O
EINDE AD ARBOREM CONSANGVINITA,
tis spæaliter descendam. Et prio querit quid fit cōsanguis/
nitas & unde dicať. quid linea. quid gradus. Secundo qrit
quō arbor formet & quare sic punctet. & interferemus re/
gulas p quas gradus cognoscunt. Deinde ponemus quedā notāda &
quasdá queſtiōes. Ad primū dico q cōsanguinitas ē attinētia pſonar
ex eo pueniens q una pſona descendit ab altera uel ambe ab eadē. Vel
est uinculū pſonar ab eodē ſtipite descēdentiu carnali ppagatōe cōtra
etū. quod ſatis est idē. Diciť aŭt cōsanguinitas quafi ſanguinis unitas.
a con & ſanguie: qa de cōi ſanguie descendút. Et quo ad phibitionē cō
lugii nō diſtīguo: an taleſint cōsanguinei pducti ex uxorio coitu an ex
fornicatorio. quod ſatis est expſum extra de pba.p tuas. Línea uero est
collectō pſonar ab eodē ſtipite descēdentiu grad cōtinens & nūeros
diſtingués. Et ē triplex línea ſ. graduu. ascēdentiu. descēdentiu. & colla
teraliu. ut in fra patebit. Et ff. de gra.l.i. & l.iurifcōſul. & xxxv.q.v.c.i.
Gradus ē habitudo diſtantiu pſonar q cognoſciť quotta agnatōis uel
cognatōis diſtātia due pſone inter ſe dínt. Et dicunt gra. ad filiitudinē
graduſ ſcalar uel locoru pcliuiu: quia ita gradunt de pxio ad pximū.
ff. de gra.l.iurifcon. §. de gra. Format sic arbor. Prio uide cellulas aſce/
dentiu. Secundo descendentiu. deinde collateraliu. Aſcédē ſup cellulā ua
quam: q remanſit ideo uacua qa non potuit ppriu nomē habere. cū alie
cellule his exceptis q noiant per gtiu ſumát nomen ab ipſa ſeu exordiu.
quō em poſtumus alia cellulā noiare qua dicimus filiu pſis. fratrem fris
patre filii. ſic de ſingulif. Et alii eā uocāt Ioachim. alii ptheu. alii truncu
nos aŭt noie bedelli nri uocem eā petruciu. Et ſcire dēs q cōpetenter il
le cellule medie ascendentii & descendentiu diuidunt directe p mediū
ut a latere dextro illaru ponát noia mariu ut abauus pauus. A ſiniftro
latere noia mulieq. ut abauia pauia qa pofiti a latere dextro descédút a
maribus & ecouerſo. Supra cellulā uacuā est cellula hec cōtinens. Pater
mater & ſupra unu punctu rubeu & infra unu nigru. Supra illam e cel/
lula auus auia. cōtinens duo puncta rubea & duo nigra. Supra illam est
cellula proauus pauia: cōtinens tria pucta rubea & tria nigra. Supra illa
abauus abauia: cōtinens quatuor pucta rubea & quatuor nigra. Desce/
dendo ſub cellula uacua. Prima het filiu filiā: & habet unu punctu rube
um & aliu d nigru. Sub illa habes nepotē & neptē: & duo puncta rubea

a. III.

& duo nigra. Sub illa pronepote pneptem: & tria puncta rubea & tria nigra. Sub illa abnepotem abneptè: & quatuor puncta rubea & quatuor nigra. Ante transeas ad collaterales: scire debes φ punctor numerus est nûeratio graduû habito íspectu ad cellulá uacuá. Et púcta rubea de fursum & deorsum denotát computationé ſim ius canonicú & puncta nígra ſim ius ciuile. Ponít aút punctatō iuris canonici in ſupiori pte cellu karú: ciuilís uero in inferiori ut deť intelligi excellétia iuris canonici ad ciuile: & maxie quo ad húc caſum quo inſtruimur in matrimoniís an livite cōtrahere poſſint uel ne. Et cú matrimoniú ſit ſacramentú eccleſie i. eo p[]cípue lex minor est canone, ut extra de rectú.nup.c. penulti. & ulti. Item rubeus punctus ſit quia cōputatio canonica q[]rit de cōſanguinitate q[]d dicít a ſanguíne q[]d est rubee nature melius dí rubei colorís. Legales uero n[']o curant níſi de ſuccesſiōe que locú habet poſt morté & ideo p[]n[']i. gra púcta & obſcura recte deſignat. Hec p[]bant xxxv.q.v. ad ſedé ſim. Berń. in lectura ſue arborís. Vides aút ex punctatōe p[]dicta φ in púcta tione aſcendentíu & deſcendentíu cōcordat utrúφ ius quia in eis ſemp. perſona addita p[]ſone p[] carnis p[]pagationé gradú adicít. Ad inuenien dum auté gradus inter eos ſim utrúφ ius: tolle hanc magiſtralé regulá aſcendentíu & deſcendentíu: quot ſunt p[]ſone de q[]bus querít: cōputatis in[']t mediís una d[']epta, tot ſunt gra. inter eas. Si igtí uís ſcire quantú diſtat abauus a petrutio utroφ cōputato & intermediis: quinç[']p[] ſunt p[]ſo ne: demas igtí uńá & q[]tuor ſunt grad9. Item dico de ip[']o pe. ad abnepotem: quia eodem n[']o erit reperire quinç[']p[] p[]ſonas: & fic quatuor ſunt gra dus. Si uelís uidere quantú diſtat abauus pe. abnepote. pe. inuenies ibi noué p[]ſonas computato petrucio: & fic octo erunt gradus. Scias aút φíſte pe. n[']o habet totá cōſanguinitaté ſuá in arbore. Scís eim φ q[]libet hó habet duos parentes: quatuor auos: octo pauos: & ſedecí abauos: & fic ſemp aſcendétes duplicant[']e. uń ímpoſſible fuiflet tot p[]ſonas in arbore ſcribere. Quero aút utrú inter aſcendétes & deſcendétes phibitio copu le c[']o[']nugalis excedat hodie quartú gradum. ut d[']icít Goff. in ſum. de conſang. & affi. §. ité querít quantú φ n[']o p[]decre. n[']o debet e. ti. q[] generali ter loqui[']t Alii c[']omuniter c[']otra dicentes inter aſcendentes & deſcendentes p[]petuá eſſe phibitioné dicúit: & φ ibi de quarto gradu dí: in collate calibus locú habere uidet. Ad hoc xxxv.q.iii. p[]genié & duob9 e. ſequé tibus: in quibus dicít: φ olim n[']o ſolum uſq[']e ad leptimú gradú: ſed etiá

inquantù erat noticia parentele extendebat phibitio. Ex quo ergo certum est alter: ascendenté & alterú descendenté:pdurat phibtio. Vnde fi Adam adhuc iuueret nõ posset habere uxore. Ad idé insti. de nup. §. i. ff. de ritu nup. l. nuptie. Et hoc uerú esse puto. Ad collaterales transequamus ad fratrem & sororé: & cauſa breuitatis pſequêdo ſolú ptem me/diam arboris ad modi uexilli: qua intellecta reliqua p[ro] ſe patet. Dicam de fratre & descendentibus. Sub cellula fratris: est cellula fratris filius filia: ex illa fratris nepos neptis: ex illa fratris pronepus, pneptis. mo frater pe. est cui pe. in primo gradu ſm canones. & in fecundo ſm leges. Eius filius in fecundo ſm canones in tercio ſm leges. Eius nepos in tertio ſm canones. in quarto ſm leges. fratris pnepos est ipſi pe. in quarto gradu ſm canones. in quito ſm leges. & ſic debet esse utraque punctatio. Et iftisunt collaterales ad pe. qa[n]o n[ot]o deſcedunt ab ipſo nec ipſi ab eis: ſed a p[ro]ſe qui est cois eor[que] ſtipet. Et n[ot]icem de cellula patris fecimus ſtipité. Fac conſe qu[em]er ſtipité de auo exquo patru[us] amita. Ex illa frater patruelis & amitinus. Soror patruelis & amitina. Ex illa horú filius filia. Ex illa horum nepos neptis. Patruus est cui pe. in fecundo gradu. Frater patruelis eciam in fecundo gradu. filius in tertio. nepos in quarto ſm canones. Per leges aut patruus est in tercio. frater patruelis in quarto. filius in quito. nepos in ſexto. & ſic debet esse utraque punctatio. Pos[tea] fac ſtipité pauú & h[et] filioſ patruí magnú et amitam magná: auú et atuá et auunculú magnú & materterá magná: illos n[ot]o p[re]ſequemur. Ex cellula patruí magni ppior ſobrinus ppior ſobrina. Ex illa horú filius filia. ex illa eorundem ne/pos neptis. Et quia petrucius diſtat a proauo qu[em] n[ot]icem feci ſtipité in tercio gradu. ergo a patruo magno in tercio & a ppiori ſobrino í tercio & a filio tercio: & a nepote q[ui] exit lineá equalitat[] quarto ſm canones. Scdm leges uero diſtat pe. a patruo magno quarto & a ppiore ſobrino quinto a filio ſexto: & a nepote ſeptimo & ſic debet esse utraque p[u]ctatio. Modo fac abauú ſtipité cui tribus primis filiis. ſ. p[pat]ruo pauo & pauunculo. Depauúculo n[ot]o p[re]ſequor. De cellula p[pat]ruí orit cellula horú filius filia: ex illa horú nepos neptis: ex illa horú pnepos p[ne]ptis. Iſtio[es] ſunt cum pe. í quarto gradu: qa[que] pe. diſtat a ſtipite in quarto gradu. Et ex illa línea nullus exit lineá equalitatis. ergo o[es] diſtát ab eo in quarto gradu. Scdm leges p[at]ruuis diſtat quito: filius ſexto: nepos ſeptimo: pnepos octato, & ſic debet esse utraque p[u]ctatio. &c. Nunc uidendú est quibus.

regulíſ gradus illorú collateralíu cognoscant. Collateralíu equalíſ linie
uná trado regulá. ſ. collateralíu in línea equali quotto gradu gs eoß di-
ſtat a cõi ſtipite: totto diſtát inter ſe & ſibi attinét hoc ſim canoneſ Exem
plú (cú facis abauú ſtipité) in pe. & pnepote ppatrui.ná illi ſunt in línea
equali & qlibet diſtat a ſtipite quarto gradu. ergo & inter ſe diſtát quar-
to gradu. ſm leges uero aliter eſt. & ſic íſtá dicimus regulá. Collateralíu
in línea equali ſm l. quotto gradu gs eoß diſtat a cõi ſtipite torto dupli-
cato diſtant inter ſe & ſibi attinét. Vides ergo ex ſupíus dictis & ex pun-
etatőe q. p[ dicti] pe. & pnepos & ppatuus diſtát quarto gradu ſm cano-
nes. ſm leges octauo. Et infurgit illa diuerſitas. quia ſm leges in collate-
ralibus q[]libet p[]ſona fac]it gradú. Vnde duo fratres faciút duos gradus
ſm l. ſed ſm canões due p[]ſone faciút unú gradú: ut patet in cellula frís-
frater p[]trucii eſt cú pe. in primo gradu ſm canones: in ſecùdo ſm l. Sed
co]putaró legíſtarú ad aliud fit q[] noſtra xxxv.q.v.c.ii. ad ſi. Bene ergo
ſub diſt. ſm leges q[] in equali línea collateralíu: ſiue línea fit paris numeri
ſiue diſparis: n[]o eſt reperire diſparé gradú. Vide i línea paris n[]üeri ſecú
da uel quarta diſparis numeri: p[]ria uel tercia. In prima línea ſecundus
grad[], in ſecúda quartus: i tercia ſextus: in quarta octauus. quod n[]o eſt
[ſm cano. quia in equali línea diſpis n[]üeri habem]9 diſparé gra. qa in pri-
ta primú: in tercia terciú: in quita quintú. & ſic de ſingulíſ. N[]ue reſtat
uidere de collateralib[]9 in línea inequali: circa quod tradiſt talis regula
[ſm cano. Collateralíu in línea inequali quotto gradu remotior diſtat a
c]omuni ſtipite: totto diſtát inter ſe. Exemplú p[]one (faciendo abauú ſti-
pite) pe. & filiú p[]patrui q[] ſunt in línea inequali: co]putam[] ergo a remo-
tiori. ſ. a pe. qui diſtat a ſtipite q[]rto gradu: ergo a filio p[]patrui quarto .
& idé in deſ cédentib[]9 u[]i]q[] ad línea equalitatis. Et hec eſt r[]o q[] dicimus
p[]ſona addita p[]ſone: u[]ſq[] ad línea equalitat[] n[]o creſcit gra. quia p[]patru
us: filius eius: nepos & pnepos o[]es diſtant quarto a pe. Sed aliter ſim le-
ges ſm quas talem regulá tradimúſ. Collateralíu in línea inequali ſm l.
quot ſunt p[]ſone ſtipite dépto tot ſunt gra. V[]n pe. a ſtipite diſtat quarto
a p[]patruo quinto: a filio p[]patrui ſexto: a nepote ſeptio: a pnepote octa-
uo. & ſic q[]libet p[]ſona fac]it gra. Vides ergo ex ſupradictis q[] pe. non p[]ot
c]o]trahere matrimoníu cum aliqua de arbore. Diſtát em[] a ſummo. ſ. ab
abauó: & ab ymo. ſ. ab abnepote: & ab extremis collateralíu & ab oíbus
his quatuor gra, a mediis citeriori excepta línea abauí:p quod facis pa-

tet q. cù nulla contrahere pòt. Sed si exirem, in collateralibus: ut puta: si
pnepos ppatrui uel pnepos frìs pcreaſſet filiá pòt pe, cù illa còtrahere:
& licet còtrahaſt in quinto gra, remanet tì còſanguinitas quo ad ius ſuc
cedédi. Prohibitio em q. per ius politiuì pceſſerat tolli potuit. ſed naſa
lia ſunt inuariabilia. v. di. in prin. Scire em debes q. còmuniter dicut do
ctores. ſ. q. abauus pauus & auus ſunt bigami. Dicentes q. ſi eſſent biga-
mì nò poſſent filiì eorù còiungi: cù eſſent frès: ſed de hoc nò multu cu-
ro: quia eadè ròne eſſet dicendù de aliis cellulis duplicib: q. pſone ea-
rù eſſent bigame. Vnde fingamus pinde: ac ſi in qualibet duplici cellula
haberemus quatuor pſonas: ut ſi dicereſt ppatruus & uxor eiufpauia &
maritus. Vn duplicatio poſita ſuit ut noia demòſtraret i utroq. ſexu: nò
ut eos còiuges denotaret. Sciendù ecia q. in collateralibus equalis línee
bene ſequiſ p illà regulá aſſirmando & negàdo. ego & tu ſum còſang.
uinei in equali línea, & ego poſſum accipe filiá tuã. ergo tu meã. Et ne-
gatiue ego nò poſſum accipere filiam tuã. ergo nec tu meã. Aſſirmatiua
pcedit in equali línea quarti gradus. Negatiua i tercio uel citeriori. Sed
in línea inequali: illud nò pcedit aſſirmádo uel negando: qa ſi unus eſt
inquarto: & alter in tertio uel citeriori: q eſt in tercio uel citeriori poſſet
còtrahere cù filia eius q eſt in quarto gradu: ſed nò ecóuerſo. Vn propa
trui filius & nepos: còtrahere poſſunt cù filia pe. ſed nò ecóuerſo. Demu-
quero: an collaterales quor: unus è in quinto gradu a còi ſtipite: alter in
primo: puta filia pe. & ppatruus pe. poſſint ad inuicè còtrahere. Dicit ho
ſtien. q. nò: & hoc nòtur ſupra e. ti. q. dilectò & c. tua nos: & in ſuma hu
ius ti. de còſang. §. uſq. ad quotuì uer. ſed nunq: in quinto & in primo,
quod p ſua arguméta nitiſt pbarè ſic. ſ. q. pater & filius una pſona cèſen
tur. C. de ímpub. & aliis ſubſti. I. ulti. Sieut ergo pe. nò contrahit cum ſti
pite: ſic nec cù filiis ſtipitis. Bene facit pſdicta decre. tua nos: ubi fratres
uident poni pro ſtipite. Contrariuì tenet Berń, & bene quod intelligitur
ex glo. qua poſuit ſup e. ti. c. ulti. & Ray. & Io. de deo híſpan, & hoc ue-
ritilimù eſt: quod pbarè regule tradite ſupra e. c. ulti. dum dicit. deſcen
denciù ab eodem: ſed certu eſt q. propatruus & pe. deſcendút ab eodem
ſtipite. Preterea aút dices q. inter eos eſt phibitio aſcendentiù aut deſcè
dentium aut collateraliù. De primo patet negàdo quia certu eſt filiá pe.
nò deſcendiffe a ppatruo. Eſt ergo phibitio collateraliù: ſed certu eſt q.
ſti diſtát quiſo gra. qd ergo ipedit hos collaterales còtrahere nò uideo.

Æ. Sequit figura Arboris aftinitatis,

D ARBOREM AFFINITATIS ET EIVS MATERIÆ transcam. Et primo uidendù, est quid fit affinitas & unidicat: quò ipfius genera ifurgât & gradus còputent, deinde arborè formem, poſtea ponemus quedam notabilia & quafdam questiones. Eſt aŭt affinitas p[er]ſonar[um] pximitas ex coitu p[er]ueniés omni carés parëtela: hoc ſm cano. Sed ſm leges eſt pximitas ex nuptiis proueniés legittimis. Ft requiriit ſm le. q[ui] legittie ſint nuptie non interdicte ut c[ò]trahat affinitas. ff. de gradi. l. nò facile. S. ſciendù. Et d[ur] affinitas quasi duorù ad unù fine unitas: eo q[ui] due cognatòes diuerſe: p[er] nuptias (ſm leges) uel per coitù (ſm canones) copulant: & alter ad alterius cognatòis fines accedit: ut in eadem l. §. affineſt. Sed q[ui] p[er] fornicariù & in ceſtuofum coitù ſm canoniftas c[ò]trahat affinitas: patet ex eo q[ui] cogno, c[ò]ſang. uxo. ſue. c[ap] discretione & c[ap] penul. Sed c[ò]ſideratio legis ſuit circa hereditates & tutelas deferêdas & ne cogat aliquis aduerſus affinè teſti moniù dicere. ff. de gra. l. iuriscon. in prin. &. ff., de teſti. l. iii. &. iii. q. iii. §. ité in criminali. uerſi. item. l. iulia. Sed canon quo ad matrimonio[rum] p[er]bendù c[ò]ſiderauit unionè carnis q[ui] influrgit ex copula carnali. Et eſt uideere ſm hoc q[ui] c[ò]currere p[os]t attinëtia c[ò]ſang. & affi. Vt ſi quis cognoſcat confanguinea ſua: o[er]es c[ò]ſanguinei utriuſq[ui] ſunt affineſt utriq[ui] ſi aſſaŭt q[ui] affinitas eſt p[er]petuì impedimentuì quod pdurat ec[ia] mortua ea p[er]ſona qua mediáte c[ò]trahiit xxxv. q. x. fraternitatis Nec orit affinitas ex pollutõe extra ordinaria q[ui] fit extra clauſtra p[ud]oris xxxv. q. iii. extra or dinaria & adde quod ibi notaſt. Et influrgit affinitas interdú ex publica honestate: interdú fine publica honestate Et hon[itus] interdú fine affinitate ut ſi cognoſco uxore uel ſp[er]ſam legit. h[ui]c impedimentuì eſt publice hon[itus] & affinitatis. Si cognoſco non ſponſam h[ui]c eſt affinitas ſola. Si ſponſam nondum cognouit: ibi ſola publica honesta ſt hoc d[ico] q[ui] ſi mor tua uxore tua uis c[ò]trahere de diſp[er]fatõe eccleſie cum c[ò]ſang. ſua i. quar to gradu uel c[iter]iori: & eccleſia diſpenſat q[ui] poſſis c[ò]trahere cum ea nò obitante q[ui] tibi ſit affinis in tali gradu: per h[ui]c diſpenſationem adhuc c[ò]trahere non poteris quia licet ſit ſublatuì impedimétum affi. nò tam eſt ſublatum impedimentuì publice honestatis. Debes ergo facere exprim[iti] q[ui] poſſis cum tali c[ò]trahere nò obitante impedimento publice honestatis pro eo q[ui] deſp[er]ati c[ò]ſanguineam ſuam in quarto gradu uel c[iter]iori: & nò obitante q[ui] eſt tibi affinis in quarto gradu pro eo q[ui] dicta

desponstatam carnaliter cognouisti: & tunc matrimonium pcedere pote
rit. Genus affinitatis cognosciit per hanc regulam. Persona addita pſone
per carnis copulá mutat genus ſed nō gradum, uerſus. Mutat nupta ge
nus ſed generata gradu. Iſto modo Si is qui eſt mihi in ſecundo gradu
cōſang. cognoſcat mulieré: illa eſt mihi in ſecundo gra. affini. & primo
genere. Si alius eam cognoſcat: ille attinet mihi in ſecundo genere affi. &
in ſecundo gra. Et ſi ille aliam mulieré cognoſcat: illa mihi attinet in tercio
genere affi. & in ſecundo gra. Sed qaſolú primúgenui habet hodie phibi
tionem. Et quia Berń. plene tradidit de cōſanguinitate & affinitate Nō
debet ſtare in gloſa ſup uetbo in ſecundo & tercio genere, circa hoc non
inſiſto. Ergo ſi pſona mihi cōſanguinea coniúgat ſibi aliam pſonam car
nali copula: pſona illi coniúcta eſt mihi affinis in primo genere affinita
tis. Et ſi pſona coniúcta attinēs mihi in primo genere affi. carnali copu
la ſe alteri pmisceat: ille mihi attinet in ſecundo genere affinitatis. Si affi
nis mihi in ſecundo genere aliquá cognoſcat: illa eſt mihi affinis in tercio
genere: ſed i eodē gradu. Eſt igitú uidere de gradibus. Certu em eſt qúaf
ſinitas nō habet hodie prohibitioné níſi in primo genere: & in illo uſqú
ad quartú gradu: ſed affinitas nō habet ſua ſpecialem cōputationé gra
duum: ſed cōputant gradus affi. ſin gradus conſang. Si ergo conſang.
tuus cognoſcat mulierem: & uis ſcire quotto gradu affinita, attinet tibi
mulier illa. uide quotto gradu: eſt ille cōſanguine tibi ſin regulas quas
tradidi in proxima arbore: & quotto gradu eſt ille tibi cōſanguine: totto
mulier illa eſt tibi affinis & ſemp in primo genere affi. Munc formem
arboré. In medio arboris ſunt quatuor cellule. In prima ſuperiori poniſt
primus gra. in ſecunda ſecúdus. in tercia terciuſ. & in quarta quartq gra
dus. Et de his primo querit quare ponaſt in medio fratris & fororis. Se
cundo quare nō exprimit attinetiam: dicendo primus gra. affi. & fic de
ſingulis. Ad primú dicit hoc ſuſſe ut deſt intelligi qú affinitas oriſ ex cō
ſanguinitate: & qú ab utro qú ſexu uirili & ſemíneo cōtrahiſt affinitas. Ad
ſecundú dic attimentiá nō ſuſſe exſſam ut illa cōputatio graduú ad cō
ſanguinitaté & affinitaté referat. Vnde frater & foror ſunt in primo gra
du conſanguinitatis: & frater & uír fororis ſunt in primo gra. affi. & fic
de aliis. Deinde a latere dextro dicte linie poniſt alia línea quatuor cellu
las cōtinens In quartú prima ſcribít frater In ſecúda fratris filius In ter
cia fratris nepos In quarta fratris pronepos. A dorſo huius poniſt alia li

nea cōtinens alias quatuor cellulas: in quarú pria scribit uxor frís olim
relicta, in fecúda filii fratris, in tercia uxor nepotis frís, in quarta uxor
pnepotis fratris. A latere finiftro funt alie quatuor cellule: quæ prima so-
ror, fecúda fororis filia, tercia fororis neptis, quarta foror, pneptis. Ad
dorfú hag funt alie quatuor, quæ prima uir fororis oli relictus, fecúda
uir filie fororis, tercia uir neptis fororis, quarta uir pneptis fororis, Po-
nunt etiá alie due cellule: una a dextro latere, cōtinens relict9 relicte fríſ.
Alia a finiftro, relicta relicti fororis, q5 fm oës ponunt ad decoré & ad
demonſtrandú genera affinitatis, q5 hodie phibitioné non hínt, Adhuc
habes duas líneas reflexas, quæ una oriť in cellula fratris: & terminat
in cellula uiri fororis, in q5 scribit primú gen9 affi. Item alia línea reflexa
q5 oriť in cellula fororis & finiť in cellula uxoris frís in qua idem scribit.
Circa hoc qro, quare i cellula uxoris fratris poniť oli relicta: quod non
poniť in alíis cellulíſ inferíoribus eíusdè linie? & dic hoc factú fuifſe pro
pter cellulá q5 poniť ad dorfú illius, quaſi diceret: frater habuit uxoré &
mortuo fré, uxor ab eo relicta contraxit cú alio uíro: illa demú mortua,
íſte relictus a relicta frís uult cōtrahere cú forore nunqd pót. Olim non
poterat quia erat fibi in fecúdo genere & in primo gradu, hodie uero pót.
Idé ſit repetitú quo ad cellulá uiri fororis. Ad cognoſcendú ergo grad9
affi, & genus: tá ex forma arboris q5 ex prius dictis. Tolle hanc solá regu
lam magiftralé. Per carnalé copulá uiri & mulieris, inter cōſanguíneos
mulieris & uirú & inter cōſanguíneos uiri & mulieré: cōtrahiť affinitas
primi generis, & eiudé gradus cuius eſt cōſanguinitas. Quare aút i re-
gula dicať: p carnalé copulá uiri & mulieris: & nò uiri & uxoris, collige
ex his q5 prius dixi in prin. Inter cōſanguíneos aút mulieris & uirú, & in
ter cōſanguíneos uiri & mulieré: ió dixi, quia ínt uirú & mulieré non cò
trahiť affinitas, pprie, ſed ípſi ſut affinitatis cá. Item inter cōſang, uiri &
mulieris: nulla eſt affinitas, Vnde duo frés cōtrahunt cú duabus fororí/
bus, pater & filius: cú mre & filia. Sed eſt affi, inter cōſanguíneos mulie-
ris & ípím uirú, inter conſang, uiri & ípſam mulieré ſupra, de cōſang, &
affi, q5 ſup his: primi generil quare dixerim, patet etiam ſupra. Et eiudé
gradus cuius eſt conſanguinitas. Vide hoc in arbore. Nam frater & so-
ror funt in primo gradu cōſang, marítus fororis eſt fratri in primo gra-
du affi, & ſic etiá uxor fratris fororí, & ſic filia fororis, eſt filio fratris &
ípſi fratri in fecundo gradu conſang, maritus eius in fecúdo gradu affi.

b

& ecōuerſo & ſic de aliis. Vnde uir proneptis ſororis: attininet fratri & oí,
bus deſcendentibus qui ſunt in arbore quarto gradu affi, & hoc ideo qa-
toto gradu cōſangu. attininet p[]d[]ictis ipſa p[]neptis ſororis. Qui ſunt in ar-
bore ideo dixi. quia ſi p[]nepos fr[]is haberet filiī, ille excederet l[]inea equa-
litatis, & ſic attineret quinto gradu ſm regulas traditas in arbore cōſan-
guinitatis. Poſt hoc notand[]u q[]iſtud p[]c[]iſe non ſequiſt. Ego & tu ſumus
affines, ergo & filius qu[]e procreo eſt tibi affinis, nam interd[]u filius me[
mutat genus attin[]etie. quia ego ſum tibi affinis & ipſe cōſanguineus, in-
terdum n[]il attininet tibi, interd[]u mutat grad[]u, interd[]u nec mutat genus.
nec grad[]u. Exempl[]u ſi ego & tu affines ſumus p[]appofition[]e mei, q[]nia
ego cōtraxi c[]ui cōſanguinea tua, ſi ex dicta cōſanguinea tua filiī p[]creo
ille eſt tibi cōſanguineus n[]o affinis, & ſic mutat genus attinentie. Sed ſi
ego maritus conſanguínee tue: ex alia muliere filiī p[]creo ille nec eſt tibi
cōſanguineus nec affinis. Si uero tu cōſanguineus uxor is mee filiī pro/
creas, filius ille n[]o mutat genus attin[]etie, quia tu pater es m[]ihi affinis &
ipſe affinifl. Sed ſi tu & uxor mea eratis in equali l[]inea uel in inequali,
ſed tu eras remotior, puta quia tu eras in tercio: ipſa in ſecundo uel primo:
tunc ipſe filius mutat grad[]u, quia tu pater es m[]ihi in tercio gra. affi, & ip-
ſe in quarto. Si uero tu & uxor mea eratis cōſanguinei in l[]inea inequali,
ſed uxor erat remotior, ut quia in tercio gradu & tu in ſecuſo: t[]uc filius
tuus nec mutat genus nec grad[]u, quia tu m[]ihi es affinis ipſe affinis tu in-
tercio & ipſe in tercio gradu. Item nota q[]i illud etiā n[]o ſequiſt, ego & tu
ſumus affines: & ego n[]o poſſum accípe filiā tua: ergo nec tu mea, quia ſi
haberem cōſanguinea tuam in uxore: tu bene poſſes contrahere c[]ui filia
mea quam habui ex alia muliere. quia affinitas n[]o contrahit inter cōſau
guineo[]s uiri & cōſanguíneos mulieris, ſed inter uir[]u & conſanguíneos
mulieris, & in[]t mulier[]e & cōſanguíaeos uiri, ut dixi ſupra, & p[]bat de cō-
ſang, & affi, q[]ui ſup his. Sed ego non poſſem contrahere c[]ui filia tua: n[]iſi
for[]an illa excederet quart[]u grad[]um, ut quia eſſet in quinto, & eſt ſimile
ſm quod dixi ſupra in proximo arbore circa finem. Vnde q[]riur an aſ-
finitas inter aſcend[]etes & deſcendentes habeat p[]petuā prohibitionem,
an extend[]a t[]in uſq[]a ad quart[]u grad[]u. Et ſi teneremus opinion[]e Goff,
de qua dixi in arbore proxima ſupra circa mediī diceremus q[]ui uſq[]a ad
quart[]u grad[]u t[]in, Sed tenendo contrariā opinion[]e, diceremus q[]ui p[]hibi
tio ſit perpetua, d[]icit e[]m textus q[]ui ita abſtinere debemus a cōſanguineis.

uxoris sicut a propriis supra de consang. & affi. c. i. xxxv. q. iii. de propin
quis. &. c. equaliter. &. c. nullus. Si ergo inter consanguineos ascendentes
& descendentes prohibitio extêdit in infinitum: ergo inter affines. Ad
idem insti. de nup. §. affinitatis. Et dicit lex ᵈ tales affines ascendentes
& descendentes habent loco pentu & libero. &c. de gra. l. non facile. §.
& retro in fi. Eodem modo formari poſset queſtio de affinibus: quorum
unus est in primo gradu. alter in quito sicut in cōsanguineis dixi supra
in proxima arbore in fi. An autem liceat diuerſis temporibus in uxores
duas cognatas habere: scilicet uxores duos fratrum: & an coniucti olim
in gradu phibito bodie permisſo: ſimul remanere poſſunt: de hoc uide
qnod nota: ſupra de consang. & affi. c. non debet. Vltimo queritur ad
utramque arborem. an prohibitio cōsanguineorum uel affinium coniūgen
dorum procedat ex prohibitiœ diuina uel humana. & quare facta fuerit
hec prohibitio: breuiter ſcias. ᵈ olim propter neceſſitatem frater ne
ceſſario habuit cum ſorore cōtrahere. & cōsanguinei cū consanguineis.
unde tunc in collateralibus non erat prohibitio. hoc fuit a principio ge
neris humani in filiis & nepotibus Ade. Hoc etiam fuit poſt diuuiu in
nepotibus Noe. In leuitico uero prohibite fuerunt. xii. perſone quas u
de circa notata. de resti. ſpo. litteras. & de diuor. c. gaudemus. Demum
ius. poſitiuus canonicu prohibuit cōsanguineos & affines primi generis
cōiungi in ſeptimo gradu & citeriori que phibtio poſtea uſque ad quartu
gradum est reſtricta supra. e. t. non debet. reuocatis etiā quibusciam aliuſ
prohibitionibus. ut ibi patet. Reuocatio uero fuit ex cauſa que ibi poni
& ſupra de teſti. c. licet ex quadam p[ro] quod patet. ᵈ prohibitio partim p[
cedit ex iure diuino & ptim expofitiuo. unde in ſecundo gradu equalis li
nee collaterales cōtrahere poſſunt iure diuino: ſed no poſitiuo. Ratō ue
ro phibitionis ſumeſt ex xxxv. q. i. §. i. c. i. fuit em propter caritatem am[
pliandam. nam ſi cōtraherem cū ſorore: idem eſſet pater & ſocer. mater
ſocrus. uir & frater. &c. Sed ſi aliu habeo patre. aliu ſoceru. numeroſus
caritas ſe protendit In qua unliuerſi ſideles & prefertim ſtudentes con-
tinuo p[leuerent]: per gratiā eius qui eſt b[indictus] in ſecula ſeclo[rum]. Amen.

Explicit lectura ſup arboribus cōſang. & affi. Io. an.

C[Sequ]it arbor cognatōis ſpiritualis.

b ii

["QURCALECTVRAM ARBORIS COGNATIONIS\nSPIRITUALIS IUXTA MODUM & FORMAM TRADITIONIS EGREGIID DOCTORIS IoHAN, IN SUA LECTURA ARBORIS CONSANGUINITatis & AF\nSINITatis CONFORMITER Pcedendo. PRIMO UIDENDUM EQUID\nFIT COGNATIO SPIRITUALIS. SECundo QUOTTUPLEX FIT, AUT QUOT Eius SPECIES FEU\nGRADUS. TERCIO UNDE & QUALITER COITRAHAT. QUarto QUIS FIT CUIUS LIBET SPE\nCIEI EFFECTS. DEinde ARBOR FORMABIET. POstea ponent NOTABILIA ALIQUA &\nQUEDAM QUEFTIONE. ET IN fine DABIT BREUIS REGULA AD FACILITER INUENien\nDAM OMNEM SPIRITUALEM COGNATIONE: SINE LIBORE & ARBORIS INSPECTIOE.\nQUO ad PRIMUM DICO φ COGNATIO SPIRITUALIS EIT ATTINENTIA FEU PROXIMI\NTAS PROUENIES EX SACRAMENTI DATIONE: UEL AD ID TENTIONE. SIC DESCRIBIT Io,\nan, IN BREUI SUMMA SUP QNARTO DECRETALII. SIMILITER & PLURES ALII DOCTO,\nRES ITA DESCRIBIT. AD SECUNDU DICO φ TRES SUNT IPFIUS SPECIES FEU GRADUS.\nPRIMA DICITUR COMPATERNITAS: QUE ATTENDIET INTER SPIRITUALEM PATREM PU\nERI: & CARNALEM PATREM. SECUDA DICIET PARENTITAS: QUE ATTENDIET INTER BAP\nTISANTEM ET BAPTISATU: SIUE INTER ILLUM QUI SUSCIPIT & EUM QUI SUSCIPIT: SIUE\nFIT MASculUS UEL FEMINA. TERCIA DICIET FRATERNITAS: QUE ATTENDITUR INTER FI,\nLIUM TUUS SPIRITUALEM: & FILIOS TUOS CARNALES. ET AD HAS TRES SPECIES: OM,\nNES SPIRITuales PROPIAQUATES REDUCUNT. AD TERCIUM DIC Φ CONTRAHIET CO\nGNATIO SPIRITUALIS IN TRIBUS DUNTAXAT SACRAMENTIS: CATHECISMO SCILICET BA\nTISIMO & CONFIRMATIOE. ET LICET CATHECISMUS PER SE NON FIT UNU DE SEPTEM\nSACRAMENTIS, TAMEN AD PROPOSITU SUB BAPTISIMO CONTINET, QUI EΜ CATHET\nCISIMUM RECIPIT PROPERAT AD BAPTISMUM. SED RATIO QUARE IN BAPTISIMO &\nCONFIRMATIONE & NON IN ALIIS SACRAMENTIS CONTRAHIET COGNATO SPIRITUALIF\nEIT. QUIA IN BAPTISIMO RENASCIMUR. & CONFIRMATIO IN FRONTE ILLUM CONFIR,\nMAT, DE CONSE. DIFT, V. C. II. QUOD NON EIT IN ALIIS SACRAMENTIS. EX PREMIFFIS\nITA Φ PATET: QUALITER SPIRITUALIS COGNATIO CONTRAHAET SCILICET BAPTISANDO,\nAUT CONFIRMANDO. SUSCIPIENDO SIUE LEUANDO: QUOD IDEM EIT ATQ. TENEDO.\nSED SCIENDU FM HOISTI. & RAY, IN SUMMA SUA. §. II. Φ DUPLEX EIT FEU DUPLI\nCITER CONTRAHITUR COGNATIO SPIRITUALIS. DIRECTE SCILICET & INDIRECTE SIUE OB,\nLIQUE. DIRECTA EIT UT FI EGO SUSCIPIT A FILIU TUU UEL TU MEUM. OBLIQUA SIUE IN\nDIRECTA FEU EMERGENS EIT: UT FI ALTER CONIUGU MATRIMONIO CONSUMATO: LE\nUET Puerum de sacro fonte: UEL TENEAT AD CONFIRMATIONE: UB1 AMBO COITIU,\nGES ERUNT COMPATRES PARENTIBUS INFANTIS. E.TI. MARTINUS. ILE AUTEM INDI\nRECTE QUI NON SUSCIPIT FED PER OBLIQUU MEDIANTE SCILICET EIUS CONIUGE QUI"]

directe suscipit: cœiungit. Quoniam coniuges communicat sibi actiones ut xxx.q.iiіі.c.i. & c.fi quis unus. Si autem filius alterius coniugis tan tum leuatur de sacro fonte: non propter hoc alter cuius non etat filius fit cœpater leuantis. Unde uerus. Ambos cœpatres facit actio: passio nunc Dictum autem est supra notanter: matrimonio consummato. quoniam si poſt cœpaternitatem tecum cœtractam cœtraxi cum uxore. uel poſt ma trimoniú contractum cum uxore antequam tamen matrimoniú cœſum maui tecum compaternitatem contraxi, talis uxor non eſſicit commater tecu. Ratio quia per unionem carnis sequentē non tranſiit ad unionem ſpiritus precedentem. xxx.q.iiіі. poſt uxoris obitum. et de hoc índicto. c. martinus. Ad quartum dic: effectus cuiuſlibet ſpeciei cognationis ſpirituālis cœtracte in cathecísmo qui baptíſmū precedit est: q. ímpedit ma trímoniú contrahendu. ſed non dirimít poſt cœtractu, ut legit & nota: e.ti. contracto. licet bene ibidem. & in. c. ueniens. dicat q. dirimat & ma le. quia ſic hodie determinatū est. e.ti. c. ii. li. vi. Effectus auct cuiuſlibet ſpe ciei ſpirituālis cognationis contracte in baptíſmo & confirmatio eſt im pedire matrimoniú contrahendum & dirimere poſt contractu. xxx. q. i. si quis filiastrum & e.ti. c. i. & li. vi. Et hoc est impedimentu perpetuum. Durat eú inter quæcunq. p[er]ſonas in quibus fuerit contrac: u. ecia mor tua ea p[er]ſona per quam ſeu qua mediante ſuit cœtractu. Quare autem ſe cus in cathecísmo & ſecus in baptíſmo & confirmatio. uide. e.ti. c. ii. & iii. li. vi. per Ioh. an. Formatur auct arbor ſic. Superius quatuor: inferi us due cellule ponant: trahan[que] quinque línea: Tres ſcilícet a cellulis a. b. c ad d cellula f. due uero a cellulis a. b. c ad cellulas d. e. & ſcribatur tam in cellulis [que] inter eas atq. ſupra ípſas líneas: ſicut ad oculu[em] uidet in ípſa ar bore oſtenſa. que hoc loco poterit iuxta textu uel in margine p[on]i: que quídem arbor tam clara est atq. tam facilís formatóis q. non ſuit opus latius hic de eíus formatione dicere. Nunc tranſeo ad notabilia. Notando primo q. in cognatione ſpirituāli etiam actiue contrahen da: non est differentia in ſexu. ut habes c. ueniens. e.ti. Secundo ſciendu circa lineam in qua ponunt coniuges. quia ad hoc q. coniuges c[om]muni cent sibi actiones requiriit c[oh]iugium ſiue matrimoniú ſore carnali copula prius c[oh]ſumatu ante contractá compaternitatē. put etiam dictum e ſu pra in responſiōe ad terciu[em]. qa per unionem carnis sequentē. &c. ut ibi de Tercio notandu q. non ſolu filio legittimo non p[ot] copulari filia ſpiri

tualis, sed neque illegittimo, e.ti.c.f., Filio aŭt adoptuuo spiritualis filia legittima copulae, ut not. Inno. & Io. an. sup rubrica e.ti. & Io. xxx.q.iii.i finma. Vtrum autem ex concubina acquirat hec spiritualis cognatio, glofa secunda, e.ti.c.i.li. vi. uidet uelle quidem. Sed archidiaconus cōtrariuō ibi plene notat; & hoc uerius uidet. Vltimo & quarto notanduō. quod exemplum supra posuit de patre uel matre suscipiente aut leuāte, similis modo potest & debet poni & intellige de baptisante & cōfirmante quo ad baptisatū & confirmatū & filios suos naturales fi quos habet. e.ti.c.i.li. vi. Nunc restant alique queptiones. Et queritur primo: Vtrū filii duorū compatru poſſunt adinuicem contrahere ſiue copulari matrimonialiter Respondet ſi per eos aut eorum alteruī parentes ad cōpaternitatem uenerunt: nullo mo poſſunt contrahere. ymmo quandocunque agit de illa persona per quam ad compaternitate talē pueniſt: semper matrimoniuō eſt dirimenduī Sed hi per quos neutrum eſt deuentuī ad cōpaternitatem poſſunt de iure cōmuni contrahere. poſset tamen certa & specialis cōſue tudo loci: diocetics ſeu eccleſie metropolitane obſtare, que ſi non ſeruaret ſcandalum generaret. Si igitalīs cōſuetudo ſit tunc certe ſeruanda eſt: ſiue ſit in contrahendo ſiue ſeparando. e.ti.c.i. &.c. ſuper eo. Secundo que ritur: Vtrum quis duas commatres ſucceſſiue poſſit habere in uxores?: Respondetur quidem cōmaternitas matrimoniuō preceſſit. ſi autē ipfa ſe. quitur matrimoniuō cōſummatuō. dicenduī tūc eſt Si alia mulier filiuō uxo ris tue que de alio uiro susceperat leuauerit de baptisimo: iſta eſt cōmater uxoris tue: tibi aŭt non eſt commater, quia coniuges non communicant fibi paſſiones, unde poſt mortem uxoris tue tu illam eius cōmatrem etiā poteris habere uxorem. De hoc Ray. & Hoft. e.ti. §. ſi inprincipio, Nunc ultimo danda eſt regula unica ad omnes ſpecies spūalis cognationis faciliter inueniendas. Et primo ſcias quidem licet doctores in iſta materia communiter, xx. caſus ponunt, tamen uolo hos oes ad quinque redigere. & sub unica regula quinque membri omnes uiginti ſufficienter com prehendere Saluo tamen intellectu mox infra dicendo: ut res eo facilior & breuior fiat. Sit igitalīs regula. Inter leuantē & leuatum, Inter conjugem & leuantis (intellige prius carnaliter cognitum uel cognitam) & leuatum. Inter pueros leuātis & leuatum, Inter leuantem & parentes leuati. Inter conjugem leuantis (intellige prius carnaliter cognituī uel cognitam) & parentes leuati cōtrahiſt cognatio spiritualis. Et pro pleno

RareBookRoom
Zi
9477.5

Andreae, Joannes, d. 1348.

Super arboribus consanguinitatis, affinitatis et cognationis spiritualis. [Vienna, Johann Winterburg, June 22, 1500]

10ff. illus. (full-page wood-cuts) 20cm. 4°.

Imperfect: fol. 2 wanting.

Hain 1049; Gesamtkatalog der Wiegendrucke 1701.

Gift of Louis M. Rabinowitz, March, 1949.