quaſi Latro edn fide iuſ iudicetur,
qui alatro & in fide iuſe ſt noſter & frān coru. et qui illu ſuſ ce piet
ſimili ſe fulli. Siaut audi ut quod Latro ſu iſſe ettamen non ſerit fir
mi ter. aut iuere ſolus quod nū quæ eri auſſet nec perueritate
nec per mendatūi Latro nē. aut ſit paratuſ ſi llo de Latro cni o con uic
taſ fuerit ut ſimiliter dam netur.

DEANIMALIB. UL ALIIS REB. AQUIB. EMANTUR

Vernuſſus comparet caballu. bouē etiumentu uel alia niſuſtum
hominē cognoſet qui eu uen di aut dequo pago eſt uel ubi manu
aut qui eſt eu iſ ſenior.

DEO HOMI CI DIIS CLERICO RVM

Quisubdiaconu occiderit. ccc ſolidor componat. Quidiaconu
occiderit ccc c ſot cōponat. Qui preſi biteru occiderit. O c ſot
cōponat. Qui e pmo occiderit. O ccc c ſot cōponat. Quimonachu
occiderit. c c c ſot componat

DEIN MUNI TATE SI ALI QUID DAM NÚ IBI F ACT Ú FVERIT

Si quiſ in immunitate dānui aliquid fecerit. O c ſot cōponat.
Siaut homo furui aut homiaciui uel quod liber crimen foris
cōmiſerit & in ſtra in munitate fugerit mandet comes uel e po

90.

uet abbati uel ui cedomino uel illi quicuq locu epi aut abbatis
tenuerit utreddat e rei. Si ule contra dixerit et eui reddere no luerei
In prima contradicione sot xv culpabilis iudicetur. Sine ad scidam
in qui stioné eui reddereno luerei xxx sot culpabilis iudicetur.
Sine adtertiam in qui stioné consentare uoluerit quic quid reus d'anu
fecerit. tori ille quieru in fra immunitate retinet nec reddere uult.
soluerere cogatur. et ipse com eumeni ſicemã habent ipſu hominé.
In fra immunitate qu�erendi ubi euq. In uenire potuerit. Si aut in
prima In quiſtione comitare pon ſu fuerit quod reus in fra in mu
nitate quide ſuis ſet sed fuga lap ſu ſit. iuret quod ip ſeu ad iuſu
ti cu ius libet diſ faci en dafugeren on ſecif ſet. & ſite in hoc ſat is
ſacti. Si aut in tranti in ipſa in munitate comra collecta manu
quiſ libet resiſtere cept auerit hoc ad rege comes uel ad prin cipem
demerat ibi q. iudicetur. utsi cutille qui in munitate d'anu ſecit
dc sot cóponere debeat. ha qui comra cu collecta manu resiſtere
presupferit dc sot cul pabilis iudicetur.

DEEO QUI ALIUI IN IUDICIO INUSIE CONTRA ALIQUÉ. AL IER CANTÉ
AD IU VA RE PRÉ SUMF SERIT

xxvii

S i qui ſ hominé In iudicio iniſte corona alii altere vne ad iu uare
p malü ingemiü praeſup ferit atq. Inde cora iudicibus uel comre
In crepatis ſuerit et negare p[ion]potuerit sot xv culpabit iudic

DE HOMINE QUI PER CARITA LIBER IATI CONSECUTUS EST

xxviii

S i qui ſ per car ta In genutatis ad domino ſuo legtum à libertate eſt
coſ ſecutus. liber per man eat. Si uero aliqui ſeu in iuſte in ſeruere

têp tauerit. Lillecartâ Ingenurcati sua e oftendert. et aduerfa
rii sênferuire uella cöpro bauerit. ille qui hoc têp taunt multam
quaet in carta scripta est. soluere cogatur. Si uero cartan on parue-
rit sediâ abillo quieü in seruire uoluerit. dis facta est. uuirgil dû-
erus componat. duâ partes illu quê in seruire uoluerit. tertia-
regi. & lillet eri perpræceptu regi s libertate sua conquirat.

DE HOMINE LIBERO QUISE LOCO UADII TRA DIDIT

Liber homo quis e loco uadu Inalterius potestate comiserit ibiq.
conſtitutus daniâ aliquid cui libet fecerit. quieü in loco uadu
ſus cept. aut daniâ ſoluat aut hominê In mallu perducati dimitt
tat. perde p[er] ſimul debra i prop[ro] quod eü pro uadio ſus cept.
& quid daniâ fecit dimitt ſus iuxta qua litate rei cogatur eme p
[con] dare. ſuero libera feminâ habuerent. In ſante euiſ liber ipmane am

DE DEBITIS REGALIBI, QUALIT'S SOL VI DE BEANT

Omni debita que ad partem regis ſolui debent. ſot xii denarioru
ſoluantur excepto freda quaet in lege salica conſcripta ſunt illa
pereosdem ſot quo cetere cōpoſitione ſolui debent cōponant.

DEEQO QUI CAUSAM IUDICATA RE FETERE FRESUP SERIT

S 1 qui cauſä iudicata reperere preſup ferte In mallo ibiq. tefu
b; conuicuſ fuert aut xv ſot cōponat. aut xv ictus descabineuſ
qui cauſapriuſ iudicuerunt accipiat.

DEEQO QUINNES TIMONIÚ ASSUMI Ú QUALIS ESSE DE BEAT.

Optimus quiſq. In pago uelca iutate Intefamon iuſ affumatur
& cui lillo coptraque tefamoniare debet nullu crimen poſ
ſit Iudicare.

DESCABINEIS. AD VOCATIS. NOTA RILIS. AMIS CIS DOMIC
ELICEN DIS

V. Vemissinri scabinos ad uocatos notari of per singula loca exigant & oram nomina quando reuerit fuerint secu i scripta deferant. DE illis quilecem servare contemnunt

D. De his quilegè seruare contempserint ut perfidei u士 foret ad preterita
am regis deducatur.
DE HERI BANNATORIS CON IEC TO

V. Vallique heribannu solueredebent connectu faciant adheribannatore.
DE COLONIS ET DE HIS CALINIS

V. Vimeccolonu. nec fit calinu s possit alicui traditione facere
DE HOMINE IN IUDICIUM MITTENDO SINE CAUSA.

V. Vtnullus praesumethominemudicis littere sive causam si iudi
catum fuero: CITO COMITIS
DE CAUSA AEBRI HOMINIS ET DE EIUS TESTIMONIUM ET DE ILA:

V. Vtnullus ebrius suâ causâ immallo conquirere necesserum
dicere piecplactat comest habent nisi ierunt.
DE MISIS DOMIC. UL CERIS HOMINIB. DIS CURRENTIS.

V. Vemissinris discurrent ab. uel ceteris hominibus propter utillatem
nram her agentibus nullus man sioné contradicere presumet.
DE HIS QUI AD LACITÚ BANNIR DE ANT

V. Vtnullus ad plactum banniatur nisi qui causâ suâ quaeret utiial
teri quaerere debet. exceptus scabinus vii qui ad omnia placta
ad eſſe debent.

Precipimus utifalsi testes non recipiantur. De eo sìs iestibus DE NON IURANDO PER VITAM RECIS

xlii

Vestnuius praesumat peruitâ regiurare & filiorum eius. DE EO QUI PER CAR TAMINGENUUS SI AD SERVITI ÆNIT PELLATI FUERI

xliii

Siquidem percutângenuis dimittus fuerit. & aquolibet homine adseruitur inter pellatis fuerit. primâ legitamâ auctorem suâ libertatis proferat. & in sua libertate per seuerat.

xliii

Si uero legimus auctor defuerit testamoniu bonorum hominu quitunc ad eorumdem censularium manu firmate sint uel scripte cuiusq. fuerit, si uara quaerenda est uerâ & legitamâ esse confirmet.

Can cellarii tamen taliter sedebet qui omnib. pagen tibus loci illius no tuus tuus sicut et acceptus. Si autem inter pellatis fuerit adseruit, nec auctore nec testamonia habuerit, neq. alius dual cartas ad suâ cartâ con firmandâ in uenire potuerit, tunc itis qui eum inter pelluerit secundu legi p[er] cartâ falsi efficiat. & si eum con quirit. Si uero inter pellentor auctore aut testamuiis aut cartarum collectione uicuius fuerit ex hoc quod uoluerit efficere & non potuerit multâ quae in p[er] angenuitatis cartâ continue tur cogatur ex soluere.

DE SE R UO QUIDÄNÚ QUO LIBET PER PETRA UERIT

Nemini liceat seruïs suï propter dánus ab illo cuilibet in latuïdimitur. Sed iuxta qualitate dám dominus proillo rei pon deat uteu

xliii

94.

Ipcom postaioné aut adpoenápectur i offerat. Si aut feru iis per
peteato scele re fugerit ita ut adomino penitus In ueniri non pot
sit. sacrameno sedominus eius excusare fuit deat. quod hoc sulte
uoluntat iis nec consua iis sset quod feru iis tale faci nus
com mi serit.

DE MANNITIONE S COD. LEGEM AD MA LLVM

xlv

S iquis ad malli legibus mannitus fuere & non uenerit s i eum
sunt nis non tenuerit xv sot culpabilis iudicetur. sic ad secun
du certa i. si aut ad quarti uemre contempore sset posse sio
erus In bannu mit tatur. donec uem at & dere qua i perpepel
latus fut iufata faciat. Si in frannu non uenerit dereb.
erus quae in bannu mi s aseunt rex Interogeur. et quicquid
Inde iudicauerit fiat. Prima mannitas supernoctes vii.
secunda supernoctes xiii. tercia supernoctes xx. quarta
super xLI fiat. Similiter eredebeneficio hominis si forteres
propria non habuerit mittatur in bannu usq. durex inroget.

xlvii

S lautoruenerit DE AUCTORE REI

A rem Interacta recipere rennuert. capo uel cruce contenda. T.
DE HOMINI B. AD MORTÉ IUDICATIS. ET POSTE A EIS VITA
CES FUE RIT S IUSTITIA QUNES IERINT

xlvii

D e illus hominibus qui propter eorum culpas admorte diudicatu
erint. & poftea eis uta fuerit concesi. si suppositionem ab alius
requisierint aut eis iufatia quærere uoluerint qualiter
illos iudicau terminetur. Primu omnium de illis causis pro quib

iudicatui fuerat admortè nullâ potest facere repettionè quia
omîres suaecundîiudicii frâncorûi in publico fuerunt reuocatæ
Et sialiquid in postmodi postquæet uttaconcesseft cuiufutiaad
quirerepotuerit in sua libertatcoteat. etdefepidat secundum
legem intermoniûauct non sussupiat. nec inter scabinæof ad
legem iudicandânon teneatur. et si ad sacramentu aliquid iudi
catûi fuerit quod iurare debet sialiquis ipfus faceremerru falsûdice
re uoluerit coperren dant

DE HOMINE CUI POST IUDICIUIITA CONCES S.A.EST S.IUSTITIA
RED DERE NO LVERIT

Siali cui postmodi scabinioru uitafuerit concesse. et sein post
modii aliquamalaperpetuuerit etiufutiâ reddere noluerit di
cepido quod moriuiufit etideo iufutiâ reddere non debeat.
fitatui est utsuperius iudicii sufuneat quod antea sufune re
debuit. Et sialiquis aduerfuseu alia quama la fecerit secunduequi
tatûs ordine liceruâ habeat suâ iufutiâ requirepididecaufis per
petratîs post admortè di iudicatuseft. Depreteritis uero mane
at. sicut supra iudicatui fuit.

DE LATRONE FOR BANNITO ALIBERO HOMINE SUS CEFT TO

Delatrone forbannitto liber homo qui eusufcept. xv post cöponat. [xlviii]
& seruus cxx ictus accipiat

DE COMITE LATRONE IN FOR BANNÚ MITIEN TE

Vtcomet quilaron. Inforbannu miserit ulamisfuit & aluis
comitibus noti faciat eundelatrone afoef seforbannitum

96.

ut illi cum non rea piant

DELIBERISHO ACINIB: QUI AD MALLU VENIRE COGEN DISINT

Vt nullus alius deliberat homini but ad mallu uel p[rae]clatati
uel ad p[rae]lati uemre cogatur ex cepa scabine is uel uatis comi
ti. Nisi quic[ur]s su[n] adquirere debent aut respondere.

DETESTIB: ADIESTIMONI[US] DICEN DU QUALITATI ADHIBENT

Vt testes acte fa monii di cend[ui] premi onon cop du cairair. & ut
nullus testamonii di cat aut sacramentu turet m[i]si t[em]nus et ut
tes tes prius quatuorcent separtum di s cùtient air quid dicere uel ius
dellare unde testamonii reddere debent

DEI VSTITI CUIUS LIBET ANULLO QUOLIBET DILATANDO

Vt nullus quilibet miſſu[n]r neq. comes. neq. iudex aut scabineuſ
cuiuſ libet iuſtati ad iatare preſumat ſi ſatim ad i[m]p[le]ta po[n]
eri cesse ſe[mi]n rectu di[n]ne neq. præmiaprohoc aquolibethomi
ne peraliquod in geni um alu[rum] preſumat accipere.

DENON COGEN DO AD P[ON]TE IRE CAUSAT ELOMEL

Vt nullus cogatur ad ponere uel ad fluuiu tranſeu[n] di p[ro]p[te]
telonei cauſus quan doille in alio loco c[oe]ppenſi uſ illud flumeu
transire potest ſimiliter in plano capo ubi nec ponit nec triu iecat
est omnino diſ precipimus ut ibi teloneuſ non exigatur.

DE HOCSIPRBI SE[M] CHRISMA DEDERIT AD IUDICium

SUB VERI EN DU

Vt preſi[bi]t qui ſem chriſma donauert ad iudiciu ſub vertendum
post quatu[m] de gradu iſuo depoſtui ſu erat manu[m] amit iac[tu]

DEIUDICIB. AD VOCATIS. FRE POSITIS. ETRE LI QUIS
AUX NISTRIS QUA LESSINI

VOTIUDICET. ADUOCET. PREPOSTAT. CENTENARI. VICARI. SCABINEI.
QUALES MELIORES IN UENIRI POSSET CONFUTUANTUR AD SUA MIFTERIA
EXERCENDA.

DE MALLO PUBLICO

VETNLOCI SUBIMALLOF PUBLICOF HABERE SOLENT TECUITATE CONFUTAET ET
QUOD IN HIBERNO & AESTATU OBSERUATI ET SEPOSSIT.

DESACRAMENTIS AD BLA CI U ADRA MITIS

VET SACRAMENTA QUAE AD PALATAM FUERINT ADRAMITA IN PALATIOPFICI
ATTAUR. & CUI SACRAMENTALES HOMINE CUI P[ro] SO UEMRE RENNUERINT
IUS F[rone] DOMINICA AUT INDICULO AUT FIGILLO ADPALATIUM UEMRE
COGANTUR.

DEIMEDIMEN TO CLAMATIORUM

DECLAMATORIB. QUI MAGNUI INPEDIMENTAI INPALATIO FACIUNT AD T[em]
DOMNI IMPERATORIS ET MISSI SEU COMITES ILLORU MISSO[ transmit]
T[em] IN CONTRAIILOF QUIMEMIENDO UADUNT UET E[os] CON UIM CANT

DEFU CITIVIS CONTRA PRE CEPTU DOMC OCCULTATIS

DEFUGITAIU[S] QUI PERDIUERAT S[ua] PRO UNTAT U[er] DUCTA ET OCCULTATI F[unc]T
C[OP]TUA PRECEPTAI DOMNI IMPERATORIS ET QUI E[os] P[ost] PRETERITUM
T[em] P[er] U[S] S[us] C[ep]IT AUTEM INUTT BANNUI DOMINICUI CO[ponat]

DENIMIUI BLAS S[HE] MIS LATRONIBUS

DE L[AT]RONI[BI]B; QUIMAGNÆ HABENT BLAS PH[EMI]A; QUICUQ[] ALIQU[è] EXHIS
CO[P]REHENDERIT; NULLU DAM NUI EX IN DE PATIATUR.

98.

DE SPICE INFRA PATRIAM

Jixii
D epace & iufutain frap etria sicut sepe peralia capitula uiffimus
adim pleum fixt.

DEIUNIORIB. IN LO PULO VULGARI DISTRINGENDIS

Jixiii
D eulzgari populo utinuſquisq. ſuofiuniores diſtringat utneli
uſacmeuſi oboediant exaon ſentiant mandat et precepta ſimperaliſ

DEHOC QUISUſ MIS SÛ DOMIC CÛ COL LECTA VENERIT

Jixiii
S iquif ſupermiſ ſu dominicuſ cum collecta et armiſuenertt. etmiſſa
tacuſ illi iminuta contradixerit aut contra dicere uoluerit ethoc
eradpro batuſ fuerit quod ſaens contramis ſu domini cuſ adreſi ſtepi
dum ueniff & deutta componat. et ſinegauerit cùxuſ ſui ſura
tori bus ſerdonea reſfaciat. et pro eo quod cuſ collecta contramis ſu
domini cuſ cu armatis uenerit adreſi ſendu. bannu domini cuſ
cōponat. Similimodo domnuſ Imperator deſuſ uſaſiudi cauti
& ſi ſeruuiſ hoc fecerit disciplinæ corporali ſub iacebant

DEE O QUI DOMU ALIENÆ CUIUS LIBET EREGERIT

Jixv
S iquif domu aliena cuuſ liber In fregerit quicquid ex inde
peruim abſtulerit auſtrapu erit uel ſurauerit ſecundu legesua
illu cuuſ domuſ fuerit In fracta & ispoliata Imorplu cōponat.
etn ſup bannu domini cuſ ſoluat. ſi ſeruuiſ hoc fecerit ſententā
ſuperi orem acapiat. etn ſuper ſecundu legesua cōpositionem
faciat. Siquiſ liber homo aliquod damnú tale alio cuſ fecerit pro
quo plenā cōpositione facere non ualeat ſometi pſu in uadio
pro ſeruo dare ſtudeat uſq. du plenā cōpositione adim pleat.

DE MESSIB. UEL ANNONIS IN HOSTE RAPTIS UEL EURATIS

S iquis me ser aut annonaſin hoſte ſuper bannú dominicú rapue
rert aut ſurauerit aut pauerit. aut cú caballis uaftauuerit aſſi
matto damno ſed in legem ſteri plus componat. Et ſi ſüber homo ſece
rert bannú domini cú pro hacre cöponere cogatur ſeruus uero
ſecundi ſua legem tripla compoſta one damú in hoc loco ſeruutiat
et pro damno diſcipliné corporali ſubiaceat.

DE LIBERO HOMINE IN HOSTE BANNITO

Quicúq. ſuber homo in hoſte bannuſ fuerit et uenire concep ſerit
plenú heri bannú iſdet ſot. Ix per ſoluat. Quod ſin on habuerit
underrá ſumá per ſoluat ſemetipſu pro uadio in ſeruutuiprin
apis tradet. donec pertepora ipſebannuſ abeo fiat per ſolutuſ.
& ſunc tierú adſtatiu ſ libertatuis ſuae reuertatur. Et ſille homo
qui propít heri ban nu ſein ſeruutuí tradidit in illo ſeruutio de ſunc
tus ſuerit. heredet eiuſ heredit até quae a deo ſper anet non per
dant nec delibertate nec deipſo banno obnoxii fiamt.

DE HERIBANNO EXACIANDO

Vtton peraliá occasioné nec pro uuacta nec deſcara nec deuillarda
nec pro herbergare nec pro alio banno heribannú comes ſexac
tare preſumat ni ſi priuſ mis ſuſnr heribannú ad partem nám re-
cupiat. etei ſua tertia parte exinde per iuſſioné nám donet.
1 pſeuero heribannuſ non exacteair neq. Interris neq. In manci
piuſ ſed in auro & argento palluſ atq. ar miſ et animalib. et specu
dibus ſiueralib. ſpecie bus que ad utilitate pertinent.

100.

DE HIS QUI REGALES HABENT HONORES ET IN HOSTE BANNITII
AD CON DICTU FLA CITURAL NON UENERINI

JLXVIII

Qui cùq. homo níot habent honoreſ in hoſte bannitaiſ fuerit
& ad con dictií plaetai non uenerit quod diebus poſt placitii
con dic tu uenisse comprobatuſ ſuertt. tot dieb. abſtineat
& carne & uino.

DE HIS QUISINE LICENTIA DE HOSTE REVERTUNTUR

JLXX

Quicúq. abſq. licentia uel permisſione prin cipis de hoſtoreuer
ſuſ fuerit quod factaí franci beri eli z dicunt. uolumuſ utan
tiqua constitutio id est capitaliſ ſententia erga illi pundiendu
cui todiatur.

DE HIS QUI BENE FI CIA PRINCI PVM HABENT

JLXXI

Qui cùq. exerſ qui beneficiuſ prin cipis habent parem ſuíi contra
hoſteſ communes In exercitai pergentel dimiſerit. et tu eo ire
uel ſtare no longerit honoreſ ſuíi & beneficiuſ perdat.

DE NON CO CEN DO BIRE IN HOSTE

JLXXII

VtIn hoſte nemoparem ſuíi uel què liba/ alteru hominè bibere
roget. Et quicúq. in exercitai debuſ in uentai fuerit. Ita ex
co mmuni cetur utin bibendo ſola aqua utatur quouſq. ſemale
ſecisse cognos cat.

DEVASSIS AD HUC IN SALATIO SERUENTIB. ET ILLA MEN
BENEFICIA HABENTIBUS

JLXXIII

D euas ſi dominicuſ qui ad huc In traca ſa ſeruunt &ta mepi
bene ſcia habere noſ cuntur ſatutai eſt ut qui cùq. exerſ

cui domno Impr domi remanerunt uis fallor suos caesor secum
non retineant. sed cui comite cuius pagen sef sunt ire permitte[J]
DESPERATIONE AD HOSTE SECUN DUGANT QUÆ CONSUE
TUDINE CONSTITUTUS EST

Vestitionum antiquæ consuecruis nê partu ad hoste faciendæ
Indiceur et obseruerunt. Id est uicualia demarcæ ad rei me
sef etarma atq. uetiam epi ta addimi diu annu quod tamen ita
obseruari placuit ut sit qui dereno ad ligerâ per gunt. delige
ra Inantea adores me put es uicualia habere debeant. quia utem
trans renu sunt. & ad saxoniam per gunt ad albiâ marcaem se feci[J]
& qui trans Ugerem manent atq. in bis paniam proficisci debent
montere phræneos marçat sibi et se cognos cant.

DE HOC UTINONNIS PMISSIO NE RE CALI BRUNNIA UEL GLADIUS
HOMINI EXTRANEO AQUOLIBET DE IUR AUT VENDATUR

Constitutus est ut neq. epi neq. abba aut ab battisæ uel quia liber
rectore cedæ brunniæ uel gladii sin en rö permis su caububæ
homini extraneo aut dare aut uepidere presumet. nis tantum
uas fallis suis. et si euererit. In quibus cedæ uel se loco plures
brunniæ habeant quâ ad homines rectoreis eiusdem cedæ suæ
ficiant. tunc principem id est rectore cedæ Interrogat quid
debi facere precipiat.

DE CAUSARU EITITIUM TER MINIS

Determi no causarù & huius sætuumus & ex quo bona memoria
dom nus pipinus rex obit. & nos regnare ceperi mus

102.

causae uellitior Inter pares facte atq. exorci discutantur. &
congruo sibi iudicio terminentur. prius uero id estante obi
tu predicta domni pipini regis causæ committ sate uel omnino
non mouantur uel salutisq. adnram interrogationem referent.

DE EIS COMITIB. ET POTENTIORIB. SICAUSAM INTERSE
HA BUERINT

Vt epi. abbates. commet. et poterunt qui q. sicau sâl inter se habu-
erint ac se pacificare noluerint. adnram iubeantur uenire
presentia. neq. illorù conceptu alii ubi iudi cetur. neq. propt
pauperù & minus poterat iustae remaneant. neq. illus
comef apalatù nri poterunt causis finem ria iustione finire
presumat. se tantù ad pau perù et minus poterat iustae fa-
ciendasse sult et se confutat.

DE TESTIB. AD REM QUÆ LIBEL DIS CUILEN DÆ ELIGENDIS

Vt quando cùq. teſtet adrem què libet discutit endà quaerendi
atq. eli gen diſunt amicifonrò & comite Inci us minis ferio
dere quali cùq. agen du est. taſe eligantur quales optimi in ipso
pago In uenire poſſunt. & non liceat liti gatorib. per premià
ſalio teſtet ad ducere ſicuit actioni ſi eri ſo lebat.

DE PLACIO CENTENARII

Vtnullus homo In placito centenarii neq. admortè. neq. adli
ber tatesuâ a miti taphi aut adres reddenda s uel mapiciua
iu dicitur. ſedi ſta ut in pre sentia committ mis ſorùnroru iudicet.

DEINQUISITIONE ET DESCRIFTIONE UNI VS CUIUS Q. MISSI
IN SUOMISSATICO

Vtmissinri diligenter inquirant etdescribere faciant unus
quisq. In suo missatoco quodunusquisq. debeneficiahabeat
uel quod homines caſatot in ipso habeat beneficio.
DEBENEFICIIS QUALITER CONSTRUCTISUNT

S LXXX

Quomodo eadem beneficia conſtructa ſint. autquisdebeneficio
alodem comparavit uel conſtruixt.
DE BENEFICIIS EPO Rú. AB BATÚ. ET RELIQUORÚ. FIDE HISCIS
REGALIB. DES CRIBENDIS

J. Ixxx

Vthonsolum beneficia epōruel abbatu. abbatu Saru atq. comi
tu ſiueruas ſoru nroru. ſed etiānri ſicu deſon ban tur utſare pos
ſimus quantum etādenröinunuſ cuuſq. legationehabeamus.
DELECATIONIB. PROſTIUSTITIAS QUOTEME R EXERCEANT

S. Lxxxii

Volumus utpropt iuſtutus quaeuſq. modo adparte comitum
remanſorunt. quattuor tantu[m] mensi b; Inanno miſſinri lega
tione ſuaſ exerceant. Id est inbiem etiamuario. Inuerno aprile.
Inaſtate iulio. Inauiu[n]o October. Ceteris ſuero mensi b; unuſ
quisq. comit[u] placuit ſuiu habeam et iuſtutus faciat. miſſiaut
nri qualiter in uno mep[ro] ſinqua[te] tuor loci habeam plac[i]
ta ſua euilluſ comitab; quib; congruiu ſuerit etadeu locum pos
ſint conuenire

S. Lxxxiii

DEI USSIONE DOMC IN QUOLIBI AIUSSATICO NON ADIM PLETA

Vt quic quid illemiſſus inillo miſſatoco alt[us] facta[rum]nuenerit

S. Lxxxiii

104.

quænquam factius sio non soli illudemendare iubeat, sed etiam
nostris ipsiusrem qualiter abeo inueni haec est deferat.

DECENS URECALI IN QUIRENDI

jxxv
Vtmissinri cen sus in roto per quirant diligenter unde cuiq
utu ad partem regis exire solebant similitudina et nobis renun
tient ut non ordinem us quide hoc in futurum fieri debet.

DERE B; QUIB; CENSUS AD PARTE REÇIS EXIRESOLE BAT

jxxvi
Vttere b; unde cen sus ad partem regis exire solebat si ad aliquam
eedam tradita e sunt aut redantur pro priis heredibus aut
qui eam retinuerit illucens u per soluat.

DE PLACITIS AMISSIS DOMC COMITIB; NOTIVS ACIENDIS

jxxvii
Vtunus quisque misorum inro In placito suono tu facias comitub;
quae ad eum misum faci per nent utinallis men sib; quib ille
legationem suam non facit conveniant inter se et cœمuni placita
faciant.ta ad latro nes diu in geno s quâ ad ceteras iustitias
faciendis.

DEE I DELITATE REÇIS PROMITTENDA

jxxviii
Vtmissinri populunrim hortu nobis fide delictatem promittere faci
ant secundu con suetudine iàdudu ordini natâ & ipsiaperiant
& interpretentur illius homini, qualiter iphù sacramentum
& fide delictate organo seruare debeant.

DE HOCICIDIIS INFRAPATRIÆ ACTIS

jxxviii
Vthomici dia in fratria sicut in legedni inter dictu est nec
causaultionis nec auantiaec. nec latro canandi fiant. et ubi

108.

XLVII Denonis & decimis

XLVIII De lois ad claus tracani onicorui facenda

XLVIII De obseruatione preceptorii dominicorui

L De his qui peroccisione in munitas iustitia facere rennunt

L1 Delocis iam dudii sacris etnunc spuretia fedat

LII De beneficiis dominicis de trucis

LIII De falsamoneta et dealuiis diueris prohibendis

LIII Demis fori dominicorui obseruatione

L4 Deplactus aliberis hominib: ob seruandis

LVI De debito ad opus dominicui rei radiato

LVII De his qui ad plactum uell in hoste pergunt uel in de re dem

LVIII De pontib. publics

LVIII De aeris monachis et seruus et fugtuiis

LX Deaduo catis eporu ab batu comtui & abbatu sarui

LXI De uicariis uel centenariis filatrones celu erim

LXII De comitibus & uicariis admonendis de constitutione legis

LXIII De forestibus dominiis

LXIII Demissis domini cis. et de his qui iustitia facere rennunt

LXV Demissis dominiis ubidutuiis non de beant Immorari

LXVI Demissis dominiis & de comite Inaliqutem emissatuii director

LXVII Demissis dominiis qualiter connecui accipere de beant

LXVIII De ualibus dominicis et eporu iust reliquorui q in hostenon fuerunt

LXVIII De eepis abbatibus: et comitibus, & de placto mis fori domini corum

LXX Detus penamis fori domini corum

110.

peruerat, oreſt homines pagi illius circumaneates, et quicquid de haccuſa ſueri uſ accerua ſi In uſeſugare poterint, ad nām faciant peruenire notitā. & noſ tunc definiamus quicquid nobis ius tuum eſſe uideatur.

DE SERUIS UL'ECCL[ESIASTICIS] INFIS CÚREGALE, C[ONG.] FUGIEN[IS].

S

Serui ut eccleſiastici ul quorum libet liberorum hominum per ſonæ in ſi cun[em] conſugerint, et ab hominib: ut ad uocatiseorum reperu fuerint ſi actor ſi cun[em] in tellexerit quod eos iuſtenon poſſit, tenere ad nām domini, et c[ient] illo de eodem ſi co et reca piantes domini eorum. Et ſieid[é] actori uſi ſu fuerit quod ad nām domini pertinere non de beant ex pellateoſ deo de ſi co. Et poſt quâ ab eis de repetitorib: fuerint recepti, habeat c[ue]iſ legiti[mâ] actione. & ſiceoſ ſi potuereſt ad nām eum dicet poſſeſſionem.

DE UAS SIS DOMIC[IA] MARCA, C[US] TO DIEN DA CONSTITUTI.

D

De uſi ſi n[em] qui admarcánram co[pi]ſat uti ſunt c[ust]o diendam aut in longin qui ſegi onibus ſua habent beneficia uel res pro priis uel et ianobis aſſidu[em] In palation[em] ſeruunt. & ideo non poſſunt aſſidu[m]a c[ust]o di re placita quâ rem uolumuſ uti miſin[em] uel comes nobis nota faciant. & noſ faciemuſ utad eorum placita ueniant.

DE COMITIÆ, AD CUSTO DI AMARITIMÂ DE PVIANDIS.

V

Volumuſ ut comiter qui ad c[ust]o diâ maritamâ deputata ſunt quic[ui]q[ui] ex eis in ſuoministerio reſidet, deruſit i[ta] facie p[er] iudic[ato]nem ex c[ust]o, prop[er]t illâ c[ust]o diâ sed ibi ſeu iuſ ſcabin[eo]s habent.

Libi plactu teneat. & iustitia faciat.

DE HIS QUI PROPIT IN CESTÚ. RES PROPRIAS AMISERINT

De his quisedicunt propit in cestui res proprias amisse sse conſtitutus ut ſiante proximù quin quen niu quando plactu nrim habuimus In compendio etodem res amiserunt non eis reſituantur.

svi

DE CONIURATIONIB: INELANDRIS SERVORÚ. ETIN MEM PHIS CO ETIN CETERIS MARITIMIS LOCIS

Decon iurati onib: ſeruorù quae fuerit In flandriſ et in mēpiſco. et in ceteris marti miſ loci. uolumuſ ut permis ſof nros ſ indices ſurdomi niſ ſeruorù illorù ut conſtrin gant eos ne ultra tales con iurati onet ſacere preſumant. & ut ſiant ipſi eorundē ſeruorù domini quod euiſ eūq. ſerui huius cemodi con iurati onē ſacere preſupſerint poſt quæ eis haec nra iuſſio fuerint Indicata ban nūnrim i deſt poſt Lx ipſe dominus perſolueredebent.

svii

DE HIS QUI IN LITO REMARIS SALEM FACIUNT

Deterra in litore maris ubi ſale faciunt. uolumuſ ut aliquid exerſ ueniant ad plactu nrim. & ratio eorù audiatur. & tunc secundù de quitate inter eos diffinire ualeamur.

sviii

DE UXORIB: DEFUNCTORÚ QUÆ PARTE POST OBITÚ MARITO RÚ DE CON LABORATIONE ACCIPERE DEBENT

Volumuſ ut uxoreſ defunctoru poſtobrú martorú decon labora to certa parte con laborationi ſua ſimul In beneficio con labo rauerunt accipiant. & de his rebus quafiſ quillud beneficium habuſt alium de ad duxit uel cō parauct uel et ab amicis ſuiſ copi

ixiiii

112.

latum est. has uolumus tam adorans quam defunctorum qui ad uxo
re seorum peruenire

DE AGGERIB; IUXTA LIGEREM FACIENTIS;

D eaggeribus iux taligerem faciendis ut bonus missus ei dê operi
preponatur. & hoc pipino per nnni missi mani detur uteculle ad
hoc missum ordinet quatinus predicti opus perficiatur

DEDUODECIM SONTIS. SUF SEQUENÂ FACIENTIS;

D eduodecim pontis, sup sequanâ restaurandis uolumusuthi pa-
gens et quos facere debent amicis sibi ad monentur. uteosced-
ritur restaurent. uteorù uane commentioni non consentiant quapi
dodicunt senon alii ubi eos dem pontis facere deberent iibi ubi
tus futuram sed ibi ubi nunc necesse eos dê pontis facere iubeantur
DE OMNIBI SONTIS. FACIEN DIS

D eomnib, pontis, per regnù nrù faciendis in commune missi noferi,
ad monent ut ab ipso refaurentur qui eos facere solebat.

DEHONORE ECCLESIAlem

S i qui autem leucausa aut sineausa homine inectat inter fecerit,
deutacò ponat. si uero foris rixti fuerint. et unus alterù in eccl
fugerit. et ab i sed efen do eu inter feci sec. sibi ius facta testes fi
habuerit. cùxii coniurato rib; legiti mis per sacramentu ad firmu
fedefen deno eu inter feci se. et post haec. oc sot. ad partem ecclæ
quæ illo hominio polli erat. et in super bannù nrù soluere
co gatùr. 1 si uero quin inter feci est ab s quod post aione iaceat ad eadee
1 inter fecor secundù iudicii canoni coru congruæ faci nori quodam fit

paenitentia, accipiat. Si proprius seruus hoc commisert, iudicio
aquae seruens examinetur, utrii hoc sponte ansede fecerunt dofe-
cisset. Et simanuſi eius exuſa fuerit interſicatur. Si aut non fuere
dominus eius iuxta quod uirgildus illuieſt, Ad eccl[esi]am per ſolent aut
eui si uoluerit eccl[esi]ae tradat. De eccl[esi]aſtaco et fiſcalino et benedici
ari p[ro]ſeruo uolumus ut pro unauice uirgildus eius pro eo c[om]ponat.
Alterauice ip[s]e ſeruus ad ſup[pi]icium tradatur. Hereditas tamen liberi
hominis qui propter tale facinus admor te fuereb[ent] iudicatus Ad legi
tum or heredes illius perueniat. Sunatrio eccl[esi]ae cuius porta reli
quiſ ſe[rum] conſerata est huiusmodi homicidiu[m] perpetratum
ſuit et, ſimilimodo, c[om]ponatur, quod in atrio c[om]mitatur. Si cuj[us]
componi debet quod in munitate uiolata c[om]mitatur.

DEINIVRIIS SACERD[OT] ET QUORUM LIBET EX CLER[IA] INECKA N[ACTIS] S anguine effuſio In exd[am]a facta, cum ſuſce, sip[ro]b[it] fuereb[ent], tri p[lo] c[om]ponat. duas p[ar]tes qui d[eb]et d[ep]r[it]tia pro ſfredo ad eccl[esi]am. & in ſup[er] bann[ir] n[ir]. Similiter dedi a cono. Iuxta c[om]poſitionem inter p[lo] c[um] bannonr[o] c[om]ponatur. Desub[et] s[im]it Inter p[lo] ſecundu[m] ſua com poſitionem. & de unu[m] c[ui]us q[uod] ordinis clero ſecundu[m] ſua c[om]po poſitionem. Inter plu[m] p[er] ſoluerunt. Et in ſuper bannu[m] n[ir]. Similiter. Et de c[ui]us ſine ſangui n[is] effusionem & de unu[m] c[ui]us q[uod] ordinis clero. ſecundu[m] ſua c[om]po poſitionem. Inter p[lo] & bannu[m] n[ir]. Et qui non ha[bit]e in de c[ui]us per ſoluerunt. tra d[at]s ſein ſeru[n]tui eccl[esi]a. uſq[uod] dum debet tu[m] totum per ſoluerunt.

DE VIDVIS. P[U]P[ILLIS]. ET P[AU] PER I[ER]I[US]

Ixiii

© ſuero porta eccl[esi]enon. e. conſerata com[odo] com[pon]atur

114.

xv

P recipimus ut quando cíq. In mallí antecommité uiduae pupilli & pauperes uenerint primo eorú causa audiatur et definitur. et sit est per se ad cauſa ſua quaerens habere non poterint ut legè nesclerint. comes illus uel illas ad iuuet. dand o eſt alé hominé quira tioné eorú teneat. ut pro eis loquatur.

deRAF TU. VI DUA RUM

xvi

Qui uidum Intraprimoſ origina dieſ uiduitatis uel in urtá ut uolep tè ſibi copulauerit bannúnrin ideſt Lx pot inor plo cöponat. Et si In urtá eà duxit legè ſua cöponat. Illá uero ulterius non adungat.

DE HOMINE PUBLICÀ FAENITENTIA A GENIE INTER FEC TO

xvii

Quithominé publicá pagențentia agente Inter fecerit. bannúnrin m tri plo cöponat. & uirgildú proximi eus per ſolut.

DEHOMINE LIBERO VI POTES TATÉ HABEAT U BICUQ VOLVERIT RESSUAS DARE. ET QUALIT HOC FACERE DEBEAT

xviii

S i qui reſ ſuaſ pro ſalute ammae ſuae uel ad aliquid uenerabilem loci ut pro p[ro]p[ro]n[uo] suo aut cuilibet alteri tradere uoluerit eo temp[ri] quando in traipſi com itatu fuerit In quo ille reſ poſita e ſurte legiti ma traditi oné facere ſui deat. Quod ſi eodem temp[ri] quo illaſ tradere uult extra eundé com itatu fuerit ſiue in exercitu ſiue in palatio ſiue in alio loco quolibet adhi beat ſibi ut deſuìs p[ag]en ſib, ut dealiſ que ad ſe lego, ut iuunt quaip ſeu iuut treſteſe i doneoſ ut ſi uſor habere non poterit. Tunc dealiſ qualet ſibi melio reſ In uem reposit. et coru eis rerú ſuarú traditioné faciat. & fide iuſ ſoreſ uſe ſuture donec quillá traditioné accepit & uſe ſturá faciat. et p[os]t quâ haec tra

dito ira facta fuerit. hereis illius nullâ depredicaſs rebus ualeat facere repetitio ne in ſuper & ipse perſeſi de iuſſione faciat euis de uе ſutture neheredi ulla occasio remanent banc traditione ne in mutandi ſed potuſt. necer ſſſaln cui bat illâ perſicaendi. ſi. nondùres ſuaſ cui coheredibus ſuis diuſaſ habuit. non ei hoc ſit impedimep[ro] ſed coheres euis ſi ſponte no luert aut per comite aut per miſſumeiſ diſtiringatur ut diuſionê cui llo faciat adquê de ſunc tuis heredatê ſua uolunt peruenire. Et si cui libet eſtacae eà tradere rogaui coheres euis eà lege cui illa eſtacâ depredichtabere ditate habent quacuâlio coherede ſuo habere debeat. et hoc ob ſer uentur ergat parre eſſilui & nepotem uſq. adannos legitiu[m] of poſte a ipſer es ad in muniecatu[rum] p[ro]ſuſedere deavit.

DE HOMICIDIIS & PRO HIBENDIS

Quick hominé aut ex leucausa aut fine causa occiderit uirgild bis ad quos ille pertinet c[]o ponat. Ipſe uero prope talem præſupponé in exilium mittatur quanui tem p[]uſ nobis p[]lacererit restame p[]uſaſ p[]ion amit tat.

DE HOC QUAD IN CO[]POSITIONE UVIK GIL DI DARE DE BEI
I n[]om poſt a ſoné uirgildi. uolumuſ utt ea dentur qua e in lege
con tinentur. ex cepto accipere & ſpata qui a prope illa dua
aliquot eſ p[]iurii comitatu[que] quando maiors p[]reſu quâ illa ſi n t[]o e urant.
DERA P T U ALIENAR[] SP[]ONSARUM

S 1 quiſ ſp[]onſa aliena rapuerit aut pati euis. aut eri qui legib; euis de
ſenſoreſ ſadebet cui ſualege eà reddat. Et quicu[]i eà zulerit ſemoti
una quâq. rem ſecu[n]di legê red dat & fi hoc de ſen for euis

116.

perpetui consenserit &ideo raptori nihil querere voluerit.comet
singulariter deunaquq.re fredenra abeo exactari faciat sponſe
uero legem ſua componat.&in ſuper bannu nrim id est Lx ſot ſoluit
uelinprefemtianram comeſu uenire faciat.&quanto tempr nobis
placuerit In exiliomanuat. etillafeminaei habere non licent.

## DE FALSI S. TESTIB; CON UIN CENDIS

xxii

S i qui cum altero dequalibet contra contenta one habuerit. et ceſt ſe contra
eu per iu duci iu perductu fuerint ſulle ſal ſoſe ſet ſupcatur. liceatei
alioſt cœſt quos melioreſ potuerit contra eos oppon ere utueratū
teſa moniu fal ſoru tefau peruer ſita ſupere tur. Quod ſiam bepar
tes tefau itauntere diſſen ſerint nullatenus una part alteri cedere
uelit. Eligantur duo ex iſiſ. id est ex utraq. parte unuſ quicuſatam
et ſuſ abuſ in capodecetem utrapart fal ſitate utrauerat eſuotet
tum onio ſequat ur. &campioni qui uicuſt fuert propitiperiurū
quod ante pugnā comiſt dex teramanuſ am pietur. Ceterue
ro eius dem parta cœt cœt qui fal ſi ap paru erunt manuſ ſua ſredi
mante cuiuſ co poſitioniſ duae parte ſei contra que tefat ſunt
dentur. terciapro ſredo ſoluat ur. Cet ſeculari quidem cau
ſabuiuſ cemodi tefau diuerſita ſapo com pro beur. In ede-
ſi ati cis aut cauſi ubide una parte ſeculare. de altar auero
ecclesia ſa cui negotiu idem mod obferentur. Ubi uero ex utraq.
parte eccleſiāſucu ſuert rectore ſe arundē edeſiaruſ ſi e paci
ficare uelint ſientiā habeant. Si aut de buiua ſemodi pati
ſi cau onē In ter eos con uenire non poſſunt. ad uo catio eorum

In mallo publico ad presentium comitissimam et ibilegitiimam termini eorum conventionibus, imponatur. Testes uero non alium de quaerantur de qualibet causa, nisi de ipso comitatu In quorum de decimam agitur posta sunt, quia non est credibile, ut uel de factu hominis, uel depoſſione cuius libet per alios melius rei uerita, ſcognosca, quæ perilloſque quiui amores ſunt. Si autem contereo quae inter eos exorta est in finio duorui comitatum, fuerit licet et de uicuna centena adiacens comitatus ad causam suam, testes habere.

DE FRO PRIO IN BANNU MISSO

Cuius cùq. hominis proprie taf obcermen aliq de quidem habo commissum In bannu fuerit missa & illa recognita neuſita faciat uenire diſtulerit annuq. ad diem In eo banno illa eſſe pmiſerit, uterui eam non ad quirat, sed ipſa ſi conſo ſocietur. Debitu iero quod iſ cuius causa ſuit ſolueredebuit per comitè ac minis troſeui ſuata aſſumat ione dammi debet, mobilibus quae in eade[m] proprietaate In uermefuerint h[uius]quebus idem debitor ſuit ex ſoluatur, quod ſi teru mobilu ibidem ip[er]uem taru tamataſ ad c[oe]poſtuone non ſuffi certe de immo bilibus ſuppleat uer. & quod ſuper ſuerit ſic ad diuſt. & quod ſuper ſuarii ſi posuere debent ſi in ſi ſi posuere debent ſi in ſi ſi ſi posuere debent. Si aut homoille nondiu c[uius] ſu[m] cohererib, propriu ſui habuit diuſi, con uo cetero ſ comes, etc. et ſi legitiu[m]a diuſſione faciat, & tunc ſic atu[m] dictu eſt parte ei ſi conſu[m]o ad diuſſionem, & c[oe]poſtuone de c[oe]que tamodiu ſuperius c[oe]prehen ſum

xxiii

118.

hisi ad quos illalegib. pertinet ex soluat. quod sinon dealiare
sed deipf saproprietaate quae in bannu miſſa fuit. ac per hoc in nrn
poteſtate redacta eſt. fuerat Inter pellatus. Comer Inauiluſ misterio
eſſe confitterit hoc adnotiānram perferrecure. utnoſeandè
proprietaate quae ſecundu ſupradictu modu Innrn dominiu redac
ta eſt per preceptum auſtoritati Inuiſ & poteſtate hominiſ quiteam
querebat ſi ſuadebet eſſe faciamuſ peruenire.

xxiiii

S i quiſ deſtatu ſuo iſeſt debiſtate DE MANNIRE

nul dehebatate Inter pellandu eſt. iuxta legiſſonſationem
manniatur. Decereris uero cauſi ſunde quiſi ratione eſtrei ditur uſ
non maniatur. sed per comitati banniatur. & iſ poſt una et altera
comitiſ ad monitione ali qui ſadmiuſ ſu nire no luerit reſ, euiſ
In bannu miſſi ſu nire & iuſtua facere cōpellatur.

DE FAI DIS CO ER CEN DIS

xxx

S i quiſ aliquaneſtate cogente homiidiu cōmiſit. comes ſin cu
miſterio reſ perpeſtatae eſt. etcō poſtione ſolueret. et ſua díper
ſacramenſi paco fi care faciat. Quod ſi una parte i con ſentire ad hoc
no luerit iſeſt aut ille qui homiidiu cōmiſit. auſhiſ qui cōpoſtu
one ſuſ apere debet. faciat illuſ comes qui eſ contu i max fuerit
ad preſentiānram uenire uteu ad tēpui ſ quod nobis p[la]cuerit in
exilu[m] mittamui donec ibi caſugetur. ut comiti ſuo inoboediens
eſſe uterius non auſteat et mauiſ damnu i Inde on ador eſt.

DESACRAMTIS VBLIURANDASINI

xxvi

V. biarri quitus conſuerido fuit debiſtate ſacramenta ad nire.

uel iurare ibi mallus habeatur. & ibis sacramen taturentur. mallus tamen neq. In ecclesia neq. In atrio eius habeatur. Minorauero p[la]cata comes iuie Intrafusus potestatem uel ubi impetuare potuerit ha beat. Uolumus utiq. ut domus acomite in loco ubi mallu tenere deb& cons titutatur ut propti calorem solus & plume publica utras firemanent.

DE HIS QUI FURIO ACCUSATI FUERINI

S iliber homo defurto accusatus fuerit etres proprias habuerit. In mallo ad praesentia comitui se adramiat. Et sires non habuerit fide iussores donet qui eui adramire & inplaciti adduci faciant. & liceat ei primam uice persacramentii secundu legem idoniare sipo tuerit. Et sialiam uice duo ueltres ei defurto accusauerint. Liceatei contra unui ex his cujus acto & fustio Incipio con tendere.

xxvii

Quod siferuis defurto accusatus fuerit. dominus eius proeo emept det aut eui sacramento excuset. misitale furti perpetrati habeat proprii quod ad supplici tradide beat.

DEDIS SLECTU LITIORARVM DOMINICARVM

S iquidem litteras nostras des pexerit. Idest tractoria quae propti miſſoſ rei p[er]ien doſ dirigtair. authonores quos habet amittat autlineo loco ubi predictos miſſoſ sus ciperede buit tâdiures iideat. et desuasreb. legationes illuc uenientes sus capiat quouſq. animoniro ſatits facti habent. Qui uero eſtam nostram quoque. modo des pexerit. iuſ ſunro ad palatiu[u]nieni at. & iuxta uo luntatenram congrua ſultuae ſuae caſigatione accu piat. Et si hano iuber uel miſterialis comi tis hoc fecerit honore qualiscuiq. habuerit ſiue beneficium

xxviii

120.

amit tat. & siferuus fuertc nudus adpalatam uapulet. & caput euis
tondeat.

DEIN IUSTIS IELOHEIS ET CONSUEVC DINI BUS

Ixxviii. V
tubi tempir auinri domnicipiri conſueto do ſuic teloneu dare ibi
& Inſitutur deat. Naubino utter Inæpuit est ulterius non agatur
& Iubine cœſeet fluuiu alique perpontc tranſmeare uel ubinuus
permediâ aqui aut ſub tâi ponte i ertt. & Adripa non ad pro pincia
ueri et neq ibidem aliquid emprai uel uenim dittu fuerit ulterius
teloneu non deat. & nemo cogat aliu adponte ire ſialubiaquam
tranſmeare pœſt. & quiul terius in talib loci uel de eis qui adpa
latu ſeu in hofte pergant teloneu exactuerit cuſua leget ipſum te
loneum reddat. & bannu nim ideſt Lx ſot cœponat.

DEHIS QUIBONOS DENARIO ACCIPERE NOLVNI

Ixxx. Quicumq. liber homo denariu meru et bene pentaſte recipere nolu
ertt bannu nim ideſt Lx ſot cœponat. ſi uero ſeru eccl[esi]ſuci. autco
mitu aut uaffallorum nro ru hoc facere preſup ſerim Lx ictibus
uapulent. & ſimagiſtere oru uel aduo catis quilibereſt eos uel comi
ti uel miſſo nro iuſ ſuſ preſentare noluerte predictu bannu nim ideſt
Lx ſolidos componat. ſiſeruus Lx ictus accipiat.

DEAD ULIERATORIB MONETIS

Ixxxii. Qui cùq. fal ſam moneta percuti ſi ſe com pro batau ſuertc manu euis
ampu tectur. et qui hoccon ſen ſt ſilibereſt Lx ſot cœponat. ſiſeruus
ſexaginta ictu ſus accipiat.

DEPROPRIO DOMINICO SINE IUSSIONE ILLIUS RED DITO

S iquis proprii nrm quod Inuesfura genitor is ni fuit alicuisinerrâ
iussione reddiderit aliud tantu nobis desuo proprio cu suale ge-
componat & quicuiq illud suem er p malu Ingenii adquirere tep-
tuerit proin fideli teneatur quia sacra mentu fi delictus quodno
bis promisit irritu ifecta & video secundu nram uo luntate et potestá-
temdiudicanduseft.

DE PNERIS IN VITIS PARENTIB DE TONSIS ET PUELLIS VEL LATIS

S iquis pueri In utiſ parent ab toton derit aut puellâ uel auerit
legem suâ in triplo ponit aut puero uel puelle ſi iâ ſua potestat i ſum
aut illi cui us potestate fuerint illuero potestate habeant capit is
ſui ut intali habitu permaneant qualius complacuerit.

DE FOR CA Pliis

S imancipia dominus suos f ugerint in alienâ potestatâ preci pimul
ut prop t hoc nullu premi u accipiat ille in cui us potestate fuerint
Inuenta pro eo quod ea uel reddiderit uel foras eicert et non solu
hoc sedentâ si e anecreddere nec foras ei cere uoluerit & legito
domino eacon tradixerit & illa inde postea effugerint secundu
legem ea soluere cogatur

DETER RA IRI TARIA

Quicuiq terra tri butariâ underi buti ad partem nram exire solebat
uel adec cleſi uel cuilibet alteri tradi derit is qui ea ſuſeperit tribu
ti quo d in de solue batur omnimo do adparte nram per ſoluat.
ſuſi ſorte tale firmitate de parte domini ca habeat per quâ ipſum
tributi ſibi per donati pot ſit oftepi dere.

122.

DEBENEFICIIS DESTRUCTIS

XXXVII

QUICUQ. FUU beneficium occasione proprii deferens habuerit. et si
tra annu post quâ er a comite uel missionem noti facti fuerit illud
emen datu non habuerit ipsu bene ficiu amit tot

DETERRA CEN SALI

S IQUIS terrâ cen salem habuerit quâ antecet foris si uel ad aliquâ ecclam. uel aduillâ nram dederunt nullatenus e secundu legem tenere po tect misi uelle voluerit ad cuju s potestatem uel illa ecclesia uel illa uilla pertinet miſi forte ſi uus aut nepos eruit ſit. quod contradidit. etc. et eudè terra ad tenendù p[la]citata ſit. sed in hære consideran dum est utru[il]lo qui hanc tenent diu eſ an pauper ſit. Autu alud beneficu h[ab]eat uel eam proprii. & qui horu neutrù habet cirebunc miſericorditer agep dum est ne ex toto diſpo litiuſ in egeſtate In c idat. aut talem illecens u[m] Inde per ſoluit qualis fuerat constitutus. uel portioné aliquem Inde In beneficium accipiat unde ſeu ſuſentare ualeat.

DENONIS. ET DECIMIS

C. XXXVIII.

ONSI DERANDUM est ut de frugibus terrae. & animalium nutrимine ſuper cetera ponae & decimæ per ſoluantur. Deo pere uero & r eſtauratio ne eccleſiaru[em] eom et ept ſi ue ab bas una cum ſo nro quæ i p[er]ſi ſibi ad hoc elegerint conſideratione faciant. utunus quiſq[ui]orù tantù in de accipiat ad operandum & r eſtaurandum quan tu ip[er]ſe derebus eccleſiaru[em] habere cognos catur. Similiter aut i[n]ſinri aut in comune tam a[per]iſ accipiant quantu reru[em] eccleſiſacaru[em] habent. uel unuſ quiſq[ui] per ſeu ux ta quan itate quâ i p[er]ſe tenet aut i[n]ſtereoſ conuenerit ut pro opere

faciendo argen tūdonent iux taestimatione operis Inargentopfol
utunt. Cuiq preto rector edict ad predic te taveftauratione operarioſcon
ducre & materiamen emere poſſit. Etquinonaf et decimaf dare negle-
xerit. primu quidem illaſ cui leges ſua reſtituat In ſuperbannu[n]n[ō]r[m] ſoluat
utacaf[ut]gat[u]ſ cau[e]at ne ſepuſ uterando beneficiu[m] amittat.

DE ACAN CIPHIIS IN VILLAS DOMIC CONE CIENTIB:

Siquae lib[ae] mancipia Inuillān[ar]m conſugerim. ac toretur idem uille-
quaerent domino eamon contra dicat. ſed ſtatim ex foraſ de aedē uilla
erciat. & ſi ſe putat adeare repetenda iuſtua habere repetat illa et ſa[m]
legem ad qui rat. Si uero tempr domni Karoli genetorifnri Inuillāillā
conſugerim. & dominuſea quaerit ac toretur idem uille aut uille legiti-
me conſineat. aut quaerent u[n]dno reddat. & actor propt uſituar[em]
domni Karoli genetorifnri eadēmancipia contra dicere non auideat
ſi uiluſ propriae ſſenof cultur.

DE FORESTIB, NOVITER INSTITU IIS

Volumuſ atq. precipuſ ut quicuq illa[] habet dimittat. nifi ſorte
Inditio ueritatiuſ oftendere poſſit quod per iuſſione ſi uer permisſione-
domni Karoli genetorifnri ead[u]ſuſtatiuſſe preter illa[] quaer ad uſu[n]n[ō]r[m]
permaneat. Undenof decernere uolumuſ quicquid nobiſ placuerit.

DE PONTIB. PER DIVERSA LOCA EMEN DANDIS

Volumuſ ut miſſinri perſingulaſ cauitateſ una ciepo et comite miſſoſ
ue[n]n[ō]r[em] homineſ ibidem commanenteſ eligant quorum cure ſit
pontes per diuerſa locaemen dare. et eſoſ qui lloſ eme[n] dare debent
ex n[ō]ri uſſione admonere. ut unuſ quiſq. iuxta ſua poſſi bilitatem

Ixxviii

xli

xlii

124.

Quantitate eorumendare student.

DELEGATIONE OMNIBUS MISSORE DOMINICORUM DE QUA;  
UI DE LICET CAUSIS AGERE DE BEANT

Littera legatione omniumque forum noremittente, primo uti sunt ut aliquip ex sitam in unctu, fuit iustitiam faciant, derebus & libertati bus imuſteabla tis. Et sieps aut abbas, aut unum carium, aut aduocatium, aut quinlibet deinde be hoc feci, se in uentura fuerit, ſtatim refutantur. Si uero uelcomer ut actordominicarum uel alterum ſupradominicarum hoc perpetrauerit & innrám poterat, redigerit, resdiluisset, genter in uera tugata et de ſcripta ad nrn iudicium referuerit.

DEILLIS LIBERTATIBS, FIREB, QUAE IN DOMINICA VESTITURA
SUNT QUA LITER IN QUIRANTUR

Volumus ut de his libertatibus et rebus reddendis quae in nostra uera
tura ſunt, primo per opertis et quosq. Inquiratur, et si per illi qui
uenire non poterit, tunc pereat, qui post illis in illa uicuna melioret
sunt. Et si per illi rei uertat. Si ueniret, poterit, tunc licet ati
rantur, ex utraque parte, testes ad hibere, et si dixerunt, se et
conſatione an obiit promittat, uta examinuerit.

DE OP pressione suferi, viduarum, et su filorum

De pauperibus: uidui & pup illi Imuſteoppressi uolumuſ ut ad
in uentur & rei uentur.

DEINLUSTIS CONSVETUDINIB, NOVIT INSTITUTIS

De iustitiationibus & consuetudinibus, non uter in ſtitutus, ut
sunt tributa & telonea. Immediam ubi nec palus ne cupo.

Piec aliquid tale fuerit unde iusti cen sus exigi possit, uel ubi
nauet sub ter ponte transire solent. Si uel in medio flumine ubi
nullu obstraculum est utauferant antequam admRam notitiam
deferantur.

### DEHONORE ECCLESIA RUM

P
recapimus ut honor ecclesiariu debitus per omnia ei exibea tur
sicut nuper an obis cui consensu omnium fide iu nroru confutu
tie est. & Uthoemissim inim omniu in sua legatione copia futuris
noti efficiant. DE NONIS FI DE CEMIS

xlvii

P
recapimus ut nonae & decimae sedm iusti onem rnam dentur.

xlvii

DE LOCIS DAN DIS AD CLAUS TRA CANONI CORU FACIENDA

xlviii

D
elocis dandis addauſtra canoni coru facienda. Si de euisdem
ecclie rebus fuerit nia libertate concedatur ibi. Sidea alterius
eccvae uelliberorui hominu comutetur. Si aut de iis conſtru
erit noſtraliber tate concedatur.

DE OBSER VATIONE PRE CEPTORU DOMINICORU

D
eobseruatione preceptoru nroru & in munitati uti ab
seruentur sicutan obis & ab anteces forib.nis confutati iesi
DEHIS QUIF OCCASIONE IN MUNITATIS IUSTITIĀ FACERE
KENNUVNT

xlviii

D
ehis qui per occasione in mun itatus iustit i facere rennunt
ut hoc obseruerit quod an obi confutari eſt.

ſi

DE LOCIS IĀDUDŪ SACRIS ET UNUM SūR CITIA FOEDATIS

D
Delocif tam dudui sacrif. & nunc spur cItua foedatis iubemus

ſi 1

126.

ut iuxta possi bilitate In antiquum stati reformen tur. DE BENEFICIIS DOMINICIS NON DES IRVENDIS.

JLII
De beneficium et quidestat Inueni untur hoc Impleatur quod nuper an obiis constitutus est.

DEFALSA MONETA ET DE ALIIS DIVERSIS CAUSIS PRO HI BENDIS

JLIII
Denouamo neta & defal samoneta et dis peculiter arinrari et delatronib; coercendi uel pudiendis et def auditis pacandi de homidiis pro hibendis deperiuris et falsis testibus, cœpes ændis de his omnib; uel ceteris his similib hoc quomodo cons tuimus omnibus annuntiatur & infuturum obseruerur. DE MISSORÜ DOMINICORÜ OBSERVATIONE

JLIV
Hoc columnus ut miſtinti obseruent ut quicquid de his cauſis uel simul uel ſingillatum emendare potuerint emendent & ea quae emendauerint diligenter ſcripti notent et hoc ſeper agere current quatenus iſte reprehen di aquo quâ nullatenus poſſint et quae facere debent aut poſſunt nullatenus præter mitat. Immo causeant ne quod ab ſit aut gratia aliuiuſ aut honore aut amore ſiue odii cauſa. illud quod agere debent omit tant & ſumopere ſtudeant ut quod per ſe efficere non poſ ſunt. Pobus noti faciant & omni modi preui deant. ut p[er] singula capitula tam uerbis quâq. ſcriptus deomnib; quae illuc peregeri p[ro]bus rati onem reddere ualeant.

DE FLA CITIS ALIBERIS HOMINIB, OBSER UAN DIS.

SIV
De placitus ſiquidem quos liberi homines obseruare debent consi

tutuogenitوري paenitulobseruanda atque tenenda est utin
delicto Inano tria soluimodo generalia placita obseruuntur. etnul
lui eorumplius placita obseruare compellat, nisi forte quilibet aut
accusatui fuero aut alii accusauerit, aut ad tenebat omni per hi
bendum uo catus fuerit, ad cetera uero quaedam eam tenent
pion alii uemire iubeatur, nisi quia uttagat aut iudicat, aut
qui testificatur.

DE DEBTO ADOPTUS DOMINICUS REVOCAT TO

Vt debito quod ad opus in rem fuerit re uadiat, talis cons idera
tu o fiat, uti quilibet nante peccavit, non totus eam legem
componere cogatur, sed huxta quod possi bile uti, si fuerit siue
ro quitant, mala uoluntate peccavit toti legi, ut compositionem
cogatur ex solvere.

j. vii.

DE HIS QUA S ALIQUID IN HOSTE PER CUI VITINDERE DEUNT

Vt nullus ad palatum uolim hoste tempergens uel depalato aut
de hoste redens tributii quod tran situr, uocant soluere cogatur.
DE PONTIS, SUB LICIS

j. viii.

Vtp ontet publica qui per bannu fieri solebant, anno presente
litteris loco restaurentur

j. liii.

DECLERICIS MONACHIS. ET SERVIS FUGITIVIS

Vt de cetera monachis, etERNITUR fugitium adlocatus, ad redire uote an
DE ADUOCATIS EORUM AB BATU. ET AB BATISSARUM

j. iv.

Vtnullus epti nec abbat. nec comes, nec abbatia, sa ceteramui comi
tis a duocatu habeat.

j. ix.

DE VICARIIS UL CENTENARIIS. SI LATRONES CELAVERINT

f. lxii.
Vtuncarumque centenarum quifures. & latrones. uel celauerim. uel de sen derim. secun duſibidatã ſenentã diu iudicentur.
DE COMITIB. ET VICARIIS AD MONEN DIS DE CONSTITUTIONE LEGIS

f. lxxi.
V
to mi tef. & ui cari de conſtituatio n e legiſ ad mo ne amar. qui
bui iubeur qdpropt iuſtia puer te p idä muneran on accapiant.
DE FORESTIB. DOMIC

ſixii
D eforeſub, nriſitaui cuj. fuerint diligens ſime. In quirant. quo
modo ſalutint. et de ſenſe. & utco mrabuſ deniurint. neullam
ſoſte nouter in ſatiant. etc. ni outer in ſutuaſ ſi nen of ſura
iuſſione in uenerint. dimittere preſci piant.
DEMIſ DOMIC. ET DE HIS QUI IUSTITIA FACERE REN NU UNI.

ſixiii
Vitubicaq; ipſi miſſi autem. aut abbatè. aut alii quæ liber quo cùq; honore predicti in uenerint. qui uſtata facere. uel nohut. uel prohibi ut deipſi uſrebus iu iant quâdiu meo loco iuſtata facere debent.

DE MIIS DOMIC. UBI DIUTIUS INMORARI NON DE BEANT

ſLXX.
Vtinilliuf comitas ministerio quibeno iuſtuaſaſ factaſ habet idem
miſſi diutius non morentur. neq; illuc multauidine conuenire
faciant. ſed ibimoraſ faciant ubi iuſtuaui minu iu negat legem iuſtactæ.'
DEMIſ DOMIC. ET COMITE INALI QUOT MIS SATICU DIRECTO

ſLXXVI
Vtinilliuf comitas ministeriu miſſinri plactuïnonteneant. qui in
ali quod miſſatai directa uſt. don ecipſe fuerit directus et reo-
ueruſ. ut cauſa qua ead huc corã comte non ſuit et his qui ſere

clamat prop[itus] suæ tuttæx aut contumæ et comitè inde
ap[er] pellare noluit. itérui comu com menderur.

DEMIIS DOMICIE QUALITÀ COLLECTIS ACCIPERE DE BEANT

Vt miſſinrì qui uel epi uel ab bates. uel comitè ſunt quâdiu pro
peſuïi beneficuï ſuerte. nihi de alienor um comu to acapiant.

Post quâ uero in de l ong e reac[er]i ſerint. tunc acipi ant iedm q[ui]
In ſua tractu a continetur. uat[us] ſi uero nri et miſu fieri iles qui
miſ ſi ſunt ubi cumq[ui] uenerint coniectu accipi ant

NOM.
DEVASSIS DOMIC. ET E[PI]OR[US] ULI RELIQUO R[US] QIN HOSTE FUER

Vt uat[us] ſinrì etat[us] ieporù abbatù abbatis tarù et comitum
qui an no preſente non fueru nte In hofte heribannù re ua
diant excep[at] qui prop[itus] nec[es] ſarit[as] euſat[us] & adomno ac geni
torifnri Karolo conſtitutat[as] domi dimiſſi ſunt. id eſt quianot
prop[itus] p[ace] conſeruandà et ab e[po] uel ab bate. ſeu abbatis ſa.
ſimili[ta]t prop[itus] p[ace] conſeruandà etc. prop[itus] fruget colligendat.
& ſamit[ia] conformi gendà et miſſos recepi endoſ dimiſſi fuerit.
DE E[TI]S. ABBATIB. ET COMITIB. ET DE P[LA] CII[O] DOMIC.

Vt omif[us] epiſ. abbatis. & comes etc. ex ceptat[em] firmitat[em]. uel n[am] iuſſione
nulla excaſatione habeat qui ad p[la]catu miſſorùnroru uenit
aut tale mi[car]u ſui miſſat[em] qui in omni cauſapro illo redde
re rationem poſſit.

DEDIS PENSA DOMINI CORVI MIS SO RVM

Dedit p[en]ſa miſſorùnroru qualiter univerſiq[ui], eſt etc. prop[itus] con
ingem. ac domi[ui] et iuſt etc. uſtodi en dà iuxta ſui qualitate dandù.

130.

uet accipien dūsit, uideli cet epo panes. xl: fris kingas. iii: depo tum. md: iii. porcellu: pullos. iii. oua: xv. annona: ad caballot. - mt: iii. Abbati. & comiti atq; misferialinro. unicuiq; dentur: eoridie panes. xxxx: fris king. ii: deponi: md: ii. porcelli: pullos. ii: oua: xv. annona: ad caballot. md: iii. Vassallonro: panes. xvi: fris King. i: porcelli: i: deponi: md: i. putt: ii. oua: anno: ad caball. - mt: i: INTI PELLAT.

f Lxxi

DE EO QUIIN A LIENA PAIRIA DE QUALIBET CAUSA FUE RIT:
S i quifimali enapatria ubi uel propè beneficii uel propitali quâ
libet occasionem affi due con uersam solet dequalibet causa
fuerit Inter pellatut: uerbigrat a ut decon quifatuo uel de
man u plus suifibisecundu sua legi e iufitiâ faciat. etcitali uus
con iuratori uus quales Ineadem regione uel pro uin ciasecu
habere potuerit. legitamui sacramentu iuret. excepto sifque
defatatu suo. i deft deliber tatesua uel debenedito quæerpat
suus moriens dere liquit appelluerit. dehis duob: licet
illu sacramentu in patria sua i deft Inlegitimo sui sacramenti
loco iurandu offerre. ethis quicui eo litigatur si uelit sequatur
illu in patria sua adreci piendu illu ad sacramentu. Ipsa e mepi
primo in eodem loco i deft ubi interpellatut est satis faciat
tam commu et iudi ubi quâ ad uersario suo reſubus probando
quod rem quae ab eo quaeritur pater suus ei dere liquerrit.
DESOLU TIONE AIQ. CO POSITIONE

f Lxxii

V tomif ſolutio quaet in legeſalica continetur Inter Francor. px. ij

denarioru solid cō ponatur, excepto ubi con tenso contra saxo
nes & frisones exorta fuerit, ibi uolumut ut x denarioru quan
tate solid habent quē uel saxo uel friso apartes alia franci cūeo
litigati solueret debet.

DESTA TV HOMINIS

Vt de defectu suo id est deliberate uel hereditate cōpellan du si juxta
legis consuetudinē, maniatur. Deceteris uero causis ubi rationē
est redditurus, si post secunda comitis am monitionē aliquis ad
malli uemre noluerit, rebus eis In bannu mīllit uenire et auſ
tuā facere com pellatur.

f. Ixxiii

DE PROPRIETATE HOMINÆ QUAE OB ALIQÜ CRIM IN BANHÚVE:

Cuius cumque hominis proprietas obcrimen : RIT MISSA.

aliquod committ in bannu fuerit missa et illere cognitaneius
tutā faciat uem redist uerit annuq. ad diem in eo banno illiesse
pmiserit ulterius ea non ad quirit sedit p[ro]f. fis. coreg [i] socie tar.

Debiti uero quod i[sc]uius causafuerit solueret debuit per comite acmi
nistro seu iuxta f[am]ulatione dām debet; mobilib. quae in eadem
proprietas in uente fuerint h[is] quibus idem debitor fut ex sol
uatur. Quod s[ir]erum mobilu ibidem tantum as in uentu fuerit
debitor ex soluatur. Si uero reru mobilu ibidē in uenturā quan
tuta ſ ad cō positionē non sufficerit deru mobilib. ſuppleatur
& quod ſuper fuerit s[ic]at dictu est fis cauf regis possideat. ſi mil ſup
compoſtūonē romanuere potuerit totu in illud ex pendatur. ſi aut
homo ille nondu c[ui]us coheredib. propriu ſui diu iuſu habuit

f. Ixxiii.

TMIS
—
SINRI

percutitates & monas & via singula
tam canonicorum quam monachorum siue
suum monialium una cum episcopio parro chiea & unius cuiusq. in qua con
sistant, cui consilio etiam et consensu suus sius quilo curet in et quę
uolumus & expresso precipimus ut presenti, uta ibidegeni
& con ursatione in quorum. &ubique necessitas corrigant.
Et ubidesunt congruas officina confuere iubeant, et ubi sit
faci & perneglegentia sunt destructe. Inri precipiant
& iucui ac porci etc. uerfatii & cetera necessaria pro qualitate
et posibilitate loci & in habitantium necessitate ordinem, et hoc
pitalitate superuemerant hospitali et receptione puperum
ibidem ponant. Ordinem: Ecclesia quoq. luminaria et ornati
debant ordinem, & thesauri acuesfamenta seu libros diligem
In breviem & breves nobis reportem. In breviem etiam quod
uniusquisq. ecclesiari prelatus quando prelati onem eccle sius cœpit
ibi inuenent. Aquamodo exinde minuisset ibi uel quid et quan
tui sit superadditi. Quid eum notum manu si pnram cœmendatione

134.

siue sineræ commeptatione datii sit, quid uere lecti uel quid
quo quâ ibi in elemosinadatû, pumeru etâ canonic coru, etmona
coru, siue sâ monialiu uniuæ cujuæ loci descripti sunt et nobis refe
rant ut secundu qualitate & quanta tate loci cu consilio epô rum
& fidei uirorum ub numeru fuerit nra ductoritate
addamut. Ubi uero indiscrezione prelatoru super fuerit, Adm
surâ redigamut. In quorum quoq: quod temprâ alIORI Karoli et
domnigenitoru snrib hudo uuici uno quoq. In loco fuerint et quâ
modo sint et ab loca anort manu siue aquib, libet aliuæ desfruc
tatum et penitus adnullata: quod ibi unc propt paucitatem
rerum et deuas tatione earundem constitui uel ordinari posint.
& Inde cujus consensu fidelium nroru ordinem quid decetero agep
duisit. & qualiter abbatariu prelata et in locis sacris in habitantes
delis qui missinri preceperint oboedierint nobis diligens sime
& capitulari referant.

jii

Vtmissinri diligenter Inuefugent persingula parro chias stimul
cu e pô demona terus quaedam tumeues In suus proprietati buſe-
dificuerunt, et ne ab heredibus coru diuiderentur parentibus
et pre decel forib, nris sub in munificatis defenſione tradiderunt
et poſt e alia in alio deme ſum data & nobis renunia are pro curant.

Ut cui epiſ et ceteris fidelib.nris considerem quid et qualit. Inde
secundu uolumitate di, etiam ſaluté agerè de beamus.

jiii

Vtmissinri persingula parro chias una ciepo parro chias ip[s]uſ
requirant decapellis & ab battoli ex caſi di in beneficu datis

† ut describant et quæ sint & quo uel quib: in proprie catê datas

qualis cen sus Index est, ut eccl[esi]a de qua sunt exindee futur[i]a habere possit. & nobis renuntii ut hoc n[am]a auctitate c[om]pet deatur atq[ur] firmentur. Et secund[um] qualitate & quantumitate loci cl[er]icus & luminaria ibi ordinent et doca restaurari faciant.

Denuntant d[u]est omni bu[s] & am[is] s[in]n[illi] ordinand[u] ut omnes ecc[lesi]ae & pr[obri] sub Im[munitate] ac pr[ob]iil legio ac t[ord]inat[ione] atq[ur] dis positione ep[or]ui singu[lar]ui parro ch[iar]ui Inqui bu[s] cons[ist]unt secund[um] auctitate canonic[is] ac pr[ob]tularia domni Karoli Imperatoris a[n]ni[ri] & pr[ob]n augufa bludo uui domni regem et u[n]n[illi] permaneant.

f. 111 v

V. T[em]issin[ri] diligenter Inuenftagent, c[ui]e p[ro] et prelatis mona[st]erior[us] et perfide ele[s] f[rem]uos u[ro]t Inuna quaq[ur] parro ch[ia] dereb[que] ecc[esi]as t[em] cis Inalodem datis & s[ic]uit eudentib[us] etueris, indici u[que] de aut[or]ta t[em] bu[s] compererint diligenter aquo et a quib[us] dat es sunt uel quanti exinde est described et nobis renunti ent.

f. 111 r

V. T[em]issin[ri] expresse etc[ui] omni diligencia c[ui]e p[ro] et prelatis mona[st]erior[us] persingula parro ch[iar]ui re quirant derebu[s] ecc[esi]as t[em] u[pi] denonae & de am[es] solui debent et non solui t[ur]. ut per sol u[pi] ab e[m]dem res rec�entib[us] faciant. & s[ia] aliqua contra dictio quaeratio n[ab]ilis ui deatur ab orta fuerit desorbatur. et prelatis ipsius c[as]ed[ui] un d[ere]s sen[s] curar[ur]. & ille qui e[m] detinet & non a[t]t[em] decu[m] m[à] soluere detrec[t]at simul cumissin[ri] ad n[am] iubeatur. uem re presentià. ut t[unc] ueritasse c[ö]perta & diffin[ia]one decretu[que] strati ona[biliter] in uenerimus Indepre[s]piam[us]. Volumuſetià ut ius p[ues]

f. 111 v

136.

agent missinri qualiterill qui eal demres eccleſiaſa caſ upidedeci
maedantur ſiue nondantur illaſ ſal ual habeant et incaſu qut
& In ſiluſ cuſtodit quel uel ſterrae aut mancipial Inde per dita ſint
uel aliquid huiluſ modi auſiſ familia oppreſſa ſit corona legem
& omnia per breues nobis renunti ent miſſinri.

VII.

Vt miſſinri perſingulaſ parro chiaſ comtib et rei publice miniforſ
exbanno nio precipiant nec malla ſiee placta Inextib et ipatiuſ
eccl[es]iaru et preſbiterorui manſionib, neq. Indomini cu uel ſeſu
uſ di ebus tenere preſumant. ſed comes con ueniente locucon ſide-
ret & in ueniat ubi ſtatione ad mallu tenendu conſtituat. qua
neſa eſt ibireoſ puniri ubi reſ pectu diuine reuerentia e miſeri
cordia consenſu fidelu[n]nroru et deere predecesſorum nroru c[um] ſecunt.

VIII.

Vt miſſinri comtib, & omnib, rei publice miniforſ
firmiter exuerbonio denuntiem atq. precipiant ut aquarta ſer-
ant In ita[]u quadra geſime necin ipaqua ſter fer uſq. poſto et auſ
paſ che mallu uel placta[ui]m publicu niſi decon cordia et paci ſicato
ne diſ cordanu[]u tenere preſumant. Similit etia aquarta ſeria
anent auu itate dni uſq. poſt on ſecratoſ ch[es] ob ſeruent, ſie non et
in ieuuiuſ quatuor temporu & Inrogationib, ſimili ob ſeruati
one eoſ dem feratoſ ch[es] uenerari omni modo ſtudeant.

IX.

Vt miſſinri omnib. perſingulaſ parrochias denunti ent quaſi e p[er]
auct ministrie poru pro criminib. colo noſ flagell auermi cu uir
giſ prop[ite] me tu alienor uat p[er] criminosi corrigantur cu ta liu diſ
eruione ſine uilla occasione Indebita ſi acc In ſi r nodo con locutu eſt

Kuelmuitpiententium temporaliter uel corporaliter agat, ut ne aeter naturaliter pereant. Si enim ut et ipseorum colonorum Indigno tulerint, et aliquid in dictum de exercitus uerint, ut etiamdem colonis nediforin gantur, contemnere presupserint, sciant quia & bannum nimum cœponant. Et simul cum ex communi cœnam eccl[es]ia, sibi armis cari durissimam su fundebunt.

V. Tum si inri omnib. rei publice minis tris denuntiæ ut comiti uel rei publice mimis fori simul cœp[io] unius cuiusq[ur] parro chiaesint. In mimis feri illorù quan do eidem epi[st] parro chia cirdiuerit, cum epi[st] ei non sibi fecerit, et quos per ex com munitionem epi[st] addu- caveron, poterit. Ipsi regia auctoritate & potestatem adpienten- tia uel rationem acq. sibi factorem ad ducant.

S. Quam etiam fideles inri quia conce[s] simus in fr[ato] do uenerabilib[us] epi[st] nesuperbene[sc]tia eccl[es]ia sibi uel prefatias et i si epi[st] aut quibus uel monasteriorum prelatus in rationem abbatem peti[er]t, præ excepta confirmationis nrae uol[omodo] faciamus. Et h[uius] abstrahi oneri, petionem se unis quisq[ur] competat.

V. Tum si inri omnib. per illorù mimis facti idem unum nec omittat, ut onerem ut manum piorum quibus libet prelatus earum d[er]erunt eccl[es]ia sibi sibi finelicentia uel coniunctis facere presumet, neq. map[er]ia eccl[es]ia sibi quisquam nisi ad libertatem cœmutteret. Uidelicet ut mancipia quæ pro eccl[es]ia sibi d[ab]unt, in eccl[es]ia se ruit atque p[er]manet, et eccl[es]ia sibi homo qui cœ mutatus fuerit, perpetualiter fruatur.

138.

## CAPITULI HLOTHARII IMPERATORIS ET KAROLI REGIS FACTA IN PALATIO VALENTIANAS

IN NOMINE NESCÆ ET IN DIVI DUAETRINITATIS KAROLUS, GRATIADIREX, DILECTIS FIDELIBIS, MISSIS INRIS, PREGNÎNIMIN CONFEZATIONES, SICUTUOBIS NOTIÆSSE CREDMUS CUI DILECTUS SIMO FRATRE NRO HLOTHARIO, APUD VALENTIANAS, LOCATA FULMUS ET EOMUNI CONSIMILIO CUI FIDELIBUS, NRTIS COMUNIBUS, CONSIDERAUMUS UTRI INTERE TERA SCIENTIÆ ET NRTI PRINCAPATUACI REGNI, NOBIS ADOMISSIONEM NEGATAM NECESSARIA DEHIS, QUAE PUB SECUNTUR UOS SPECIALITER A MONEREMUS POTUERITIS SIRENUS, EXEQUI PROCURETIS, ET PROFESSIONEM HOC NECESSARIUM OPUS LINEALI, qua dilatatione uel excusatione sicut In miseraie con iuncti et deputati efus Simul Conueniatis. ETHOC AD PERFICI ENDUI QUANTOCIUS IN CO ETIS ET QUAN TUI UEL QUALITER INDEFACIUI HABUERTIS UNUSURIM, SIC UET In miseraie consatata efus deuno quoque, missatoco nobis ad colloquiui quod in proximo cui fratribus, nris habebimus renuniarerem, pro cujus & si contigerit ut aliqui surum, nro seruitio uel infirmi tate aut quacumque occasione detentur fuerit prohocally nondimitant, ut commenda exequi non subdeant. Et si unus uo cœuertit apre dictus occupationibus, ipse quantiui dederit iussa ad implere subdeant. 1. FADENUNTIANDA SUNT POPULO AMIS SIS NRTIS.

Nostris seniores sicut audivis parabolauerunt, si mulierem sideraue rum cui communib, illorum fidelibus dedi seruitio et scire ecclesiae regni fatu, et qualiter uos qui In regno consisis pace et iustitiam habere positis, et ordinauerunt misuros per regnui illorum quin hoc

Et ut sicut huc descripta habentur, unaui di aduturno prout melius.

decederent, quanti di s adiutori uidederent.

Inter omnes iustitiae quas ordinauerunt unis quis qu. habebat. Primo con-
siderauerunt dehonore ecclesiarii di etorfanori, uel uiduaru caufis
& deregalibus iustitiationi, tu maxime mederapto ribus puellarui acu du
arui caufis et se monialiu, et dehis qui presbiteri flagellare pre s u
munt. et qui prors de ecclesiis fineeporui consensu ei cere uel reci
pere aut caufus deman so uelexhi s quae dom nus ergen itornir Infiisf
capitulari bus ecclesiis in im mun tate conces sit exigere non tam en
et qui cens a dereb. ecclesiastici a deccesias perso luere detrectant
ut firmiter in qui rant & acriter disfringant & et plena iustitia inde
fiat sc et quod in capitulari b. au i et patris nri illorum statu habetur
et si per certo s fidei uis foret ad presentia illius in cujus regno talet
Inuena fuerint perducamur etipselnde cōmendet quidderali
hom in et fiat quin ec dom timet nec contra sc os canon es facere nec legere
& preceptu regum in fringere per times ccc. salutacensura ecclesiasiu
cui et epi scopolis paemi te pratae undicta.

S. i militer de collectis quas teod fiscal ingua eri zupappellat. et de his
qui Immunitates in fringunt. et quin cēdia et uoluntaria ho
micidia. & ad saluturas Indomo faciunt.

Delatronib. aut cōmendauerunt utmissi omnib. denunti ent ip
illa fideliterate quādo etragi unis quis qu. debet & promisefā habet
In illa xpianitate quā pacē proximo unis quis qu. feriare debet
ut s i ne exceptione alii cujus personae nec pro amicizia uel pro
pin quitate autamore uel tamore illus latrone celot sedillum

140.

C

missis illorùmam prefet & ad accipien dum illu ad iutorium quanti
potuerit unusquisq. preftet. Acta men tibus missis illorum fir
mare faciant si cùt tempr antecet sord illorum consueudo fuit.
Et sialiquis mis to illorum non obaudiert firegis homofuerit
perfiderius foret ad illius pre sentia perducatur. Si aut alterus
homo fuerit senior cuius homo fuerit illu regem pre fentet.

omnem dauerunt etiam ut sialicui denun ciatu fuerte ut
ad accipien dum latroné ad iutorium preftet aut aliquid fonu
Inde audierit ut accipien dum latroné concurratur et solum dere tra
xerit ut ad hoc ad iutorium non preftet. Si hyper homo fuerit ban
nú domini cui com ponet. & si colonus fuerte 1x ut au faciet,
& si lítro ibi occusus fuerit qui eu occiderit leudè indonon solut
et nullus illu indefa ida por tare preſumet. quod si quis facere pre
ſupserit per cito fide ius foret ad regis pre ſentia perducatur.

Q

uicúq. ab hinc Inante latroné receperit maxime aut illum qui
forbannituis fuerit uel quilloſ quosmiſ ſinri forbannierum
recepit poſt quâ forbanniti ab eis dem miſ ſinri fuerunt ſedm
qæ constitutù eſt In capitulari bus au & patris nri in libro III
cap xxiii. ſi franci eſt cu duo decim ſimilib. franci iuret qúi p[ro]ſola
troné eu ſuisse non ſet et. licet pater eius ſit aut frater ut propri
quiſ. ſi hoc iurare non potuerit. & ab alio tam uicuius fuerit qæ
latro nè in hoſpicio ſuſeepi ſet. quaſi latro & in fidelis iudicatur
qual latro eſt & in fidelis eſt nri et Fran coru et quin illu ſuſ eepi
ſimiluſ eſt illi. Si aut au diuitt quod latroné ſuiſ ſet & tamen

non seit pro firmiter aut iuret solus quod nüqui ei audivit, set pie
peruertatæ nec permendatui latroneæ aut superatus sille delato
anio euicui tis fuerit utrisimiliterdam necur.

Vitquandomissinri latroneæ forbanntur, hoc etmissis salutem et
mitibus scire faciant, et si de uno missatæ co In alio fuga erit, si num
cinattenet, uenerit, pro hoc qui ei forbannti, nondimittat uterum
non p[ro]sequatur & com prehendat, et si longius fugerit, missus in
cuius missatæ cu fuga erit, s[ia]lode habuerit, illitollat, et illiu c[oe]p[er]
tringi, et huc illuc uelit, notit reuenerat. & ibimali emendet, ubi
illud perpetrauit. Et si in aliis cuius uillâ fuga erit, et ipsa uilla eu[n]con
tenderit, sc[em]m capta tulari b. au[mi] et patris nri scrip[ui] habentur indefiat.
& s[ine]ces se fuerit utiufatæ non pro teletur, ad uocato denuntiæ
tui p[er]latronem reddat, et eos qui ei contenderunt, presentet, ad debita
disciplinæ in de suftaneant, et emendationem in decongruæ faciant.

Quod si facere n[ag]lexerit u[ſq.] ad secundam uicem in de bannu domini cum
co[po]net. & sic per fideius ſtores ad preſentia eorum deducatur, ut et
de illo & de contra dic torib. & de ipso latroneæ sc[em]m cauſa comacu
erit ſic de cernatur, ut accerim metu habeam.

Hoc erit cömendauerunt, ſemores nri ſi huius modi male factores
ſi acu pre diximus de uno regno In alio fuxerim similiter miſſi
illius decuius regno fugerit, ad alioſ miſſoſ imillo regno ubi fugit
hoc noti faciant, et illi miſſi eos conſtrin gant ut ad illud regnum
& ad illos miſſoſ reuenerant ibidis stringi pos [int]e ubi malu ſe coru[n]unt.

De aeduanis qui oppreſſione nortmannorum uel brittanorum.

142.

In parro士fori regnori confugetur, statuerunt seniores nri
utanullo rei publice minister quacumque iuolentia uel oppressi
onem autem actionem patiantur, sed licet etis conductus iuxta
quadragesima et habere donec autem fireant ad loca sua autem seniores
illorum eos recipient, quod quod Inueni fuerit ex rei publice minis
tris aut alius quibuscet contrahoc pietatis preceptus facere aut feci
se bannu domini cum exinde componerit.

IX

V. omnib. denunti etur qualiter cuncti sunt preparati ad quacumque
necesse sitate. In minore, ut secundum consuetudinem pro igitur necesse sitas
eueniret ad diu serutatim et actionem atque ad sciam diu eccl[esi]am defendendam
certumque omnes sunt preparati.

X

C. capitula autem & patris nri quæ in scriptis cœmora uumque quæ
mis si nris non habuerint et eis dem in diguere int utt[em]is saperilla
corrigere possint. Sic autem in eis dem capituli iubeat de eo mo nostro
uel acu[n]cellario nro accipiant utrationabiliter et legaliter cuncta
corrigant et dis ponant.

XII

V. tunus quis quod miſſus in ſuo miſſatico pro iſi[on]e habent utſiali qui
deniſt fidelib[us] miſſat[i]cuſui tranſierunt aut ibrı conſiſent uel com
nens rapinaſ uel depreſſationes aut次ia illi cito fecerint de quib[us]
di offendi ſolet & populi pro op[er]ſione gomere quatenus hoc
ſubtiliter etuerant. In uſatuget & nobis renunti et qualiter
Indenoſi ſic ordinemus ut nec ipſi nec alui hoc agere delecter.

XIII

V. ut miſſi illorum miſſat[i]cuſi cura habeamet ne hominem nri
aut alii qui libet inueni ſuus maiores uel minores tempore

aestatis quando ad herbis suos caballos mitis uel tempore hiemis
quando maras calcos illorú ad fodru dirigunt depredentur autop
primant et siegerint hoc etiam ut supra ediximus missinr
ueractur inues agent et nobis renuntient ut in seniore hoc sic
emendemus quatenus homines in potestate habeamet et contenta
sunt debitis et indebita in iusti non appetant. Vuenilo epi.
Odo. & donatus missi in pago senonico tricafino uia tenido mil
doniso. moruisto. pruuiniso. et in trib archi siuset induob. briomis.

IN NOMINE S CAE ET INDIVIDUAETRINITATIS KAROLUS
gratias dírex. Un frido uenerabile epo. Ingifalco & berengario co
mittibus et immaterialib. ac fidelib. missis nris Indnò salutem.
Notum fit fidelitati urae qua.xvi kl. mar. sed. sacri auctoritate
frnodú uenerabilíu epóru acconuentu fidelium nrorú apud carissiaci
fecimus conuenire. cuqui b. Inter cetera ecclesias face utilitatis acreg
neces fit atis negotia confidera uimus qualiter rapine et de popu
latione quae parum occasione et super inruentium paganorum
partum nobilitate quorum dà fidelium nrorú In regnonro pereos
etiam quectam diu defendere & tueri et regni soliditati acquietem
debuerant pro iudere gravamur aliquomodo annuere dno sedare
ualeant & amuueri.

Quorú con sultu decreetimus ut quia per accita quae in suo initio uesunt
magni ponderis aestimantur perni ciofo processu ipso etiam extituabili
usu prawis mentibus leviantur et quasi in sensibile reddunt.

144.

Ac aliquandoveri p[ro]isceremo l[ui]n[ta]ir. et iste pius obligent utriusque
gentem non possint antequam censuram ecclesi[st]aticam et legalis sentent
u[m]ie habuimus modi prae edictorum terribiliter etiam nabili ter feri am.

Et si quin suus parro chilis etmissis in illor[u] miſſat[ur] comitess[que] al[ior]i
eorum comitatus pariter placta teneant quo omnes publice mi
niferi & u[n]aſſi domini o[m]ſq. quic[ui]q. uel quor[u]q. homines ſineu
dem parro chilis uel comitatus comanent ſi neulla perſonarum
exceptione uel excufatione aut dilutione conu[n]iant

j.iii

Etepsilluſ parro ch[ar]iae-brewiter ad notatam ſententiam de huiuſmodi
causa euan gelic[ie] et apofto lice atq. prophetae auctoret atis nec non
et decreta apofto lica atq. canonicam omnib. relegat. et aperto ſer-
mone cuncta ſquali quan tuq. peccatuſt. et equale quam a[q] p[er]
nitentia et quan in manu ſeu eri ſim[ar]q. undicta ex p[os]c[t] cu[u] aluſde-
bitis et ne eſſarui atq. utalibus predictionibus. inno t[em]ſere curet

j.iii

Missi[qu]o[q] legaleſ ſententia[rum] ſic]tate[s] cognita[rum] habent
adno tenent e[pr]e de ceſ ſor[u] reſu atq. Imperator[u] n[r]aq. capitula
de h[ac] cauſa Inun[u] collecta omnib. notat faciant et ep[edi]t et epiſa
palia u[n]tortate talem deprecati o[n]es omnib. interdicant. etmiſſi
eccomit[s]nri cuncta ex n[r]o regio b[an]no perhibere firmiter fai
deant utcognoſant omſ qui aſi ab hinc Inante In n[r]o regno talia
facere aliquipreſup[er] ſerit. ſecundu diuinaſ ſententia[rum] epiſa p[ale]
excipiat ſententia. et secundu legiſ capitula regia emendare cogerit.
et q[ui]dmiudic[u]ſidelui n[r]oru con digna[u]m dicta[s]uſapi et

E

t[em]ſ talib[us] ſonafuerit utepi utmiſſinri a[ccomit]es in illorum in[i]nſiſteri uſ

quod præui acti fuerit potuerit emendare sedm prefixum modum illudemendare fruereant ut friduus sors adnem prenatiuenno faciant.

S. aut aliquis qui cùq. Inoboedien extiterit ut cùsimaufestinatone nobis no tu facerocurent ut quan totius adnem prenatiä illu em re iubeamur & digna ulatione sedm iudicii fide liu nroru sultuneat

svi

Etsi quod ab sit taliter me serit quid itum ore poterat & ecclesiæ auct horatæ concep nat & regi apoteatæ refugiat suat qui cùq. ille fuerit quia et sedm canonica auct horatæ ab omni xpianorù co et ut asce æccæ ae con sortio et in caelo edicta rra alienus efficiatur & regali apoteatæ atq. omnirem fide liu un animatæ sicut diæccæ enimicu & regni de uafat or per se quæ tur usq. dum aregno ex termi nentur.

svii

Etsi aliquis comes fuereat qui hoc in suo committat facere arbitaria In criminale remis erit ut aut ipse illa non me pide aut nobis notan on fecerit utra auctoria talia corrigat suat quia tale sententia de sultinebit si cito tempora ces foru nroru consuetudo futur.

sviii

Etsi aliquar haberem de prestatione & rapinaf pregnunrnm fecerim & epi acmiſi ut committes hoc emendare non potuerim quæcunque posse nobis noti facere curent uti ubeam ipso depedutores pændemui cùm iſſonio redire & illa omnia quæ male egerant legali ut emendare etc. etiam cari sicut nobis uis iu fuerit aut iu dicti sicut cùſidelicet, niſis considerauerimus suſanere.

ix

S. aut dilectus fratri ſni aut nepotu nroru homines fuerint quita lia egerint. et hoc nobis ipso teſcant ut illius notafaciam et illius uol

ix

homines sicut illis melius uis uis fuerit detalib. caſtagare procurem.
Sic autem innoſtris homines caſtagare volumus, si ipf illorum regni uis,
decentia et alio quanoxia facere qd ab ſit prefup ferint. S[c]cgregorius
In libro p[ra]ſtoralidict. Admonendis um quialienarapere contem-
dunt ut sollicite audiant quod uement in iudiciodiſdicit eſuriui
eni & nonde diſt mihimanduare. & cetera quib. dicit Discedite,
am emaledicti inigné detem[ui] qui paratus eſt id abo et angeli ſei.
H incergo colligendu[est] quanta damnatione p[le]c tendi ſunt quialiena
rapiunt ſit am animaduerſione feriuntur qui ſua In diſcreto tenue-
runt perpendant quoe eos obligent reatu reſ rapta ſitaliſ ſubicit
poena non tradita. Perpendant quod meretur In iuſtatia in latas i
tantam percuſſione digna[rum]taſ non in p[en]ſa Audiant raptoreſ
ueer qui multiplicat non ſua uſq. quo. & ad grauut contrasta denſi
luti. Densu[li]tui contrasta ad grauare e[ter]renalucra cu[pi]pnderopec
cati cumulare. Audiant quid x[er]p[ſ]dicat. Quid prodeſt homini ſito
tu mundu[li] lucretur animae uero ſuae detrimentu[li] fiat. Ideſt quid
prodeſt homini ſito tu quod extraſe eſt congregat. Si hoc solu[li] qd
ip[ſ]e eſt, damnat. Audiant quodilla quaerapiunt inſto ſclo deſi
cient ut in ſclo dimit tant. ſed ſecu[li] ad iudiciu[li] cauſa ſrapine. Ideſt
damnatione ſecu[li] ſerent. et alibi ſcriptu[li] eſt. Audiant quid pro
pheta iſaiaſ di ccat. Ripina pauperi ſindomoura et cauſa ſuiduaenon
Ingreditur adeoſ. et ad criminu[li] duu[que] uſq. ad maxilla deſe deni
nonde lectabitur i[mi] illi. Audiant. qui in cu[u]iſdo morapina eſt
ſi u[le] Indomo corporiſ. ſi u[le] Indomani ſioniſ. non habitat in illa

domo sibi sibi sed sibi malignus, et si accedat ad communionem corporis et sanguinis xpi antedignus atque factionem non mandavit per illa communionem a peccato sed peius si cito iudas quando in caena plenituspapi na & iniquitate communicare pre se ipse demanu xpi possideatur abo. Unde et sibi penitus crepit medius. Et ad quę causa uiduaenon ingreditur nec ipse dignum non satis fecerit in caeleste eccl[esi]am intrare uam lebri. Audiant rapaces et predictores quid iteru propheτeadicat.

Quipre daris. non ne et ipse predaris. Uidelicet quia ille qui p[er]datur pauperu eccl[es]iarum ac seruorudium pre datur radiabo lo et pre datur iuus fit. Audiant quid se paulus apte dicat, per quę locutus est, et qui rapus fuit usq[ui] ad certum caelum, et qui rapus fuit in paradisi, et audi ut talia secretauerba quaenon licebatur homini lo qui. Ait nam q[ui]n.

Quia neq. riptores. neq. hominis. neq. adulterii. regnui d[i] possidebi. Ux p[er]delnentant quale quan tuq[ui] p[er]ccatui eſtrapina quæ cau dule terio et homi cardio ſeſ comparauit aptis. h[uius] p[er]ſedicit. Siquidem ſormicator aut adulter autrapax aut homini daest cui huius modi nec cibui ſumere xpi diſcapulo i deſt xpi ano licet ante ſatus factionem iſ deſt correctionem acemendationem, et digna paemi terra. Audiant quia ſe ioh apti electus et dilectus xpi qui in ſena ſuper p[er]petuus ſeruſ recubuit talē hominē salutare uetat dicent. P[ro]e aumo ei dixeris. neq. indomui receperis. Audiant quid intoletano con cito ſi epi qui in caelo cu d[omi]o regnant et interร[est] miraculis coruſ cant deuotuus mundi par tuus congregata deuere urunt. Siquidem qui uunt depo ten tabuſ cleri cui uacqu[em] libet pauperu aut religiosi ex poli auerit et man

148.

dauert adipſu eſi uteru audiatur etis concepſerit, inuicemoxſorp
ta percurrant peromſprouintae eſp[er]toſque adire poterunt
utex commi cauſ habeatur donecaudiat, et reddat aliena eſſe,
depauperu raptorib, audiant raptore ſe pre dones reru eccleſiaru
quod ſe ſi ancleuſ papa abipſo beato p[er]ro. Aplö pr[ab]t[ur] ordinatus
cui totius mundi ſacerdotib, iudicauit, diu[n]t n[ä]q. Qui ab ſtulerit aliquid
pati uel mati homi c[ap]de par[ia] c[ep]ſeſt. Paterni ſin edubio d[er]ſeſt qui
noſ creavit, mater uero n[ra] eccl[es]ia quaenotin bap[ti]s moſp[it]alitürege-
nerauſt. Ergo qu[ia] p[er] pecuam et eccl[es]ia rapuſt auſt er uel fraudatur
homi c[ida]eſt, atq. homi c[ida] anteconſpectu iuſt iudic[is] deputat
Quirap[ut] pecu[n]i proximisui iniquitate operatur. Qui aut pecu
má uel reſectae ab ſu[er]erte ſacri legi ſi facit et ut ſacri leguſ udi
canduſeſt. It[e] ſeſ urbanuſ papa e[om]artur, reſeſ faci[ut]ate reſc[ed]eſiſ
tue[que] oblationeſ ap p[ell]antur qui ad n[io] offerunt et uoratuſum fide-
liu[que] ac preſtia p[re]ccatoru atq. pati moniapauperu. Si qui ſi lara-
pueru reuſeſt d[ap]na[ti]onis anamia[e] et ſaphire, eto portet hui
modi tradere ſatam, ut eſp[er] ſaluuſ ſit Indiedn[í]. It[e] ſeſ luci uſ p[p]
reru eccleſia ſacu[ar]u et ſacui l[ati] rap[to] reſ alium n[ib]. ſea[que] eccl[es]
anathematu z[ato]ſ apostolica auſtortate repellimus et d[an]am
atq. ſacri leguſ eſſe iu di cauſus, et non ſol[u]eſ ſed et omſ conſen
tuere ſeſ quia non ſol[u] qui faciunt rei u[di]icantur, ſederuá qui
facientub, conſentu[n]t. P[aren]i poena et agentes et conſentu[n]tes
conp[he]ndit. Et ſeſ au g[u]ſtanuſ In ſermone euangeluſ ſei j[oh]anni
badiert. E[ur] ſacri leguſ locu[ri] ſacroru[di]omini coru[em] eſt iu d[as].

à qui aliquid deccla furteur & rapt. iudae perditio còpantur. he in sion is canon ib. sçò spù dic taf. et xpi sanguine con fir matis t'erp timoſt. Siquiſ oblatione ſeclæ extra ecclæ rapere uel dare uoluerit procer conscierra epi ueleriſ cui buniſ cemodi officia còmiſſat neccù eruſ uoluerit agere consilio anatè maſt. Epi aut omnibus dicere debet quid ſit anathema. et nedelſperent. Oſtendere debet quâdiu duret anathema. iſedt quâdiu quiſq; errore non corrigit. edignaſtaſ ſactione non emeptat. ut recon allatione et indul genti ualeat promereri. Siquiſ uero anteſtaſ ſactione et reſon ciliatis miſ in dul genti Inpeccatiſ ſui per ſeueraſ moratiſ ſuerti ià anathema per pereui illierit. et peccati admorte pro quo nondict aſpí utoretur. ſeder plura ſimeoſ ſe fuerit epi quiſq; colligere etdiere procurabit.

## CAPITULA DOMNI KAROLI REGIS IVNIORIS IN PISTIS FACTA

I

N NOMINE SCAE EIIN DIVIDUAE TRINITATIS KAROLUS
gratuadî rex. etepi abbates quoq. et co mittes acceteri Inxpörenati
fideli qui ex duersi pro unaſ ſuper ſluuiu sequanæ In locu qui p[er]
tus di catur. ubi ex gentib. peccati n[oti]s aliquâ diu ſedet nor man
noru con uem muſ Anno Inca nationis dominice Decc LXII
Anno uero xx III regn dom n[or]mi karoli regis glorioſi. Induone. x.

150.

JESUS

REGES ETIEPI QUIAN TENOS FUERUNT DUCTI
amore & tumorediuno cùceterorufidelüdi con filio
atq. consensu plura statuerunt capitula proqui
denter qualiter seæcclis statuì debiti ethonore etregni
habituatores in omniftatu ordine haberemt legèatq.
uftutiâ. Noferà pro qualitate rerù etoporunturè temporù quèdà
huic caufè conuenientia capitula ſuperaddidimus Seddiabolo
ſatagente ſuperueni entib; pertur bati onib; tâ apaganis quam
anomine-tenus xpianis miserabiliter excitatis. Inceptabonadefe
cerunt edictamui in hoc regno malahorribilia Increuerunt ut
Innobis ideamus et ſententamuf copletu quod olim eſt perprophe
tâ predicti. Terraturam Inconſpectururo aliem deuorant eterit
ſicuit In uſtituate hosti. et peruenit gladium uſq. ad anima. qm
alieni In ſurrexerunt Innoſ. et forteque ſierunt anima noſtraſ
etnon propoſuerunt dm antequonſpecti ſui. Contra quos ſdefenſi
onéparaui muſ. ſed de ſenſionis auxilio ſicutneceſſe fuerat actem
Adiuta non ſumuſ. Undeoffi pellente cordis do lorenobif est ex
clamandù. Quod rex bonuſ obſidionis angufu tribulat exclama
uit dict. Dief tribulationi ſerblaf phemiae dies ifte. Venerunt fili
uſq. ad partii et iureſ non habet paraturiens. haec omnia uidimus
ſen ſi muſ & dolemuſ. qui acu hoſtes in ru erunt deſenſores ni pre
parati ſunt ſed ad preparata non conu aluerunt. qui illuſem
ſp[er]m quire quieut ſup ad iutore Ino portuit atib; in tribulat
one-xpmidem. et quèp[ro] in poſtione manuſep[er] copali ſin conſigna

tione accepimus, contritatu malignis operibus anobis effuga,
uimus, spm salueret consilii et fortaudinis. Quæquam autem
necesse fuerat non habemus. Ideo contra Inimicos nroſi stareui
ri litera etuincere fortiter non ualemus. Quaeutaq. sibi neces
ſario ſunt comuncta, quia nonq. uirtut fineconſilio. necconſilia
ſineur tute utilis esse poteſt. Quid igitur profunt quiperconſilii
preparantur dum ad proelium fortaudine non procedunt. filiae
qui ppe uſq. ad partu uemunt. quan do apta conſilia uſq. addeſide
riu efficiendi operis procedunt. Sed uirtuté non habet partuens.
qui ad u In firmus quiſq. consi lia conſipit. haec ad uta itate duquan
tum per partuio operis non producet. Uide muſq. Impletu qd adnoſt
amepre dictu populo contra volumate ſua facendi. Anathema
In medio tui non poteris ſtare coram inimicis tuſ. Quo contra pla
catus placemrab. ſibidixit. Nullus ſtabit contra uos. Sed et i deo
terra nnam In conspectunro aliem deuorant. qm alienoſ ad odia
bolos effugata gratia ſei ſpſ In animaſ nraſ recepimus. Ideo terram
deſer taſt. ſi at in uſitate hofali. quia flores et fructus fideri ſpei
etccaritatis et chemilitatus et caſutatus et ſo biotatus acceterarui uirtutu
ab arro gandis cordis nri deuas tab imus. et pro illis ſpina ſuttoru
et urtucar peccatoru et tu ita ſuantat uſ In nobis ipſa ſetia laboran
tes utinque agamus. non Increſcere. sed incre me p[ra]tare cuiſtudio ſe
cimus. Ideo habito reſ terræ occuſi ſunt et ſ fugati ſunt. quia noſ
ipſo ſ peccatu gladio occidimus. et omnia bona quæ nobirdi ſiuepi
tellectu naturali ſiue Indoc trina. ſi ue Indiuiti ſi uel in honoriſ

sunt in familiaritati, but quas nobis contulit apud nobis, potentiore
ad Carni, si voluptate convertimus, et nos et omnia quæ nobis dederit,
ab illius uolum tate pro quanobis faciendulla donavit auertus mus.
Quod unus quisq. potest In semet ipso recognosere siet, si demem bris
sunt singulis cogitat, qd fecit et quid factt quod si ad operandì suam
salutè donavit. Et si acc demem bris corpori b, in uenire apud semet
ipsi, hætemem bris animæ poterit In uenire quæ per spitalia ui
tia dispergnt, atq. disperdit, et spîtales In seur tates ad ò si bi con latus
auteffugat aut con culcat. Ideo ecclæse àille succèn sæ sunt. quia
ignis aut auant iætæ & rapacitæt atq. in uide, et ad ulteriori accète-
roru In munduaru non so li per naturale ſen su fede, tu pereui sexu
qui est contra naturæ fine penitentia et ſinere ſi p[er]centia. In nobis
exarfit & ardet. Et quin illu spm qui ſuper humilè et qui et ieremo
noſ suos, tremensè requiesc, per ſuperbia et inoboedientia ac pre-
ſuptionè anobis expulimus. Ideo ſcoringu ac protec toru in rorù corpora
desepulchri ſuae, requieto niſ effoſa ſunt. Et quianot spm malig
no iuxta di permissionè potestate habemè et ſupernoſ accè dent non
reſistamus ut fugiatt anobis. Id cito ſeru et anculledi de loci ſui ex
pulſi ſunt, et nos de qui et caeleſt paradr si et de con forto caeleſt
ecclæse i deſt angelorù ſcoringu et iecti ſumus, niſiperdignoſ paeniten
tiæ fructus ad haec unde cecidi mus redeamus. Et quianot talem ef-
ficimus dequalib. dnis per pro pheta dixit. caufa viduæ non ip
greduur adeoſ quasi apud noſ eſt facta uenalis iuſtua ut ad eam
nemo pos [i]t p[ro] uenire niſi uà erat pariterunt munera. Ideouera.