ulto[que] tam deico[que] & laico[que] quere
la e[non] modica. occupacio gravis
et ques[io] dubio[sa]. quomodo quis
se habere debeat in celebrando uel
comunicando. Quando uidelicet ac-
cedere. Quomodo accedentes moti
uel dispo[s]iti e[se]. Aut quibus motiuis u[que] indispo-
sionibns abstinere debeant. Et an melius fit con-
tinue s[umere] corpus xpi. frequenter. aut raro. De
tam utili et multis quodammodo necessaria maria
sepe interrogans. pluries interrogatus. audiui ua-
ria et uidi. Nec t[um] adhuc sic quietus s[um] quin se
pe disceptem et litigem in me i[po] s[am] uolo acce-
dere s[am] nolo. hinc attrahor. illinc retrahor. nunc
spe diuine m[is]icordie animor ut faciam. nunc ti
more m[is]ere consciencie aut distri[ci]t iudici terre
or ut dimittam. At ita n[ec]cio quid deo ma[g] pla-
ceat. quid m[]i magis expediar. Vemor me s[ep]ius
accedere d[um] abstinend[um] e[s]. et d[um] accedend[um] e[s] o
mittere. p[ro]m[q]ui q[ui]s tamdiu disputando mecum
dubito q[ui] ex i[ps]a disputa[co]ne tempus tran[s]it uel
alias impedimentu[] occurrit et negligo Licet autem
hijs dubijs et tot ambiguitatibus consciencia[rum]
satisfacere n[ō] ualeam et hec u[is] n[ō] n[unc]q[ui] ualde bo-
na fit. q[ui] ex ea consurgit discu[s]io consciencie ut
p[er]bet homo s[ei]p[mi]. q[ui] tamen consciencia q[ui]s er
ronea uel nimis scrupulosa e[s]. et ad vnam p[tem]
tali motiuo mouetur quo uel ad oppositam p[er]t[em]
uel nichil omnino moueri deberet. Jodico u[is]um
e[s] michi iudicet qui uoluerit an bene. q[ui] non e[rum]

["omnino ociofuz aut ſupfluui.audita lecta et cogt\ntata et que adhuc deus dare pſt put ipſe iuuanv\ndignabitur in vnū quali duelli circulii cōportare\nEt utziuſq[ula] ptis motiua quali quadā diſputacois\nlucta colli dere. ſi forte ex hac concer taconē mag\nappeat que ps forciores raconēs habeat.et p 9iis\ncui homo magis debeat conſentire. Et qu[em] in duel\nlo uel luctu debet eſſe ps inua dens. per ſona deſen\ndens.et arbiter diffiniens. Sit racio que ſemp de\nprecatur ad optima aggrediens. Sit conſciencia\nuel remordens u[l] timida. ſe deſendens. Illa e[m] iz\nque cōmuniter a cōmunione retrahit uel retrahi\ntur Sit uoluntas ſuperarbiter.iudicans que eau\ntriumphet. Et ex hoc eligens quid ſit agendum.\n\n*Aggrediak[ur] ergo racio conſcienc[i]ā utpote mi\nnus iuſte agentē uel nimis timidam in hec ſiba.\n
Quare a tam nobili. ſancto.ac ſalubri ope ab\nſtines.et ſic fugis a facie di[n]i qui ſic nobis a[pp]in\nquare uoluit et per nature nrē aſſumpcionem et\nhanc ſacram cōmunionē p[ro] qua[li] ſic nobiscum eſſe\nuſq[ula] ad conſumacionē ſeculi repromiſit. q[ui] nō eſt\nalia nacio que habeat deos a[pp]inquantes ſibi ſi\ncut ad eſt nob deus noſter. Conſi[re]tia Et quare\ndeberem accedere t[am]o nullam ne cauſam habes\nque te ad accedendum inducat. Conſi[re]tia habeo\nquidem motiua que me ſepe mult[i]i indinant.hab\nbeo et alia que me retrahunt u[l] retardant. Et qu[\nnonduz uideo que mag[us] racionabilia et ſequenda\nſint.hinc eſt q[ui] in illo dubio constituta dimitto.\n\n*Quare in ilto dubio abſtines.et nō mag[us]."]

oppositā ptem eligis et accedis Conſiēna Ardua
res e corpus dōniću ſuſcipere et nullatenus attēp
tanda nifi pūia bona racione Ad dimiſſionez uio
uietur ſuſſicere ſi quis non habeat ſpōnderantē
racioni que magis ad accedendū ɔ̑b abſtinendum
eſſe pſuaduat. quā ɔ̑r nonduſ habeo. abſtinenduſ
melius eſſe decerno Vario Dic raciones ad acceden
du indinantes Conſiēna has a te audire expecto
ex quo meci certamen uis ingredi. et me non tā
ɔ̑p recte agentez reprebendere ɔ̑p abſtineo. Motiua
enim dubia et niſiones ptis mee. quaz uelut irra
cionabilez reputas. adducam. et tuas ɔ̑p poſſe raci
ones elidam Vario placet quod dicis dummodo nō
pteruire. ſi id quod racionis eſt ſequi uolueris et
maſ racionabilibus motiuis conſentire Conſua
Putas me libenter et ſine graui pena rixe huius
ferre miſeriaz. et ɔ̑p non maq quieta eſſe uellem
et certa. ɔ̑p ſic in dubio fluctuare. Certa igitur ſis
ɔ̑p cui gaudio et graciaz actione recipiam de qua
cuiq eciam pte reddideris me ſecuram Vario Certi
tudinem non pmitto. ſed hoc debet tibi ſuſſicere
ſi racionabilius eſſe ɔ̑p accedas ɔ̑p abſtineas po
tero pſuadere Conſiēna optime cōtentabor Vario
dic eго nuiſuid nō mouet te ſatis tanta utilitas
et consolacio tocius eccleſie pro qua institutū eſt
miſſe officiī Conſiēna que eſt illa Vario Qui hāc
ignorat niſchil miſi eſt ſi minus ad celebrandum
afficitur Conſiēna Et ſi aliquid intelligo uel fide
concipto. minus utiſ eſt ɔ̑p ſcire uelim uel debeaſ
desidero autē ex collacione tua amplius erudim.

Racio. Sacramentū corpus xpi est redemptor noster et redempcionis memoriale dulcissimi pignus hereditatis eternæ future iocunditatis amabile p[ro]ludiī arra sponse locale diuinū celitus ei donatū. Ecclesie militantis cu triuiphante suaue glutinīt[ur]. et unio fraternalis du eandem dulcedine qua illa fruitur s[ine] uelamento ista habet sub mirabili sacramентo: cum ueritas ibi reuelata. H[uius] habetur pal liata. L[icet] autem diuīsimode habeatur Ide[que] tam indubitanter est quod et de quo gaudium h[oc] est illic habetur utroibiq[ui] eraciter p[ro]s est. Sed illio sub inuīsibili specie feliciter uidetur. H[uius] sub specie uīsibili mirabiliter occultatur. Et si illa eccleſis ie rusalem habet deum ſu[n] iocundius Iſta in terris militans habet eū mirabilius Iſla habet omnino ſecure. Iſta multu p[ro]ſicue Iſla feliciter iſta salubr[er] Et si illa in hoc p[ro]uilegiata e[que] non p[ro]ſut iſta deſicere nec ultra ſponſum amittere. hab[us] et iſta q[ui]d[um] illa non habet. Q[ui] p[ro]ſut m[ore] p[ro]ſicere et dilectu amplius p[ro]ſidere. Quis autem eſtmare ſufficiat quanta utilitas et consolatio eccleſie ſancte ueni at du tantu[n] bonu[que] quasi de celis ei mittitur et p[ro]ſidelem ministr[ur] p[ro]priatur. Putas eciam quante dul cedinis et iocunditatis e[que] tante rei ſacramентu[n] uto p[ro]ſicere. habere pre oculis. contrectare manibus ore ſumere et alijſ ministrare Et in hoc inter tā ſibi dilectos ſibi ſponſum et ſponſam p[ro]anymphu[n] amoris et mediatoře[que] exiſtere grata oracio uota ſponse quibus dilecti ſui p[ro]priam uchementer af[fectat] ſponſo deſerre ſim[ur] et reſerre et mox repor

tare Iponſe p[ro]enā Iponſi gr[at]iam qua p[ar]is et et
ſeſideriū cordis eius tribuere exhibere p[ri]ciam et
uenire immo ministro c[om]mittere ut ip[ro]m Iponſuz
Iponſe p[ri]tet Quo p[ro]t Iponſa non amare t[am] utilem
ſibi ministr[ur] quin euz Iponſo cordialiter reſcomen
dat Aut quom[aro] Iponſus ip[ro]e n[on] diliget e[ui] in t[am]
grato et amabili ſibi ſeruicio occupat[ur] Multum
 cenſetur dilig[ui] cui tam ſecreta, tam nobilia ſonit
tuntur Et autem cognoscas quanta ſit ad talem
ministr[ur] beniuolencia utriuſo[rum] Et ce Iponſus tribu
it et Iponſa ſinuit ac uice ſua c[om]mittit ut magni
illud boni[us] quod Iponſe transmittitur ip[ro]e ſumat
participet et ip[ro]e fruatur, qui ranto placeret am
plius quanto dulcius frueretur Et et aliud n[on]
minus allectiui[n] qu[od] t[amen] ex eade[m] radice conſuz
git Quis e[non] enim quem non merito delectare debe
at occafion[em] prebere deuotis affectibus. ſup[er]ijs.
et conj[unc]tionibus, et ſeruere fidelibus ad tot et
tantas obla[c]iones ſp[er]iales quas h[ui]nt. miſſe aſtan
do corpu[s] x[ui] ui d[en]do reuerenter adorando, et me
moria[z] agendo ſue ſanctiſſime paſſionis, maxime
cui minister omnino ſperare poſſit et debeat q[ui] ſi
deles deuocion[em] qua eo ministrante p[er]ciu[i]t non
nichil in e[rum] ſaltem optando reſfundant ſi ſi non
ſuſſicit motiui[n] al[ici]ens accedat quaſi c[og]ens. Et
Nonne c[unct]is ſacer[do]tibus c[om]iſſum e[non] t[anti] mi
nifteri[j] officiui ut illud offerant [ui]uis et mori
l
tuis et in memoria[z] di[n]ice paſſionis dicente d[io]no
hoc facite in me[n] c[om]emoracion[em] Et ſi officium
eo[ur] necesse est uel utile ſancte matris eccleſiæ, cur

3

illud et uolunt subtrahere et negligere sive cauſa
aputer quod ipa eos elegit et tantā contulit dig
nitatem Si non reputant illud neceſſariu uel uti
le cur affumere uoluerunt ſlonne ecia qualiſ con
ducti uidentur p xpi fideles qui ad hoc facerdoti
bus uite ſtipendia conferunt et biſciant.ut ab
hijs magis liberi p ipoq salute hoc acceptabile
ſacraſicii offerant Alie eni3 ozōnes eoq nō plus
et aliqii minus ualent ozōnibus deuotorq ſuppli
cu niſi inquātū gecūt officiī eccleſie et repnntant
pſonam et quomō melius p biſfactoribus orato
ribus et amicis ſatistacere.aut quid gracius exbi
bere eis.aut quod p ipoq uel aprijs pectatis ſa
crificiū maius pnt offezre. Hoc ſunt que nō ſolū
utilitate inducere h necessitate qualiſ ad frequentā
celebracionē cōpellere eos uidentur.presertim cu
piculū ſit in mora.et de facili infizmitas izregula
ritas aut alios defectus uel impedimentu possit
incurrere ita q[ui] diu non aut forte nuq[ui] celebrare
contingat. Conſienna Multuī conuenienter p[ra]ſpite
ro quanti[que] est ex parte officiij uel biſſicij celebōduz
eſſe ſuaſſiti. Mio Conſtat ergo q[ui] p[ra]ſpiter tota di
ligencia conari debet ut celebret.net abſtinere ni
ſi cauſam habeat abſtrahentē Conſienna ſlo ſolū
non uideo quomō id negem h ultra moduī mira
ri inſpio q[ui] p[ra]ſpiteri talia non adu[t]unt. uel ſi ad
ueztunt quomō multi tā faci[lar]iter et ex minimis
cauſis miſſas omittunt.accedunt tā difficulter et
leuiffime ſe retrabi u[que] impadiri p[mi]mittunt. Mio
Non i[mi]maconabiliter moueris cont[he]ipam ſi t[en]

causa moueris contra te ipam Stam cum te huius
officiij cura angat. quid cause habes ut iudices
abstinendū. Conſiēna Adiuto q[ui] a me causas ha
bere uelles retrahentes cum ego magis cupiā a te
inducentes audivi. ueq[ui]tamen ne protezuire et co
dictum uiolare aut non ſezuare uiuēar responſo
q[ui] sicut racio tua ad eū qui p[rae]piter non e nulla
effe uietur. ſic ad eū preſpiteq[ui] non p[rae]pitero
uel laico eque indispositus e nullam efficacīā ha
bere probatur Celebrare enim quantilibet in ſe
ſanctum ecelesie p[rae]ſicuiu et in tamq[ui] ſacerdoti con
miſſum ſit. ego tamen talem indispositionē h[uius]s
ap[er]ter quā laico non expediret communicare nec li
cite poſſum nec debeo eo q[ui] ſacerdos ſum accedē.
Sacerdociu[n] enim auctoritatem celebrandi tribuit
nō ſanctitare ſacerdos q[ui] peccator et ad celeb[ind]u
minus dignus et ſi coram hominibus celebrare
pmittitur coram deo tam in agere diſtricte probi
betur. et ſi fecerit. iudiciu[n] ſibi manducat et bibit
Ablit igitur ut c[ui] dampnacionis mee p[ic]ulo alij
ou saluti p[u]ideam. c[ui] nil profit h[uius] ſi vniiſum
mundu[rum] lucretur anime uo ſue detrimentu[rum] pacia
tur. N[ Alio] ego probaueris q[ui] m[agn] ut x[pi]iano coicare
conueniat celebrandu[rum] effe racione officij non co
uince[s] Kario Satis auges m[agn] laborez Conſiēna Tu
me p[u]o caſt[io] r[ato] placet tibi q[ui] c[ess]em Conſiēna
Nequaq[ui]s magis et uehementer audivi cupio ſi
tā magna ac dulcia habeat incitamenta nō p[rae]p[er]
ter. qualia p[rae] preſpitero adduxiſt[ui] que ſi talia fu
erint redargutā me fatebor et uictam. r[ato] n[on]

p[ro]t eſſe equale ex offiſa que mouere p[ro]it xp[ian]i
quem c[um]q[ui]eciam p[ro]ſpitero conueniunt. ſi ultra h[uius]b[us] habet aliquid dignitas facer dotiū Bene aut[em] tibi debet ſufficere ſi p[ro]criua et maxima motiua que habet preſpiter habet et quilibet xp[ian]us. uel ſal tem ſufficiencia motiua et for[ci]ora p[ro] ita p[ro]te q[ui] alia Conſieta bene contentabor. t[aro] Credis in hoc sacramento panem celeſtem dari. continentez in ſe omne delectamenti et onm[ey] ſua utat[em] ſapo[n]ris Conſieta Quis de hoc dubitabit niſi incredu lus c[um] hoc dicat ſac[ern] ſcriptura t[aro] Deſideras ne illam delecta[con]e p[ri]ipere et guſtare dulcedinem. Conſieta neſcio cur de hoc queris niſi ludendo. t[aro] Minime ludo. ſi en ſumus in tali materia h[uius]q[ui]e poſſum h[uius] r[uin]ſiones tuas pores An ha beas motiua que te retrabant a tante guſtu dulcedinis. Conſieta Intelligo q[ui] occulte me ſub ſannando redarguis. ſi ne a [ap]poſito nostro diſtra hamur ad alia. queſo te de hoc non queras. ſt[ato] quāuis peccatis et uicijs meis ab hac dulci conſo lacon[em]e ſedudar Ipa tam[em] est quā ſumm[em] deſidero quā in omnibus ſtudijs et exercijs meis quero et optinere laboro t[aro] Juſte moueris et bon[us] est deſideriū Et ſiut mirand[em] effet ſi hoc deſideri um non haberes. ſic non minus mirabile ui[det]ur q[ui] habens tale deſideriū a ſuſcepc[ione] illius ſacra[ment] te remoues in quo ſis aut credis ill[ui]a ſua uitatem quā queris. ueriffime contineri Cui enijs non mi[que] uideatur ſi quis vm[ui] appeteret et y[ui]s nollet tangere in quo effet Conſieta Omnino c[um]

dudemus si soli hic uel melius & alibi haurinetur illa dulcedo huc autem aliquociens alijs exercicijs et p alia media melius uietur posse hauriri illa dulcedo.utpote.in secreta oracione q in celebra cione solempni Ram qii q genu flectentes in an gulo plus deuocōnis et consolacōnis capiunt q p[ro]spitez celebrans.in altari. rario licet aliqii cele brans accionē distracionis habeat.cetis tamen panibus eſſe non pt q quis magis p[ro]motuum ad deuocionem habeat p alia media q p istud. p[ro]ſicia eni[que] corporis xpi ſub hoc sacramento que ad excitandam deuocionem ordinata eſt. Si non eſt p[ro]motiua ad graciam.nequaq[ur] eſt impeditiua quanti[que] eſt ex parte ſua. Conſiēda[que] neſcio cur magis alibi q hic.eque ignoro cur magis hic q alibi ſi quercenda. rario Quia h eſt ſons tocius dulcoris et gracie Hic gracia magis in fonte ſuo bibitur p[ro]mo ſons ipſe p[er]tatis et miſericordie ſumitur ac tocius boni p[er]litudo n[ichil autem] ra cionis habet niu[i] quereſe.et fonte[rum] deſerere dui pt haberi Eſto igitur q alibi tam bene poſſit h[uius]i quod quenitur.melius t[em]p[ro]cundius.et ſecurius eſt arborez ſimul et fructum.q solu fructu habe re Conſiēda[que] q multi h[uius]c fonte[rum] ſuſcipiunt qui de eius dulcedine n[ichil] ſciunt ſons ergo diu pt et in ueritate e Non t[em] quidez patens h[uius]c ſignatus. Sicut ſcripti[que] eſt Ortus concluſus ſons ſignatus. rario Iſta eſt ut diuſs de hijs qui ad extenora eſ ſuſi. ad intra n[ot] respiciunt Quos ſimiles ei dixe rim qui nudeu naturaliter dulc[em] ſumere uolen

lentes.diī non commuunt.Si simul cù testa deglu
ciùt nichil papiere pìt latentis intra dulcedinis
Sic reuera et multo amplius in gustu spùali est.
ubi ipa consideracio masticacionis locù habet ita
qù sìne ipa sapidù nichil est.de illis uio qui consi
derant id quod tractant et sumunt.nò estimo qù
loquaris Conſièna pmmo et de eis qui ualde co
nantur aduertere et libentiffime degustarent nec
de hoc pegrina testimonia querere necesse est Tu
eniz ipa testis es.et melius me nosti quociens ad
hunc fontem accessimus.inſtabamus.et cù afflic
cione conabamur. Nichil tì reptaùmus niſi cor
trepidù duq et triste In hijs autè ego nullà cog
nosco dulcedinè Tu si aliud ſapis edicitio. rano
non erat intencionis mee apbare dulcedinez esse
cordis tui si ſacramenti. Si ergo dulcis et rectus
est diìs rmmo ipfa dulcedo.quomodo pìt ſumi si
ne dulcedine Conſua Sit quantilibet in se dul
cis ego si dulcedinè nò papio quomò dulce esse
michi uel adesse dulcedinè iudicabo rato. Audes
dicere te numöp ſacramenti huius pcepisse dulce
dinem. Conſièna fateor ut ueq dicà et ne ingra
ta iudicer nò numöp dulcem affectum me hùiſſe
ante uel post uel circa ipam ſumpcionè Qualem
qù eciam alìs du nullà effet ſacramenti monoria.
senſi ſleſcio utuq illa fuerit ſuauitas ſacramenti ſi
cut ſcriptum est ſpiritus ubi uult ſpirat et neſcis
unde ueniat aut quo uadat rato. Non dubites
omnè huiusmodi uerà dulcedmem.omne iutute.
deuocionè aut gracià.a xpo capite nostro fluere

Cuius quidem corpus non soli est res h sib s pe
ciebus contenta h ecia3 sacramenti. Si igitur ora
cioni.meditacioni. uel alteri pietatis exercicio at
tribui pt q p ipm homini delectacō spitalis pro
ueniat multomag et cercius dulcedo homini cu
hoc sacramento occupato proueniens eius ututi
pt ascribi. cu h non soli opus fiat p quod di n's
uoluit confere graciā sed eciam motiūn p quod
homo excitatur ad deuocionē cu p n's fit omnis
gracie fons et dator Et quanti ad hoc. occupari
cu hoc sacramento ministrando uel sumendo. om
nibus exercicijs prestatcius est in tantu q eciam
si alicui non indigno daretur et nulla gracia ha
bitualis infueretur. adhuc effet mire delectabi
le. ut patet in xpo. qui sicut desiderio desiderauit
hoc pascha manducare cu dissipulis Sic fine du
bio delectabilit corpus sui sacramentaliter sump
sit. nullam t in de graciā consecutus Quid enim
iocundius. dulcius. aut delectabilius potest esse.
q habere personaliter et corporaliter di n'm ihm
xpm. don uti q excellentissim et tocius spitalis
delectacōs obectu seu materiam causam efficien tē
et finem Et hec est dulcedo que huic sacramento
ingularis e et ei numq de est In qua et t in scendit
omnia alia sacramenta hec enim e que sola ac
cendere desideriui. huiilitate ingerere. copunctione z
inducere. prebere fiduciam. spem erigere. ad amo
rem inflamare. infundere gaudiui. excitare ad re
uerenciam. totam ment lique facere et oblectare
zeberet. et ad affectus dulcissimos puocare. ipteri

hec enim in nob excitanda tanti boni pñcia est
indulta.nec optu ad hoc obstat indignitas cuius
cuor sì quanto quis indignior est tanto maior si
bi fit gracia et tanto magis moueri deberet Ob
quæ enim aliam cœm credendu est deu hominibz
manifeste indignis tantâ exhibere pietate.corpa
lem ui delict pñciam ibu xpi.nisi ad confunden
du et couincendu puitate eorum sua largiflua pieta
te.quæ adutentes erubescant reuerent et reuer
tantur Conſueri. Si ad racione attenditur nichil
uerius dici p[ro]t ut tanti boni p[ro]niam esse dulciffi
mâ Sed si meipam et expiencia considero nefcio
quid loquar nisi q[ui] sup[er]mirabile et miserabile es
se uidek q[ui] tante dulcedinis p[ro]cia cordi meo ne
di nichil del cationis conferre senio s[an] nec amari
tudinem duriciam et inhutilat[em] eius in aliquo
minui uel tolli p[ro]p[ro]tatione Et quid si aliqui red
dit magis amar[que] Conſua. Cogitabâ bene et hoc
est quod magis me mouet Quia enim inde ama
ritudinez reporto unde alij solent et omnis quorumque
haec rei dulcedinem.nô soli non habeo accedem
di s[an] magis ut uidetur abstinendi motu. racione
Cauco me non penitus laborasse inuaculi que
in hac collacione tota saltem hanc a te non cele
brandi racione extorsi Et hac racione multos ir
raconabiliter moueri existimo qui n[on] numq[ui] ex
elezione uel p[ig]ricia abstinentes.dicunt se n[on] ha
bere graciam Quibus cœuientissime responderi
p[ro]t ubi b[us] b[us]n[us] hardi dicentis in quodam sermone
Omnes causamur nobis esse graciam sed iustius

homnis

foristan ipa conqueritur sibi gratiam esse non.

Consuetudinem Debet quis sive gracia ad tantum
suaementum accedere rato Quid intelligis p. gr. 3.

Consuetudines Inspiracione dei et mentis affectum rato
Habes ne inspiracionis diuine noticiam ut intel
ligas qii tibi Deus communicandum esse inSpiret.

Consuetudine aliam nisi q. qii sencio me ad co
munione dulciter uel aedenter affici. credo hoc o
pus esse diuine inspiracionis Non enim puto q.
diabolus hoc immittat. rato Eciam si certo sig
no cognosceres qii tibi Deus inSpiraret. non tamen
deberes expectare donec tibi diis daret hoc signu
ubi eni3 s. scripturam et racionem habetur quid
agendu sit. ibi signu expectare. finacionis puerse
est. et deu temptare. Quanto minus igitur expec
tanda est inSpiracio ubi signu ta fallax habet et
nulle penitus certitudo. cu enim certu sit diabolu
in irruerencia dei delectari. quis dubitet qn sepe
quos scit indignos instiget ad cœmunione quare
nus et deu inhonorent et iudicatu sibi māducent
et bibant. An credis q. iudas inSpirante eo rece
perit corpus xpi Consuetudine crediderim
hec sed ubis tuis sic me ponis in dubio q. peni
tus ignoro quid dicā aut eligam. hactenus eni3
habut pro signo principio ut accederem. qii in me
senti aliquid desiderii uel feruoris Et qii illud in
me non reppi. abstinerem. Quia uo hoc uideris m
destruere. ualde erudiri desidero qdo in hoc utatis
sit. ut erroris lateat rato Aliud e habere desidiu
aliud sensibilem desiderii perceptione Equidem sive

7

defidio nemo debet accedere ſui autem xpianu ſic
uiuere deceat ut ſemp mercatur accipe numip de
bet eſſe ſine deſiderio tunc et tociens ſumendi.qn
et quociens ſuenienter potit et crediderit expedi
ri In hoc uio multi erant qui ſolent ſibi p[ra]ſigere
in animo non niſi tociens in anno uel ſeptimana
celebrare Sed hoc eſt obicem ponere gracie et à
moniſioni dei.et quasi tempus miſeracioni d[i]ni.
in ſua ptate ſonſituere.ita q[ui] eciam ſi deus uellet
uenire p[ro]graciam.ipi ſunt deſterminati in contrari
um.cui magis dignu et iuſtum eſſet.ut ſicut ocu
li ſeruoq in manibus d[i]noq ſuoq.q[ui] ſic eſſent o
culi.noſtri ad d[i]ni.bi[n]tes ad hoc diligentiſtimu
respectu q[ui] q[n]ui[u]q eſſet tempus bi[n]placiti diuini.
q[ui] tunc quantu in nobis eſt eſſemus diſpoſiti et
pati Si quis autem illam diſpoſicione in ſe iudi
care uoluerit ex ſenſibili cord compunctione.p[ro]fu
ſione lacmaq.feruom mentis.et ſimilibus ſenti
mentis.ita q[ui] tunc credit ſe diſpoſit[i] q[n]i aliquid
taliu ſentit.et q[n]i non p[ar]pit inſiſpoſit[i]ncaute
ualde ambulat et ſepiſſime decipitur multociens
enim qui nichil taliu bi[n]t ſunt in magno ſatu g[ui]
cie.et qui bi[n]t.ommino extra graciam grati faci
ent[em] Conſuera uellem declaracione huius hab[eb]e.

Renio p[ro]mu ſic accipe Sepe contingit hominez ab
huiusmodi feruidis affectibus impediri ſine omni
culpa ſua p[ro]mmo cu[m] magno merito.S[non] en[i] p[ro]nt
homines c[om]munit confecti ſenio.languentes cor
pore.grauati magnis curis et laborib[us]p[er]dicando
conſessiones audiendo.cui[que] infirmoq et aliorum

necessaria gerendo. magnas in oracione pripè uel
expectare dulcedines Et quasi impiu esset homi
nem bijs opibus remouere a sacramto pieta
tis. et illu puare eciaj sacramitati refectione. Qui
autè ex obediencia uoluntaria cogitur. aut ex ca
ritate eligit apter salutez pximoy adulti orōnis
uel contemplacionis studio se subtrahè. et labori
oſas tedioſas et amaras ocupaciones ad dei glo
riam tollerat uel eū qui no pt se ad huiusmodi
affectus execere Confucione Egoiſa non crederez
tales phibendos communiter. k minus frequenter
esse admittendos. Kano Et quare minus frequen
ter Confita Quia uidentur utiex minus eſe diſ
politi paro Dūmodo non ſit quis tantu labombz
guatus et curis qn adhuc possit uacare huic offi
cō et bijs que ad hec necessaria ſunt utpote diſ
cuffioni apprie consciencie. confessioni oris. ac ora
cionibus ex debito dicendis. quamyp racione dce
extioris ſül interioris occupacionis et laboris. mi
nus de dulc affectu ſenciat non uideo qua de cā
debeat abſtinere. cū illa compleat ut poffum est
et preſupponitur. ad que de iure tenetur. et inſup
opibus pijs intendat Que utiex eū magis ad gci
am dei disponut q[ui] reddant indignum Confucij
Ego intellexi et hactenus credidi q[ui] hoc sacam-
ti effet cū deuocione ſumendu paro Jta est Sed
quid putaſſe eſſe deuocionc Conſiua ſon aliud
nisi ſicut deſtribi ſolet p[ro]priptitudine animi et ſe
uorena bone uoluntatis ad deo ſeruiendu. quam
mens cōhibere non ualis certis manifestat indi

esset. Anoputens et illa sola habetur et otidatur in su spiritis et laicmis. et non eciam in p[ro]dicando. con- fessione audiendo. et alij[us] opibus m[+]ficordie t[em] corralibus et sp[+]italibus. Conſi[n]tuit. Bene credo et eciam in istis habeatur. Si ut communiter magis ac dulcius in abstractiveio et occupacione t[em]no[d]que conſtitit in gracia dei se de licet ut communiter contem- platiui magis deuoti ſint et feruidi. no[te]p[]ter hoc actiuis bonis neganda est communio. Cum eciam unus contemplatiuor[em] magis deuotus ſit alio. nec t[em]m[]p[]ter hoc minus deuotus abſtinere tenetur. maxime cu[] bonitas hominis multo plus conſiſtat in ũtute animi et feruore. Conſi[n]tuit. Non habeo q[ui]o[] op[er]nona q[ui]n talibus pijs opibus uacans p[er]ſuppoſi- tis eis que p[er]miſſa ſint eciam frequenter p[er]ſtit ac de- vere licet eciam no[te] notabilez in se dulcorem ſeniat ūl feruor[e]t[em]. Et quid ſi quis nullis alij[us] curis p[er]grauatus ſol[u] contemplacioni et or[em]ni diligen- ter uacet et t[em] paq[ui] aut nichil t[em]aliu[m] p[er]cipiat. Conſi[n]tuit. Acte[que] ego no[te] reputarez bon[u] ſign[u]t[em] non credis et multis ſuauiet[s] illa ex magna dei gr[ia] negatur. et ad magn[u] bon[u] ip[er]oq[ui] Conſi[n]tuit. Sepe id ſcriptu[m] reſi et audiui et i[de]o negare no[te] au[de]o hoc t[em] ſcio et quasi o[m]n[u]s. eciam ualde probati in uita dolent de ſubtractione huiuſmodi gr[ia]cie. et e[m] piculosam ſibi reputant ac penale t[em]n[+]opicu loſa ſolet eſſe temptacio carnis et penalis maxime homini ſp[+]uali.nichilominus t[em] ex ſp[+]ali gr[ia]cia et ad magn[u] bon[u] ſu[m] inmiſſa uel p[er]miſſa ſuit ap[er]t[em] Conſi[n]tuit. Sc[ri]p[tu]ra teſtat[ur] q[ui]o[d] dicis. uellem

si placeret audire ad quid ualeat homini eius de
qua loqumur gracie Subtractio variöValet q̣dem
ad conferuandā hūilitate ut ait bīnhardus. Super
cantica. Hmone lv. Argumentuī supbie p[]uacō ĝne
est Et ad excudiendā uanā gloriam cuius ex tali
b[]z gr[]is magna sepe sumitur occatisio intin[n] a[]do q[]
qui tali s[]emp consolacione gauderet. diffi[]cillime
posset a uanitate sp[]tus et inani gloria p[]s[]eruari n[]
refrenare[]t p[]reptaciones Sicut de paulo cuius
iam memini legitur. q[]datus est ei stimulus car
nis ne e[n] magnitudo reuelacionu extolleret. Vel
p[]tribulaciones extiores quibus uix caruit aliq[]s
sanctu[] qui huiusmodi dulcedinibus fouebantur
p[]mmo nec i[]go b[]t[]issima. Et ideo hoc fit q[]p[]uis
n[]o n[]isi utute diuini auxilij et dono gracie supne
nob[] celestia sapiant et terrena uilescant. Et deus
b[]n[] posset p[]graciam su[]ā omnē difficultate[]z āmo
uere et facere q[]p[]er terrena nichil sapent sed sola ce
leſtia. Sicut hominibus solet contingere huic modi
dulcedine inebatiss[]on t[]i[n] uult ſic pure nobiscuz
ſupnaturalit[] agere. H[]eciam h[]uano m[]o salutem
n[]z[]ām opari ne torpeamus ocio h[]e exercitemur et
quasi adiuto[]s dei ſumus ut ait ap[]l[]us Si i[]no de
ue talibus gracijs ſemp hominē uſitaret. et c[]ui h[]
a ſupbia et uana gloria p[]s[]eruaret. diuino et non
h[]uano m[]o ſecu[] agere ui[]deze[]t q[]r in nullo app[]eret
hominis infirmitas Vt igitur humano m[]o et n[]
penitus ſupnaturalit[] agatur c[]ui homine. conue
nit aliq[]n dari dulcedine[]z. aliq[]n negari. ut homo
ex illo gr[]aciam dei cognoscens fiduciam actipiat.

Istine uo insecuritare defectu. et infirmatez suâ. agnoscat. uel si semp data fuleit. oportunu est ut temptacione uel tribulacione tempetur gaudiu et mens hominis ne lasciuat refrenetur. Valet quâ huiusmodi subtraccio gracie. ut homini timor in cuciatur ne tâ delcâbili bono. tâ hic quâ in futuro puctur. ac eo ardencius tendat ad eternam uitâ ubi semp habitandu est. atque ut p fidem ambulâ tes mereamur Plerioz enim illa suauitate dotati. magis gustu et expiencie student inniti quâ fidei. et quinque alias occupaciones et opa fugiit. ac ora cioni uel contemplacioni uacant plus desiderio ilius consolacionis quâ p gloria dei. uel acquisicione ututu. necnon ut tam desiderabile donu feruencius desideramus. acceptemus gratancius. et caucius cuf todiamus accepti. Non enim uult dîns puipendi et uilefrere dona sua. Demu ut nos uidentes quia p[ro]uati illa grâ mox graues ad bona lumus et pi gzi. discamus grati esse. et non nostris uiribus sed grê dei affe[rib]e. quodcens nos amprus et bilares in eius juicio repimus. ac p hoc timeamus iudi care alios ex appente eo[que] segnicie. si mag conpa ciamur eis utpote a grâ dei desertis. Postremo. se pe prouidet in hoc diuina miseracio indiscerecomi nostre. ne ui delicet illam dulcedinem se[ct]antes. ui res nostras ultim moduz et in[ton]abiliter consuma mus Confracta apprehendo racione muniri q[ui]d i[que] cis. et gratanter uellê accipere. nec aliquatenus am[que] hoc abstinere. qui ex hijs causis me non sentirem affectam. Sed qu[ia] timeo id ex ira dei et meis pec

catis actiòe ideo sepius me abstinuiffe recolo rato
Timorem nò reprobo si tamen nò nimius aut ir
raconabil non fuerit si hoc habere concessum et
et p[]suaſuz ui dear.non apper hoc abſtinendu z ee
q[] quis non ſenſibiliter habet huiusmodi dulces
affectus cu ex multis cauſis bonis q[]nq[] homini
non donentur Conſtia Non habeo q[]do oſpona,
ſeo quid eſſet agendu i ſcirem aut crederem hos
affectus ex p[]ectatis meis ſubtrahi. rato Non de
facili p[]otes hoc ſcire.nec debes talem credulitati
tibi ſingere ni[]li mota euidenti racione Si quis t[]n
hoc ſciret aut firmiter crederet.adhuc n[]o opteret
ob hoc com[]munionem dimittere.maxime ſi e[]en t
peccata diu preſita p[] quibus contric[]o et confes
ſio p[]ceſſeſſet et ſatiffaccio uel completa uel ſalt[]e
realiter eſſet incep[]ta Non e[] enim incre[]dibile q[]n
aliq[]i apper peccata deleta plene quo ad macul[]a
deus ſubtrahat graci[]a deuocionis.cui ingreſſu tre
promissionis negavit mo[]p[] si apper peccat[]u longe
ante pretit[]u. In quo nequa[]c[]on stat nec uſimi
le eſt fideliffim[]u dei famul[]i tanto t[]pe ſine digno
fructu p[]i[]nie ſorduiffe Si u[]o credetur deus hoc fa
cere apper peccata reçencia uel uetera nondum e
mendata.t[]unc abſtinendu[]i eſſet non t[]a apper gra
cie ſubtractionem q[]p[] s[]cele[]q[] feditate Conſtia Sa
t[]is re[]o o[n]ſim eos qui huiusmodi affectus non
h[]i[]nt ad extra non apper hoc exptes gracie eſſe
iudicand[]os Raro Videamus i[]gitur de ſecundo.Si
quis e[]zgo ſit qui tales affectus notabilit[]i ſeniat.
p[]uas ne eu[] ob hoc magis ſecu[]q[] et ad ſuſcepcio

nē sacramenti dispoſitū Conſua Credo quod quasi comūiter omnes ita ſeniant et ego ſepius ex hoc cōſolacionē recepi. Arora ecolis te umpt deceptā ita quod expungebaris. flebas. eſtuabas. et pecata tua plangebas. nec tam renunciabas nec eciam renunciare uolebas pompis et uanitatibus mundi. nec huius uolūtatē dimittendi peccata saltē mortalia aut occasiones inmediatas et media ad eam dem inducentes. et onmino sic uiuebas quod si am sic uiueres extra ſtatū grē te eem putares Conſua. Sio de me et de pluribus credo uex. quoniam nūq[te] corde compnigimur. lacmas fundimus. dulciter afſicimur ad orand. et tamen retinentes aliena. odien tes proximī. uel ad mundana inordinato amore aut cupidita te ſeruentes extra graciā dei ſumus. Et iō mirabile uietur si tales boni et tamen ſuaes affectus ex grā dei ſunt. quomodocum concupiacant pccā Sin autem unde ueniant et quare eciam deuo tiffimi eos magnam gracia recipiunt et ad eos optinendos uebementer inſiſtunt. Arora Affectus huiusmodi alijn ueniant omni no pter graciam. alijn cu gracia ſnon ex gracia. quod uo ex grā et ſpāli dono dei Slā cui gentiles in ritibus ſuis. Iudic in ſacrimis. heretici in erroribus ſuis no nulque lacmas fundant et cordialiter afficiantur. quis dubitet talia onmino pter grām uenire. Et quod coopante diabolo du quadam dementacōni uel de cecioni credi ab inſidelibus reſuſcitare mortuī uel aliuo facē qo miraculoſum et dimu reputat. Et cum grā ueniant non tē ſemp ex grā. du qui

tem boni maxime simplices mouentur et pmo-
uentur ad dulces affectus ex cantu suavi et deo-
to uel organis Ex grã uo sunt.lačme sanctoü
quoü exemplis Scriptura est plena Conſuèna Vi
deo cp incautu est crede affectubus et sentimentis
huiusmodi Raui O Multu incautu memmi eü quê
dam in heresi natü qui poſtqy inductus ad fidem
non inueniret se tam affectu in oröne nec sic ha
bundare lacrimis ut antea duz adhuc effet in er
vore conſueuerat.Cepit temprari de fide quali plus
in melior statu et magis gratus deo fuisset qun
maiorem ut sibi uidebatur graciarn dei ſenſit Si
mile legitur in collacionibus patz de quodã ſene
decepto errore antropoſormitaü.tenencu diuinã,
naturam habere ſormã corpalem.ad cuius pma
ginem et ſimilitudinê ſit homo ſormatus.Et qu
ad illam ſormã se conſueuat in oröne conuitere
poſtqy ſuisset inſormatus de errore.et iam neſci
ret quomô et ad quid ſe in oracône conuerteret.
exdamasse fertur O me miſez.abſtuleruſt in deu
meu Sed adhuc de illis affectibus qui pure ex
ono et gracia dei pueniunt neceſsaria e cautela
q[ui] plurimis ſunt erroris occaſio non ſa data q[ui] ac
cepta Conſuèna Woc mirabiliter ſonat.quasi grã
dei ſit deccpœnis occaſio Raui Quna dixi ſa miq
tibi uietur pſuasioni mee ſorte no crederes Ido
recipe testimoniu b[us] b[n]h in ep[ha] ad fratres de
monte dei ſic diüſis Non numq[ui] pure oracionis
affectus et bona illa affectionis ſuauitas no inue
nitur h[uius] quasi inuenit eu non petente.n[ot] queren

tez.non pulſantez.et quasi neſcientez.grā ſuenit.
Et tamō genus ſuor ſuſcipitur filioz in menſa.
cu viuus adhuc et incipiens animus.in eui oran
di affumitur affectum qui pro p[ro]mio ſanctitatis.
reddi ſol[us] meritis p[ro]fecto[rum] q[ui]t[em] ſic agitur ut uel
im iudicium ſuiz non licat neſcire neglienti quid
negligat.uel ut p[ro]uocacio caritatis amor[ez] in eo
grōſe ultra offerentis accendat In quo p[ro]ch[ro]dolor
plurimi falluntur.q[ui] cu paſcuntur panibus filioz
iam ſe filios eſſe arbitrantur. Et deſcientes unde
p[ro]ficere debebant.ex uisitanti gracia euaneſcunt
a ſonſciencia ſua.arbitrantes ſe aliquid eſſe cum
nichil ſint. Et de bonis non emendantur.et ſiunt
de quibus p[ro]s dicti Inimic[ium] diſi menti ſunt ei.et
erit tempus eo[rum] in ſecula.et cibauit eos ex adipe
frumenti.et de petra melle ſaturauit eos (Paſ
cuntur enim a patre deo aliq[ui]n de p[ro]ſiſori gracie
ſubſtā ſui ut affectant e[rum] filij I[pi] uo grā dei abu
tentes efficiuntur inimic[ium] ut eni[que] abutantur eciam
ſcripturis ſanctis in peccatis uel concupiscencij
ſuis.redeuſtes ad eas poſt oracon[ez].diſt illud ux
oris manne Si diſi uoluiffet nos occidere no ſuſ
cepiffet ſacriſciu[m] de manibus nostris. Conſi[en]tia
ut audio.non tantu[m] certitudinis et ſonſolacon[is]
preſtant tales affectus ſi[mi]t multi creo[n]unt qui p
bis obtinendis toto conatu deſu[dant] Ra[mi]o q[ui]cu
q[ui] non adſt testimoniu[m] ſonſciencie quod e[rum] glori
a mea ſi[mi]t ait ap[mi]us.tunc huiuſmodi affectus d[ur]t
tanto ſonſolantur p[ro]ſorem[em].q[ui] ex uisitacione hu
ius grē hab[us] hoc ſignu[m] euidens diuine bonitatis

p quod solet deus homines ad amorem suus alli
cere. et abstrahere a delcacionibus huius seculi et
ad huc finē pt et debz homo quilibz eciam pccor
p ea preibus et desiderio toto laborare hi qſ ue
ao uellet ex hijs affectubus reputare ſe grati deo
et ad sacramenti suscepcionez magis digni.uehe
menter erraret.qr magis indignus fit. si iuxta a
mouentis et amouentis grē doni ſe ppare negli
git Qn autem adest testimoniuz consciencie et ea
ſecuritas que h potest haberi. tunc cercior fit ho
de talibus ſignis deuocionis. et uerius consolatur
ac p ea ad augmentu grē amouetur. qua amptur
multo melius eſset inſitere inſioribus ſignis grē
q istis corporibus ſentimentis. Conſciena. Queſo
ut ex pmas que ſunt illa. Kano ſrequens diſplice
cia et deſtacio peccati tam apri q alienu. zelus
animaz. odium iniſticie. humiliacio continua et
uiſi catio ſuiipſius. desideriu celeſtiu. amptitudo
animi ad carenduz omnibus que in mundo ſunt
qńcumq deus uoluit. et ſuſtinendi que ſupuenire
pmiserit. contemptus et ſuga uanitatu et munda
naq consolacionu. uel ſi eas adesse contigerit. non
ex delcacione uel deliberata cōplacencia in morari
Hec et hijs ſimilia numq pīt haberi conſtanter
ſine diuina dulcedine qr ſm aug vi muſice. nuq
expugnaretur amor tpaliuz nifi aliqua ſua uitate
eternou. Hec eſt reputanda pua dulcedo p quam
redduntur amara et uileſcunt homini omnia deſee
tabilia huius mundi. et omnia penalia eius dulcia
ſunt. uel ſaltem leuia et tollerabilia Hec e com

solacio.hec est dulcedo.quā boni ſemp hīnt habi
tualiter.et quilibet.ſm gradum gracie ſibi date.
Liceet autem hec dulcedo habitual aliqni ſic effun
datur q[ui] mentez reddat ſezuentem et h[]plarem ad
ſpūalia et diuina.terdiſam uero et odiosam ad
queuis alia.et hoc ſit aliquale ſignuz eius. Conti
nua tam continencia et refrenacō ſui in proſperis
paciencia in aduezſis.et constans equanimitas in
tez utraq[us] hec.p[er]ſeueraſq[ui] uoluntas ad uiuendū
et placendū deo.et ſubmittendū ſe uoluntati ſue.
et alia que ſupius predicta ſunt.cerciora et effica
ciora ſunt ſigna illius habitual dulcedinis. q[ui] illa
notabilis et q[ui]no[rum] rara eius effuſio ac p[er]cepio ſen
ſibil. (Vnde q[ui] h[ac] dulcedine utpote neceſſaria.
inſtantez laborandum et precandū est simplicitez
et ſine aliqua condicione. q[ui] illa aut[em] actuali et ac
tualiter p[er]ceptibili. laborandū est non tamq[ui] pro
necessario. ᵈ pro quodam am[in]iculo ad facilius
uincendū aduezſa.et delcābilia contempnendū. et
ſub condicōne et quad[am] indifferencia.comittendo
hec uoluntati diuine.dicendo[que] non ſicut ego uo
lo ᵈ ſicut tu patez (Et si quidem data fuerit. cu[j]
deuota gr[au]z actione debet eam h[oc] ſuſipere et ſe
in ea raconabilit exere[re] ſ[non] t[em] oculos exerce[ra]
do p[er]fleti[us]. uel uires alias eneruando. aut de dono
tali nimiu[que] confidendo uel exultando. ᵈ trahere de
bet illud in ſp[er]em uite eterne (Si u[er]o negata ſue
nt a deo u[er] quac[ui]que actione j[u]pediatu[que] homo n[ot]
ideo mente decidat uel ab/orbeatur tristia[que] dum
mo[n] nec actu nec affectu nec uolūtate nec nimia..

diffimulacione et negligencia auſus ſit ab illo deſi
derio ſpūali quod ſe al's habuisse cognoſit. ut ſi
non deſiderat tam feruide ſicut uellet. ſaltè deſide
rare concupiſat cui p's qui ait. concupiuit anima
mea deſiſare iuſtifications tuas Sufficit eni z no
neglectis illis opibus que fieri debent habitualis
et radicata dulcedo tamq[ui] ſumma capital' que ſi
tollitur donec deus deſipiat et ſapiat mundus Si
quid autem ſupero gatii fuerit ap[ro] lucro reputatu z
Conſierna Quantii uis libenter lucq[ui] ſupero gacio
nis quod ta delcābile e haberem quod tamè ſine
negligencia mea negaretur ſtarez in ea qua capita-
lem dicis gracia et dulcedine habituali contenta
Kawo Cui ergo certi est omnino ſit in h[us] sacram[no]
graciam illam conferri ſi non ſit defectus ex p[re]
ſuſipientis Nonne ſuſcientè et multii urgentem
comunicandi cauſaz haberes eciam ſi ſuſcipes ap
illa dulcedo ſenſibil[em] numq[ui] h[ui]nda eſset in hac ui
ta Sicut b[us]o b[us] testante in ſermo. de c[ir]cuiſione
domi. Multi tota uita ſua ad hec tendunt. et n[ui]q[ui]
p[tingunt] Conſierna Jta eſset ut dicis aff[eh]endo. ſi
neſcio qu[us] non contentantur homines ni ſi ſup[er]
[pro]getur aliquid actual[em] dulcedinis Kawsi ergo
illaz graciam tantii affectas qu[us] puta[ſ]s te magis
ad illaz [p]moueri. abſtinencia u[l] acceſſu Conſierna
Non bene diſce[n]no inter iſta. n[am] poſt abſtinencia z
uidi me q[ui]s magis q[ui]s minus affectam[] Itez
frequentando alijq[ui] t[ep]edior alijq[ui] ſeruenc[or] fac
ta ſum ſed neſcio qu[od] illoq[us] ex qua ca accident
Kawo Quid boni p[t] abſtinencia a tanto bono co

terre Conſiencia Non ui deo quid boni conferat in
q[ui] c[om]munit reputantur rarius c[om]municantes ma
gis affecti et reuéncius accedere P[ro]to t[em] q[ui] ob 13
multi rarius celebrent eriam ĝues et magne p[ro]so
ne Ra[mi]c hec n[ot] p[ro]t effe a ſacram[ento] de ſe quant[ui]
eſt de effe ſacram[enti] ſemp[er] e[ffectus]. Conſi[da]
Sic uidetur Ra[m]mi[ec] ex eo q[ui] c[eteris] p[ibus] deus
magis diligat rarius q[ui]r frequencius accedentes.
Conſiencia Non ui detur cur mag[is] eos amaret
Ra[m]Quod ergo ex g[ina]li utate ſacram[enti] nec
ex ſp[er]li dei munere uel gracia dei eſt. optet q[ui] ſit
uel ex ip[ro]ſumente uel c[ir]cumſtancia accidente.
Conſiencia Ira optet ſi uell[e] ſcire qu[em] Ra[m]ni[atu]
rale e[que] q[ui] raritas rebus preci[ui] facit et plus trabit
affectum. h[inc] homines in locis ad que de nouo
ueniunt multu deuocōnis habere uidentur. a qua
tamen poſtea mora t[em]s uel Frequencia uſitandi
tepes[cunt] Sic non nulli q[ui] ſolempniter cantat[ur]
uel in pulchris ornatibus aut in p[er]ſia multitudi
nis putant ſe mag[is] deuotos Aliq[ui]n u[er] qui ſemp[
]in multitudine ſunt affectuōs[ius] mouentur ſi ue
nerint in locu[m] ſolitariu[m] et abſtrac[tu[m] Conſi[n]quid
eſt ſenciend[ui] de h[uius]modi affectubus Ra[m]non
omnino reſutandi ſunt maxime in incipientibus
ut p[er] hec affuescant in dei ſeruicio delcāri nec n[ot]
ingrauata mente uel c[or]pe. uel alleuiacione[que] h[ui]
tes ad ſp[er]alem iocunditat[em] p[ro]moueantur ſül diſ
ponant[em]. que difficulter habetur grauata natura
Slam p[ro]ter hec ſancta mater ecc[esi]a or[ gan]is et
pulchris ornamentis p[re]ſertim in ſerſiuitatibus.

uti conſueuit quatenus per hoc homini animus
excitetur. Que eam ut ait Aug in prologo ſup
pſalterio. Delcābilius modulis cantilene vim doc
trine ſue pmiscuit ut cù ſuauita te diuini ſmonis
piter utilitas inſeratur. Nec debet ob hoc reproba
ri qu opus eſt nature non grē Gracia eni3 utitur
natura tamō instrumento. et in bene diſpoſita.
melius opat 13 au licitū et cōceſſū ſit. q. hō poſ
ſit p talia nature ſuccurrē ad erigendū mentē onē
laboris aut tediſ depreſſam. uel ad ſuſtendandam
ne deſmatur. multī tī intendere uel inmozari ta
libus. incautūt et piculofum eſt. maxime hijs qui
ſpūales ſunt uel fieri cupiūt. Tum tamen interna
delcācionē impedit Qui enim foris ē nescit quid
intus agatur. Winc ſenior filius de agro ueniens.
ad gaudium conſi ſratis rennuit introire. tī qu
ſepe mentem obnubilat ut credatur eſſe deuocio
uel iocunditas ſpūalis ubi plus ē mundana con
placencia. carnalis delcācio. uel curioſitas mentis.
Tum iro et ſi qnq ſur egat ex hoc uera deuocio
ſacile p[oditur] quod non intus habetur ſ foris p
mendicata ſuffragia queritur. Ad [ap]poſituz igitur
dicendo Si quis tali nature uicio u[er] mentis inſi
mitate laboraret quod ut communit[er] ex frequen
tacione actuum ueniret in tediſ. aut in locis inco
ſuetis multī detrabêtur animo aut loca uel orna
menta ſimplicia nimis uileſcerent ei. et quaſi h[uius]rorem inducerent nō inconſulte ageret ſi talibus
cauſis occurrentibus aliquociens abſtineret. ue[que] in hoc homi suspectuz ſe debet habere de curi

oſitatis uicid.que uarietate gaudet pulchris et no
uis uel male conſuetudinis que facie inſueta
contempnit et horret Ideo indubitantez melius
est ut conetuz in ſe mortiſcare hanc inſirmitatez
colligendo mentē eo diligencius ad inſtra frequê
tando.et tractando abiecta et humilia Et talibus
exercicijs illa impedimenta remoueat uel remit
tat. qui nutziat in ſe uicium illud uel defectum.
abſtinendo et conſenchiendo illi indinaſoni natura
li ſe forte plus quiſ diabolice malicie inſirmi
tate nature conſenchiat Diabolus enim noſtze con
ſuetudinis uel nature uicia libenter in adiutoriu
recipit.tam ut nos ad mala puoet et ut bonos
auertat Conſiuerat Si bīn capio abſtinere a communi
one nichil prodeſt quiſ est de ſe. si ſi quiſ uidetur
apſe. hoc est ualde p accidens. et p octationem
quali inſtinentē. uellem eciam ſcire ſi aliquo no
ceat. Rauiſum? non ex abſtinencia longa a ci
bis homo p[ro]dit appetituz edendi. ita ut oporteat
alii contra appetitū et c[it]i horrore cib[us] ſume re qua
tenus p[ro]ſit appetitū reuocare Conſiuerat Ira ſcio
eſſe in corporibus Rauiſplus e in ſpūalibus q[ui] in
illis ſi[mi]z ut ait greg[is] in ome[rum]. ſorporales delicie
c[ui] non h[ui]ntur graue in ſe deſideriī accendunt. cu
u[no] h[ui]ntur. p[ro]tinus in fastidiu p[ro]ſacietate utuntur.
At contra. ſpūales c[ui] non h[ui]ntur fastidio ſunt.
c[ui] u[no] h[ui]ntur deſiderio. Et hoc e q[ui] p[ro]ſapientem
dicitur. Qui me edunt adhuc eſurient. et qui me
bibunt adhuc ſicient igitur ſic hoc ſacram[ento] ozdi
nate ſumenti niſi obicem ponat augetur deſidiuz

Sic diu uel multū abstinendo sapor intere
rius podituz. Hinc e sicut dicit btīs binh in de a
more dei. ante mediatoris aduentum omnis sen
sus languebant aptez abstinenciam gustus spitalis
qu uidelicet sapiencia nondi fuit incarnata. ut ut
ita dicam panificata ut cibaret hominem apinet
sensus sicut fecit xpīs post resurreccionē Et sapo
rem redderet Qui quidem sapor postq. poditus fu
erit appissime p hoc faczamentu restauratur quia
enī faczamīta noue legis efficiunt quod figurant
quid e quod sic cōuenienter gustum reformare et
cordis palato possit sapē. sicut corpus et sanguis
xpi que sola sub forma gustabili aponunt.nde
huc sup plogum angelice ierarchie Sapiencia in
creata que se p uisibilia manifestat uolens ondē
quō ipa ſit animaz cibus et reſectio. apterea car
nem aſſumptā nob in edulii appoſuit ut p cibuz
carnis nos ad gustum inuitaret deitatis Conſi
Juxta hec que predca ſunt elicio q line ahorcio
ne melius e cōmunicare q abstinere Karo Multi
pliciter melius e tū ex genē facti qu melius e p se
bonu q p actidens ſunc autez cōmūicare qptū e
de se.non pt nocere ſemp adest ſi ſuſcipiens ca
pax fuerit Abſtinere uo nichil boni habz ntpote
quedam puacio.nis homo ex utute eligat abſt
nere et tunc eleccio abſtinencie q ipfa abſtinencia
est laudanda. tū eciam ex pte effectus q duplex
bonum premmet ſimplici.maxime ubi vnū mdu
podituz in duobus ſunc iio ita e q accedens no in
digne recipit effectum ſacramenti et habet utilitare

ex ope opante uidelicet ex desiderio, studio, labo
re, deuocione, et reuencia quam exhibere conatur.
Abstinens autem non h3 meritum nisi de quanto
ex reuencia uel alia bona causa dimittitur. Itez
melius e accedere ex parte habitus inclinantis et
cause mouentis Quis enim dubitet qn amor dei.
fiducia de pietate eius, desidium recipiende gracie
et dulcedinis hinde, memoria passionis diuice, et
cetera que ad celebrandum inclinant et mouent,
meliora multo sint illis que solent a cione ret
here, ut sunt timor consciencie, indignitas uite, ig
norancia beneplaciti dei, et puillanimitas, et alia
huiusmodi. Postzemo accedere uolens h3 cām
et motiuī disponendi se p orōnes, et alia exerce
di se in bonis et cauendi a malis tā ante sumpco
nem q post. Et ad oia illa h3 adiutorii ex utute
sacramenti. Abstinens autez licet qiiq possit se ad
bona comitere p hoc tī q abstinet ad nichil bo
ni disponitur. H ut communitez magis indispositus
redditur. Juxta illud poeticū Qui non est hodie
cras minus aptus erit. Conſidera ponbus motiuī ſen
tire me facit rario. Seo istud ultimū expiencia me
doctit. Karo Vides ne quid ex hijs sequatur? Con
ſteria. Expecto qo inferas. Karo q cuicuq lic3 ac
cedere. Et hīti optunitatez loci et tempis melius
est frequentez accedere q[ui]raro. ymmo q numq
bet abſtinere nifi habeat ſpālem cām raconabi
litez retrahent[em]e. Conſi[na] Jſta concluſio multis ui
detur eſſe grauis. Kario Scio q[ui] nullus racionalis
e qui quocuq minimo bono ſibi, uel utili, canere

nec let quod cōmode habere possit, nisi uideret p
raconc. uel saltem uīsimiliter iudicaret q[ui] melius
eſſet illud non habere uel dimittere Et quare nō
hīt idem iudicii de tam salub. necessario. et ſanc
tiſſimo ſacram[ento] Conſiēta Credo q[ui] multi ſi hanc
racione[ze] aduſterent. Et ăpti boni eſt. quod ſume
uel h[re] negligunt. ratiuſt abſtinerent Kano Jta eſt
ſeo q[ui] ſub diſſimulaconē t[in]ſeunt. nō aduerſentes
ut in principio dixi ăp[er] p[ro] ymmo nulle cauſe ſunt
ex quibus obmittut. quaſi ex quadam cōſuetudine
p[er] nichilo reputant q[ui] abſtinent. et in hoc pleriq[ui]
uidentur habere menſuram et pondus. que ſunt
abhominacio apud deuz ſlam q[ui]n cōmunicant. re
putant et gaudent ſe boni feciſſe ſi q[ui]n abſtinent
p[er] nichilo ducunt. nec dolent ſe bonum omiſſe.

Conſiēta ſlon habeo de concluſione tua plus du
b[ij] niſi hoc q[ui] cōmuniter d[ur] Cauendū eſſe ne q[ui]
celebret ex conſuetudine Kano Si quis conſueuſ
ſet ſe omni die diſponē et mentē excitare ad deſ
deriū cōmūnionis et ex illa conſuetudine coctidie
affectu feruido celebraret ſonne laudabilius eſt
ſi celebraret ex affectu tali habitualiter radicato
āp[er] de nouo hodie excitato Conſiēta Puto q[ui] ſic.

Kario Recte iudicas Sicut eniż mala conſueta pei
ora ſunt hijs que ex ſurrepconē ueniunt ſic me
h[ora] ſunt ututū opa conſuetudine radicata Con-
ſiēta. Quō ergo illud cōune dictuz intelliga[que]
Ego accipio ſub ſi ſensu. q[ui] cauenduz eſt ne quis
ex ſola conſuetudine extioris opis moueatuz ad
celebrandu ſon aduſto an indispositus u[li] minus

dispositus sit seu an ex celebracione pficiat ul te
peccat siue an habeat causam racionabilem absti
nendi.hoc eni et reprobabile Conflicta Video me
p zōnes ad hoc deductam.φ bona oportunitate
habita abstinere non debeo ni si ex raconabili spe
ciali motiuo. Racio Gracias deo φ ad hoc ducem
mus flunc ergo dic quid est quod te retrabit Con
frentia Indignā me iudico et hozneo rea fieri cor
poris et sangnis ihu xpí. Racio Quādiu stas in
hac sniā numquaz accedas.qii enim hoc diffini
tiue iudicas φ indigna lis.eciam si alias indigna
non esses accedendo indigna efficereris.quia facs
contra conscienciam et sic edificas ad iehennam.
Conflicta Quid ergo.possim ne aliqii iudicare
me dignam. Racio Certe non flam hoc iudicans
eo ipo ecia si alias non esses indigna.ex pſump
cone efficereris. Si eni dixerimus q[ui] peccat[ui] no
habemus noſipos seducimus Et iitas in nob no
est Conflicta Inuoluis me grauiter flam ſecundú
hanc zōcinatione numq[ui] accedam.cui indigna no
debeam accede ſee vnq[ui] potero me dignā iudi
care Sed queſo ut me de hoc inuolucro cures e
uoluere. Racio Dignā te in hac uita iudicare non
debes q[ui] licet homo de h[uius] q[ui] sit in gr[atis] posset ſig
na et coniecturas habere. tan[que] ſine sp[er]ali dei reue
lacone numq[ui] uere ſcire p[ro]t an amore dignus ſit.
Indignam quoq[ui] te eſſe tim[ē] quidem debes et po
tes.fed nullatenus diffinitiue iudicare niſi hoc ſci
as Conſiá Quando p[ro]t homo hoc ſcire Racio.Qui
quis de peccatis que facit ſatisfacere ul cessare no

uult seu est in uoluntate peccandi Quisquis uero
uult raliter emendare peccâ pretita et futura ui
tare magis debet se sperare non indignû ideo indig
nû iudicare Conſidere Multi uolunt et nichil faci
unt et in hoc meipam actuſo Kard Non uult nec
habet uoluntatez emendandi quisquis adhuc nic
hil facit. Quilibet enim uſum racûnis hiis. ſemp
qni uult pt aliquid ad emendacione peccatoz ſa
cere. qu pt dolere aut diſplicenciam habere de eis
Nolle amplius peccare. deſiderare graciâ. orare. et
hûiliari corâ do et ſi lia Qui aui in hijs facit quod
pt a optunitate loci tempis et uiriu Nee dignû.
nec indigni iudicare se debet Cui enim ſolus ille
dignus ſit hoc honore quez rex uoluerit honora
re et ad hoc tam digni acceptare quisquis qo
libet isto[que] de se uel alio iudicat. uoluntate et ſen
ſum dini se cognoscere oſtentat IS] quis cogno.
uit ſenſum dini aut quis consiliarius eius ſuit Et
licet utrumque ſit piculoſum tali de quo ſupra die
tum est tam ui delicet q[ui] se dignu iudicet ideo indig
num. Periculofius tam ſtat qui non ſciens alioq
peccatii in se quod uelit libenter emendare ſi se in
digni iudicet. q[ui] ex grâ dei dignum ſe diffini
ret Jste enim aliquaz ſpem ui detuz habere de grâ
dei licet p[ro]ſumptuosam Ille uero adit i ſibi gracie
celeſtis obſtuit Et quod amodo desſperacioni dat
et preparat loci. du iudicat deuz non eſſe ſibi pp]
cii uel placatii O tu qui es qui nedu iudicas ſer
uum alienu ſi diim tuu Opodicu utiq[us ſpei potes
habere de dei miſeri cordia quamdiu ſtas fixus in

hac ipse sentencia Conſiēta Grata et multī iocū
da e michi hec tua conſuſio q[ui] non debo me in
dignū iudicare Sed quid eſt q[ui] omnes ſe indig
nos aſſerunt et illa ſiba centurionis pro quibus
eiam a ſaluatore laudari meruit deuotiffime diſt
diſe nō ſum dignus ut intres ſub tectum meum
Rano Jſta ſiba et ſimilia nō dicuntuz temeritate
iudicandi ſi reputacionis humilitate Sicut eciam
teste b[io] b[hi] in epla ad fratres de monte dei Be
atus paulus dixit quoq[us] ſcilic[us] peccq[us] ego p[mi]mus
ſum non menciendi precipitaconē ſi eſtimandi af
fectone P[uto] autē q[ui] ſic intelligi ualeant et hoc
comuniter intendant diſcentes aut intendere debe
ant Diſe quanti eſt ex me nō ſum dignus quia
peco[ri] magnus nec debita contricione. conſeſſione
et ſatifaſſione pur gatus ſi miſicordia tua dig
netuz hoc modicuz quod ago. acceprare. et me p
gratiam tuam dignificare Et hoc eſt q[ui] ſubdiituz
tantū diſe ſib[us] et ſanabitur. Conſiēta Cuz igituz
nec dignu nec indignu quis iudicare ſe debeat diſe
queſo ſonne in tali dubio melius e dimittere ab
ſtinere autem uiſetur eſſe humilitatis. ſi accedere
p[ſumpconis]. Si quis autē ex humilitate abſtinet
non uiſetur eſſare ſi agere ſutuſe Rano Si bonu
aut ſutuſum eſt ex humilitate dimittere. multo
ſutuſus et melius. cu humilitate accedere. Qui
ergo ex humilitate uult abſtinere. iungat celebra
cioni humilitatem. et exduſa eſt p[ſumpcio]. et du
plex bonu habetur. uiſelicet ſutus humilitatis. et
ſacramenti grā. Conſiēta Ego timeo accedere. et

timo eo opus esse ualde tremendous. Raro see ualce
si fine timore accedere Sz si pter timorem effet
abstinendu. tunc maxime deberent abstinere pre
ceteris magis sancti. quia illi plus timent. cum er
go non omnis timor causam abstinendi prebeat
Dic quare times. ut pensata ca timoris ui deatur
quonabiliter mouearis Constena I deo timeo ex
magis piculo sum e accedere abstinere Hiquidex
in accessu piculo sum e homo indigne tractet
corpus xpi quod hm apli siniam graue est In ab
stinendo uero nulluz alio ud esse ui deatur. nisi ex ho
mo careret augmento gracie. quod consequeret uz
si non indigne sumeret Ego autem peligerem de
cies uel cencies carere augmento gracie. semel
indigne tractare Et i deo securiorem ptem reputo
abstinere Raro Ante semel indigne scienter accede
res. in eternu deberes abstinere. Sed si in dubio
semp abstinenciam tam securiorem ptem eligi
uis cu illud dubiu in hac uita semper tibi mane
at. quin umq. accedes Constena Bene moues. nefcio
autem hm hunc modiu qii deberem accede. ueuptii
minus imputabile reputarem si homo accederet
in tali dubio qii illud faceret cu ceteris ex consue
tudine ecclesie uel statuto Raro Et si effet minus
imputabile sibi nichilominus tam effet in piculo
Sed dic an uelis pter in securitate illam et huic
modi periculuz semp extra tempus communionis
eiam gracia dei carere Constena Absit a me tata
demencia Raro Ego uis habere xpm et ipii ma
ducare spitaliter Constena Propter hoc commuiter

misse audiu[n]tus Racio. Cui ergo maius uel saltem
non minus sit xp[n]m habere spi[n]aliter &c. sacramen
taliter Tum &c. sacramentaliter sume p[]int eciam
Sp[]i[n]aliter aut[em] non nisi boni Tum &c. sumpcio sa
crystal[em] ad sp[]ualem tam[que] ad su[m] finem ordi
nata est. Quid est hoc &c. apter indignitate[m] insecu
ritate[m] timorem uel humilitate[m] uel quacumque aliam
tau[s]am uis carere sacramento. et sacramenti tamen
habere effectum. Quid enim racionis est. querere
finem et nolle ire p[]ro medi[m]. fructum desiderare et
arborum fugere. thesaur[m] petere et nolle eum vna
cui scrinio recipere. in quo et gracius suscipitur et
melius custoditur. Conſi[n]en[]ſion ui[d]etur omnino
esse ſine ione ſi magis cupio xp[n]m habere spi[n]ali
ter &c. sacramentaliter illud est enim simpliciter ne
ceſſarium ad salutem. Iſtud non ſic. Item du[m] conſor
ad h[]in[]du[m] eum spi[n]aliter. orando uel alia uia. ſiue
consequar intent[m] ſiue non.n[]o est maius &c. ante
uel nou[m] piculi[m] Nam ſi conseq[]uar planum est &c.
ip[]a gracia ueniens. eciam de indigno dign[m] ſa[n]t.
Si aut[em] non. saltem ego non facio irreu[n]enti[] deo
et sacram[]to. qu[]am ille exhibet qui sacramentaliter
ſuscipit corpus xp[]i et xp[]m spi[n]aliter non habet
Racio. Qui non libenter comunicat. ſacile inuenit
occasion[em] abſtinendi. ſicut ſcriptu[m] est. Occafion[es]
querit qui uult reccedere ab amico. Si ergo uis
expectare donec certa et omnino ſecura com[]m[]ices.
frust[]ra tec[]u[m] hactenus dispu[n]ando laboram. Nam
in principio nolui certitudinem [a]mittere. Seo ſub
hoc pacto conuenimus. &c. illud agend[m]u[] effet ad

quod zónabiliora motiua habentur. Sunc ergo ut tendamus ad finem et appere possit, zónabi le sit hoc motiuii cui sic inniteris. Ponamus ho minem qui adhibita diligencia modulo posse et optunitatis sive, sic se ad communionem disponit. quod nichil sit sibi restare ex debito faciendu. Et si quid agendum intelligeret patus esset nec uellet negligere solu hoc oblit sibi in dubio uelud tu dicis piculo est quod forte est indignus. ut? melius securius et zónabilius sit talem abstinere accedere in hoc cau. S. Conscience hoc est quod quero. Racio. Si hunc est melius abstinere, male consola ti essent omnes qui frequenter committantur ymmo omnes communicantes magis piculofam ptem eli gerent. Solis illis exceptis, qui se in statu grè esse cognoscerent ex reuelacione diuina. Eciam tunc ommino piculorum esset fieri sacerdotem. maxime qui sepe ad celebrandu esset zône officij uel biffi ci obligatus. Item cui humano modo securitas haberi non possit, et p. consequens nec hoc sacra menti. Et eciam, statuendo pæpacionem cœctidianam, quod meffat celebracionem precipent uel consulent ho minibus quod insecurius est, et p. consequens ad piculi poneret. quod dicere est impii et absurdi. Preterea si uis quodlibet opus omittere non sibi sibi certus quod non pecces in eo. pauca erunt ut puto. que facies. Et mirabile idetur si illud dubium et insecuritas p.ponderare dixit omnibus motiuis que ad accedendu piant inducere. Sed ut de omnibus aliis taceam h. uolo quod hincras. An non debeat ho.

mo prefertim talis de quo caſuz poſui magis ſpe
rare de miſicordia dei ʻp ex peccatis ſuis diffiſe
ul timere Conſuetudinebet omnino et incomparabi
liter magis. Sicut infinite maior est dei pietas.
alias eniž grauitez peccat et magnâ diuine pieta
ti facit iniuriam Kario Et quomodo in hac matia
et caſu de quibus conferimus plus ſperat de miſe
ricordia dei ʻp de peccatis timeat uel diffidat ille
quem plus mouet ad abſtinendum ſolus timor
peccati ʻp conſoletur et ad accedendû moueat to
ta miſeracionû dii multitudo. ubi enim de deme
tia maior effet fiducia timor de indignacōne in re
trahendo mentē nequaquaſ pualeret Illud ſiquidēz
inter duo me plus conſetur trahere quod plus ſe
quor Attende igitur ne eam de qua dixi deo ir
roges iniuriam. dii ppter ſolum illu timorez a co
munione te remoues et grauius pecces dimitten
do ʻp ſumendo Juxta ſniâm bſi ambroſi in qua
dam orōne ſic dicentis Graue est q[ui] ad menſam
tuam mundo corde et innocentibus manibus non
uenimus ſi grauius ē ſi de peccatis metuimus et
ſacriſciu no reddimus Conſue⁴ Oirabiliter agis
mecu que in de michi accedendi cauſam eſtis vn
de ego traho abſtinendi motiuu Et ubi ſuadebat
eſſe de acceſſu piculi tu michi de abſtinêdo equa
lis uel maioris piculi et peccati terrorem inducis
Delcābile autē est ſic vinci ubi exduditur timor ʻq
penam habet et tam conſolatoria fiducia minif
tratus Kario Ex quo tibi placent pſuasiones huic
modi accipe et istam Nonne magis piculoſuz est

cum abstinere ideo accedere quae plura signa habet ut cundum deo placere ideo pmui Constenait omniuno Racio. Ille autem de quo ca sum posui multe. fig. na habet per celebracionem uel communionem deo placere. pmuz quod deus posuit in ptate hominis et si uult p[ro]t suscipere deum suum. q. d. Et ce coram te sum. in me non deficit. tecut ero si me habere vo lueris. Actoundo et dedit ei bona uoluntate non peccandi et commissa emendandi. Acte cito et dedit ei de considerium communionis et amabil p[ro]scie ihis u. xpi dulce dinis quod simul et gracie Actuato et de licie ihu xpi sunt esse cujus filijs hominu. ut p[ro]salo monem dicituz. Et cui dubiui q[ui]n ex delicijs essendi cujus filijs hominu deus instituerit hoc uenerabile sacramentu. ut nedu[que] sp[ro]salem su etiam corporalem su p[ro]sciam exhiberet. Quanta autem ingratitudo quanta p[ro]ueritas diuinis delicijs non dare locu[i]s. s[in]miserabiliter denegare vide nunc si tot habeas signa quibus deo communi onc[ie] displicere cognoscas.

Constenia. Ego multu scio nisi timerem scrupulatu consciencie de peccatis nondum emendatis uel ne minus disposita accedat uel aliquam negligencia committat et sic nouu peccatui incurram Racio. Ecias quia certa peccata haberes. nonne magis dignu et se t[em]itteres peccata p[ro]pter sacramentu quate nus illud posse accipere et quod p[ro]pter peccata communionem omitteres. Constenia. Et se uti quod n[am] et pc[ar]a essent dimittenda eciam si sacmentum non esset institutum Racio. Optime dicis quato ma quis ergo dimittenda sunt p[ro] affecione tanti bo

ni Si uo habes ſerupulum ul dubiſt.habes iteſ
quid facias.ut uiſelicet doleus de quanto hec eſt
culpa tua confitearis ſalem ad cautelaz Et ad ſa
tiſſaciendum ſubmittas te pure iudicio boni con
ſefforis ſi copiam eius k abes uel patus ad hec
& p[mi]u poſſes talem habere qui te dirigere uale
at in hoc caſu Si autez credis aut times te indiſ
poſitam.iteſ habes quid facias.ut uiſelicet te &
tocius diſponé ſtudioſe corneris. Si times de ne
ſligencia cōmittenda.adhibe diligenciaz et cōmit
te te gracie dei. Vii cū in omnibus que te p[ui]t re
trahere habeas quid agendum ſit Et ſiquidem illa
ſeceris & poſſe tuo. ſufficit.nec e aliquod piculū
ſalutis Et eniſ qui crederet ſe contritū de pecca
tis et eſſet ſolū attritus. quauiſe eſſet indignus et
in peccatis.q[ui] tamen faceret quod in ſe eſt.nec in
digne ſumeret nec de nouo peccaret mortautez.ac
cedendo. Igitur manifestum eſt q[ui] q[ui]c[ui]z huic of
ſicio uel opi commode et opor[tune] uacare potes
nec aliquod canonicuz obſtat .nullam poteris di
mittendi cauſam habere uel ſingere nifi maliciaz
aut neſligenciaz aut p[ig]ri[ci]am tuā.que ſunt cau
ſe i[rr]onabiles et d[ia]pnoſe Conſiſtenc[ia] Quia dicis q[
]ui ſi ſum indiſpoſita.debeo me diſponere Q[ue]ſo ut
e[n]a[ſ] quomodo id agere debeat diſponas Et pez
quid mens ſe diſpoſitam poſſit agnoſcere Ra[d]
ſon eſt omniu vnus diſponendi modus ſi alius
incipienciu[]i alius [p]ficienciu[]i. aliu[]z p[er]fectu[]q. Incipi
ens et nouiter conuerſus ad deuni[].probet ſeipſu[]z
An peccasse ſe doleat. et confessus ſit peccata ſal

tem mortalia. uel saltem quanti in ipò est patus
sit confiteri. pniám subire. et satisfacere. et ut qu ha
beat bonã uoluntatez uitandi peccata et seruien
di deo Et an faciat ad hec diligenciam suam pro
oportunitate loci tempis et viriù. Quamdiu eni
quis in istis deficeret numque deberet accedere. De
inde probet an de apximo fuerit in aliquo graui
peccato. de quo licet in racione doleat. adhuc ta
men affectus suus non sit bene purgatus. si octu
pata sit fantasia. memoria delcacionibus ac com
mocionibus p[ro]finis eciam preter uoluntate graui
ter inquinata Et caro adhuc nimis uehement im
pediat. si[rum] Et ei non solu ad dev ocionez non se
uiat. si rebellet Quod emi ait bi[nh] sup Ca[n]i smo
ne iii. Recenti adhuc resper[s]us puluere ora sacra
continges. Peri tractus de luto. hodie uultui glo
rie p[ro]tagaris Deinde p[ro]bet si non habeat ex culpa
u[al] negligencia sua notabile deuocönis impedimên ti
ut p[ro]ote pollutionem corporis uel magnam diftracti
onem animi Ap[ost]remo si non sit nimis indif
positus ad omnem deuocionem eciam preter culp[ae]
et negligenciam suá. ut p[ro]ote si effet grauatus ca
p[ro]te. p[re]essus s[om]pno[le]ncia. aut nimium t[ed]iosus
Hec enim sunt p[ro] quibus a c[om]muni[on]e e[ab]tiné
dum quic[ui]que non est alia necessitas ſi in necessi
tatis articulo ut in piculo mortis sufficit habere
illa p[ro]mo descripta si ista immediate posita nò p[ro]it
haberi C[ong]ficienti uero qualis debet esse omnis
qui sepe aut frequenter c[om]municare a[pp]onit. non
sufficunt hec predicta. si tota uita sua debet esse

Ipsaracio ad:; ad:; suscepiones tante rei. p[.c]ipue in mori
tificando uicia. fugiendo uanitates. et occasiones
peccatoru eciam leuiu et uenialium. occupacones
qu non necessarias in quibus homo pt auerti a
seriofa custodia cordis sui. necnon execendo se in u
tutibus et exercitando se p meditacionem. in men
sum timorem. p fundam humilitatez. amorem az
dentem. feruens desideriu supnoq. inferendo se uul
neribus xpi. compaciendo peccatoribus. commendá
do se et credendo sancte matri ecclesie. in nullo de
se aut meritis suis h de dei pietate confidendo. flá
cú consuet hoc sacramentu institutu esse in memo
triaz dñice passionis et mortis. in pignus amoris.
in mediú vnionis et incorpacionis et transforma
cionis in xp[.]m. Quilibz tanto magis dispositus è
quanto plenius mundi cōcupiscencijs et delcācio
nibus carnis moritur aut mori conatuz. et comu
nicando xpi passionibus. eidem consepeliſ in mor
tem ut fine me de sideret vnú esse cú xpo. libipfi
mori ut xp[.]s viuat in eo. qtus possit dicere cz
ap[.]o viuo autem iam non ego. viuit uero in me
xp[.]s. p quodcunque ergo exerciui homo ad istam
amplius promouetur. ſit leccio. oracio. meditacio
predicacio opus mihicordie sp[.]uale uel corpale. p
illud ad commotione disponitur. Et ex hoc patet
error plurimou qui multu affligunt se. iciunant.
orant. aut uigilant. ecia in tantú q[.]u sensus obnui
tur et ab omni deuocione impeditur pocius q[.]p
mouetur. Et h[.]n aliqua uicia in se u[.]l affectiones
carnales u[.]l mundanas que non curant mortifica

re.utpote aliquā malam uel scandalosam consue
tudinem.amorem.uel rancorem ad homines.con
placenciam ad ludos.aut alias consolaciones uel
concupiscenciam ad diuinas.que si dimittunt ad
tempus nullatenus tamen renunciare ponunt s
pmptissime redunt.et quīs feruencius 朴 antea.
Nox autem contemptus. detestacio et mortificacio
plus ualeret eis et eos magis disponeret 朴 istis
retentis. de cantacio mille psalmoz. Non nulli e
ciam communicati tantū se uolunt abstrahere q
recuſant homines in azto positos eam in neceſſa
rijs et salubribus expedire quod euz utiq[us] qui ſui
iuris eſt et nouit ac p[ro]ſſe miſero pocius red
dit indispositu 朴 disponit. Qui uero p[er]ſecti ſunt
ita q[ui] iam apprehenderunt ea ad que tendit p[er]ſi
ens pre uehementi desiderio q[ui] h[uius]t ad xp[er]mi non
p[er]nit ſuſtinere eius absenciam Et q[ui] non p[er]nit eum
reuelata facie contemplari in gloria. ſaltez p[er] con
ſolacēne ſua volunt eo modo quo p[er]nit.eius frui
p[er]nicia. Aspirant ad amplexus. p[er]tunt oſculum. ui
dere cupunt et expinente lites g[ui]ſtare. 朴 ſuauis
eſt d[omi]n[us].ut in dulcorē ſuauitatis.et in forſtitudine
cibi illius ambulent uſq[ui] ad montem d[omi]ni. beatit[u]
dinem ſempiteernam. Ad quam ſonſequendam.
p[er] iatico datu[us] eſt nobis corpus d[omi]ni noſtri ih[ui]s
xpi. Qui cu[que] patre et ſp[er]u ſancto regnat in ſeculq[ui]
ſecula.

A. O. E. N.

Tractatus racionis et consciencie de ſumpco[n]ne pa
buli ſalutiferi corpis d[omi]ni noſtri ibu[x] p[er]xi. finit.

RareBookRoom
Zi
147

JUN 1 1 1959

Matthaeus de Cracovia, Cardinal,
d. 1410.

Dialogus rationis et consciences de frequenti usu Communionis.
[Mainz, Printer of the Catholicicon
(Johann Guttenberg?), 1460]

22ff. 21cm. 4°.

Rubricated.

Hain 5803; British Museum, XV cent., vol.1, p.40; Stillwell M-323.

Gift of the Library Associates,
June, 1959.