Sol. VIII.

diuo in magnis niuibus quieuimus, ab deductoribus meis laute ac honore
rifice tractabar, & strato in longum aliquanto alcius seno corticibus albo
rum super impolitis, stratis, linteis, attractis more Thurcarum seu Taro
tarorum pedibus menſæ accumbentes, cibum capiebamus bibendoc; alio
quanto laegius cenam producebamus, altera nocte veneramus ad quene
dam fluuium minimæ tum quidem congelatum, ſed poſt medium noctis,
ob inſeſtum frigus vſc; adeo concretum, vt per glaciem pluſc; decem
onuſta etiam vehicula traducta ſint, equi vero alio loco quo celerius ma-
iorec; impetu decurebat flu: conpulſi, fracta glacie tranſibant, eo loci
duodecim à Smolenſko milia: reſiſtis deductoribus in Lithuaniam pro-
ſectus ſum à limite octo milia: ad

Dobrovunam veni vbi rerum neceſſariarum iuſtam quidem copiam,
ſed hofpicium Lithuanicum habui.

Orſam quatuor milia: quouſc; à Vuieſma à dextris Borifhenem ha-
buimus, quem tum haud longo interuallo ſupra infra c; Smolenſko traij,
cere cogebamur eoq; circa Orſam reliſto recta.

Druzek 8 milia:

Grodno 11 milia:

Borifovu 6 milia: ad flu: Bereſina cuius fontes Ptolomeus Borifheni
adſcribit.

Lohofchakh 8 milia:

Radochoſtye 7 ſere milia:

Craſuo Sello milia:

Modoſch 2 milia:

Creviua oppidu cum caſtro deſerto 6 milia:

Mednik parite, oppidum cum caſtro deſerto 7 milia: inde c;

Wilnam tandem peruenimus, ibi c; poſt Regis in Poloniam diſceſſum
paucis diebus dum ſeruitores cum equis meis ex Novuogardia per Lioo/
niam reuerterentur, commoratus, quibus receptis mox inde quatuor niſi
de via in Troki deflexi vt ibi in quodam horto concluſus ac conſeptos
Bisfontes quos alij Vros ger: vero Auroxn appellant viderem, Palatinus
porro & ſi meo inexpectato ac improuiſo aduentu quodamodo offende,
batur me nihilominus tum ad prandium inuitauerat cui intererat Scheach
met Rex Savuolhenſis Tartarus, qui eo loci in duobus muratis, & inter
lacus extructis caſtris, veluti liberis cultodijs honefte ſeruabatur, Is inter
prandendum ſvarijs de rebus per interpretem mecum colloquebatur,
Cæſarem preterea fratrem ſuum appellabat, omnes c; Principes ac reges
inter ſe eſſe fratres dicebat.

Sumpto prandio, accepto c; à palatino iuxta Lithuanorum conſuetu
dinem munere, primum Moroſchei oppidum, dein Grodno 15 milia:

Grunki 6 milia: Sylua poſt ſuperata

Narevu 8 milia: atc;

Biellko oppidum venimus vbi Zicolaum Radovuiſ palatinum Vil-
nenſem

nenſem offenderam cui iam antea Cefaris literas reddieram qui & ſi antea
me equo gradario duobus alijſ pro vehiculo donauerat, caſtratum ta-
men & bonum iam denuo equum dono dederat, obtruerat preterea au-
reos aliquot vngaricales adhortando vt ex his anulum mihi fieri curarem,
quo induto quottidieq inspecto ſui facilius & prefertim apud Cæſarerr
recordarer, Ex Bielsco in Briefi caſtrum cum oppido ligneo ad flu : Buh :
in quem Muchawetz illabitur.

Lamas oppidum vbi Lithuania relicta.

Poloniæ primum oppidum Parzovu ingreſſus ſupra quod non ita
longo interuallo laſonica fluuiolus labitur Lithuaniam à Polonia diri-
mit, poſt

Lublin 9 milia :

Rubin

Vrlendoff.

Sawichoſt ad traieſctum Iſtulæ.

Sandomir ciuitatem cum caſtro ad Iſtulam ſitam diſtantem à Lubli-
18 milia :

Poloniza ad flu : Czerna, in quo nobiliffimi píſces quos vulgo Lachs
appellant capiuntur.

Ciuitatem nouam Cortzin appellatam oppidum cum caſtro murato.

Proſtvuitza vbi optima ceruſia coquitur indeq

Craccouiam caput regni, ſedem regalem ad Iſtulam ſitam 18 milia
à Sandomir diſtantem, vrbem inſp. clericoſum, ſtu orum atq. mercatorum
frequentia celebrem pertuenimus, ex qua à re p[ro]cui opera mea
grata erat, munere accepto honeftifs : eram dimiſſu et acbq.

Lipovuez ſub caſtrum, Sacerdotum aliquid grauſus delinque ntiur
carcerem.

Indeq 3 milia : Oſvuentzin Silesæ quidem oppidum polonice tamen
ditionis ad Iſtulam ſitum, quo loco Sola flu : ex montibus qui Silesiam al
Hungaria diuidunt, decurrens Iſtulam ingreditur, Non longe ſub eoden
oppido Preyſa flu : ex alia parte Iſtulæ Silesiam à Polonica & Bohemica
ditione dirimit Iſtulam quoq influit.

P[czina] ger : ples, principatum in Silesia Bohemice dicionis 3 milia :

Strumenger: Schvuartzvuaſſer 2 milia:

Freyſtäel Ducum Teſchinenſium oppidum quod Elſa flu : preter labi-
tur qui in oderam exoneratur.

Morauie dein Oſtravua oppidum quod Oſtravuitza flu : alluit Sile-
ſiam à Morauia diuidit.

Iſchin ger: Titzein oppidum quatuor milia :

Hranitza ger: Weſſenkirchen oppidum quod Betwna flu : preterlaa-
bitur 1 milia :

Lipnik 1 milia: vnde cum Vuſtriciam 2 milia: recta contendentes
forte

Sol. IX.

forte ex quodam collæ Nicolaus Czaplitzs prouincię nobilis, ſibi nos
obuios conſpexiſſet mox pixide arrepta ad conflictum ſe quodamodo
cum duobus comitibus preparabat, qua ex re equidem non temeritatem
'tominis ſed ebrietatem potius animaduerteram, ac continuo ſeruitoribus
mandaueram, vt ei nobis occurrenti media via cederent, Sed ill.e hoc hu-
manitatis officio neglecto in altam niuem ſe coniecerat, nosq. pretereuntes
torue intuebatur, ſeruosq. à tergo cum vehiculis ſequentes ad hoc iſplum
genus offitij, quod illi preſtare haud quaq. poterant cogebat, ſtrictoq.
ſladio minabatur: ea re exorto utrinq. clamore factoq. ſeruorum qui poſt
erant concurſu, ipſe mox telo Balifte læſus equus pariter vulneratus ſub
eo conciderat: poſtea cum Moſcis oratoribus iter inſtitutum p[ro]ſecutus,
veni Olmutzium, quo ill. quoc. ucius peruenerat, ſtatimq. veluti eius
regionis incola notus, turba hom. num ( qui in ſodendis aggerendilq. pi-
ſcinis operam locant) callecta vlclſi ſele volebat, cuius ego t[em] conatus
na uro conſilio repreſſi ac interepi. Ex Olmutio.

Bischovu oppidulum 4 milia:

Nikl[ispurg] 4 milia: arcem ſplendidam cum oppido, quod & ſi vno
miliari v[]ltra Theyam flu: qui multis in locis Auftriam à Morauia dirimit
ſitum eſt, Morauiæ tamen ad eiuſc. ditioni ſubiecta eſt.

Auftriæ inde opp'

Itlbach 3 milia:

V[]lrichskirchen 3 milia.

Viennam ad D[]roium v[]m v[]rhem à multis ſcriptoribus celebratam
ribus pariter i[]s cor[]ectis peruenimus, quo equidem duo integra
vehicula ex Molc v[]ſc. deduxi.

Ex Vienna, N[ic]uiitatem 8 milia: indeq. v[]ltra montem Semring
tercq. S[]yriæ m[]es Salisburgum v[]ſc. veni, poſt ſniponti in Comitatu
[ri]rolenſi oppido, Cæſarem affecutus, cuius maiſtati non ſolum ea que
[em]andatis g[e]ſſeram, grata erant, ſed etiam relatio de ceremonijs & con-
netudine Moſcouitarum auditu valde iucunda: quare etiam Matheus
Cardinalis Salizburgenſis Cæſari admodum charus, princeps induſtrius
& in rebus agendis verſatiffimus i[]ocofe coram Cæſare proteſtatus eſt, ne
Cæſar e[]bente, reliquum ceremoniarum ex me audiret cognoſceretue.

Expedito mox ac dimiſſo à Cæſare Moſcorum oratore equidem in
Hungariam regem Ludouicum, cum ſub id tempus inſtitutus orator
fuſt. C[]oun[]g. Baum ac Danubium viennam deduxi, eoq. ibi relicto,
ipſe continuo p[]annonium currum conſcendi quo triugis equabus curru
[vo]litante celerrimi ſerebar, paucisq. horis Budam triginta duobus milia :
perueni, tante autem celeritatis cauſa eſt tam commoda per iuſta interualla
reſpiratio equorum & permutatio, quarum prima in Prukh oppiduload
Leytham flu: qui Auftriã ab hungaria diuidit diſtatq. à Vienna 6 milia:

Secunda in O[]vuar caſtro cum oppidulo, ger: Altenburg 5 milia:

Tertia in Iaurino oppido ſederq. Epiſcopali hunc locum hungari: Iur[]t
germani uero ab Raba fluuio qui oppidum alluit, danubiumq. ingreditur

C Rab

Sol. XI.

Ottmut

Cadayenow

Miensko oppidum à Vuolcowisca 3½ milia: dīftat, inde preterea omnes fluuij in Borifthenem ſeruntur, cum alij relicti in Nemen decurruna.

Borifſow oppidum ad flu: Bereſina ſitum 18 milia: de quo ſupra.

Reſchak 40 milia: in illis porro locis propter maximas ſoliudines, non conpendioſa ſed communi via vſi, Mogilew oppido, ad dextram inſteruallo 4 milia: relicto per

Schklow 6 milia:

Orſa 6 milia:

Dobrowna 4 milia: aliaq̃ loca in priore itinerario exponita, Molcomiām tandem venimus, diu tractantes nec tamen aliud extorquere potuīmus quam ſi Rex Poloniæ vult nobiſcum pacem, mitat ad nos vt conſuetum eſt Oratores ſuos, & nos volum9 cum illo pacem nobis conpetentem Milimus tandem noſtros ad Regem Poloniæ ( qui tum in ciuitate Gdaſnenſi ſuit) deſtinauitq̃ ad hortationem noſtram ſuos oratores Petrum, Gysca Palatinum plocenſem & Michaelēm Bohuſch Lithuanicum theſaurarium.

Porro princeps cum oratores Lithuanos haud procul à Molcouia eſſe cognouilſet, ſubito ſe veniis pretexiu ac recreandi animi gratia tempore minime tum a enancom congruo, Molailko quo loco maximam habet leporum com, contulerat, nosq̃ ad ſele, ne fortaffe Lithuani vrnbem ingredere ocauerat, vbi impetratis confirmatisq̃ inducijs vnadecima Novembris, limiſt, ſeſcitabatur princeps qua uia nos redituri eſſmus, quia Turcan ude ſuiffe intellexerat, quid autem effecerit ſe ignorare, aiebat: Eadem qua veneramus via Dobrownam vſq̃ reuerſi, impedimenta noſtra quæ ex Vuicſma per Borifthenem miſeramus ibi recepi mus, prīſtauum Lithuanum qui nos eo loci expectabat, reperimus, à quo Ludouicum hungariae regem perijſe tum primum intellexeramus.

A Dobrowna 4 milia: venimus Orſam vnde eodem itinere quo ego in priore reditu vſus eram Vilnam peruenimus, ibiq̃ ab Regis naturali filto Ioanne Epiſcopo Vilneſi, humaniter accepti lauteq̃ tractati ſuim9 tum

Rudnik poſt 4 milia:

Vuolkonik 3 milia:

Meretschoppidum quod ab eiſdem nominis illic fluuio nomen habets, ſeptem milia:

Oſſe 6 milia:

Grodno principatum ad Nemen flu: ſitum ſeptem milia:

Grinki 6 mili: quo cum prima lanuarij p[ro]ſiciceremur, tam durum frig[ue] obortum erat impetusq[ui] ventorum niues in modum turbinis voluens, diſpergensq[ui] adeo vt hoc tanto tamq[ui] inſeſto frigore, equorum teſticuli alioqua ex parte canicule vbera congelata coruptacq[ui] exciderant, equidem naſum niſi tepeſtuius à prīſtauo ad nonitus ſuifſem, ſere amilſſem, ingreſſus

hoſpicium uix tandem niue, monitu priftaui naſum măcerando ac fricando
nō citra dolorem ſentire ceperā, ſcabieq; quodamodo oborta ac dein paus
latim àreſcente conualueram. Gallum cp. Moſcouiticum more germano-
rum ſuper currum ſedentem frigoreq; iam iam morientem ſeruitor crifta
que gelu concreta erat, ſubito abſciffa: non ſolum hoc modo ſeruauerat,
verum etiam vt erecto ſtatim collo cantaret nobis admirantibus, effecerat.

A Grinki per magnam Syluam in

Narew 8 milia:

Bielsco 4 milia:

Milenez 4 milia:

Mielnik 3 milia:

Loſchitzi 7 milia: poſt 8 milia:

Polonię oppidum tandem Lucow ad Oxi flu: ſitum huius loci p[ro]ſectus
Staroſta q. dicas ſenior appellatur, ſub cuius ditione tria millia nobilium
eſſe ſeruntur: Sunt ibi aliquot villæ atc[que] pagi in quibus tantus nobilium
creuit numerus vt nullus ſit colonus.

Oxi oppidum ad flu: eiuldem nominis situm 5 milia:

Stěſchicza oppidum ſub quo Wiepers flu: Iſtulam ingreditur 5 milia:

Swolena: oppidum 5 milia: quo loco Wiepers fluuio tranſmiſſo.

Senna 5 milia:

Polki 6 milia:

Schidlow oppidum muro cinctum 6 milia:

Vuſſicza oppidum muratum in lacu quodam ſit

Proſtwicza 6 milia: indeq; 4 milia:

Craccouiam tandem reuerſi lumen, vbi multa c[or]p[er]ter mandata
ſed quæ tum domino meo Bohemorum regi recens o non ingrata et
profutura ſciebam, tractaui.

Ex Craccouia iter noſtrum Pragam verſus dirigentes per

Cobilagora 5 milia:

Ilkuch plumbi fodinas 2 milia:

Benſin oppidum 5 milia: infra quod haud longo interuallo Pieltza
flu: poloniam à Sileſia dirimit,

Sileſſe oppidum Pielſcovuicza 5 milia:

Coſſe oppidum muratum ad Oderam flu: quem viagrum appellant
ſitum quatuor milia:

Biela 5 milia:

Niſſam 6 milia: ciuitatem Vratiflauienſium Epiſcoporum ſedem
in qua ab Iacobo Epiſcopo perhumaniter accepti ac tractati fueramus.

Otmachavu caſtrum Epiſcopi 1 milia:

Baart 3 milia:

Bohemiæ oppidum Glacz, comitatus 2 milia:

Ranericz 5 milia:

Ieromierſs pariter 5 ſere milia:

Bretſchavu

Sol. XII.

Bretſchavu 4 milia‡

Limburg 4 milia: ciuitatem ad Albim flu: ſitam

Pragam tandem caput regni Bohemiæ 6 milia: ad Moltauam flu: ſitam perueni, meum c[ui]p principem iam Bohemorum regem eleſtum, eo[c]p ad coronationem vocatum reperi, cui[us] equidem coronationi viceſima quarta Feb: interſui. Porro oratores Molci qui me ſequebantur, & quib[ae] offici[j] atq[ui] honoris gratia obuiam proceſſeram, dum arcis et vrbis magni[tudinem] intuerentur, non eſſe calſtrum aut ciuitatem, ſed regnum potius dicebant, quod ſi ne ſanguine acquiri permagnum eſſet.

Cæterum Rex clemens & pius, audita ac cognita relatione mea, cor[u]ſultacionec[ui] de rebus tum imminentibus finita, grata habuit, q[ui] geſſeram de diligenti mandatorum ſuorum expeditione, de[c]p[ro] his que preter manu data profutura tum effeceram, & quod me egrotum quidem, ad omnes la[bores] obeundos obtuleram, gratiam ſuo ore pollicebatur, que omnia cum Regi grata eſſent, mihi iucundiffi[m]ma ſuere.