in ptibus intrinsecis eor corpor sicut ac/
cidit in yeme: r hoc sufficit in signis sanita/
tis fm intentionem nostram.

Capituluz de signis significantibus su
per egritudines.

Sinceps uolumus loqui de signis si
significantibus sup egritudines. Et
rememoreres ſep eor q ſupi? dimix? hoc
est q[ui] intent[us] mea in hoc lib[ro] ſi est ut m[k]
tu loquar de reb? particularib? q[ui] iste li[
ber ſi] ſuit fact? p illo q[ui] est soluz medic? sz
ut ſi inueniak dinut? in radicib? ſcie: ſecut?
ſu et de ip[s]. Et si inuenis hic illud q[ui] in/
uenis in aliis libris: ſi ob hoc ip[m]i despici
as: q[ui] p[le]ſe cbat ho modi[i] vn[u] ſabuli ad
hoc ut inueniat ho vn[a] margarit[a]. Bi-
cem? q[ui] ſigna significantia ſup egritudine
ſunt genera quo[rum] qu[ed]a ſum[mi]k ab accenti
bus q[ui] accidunt p[ro] diutio[n]e h[uius] in c[oe]
re: r q[ui]da ſum[mi]k a [p]plexioe corporis ab
ei? p[arato]e ad ſuſſiendas egritudines
r q[ui]da ſum[mi]k a regim[em]e a[n]cedenti. Et q[
]tuor tpa anni dant p[ro]ſi[ca]tio[m] in egris-
tudib? futuris ſi[mi]k: r maxie p[ro]muta[ções] q[
f]iunt in eis p[er]t n[u]m. Et ita ſigna diu[i]r
ſi[ca]n[ca]k fm ſo[t]titudin[e] ſe debilitat[e]: r ego
uolo ipa narrare p[ro] ord[inem]. Ja dixi in
bis q[ui] p[er]ſesserunt q[ui] q[ui] ſtitas ſanguinis
creſcit in corpor[e] ita q[ui] nocet in ſtitate ſo
l[u]n in eo q[ui] ſtitas est fm diu[n]ſion[e], bec est
noiata repleto ſz uafa: r q[ui] creſcit cu ma
li[c]ia qualitas ut acuak: aut ut p[ro]mutek ad
qualitat[e] il[lo]r. vi[n]i? ali[o]z h[uius] aui p[li]um
bec noia[k] repleto ſz uiri tutez: eo q[ui] bec re
pletio ſz euacuare l[u] euap[are] e[nd]oſolue
re r debilitare ſtut[e] q[ui] est pp maliciá ſue q[
l]utatis. Et p[pea] bic ſeg[ui] caſus apetitui r
dificultas mot? Et v[er] p[ter] hoc debili
tan[k] e ledun[que] oes op[o]nes an[ial]es r näſe
q[ui] ſi accit p[me] repl[tioni]. Et ſigna p[me]
repletionis ſunt ſigna d[i]nij ſanguis ſolum
r ſigna ſe repleto[i]s ſunt ſigna d[i]nij vi[n]us
tri[n] h[uius] aut p[li]um. Et p[pea] debemus
enumera[k] ſigna ſignificat[i]ia ſuper exceſſu
v[n]iuſcuuiuſb[us] h[uius] ito[ru]z: r cognoscendo
simplícia cognoscemus composita.

We signis babundantie ſanguinis.

T incipiem? a ſignis ſignificantibus
multitudiné ſanguis ab accitib? qu[e]
ni[ut] corpori, p[ter] ill[us]. Et dicem? q[ui] bec
ſignificat forſtudo pulsus: r repletio u[a]
ſo[rum]: ſiue ſit ue[n] ſui artarie: r gravitas ca
p[er]t? r oc[lo]p[er]t? r ipedi[n]ta ſtut[u]e aie r ſeuſi
Et v[er] malia diſp[or]t? aduenit corpori
bec paciéti affi[ak] male dip[on]i laſtitudis
q[ui] p[uenit] ex labore ex[tr]inſeco cum rubedi
ne oc[lo]p[er]r] calore actuali in toto corpor[e]
niſi ho h[ui]erit exercitiu[n] in aere calido r ſo
n[u] p[ſu]d[u]: r ſonia terribilia: r uid[ētia] res
rubea[]. Sicut dicit, H, d illo qui ſon[ia]bat
balneari in doleo pleno ſanguine: q[ui] ſiſ
ſanguis in eo erunt manifeſta: r. B, p[ce]p
ut flobotomarek: ſz medici q[ui] erant de ſec
ta arſtratis p[ce]perunt ne flobotomaretur
r in iu[n]erunt et exercitium: r q[ui] hoc fa[
cere cepit h[ui]ores diſſoluti diſcurrerunt p
corpus r mortuus ſuit. J[ui]t in hoa p[er]le-
tionis ſanguis ſuit al[n] ſanguis ex narib?
aut ginguis. Et respondit q[ui] ſanguis c[ō]
rupt? ſuit a naribus r ano. Et p[uſtule]
que ſiunt in corpor[e]: r urina p[ſi]lla: r dul
cedo ſaliue: r oia bec ſignificat ſuper ha[
bundantiá ſanguis. Et qui uſuſ est flobo
tomia ſentit pluiu[n]i in loco flobotomando
p[er]ſum[unk] ſigna d[i]nij ſanguis a [p]plexione
r regie cib[or]r potuum r similiu[m]: r ab
etate. r t[pe] anni, t[n]i bec ſigna necio ſigni/
ficant babundantiam ſanguinis. q[ui] est q[ui]
al[n] p[plexio] generat ſanguinez. r ſi temp[
]r etas adiuu[et] r ſi non. Et similiſter hoc
facit regimen abſentibus omnibus alijs.
r ſi regimen forſtius erit in omnibus illi[s]
cáis, t[uc]e erunt ſigna ſignificantia domini/
um ſanguinis accidentia q[ui] bic ſecumur.

We signis colere.

Ed ſigna ſignificantia dominiu[z] co
lere ſunt u[el]ocitas pulsus. r durici
es ip[s]us. r urina ſubtilio ignea r u[iv]itus
colericus r egónes mor[d]icatiu[e] r amari
tudo oris ſitis ſortis r ſicitas lingue cu[z]
as[pi]tat[i]r z citrinitas coloris r oculo[rum] s[ui]
accit in u[ic]io y[ef]ici. r ſi his coniungi[que]
extu[m]. r etas inuenutis r dicta ca. r ſic
ca. r multum exercitium ſicut artium cale
facientin[em] ut ſunt ferrarij[em] e[or]u[n]z ſimiles

t 4

tunc debemus fine dubio iudicat ʻ est
humoz dominatur multum in corpōe.

Be signis dominij mełje.

Sed signa que significat domin/
um melenconie sunt nigredo urine:
aut rubedo declinans ad obscuritatem:
aut ad uiriditatem. Et aliquando hoc
fequiſt incenduī in ſto ɛ hɔ appetituz cani
nũ ɛ nigredinei coloſis: ɛ marie ſub palpe
bza oculi ɛ ſanguis kobotoma? est niger
ɛ multum coagulat?: ɛ maior ɛp talia pa
cientum est ſplenetica. Et ſi particularia
ſigna iungantur ſitis fine dubio iudicabiz?
q multum dianiſt in corpore humoz talis
ɛ ?plexio q magis apta est ad generāduz
bunc humozē est ?plexio frā ɛ ſicca: aut ca
lida ɛ ſicca. Et ppterrea raro inueniſt iles
humoz in corporib? albib? ɛ pinguib?: ɛ
morphbea nigra est signum fortiſtimuī ichtiu
humozis: ɛ et uaroſle nigre ſeu moſbilli.

Be signis dīni kʻlatis.

T signum dīni jlematis ſunt urina
alba ɛ ut color corporis ſit albus.
Et pulſus paruus ɛ rarus: ɛ ſqualiſtas
toſi corporis: ɛ pigriciā: ɛ ſomnus: ɛ tar
ditas digōnis: paucia ſitis cum multo ſpù
to uſſoſco. Et ſi cum bis ungunk res par
ticulares erit ſicut dictum est an: uelud est
etas ſenectutis: ɛ ſpɛ yemis ɛ regim mul
te quietis: ɛ clbāta frā ɛ humida: ɛ ſupſlu
itas comestionis. Et ſomnia ſiſr signiſi
cant ſuper dīnium ichtu humoz: qni ille ɛ
ſuper habundat colera ſomniat uidere ad
aſſionē ignis, ɛ cui ſanguis habuindat ſo-
niat uidere res tubeas. ɛ cui mełka ɔri in
luis ſonis ea ɛ q ipny terrefacium. Et qui ul
det doſmiendo maria ɛ pluutas: ɛ ſentut
aer frin uel aquā frām: oia ica ſignificant
habundantia jlematis. Jſta ſunt signi-
ficantia ſup dīnium vniiſeuinſq humoz: ɛ
tkr ſiper egritudineſ que accidunt ppter
bos humozes. Sz laſſitudo ɛ puenit ab
ſq3 occasione maia afice dēſe ſit necio pp
dīnium vn1 ichtu humoz aut pluni. Sed
laſſitudo thetayca ɛ aſpoſa ſit ab habuſa-
tia ſanguinis: ſed ulcerola est ex malicia
qualitatis.

Be signis egritudinuz futura? ɛ pmo
p aerem ɛ tempora?

T postq5 locuti ſum? de signis ſigni
ficantibus ſuper dīnium humoz, dei
teps uolumus loqui de dispōnib? que ſi
unt ab aliqua permutatione eſnāli sicut il
le que ſiunt ex aere ɛ ſignificant egritudi
nes futuras. ɛ uia qua posſum? cognosce
bas permutationes est expientia: ſed ſcire
ipſas peutam demonstratuā e difficile aut
ipoffibile: ɛ ppter in hoc ſunt recipienda
testimonia antiquo: ɛ memorari eozuz
bzeuiter que dixerunt: ɛ poſtea ?dānabi
mur dare cās. Bixit, ɛ qn fuerit yes
ſetetrionalis ɛ in aquoſa: ɛ uer fuerit me
tricionale ɛ aquosu ſecunk ex hoc in extate
ſe, acute: obtalmie: ɛ diſſeie: marie uero
mulierib? ɛ humidis nä. Et bec cā est
q2 ſi yens fuerit ſicca generabit humōes
ficos: ɛ generali humores adulti qui fac
ti ſnerūt in autunno ɔ̃ puertenter ſiſt ipz
huic ad frātē ɛ humiditatem: sz remanebūt
ſz mediocritatem illi ɛ ſupuenit eis in autu
no: ɛ poſtea ueniēte aere aer calido ɛ bu
mido aggregabunt in corpore hüozes ?
rii ad inuicē: uemente poſtea calōe eſtivo
putrefaciet ipſos hüozes pp hüiditatem ac
tidentale ɛ bēbunt: ɛ pp acti ipſo: erit
calor putredinalis qui generabit nociuioz
ɛ acutioz: Unde tunc pp banc malicium
?plexionis fiect ſebzes acute: ɛ accidet flu
xus uentris ſaguine? ɛ obtalmia. Et hoc
accidet plus ?plexionib? humidis: q2 ſut
apte cici: pmutari pp talē aeris dispōnez
Et, y. adaptat ſicitaté uento ſeptentrío-
li ɛ humiditatem meridionali eo ɛ nä ichto
duo: uento: est bas duas facer dispōes
ɛ cām ichto ondā in loco nobilioz ilto.
Jtē, y. dicit ſi in eode anno p1 oztuz cani
cle ſent pluie ſre ɛ uenti ſlauerint ſeptē
trionales: tunc ſient egritudines termina
biles ɛ quiete. Et hoc erit ppter téperā
tiā tépo: calidi: q2 pluia aerê refrigēat
ɛ ſiſr facit ſeptentrion qvis ſit ſiccus: ɛ
maſſestū est ɛ frigid? aer putrefactionē di
minuit. Et vlr scias ɛ cā egritudinum
quas, y. biſ temporib? fieri dicit est pp
pezmutationē ne aeris: ɛ est q2 ſi ſuit o2/
dinata diuerſitas ne: tépo: nuli ut hüo:es
digerant ɛ temperent: q2 humiditas ye/
mis temperat ſiccitatě autunni: ɛ caluas
estatis temperat yemis fritatā. Sed qn

iens fuerit sicca tunc remanebunt hûzes
sicut fuerant p[er]t. et humiditas ueris eos
n[isi] t[emperabit]eo et ipsa erit humo[rib]t hiis
humiditas ex[nea]:que o[es] n[isi] adueniut t[em]
por[em] p[etenti]. Et ob hoc q[ui]n s[up]uenerit
eis cal[or] esti[us] si[mi] medio, t[unc] iste egritn
dines generabuntur. Sz si iens fuerit hu
mida et s[up]eruenerit cal[or] esti[ur] eids[us]
medio et istud medium est cal[or] ueris t[em]
atus. et t[unc] non ueniet tempus cal[ois] an
q[ui] ipsa humiditas fit p[er]upta et corpo[sa] re
ceperunt defensione ut p[ter] calo[re] non
permutentur. Et v[er] scias et quatuor
tempo[ra] sunt c[ui] quatuor humo[rib]us s[ic]ut
c[ui] quatuor et i[us] q[ui]s tempora resi[unt] ut
vnum ek aliud n[isi] uicat uel superet: sic re
s[if]unt ut vnus humo[ri] alii n[isi] uicat. q[ui]n[
si] e[st] p[er]atio qua h[ui]s t[ips] c[ui] quolibet bu
moze vnus humo[ri] a suop[rio] cozumpere k

It[em] y. q[ui]n iens fuerit ca[la] meridionalis
et pluio[sa]. et uer septentrinale in aq[ui]su
kient fluxus s[anguinis] et obtalimie sicce.
z senibus reumata, epilensie et palisit et apo
plesie. et p[gnantes] aboziut. Et c[ui] b[em] ut
in tali di[sp]oë ipe egritudines fiant. q[ui] ce
brum in tali di[sp]one sup[flue] bumectetur,
ueniente u[n]e fr[om] cum fui n[am] b[at] bumo/
tres di[sp]olutos mouere. t[unc] frigitas resi/
s[ic]t f[us] e[pleri]t[ur] naturali. et t[unc] bumo[es]
a frigiditate p[er]si distillabuntur. et ob hoc
ist[em] egritudines moebuntur. Et si ien[is]
dispo[titio] erit similis di[sp]oni ueris p[dicte]
apti[us] et citi[n]es egritudines iste fient. qa
humo[zes] t[unc] tempor[is] erunt congelati
et immobiles. et ip[s] t[ui] non s[unt] penitus
denudati ab humiditate naturali. Et flu
tum s[anguinis] bic intendit. y. p[ter] acta
alem ulcerationem in[te]tinozum que fit p[
]ter reumata acuta que s[unt] ab hac per/
mutatione. Et multeres n[ò] aboziunt isto
tempo[re], n[isi] q[ui] uulue ip[ar] tali tempo[re]
n[umi]s bume[fi]unt. et debilitatur q[ui]n eis e[st]
ui? retentina. et poterit e[em] ut et b[ac] pmu
tat[oe] ebzeo leda[k] eo et p[er]hüditate obilitas
Et d[ic]it. y. q[ui] estas e[pa]z pluio[sa] et an
túnus ca[ls] mult[us] meridionalis et pluio[\]s.
t[unc] erunt ieme fortes dolores capi
tis. t[uffes] et raucedines et aliqb[em] sic p[er]
fis. et c[ui] b[em] e[st] manifesta eo et in tali autu[
]no replenk capita mult[us] s[up]uilitatib[em], et c[ui]

supuenerit iens p[er]met rereb[ur] et stillab[ut]
ab eo sup[fluit]ates nec poterunt digeri. et
ob hoc iste egritudines fient. n[am] si remae/
bunt in capite facient dolor[em] p[dict]uz. et si
fluxerint ab eo facient egritudines supra
dictas. et si fluxerit ad pulmonem fiet tuffes
Ad hoc dicit et si fuerit autu[n]us septen

trionalis et s[ic]cus fiet in p[plexionib] sic[is]
obtalmia sicca: febres acute: et cardiaca
me[ica]. q[ui] mat[est]u est et q[ui]n istud t[ips] i sic
citate for[t]ificatur faciet egn[es] me[icas] et
febres hic dicte sunt ex humore malico.
q[ui]ris humo[ri] ille n[ò] fit uelocis mot. It[em]
dicit et egritudines q[ui] sunt tempore m[l]t[u]
pluio[so] p[maiori] p[te] sunt febres longe:
z flux? uentris et epilensia: et apopl[ia]: et
sgn[antia]. Et dix. y. et paucitas pluie
salub[ri]o[ est] corporib[em]. Et c[ui] est q[ui] sup[
]fluis humiditatib[em] cal[or] nä[n] n[em] bene d[ia]k.
Et n[em] est intelligen[ò]b. y. ut laudet ater[em]
sic[ui] ex toto q[ui] aier nimis s[ic]c inducit egr[i]
tudines eids[em] s[ik]es. Et p[ter]ca dicit al[em]
et q[ui] est p[er]m[io] pluie t[unc] s[unt] febres a
cute. q[ui] aer temperat? kin. y. e mediocris
iter mult[em] et pauc[em] pluie. Et tu d[ies] sic
et aer dist[é]pat in vna qualitate dist[é]pan/
tia sup[flua] generat egn[es] eids[em] s[ik]es. Sz
aer p[est]il[ialis] fit cozrupt[oe] f[us] e. Et
hoc accit f[eu] pe pp mult[em] pluie t[em] e[st]i[
]no: s[ic]ut d[ic]it. y. et accit in ciuitate acar[em]. qa
tota e[st]ate s[uit] for[tis] pluie. et p[pea] accit
bü[ditatib] mal p[ur]it[u]s: et p[ultue] malici
ose. ita et aliquib[em] cadebant bzachia et pe
des. It[em] cozrupt[em] s[ba] acris ex uaporib[
]em] cozruptis m[urtis] c[ui] eo s[ic]ut a uaporib[em] re
s[olutis] a cadauerib[em] et stagnis q[ui]b[em] lut[u]
macerat. Et s[ik]r fiút egritudies p[est]il[ati]
ales a co[rup]oë a[em] et cib[or] sic accit t[em]
famis. It[em] egn[es] p[est]il[iales] q[ui] fiút a c[ò]
rupt[oe] aeris citi[em] s[unt] egn[es] mori[et]: qa
aer p[ut]re fact? u[em] cozrupt? ueloc[em] attingit
co[z]. et p[pea] accit[ia] illa[]p[er] febriu[s] s[unt] mala
pp maliciá hanelit? q[em] hoc opat: et n[em] appet
et u[em] febri[em] for[t]udo nec seuf[em] i eis magna
lesio maie. eo et mala p[er]p[letio] d[ia]k i illis
co[i]k i oib[em] s[rut]itib[em] c[ö]pis. Sz illud et faci[le]
fionem maiam f[es]ibil[em] mala p[er]p[letio] p[ri]k[ar]
ris et div[em]. et scias et n[em] ois ho egrotat pp
p[mut]at[em] aeris. Sz illi q[em] ad hoc apti s[unt]

Et q[ui]n tempo[ra] anni sequent[em] eo[em] näz

q[ui] ſi erunt c[um] e[ritudinum]queuis nos uide
anuſ ſiuiu q[ui] e[ritudines] qu[ed]a ſunt ma
g[is] p[pe] viu temporei q[ui] alteri ſicut ſunt e
gr[itudines] que ſunt ex bumore ſimili illi
temporizq[ui] ſanguinée in uſe colice in eſta
te mek[ice]: in aut[upno] k[lematice] in y[eme]:
queuis in uen[]p acc[n]ſat e[gr]itudines mek[ice]
z hoc accit[que] p[pter] moti humor z e[or] disſo
lutionem z ebullitionem: q[ui] in bis téporl
bus adueuunt ptib[io]n similia accntia
que adueuunt hüdiſtatib[us] terre naſcenti/
um. Quod dictum eſt de signis ſigniſi/
cantibus e[gr]itudines et parte aeris ſuffi
ciat [p]pendioſe km n[ir]am intentioné loquê
do. Sed inuentuntur e[gr]itudines p[ue]
uelut accntia ſignificatia ſuper e[gr]itudines
magnas futuras: z nos dicemus de alig/
bus e[ar] hic. Et postea dicemus de signis
ſignificantibus ſuper eaſo e[gr]itudines z
e[ar] cas: q[ui] mult[ui] necium eſt in hac arte.
Et non expectes ut dicam tibi res noua[]ſ
que non ſunt dicte ab antiquis.

De signis e[gr]itudinum futurarum per
e[gr]itudines paruas.

Et d[ix]erunt quid[am] c[um] dol[os] capitis
ſicus qui in arabico noiatnr soda: z
e[m]igranea que in arabico noiatур ſeethi/
ca per[ſeuerant] denunciat decurſum aque
in oculum in fine: aut dilato[m]em pupille q[ui]
arabico noiaſ alanzabar. Et ſaltuſ faciei
noiaſ hachala: toſtura uero noiaſ lachoa
z ſpaſmus ſonima[t]aſin[ce]: z p[u]o motus
nominatur cadar: pareliſis uero ſelec.
Saltus faciei per[ſeuerant] multu[m] denu[
]ciat toſturam oris. Saltus uero torius
corpo[zi]s ſignificat ſp[alm]uz humidu: p[u]o
motus ſignificat per alia[ſim]. Rubedo faci[
et] oculor z uena[]z que ſunt in eis cuz flu[
xu] lacriar z fuga a luie cum forti dolore
capitis denunciat apa ca[m] in cerebro.
Incubus thebus d[er] z uertigo: z uertigo
habaſt a nominatur per[ſeuerant] denunci
at e[pi]liā: e[pi]liā uero uoac[] ch[iffi]o: tristia
per[ſeuerant] fine cá denunciat mek[iam].
Et appari[ti]o co[ru]pſulo[]z uelnt muſcaru z
capillo[]z a[n] oculos denunciat decurſum
aque ad oculos: niſi hoc acc[n]ſa [ſto] puèi
at. Reumata p[ti]nua fine interpollatiōe ſa

c[ui]nt timor[ē] ptif[us]. Sudor multus perſe/
uerans ſignificat repleti[on]e. Fortis ſinco
pis crebza fine maia u[e]o occasione p[fe]ue
tans diu moſt[ē] ſubitam nunciat: repleti[]
nem ſupſluam timem? ne ad s[put]um deu[e]
nat[] ſanguin[s] qui in arabico ſonina[t]u e[]
ſtada: z et e[] ſignam apoc[]le z ſubite mo[
tis] ſup[pe]ſactio ſenſuum z relaxatio mo[
tu] ſignificat apoc[]liā. Brauitas lacer
ti d[ex]teri circa y[]poc[]dria e[gr]itudin[ē] e[pi]
ſignificat. Squaliditas faciei z neruor[u]
palpeb[ar] z digito[]z manuum z pedum
futuram y[]poſarcam ſignificant. ſetō ſter
coris ſignificat ſuper naufea que in arabi
to ſonina[t]achura. Urine fetor putre
factionē z ſebrē nunciat. Laffitas mem/
bzor[um] p[ra]ſactio fine cá maia c[ui] ca[n] appe
titus ſebrē denunciat. Urina uſtua p[fe]
uerans ulcerationē in uſica z v[]ga ſigniſi
cat. Priuō appetit? c[ui] ſinco[pi] colica sigt
Brauitas z extensio que eſt ſub uentre z
in renib[us] sigt ſup e[gr]itudinē ren[u]. Ster
cus adhufu[n] in orſicio ani ulcerato[m]em in
testino[]z ſignificat. Prurit? in ano p[fe]ue
rās emozoydas denunciat niſi i intestinis
ſunt uermes nati. Multe p[u]ſtule in coz
p[ore] apa magnu[] ſignificat. Multa no
da apentia faciut timē de nodo magno no
minato dubellet. Adorſea z fortis ru
bedo faciei z strictura banelit? z uocis le
ſio lepza ſignificat. Et v[er] dico q[ui] p[nu]
tatur aliquid ex conſuetis ſignificat futu
rā e[gr]itudinē: ſicut eſt appetitus ſupſtuus
aut diut? aut augi[t]um uel diminutio in ſu
perflutatibus uel multus ſonnuſ uel pau
cus uel alia accidentia preter ita.

Capitulum de signis e[gr]itudinum p[re]
fentium in spali.

Z postq[ui] locuti ſum[que] hoc genere
ſignor[um] ſufficienter: u[ol]unu[n]ſ nunc
loqui de signis ip[ar]u[m]et e[n]nu q[ui] sig[nt] ne
cesario vn[ar]triu rer[u] a n[ar]lib[que]: aut ſup qui
ditat[ē] e[n]nu aut ſup cas ip[ar]a[n] ſup mb[]z
in quo e[] egdo. Et multociens sig[nt] ſup hec
tria q[ui]a[m] de signis e[gr]itudin[u] q[ui] mb[]zil
in i[ter]io[]zib[que]. Sz egn[es] app[è]tes i ſup[ſic]e
corpo[zi]s ſi indiget signis niſi ſignificatib[que]
cas ip[ar]a[]ob hoc q[ui] ille patent ſeui ſuius.
Et v[er] ſcias q[ui] ſigna ſi ſunt aliu[d] niſi
t[ill]ud q[ui] app[è]t in acto[]ib[que] pa[ſ]ſionib[que] aliu

47

b' et nālib' cū accēntib' q pucnium ab eis
[Propterea q inueniük duo genæ signo
rū coicantū plurib'egritudinib'. Et d
bem' pmo tractare d eis. et postea narra
bim' signa vnuciuiuſq; egritudis ppzla.
St ita duo genera signo? ſunt pulſus et
urina et significatio pulſus ſumik a cōican
tia oium mbbz; cū corde. Sz urina ſu
mik a mensura digōnis in epè et uemis. et
ppea significatio ipf' nò est pauca in signi
ficando egritudines mbz; iurutu nutrit
ue. Et incipiens est a pulſu q; ei? ê co
gnitio melioz. Et dicim' q pulſus ê cópo
ſitus et duob' motib' hoc est motu dilati
onis et motu cōſtrictōis. et ex duab'qetib'
q ſunt inter duos mot' sicut declaratū est
Quia inter duos mot' necio ſut due qetes
et et q; ſapientes b' artis dñt' ipſi cóp
bendunt bas duas qetes. et marie getè q
est post conſtrictionem qnía quies que est
post dilatationē z manifesta et ill quâ ê
pſeci'. ppea accidêtia q ê cèntia? hic coitak
ptinèn? vna itazù. hoc est aut i motib' aú
i qetib'. Et ppea appet q ppa genera p[]
ſu? ſunt. 5. vnù est q ſumik a q[]titate dila
tatois. Ix ſumik a q[]titate tpis mot? Ter/
tiù a q[]titate iurutus mouen[?]. Quartù a
tépoze qet?, Quintù a p[]portōne duoz mo
tu? et duaz quietù. 6. a pnutatiōe pulſus
et ſua aſſilatione ſue t[]pici?. 7. ab ordina/
tōe mot? et qet? et i ordiato?e. Sz tria ſunt
genera q p[]ſueuerunt tungere mediſi itis.
7. vnù est q ſumik in artariz. Secundù a
qualitate ipf? artarie. Tertù q ſumik a di
ſpōne ſbe artarie. Sz ita tria quia pul
ſus est quantum est pulſus nò ſunt p[]pa
in pulſu in čtù est pulſus ņ stat nſi p mo
tù et getè. Et pmo volum? narrare sp[]ſes
q ptinèn ſub vno quoq; genere. et postea
dicem? cās vnuciuiuſq; generis et p[]ſei. q
eo q; qn cognouerim' eoz cās efficiētes.
tunc poterim? ſumere plus signa egnum
est q ip[]e ee? ſut cè diuierſatū pulſu? Et
ppea qn inueni[]ek gen? aut sp[]ſes p[]pè cè. t[]c
erit ſignu fixu ſup utud gen? aut sp[]em eg
tudis. Et pulſus q fuerint p[]lu? cāz nò
ſignificat ſup illa egnè solu ip[]az efficientè
nſi fecù alia significatio adiungak. Et
deinceps u[]lumuf incipere narrare sp[]ſes
pulſu? et ſubſe[]q;ter e[]a? cās aſſignare: q

cù ſcuerim? e[]a? cās efficientes: tunc p[]ſot
bile-erit q ponem? eas signa ſup egnès:
eo q ipſe ee? ſunt cè efficientes earùdem
St iò qn exùt ex eis gen' uel sp[]ſes p[]pè cè
tunc erit ſignu p[]tinuum ſup in viùtione illi?
p[]ſei egritudis u[]l generis: et qn erit ei p[]ſo
vua cā n significabit ſup egritudinè agetè
nifi qn cù eo fuerit significatio alia. Herbi
grā q[]r pulſus formicās qui est in ethica è
accēns p[]tinuum ſuper inuentione illi? p[]ſei
egritudis uel generis et qn erit ei pulſus
diuerſus: nā cā significabit ſuper egnè ilti
us feb[]ris: eo q pulſus diuerſus est inuè/
tus in feb[]rīb' putridis et cù doloz e[]tōi. g
hoc n[] est ſignu declarans febzè putredis
p[]pè non ei affocle[]k aliud ſignum: et p[]ſoſi
bile erit q aliud ſignum ſit ex p[]ſebus pul
ſuum: et q non. Et p[]ſotq; date ſunt ſeu af
ſignate a mediſis cè pulſuum determinat
p[]lſum a[]p[]atuz vniculq; egritudini. eo q
maior p[]r[]a]s pulſuum est p[]pofita ſicut pul
ſus ſignificans ſup ap[]ata ca[]la: q[]z est p[]
[]uus: uelor: ino[]zdinatus: et u[]arius multis
uariationib', et in hac egritudinè pulſus ei
p[]p[]us est compositus ſemper. Et quidam
p[]lſuum ſunt quoq; est ſignum diſinitivu[]z
ſuper aliquā egritudinè qn affoſac: ei ali/
ud ſignum: svbi grā qn pulſus ino[]zdinuſ
qn erit cù calo[]re maſi? et ņ erit in oze flōi
punctio aliqua ſeu doloz est ſignum certu
ſuper febzè putridam. Et p[]ſotq; s[]ela/
raTIMUS qu[]o est ſignificatio pulſus genè
raliter redibimus ad numerandum sp[]ſes:
detinde dicemus cās unuciuiuſq; . Et di
cimus q genus q ſumitur a q[]titate dilati
onis diuidi[]k in pulſum magnum et paru[]i
et mediocré: et in longum: breuez et largu
ſtrictum et medium. et mediocritate i emi/
nétè p[]ſu[]dù et mediù. Et magnitudo est
quando artaria extenditur ſuperflua du[]n
ſione in omnibus tribus dimenſionibus.
k. in p[]fundi[]tatem: latitudinem: et longitudi
nem. Paruus est contrāius illi: Et me
dius mediocritatem e[]ozum continet. Lo[]
gus qui extenditur in longitudinem di/
mensionem: p[]lufq; in latitudinem uel p
fundam. hoc est qui tranſit quatuor tangè
tis digitos. Breuis autem est qui est
contrarius huic. Sed medius h[]ozum me
diocritatem ſeruat. Largus est ille q ſm