Petri de Aquila sectatoris nobilissimarum subtilissimi Joannis Icoti doctrinarum libros quos sententiaruæ quatuor quinquis empe regeberis te non in sacris moto litteris verum etiam philosophicis multitudini iuxta exactissima accuratissimam, eiufem Icoti viam non difidas. Brieuiucula tempstate vexementer profecturum. Quippe qui non lozus subtilis philosophi theologiæ sententias sed etiam Sancti Seraphici Senonensium opiniones recenlet iam pro illis impugnandis iam pro defenstandis mirificos argumétationuæ nexus digna, ledu tela mimikrabit. No hic solum thomas muabitur. quin potius manifesta trabuncuiacula quibusemulus ilius noueris uti posse. Ira quæque te p[ro]bene v[er]lis cuiuquis vertigia beneueris amplecti (in primis tamen doctoris subtilissimi) est hic eximiarum p[ro]stantissimarumque doctrinarum copia. Quas equidem Petrus ille instar aliquem in excelvis volitans breuitate qua potuit gauibus est consuittes et par esset. Moratiano precepto. Quicquid precipies eſto brieu, ut cito dicta Percipiant animi vociles teneantur fixiles. (1) Profecto breuitatem amans refolutam expeditam, claritate amplectitur et verant[que] fumme omilcuit utilitati. Non hic ſunt to[que] verbo, ambages non obscuritas fastidij[us] plena. Qui te ergo cupis optimarii litterarum, amat[que] in theologiis erudiri queb[us]mbus h[oc] eti[bus] volumen diligenter emendatum op[re]prezeciuæ est perlustrata. Cum lectione creb[ia] limpidius [que] monitis ſris rem ip[er]ſa, experiēre neque offendaris. O lectores ſi quedam reperias exemplaria non huic n[os]tre correctioni conſorniam dum et nostra ex quibus emendauius diſſoniam fueremus numero multa in aliquibus ſuperflua in plerif[us], diminuta tam paruitate magnitudine monſtra ſed et qu[ed]am illi[us] inflerat que non erant Petri te aquila. (2) Subcipe ergo potius reſcifis ſuperfluis at[que] dimmutis poſt habitis quoque inter politis. non quidem ex proprio capite verum ex emendatoribus proſecto exemplaribus opus integruæ, opus abſque omni monſtruofitas te perſectum multa diligentia ſeduloque labore correctum.

Quod opor et ponere specie in intellectu ed-
tra Senicrum.

Qualiter intellectus couertie se ab fantasima
ta ex quo habet speciem.

Vtrù in mente fit pmagò trinieatis.

Nud est pmagò vel veligium.

Respectu cuius in te est pmagò.

In quibus potentiis est pmagò.

No ille potentie fit idem realiter q[ui] anima
contra Thomam.

### Distinkcio quartay

Trum ita fit vera. teus genuit alium
teum.

### Distinkcio quinta.

Trum effentia diuima generet vel gen-
neretur.

Quod effentia diuima non generat nec generatur còtra abbatem Joachim.

Quod vritas diu marù per sonarù non est col-
lectua còtra Joachim.

Nota ibi de multiplici abstractiveio.

Vtrù filius generet de sub statia patris.

Quod filius non est de sub statia patris quafi
te materia ut p[ro]nit Henricus.

No effentia diuima no[rum] generat subiectu.

No effentia est formalis terminus generatòs.

### Distinkcio sextay.

Trum deus pater generit teu filium
voluntate.

Si p[ro]buctio filiij est naturalis.

Si pater p[ro]bucit filium voluntate.

Si p[ro]bucit filiij necessitate et q[ui] necessitate.

### Distinkcio septima.

Trum potentia generandi in patre fie
aliquod ab solutù vel ap[ri]et as p[on]alis.

Nota ibi falicitè opinionis thome et Henrici.

Vtrum generatio diuima fit equiuoca vel vn
uoca.

Quod potentia accipitur multipliciter.

### Distinkcio octauay.

Trum veritas fit principali9 in re vel in
intellectu.

Nota ibi circa hoc diuerlas opiniones.

Vtrum deus fit immutabilis.

Quod ratones septimi et octati ph[il]icorù te
immutabilitate tei no[rum] concludunt.

Vtrù deus fit simplex p[er] carentiam omnis cons
positijs.

No in teo no[rum] fit op[po]sito ex materia et forma

No in teo no[rum] est op[po]sito ex subiecto et accente.

Quod in teo non est compositio ex genere et
differentia.

Vtrum cù h[im]plicitate diuima fit et aliqua bi-
ftmctô p[re]feccionù attributatiù ex natura rei.
Nota ibi diuerlas opiniones.

### Distinkcio nonay.

Trù generatio filiij fit eterna in diuinis.

Sub qua r[oe] p[or]nit generato in diuiniſ.

No generatio diuima est eterna.

No eadem eternitas numero est p[ri]s] et filiij.
Si cum eternitate est aliqua prioritas patris
ab filium.

### Distinkcio teimaay.

Trum spiritus sanctus p[ro]ducens p[er] acti
voluntatis.

Quod in teo est voluntas sub ratone prima-
p[ro]buctui.

Muomobo voluntas diuima est principii cons-
municandi naturæ.

Si in p[ro]buctone p[er] spiritus sancti est necessitas et libertas simul.

### Distinkcio vntecimay.

Trum p[er]s sanctus p[ro]cedat a filio.

Vtrum fi[mi] spiritus sanctus non p[re]steret
a filio distingueret realiter a filio.

### Distinkcio tuo becimay.

Vtrù pater et filius p[er] spiritu sancti
imquantù vn[ui] vel in quanetù distinkti.

Si pater et filius sint vn[ui] prima[mi]p[ro]s p[er] spiritas
sancti.

Si pater et filius principiæ v[n]iformiter p[er] spiritum sanctum.

Vtrù generatio filiij p[ro]cedat p[ro]buctione p[er] spiritus sancti.

Si in diuinis est aliqua prioritas.

Supposito si pater no[rum] generaret an p[er]fet p[er]ducere p[er] spiritu sanctum.

### Distinkcio tretecimay.

Trum generatio filiij distingua[que] a p[er]-
buctione p[er] spiritus sancti.

Nota diuerlas opiniones quomodo distinguiuq
generatio et p[er]s ratio.

Vtrum generare et p[er]s irare in patre sint idem
realiter.

### Distinkcio becimaquareay.

Trum in diuinis fit aliqua p[er]ceſſo.

Sub qua r[oe] p[or]nit in diuinis p[er]ceſſo.

Nuare p[er]ceſſo app[or]pria[que] p[er] spiritu sancto.
Si p[er]ceſſo paſſuas est idem realiter cù relati-
one coſtitutiva p[er] spiritus sancti.

### Distinkcio decimaquintaay.

Trum alij p[er]iona diuima mittat ſeiſa[que].

subitâto dicit. si aliqъ est bonu &oz; ratóna-
bile est felicitatē elle. Et okirmās item. q[ui] nul
lius subftātie āpius finis ognoficii miſ ex e[ſ]
actibus. Ex quibus habet q[ui] talis finis e[mi]uem
ens tali nature. ſi nullus actus expimur in no
bis ex quibus ognofcamus vifiones subſtans
tiariu ſepataru elle nobis neceſſariâ et ouem-
entē ergo etc. (1) Quinto ſic. o[mi] agēti apter
ſmê neceſſaria est cognitio āſiter finis acqui
ratur et eo[ſ]q[ui] reſitur ab oſecutōneſ ſui fin
nis. ſed homo agit apter ſmê et n[ò] habet co-
gnitionē p[ro]dicto[ſ]. q[ui] finis b[ae]t t[an]g[ui]s
p[er] meritis q[ui] teus libere acceptat t[an]g[ui] digna
vita eterna. (1) Ultimo ſic. ognitio subſtātia-
rü ſepataru est nobiliffima. ex p[er]met h[.] ergo
ognitio eo[ſ]q[ui] ſunt eis ap[ri]a est maxime no-
bis neceſſaria. ſi b[anc]u n[ò] poſſumus habere ex
puris naturalib[.] q[ui] n[ò] ortemē virtualiter in
pmo subſiccto methe[.] ergo etc. (1) Bi arguas
tōra iſtas rōes aut ſune ex fix[.] et t[uc]n o[mi] va
dunt ſtra ph[os] aut n[ò] ſunt ex k[ite]. et t[unc] p
b[ane] oppoſit[ui] e[ui]s q[ui]tendu[.] R[es]ponſio-
aliud est alterā partē cōtradicto[d]is elle verā.
aliā. (1) E[ten]o q[ui] neceſſariu est hommi ali-
quā do[trin]ā ſupnaturaliic m[.]pirari. Ad cui[]
euientiā nota-q[ui] potētia receptiua fiue intel-
lectiua p[er] opari ab actu qu[em] recipit. q[ui] ſul-
la accipit ſupnaturaliſas. q[ui] ab quālibet im-
tellectuōnē naturaliter inclinatē et q[ui] natura
liter p[er]ſic[.] Potest ſebo cōpari ab agens a q[
] recipit. et t[uc]n omnis cognitio q[ui] n[ò] p[re]eſt cau
ſari ab intellectu agěte q[ui] k[ane]ſinate est fibi
ſupnaturalis. taſes a[ui]e ſunt multe veritates
cōplexe de teo. vt teus generat. et q[ui] est trin[]
et vnus et hm[.]i. o[mes] eni taſes veritates ha
ben[]e ſupnaturaliter p[er]piratōnem. (1) T[une]
ab argume[t]a ph[os]. Ad pm[.] dico. q[ui] mai[]
est vera de pm[.] obiecto naturaliter attingi-
bili-n[ò] a[ui]e de pm[.] obiecto ab q[ui] potētia na
tuzaliter inclinatē. ens a[ui]e ſi p[on]a[t]e a quibufb[ā]
primu obiectu intellecctu. h[.] est ſebo m[]ot n[ò]
primo. Aliter p[er] d[ici] q[ui] mai[]o est vera q[ui] otē
t[ui]ub primo obiecto relp[icit] potentiā vt mo[\]s
tiuiu naturale n[ò] a[ui]e ut motiui voluntrariu. (1)
Ad ſe[]m nego ſe[]b[az] partē immo[]ris. Ad p[ha]
tiōnē q[ui] d[or] termini prim[.]o[]p[ri]ciōp[.] ſut cō
mumifi[m]. Dico q[ui] f[ic]ut termini subſiedi ſunt
comumifi[m]. ita t[er] termini p[ro]dicati. t[er] ita n[ò] ha
ben[]e miſ cōcluſiōes ſu[n]ſime. ſi ultra iſtas cō-
mumifimas op[ri]t[us] habere de teo aliq[us]s verita-
tes ſp[er]eales q[ui] n[ò] poſſumus habere d[u]tute ter-
min[.]o[] comumifi[m]o[]. ſicut fi d[ic]ere. o[m]e to-
t[ui] est maius ſua patee p[er] hoc q[ui]t em p[ri]miciu,
haberē iſta comunē cōcluſione. q[]ternarius est
ma[]io[.] d[in]ariu. ſi n[ò] habere iſta iſpeciāle. q[]ter-

narius est duplus ab dinariu. (1) Ad tercium
nego maiore. Ab p[ab]ato[d]. q[ui] ſi. aut ſut me-
diata aut immediata c[oe]do q[ui] ſint mediata.
Tu dicis: e[]go poſſum c[oe]me diu[m]i-nego q[ui]
mediu[m] inter extrema est q[ui]q[ui] eſſentiali[c] o[d]
natu[m] et q[ui] quid est alterius extremi. et de iſto
habet veritācē q[ui] affumici. Aliq[ui]a n[ut] mediu[m]
est particulariter otentu[m] sub extremo. et non
eſſentialiter ordinateu[m] ab ip[er]m. et de iſto n[ò] ha
bet veritāc[ie] ſicut in ip[er]ſito. vi[n] potēs o[cipere]
ſturā in o[m]. n[ò] ſequi[que]. g[ui] p[er] o[cipe] trian[g]ulū
in particulari. (1) Ad q[ui]t[u] d[ico] c[u] Aug. ix. de
trimi. q[ui] ab intellec[t]ione o[cui]tis obiectu[m] ut te
clarabi[que] m[.]fra in. diſt. p[er] ſib[ili]cic[]et ergo ſic in no
bis ſufficiens actiuiu[m] et paſſiu[m] respectu o[gn]itiu[m]
omis ab m[.]tra. t[ef]cicti t[ui] ſufficiens actiuiu[m] extra
1. obiectu[m]. Ad q[ui]t[u] nego maiore[.] q[ui] potētia
paſſiu[m] o[d]ma q[ui] ab p[re]ſed, ſa eminentē q[ui] ab
c[oe]a oſequenb[ā] actio nature ſe ext[e]tare n[ò] va
let. Teu p[ab]as. g[ui] erit fruſtra in natura nego
o[n]tia[q]. q[ui] corri[n]et fibi aliq[ui]a agens in toka co
o[d]mae[d]e entiuiu[n] naturaliu[m]. Vel ſic omni potēc-
tie paſſue corri[n]et aliq[ui] potētia actiua ver[u] e
in toto ente[.] q[ui] ſalt[ē] potētia actiua t[em]ſed n[ò]
o[p]o[]net q[ui] in natura crea[t]a. et hoc ſufficic[]et
p[ho] q[ui] p[onebat] deu[m] agere ab extra de neceſſi
late nature. (1) Ad v[li]tuiu[m] d[ic]ite. Tho. q[ui] biuſa
t[ro] o[gn]oficibili diu[er]itare ſcientiaru mbuic[ie]
q[ui] eand[ē] o[c]luſi[d]ez tem[]ſtrat a[ſt]rolog[.] q[ui]
tu[n]ralis. p[uta] ter[.]a eſſe rotundā. g[uis] p[er] biuſa
m[edi]a. q[ui] ſic nihil p[er]hibet de e[ſib]u[c]o]cluſion[bo]
tra[n]dare theologia[q] et ph[ysi]cas bilciplinās in
alio et alio lumme. (1) C[otra] ſi de o[gn]oficib[]
libus in theologia[q] e[po]ſſibilis cognitio in alia
ſciētiu[m]i licet in alio lumine. g[ui] n[ò] eſt de e[ſis] ne-
ceſſaria ſimpliciter cognitio theologia[q] c[oe]
qui[tia p[ab]a[t]e p[er] exemplu[m] ſuiu[q]. o[gn]ofic[]a e[te]
t[er] am e[ſse] rotundā p[er] mediu[m] naturale n[ò] midig[]
medio mat[he]matico b[an]g[ui] ſimplicite[r] neceſ-
ſario. A[n]idet Henricus ſic d[ab]itus et eſt h[ar]
bitus et eſt forma[m]. m[]q[ui]t[u] habitus habet bi[
]nctione ab obiecto. h[ar]ntu[m] forma hab[et] di[
]ſt. inſionē a p[ri]ncipio actiuiu[m] licet e[]go h[.] non
effet diſt. in[]cio ex p[re] obiecto[.] effet t[ui] diſt. in
[]cio ex parte p[ri]ncipio[.] (1) C[otra] forma e[ſt]
vmuereſaliu[m] habitu[q]. omnis habitus est for-
ma et n[ò] e[c]ouer[.]o. ſed aliq[ui]e eſſiſt. in ma-
tone ſupiori et v[mi]ta in r[oe] inferio[r]i e[ſt] impo[
]ſible. ergo impoſſible e[ſt] q[ui] aliqua ſint diſt. in
[]ta in r[oe] forma et v[mi]ta in ratone habitus. (1)
Ad primu[m] p[ri]ncipale nego c[oe]quentia[.]z.
cuius rat[ō] patet ex solutōne quinte[] rationi[m]
p[ro] opinione ph[ysi]ologi[.] (1) Ad ſe[n]du[d]ico
q[ui] potentiā noſtra ap[o]ciona[t]i illi obiecto[] p[er]
aliquod ſupnaturale. Tu d[ic]is. ergo potētia
a[dh]uc e[ſt] impo[]o]cionata. nego[q]. q[ui] e[ſt] in po-
tentia obiectali ut ap[o]cionetur e[ſi].

pro

met. sed cognitō p rationē attributācē non est quibdōitatiua·q· attributa se habēt p morum passiónem in Dama-lí·ca·iiiij. (1) Preterea fubiedū tebet eſse in ſciēlia ſub apria ratoē et inco[m]umcabili· quia p[ro]ſi p[ro]ſi diſtincitō in ſciēlijs·ex·ij·phificoz·ex·in·de alia· sed nul[us] la ratio attributalis est inco[m]unicabilis·quia ſcientia est formaliter in angelis et hominibus· et ſic te alijs·ergo etc. (2) Preterea primarium ſubiedū habitus tebet atque otinere vertitates illius habitus·sed ratō domi nō otinē omnes vertitates theologicas atque iſtque etc. (3) Mno[rum] p[ra]baf·quia bonu poſterius ſe habet ab eſſentia·nullu autē poſteri? otinet ſu[n]i pri9 et ſic ratō domi nō otinet vertitates te eſſentia diuina ut ſic. (4) Ad primu argumentȗis opinis omnis dico q[ui] nobiliffima ſcientia non eſt de fiene ut eſnis eſt respecſ9 ſed ut ſumitur p[ro] ſu[n]damento·et tale fundamentȗis eſt deus ſub raſione vertatis. Et eodem mōto dico ad ſecundum q[ui] ſumitur ibi ratio domi p[ro]to fundamēto homitatis quod eſt deus inquantum deus. Alia optimu Eglībii libro primo· q[ui] fubiedū in theologia eſt deus inquantȗis Glo[]iſcato[]t et ſaluator· quod probat ſic. (5) Illa ſcientia cussus fims principālis eſt falus et gloria oficereat ſu[n]i fubiedū ut habet habitu d[omi]ne ab fals uandū et gloriſandū·q[ui] principālis fims theologie eſt falus et gloria·ergo etc. (6) (1) Preterea ſciēlia finita nō habet fubiedū inſinitu[que] ſtra theologia eſt ſciēlia finita·ergo non habet p[ro]ſi fubiedō teȗn inquantȗis de]q·u: et ſic eſt inſimues. (7) Preterea euſibē eſt ofiterare teum q[ui] deus cuius eſt ofiterare omnia q[ui] ſunt et eſſe p[ra]ſit·qua in teo reducē omnia·ſed iſta ſciēlia nō ofiterat omnia que ſunt et q[ui] eſ ſe p[ra]ſiunt q[ui] ſoli u[que] q[ui] fides defendi[n]tur et roboſa[]ſm Aug.·xiiiij. te trinſitate· q[ui] iſta ſciēlia nō ofiterat teum q[ui] deus eſt tanq[ui] fubiedū. (8) Contra iſta ſciēlia nō eſt realis q[ui] ofiterat ſu[n]i fubiedū ſub respec tu rōnis ſic paſtet te logica· ſed respec tu ei ad extra e] reſpec tu rōnis·ergo theologia ofiterās teum fubifto respec tu eſſet p[ra]ſe[]ſcienția rōis q[ui] e] inconuenies. (9) Preterea p[ro] theologia habetur p[ra]ſe[]ſiffima noricía te teo·q[ui] p[ra]tionē respec tuā u[n] nō habet p[ra]ſiſſima noticia te deo q[ui] p[ra]ſups p[or]nit noticiā abſoluti q[ui] e] p[ra]ſediot. (10) (1) Preterea ex abſolutȗ et ſi[]ſpectiuo nō ſit vn[u] p[er] ſe·q[ui] theologia nō eſſet p[er] ſua ſciētia·ofsequentia patet·q[ui] nō haberet p[ra]ſiſtā ſub ſeu vn[u]·(1) Preterea nullus respecſ9 ab extra neceſſario cōuuet teo·ergo nullum theologicȗi neceſſario oueniret teo·q[ui] ſciēria ofiterās ſubiedū ſub ratō nō neceſſario inſerēte nō neceſſario imſert. (2) Ad primu opinionis· oſedo q[ui] iſta ſcientia ofiterat te teo m[iqu]antȗi ſaluaro[?]: t[em] orificato[]r q[n] nō ue primatu[]i fubiedu[]t·quia cum illa ſit ognitio respec tuā p[ra]ſuppomit ognitōz

logus

abſolutā et q[ui]dbiteatiuā q[ui] e] te teo ſub vōre d[omi]ctis. (1) Ad ſe[m]bico q[ui] fubiedū theologie n[ir]e e] deus inſimue inſinitate ſe teněte ex p[er]te obſedi· nō inſinitate ſe teněte ex parte ad]q·noſtric[]ſicue dicimus q[ui] beati in patriavitent teu[m] inſinitu[m] nō t[em] inſinite. (2) Ad terciu[m] nego maio iotē. Ad p[ra]bato[m] c[ui] dicimus q[ui] in teo omma re lucent· Dico q[ui] o[n]ſocere alio[]q[ui] ſe[n]p[ra]ſtitu[m] otingit dupliciter p[ra]mo ut habet ratōe[que] o[n]ſocedi·et ſic omma que ſe[n]p[ra]ſita nec[e]ſario o[n]ſocun[que] in eo. Alio m[ō]u et obiedu[m] o[n]ſitutu[m] tantu[m] et ſic n[ō] op[er]t et o[n]ſocere ſe[n]p[ra]ſenta ta in eo p[ra]mo m[ō]to deus n[ō] eſt fubiedu[m] in theologia noſtra·ſed ſecundo m[ō]bo. Aliter p[er]tici q[ui] theologia in ſe ut h[ar]p[ro] obiedo atque to deum inquantu[m] deus conſiderat omnia q[ui] ſunt et eſſe p[ra]ſiunt· Auguſtus a[n]t] loquiſt de theologia noſtra. (3) Ad terciu[m] autem articuli biaco tres oſclusiones·p[ra]mo q[ui] fubiedu[m] theologie n[ec]eſſarioz[que] in ſe eſt deus ſub ratione bis[que] tan[que]·(4) Secunda oſcloſio q[ui] fubiedu[m] theologie n[ot]ingentiu[m] in ſe eſt diuina eſſentia. Versicia q[ui] fubiedu[m] theologie in nobis eſt ens in k[im]tu[m]·p[ra]mo oſcloſio p[ra]batur ſic·Sub illa raſatione aliquid eſt fubiedu[m] apriu[m] aliciutus habitus ſub qua continet omnes verticates illiu[m] habitus·ſed deus ſub raſone qua deus otinē omnes verticates theologie n[ec]eſſarioz[que]·e]go deus ſub ratione teitatis qua deus eſt eſt ibi fubiedu[m]·Maio[que] patet ex t[erc]io p[ambulo] primi articuli·Mno[rum] patet ex dicis ex ſe[]do articulo. Secunda conclusio p[ra]batur ſic illud a[que] primariu[m] fubiedu[m] theologie otingentiu[m] ab quob verticates cōttingentes habent attributio[nem] v[er]leimam·ſed illud eſt eſſentia diuina·Eui centia emin cōttingentiu[m] non eſt ex natura rei ſed ex p[ra]ſentia intuituāta·p[ra]mu autem intui[bile eſt eſſentia diuina ſub ratōne vertatis·e]go. (5) T[erc]ia conclusio p[ra]batur ſic qu[ato] alique quis habitus in inellectu[e] ſt habens eutentiam ex obiedo p[ra]mo eius obiedom cōtinet virtualiter omnes verticates eius non ſoli u[que] eſt ilius habitus ſed etiam ut eſt in tali intellectu[m]·quato[m] autem ille habitus n[ō] habet euſentiam ex obiedo non op[er]t et q[ui] obiedum habeat duas p[ra]ſidas obições. Imo e] a[tr]tibuitur pro p[ra]mo obiedo vel ſubiedo aliquid primo notum cui immediate ille vertates inſunt·Sed theologia noſtra non habet eu[n]tiam ex obiedo·e]go e] attribuitur p[ro] ſubiedo aliquid primo notum cui immediate inſunt vertates theologie·e]go hoc eſt ens in k[im]tu[m]·g[ui] ens inſinitu[m] eſt fubiedu[m] theologie n[ir]e ſiue in nobis. (6) Ad p[ra]mu dico q[ui] forma ſim p[er]plex n[ō] p[er]t eſſe fubiedu[m] acidiēs realis v[er] for[me] acen[talis q[ui] b[em] e] fubiedu[m] ofiterato[]r o[n]ſie. (7) Ad ſe[m]bico q[ui] materia ex qua non com[mod]it c[ui] alijs cauſis·ſed materia circa qu[am] poſteſt com[mod]ere·deus autē n[ō] eſt materia ex

pro

Tegnius diu præbant

consequentia patet, antecedens decerara, ·nò
enim habitus est practicus p extenfionè actu
alez ad finè·q. tunc faber nò actualiter opans
nò haberet habitu practicu·nec etià p exten
fionè aptitudinale·q. tunc oporiter bare cau
fæz p ſe quare mellet tali ognitoni talis apti
tubo cù fit aliquid inter feculè fibi, caufe autez
p ſe fume intellectus et obiecutu·. Heo diceres
q fims inter omnes caufas est p[ro]ior f[im] Aui
cen·ix. met[ur]·Contra f[im]nis nò eſt cauſa mili ut
mouet efficieſ, ſed anteſt moueat efficieſ in-
eſt habitui ſka oditio. Preterea ſcientia mo-
ralis practica eſt·ex·et[ur]· ſed hoc nò habet
p extenfionè ab finè. ergo habitus nò eſt pra-
dicus ex fine. Probato minois·f[im]s ſcientie
mortalis eſt felicitas felicitas aſteoffit in ſpe
culatòne ex·iiiij. et[ur]· ſed niſil p extenfionè ab
ſpeculatòem eſt practiciu·. (Sequendo igitur
opinione doctoris noſtrì eſt notandum q[ui] co-
gnitio dicif prachica ut patuit ex p[re]ceduti ar-
ticulo ex duplici relatione ſcz oforimitatis ab
obiedùt. et poritatis·. Vitæamus g[ui] a q[ui] habiti
habeat relatoj oforimitatis. et teinte à q[ui] ha
beat relatòem prioritatis. et ſic patebit ap-
ſtitu· apter quod bico duas oſclusiones. Prima
q[ui] habitus practicus habet relatòem ofozmi-
tatis ab obiedo· cuius ratio eſt·q[ui] ab eo tra-
bit habitus practicus oforimitate ab præxim
vnte fumunè p[re]cipia reedituòmis præxis·[ed]
illob eſt obiedut·. g[ui] ab obiedo habitus hab-
reſpedùt oforimitatis. Maior patet·. q[ui] ab illo
quod vualiter otinet principia alicuius ba-
bieus depentet tota debucio habitus·. cù ex
p[re]cipijs debucant[es] oſclusiones. Ainoem p[ro]
nam obiedùi huius praxis que eſt. diligè bes-
um otinet vualiter reedituòmè huius p[ri]xis·.
( Secunda ocluſio· q[ui] habieus practicus ha-
bet respedùt poritatis ptim ex obiedo et par-
tim ex ordine potentiáz. De ordine potentia
tù patet·. q[ui] omnes ocedut q[ui] intellectus et vo-
litas ſe habent in agendo f[im] ordine p[rior]ita-
tis et posterioritatis. Actus eni voluntatis p
ſuppomit adu intellectus·. De obiedo declaro
ſic·q[ui] nulla intellectio eſt practica mili fit te-
termiata reedituòme i[pi]us praxis·. ſed hanc
deſminato[d]o habet intellectio t[em] ab obiedo
igif obiedùt ocurrí ab hanc relatònem. Mi-
n[no] pat[ur] p[ro]b[im] iiiij. et·v[er] met[ur]b. et·v[er] et hico-
[ui]b[us] facit diſtinkções habituïm penes obieda·.

( Ab primu argumentu ſebe optiomis dico
q[ui] numq[ui] intellectus ſpeculatuus fit practicq[
]u ſeb Arifto·[ponit] triplicè intellectu·. vnù q[ui] eſt
mere ſpeculatuus et iſte numq[ui] fit practicus
ſeb ofiterat t[em] ſpeculabilia. Alius intelleq[
]u eſt q[ui] ofiterat agibilia. et iſte licet fit practicq[
]u potest tamè magis fieri practicus·. ex q[ui] ha-
betur tercius ſbus intellectus·. ( Ad i[con]d
]u dicit vno motu q[ui] medicina vnufalís eſt ſpe-
culatiua· applicata aſt ad curas·. ad inbius
dua eſt practica. I[oc] nò placet toctoni n[ro]o·

logus

quia tunc occluſio practica effe ex ſpeculatü
uis principijs. Et ico ocedit q[ui] tam medicina
vmnueralis q[ui] pticularis eſt practica·. dicufur
aŭt medicina pticularis magis practica·. quia
aliqntulù plus recebit a ſpeculabili·. (Ad ter
tiù dicif q[ui] nò ofinis actus vel habitus eſt to-
nus a circuſtantia f[im]is ut f[im]is eſt·imo aliq[is]
eſt tonus ex circuſtantia obiedi·. cù circuſtan-
tia f[im]is·vt f[im]is fumif p[ro] obiedo non p[ro] fine
p[ra]ſe·. (I De quarto articulo ſunt quatuor opi-
mones Prima eſt. Idenſici in ſuma, que dicit
theologia·. effe ſpeculatuià. Ad cuius euiten-
tià nota q[ui] duplex eſt actus voluntatis·. N[9]
[pf]iciens voluntatem·. et iſte eſt respedu vlti-
mi f[im]is. Alius q[ui] p[ra]ſicif a voluntate et iſte eſt
respedu eonque ſiut ab fmè. In primo autè
actu wolutas nò mbiſer directiuo ſed timmo
to obiedi oſkensione·. et q[ui] iſte actus eſt f[im]iſ
huius ſcientie ico debet bici ſpeculatiuæ. q[ui]
[pa]bæſ p[er]directiuiu p[er]vi otingit errare·.
[led] bæti nò p[er]ſuite errare·. ergo non habent
tale directiuiu·. ſed bæti maxime habent iſtã
ſcieniam·. ergo nò eſt directiuæ et p[er]ſequens
nec practica·. q[ui] practicu· et directiuiu ſiut iſtè.
( Contra iſtam opimonem arguif·. f[im]is in
particulari eſt de quo tractat theologia·. ſed
circa fine in particulari otingit errare·. q[ui]
ca obiedùt theologie otingit errare·. q[ui] e necef
laria cognitio directiuæ et p[er]ſequens practi-
ca Preterea obicunq[ui]o[ting]it errare circa cir-
tuſtantia·. actus oporiter bare directiuum vt
actus fit debite circuſtantiatus·. ſed wolun-
tate ſtante circa fine in pticulari otingit eam
errare in aliqua circuſtantia actus·. ergo opor
tet ponere habitu directiuiu ſive practicu·. Mi
nor [pa]bæq[ui] voluntas licet p[er]ſoit circa tota[]z
ſubſtantià actus·. non tamen potest in omne-
z, circuſtantia·. videlicet·. vtrù fit in erib[ui] suppoli
tis vel vtrù bæbat acquirí p[er] habituvel p[er] actiù
merito[ui]i·. et ſic poterit ſeficere Preterea cu-
ius dilectio p[ri]cipaliter intendi[que] extra genus
cognitònis eius cognitio principaliter inten-
die infra genus cognitònis·. ſed dilectò f[im]is
principaliter intendi[que] extra genus cognitò-
nis·. ergo eius cognitio p[ri]cipaliter intenbi[que]
infra genus cognitònis·. ſeb p[ri]cipia f[im]us
pea a fine m[ag]tum f[im]is ſunt p[ri]cipia practi-
ca f[im] iſtù toctorem·. ergo tota theologia eſt
practica·. (I Ad argumentu oppofitum dico
q[ui] f[ic]ut agens intende p[er] inducere forma[]z,
p[er] accidens aŭt intendit remordonem otrari·.
ita habitus p[er] dirigit·. p[er] accidens aŭt excludi-
bit errorem·. Vnde q[ui] habitus intellectus eſt
p[er] ſcedens non compatif ſecu erro[em]·. f[ic]ut eſt
in bætis·. et ico potest dirigere dato q[ui] non
ſi excludio erroris·. quia iſtù ſe[n]d fibi meſt
p[er] accidens·. (II Alia eſt opinio E[g]ibij libro·.
[ſ]ciliicet q[ui] theologia eſt ſcientia affectiva·. Ad
cuius euitentià eſt ſcien[ti]o q[ui] f[im]is eſt muli-
plex·. eſt eni f[im]is vltimus·. et iſte nò denoia[st]

practicius
duramin
q[ui] d[omi]nus
nepit a[n] fit
f[er]n[am] p[ra]pud

Ll.

est speculatiua·ergo nulli est pradica.Respo
doo q[ui] maior n[ot] est simplici·vera.Et c[ui] p[ra]
practicu et speculatiu[i] opponun[em].dico q[ui] pra
diciu et speculatiu[i] ex obiecto bene opponu[n]
sed speculatiu[m] ex obiecto et practicum ex
voluntate sic determinante non opponunteur
p[ur]unc autem theologia otingenti u[n] in se est
speculatiua ex obiecto.in intellectu aŭt creas
to est pradica ex voluntate determinate im-
tellectu ab noticis praxis. G. etc. (Abo[m]u
p[ri]ncipale bico q[ui] habitus pradicus vel est
otingens vel est oming[er] se habens ex pat
te obiecti[em] vel est otingenter se habes ex par
te actus. T[in] ap[os]ito aŭt licet obiectum fit ne
cessarii ex p[ro]te actus tamen est otingens.

(Ad sc[om] cum dicitur omnis scientia pras
dica aliqua speculatiua est nobilior concebo
te pradica humanitus m[u]enta que est reſpe
du eo[zz] que ſunt ab finem sed te pradica q[
est] respectu v[le]mi finis nego ficue est theo-
logia. (Ad terciu[m] bico.q[ui] quedat funt ne
cessaria extrinſeca quedam intrinſeca ·ante
autem theologia[m] non erant omnia necella
ria intrinſeca homi. iteo data est theologia
ap[er] ita necces[tar]ia ab finem oleqndu. G. etc.

T

### Uteris ac none legis.

Tita est dilectio prima·circa qu[ia]  
primo qu[ero]·N[er]u fru[i]tio fit act[us]  
voluntatis que est dilectio aŭt fit  
p[al]fio recepta in voluntate ut puta delectato[]
(1) Et videtur q[ui] non fit actus voluntatis tan-
tus·quia qu[el]iber natura fru[i]tio ſiu fine. sed
finis cuiuſlibet potentie est ap[rius] actus eius
ex·iii[th]icoz·ergo qu[el]iber potentia fru[i]t
ſiu actu. et ſic frui non est actus volutatis t[in]
(1) Preterea·fru[i]tio est quedam felicitas·sed
felicitas ofiſit in ſpeculatione·ex[x]·ethicoz
et ſpeculatio ſu[n]enit intellectui·ergo fru[i]tio
est actus intellectus et non voluntatis (1 Co-
tra·Auguſtinus libro·de doctrina xpiana·
dicit q[ui] frui est am[ore] m[ix]ere alici rei ap[re]t
ſe·ſed amor est actus voluntatis que est dile-
dio·ergo etc. (1 Circa istam queſtionem ſune
tres articuli·Primus·fi bilectio et delectatio
fint idem realiter·Secundus·fi fru[i]tio est bile
dio vel delectatio. T[erc]ius ſi fru[i]tio fit ad
voluntatis. (1 Quan[t]u ab pr[im]u est op[ni]
Thomista[que] d[ic]it duas deſolutiones. Pr[í]
ma·q[ui] bilectio et delectato[] funt idem realiter
Secunda q[ui] differant ibm ratione[3]·Pr[íma] co-
clusio p[ra]batur tripliciter. Pr[imo] sic·actus q[
]ui funt de eodem obiecto ſub eatem rati[one] ſut
idem realiter. ſed bilectio et delectatio que ſe
quiuer funt h[om]i[que] ſunt te to[n]o ſub r[ati]
ne tom·ergo etc. (1 Secundo sic·i[li] actus qui
immediate olequm[em] ad iden: funt idem reali-
ter·ſed bilectio et delectatio immediate col[ſe]
quun[em] ab intellectu et voluntatem·ergo etc

J.

(1) T[erc]io ſic·impoſſible est in vna pot[encia] ſim
p[lici] ſimul ponere buos actus realiter diuer-
sos·ſed bilectio et delectatio ſimul ſunt in eo-
luntate·ergo n[ot] differunt realiter. (1 Sec-
ta ocluſio q[ui] bilectio et delectatio diſſeru[n]
ibm rationem. Probatio·delectatio imp[ra]t
quietation[em] que est priuatio motus·bilectio
autem v[non]em et priuationem quietation[is].
sed ille due priuationes diſſeru[n]t ſola ratone
(1 Preterea·que diſſeru[n]t in moto ſignific[ui]
di illa diſſeru[n]te rati[one]·ſed delectatio et di-
lectio ſunt huiuſmobi·ergo etc. Probatio mi
noris·q[ui] bilectio vitetur ſignificare per mo[
bum ſorme egres[ientis] a voluntate ab ip[m]
obiectum amatum. ſed te[lect]atio ſignificat
econuerſo per mobum ſorme egres[ientis] ab
obje[cto]. (1 Contra istam opinioniem arguſt
Primo contra primam oſclusionem ſic. Ques
cumq[ui] poſſunt ſeparı ab muicem illa non ſunt
idem realiter·ſed bilectio et delectatio ſut hu-
luſmobi·ergo etc. Minor pateet in temomibus
qui ſe diligunt et tamen non delectat[ur] imo
contriftantur. (1 Preterea·i[li] actus non ſiut
idem realiter quorum oppoſita diſtinguittur
realiter·ſed odium et trif[icia] que opp[onun]ſ
bilecti[m] om[ et] delectati[m] diſtinguun[em] reali-
ter·ergo bilectio et delectatio non ſunt idem
realiter. Amor pateet in beatis qui obtiut pe-
cata nostra nec tamen triftantur te eis c[ui] m
eos n[ot] cadat tr[if]icia. (1 Preterea·delectato[
] est per ſe obiectum bilecti[m]i·ſed bilecto n[ot]
p[ote]ſt per ſe eſſe obiectu[] delectati[m]i·ergo
non ſunt idem realiter. (1 Preterea·i[ll]ub q[ui]
suſp[er]uemiens al[eri] non est idem realiter. i[li]
sed delectatio est ſuſp[er]uemiens bilecti[m]i·ex
·ij[th]ecoz·ergo etc. (1 Contra ſe[am] ocluſi-
onem arguitur ſic·quia bilectio realiter elici
tur a voluntate et delectatio non·ſed realiſt
ſequitur bilecti[m]on·ergo non diſſeru[n]t ſo-
la rati[one]. (1 Dico ergo q[ui] bilectio et telec-
tio diſſeru[n]t realiter nec argumenta piece-
tentis concluſionis concludunt. Pr[imum] non
quia mai[or] est falſa·nam duo actus ſub[do]
nati poſſunt elle de eodem obiecto et ſub eate
ratione qu[ot]um v[nus] perficit alium·ſic[ut] ſune
i[li]. Aliter p[ote]ſt b[ici] ad min[orem] q[ui] bilectio
et delectato[] non ſunt de eodem obiecto ſub ea
tem rati[one]·quia delectatio ſemper eſt de ob-
lecto preſente. Dilectio autem non neces[tar]io
ſemper concernit preſentiam obiecti. (1 Ad
ſecundum m[no]t est falſa·quia bilectio et de-
lectatio non immediate ſe habent ad potenti
am·quia ut pateet per Aris[to]t[ici]m·ij[th]ico
rum·delectatio est ſuſp[er]uemiens bilecti[m]i·t
ſic prefu[pp]orit bilecti[m]on. (1 Ad terciu[m]
dico q[ui] duo actus poſſunt ſimul eſſe in eadem
pot[encia] ſi ſiut ſubordinat[em] ſic ſut i[li]. Ad argu
meta p[er] ſe[am] ocluſione. (1 Ad p[er]m[u] bico q[ui] ly
bilectio et delectatio n[ot] dicut[em] puat[des]·q[ui] n[ot]
ſut puat[des]· nec formali[] inclu[d]t puat[des]·

Dift.

quia vnio qua vititur beatus teo non eſt priuatio nec vnio qua materia et forma vniume eſt priuatio. (1 Ab ſecumbum dico q. biledo et telectatio non differunt ſolum in moto ſignificandi ſed etiam realiter, ut dictum eſt. (2 De ſedo artículo eſt notābū q. biledo eſt opatio elicitá a voluntate p[]ſuionens ſogniționē obiedi. S[]z delectatio eſt quedā opatio recepta in voluntate cauſata ab obiedo. Alique auſtoſitates vitenē dicere q. fruieio ſit biledo ſicue p[]onit Aug.9.li.1[.]q. de d[]oetrí. x[]pia. na. vbi d[]icit q. frui eſt amor inſterē alteri. ſed amor eſt biledo. ergo ſi. (3 Preterea Aug.9.li.1xxxiij. quæſtionū d[]icit q. omnis p[]uer fitas q. viſiui nominat[]eſt eſt vti fruendis et frui vtendis. ſ. p[]uer fitas p[]ſpectat ab actu volunta tis. G. Fruïtio p[]ſpectat ab voluntatē. et ſic e[] diſlecho. Alique etiā auſtoſitates vitenē dicere q. fruïtio ſit telectatio. V. n[]de Aug.9.1[.]de triuitate. b[]icite d[]icit plenú gaudiu eſt frui trinitate. ſed gaudiu d[]icit telectationē. ergo fruïtō eſt telectatio. Sed tercio moto d[]icíi et melius q. fruïtio impoſtat t[]a biledo[]e[]z g[]lelectaronem V. n[]de Aug.9.x. de trini. Fruïmur cogniſtio v[n]n[]is in quib[]o volunta[]as p[]pter ſe telectata quie ſicit. Et ſic fruïtio impoſtat veruq[]i et in ſuo no ſime n[]b[]eſt ens p[]e ſe vn[]i. nec eſt incoſueniens q[]u vn[]u nomē ſignificet multa. ſicue p[]ater p[]er p[]h[]m-vij[.]m[]ethap[]b. de hoc nomine p[]lias. D[]ac optionē ſequi[]t docto: noster. (4 De e[]do articulo. ſi fruïtio ſi e[]ctus voluntat[]is d[]icite Eg[]tius q[]u frui aut d[]icit actu quo attingi[]ſis finis ſepatut prius n[]o habitus et ſic fruïtio eſt actus intellec[]tus. q[]u p[]intellectu prius attingitur obiedi[]tus bezatiſci. Aut frui d[]icit actu per qu[]e attingi[]ſis finis iam habitus et ſic e[]t act[]e voluntat[]is. et ſic ſm e[]u fruïtō p[]us p[]ſpectat ab actu intellec[]tus. ſedario aui ad actu volunta tis inſtigum d[]icit q[]u[]b[]am telectationē oſequē. tem actu intellec[]tus. (5 Sed o[]era hoc arguie p[] Aug.9.x. de trinita. Fruïmur to[]nis cogniſtis in quib[]o volunta[]as telectata quieſcit. Ex 13 arguie. q[]ui aliquid in[]trat diſſimit[]oem alicui9 in reſoillu quod diſſim[]p[]rimo pt[]inet ad ilu lud quod p[]onit in reſo. ut ſi d[]icaq q[]u finitas eſt nafi curuitas. finitas pr[]imo pt[]inet ad na[]ſum. ſed volunta[]as p[]onit in diſſimit[]one fruïtio: n[]is in reſo c[]u d[]icíi. volunta[]as telectata oqui eſcit. ergo fruïtio eſt p[]mo ip[]ius voluntat[]is. (6 Preterea Aug.9.d[]icit j[.]de d[]oetri. x[]piana. Frui eſt amor inſterē. ſed amor p[]mo pt[]inet ad volunta[]as. e[]go ſi (7 Preterea cunus c[]e mouere in fin[]e eius eſt quieſcerē. q[]u motus eſt p[]pter quietē. ſi volunta[]is eſt mouere in fin[]e ſm ſanctus. G. volunta[]is eſt quieſce. ſed frui tio d[]icit quietē. ergo fruïtio p[]mo p[]ſpectat ad volunta[]atē. Et ſic reſumento dicta. dico q[]u Fruïſtio eſt actus volunta[]is p[]mo. ex tercio articulo. qui actus tuo d[]icat ſciclicet bilectionem et telectatonem. ex ſedo artículo. et q[]u bilecho

et delectato differ[]ut realiter ex primo articu lo. (1 Ab primu p[]ncipale dico q[]u duplex eſt finis. ſciclicet finis ſimplex. et ille eſt t[]in teus qui eſt finis in fruïtōne x[]p[]rie fumpta. et e[]b[]iſnis ſub fine et ille eſt actus potentie de quo 5 non queritur. Vel p[]alia verba ut d[]icit Var ro duplex eſt finis 1c. formalis et obiedi[]t[]u9 liet exergo actus potentie fit finis formalis p[] qu[]e attingi[]ſis finis obiedi[]tus.n[]o eſt t[]ame fi[]nis obiedi[]tus. et ideo ip[]o n[]o p[]otect frui. quia fruïtō eſt p[]reſpectu finis obiedi[]t qu[]e p[]reſſiſt me attingi[]ſe volúta[]s. (2 Ad ſe[]m negat[]e vno moto q[]u felicitas ofiſtat in ſpeculatōne p[]cife. S[]z melius p[]otect d[]ici q[]u felicitas ofiſtit in ſpe culatōne tan[]g[]n in quob[]az preuio eo moto q[]u p[]onit Aug.9.q[]u fruïmur to[]nis cogniſtis. Ex 13 ſequi[]t q[]u fruïtō p[]ſu[]p[]onit cogniſtem et non eſt in cogniſtōne. Sed hoc n[]o obſtante Fruïtō p[]reſſiſhime p[]ſpectat ad actum volumat[]is. quia que ſunt p[]riora generat[]ione ſunt p[]osteriora parſectione. et econuſo. ſicue p[]ortis p[]bus ix. methap[]bſtice de embrione. ergo ſi.

S[]cundo queritur. Vtrum alio[]quid alia sub a fine v[]ltimo ſit obiedi[]t p[]e fruïtio onis. (1 n[]o ſic vitetur p[] Auguſt-lib[]o 1xxxiij. quæſtionū vbi d[]icit. ſruendu eſt to- nis muſiſibilibus ſed multa ſunt t[]ona muſiſbis lia ciera du[]n[]o ergo ſi. (3 Preterea. capacita[]s finita p[]otect fatiari t[]ono ſm[]ito. ſed capacita[]s amine eſt finita. ergo p[]otect fatiari t[]ono ſmi to. et p[]osequens frui eo. (4 Preterea. ſic for- ma fatiati appetitū materie merinſince ſita ob- iedu fatiati appetitū volútatis extrinſice. ſed qu[]eſibet forma fatiati appetitū materie merinſi ſice. alias violenter qu[]uiq[]ueret ſub ea. ergo q[]u ſibet obiedi[]t ſiue ſonum fatiæ appetitū volú tatis. et ita volunta[]as p[]otect frui eo. (5 C[]ôtra Auguſt-p[]mo de d[]oetri. x[]piana. Res quib[]us ſruendu eſt ſunt p[]ater et filius et ſpiritus ſan etus. (6 Circa iſam quæſtionem primo p[]oneſ vna diſtinktio. e[]so d[]icet ad quæſtionē iuxta membra diſtinktōnis. De primo dico q[]u fruïtio accipitur dupliciter. q[]u eſt fruïtio ordina- ta. et fruïtio in omuni ſumpta. Et voco fruï- tionem ordinat[]am illam que ordina[]ſm ſm te- bitas circumſtantias p[]reſpectu debiti obiedi. Sed fruïtō in omuni ſumpta d[]icitur ſiue h[]a- beat iſtae circumſtantias ſiue non. et ſic non neceſtario requirit eas. J[]ſte fruïtōnes ſic ſe habent ad muice[]z q[]u fruïtō in omuni ſumpta eſt vnuerſalior fruïtōne ordina[]t[a. Cuius r[]a- tio eſt. quia quecun[]z potencia que non d[]eter minatur ex ſe ab actu o[]dmatu[] actus eius in communi ſumptus eſt vnuerſalio[]t: actu eius ordinato. ſed volunta[]as non determinatur ex ſe ad fruïtionem o[]dmatam. quia ſm Augu- ſtinu libro 1xxxiij. quæſtionū. p[]eruer fitas p[]o- teſt eſſe in fruïdovt[]e bis. q[]u n[]o eſſet veru fi w lútas deſminare[]s ex ſe ab fruïtō. o[]dmar[]a3

LI.

ergo fructus in omumi fumpta est vimeraliator
Fruitōse ordmatā. (1) De sebo articulo fuit buo
vivenda. Primo quid fit p[ro] se obiectu fruittus
nris ordmate. Sebo q[ui]d fit obiectu fruittus in
omumi. (2) De primo est optimo Auiceſen. q[ui] alio
aliub a fine ultimo fué a teo est obiectu fruittus
ordmate. p[uta] alia quia intelligentia ſe
condua. S[quod] utub est falso teo arguit otra eui
ſic. Impossibile est potentiā ultimate quietar
mi in eo in q[ui] repitur p[re]ſuſime ratio ſui pri
maris obiedi. ſi obiectu potetie fruittus ſin
ſpm Auiceſen. est ens in omumi. g[ui] no quietatur
ultimate miſi in illo in q[ui] repit p[re]ſuſima rō
enis. ſed 15 est ſol[ui] ultimate finis. q[ui] in oibus
alijs ens habet ſe ſin dependentiā ergo ſe.

Sc[do] fic[ula] potentiā que ordmatā ab multa obie
da non q[ui]ta[rum] ultimate miſi in illo in q[ui] oſia illa
otinens virtualiter. ſed 15 est ſin deus in quo
omita ſona emmēter otinens. g[ui] ſe. Preterea
ſtam intelligentā ſebam que est obiectu fru-
ittōnis ſin eum. aut aſa capit e[ra] ut obiectu in
ſinitu. et hoc nō. q[ui] ſultu eſſet dicē atam e[ra] eſ
atam c[ui] faltitate opionis. aut e[ra] no intellige
nec ut finitā nec ut inſtituā. et tunc no[rum] beatiſi
c[ui] in ca[ta]t. videt ut finitā et tue poterit ali-
qui d[ur]a ſvra appetē. et fic[ula] no erit obiectu beati
tudinis. Aliqui etiā arguunt fic[ula] ab item. Aſa
est ab p[er]magmē tr[um] g[ui] no quietat ultimate mi
ſi in teo. (1) Preterea ania creat immediate a
to[rum] ergo nō q[ui]ta[rum] immediate miſi in ſolo teo
(2) inuiuq[ui]d fit te efficacia iſtar[que] duar[que] rōnuſ
q[ui] for[te] no[cl]ubut prime t[em]s tres efficaciter
oclubunt otra Auiceſen. et p[er]veritate ſch[ui] q[ui]
ſus deus ſue v[erb]t]imus finis est obiectu fruittōs
in ordinate. (3) De obiecto aſte fruitōnis in
omumi ſumpto d[ico] q[ui] est v[erb]t]imus finis q[ui] est
finis in natura rei vel finis apparēs qui often
d[ic]t a ratōne errante tan[que] finis v[erb]t]imus et ſi
miſi p[er]litutus ſue determinatus qu[em] volunta[rum]
q[ui] ſua libertate fibi determinat tan[que] v[erb]t]imum
ſmem. q[ui] ſicut in p[ra]tate wluntatis est velle ita
in eius potestate est mobus vol[ent]i. P[ro] ſe aut e[ra]
Intelligendō q[ui] ratō finis m[oft]u respedus fit
p[er]a ratō obiecti fruibilis. cocomitae t[em] obiect
et ſu fruibile. q[ui] nulla relatio rōmis est te p[er]ſa-
tate obiecti beatiſi ut beatiſicuſ est. (4) Ad p[er]
m[ui] p[ri]cipale d[ico] q[ui] Aug[ui] accepit Fruitionē
large p[er] amore ſoneli b[us]t]inato[rum] otra amorē
vtiliis et telectabilis. (5) Ad ſe[m] d[ico] q[ui] ſa-
pacitas voluntatis lice[bat] fit finita formaliter
est t[em] inſinita p[et]icipatōem habituditer ut
b[ic]it ad obiectu. et obiecti ad potentiā e[m]
g[is] ap[or]cio diffimilitudinis q[ui] similitudinis. Et
ideo bene potest capacitas in natura eſse fini-
ta et t[em] ad obiectu inſinitu. Exemplu p[er] poti
de ſpeculo modice q[rit]itatis representante obie
d[ui] maxime q[rit]itatis. Etiā de potentiā viſiua
q[ui] habet obiectu maxime q[rit]itatis q[ui] inſinite
excedens q[ui] p[er] apprehendere. (6) Ad terdum
hicendō q[ui] est ad oppoſitu. q[ui] ſicut forma no

Cicero, firmus, fit, gladium, et alii, fructus

J.

fatiat o[m]em a[que] appetitū materie miſi illa que oſi-
net emmenter o[m]ines ſolmas alias. ita nullum
obiedi fatiat totu[rum] appetitū volutāris miſi q[ui]d
otinet emmenter o[m]ia ſona. q[ui] hoc est t[em] v[erb]t]-
mus finis. g[ui] ſol[ui] ultimate finis est p[er] se obie-
ctu fruittus ordmate.

Ercio ſoluit queri hic a quibubam. N[unc]o fine ultimo clareſvo necesse ſit volutatē frui eo. S[quod] 3m in ſito dubio no- lo hic immorari. q[ui] diffuſus diſcufiſt in li. ij. diſt. xxiij. queſtione illa. N[unc]o volutās neces- sife't reſpectu v[erb]t]imi ſunis clare viſi.

N

Oc itaq[ui]z vera et p[ia]

Circēra ſtam diſtinctionē ſebam ą[que] primo. N[unc]o tu[rum] e[ra] c[ui] ſit p[er] ſe notu[rum] q[ui]d fic[ula] p[er]tubā. illub est p[er] ſe notu[rum] cu-
ius noticia o[m]ib naturali[que] inserta. ex. ij. me-
thas e[ra] ſed eius q[ui] est t[em] eſſa notica o[m]ib[us] na-
turaliter eſt inserta. ſin Damaſca. liio. 1. g[ui] ſe.
(1) Preterea, veritate eſſe eſt p[er] ſe notu[rum]. ſed do-
us est veritas. ergo t[em] eſſe eſt p[er] ſe notu[rum]. D[io]
baf[que] major q[ui] ſe quid[em] e[ra] ſuo oppoſito. nulla ve-
ritas est ergo veru[rum] eſſu nullā veritate eſſe. g[ui]
veritas eſt. Minor etiā p[ater]. (1) Contra. p[er] ſe
notu[n]o p[er] ab aliquo negari. ſed tu[rum] eſſe ne-
gaf[que] ab aliquo. teſſe ap[ro]tua bicente. Hixit m
ſapiens in corſe ſuo n[unc]o deus. ergo t[em] p[er] p[ie]
terea Auicenna. j. meth. ap[ro]b. dicit. e[ra] eſſe n[unc]
eſt p[er] ſe notu[rum]. (2) Circa ſtam queſtione ſiut tres
articuli. Primus quib[ui]d fit de rōne ap[ro]pōtitiōnis p
[er] ſe noru. Secuſus d[omi]nus e[m] ſum eſt ſit p[er] ſe notum.
Tercius e[ra] ſi eſt t[em] usus deus. (3) De primo ar-
ticulo d[ico] q[ui] d[ic]it e[ra] ap[ro]pōtio p[er] ſe nota. ly g
[que] ſe n[unc]o excludit termino ap[ro]pōtitiōnis. q[ui] p[ri]cipia
cognōscimus m[oft]u terminos cognōscimus.
ex. 1. p[er]ſterioz. Excludiſt a[ut] quecunque r[ato] q
e[ra] eſt extra p[er] ſe o[cepti]u termino ap[ro]pōtitiōnis p
[er] ſe note. Et e[ra] e[pra] ap[ro]pōtio p[er] ſe nota d[ic]it illa que
e[ra] ex p[ra]priis terminis habet euidentē veritate m.

(1) Eſt notand[ui] q[ui] ap[ro]pōtitiōnib[us] p[er] ſe notis ali-
us o[ceptus] impoſtāp[er] p[er] diffimittōem aliu[m]us o[cep-
tus impoſtāp[er] p[er] diffimittu[m]. quod p[er]baf[que] p[er]mo
ſic[ui] q[ui] d[ic]it e[ra] alterius extremi ſue diffimittō
est medi[m] demōſtratōe. ex. 1. p[er]ſterioz. Aut
ig[it] e[pra]p[er]ſus diffimittōnis e[ra] aliu[m]a c[oe]ceptu
diffimibili et habet ap[ro]pōtū aut non. et t[em] in
demōſtratōne potiffima erit p[et]itio p[ri]cipi[m]. q[ui]
p[er]miſſa n[unc]o differt accluſione. (1) Preterea. Im
p[er]p[os]ſible eſt euntem o[ceptu] eſſe p[ri]ſo[er]t p[er]ſte
p[ri]orē et haberi et n[unc]o haberi te eam[que] re. ſed
dem p[ot]est p[rius] o[ci]piti ut e[pr]miſt p[er] ſom[em]e et
n[unc]o o[ci]piti ut e[pr]miſt p[er] diffimittōnē. ergo aliu[m]
est o[ceptus] e[pr]ſus p[er] ſom[em]e et aliu[m] e[pr]ſus p
[per] diffimittōem. (2) Conſirma[que] p[er] p[er]miſt. p[er]bicoz.
bicentē q[ui] ſom[em]e ſubſiſtūt ad diffimittōde[m] ſin q[ui]
otum ad p[res]. ita q[ui] ſom[em]e eſt p[rius] notu[rum] diſ-
finitōne et nomen impoſt at aliquid ofuſe. diſ
finitio a[ut] aliquid diſtinet. ſicut exemplifi-
cat ibidem de círculo et eius diſp[itione]. Ex 13

Li.

co q cognitō ſt acapi v.l.p actuali noticia et
ſic illud non eſt de mente Damasceni quia iſe
dicit ibi q nemo nouit teum miſi inquantum
iſe ſe reuelat. Vel potest accipi p potêtia co
ſmitiua per quam poſſumus cognoscere teuq
in qubuſa concepito communibus et hoc no
eſt contra me. (A de Secundum dico q veris
tatem eſſe in communi eſt per ſe notu. ſed cu
miferitur-ergo teum eſſe eſt per ſe notum non
ſequitur. ſed eſt fallacia consequentis a ſupr.
triorio ad inſerius affirmando ergo ſt.

Etundo queritur. Atrum cu vmitate
diuſe eſſentie ſket trimitas p[lanon].
(1) Non vides quia relationes op-
pofite ſint equalis dignitatis. ſed relato[n]es
p[duc]entis et p[duc]i ſunt oppoſite ergo ſunt
equalis dignitatis. ſed relatio p[duc]entis co-
ſtituiſe tantum vnā p[lan]o[n]er ergo relatio p[du-
ati]i ortituet tantū vnaz p[lan]om et ſic erut t[ui]
due p[er]ſone in ſeffentia diuina. (2) Preterea. ki
lius eſt equalis nobilitatis cum patre q[ui] ſunt
eque ommpotentes. ſed p[ater] potest genera
t[em] ergo ex filius potest generare et ſic erunt
duo fili[m] in ſeffentia diuina. (3) Contra. 1. Jolb.
4. y. Tres ſunt qui testimoniui dant in celo.
(4) Circa iſtam quæſtionem ſic p[ro]cetend[ui]b[us] eſt
duia iſim trimitas p[lan]arum huelſiſa[que]
ordine p[ro]du[ction]um. it[eo] tria ſunt vidēnda.
Primo ſi in diuīnis ſit aliqua p[ro]du[ct]ō m[tri]
ſeca. Secundo quod ſint iſte p[ro]du[ct]ōnes in-
trinſece. T[erc]cio ex h[is] videndum eſt p[ri]mi-
pale queſtitum. L[uant]u ab p[rim]u eſt error co-
mentato[ris] ii. methap[he]z. Auicem. j. metba.
quoq. p[ri]mipla ſonant nullas in diuina eſſen
tia eſſe p[ro]du[ct]ōnem m[tri]nſeca[us]. quod p[ri]mo
p[ab]ante ſic nullu p[duc]tuq[us] eſt ex ſe necc[]a[n]turiuq.
[ſed] quicquid eſt in effeſtia diuina eſt ex ſe ne-
c[]a[n]turiu ergo nihil eſt ibi p[duc]tū. Maior p[ro]
b[ac]ſ dupliciter. Primo ſic. nihil eſt ſimul neceſ-
ſariuq[us] ex ſe et ab alio. ſed p[duc]tū ſi eſt neceſſa
riuq[us] eſt necc[]a[n]turiu ab alio. ex ergo no[rum] eſe.
S[es] eundo ſic o[m]ne p[duc]tū p[oli]ſible eſt p[duc]i. ſed
p[oli]ſibilitas repugnat necc[]a[n]tario. igi[que] nullum
p[duc]tū eſt necc[]a[n]turiuq. Preterea p[duc]tō no[rum]
eſt fine depententia. ſed in diuīnis no[rum] eſt depu-
tentia. q[ui] tunc depentens eſset imperſectum.
ergo in diuīnis nulla eſt p[ro]du[ct]ō. Maior p[ra]
datur. quia alias natura eſſet ex equo in p[ro]
ducente et in p[ro]du[ct]o et non p[er]ſizere[ſ] in
p[ro]ducente. quod eſt contra rationem p[ro]du-
ctionis. (5) Contra iſtam opinionē arguīſ ſic-
a quib[us]b[us] p[ra]tōem Rich. v. de trimitate-
tum p[ra]tōem tom que eſt ſin diffuſiuā. t[ui] p[ra]
rationem p[ot]entie ſumme adjuſt. t[ui] p[ra]tio-
nem p[re]ſe[ci]i. quas rationes obmit to. quia for-
te non ocluſunt efficaciter. Et arguo contra
opinionem probanto q[ui] in diuīnis ſit alijq p[ro]
ductio ad inter. primo ſic. Muicquid de ratio-
ne ſua formali eſt p[ri]c[ip]ium p[ro]du[ct]uum. il-
tud in quocunq[us] eſt fine imperſe[ct]one et a ſe eſt

principium p[ro]du[ct]uum. ſed memoriam fecit
ba ſumme p[re]ſe[ct]a ſue intellec[tu]us ſumme in
telligens habens obiectum intelligibile eſt
principiui p[ro]du[ct]iuui noticie genite. ergo cum
in teo fit memoriam p[re]ſea[que] a ſe ibitem eſt p[ri]
cipiui p[ro]du[ct]iuui noticie genite. Et tunc ultra
arguīſ ſic. V[erb]icuntq[us] p[or]mi[que] principiui p[re]ſeu
uiu p[re]ſe[ct]i eſt e[n]cette eſſe et inſinitu[rum] necc[]a[n]
rio ibi p[or]mi[que] p[re]du[ct]io p[re]ſea[que] ſed in teo p[or]mi[que]
principiui p[re]du[ct]iuui p[re]ſe[ct]u noticie genite ex
p[re]cedenti filologimo eſt e[n]cette eſſe et inſini
t[ui] ergo necc[]a[n]tario ibi p[or]mi[que] p[re]du[ct]io p[re]ſea[que]
w[or]caſ p[re]ſea[que] a[que]tate ſe habet ab p[ri]mi-
cipiui p[re]du[ct]iuui. qu[em]admodu[m] eius intellec[tu]us
eſt inſinitus ita noticia genita eſt inſinita.
Conſimiliter potest argui de ſuntante q[ui]w[or]
luntas inſinita habens obiectu[m] amabile inſi-
nitui ſicut p[or]mi[que] in teo eſt p[ri]c[ip]iuui p[re]du[ct]iuui
amorti inſiniti. (6) Seco arguīſ ab p[ri]m[pa]s
le. In vnoq[ui] genere impeduci arguit p[re]ſe[ct]
in illo. ſed omnis p[re]du[ct]io in creatura eſt imp
p[re]ſea[que] q[ui] no[rum] attingit ſim[pe] p[re]ſe[ct]um vel opletu[m]
p[re]ſe[ct]ionis qui eſt affimilatio p[re]ſea[que] in vmita
te nature. quod non eſt in creatura et t[ui] hoc
non includit or[bit]ic[que]m. ergo op[er]tet ba-
re p[re]du[ct]oem p[re]ſe[ct]am que fit in vmitate na-
ture. ſed no[rum] p[re]ſe[ct]i miſi in teo. g. (7) Mee
ratōnes omentato[ri]os ocluſubune. Prima no[rum] q[ui]
p[oli]ſible d[ic]ic[que] multipliciter. V[er]no mo[dic]i[que]
p[oli]ſible quod bif[li]inguiu o[ra] p[re]ſoſible. et
iſto mo[dic]i eſt p[oli]ſible teuq[ui] eſſe. Seco mo[dic]
ciitur p[oli]ſible p[ut] bif[li]inguiu o[ra] necc[]a[n]turiuq
et ut eſt i[tem] q[ui] o[ting]iſ. et iſto mo[dic]i no[rum] ca-
bit in teo. T[erc]cio mo[dic]i p[oli]ſible in rati
one ab agens. et illo mo[dic]i o[m]ne p[re]du[ci]ble eſt
p[oli]ſible. et ſic neſe[que] ibi p[oli]ſitio. nullu p[re]
d[ic]i uq[ui] eſe eſt necc[]a[n]turiu[m]i p[li]y eſt in intelli-
gatur idem genus cauſe eſſicientis. vnto filius e[que]
eſt e[n]cette eſſe formaliter. ſed a p[atre] eſt p[re]
ductiue necc[]a[n]te eſſe. Et ſic p[ater] et p[ri]m[pa]s-
bationē maioris. Et eodem mo[dic]i e[que] in
eunbā q[ui] p[oli]ſible p[ut] d[ic]ic[que] relatiue ab agens
no[rum] repugnat necc[]a[n]tario ex ſe formaliter. Ad
ſe[con]am ratōnem dico p[inter]emprōdem maios-
riās. no[rum] eni ſequiſ eſt ab alio. ergo p[re]pen[d]er. et
cum p[re]baſi p[re]indepententiā. oſebo q[ui] eque in
p[re]pen[d]er eſt natura in p[re]ducente et in p[re]du-
co[m] et cum arguīſ no[rum] erit in[te]pen[d]tia nego-
loſequentiā. q[ui] p[re]pententia ſecur[ur] entitat[que] for
malē p[re]pen[d]entis. et q[ui] in diuīnis eſt eateq[ui]n en
titas abſoluta. it[eo] nulla eſt ibi p[re]pententia.
(8) He ſecundo articulo dico duas ocluſiones.
Prima q[ui] in diuīnis ſunt due p[re]du[ct]iones ad
inter. Seſa[que] q[ui] ibi due p[re]du[ct]oes no[rum] ſiut eiuſa-
tem ratōnis. Prima ocluſionē p[re]bat vnus do-
ctor Henricus quoliſet. vi. q. j. Actus notio-
nales fundan[que]p[er] effenſiales immanentes. ſed
actus effenſiales immanentes ſiut t[ui] suo ſeli
et intelligē et velle. g. ſiue t[ui] duo act[io] notio
nales ſiue due p[re]du[ct]oes ſec g[ui]nare et ſpirare.

Dift.

Scotus pbat ea fcie. obi fuit duo principia pbu
diuua ab intra habentia pductônes adequatez-
tas que ſemp manent ibi ſune due pductôes
ſi ſed in diuimus ſunt duo principia pductis-
ua ab intra habentia pductônes adequatez as
que ſemp manent. ergo ſunt ſi due pducti
ones Prima ps minoris pbae ſic. pluralitas
principioz. adhiuoz. in diuimus no potest re-
duci ab vnitatc æpter oppofitù modù princi-
piandi. qv vnù melmaſ libere aliud natura-
liter non eria vnù potest reduci ab alterù. qz
tune quod reducere eſſet impoffeſi ſm totù
ſenus ſui ſed pluralitas principioz pducti-
uo2 vel opoſt et p reducæ ab vnitatc quod
eſſe no potest ut paet ex p dictis. vel ab tan
tam paucitatc ab quantâ potest reduci. ſi no
potest reduci ab mmus qv ab dualitatc ergo
funt ibi duo principia pductiuæ. Secunda ps
minotis pbae. qz. memoria infinita habet no-
ticiâ genitâ. infinitâ adequatez que ſemp ma-
nent. et eode mövolutas infinita habet amo
rem atequatù. Scodam oſclutionc ſch qv iſte p-
ductônes no ſunt eiufbem ròmis ſed alteriu 5.
abante aliqui ſic. illa que ſunt eiufbè ratònis
nò poffut multiplicari nifi p materiâ ſed in di
uitis no eſt materia. S non ſunt ibi due pbu-
diones eiufbè ratònis. 1 Contra ikam rônë
abducit tocto: noſter infantias te angelis.
q2 cû angeli ſm iſtù no habeant materiâ non
poffune eſſe plures in eabem ſpecie et ſequunè
otra eu tres articuli odemnati pifius a tomio
Stephano. Vnus dicie ſic. q2 intelligentie no
habene materiâ ibo deus non potest facere
plures angelos eiufbè ſpeciæ. error. Scodus q
deus no poffit multiplicare inbiuibua ſub eate
ſpecie fine materia. error. Tercis. q formc no
ſuicipiat diuifionc nifi ſm materiâ. error. ſili
intelligat de Formis ebudichs te potentia mate
rie. ergo de Formis no ebudichs de potentia ma
terie ſicet eſt in apofito hoc dicere eſt errone
um. Et preterea otra fundamètù iſtius opini
onis ſunt multe auctioz ates. Supponit eni q
miktiplicatoz inbiuibuo2 fiat p materiâ. qb im
probat omentator. ij. te aia. omento. ij. et mj.
Et Auiceñij. methapßh. caº. vltimo. ſicue me
lius declarabiſ libro. ij. diſtindone. in. Ido p
bae ita aliter ſic. qn potêtia exbaurit p vnù
actù no potest in aliui actu eiufbè ratònis. ſed
in vnica filii generatoſe exbaurit tota poten
tia generabi. g no potest in aliui actu eiufbe3
ratònis. Alio modo pbae eadem ocluſio ſic p
Scotù. Si poffent eſſe ibi plures producônes
eiufbè ròmis ergo 7. in ſinite. et ſi poffune eſſe
inſinite. ergo neceſſarie ſut. qz. nihil eſt ibi mi
ſi neceſſariu. vliemù oſequens eſt impoffibile.
ergo et antecetens oſequentia pbae. qz. qn
natura no ſeterimmaſ ab vnù p[ile]no poffuè
eſſe tot quin poffunt eſſe plures et etià infmi-
te. ſm Auiceñij. methapßh. ergo ſi in diuimus
eſſent plures filij. ergo et infimti. obaeb p

•h.

Auguſtinu otra Maſimù libro. v. obivultc q
fi filius poffet generare pater habereſ nepo-
tem et tunc generatò no eſſet terminata ſed
poffet iré in inſimù. Preterea quod eſ ſe
quedam ſingularitas no potest multiplicari
in plura eiufbè ròmis. ſed filiatio ſue ſpiratio
eſt ex ſe quedâ ſingularitas. ergo nullu illo-
rù potest multiplicari in plura eiufbem ratios
nis. Vel ſic. Luicqb d eſ ſe hoc impoffibile ò
q[ui] plurificet. qz. quod no potest ab alio bater
mnari 7 eſt g[rat]um eſt ex ſe plurificabile qua
ratone potest eſſe in aliquibò pluribò 7 in inſi
mitis. ſed quoblibat vius ratonis in diuima
eſt ex ſe hoc Probatio. qz. fi non potest eſſe in
pluribò et qua ratone in pluribò 7 in inſimis
ergo nihil vius ratonis in diuimus eſt pluris
ficabile. 1 Circa ikas duas queſtiones ſunt
aliqua dubia. Contra p[ra]mam oſclutione argu-
tur ſic. vius nature eſt vius modus omuni-
candi. ſm omentatoz. viij. phificoz. ſed eſsen
tia diuina eſt vna natura ergo omuicæ vno
mobo et no duabp[ro]duchionb[ia]. Contra ſedas
oſclutione obic[ui] supliciter 1 Primo ſic. Mot9
et p[ro]ductions specifican[que] ex terminis. p om-
tatoræ. v. phifico. ſi in generatone et ſpiratone
eſt vnus et item terminus formalis. ſclicite et
ſentia. ergo generatio et ſpiratio ſunt vius
ratonis. 1 Sc[do] ſic habens principiù forma-
le p[ro]ducendi potest p[ro]ducere. ſed filius habet
principiù forma male generati. ergo potest ge-
nerare et fic erunt due generatòdes. Ab pri-
mù dico q[ui] maior eſt falſa ſicut paſet p Am-
bro. libro de mearnatone. nam Adam et fili9
eius fuerut eiufbè nature ſpecifice et taui abâ
fuit a eo p creationem et filius fius ab eo p
generatòem. Contradicite etià omētāor fibi
ipi libro. ij. celi et mundi de igne exculſo de la
p[ite] et de igne ab alio genito qui ſunt eiufbe3
nature ſpecifice. et en p aliuz et alium modus
p[ro]ducendi nec aucto[itas]eſt ab ap[po]ſitù quia
ibem dicit omentato: otra Auiceñi. cul imp-
ſuit q[ui] homo poterat generari equiuoco. ſicut
et animalia que generant p[ro]putredinem fine
femme. Ad aliud dico q[ui] motus no ſpecifican
tur p[ro]cife ex terminis. q[ui] motus reclus et mo-
tus circularis. vt p[ro]me p[bus]. v. phifio. p[ro]ſun
terminari ab idem numero qui motus tantum
differut q[ui] non ſunt ad inuicem opabiles. ex
vij. phificoz. Et eſt notandù q[ui] ita ap[po]ſitio
motuù diſſerentiù ſpecie ſut termini diſſeren
tes ſpecie dependent ex ita q[ui] forma fluens eſt
eiufbem ròmis cum forma terminante. et vbi
itka eſt falſa etià illa erit falſa. ſed in ap[po]ſi
tita e. q[ui] g[na]tio è relato[] termmus auct forma-
lis eſt ſentia que eſt aliquid absolutu q[ui] non
funt eiufbè ratònis. Et ideo in ap[po]ſito illa ma-
to: eſt falſa. 1 Ad terciu dico q[ui] filius no p[ro]
test generare. q[ui] ſup[po]ſitù recipiens Forma,
p[ro]duchem adequatez illi forma nò potest
p[ro] illa forma p[ro]ducè. ſed fili9 recipit memorias

LI.

Fecundam per p[ro]buctoem abequarum illi me-
morie . ergo nō p[ro]test generare sive p[ro]buce-
re aliī filium . (1 De tercio articulo est error
comentatoris qui d[er]ibet xpiancs . xij. mothab-
phisice . dicens sic . Putauerut aliqui trimitatē
eſſe in diuima ſubſtantia et voluerut euatere
p h[oc] q[ui] ſunt tres p[ſone] et vnus deus et neſi
uerut euadere . q[ui] c[um] ſubſtatia fit vn[ui] agstre
ſatum est ergo p[r] intentōem vn[am]. Sed h[oc] opti
mo est h[er]etica et falſa. Et primo p[ono] q[ui] nō
reputnet eſſentie diuime q[ui] in ea ſine plures
p[ſone] Sebo q[ui] ſunt ibi tantūres p[ſone]. Pris
mu p[ab]atur ſic. Eſſentia diuima eſt ſimpliciſſa
ma et illimitata p[er] anima p[ater] ſiam ſimpili
citatez p[oteſt] eſſe in pluribo ptib[us] corporis ſine
ſui dimmutōne et mutatōne . ergo multe ma-
gis eſſentia diuima p[ro]test eſſe in pluribo ſupo
p[ol]itiſt. Preterea eſſentia diuima eſt p[er]ſectio
ſimpliciter. p[er] p[re]ſcio ſimpliciter eſt pluribo
omunicabilis. ergo t[em] Preterea c[ui]ſut vna na
tura creata p[ro]test recipe p[ra]ſe p[lures] p[.
]p[ri]etates accitales. ita natura diuima p[lu]reſ
ap[ri]etates p[ſonales]. Seb[mo] ſe3 q[ui] ſint tantum
tres p[ſone] m[ui] eſſentia diuima p[ab]aſ[fi]c. Eſt eni
ibi tantū vna p[ſona] nō p[ro]bucta. et vna p[du]
ca p[act]ui intellec[us] et alia p[ro]bucta p[act]us
wluntatis. ergo ſut t[em] tres. duo v[li]ma di-
ca ſe3 q[ui] ſit vna p[ro]bucta p[act]ui voluntatis c[ui]
alia p[act]ui intellec[us] p[ Patent] ex p[re]ſicis in ſe
cunto articulo. 15 aut ſit vna p[ſona] t[em] nō
p[ro]bucta p[ate]t ſic. quicquid p[ro]test eſſe in p[lu]
ribus ſup[po]ſitis et nō d[eter]miſa[]b ad cer[rum
numeru ſuſp[o]ſito[]z p[al]iud a p[er] ſi p[ro]test eſſe
in pluribo p[ro]test eſſe in inſinitis. et ſi eſt neſeſ
ſe eſſe neceſſario eſt p[er] tale eſt ſup[po]ſitui m[
]genitui. ergo ſi eſſent plures p[ſone] non p[du]
de eſſent inſinite quod eſt falſum. Preterea
nulla pluralitas eſt ponenda ſine neceſſitate
ſed h[oc] c[ui] non eſt neceſſitas ab ponend[us] p[lu]res
p[ſonas]. 6 c[ui] Preterea ea d[ura] natura nō v[ide]
eſſe ex le immediatihime habere p[lu]res mo-
tos eſſentibi. p[er] opp[of]itiu eſequiſi eſſent p[lu]
ſuſp[o]ſita nō p[ro]bucta. 5 c[ui] Aliqui aut ab vi
demoli int[ar]o p[ro]ſobilitate eſſentie diuime c[ui] plus
ralitate p[ſonaz]. p[ra]tacte h[ic] ſi eſt aliqua di-
ſkin[io] inter eſſentiā et ap[ri]etātē relatiuā q[ui]
ergo n[unc] p[er]mitto v[mo] ab diſkin[to]. xxxiii.


(1 Ad primu[m] principale d[ico] q[ui] oſequentia
nō valet. iſte relatōnes ſunt equalis big[ita]
tis. ergo ſunt equales in numero. ſed eſt fal-
lacia figure d[ic]tōnis omutādo quæq[ui]o in q[ui]
(1 Ad ſe[m] patet ex d[ic]tis in ſe[do] articulo .
quare filius nō p[ro]test generare.

Postolus n[an]q[u]z a[it].
Circa istam diſkin[d]oem tercia[3]m
qua tractat mag[ister] de cog[no]mede
dei p[er] creaturas. •Rueritur: primo
verum ens in ſua omunitate acce[pt]us diea[ſ]
vniuoc[]e de teo et creatura. (1 N[os] n[os] q[ui] p[or

phirius dic[ie]. Si quis omnia entia v[oc]et e[qui]
uoce inquit nuncupabit ea et non vniuoc[].
(1 Preterea omentator libro de ſubſtātia or
bis dic[ie] que dicunt[que] de ſup[or]ib[us et] inſeriori
orib[us] dicunt[que] uoc[]oce ergo n[os] vniuoc[]. (Pre-
terea:iii, me[th]ap[3]b[ic]e[ſ] q[ui] ens dic[ie]t de enti-
bus ſic[ui]t ſan[ui] de ſam[is]. ſed ſan[ui] dic[ie]t de ſam[is
analoyce ergo t[em]. (1 Preterea plus oſſonu
tur deus et creatura q[ui] de ce[]c genera. ſi ens n[os]
dic[ie]t vniuoc[]e de de[]c p[re]camentis. ex:iii, phis-
ſico[2] ergo t[em]. (1 Contra: c[og]atio fit p[ene]
vniuoc[ui]. ex: vii, p[hi]ſico. ſed deus et creatura
compa[n]n[em] ente. ſens eſt vniuoc[ui]. (Circa
iſta queſtion[em] ſit q[ui]q[ui] articuli. Primo p[one]
vna p[re]ſtitio neceſſaria ad manifeſtatione ve-
ritatis in ente. 6e[so] v[ide]bi[ſi] ſens ſit equiuios
cum. T[ercio] ſi ens eſt vniuoc[ui]. N[u]arto ſi illa
vniuoc[ar]io eſt ſop[ſibilis] c[ui] analo[pa]s. ſumto
remouebun[que] ratōnes de[]toq[ui]s m[ut]untur
tollere vniuocat[em] entis. (1 De primo artis-
culo p[ono] istam ap[ol]itōnem q[ui] ens habet p[ra]
prium oſcepti qui ex ſe n[os] eſt t[em] neq[ui] creatu-
re nee alicuius diuicentis ip[m] primo. q[ui] 6[os] pro
baſ[ſic] eſt. C[ō]ceptus n[os] ouertib[il]is c[ui] aliquo ha-
bet ap[ri]um et diſkin[d]u oſceptu ab illo. 6[os] c[ō]
ceptus entis taliter ſe habet ad teu[] et ab ere
aturā. q[ui] q[ui] te[]9 eſt. ergo ens eſt. et n[os] econſiſo
q[ui]nimo ouertento eſſet fallacia oſequentis. 6[os]
ens habet ap[ri]u oſceptu. Preterea: q[ui] impo[li]
bile eſt eund[em] oſceptu eſſe certu[em] et incertu[em] eic[em]
Intellec[ui]aliter otradi[cio]nia veriſcarentur
de eot[em]. ſed oſceptus entis eſt certus. C[ui] q[ui] p[
]mo imp[u]ſus a[ie]t u[em] q[ui] p[er] ſe not[em]. p[] Auic[em]
[th]ap[3]b[ic]. Conceptus aut t[em] ſue creature n[os]
certus c[ui] in h[oc] tubitemus. 6[os]. (1 Contra
istam ap[ol]itōnem inſa[ſ]. q[ui] ens haberet ta-
lem oſceptu. t[em] inten[io] entis p[os]ſet ab[tra]
bi[que] a teo[]quod eſt inco[n]ueniens. C[ui] q[ui] deus p[
naturā] eſt p[ur]u eſſe t[em] q[ui] p[os]ſet intelli[gi] non
eſſe. Preterea iſte oſceptus c[ui] fit ap[ri]u[em]. aut
ſe[pi]o diſkin[gu]iſe a oſceptu cuiu[li]b[et] entis h[oe]
ſialiter. et t[un]e e[ri]t m[ib]i[que] aut alio t[un]e qu[em]
de illo in inſinitu[em]. (1 Ab primu[m] d[ico] q[ui] p[ec]cat
p[re]equi[u]oat[ö]. q[ui] ab[tra]cio eſt duplex. Vna
p[re]intellec[ui]ſic[ue] p[onit] p[he]s. ii, p[hi]ſico. q[ui]
ab[]trahentui n[os] eſt mendacui. Alia eſt ab[tra]
 dio realis. Primo m[ui] p[ro]test a teo ab[tra]abi
ratio entis oſciendo ens p[mi]diſſerentui. Se-
cunto m[ui] n[os] p[ro]test ab[tra]abi a teo ratio entis
tiſ. Ad ſe[m] oſcepto entis oſceptu oſceptib[il]e
diſkin[ui] ab aliis. ſed cum ab[dis] ergo eſt m[ui]
h[il]o[lo] ut oſp[om]tis enti reali. 6[os] nego ut o[pi]
p[on]tut oſceptui p[er] moriſtiam mobi oſciendi
Fabricato. Et prima oſequentia non valet. q[ui]
G[ui]uis diſtingu[ae]b ab aliis n[os] tam[em] diſkin[gu]
a ſe ip[er]o. et ſic n[os] eſequiſi q[ui] m[ib]i[que] ab
Intellec[us] ſep[atus] ab aliis vn[uent]ib[us] non t[em]
ſequitur. ergo n[os] viu[em] q[ui] non diſkin[gu]iſe a ſe-
Ex d[ic]tis e[ſequi] corretariu[m] q[ui] ens habet o[ce]
pt[ui] latiff[ui]m. Et of[irma]c[em]. q[ui] iu[m] o[pi]t]us ſe3

Dift.

Ith.

mihil habet acceptus latiffimù ab omnes acceptus negatiuos.ergo ens habet acceptus latif simù ab omnes acceptus politiusos. Et hinc eſt ę mihil entator quarta apofiſone de caulis dic: ę mihil eſt latius ente. (I) De ſcbo articulo e vna opinio ę ens eſt equiuocivno moto. Ab cuius euidentiam nota ę ficut in rebo natura libi ſunt quedam obiſones materiales et quebam formales:ut poffit. x. methaphiſce ita et in acceptibus equiocis.nâ ibi eſt obiſio materialis. qz equioca no habent aſtributöem in effendo. Conbitio aue formalis eſt ę queniunt in nomine et no re. Ad apofitum autem applicando dicti ę ens non eſt equiuocum ę tum ab obiſones materialem. quia in ente eſt vera attributio in effendo. eſt tamen ens eſt uocuſę ſtum ab obiſdem formalem. quod p[ro]baſ: fic. Cui ouenit diffinitio equiuci eſt equuocuſe ſed ens eſt h[mo]i. qz dicif ſim iſez nomè et non ſim eandem rationê.ergo. (I) Iſta opitio e falla et otra Arifto.iii. methapb.5. Ens inquit dicitur multis modis et non equiuocet. et ibitem dicit omentator hoc nomen ens no dicif equiuoc. Et al gazel. j. methapb.5. dicie: aliqui putauerut eſens d[ici] equiuoc et hoc eſt falſum Preterea principiij primu p quod tetnet prima et politiusa demontratio non fundaſ: in termino equioco. quia alias tota argumentatio eſset equioca. Sed illud principium fundaſ in ente. ergo ens no eſt equiuocum Preterea terminus otradiſtions no eſt equiuocus. qz otradiſio eſt vniius et eiubæz non tantu nominis ſed et rei ex. j. elencorum. Sed ens eſt extremu ſiue terminus otradiſtions. ergo no eſt equiuocu. Preterea in equiuocis no eſt opatio ſim p[ro]b[ni] vii. phibicoz. 5. In ente eſt veriſima opatio. quia ſubſtantia eſt p[re]ſeclus ens ę accitens. et teus eſt p[re]ſedi us ens ę muſca.ergo ens no eſt equiuocu. Nec valet ratio apſofitòms. Supponit eni in minori ę ens no habet rationem ſiue cœptum p ſe vnii. cuius otrariu p[ro]batum eſt in primo articulo. vrite ens in ſua apria accepti one dicitur te omnib[us] ſim vnam rationem. (I) De tercio articulo munis ſententia tocto tum eſt ę ens dicat acceptum analogi et no vniuocum. Rationes autem eo[z] nunc pretermitto ſed ponaz eas in q[ui]to articulo vbi ſol uenè. (I) Et bico p[ro]mo ę ens eſt were vniuocu Scbo. de clerato qualis eſt iſta vniuocatio. p[ro]mù p[ro]to ſic. Omnis intelleclus certus te vno concep[ur] et dubius de diuerſis vel buo[bo] ha bet alii acceptu te quo eſt certus ab illis te q[ui]bus eſt dubius. Sed intelleclus meus eſt certus te teo ę eſt ens. Dubitat aue vtru ſit hoc ens vel hoc ens. Et eodem moto de creatura ergo eodem moto acceptus entis de ſe nec eſt tei nec creature in utroq[us] tamen includi: eſſentialiter. Et hoc ocludebaſ in apofiſe apoſita in primo articulo. Cui abditur talis ra:

tio. Omnis acceptus qui respectu aliquo[z] bu oz. eſt neuter et in utroq[us] includi: effentialiter eſt acceptus vniuocus. ſed acceptus entis eſt h[mo]i:ue patet ex dictis. ergo conceptus entis eſt vniuocus. Reſpondo ab iſta: ratónem neganto matozem primi filogifti. quia acceptus hominis et acceptus h[uius] toſis ſunt vnus acceptus et tamè p[oli]ſſu eſſe certus ę alij quis fit homo dubita[bo] ſi an ſit iſte homo vt ille. Sed iſta reſponſio no valet. Tum q[ui] supponit falſum. ſez ę inbiuio[u] vag[us] et inbiuio[u] ſignat[ui] dicant euntem acceptu. Tum q[ui] item acceptus p[ol]let eſſe certus et no certus. q[ui] dubiu equipollet no certo. et fic te eotez. vrificare[n] otrabidoria. Alias ratónes omitto quia modicum valente. Preterea arguitur ab principale fic. Si ens no eſſet vniuocu ſeq. tur ę no p[oli]ſmus habere aliquè acceptu q[ui] dicatiuio[u] te teo quod eſt falſum. Probatio cò ſequentie mihil cauſa[n] naturaliter in intelleatu noſtro nifi ab bis que ſut naturaliter mo tiau intelleclus noſtru. ſed hoc ſunt fantaſma ta. et obiectu[rum] reduc[em]s in fataſmate ergo mihil cauſa[n] m intelleatu noſtro naturaliter nifi v[it]ute iſtoz. Sed negata vniuocatione entis obiectu[rum] non poterit mouere ab acceptum q[ui] dicatiuio[u] tei. ergo Probatio iſtus affumpti. cauſa abequata habet cauſare acceptu quib[us] dicatiuio[u] qui oti[n]e[m] in ea effentialiter vel virtualliter. ſed ibi no eſt otinentia effentialis. q[ui] negas vniuocatione nec virtualis. q[ui] nullum impfeclu[rum] connetet ſtualiter ſu[n] p[re]ſeclus. ę. Preterea illud q[ui] dicif ſim item nomè et p[ro]eandem roſem dicif vniuocie ſed ens eſt h[mo]i. ę Probatio minotis. ę ens d[ica]e[ſ] ſim iſez no men patet. ę a[ut] d[ica]e[ſ] ſim eandem ratónem ąb[ra]ſe ex dictis in primo articulo vbi ąb[ra]ſu eſt ę ens habet apr[ia]m ratónem. Preterea primu p[ni] c[piu] fundaſ in termino vniuoco. ę primu principi[um] fundaſ in ente. ę ens eſt vn uocu. Vltimo p[ot]eſt probari. q[ui] m[u]ſiſto me th[ap]b[is]tionalis p[re]edit circa teu accipiente q[ui] eſt p[re]ſecl[ion]s in creatura ponèdo illud in teo ſed iſta in quiſitio eſſet nulla negata vniuoca tione entis. ergo. (I) Sed v[le]terius reſtat b. vi[ra] dere qualis eſt iſta vniuocatio entis. Et di[c]unt aliqu[em] ę eſt realis realitate obiediua. S[ch]oc no creto eſſe veru. q[ui] ſe totis diſtinctis re aliter mihil eſt apune realiter. ſed teus et creatura ſunt h[mo]i: aliter deus no eſſet p[re]ſimplíciter p[re]ſimplex. ę no ouemü[t] in aliquo ſiue in en[te] realiter. (I) Preterea q[ui] ouemü[t] in ente re[aliter] illud p[re]ſimplíciter eſt prius illis. ſed mihil eſt prius p[re]ſimplíciter teo et creatura. ę no cò uemü[t] in ente realiter. Preterea impoſſible eſt eandem entitate: eſſe realiter necessariæ et oſtingent[em] ę q[ui]cuid eſt in teo eſt neceſſariu[us]. q[ui]c[uo]t a[ut] eſt in creatura eſt otingens. ę de us et creatura no[em] ouemü[t] in ente realiter. Di[co] ę ę vniuocatio entis no eſt realis ſed eſt

### Ll.

accepièda ex indrictia nobi occipiendi. Ad eu
ius eultentia est notandù q antiqui philoso-
phi diuer simob fueruè locuti de vniuocatòe.
Nam pmenides ut recitat omenkatò vii. me-
thapb. potuit vniuocatòem in vmitate nume
rali. Plato vero fit q ei impofuit phb potuit
vniuocatònem in aliquo vno realiter ſepato.
Vnde fm iph oimes homines vmiuocanè in q
dam homine ſepato què p le dicebat hojem.
Arifto vero ponit vniuocatòem in aliç vna
natura rône solum ſepata abstrahibiliter et
oceptibiliter et ita compextù enti. Et ad hoc
est notandù q ficie potest eſse duplex ratio
in qua aliqua ouenit ita potest eſſe duplex
vniuocatò nà aliç ouenit i rôe ſuicèdenti ali
qua ouenit in ratone pòbicalentali. Itoe est
quedam vniuocatio tranſcentens et quedam
pòbicalentalis. Et prima vniuocatio ouenit en
ti. ſeda no. Et ideo oimes aucoitates q remo
uent vniuocatòez ab ente ſuit intelligendæ de
vniuocatòe pòdicamètali et no de trâſcèdenti.
(I) De quarto articulo bico duas oculutiones.
Prima q vniuocatio entis ſi ponit realis no
est opoffibilis cù analogia. Scòa q vniuocat-
tio entis ſi ponit p morriam modi occipiendi
ſicue est exponitú in articulo pècedenti est com
opoffibilis cù analogia. Prima ocluio pbaſc fic
ſe ſe aliquid plura simpliciter et vnù simplici
ter no est opoffibile. Hyniuocatò realis dicìvi-
tatè simplicitè analogia vero dicit pluralitàtè
simpliciter. Preterea formaliter repugnà
tia no ſiue opoffibilia in eotex. ßwra analogia
et vniuocatio realis formaliter repugnât. G
nò ſuit opoffibles. Probatio minois. Nà ana
logia includit ratònè potis et poſterioris. vni-
uocatio vero no includit ita. ſeda ocluio p-
baſc fic no magis repugnat in ente vniuoca-
tio et analogia q in quocunque ſenere relpe
du fuaz. ſpeciez. ſed in ſenere ponit vniu-
catio p morriam modi occipiendi et ita non
excludit analogià. q inter ſpès diuſoè genè-
ris est ateritùero ergo in ente ſtat vniuoca-
tio expofita et analogia. Preterea gen? vere
pòdica. vnuoce ex. iii. topico. et were predi-
caſt analogce. q. im prius et poſterius ex. x.
methapb. G ita ad muicè no repugnant et
ſic in ente poreſt ſtare vniuocatò. analogia
et p hoc patet ad oimes aucoitates ſecor. et
philofophoz. cù dicùt enagſſe analogù. et p
hoc no excludit vniuocatio. q. potfunt ſil ita
re vniuocatio expofita in pècedenti articulo et
analogia in ente. (I) De quinto articulo in quo
ponende ſuit ratònes doctoz. q impobadant
vniuocatònè entis est ſciendù q otra itam
opinione arguit. Lincofi. in pmo li. poſterioz.
ſic. Si ens dicit vniuocè no pò diftahit in mul-
titudine mſi p drùeias quaq nulla est ens. G
impoſſibile est ens diftahabi vel otrahabi p diſſe
rentias. q. tunc otralereb p illud quod no ef
ſet. q. entis no ſuit differentie. ex. iij. meſta.

### J.

G ens no evniuocù. Preterèa thòmas arguie
ad item pte. j.q. xij. ar. v. effectus no atque
viret utem ſue cauſe no ſuemit in aliquovniu-
ce cù ſua cauſa. Exempli. nà igris genitus a
ſole no dicit vnuoce calibus cù ſole. ſed crea-
tura est effectus tis no atque quas viret utem illi-
us. G nihil dicit vnuoce de teo et creatura.
Preterèa item todo? in ſuma ljo. j. otra gen-
tiles pbat hoc item fic. que no habent ſimilè
modù effendi no vniuocanè in aliquo. Exem-
plù de tomo exi et de como in mente ſed teus
creatura no habent ſimilè modù effendi. G
no vniuocanè in ente Preterèa qṣ pòdica. vni
uoce de aliquo est simplicius eo de quo pòdica.
ſed mihil est simplicius to. G mihil dicit vni-
uoce de teo et creatura Preterèa qṣ dicit de
aliquo im pús et poſterius no dicit vniuocè-
ſed ens dicit de teo et creatura im prius et po-
ſteri9. G nò dicit vnuoce. Alius ſe. Gerhar
dus carmelita arguit ab item quolibet. j. q. j.
fic. Motui ad formà et motui ad vii mihil est
omune vniuocù. G multo magis nec teo nec
creature et. x. pòbicalentis. Preterèa cauſa p
ſe cauſatui p le no vniuocanè. ß entieas de i
cauſa totius entitatis creatura. G. Preterèa
vniuoca pìſicant in noie et in rône ſed impo-
fibile est deu et creaturà pìſicari. G impoffibì-
le est deu et creaturà vniuocarì in aliquo Pre-
terea qn aliç vniuocanè ſi vnù est kinfituè et
reliqui. et ſi vnù è creatuè et reliquiuè, et ſi vnuz
est defectuìuè et reliquiuè. G ſi deus et creatura
vniuocanè ſectur q fìcut creatura est kinita
et ereata et defectua q ita deus erit creat9
kmitus et defectuìuè Preterèa ab item Tho
mas anglicus arguie fic. Conceptui pòhenfi
uo et no pòhenfuo mihil est omunevniuocù.
ß oceptus creature è pòhenfiuus. oceptus du
tè dei no el pòhenfui9. G. I Preterèa ab
item arguit alius todot fic. Menfure et men-
furato mihil est omune vniuocù. G deus est m
fura oim creatura. G. Preterèa Scot9 mo
uot otra ſei. otra vniuocatòem entis aliqua
tubia valè vificilia. Prùmi. Si ens est vni-
uocù. G ens è genus. Cuius otrarii senet phi-
loſophus. iii. metapb. pbaſt. q. ſi ens est vnì
uocu tue dicit de pluribus drùtib spè im eo ap
quiè et illa est apria rò generis Preterèa. Si
ens est vniuocù ad temèm ſenera. G defectuìt
in ea p aliquas drùtias. ſint igiè ite drùtie a
et b. aut igiè ite drùtie includùt ens. et fic in
oceptu cuiuſlibet generis ghallifimi includiè
nugatio. Aut no ſuit entia et tue non ens erit
te oceptu entis fic de oceptu ſpeciei Preterèa
q ſiue pmo ſeiſis biuſa mihil è eis omune vnì-
uocù. G deus et creatura ſiue pmo ſeiſis biuſa
G mihil est eis omune vniuocù Preterèa illia
q ſiue ſub extremis otradiçãoni mihil è omu-
ne vniuocù. G de9 t creatura ſiue ſub extremi
otradicçãonis. q. deus est a le et creatura no a
le Preterèa vii est vmitas ateributòis ibi no

Dift.

eſt vnicaſ vniuocatōnis. q; aſtribucio ponit
oſdme: inj. methapß. vniuocatio aſt excludie
oſdme. ſ. in ente eſt vnicaſ attributionis. ex
inj. methapß. ſ. in ente nō e vntas vniuoca
tōis. Muāuis iſte rōnes ſint ſatis apparētes 7
magnoru viroſ. q;2. Intellecſu nō attingo nō
ti ſiut nccario cogētes. 1 Ad p[mi]u dico q; iſe
intendit remouere vniuocatōs p[sicam]etales
ab ente qua ego nō pono. q; illa dico trāſcen
dene[]. Ad p[bat]oem eiuſ opor[et] vitere q;mo
et q[li]erit ens dicaſt deſtimis drītijs. Muia nō
Br de eis quodbitiatiu eſ ſint p[mo] ſeiſis diu-
ſe. 2. aſte de eis deſoatiatiu ſol[.] ſic ponit Au-
ceſn. v. methapß. in fine ca. v. Ad foſmā igr
argumenti c； 2. q; mihil oſrahiſc p illud q3
nō eſt. ocediſſ. ſ. c； uſterius 8； q; entis nō ſiut
drītiu. bico q; ens nō h3 drītias q; includunt
lpm q[bit]atiatiu 2. t； n； de eis deſoatiatiu. Cōtra
15 p Guib[.] obicſi ſic vnūq[.]q3 p ſuā roem for
malā q drīſtinguiſ a nō ente includit ens non
enti oſpoſitui. S3 drīntie vltime p ſuā roß, for-
malā drīſtinguunt a nō ente. S3 includunt ens
nō enti oſpoſitui. et ſic ſiut q[bit]atiatiu ens.

Prereſea vltime drīntie a abbūe alioq ad ens
ā mihil.nō mihil. g aliqb. et de illo addito qri
tur. q; a eſt ens p ſe et habet ap[po]ſitui. à p ali-
q[do] aliud et ſic q[re]ereſ de illo in m[fi]tuſt. Jſte
rōes mobicu valent. et q p[ab]ene ſlm. p[ar]et p
Auicen[.]vi fuſ. vbi ſic ait. Opo[re]t ſcire q
drīntie ſuſe nō ſiut ſuſe p[mo] ſo[com]itan[]eaf
ſe q[u]ſas. q2 nō p[di]can[]e de eavmuoſe ſ teno
miatiu. Et ex[peſ]u ſui ſe ibi de rōnali Primuſ
etiā a[gu]m[et]u nō h3 foſmā bonā. q8 pat[]q ſic
vnūq[.]q3 a[al] p eand[]e roem foſmal[]e q drīnti
guic[]e a nō a[ali]i includit a[ali]atē nō a[ali]ati
opp[o]ſitā. g q[lib]et a[al] p roem a[ali]atatis di-
ſinguiſ a nō a[ali]i. g q[lib]et a[al] p roem a[ia]
litatis includit a[ali]atē nō a[ali]ati a[opp]oſi-
tā. et ſic ſeſtur n[ug]atio. et ſic dico q] maior
eſt k[la].fi iſte em[nu]s vnūq[.]q3 diſtribut[] p en
tibo realibus et foſmalib[.] et ſic vltime drīntie
ſiut entia deſoatiatiu non t； i q[bit]atiatiu in eſſe
reali ſi in eſſe diminuto q8 vocaſ formaſ male nō
a foſma ſed a mō. 1 Ad ſcom c； queriſc fi ill[]d
addi[]eu ſit ens p ſe dico q] ſeiſo formaſiter e̲
illud q3 eſt. et c； inſers. g eſt p ſe ens. nego-
ontiā. q; plus accip[]i in ſinte q; m a[n]ceſtēre.
In a[n]ceſtente eni accip[]i formaſitas p[ale]ſe q; m
hil aliud eſt g ip[am]et. Et ex iſta p[di]catione
formaſi inſers enſitati[q]e ibi realiter abſoluta.
Ad p[mi]u. Tho. dico p interemptōs maioris. -
nā ſol p[ducit] plantā q nō h3 ſi[em] formaſ z c；
ſole et t； viuocan[]e in ſu[ba]. Et fi maior illa
habet aliquā p[ab]abilitāre non t； eſt vra mſi
de v[mi]uocatiuone [ſpec]ifica et reali qualis non
p[mi]e v[mi]uocatō entis. Et eotez mo ab aliud
Concedi eni q illa q nō h[it] ofi mil[]e modu eſſ
ſenbi n； viuocan[]e v[mi]uocatō [ſpec]ifica rea
liſ. n； no repugnat eis v[mi]uocatio ſnſcēd[.]s p m
drīnti[]az modi ocip[]iendi. Ad aliud dico q] lice

Itt.

In re mihil polſit eſſe simplicius t[eo]. t； nō e[m]t
conuenſi p[mi]ntellec[]u abſtra[]tū e[]e aliquā
o[cept]u simpliciſt[im]u q; mihil e[] simplicius. Ad
aliud dico q; ens 8； de entiſb p[mi]us et poſte
rius [g]tū ab rōnes pt[ic]ulareſ. g； ro [pa] entiſ
n； 2. q; ſic p[mi] prius et poſterius imo abſtrahit
a p[ori] et poſteriōi. vel p alia verba. e[n]s 8； de
entiſb p[mi]us et poſterius in at[he]butē de reali-
ſ. c； 15 ſtat v[mi]uocatio rōnis ſnſcēd[.]tis ut p[]
ex q[ro]to articolo. 1 Ad aliud ſe3 carmelite bi
co q; a[n]cetēs e[] k[lm]. et p[et]it p[nc]ipiu. v[li] ha-
bet ali[q] apparentiā illud eſt veru[] de v[mi]uoca
tione q; e[m] g[ne]. et nō bev[mi]uocatō q; e[] ſnſcē
tens. Ad aliud dico q; maior e[] k[la]nā ſol eſt
c[à]plante et t； viuocan[]e in ſu[ba]. v[li] p[ma]ior
eſt v[era] h3 appar[]ētā in v[mi]uocatōnē q eſt m
g[ne]. Ad aliud dico q; argu[m]etātō illa n[ova]
let. a[rg]uiſ eni ſic q[ui] in fili. v[mi]uoca p[ici]an[]
[mi] noie et r[oe]g. lomo t[u] muſca n[ō] p[ici]an[]e m
rōne a[li]a[ſis. q； h[ò] p[ſed]ius p[ti]cipar r[oe]z a[ia]
lis g[ui] muſca. g； h[ò] et muſca non v[mi]uocan[]e t；
a[li]a[ſis] q[ob] eſt k[lm]. Dico g[ui] q; ab. 15 q; ali[q] viu-
cen[]e in ali[q] ſuſſic[]t q[ui] illa r[ò] p m[dr]i[t]iā ſe ha-
beat de ad ea. 1 Ad aliud o[cept] q; maior e[]vera
de v[mi]uocatione [ſpec]ifica et reali. ſ. non e[] va-
ra de v[mi]uocatō ſnſcēd[.]tē q[ui]s p[om]t[]viuoca
tio entis. Et eote[] mo ab aliud illius to[do]oris
de o[ceptu] o[ph]ſeuīo et n[ò]o[ph]ſeuīo. Et fil[]ter
ab aliud de m[ef]iura[]r m[ef]iura[]. Et p[ter]e[a] ill[]d
argu[]i[t]u h3 magnā m[ſt]atiā de albedme. nā
albeto e[] m[ef]iura o[im] colo[]z et t； ali[q]e 8； v[mi]
uoce de albedme t； alijs colo[]zib. 1 Ad subia-
q mouet Scotus o[tra]v[mi]uocationēn[]tis. Ad
p[mi]u c； 15. ſi ens eſſet v[mi]uocu tunc ens eſſet
genus dico fi ens eſſet v[mi]uocu v[mi]uocatione
p[di]cam[]eta[i] certu[]e q; eſſet genus. g[viu]no-
catio entis n； 2. q; eſt v[mi]uocatio tra-
ſe[n]ens n； p[di]cam[]etalis. et i[te]o n[ò] eſt g[es]
nus. Et c； u[ar]guic[]u]lterius p[15] q8 r[ò] g[ni]s eſt
p[di]icari de plurib[.] dr[ri]tib[.] ſpe. dieo q] g[ens]
q[ui] p[di]ica[]t de plurib[.] dr[ri]tib[.] ſpe n； n； h3 m[di]
ſerentia ab fini[t]u et inſinitu[] et necſſe et poſ-
ſible ſuſic[]t ens vt p[on]iſ tranſcentēs i[te]o en[]
ſic ſumpe[]u n； 2. eſt genus. Aliter poſt eſt dic q
p[lu]ſus remouet ab ente r[ation]e g[ener]iſ. q； 8；
de p ſe et in q[ò] de aliqua differentia. omneſ
eni differentie t； a immediate g[ui] m[fer]iōres ſiut
e[] r[ation]e g[ener]iſ p[di]cam[]etalis. g[ens] p[di]ica
tur in q[ò] de om[ib] dr[ri]tija[.] p[ter]g[ui] de v[li]timiſ
diſſer[]etijs et de p[aff]ionib[.] entis q] ſune p ſe n；
ens qu[ob]ditiatiu. li[ce]t e[]tualiter o[]inean[]e ab
ente. Ram dr[ri]tia eſt duplex quedā eſt ſum-
pta a p[te] eſſentiali. quedā eſt ſumpta ab v[li]
ma realitate formaſ. p[rima] includit ens q[ob]i
tatiu[e] ſcda non-ut d[ict]u eſt ſupra et p[ab]atum
p Auicen[.] Ad aliud d[ic]iſ[]fut ad r[ation]e t； m
con； otra v[mi]uocatōdem entis. q； eate[m] diſſi-
cultas eſt. Ad aliud dico q; li[ce]t teus et crea-
tura ſint p[imo] ſei[pi]s diu[er]a i reali[t]atib[.] n；
t； n； ſune p[rimo] ſei[pi]s diu[er]a in o[ceptu]. po[ſ]ut

Dif.

habet naturalem ordinem ab potentiam. sed
deus nō habet naturalis ordinem ad intellectu
nostrīm nifi sub generali ratōne ſez ſub ratio-
ne entis. ergo deus ifto modo erit obiectum
intellectus. puta ſub ratione entis. ergo te.
Et sic melius est dicere. Ens est prīmum obie
dum intellectus. (Preterea p[ro]mū obiectum
potentie debet habere omunitatē p[ro]dicationis
vel v[ual]itatis. sed deus nō est h[mo]l. q[ui] nō di
ci[que] in quib[us] de omni intelligibili nec etiā fuuat
otimentia v[ual]itis. q[ui] entia mouent ap[ro] vir-
tute ab intellectione p[ra]priā. ergo deus nō est
ap[ro]rium obiedēt intellectus. (Preterea ob-
lectu naturale et prīmu objectu potentie est na
turaliter motiu[m] potētiæ. h[uius] deus nō est natura
liter motiu[m] noſtrī meil[let]e[que] q[ui] est obiectu
voluntariu[m]. ergo te. (Ad prīmu opinionis
bico q[ui] no[rum] p[ro]ſcedi[m]ui est cauſa imp[re]ſto
ris ap[and]o imp[re]ſea ab terciu[m] ſicue p[re]ſectum
alb[us] nō est cauſa viſibilitatis omnib[us] viſibilitō
vel ſi est cauſa nō tam p[ra]cīſa et adequata. Eo
tem moto deus nō est cauſa intelligibilitatis
precīſa. prīmu aŭt obiectu[m] de quo bic[que] loquiſt
debet eſſe cauſa precīſa et adequata. (Ad ſe
cundī bico q[ui] ſi filo[ſi]ſimus arguit recte d[ur]a
ferri ita accluſio q[ui] nullu[m] ens p[re]cipitat[ur] poterſt
cognosci niſi fit ens ab ente impticipato. In-
ferendo aŭt illam occlusione que m[ere]ſeba[m] in
argumento eruit in filos[+]imo quatuor termini
mi. q[ui] p[ro]mi in occlusione vnus terminus de com-
gnito qui nō p[one]baſt in aliqua p[ro]miſſa[que]. (T[er]cja opinio est omumis multis q[ui] pr[im]um
obiectu[m] intellectus est ens ſub ratione v[eri].
quod p[ra]b[us] ſic. diſtinde potentie habent di-
ſtinde obiecta obſomalia. ſed intellectus et uo
luntas ſunt diſtinde potentie. et pr[im]u obies-
dēt voluntatis est ens ſub ratōne t[em]. ergo
pr[im]u obiectu[m] intellectus est ens ſub ratōne
v[eri]. (Preterea ſub illa rōne est alio[b] obie
dēt pr[im]u potentie ſub qua mouet potentiāz.
Sed ens ſub ratione v[eri] mouet intellec[t]u. p[ro]
Anſt. de veritare qui dicit p[er]veritas est redi
tudo ſola mente p[re]ceptibilis. g[ui] te. (Contra
ſtam opinionē arguīt ſic. pr[im]u obiedēt p[ro]
tentie debet habere dupli[c]e omunitatē vel ab
minus alteram ſez p[ro]dicationis et v[ual]itati-
tis. Sed veru[m] nō habet omunitatē p[ro]dicationis
q[ui] nō dicit in quib[us] de ente c[ui] ſit e[ui] paſſio. nec
habet omunitatē v[ual]itatis. q[ui] hoc veru[m] q[ui] est
in lapite n[ot]inet v[ual]italiter lap[ite]m ſed p[ro]
tius econuer[lo] lapis otinet veru[m]. Preterea p[ro]
m[u] ſubiedēt habitus n[ot] p[re]cedit naturaliter
obiedēt p[ro]m[ui]m potentie cuius est iſte habituſ
ſed ens est obiedēt metha[pl]ib. ergo veru[m] n[ot]
est obiectum intellectus. quia aliter obiedēt
habitus p[re]cedet obiedēt potētē. Ad pr[im]u
opinionis dico q[ui] est ab oppoſitum. q[ui] ſic v[oe]
luntas n[ot] poterſt habere actum circa iſnotu[m]
lea n[ot] poterſt appetere alio[b]i[d]iub ratōne alio
qua que fit p[er]mius ignota. ergo bonum non

lff.

est p[ra]ſe obiedēt voluntatis cum afficiat p[ra]
ab intellectu. et similiter veru[m] n[ot] est p[ra]ſi[mi] ob-
jectum intellectus. Cum vero dicitur q[ui] bi-
ſinde potentie habent diſtinde obiecta. est
bicendum q[ui] diſtinde potentie ſunt in tripli-
ci diſſerentia. q[ui] ſui qued[am] potentie omnino di
ſperate ficut potentie pticulares ſenſitие. et
iſte habent p[ra]ſe diſtinde obiecta. Scinde ſunt
potentie ſub ordinate. et hoc dupliciter. vel in
eodem genere ut ſenſus pticularis et ſenſus
omumis. vel in diuerſis generib[us] q[ui] ena acti-
ua reliqua paſſua. vel ficut cognitua ſupior
et inferio[m]. vel ficut cognitua et apperitua.
Primo n[ot] ficut potentia inferio[m] est ſub potē
tia ſupiori ita obiedēt potentie inferious est ſub
obiedo potentie ſupioris. potentie aŭt ſubor-
dinate ſebo[m] modo n[ot] ſic le habent. q[ui] q[ui] ap[pe]
tiua poterſt habere actum circa omne illud
vbi poterſt habere actu[m] ſu[n] cognitua et tunc
habent ibom p[ro] obiedo[m]. et q[ui] ſic le habent in-
tellec[t]us et voluntas ideo habent item obie-
dum (Ad ſe[mi]m est ad oppoſitum. q[ui] rat[io]mo
tiua potentie n[ot] p[ra]ſt eſſe rō respectiua ſi funba
mentu[m] respectus. vertas aŭt dicit respectum
formaliter ideo n[ot] est p[ro]mū obiedēt intellec[t]u
ſed ens abſoluee ſump[tu[m]. (Su]quata opio est
Scoti q[ui] p[ro]mū obiedēt intellec[t]u ex natura p[ro]
tétie est ens inſt[itu[m] ens. q[ui] in ipo[m] occurre du-
plex p[ro]mitas ſez omunitatis et v[ual]itatis. ſi
at ergo talis rō. illud est p[ro]mū obiedēt intel-
lectus m[ui]o ſ occurre p[ro]mitas omu[n]itatis et vir
v[ual]itatis. ſi ens inſt[itu[m] est eſt h[mo]l. g[ui] p[ro]
batio minotis. n[am] omne p[ro] le intelliſible à in-
clubit ſentialiter rōne[que] entis aue v[ual]itater-
nam genera et ſpecies et indiudua et omnes
ptes ſefficiales generu[m] et ens m[ere]at[ur] m[elu]
dunt eſſe q[ui]bitateu[m] et ſentialiter dr[ui]e[n]e ve
ro vt[em]e et paſſiones entis m[elu]bunt v[ual]i-
ter in bis q[ui] m[elu]bunt c[entialiter] rōne[que] entis.
(Preterea illud est p[ro]mū obiedēt intellec[t]u q[ui]
dici[que] v[ui]nuoce de omni intelligibili. ſi ens dici[
]vi[n]nuoce de obi[m] enti[m] ex p[re]ceſenti queſtione.
g[ui] te. Preterea p[ro]mū obiedēt habitus n[ot] ex-
cedit pr[im]u obiedēt potentie. ſi metha[que] est la
bitus intelluc[u]s. g[ui] p[ro]mū ſubiedēt metha[m]. n[ot] ex
cedie p[ro]mū obiedēt intelluc[u]. ſi p[ro]mū ſubiedēt
metha[m] est ens. g[ui] nihil ſenſeru[m] ad ens e[mi] p[ro]m[u]
obiedēt intelluc[u]. g[ens] est eſt eius obiedēt. (Vl
timo ſic. illud q[ui] directe et p[ra] le primo mouet
potentia e[ui] eius obiedēt et ſub illa rōne ſub qua
primo mouet. ſi illud est ens inſt[itu[m] ens reſpe
du[m] intellectus p[ro] Auice[n]i. metba[m]. g[ens] in-
ſp[itu]m ens est obiedēt intellectus (S[in] occur-
rit dubiu[m] q[ui] tunc ſe q[ur]tur p[ro] p[re]ſemus cogno-
sere deum q[ur]tum ad omem r[em] c[ogn]ofici-
litatis. q[ui] est ſin Probatio ſolsequentie. qua
ois potentia habens alio[b]i[que] omne p[ro] obiedo
p[re]t in q[ui]libet potent[us] ſub eo ficut in q[ui]libet p[re]
obiedo[m]. ſed deus est ſub ente. g[ui]. Ad hoc diei
tur dupliciter Primo ſic dato q[ui] ens inomum

Diff.

ij.

Et tunc quero vii eft illud vnīſale quia aut i
fataſmæ et hoc nòt–u q. nò e pruī paſſuus,
tum q. habere et ibi eſte extenſu. cù kafatina ſi
corpoſu. aut eſt in intellecu poffibili et habef
apoftiü. q. nò eſt bare aliuu reale ibi niſi ſpe-
ſiem. (Præterea vnuerſalius et omnius qn
 tum ab totã ſua inſoritiam nò p[er] ſenitari in
mus vnīſali. ſ. fantafma eſt i mbiuiouo et
reſpitiuus inſuodui. g. nò p[er] ſenitare vnù
ſale ſm totã ſua inſoritiam. ergo oportet ſ p[er] ſenitæ in aliquo alio et hoc
nò eſt niſi ſpes. ergo in intellecu opitz ponè
ſpeciè. (Præterea potècia intellecua ut di-
ſtinguïi otra ſenitiuæ. aut p[er] habere obiedù
ſuus p[er]ns fine ſenfitiua et habef apofitü. aut nò
et ſequum duo inſouenientia. Prinu e p[er] m-
tellectus nò poterit eſſe fine ſenſu ſicut arguit
p[er]us in p[er]ogo libri de alia. q[ui] nò p[er] habere
opatione apriæ fine alio non p[er] eſſe fine eo. et
ſic intellecuus nò ſeparès a ſenſo ſicut p[er]tuus
et p[er]ſectum a corruptibili cuius otrariu habe
tur. (de anima. Scorn inſouenientis eſſet p[er] m-
tellectus plus p[er]penteret a ſenſu q[ui] econuſo.
quia ſenſus p[er] habere opatione apriæ fine in-
tellecu. intellecuus auct nò p[er] habere opatö-
apriam ſua fine ſenſu. (Ntimo ſic. q[ui] eſt p-
ſectonis in potècia inſeriori puta ſenfitua nò
eſt negandù a potècia ſupiori ſet habere ob-
iedù p[er]ns apriæ p[er]nitialitate eſt p[er]ſedòs in po-
tentia inſeriori puta ſenfitua. ergo nò eſt ne
gandù a potècia ſupiori ſicut eſt intellecua.
S intellecuus habet obiedù p[er]ns apriæ p[er]nitia
litate. ſed hoc nò eſt niſi p[er] ſpeciè. ergo in intel-
lectu eſt ponèda ſpecies. (Dico ergo p[er] m-
tellectu ſunt ponèda ſpecies maxime qn ogno
ſcunt aliquo obieda abſtracliuæ ogmitòe. q.
tunc ſupplèt vicè obiedi. Si vero obicias. plu-
ralitas nò eſt ponèda fine necellate. ſ. B nul
la eſt neceſſas ponèdi p[er] ſpeciè in intellecu. q.
q[ui]cuid fit p[er]a p[er] fieri p[er] fantafina. ergo nò e
ponèda ſpecies in intellecu. (Reſpòdo q[ui] n[ze]
ceſſitas ponèdi p[er] ſpeciè illa eſt. Nna ex p[er] natu
re hominis. q[ui] ut arguebat in p[er]ma r[oe]. p[er]
ſpeciè q[ui] eſt in fantafmæ non p[er] homo intelliſe
vmſalia ſub r[oe] vnuerſalis. Alia neceſſitas
eſt ap[er]t emmentiæ potècia ſupioris ne vilifi-
careß ut t[æ]gebat vltima rato. Tunc enim eſset
aliquid p[er]ſedòs in potècia inſeriori q[ui] non
eſſet in potècia ſupiori et potentia ſupior hab-
beret obiedù p[er]ns mendicatu. a potècia inſeri
ori. (Ad primu alterius opinionis dico p[er]
agente eſt duo ofiterare ſez r[oe]m agentis
et r[oe]m agendi. r[oe] quib[ui] agentis eſt ſingula-
ritas. r[oe] auct agendi eſt natura que de ſe nò di
cit ſingularitæ et ideo ſenitatiu illo ſedo
modo ſenitat ſub r[oe] vnúſalis. Aliter diciè
et melius p[er] maiò eſt. ſera q[ui] ſenitatiuus eſt
ab aliquo nòvta a cauſa partiali ſed ut a cauſa
totali. (Ad ſe[ſ]m neſſe mino: ad p[ab]atione

dico p[er] buplex eſt ſp[er]tient. Nna eſt in r[oe]mo-
tiui imprimètis. et ſic obiedù cauſat p[er]ſeiæ ad
minus particulariæ in intellecu poffibili. Alia
eſt ſp[er]tient in r[oe] ognoſcibilis. et ſic p[er]ſes cau-
ſat p[er]nitia obiedi. Aliter p[er] dici et clarius p[er]
obiedi eſt cauſa p[er]nitie p[er]ſeiæ in viſione ſen-
tiaua q[ui] viſus informæ p[er]ſpecies eſt cau-
ſa ſp[er]tient obiedi in ognitòne abſtracliuæ. (T
Ad terciuic dicendù p[er] dato p[er] multe ponetur
ſpecies in intellecu ſicur opitz ponè eſt ſic po-
nit Aug. xiii. de tri. nò t[em] eſt intellecio simul
multo[que] ſ intelligi[que] illud p[rimo] cuius ſpecies
efficacius mouet et t[em] ad illud ognoſcendù
volutæs. copulat aciæ intelliſtie. nec ſequi[que]
p[er] ſpecies alia nun[que] mouebit ab intellecio-
obiedi. q[ui] t[em] eriæ intellecio obiedi ſicut po-
nit Aug. ix. de tri. q[ui] volutæs copulat aciem
intelligentie obiede ſenitato. (T Ad aliud bi
cendù p[er] eſt buplex palio in intellecu. Nna
realis q[ui] ſpecies realis sig[ui]m in ip[er] et in ilia
ouenit cù ſenſu. Alia eſt palio intètonalis q[
recipit obiedù p[er] ſpeciæ ut ognoſcibile. et h[ic]
br motus a rebi ad anima. (T Ad aliud cù d[em]
p[er] ſenſus recipit p[er] ſpeciæ q[ui] eſt potentiæ og-
ca dico p[er] hoc eſt fal[que] p[er] ſenſus reſi
p[er] ſpeciæ eſt. q[ui] ſenſus eſt potentiæ ognitia.
(Ad vltinu dico p[er] intellecuus eſt in pot en-
tia p[er]mo t[em] ad p[er]ſeiæ q[ui] ad actu. differènt e[n] t[em].
q[ui] in ognitòde intuitiuæ intellecu eſt p[rimo] in
potentiæ ad actu primitate generato[rum]. eſt in
p[er] potècia ad p[er] ſpeciæ p[er]mitate p[er]ſedòs. In co-
gnitòde auct abſtracliuæ eſt ecuovero. q[ui] intel-
lectus eſt in potentiæ ad p[er] ſpeciæ p[er]mitate gene-
ratòis. q[ui] ſpecies p[er]cedit et deinde ſequi[que].
(Ad primu p[er]cipale br tripliciter. p[er]p[rimo]
[im] Tho. q[ui] quantuncum[que] ſit ſpecies in intelle-
cu adhuc opitz ee p[er] intellecu útato ſe ad
fantafmata. q[ui] primu obiedù intellecuus co-
lunedi eſt q[ui]dditas rei materialis que n[em] eſt ni-
ſi in hoc vel in hoc ſingulari. et q[ui] fataſma e p[
fe] ſingulari utoe eſt neceſſaria útio[rum] ad fan-
tafmata. Con[que] hoc obiciæ q[ui] intellecu n[em] t[em]
intelligit ſingulare imo [im] p[er]p[er] intelli-
git v[em]. ſ. v[em] p[er] ſua inſoritiam n[em] ognoſc-
im p[er]iculari ut ſic. ſ. n[em] eſt neceſſaria uerſio
ad fataſmata r[oe] ſingularis. Præterea ſeque
p[er] angelus n[em] p[os]set intellige ſingulare. cù in
ip[er] n[em] fit fataſma. I[mo] scot[em] dic aliæ. q[ui] c[ui]
u[ſiom]s intellecuus ad fataſmata eſt buplex. Nna
eſt ofo[n]mitaf opationu. alia eſt alſiſtia
vtriuſa. n[em] p[er] ſpeci intelligibilis abſtraſi[que] a fata-
tafmata ut actu p[er]p[er] fataſi[et] obiedù p[ic]tu
lare fataſie. Alio m[em] br [im] vià varzòis. diſt.
ij. p[em]i p[er] intellecuus p[er] t[ato] ouertit ſe ad fan-
tafmata. q[ui] dato p[er] q[ui] in intellecu ſit p[er]ſes q[ui] c[ui]
ila ſpecies ſit ſubtilis n[em] p[er] mouere i[pa]z ani
mam habitantem in corpore corruptibili mi-
si recurrat ad fantafmata. et ponitur exem-
plum. ſieut lumen non potest terminare vic-
fiu. nec viſus p[os]tet figi in lumine miſi muemiat

Dif.

VIII.

lectu. Sed a ró. veritas in rónem ſua. forflem
biet at equationem paſſuam rei ab intelleſm
ſi ita adqio p[ncipalius eſt in intellectu. S
(alia opio oſimo eſt oſtrarium q[veritas
p[ncipalius eſt in re. ſcario in intellectu. ap[ſ
duo. Primo q[veritas q[ſt in intellectu e p
peer veritatem q[ſt eſt in re q[ab eo q[res eſt
vel no eſt oſo br. verawl falſa. p[after vnú-
q[q[que et illud magis ex. p[ſterioz. ergo
veritas p[ncipalius eſt in re q[us in intellectu.
Sed eſt veritas ſigni eſt minus p[ncipalis q[ſ
veritas ſignati ſed veritas q[] eſt in intellectu
eſt veritas ſigni. illa aſt q[] eſt in re eſt veri-
tas ſignati. (Tercia opio mediat et bene
q[] veritas p[]t accipi duob[] mobis. vno modo
ſub fundamentali. alio modo formali vt di[]c ha
bitudime rei ad intellectu. p[]mo modo eſt in
re p[ncipalius et oſecutие i intellectu. et ilto
modo curret argumenta ſebe opioſis. ſedo
modo p[ncipalius eſt i intellectu ſcario aſue
in re. et ſic curret argumenæ p[me opiniōs
et pt[]3 p[]5 ab argumenta p[ncipalia. Sed oc-
currit h[]e vnú d[]ubiu. q[]vbi eſt plus te ſuba
mento ibi eſt plus te hitudine ſue relateſone
ſic pt[]3 diſcurſo p[]nſes relateſones. q[] vitas
ſub fundamentali ſi p[]eua e p[ncipalius in re S et iá
Formali ſue habituali ſi p[]ta e p[ncipali]9 in
re. e[]t ſic no p[ncipali]9 in intellectu. A d p[]5 dice
tur m[]fra b[]iſt. xxx. in q[]onibo te relateſnibo tei
ab creatorú.

S
cuſto q[ri]ſt de immutabilitate tei.
Vtrú deus fit immutabilis. Viteſt
g[] no q[]t motis nobis mouen[]s oíia
q[]m no b[]ſt ſi e[.]p[] de alia. g[] deus e[.]m
no b[]ſt et nos ſim[] mutabiles. S[]g[] deus eſt muta
bilis. Jnotariu[]i e Mgr[]i m[]i fa q[] p[]bat p[] mul
tas autoritats deu e[]e immutabil[]e. Jn ita q[
ſtione o[]cluſio e certa ſe p[] q[] deus eſt immuta-
bilis. S[]g[] opor[]z vitere q[]ntu vale at rónes que
ad p[]5 ab buce[.]t. Jta o[]cluſione p[]bat p[]ſa. vij
et. viij. p[]h[]lifico[]z. Jn ſe p[]timo p[]bat e[]a ſic. Oe-
q[] moue[]t ab alio moue[]t. S[]g[] no eſt abite in in
finitu[m] in motis et moue[]tib[]. S[]g[] eſt deu[]eire ab
vnú moue[]s immobile. Maio[] p[]bat i. p[]c. euſſ
tem ſe p[]timi ſic. q[]b[] deſcit ab q[]et pt[]is no mo
ue[]t a ſe p[]ho q[]b[] ab alio. S[]g[] oíne q[] moue[]t qui e[]
cit ab q[]et pris. S[]g[] oíne q[] moue[]t ab aliquo
alio moue[]. Min[]o p[]bat. ij. c[]. ſe p[]timi ſic. Si e[
abire in p[]finitu[m] i moue[]tib[]o et motis t[]uc mo
tus p[]finitus eſt in tempe p[]inito. oſequ[]es eſt
fallu[]t p[]batu[]i eſt. v[]i. p[]h[]lifico[]z. c[]. ix. S[]g[] et aí-
cetens. Auețens huius rónis p[]bat ſic ibide[
q[]n alio q[]b[] mouet ex eo q[] moue[]t fil p[]ouet et
moue[]t vt fi b[]mouet a. et moue[]t a c[]. fil et in
eo[]t e p[]b[] moue[]t et m[]oue[]tib[]. et ſic in tota
coo[]matone mouentu[m] et m[]oto[]z erit. Eſt
a[]ut abutend[]u[]b[] p[]b[]m ibide[]q[] c[]u a. moue[]
a b[]e b[]a. c[] et ſic in p[]finitu[m] q[]uis totus mo-
tus ſic p[]finitus motus t[]u a. t[]em et cuiuſlib[]p
ſe eſt motus p[]finitus. T[]uc argu[]t ſic. Motus

a. eſt p[]finitus. S[]g[] eſt in t[]pe p[]inito. w[]e[]c eſt. ſi p[]llo
t[]pus h[]g[] c[]u moue[]t a p[]h[]q[] eſt t[]pus p[]initu[m]
mouen[]s oíia alia moue[]tia et mobilia m illa
coo[]matone et illa ſi[]t p[]finita p[]te et p[]imul
ſi p[]eua et illa faci[]t moe[]t p[]finitu[m]. S[]g[] m[]o[]t h[]
p[]finitus e[]re in t[]pe p[]inito. P[]o: e d[]icés q[] iſto
r[]u moue[]tui et m[]oto[]z no eſt vnus motus nu
m[]ero p[]5 imp[]obat p[]h[]us p[]5. q[] moue[]t t mo
t[]u deb[]et eſſe fil[]c[]e declar[]a p[]iſt a rónem. Om
he q[]b[] moue[]t a moue[]t a p[]ncípo in[]trinſeco à
a p[]ncípo extrinſeco. S[]z ea q[] moue[]t a p[]ncí
p[]io in[]trinſeco p[]aſt q[] m[]e[]s moue[]s et m[]otu[]z
ſi[]t p[]imul. S[]iſter et in hijs q[] moue[]t a p[]ncí-
p[]io extrinſeco moue[]s et mot[]u debent eſſe fil[
q[]b[] p[]bat ibide[]c[]e q[]b[] moue[]t a p[]ncípo extri
ſeco moue[]t alco iſto[]z q[]tuor m[]oto[]z ſe p[]ul-
ſione traclione veclione et vertigine. S[]g[] vecló
et vt[]igo reducun[]e ab p[]ulſion[]e et traclion[]e
Tn p[]ulſione a[]ut et traclione moue[]s et mot[]u
ſi[]t p[]imul. q[]t pulſio eſt motus a moue[]te. tra-
c[]tus a[]ut eſt motus ab ip[]m moue[]s S[]g[] Secuſo
p[]ncipali[]e p[]bat ita o[]cluſio. viij. p[]h[]lifico[]z. c.
vij. et. viij. p[]b[]liſion[]e moue[]tui et m[]oto[]z ſic.
p[]m[]u moue[]s no moue[]t ab alio nec a ſe. S[]g[] nu
lo modo moue[]t. oſequ[]tia pt[]3. Auețens p[]io
bat q[]ntu ad p[]m[]a p[]t e[]c[]e ſi p[]m[]u moue[]s mo-
ue[]t ab alio. à p[]5 eſt p[]accides à p[]le. g[] no mo-
ue[]t p[]accidens. t[]u q[]r q[]b[] p[]accides m[]eſt no te
necellate in[]eſt et ſic p[]t no t[]elle. t[]u q[]i in
tu ſi[]t tria ſe p[]3 moue[]s in[]trum[]e[]t et res mota
g[] in[]trumentu[m] moue[]t t moue[]t. R[]es a[]ut mo
ta moue[]t et no moue[]. S[]g[] mouens mouet et
no moue[]. t[]u q[]r Anaxagoras p[]o[]ſut intelle-
ctu. i. p[]m[]a cau[]la[]z impaſſibl[]e et in[]mobil[]e. p[]r[]c
etiá p[]m[]u moue[]t moue[]t p[]le. q[]r eo[]t mo[]e e[]et
in q[]lib[]p[]e[]cie motus et ſic p[]icíes lapide[]p[]ice
re[]e p[]le. q[]b[] eſt fallu[]. Sed a p[]s auețeant[]is ſe p[
]p[]m[]u moue[]s no moue[]t a ſe. p[]bat dupliči[
]t u[]q[]r relateſones oppoſite ſe p[]3 moue[]tis et moti
eſſent i eo[]t e[]ſi t[]u q[]r i[]t e[]eet in actu et p[]t e[
]tia. Scotus di[]c illa rónen[]o o[]clutere simplici[
]e immobilitat[]e tei. q[]r no plus o[]clut[]e nifi q[] p[]
m[]u[]z moue[]s no moue[]t vt corpuſvel vt d[]us i
eo[]t p[]e. n[]a ſe q[]n[]do d[]e a p[]h[]i no v[]ite[]e in[]duen[]eá
aliq[]o moueri bato q[] non moue[]t ab alio. q[]b[]
p[]at p[]3 ex. p[]h[]lifico[]z. c[]. vi. vbi argu[]es melliffu[
q[] dicebat vnú ens e[]e immobile a[]t ſic. p[]after
q[]b[]r ens immobile ſivnú oíia. q[]i dicat. l[]oc
no ſe q[]eet. et ſub iu[]g[]it ſic. p[]s vna aq[] c[]u ſic h[]ec
moue[]t in illa aq[] q[]re et oínis aq[] ſic moue[]t. et
amplius ſub iu[]g[]it. Si vnú p[]after q[]b[] alteratio
no e[]e. q[]li dicat no ſe q[]eet. P[]reterea. viij. p[]hi
ſico[]z. c[]. x[]. vbi p[]bat motu[] local[]e eſſe simpli-
citer p[]m[]u. d[]icit q[] moue[]s l[]eip[]m mouet ſe p[]
p[]m[]u motu[m] P[]reterea ſue rónen[] mihil o[]clu[]d[]t
n[]fi de moue[]te vniuoco ſic p[]he met di[]c in p[]r[]a.
p[]m[]u a[]ut moue[]s no eſt moue[]s vnuocu[m] S[]eq-
uocu[m] S[]r rónes ſolu[]e[]t diffuſe li. ij. diſt. ij. q[]. i.
Vtrú ang[]el S[]gnoſcat ſe p[]eſentiá ſua. p[]ba
tur ergo immobilitas tei. ex p[]5 eſt ſumme

Dif.

Formaliter infinita-relatones non-quia esser
tialia dicuntur in differentia ab finitu et infinitum
sum ponionalia ab infinitis p in differentiam ab
infinitis et non ad finitu; genautez, non habet
in differentiam ab illa. Maior: p, haec est re
alitas a q accepi; genus est potentiare re-
 spectum realiatis a q accepi; differerita. Infini-
tit aui est poretionale. &. Re ratio ita
accepi, utinam falli; & c; quæ realitas a qua accipi
tur, genus est alia a realitate a qua accipie
differentia. &. illud non valet; q; est cœtra Aris-
stotile-viii; metheb-ubi dicit & diffinito est fer
mo longus ptes habens et apterea tunc in dif-
finitòmbo etiam nugarò et genus oplate dif-
finiret, fine differentia. & hoc magis difcutie
tur liº-ij.-bisij.-depositivone angelon. Addu-
cit autem ab alijf ita ró; qd otinet pfechen
omnium generi non est in generi. & deus est hujus
tuomodi. &. Paterica vtrimo arguie p Au-
ceen-vijj; metha-e.-ijij. Pecesse eſſe non est i ge-
nere. & deus est necesse eſſe. &. q; non est in genè-
(1) Ad primu alterius opiomis dico q Boe-
cius non pons duo genera m diumis & duos
modos p[icandi]fc; & ad ſe et ad aliuo. (1 Ab
cum dico q mefura est duplex fc; merinſe-
ca et extrinſeca. Intrínſeca b[us] est in eode ge
nere cu m[em]urato. & extrinſeca n[ote]us autem
est m[em]ura extrinſeca ſubſt atariu et n[ote]ri
ſeca. (Ad terciu dico q angeli no habet illa
simplicitate quam deu habet q; in eis cabit
opposito ex ſubſecto et accidente. vel ex mate
ria et forma fm aliq[us]. (1 Ad p[rimu] p[r]ncipale
dico q maio: p[er] negari. q; relatones origis
no dicit p[re]ſeem simplici et tui ponunt in
two. Vel aliter p[er] duci q simplicitas ap[ro] ſum
pta no dicit p[re]ſectione, vt p[er]uit in p[r]ncipio
q[ui]onis q. ſic carerit ia omnis op[osit]onis. ita q
habens ea nec est op[osit]i nec alteri opombia
le materia aut q[ui]uis no fit op[osit]a ex re et re
est tui alteri opomibilis.

O
N
d
V

Varto q[ui]er. N[er]uz c[ui] simplicitate
diuuma ſet alij[us] diſtinktò ex natua
rei p[re]ſeacionu[z] attributaliu[m]. Videc
q no. q[ui] q[ui]s tollit ſummâ vnitatê no est ponê
dù in teo. q[ui] talis diſtinktò tollit ſummâ vnita
tem. &. Maior pt[us] q[ui] ens et vnü ouertuntur
& q[ui]s tollit ſummâ vnitatê tollit ſummâ en-
titatê m[ihil] aui est ponenb[us] in teo q[ui]s tollit
 ſummâ eius entitatê. &. Minor pat[us] q[ui] otra
ria in eode m[utuo] ſe expellut. & vnü et diſti
dum ſuit otaria. & q[ui]s vbi est diſtinktò ibi no ê
ſuma vnitas. (1 In otarui arguie q[ui]s ſi inter
attributa no eſſet alij[us] diſtinktò ex natua rei
tuc vno attributo ognito o[m]nia ognofce: et
et ſic ſuppluèt m[ueſt]igato ſandoz et p[ho]riu
q[ui] m[ueſt]igati ſuit p[les] p[re]ſectiones attributa-
les in teo. (1 C[ic]iza ita q[ui]one p[ro] p[one]g opio
kalla. ſebo ver a tercò dicet ad rónes kalle o-
piomis. (1 Quan[tu]t ad p[rimu] est vna opinio
Thome et got kriſi p[er] inter attributa est tâ

VIII.

tum diſtinkto p adu[m] intelleatuf iue ratónis
Et summatim recolligèdo rónes to doz qui
ſit à opioez teſeùe ſuit. xviiij. rónet. prima q.
Anſcelmus dicit in monologion. c. xviiij. quic
dq de ſumma eſſentia. & vno moto et vna or
ſiter atone eſt. Sebo ſic omēator. xij. methe-
omēto. xxxv. multiplicias in teo no eſt ſi in
intelleat[us]. Tercio ſic. q[ui] Aug. in liº. te tripli
ci habitaculo dic[ui] q[ui] lapia in teo no eſt magiſ
lapientia q[ui] tonitas. & ſi eſſet alij[us] diſtinkto
inter lapietam et tonitatê tunc lapia eet ma
gis lapientia q[ui] tonitas. u[mar]to ſic. q[ui] om-
no nulla res eſt mihil eſt. p Aug. de toct. xpi-
ana. acceſtis & forſtitatib[ui]m fuis p[ci]ſis róni
dus aut ſuit res aut no res. ſue m[oh]li-non m
hil & res. & ſuit plures forſlitates. & p[les] res
Quanto ſic. forſlitates ſe habent ad res ſic im-
ferius ad ſupli[que]s. & multiplicato inferiori mul
tiplica[que] ſupliu[s]. & ſi ſuit p[les] forſlitaterunt
p[les] res. Sexto ſic. cuius forſlitas eſt ſua rea-
litas a q[ui] illud diſkinguiſt formaliter et diſk
ſuiſt realiter. & cuiuſulib[us] ateributi c[ui] ſit ſim-
plici[que] ſimplex ſua forſlitas eſt ſua realitas. &
a q[ui]que illud diſkinguiſt formaliter diſkingui
tur et realiſt. Septimo ſic. di[ui]a et cœuementia
opponunt. & ſic ouemētia formalis ad realez
ita di[ui]a realis ab formalē. & q[ui] ouemūt for[ni]
ouemūt realiſt. & q[ui] d[omi]nt formaliſt d[omi]nt et re-
alif[em]. Octauo ſic. & q[ui] modis & vnü op[osit]o.
tot modis et reliquum. & ois ouemētia vel e re
alis vel rónis. & omnis di[ui]a vel e realis vel rón
nis. P[ono] ſic. ap[et]as no excedit ſuum ap[mi]
ſubiedu[m]. q[ui] dicutur ab ouertenetia. & di[ui]a e p
prietas entis. & no excedit rónes entis. & o[mi]
ens vel e reale vel rónis fm pl[ui]m-v[]i. metheb.
q[ui] diuibit ens in ens in aia et ex af[ui]a. & omnis
d[ui]a vel e realis vel rónis. Decimo ſic. q[ui] ali
d[ui]s ſequiſt ad aliuo edoc]turobiq[ui] addito ab
tue ſequiſt illud ex p[ro] m[oe]z. & formalit[as]
infere realitatê. & di[ui]a for[ni]ſis infere diuia re
alē. Undecimo ſic. Aug. xv[ui]o de trini. dic[ui] q[ui] u-
plícia et tonitas in creaturis no ita ſic in teo
due ſlitatas ſuit. & q[ui] iuſticia ipa et tonitas.
& p[di]cato[m] in abſtraedo no eſt vera miſi ſit p[er
p[di]cato[m]. c[ui] ſi ita p[di]cato[m] ſit i abſtraedo. &
eſt vera et ſic nulla eſt ibi diſtinktò ex natu
ra rei. Huo decimo ſic. q[ui]libet attributu diui-
num q[ui] eſt realiſt infimeu[n]o opat[i]ſecu ali-
quā realitatē q[ui] realiſt n[ote]m[ici]t. & ſi ſi[ter]
cum q[ui]lib[us] attributu ſit formaliter infimeu[n]
non opat[i]ſe aliq[ui] ſecu q[ui] formaliter non im-
clubat. Tre decimo ſic. diſtinktò rei et rei fa-
cit op[ositionem] quia c[om]poſitò mihil aliuo eſt
& q[ui] c[ui] alio p[ol]itio. & in teo nulla eſt op[osit]o. &
Decimo q[ui]rto ſic. ſciētiae ſecant qu[em]admodus
et res de q[ui]bus ſuit ex. iii. de aia. ergo ſi eſt ali
qua diſtinktò media q[ui] nec eſt realiſt nec róniſt
erit & q[ui]da[us] ſciēntia q[ui] nec eſt realiſt nec ratónis
q[ui] eſt me[m]oemēs. Decimo q[ui]nto ſic. Inter re
et rónem non cadit medium. ergo nec inter

Dif.

Iª.

creaturarùs ocluſtur differentia pde arù· nò
auit òra formalis· quia in ordine vel rône eo-
rum que diſtmguunſ ex natura rei eſt minis-
ma· ideo eſt immaniſſeta· nam aliqua diſtmi-
gui ex natura rei potest eſſe dupliciſc· ſez fùs
bamentaliter et formaliter· Ille alie auitori-
tates inelligens de ſut de iemptitate funda
métali non formali ſue modali· (1 Ab quar-
tum dico· q p[ro] negari illa ap[ro]ſitio diſtundiz-
ua· q attributa in ſuis ſcilis rônibo ſunt vlii
mate abſtra[cta· in quib[us] nò op[or]tet altera[z
parte[] otrab[ic]tòms oceare· p Aucienc· v me
the· e· j (1 Aliter p[ro] dici oceòdo q p[ro] ſut res·
q nò ſequiſ· ezo ſunt plures res simpliciter-
imo eſt fallacia ſm qbd ab simpliciter argue
re ex plurib[us] modalib[us] plures res simplici·
(1 Ab quintù nego minorè in diuinitis· tû p[er
p[er] illimitatione ſub bamenti rôde cuiq i tem
ptificat[ur] realiter· tû quia p[on]a e inferiòz ab
eſſentiâ et t[em] nò ſequiſ· ſunt plures p[on]ſone·
plures eſſentie· (1 Ab ſextù nego minorè et
ab ap[ro]batione ſez q q[ui]libes attribut[i]u eſt ſui
me ſimpler· dico q h[oc]e nò excludit simplici-
ter diuuma et p[eb]e[bit] inſtra in· xij[us] argu[mi]to·
(1 Ab ſeptimù cum diciſ· c[ui]ſt ouen[i]tia for-
malis ab realè· ita drùtia formalis ab diſſe-
rentia realè· dico q illud eſt falſum· q[ui] ouen[i]t
m[é]tia formalis incluſe neceſſario realè· ſed
differèntia formalis nò ſic melubit realè· q[ui]
pate[que] quia ouen[i]t in homine ouen[i]t i
animalitate et t[em] que drùt in h[oe] no drùt in
animalitate· (1 Ab octau[n] nego illâ ap[on]e·
q dicit q omnis ouen[i]tia vel eſt realis vel
ratónis· Eſt enim bare ouen[i]tia mediâ qua
aliq[us] eſt ibe formaliter fibiſpi· (1 Ab nomu-
dico q ap[ri]et[as] non excedit ſui subiectum·
ſed ens extra animam diuibitur in ens reas
le et in ens formalie ſue modale· et ideo po-
m[ie] illa non p[empt]itas formalis· (1 Ab te-
cimù nego maiòre in diuinitis· q[ui] p[on]a inſere
eſſentiâ et t[em] nò ſequiſ· ſunt m[ulea] eſſen
tialia· ſmulte ſunt eſſentie· (1 Ab vn[oc]ecimùs
dico q ap[ro]bationi in abſtra[cta· nò eſt vera miſ
ſit p[er] ſe in p[mo]mo in creaturis· ſed in diuinitis
eſt vera· cuius r[ò]e eſt inſimitas diuuma· p[er]
quâ illa realiter p[empt]itica[ſ]· (1 Ab duob[es]
cimù nego on[i]tia· q[ui]n[i]ſit]u abuemés alicui
nò variat formal[em] eius r[ò]e· et q[ui] attributa in
ſuis formalib[us] r[ò]nibus diſtmguunſ ideo inſi
nitate abuemiète vbiicuq[us] ſunt formalié diſtmi-
guunſ· (1 Ad tredecimù nego maiòre· quia
trimitate simpliciffima exſiſtere eſt triu[us] p[on]a
rum realis diſtmdio· ideo eſt notandus q
illa q[ui]tor habent eſ per ordem· diſtmdio·
vmio ap[ro]ſitò· z[er]eſolutio· ita q diſtmdio eſt
p[or] vnione· et vino eſt p[rio] ap[ro]ſitò· et c[os]
p[ro]ſitio eſt p[or] reſolutò· eſd. p[riu]s p[ro] eſſe fi
ne p[er]terio[i]i· g p[ro] eſſe diſtictio fine ap[ro]ſitò

(1 Ab·xiiiij· dico q nò op[or]t; ponere ſcientiā
mediâ q n[ec] ſec reali nec r[ò]is· q[ui] ſcietia real
nò ſol[ui] eſt de ente reali· ſed etià de modis en
tis (1 Ab·xv· dico q acap[ie]bò rem p[er] rea-
li et formali non eabit mediù inter rem et r[ò]
nem· ſed acip[iente] rem pro reali t[ant]uz fic
eabit medium inter rem et r[ò]nem ſez forma
le et mobale· (1 Ab·xvi· dico cù diciſ· forma
litas d[ur]a forma· dico q eſ falſu· g diciſ· vel a
m[ò] reali p[ro] aliq[us] vel a q[ub]itate formali p[ro]
alios· vel a r[ò]ne diſſimiuæ p[ro] q[uo]ſb[à]· bato
t[em] q dicerê c[ui] forma argumentu[em] abſuc n[ò]
valet· q[ui] eſſentiale diciſ· ab eſſentia t[em] mul
tiplicatis eſſentialib[us] n[ò] multiplican[que]
ſentialia· Similiter p[on]alia dicunt[us] a p[on]a· t[em]
t[em] eate[] p[on]a ſui[te] multa p[on]alia· (1 Ab·xviij·
dico q op[or]eet ibi ponere diſtmdionem ſum
m[à] et n[ò] ſum[à] ſue ſum[ú] et n[ò] ſum[ú] n[à] p[ri]
tas et filiatio ſume diſtmguunſ ita q n[ò] p[or]
ſunt eſſe in eo[em] ſup[or]pito· ſed filiatio et
ſpiratio n[ò] ſume diſtmguunſ· q[ui] ſunt in eo[be]
ſup[or]pito filijs· (1 Ab vliim q[ui] etià ſuit argu-
mentu[em] p[ri]ncipale· nego minorè· ap[ro]batione
bico q n[ò] quelibet diſtmdio oppom[è] vinita
t[em] nec eam excludit· Eſt eni vinitas realis cui
oppom[è] diſtmdio realis· et eſt vinitas ſimpli
citatis cui oppom[è] pluralitas ap[ro]ſicis· et eſ
p[empt]itas formalis cui oppom[è] diſtmdio
formalis· et eſt vinitas r[ò]nis cui oppom[è] di·
ſtmdio r[ò]nis· Sic g diſtmdio formalis non
excludit vinitate realem et simplicitatis de q
arguebatur.

Non ad diſtinctionem
perlonarù n[em]· Circa diſtinctiones
nonà p[er]ueri[que] vtrum generatò ki-
lij ſit eterna· Vit[em] q non· quia vbi eſt ite[ze]
eſſe et duratio ſi eſſe habet principium c[ui]
ratò habet principiù· ſed in filio dei tem eſt
eſſe et duratio· et eſſe habet principium pus-
ta patrem· ergo et duratio habet principiù
Sed duratio que habet principium non eſt
eterna· ergo ita duratio non eſt eterna·
(Preter ea· generatio et corruptò ſunt muta
tònes oppoſite· ſed coruptione necessario p
cebit eſſe· ergo omn[em] generatòes necessario
p[er]e[bit] n[ò] eſſe· ſed null[ui] tale eſt eternù· g[ui]c·
(1 In otrariù eſt Mag[em] in ſià qui p[er]bat qua-
drupliciter meentum· (1 Circa istam queſtio-
nem ſut quatuor vitenda· Primo ſub qua r[ò]
ne ponitur generatò in diuinitis· Secundo fi il
la generatio eſt eterna· T[ercio] fi eſt eatem
eternitas patris· et filijs· Mar[uo]tio ſi in illa eter
nitate eſt aliqua prioritas patris ad filium·
(1 De primo dico· q generatio in creatu-
tis duo dici· ſcilicet mutatònem et produc[to]
nem· [A]ſtorum autem ſunt alie et alie ratio-
nes formales et abnuicem fine c[oe]tradictòde
ſepables· q[ui] mutatò e[que] ad us ſubiech[ui] mutabi
lis q[ui] tranſit de potentià ab actu vt pt[2]· v[1]·

Derenichon duché
enrag duché

Dif.

J.

lo dicivna opio. φ effentia diuina est imme
blatü pncipium baz productionu ſe, gene
ratonis et ſpiratöis, et ſic ipüs ſanctus pbu-
cutur immediate p actu natuze φ aút effentia
diuina fit immebiatü pncipiu harupbucchio-
num. p datur pmo ſic fecubitas in diuinis p-
poſionalis fecubitatı in creaturis ſed in crea-
turis fecuſitas eſt p aliqo pri9 in intellecu
et volutate. q ouenit aliqibus q carent intel
lectu et volutate. ergo fecuſitas in diuinis e
p aliqo prius in intellecu et volutate ſed il-
lud eſt natura. φ eſt I Secuto ſic iſte pbuco-
nes ſut deerminate ab vnü. ergo huit princi
pium determinatü ab vnü. Sed intellecus
et volutas cum ſint potentië rónales nò teter
mimané ab vnun. q valent ab oppofita p[er
p]bmi. ix. met[ib] natura aút determina[que] ab
vnm. g. Tercio ſic p pncipia haru pbucoio-
um omumane[que] p[ro]ſonis diuinis p[ro]buctis p[er]fo-
dones diuine. Sed intellecus et volutas nò
inclubeſt p[er] ſe oïns p[er]ſeches diuinas. g non
ouicane[que] p[ro]ſonis p[er]ſonis oïns p[er]ſeches diu-
ne q falſu eſt. I Tita opinione nò teneo. q
beltruit magnâ p[er]tibi libri beati Aug[us]. de triz-
ni. bicit eni. xv. de trini p[er] ipüs ſanctus exi-
quò batus. I Preterea fecuſitas in diuinis
torreſchont fecuſitati in creaturis p[er] ſe ſed
fecuſitas in creaturis nò eſt natura. q p[er] ſe
Fozma accitentalis eſt p[ri]ncipiu p[ro]buctiuu ſub-
ſtati. ſe p[er]ſonis exempli de calore. g fecuſi-
tas p[ro]buctis nò eſt natura immediate i teo
I Preterea effentia diuina eſt immebiatü p[ri]
cipi[ur] harupbuctionu ſed in effentia diuina
ut ſic nò eſt odo. ergo inter iſtasp[ro]buctones
non eſte oto I Preterea effentia diuina eſt
omnino p[er] ſe eiubê römis. g iſte due p[ro]
uctudes erunt eiubem römis. Dico g φ effen-
tia diuina nò eſt immebiatü p[ri]ncipiu harup[ro]
p[ro]buctionu. Quia ſicue ſuip[er] diu[i]n eſt filius ex
vi ſue p[ro]buctonis nò eſſat magis p[er]mago pa-
tris g p[er] spiritus ſanctus q[ui]s eſt otra Auguſt-
vij[ui] de trini. ca. vi. Et ſic p[on]o φ ipüs ſanct]
p[er]buc[i]e p[er] actu volutatis. I do t[em]c beclaraſt do-
dos noſter. quia quicq[ui]b[us] de röne ſua formaſi
eſt p[ri]ncipiu p[ro]buctiuu. ubicuq[ui]s eſt fine impfe-
dione prius q[ui]s intelligat habere produc[ui]
atequatum potest p[er] producere et ſi eſt neceſ-
ſe eſſe necellario p[er] producere. Sed in teo eſtvo
lunta[es] fecuſa ſub röne p[ri]ncipiu p[ro]buctiuu ex
p[er]ſe denti artículo et eſt neceſſe eſſe. g habes
eam necellario p[er]bucit iſto mò. quéadmodu
volunæs finita habens obiedi amabile fi-
nitum et abequatü p[er]bucit amoré fini-
nitü abequatü. Sed inſinu[em] eſt p[er] ſub ſubſiſtens
et habet amoré inſinitü p[er] ſub ſubſiſtens eſt
ſiſtencem dico ip[er] ſanctü. I Ad primu[em] alte
rius opinionis nego maiore[que] fi intelligi[que] omi
mo q[ui]s in nobis p[ri]ntellecu[ur] twlütatem p[ro]b

eitur aliqo[que] inkerens. in teo aút aliqo[que] flubſis
ſtens. Et iterum bato φ effet vera. argume
tum eſſe otra eos. ſicut pat[que] p[er]miſtantia. Fa-
dam te calore. I Ad ſecundu bico. φ volun-
tas reſpectu p[ro]buctonis ab htra eſt deermi
nata ab vnü. Et cum diceris φ ſunt ab oppoſi
ta oſedo reſpectu eorù que ſunt ab extra. I
Ad terciu dico. φ apter inſinitat[em] p[er]tempſi
ſicant omnia realiter in teo. et i[no] p[er] illa p[er]
cipia omumane[que] p[er]ſonis diuinis produc[is]
omnes p[er]ſeches. I De quarto articulo oc-
turrunt duo bubia. Pr[im]u quomò voluntas
diuina ſie p[ri]ncipium omumane[que] naturaz cum
hoc non op[er]t volun[ati] create. I Secundu
bubium eſt fi[u] p[er]bucto p[er]ſpiritus ſancti eſt ne
teſſaria et quomò iſta neceſſitas ſtat e cum li-
bertate. I Ad primu dicitur dupliſi. Vno
moto p[er] viam magiſtri h[en]rici de ganbauo.
φ nacura i diuis accipi[que] q[ur]upliſie. Vno mò
diceur natura effentia in qua tres p[on]e exi
ſunt. Secu[em]o mò diceri natura p[ri]ncipiu a[di]
uum naturale cui op[er]tæ affiſmilare et ſic diceri
tur effentiale oſtrae[ctu] ad notionalè. Tercio
modo diceri natura q[ui]libet viſ naturaliter exi
ſt[em] in natura p[er]mo mò dicta. Iuarto moho
bici[que] natura inſomutabilis neceſſitas ordina
ta ab aliqu[em] actu. Ab ap[o]ſotum bico. φ intel
lectus et volutas ſunt p[ri]ncipia omumane[que] bi-
umam natura[que] non inſq[ui]tum intellecus t[em]
lunta[es] ſed in quanetü natura terciu mò dicta
p[er] coaſſiſtentiam nature p[er]mo moho dico.
Alio moho diceri p[er] viam Scoti. φ voluntas
eſt p[ri]ncipium omumane[que] naturam diuina
non volunta[es] vt volunta[es] ſed volutas ue in
ſinita que inſiſtæ eſt p[er]ſius modus volun-
tatis diuine. ſicut et cuiuſlibet attributi. et
hoc dicebatur in p[er]ſedenti artículo φ volun-
tas eſt p[ri]ncipium amotis atequati. q[ui]n
admodum amor[em] eſt inſinitus. ita et volutas
eſt inſmita et ecuſuerlo. I Si obicis φ inſi-
nitas eſt eiubem römis cum intellecu et vo-
luntate. e[go] etiam p[ro]buctones ſunt eiubê
ratonis. I Preterea quod repugnat alicui
p[er]mu fu[que] ratone. abſoluta[que] non op[er]t fibi ap[er]
inſinitat[em] q[ui]n inſinitas nò dat adjuuitate ali-
cuius alterius virtutis ſed dat int[e]ſione[que]
in ſe. Sed w[ul]utati repugnat p[er] römem abſolu-
tam omumare natura. q[ui]t c[ui]s etia ap[er]t et
creatione. g. I Preterea vii volutas h[ui]s iſta[que]
inſinitat[em] Si habet ex ſe. φ viq[ui]s habet. q[ui]
eſt falſu. fi ab effentia. g ſocurrit coaſſiſtencia
nature p[er] p[er]ſeent[em] opinione. I Ad primu[que]
diceri φ iſte p[ro]buctones nò diſtinguunt[em] röe
inſinitatis q[ui]s eſt p[er] p[ri]ncipij[es] ſed röne liberta-
tis que eſt in volunta[em] t[em] naturalitatis que
eſt in intellecu. I Ad ſecundum nego mi-
norem. non eni repugnat[em] eſt ibi röe volun-
tatis ut ſic ſed röne libertaris ſupuementis
I Ad terciu dico φ voluntas habet inſini
tatem fundamentaliter ab effentia et ſic fü-

Dif.

XI.

elle prefupposit aliter et tamem non eſse prim
cipiùp[ud]uctuùm p[re]ſed illius. (I Et iteò abdu-
cit vltima ro talis h[uius] principiùp[ud]uctuum
p[re]ſed priuſoq[ui] intelligat habere p[ud]uctu a-
dequatù p[re] illo p[re]ncipio p[re]ducre eſi nò depen-
dat et ſi eſt necesse eſse n[ec]io p[re]ducat. Sed ſi
lius h[uius] principiù p[re]ducatim h[uius] ſand[ici] p[re]ſoq
intelligat p[re]ductu p[on]i et n[ot] depenbat. S[in]
no pr[iz]u[n]a ſpirat o p[re]ſp[on]it aliq[ui] mò genere
ratòm in illo aŭt p[io]ziori omumica[que] filio omnis
p[re]ſedo abſoluta ſic eſt volútas fecunda q[ui] eſt
principiù h[uius] ſand[ici]. Affúptum melius de
clarabi[que] infra diſxij. in fine. Et nunc p[re]batur
breuiter ſic ad actus primi p[re]ſedi q[ui]lem ordino-
bi h[uius] inter ſe talè ordino habent in eliciòdo fa-
os ad actus ſed in p[re] intelleclus v volútas ſi[que]
p[re]ſedi ad actus et h[uius] quendà ordinoq[ui] fecùdi
tas intellec[ato]s oſtuitui p[re]m no aŭt fecùditas
volútatis. S[in] Confirmatur ab alijs. q[ui] ſic
cut velle ab intelligere ita p[re]kare ab genera-
re ſed velle n[ec]io p[re]ſuppoits intelligere er go
ſpirare p[re]ſupponit genetare. (I De tercio ar-
ticulo Ab primi opinionis grecoz negat
maiori n[am] s[an]p[re]t descendisse ab inferna eſt ar-
ticulus fiti et t[em] non eſt ex p[er]ſus in cuægeli-
vii multa tradita ſunt q[ui] non ſi[que] p[er]ſa in e-
uaegeliò et ita multa q[ui] ab p[re]scriptur à quæ
dà p[re] ſugetudino[que] ſim p[re] op[er]tunitas p[er]is exi-
ſebat q[ui] noue bereſes exur gesbat. (I Ad ſe
cundùs dico q[ui] no eſt ſimile q[ui]m creatur is n[ot]
omumica[que] verbo fecùditas volútatis. In diu-
tis aŭt ap[er]t er infimatit eſt fi[mi]numicatio v[bo].
(Ad terciu negat ole quatuor: natura di-
uina n[on] p[re] p[re]lurib p[re]ductùibus haberi in vs
na p[re] ſiona p[re] tamè vna p[re]iona omuicare plus
ibus p[re]ductùmbi natura. (I Ad quartu ne-
go maius: q[ui] p[re]ſuppoita p[re]buceria p[re]ductu v-
tico p[re]ncipio et v[mi]cap[u]p[re]doe eſt p[re]t et fili-
us ſe h[uius] p[re]ductùne h[uius] ſand[ici]. (I Ad qua-
tum dico q[ui] p[re]ter ſufficieter p[re]ducat et filius
filis. S[in] n[on] duabus p[re]ductùb[us] v[mi]nica t[em] v[is]
tico p[re]ncipio. (I Ad v[ltim] dico q[ui] in filio nor
eſt ita fecùditas intelleclus ficue volútas. q[ui]
intelleclus ut omumica[que] filio h[uius] terminu[que]
q[ui]tum volútas v[ero] n[on]. (I Ad p[re]nepalia argu-
menta 2[v]no m[o] q[ui] damaſce et al[ui]n fuerunt
illius opinionis. Aliter di p[re] volútas q[ui] eſt prim
cipium h[uius] ſand[ici] eſt in filio a p[re]t. In patre
aŭt a nullo et iteò dicit ex patre dicimus ac
cipies voluntat[em] p[re]ſpiritu ſando. q[ui] etiam ut
q[ui]eſcit in filio eſt a patre. Aliter p[re] d[ici] ſim vi
am mag[istri] allexa[drì] antiq[ui] in prima p[re]ſi
me. q[ui] xxxxiij. articulo ix. q[ui] p[re]ceſſio in creatu-
ris v[ivo]no m[o] d[ici] ni exi tu motus localis q[ui] eſt
a termio a quo ad terminu[que] ad quæ. Alio m[o]
d[ici] in exi tu cauſati et ca[que] ſic reſcrit t[em] ter-
minu[que] a q[ui] Creci aŭt tráſulezt ut nomè p[re]ceſſio
nis in diuitis p[re]ceſſione p[ri]mo m[o] t[em] il[itu]
mobù negat p[re] ſand[ici] p[re]cedè a filio. latim
aŭt acceperut p[re]ceſionè h[uius] ſand[ici] ſedo m[o]

S
ecuò querei, dato q[ui] h[uius] ſand[ici] n[ò]
pecederet a filio vtruz distingueret
realis ab eo. Videq[ui] q[ui] n[ò]. q[ui] damaſc.
bic[ui] q[ui] omnia ſunt vnui in omnis vi n[ò] ob
uiat relatois oppoſito. Sed ſi h[uius] ſand[ici] n[ò]
pecederet a filio n[ò] haberet relatois oppoſita
ab ip[em]. S[in] n[ò] distingueret reali. (I Contra
Aug[ui] q[ui] de trini dic. ſpiritus ſand[ici] n[ò] eſt
filius. q[ui] exit qu[ò] bat[em] n[ò] qu[ò] natus. (I Circa
ſita q[ui]tonem ſi[que] due opiniones otrarie. vna
Home p[re] i-q[ui] xxxvi. artículo ſedo. vi bi dic-
q[ui] ſi ſpiritus ſand[ici] n[ò] p[re]ceberet a filio non
distingueret a filio q[ui] oſfirmat aliq[ui] triplici[que].
( I P[ri]o ſic. relato d[ic] aut distinguit ſim eſſe au-
ſim q[ubit]atè n[ò] ſim eſſe q[ui] ſic trafiſt in effen-
tiam. S[in] h[uius] q[ubit]atè. Sed ſcom q[ubit]atem
tin reſpiciit oppoſitù. S[in] tantù distinguit ab
op[os]pito. Sed ſi h[uius] ſand[ici] n[ò] p[re]ceberet a ſi
n[ò] haberet relatoes oppoſitas. S[in] Secu-
to ſic. ſi relatoines diſperate p[of]let ſufficienè
distingueru p[on]as c[ui] in p[re] ſint due rela-
tònes tales p[re]a generatio p[re]hat o ad actua-
tue p[re] eſſet due p[one] q[ui] eſt falſi. ( I Ter-
cio ſic. q[ui] aliq[ui] ouenuti m[aliquo] omumi et dif-
feruè. op[or]tiz q[ui] differat p[re] d[ras] ap[rias] caben
tes in aliq[ui] omumi. ſicut p[ez] de hominer equo
ouenuti ibi in animali et diſferètes p[re]nale
et irrônale. Sed filius et h[uius] ſand[ici] ouenuti
in effentia. S[in] q[ui] differuè op[or]tet q[ui] differat p
bis ap[rias]. ſed iſte ſi[que] relatoes o[r]iginis.
S[in] n[ò] eſt o[ri]go i[ei] ſeque p[re] nec distinguo
to. ( I Alia op[imio] qua teneo d[ic] oppoſitù ſc
q[ui] h[uius] ſand[ici] ſi n[ò] p[re]ceberet a filio ab luc di
ſtingueret ab eo. realiter. q[ui] p[re]bat. ( I Primo
ſic. q[uoc]uq[ui] aliq[ui] formaliſt oſtituè in eſſe eo
tem etià distinguiſt ab omni alio. ſed filius fi
liatione coſtituèm in eſſe filiali. S[in] filiatone di-
ſtinguitur ab omni eo q[ui] non eſt filius et ſic
etià distinguiſt a ſpiritu ſando. dato q[ui] n[ò] p[re]
pecederet ab eo. maius pat[iz] quia eodem eſt ali
qui[que] ens et vnui ens ex alij. met[he]. et fi vnui
S[in] indiſtmédu[m] in ſe t[em] distinktu ab omni alio.
minor proba[que] quia filius aut filiatòe eſt fili
us aur ſpiratone ad actu. n[ò] ſpiratone ad actua
quia illa eſt omumis fibi ip[er] et patri. S[in] filius
filiatòe oſtituè m[al]e ſiliai. ( I Secuò ſic. p[ri]
ductùones totales habent termios totales di
ſtinkdos. q[ui] aliter idem termim totalis habe
ret eſſe a duabus p[re]ductùmbi totalib[us]. Sed
generato et ſpirato ſi[que] homi. S[in] n[ò] ſunt ad
eutem terminu[que] totalè. ( I T[ercio] ſic. ſi ſpiri]
land[ici] p[re]ceberet a filio et n[ò] a p[re] ab luc di
ſtingueret a p[re] reali[que] q[ui] ſi teſ oppoſitù cum
h[uius] ſand[ici] ſit p[re]duct[em] a filio p[re] eſſet a filio.
S[in] ſimili p[re]cedèt a ſolo p[re] et n[ò] a filio ab
luc distingueret a filio reali[que] Et iteò è notà
dù q[ui] aliq[ui] p[re]t distingui v[em] reſe[que] oppoſitas
v[em] p[re] relatoes diſperatas t[em] ſe c[ui] p[re]ſexi
ſc[ui] q[ui] h[uius] ſand[ici] n[ò] p[re]ceberet a filio lic[ui]
distingueret p[re] relatoes oppoſitas distingueret.

["Dis.", "xiiiij.", "## Preterea diligenter no\n## Pctandum.", "Circa distinctio nem. xiiiij. et duas seqntes queruntur: tria, uelio pma. Vtrus in diuinis fit aliqua peccio. Vitec qu no? qu pcelfio includit motu. Sed in diuinis no pomtmo tus qu nec peccio. In còtrariu est Aug. xv. te trini et etiam habes in symbolo Athan. qu qu est pili quæ peecip. Circa ita qultio: nem fit vellemus lec qui principia omentatoris v. metba. et Auiceñ, metba. haberemuſ nega re in diuinis omnem peccionem. qu est pncipiu apub eos qu in eo q8 est ex ſe necelle eſſe nulla est peccio eo p eo peccio includit potestionalitati et oinis potestionalitati repugnat ei q6 est necelle eſſe. quæ tuus est necelle eſſe. qu in teo no est peccio. Sed ita ocluſio est falta nec ratò valz. vt patuit. s. diſij. q. vltima ponendo ergo peccionem in diuinis ſuit tria vitenta. pmo ſub q. rône pomt peccio ibi. ſe cundo q6 re a appropria ſpiritus ſancto. terco ſi peccio ſpiritus ſancti paſſua est item reali: c. relatione oſtitutius ſpirieus ſancti. De pmo dico ofnomiter hijs q. dicte ſut. s. v. et. ix. distinctomb. qz quæ ad modu generatò non pomt in diuinis ſub rône mutatòmis. q. illo modo includit potentionalitati. ſub rône p. ducdòmis. ita peccio in diuinis ſub rône p. dudionis et no ſub rône mutatònis. qz ilto mo to includit potentionalitati et h3 impedicio nem annexa. De fcdo articulo dico q. p. peccio appropria ſpiritus ſancto. qz exutus a wolutate p. modu5 amoris est peccio. ſ. püus landus exit a wolutate püus et filij p. modu5 amoris. s. fibi a tribui ſ peccio. Seo est hoc apter p. nuria noim. qz eni p. ductio filij. voca tur generat. iteo ad distinctione illius p. dudio ſpiritus ſancti voca. peccio. De tercio artículo ſuit optiones. vna dic p. peccio paffua biltingui ſe realiter a relatione oſtitutia püus ſancti. q8 pbat. pmo fic. Relationes dru vna est poz altera p. forterioz. no ſuit idè re aliter. ſ. peccio paſſua est poz. relatione oſtitutia ſpiritus ſancti cu ſit via ad ipam. s. diſtingui ſe realiter ab ea. Sebo fic. ſic ſe h3 peccio actua ab relationem oſtitutuã filij. ita ſe h3 peccio paſſua ab relatione oſtitutuã püus ſancti. q. ibi est dria realis. s. et h3. Mioz pbat. qz peccio actua repitur fine relatione oſtitutia filij. qz est in pze. Alia opio dic oppotitù. q8 pbat. ſic primo. vius ſuppoſitù impliciè ab alteru. no est mfi vnica relatio origins. ſ. püus ſanctus eſt vnu ſuppoſitù fim plex. qu no refer. ad p. rem vel ad filiu. mfi vna relatio origins. ſ. refer. ab eos peceſione paſſua et relatione oſtitutia. s. ſec tilla ſuit vna relato realiè. Sebo fic. ſi ſpiratio paſſua biltinguerè a relatione oſtitutia ſpiritus ſancti. s. illa relato ſupfluere. q8 è m.", "eouenies. Probatòs e quntie. Omiis relato que pomt in diuinis est oſtitutia vel distinetua. illa aſt peccio facta potlæſi alias ppoſtaſi no eritoſtitutia nec distinetua. s. Ad pmu alterius opionis negeſ mino. quvis peccio ſiupponar gnatònem no tii ancedit relatoq. oſtitutuã püus ſancti. qz ſuit item. Ad ſecùdù negeſ maioz. qz ſpiratò actua est q. ſi abuenticia filio et no oſtituit ipm. qz est omuſs pri ſ. peccio paſſua oſtituit ſpiritu ſanctu nec eſibi illo moto abuentia. Ad argumeſt pncipale patz. p. dicte in pmo articulo q. no po mEUR ibi peccio ſub rône mutatòmis ſed ſub ratòne p. ducdòmis. qre no v3 et tinn de qone.", "Eunto qriè. Vtrù aliq piona diuma mittat ſeipaz. vitec qu no. qz ſi mittet re ſeipam ageret in ſe. ſi nibil agit i ſe. s. In otruì est mgri lra. Ad euidenti am huius qonis ſuit duo pnonda. pmo q. pmo q. milio est duplex icz ad intra et ad eſ. hic autè no qriè de milione ad intra. qz vt pt z. pmaſtrù q. pbat p. Aug. q nulla piona mittiè tifi q. habest alia de qua ſit. et ifto mo filij et püus ſanctus mittunè. p. aſt no. quueri s. h3 de milione ab eſ. Sebo notandù q. in diuinis ſuit aliq pure effentialia aliq pure noconalia et aliq ſuit mixta ex effentiali et noconali. Puu re effentialia ſuit q. opetut trib p. pionis. vt iuſticia et ſapiëria et huiuimo di. Pure nocôna lia ſuit q. no opetut trib p. pionis. qz vii tinn. vt p. pmita filiatò z. filia. Mixta aue dicune que inclubùt aliq8 effentiale et aliq8 noconale. vt cu 2. ſapiëria genita. Cu eni dico p. lapiam dico effentiale. cu aſt dico genita dico nocò nale. s. fil accipìedo p. lapiam genitã dico effè tiale et nocônale. Ad apotitù applicando bis to q. p3vù mitti est mixtu ex effentiali z. no conali. qz vno modo bicit relatione, origins q ouenit vii plone tinn. et ome te est nocôna le. Sebo modo dicie habiturinem ab creaturam que ouenit tribus p. pionis. et ome te est effentiale et est efficiëntia creaturarù q efficiëntia opetit tribus perſonis. quia opa trinitatis ſunt inbiuila ab ex. p. Aug. 2d aſt fic opetit tribus p. pionis large pt dici effentiale. I. Dijs p. p. p. p. p. p. p. p. p. p.

II.

me et dicit he. Cum non diffitieum fuerit à
apba a quo datus fit filius oftenbiç dat9 g-
tia trinitatis, et et jaz filius ipe tederit se, hec
Ambito. Si autem filius a se datus est, g a se
ipso miſſus eſt, et infert Mgri. Alia opio bis
cit oppoſitù, quibat. Primo ſic, q[ui] mitti eſt
originari. g mittere è originare. g nulla p-
ſona originat ſeipam. g nulla p[on]a mittit
ſeipſam. Sebo ſic. Mittere dicit autoritatem
ſ. nulla p[on]a accipit autoritate à se. g nul-
la p[on]a mittie ſe. (1) Iſtis no[rum] obſtaretib[us] p[ro]te-
neri opinio Mgri et p[ro]responderi ad argu-
menta alterius opinionis. Ab ſe[m] cu dicerur
Mitti eſt originari. g mittere eſt originare.
Mego ſolentia, q[ui] no[rum] optet omnimodâ corre
ſpondentiâ eſse inter actiui et paſſui. ſic pas
tet p[ro]ratónem factam p[ro] opinione Mgri te in-
carnare et incarnari. Ab pmú terciu dicit
q[ui] autoritas duplici[que] accipitur in diuinitis. Vno
moto p[ro] omn[ibus] principi ab intra et de uti[que]
rum eſt, q[ui] affumiſt. Alio modo accipitur auto
ritas p[ro]caufalitate ab extra reſpectu creatu-
re et ita optit tribus p[er]ſonis. (2) Ad pmú pn-
cipale. Vtrù alioq potest agere in ſeipfum. mi-
no ab preſens dico, q[ui] te 15 diceet m. ij. diſiij.
q[ui]q[ui]t dico q[ui] p[on]a p[ro] agere in ſeipſam in-
ſto modo q[ui] caulet in ſe folu reſpectu rónis.
Nam p[ro] illam millionem qua p[on]a mittit ſe
non ponit in ea mi quib[at] reſpectus ratónis
q[ui] tei ad creatuzam nulla eſt relato[rum] real, ve
patebit inſtra diſtinctione. xxx.

Ercio ſpiritus. Vrum ſpiritus ſancti
aliq[ui]n fuerit viſibiliter miſſus. Et vitæ
tur q[ui] no[rum] q[ui] filius è mmor p[re] inqua-
tum viſibiliter miſſus. Fm Aug. ſebo de trini-
ſi. ſpiritus ſanctus no[rum] ponit mmor p[re]. g non
ponit viſibiliter miſſus. (1) In còtariu eſt ma-
gifer in ſi[ra] diſt. xv. (2) Circa istam ſtitionem,
dicuntur tria p[ro] odine p[ro] modum triu deuſi-
onu. (3) Primo q[ui] ſpiritus ſanctus no[rum] te buuit vi
vibiliter mittè tè legi s scripte. Sebo q[ui] des
buit viſibiliter mitti tempe quo fuit eccleſiá
p[ro]mo fundata. Tercio ſub quib[us] ſpecieb[us] ſpi-
ritus ſanctus fuit viſibiliter miſſus. Primum
p[er]baſ[que] dupliciter. Primo tempe quo non fuit
plemituto gratie non te buuit mitti ſignu ple
nitudinis gratie. ſi p[ro] legi s scripte no[rum] erat
tempus plenitudinis g[re]. g no[rum] te buuit t[ue]
poris mitti ſignu plenitudinis g[re]. ſi tale fi-
g[nu] eſt miſſio viſibilis ſp[u]s ſancti. g. Secuſco
ſic. ſpiritus ſanctus no[rum] te buuit viſibiliter mitti
ante millionem filij. ſillo tempe non erat
miſſus viſibiliter filius. g. P[ro]obat[que] maiors.
q[ui] ſicue p[ro]duco ſpiricus ſancti p[er]ſupponit ge-
neratónem filij. ita viſibilis miſſio ſpiritus ſa-
di debet p[er]ſu ponere viſibilez millionem filij.
(Se[m] principale declarat dupliciter. Prío ſic
Maximú signu abhiberi tebet ab crebentus,
ea que fuit maxime difficultatis. g maxie diſ-
ficultatis eſt cretere illa que p[er]dicata funt in

J.

principio edeleſie. g te buuit ibi abhiberi matis
mum ſignu. g. 15 eſt viſibilis miſſo ſpiritus ſa-
di. g. Secuſco ſic. duplex eſt gr[ia] vna p[on]aſ-
alia eſt cauſalis et wcaſ gratia cauſalis que
ponit in capite p[ro]rebundantiam ab membra
g. apter gratiam p[on]alem mitti ſpiritus ſa-
dus huifibiliter. g apter gratiam cauſalem
que maio[rum] eſt te buuit ſpiritus ſanctus mitti vi
vibiliter. g ita gratia habuit or[ui] in p[ro]ma ec-
eleſie fundatone. g. Seb quereres. g[re] ſp[u]s
landus nunc non mitti[que] viſibiliter. Reſp[on]de
tur. quia ſpiritus ſanctus fuit miſſus ab fiti
ofirmatónem. g n[unc] kito[rum] eſt optime firmata
et radicata. g no[rum] optet n[unc] ſpiritú landum
viſibiliter mitti. (1) De t[ercio] principali dico
q[ui] ſpiritus ſanctus fuit primo miſſus in coluſe
ſpecie. ſebo in ſpecie nubis candido. t[ercio] in
ſpecie flaeus. g[ro]to in ſpecie ligue ignee. Et
rat[ato] horú eſt. quia habentes ſpiritus ſanctus
tebent ipſum imicari et izo miſſus eſt in ſpe
colúbe ab teſſignandum humiliterat[em]. Miſſ[
]eſt in ſpecie nubis lucide ab illuſtra dum veri-
tatem. Miſſus eſt in ſpecie flatus ab coplan-
dum firmam caritatem. Vitimo miſſus eſt in
ſpecie ligue ignee apter caritatem ab p[ic]bícá
dam par[fect]am sanctitatem. Iuxta illuſ q[ui]
camt fanda eccleſiá. Igmis vibzante lumine li
gno ſturá teſtulit etc. (2) Ad argumentum
i. còerariu responded. Mgri diſ. xvii. c. inſ. diſe-
sic. Cur ſpiricus ſanctu[rum] non b[ici]tetur minó[rum] pa
tre cum et ipſe creatura[rum] affumplerit in qua
apparuit et respondet q[ui] ſpiritus ſanctus alio-
ter affumpherit creaturam aliter filius. nam
filius accepit creaturam p[er] onionem. ſpiri-
tus autem ſanctus non. quia filius ita acce-
pit hominem q[ui] factus eſt homo. ſpiritus au
tem ſanctus non ita accepit columbam vt ki-
eret columba.

T

Am nunc accedamus.

Circa istam diſtinctionem xvij. in
qua tractat Magifter de miſſione
ſpiritus ſancti per infuſionem ca-
ritatis. Mueritur primo de effentia caritatis
Veruſ caritas ſie aliquid creatum in anima.
vel ſic ipſe ſpiritus ſanctus. Et vitetur q[ui] ſit
formaliter ſpiritus ſanctus. p[ro] Aug. viij. de
trimitate qui inqui[bit] diſlit proximum ouenio-
ens eſt vt ipſam bileſionem diligat. ſed bile
dio eſt deus. ergo qui diſlit proximum diſi-
sit deum. ſed mmor. huif rationis accepit di-
lectionem ſiue caritatem formaliter. alias in
ſi]logismo effent quatuor: termim ergo cari
tas eſt ipſe deq. (1) Preterea Aug. xv. de trí-
nitate: nullum eſt tonum ilto t[ono] excellen-
tius quod eſt caritas. ſed nullum tonum eſt
excellentius eo t[ono] quod eſt ſpiritus ſanct[
]ergo caritas eſt ipſe ſpiritus ſanctus. Pre-
terea omnis creatura p[ro]eſt intelligi non to-
na. quia eſt enſ participationum. ſed caritas

Dis.

non potest intelligi non tona, ergo caritas non est aliquid creatum. (Intrarium aris guis- nibil est albú formali est miles p[ro] albedimez, Formaliter inberentē. § spiritus sanctus nō est forma inberentē. § oporiz ponere caritare est atam inberentē anime. (Circa istam quōez p[mo] p[mi]nē opinio Magri] sc[do] opioxra moderno], t[ercio] dicez ad rōnes p[] opione Ma sigtr.] (Quan]t] ab p[mu]z est opinio Magri. § caritas nō fit aliquid creatum in anima. § seb spiritus sanctus speciali affixitania mouet am[] mam ab actu meritoriu[m. Et q[] caritas nō fit aliq]d creatu[m] p[ba]t[em] multipliciter. Primo fic. s[]ciet actus habitus acq[]tit] ab habitu acqui] stit] ita actus habitus infuli ab habitu infu-] sum s[]fue creatu[m] § habitus acq[]titus creatus dat teledabiliti et facili] opari[·ex]·ij et bi[·. § similiter habitus infusus si ponere]t dare] teledabiliti opari[m] § hoc nō est veru[·]quia nō magis teledabiliti opatur p[]ecato[r] nunc de nouo t[on]o iuſtificat[ur] § ante[·q[] nō est p[on]e] da caritas infula s[]fue creata[·] Secundo fic·non est ponèda p[]alitātis fine necessitate. § nulla ne celitas est ponèdi caritare creata[m] in anima. § Probatō minoris[·] Caritas creata fi p[om]tur in a[m]a p[on]t[ie] vt moucat ip[am ab biligendu[m]. § apter 15 nō val[] ponē caritare]·q[] volutas ex p[]e ſt moueri ab biligendu[m] ſubi oſten ſum. (T[ercio] fic·) habens habitu vt[ie] eo c[]u vo] luerit p[om]ētato[·]e·ij. § a[m]·q[] nō exp[]imur q[] habens caritare] vta[·] ea c[]u voluerit. fic] patz] in viris o[tem]plariu[m]. q[] aliq]n eliciut actu c[]u maiori[·] conatu[·] aliq]n c[]u minori[m]. § p[ra]t]o fic. quicq[]b[]t p[]e c[]a p[]ma medi]tate c[]a p[]c[]ta in genē caufe efficie[n]tis p[]t p[]e immediate. § caritare creata fi p[om]t] habet ſe in ratōne caufe efficie]ntis respec]tu actus. § teus p[]t 15 p[]e imme] diate. C[]u ergo nulla pluralitas fit ponenda fine necessitate nō videt] q[] veba]t p[om] caritas creata in anima. Un[]unto fic. quato aliq] potencia est magis ad]tua t[ato] minus d[eter] mmat p[] habitu[m]. § volutas est magis ad]tua p[] intellec]tus. § minus determinat p[] bab]i-] cum § in intellecu[n]o p[on]t[ie] aliq]s bitus cre]atus q[] correc]ponteat caritati. § similiter in volutate nō p[om]t] caritas creata. (He fecu] do articulo arguis] otra Magistru[m] et videtur q[] necelle fit ponere caritare] creata[m] in anima. (Primo fic·)bil dici[m] formaliter agere ali] qua actione q[]b[]n n[]e]t in actu formali ſm p[] ilud q[]b[]n est p[]x]ina ratō ag]endi. § affixitania spiritus sancti nō dat a[]e actu formalē. § p[]r] ita]z affixitania a[m]a nō agit opa meritoria. § a[m]a agit ita] opa formaliter. § p[]ncipi]u erit i] ea formaliter. § hoc est caritas. § caritas est aliq]d creatu[m] in anima. Maior] pt[]z ex sc[do] § a[m]a p[] 15 eni q[] a[m]a est q[] viuimus. infert p[]bus anima] eſse forma[m] co]p[is. (Secundo fic·)nulla ad]io eſt i potestate agentis. miles habereat for] mam p[] qua] p[os]tit agere. § affixitania p[]sus fan

xvij.

Et nō habet a[m]a vt forma[m]. § nulla ad]io me·] t[ec]TORIA eſt in potestate n[]ra·q[]b[]n eſt falſi[·]t sic oporiz ponē caritatem creatam eſſe q[] formam mat anima. (T[ercio] fic·) p[]ecato[r] a[m]n] penitē·] t[iam] est miuſtus. p[]os]t penitētia a[t] eſt iuſt[]9. § iuſticia c[]u ſit puatō n[]o remouet a subie]do miſi p[] poſtōnem habitus oppoſiti. § 15 ſit per ariate] creata[m]. (N]u]to fic·) p[]ecato[r] ante penitentia eſt m[]bignus vita eterna. et p[]os]t penitentia eſt al]gnus vita eterna. § nunc ſibi aliq]d inberet q[]b[]n p[]uf] n[]o inhebat. (T]tud] a[t] n[]o eſt fides nec ſpes·q[] ita] erat] in p[]ecatore ante ouerſionē eſt ibi caritas inberens. et fic habet p[]oſit]r. (N]umto fic·]teus n[]o acce] p[]tat p[]ecato[r]e a[m] ouerſionē ad vitas eternā et p[]os]t ouerſionē accepat] ipſum ab vitā eſſe nam. § oporiz q[]p[]e ibi aliq] ali]etas·q[]re nunc acceptat et p[]us n[]o acceptat] h[]ec a[t] alie]t]as n[]o p[]t aſſignat] ex p[]te dei. q[]e eſt immuta] bilis. § eſt ex p[]te p[]ecatoris. § hoc n[]o eſt et ra]tione fidei nec p[]ei·. § eſt ratōne caritatis cre]ate. q[] n[]u eſt et p[]us n[]o inhebat. (D]ico ergo q[] oporiz ponere caritatem creata[m] a[m]a vt beaſiſe]t et hoc de potencia dei o[]bina]ta n[]o abſoluta. q[]e de tali potentia deus p[]os]t] a[] lliquem ſaluare fine habitu caritatis inſufo. (De t[ercio] articulo. Ad p[]mu p[] opinione magri] nege]t maio[m]. q[] habitus acq[]titus ab: ſenera]c p[]frequenter agere·vt p[]bat p[]bus in p[]nicio sc[di] et bi[·]. (T]eo d[]i q[]p[]e ſignu[m] ad g[]nati habitus eſt teledabiliti opari[m]. habit] a[t] miuſus n[]o ſie acq[]rit] p[]freg]nter agere. Ad sc[di]n] nege]t min]o·vt necelle]as reſpici] potenti[m] dei o[]bina]t]a·Et ab p[]batōem cum d[ic]i[·] q[] volutas p[]t ex ſe moueri ab bilig]e]du[m] ſonu fine caritare. D[ico q[] veru[m] eſt de bile]di one naturali. § n[]o eſt veru[·]te bile]dione me·] ritoria q[] p[]ſu]p]omie caritare] creata[m]. fic] ag]e p[]ſu]p]omit eſſe. Ad t[erciu[m] d[ico q[] mai]o[m] eſt ve] ra ex habitu acq[]rito p[]freg]nter agere. § n[]o eſt va] de habitu inſufo. c[]fuit eſt caritas. Ad] quartu[m] o[]cedo q[] p[]sus ſanctus p[]ollet in]me]di]ate cauſare actu meritoriu[m]. § t[uc]e talit actione n[]o eſſet in potestate n[]ra. et ite]o te potencia bei ordinate eſt facut] vt p[]ſu]p]onat] caritas cre]ata. Ad q[]ntu[m] nege]t min]o· p[]filo]g]ilmi· q[] in intellecu[n]o eſt in via]p[] habet habitu scien t[ia]lem ſm vn a[]p]ionē·vel habet p[]spec]e q[] m[] forma[m] intellecu[n]o ſm ali]a o[]p]mionē. In p[]ri·] ma autē hab[]z ab minus lumē glori]e·et 15 cor] reſp[]o]bet habitu[m] caritatis in a[m]. (Ad p[]mu p[]ncipale expen]i[m] ratō Aug[·] q[] bene v[]z ſub ito ſen]u·q[] diligit p[]x]im] fi reſ]c]tate ſe ſup[]r] bile]dionem diligit iſtam bile]dionem. § qui diligit bile]dionē creata[m] c[]u ſic bona p[]t]icipa] tionem multo magis diligit bile]dione]z que eſt bona p[] effentiam. § bile]dio que eſt bona p[] effentiam eſt deus. § q[] diligit p[]x]im] dili] g[]it deum·et fic patet quomodo Aug[·] ac]p]it bile]dionem. Ad ſecundum dico q[] m[]t bona

Opium Magus

Opium Thawleyoz Carst

Com]n]gym

U.

creata nullum domus dei est excellentius ilto
tono q[ui]s c[ir]itas. Ad terciu bico q[ar]itas
creata est q[ui]sam tonum limitat[i]u. et p[ro]coſe-
quens de c[ic]uit fibi aliq[us] q[d]us entitatis. et ſic
p[er]t dupliciter ofiterat[i]. Vno moto quantum
ad entitatem politiuaz. et ſic no[rum] p[er]t intelligi no[rum]
tona. Alio modo ofiterat c[ant]um ad carent
iam alicuius q[d]us.q[ui] non est i[n]kinita. et ſic
p[er]t intelligi no[rum] tona.

Secundo queritur. Ntrù caritas vel q[ui]
cumq[ui] habitus fit p[ri]ncipium actiuu re
ſpedu actus. Videc[ur] q[ui] no[rum] q[ui] relatio
non est p[ri]ncipium motus. ex. v. p[hi]ſicoz. ſed
habitus est relatio.q[ui] est te numero eonuq[ui]
ſut ad alioq[ui] ex. viii. p[hi]ſicoz. ſi. (Preterea
accidens no[rum] est p[ri]ncipiu actiuu respecatu
recepti in potentia cuius est accidenſ. ſ actus
recipiſ in potentia habituata et c[ui] ei accidens
ergo. ( Contra habitus est q[ui] habens vt[i]c
cui voluerit p[ro]mentat orè. iiij. de anima. ſ vi[i]c
op[er]t agenti. ſ habitus h[uius] ſe effe[ct]iue re-
ſpedu actus. ( Preterea habens habitum
op[er]atur faciliter delectabiliter expe[di]ite et
ampeſt. ſ iſte obid[i]ones no[rum] eſſent vere miſi ha-
bitus effet p[ri]ncipiu actiuu respecatu actus. ſi. (Circa ikam q[ui]tionem ſunt q[ui]tu[u] articuli
ſin q[ui] de ea ſut q[ui]tuo[rum] op[ion]e[n]t vna op[imio] di-
cit q[ui] aliter loqnd[u] est de habitib[ui]mufus is:
liter de acq[itu]tis.nam habitus acq[itu]tis no[rum] ſunt
caufe ſubſtantie actus ſed ſunt caufe expe[di]
tiomis in actu. habitus auct infu[i]s ſut totales
caufe tam ſubſtantie actus q[ui] etiam expe[di]
t[i]omis in actu. ( Contra ikam op[ionem] q[n]
tu[u] ad illud q[ui]s dicit de habitu infu[u]so q[ui] ſit ca[
]totalis ſubſtantie actus et expe[di]tionis in a-
du. Arguiſ p[ro]mo ſic. illud fine quo aliquib
ſimpliciter no[rum] p[er] et c[ui] quo ſimpliciter p[er]t. eſt
potentia vel ps potenti[q]e. ſ fine habitu ſimpli-
citer no[rum] poſſumus.cui habitu ſimpliciter poſ-
fusmus. ſ habitus est potentia vel ps po[ver]
tie.cuius op[osit]ui dicit p[ro]bus. iiij. ethi. (Pre-
terea o[n]inis forma q[ui] est ſufficiens p[ri]ncipiu ali,
cui? actionis ſi p[er] ſe p[er]t agere illa actione. ſ
habitus est p[er] ſe ſufficiens p[ri]ncipiu ſubſtantie
actus. ſi effet aliq[us] habituſ ſepatus poſſet
p[er] ſe op[ari] ( Preterea illa actio no[rum] eſt libera
cuius p[ri]ncipiu actiuu totale eſt mere nat[i]ua
le. ſ nulla actio mere effet libera. ( Prete-
rea ſequi[q] habens ſemel caritateem nunq[ui]
poſſet p[ec]care mo[ta]liter.q[ui] est manifeſte
ſalium. oſequientia p[ra]bæq[ui] habens forma[m]
p[ro]dominare ſue actioni non p[er] moueri o[tra]
me[n]latationem illius forme. ſic p[er]t[em] corpori-
bus mixtis in q[ui]s d[omi]natur terra q[ui] no[rum] p[er]t ex ſe
moueri ſurſu[q]i. ſi caritas ſue habitus eſt p[ri]
cipiu totale actus. p[ro]dominare in actione me-
ritoria et ſic habens eam no[rum] poſſet ex ſe mo-
ueri ad o[tr]ariu. (Il]to est alia op[imio] q[ui] ha-
bitus est cauſa me[n]latiom in actu. et poten-
tia est cauſa ſubſtantie actus. ita q[ui] duobus in

.f.

effectu[puta] ſubſtantie et me[n]latiom cor[e]ſp[on]
tent duo in cauſa p[ut]a potentia et habitus.

( Contra int[ern]io actus facit p[er] ſe vnum cu
actu. quia est int[ern]ecus gr[ab]us illius. ſa q[ui]
eſt effe[ct]iue i[n]diu[n]iu ab cotem eſt int[ern]io
ſue gr[ab]us illiu[es]. ſubſtantia actus eſt p[or]
tentia. ſ et int[ern]io. ( Preterea q[ui]cunq[ui] p[ri]
cipium naturale occurrit cu[ui] cauſa libera illud
p[ri]ncipium coagit quan[t]u p[er]t et h[uius] q[ui] est p[ri]
piu actiuu naturale. ſ habitus eſt tale p[ri]nci-
pium cum ſit q[ui]dam q[ui]litas naturalis. ſemp
ag[it] q[ui]ntum p[er]t. et ſic ſemp cauſabi[que]
int[ern]ui cuuiu o[tr]ariu expe[rim]ur. ( Preterea
ſi habitus eſt totalis cauſa p[ri]ntenſiom i actu
h[uius] eſt i alioq[ui] grabu ſignato q[ui] woc[er]a. et ſic
volu[tas q[ui] eſt cu[ui] to habitu p[er]t habere actu[u]
int[ern]iu mi grabu. a. ſiat. ſe volu[tas alioq[ui]
pe[ced]io: p[ro]ma volu[tate q[ui] expe[ced]it eam p[er] m[or]
tionem ad grabum a. et eui[que] volu[tas habitu
ata pe[ter]it in effectu[q] p[er]fedu c[ui]ſut volu[tas
habituata. ( Ito]e eſt terc[i]a op[imio] q[ui] diq[ui]
habituſ nullam adionem vel adiutatem h[ui]s
respecatu actus ſi tantummo]babit inclinare
potentiam vt eliciat actum et q[ui] habitus no[rum]
habeat talem adiutat[em]. p[ra]bæ ſic p[ro]mo. p[ro]
la duo p[re]ſede v[i]ſikanda ſiut ſibi muicem cauſe
equoce. ſ actus et habitus diſkinguiu[m] ſp[er]
ergo no[rum] ſunt ſibi muicem cauſe equoce. ſa-
dus est cauſa equoca habituſ. q[ui] habitus ſe
ne[n]an[que] ex a[tr]ib[ui] ex. iiij. p[hi]ſicoz. ſ habiti[q] no[
]est cauſa actus. ( Secu[m]o ſic q[ui] duo effe[ct]
]span[que] ad eand[es] cauſam.necellario vn[q]eonu[m]
]p[re]cedit p[er] tota] ſua p[re]ſe[i]mi. ſ aliq[us] habitus
et actus]span[que] ad p[re]tenſia tanq[ui] ab cauſa[3].
G[ui] vnus e[on]q[ui] ſimpliciter p[re]cedit p[er] tota] p[re]
]hui[as] [q] aliq[us] actus necellario p[re]cedit habitu[u].
ergo o[n]inis actuſ ſimpliciter p[re]cedie. et ſic non
cauſatur ab habitu. ( Terc[i]o ſic p[er]i habitus
est cauſa equoca actus. ſ. c[ui]s p[er] habitus e]
nobili[q] habitu. ſi illa c[ui] eſt actus. q[ui] habiti[q]
]ſeneran[que] ex actib[ui]. ſ actus eſt nobilio: ha-
bitu[u]. q[ui] potentia exiſtens ſub habitu elici[t] a[
dum. ſ multo for[i]ius poterit hoc potentia
exiſtens ſub actu. et ſic potentia elici[t]e actum
mediante actu. q[ui] est i[n]conuen[i]es. ( Duara[ta]
op[imio] ponit q[ui] habitus eſt cauſa partia[q] re-
]ſpedu actus p[re]fedu ita q[ui] potentia et habiti[q]
]ſunt due cauſe p[ra]tiales integrantes vn[q]a tota
lem: ſed q[ui] ſit nobili[q] dubiu[u] eſt. Videc[ur] eni q[
]ſit habitus. tum q[ui] habitus h[uius] inclinare. tui
q[ui] habitus habet determinare potentiam. (Sed
]op[posit]um videc[ur] tui q[ui] potentia eſt
]illimitatio[q] tui q[ui] potentia ag[ite] habitus eo
]ag[it] et no[rum] econu[er]ſo. tum quia actus non eſa-
sent ita liberi. ( Circa autem iſtum ſecundu
]mobu[m] non op[er]et h[uius] multu immo[t]ari. p[er]
t[em]t tamem quant[u] ad p[ri]nim modum ratóna-
biliter ſuſt meri q[ui] habitus eſt cauſa partia-
li[s] respecatu ſubſt[ant]ie actus et p[re]tenſiom in
actu. ( Ad argu[n]ita tercie op[im]omis rui[d]e

Dif.

xvij.

Ad primu̇ mī fic q̇ maio: est vera de cauſa totalibō; eſt aſt utaſt falſa in cauſis equocis par- tialibō ſicut pōnti̇ ſ habitus respectu actus et eobem motu. (1) Ad ſecūbō dico eni q̇ maior est vera ni cauſis totalibō. (2) Ad terciu̇ q̇ dō eſ diſſiculiu̇ bico q̇ nō opoſt z actu g̈ natiu̇ li ha bitu̇ ſelle rōnem agendi quo ſic ſ habitus ge- nernatus ṗ tē eſ ratio quo et ſi dicas. (3) Uuicq̇ dō est cauſa cauſe eſt cauſa cauſati. Responſeſ q̇ veru̇ eſ ſicut remotum quo et nō ſicut ṗ si pquu̇ quo. (4) Ad ṗ miu̇ p[ncipale] bico q̇ ha bitus ṗ t acipi duplici[que]. Nno mȯ formaliter ap respectu et ſic eſt relatȯ nec eſt p[ncipium] actus. Alio motu ſumiė fundamentali p[ut eſt p[ma] ſpecies q[ui]tatis et ſic eſt p[ncipi]u a- ctus. (5) Ad ſecundu̇ nego maiore: q[ui] ſpecies eſt accidens in intellectu et tē nō eſt p[ncipiu]um h[ten]enioſi ſiuē ogneio[n]is abſtracliuē q[ui] eſt adio immanēs in intellectu.

Ad ſecu̇ da parte diſtina-
ctio[n]i, xvii[que] et i diſtinktione, xviii-
tractae mgri de augmento carita-
tis et de homo iuxto queri[que]. Vtrum
caritaſ que eſt comu̇ n creatu̇ auſeaf[que]. Vicetur
q̇ nō q[ui] q[ui] auſeef p[te] augeri in inſitu[m]i ſicut
patz in numeris. ſ caritas nō auſeef. (1) Pre
terea q[ui] p[te] augeri p[te] minui. ſ caritas nō p[te]
minui. ſ q[ui] nō p[te] augeri. (2) Contra caritas eſt
habitus inclinan[que] de dilectione. ſi bileſto au-
geſ. ſ et caritas auſeef. (3) Circa istam que
ſionem ſiut q[ui]tozvidenda p[ro]mo ſi caritas au-
geſ. ſebo de moto quo auſeef. tercio appter p[
]mum argumentu[m]i p[te] augeri in inſitu[m]i. q[ui]
to appter ſecu[b]o argum[ē]tui p[te] minui. (4) De
p[ro]mo dico q[ui] fic q[ui] p[rae]bæp[ro] Aug. in ep[ia]o ad
hom faciu[m] p[ro]pam. Caritas ingt mereef auſe-
ri vt aucta merea[]p[ici]. (5) Ite p[te] pt[ro] p[ro] Aug.
vii[que] de trini[m]. In h[ui]s q[ui] nō ſiut mole magna i[que]
eſt melius eſſe et q[ui] maius eſſe ſebo vna cari-
tas eſt melior alia ſ. (6) Ite tercio p[ro]miu[m] cor
responſat habitui caritatis. ſ p[ro]miu[m] vnmi[que] eſt
maius p[ro]miu[m] alterius. ſ et caritas vnmiu[m] erit
maio: caritate alterius et p[ro] ſeque[n]s auſeef.
(7) Item q[ui]to q[ui] p[ro] caritatem eſt homo two ſ
eus et carus. ſ vnmiu[m] eſt mag[is] carus two q[ui]
aliu[m]i ſicut p[ro]p[ro] eſt mag[is] carus two quocon-
q[ui] alio. ſ eſt maiu[m] caritas in eo[que] et ſic auſe-
tur caritas. (8) De ſecu[b]o articulo ſunt opio
nes vna eſt Thome q[ui] ponit duas ocſuionef.
(9) Prima q[ui] nec caritas nec alioq[ui] forma accide-
talis ſm p[ro] eſ recipit mag[is] aut minus. (10) Secu-
da ocſuio. q[ui] auſeef recipit mag[is] et minus
appter maiore et minor[que] diſpoſitōnem in ſubie-
cto. (11) Prima ocſuio p[rae]bæt. t[u] quia forma[m]
ficit in mbuiuſibili et muariabili effentia. tum
q[ui] forma eſt in simplici et muariabili effentia
oſiſtens p[ro] auctorem. vii. p[ncipio[n]. t[u] q[ui] for
me h[uiu]smodi habent p[ro] ſic numeri. ex viii.
met ha[t] t[u] quia inter gradu[m] forma p[cedent]e

et illu̇ q[ui] ſibi ad tereſt nulla p[te] eſſe diſtinkto.
quia diſtinguerent[que] ſpecie vel numeri. nō p[ro]
mo motu. q[ui] t[uc] fieret et augmentato p[ro] aliq[ui]
alterius rōnis nec ſebo motu. q[ui] iſt[ur] grabus
ouemiu[m] poſt mo[b]u[m] in p[ro]demictate numerali.
(1) Secu[d]a ocſuio p[rae]bæt. p[ro]am lumē[m] in ae
re recipit mag[is] et min[que] appter maiore[m] et mi
norem diſpoſitōnem que eſt in ſubiecto. T[ro]
dicit p[ro]b[us] iij. met ha[q] forma nō recipit ma
g[is] et minu[m]i ſi foran[ve]t eſt in materia cum
ait. quemademo[b]u[m] nec numerus habet ma-
g[is] aut minus nec q[ui] p[ro] ſpecies, ſubjecta. ſeb
liquide c[ui] materia iij. e[c] circa finē[m]. (2) Conera
iftam optionem argui[m] p[ro]mo ſic. Si forma p[re]
ciſe i[ntendi]b[que] appter maiore[m] vel min[que] diſpo-
ſitōnem que eſt in ſubiecto, aut illa diſpoſitō
eſt eiub[be] rōni[m] c[ui] forma q[ui] i[ntendi], aut alte
rius rōni[m]. N[ro] p[ro]mo mo[m]. q[ui] t[uc] fieret augmē
tato p[ro] aliq[ui]b[us] alterius rōnis. q[ui] p[ro] ipſi neſane.
Si ſebo motu c[ui]ta diſpoſitō recipiat p[ro] ſe
mag[is] et minus. ſ forma p[ro] minu[m] fiu[m] effentia re
cipiet mag[is] et minu[m] c[ui] ſit eiub[em] ratōnis.
Secu[d]o ſic. illa forma aut totalit[que] p[ri]cipa[ſ]a
ſubiecto aut n[que] p[ri]cipa[ſ]a totaliter ſebo m[ro]
b[um] n[ro] p[ro]mo motu. q[ui] t[uc] in quolibet ſubie-
cto forma eſſet e[q] mtenſa. q[ui] eſt falſum. ſe
ſebo motu ſe[que] p[ri]cipa[ſ]a p[ro] gradus c[ui] eſſe
quod habet grabus in ſua effe[n]cia recipie
mag[is] et minus. ſ forma accientalis p[ro] minu[m] fu
am effentia recipit mag[is] et minus. T[ercio]
fic. Augmentato c[ui] ſit vera adio termina[ſ]
ab aliq[ui]o. vel ergo ab gradu[m] q[ui] p[er]ſikebat.
vel ab aliq[ui]o gradu[m] n[ro] p[ro]mo motu. quia factu
facere mbil[que] eſt facere. ſ eſebo motu. et hec
apſoſitui. h[u]uarto arguit quid[que] ſic. iſta diſpo
ſitō vel eſt forma absoluta vel relatiu[m]i ab
ſoluta. ſ q[ui] ratōne ip[ra] recipit mag[is] et mi-
nus pari ratōne et forma q[ui] i[ntendi] ſebo m[ro] p[ro]
recipit mag[is] et minus. Si vero eſt forma re
latia ſequi[m]t duo inco[u]emētia p[ro]miu[m] q[ui] relato
recipiet mag[is] et minus. q[ui] eſt otra p[ro]b[us] in
p[ro]dicamentis ſebo eſt. q[ui] relato[d] eſt termi[n]
motu[m] q[ui] eſt c[otra] p[ro]b[us]. v[ro]p[h]iſico[n]. (3) Ad
argumenta illius optionis. Ad p[ro]miu[m] c[ui] diſiċ
q[ui] forma oſiſit in mbuiuſibili. Et ad ſecundu[m]
q[ui] forma eſt p[ro]p[lem]ex. Responſe[]e eob[em] motu
p[ro]am forma eſt p[ro]p[lem]ex. vt excludit ap[olitio]
nem p[ro]miu[m] q[ui]nitatiuar[u[m] ſ c[ui] illa simplicitate
p[te] kare[v]nio p[triu[m] ſiue gradu[u]viretaliu[m]. Ad
tercium diſic[ui]q[ui] ap[olitio] p[hi] tenet te forma[m]
ſubſtantiali[que] et diſferētijs ſpeciſicis n[que] au
tem de forma[m]s accide[t]alibō. Ad q[ui]rtu[m] dico q[
]argumentu[m] n[que] valet. n[ā] due g[uite] a[q] a[n] v[ia]
monē diſtinguun[t] numero et t[ui] c[ui] diungu[t]
ouemiu[m] in p[ro]demictate numerali. (4) Alia o[s]
p[ro]miu[m] eſt Gotfrido q[ui] caritas et o[n]is forma[m]
accientalis ſic auſeef q[ui] q[ui] maior grab[ui] ca-
rieat[is] vel qualitatis acquiri[que] realitas p[ce]
dens totaliter coru[m]pi[que] et forma p[re]q[ui]s oſi
dens p[cedent]em in ſtute. N[ro] autem realitas

Opinio Buitendij

LII.

p[re]cetens totaliter corrumpatur. þ[ba]k[ri]mo sic. T[er]mi[n] motus sunt incōp[os]ibiles ex v[.]ph[ico]z. ß caritas p[]cedens est terminus a q[ui] est gradus q[ui] acq[ri]t[ur] est terminus ab qu[em] ſ[rum] cum iſte acq[ri]t[ur] p[]cedens totaliter corrúp[t] tur. Sc[bo] ſic. Si acq[ri]t[ui]d et aliud v[bi] in motu locali ſic aliux et aliux grabus in ſorme intensione vel augmentatōne. ſ[in] motu locali v[bi] a q[ui] totaliter dimitt[ur] c[ui] v[bi] ad qu[em] acq[ri]t[ur] ſ[con]tra iſtam opionez arguif[er] mul tipliciter. Primo ſic. In ſacramento altarif[er] variatis et i[n]nouatis ex toto ſp[er]bo deſinat iſt[ur] eſſe corpus x[pi]. S[3] ſ[in] iſt[ur] opionem modica aug[em]tato[re] ſa[da] genera[que] noua q[ui]ntas et corrumpit p[]cedens. ſ[con]tra iſtim deſinat iſt[ur] eſſe corpus x[pi] ſpecieb[us] modicu[n]denſatis. quod est incōuem[es]. Sc[bo] ſic. p[]ona[que] q[ui] calor[us] ſ[in] m[]tu[que] tuor[us] gradus ſic in aliux ſub[ie]cto. et ex alia p[er] ſtrigus circuſtans corrúpat e[n]vnu[n] de illis grabib[us] t[uc]us q[ro] de trib[us] grabib[us] remanent iſt[ur] bus. q[ui] aut ſunt actu in calore vt p[us] aut acq[ri]ntur de nouo eſſo. Si p[]mo moto. ſ[in] q[ui] soluſ[que] otineban[que] p[us] in ſtute illius q[ri]t[ur] ſ[in]dus p[er] ſe[ti]om[s]. Si aut ſ[bo]mo mo[d]us t[uc]us q[ro] a qua acq[ri]t[ur] iſt[ur]ub[us] noui[n] ſeſſo. q[ui] vel p[]frigus q[ro]s q[ui] p[er] eſſe c[ui] ſit oppoſitú motalis. vel p[]ſtutem celiq[ui]s non p[er] ſt fieri c[ui] ſit cauſa i[n]determinata ad Frigus et calore. aut p[]aliu[n] calore p[ex]iſentem et q[ui] etā ſt[ui] fieri n[ó] p[er] ſt c[ui] n[ó] ſint tres iſt[ur] gradus quouſa[que] c[ell]i ibi eſſe por[calor]. T[er]cio ſic. Co[mo]mo necit p[us] motus t[ui] in accidentib[us] q[ui] negat e[n] m[]tu[n] ſub[ianti]s. ſ[in] motus nega[que] a ſub[ianti]s p[er] q[ro] ſubiedu[n] no[m]et. ex v[.]ph[ico]z. ſ[in] motu augmentatōnis ſubiedu[n] b[us] man[ē]. C[ō]ſirmat[que] p[]bl[om] i. de g[ra]tāone. o[pe]r[iz] inq[ui] ſaluare ro[m]em et eſſentiā et eſſentiam e[n]us q[ro] auq[er]t. Et ibide[q] c[ui] o[pe]r[iz] au d[um] man[ē]. u[]uarto ſic. eob[que] i[n]ſtati q[ui] eſticiq[ui] actus meritorius p[er] deus caritatez auq[ere]. ſ[in] ille actus p[]ſupponit caritatem. t[uc]us q[ro] qua q[ui] n[ó] p[]ſupponit illam noua[m] p[rem] q[ui] acq[ri]t[ur] q[ro] e[que] p[us] illa ſequi[q] ſad[ui] ſic p[]miu[n] ſequi[q] meri[t]um. ſ[in] p[]ſupponit illa[q] p[ex]iſtebat. et p[er] ſeſſu q[ues] n[ó] corrumpit. q[ui] alias in eob[m] i[n]ſtan[ti] eſſet et n[ó] eſſet. Ad argumentum p[]me o[pi]m[s] dico q[ro] termi[n] motus ſiut incōp[os]ibiles ſ[in] m[]p[er] habent oppoſitōnem. ſ[in] q[ro] iſt[ur] n[ó] habet oppoſitōez rōne entitatis politiue. ſe[bat]ratōne p[]uatōnis q[ui] incluq[ba]t[m] grabu p[re]ceſſet. et acceq[ro] q[ro] illa p[]uatō n[ó] manet. Ad ſecu[rum] dico q[ro] augmentatō n[ó] eſt ſimilis motui locali simpliciter ſed eſt ſimilis motui locali q[ui] eſt de loco i[n]ſtori ad locu[m] maio[re]m. Et ideo ſicut q[ui] aliq[as] mouet[que] de loco i[n]ſtori ad locu[m] maio[re]z n[ó] corrúp[t]ur p[or] locus ita in apofito q[ui] aliq[us] augmentat[que]. Alia e[que] opiniō Scoti qua[ſ] teneo q[ro] caritas auq[ere] p[er] adjuentu noue caritatis ſiue realitatis q[ui] facit p[er] vn[u] c[ui] caritate p[ex]iſtente. q[ro] p[]b[ae] ſic. Si cut eſt de intensione actus ad forma[m]. ita de

Opiò Gervi

J.

bet eſſe de intensione vel augmentatōne for
me. Sc[bo] actus intendiſt per hoc q[ui] abuemit de
nouo forma[m] q[ui] eſt actus. P[ra]multe candele
accenſe magiſs illuminane[m]. ſ[con] e[obm] mo[ra]ſa
ma intendiſt per hoc q[ui] abuemit fibi realitatis.
(1) Sec[bo] ſic. aug[mentat]o vel termina[que] ab
mobil q[ro] eſt impoffibile. vel ad aliq[us] et t[uc]us p[er]
termina[que] ad gradu[n] p[]cedentem. q[ro] eſt impoffi
bile. q[ui] facu[n] facere t[ibil] eſt facere. vel ter-
mina[que] ab noui[n] grabum et habet ap[]poſitum.
(2) T[er]cio ſic. Sic[bo] ſe h[ui]s q[ui]ntas ab extenſi
onem. ita q[ui]lita[que] ſe h[ui]s ab intensione[m]. ſ[in] q[ui]ntita[que] au
geſt p[er] noua[m] p[]tez q[ui]ntatis. ſ[in] q[ui]litas p[er] noua[m]
ptem q[li]tatis. (3) De t[er]cio articulo dic[ui]na vna
opinio q[ui] de caritate o[n]tingit loq[ui] dupliciter.
N[o]mo moſt simpliciter et in ſe. Alio moſt p[er]
opacōn[em] ad ſubiedu[n]p[]mo m[]o p[er] auq[er]i in m
ſinitu[m] Sc[bo] mo[d]o n[ó] p[er] eo q[ro] capacitas ſubie
di eſt finita[q]. (4) C[ō]rqa i[n]ſtam opionem a[rguit
N[ar]ro p[er] Aug[m] in Enchiribion v[bi] dicit ſic.
Minuif[er] cupibitas caritate creſcet eſtonec. ca
ritas ad tantā maſtudinā p[]uemiat q[ui] maior
eſſe n[ó] p[]olitica[q]. Preterea Aug[m] dic[ui]v. et e-
ni[X]p[us] tanta[q] habuit ſ[an]m q[ui]ntā potuit re-
cipe. Et ſe[dm] mg[m]rii[n]enentiaru[n] deus n[ó]
potuit de caritate plus bioſezez. ſ[in] caritas
p[]ſoli[q] auq[er]i in inſinitu[m] x[pius] poruif[us] maiorē
ſ[an]m reſipe et de maio[re] ſoſerem n[í] p[onas]
g[ro] x[pius] habuie caritatez. inſinita[m] a[du]. q[ro]
n[ó] teneſt. (5) Preterea om[]tato[r]ii. ph[ico]z.
dic[ui] q[ro] duo ſune modi augmentatōn[is] quo
di n[ó] vn9 vadit ad p[ot]eſtati[q] aliux ad actum. Et
ſubbiſe q[ro] in augmentatōne q[ro] vadit ad actu[m]
q[ui]ntu[n] o[n]tingit accipe de p[ot]entia o[n]tingit acci
p[er] de a[du]. S[3] in augmentatōne caritatis
itur ad actu[m]. ſ[in] p[er] cari[a]ſe creſſe[m] in inſinitu[m]
o[n]tingit accipe caritatez e[rea]t inſinita[q] i[n] actu
q[ro] omuni[q] n[ó] teneſt. (6) T[wo] iſpe N[ar]ro bat
ali[n] vi[q] ſe[que] augmentatō p[er] fieri vel ſe[dm]
p[]tes euſib[us] q[ui]ntatis vel ſ[in] p[]tes euſib[us] ap[]
ti[om]is p[]mo m[]o caritas n[ó] auq[er]i in inſinitu[m]
ſ[in] ſe[bo] mo[d]o p[er] ſ[an] acceptu[m] eſt inſinitu[m]
ſ[an]c iacipian[que] du[m]ce q[ur]u[n] vna vir[em] eſſet q[u]to[m] p[]
di et alia[q] p[er] ſe[u]. Si iſta ſeda adbere[ſ] p[]me
[ſin] p[]tes euſib[us] q[ui]ntatis n[ó] auq[ere[m] in inſi-
mitu[m] ſ[in] adbere[m] ſ[in] p[]tes euſib[us] ap[]poſitōn[is].
talif[er] augmentatō iret in inſinitu[m]. ſ[an]t p[er]
ceptu[m] eſſet inſinitu[m]. q[ui] illa finitas eſſet in a[du]
pmixto p[ot]eſtib[us] q[ro] p[ot]eſtib[us] nu[n]q[ui] reduciq[ui] ad a-
d[em] o[ple]tum. vt p[er]me p[]bus circa fine[n]i. p[]h[isti]
coz[em]. (7) De q[ur]to articulo dic[ui]ma opio q[ro] ca
[ritas p[er] moſtale totaliſt corrúp[t]e. p[er] p[re]
catu[m] veniſale minuif[er]. P[ro]bat[que] q[ui] cauſe euſib[us]
[rom]is [ſin] analogi[q] habet eſſus euſib[us] ap[]
ti[om]is [ſin] analogi[q]. S[3] p[er]mo[ſtale et v[ni]
a[m]ie e[n] orian[que] ex e[a]de radice ſomiſis ſiut euſa-
dem [rom]is. ſ[in] habet eſſus euſib[us] ap[]poſit[iom[s]
[ſin] analogi[q]. ſ[in] p[er]mo[ſtale toliſt corrúp[t]e
caritat[e]. ſ[in] venale diminuit. (8) Preterea p[er]
n[á]que q[ui] ſint duo ho[ies] habet[es e[n]ſem caritat[e]

Dis.

XIX.

et omus pectet venialiter et aliux nò. Tuc qu. ritur à pœm veniale dimnuie caritatè à non Si fic habet apolitù-si nò. S. teus diligit eçli ter pectatè et no pectantè. qd est mcoueniès (1) S3 otra-pono q. teus infundat alicui mini mam caritatè q. mino: creari non polit et ille pectet veniali. gro aut dimnuie aut nò-li no minuit caritatè habet apolitù-si fic. S. totali est corupit: q. no è dare minim9 minimo. (2) Pre terea oines ptes caritatis fuit eiubè rònis. S. item è iubici de pte et de toto. S. fi pectatù veniale p[è]t dimnuie caritatè q[unt]ù ad vnù S. duz. tuc multiplicatis p[è]cìs venialibò poterit earitas p[è]ccat a venialia totaliter tolli. q[us] est mcoueniès. (3) Teo dico aliter q. dimmu tio caritatis p[è]t accipivel in opatòne ad teus et fic ocedo q[et] p[è]t minui. q[ui]e ab modù teus p[è]t vnù caritatis gradù apponere ita p[è]t sub- trabere. vel p[è]t accipi p[è] opatònem ad creatu ram et hoc vel p[è]ccatù mo[ta]le. c[œ]cedo q[ui] no minus fi totaliter tolli. Si p[è]ccatù ve niale. dico q[ui] no dimnuie q[unt]ù ad subfianti- am dimnuie t[ui] q[unt]ù ad keruòè. t[ui] q[ui]a venia le incmae ad mo[ta]le t[ui] quia earitas nò ita h[in]xeret aiè eui p[ec]cat o veniali sicut fine p[ec]to veniali. (4) Ad p[mi]u alterius opinionis dico q[ui] mo[ta]le et veniale nò fume eiubem rònis. i[do] no habene effectus ofides p[em] analogiam. da to t[ui] q[ui] habent effectus ofides. dico q[ui] è fi- milituo in hoc q[ui] mo[ta]le totaliter corupit veniale aut dimnuie q[unt]ù ad keruòè nò q[ui] t[ui] ad subfianti. (5) Ad le[sm] dico q[ui] fi è p[mi]u effentiale. et accideneale ita est biledo[ est] sentalis et accidentalis. deus ault equali[que] dilì g[it] biledo[ione] effentiali p[ec]cantem et no p[ec] cantè venialiter suppolito t[ui] q[ui]eant eande[ caritatem. S] diligit eos no equaliter biledo[io] ne accientali. q[ui] p[ec]cantè veniali vult puni re ali[que] p[ena] tempali. (6) Ad a[rgumèta] p[nci]palia ex dicit. Ab p[mi]u pt[us] ex. ij. articulo. Ab le[sm] patet ex. iiiij. sequeit distinòd[x].

Hinc postquæscoeter nitatem. Circa itam distictò nem. xix. querie p[mo]. Ntrù p[lon]e diuime fìnt equales p[em] magntu- binem. Et videlicet q[ui] no. q[ui]e vbi nò est fùdamen tum equalitatis ibi no est e[ql]itas. S. in perlo- nis diuìmis nò est fundamentum e[ql]itatis. S. nò fìnt equales. Probato[m]moris. Fundamè tum e[ql]itatis est q[unt]itas. q[ui] p[em] p[lb]m in pre dicamentis. apriu est e[ql]itatiæ p[em] dæ equale vel nequale d[ici]. S. in teo nò est q[unt]itas. quia teus est fine q[unt]itate magnus. p[em] Aug. vi. te trini. S. Preterea q[ui] dicit impfectione nò est ponendù in teo. S. e[ql]itas dicit impfectio nem. S. equalitas nò est ponenda in teo fìue in perlonis diuìmis. Probato[m]moris. q[ui] q[us] repugnat p[ec]tioni creaturarù nò dicit p[ec] tionem. S. equalitas repugnat p[ec]tioni cre

aturarum p[em] Aug. lxxxiiij. q[ui] vbi d[ic]. Si oia effent equalia iam omnia nò c[ent] o[mi]. S. e[qual]itæs nò dicit p[ec]fectione. (1) C[ó]tra. Atha[n]- In symbolo d[ic]t diuime p[lon]e coe[ne] fibi fìne et coe[ual]es. (2) Circa itaz. q[on]em fìne qua tuor. videnba p[mo]t[ui] q[uo]t[io] oc[lu]ionu. p[mo] quib[us] est fundamentu equalitatis t[à] p[mi]nu[z] q[ui]e remotu. le[bo]. S. p[lon]e diuime fìnt e[qual]es. tercio. S. equalitæs dicit relatonem p[oli]tuaz. q[ato]rto. S. e[ql]itas plurificat[em] in diuìnis. (3) De p[mo] dico q[ui] p[lb]s distiguìt relatonè. v. m[æ]thæ. In relatònez. p[om]t]itatis fìilitudinis. et e[ql]itatis. et dicit q[ui] ita f[ut] eadèm q[ui] subf[an]tia e[st] vna. Similia vero f[ut] quoq[ui] e[ql]itas vna. Et fic fundamentu remotu p[om]t]itatis e[st] subf[an]tia. ap[mi]quu fundamentu est vnitas subf[an]tia. fundamentu vero remotu fìlitubi nis est qualitas. et ap[mi]quu est vnitas illius qualitatis. Similiter remotu fundamentu e[ql] itatis est q[unt]itas. ap[mi]quum ault est vnitas itius q[unt]itatis. S3 notandù q[unt]itas est bu p[le]x le[z] q[unt]itas mol et q[unt]itas v[ut]tis. fic p[rit] p[lu]s. ij. de generatòne. c[pl]. admirabi[que] ali qu[as]. Et Aug. v. de trini. dicit q[ui] h[ib]s q[ui] nò f[ut] mole magna idem est melius effe q[us] mai9 e[ve] vnde lic[es]. in teo nò p[ona]tè q[unt]itas molis ponit[ur] t[ui] in eo q[unt]itas v[ut]tis. f[ic]t p[ab]at p[lu]s circa finem octaui p[hi]blico. (4) De le[bo] ar- ticulo dico q[ui] p[lon]e diuime f[ut] equales p[em] magntudine v[ut]tis. q[us] p[ab]at fic. Extrema realiter distinta habentia magntudine e[que] tem v[ut]tis nò le[bo] magis et mmus f[ut] e[ql]ia. S. p[lon]e diuime realiter distinguunè. et ha hent eadèm magntudine v[ut]tis nò p[em] ma g[is] et minus. S. f[ut] e[ql]es. Probato[m] minoris. Magntudo v[ut]tis nò f[um]i p[at] opatèm ad adèus nocionales fiue ad intra S. p[at] opatènez. ad e[que]. vt patebit distinctione le[q]nti. S. omne v[ut]tue ad e[que] qu[ia] habet vna p[ona] h[ib] et alia. nò p[em] magis et minus. S. De terc[ò] articu lo dico q[ui] e[ql]itas in w[oe] imptat puatònez. quia vt pat[us]. v. m[æ]thæ. e[ql]ite oppomè p[u]atие magno et puo. S. equalitas in re imptat rela- tionem p[oli]tuæ vel p[oli]tonem. q[ui] illa relatio nò est p[oli]tua que op[er]it teo r[ò]ne fundamè ti p[oli]tui. S. e[ql]itas est h[om]i. S. e[ql]itas dicit relatonem p[oli]tuæ. Probato[m] minoris. nà fù- damentu e[ql]itatis est effentia vel p[ec]f[ect]o at- tributatis et r[ò] fundamèti è infimatas p[que] est p[oli]tia. (5) De q[ato] articulo fic d[ic] Rich. S. e[ql]itas in diuìnis nò plurificat[em]. Cuius ra- tio est. q[ui]e relatò multiplicat[em] ab multiplicati onem fùdamenti. S3 in p[lo]nis diuìmis est vnù fùdamentu equalitatis. puta effentia diuima le[z] magnitudo vel infimatas. S. est ibi vna e[ql]itas. (6) S3 teneo opp[oli]tù. Cui[que] r[ò] e. vbi plu rificanè fundamenta illo m[ò] q[ui] nò f[ut] totali ter idem e[que] intellec[t]ui ibi plurificanè relatio nes. S. fundamenta e[ql]itatis plurificanè ito m[ò] q[ui] nò f[ut] totali est idem e[que] intellec[ut]um.

Equitatis. p[ro] vœ. p[ro] ſic. p[ro] ſu.

Dis.

fuppoſto. Sed eſſe in filio cœuemit eſſentie, ra-
tione qua eſt cœmunicabilis ergo nullo mō-
cœuemit fuppoſito. (1) Tto eſt alia opinio tos-
doris nīs que tria declarat. Primo quò vna
pſona ſit in alia. Ad cuius euidentiam notâ-
dum q[ui] aliquid cœuemit alicui ratione para-
tis ficut ponie philofoph[.]v-phificorum. q[ui]
homo ſanatur. quia cor vel p[er]cus ſanatur.
Secundo moto aliquid cœuemit alicui toti-ita
q[ui] non cœuemit alicui eius parti ut precife-
vt hominem eſſe rifiſible. Et hoc eſt verum
in omnibus corporibus eutrogenis. id eſt
partium diſſimilium. Tercio moto cœuemit
aliquid alicui communi-ita q[ui] cœuemit cuiliz
bet eius parti. ficut pater te igne et in cor -
po[ibus] homogenijs. nam toeus igeis eſt ca-
libus q[ui] quelibet eius pars eſt calida. Ab p[ro]
poſtum-vna persona eſt in alia non ficut na-
tura in fuppoſito nec ficut forma in materia-
sed ficut ſubſiſiens in ſubſiſtente. Subſiſtere
autem q[ui] eſt incomunicabiliter per ſe eſſe cœ-
uemit perſone primo. P[ro] autem dicitur de
persona quia precife dicitur te relatione vel
de eſſentia et eſſe vna persona eſt in alia ſin
ſe totam per preſentiam intimitatis. quoq[
probatur per Ambroſium in p[r]mno. totus
inverbo pater et totus in patre filius. Pre-
terea Auguſtus in libro de ſide ad p[er]tum
Propter omitate naturaeq[ui] totus pater eſt
in filio et ſpiritu ſancto. Eſt quoq[ui] ſpiritus
ſanctus in patre et filio nullusq[ui]orum eſt
extra quemlibet ip[er]orum propter omitatem
diuine ſub ſtancte. Secundo declarat que eſt
ratio ilius meſſistentie et dicit q[ui] non eſt eſ-
fentia precife. q[ui] ſunt pater eſſet in ſe quod
eſt falſum eo modo quo Saluator intelligit
patrem eſſe in filio et econuerio. P[ra]m illa
imſistentia requirit diſtinctionem p[ater] au-
tem non diſtinktuair a ſe ip[er]o-ergo iſto mo-
to non eſt a ſe ip[er]o. Secunda ratio illius in -
exſistentie non eſt relatio origijs. tum quia
relationes origijs non ſunt eſuibem ratio a-
mis. et ſic perſone non eſſent in ſe muicem vni-
fo[mirer] cum quia dat o p[er] impoſſible q[ui]
na persona non origimetur ab alia abducq[
na eſſet in alia propter omitatem nature-tu-
qui in creaturis quato p[ater] generat filiui
eſt inter eos relato origijs. et t[em] p[ater] non
eſt in ſuo filio nec eſcoq[ui] q[ui] no habent yde-
pritatè nature. Et ideo dic q[ui] ro ilius mezi-
ſtentie eſt eſſentia et relato ſimul. q[ui] ficut di-
ſtincio p[ſone] no ſundat ſimilitudè p[er] ita
eſſentia c[ui] relatone eſt ro ilius inſistentio
q[ui]uis eſſentia fit p[ri]cipalior ro. T[ercio] decla-
rat. Si iſte modus eſſendi in. poſſit reduci ad
aliquem illorum modorum eſſendi in. quos p[er]
mt philofophus. ini. ph[ic]ificorum. et dicit q[
non. Cuius ratio eſt. quia in omnibus alijſ
modis eſſendi in. eſt aliqua diſtincio in na-
tura vel totalia vel partialis. Sed in natura

xx.

diuina nulla eſt talis diſtincio. ergo illa in
exſistentia non reducitur ad aliquem illorum
modorum. Ab argumentum autem optimi-
ris precedentis quanto dicitur. q[ui] fi aliquib
cOMPETIT alicui primo competit cuilibet eius
parti eſq[ui] p[rimo] pater et q[ui] hoc faliuq[ui] eſt. quia
eſſe rifiſible op[artie] hominimo et t[em] no op[er]
tit cuilibet eius parti eſq[ui] primo. Ab ſecundu-
ita poſſet argui contra eum de continentia
ratione p[er]ſed dico q[ui] meconueniens eſt ite[que]
continere et contineri qui eſt per modum eſ
ſendi in p[er] informationem. ſic autem no[rum] po-
nitur vna p[ers]a in alia. quia ut dicitu eſt iſte
modus eſſendi in non reducitur ad aliquem
illorum modorum quos p[or]it philoso[mi].
ph[ic]icorum. et ſic p[ater] ab questionem. (1)
Ab p[rim]um principale dico. q[ui] non ſequi-
tur confuſio in p[er]ſonis. q[ui] p[one]bat q[ui]
bet eſſe in quolibet ficut pars eius et q[ui] q[ui]
bet p[ater]at fieri a quolibet. Sed p[er] persona no
p[or]nitur ſic in p[er]ſonæ ficut pars vel aliquid
eius. et ideo non ſequieur confuſio. (2) Ab le-
cu[n]bum negetur philofophus a quibubam
in-v[.]ph[ic]ifico[rum] quia ſecundum eos numq[ui]
duo inbiuſibilia faciunt vnnum inbiuſibile.
Sed de hoc forte alias dicetur. (3) t[he]o dico ali
ter. q[ui] inbiuſibile eſt duplex. ſeſiſi[que]
et priuatuum duo autem inbiuſibilia p[ri]ua-
tia ſi ſunt ſimul faciunt vnnum inbiuſibile.
duo autem inbiuſibilia poſtua q[ui] ſi ſunt ſimul
numq[ui] faciunt vn[ui] p[er]ſone autem diuine non
ſunt inbiuſibiles p[u]atiue ſed poſtutue. Ad v[]
tim[ui] dico. q[ui] q[ui] alioq[ui] exi[t ab alio ſic q[ui] diſt-
guiuq[ui] in natura ab illo. no[rum] eſt in eo. ſed q[ui] alio
quid exi[t ab alioq[ui]ta q[ui] habent eand[em] natu-
r[em] i numero c[ui] eo a quo exi[t t[ui]e eſt in eo. Et
ſic eſt in ap[o]p[o]ſito. n[am] filius exi[t a p[re] q[ui] habet
eand[em] natur[am] numero c[ui] p[atre] q[ui]e no[vo]l[que].

## Dic ofendere restat.

C[it]ica iſtam diſtinetonez viceſimā
queritur p[rimo]. V[er]tum tres p[er]ſo-
ne fine equales in potentiā. Et vi-
tetur q[ui] non. quia non poſſunt eſſe p[ru]es
omnipotentes-ergo nee p[ru]es p[er]ſone eque
potentes. Antecedens p[at]z p[er] Rich[ier]. q[ui] te t[em]
conſequentia p[ab]atur. q[ui] ita tenet probatio
Rich[ier]. q[ui] non ſunt p[ru]es p[er]ſone eque p[er]
tentes ficut non ſunt p[ru]es p[er]ſone omniſpo-
tentes. ipe etim probat q[ui] non ſunt duo om
n[ip]otēces quia vnus faceret alium. t[em] ita p[er]
test argui in ap[o]p[o]ſito de duabus p[er]ſonis h[uius]
bus e[qu]lem potentiā ſiue omnipotentiā Pre-
terea p[ri]a c[ui] plus influit fup cauſatuq[ui] q[ui] c[ui]
ſecu[d]a ex p[ri]a p[o]p[o]ſitō de cauſis. Sed p[ater]
eſt p[ri]or filio. g[ui] plus influit q[ui] filius p[re]te
rea. q[ui] accepit virtutē ab alio no[rum] h[uius] virtutē
e[qu]lem c[ui] illo. ſed filius accepit virtutē a p[re].

Dil.

xxij.

generandi. (Preterea illa potentia cabie
sub omnipotestia q sublata no remanet patet
omnipotēs.sed sublata potētia generādi p[ro
nō eſt omnipotens. S. pbatō minois p Aue-
S9. otra Maximiliani. si p[ro nō pollet gene-
rare filium nō eſt omniipotēs. (Preterea
omnificientia includit scientiā generādi. S
omnipotētia includit potentiā generādi.
Cōtra ſi potētia g[ran]di cabit ſub omnipotēs
tia. S. filius nō eſt omnipoſtā. q[ui] nō p[ro] ſt gene
rare. Circa ita q[ui]tione ſut tres articuli. q[ui]
p[rimo] recitabit opio falſa. ſc[do] opniovare-
tercio dic[que] ab vnū dubiu. (S. nantū ad p[]
mū eſt opnimo Eg[i]bi-li. j. diſ. xx. q[ui] q[ui] dic[que]
potētia g[ran]di cabit ſub omnipotentia p[ris]
et nō ſub omnipotētia filii. q[ui] de clara e[primo]
fic. Omnipotētia eſt ab illud q[ui] nō includit
otrabidōm. p[ro] p[ro] p[ro] ſe p[ro] ſe generare nō includit cō
trabidōem. filii aue generare includit otra
dic[que] S. potētia g[ran]di e[que] ſub omnipotētia
p[ris] nō ſub omnipotētia filii. (Preterea ali
ter eſt loquendu[que] te actōmbi immane t[am] alis
ter de adiſbo trāſeutib[us] extra nā poſſibilitaſ
aconſis trāſeutis iudica[que] ex rōne actōdis in ſe
t in termmo eius. poſſibilitas aŭt actōris im-
manētis iudica[que] ex iſiis et h[uius] c[um] ex op[po]
liteate eius ad ſuſſopitū. Sed potētia genes
rādi e[que] poſſibilis p[ri] nō filio. S. p[er]ſeat ab
omnipotentia p[ris] et nō ad omnipotentia fi
lii. (De ſc[do] articulo b[ico] ita opinionē eſſe
ſalſam et teneo oppoſitū. ſc[que] potētia gene-
rādi nō cadit ſub omnipotētia. q[ui] p[ro] P[rio]
fic. Generare p[er]ſe p[er] ſe p[er]ſtuā e[que] aliq[ui]
ab q[ui] nata eſt illa potentia aut eſt aliq[ui] ab
q[ui] non eſt nata eſſe illa potētā. Si p[ro]mo m[ō]
S. nō h[uius] illā potētā nō eſt omnipotēs. et ſie
filius nō eſt omnipotēs. Si ſc[do] m[odo] S. nō
p[er]ſeat ab omnipotētā p[ris] (Preterea. p[ro]
ſanctos eab[que] eſt omnipotētia numero in p[re]
et filio. eſt in filio nō eſt potentia generādi.
ergo potētia generādi nō cadit ſub omniipo
tētia. Preſea potētia p[er] dicta e[que] nō eſt ab
aliuſe p[er] potētia generādi eſt ab aliuſp[ro]
ab generare. e[que] generato eſt relato. S. p[er]
terea potētia p[er] dicta e[que] c[abit] ſub omniip-
tētia eſt ab terminu[que] poſſibilē nō ad terminu[
necit. S. nulla p[ſona] diuina eſt poſſibilis imo
neceſſaria. S. potētia generādi q[ui] eſt ab p[ro]
nā nō cadit ſub omniipotētia. (Ex ita rōne
pt[iz] ad motuam p[cedentis] opinionis c[ui] d[ic]i q[ui]
omnipotētia eſt ab illud q[ui] nō includit con-
trabidōs. oſco fi ille terminus includit po-
tētialitātē. q[ui] nō eſt in poſſito c[ui] q[ui]b[us]
po na fit ens neciūm. (Et eob[que] m[ō] b[ico] ad ſe-
cunb[us] (De) tercio articulo occurrit vnū du-
bii. q[ui]o potentia generādi d[ica]q[ui] potētia c[ui]
nō fit p[er]ſpectu aliu[ius] poſſibilis p[ro] p[er] dicta.
Ad hoc ruiſe tripliciter. Vno m[ō] q[ui] te virtu-
te p[er] m[om]s ita nō eſt vera potētia generādi
cabit ſub omniipotētia eſt t[ui] ver[am] p[ro] v[ul]m lo

quend[ia] ſanctos. (De) ſc[do] m[ō] b[ico] q[ui] poten-
tia h[uius] correlative poſſible ut oppo[n]i ne-
tellario. ſed poſſible p[ro] accipi duplici. Vno
m[ō] ut oppo[n]i neci[ro] ex ſe. Alio m[ō] magis
large ut oppo[n]i neci[ro] a ſe. P[rio] m[ō] poten-
tia g[ran]di n[ō] q[ui] potētia. ſed ſc[do] m[ō] ſic. ſc[3]
ut eſt ab poſſible q[ui] oppo[n]i necellario a ſe
(1) T[ercio] m[ō] d[ui] p[ro] vi[ata] Scoti. q[ui] potētia a-
diuca in creaturis eſt p[er] ſcedo[i]s. poſſible aue
ſibi correlpo[n]ens dic[que] impoſed[que]. et q[ui] q[ui] eſt
p[er] ſcedo[i]s in creaturis p[ri] traſſerri ad diuina.
[ideo] potentia g[ran]di traſſer[em] in diuinus ſub
tōne potētia actiue ſed n[ō] p[on]iſi ſuiu correlative
[tiui] ſc[3] poſſible ut dic[que] impoſed[que]. ſed ſub
tōne p[er]cipi. et ſic potentia g[ran]di eſt ab fi
liui t[an]q[ui] ad p[er]cipiatur. (Ad p[rimi] p[er]cipa-
le dic[que] alioq[ui] q[ui] maior eſt falſa. q[ui] maiors lati
tudin[us] eſt negat[que] q[ui] aſſirmatio. q[ui] plus ne
ſat n[ō] h[uius] q[ui] ponat homo. Aliet p[ro] dic[ri]me-
lius p[er] vi[ata] vari[omis] q[ui] maior eſt v[er]a ſi in af
firmatōne et negat[one] accipiatur vere d[ici] de
omni et d[ici] de n[ullo] eo m[ō] q[ui] ponie p[bus] i.
po[wi] ſc[3] q[ui] d[ici] de omni eſt q[ui] n[im]bil eſt ſume
re ſub ſubiect[que] de quo n[ō] diea[que] p[eric] at u[ſe]
fic e[n] ſt in poſſito. (Ad ſc[do] m[ico] q[ui] Au-
S9. arguit otra M[axim]i q[ui] ſuit de p[ea]cta Ar-
ni. q[ui] p[oneb]at filii bei eſſe creaturā. S. a[ui]t p[
]ito b[ui] ſe q[ui] q[ui] p[er] non p[er]ſet g[ran]de filii q[
]ui n[ō] eſſet omnipotēs. Aliter d[omi]n. q[ui] arg[ur]mi-
Aug[ui]tens g[ra] materie. q[ui] ex p[er] ſe q[ui] q[ui]
n[ō] h[ui]et naturā diuina q[ui] eſt ſuiucaſibilis. et ſic
n[ō] eſſet omniipotēs. (Ad v[it]mi] m[ico] q[ui] n[ō]
eſt ſimile de omniſciētia et de omniipotētia.
q[ui] omniſciētia respiciat p[er] obiect[que] ens neciūm
et ens poſſible. omniipotentia a[ui]t respiciat p[
]obiect[que] ens poſſible t[ui].

### N. eo contur questio.

Circa diſtinet[que] xx.1. querit. Vtrū
illa p[ar]p[os]itō ſie vera. Solus p[er] eſt de
us. Et viter[que] q[ui] p[er] ſolus deus q[ui]
eſt p[ater] eſt deus. S. ſolus p[er] eſt deus. a[ec]e
tens p[er]bae sic. Solus deus q[ui] eſt p[ater] eſt deis
tas ſed teitas eſt deus. S. ſolus deus qui eſt
deus p[ater] eſt deus. oſe quētia p[er] bae q[ui] ſequi
tur. ſol[u] animal q[ui] eſt homo currit. S. ſolus
homo currit. S. ſimili tenet hic. (T]ōtra eſt
Auguſt. vi. de erini. (P]n] ita qu[eb]ione ſunt
tria v[it]enda. J[na] q[ui] p[er] p[on]iſi vnus terminus
relatiuus ſc[ilicet] p[ater]. igo oportet p[rimo]
videre fi vnum relatiuui eſt de p[rimario] oce
ptu alterius. Secu[do] quia h[uius] p[on]itur dic[que]
excluſua ſcilicet ſolus. igo oportet videre fi
dic[que] abbiat vi mi] relatio excludat aliud. Ter
cio oport[iz] videri de principali quelit[que]. (De
p[rio] articulo eſt op[imo] Eg[i]bi li. j. diſ. xx.)
q[ui] dic[que] q[ui] vnui] relatiuui n[ō] eſt de ocepeu p[ri]
mario alterius ſed de ſecu[dan]io. q[ui] p[er]bae sic
p[rimo] q[ui] aliq[ui] de eſt de oceptu p[rim]ario alteri
us fi immediate abdiſi illi facit nugat[que]. ut fi

Optima Egidij

Optima Egidij

Dif.

aliqua illarum exponentium est falsa sequitur
quod expolia eius fit falsa. Exemplu huius eum
dicte solus fortes curritur. habet ut nam exponet
tem affirmatuam, etc. fortes curritur et aliam ne
gatiuam, etc. nullus alii 4 a fore curritur et obvi ali
qua istarum est falsa, sequat exponita fit falsa.
(1) Ex p[ro]ma regulababitur falsitas huius
apoftonis solus pater est deus sic exclufua
affirmatiua infert vnueralem affirmatiuam
de terminis trahsphatis. Sed e[ui]b dict[ur] solus p[er]
est deus illa est exclufua affirmatiua. ergo
infert vnueralem affirmatuam de terminis
trahsphatis. p[uta] illa omnes deus est p[er] seb il
la est falsa. nam filius est deus et tis non est
pater. 5 falsa est ita solus pater est deus. (2)
Ex secunda regulab[ac]ta sic exclufua affirma
tiua infert vnueralem negatiuam. sed solus
pater est deus est exclufua affirmatiua. er
so infert vnuerale[z] negatiuam p[uta] nullus
alius a patre est deus. sed ita est falsa. ergo
et illa (3) Ex tercia regulab[ac]ta sic. Exclu-
ua affirmatiua habet duas exponetes et obi
vna illarum est falsa. expofita est falsa. er
so ita solus pater est te habet duas expo-
nentes vn[am] affirmatiuam, etc. pater est deus et
aliis negatiuam, etc. nullus alius a patre est te
us. 6 obvi alia quia istarum est falsa. expofita erit
falsa. sed m[+]p[os]ito ita exponés est falsa. etc.
nullus alius a patre est deus. ergo expofita
est falsa. etc. solus pater est deus. (4) Ad argu-
mentu p[]ncipale dico qu[em] antecetens p[er] accipi
vel in senfu diuifions. et tuc[que] est vera ito mo
solus deus q[ui] est p[ater] est deus p[ater]. vel in
senfu op[]fitionis et tuc[que] est falsat[em].

D

Oft predicta. Circa distin-
donem. xxij. quatuor[que] vtrù deus fit
nominabilis a nobis. (1) Videc qu
non-qua q[ui]d ex meffabil est hno
minabile. sed deus est meffabilis h[ui]m
fandos
et etiam est inm[+]nominabilis. (2) Preterea. qu[em] est
incognitum est inm[+]nominabile. sed deus est h[ui]m
smitus cum fit infinitus. ergo est inm[+]noma
blis. Còtra Exodi. xv. dicite. quod vir pugna
tor omnipotés nomè eius. (3) Ex ita qu[em]ione
fiuþpunt alidi q[ui] vnüüq[ui]s fit nominabile fis
cut ê s[+]gnofcibile. 7 quo op[]fione p[ro]mo videre
quo deus est a nobis s[+]gnofcibilis. sed de hoc
dictu est fiip diu-iij. q[ui]re ibi[em]. h[ui]m eut tis
declarabo fi deus est nomiabilis a nobis. (4) Et
funt h[ui]c duo articuli h[ui]m duas opiniones. h[ui]
na est Henrici in fùma qui dicit. q[ui] nomè vo-
cale debet eſse simbolu inter loquentem et illu
cui loq[ur]t-ita q[ui] fit notis vtriq[us] nomen illud
eſſe impofitu ad ſignificandus rem itâ. Sed
diuina natura est nota ſolo intellecui diu-iij-
no q[ui]t[us] ad rónem inſtitutis vel immefitatis
s[+] diuina natura eſt deus a ſolo teoq[ui]po no-
time noii[are] p[er] Viterius dicit q[ui] vnüüq[ui]d q[ui]
pt[em] nomiari ſicuit est s[+]gm[ut] et viſiun et bea

Optat h[ui]m

xxij. et. xxiij.

ti ſiueri ap[]bienfotes vibent et ognofcult teum-
t[em]o poterut eum nommare. ip[ro] noie ſiue il
lub ſi impofitu a teo ſiue a ſandis. Tercio
dicite quia viatores no[rum] ognofcult teu natu-
raliter diſtincte teo no p[er]t eum diſtincte no
minare et eo mo[]nommat ip[ro] quo ip[ro] co-
sgnoſcunt. Sed ognofcult eum in vnuerali
et no[rum] diſtincte it[em] poſſue vnueraliiter eum
noiare non q[ui]tem in vnuerali vnüoco. quia
mihil est vnüocu teo et creature. (1) Alia est
op[]nio todozois noſtri q[ui] primo p[er]miſt qu[em] alij
quid noiari ab alij cõtingit dupliciter. vel
nomen ei impon[+]do. vel noie imp[+]ſito ut eſto-
Et q[ui]libet istorù modorù dicic dupliciter. q[ui]
ſt[em] alijas nomen imponere p[er]ſede vel imp[+]fe-
cte. Similiter p[er] alijas v[ti] nomme p[er]ſede vel
imp[+]ſede. P[er]ſede c[ui]t homines vtunt qui
buſda noib[que]. Imp[+]ſede c[ui]t auſes to d[ex]e qui
aliij ſi loquitur. Secundo p[er]miſtite q[ui] alijas p[er]
v[ti] alij noie q[ui] dupliciter est. Primo eni v[it]itur
alijas noie ut eſt res talis. ſecundo v[it]itur alijq
nommeq p[er]ſigno ab placitù non habendo c[oe]
cepeti ſignati. ſed tis ſcit qu[em] est nomè ſigni-
catiu[m] ſicut alijas latmus d[ic]eret lebreo q[ui]
nullatenus intelligeret. Tercio v[it]i[que] alijus
nommeq p[er]ſigno habendo c[oe]peti ſignati tis
in vnuerali. p[u]ranto v[it]i[que] alijas nommeq p[er]
s[+]gno expeſiuo ocepeus diſtincte et in p[ic]tula
ti (3) Ad ap[]pofitu dicite q[ui] p[er]mi[]s mobis te
us fit noiabilis a nobis. p[u]ranto a[ut]t modo no[]
Et q[ui] p[er]tibus p[er]mi[]s mobis deus fit a nobis no
inm[+]bilis. p[er]bat ſic. Si deus no[rum] eſſet noiabilis
a nobis il[que] p[er] tanto q[ui] no[rum] haberei c[oe]ces
prus diſtinctus de teo. ſed illud no[rum] imp[+]de-
quin deus fit nominabilis a nobis. q[ui] p[er]batio
m[+]noſis alijas p[er] t[em]nomiari p[uta] ſubſtátia q
tis diſtincte no[rum] c[oe]pici[que] a nobis p[er] ſtatu ito cu-
fus rat[em] est. h[ui]uiia omne illud cuju[s] p[er]ſi[que] est
naturaliter ognofcibilis eius etiam abſentia
est n[+]eaturaliter ognofcibilis. q[ui] ſubſtátia e[]
naturaliter ognofcibilis p[er] ſtaeu ito. ſequiſt
q[ui] ex p[er]uſis naturalib[que] p[er]ſollemus ognofcere
ſubſtantia p[am]is in corpe crifiqi. q[ui] est falso.
(4) Ad primu[m] p[]ncipale e[ui]q[ui] q[ui]d est meffabi-
le est inm[+]nomiabile. c[oe]to de quarto mo[] nomi
nat[em]s quo deus no[rum] est nominabilis a nobis
naturaliter ut dictu est. (5) Ad ſe[]m pt[em] ſup[em]
bis-iij. quo deus est a nobis ognofcibilis et qu[em]
nò. q[ui] ibi declaratu e[que] p[er] ſtatu ito p[er]ſollem
ognofcere teum affirmatiue et ſub c[oe]pere
q[ui] ditatuio et inter alijas c[oe]p[em] p[er]ſectos p[er]
ſollem? h[ui]re de teo c[oe]pici[que] etis inſtitut.

P

n[+] predictis ad]cièdû eſt.

Circa it[em] à diſtinctòs, xxij. et quatuor-
primo. Vtrù nomè p[er]ſone ſit nomè p[er]ſeul
ſe c[ui]de intent[em]s. (1) Et vid[em] q[ui] no[rum] ſit nomen p[er]
me intent[em]s. q[ui] nihil p[er] met[em]s plurifica
tur i diu[mi]nis. q[ui] p[er] ſona plurifica.
(2) S[+] no[rum] eſt no-
mè p[er] met[em]s. (3) Preterea fi[que] m[+]diuibuðu p[er]

Optat h[ui]m

II.

Alia opinio est in ostrarium ſeſ q. numerus habet entitatem in re-vn Auiceñ·ijj·metſh·ca·.v. dicti q. numerus habet eſt in reba·et ha bet eſt in anima·et illud qſ dixerut quibaz q. numerus no habet eſt in anima hoc veru est· Preterea·illud qſ eſt per ſe ſenſibile ha bet entitatem in re-ſed numerus eſt p ſe ſenſi- bilis ex·ij·s alia·.Preterea qſ eſ p[ecies] p[ro]ſi camenti politiui habet entitatem in re-ſed nu- merus eſt h[om]i·q[ui]e p[ecies] q[ui]etatis p quâ numerus h[us] entitatem in re·Si teneaſ ita opi nio p[er]t dici ad argumentu p[er]cendens o[p]nio- nis ficut p[er]nit o[m]e[ato]·ijj·phifi·q aliaq en tia ſunt totaliter extra intellec[ui]·aliqua to- taliter in intellec[ui]·aliqua partim in re-·p[er] tim in intellec[ui]·et in iſto mébro p[er]ni nu- merus·v[n]o dici[que] numerus no eſt anima no exiſtente·o[ce]do quantu[mi] ad illud q[ui]e eſt ab a- nima·[ſed] nego de entitate quâ habet in ſe. Aliter p[er] dici q. numerus no eſt anima non exiſteſt·veru eſt q[ui]t[us] ad p[er]ci[pi]e ſed no q[ui]tum ab eſſe. De ſecundo articulo ſunt eſi alio opioes o[tra]rie. Vna dicit q. numerus no habet vni- catem. Cuius r[ō] ſe ita·v[n]ui multa ſunt op- poſita·et oppoſita non p[er]nit eſse ſimul·[ſed] mu- merus necessario dicit multitudinē·ergo non h[us] vnitatē. Alia opinio est ab oppoſitu·v[n]i Auiceñ·vbi ſup[er]vnuſq[ui]q[ui] numeror[ui] p[ec]i es eſt p[er] ſe eſt vnuus in ſe m[aq]tu in ſe eſt ipa- p[ec]ies·Preterea Arifto·v[er]met[he]·ſex no ſut tria et tria·[ſed] ſemel ſex·Preterea q[ui] habet aprias p[ec]ies ſiue diſtmeſas habet vnitatē Sed numerus eſt h[om]i·.G·maio[pt]z p. Aui- ceñ·ijj·met[he]·ca·v·Si teneaſ ſecunda opinio p[er] dici ad argumentu o[tra]rie opinionis per Auiceñ·v[er]met[he]·ca·v[er]q· vnuz et multa non ſunt ap[rie] oppoſita·[re]o comitaſ ea oppoſi- to·nam v[n]u oppoſitu[n]o oſtituit alteru·[ſed] v[n]u oſtituit multitudinē·.G[ui] non ſunt direc[te] oppoſita. A S[in]e dubiu[ſ]i n[us] dic vnitatē a q[ui] ſit eius vmitas· Et dici hoc p[ro]q. v[em]itas v[it]imo aduemiens eſt cauſa vnitatis ſubieci for- malis numeri·q[ui] forme et numeri recipiut fi[mi] milieudinē opato[ru] ex-v[hi]j·met[he]·. Sed forma v[it]imo aduemiens eſt cauſa vnitatis ſubieci G[ui]v[em]itas v[it]imo aduemiens eſt cāvnitatis nume- ri·.S[in]o[ta]ß arguſt fi[mi] eſt v[em]itas v[it]imo ab- uemiens eſt cauſa v[im]itatis numeri·aut hoc cō uemit ſibi m[aq]tum v[em]itas· aut inquantu[mi] di- k[ans] no primo m[ō]·q[ui] forma alicuius infor- mat omnes p[tes]·[ſed] illa v[em]itas v[it]ia no in- forma[mi] omnes alias v[em]itates que ſunt p[tes] numeri·.P[er]o ſecundo modo·ſicilicet inquantu[mi] diſtans·q[ui] cuius forma[le] constitutuum eſt· relato[mi] ip[er]oſtitutum erit relatiuus·. Sed di- ſtantia eſt relato[mi]·.G[ui] v[em]itas eſt cauſa nume- ri v[m]aq]tu diſtans t[ue]c numerus eri[mi] in predis- camento relato[mi] q[ui] eſt o[tra] p[ro]m in p[ro]dica- mentis·.T[he]o dici[que] aliter q. v[em]itas numeri e[ſt] ex aggregatōc[em] v[em]itatu·.Cōtra·in·iſtavm[ita]

te noſiſtit forma numeri in q[ui] non oſiſtit r[ō] poris et poſterioris·. Sed in aggregatōc[em] v[em]itatu[n]o eſt o[to] poris et poſterioris·.T[he]o aliter q[ui] v[em]itas numeri oſiſtit in aggre- gatōne facta ab animo· et forte prima opi- nio eſt vera nec r[ō] o[tra] e[ſ]o clubit. C[ui] eni di c[it]ur q[en]v[em]itas vel eſt forma numeri m[aq]tum v[em]itas vel m[aq]tum diſtās·. C[oo]c[eto] q[ui] m[aq]tu v[em]itas alij[s] aduemiens·. Et c[ui] obiciq·. C[ōtra]·q[ui] ita v[em]itas no informat: alias v[em]itates p[ec]es tentes· dicend[ui] q[ui] veru eſt immediate·. ſed in forma[mi] o[n]ni mediate ficut ſuppoſita p[lu]ra- litate forma[ru] v[it]ima informat mediātibus alij[s]·. De tercio articulo dici[que] v[n]o mo ſi nu- merus habet v[em]itate formalē ita q. v[em]itas aduemiensv[er]io ſiue ſie cāvnitatis numeri ſiue amitas habeat v[em]itate ex v[em]itatib[us] aggre- gatis·t[ue] in diu[m]is no p[er]ni numerus·. A[ui]nt numerus ſiue ab anima trin[t]ue in diu[m]is o[ce] diitur numerus·. Et hoc eſt opinio Scoti·. Alio mo dici[que] ſic q. omnis numerus funda[que] ſuper v[em]itate[es]·v[em]itas a[ui]t eſt triplex·. vna q[ui] ouer· t[ie]tur c[ui] enſe· alia q[ui] ſe habet in r[ō]ne p[er]tis· et e[er]cia q[ui] eſt p[er]cipiui otinui·. Ad politu in di- untis eſt numerus cuius p[er]cipiui eſt v[em]itas q[ui] ouerti[que] c[ui] ente·. et hoc ſuppoſita p[lu]ralitate ſuppoſit oru·. Sed no eſt in diu[m]is numerus q[ui] aſp[ici]t v[em]itate[es] e[ſo] mo e[ſt] tercio mo di[ca]tam· quia in diu[m]is no eſt r[ō] p[er]tis nec r[ō] otinui·. T[em] p[er] hoc patet ad argumēta p[er]cipalīa·.

Eſtuo queri·. V[er]trū p[flona] in diu[m]is dicat ſubſtantiā vel relato[mi]·. C[et] vi- datur q[ui] dicat ſubſtantiā·q[ui] ab inter rogat[us] factā p[er] quid r[ē]nctetur ſubſtantiā·. Sed q[ui]rendo q[ui] eſt R[ē]nctetur p[flona]·p[er] Aug·. vii·. de trin[ia]·ca·v[er]q· ergo p[flona] dicit ſubſtantiā·. C[ōtra]· ſubſtantiā no plurifica[que] nec numerat· in diu[m]is·[ſed] p[flona] plurifica[que]·r numeratur in diu[m]is·. G[ui] no dicit ſubſtantiā·. C[et] iſtam· q[ui]ſtionem dico tres o[clu]ſiones·. p[rima] q[ui] p[fl]o[mi] na no[que] dicit relato[nem] origi[nis]·. Cuius r[ō] eſt ita·nulla relato[mi] origi[nis] ſiue ap[ri]ta eſt omus ni[s] trib[ui]·[ſed] p[flona] eſt nomē omune eri[bus]·. F[em] Aug·. vi·. te trin[ia]·ca·v[er]q·. Si ſunt inqui[te] tres p[flona] omune eſt e[us] hoc q[ui] eſt p[flona]·. G[ui] p[flona] no[que] dat relato[mi] origi[nis] ſiue ap[ri]ta·. Sea e[ſua] o[clu]ſio eſt ita· q[ui] p[flona] no dicit relato[mi] nez omunē·. G[ui] p[fl]atur fi[mi]·. Ad q[ui]cunq[ui] rela- tiu[m] d[ic]iſ t[er]ferius ad iem r[ō] relatiu[m] ſup[er]i·. licet no e[ſ]q[ui] p[ro]m[ō]·. Exempli h[uius]·n[am] ad q[ui] c[ui]q[ui] d[ic]iſ dupl[ui] dimib[ui] ad iem d[ic]iſ multi- p[lex] dimib[ui]·[ſed] p[ater] d[ic]iſ fili[mi] p[er]·. G[ui] ſi p[fl]o[mi] na d[ic]it relato[mi] omunē t[ue]c p[flona] p[er]s[i] dice·. cere[que] p[flona] fili[mi] q[ui] eſt falum·. T[ercia] o[clu]sio eſt ita· q[ui] p[flona] no dicit q[od]itatē·. I· ſub- ſtantiā·accipiendo ſubſtantiāp eſſentia Cui[mi]· r[ō] eſt q[ui]a p[er]ſtātia ſiue q[od]bitas p[er] ſentia accepta no numerat[que] nec multiplicat· in deo·. ſed p[flona] multiplicat[que] z numerat·. ergo·. Re- ſtat· G[ui] vi[re]tui p[flona] non dicit relato[nem]

Optauctus

Li.

constituunt quę primo pullulant in effentia. Sed huiusmodi sunt relatones origini. S. rela- tiones origini ostituerunt personas. C. et si vel terius queraet quomodam natura est esse in pluribus suppositis reali. differentis. Et se est apert infimitatè effentie et se supponita fuerit re latius. Actem enim illimitatùt est esse fundamen- tum plurium relatòni o postitarù. Alia opio dicè s.ronee oflatuanem in motos intrinsecos ab solutos q. modi sunt nobis cogniti. Determinanè ait nobis sone trinitatis p. relatis. apre- tates ita s. quafi a posteriori p. iftas relatò- nes aliquibus digno scimus ponan. D. et ait sone oflatuanem p. absoluta et nobis p. relatones p. baeth sic. Illud q. s. supponit ponan à ostitu- tam nobis oflituit ea. S. relato s. supponie ponan. iam oflituta. S. probato mmoris. P. illud q. aliqoq referen nobis oflituit ipm q. se referen. S. per- fona referet relatòne. S. relato s. supponie fer- sonam iam oflitutà. Preterea. originales est jus generatòne origiato. q. agere s. pufpo- nit esse i aliquo por in quo q. rei. quia fuppo- fitur vel ab se vel ab aliud. Si ad se tuc ofli- tuie p. absolutù. Si ad aliud puta ab origima t. S. agere s. supponit esse. Preterea. ofli- tutioni s. suppositi in aliq. natura facit p. se vnù cù eit esse fubftantiali. S. nobis oflituit ponan diumai. S. q. est aliqo in eſſu fubftantiali. Preterea. q. est ex. rônes fubftantie nobis oflituit aliquid in eſſu fubſtantiali. S. relato est ex. ratone. S. fub- ſtantie. S. nobis oflituit p[onam diumam. Di- co ergo q. inter tres opiniones ſeda eſt verioz et magis catholica. q. Saluator. Mathei vii. mo Wolens exp[mere ponarù trinitate iſp[as exp[reit nobis] relatius bides. Euntes bapſiſi- uit eos in noie p[ris et fili] et sp[ius ſancti. Pre- terea. Johes in canonicam ſua. Tres ſuit q. te- ritionibus d[at in celo p[er] v. vobum. et sp[ius ſacduſ- (1. Preterea. Hama li. 1. Omnia fut vnù i. teo. preter gratu et ſanari et ſpirare et ſpirari. q. bus ab muicè brnt ſce tres p[ro]ſ塔ſes. Pre- terea. Aug. in multis locis li. 1. te trini. q. c[et]b. ad se dicite omune est trib. oflitutioni s.ronee. S. nobis est ad ſe. et p. còſe- quens nobis est relato. Preterea. Boecius de trini. Effentia otinet vnita[te] relato multipli- cat trinitate. Preterea. arguit p. rônes ſic. Inter p[onas diumai. est maxima eòn exio. S. non eſſet inter eas onexio fi colſtuerentem per absoluta. S. Preterea. cuius oflitutioni est absoluti p[ut intelligi p. se de fine alio absque o- tradictòne. S. p[er] nobis p[ut intelligi] vel eſſe fine filio. S. Altimo ſic. illa ſuit formalia oflitu- tiua aliquoq. q[ui]b[us] cireuſcriptis ipfa remanet p[emitus] indiftincta. S. relato[mb] circuſp[er]tis a p[lo]sim iſe remanent penitus indiftincte. S. p[onee] oflituanem per relatones. As argu- menta teſcie opinionis que p[ro]ſuit p[onas] diſt- i. Sui p[ro] motos intrinsecos absolutos ſiue p[ro]

J.

prierates absolutas. RN[EX]O ab p[ú]mù per inter empeónem minoria. Ad p[ob]ato[ne] cum dicitur q. illud quo aliquid referen nobis oflituitur. ipm bico q. hoc veru est in relatòmbo creatu- varu q. ſunt accentia. S. ita ap[ro]ſito est kalla de relatòmbo diuinis que nobis ſiit accentia. S. ſume relationes ſubſiſtentes. Ad ſe[om dicie- tur multipliſter. p[ro]mo q. relato[bo] dupliciter p[re] accip. ſez m[ün]tum relatò vel m[æ]n[ut]e apriec- tas. Et iſto modo relatò diuina oflituit et p[re] ce dit. Aliter dicè q. relatò duplici[re] ſi in diuinis ſez relatò mün[tu] relatò et relatò m[æ]ntuz origio et iſto ſebo moto relatò diuina oflituit et p[re]ce dit. Aliter dicè q. in relat- uis est ſimulæs et poritas. Simultas quibem nature et poritas origines que haru solutio nù ſie verioz dices infra diſtinctionem. XXVIII. (1. Ad t[erc]ii dico q. relatò eſt duplex. ſez im- herens ſicuit in crea[ur]is et p. ſe ſubſiſters ſicè in diuinis. p[ro]ma relatò nobi facit p. ſe vnù cum natura q. ſeda. Sic eotem modo ab or[t]um Concedo eni q. relatò in[heres] nobis oflituit sup- p[er]ſitui in eſſu ſubſtantie. S. relatò diuina nobi eſt in[herens] ſed ſubſiſters. Ad p[ú]mù p[u]nca- le bico q. generatio equeo na non accipitur penes ſup[er]ſitui q. p[en]es termi[mi] formalè i[pi]i- us geni[ti]. Et icto vii. eſt ſimilituio imo ſum- ma y[em]p[er]titas inter g[ran]s et geni[ti]um re- lpectu termi[mi] formalib[us] est maxima ſi- natio vniiuoca et nobi equituoca. Sic a[ut] eſt in p[ra]po- lito. q. effentia que eſt termi[mi] Formalè se n[er]atòmi est penitus eadem in p[re]e et filio. (2. Ad ſecùb[um] dicitur antiqui et tene quæuis aliqui arguæ o[ra]. q. relatones origines of- rituèt et nobi relatònes omunes. quia ille rela- tiones q. p[ro]m pullulant in effentia. Relatio- nes a[ut] p[ro]m pullulantes ſunt relatònes ori- ginis. Ad t[erc]ii dico q. eòb[em]oq. ogno- iſicè filius quomodo ogno iſticè relatò oflitutie- uia fili[ui]. Et quia relatò oflitutia fili[ui] ogno iſticè in omuni. icto filius ogno iſticè in omuni. Tille a[ut] ſapiè[que] reuerat noticià fili[ui] magis i. p[re] ciali. (3. Ad]vltimù dico q. q[ui]b[am] ſunt relatò- nes cauſe et cauſati. q[ue]b[am] ſunt relatònes p[er]ducentis et p[er]duchi. q[ui]b[am] ſunt relatònes mo- uentis et moti. Relatònes cauſe et cauſati nobi ſunt ap[ro]ſibiles nec in e[am]s natura nec in eo- tem ſup[er]ſito. ſed mouétis ad motu ſunt com- poſibiles in eo[de] ſup[er]ſito et in e[am] natura et hoc q[ui] mouétis ad motu est depentencia ac- cidentalis. P[ro]e eſt a[ut] inconuen[em]s aliqoq acci- tentaliter depentere a ſei[po]. T[ro]no nobi eſt ſike te relatióne mouentis et moti et te relatióne p[er]ducentia et p[er]duchi. eo q. relationes p[er]ducentis et p[er]duchi ſunt compoſibiles in ea- tem natura fi illa natura est illimitata. ſicuit eſt natura diuina. ſed non ſunt compoſibiles in eo[tem] ſup[er]ſito.

Novi

Relat[i]p[er]a
a[n]tici

Relat[i]p[er]a

Bibliography
of
the
Bible

S. J. H. H. H. H.

Optauctus

Li.

reale, puatò autès, nullà realitatez, dàre he. (I) Preterea, si illa pona oftituer etur in eſse ponali p innafcibilitatez, ſequiſ q; eſſet ma- gis necefſe eſſ 3 alie pone. 3, 15 eſt incoenitæ enſ. 3, pma pona nò oftituit p innafcibilita- tem. Maior 3, p bæſ, 4, 15 aprietas cum fit re- latiuæ nò 3,5 eſſe p onezionez cum alij (I) Preterea, pſone ſune eq p ſeſte in p[]ſonalitate. 3, filius et ſpiriteus ſancti oftieuunt in eſſe p[]ſo- nali p aprietaes relatiuæ, 3, 5 et p[.]r. (II) Vito- mo ſie. Inter p[]ſonas diuinas eſt eſſentialiffi- ma onexio. 3, fi p[]ſtituereſ p innafcibilitatè nò eſſet talis onexio in p[]ſonas. 4, magis ſiſt onexa relatiuæ 3, 5 abſoluta. 3, 5 p[]nò ofſtituit p innafcibilitatè. (I) Ab p[]mu aleeri9 optionis reſp[]b[]eo p[]nemptòne, mmoris. Ad p[]ma3 pbat[]onez p Aug. 3, 5 vno mò 3 Aug. nò reſ hepit ab natura, effendi 3, ad natura intelli- gendi t[]m 3 intelleclus p[]ſter fieri ſup ingenitù et nò ſup g[]enuiſſe ſicut intelleclus p[]ſter fieri ſup- per ſicitaem nò ferèdo ſe ſup corruptionez humo2. Ali[]e 3, 5 p[]ſub eb[]um nò eſt Aug. p[]ncipalif et ex inten[]tōne 3, 5 h[]iud eb[]um ab arrianis o[]tra quos disputabat, et ideo acci- pit illa apſitionem non tan[]g[]uaſ, ſed tan[]g[] batam ab aduerſario. Ad ſobam apſitionez illi9 mmoris. dico 3 p[]rimitas dicit modu co- municandi et modum effendi. Ad terciâ p[]ro- bationem mmoris dico 3 q[]nò eſt ab alio b[]ene t[]n eſt ſultima aprietas in resoluendo ſed nò in ofſtituendo. In resoluendo dico. q[]r; relatio p[]rimitatis dic[]e aſſe a nullo. Ad q[]r[]am p[]batio nem dicit Scotuſ m reſp[]b[]atone 3 negatò re heſtus ab p[]us eſt p[]o[]t in abſolutis non t[]m in reſpectuibus q[]n ofſtituunt relatone p[]ſitiua ſic e[]n ap[]ſito. (I) Ad ſobm nego mmio[]em. ab p[]batio nem quare filius non p[]ſt generare dico 3, 5 ratoſ eſt nò q[]n eſt genitus ſed habet p[]nci- p[]pium generandi p[]b[]ductionem atequatam ſicut patuit diſtinktòne. ij. (I) Ad terciam di- co 3 p[]b[]etas ofſtituïa nò t[]m debet eſſe inco- munieabilis 3 etiam p[]ſitiua et quia ingemi- tum non dicit aprietaem p[]ſitiuam. ideo nò ofſtituit paternitas autem e[] aprietas p[]ſitiu- ua et ofſtitutiuæ. Et cu[]t dicis p[]rimitas eſt domu- nicabilis. dico 3 p[]rimitas inquant[]u paterni- tas eſt domumicabilis ſed non inquantum di- uma. (I) Ad p[]mu[m p[]ncipale negetur minor ab p[]bationem dicitur vno moto ſobmviam. 2 Home 3 p[]atermitas p[]reſt dupliciter con- ſiderari ſe[]s inquant[]u relatò et ſic non p[]cedit- vel inquant[]u aprietas et ſic ofſtituit et p[]rece dit. (I) Contra aprietas inquæt aprietas 2 of- titutiuæ aut dicie entitare ab ſe aut ab ali- ud. fi dicit entitare ab ſe. G ofſtituit ſuppoſitù abſolutù. fi autem dicit entitatem ad aliuq. ad filium. 3, 5 filius eſt ante3 generèc ſic ſup p[]ſit[]u p[]mu[m p[]utæ patris p[]recedit genera- tionem. Aliter dic[]e diſtinguendo de relatio ne. quia eſt relatio et relatio et eſt relato ve

j.

origo et iſto ſebo m[]ot[]oſtituit et precedite. (I) Contra iſtam solut[]onem arguiſ ſieut o[]ta precebentem. quia relatio vt origo aut dicit entitatem ab ſe aut ad aliuq. fi ab ſe. G ofſi- tuit ſuppoſitum abſolutum. fi ab aliuq. p[]uta ad filium. G filius eſt ante generat[]onem ori- gine. Teo dic[]e aliter 3 p[]r et filius ſiſt re- latiuæ relatiuæ aut[]e[]s ſunt ſimul natura. 3, 5 iſta ſimultate ſtat poritas originis ſieut po- mitur p Auicen. vi. metba. vii. vulg 3 cauſa et cauſat[]u ſunt ſimul natura t[]n ori[]gine c[]a p[]cedit cauſat[]u. (I) Ad ſobm b[]icitur 3 iſta nò eſt vera p[]t[]eſtitate vel formaliter p[]rimeas e[] innafcibilitas. quia quantovna formalitas ve rifica[]t e alia p[]b[]icatòe p[]temptica op[]tet 3 ambewel ab min[]9 altera b[]icat inſinitatè. ſed nec p[]r[]nitat[]e nec innafcibilitas ſunt inſinite c[]u non dicant p[]reſtionem simpliciter t[]e.

Ercio quer[]e p[]r materia etocſone bi- ſtincidiomis. Vtr[]u m diuhius ſit r[]o p[]nci- p[]ciu. Vdicitur 3 non. quia p[]ncipi[]u t[] cauſa ſi item ſed in biuiniſ non eſt rato[]c cau- ſe. G nec rato[]c p[]ncipi[] Contra Mg[]r in ſi[]a et Aug. iii. 20 trini. p[]r eſt p[]ncipium totius tri- niatis. (I) Circa iſtam quæſtionem p[]ono q[]nq[]s n[]clusiones. (I) Prima eſt 3 q[]n teo eſt vere r[]o p[]ncipi[]u. q[]p[]batur ſic vii. eſt vera p[]ducho i[]bi eſt p[]ncipi[]u ſed inter p[]r[]isonas diuinas e[]ve- ra p[]ducho. G eſt vere p[]ncipium. (I) Secu[]ba o[]cloſio eſt iſta 3 in teo non eſt p[]ncipi[]u ſub ratione cauſe. Cuui[]u rato[]c eſt iſta. Cauſa e[] ab quam ſequi[]ſ effectus in biuſitate nature- ſed in biuiniſ non eſt biuierſitas nature. q[]n e[] tem eſt effentia numero in tribu p[]ſonis. G nò eſt i[]bi p[]ncipium ſub rubricatione cauſe. (I) Tercia conclusio eſt 3 p[]r[]ſone diuime per c[]o[]patòem ab creatur[]a, ſunt p[]ncipium et cauſa. quia vii. eſt effectus cum biuierſitate nature i[]bi e[] p[]ncipium et cauſa ſed creature ſunt eſſuſ dei in biuierſitate nature. quia creaturis non omumicatur diuina natura. G reſpectu crea- turar[]u p[]ſone ſunt p[]ncipi[]u et cauſa. (I) N[]ta o[]cloſio e[]p p[]ncipium diuicum de p[]ncipio ab intra non dic[]e v[]niuoc[]e quia enti reali et enti r[]onis nihil eſt omune v[]niuoc[]um. G p[]n[]a p[]ncipium ab intra dicit relationem realem p[]n- cipium autem ad extra dicit relat[]onem rato[]n is. vt p[]ncipium accipie[]t habi[]tudo. G p[]n[]a p[]ncipium non dicitur v[]niuoc[]e de eis. M[]mo[]r pa- tet. q[]n dei ab creaturam nò eſt relatio realis. (I) Dumta o[]cloſio e[]p p[]ncipium diu[]t[]u de p[]n- cipio ad intra reſpectu generati[]o[]is filij t[] de p[]ncipio ab intra reſpectu p[]ſiratòms p[]sirit[]o ſancti dic[]e v[]niuoc[]e. quod p[]batur ſic. Ra[]e9 neueru reſpectu aliquor[]u eſſentialiter inclu- ſa in eis dic[]e v[]niuoc[]e. G p[]ncipiu[]g eſt huiuſ modi vt dicitur de p[]ncipio generat[]oms t[] p[]ſirat[]onis. q[]n p[]reſt e[]e certa certi[]tudo de p[]n- cipio vt ſic i[]gnorato[]verum fit hoc vel illuq[]d p[]ncipi[]u. 6 i[]tur dicitur v[]niuoc[]e de hoc t[] de

LI.

potest effe. (Preterea: essentiaius est rela-
tionem effe ab Æffem. ut et in necessario p-
upponit fundamentu. g. ut est ab necessario
h3 terminu. nec instaria de motu v3. q1 mo-
tus habet terminu. intrinsecu. (1 Ad primum
principale dico q1 sciencia est duplex: q2am est
q1 est caula rerum. et q2am est que est caula
ta a rebo. Scientia aŭt iko fcto. moto fupta
referb ad scibile. q1 sciencia prmo. moto fupta q
est caula reru. ficut est sciencia diurna no re-
ferb relatone reali ad res creatas. ( Ab se
cundu 8: q1 maiò: e vera q1 agens e2 possibi
le. q1i autem agens est ex se necessariu. et per
fecte fimplex tue non est veru ficut in apofis-
to. A liter biciq1 agens in quantum agens ac-
tione non dependente a termimo no h3 rela-
tionem realem ab ipfum. te agente aŭt depe-
tente est veru. quod affumiq1 teus aŭt est a-
gens in dependens. ( Eotez. mo ad aliud bi-
co q1 relato fundata in qntiatec est realis. q
meqilitas dei ad creaturas principiter fuda-
tur in qntitate vtutui in finitque q1 no depend.
( Ad qertü dico q1 teum effe d6ni p[nt intelli-
gi dupliciter fec relatие et fubfiantiue. Cfr
eiſcripto ergo ommi meellectu ad huc teus
eſſet diis fubſtantiue qntum ab tota realita
tez. q1 no relatiue ficue hoc querif. ( Eo[mo
to ab qntu de denoiatone ficut hætur i reſpor-
tatone q1 biciq1 teus est realiter diis fi ly rea
liter determinat apofitonom ſic eſt vera p[ro
polito-q1 veru est q1 deus est diis: fi aŭt deter-
minat p[dicatu in apofitone ab teu absolute
nulla est ibi realitas miſi eſſentia diurna. ſiau
tem determinat p[dicatu diurnu in copatione
ad creaturã in qua est realiter: ſic deus reali-
ter est diis: quia creatura realieer est ſerua.
sed mbil reale p[omitur in teo p[ter ſuam eſu
ſentiam diuimam. ( Ad vleimü dico q1 diſtin-
dio ſumiſt duobo modis. Vno mo p[ofitòem
et ſic est relatò realis. Alio mo p[abnegatio
nem in quantum hoc realiter no est illud et iſto
moto diſtincio no dicit relatònem realè. In
ter teu aŭt et creaturã cabit diſtictio iſto ſe
cundo moto et non p[mo moto.

S
eſtuo querif. Ntrù noua relato cre-
ature ad teu exigat noua relatònez
dei ab creaturã. Viteſt q1 ſic. p[ Aug-
x. de trimi. Sicut non p[re effe ſeruus q1 no hæ-
bet d6ni. ita no p[re effe diis q1 no habet ſeruus
ſed deus habet ſeruum de nouo. q1 Prete-
rea relatiua ſunt simul natura. p[ſim in p[di-
camentis. ſi creatori et creatura ſut relatiæ. g
ſunt simul natura. q1 hoc no est miſi noua rela-
tio in creatura exigat noua relatònez i teo.
( Contra. ſicut ſe habet eternu ad tempale
ita ſe habet tempale ab eternu. ſi nullu eter-
nu 8: te tempali. g1 nullu tyale biciq1 de eſer-
no. et ſic noua relatio in creatura non exigit
noua relatònem in deo. ( Ad ikam queſtio-
nem dico tres: acclufioneſi. ( Prima q1 creata.

j.

rà te nolio referitur ad teum. que p[robatur
ficibi est noui fundamentu ibi è noua rela-
tio p[ito termimo. sed creatura capiunt noa-
sum effe ſobim novum fundamentum aſa mi-
bil reale creareſ et eſt ibi terminus teus. g
est noua relatio in creatura ab teum. (Pze-
terea: creatò p[affiuæ te nouo est in creatura.
sed creatio p[affiuæ dicicur relatòne ad deus. g
in creatura est noua relatò ab teuni. (Se-
cunda conclusio est q1 p[ropter iſtam nouam
relationem in creatura nulla noua relatò et
igitur in teo correcfontem. Cuius ratio est
iſta: quia ſi exigeretur i teo noua relatio ab
creaturã. aue illa eſset realiſt aut rationis: no
primo moto. quia p[obatum est in p[ecetem-
ti queſtione q1 teo non est relatio realis ab
creaturam non etiam ſecundo moto. quia i-
ſta relatò rationis aut eſſet fabricata per a-
dum intellectus creati et hoc non: quia ba-
to q1 nullus eſſet intellectus creatus abhuc
creatura diceretur relatiue ab deum aut eſſi
per actum intellectus diutini. et hoc non: quia
tue intellectus diutus mutareſt. et hoc non.
quia no p[re aliquib transfire de vno conerabili-
ctorio ab aliud fine mutatone. Sed creare et
non creare ſunt contrabctoria. ergo te? no
potest aliquib de nouo in ſe creare fine muta-
tione. (Tercia conclusio est q1 nouam relas-
tionem creatura ab deum terminat teus ſub
ratione abſoluti. (Ad cuius euicitata: notà
dum q1 p[bus p[onit quinto metba. tres mo-
tos relatòris ſez. modum numeri. modus po-
tentie. et modum menſure. Et p[onie diſerem
tiam per hoc q1 in duobus primis modis est
mutua relatio. In tercio autem moto non
est relatio mutua ſicut patet de sciencia et ſei
bili. p[am ſcia dicitur ad scibile. q1 no omne ſci-
bile dicitur ab scientiam. Exemplum de qua-
btaeura circuli. ſo omnes relatònes que ſunt
inter deum et creaturam ſunt de tercio mo-
ergono non est ibi mutua relatio ita q1 creatu-
re dicuneur relatiue ab deum. q1 non econuez
ſo. ergo deus terminat illam relationem ſub
ratione abſoluti. (Preterea: aut teus ter-
minat nouas relationem creatura ad ipſum
ſub ratione abſoluta vel ſub ratione relatiæ.
Si primo moto habetur apofituz. Si ſecundo
moto aut ille r[es]pectus est relatio realis et
hoc non. vt patet ex p[ecetenti queſtione. à
est relatio r[om]nis et hoc non. quia vel eſt per
actum intellectus creati vel per actum intell-
lectus diutini. non primo moto. quia bato q1
nullus eſt intellectus creatus abhuc creatu-
ra dicetur relatiue ab deum. non etiam ſecu-
do moto. quia tunc intellius diutus eſſi mu-
tabilis vt arguebatur in p[ecetenti queſtio-
ne. (Ad primum principale dico q1 p[ro tan
to non potest effe ſeruus niſi ſic diis. quia do-
mim? denoia: ab ita relatòne q1 ab ip[am ter-
miaſtag: ab aliq[ui fui no t[ui q1 fiat aliq[ui noua-

Dis.

xxxj.

tas i ipso. (Ad sebem dico & relatia te primo
mobo et secuło mō fumpta sunt mutua, et sic
sunt fimul natura, sunt enim relatiua ſim elle
ſed relatiua de tereio modo non ſiut mutua.
Sunt enim relatiua ſim dici. Et ito modo po
mitur relatio dei ab creaturā. Eſt enim illa res
latio ſim dici et non ſim elle.

Preterea considerare o
p[ro]tect. (Circa istam distinetio:
nem. xxxi, queritur. Atrum equa-
litas fieri relato] realis. Vitetur q. nō. quia qūd
bicit negatōnem vel priuationem non dicic-
relatōnem realem. ſed equalitas dicit prina-
tionē. ergo nō eſt relatio realis. minor p[er]
p. p[er]b[us]m.iii. met[ur]b[us]. Equale inquit oppomis pri-
uatие magno et p[er]uo. (Preterea. quod dia-
citur ſim subſtantiā non dicit relatōnem rea-
lem. ſed equalitas dicit ſim subſtantiā. ergo
non dic b[us] relatonem reale. minor p[er]b[us] p[er]
siſtrīn ſim i[ra] qui abducit p[er] ſe Aug. v. 8 emi-
(1) Preterea. Si equalitas b[ic]eret realem re-
latōne, tunc ofſtitueret. p[lonas] ficut relatio
origi[nis]. Sed hoc eſt falſum. quia p[on]a ha-
beret duo ofſſeuatio. ſe]q[ui]itas non dicit re-
lationē realem. (1 Contra aut equalitas dia-
cit abſolutum aut relatiu[m]. Sed non dicit ab
ſolueu[que] quia p[ollet] p[ob]icari de effentia. ergo
dicit relatōnem. ſed non dicit relatōnem rōa
mi]s. ergo dicit relationē realem. (Circa iſſa
quæſtionem ſiunt bu[ovi]tanda. pr[imo] fi eſqui]
tas dicit relationem in creaturis. ſecundo fi
dicit relatōnem realem in diu[mis]. (1 Duantū
ab primu[m] dicit vna opimo. & equalitas nō
dicit relatōnem realeu[que] in creaturis. quod p[er]
batur ſic illa relatio non eſt realis cuius fun-
bamentum non eſt reale. ſed Fundamentum
equalitatis in creaturis non eſt reale. ergo
equalitas in creatura nō dicie relatōne, rea
lem. probatio minoris. Fundamentum equa-
litatis in creaturis eſt vritas in quantitate
per p[er]b[us]v. met[ur]b[us]. Illa inquit ſunt equalia
quorum quantitās eſt vna. ſed due res non
habent. vnitatem realem. ergo Fundamentū
equalitatis non eſt reale. Preterea non plus
ſa[ecit] relatonem realem vnum in quantitate
& vnum in subſtantiā. ſed vnum in subſtan-
tia non facit relatōne, realem. probatio mi-
noris per p[er]b[us] quinio metbaphiſce. quia ſui
dametum p[emptitatis] eſt vritas in subſtā-
tia. et p[empt]itāas non eſt relatio realis. (1
Alia eſt opimo quam teneo & equalitas in
creaturis eſt relatio realis. quod p[er]batur ſic-
illa eſt relatio realis que manet omni opere
intellectus circumscripto. ſed circumscripto
omni opere intellectus ſi effent[em]e due res eiufa
dem quantitatis eſſent equales. ergo equa-
litas dicit relatōnem realeu[que]. Preterea. quod
eſt p[empt]ible ſenſu. eſt aliquid reale. ſed e[q]

litās eſt huiu[m]s mobi. ergo. Preterea. relatio
nes pr[imi] mobi ſiut reales. ſed equalitas eſt
te relatōnibus pr[imi] mobi. ergo equalitas
eſt relatio realis. Preterea. Si vnum otario
rum quod eſt ignobilius in natura eſt rea-
le et aliub eſt reale. ſed equalitas eſt nobilio
in equalitate et inequalitas eſt aliquod rea
le in natura. ergo equalitas eſt relatio reas
lis. Ad pr[imum] autem preceſsis opimo-
nis dico & minor eſt fallā. Ad probationem
Reſponſo eo p[ro]fundamentum equalitatis eſt
vritas realis ſpecioca. nō autem vritas nu-
meralis. Declarabitur autē in ſecundo l[ib]io
queſtione de inbiuſuatione. & vritas rea-
lis ſpecioca eſt minor vnitate numerali.
Ad ſecundum cum dicitur & vritas in qua-
titate non facit plus relationem realem čs
vritas in subſtantiā. concebō ceteris paribō
ita g[ot]vrotbigi ſit realis distinetio extremo-
rum. ſed non eſt ſic in prop[io]ſico. p[er]am equas
litas habet extrema realiter diſtinet. p[er]am
ptitas autem non. (1 De ſecundo articulo
eſ com[un]ia opimo antiquorum que dicit.
& equalitas in diu[mis] non dicit relationem
realem. quod probat ſic. vbi non manet fun-
bamentum relationis ibi non manet relatio
realis. ſed in diu[mis] non manet Fundamentū
equalitatis. ergo in diu[mis] nō manet equa-
litas nec relatio realis. probatio minoris. Fü-
bamentum equalitatis eſt magnitudo. ſeb
magnitudo tranſit in p[emptit]atem. p[er]am
ptitas autem dicit relationem rationis. e[ra]
go equalitas eſt relatio rationis. (1 Prete-
rea. ad hoc & equalitas ſit relatio realis req
ritur ibi magnitudo. et magnitudo et omen
ſuratio magnitudin[m]. ſed in diu[mis] non eſt
magnitudo. ergo equalitas in diu[mis] non e[ra]
relatio realis. Preterea. illa relatio que ople
tur per adu[m] intellectus eſt realis. ſeb equa
litas eſt huiu[m]s mobi. quia completur ex hoc
& intellectus idem bis accipit. ergo. Prete-
rea. relatio realis neceſſario reſquit extre-
ma realiter diſtinet. inquantum ſunt relati-
ua. ſeb pater et filius non diſtinguuntur rea
liter in quanetum ſunt equales. ergo equali-
tas in diu[mis] non dicit relatōnem reale[m]. mi
nor pater. quia lic[u]e pater et filius diſtinguā
tur relationibus origi[nis]. non tamen diſtim-
guuntur realiter inquantum ſunt equales.
quia inquātum ſunt equales habent eantez
magnitudinem numero. Preterea. inter ea
tem extrema et ſuper idem fun dametum nō
fundantur due relationes reales. ſed inter
patrem et filium eſt vnum fundametum ſcz
effentia diu[ma. ergo nō eſt ibi miſi vna rela-
tio realis. ſeb eſt ibi relato[ origi[nis] ap[ro]a. &
non eſt relatio omnis realis. ſcz eſq[ui]itas. Vl
timo ſic. Omnes ſandi[] ponit[em] in diu[mis] čtu
or. relationes reales. ſcz pr[imit]atē. filiato[]z. tip[is]
ratōnem actiuiā et ſpiratōnem paſſiuā. ſed fi

Ll.

·j.

qualitas biceret relationē realē effent plus
res relationēs ęs, čtuo: quod effect otra fans
dos. & equalitas non dicit relationē realē.
( Alia est opmio doctoris nostrī & equalis
tas est relatio realis in diuīnis sive inter pso
nas diuīnas qg pbatē fic. vbi sunt illa q reque
runt ab relatoż realem ibi est relato realis.
Sed eglitas inter pſonas diuīnas h3 omnia
q regruntur ab relatoż realē. & ipa est rea
lis pbatō min Morris. Ad relatoż realem tria
requirunt. Primo realis diſtinctō extremo
trū. apter qo eiuſbe ad ſe non est relatio rea
lis. Secuło reeditur q vtrūq5 extremorum fit
aliq7 reale. q2 ſemp alterū otrabidioriuż
est no ens. Tercio reeditur q habito tos
urgat a natura fūdametiz. iaco dei ab crea
turā no est relatio realis. Sed omnes iſte co
bitōnes repiunt inter pſonas diuīnas ut ſit
eqles. Est eni in eis realis diſtincio. qlibet es
nim iſtarū pſonaru est aliq7 reale. Illa etiaz
habito tos exurgit ex natura fūdametis ſe ex
infinite virtutis. & ibi ſunt omnia q reque
runne ab relatoż realem. Preterea. Si equali
tas non eſſet relatio realis in diuīnis hoc ma-
xime eſſet apter vmitate fūdametis. ſed non
obſtante vmitate fūdamenti aliq7 relatio est
realis. & eglitas in apſolito est relatio realis.
pxbatio min Morris. naż relationēs originis ſunt
vere reales et tīn habent penitus idem fūba-
mentū numero. Prerea. Si teus duas res ef:
sentialicher diſtindas informaret eade7 quā
titate inter eas vere eſſet relato realis. & eo
tem mo in apſolito quibus pſone ſint realiter di
ſtincte. quia tīn habent eande7 magnitudine
virtutis vere est inter eas eglitas ue relatio
realis. ( Ad primū aūt alterius opionis dico
g fundamentu equalitatis in diuīnis manet et
traſit. Manet idem formaliter ſed erātus rea
liter. Ad ſecundū dico. q eglitas in creału-
tiis reedit magnitudine et magnu et omefu-
ratōnez et hoc quia creature ſunt finite pro-
pter quā finitatem no poffunt habere eande7
magnitudine numero. Sed in pſonis diuīnis
non est fic. q2 apter infiniteatem ſefficiente ad
magnitudo que est in vna pſona est in alia
manente reali diſtinctōne pſonaru. Ad ter-
cium dico p interemptonem min Morris. quia ſi
effent due relationēs eiuſbem quātitatis das
to q nullus effect intellectus in múto ad huc
iſte res effent equales. Ad quartu7 cū dicit
q relatio realis requirit extrema realiter di
ſtinda m6tum ſunt relatīua. dico q1 p. m.
quandu7 vel re duplicat terminos. relatos. et
fic oſeo maiores. et nego minore. vel reu-
plicat fundamentu. et fic dico q non oporiet
ponere talem diſtinctōnem. imo in apſolito o-
poret ponere ſummā vmitatem. Ad quinu7
dicit dupliciter falſificando maiotē. nā inter
eadem extrema et ſup idem fundamentu p[os
ſunt fundarī plures ralatōnes reales. Exem

pli gratia. iſmis generat aliu7 iſne realiter
diſtinetū a ſe inter hunc et iſtu ignem est re
latio realis ſimilituſonis et cauſe ab cauſatu7
q relationēs ſunt reales et habent idem ſuba
mentu7. Alio modo dicif gloſanto maiore ſe
g extrema realiter diſtinda no habent du-
as relationēs reales ſup item Fundamentu7 im
mediate ſed mediate p[er eſſe et fic eſt bico. q2
iſta relato7 omnis p[liuponic] relationem origi-
ginis Ab vlemu7 dico. q2 ſandi ponunt qua-
euo7 relationēs reales in diuīnis loquendo be
relatōibus originis q ſunt p[er]prie ſed no p[er]
pter hoc intenſuē excludere relationēs reales
q ſunt omunes. ( Ad primu7 p[ri]ncipale dico.
q eſſle no dicit negatōez simpliciter. Diſtin-
guſt tīn lopci deveritate apſolīto7 ſim rem et
ſim wocem. ita q equale q[ui]tum ad woc[em] dicit
negat dom et q[ui]tum ad rem no dicit negatō
nem. ( Ad ſecundu7 dico. q2 equalitas p[er] du
pliciter accipi. q2 fūbamentaliter et formali
ter. Primo mo dicit ſubſtantia7 q2 fundame-
tum est ſubſtātia realiter ſecundo mo impo-
tat relato7nem. ( Ad vlemu7 pt2 ex dicis di.
xx0-nam relationēs p[ro] oſtituīt p[er] p[er]ſonas q
p[ro] mo pullulant in ſententia ſed relationēs oni-
ginis p[ro]s in ſententia pulluſat q2 relationēs co
munes iſvo relationēs originis oſtituīt p[er] p[er]
nas et no relationēs omunes.

H

### N. eoitur quæto.

Circa ita diſtinetionē. xxxii. que-
rie p[ro]mo. Vtrū pater p[er] ſapiēs ſa
ſpientia genita. Vitēſ q2 fic. q2 p[er]
est ſapiēs ſapientia ſed illa ſapiēta est g[em]
ta. q2 p[er] est ſapiēs ſapientia genita. ( Pre
terea. pater dicit verbo p[er] Aug. vii. te emi.
ea. ij. ſed ſim. mon. xxxvii. miſi aliu7 dicit
ſummo ſp[irit]ui dicere q2 quaſi cogitando im-
tueri. ergo pater intueſt verbo. et ita ſapit ver
to. Igitur pater est ſapiens ſapientia g[emi]
ta. ( Preterea. p[er] c[it]e ſicilius ſe habet ad ſapi-
ſtiam ingemeam. ita pater ad ſapientiam
g[emi]ta. q2 p[er] est ſapiēs ſapientia genita. ( Pre
terea. p[er] est ſapiens ſapiētia qua q2 habet.
ſed habet ſapientia geniteam. q2 habet filius,
q2 est ſapiētia genita. ( In otrariu7 est maſi
ſter in ſiā. ( Circa ita quæſtionē ſiit aliu7 pri
mo p[er]mittenda ſecundo est queſtio ſolenda.
( In quatu7z ab primu7 est notandu7. q2 ſicut in
Intellecu creato memoria g[em]nit noticiam
actualem q2 noticia habet dupliſez relationē
ab memoriā. vnam p[er]duci ab p[er]ducens. aliu7
DECLARANTIS ab declaratum. p[er] eo q2 declarat
obieciu7 latens in memoria ita verbū diuīnu7
expreſſum a patre habet vnā relationem ori-
ginis ab patre7 quia generatur ab illo. Et
habet aliam relationem declaratiu7am. quia
declarat euz a quo eſt. et ſe. et creaturas. Vt
aūt declarat ſe non dicit relationem realem.

Dis.

·xxxi·

opinio quod

quia eiudem ab se non est distinetio realis-
que repitur in relatiombus realibus. Etiam
ut declarat creaturas non dicit relatoe, reas
lem. quia te ad creaturâ non est relato realis
ut patuit suip dis. XXX. Secundo notandù q. fis
cut noticia genita declarat obiectu latèm in
memoria sic pducens noticiâ genitâ etiam
declarat alter et tis et alteri. quia noticia geni
ta declarat formaliter pducens auct noticiâ
declarat quali effeetive. Exemplu huius est
in speculo. nâ speculù representat pmagmatò-
nes formaliter pducens auct speculù dicitur
represeare quali effeetue. Tercio notandù
gm in diuimus aliâq fuit pure effeetalia fic lapia
et filia. Aliqъ sunt pure notionalia ut geniz
tum. Aliqua mixta ex effeetalia et notionali
ut cù dicit. lapietia genita. De scuto arti-
culo dico q. illa est fallo apoftio. pater est fa
piens lapietia genita. qôb pbatur p Aug9 li-
j. retractionu q. retractat qb dixerat. q. p[ir
est fapiès lapietia genita. Secundo pbatur p
ronem magiftri im Ira. In two item est effeet
lapere. fed pater non est lapietia genita. S.
pater no est fapiès lapietia genita. Tercio
fic illa lapietia pater no est fapiès qua p im
polifible circulcripta ad huc effet fapiès. fed
circulcripta p impoffible lapietia genita ad
huc pater effet fapiès. S p[ir non est fapiens
lapietia genita. (Ad primu pncipale dico
p interemptos minoris. nâ illa lapietia qua
pater est fapiens no est genita. Et ad Anb-
dicicq dicere accipit pncipiatие ut p[ra
pncipiat filiu et nò p[onaliter ut dicit relatoe
originis in habituâme generatùs ab gemtù.
( Ad fecundù dico. q. mmor est fubmettillie
genda fub hoc senfu. filius est fapiès fapienz
tia ingemita pncipiatие vel origmatие non
auct formaliter. et fic filius est fapiès lapietia
ingemita. otrismas a p[re q. est lapietia inge
nita. (Ad terciu dico. q. pater est fapiès faa
pienzia quâ haber formaliter. nò auct fapien
tia quâ haber ut correlatiuù. nunc autê pater
habet filiu ut correlatiuù. fed non est forma
liter filius fiue lapietia genita.

Secundo querit. Vtrù pater et filius
diligat se spiritu fando. Vides q. nò
q. fi diliget se f[uj]u fando. aut dili
g[ui] accepereur effeentialiter aut notionaliter.
Non effeentialiter. q[ui] amor effeentialis nò est
aptus spiritui fando. nec notionaliter. quia
tuc eatem rône poffet dici pater et filius fpi
rant f[uj]u fando. q[ui] est falſum. Preterea ea
tem dilecto pater diligit filiu q. diligit se. ſ[ui
ſe nò diligit f[uj]u fando. S pater et filius non
diligut se f[uj]u fando. (Côtra. Aug. vi. de
trim. Spiritus in q[ui]e fando est quo genitus
a generate diligic. Circa itaz qonem fume
duo articuli. Primo referâ diuolas optimiès.
Sc[ho]do diceq ab quellit[em]e veritatê. Muan

tù ad primù est una opinio q. dicie illâ apofia
tionê effe falſaz. q. Aug9 retractat li. p[re]tra-
dionù m retractione ofimos apofitiones cù
retractauit illâ pater est fapiès lapietia ges
nite. (Côtra Aug9 nò ſoli diuerſas materi
as figillatim reçat. ſet etiâ eandem matez
viâ m diuerſis libris politâ diſtide retractat
q multo magis retractaſſet itas. (Alia est
opinio. q. pater et filius diligat se f[uj]u fando
ſez m rône figmi. quia ſp[uj]us ſanctus est fignù
bilectonis pateris et filij. Côtra. q[ui] eabr rôe
poffet bici q. pater et filius diligut se crea-
tura. quia creatura est fignum bilectôs eo
rum. ( Alia opinio dicit q. pater et filius di
ligunt se spiritu fando per appropriatione.
quia amo: ap[ro]p[ia]tatur ſpirituî fancto. (C
Côtra eatem rône poffet dici q. pater et fili
us ſunt tom ſpiritu fancto. quia tomitas ap-
propriat[ur] ſpirituî fancto. (J[eo]e alia opinio
T[ho] p[te]q. xxxvij. ar. j[ui]q. pater et fili di
ligut se f[uj]u fancto. iſto m[ô]ut ite ablarius
oſtruarur in rône effectus formalis. q[ui] omne
illud a quo aliud denominat habet habitu-
dem forne q[ui]s nò ſit forma. Còrningit auct
aliq[ui] denominari ab aliquo in rôe adonis et
in rône effectus. nâ dicimus q. ignis caleſa
cit caleſacto e caledacio nò e forma ignia
ſ[ui] adus ap[gre]biés ab igne. Similiter dicim
q[ui] arbor floret florib[us] et t[in] flores nò ſuit for
ma arbors ſed eius effectus. (Ad ap[po]ſutum
dicit q[ui] diligere p[re] accipi effeentialie. et fic p[ri]
et filius diligut se effeentia diuina. p[re] etiâ ac
cipi notionaliter. et fic m[ô]bil aliud est dicere
patre et filiu diligere se f[uj]u fando m[î]i p[ira
de f[uj]u fando. (Côtra hoc obiciq. q[ui] edifica
re diſtincte importat vnù terminù qui est edi
ficiu. et t[in] nò est bene di[ct]u. edificato: edifi-
cat edificiu. (Pieterea p[ir]are diſtinet im
p[ortat] f[uj]u ſanctu q[ui] diligere. et t[in] illud non
est bene di[ct]u p[ater] et filius p[ir]ant f[uj]u fand-
cti. (J[eo]e cunto ad ſe[ß]m articulù. Dico ab
que effionê refumêdo aliqua p[us] dicta in p[ce
denti queſtioe. S[ut]e emin im diuimus aliq[ui] pure
eſſentialia. aliq[ui] pure notionalia. et aliq[ui] medio
m[ô]e ſe habetia. Est auct notandù q[ui] m diuimus
dicere p[re] accipi triplicie. Primo pure effeeta-
liter. et t[û]c t[û]cibê est q[ui] m[é]elligere. Sc[ho]do pure
notionaliter. et t[û]c idê est q[ui] generare. Ter
cio partim effeentialiter et partim notonalis-
ter. et t[û]c idem est q[ui] reſp[itu]are. q[ui] dicere in
eludit respec[tu] originis q[ui] est adus notona-
lis. Includit etiâ reſpec[tu] declaratiui q[ui] est ef
ſentialis. (J[ita] auct ap[po]ſitio effet falſa. p[ri] di-
cit verbo. fiue accipiaq[ui] pure effeentiali fiue pu
tre notionaliter. S[3] fi accipiaq[ui] p[tim] iſto m[ô] et
partim illo est v[er]a ſub hoc ſenſu. pater dicit
verbo. i[mi]p[duc]it verbùm quo representat ſe.
Ad ap[po]ſutum ap[pli]icabo ficur diectum est q[ui] di
cere ita accipitur de diligere q[ui] potest fumi
diligere pure effeentialiter. et fic p[ro]ſi[b]io est.

Detracting Wit

duce m chum

Abygry

Dif.

ſeſentes eſſe fallas. Ad cuius euſentia p[ra]\mo p[ro]no. q[ur]p[ri]et as n[on] eſt ib[us] ſo[ta]lita[rum] q[ui]s
eſſentia ſe[do] q[ui]s diſtinkguieſt forma[l]iter. ter[mi]
cio q[ui]s ita diſtinkto[n]o n[on] facit op[ſi]to[ſ]. q[ui]s
muſto ſic. q[ui]s p[er]ſoſible eſt intelliſere q[ui]s
p[er] idem ſo[ta]lita[rum] quenat c[ui]s alijq[ui]s diſtinkguas
ab eo[tem]. Sed p[er] ſo[ta]nem c[ui]s filio in effe[n]tia[rum]
diſtinkguieſt ab eo[tem] in p[ri]p[ri]etate relate[ria]. g[ui]s eſ
ſentia et p[ri]p[ri]et as relate[ria] n[on] ſo[n]t i[tem] ſo[ta]lita[
[re]. q[ui]t] Preterea otradiſtoria n[on] p[ro]t veriſca
ri te his q[ui]s ſo[n]t e[ta]lita[l]er idem. S[3] q[ui]s eſſentia
et p[ri]p[ri]etate veriſicam otradiſtoria. g[ui]s n[on] ſuſt
tota[l]iter i[tem] p[ra]bata[m] mino: i[mi]s t[ui]s q[ur]p[ri]et as
diſtinkguieſt. eſſentia a[ut] non diſtinkguieſt t[ui]s q[ur]
p[ri]p[ri]etas multiplica[t]e numerat. eſſentia a[ut]
n[on] t[ui]s q[ur]p[ri]et as n[on] uſica[t]e. eſſentia a[ut] omu
n[ie]tæq[ui]s omnia ſuſt otradiſtoria. q[ui]s Preterea
q[ui]s ſo[n]t ſo[t]aliter i[tem] vbi eſt vn[u] ibi eſt reli-
liqui[que] vbi eſt eſſentia n[on] e[n]certo p[ri]p[ri]et as
n[am] in filio eſt eſſentia et t[ui]s in eo[n]o eſt p[ri]mi-
tas. g[ui]s n[on] ſo[n]t ſo[t]aliter i[d]e. q[ui]s Preterea q[ui]
ſuſt i[d]e t[ui]s quatu[que] i[b]us ſibi i[mi]s illa n[on] ſo[n]t i[d]
tota[l]ie[r]. Sed p[ri]p[ri]et as n[on] eſt t[ui]s i[tem] eſſen-
tie q[ur]tu[que] eſſentia eſt e[ta]tem ſibi i[mi]s g[ui]s p[ri]p[ri]etas
n[on] eſt i[tem] ſo[n]ta]lita[rum] q[ui]s eſſencia[m]inor pat[ze]
Si e[n]i p[ri]p[ri]et as eſſet t[ui]s i[tem] eſſentie quantu[s]
eſſentia eſt e[ta]tem ſibi i[mi]s e[mi]c eſut eſſentia e[d]
ab ſe[mi]ta relate[ra]t eſſet ad ſe[mi]t eſut p[ri]p[ri]etas eſt
ab alijq[ui]s eſſentia eſſet alijq[ui]s q[ui]s o[n]ta ſo[n]t ma-
nifſeſte fallas. q[ui]s Preterea p[ri]p[ri]et p[il]og[ri]m[u]
expoſito[n]iu[m] p[ri]mi[eas eſt to[d]ie q[ui]s eſſentia
g[ui]s q[ui]s filiatio e[d]o ſo[n]t ſo[t]aliter i[d]e q[ui]s eſſentia.
g[ui]s p[ri]mi[eas eſt h[oe] filiatio q[ui]s eſt falſu[m]. V[li]
mo ſic. illa q[ui]s d[ur]int ſolui r[one] op[er]tus q[ur]trus[que]
eor[u]v vel alteru[m] eo[z]i[t]e ens r[oi]s t[ui]s. Sed i[n]
di]u[m]its nec eſſentia nec p[ri]p[ri]etas eſt ens r[oi]s t[ui]
g[ui]s m[m]norum p[ri]tus n[am] eſſentia n[on] eſt ens r[oi]s. q[ui]
m[hi]l reale eſſet in diu[m]its nec p[ri]p[ri]etas eſt ens
r[oi]s n[or]tus q[ui]s t[ui]c p[lone] in diu[m]its diſtinkguere[n]
solui r[one] eſt p[ri]mi]t e[d]eriret error. Sabellijs p[ra]batio
maioris. q[ui]s t[ui]s diſfereret q[ui]s r[oe]s t[ui]s v[m]itas illa
q[ui]s vn[u] diſtinkguieſt ab alio r[oe]s eſet t[ui]s ens r[oi]
s[mi]s. Sed vn[u]q[ui]s q[ui]s ſe[mi] habet ad vintat[em]e ſic
ſe h[oe]z ad entitat[em]. S[com] p[er]clarand[u]m in eo[e]
articulo eſt e[ſe]z q[ui]s ita diſtinkguaneſt forma[l]i-
p[ri]tus ſic. Ad h[oe] eni q[ui]s alijq[ui]s diſtinkguieſt forma[
liter re[q]runſ q[ui]m[que]. Pr[im]u q[ui]s vn[u] n[on] ſi e[m]
ali[o]s eſut in pot[et]ia materi[a]l[m]a c[ad]us et po[
t]entia paſſua n[on] diſtinkguaneſt forma[l]iter. Se
cund[u]s q[ui]s vn[u] n[on] ſi e[m] in alio v[irtual]iter. q[ui]
alia eſt otm[æt]ia forma[l]alis alia v[irtual]ia. Terciu[m] q[
]ui]s vn[u] n[on] ſit in alio eſut in q[ui]da ofuſo. Quarto
q[ui]s vn[u] n[on] ſie in alio ſo[n]ta]lita[l]er. Quatu[m]u q[ui]s
n[on] incluba[n] in o[ceptu] q[u]oditat[i]uo alteri[que]. S[3]
p[ri]p[ri]etas ſic eſe h[oe]z ad eſſentia ut p[ri]tus diſcurre
do p[er] omnia m[ébra]. g[ui]s p[ri]p[ri]etas n[on] eſt i[tem] for-
maliter q[ui]s eſſentia. q[ui]s T[erci]u[m] p[er]clarand[u]
eſt q[ui]s talis diſtinkto[n]o n[on] facit op[ſi]to[ſ] i deo[
]. q[ui]s p[ra]bata[que] ſic. S[que] p[er]ſimplex eſt tota]r[im]itas
ſicut q[ui]libet p[ra]bata[que] n[on] obſtate illa p[er]ſimplici

·xxxiiij·et·xxxiiiij·

tate ſunt ibi tres res. g[ui]s illa diſtinkto[n]o n[on] fa-
cit op[ſi]to[ſ]. q[ui]s Preterea p[ri] eſt p[er]ſimplici[m]o-
ſed in p[re] ſun[te] due p[ri]p[ri]etas. e[ſe]z. g[eneratio]
actiua. q[ui]s p[er]atato actiua. et iſte n[on] ſunt forma-
liter i[tem] eſt patuit ſuſp[er] diſt. q[ui]s talis diſtink
tio n[on] facit op[ſi]to[ſ]. q[ui]s Preterea. bato q[ui]
res et res faciāt op[ſi]to[ſ]. t[ui]s res n[on] facit opo-
sito[ſ] c[ui]s m[ö] forma[l]i. Sed p[ri]p[ri]etas b[ic]it mo
d[ui]s forma[l]e. eſſentia a[ut] d[ic]it reſe. g[ui]s n[on] faciue
op[ſi]to[ſ]. q[ui]s N[alt]imo ſic. q[ui]s ſe h[oe]p[er] o[din]e
diſtinkto[n]io. op[ſi]tio. et res[olu]tio. ita q[ui]s di-
ſtinkto[ſ] eſt por v[n]ioe. v[n]io eſt p[or] op[ſi]tōne
op[ſi]tio eſt p[or] res[olu]tōe. Sed p[us] p[er] eſt fi-
ne p[er]ſo[n]io[ſ]. g[ui]s p[er] eſſe diſtinkto fine op[ſi]to[e]
q[ui]s De q[ur]to articulo. Ad prim[u] q[ui]s p[ra]bata[que]
p[ri]p[ri]etas et relate[ra] diſtinkguie[re] realiter ab eſſe
tia. q[ui]s i[tem] n[on] p[er] eſſe multiplica[t]e et n[on] mul-
tiplicat[u]. d[ico] q[ui]s v[er]u eſt q[ui]s illa ſunt ſo[n]ta[l]
eat em. p[ri]p[ri]etas a[ut] eſt eſſentia n[on] ſuſt ſo[n]ta[
]ter eade[m] q[ui]s ſint i[tem] realiter. i[de]o p[er] v[n]u
multiplicar i[mi]o n[on] multiplica[t]o. p[er]cito dicim[9]
in anima in q[ui]s m[ultiplican]t[em] pot[et]ie fine mul-
tiplicato[e] eſſentie. et t[ui]s pot[et]ie ſuſt i[d]e q[ui]s eſ-
ſentia a[ie]e. lic[ze]z n[on] ſo[n]t ſo[t]aliter p[er] Aug[9]. x. de t[ri]
m[u]. Et eo[tem] m[ö] b[ico] ab o[m]s maiores quin[que]
r[on]um q[ui]s ſecun[ſe]. I[d]e n[on] eſt realiter in ſe
i[po] m[hi] ſet alijq[ui]s diſtinkto[rio] forma[l]i[s]. Et famili[e]
de p[er]ſe[do]e p[er]ſimpliciter et be infinito[re]t alij[a].
q[ui]s Ad argum[æt]a ſe[do] e[p]o[n]i[m]a p[er]ſecito arti-
culo. Ad prim[u] b[ico] q[ui]s p[ri]mi[eas n[on] eſt crea-
tura. et c[ui]s m[er]ſe. g[ui]s e[rit] eſſentia ſina. o[edo]
p[er] p[er]d[æ]titate real[e]. ſe[do] nego forma[l]i[t]e t abe-
quate. q[ui]s Ad ſe[do]m c[ui]s res et res faciāt opo-
sito[ſ]. p[ri]tus e[d]is d[ic]is i fine terciu[m] articuli. q[ui]
t[erci]u[m] c[ui]s d[ic]iſe q[ur]p[ri]etas n[on] eſcedit ſu[m] fub-
iestu[m] o[edo]. c[ui]s a[bb]iſe q[ui]s ens diſtinkguieſt
p[er] ens reale t[ens] r[on]is. d[ico] q[ui]s alteru[m] mébr[u]
h[oe]z latieudin[em]e. q[ui]s ens reale q[ui]s eſt ens eſſe
am[m]a accipit p[er] fub[am]etali et p[er] m[ö] forma[l]
entis. et patuit ſuſp[er] diſviij[es]. q[ui]s Ad quart[u]m c[ui]
q[ui]s. q[ur]p[ri]etas opata ab eſſentia t[ui]s diſtigua
tur ab ea q[ur]t[u] diſtigui[e] ab op[ſi]p[ito]. d[ico] q[ui]
eſt falſu[m]. ſed diſtinkguieſt p[er]p[ri]etas mo[d]alis
t[em] modus a fub[am]eto. Et eo[d]e m[ö] ab diſquitu[m].
q[ui]s Ad ſext[u] a[ut] d[ico] q[ui]s ita p[er]ſit o[n]o eſt o[tra]
decretal[e]. q[ui]s n[on] p[ono] ibi q[ui]tuor res reale[s]. g[
]ponov[n]a re fub[am]etal[e] in q[ui]s t[ies]p[ri]eta
tes oſtitutie[n]e c[ui]s p[er]p[er]d[æ]titate forma[l]i[t]e nec
i[de]o ſequi[m] error Joachim[n]ec por[ret]anti[n]a
p[ore]t]anu[m] p[one]bat relate[ra]t[es] realiter diſtink
etas. et ſic affixas eſſentie q[ui]s ego n[on] p[ono].
Ad prim[u] p[ri]cipale d[ico] q[ui]s eſſentia et p[ri]p[ri]e
eas n[on] v[m]iſe m[i]s p[ra]bata[que] eſut ad[us] et pot[et]ia.
ſed ſicut ad[us] et ad[us]. q[ui]s Ad ſecund[u] pat[ze]
q[ui]s illa n[on] p[er]p[er]d[æ]titas ſiuſe diſtinkto[rio] forma[l]
n[on] facit op[ſi]to[ſ]. et p[ri]tus i[m] tercio articulo.
S[er]u de qu[er]iſe. V[tr]u p[ra]bata[que] ſit i[d]e q[ui]s
eſſentia. V[it]e[d]e q[ui]s non. q[ui]s q[unc]u[m] vi[n]
et e[m]i[n]e ſuſt eade[m] inter ſe ſunt eade[m].
g[ui]s p[er]bata[que] eſt i[d]e q[ui]s eſſentia. ſequiſt p[er]bata[que]

Dis.

Senfible non potest per se ognofci ab intel-
lectu mifi moueaf a potestia senfitiua.Sed im-
tellecctus tei nò mouetur a potestia senfitiua-
ergo. (1) Preterea-quato aliquid eft p se ob-
jectum alicuius potencie nò potest appreken-
di ab alia potentia mifi fiat reflexio fup potè-
tiam cuius eft p se obiedeú. S3 singulare eft
per se obiedeum senfus.ergo nò potest aperte
hendi ab meellecu.mifi p reflexionem fupor
fenfum.Sed intellecctus tei non eft reflexiu9
fupra senfum. S5 deus non ognofeit singula-
re. (1) Preterea-intellecctus diuimus oformaf
intelligibili. Sed intellecctus tei ſempor eſt in
actu. ergo eius intelligibile ſemp eſt in actu
intelligibili. Sed pticulare non eſt ſempor in
actu intelligibili. ergo teus nò intellig ptí
culare. (1) Vltimo fic-intellectio ſit p abfra-
dionò.Sed singulare inquantù singulare nò
ſemp abſtrahit.imo ſemp ocermit hie t.nùc-
ergo deus non intelligit singulare. De ter-
cio ariculo dico ſim txeologios. optimio om-
tatoris eſt heretica z falia. Teo teneo q te9
intelligat ſe et alia a ſe et etiam pticularia-
hoc pbatur. Primo p p5m.1.be anima.vbi
dicite otra Empyoclen. q si deus isnoarcte
litem eſet impfectus. teinde q si deus igno-
rareta e que nos cognofcimus eſset fatuiti-
mus. xij.mefb. (1) Preterea.xij.1.ietb. dicite ipe
met omentator q ſciëtia tei eſt cauſa rerù-
quod nò eſſet veruſ mi ognofceret res aliaa
a ſe. (1) Preterea.ab hoc ipſe met omenta
tor de celo et muſò dicite q ipe laborauſ diu
in ilto paffu et nò potuit intelligere deus au
tem duxit eú in ognitòs illius veritatis. (1) Ex
q arguit ſic ſuia aut induxit eú a caſu aut
ex cognitòne. Si a caſu. ergo non debuit hoc
dicere de illo plus q de aliai caſibus. Si autè
induxit eum in ognofcèto habet apſotit. (1)
Preterea. in virtute dei otimè virtutes cau
larum fecùdarum. Ex quo arguitur fic. Coa-
gnoſcens perfecte virtutem ſuam cogno-
ſcit omna ad que virtus illa ſe extendit. ſed
deus cognofeit virtutem ſuam. ergo cogno-
ſcit oia ad quevireſt illa ſe extendit. Sed vir-
tus illa extendit ſe ad particularia que fiit
extra teum. ergo. (1) Preterea. ſapientis eſt
prima odmatò ex. j.metb. Ex hoc arguitur
fic. Ordmans aliquid ut ad ſmem. ognofeit
ilium. ſed deus ordmat alia a ſe ut ad ſmem.
ergo cognofeit illa. (1) Preterea-intellecctus
qui otmet eminemſtiffe pſectionem ſenſus et
pmagmatòis potest intelligere obiedeú ſen-
fus et pmagmatònis. Sed intellecctus tei eſb
homor. S5 pt intelligere obiedeú ſenſus. et pma-
gmatònis. Sed obiedeú ſenfitiue potentiue vel
pmagmatiue eſt singulare. ergo. (1) Vltimo
arguif ad item ſie p rónem txeoloicaz. deus
pticulariter iudicabit homines. ſed hoc non
poffet eſſe mifi ognofceret actus homnuz et
iſi ad actus ſunt ſingulares aliud a teo. ergo

XXXV.

teus cognofeit ſingularia que ſunt alia ab
ipſo. (1) Vt autè intelligat qualiter deus eo-
gnoſcit aliud a ſe eſt notandum. q obiedeum
habet ab potentiá duplicem habitudem. Vnam in rónem motiui. ut dicer p5us.ij. de a-
nima. Aliam in rónem terminatis actû poten-
tie et hoc oſtingit dupliciter. V el quia termi
nat actû potentie fmpatiam rónem ficut ſen
ſible primo actû ſenfus. vel terminat ſecun-
bario actum potentie inſqueum includitur in
rónem alicuius alterius obiedi primo termi-
nantis actum potètie. (1) Ad apſolitum dico.
q deus nihil aliud a ſe intelligit in rónem moti-
ua. tû q: eius intellectio eſſet. finita ſi poffet
moueri a ſingulari finito. tum quia eius in-
tellecctus vileſceret. tum quia eius intellec9
eſſet. finiteus ſi poffet. moueri a ſingulari fini
to. (1) Secunto dico q deus non intellige ali
ub a ſe ita q illud primo terminæ actus im-
tellecctus diumi. ſed terminet ſecùdario. quia
obiedum quod primo terminat actû alicui9
potentie neceſſario coexigiſt ab iſt actû S3
mullu creatu neceſſario coexigiſt ab actû inſi
nitum ficut eſt intellecto tei. ergo nihil aliæ
ub a deo terminat actus. intellecctus diuini. (1)
Tercio dico. q aliud a deo potest intelligi
ab ipſo. ita q terminat actum illum vireute
primi obiedeis ſe5. vireute eſſentie diuime in q
eſt. quia tale obiedum nò neceſſario coexigi
tur ab illum actum. (1) Ex bis patet ab rato
nes que ſunt p opimoone omètatoris. Ad pri
mum quato dicte q in eo quod intelligit alia
ub a ſe eius intellecio eſt aliud ab eſſentia.
oeceto. q obiedum ſe habet in rónem moriua.
intellecctus in rónem paſſuara receptiua. Intel-
lectus autem dei non ſie ſe habet cum intel-
ligit aliud a ſe. quia illud non ſe habet in ra-
tione moriua. ſed in rónem terminatua tercio
moto dicta. (1) Et eodem mobo ad ſecùdum.
(1) Ad terciùm dico. q intellecctus dei ſimul
intelligit ſe et aliud a ſe. Et cù dicis tunc im-
tellecctus intelligeret plura ſimul ut plura.
oeceto q intellecctus illimitatus et. inſimus
ſicut eſt intellecctus bei intellige ſimul plus
ra ut plura imo alias non eſſet. inſimus.
Ab qreú dico. q ibi nulla eſt vilitas. q ita
inſima nò reputanè in eſſentia diuina ut fiit
vilia. (1) Ad quinú dico. q intellecctus diu-
nus habet obiedeú. ſimpliciffimù in effento t
hoc obiedeú otinet inſinita in repſentàco. (1)
Ad aliud cù dicit q deus non intelligit mifi
ea que ſunt p ſe intenta a natura. Dico q hoc
eſt. falſum. nà deus intelligit ea que euemút
pder curſam nature ex ſua p[uidentia]r bilpo
ſitoe. (1) Ad alias ròes q ſecunt dico. q ipe be-
ne oclobüt q te9 nò intellige ſingolaria iſto
mò ut ſingularia ex deu moueat intelligeú
diuinù.nec ego b pono. g dico q te9 intelli-
git ſingularia. t ita ſe huit in rónem termina-
tua nò quibè tang p[ar]miùi obiedeú. b tanq[]

Lí.

j.

et patebit liij. dist. iiiij. Et patet per Auiceñ. liij. metha. c. liij. Et p. omētātōre in p[ro]mo et se. tūco te anima. (1 Ad alia[] p[ra]bat dem cu[] dicit. q[ui] mbiuīdua no[] ſunt p[er] ſe intēta a natura. Re. ſponteo p[er] interemptione m[or]nōs. q[ui] que ſiut p[er] ſe intēta ab auco[do]e nature ſiut p[er] ſe intēta a natura. H[uius] mbiuīdua ſunt p[er] ſe intenta p[er] au. Dōre nature cu[] habeat te cis p[u]ituentiā. E[se] ſunt p[er] ſe intenta a natura. (1 Ad argumen- tum ſebe rōnis te relatōmbo q[ui] dicit q[ui] rela. tio no[] habeat p[re]eam. q[ui] no[] habet realitae. H[er]ter realitatem fundamenti dico q[ui] illa pro. miſſa eſt falſa vt patet p[er] Simpliciūm in p[ro]dica mentis et per Auiceñ. liij. metha. c. vltimo. et patebit liij. dist. iiiij. (1 Ad p[ro]mu[]p[ri]capale di. co q[ui] maſu[]l culpe no[] habet p[re]eam m[qu]ntuz eſt. pura p[u]atio. (1 Ad ſe[]om pt[3] ex. dicitis q[ui] ma. teria p[er] eſt eſſe p[er] ſe et habet p[er] p[re]eam in teo. (1 Ad terciu[] dico q[ui] ſicut p[re]tes p[er] ſe intelliſu. tur ita p[er] ſe habent p[re]eam et tantu[]t de q[one].

E[rcio] q[ui]e. V[er]u creature m[qu]ntu[] o. gnite a teo ab eterno habent alioq[ui] de e[ſ]e reale. (1 Circa iſta[] q[one] p[on]iſt v[na] opimo. iſco vna alia opimo qua[]z teneo. tercio reſpondevo ab motuāa prime opinionis.

Muant[eu] ab p[ro]mum eſt opimo Heinrici q[ui] creature vt ognite a teo habent alioq[ui] de re. ale ab eterno no[] q[ui] dem eſſe actualis exiſtencie. E[ſ]e eſſentie. (1 P[io] q[ui] opione arguīc fi. Scientia realis eſt te obiecho reali. H[uius] teus ab eterno habuit scientiā realē de creaturis. E[ſ] creature ab eterno habuerut alioq[ui] eſſe realē. E[ſ] oſtat q[ui] no[] habuerēt eſſe exiſtēt q[ui]e. H[ab]uerēt eſſe eſſentie. (1 P[ieterea] Sicut ens ad no[] ens ita p[ro]ſſible ab impoſſible. T[ue] ap[ro]guīſc fi p[er] omutatā ap[ro]ſitōnē. Si[mi] ens ab p[ro]ſſible ita puru[] no[] ens ad impoſſible. E[ſ] q[ui] eſt ens eſt p[ro]ſſible. E[ſ] puru[] no[] ens eſt impoſſibilis. E[ſ] fi creature ſuiffent p[re]no[] entia impoſſible ſuiffent eas eſſe. (1 P[ieterea] ratōnes p[ro]dicamentales fueru[]t ab eterno. E[ſ] eſſe p[ro]diacābile eſt eſſe eſſentie. (1 P[ieterea] h[ec] e[ſ] vēta ab eterno h[ui] oſt a[]iāl. E[ſ] ita eſt vēra p[er] m[de] e[ſ] eſſentie. q[ui] a[]iāl d[ur] te homine in p[ro]mo m[de] bicon di p[er] ſe. E[ſ] e[ſ]e e[ſ]entie animalis ſuit ab eterno. (1 Vltimo fi. quod eſt p[ro]ſſible eſſe h[ui] alioq[ui] plus te eſſentia q[ui] q[ui] impoſſible eſt e[ſ]. E[ſ] h[ui] mmē eſſe p[ro]ſſible ſuit ab eterno. chymeram a[ui]t e[ſ] aut h[ir]coteru[]m eſſe eſt impoſſible ab eterno. E[ſ] h[ui]omo ab eterno habuit plus te eſſentia q[ui] chymera alia[] vn[ui] mihilu[] e[ſ] et mai[]9 a: lio mihilo. E[ſ] oſtat q[ui] homo plus habuit te e[ſ] e[ſ]iſtentie. E[ſ] habuit plus te e[ſ] eſſentie et fi eſt ſuit ab eterno p[er] e[ſ] eſſentie. (1 Alia opio a: in otrariu[] m[que] creature ognite a teo ab eter. no no[] habuerēt alioq[ui] eſſe reale eſſentie. q[ui] fi habuſſent alioq[ui] eſſe reale deſtruerec[] creatō et res no[] eſſent ap[ri]e create. quia creare eſt aliquid de mihilo p[ro]ducē. E[ſ] fi res ab eterno habuſſent alioq[ui] eſſe reale no[] ſuiffent de mihilo.

p[ro]duſte. E[ſ] non ſuiffent create. (1 P[reterea] q[ui] alia[] qua[]tum ſunt realiter i[de]m impoſſible vn[ui] manere altero no[] manēte. S[3] eſſe eſſetie e[ſ] e[ſ] existentie ſunt i[de]m reali. p[er] e[ſ] et p[er] vērēta tem. E[ſ] impoſſible eſt vn[ui] manere altero no[] manento. E[ſ] fi creature habuſſent ab eterno eſſe e[ſ]entie e[ſ]iqu[et] q[ui] ab eterno habuſſent e[ſ] existentie. E[ſ] eſt hereticus. (1 Argumēta au tem p[re]me oſcluſionis no[] ocubu[]t nam fi p[ro]mu[] argumentēn[ui] valeret ita p[ra]hare[] q[ui] res habu[]erēt ab eterno eſſe exiſtēcie fi[ſ]e e[ſ]entie. nā ſcientia realis p[er] te eſt te obiecho reali. H[uius] deu[]t ab eterno habuit scientiā realē de exiſtentia h[uius] rei. E[ſ] rei iſta habuit ab eterno eſſe exiſtentie. E[ſ] eſt p[al]ſum. dico ergo teus habu- ite scientiā realē de rebo. q[ui] omnia e[ſ]no ſeit in ſua eſſetia q[ui] eſt realiſma. (1 Ad ſe[]om dico q[ui] argumētu[] de omutata ap[ro]ſitōne no[] tene. m[fi] in terminis ſuertibili[]b et q[ui] iſt[ui] termini no[] ſunt ſuertibili[]b. E[ſ] no[] valet. (1 Ad terciu[] c[ui] dicit q[ui] res habuit eſſe p[ro]dicamentale ab eterno dico q[ui] e[ſ]p[ro]dicamērale ſum[fi]e buplici ter ſc[ui] in re et in o[ceptu] p[ro]mo modo non ſunt ab eterno. ſc[ui]mo ſiut e[ſ]t. et ſimuliter dico ab q[ui]tum. (1 Ad q[ui]ntu[] q[ui] arguīc fi. 1]llo[]uq[ui] e[ſ] p[ro]ſible e[ſ] habet alioq[ui] plus q[ui] illud q[ui] e[ſ] p[ro]ſible eſſe dico q[ui] e[ſ] p[al]ſum m[fi] q[ui]ntum ab opoſſibilitatez, termino[] p[er] ſed non q[ui]ntu[] ad e[ſ] rei. P[ra] ab eterno termini hominis ſc[ui] a[]iā ra tionale fuerē opoſſibles. E[ſ] termini h[ir]coteru[]m u[li] nullam h[ab]uerēt opoſſibilitate[] et illo m[de] vn[ui] vel m[bi]l maiu[]s eſt altero m[bi]l ſu p[er] pro[]ter compoſſibilitatem terminorum.

E[rc]tur. (1 Circa iſtam diſtinctionem xxxvii. q[ri]e. V[er]tus deus fit v[bi]q[ui]. Vītæq[ui] q[ui] p[er] Aug. lxxxiii. q[on]u[m] q[one]. ex. deus in q[ui] no[] eſt a[licui]. q[ui] in eo ſunt omnia. fi ergo eſſet v[bi]q[ui] ſequereq[ui] q[ui] e[ſ]et in ſe ip[io]. (1 P[reterea]. Si deus e[ſ] v[bi]q[ui]. E[ſ] e[mi]ta bilis. c[omo]ſequens eſt p[al]ſum. E[ſ] et antecedens. P[ro]batō oſequentie quod e[ſ] v[bi] p[er] non ſua ſi muta[]c[ui] e[ſ]e ſi deus creare nou[ui] c[um]e ſum eſſet in eo e[ſ] ponatur v[bi]q[ui] e[ſ] p[er] non ſuit in eo. ergo mutatur. (1 In otrariu[] m[que] M[gr] in ſi a: et p[ra]bat p[er] Ambio. li[po] de trini. (1 In iſta q[one] ſunt q[ui]no[] vitenda. p[ro]mo fi deus e[ſ] v[bi]q[ui]. ſe. cundo p[er] quid e[ſ] formaliter v[bi]q[ui]. tercō q[ui] e[ſ] v[bi]q[ui] e[ſ] ap[riu] dei. q[ui]to q[ui] mobis generali[] loq[no] e[ſ] v[bi]q[ui]. (1 M[uant]u[] ab p[ro]mu[] fi cut p[ra]p[ra]bat Thomas p[er] p[ra]ma q[ui] viij. art. iſco. p[er] fi. optet ag[er] e[ſ] e[mi]nctu[] ei in q[ui] immediate a: g[ie]. E[ſ] deus agit immediate in omnia res omnia. bus rebo. E[ſ] deus e[ſ] in omno[]b[us] rebo et p[er] o[le]q[ui]ns e[ſ] v[bi]q[ui]. Maiu[] pt[3] ex. viij. p[h]ilico[]z. v[bi]p[ra]bat p[ro]bus q[ui] mouēs et motu[] fi. M[no]: p[ra]bat t[ui] q[ui] e[ſ] creature eſt ap[ri]us e[ſ]ectus v[er]tum q[ui] creature immediate oſeruan[]t a teo qu[em]a: modu[]lum e[mi]n a[]ere oſerua[]t a ſole. (1 Contra

Ll.

reali ab res. & deus p[ro]ducit p[ro]intellectu[m] et voluntatem. (1) Pieterea. l[ic]uit se habet deus ad res creatas sic artifex ab artificiata. sed artifex p[ro]ducit artificiui p[ro]intellectu et volun- tat[em] et h[ec] est r[ro] Thome vii. 5. (1) Pieterea. deus est c[aus] rerui nobilissimo modo p[ro]ducendi. nobilissimus modus p[ro]ducendi est p[ro]intellectu et volutat[em]. (2) Sc[ab]a oclu[i]no q[ui] deus p[ri]ncipali us est c[aus] rerui p[ro]volutat[em] q[ui] p[ro]intellectu, q[ui] p[ra]b[ae] sic. q[ui] aliis sic se habent q[ui] vnui est p[ri]ncipiui rep[les]entiuii et aliud est p[ri]ncipiui eli- citiuii et p[ro]ductiuii. p[ri]ncipalius est p[ri]ncipiui p[ro]diuuii q[ui] rep[les]entiuii. p[ri]ntellectus est p[ri]ncipiui creaturarui rep[les]entiuii. volutas a[ut] est p[ri] c[ip]iui elicitiuii et p[ro]ductiuii. s[ic] volutas est p[ri]ncipalius p[ri]ncipiui q[ui] p[ri]ntellectus. (3) Pieterea. illud p[ri]ncipalius facit ab effectu q[ui] posito p[ri]mi[n]s effectus c[ir]cui[ri]sp[itu]s p[ri] impo[s]sibile o[mni-]bus aliis. et n[ò] posito n[ò] p[ri]mi[n]s effectus. s[ic] bu- luimodi est adq[ui] volutatis diu[me] et n[ò] intel- lectus. n[à] c[ir]cui[ri]sp[itu] p[ro] impo[s]sibile actu p[ri]ntel- tellec[us]. fi t[in] ponere[]s actus volutatis p[one] re[que] effectus et n[ò] ec[ouer]fo. s[ic] volutas est p[ri]nci- palius p[ri]ncipuli. (4) Pieterea. m o[mni] o[die c[aus] rum illa est p[ri]ncipalior[em] q[ui] est d[omi]nui effectus s[ic] volutas est h[mi]mo. s[ic] volutas est p[ri]ncipa- lic[em] c[aus]a. (5) Contra it[am] oclu[i]ione[s] arguitur sic. p[mi]o. q[ui] illa est p[ri]ncipalior[em] c[aus] rerui p[ras]q[ui] otinet deus res m[à] f[ui]a sc[ientia] et arte eterna. s[ic] deus otinet res m[à] f[ui]a arte et sc[ientia] p[ri]ntel- tellec[us] et n[ò] p[ro]voluntate[s]. s[ic] p[ri]ntellectus est p[ri]ncipalior[em] c[aus] rerui s[ic] volutas. (6) Pieterea. q[ui]s determinat est p[ri]ncipalior[em] c[aus]a. s[ic] intelluc- te[er]miat volutat[em]. (7) Pieterea. illud q[ui] dirigit est p[ri]ncipalior[em] c[aus] eo q[ui] dirigit. s[ic] p[ri]ntel- lectus dirigit volutat[em] et n[ò] ec[ouer]fo. s[ic] p[ri]ntellectus est p[ri]ncipalior[em] c[aus]. s[ic]. (8) Ad primi[us] b[ico] q[ui] deus otinet res p[ri]ntellectu et volun- tat[em] et p[ri]ncipaliori m[ò] p[ro]volutat[em] q[ui] p[ri]ntel- tellec[us] q[ui] p[ri]ntellectum otinet res rep[les]enta- tiue p[ro]voluntate[s] autez otinet elicitiue et p[ro]- ductiue. (9) Ad sc[ab]a b[ico] q[ui] p[ri]ntellectus non determinat volutat[em]. s[ic] volutas lib[em] termi- nat se[ham]. (10) Ad terciu[m] b[ico] q[ui] determina te p[ro]modum ofilihi n[ò] arguit major[em] c[alitare] h[in] p[ri]ncipio. s[ic] dirigere p[ro]modui imp[ar]bi n[am] ar- guit p[ri]ncipalior[em] c[alitare]. n[unc] autez intellec- tus n[ò] dirigit voluntatem p[ro]modum impe- rii s[ic] p[ro]modum ofilihi. (11) Ad argumen[ta] p[ri]nci- palia b[ico] q[ui] sc[ientia] n[à] p[ri]mi[n]s h[mi]ma specie q[li]tatis et t[in] est p[ri]ncipium adiuvui, n[à] vt otelihi est s[ic] diſt. xviiij. habitus est p[ri]ncipiiu actus et t[in] est h[in] p[ri]ma specie q[li]tatis. (12) Pieterea. non q[ui] est eat[us] r[ato] de sc[ientia] noſtra et de sc[ientia] te vt p[onit] omentato[rum]. xij. metha. (13) Ad sc[ab]a. c[u]dum q[ui]s d[ici]t p[os]ita c[aus]a p[oniti] effectus. o[cedo] si est totalis aut p[ri]ncipalius deus autez est c[aus] rerui p[ro]intellectum et voluntatem et volutas est p[ri]ncipalior[em] c[aus]a et i[d]o p[os]ito

J.

Intellectu vel sc[ientia] n[ò] p[oniti] r[es] in te. quia p[ri]ncipalior[em] c[aus]a est volutas que libere p[ro] bu[ci]t. (1) Ad terciu[m] b[ico] q[ui] bene argu[m]t sc[ientia] noſtra q[ui] menſura[em] a re. s[ic] n[ò] est veru et sc[ientia] te.

Q[ui] sc[ab]a p[tem] h[uius] diſtincio[n] mi[s] q[ui]tur. V[trus] deus hab[ae]t sc[ienti]a futurorum. otingentiui. Et q[ui] n[ò] quia te eo n[ò] hab[ae]t sc[ientia] de q[ui] n[ò] hab[ae]t oter- minata veritas. s[ic] de futuris otingendo non est determinata veritas p[ro]b[im]. ip[ar]meniaco. ergo deus non hab[ae]t sc[ientiam] te eis. (1) Piet-erea. a[guif]t p[ar]r[ato]n[em] p[li]b[em] ibi[em] sic. N[uia fi]t de futuris otingentiui hab[ae]t sc[ientia] te terminata p[iret] ofilium te eis et n[ò] oport[em]o- filiari. q[ui] p[ra]b[ae] euementi ſee ofiliari en[st] fiue non- (2) Pieterea. futurum otingens est vt eras les team. s[ic] ſic deus me cras ſeffurum. s[ic] p[ro]ſum non ſetere. s[ic] sc[ientia] est fallibilis. q[ui] est fal- sum. (3) Contra. A[plus] ad ſeb[ae]. O[mni] n[uba] et apta ſunt oculis eius. (4) C[irca] it[am] q[onem] ſunt tria vitenda. p[ro]mi fi deus ognificat oter- gens. sc[ab]o whom[us] ognificat otingens. tercio- fi sc[ientia] q[ui] de otingeribo e fallibilis. (5) N[am] tum ad p[rimi]us b[ico] q[ui] deus ognificat termi- nate otingencia. q[ui] p[ra]b[ae] sic. sc[ientia] te ab equat totum ens. s[ic] quicq[ui]b[em] est ſue otingens fiue neceſſariui. h[us] aliquam r[on]e entis. s[ic] sc[ientia] te ei ſe extendit ſa ad neceſſaria q[ui] ab o- tingencia. (6) Pieterea. aut deus ognificat fu- tura otingencia aut expe[ra]t exiſtentiá v[or]. fi p[ro]mi modo hab[ae]t ap[os]iteum. fi sc[ab]o modo tunc sc[ientia] te n[ò] est c[aus]a rerui imo cauſatur a rebo et dependet ab eis. Cuius otrarii p[li]s in p[re]cedenti quellione. (7) Pieterea. A[gens] p[ro] volutatem et t[relle]ctus p[re]co[n]noſcet ſuui s[ic] ſe c[ad]um. s[ic] deus est agens p[ri]ntellectum et wo luneatem reflectu futurorum. otingentium. s[ic] deus p[re]co[n]noſcet ſueur a[que] otingencia. (8) De ſe eundo articulo sc[ab]i qualiſt deus ognificat fu- tura otingencia e oterouſia inter b[oc]dores et ſiuarie ſiut q[ui]to[rum] o[pi]ones. v[na] Thome p[ro] te p[ma]. q[ui]s articulo. q[ui]s. q[ui] b[ic] q[ui] futurui co- tingens p[et] ofilerari duplici[em]. v[n]o modo vt h[us] eſſe in ſe. alio m[ò] vt hab[ae] eſſe in ſua c[aus]a. p[ro]mi modo n[ò] est futurui nec otinge[n]a. q[ui] iam determinatui, est ab ee. et iſto modo p[et] hab[ae]t sc[ientia] te eo a n[ob]. sc[ab]o modo n[ò] est p[os]i- bilis te futuro otingenti sc[ientia] a nobis t[in]i c[os] iecduralis. (9) Ad ap[os]iteum. q[ui] deus ognificat futurui otingens n[ò] ſolui vt est in c[aus]a ſua ſed etiá vt exiſtens. ex eo q[ui] futurui co[ſi]ſtie n[unc]e etermitatis. (10) hab[ae]t certa sc[ienti]a ta futuris otingentiib[em]. Et sic toru[n] fundamentui op[io]nis est q[ui] deus hab[ae]t certam sc[iam] de ſuturis otingentiib[em]. q[ui] n[unc] etermitatis co[ſp]i- ſit p[on]i temp[ori] in quo euementi otingencia quod declaratur sic. N[unc]e etermitatis excedit n[unc]e temp[ori]. s[ic] exendit ſe n[unc]e etermitatis ad plus q[ui]s n[unc]e temporis. S[ic] n[ò] ſe extendie

L.

bleafur itcm te leipfo. sed in ifta predicatur
ictm de leipfo cum dicitur. omne futurum de
necesitate est futurû. illud antecedens everturum.
I. Et pieterea. qb euenit deërinnate
euenit de necessitate. sed ome futurû euenit
determiuate. ome futurû euenit de necessitate.
I. In contrariis est phus sed piamem
mas et ratio fua est ibi. quia fi nò euenirât as
liqua cotingenter tuc nò opotet collidiari. q2
fiue collidiaremur fiue nò ipfa euenirât. et izeo
nullus c oſiliae verum sol debeat oriri cras.

I. Circa iftam questionem funt duo vicenba
hmo fi in vnuerfo euemiant aliqua cotingens
ter. sed que est cauſa prime contingentie.

I. Quantum ab primu est vna opinio kalla
q mihil euemiat cotingenter. sed omnia euem
ant de necessitate. qb pbaſ pmo sic. Si alioq
euenit cotingenter ſcientia bei pollet falli. qb
est falſum. P[ro]batò còſequentie. nam poſſi
bile poſito in eſſe nullum sequiſt impoſſibile. ſ
cotingens est poſſible ab vtrumlibet. ſcz ab
eſſe et non eſſe ergo ponaſ nò eſſe fallitur
ſcientia bei. qz beſi eſt illud tanq[ui] futurum.

I. P[iet]erea. illud euenit de necessitate quod
non potest impediri. ę za que euemüt in vnü
ſo nò poſſunt impediri. et omnia euemüt de
necesitate. P[ro]batò mmonis. ulla q[ui]e euemüt
in vnuerſo p[ro]uemione ex ordinatione et pro
uidentia diuina. ſed p[ro]uidentia et ordinatione di
uina nò potest impediri. ę. I. ſtta opinio est
kalla et contra ſanctos et p[ho]s. vnte p[hu]s
imp[ro]bat ea in ſedo periarmemias et izeo ar
guit còra eam ſic. nullus lauſa[que] et vitup[er]ia
tur ex hijs que facit ex necessitate ſedo et hiſ
conuſ. ſed homines laudan[que] et vitup[er]antur
ex hijs que faciut. aliqua ſunt que nò eue-
mune ex necessitate et ſic euemüt contingent
ter. I. P[iet]erea. nullus p[uni]c vel premiatus ex
hijs que facit de necessitate. ſed homies p[uni]
untur et premiand ex hijs que faciunt ergo.
I. P[iet]erea. hoc est contra explentiam. quia
quilibet expitur in leipſo potest facere ali
qua et non facere ſed hoc eſſet falſum fi om-
tia euemirent ex necessitate. ergo. I. P[re]te-
rea. arguit ab alijſ sic. Si vnü otrario[ui] p[mi]
tur in natura opotet ponere alterum. ex p[ri]
mo de generatone. ſed necesse et contingens
cotrariantur. ergo cum aliqua euemunt ne-
cessario opotet aliqua euemiant contingens
ter. I. V[nt]imo sic. Si aliqua euemüt euemüt
ve prima cauſavule ea euemire. ſed prima ca
vult aliqua euemire contingenter. aliqua
eueniunt in vnuerſo cotingenter. Et ocluſa-
cnem iftarum ratónu teneo. I. Ad primu ar
gumentum p[re]cedentis opiniomis nego còſe
quentiam. Ad p[ro]batione q[ui]n dicitur poſſibi
li poſito in eſſe nullum sequiſt impoſſibile. con
c[et]o abſoluſe. ſed facia ſuppoſitōne e[mpo]ſa
ſibile. verbi gratia. poſſibile e[mp] ego nò mo-
ueor. et hoc poſito in eſſe nullum ſequitur im-

i.

poſſible. ſed facia ſuppoſitōne e[mp] ego curraſ

ſi ponereſt illud impoſſible e[mp] nò moudr ſequi
tur impoſſible imo ſequentur imo c[oe]ſſibilia
Iea in propoſito est. ſuppoſito enim e[mp] q[ui] ſei
at alioq. Futurum ex determinacione volu-
tatis. ſi illud Futurum ponatur nò eſſe ſequiſt
impoſſible ex ſuppoſitōne facia. I. E[mo]t
bo dico ab ſedin cum dicitur illud quod non
potest impediri euenit de necessitate. còceto
ſi illud simpliciter nò potest impediri et tu bi
cis illud Futurum p[re]ſeſt nò potest impediri
còceto facia ſuppoſitōne e[mp] p[re]ſicat. ſed ab
solute potest impediri. I. De ſedo articulo q
ſit prima cauſa cotingentie dicit vna opio e[mp]
còtingentia nò debet accipi in ordine ab cau
ſam vnuer[ale]m p[ri]ma[ſ]ed in ordine ab cau
particulares. et ſic cotingentia fumit ex cau
ſis particularib[us]. I. Ab cuuis euentias nòe
e[mp] effectus cotingens potest compari ad cau
ſam p[ri]nam. et ſic nò eſt cotingens ſed eue-
nit de necessitate. p[re]ſotet etià compari ad cau
ſas particulares ſe[baſ]. et ſic e[mp] cotingens.
Exempli] ſb caloze respectu ſolis q[ui]e euemit de
necesitate ſeb propter cauſas particulares ſe
cuſas. aliq[ui]e eſt effectus cotingens. igaſt pluril
es impeditur hoc non teneo. quia eo nò cau
ſa ſeda mouet quo moueſ a prima. ſed prima
cauſa mouet necessario. e[mp] et ſeda. et ſic peri-
ret omnis cotingentia. I. P[iet]erea. contra e[am
arguit ſic. prima cauſa p[us] natualiter agit
in ſuum effectu q[ui] cauſa ſeda. ſed prima cau
ſa per te habet necessitatem. e[mp] p[ri]us effectu
habet necessitatem e[mp] cotingentiam. ſed q[ui]
primo meſt simpliciter meſt. e[mp] ſi te effectus
simpliciter eſt necessarius et non cotingens.
I. P[iet]erea. illud comp[et]it alicui p[ro]poſiſime
quod compatit ſibi in ordine ab primas. cám
ſed in ordine ab p[ri]nam cám per te effectus
habet necessitatem. e[mp] effectus p[ro]poſiſime
erit necessarius et nò cotingens. I. Dico er-
go q[ui] prima cauſa cotingentie eſt voluſas di
uma. p[ro]bo. quia p[ri]mum cotingens eſt cau-
ſa prima omnis cotingentie ad ea que ſiit ab
extra. ſed voluntas diuina e[mp] p[ri]mum cotin-
gens ad ea que ſunt ab extra. e[mp] voluſas di
uma e[mp] prima cauſa cotingentie. Maio: p[ra]b[ae]
ex p[li]o ſedo muta[que] vbi dicit e[mp] m[u] in vno
quoq[ui]e generere e[mp] cauſa in omnia alijſ vt
talia. vnte p[ri]mum calibum eſt cauſa in omni
bus calibris vt ſint calio. I. P[iet]erea. illud e
cauſa p[ra]ma cotingentie respectu cuius e[mp]
mis cotingentia. ſed ex ordinatione et bispoſi-
tione diuina voluntaſis eſt omnis cotingen-
tia. e[mp] voluntas diuina e[mp] prima cauſa. I. Ad
p[ri]mium principale cum dicitur. Ome futurû
de necessitate eſt futurum. dico e[mp] ip[er] de nece-
sitate aut determinat p[er]demptitatem p[re]ſica
ti ab ſubjectum et tunc p[ro]poſitio eſt vera ſi
non ab p[ro]poſitum. aut determinat modu[em] e-
uemi[di] et ſic p[ro]poſitio eſt falla. I. Ad ſedem

Li.

Fic. qu. plus p[ro]volutas meretata, fine s[ui] muta-
tione, q[ui] voluntas creata abſa, omm mutatō
ne, ſi eate volitone qua vult ſin[que] p[ro]ſteet de no
uo velle alioq ad fine, g[ui]. (1) Preterea, cauſa
vniſo[mi]ter ſe habens quicq[ui] potuit ab eſ-
no p[ro]ſteet et modo ſed teq[ui] vniſo[mi]ter ſe ha
tens p[ro]ſteet ab eterno aliquem p[re]ſtina[re]. g[ui]
et modo p[ro]ſteet e[ui] p[re]ſtina[re]. (1) Alia optimo
dicit q[ui] non quia quicquid p[ro]ſteet volutas de
terminate velle p[ro]ſteet intellec[tus] intellige-
re. ſed intellectus diuimus non p[ro]ſteet aliquid
de nouo intelligere, alias ante fuilſet imper-
ſedus, ergo voluntas non p[ro]ſteet aliquem de
nouo p[re]ſtina[re]. (1) Preterea, noua datera-
minatio non p[ro]ſteet eſſe fine noua mutatōne.
ergō ſi deus aliquem de nouo p[re]ſtina[re]t
hoc eſſet cum mutatione et illa mutatio aut
eſſet in creatura aut in teo. non in creatura,
quia nondum erat nec in teo. quia eſt ſim-
pliciter immutabilis. Teneat h[oc] q[ui] pl[og] pla
eet. (1) Ad primum principale dico q[ui] eſt ibi
toceptio per fallam p[ra]ginatōnem, quia p[ra]
maginatur p[re]ſtina[tem]em iam ſuſſe in p[ra]
teritum, quod eſt falſum, quia ſem per manet
it[em] immans, etermitatis in quo eſt p[re]ſeſ-
natio. (1) Ad fecundum dico q[ui] volutas cre-ta non impeditur volutatem in diuina. T[ue]
enim impeditur volutæncas diuina quando
eueniret ſimplicet oppoliſtū eius quod deq[ui]
terminat p[re]ſtina[tem] aut em euiſt eſt cōtingēs
quia quicquid deus vult extra ſe vult contin
genter.

SE
cuo quic[ur]ie. V[tr]ui ſi aliq[us] merit[us]
p[re]ſtina[ton]is. V[ic]er[que] q[ui] ſic. qu[ui] ſi no[te]
ſet aliq[us] merit[us] p[re]ſtina[ton]is ſeque
reſt q[ui] deus no[te] eſſet ſumme liberalis nec ſum
me bonus. qu[ui] no[te] omnicaret ſumme ſuam to
nitemat ex[quo] nulla p[onitur] ratio p[re]ſtina-
tionis. (1) Preterea, ſequereq[ui] deus eſſet ac-
cept[or] p[nonar]i cuius otrariu[m] habere[m] in adi-
bus ap[ro]toloq[ui] cōſequentia p[ra]bat: q[ui] ſi ponu-
tur duo equales in naturalib[us] et vnui p[re]de-
kinat alteru[m] vero no[te] h[oc] no[te] vībereq[ui] eſſe fine ac
ceptōne p[nonar]i. (1) Contra, A[plus] ab Ro-
manos d[ic]it de Jacob. Et E[ſau], c[ui] no[d]u[n]i nati eſ-
ſent nec aliquid domi eſſet aut mali ex[que]
woate dictu[m] eſt. mai[m]or: ſeruiet minori. (1) In
iſta queſtione eſt nimis temerariu[m] multu[m] loq-
two A[plus] in e[pl]a ad Romanos clamat in
fine huius tractatus. O altitudo diuitiar[u] ſa-
pientie et ſcietie de q[ui] t[em]. Et Aug[us] ſup Joſ[
]b. quare h[uc] trabat et iſtu[n]o noli diuibicare
ſi no[te] vis e[ra]re. Et M[ag]ri d[ic]it in ſira. In hoc
melio: eſt fidelis Ignoratia q[ui] temeraria ſcia
Et ap[ro]eta d[ic]it. Judicia tei abiſſus multa. i-
two timendu[m] eſt ne curioſe q[uentes] h[uc] abiſ-
fum temergan[que] in abiſſum. (1) Circa iſta iſgi[
]queſtionē p[re]ſto dicta alioq[ui] recitando mihi
aſſerento. (1) ſiuit eni aliq[us] optimo Aug[us] i il-
la queſtōne in e[pl]a ad Romanos. q[ui] ſiues p[ra]

·.·

ſcita eſt ea p[re]ſtina[ton]is, vnd[em] p[ro]pter fidez
p[re]ſciream in Jacob et no[n] in E[ſau]. Jacob quid[em]
p[re]ſtina[ti]us E[ſau] aut p[re]p[ro]batus. ſeb ip[em]ee.
Aug[us] bane option[em] retractat in li. retracta-
tion[em] h[uius] extra ſe rōnem q[ui] fides eſt domi
tei ſicet et alia tona oga vnde dict[em]. J[oh]s no
dixiſſem ſi fidez inter tona p[lius] ſandi[que] onume
rare studiuiſſem vel ſciuiliſſem. (1) Alia eſt opio-
nio M[ag]ri q[ui] nullum omnino ſit merit[ui] p[re]de-
ſtina[tion]is et p[re]p[ro]bation[is] quod p[ra]bat pri-
mo ſic in e[pl]a ab Romanos bi[que]s de Jacob
et E[ſau], e[ui] inquit no[d]u[n]i nati eſſent aut alioq[
]bom vel mali eſſent ex teo woate dictu[m] e[mi]
maior: ſeruiet minori. (1) Preterea, A[plus] po-
me item exemplu[m], de figulo qui ex eate maſ
ſa facit aliqua vala[m] in honore[m], et aliqua i os
tumeliam, et ſie no[te] eſt aliqua cauſa ibi miſi tim
volutās artifici[m]. (1) Preterea, Aug[us] li. de p[ra]
p[re]ſtina[ton]e ſand[oz]. non q[ui] futuros nos e[ſe] ta-
les p[re]ſciuit elegit ſeb de vt eſſemus tales per
ip[lam] electionem. Obicit aut[em] Mag[ister] oſera
ſe dictu[m] Aug[us] in Malachiam ap[ro]tet am p[ra]
etās illud Jacob di[le]xi E[ſau] aut[em] odio habui
Cui inqui[et] vult miſereq[ui] et quem vult indus
rat. ſeb volutāas tei miuſa eſſe no[te] p[re]de-
vent
ergo de ocultiſtimis meritis t[em]. Relp[ont]eſ
q[ui] hoc dict[em]. Aug[us] ſeb ſuit retractat in ſimilis
quando retractavit illud in e[pl]a ab Roma[:
nos lib[or]re retractionum. (1) Alia eſt optimo
moterno[que] p[re]p[re]ſtina[ti]o et p[re]p[ro]bata[que]
ha
bent cauſam in vnuiſerali ſeb no[te] eſt aſſigna-
ba cauſa in particulari. Cauſa autem vnuiuer
ſalis eſt bup[lex]. Prima eſt p[er]fectu[m] vnuiuer ſi
quia diſi[nch]i[st]radibus faciunt[em] ad maiore[m] p[ra]
fectionem vnuiuerſi. Alia cauſa eſt ab manife
ſtandam diu[nam] miſericordiam et iuſticia[m]
nam i p[re]p[re]ſtina[ti]sis apparet tei miſericordia
ſeb in p[re]p[ro]bata[m] apparet tei iuſticia[m]. Nuod
aut[em] no[te] eſt aſſignanda cauſa in particulari
patet per ea que p[ofita] ſunt de ap[ro] ſupra p[ra]
op[im]ione M[ag]ri et per Aug[us] in Joſ[em]. no[li]
inqui[et] diuibicare ſi nonvis e[ra]re. (1) Alia o-
p[im]io d[ic]it q[ui] actus p[re]p[re]ſtina[ti]onis p[re]ſteet
ſiderari vel vt eſt a teo agente vel vt eſt i ſub
ieſto recipiente. Primo moto p[re]p[re]ſtina[ti]o-
nis nulla eſt cauſa miſi volutāas et tonitas ſua
Se[bo] autem moto eſſet aſſignare aliquā cau-
fam vel rationem p[re]p[re]ſtina[ti]onis, quia in re
bus omnino equalibus non cadit e[ctio]. e[ra]
go ſi deus h[uc] e[ligi]t illum vero non opor-
et q[ui] eſt aliqua cauſa in eis. (1) Et preterea,
in omnibus operibus diuinae miſericordie eſt
currit iuſticia ſed no[te] concurrem eſt iuſticia q[ui] eſt
ſent duo equales et vnus p[re]p[re]ſtina[re]t alia-
us vero non. ergo eſt aliqua mequalitas in
eis. (1) M[ite]rius d[ic]it q[ui] alia cauſa p[re]p[re]ſtina-
tion[is] eſt tonus viu[s] liberi arbitrii p[re]uſſus
a teo vnde quia deus p[re]uicit Petru[m] bene ve-
furum libero arbitrio et Judam maie in eo
Petru[m] p[re]p[re]ſtina[uit] Judā vero p[re]p[ro]bavit.

Dis.

Sed obicitur cōtra eam p hoc q bonus vſus
liberi arbitrii p[er]met ad grāz. S p[er]met ad of
ſectum p[re]ſtina[ti]onis et ita nō erit rō p[re]ſtati
nandi. O R[ep]ro[d]et q bonus vſus quodam nō
nō includi[que] ſub p[re]ſtina[ti]ōne nec ſub eius eſa-
ſe[u]d-i[es] nō ſit fine eius effe[ctu]mi ſit diſtina-
etum quod eſ p[re]ſtina[ti]onis ab eo q[ui]s eſ li
beri arbitrii. O Alia opio eſ Scoti q[ui] ſtat in
duabus oſſuſionibus. Drima eſ q p[re]ſtina-
tionis nulla eſ cauſa. Secuða p[re]ro[ba]t[i]
nis eſ cauſa aliqua. O Prumā oſſuſionem p[ra]
bat ſic ordinate v[olens] ſinem et ea q[ui] ſunt ab
ſimē p[u]svult ſimē q[ui] ea q[ui] ſunt ad ſimē q[ui]s
eu[di]s ordinate vult ſinem et ea q[ui] ſunt ad ſimem.
Sed ea que ſunt ad ſinem ſunt gratia fides t
meritur et nō ſubus vſus liberi arbitrii. S p[rius]
vult ſimē iti ſinem ąz i[que] p[bi]ctoru. O p[ro]
test etiā rō ofi[rmari]i ſic deus ſolo beneplacito
ſuo d[eter]minat hunc hominem ab eſſe. S ex
ſolo beneplacito ſuo d[eter]minat hunc ab be-
ne eſſe. O ad gratiā et ab gloriā. Secuða cō-
cluſio p[ab]tatur ſic damnatio nō viſite q[ui]
ſi quia iſta vnte Aug[us]tus Gene[ber]. Non p[ri]
us deus ſit v[it]or ąz aliq[ui]s ſit p[re]ceator. p[er] sed
probatio ſiue damnatō nō eſt iſta miſi ſub
eſſet cauſa. S p[re]ro[ba]tōnis eſt aliqua cauſa.
Et ab euidentiā p[di]ectoru notat q[ui] m[re]p[ra]
batōne et p[re]ſtina[ti]ōe nō eſt ſimilis ordo. nā
in p[re]ſtina[ti]ōne deus primo v[is]ib[it] p[er]tui in ſe
cundo ſigno vult ſibi ea que ſunt ſibi neceſſaria ab
h[oc] oſequend[ui]s ſicet gratiāt v[ina] opera. In
p[re]ro[ba]tōne eſt alius ordo. quia p[mo] occur-
ti. Jubas in ſecuðo ſigno viden[que] mala ope-
ra eius in tercio ſigno d[eter]mina[que] ad penaz
eternā. Si tenea[que] ita opinio pt[us] ab primu
p[ri]ncipale q[ui] deus eſt ſiue liberalis. quia licet
p[re]ſtina[ti]onis nō ſit aliqua cauſa. ve[ru]tamen
p[re]ro[ba]tōnis eſt alij[que] cauſa. ideo p[re]ro[ba]tatis
nō omnicitā ſuiu ſumm[em] bonum. O Ad ſecu[s]
dum d[ico] q[ui] deus non eſt acceptor p[on]a[que]
qui eſic p[om]i[que] accepi o[ro]naru[m in]v[ol]ita[que]
te noſtra q[ui]n[ha]p[os]itis duobus tobiis equalib[us]
voluntas vn[u] acceptat et aliud reſpuit et IS
ico[que] quia tobiis in obiectis eſt cauſa acce
p[re]ta[ti]onis. Sed n[ō] eſt ſic in]p[os]ito. quia vol[u]
tas diuina eſt cauſa bonitatis in obiediis n[ō]n
ecuuerſo. O Si a[u]t tenea[que] alia opinio q[ui] p[re]
[bi]tina[ti]onis ſit aliqua cauſa p[re]r[ep]oteri ad p
mu et ab dicta ſanctoru q[ui] Ap[plus] et ſancti
re[darg]uerit p[ri]ſumptuos[os] inq[uentes] illa q[ui]
rum n[ō] ſunt capaces n[ō] a[u]t ap[ter] mopiam
re[d]ente rōnis ad minus in omum q[ui]suis in p
ticulari neſciatur.

O n[unc] de omnipot[ent]ia
be[ti]. In ita diſtremchone ſe[que] xliij. mi[c]
pit tradare mg[ui]r de omnipot[ent]ia
be[ti]. vel de de pot[ent]ia. ideo qu[er]iſt p[rio] • V[tr]u

xlii.

teus habēat pot[ent]iam inſinitam. O viſitur
q[ui] n[ō] quia ſi vnum oter arioru eſt inſinitu non
patitur eſſe aliud ex. iiij. p[li]ſi. ergo ſi deus ha
bet pot[ent]iā inſinitā cum iſpe bonus ſit nullu
eſſet malum in vnuerſo. O p[re]terea. fiect di
u[u]sio repugnat dimēſioni. ita actualitas re
p[ug]nat actualitati. ſed corpus inſinitu non
opacitur ſecum aliud corpus. ergo ſimiliter
ens inſinitum non opatitur ſecum alia[da] entita
tem. et ſic in vnuerſo n[ō] eſſet aliquod ens p[er]
ter deum. O p[re]terea. quod ita eſt h[ic] q[ui] non
eſt alibi eſt inſitum ſim v[bi]ergo quod ita eſ
h[oc] q[ui] non eſt aliud eſt inſitui ſim fabſtantia.
Sed deus ita eſt h[oc] q[ui] non eſt illud. quia nec
eſt lapis nec lignu nec aliquid tale. ergo dea
tus eſ inſituis ſim ſub ſtantiam et p[er] oſequiis ſim
pot[ent]iam. O p[re]terea. nulla vir[eus] mouet
in n[ō] tempore ex. viij. p[li]ſicorum. Sed ſi de
haberet pot[ent]iam inſinitam potſset mouere
in n[ō] tempore. ergo. O Contra in p[al]mo ma
gnus commus et laudabilis nimis et magni
tudinis eius n[ō] eſt finis. O Círea itam que-
ſtionem omnes o[c]cordant. quia omnes p[on]ut
teum inſinitum. ſed diuerſitas eſt in morio p[ra]
bandi. ideo op[ortet] h[ic] diuerſorum rōnes ab
ducere. O p[re]terea. p[li]bus o[c]tauio p[li]ſicor[u]
et. xij. met[aph]iſice probat eam ſic. quod
mouet motu inſinito habet pot[ent]iam inſini
tam. ſed deus mouet motu inſinito. quia mo
uet motu eterno. ergo habet pot[ent]iam inſi
nitam. Sed r[atio] ſic accepta non valet. quia
mínor fundata in eteritate motus eſt falla
et contra ſicem cum motus non ſit eternus.
J[eo] de declaratur r[atio] per viam p[os]ſibilita-
tis a quibub[as] ſic. quod pot[est] mouere mo
tu inſinito habet pot[ent]iā inſinitam. ſed de
us pot[est] mouere motu inſinito. ergo habet
pot[ent]iam inſinitam. Sed nec ita declaratio
valet. quia affutum mihorem bubiam et fora-
te falſam. quia ut patebit lib[io] ſecundo que-
ſione ſecunda. Mundus non potuit produc
ab eterno. O p[re]terea. propter maiorez du
rat[ez]e n[ō] habeſt inſinita p[re]ſecio ſim viam
p[li]bi. q[ui] non eſt maióis p[re]ſecţijs albedo q[ui]
rat p[er]cez dies q[ui]s que durat p[er] vn[ā] diem ut
habetur p[ri]mo et p[li]bicorum. J[eo] de declaratur
ratio p[hi]lo[ſo]p[hi] ſic. cauſa habens invi[rtute]
fua a[ci]ua effectus inſimtos p[os]ſibiles pro-
duci p[er] motum eſt inſinita. Sed deus eſt bu
liuſmobi. S deus eſt inſituis. minor p[ab]a[ſt]. q[ui]
deus habet in vireute ſua a[ci]ua cauſalita.
tem o[m] cauſar[u] ſecundar[u] t[em]. O Alius to-
ctor ſe[que] Thomas p[te]q. v[iti]o. artículo p[mo].
probat inſinitate dei ſic. forma n[ō] recepta in
materia eſt inſima. E forma ſe[que] effe[n]tia te
n[ō] eſt recepta in materia. S deus eſt inſinit[em]
J[ita] r[atio] n[ō] pot[est] ſtare cum dictis tocto
ris cuius eſt. Arguo enim ſic. forma n[ō] rece
p[ea] in materia eſt forma inſinita. ſed forma

Ll.

j.1

angeli p te eſt forma no recepta in materia.  
S angelus eſt infinitus.  
I Respeſt ad illud pte.  
I. q. i articulo ſecuſo.  
I. licet angelus fit finitus quo ab ſupius eſt ſin infinitus quo ab inferius.  
I. Deus aſt vroq. m o eſt infinitus.  
I. Cota formalicæ infmitatis debet accipi p mtrinſecu eſſentie.  
I. n o p extrinſecu. et ſic n o eſt in reſpectu ab cauſa p cuius opatō.  
I. bicuſ angeli ſinſitu.  
I. Preterea. aut maior tua eſt simpliciter vera. et ſic arguā te angelo ſic tu te deo aut p[]ticulariter et tue n o valet ab ocluendu[]b teu eſſe simpliciter infinitu.  
I. n o eſt maioris ābieus ocluſio.  
I. p[]miſſe ex p[]mo p[]rioru.  
I. Alija bāt tei infmitate.  
I. Deus cre at.  
I. habet potentiā.  
I. p[]bāt oſequē tia.  
I. quia deus habet potentiā q trāſit p[]up ex-  
I. trema b[]iſtantia in infinitu.  
I. ſic eſt ens et mihil.  
I. Sed iſt a r o teſcit.  
I. Primo in antecedente.  
I. q eſt t[]in credi tu.  
I. ſecuſo teſcit in p[]batō.  
I. cō ſequi tia.  
I. ens creatu.  
I. mihil n o diſtant in in finitu.  
I. q o p[]to q i.  
I. q[]u inter aliqua extrema n o eſt diſtantia media.  
I. led i[]pa ſeipis diſtmguiu tur tota diſtantia debet accipi p opatō.  
I. ab p[]fectus extremu.  
I. Exemplu[]luius de teo et creatura.  
I. vbi accipi d[]o diſtantie p opatō.  
I. ab teu.  
I. Nte.  
I. quia deus eſt infinitus.  
I. ideo bis cimus inter teu et creatura eſſe diſtantia inſi nitam.  
I. Sed inter ens creatu et mihil n o eſt diſtantia media.  
I. imo i[]pa ſeipis diſtmguun[]e.  
I. tota diſtācia teb[]zaccipi p opatō.  
I. ab p[]fecti9 extremu.  
I. ad ens creatu.  
I. led ens creatu eſt fi nitu.  
I. deo inter ens et mihil n o eſt diſtātia inſi finita.  
I. deo abducun[]e p[]bāndu.  
I. dei inſi-  
I. mitat e[]lie nōres.  
I. raz intelliſybilia ſunt inſi mita.  
I. intellec[]tus simul intelligens illa erit inſinitus.  
I. led meſſedus tei eſt h[]mo[].  
I. g deu habet intellec[]tus inſi mitu.  
I. et p oſequēs effens tiam et potentiā inſiſtā.  
I. p[]batio antecedens tis.  
I. quec[]uq fune inſi[]mica accipie[]to alterum poſt alteru illa ſi ſunt simul ſue inſi mita.  
I. Sed intelligibilia ſunt inſi mita in accipie[]to alteru poſt alteru.  
I. g p[]batio oſequentie.  
I. quic[]q p[]t in aliqua plura quor[]u q[]olibet p[]ome aliquam p[]fecto[]s.  
I. p[]t in inſi mita talia habet inſi[]tā p[]fecto[]s.  
I. p[]cere ſi poſſe poſtare de ce lapides re quirit tantā virtutē.  
I. poſtare inſi nitos la- pides req[]rit inſi[]tā virtutē.  
I. Sed intelligere hoc intelliſible req[]rit tantā p[]fecto[]s et hoc tantā et ſic de ommbo alijs intelligibili.  
I. intellec[]tus iſta intelligēs habet inſi[]tā p[]fe d[]önem.  
I. Preterea. Eminen[]tilime eſſe aliq[]b mal[]9 eſſe eſt impoſſible.  
I. led deus eſt ens emi nentillimu.  
I. g impoſſible eſt intelligi eſſe aliā q[]b mai[]9 deo.  
I. S[]3 fi deus n o eſſet inſi[]t p[]oſſet intelligi maius eſſe aliq[]b teo.  
I. g deus eſt inſi mitus.  
I. Vtimo ſic mihil termmat v[]ltimate ad[]u volu[]tatis noſtre nifi ſit forma[]liter inſi tum.  
I. q quoc[]uq.  
I. finito d[]ato volu[]tās p[]t v[]ite- rius appetere.  
I. Sed q[]b terminat v[]ltimate a- c[]tum volu[]tatis noſtre eſt deus.  
I. g deus eſt in

finitus.  
I. Ab primȗn̑ciale dico vno mō g prima ap[]oſitio eſt vera te bis que otrariā tur forma[]liter.  
I. n o aſt de bis que otrarianſ virtualiter.  
I. hoc aſt nōvaler.  
I. q maior etiā eſt vera te bis que otrarianſ virtualiter.  
I. Si eni fol ha beret calibiteatem inſimitam virtualiter te- skrueret simpliciter frīgus.  
I. teo dicitur aliſe g ap[]oſitō eſt vera q[]ui illub q[]b habet potenti am inſi[]tā agit te necellitate nature.  
I. Deus aue mihil ab exta ſe agit te necellitate natu re.  
I. ideo n o valet.  
I. Ab ſecu[n]b nego maior rem.  
I. n o enim eſt ſimilis repugnātia ex p[]te di menſionum in loco.  
I. et p[]te eſſentiaru inmi uerſo.  
I. Ab terciȗdici d[]e maior n o eſt vera nifi q[]ui illub q[]b determina[]t in antecedente ſi finitu.  
I. exemplu.  
I. ſam p[]hi p[]oliuer ſu tempus et motum inſi[]t u.  
I. n o eſſet bona oſequē tia iſte moeus i[]ta eſt in hoc tempore q[]b n o in alio.  
I. g eſt finitus in t[]ep[]us.  
I. quia q[]b p[]luppo nitur in antecedente eſt inſi[]t u eſt p[]tis.  
I. et i[]ta dico g ex p[]te tei.  
I. qua q[]b ſupponi[]t in antecedente eſt inſi[]t u.  
I. Aliter p[]t d[]ic q[]i li eſt deus n o ſit hoc vel illub forma[]liter omet t[]u e[]a virtualiter et eſſe virtualiter tate eſt p[]fectus q[]b eſse forma[]liter tate.  
I. Ad v[]ſi[]muq q[]ui d[]ici d[]e nulla virtus mouet in n o tempore dico g p[]h[]us illub intellig[]t de virtut[]e exſten la ad extenſione maſtudin[]s.  
I. inſo mō n o p[]onitur potentiā dei exſtenſa ut patet ibi per philofophum.

S
eundo queriſt.  
Vt[]rum teum eſſe omni potētem poſſit p[]bari rōne naturali.  
Vide[]t e[]p[]fi e[]p[]li.  
po[]mo de trini.  
Ab omnia q[]i fide tenemus n[]o teſicit r[]o n[]c[]ria.  
S[]3 teu eſſe omni p[]potētā.  
po[]tenem 9.  
F[]c.  
S[]c circa hoc n[]o teſicit r[]o n[]c[]ria.  
I. Preterea.  
infi[]mica p[]otēs tia eſt omni p[]potētā.  
S[]ed inſi[]tā potēsia p[]t p[]bari de teo r[]o e naturali ſic p[]bat p[]h[]us.  
viri.  
phi[]ſi.  
S[]omni p[]potētātia bei p[]t p[]bari r[]o e natura li de teo.  
I. Cota.  
pi[]ſe quētes r[]o q[]ura natura- lem n[]o ponut deu o[]ni p[]potentē eo m[]o q[] ponut theologi[]ut ſe q[]b poſſit immediate in o[]ni p[]oſi- ſible.  
I. Circa iſt a[]q[]onem eſt vna diſtmo[]cio p[]mitēb[]a te omni p[]potētātia.  
q[]t de t[]nte ſolueq[]e q[]ſtio.  
I. M[]atu[]t ab primȗn̑o dico.  
omni p[]potētāia accipi[]d p[]liuqi.  
Vno m[]o accipi[]d omni p[]poten tia mediate m[]a[]q[]t u p[]o ni p[]orentiā ag[]e p[]t i in o[]ni p[]oſible mediātib[]a cauſis ſecu[]dis.  
I. Alio m[]o accipi[]d omni p[]potētāia immediate ſe q[]b q[]ui ag[]e ex ſe c[]ircuſcripta q[]e n[]c[]uq c[]a ſe da p[]t i o[]ni p[]oſible.  
De o[]ni p[]potētā p[]mo m[]o lo qui[]e p[]hi p[]e de omni p[]potētā p[]e de m[]o lo quiu[]e t[]heologi[].  
I. Ab ap[]oſitō bico duas ſelees ab q[]oneq[]r.  
Prima q[]b omni p[]potētā bei p[]mo m[]o t[]o dicta p[]t de m[]o p[]otrari de teo r[]o e naturali.  
et hoc fi dei inſi[]tās eſt naturaliter de m[]o p[]otraz bilis.  
I. ſam philofophi ficut c[]oceedune forma[]m inſi[]t u.  
ita ocedunt omni p[]potentem.  
quia p[]te i o[]ni p[]oſible mediātib[]a cauſis ſecu[]dis.

II.

q. est infmitü in actu pſecto et est infmieus
in actu p[]mixto potentie cuius eſſe est in fieri-
ita q acceptu ſemp est finitum quis in acci-
pietopcedas in infinitum. Exemplum p[]ſi-
ibitem est de diebus agomitarum et ſic con-
ceto q quatitatas est indifferes ad inſinitum
ſto ſecundo m[]o ſumptu. Eodem m[]o dico ad ſe
eundapbatdem debria p[]sione. (1) De ſecu-
to articulo fuit error Auiceſi et Algaſek-
ve ptq in metſu. ſue q multitudo inſimita e
poſſibilis. Sed hoc omniuer n[]o teneq. q[]ui nul
lum numeratum vel numerabile est inſinitu.
ſed omnis multitudo est numeratavel nume-
bilis. g nulla multitudo pt eſſe inſimita. (2) Pre-
terea-muſſu menſuratü est inſinitu. ſommis
multitudo est m[]eſuratavitate. g nulla mul-
titudo est inſimita. (3) Preterea omnis ſpecies
eo ip[]o quo ſpecies est eſt terminata. finita-
ſed omnis multitudo est in aliq specie. g ois
multitudo est terminata et finita. (4) Ad pri-
m[]u principale dico. q homo non p[]t intellige
re magnitudin[]e vel multitudin[]e inſitam in
actu. g ſuccellie ſeu in accipieto alteru. poſ-
alteq. eti acceptu ſemp e finitü. Ad ſeßni re
ſpontet p[]bus in ſme terci[]p[]hifi. q p[]magina-
ti[]om n[]o est cretend[]u. vbi ait omnetato. p[]ma-
gmat[]o ſequitur ens et n[]o ens p[]magmatoneq.
(5) Ad terciu[]i reſpondet p[]bus ibitem. q aliuo
est claudi ſue terminari. aliud est ſimiri. naz-
q[]s claudiq aliquo claudiq. ſed q[]s ſieurit p[]
ſeip[]o ſimiri. Œn ergo q[]ris q[]vniuerſi aut eſt
ſinitü aut inſinitü. dico q[]s est finitü. et c[]ui in-
fers. ergo aliquo claudiq nego. ſed ocedo q[
]finitur in ſe.

S
ecuſo queriſ. Ntruz inter quaſlibet
ſpecies vnueri deus poſſic facere a-
liam ſpeciem mediā. Vitex q non.q[]t
inter immediata non cadit aliq[]us mediü. ſeb
ſpecies vnueri ſunt immediate ſicet ptq de
ſpecie elementi et elemetai. g. (1) In oterari
um arguiſ. quia alieer deus n[]o eſſet omni-
tens. (2) Circa iſta quæſtione ſunt tres opini-
nes. due exſtreme. et vna media. Vna dicit q[
n[]o. Et arguit ſic. ſpecies ſe habent ut nume
ri ex. viij. metq. ſed inter duos numeros im-
mediatos n[]o cadit alius numerq medius. ſic
ptq in b[]inario et ternario. g inter duas ſpe-
tes non p[]t fieri alia ſpecies media. (3) Pre-
terea natura plus abhorret vacu[i] ſpecieruq.
q[]s vacu[i] co[]p[]oriuq. Sed natura n[]o patiſ va-
cu[i] co[]p[]oriuq. g nec vacu[i] ſpecieruq. Sed p[]i-
ri poſſet ſpecies media inter duas ſpecies. po-
neretur ibivacu[i]g. (4) Alia opinio tenet op-
poſitü. ſez q inter quaſcunq duas ſpecies teq
pt facere ſpecie, mediā. Cuius r[]o eſt. quia di
ſtinetio ſpecieru fumitur p[]enes diſtinetionem
p[]tearum et p[]enes diuerſos gradus imitabi-
litatis. ſed inter quoc[]uiq. duos gradus imi-
tabilitatis est accipre alium gradu imita-
bilitatis in inſinitü. g inter quaſcunq duas

J.

ſpecies deus p[]t facere alia ſpeciern mediam-
morpbatur. quia ſicet inter quelibet duo
puncta in ſinea poſſunt alij[]nari p[]ueta inſi-
n[]ea ita inter buos gradq imitabilitatis poſ-
funt accipi inſiniti alij. (1) T[]ercia opinio me
diat. quia quedam ſunt ſpecies immediate.
quedam autq[]us mediate. et hoc ſupposito q[
]ſpecies n[]o ofſtant in inbiuſibili. ſed habetæ
inter ſe latitudinem quandam. Inter ſpecies
aui immediate n[]o p[]t fieri ſp[]es media. q[]t 15
reputnat ſez q[]s ſint ſpecies immediate et q[
]p[]olit inter eas fieri ſpecies media. Et p[]onit
exemplum te ſpecie elementi et elematati ſue
corporis simplicia mixtvi vii] nullo m[]o cabie
ſpecies media. loquento aut[]e ſecundo modo-
ſic oceditur q inter duas ſpecies deus p[]t Fa-
cere aliam ſpecieq. (2) Si teneatur iſta opinio
reſp[]oetur ad primu argumentu prime opti-
monis q illa ſimilitudo non eſt simpliciter va-
ra. ſpecies enim numeri oſtituunt p[]nitatæ
inbiuſibilem. ſpecies aui rerum oſtituuntur
p[]fornas habentes latitudine. (3) Ad ſecun-
dum ocedieur totus primus filologimus. ſed
negeteur minim[] filologim[]i. q[]ui deus poſſet ex-
tra illu[m]i mundu[] creare aliu[m] mundu[] et c[]ui apter
hoc n[]o ponetur ſeuām ſpecieru ibi. (4) Ad
ſecundu[]a aucem ſecunde optionis dicit q[]us de
ſpecies immediate ſic ſe habent q inter eas
n[]o cadunt alij[]us gradus imitabilitatis. et cum
pbatur p[]fimile te p[]unctis in ſinea b[]icitur q[
]n[]o eſt ſimile. quia p[]ueta dieunt priuatoneq
gradus aut[]e imitabilitatis non. (5) Et dicit
patq[]u ad argumenta principalia. quia primu[
]s argumentu p[]bat te ſpecieb imediatis. et ta-
quibus co[]ceditur q inter eas non cadit ſpe-
cies media.

Nunc restat diſcutièdu

Circa iſta diſtinetos. xliii. querit-
Ntruz deus potuerit facere mundu[m]
meliorè q[]us fecit. Vitetur q[]non-
quia ſi deus potuerit facere mundum melio[
rem q[]us fecit. ergo ſuit m[]uidus. Sed m[]to-
non cadit m[]uobia. ergo deus n[]o potuit Fa-
cere mundu[m] meliorè. (1) Confirmæ iſta ratō
p Aug[?] li[]o trara maximu[m] quia ſi deus n[]o ge-
nuit fibi filiu[m] equales et potuit. g ſuit m[]uid[]o.
a fimili arguitur hic in poſtitio ſicet de b[]ucit
magifter in ſira. (2) Preterea. Aug[?] ii. de lia-
b[]ro arbitrio. quicq[]uo oocurrit melius in reba-
cogita du[]o feciffe. (3) In oterariu[m] est magifter
in ſira. Et Aug[?] ſup Gene[k]. ad ſi[]am. poſuit
inſit deus facere boiem meliorè qui non p[]ce-
caret nec p[]eccare poſtiffet. (4) Ad euentia[]z
hui[]q[]uiionis premitto iſtam diſtinetioq. q[
mundus p[]t ofſerari vel q[]ui[]tum ad naturas
creatas in ſe. vel q[]ui[]tum ad odiem creatu[m]
rarum. Et iſte ordo eſ duplex. ut pat[]e. xii.
metq. quia creature habent vn[]u odiem ad
tem tanq[]u[]o, ad principem. et alium ordinem

Dii.

xliij. et xlv.

Inter se. (1) Iteo circa ita quectionem primo opor tet vitere si teus potuit facere mundum meliorem q̧tum ab naturas creaturarū se.undo si deus potuit facere mundi meliorem q̧tum ab ordmez. (2) He primo dicis q̧ non maxime q̧tum ab eſſe subſtantiale creatura rum. quia eſſe subſtantiale cuiuſibet coſiſit in mbuiuſibili et ſic no ſecipit magis aue mi- nus. (3) Alia opnio bicit q̧ teus p[er] facere mü dum meliorem q̧tum ab eſſe subſtantiale. et q̧tum ab eſſe accidentale creaturarum. quia p[on]it q̧ eſſe cuiuſib[us] creature habeat latitu- dimem et no oſiſtar in mbuiuſibili. (4) Et cōſiru matur hoc. quia totu vnuerum ſum eſt melius in ſatu innocentem ſimiliter erit melius poſt diem iubijic. Et ſimiliter omnes anime ſunt eiufbem ſpecici et tamè vna anima eſt melioz altera. Dicere entim q̧ anima crifi[n]o ſi not mo lior animo. Jube eſt erroneus ut patz p[art]is lume excommunicatu. (5) He ſecundo articulo bici tur. q̧ deus non potest facere mundi melios tem.nec q̧tum ad ordme creaturarū ad teu nec q̧tum ad ordinem creaturarū inter se. quia quilibet ordo eſt optimus. optimum aue non p[er] meliorari. Exemplu p[on]itur te c[ep]ha ra in qua q[ui]e corde ſunt bene ordmate no p[er] illa ordmatō meliorari. (6) Contra hoc obiciis q[ui] primus ordo p[ol]ſie meliorari.nā ordo crea turarū ab teum no eſt m[i]ſi quedā tententia creaturarū in ſim. Seb ita ſententia p[er]mo liorari et de facio meliōraſ sic p[er] te am- mabus que biuſeris t[ibus] melius tendui in teum. (7) Preterea. videtur q[ui] ordo creatur. varum inter ſe p[ol]ſie meliorari. quia accipie[re] to omnes creaturas ut ordman[em] ad hominē iſte ordo p[er] meliorari. quia iſte ordo eſt ſub ſecio creaturar[us] ab hominē. ſed ita ſubiea d[io] p[er]ſt meliari. et patz. quia ſuit melia or in ſtau innoſeſt iſta ſubiedio q[ui] ſit mo to.ergovideq̧ q[ui] vnueri[um] q̧tum ad iſtum. duplicem ordme p[ol]ſit meliorari. (8) Iteo di: co. q[ui] deus potuit et p[ol]ſet facere mundi me- liorem. tam q̧tum ab eſſe subſtantiale q̧ q[ui]ş t[um] ab eſſe accidentale creaturarū. et tam in ordme creaturarū ab teu q[ui]ş in ordme crea- turarū inter ſe. (9) Ad primu[m] principale ne- so oſquentiam. Cuius rō eſt. quia mu[i]bia p[on]itur caritati. Iteo vbi ex caritate te- neor velle bonu[m] aui[c]i si nolo eſt mu[i]bia. deq̧ autē no tenetur nec obliga[re] ex caritate vel le bonum creature. ideo fi no ſacit creatura[rum] meliorem no eſt ibi mu[i]dia. (10) Ad illud autē q[ui]ş adducit. p[er] firmatōne te filio tei. dico q[ui]ş no eſt ſimile. quia pater teneſt velle filio c[ui]li tatem ex caritate. quia omnicat fibi effen- tiam que eſt fundamentu[m] omnis bonitatis. (11) Ad ſecundu[m] dico. q[ui]a illa auſtoitas Aug[us]q̧ no plus bicit m[i]ſi q[ui] m[i]bil occurrit meli[mi]n creas tura q[ui]ş eſſe w[oli]tū a teo. quia eo eſt bonum in creatura quo w[oli]tū a teo. Et ſic eſt tantu[m] h[uius]

cere ac ſi dicere curque uq[us] voluit fecit et 13 eſt verum. ſed no eſt otra oſclusionē noſtram.

Nunc de volutate dei.
Circa itam diſtinet omem ſe. xlv. querit primo. Vtruz deus velit aliud ab ſe. Videq[ui] q[ui] non. quia in teo iſteq[ui]s eſt eſſe et velle. Seb deus no eſt aliud ab ſe. ergo deus no vult aliud ab ſe. Preterea. q[ui]s vult aliud ab eſt impſectu. quia aſſeet ali quib[us] aliud q[ui]s ſe. ſed deq[ui] no eſt impſectus. S[an] no vult aliud ab ſe. Contra. Ap[plus] prima epiſkola. h[ec] eſt volutās tei laudificatio veſtra. (1) Cíca ita queſtionem duo ſunt vitem da. primo ſi in teo eſt volutāas. ſecundo ſivule aliud ab ſe. Veritas p[mi] articuli p[er] q[ui]s dictis ſup[er] diſ. xxxv. (2) He ſecundo articulo dico. q[ui] deus vult alia a ſe. Seb dubiu[m] eſt te moto q[ui] vult alia a ſe. Et ideo eſt notanb[us]. q[ui] creatu re habent duplex eſſe. vn[u] m[agn]tum ſunt obi- eſta ognita a teo ab eterno. Aliud eſſe h[ab]ent extra m[agn]tum ſunt p[ro]ducte. (3) Et ſic dico duas oſluſiōes. Prima q[ui] deq[ui] neceſtario ſtab eterno vult creaturas m[agn]tum ſunt obieda ognita. Cuius rō eſt. quia eadem neceſſitate vult deus creaturas ut obiedus, og[nit]um q[ui] neceſſitate vult ſe p[er]ſede intelligere. Seb deus ab eterno vult ſe p[er]ſede intelligere omne in intelligibile. ergo ab eterno vult creaturas in eſſe ognito. (4) Seb dubiu[m] eſt hic te malo quod deus malum ognoficit ut p[on]itur obiedum og[nit]um. Et eſt dicendum. q[ui] in teo p[on]tur duplex notic[ia]. vna simplicis appreſſenſiom[is] alia approbatōris. deus autem no ognoficit malum noticia approbatōris. Seb noticia ſim p[lic]iſis appreſſenſiom[is]. (5) Secunda oculio eſt q[ui] deus vult creaturas ut ſunt extra oſtinge ter tantum et no neceſtario. Cuius rō eſt. q[ui] ſic deq[ui] vult alia a ſe ut h[ab]ent eſſe extra q[ui]o p[ro]ducit ea. ſed p[ro]ducit ea oſtingenter. S[an] vult ea otigenſe et no n[en]cér[io]. (6) Ad p[mi]u[m] p[ri]cipas le dico. q[ui] ſe. ſe. velle et eſſe ſint iſque in teo reali ter no t[em] ſi ſunt iſte formali[em]. Vel ſim alios diſtinguere ſim roſ. quia vn[um] onotat obiedu[m] et alterum non. (7) Ad ſecundu[m] dicendu[m]. q[ui] major eſt vera in agen[ibus] creatiſis. eſt aue Falla in teo deus etim vult alia a ſe ut omu- tricet eis ſiam p[er]ſeſionem. et non ut recipiat p[er]ſectionem ab eis.

Secundo queritur. N[tr]u deus velit ma la fieri. Et videt[ur] q[ui]e ſic. quia deus vult quicq[ui] p[er]met ab decentiā vniu[m]i. Seb malu[m] eſſe p[er]met ad decentiā vniu[m]i. ſim. dico. iſi. iſij. de diu[n]mis noib[us]. (8) In otrarit[u]e ſt m[ag]ri in ſtra. (9) Circa ita q[ui]ſationē eſt p[er] vna diſtinetio p[er]miſtēda. ſecu[m]o eſt q[ui]tio ſolue[d]. Quatu[m]u[m] ad p[mi]u[m] dico. q[ui] malu[m] eſt triplex. ſe. malum nature. ſe. ut quis nafscatur cecus. ſe. eundo eſt malum pene quo aliquis p[uni]ſt. ter c[ui]o eſt male culpe q[ui]s reprobatur. (10) De

["li.", "Secundo articulo bico tres oclufiones. Prima\ng teus non p[ro]welle malu]i]i]i]i]i]i]i]i]i]i]i]i

Dif.

Fit voluntate dei salus fit. Alio modo exponitur fit. quæ auctoritas est, prioræ generibus singulorum et non intendet eam dicere veram effeçp singulis generis. Ita ut fit distributio aecomoda, sub illo senius videlicet, vult omnes homines saluos fieri. Aliquos de omni ifatu sive puo sive magno vult saluos fieri. Tercio mò exponeat vult omnes homines, etc. volueritate antecedente que est obitioна. No sest volueritate osequente quæ est determinata. Et etalis senfus, deus vult omnes saluos fieri sub ifta obitone, si non ponunt obice, mortaliter peccanto.

U

## Voluntas quippe dei.

Circa ifta distinetem. xlviij. que ritur primo. Vtrui aliquibc eueniat in vnuerlo pter dei voluntatê. Et loquitur hie te volutate beneplaciti. Videtur qu non-que deus est omnipotens. Sod fi aliquibc euenire pter eius voluntatê, no est omni potens. ergo. (Preterea. item de m teo feci tia et volutas beneplaciti. Sod nihil euenit in vnuerlo pter dei scientiam. et ego nihil euenit in vnuerlo pter eius voluntatê.) (Preterea. nihil euenit in entibus pter principiù effecci umm omni entiù. Sod volutas dei est principiù effeccioni omni entiù. ergo nihil euenit in entibus pter te volutatê.) (In otrarii est megri in ifta.) (Circa ifta queffionè sunt duo vienda. Primo. Si aliq s bonum euenit in vt iuuerlo pter dei voluntatê. Secundo. Si omne malum culpe euenit in vnuerlo pter dei voluntatem.) (Muantù ab primu dico. qu nullu bonum euenit in vnuerlo pter tei voluntatê. ergo spatur sic. In effeentialiter ordinatis qus est p le agens respectu prioris. est p le agens respectu postero: iis. Sed ifta bona inferioza habent ordini effeentialem ab bona fupiora. que funnt intelligêcie cellul et animè rônales. cù ergo deus fit p le agens respectu iforum tonotù fupiorum. Sæqui q s fit p le agens respectu omniu tonorù inferiori et p osequæ nullum bonu euenit in vnuerlo pter dei vo. luntatez. qu autè deus fit p le agens respectu omniu tonotù fupiorum pater. quia tonitas participata est ab alio effeccionie. Sed tonitas illorum est participata. ergo optez q s fit ab aliqua caufa effeccionie. Illa aŭt caufa vel est deus. et habetur apoftum. vel aliqua alia. et querefè de illa ficut de prima. quia cù illa cau fa non fit deus habebit bonitâtè participatam.) (Preterea. Ab quecunque exten dit se obieat etum alicuius potentiæ ad eadem extêdit se virus illius potentiæ. Sed obieatù volutatis diuime est bonu simpliciter et illud extêdit se ab omnia bona. ergo virtus diuima extenbi se ab omne bonum. et sic nullum bonu euenit preter dei voluntatem.) (De secundo articu lo dico. qu malu culpe euenit pter dei voluna

•xlvij. et•xlvii.

eatem. quia fuit eft in ordine agentiù natutalium. ita fuo mò eft in ordine agentiù povo luntatem. Sed in agentis naturalibus defectus qui euemint in pticularibus nò reducitur in caufum vnueralem. Sod in caufum pticu larem. exemplu patz in corporibus morstruo lis in quibus defectus nò reducitur in celu. quod eft caufa vnueralis. Sod in agens pticu culeare ergo similiter malu sive defectus culpe non reducitur in bei voluntatem que eft ca vniueralis.) (Preterea. illub ab quod voluntas neutraliter se habet fi euenit non eue nit fîm volutatem illam. Sod voluntas diutina neutraliter se habet ab malum culpe. ergo.) (Preterea. iustus iubex non iudicat alio quem te illo quod euenit fîm volutatem iu. dicis. Sod deus iudicat hominem te malo culpe. ergo malu culpe non euenit fîm voluntatem dei.) (Ad primum principale dico. qu aliub eft euenire prefervoluntatem dei. et alio ut eft euenire còtra voluntatem dei. nam fi eueniret aliquid contra voluntatem dei non eftet omnipotens. Sod cum aliquibc euenit pter dei voluntatem nò impuditur eius omnis potentia.) (Ad fecundum dico ficut pluries dictum eft in fuperioribc q voluntas et feci tia non funt formaliter item. vel fîm alios nò funt item fîm racionem intelligentie.) (Ad tercium dicendum. q aliter loquùdux eft tu effectone. et aliter de defectone. Nam pexca re nò efficere Sod deficere. maior aŭt argu meti eft vera de effectone nò aŭt de defectone.)

S

Et cundo queritur. Vtrum deus pot fit p[ro]cipere malum. Videtur q[ui] sic. Furtum eſt malum. Sod deus precèpit filijs ifrafel furtum ut patz. Exobi. cum preciep filijs ifrafel ut accipere rent ab egipţijs vala aurea. ergo deus p[ro]cipit malum.) (Preterea. Fornicari eſt malu. Sed deus precèpit Ozeo q[ui] accipere[nt] v[or]orez. Fornicariam et faceret filios fornicatònum. ergo.) (Contra. qui precipit malu. ad: eft mali. Sod deus nò eſt actor mali. ergo nò potest precipere malum.) (Ad euidentiam bu ius quæſtioni premitto q[ui] malum potest accipi dupliciter. Vno moto formaliter ut dicit ratónem defectuā. Alio modo quafi materia liter fit quando talis actus eſſet malus. mifi fieret ex precepto diuimo.) (Diis premissis dico ad quæſtionem duas conclusiones. Prisma q[ui] deus non potest precipere malum for[mi] maliciter que est ratio defectuā. quia deus mihil precipit nifi q[ui] cadit ſub obiecto ſive voluntatis quod eſt bonum. Sod ratio defectuā exclubit ratōnez boni. ergo.) (Preterea. Si de9 potest precipere malum ſub ratione mali vel defectuā t[ui]c item actus facitus ab h[oc]ie potest eſſe meritorius. et demeritorius.) (Meritorius q[ui]tem inquantù precipiſt a teo. demeritorius aŭt p[er]ter defo[mi]tato[rum] et rónem defectuam.)

## Tituli libri secundi sententiarum.

### Diftinkcio prima.

Trum omnia fuit a primo tangit a cauſa effectuia.
Nobr prima cauſa eſt meſſeſibilis.
Nobr prima cauſa eſt necesse eſſe.
Nobr eſt vna tantum.

Nobr prima cauſa habet potentiā inſinitam.

Nob potest creare.

Si mundus eſt a prima cā effectuie ab eterno

Vtrus aliquid aliud ab eo poffit eſſe fine prim
cipio durationis.

Si ſiante ilto mundo teus poffit altum mūbus
producere.

Vtrum p[ro]ductio creatura[rum] p[ro]ſupponat p[ro]s
ductionem p[ro]ſonam.

Primo quantu[rum] ab eſſe reale.

Secundo quantu[rum] ab eſſe intelligibile.

Tercio ſi p[ro]impoſſible eſſet tantu[rum] vna p[ro]ſona
ſe p[ro]ſet creare.

Vtrum relato creature ab teum fit eate[m] ſuo
fundamento.

Si eſſe relationsi ſit in animavel extra animā
Si relatio generaliter ſumpta fit eate[m] ſuo
fundamento.

Vtrum creatura p[ro]p[ro]ſit creare.

Vtru[rum] angelus et aia differant ſpecie.

Si angelus eſt nobilio[rum] q[ui] anima.

### Diftinkcio secunda.

Trum angeli meſurens t[em]pe vel euo.

Nob[rum] eſt tempus.

Si in euo eſt ſuccellio.

Si eſſe angelo[rum] meſurens t[em]pe vel euo.

Si opat[i]o[rum] angelo[rum] meſurens t[em]pe vel euo.

Vtrum angelus ſie in loco.

Nob[rum] eſt locus.

Si angelus potest eſſe in loco inbiuſibili.

Si plures angeli p[ro]ſunt eſſe in eate[m] loco.

Vtru[rum] vn[rum] angelus p[ro]ſet moueri motu locali.

Nob[rum] eſt motus.

Qualiter ſe habet motus ab forma[m] acq[ui]ſitaz
Si angelus mouetur.

Nob[bus] motibus mouetur.

Si inbiuſibile potest moueri.

### Diftinkcio tercia.

Vtru[rum] in angelo cabat aliquam op[ro]ſitio.
Nob[rum] eſt op[ro]ſitio et quot ſunt gradus
compoſitions.

Si in angelo fit compoſitio quantitat[i]tua ita
q[ui] ſit corporeus.

Si angelus eſtop[ro]ſitus ex ſub iubieſto et accenſe.

Si angelus eſt op[ro]ſitus ex effentia et eſſe.

Si angelus eſt op[ro]ſitus ex materia et forma[m]

Si angelus eſt op[ro]ſitus ex genere et brſitía.

Vtru[rum] ſub materialis fit inbiuſua p[ro]aliqua
entieat[que] ap[ri]a[que] naturam determinam ab
fingularitate[m].

Si natura eſt ſe ipa inbiuſua.

Si natura eſt inbiuſua p[ro]negationem.

Si natura eſt inbiuſua p[ro]quantitate[m].

Si natura eſt inbiuſua p[ro]materiam.

Si natura eſt inbiuſua p[ro]entitatem, ap[ri]am q[ui]diciſt grabus inerint fecus nature.

Vtru[rum] in vna ſpecie ſint plures angeli ſolo nu-
mero differentes.

Verum angelus cognoscat ſe p[ro]effentia ſubaz.

Nob[rum] eſt cauſa intellec[ti]omis.

Nob[rum] eſt principii cauſe intellec[ti]omis.

Verum ab hoc q[ui] angelus diffinde cogno-
ſcat quibbitates creatas alias a ſe habeat bi-
ſimatas rationes cognofcendi eas.

Vtrum angelus cognoscat res ſenſibiles p[er]
ſpecies inmatas vel acquifitas.

Vtrus in p[ro]te intellec[ti]ua p[on]aſ[que] ſenſus ap[er]
abſentiá obiecti vel ap[er] p[ro]ſibilitat[em] intellcuſus.

Vtrum angelus naturali dilectione p[ro]ſite bi
ligere teum plus q[ui] ſe.

### Diftinkcio quarta.

Trum angelus potuit p[er]ccare.

Si potuit p[er]ccare abſi[n]tanti ſue creatis
nris que fuit cauſa deſectionis.

### Diftinkcio quinta.

Trum angelus prius meruerit ſua beati
tu[n]dmem qua[que] acceperat.

Vtru[rum] malus angelus potuerit ap[er]tere equa
litatem tel.

### Diftinkcio sexta.

Tru[rum] p[er]ccatum luciferi fuerit ſupbia for
maliter.

Nota ibi multiplicem actu voluntatis.

### Diftinkcio septima.

Trum malus angelus neceſſario mala
velit.

Nota ibi multiplicem tomate[que] et maliciam.

Vtru[rum] angelus p[ro]ſit inducere veras forma[m]s.

### Diftinkcio octava.

Trum angelus p[ro]ſite affumere corpus
in quo excercent opera vite.

Nob[rum] eſt angelum affumere corpus.

Nual[que] corpus affumit.

Nual[ia] opa ibi exerceſt.

Per quā potentiā corpus affumptu mouet.

Vtru[rum] cœmones p[ro]ſunt ludic[ate]re ſenſus n[ro]ſ.

Nuomoto se habet vifus ab potentias senſt
uas et appreſsenſuas.

Diftinſtio nona.

U
Trum angelus poſſit loqui alteri anglo
nota ibi improbatem opinionis Den
rici de cognitione vnuerſalis et pticularis.
Nuid angelus loquēs gignat in intellectu
audientis.

Nuomoto angelus poſſit loqui et non alteri
Vtrū vnus angelus poſſit alterū illummare •

Diftinſtio decima.

U
Trum oñes angeli mittans.

Diftinſtio vntecima.

U
Trum angelus cultobies poſſit aliquib
cauſare in intellectu hominis cultobiti.

Si dlibet homo habet angelu cultobem fui.

Si affixis habebit angelu cultobem fui.

Si angelis est orauiſia ſic in hoibus cultobitis.

Si tolenſt de hoibus poſtis quos cultobiunt •

Diftinſtio buobecima.

U
Trum materia bicaſt encitaſt politiua
biftinſtam a forma realiter.

Vtrū materia vſute ſma poſſit eſſe fine forſa.

Diftinſtio tredecima.

U
Trum lux fuerit creata a pma die.

Nuid est lux.

Nuid est lumen.

Qualiter lumè gignit a luce.

Qualiter lumè multiplicaſt et eſt in medio.

Nuomoto fuerie lux creata.

Nuid de ilta luce factum fit.

Diftinſtio decimaquarta.

U
Tru celu ſit opſitui ex materia et forma
Si celu est de natura qtuor elemento.
Si celu est animarum.

Si materia celi et inferiofz fuit eiubè ratòmis.

Si materia habet aliquâ extenſionem ab exten
fione quantitatis.

Veru celum moueſt ab intelligentia creata.
Si actiones creaturaz totaliter ſunt a teo vi
a creatura.

Si actiones creaturae totaliter ſunt a teo vi
a creatura.

Diftinſtio quintecima.

U
Trum in mixto maneant elementa in
actu in ſuas formaſ subſtantiales.

Si ola elementa veniæ ab generatòſ mixt.

Vtrū aia ſenſitiua in bruto ſie extenſa.

Diftinſtio ſedecima.

U
Trum intellectus et voluittas ſint ſtem
qoſ ſeffentia anime.

Diftinſtio decimaſeptima.

U
Trum paradibus terreſtris ſit locus co
uentiſens homini.

Vtrū in homine ſie alia forma ſubſtantialis
prefer animam in ſtellectuam.

Si aſa intellecua eſt forma, hominis.

Diftinſtio decimaoctaua.

U
Trum in materia ſit ratio ſeminalis ab
forma naturaliter educenbam de ipa.

Nuid est ratio ſeminalis.

In quibus ponitur.

Ad quid ponitur.

Vtrū ſit vnus intellectus nūo in omnib.

Diftinſtio decimanona.

U
Trum hoſes in ſkatu innocentie ſuiffent
immortales.

Nuid te immoſtalitate corporis et anime.

Diftinſtio viceſima.

U
Tru m parabiſo terreſtri ſuiffet filioz
apagatio p copulam carnalem.

Qualis ſit ſupfluitas ſeminis.

Nue vireus eſt in ſpermate maris et ſemine.

In qinto tempore formatur fecus.

Nue membra ptime formaſſ.

Vnto cauſa ſenta biuſitas carnis et oſſium.

Nuare alique pariunt in maiori aliique in mi-
nori tempore.

Nuare natus in ſeſtimo menſe et in nono vi-
ur et in octauo non.

Nuare aliji gnaturs mas alijij femina.

N38 in ſkatu innocentie ſuiffet apagatio filio-
orum et quomoto.

N38 ſuiffet e qilis multipliſato viroz et mkez.

N38 ibi fuerie virginitatis amillio.

N38 filij generati nō habuiffet ſtatim parkes
ctum viſum membroz.

Diftinſtio viceſimaprima.

U
Tru pœcm pmi hois pœuit ſuiffet veniſtate

Verum peccatū primi hois te facto fuerit ſa-
uiſimum.

Nuale fuit peccatum ate.

Quantum fuit graue.

Nuis plus peccauit an abam vel euæ.

Diftinſtio viceſimalecunda.

U
Tru peccatū primoz parentem fuerit
ex ignorantia.

N35 veutes et vidia ſint in pſtate noſtra.

N38 ignoratia accipieſ multipliciter.

Si ignoratia excuſet peccatum.

Diftinſtio viceſimatercia.

["LI.", "•H.", "Reationem rerum in\nfinuans scriptura etc.", "Circa primâ distincionez fecu,\ndi librî sententiarum queritur.\nVerum omnia alia a primo en-\nte fint ab ipso huc ut a cauſa effe ctiua. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91. 92. 93. 94. 95. 96. 97. 98. 99. 100. 101. 102. 103. 104. 105. 106. 107. 108. 109. 110. 111. 112. 113. 114. 115. 116. 117. 118. 119. 120. 121. 122. 123. 124. 125. 126. 127. 128. 129. 130. 131. 132. 133. 134. 135. 136. 137. 138. 139. 140. 141. 142. 143. 144. 145. 146. 147. 148. 149. 150. 151. 152. 153. 154. 155. 156. 157. 158. 159. 160. 161. 162. 163. 164. 165. 166. 167. 168. 169. 170. 171. 172. 173. 174. 175. 176. 177. 178. 179. 180. 181. 182. 183. 184. 185. 186. 187. 188. 189. 190. 191. 192. 193. 194. 195. 196. 197. 198. 199. 200. 201. 202. 203. 204. 205. 206. 207. 208. 209. 210. 211. 212. 213. 214. 215. 216. 217. 218. 219. 220. 221. 222. 223. 224. 225. 226. 227. 228. 229. 230. 231. 232. 233. 234. 235. 236. 237. 238. 239. 240. 241. 242. 243. 244. 245. 246. 247. 248. 249. 250. 251. 252. 253. 254. 255. 256. 257. 258. 259. 260. 261. 262. 263. 264. 265. 266. 267. 268. 269. 270. 271. 272. 273. 274. 275. 276. 277. 278. 279. 280. 281. 282. 283. 284. 285. 286. 287. 288. 289. 290. 291. 292. 293. 294. 295. 296. 297. 298. 299. 300. 301. 302. 303. 304. 305. 306. 307. 308. 309. 310. 311. 312. 313. 314. 315. 316. 317. 318. 319. 320. 321. 322. 323. 324. 325. 326. 327. 328. 329. 330. 331. 332. 333. 334. 335. 336. 337. 338. 339. 340. 341. 342. 343. 344. 345. 346. 347. 348. 349. 350. 351. 352. 353. 354. 355. 356. 357. 358. 359. 360. 361. 362. 363. 364. 365. 366. 367. 368. 369. 370. 371. 372. 373. 374. 375. 376. 377. 378. 379. 380. 381. 382. 383. 384. 385. 386. 387. 388. 389. 390. 391. 392. 393. 394. 395. 396. 397. 398. 399. 400. 401. 402. 403. 404. 405. 406. 407. 408. 409. 410. 411. 412. 413. 414. 415. 416. 417. 418. 419. 420. 421. 422. 423. 424. 425. 426. 427. 428. 429. 430. 431. 432. 433. 434. 435. 436. 437. 438. 439. 440. 441. 442. 443. 444. 445. 446. 447. 448. 449. 450. 451. 452. 453. 454. 455. 456. 457. 458. 459. 460. 461. 462. 463. 464. 465. 466. 467. 468. 469. 470. 471. 472. 473. 474. 475. 476. 477. 478. 479. 480. 481. 482. 483. 484. 485. 486. 487. 488. 489. 490. 491. 492. 493. 494. 495. 496. 497. 498. 499. 500. 501. 502. 503. 504. 505. 506. 507. 508. 509. 510. 511. 512. 513. 514. 515. 516. 517. 518. 519. 520. 521. 522. 523. 524. 525. 526. 527. 528. 529. 530. 531. 532. 533. 534. 535. 536. 537. 538. 539. 540. 541. 542. 543. 544. 545. 546. 547. 548. 549. 550. 551. 552. 553. 554. 555. 556. 557. 558. 559. 560. 561. 562. 563. 564. 565. 566. 567. 568. 569. 570. 571. 572. 573. 574. 575. 576. 577. 578. 579. 580. 581. 582. 583. 584. 585. 586. 587. 588. 589. 590. 591. 592. 593. 594. 595. 596. 597. 598. 599. 600. 601. 602. 603. 604. 605. 606. 607. 608. 609. 610. 611. 612. 613. 614. 615. 616. 617. 618. 619. 620. 621. 622. 623. 624. 625. 626. 627. 628. 629. 630. 631. 632. 633. 634. 635. 636. 637. 638. 639. 640. 641. 642. 643. 644. 645. 646. 647. 648. 649. 650. 651. 652. 653. 654. 655. 656. 657. 658. 659. 660. 661. 662. 663. 664. 665. 666. 667. 668. 669. 670. 671. 672. 673. 674. 675. 676. 677. 678. 679. 680. 681. 682. 683. 684. 685. 686. 687. 688. 689. 690. 691. 692. 693. 694. 695. 696. 697. 698. 699. 700. 701. 702. 703. 704. 705. 706. 707. 708. 709. 710. 711. 712. 713. 714. 715. 716. 717. 718. 719. 720. 721. 722. 723. 724. 725. 726. 727. 728. 729. 730. 731. 732. 733. 734. 735. 736. 737. 738. 739. 740. 741. 742. 743. 744. 745. 746. 747. 748. 749. 750. 751. 752. 753. 754. 755. 756. 757. 758. 759. 760. 761. 762. 763. 764. 765. 766. 767. 768. 769. 770. 771. 772. 773. 774. 775. 776. 777. 778. 779. 780. 781. 782. 783. 784. 785. 786. 787. 788. 789. 790. 791. 792. 793. 794. 795. 796. 797. 798. 799. 800. 801. 802. 803. 804. 805. 806. 807. 808. 809. 810. 811. 812. 813. 814. 815. 816. 817. 818. 819. 820. 821. 822. 823. 824. 825. 826. 827. 828. 829. 830. 831. 832. 833. 834. 835. 836. 837. 838. 839. 840. 841. 842. 843. 844. 845. 846. 847. 848. 849. 850. 851. 852. 853. 854. 855. 856. 857. 858. 859. 860. 861. 862. 863. 864. 865. 866. 867. 868. 869. 870. 871. 872. 873. 874. 875. 876. 877. 878. 879. 880. 881. 882. 883. 884. 885. 886. 887. 888. 889. 890. 891. 892. 893. 894. 895. 896. 897. 898. 899. 900. 901. 902. 903. 904. 905. 906. 907. 908. 909. 910. 911. 912. 913. 914. 915. 916. 917. 918. 919. 920. 921. 922. 923. 924. 925. 926. 927. 928. 929. 930. 931. 932. 933. 934. 935. 936. 937. 938. 939. 940. 941. 942. 943. 944. 945. 946. 947. 948. 949. 950. 951. 952. 953. 954. 955. 956. 957. 958. 959. 960. 961. 962. 963. 964. 965. 966. 967. 968. 969. 970. 971. 972. 973. 974. 975. 976. 977. 978. 979. 980. 981. 982. 983. 984. 985. 986. 987. 988. 989. 990. 991. 992. 993. 994. 995. 996. 997. 998. 999. 1000.", "1. In otrarii argui. 2. Joßis. 3. Ommia p. ipfim facta funt. 4. Circa istam questionem füre tria videnba. 5. Primo funt ponende tres oclutiones necessarie in apofito de primo efficiëte. 6. Sebo vitere oportet quid est dicendu ab questione 7. Im mentem p[ro]o[vo]. 8. Tercio quid fit dicendu, 9. Im mentem t[he]xologoz. 10. Quantum ab p[ri]mum articulü funt tres oclutiones viden[ce]. 11. Prima q[ui]m enti[ba] est dare aliqua, naturam simpliciter meffedibilis. 12. Sed a q[ui]m illa natura est meffedibilis Im naturâ et quiblitatem. 13. Tercia q[ui]m illa natura meffedibilis habet pot- 14. tentiam infinitam. 15. Primam oclusionem fic p[ro]b. Aliquid est effe[ct]ibile, tunc quero aut a 16. se aut ab alio aut a nullo; non a nullo. 17. quia q[ui]b[us] nihil est nullius est cauſa; non a se p[ro] August. 18. Imo te erimitate; nihil inquit est quod leip[mi]n 19. Signat. Et im p[ro]b[mi]n. 20. de anima. 21. Generat in quit leip[mi]n nihil sed saluat. 22. ergo relmquiſ q[ui]b[us] fit ab alio. 23. wceſt illud a. 24. aut habet naturam meſſedibilem aue non. 25. Si detur primu habeo apofe[ti]u. 26. Si detur ſe[mi]b arguiq[ui]t ue prius. 27. quia aut a se aut ab alio aut a nullo; non a se aut a 28. nullo ut iam p[ro]batum est. 29. ergo ab alio quero te illo ficit de a. nunc aue nòs est p[ro]ceſſus in in 30.

Dift.

p[ro] cuius operationem dicunt angelum finiri.

1. Preterea aut maio: tua est simpliciter vel vnueratuerer vera et tunc ego arguam te an gelo ficut tu deo aut est p[aticulariter] vera et sic non valet ad oclutendu[rum] esse simpliciter infinitum. qu[ia] n[ot] est maiors ambitus colcluio. 2. prenolle: ut patet ex: i. pr[io]z. 3. teo dicerius aliter ab alij[is] q[ui] argumentu[rum] n[ot] valet: q[ui] esse angeli finit effentiam eius vel est effentia ei?.

1. Contra, q[ui] fin eos effe est accijens effentie et est poſterius naturaliter, ergo in primo fi- gno nature abscue effentia angeli ut pr[io]z: e[m]ninita intenfue et p[ro]nib[il] poſterius finitatis.

1. Teo alij[is] arguut aliter, primu[m] ens creat, ex [so] habet potentiam infinita, oſequentia p[ro] baf[que] habet potentiam que tranſit ſuper extrema diſtantia in infinitu[m]. ſicut ſüct ens et nib[il]. 2. Sed ita ratio deſcit primo in ante- cevente: q[ui] illud est tantu[m]o creditem. Se- cundo deſcit in p[ab]atone oſequentie: quia enſ creatum et nib[il] no[b]tant in infinitu[m]. Nuod p[ro] ſic. N[om] inter alij[is] extrarema non est di- ſtantia media ſed ip[er]a ſei[pi]s diſtimgunuſ tota diſtantia webet accipi p[ro] operationem ad p[re]ſedi us extremu[m]. Exemplu[m] de teo et creatura v[bi] accipie[rit] ratio diſtantie p[ro] operationem ad teu[z]. Sed inter ens creatu[m] et nib[il] no[b]t est diſtantia media: ſed ip[er]a ſei[pi]s diſtimguutur, ergo tota diſtantia webet accipi p[ro] comparisonem ab p[re]ſedi us extremu[m]. id est ab ens creatu[m]. Se[]d ens creatum est finitu[m]. 3. Inter ens et nib[il] e[m]ninita finita. 4. T[ercio] p[ab]atur eadem co- cluio p[ra]t om p[li]viij p[hi]bicozz. et. xij[em]e- thap[sh]. ſic. Nuod mouet motu inſinito habe[] potentiá infinitá. Sed primu[m] ens mouet motu inſinito, ergo habet potentiá infinitam. 5. Nec illa ratio o[clubit]t, primo q[ui] accipit mino[que] falſam. q[ui] non mouet mouet inſimo ut noſt[a] fiſes tenet. Se[]do q[ui] p[er]p[li]sm. i. etbicozz. ex maiol[ia] buratone n[ot] argui[que] maiol[ia] p[re]ſecio. q[ui] n[ot] est p[re]ſecio: albebo que durat p[re]t om di- es. 6. que durat p[re] vnui[t] tantu[m]. Teo, ab illa co- cluſionem abducam alias p[li]uſiones quas po- nit Scotus li. diſtmaðe. ij. et. q[ui]. Et ſuppono p[ro] mo moto p[er] intellecu[s] primi entis intelligit diſtmaðo actu quodcunque intelligibile, hoc ſup- poſitum p[ab]atur li. 1. diſt. xxxvi. tunc argui[que] ſic. 7. Intelligibilia ſunt infinita, ergo intellecu[s] intelligens illa erit inſinitus. Sed intellecu[s] primi entis est huiuſmobi ex ſuppoſitone fa- tia. ergo habet intellecum infinitu[m]. et p[ro] ſequens effentiaz, et potentiá infinitá. Probatio antececentis, quecunque ſunt inſinita in ac- cipiento vnui[rum] poſt alteru[m] illa ſi ſunt ſimul ſunt inſinita. Sed intelligibilia ſunt inſinita accia- piento vnui[rum] poſt alteru[m] alias otingeret ip[er]a effe ſimul accepta, ergo. Probatio oſequu[iu]e. Quicquid poſseft intelligere aliqua plura q[ui]rum quodlibet dic[er] aliquá p[re]ſeſt omni in Finita talia habet inſinitam p[re]ſeſt onem. Sed

Intelligere hoc intelligibile ponit tane[ra] p[re]ſationem et ſic de omni[bus] alij[is] intelligibili. 8. Intelligens illa habebit omni[m] p[re]ſeſt onem et p[re]ſequens p[re]ſeſt onem inſinitam. 9. Secundo ſic n[ib]il terminat v[lt]imate actu[n] noſtre volu- tatis n[ib]il ſit formaliter inſinitu[m]. qu[ia] q[ui]cunque finito dato voluntas p[re]ſeſt v[lt]erius appetite. Se[]d quod terminat v[lt]imate actu[n] noſtre voluntatis est prima cauſa et natura meſſe alij[is] p[re]ſoſite et est opinió Gandaui qui dic[er] g[aliquod] trípliciter ſe habet ab eſſe. N[ot] mo [to] q[ui] aliquid fit formaliter neceſſe eſſe et ſe. ab alio tamen cauſaliter vel eſſediuſe. 10.rum modu[m] ponit auſce[n]. Se[]do modo p[er] ſit formaliter neceſſe e[ſ]. ab alio tamen depenſenter, 11. tu[m] modum v[ite]c ponere p[li]sus. xij[em]etap[sh]. q[ui] b[ic]it. A[b] hoc quiem principio depenſet celu[z] et tola natura. 12. T[ercio] p[er] aliquid ſie p[ofib]i- le ex ſe formaliter, ab alio tamen neceſſario. 13. ſez q[ui]a illud neceſſario cauſat a quo eſſ. A[b] p[re]ſoſitum b[ic]it docto[st] iſte p[li]sh poſueru[t] ter c[iu]m et ſe[]dm modu[m] primu[m] auſt modum nega- ueru[t] n[ot] eni poſueru[t] q[ui] illa que ſüct formali- ter ex ſe neceſſe eſſe e[ſ]ent ab alio eſſediuſe vel cauſaliter, ſicut ſunt intelligie que n[ot] ſunt ab alio eſſediuſe, quod p[ab]at ſic non est veriſi- mile p[er] tam p[clari] p[hi]loſophi ponent[er] illa q[ui] h[in] fuis terminis implicant o[tra]bictione[m]. Se[]d ille primus modus p[er] ſez aliquid fit ex ſe for- maliter neceſſe e[ſ] ab alio tamen eſſediuſe im- p[li]cat o[tra]bictionem q[ui] tunc e[ſ]t p[of]ibile et ne- ceſſe e[ſ]. ergo. Se[]d o[tra]ſtam opinionem ar- gui[que] dupliciter. Primo p[li]sh pomit, xij[em]etap- g[ui] in omnibus intelligentis e[ſ] t[em] realiter e[ſ] et intelligere, ponit et i[ra] ibidem p[er] omni[m] intelligie, t[em]p]endent a prima cauſa eſſediuſe. 15. tum ad actu[m] intelligendi. T[unc]e argutur ſic- n[ib]n aliqua duo ſunt ibidem realiter ſi habens iſta depenſet, p[re]ſum ab vnus eſſediuſe ab alio depenſet etiam p[er] n[ib] alij[is]. Se[]d in intelligent- is e[ſ] ibidem e[ſ] et intelligere et depenſent o[n]m[s] a prima cauſa eſſediuſe p[re]ſum ad actum intel- ligendi. 16. et p[re]ſum ab actum e[ndi]. 17. Se[]do ſic o[m]nia entia ſunt ad primu[m] vt ab ſinem. 18. ſunt a p[rimu] vt ab eſſciente, anteceſtens p[ri] e[ſ] ſine. xij[em]etap[sh]. v[bi] o[clubit] p[li]s q[ui] vn? e[ſ] b[on]ato[st] et vnus p[ri]ceps. Conſequencia[ria] p[re] batur dupliciter. Primo q[ui] cauſa e[ſ] i[ci]ens et ſinalis conciſbunt in ibidem p[li]bico. Se[]do q[ui] ens et bonu[er]ouertun[que] quod p[er] ſei[pi]o e[ſ] ens e[ſ] le ip[io] e[ſ] bonu[m]. Se[]d q[ui] ſei[pi]o e[ſ] bonu[m] n[ot] e[ſ] ab alij[is] bonu[m] ut ab ſim[ē]. 19. p[er] oppoſitu[m] q[ui] e[ſ] ab alij[is] bonu[m] vt ab ſinem n[ot] ſei[pi]o e[ſ] bonu[m] nec ſei[pi]o e[ſ] ens. Se[]d omnia alia entia a p[ro]mo ſüct bm[ōi]. 20. o[m]nia alia entia ſunt a primo ut ab e[ſ] fi[ci]ente. 21. Dico ergo p[er] p[hi]loſophi n[ot] p[er] ſu- eru[t] t[em] terciu[m] et ſe[]dm modu[m] ſeb et i[ra] prima[us] Ratio ergo opinionis p[re]ſt valeat p[are]bit, m

["Li.", "ij.", "primariuſ, ſup obiectu fecuſarui. ſp mariui\nobiectu intellectus et volutatis diuine eſt eſ-\nlentia diuina creature aŭt ſunt obiecta fecu-\nbaria; eſgo ille potètie p[rius] respiciuſ effentia\nbiuina ſp productione creaturaru. Sed in illo p[\nori] eſt emanatio p[nonaru], q[ui] intellectus diu-\nnus expletim noticiā aequatā ſibi et obiecto.\net ſic eſt noticia genita infmita que eſt filius.\nEodem m[ori] te volunrate respectu p[hus] ſanchi-\nergo. T[ercio] ſic p[ro]e: eſt habitud[em] nature\nad ſuppoſitui ſ[ui] fit ad eius actus p[ro]m] agere\np[ro]ſuppeſome eſſe. ſ[ui] natura diuina p[rius] h[ui]s eſſe\nin ſuppoſitis ſ[ui] fit p[rincipi]u p[ductu]oſis extrin-\nsice. D[u]nuanti ab ſe[ſ]m articul[u] dicte Henri-\ncus. p[ro] p[ductu]oſe p[nonaru], q[ui] p[bat] p[ro]\nmo ſic. D[ualis] eſt o[to]m in aliq[u]b[us] p[ro]m rem vbi\nrealiter diſtinguunt[em] talis repitur in eſſe p[ro]\nratione vbi ſola r[oe] diſtinguunt[em]. ſ[ui] mi] quatu-\ntas qualitas et relato] diſtinguatur in creatu-\nris. quatuſtas eſt p[ro] qualitate et qualitas res\nlatu]ne ergo eodem m[ori] eſt in diuimus p[ra]ſa in\ntellectu creaturaru ſit ſicue qualitas et p[du]\nctio p[nonaru] ſit p[ductio] relatiu[m] ergo iſta eſ\np[ro]e: iſta. S[eb]o ſic. q[ui] dicite p[fectione] ſim-\npliciter eſt p[rius] eo quod n[oli] dicit p[fectionem]\nsimpliciter. ſp[non]t]o] p[non]t]o]t]o] p[non]t]o]t]o] p[non]t]

LI.

distinguiè realiter a locato·mno·pbae·quia potest manere albero similitudine nò maniète. (Scödo arguit sic nullum finieú còtmet ſim p feedam ytemptitatè oppofita formaliter. ß in eòtem fundamento poffunt fundari oppofite relações·ergo·pbatio minoris·quia ſim ean tem albedine potest marthus eſse similis pectro et bilimilis iohani. (Tercio ſic còtenta in aliquipio p temptitatè magis vel nò minь distinguumè in othniètibus magis distinguis·ß relações fùdate in duob generibus minus differüt ę due relações fundate in re eiusbes generis·ergo·pbatio minois·nà equalitas fùdata ſup quantitatem et similitudo fùdata ſup qualitatè minus differüt ę similitudo et relatio potentiè actiue et paſſiue que poffunt fundari ſup eundè caloſè. (Dico ergo q re latio generaliter loquèto in creaturis ut vna creatura referè ad alia creaturà eſt alia res realiter a ſuo Fundamèto. Sicut etià relatio ratòis eſt alia res a ſuo Fundamèto. (Ab at gumenta ergo alterius opinionis bico q cò- politio item eſt qum alio politio et ſic con- ceto q opofitius è albu ſimile ę albu tìn. Et ſi velis fitare te relatoè diuima·bico q mihil eſt ibi alieuius generis pèdicamentalis. (Ab ſeſm respòdet Simplicius ſup pèdicamèta qui dicit q ficut relatio eſt res ad aliub·ita è ibi mutatio ab alterù·ita q inquantù relatio ab uenit nò mutaè ad ſe ſed ad alterù. (Ab ter ciam patet p Auicen·ij·metb·vbi vule q re latio habeat ſui apriù melle. et cum ſr·ergo eſt opolitò in genere relatònis·potest bici q nò eſt opofeò ex alijb realiter incluſis·q il· lud eſſe in nò eſt te effentia relatois ſed teter mmatur p eſse ad aliub. Aliter p[ tici q oee ptus cuiuſcuj generis nò eſt simpliciter ſim- plex te quo aliais in primo taedù ſuie·includit enim quodlibet genus naturæ entis et natu- ram determinè ſui gradù intrimſecum. (Ab quartù te pceſuì in inſtitùtì dico q non ſequie·quia relato[ ſeipa referè ad ſui funda- mentù ficut ſeipa ligat ab ſui fundamentu3 p Auicen·ij·metb·(Et cù dics eabè ratò ne ſuit ſtandù in primo·nego·quia illa relato nò p[ tè eſſe fine fùdamèto abſis·otradictòe fùda mentù autè p[ tè eſſe fine relatòne abſis·otradictione. (Ad quinbù dico q relatio habet p priâ distingueò·nò tìn moreſcit nobis ap[ ter modicâ eius entitatè mifi p distinctione fùda mento2. (Ad vtilimù dicèt vno moto q nò eſt meouemiens q vna res habeat respedum ab inſimitas entitate3. Alio modo et melius dicèt q quia relatio ſpeciſaè ex terminis et nò ſunt opoffibilia entia in multitudine inſini ta·ut patet ex·ij·phifi·ixo nò habet aliqua creatura p[nes ſe entitate3 inſimitas. Muan tum ab terciu articulum ſunt tres opiniones· vna dicit relatoe3 creature ab teu ſic eſſe eã· tem ſuo Fundamèto·quod fundamentù mihil

H.

aliub eſt mifi quedâ relatio ad teû·quia lietè creatura in ſe fit ens·in respedu tîi ad teû di citur nò ens·Sic etià creatura liç in ſe fit ens abſolutù·respedu tîi teu mihil aliub eſt mifi q·dam respedutus. (Iſta opinio fùdaè in dicsis·Dentrici qui vule q relatio fit ratitoſu ſui fù bamenti· quod diffuſus impzobaè. li·y·bist·.ij·q·de velitigio. (Côtra itià opinionem are·guo bteuter p Aug·vij·te trim·omne inquit quod relatiue biciè eſt aliquid excepta rela- tone. Et in principio terciu biciè·q mihil è ad ſe mihil eſt ad aliub. (Præterea·diffinitio me· dicat totè quidbateam rei· sed diffinitio lapi dis nò includit effentialiter respedu ab aliub (Præterea·que distinguitur formaliter nò ſunt item formaliter. ſed relatio creature ab deu nò distinguiſt formaliter nec ſpecie in di- uerſis creaturis·ergo creature nò distinguii tur formaliter inter ſe nec ſpecie·pbatio mi- noris·quia relatoib omnis in creaturis cor- respondet item terminus ex parte tei·ß rela- tòibus alterius raçonis nò correspòdet item terminq ergo. (Alia eſt opinio omino ab oppolitù q relatio creature ad teu distingui tur realiter a creatura·q[ s ofirmaè p Aug·.v·de tri·vbi dicit·quibò in creaturis nò in ſubſtantia3 diciè reſtat ut in accitens dicaè ſed relato creature ab deu nò in ſubſtantia3 diciè quia ex tpe ab ipin referè ergo in ac- citens diciè. (Contra itià opinione arguiè p[mo fi·Subſtânia è pot omni accitente na- tura tpe et diffinitio in Ariftò·vij·metb·ß quod eſt p[ius alio te p[ore potest eſſe fine alio abſis·otradictòe·ergo creatura poffet eſſe fi- ne relatoè ad teum fine ottradictòne quod eſt falſum. (P[æterea quero quò acceipit Aug·ac- citens cum dicit q in creaturis quod non in ſubſtantia3 diciè reſtat ut in accitens dicaè· aut enim accipit accitens omuniter p quorùs·q mutabili tuc quelibet ſubſtantia creata eſt accitens quia eſt mutabilis·aut accipit ibi ac citens q amiffibili quod ſez manente alio p[· teſt amitti·tuc talis relatio nò eſt accitens q: non p[ creatura manere fine itià relatoone. (Eſt ergo tercia opinio Scoti quâ teneo·q pos- nit duas occlusiones·p[uma q relatio creatus re ab deu eſt item realiter ſuo Fundamèto. Se cunda q distingui formaliter ab eo. (P[ru·ma conclusio p[bae sic·Illud dicitur p[rie eſſe item alieui effentialiter vel realiter fine quo cum meſt non potest eſſe fine eo cui meſt ab[ q[ contra dictòne·ſed relatio creature ab teu ſic meſt creature q[ imposſibile eſt creatutzam eſſe fine ea abſis·contradictione·ergo·pbato· mnozis·quod p[ eſt eſſe fine relatòne potest eſſe fine termino iſtius relatònis. e creatura nò p[ eſt eſſe fine termino relatòis iſtius·q[ tune p[ſſe manere deo nò maniète q eſt eminus iſtius re- latòis. Scödo ad p[ principale ſic. q[ s[ v[ m[orſiè te ommi alio a termino nò accubit alieui dico

Dift.

ab termini. § relatio creatura ab teu vnifor-
miter 8r de omni eo quod bicis ab iftû termi-
nû-ergo nulli accidit. 2 ita eſt ibi fundaſto-
pbatio minoris. 4q fi alicui acciteret pari rœ
et alteri. tuc quererê de relatone qua ipa dice
retur relatiuie. et ſic in infinitum. (Côtra p-
mam ratione fitatur. quia tunc quelibet rela-
tio que inſeet eſſentie diuine p actum intelle-
dus diumi eſſ ea eſt eſſentie cù impoffible ſit
eſſentia eſſe fine ea. 4q fi poffet eſſe fine ea mu-
taretur intellecτus diutus. primu ſequens
eſt falſu. quia mihil eſt item realiter alicui ni
fi fit reale. illa autê relatio eſt ens ratomis. ſc
relatio dei ab creaturâ. (Côtra ſeßam roem
intatur. quia no ſt incouemens q pcedatur
in infinitu in relatùbus ita q relatio fundeſ
fup relatione ſicut apozionabilitas fup apot-
cionem. (Ad primu dico q incompoffibilia
ſepatòis p[er eſſe a rœ ipius a quo aliud eſt m-
lepable vel ab aliquo extrinſico. Incôpoffi-
bilitas aŭt eſſendi ab creaturâ fine depen̄den
tia ad teu eſt ex rœ creature. incompoffibili-
tas aŭt qua eſſentia diuina no p[er]tect eſſe fine
relatòe illa e quafi ex cauſa extrinſeca. et ita
no ſt eſt ſimile. Ad ſecunbu dico q 4q uis vna
relatio poffer. Fubari in alia no tamen eſt p-
ceſſus in inſinitu. § neceſſario eſt ſtatùs in ali
qua que non p[er]t eſſe fine eo in q funda[ſ]c ab
coſtrabictione ex ſecùdo articulo huius q[ui]to-
nis. (1 Secuba oculio patet q ratio abſoluti
no includit formaliter ratione reſpeſt. Qua-
liter aŭt p[er]ſoffit eſſe vera itemptitas et ſt non
fit ſoznalis pate[que] libzo p[er]mo. diſt. 1q. (Ad p[
]mum principale bic[ie] vno m[or] p[er]bus inſer[t]
.iii. met[he]s. omnia eſſe ad aliquid ut ab opati
onem vel ab ſenſum. Sed còtra quia oſequés
no eſſet incouementius antecedente. Sicut eni
antiqui philofophi dixerùe omma apparëtia
eſſe vera. ite[que] p[er]tect di[ic]i aliter q incouemens
eſt omnia formaliter eſſe ab aliquid. Ali[que]
bici in vià. Varioniis q incouemens eſt omnia
eſſe ab aliquid ut vna creatura effentiali[que]
catur ab alia. no eſt autê incouemens omnia
eſſe ab aliquid ut creatura bicitur ab cauſam
primâ. (Ad ſecunbu dico q p[er]dicamèta ſiut
primo ſeſiis diuerſa in ratùbus formalib[us] q[
]bus diſſerüe. Aliter p[er]tect di[ic]i q argumen-
tum non valerit. quia ſita relatio de qua loquis-
mur eſt tranſcentens et no eſt alicuius gene-
ris dætermati. (Ad terciu dico q auctori-
tas Auicen[que] excludit a quibbitate vnùt mul
ta adu[que] et potentiá et homi. quia nullum talè
eſt de intellectu quibbitatis formaliter.

Q
vnto querif vtrù creatura p[er]ſoffit cre
are. Videſ q fic. p Aug. octuaginea
struif quæſtionu. q. lxxxvii. A: ſtifices m-
quit non p[er]ſon[al]i creare quia opantur p cor-
pus. ſed creatura racionális no opatur p cor-
pus. ergo. (1 Secuio fic. effe[ctus]us no atque
virtutè cauſe ſupioris p[er]ſotect p[er]diuca a cauſa in

Ferori. ſed nullus effectus creatus cù fit Fimi-
tus abequat vitutè dei que eſt inſita. ergo.
(1 Tercio fic. quod p[er]tect antihilare p[er]ſot. cze
are. ſed creatura aliqua p[er]tect antihilare. g-
pbatio minoris. tû quia agens naturale p[er]
tect forma[ma] natural[em] totaliter deſtruere. cum
quia homine p[er]ccâte morataliter annihilaſt in
eo g[ra]. (1 Œuaro ſic. c[æ] ſecuòaria plus p[er]t in
virtute cauſe prime q in virtute ap[ar]ia. ſed ali
qua creatura ſiue cauſa ſecuòa p[er]tect in omne
ens p[er]ducibile non mi p[er]creatione. ergo aliq
v[ate]t immiffa in ea a cauſa ſupiori p[er]it in
illud p[er] creationem. (In còtrariu eſt Hamaſ-
ca. xvij. qui dicunt inquit angelos creatinges
funt omnes fili patris fui opatoli. (Ee[pon
teo]b[ie] ſunt quatuor articuli. Primo p[er]nitur
opinio Auicen. et vnus theologi qui ſequif
ip[er]m. Secùdo improba[que] p[er]ratòes alioz. et ofſt
detur eſſe inſuſſiens. Tercio arguà contra
Auicen. et bicaim ab queſtione. Œuaro ſoluà
ratòes Auicen. (1 Muantu ad primu articuli
eſt optimo Auicen. ix. met[he]s. c. iii. vbi p[er]nit q
vna intelligëtia p[er]ducit alia[que] et non mi p[er]
atione. Mod[que] aut[em] ponèdi fuus ſuit declarat
. ſi. m. q. ar. ij. (Pro ſua oculione arguit p[
]mo fic. Ab vno no eſt mi vnuq. quia alias no
eſſet r[ò]diftimctionis in effectu. ergo a prima
intelligentia no ſuit mi ſea intelligentia et
tercia a ſecuòa. et ſic de alia[que]. (1 Secùdo fic. p[
]ſe[du]m eſt vnùquodq[ui] cum p[er] p[er]ducere fibi in
mile. ex. iii. met[he]roz. § intelligentie ſunt p[
]ſedores q[ui] ſubſtàtie corpales. ergo cum cor
pus p[er]tect p[er]ducere corpus multomaſis in-
telligentia p[er] p[er]ducere intelligentia. § intelli
gentia no p[er]ducitur mi p[er] creatione. ergo.
(1 Tercio fic. a como in m[é]te fit comus extra
.vij. met[he]s. tunc ſie. Sicut comus in m[é]te ab do
mum extra ſic intelligëtia in mente ad intelli
gentia extra. ſed a como in mente fit tom[em] ex
tra. ergo ab intelligentia in m[é]te fit intelli-
gentia extra. § intelligëtia no ſi fit mi p[er] crea-
tione. ergo. (1 Œuaro ſic. in hijs q[ui] ſunt vnus
ſpeciei vnù p[er] eſſe p[er]duciu[que] alterius ficut p[er]
induicue. ſed infra eand[em] ſpeciem p[er]ſut eſſe
plures angeli ut patebit diſtinktòe tercia. er
go vnus angelius p[er]tect p[er]ducere aliu[que] anſe
lum q[ui]e non mi p[er] creatione. (1 J[it]ā opinio
nem ſequif vnus tocto in parte qui ponit bu
as oculiones. Prima q[ui] creatura no p[er]omne
creaturâ creare. Secuòda q[ui] creatura p[er] ali[que]
creaturâ creare. (Primâ oculſionê p[er]bat fic-
nib[ile] p[er]tect omn[em] creaturâ creare mi otineat
emmenter omn[em] creaturâ. ſed nullum creatus
eſt quod còtineat omn[em] creaturâ emmenter-
erg[o]. (1 Secuòda oculio p[er]batur fic. diſtancia
finita p[er]tect a virtute kinita tâſiri. ſed inter
ens et mihil eſt diſtanta kinita. ficut patuit fu
p[er]a articulo. p[er]ſi me queſtions. ergo. (1 Se-
cùdo fic. Si deus habet vnam p[er]eam p[er]uta lo-
mis ab huc p[er]ſotect homin[em] creare. ſed du[que] ve

LII.

habet vnam yteam no habet ratione infiniti. er go sub ratöe finiti deus creat. et sic poterit opre creature finite. pbatö mioris te9 mßn tū infinitus est illud q maius cogitari no pt. sed deus pt cogitari maior inquantum habet plur es ydeas ch inquantu habet vnã tantuz. (Quantu ad scb articulå arguit o9 opia moné Auiceñ-arguit Tho. pte. q. xij. ar. xo. g aliqua creatura no pt creare ptimo mo. Et fectus vnifer falis reçrit caufam vnuerfalè. h esse est effectus vnufaliffimus ergo oporç ue reducaſ immediate in caufam vnuerfaliffi mā que est deus. (Confirmaſ p auco: e libi de caufis q dicit q nec angelus nec anima dæt esse miſ inquantu opanß opatöe diuina. (Se cundo ſie p ratione Bonauëtuse. Sup diſtan- tiam inſimitâ no pt miſ virtus inſinita. h inter terminos creatoſis est diſtâcia inſitua ergo. pbatio mioris. omni diſtâcia finita ouenie accipe maiolè. sed no ſt accipi maiorè ita q eſt inter ens et nihil ergo. (Confirmaſ: q inter otradiſoria eſt diſtantia inſinita. h me ens et nihil e diſtâcia oſtradiſoria ergo. Co firmatur scdo. q inter quecùs otradiſoria videt equalis diſtantia. h inter deu q no teum eſt diſtâcia inſimea ergo. (Tercio principali- ter arguit Nario ſic. Sicut agès ad agès ita effect ab effectu et actio ab actione. h agès ſcbariu necessario ſſupponit agès primarù. ergo effectus agétis ſcbarij neceſsario pre ſupponit agétis primarij effectu. h ſic ſuppo nit materia. et p olequés no creat. (Alio? de ſes. Egidius arguit ſic nullu agès crea- tum eſt actus pur. ergo nec eius actio. q ſic actio agétis creati eſ cù moru et mutatone. h omne tale agès ſſupponie materia ergo. Jste rôes no ocuſt quod patet diſcurièto peas. Prima enim ofiſit in hoc q esse ſim- pliciter aprius effectus tel hoc videt fallum. quia a q effective generaß opoffitü ab eo eſt effectiue eſſe opoli. h opoffitü generaß ab ali qua creatura miſ tollaß omnis actio creatus re ergo. pbatô maiors tů p him. v. phisico. generatio eſt ab eſſe tů pr otem. q a quo ge- neratur opoffitü p eius actione eſt forma i ma teria. Forma aùt eſe in materia eſt opoffitum habere eſſe. (Pieterea pbatô q abducurit no valet. q aut pexcat p equocatione aut al- tera pmiſtaru eſt falſa. dupliciter eni pt intel ligi caufam eſe vnifer faliorè. q vel pfeſdène vel pôdaticôe. et ſimiliter effectus pt dici vn- uerfalior p ſect deue pôdaticô. Si ergo in ma fori accipis vniformiter vnufalius ex pte cau ſe et ex parte effectus. oſco maiorè diſhüdi- ue. quia effectus p ſectior reçrit caufam pfe- chiosem. Sed ſi accipiaſ in maiori vtrobiöz vni uerſalius ſm p ſectione eſt fallacia equocati omis. vel mino eſt falſa. q minor no eſt vera mi de vnufalitate ſm pôdicatione. et tuc ma- ior que affum: q deus eſt vnufaliffima cauſa

II.

pôdaticôe eſt falſa. (Pieterea o8 abducurit de lib: to cauſis ocuſit opoffitü. q dicit ibi ſic nec angelus nec aia dant eſse inſi inquant: tū opanß opatöe diuina. (Secuſa etia ratio nò ocuſit quia habet miorò falsam ut pba tum eſt ſupra. q. ar. q nec pbatônes valent. prima no. cù dicit q no còingit accipere vel intelligere maiòe diſtanti: dico q falsi. eſt poſtiue. veri autè eſt pmiſſue. hoc eſt tantuz dictu. aliqua diſtâcia pònit maiòre opoffitù ch illa. q vna maior otradiſio ch illa. sed illa pmiſtit quanti: quia plus p ſeſdís pònit aftus intèn: ue ch animal. aial aùt plus pmiſtit ſieue patz in homne. (Ad scb pbatatione cù ch e ter otradiſoria eſt diſtâcia inſinita pt eſc intè telligi. i. intefmiate. q ſicut nulla eſt ita par ua diſtâcia que no ſufficiat ab otradiſione. ita nulla eſt ita magna ch ab illa otradiſio nem ſe extenteret. (Ad alia pbatatione dico. ch licet quecùs otradiſoria ſint incopoffib: lia no tì eque diſtâcia quia plus diſkat deus a non deo ch albù a no albo. (Tercia rò pncipalis ſimiliter nò ocuſit quia aut intelligi tur in maiori q agès ſupponat effectu pr: mi agétis et paſſu in quod agat. et tuc pèti: principi: aut intelligi: absolute ſuppoit: eſ effectus. et tuc oſco. quia ſupponat ſeipin q eſt effectus primi agétis. (Muantu raro nò ocuſit q: illa pœtionalitas no ſufficit ad in ſerenbù q actio eius ſit cù moru et mutatöe. (Quantu ad terciu articuli arguo q Auci: ceñ Scdo dico ab questione. Contra Auiceñ. arguit ſic a Scro. nullus actus accidètalis re quiri: neceſsario in creante ſubſtantia tanç: pior: neceſsario termino creatoſis. h intelle: dio angeli eſt ſib accidentalis et neceſsario p ebit creatione. ſubſtâcie vel en: itaus ſi crea- retur. ergo angelus no pt creare. pbatô ma foris. quia ite actus neceſsario pior: termino creatoſis aut requir: tanç: actus p:ductio: nis termini aut tanç: ſormale principi: p:bu: eliùi termini nò primo moto. quia termin: p: ductoſis aliciuus et actus formalis p:ductus ſint in eotem quod non oingit in apofito. q intellecio eſt actus immanè: non etia fecùo moto quia actus accidètalis no pt eſſe forma le p:ncipiù caufandi ſubſtantia. Semp eni p: buchiùi principiù debet eſſe vel eque p:fectus vel p:fectus p:duco. q accitens nèc eſt p:fe: dius nec eque p:fecti: ſubſtâcia. nam ex. vii: met: ch: habet q ſubſtantia eſt pior: accidente tempore cognitöe undiſpintone. Reſpondet q accitens in virtute ſubſtâcie pòſt eſt eſt p:ncipiù p:duceòi ſub: ch tanç: inſtru:ntù ſub:ſt: tie. (Cótra omne instrumentu virtute agen tis p:ncipalis vel atingit effectu p:ncipal: eſt. vel diſponti: ab iph. sed neutrum pòſt eſt dari in apofito. ergo. Probatio mioris no eni pt. accitens attinge effectu p:ncipalis ag: entis.

LI.

euiternum fed est item realiter quod iſim-
Scöa ocluſio eſt qu loquédo te suo ſecuſto mo-
to ſie habet rationem menſure et abbit ab eu-
ternu ratione p[ro]ſois et poſterioſis Et illo for-
temo in euo eſt ſucceſſo ut ſez onotat ha-
ditubiné ab tempus. (1 Primâ ocluſionê p[ro]
to. quia ſi duratio euitermi eſſet alioq supa-
ditum illi eſſe pari r[oe] cum eſſe duraret p ali-
am durationê ſibi abditâ, et ſic eſſet p[ce]ſſus
in inſinitu. Ab illâ rationê dicet Ricb. q pati
r[oe] p[ollet] dici q ptus no differet ſm aliquâ
rationê abſolutâ a motu. Sed illa ſolutio non
valet ut patz ex prima ocluſione p[ceedentis] ar-
ticuli. (1 Secuſo ab principale arguo ſic. Sicut
ſe habet q[ui] ad illud cuius eſt q[ui] ſic ſe habet
euum ad euiternu. & q[ui] n[ib]il reale politiuum
adbit fupta id cuius eſt q[ui]. g p[ab]batio maio-
ioris. Sicut q[ui] eſt effectus t[his] p[is]ic ſimilie euu
eſt effectus eternitatis derelictu ex adiocen-
tia eternitatis in euicno. mino pat et p Hoe-
li. de tri. et simpliciuf p[ud]p[ic]amêta. (1 Secun-
bam ocluſione p[ab]at Aureolus. Nuob ſm ſe
formaliter et interſince no eſt duratio ſed ſo-
lum extrinſice illud menſuraſ ſm onotat[em]
extrimeſca quo intellectus opat ip[m] ad tp[us].
& euu eſt h[mo]i. ergo. Minor p[ab]batur ſic. Quæ
durant duratone m[itr]imſeca vn[u] p[oteſt] dura
tre plus q[ui] aliuo ſed vnus angelus no p[oteſt]
plus ex ſe durare q[ui] alius. ergo no durat dur-
atone m[itr]imſeca ſed duratio angeli eſt euu.
ergo. (1 Conſequêter ad iſtas ocluſiones po-
no duas ap[olit]iones. P[amo] q[ui] fumêto euu illo
ſe[do]mo non eſt vn[ui] euum ſed ſunt tot eua
quot ſunt euiterna ſed fumêto euu primo mo-
ſic eſt tantu vn[ui] euu euiterno. z[ic]ut eſt vn[us]
tempus omniu tempaliu. (1 Secuba ap[olit]e ê
g[ui]uu ſumptu ex natura rei ſm illud quod eſt
no eſt in aliquo ſubſicue ſed eſt ip[m] euiters
num p[ed]eſſimù p[ut]a p[ed]eſſimus angelus
et for[te] lucifer vel alius ſi eſt alius p[er]echioz
eo in naturalib[us] et ſi deus h[uc] ambilaret im-
mediate ſequès eu u[mi] p[ed]eſt one eſſet menſura
alioz angeloz. (1 Iuuantu ad terciu articu-
lum omnes ſuomuè q[ui] eſſe angeli m[ef]uſatur
euo. Ab cuius euidentiā ſciendu q[ui] menſurare
eſt quantitat[em] ignorā certificare p[er] quantita
tem magis notā. Certificatio aut[em] p[et] fieri vel
p[er] quantitat[em] eſiſtene[m] p[er] mag[ina]tōne ſicu-
t c[ui] alioq artiſex p[er]ieus m[ef]uſat alioq quā-
titat[em] p[er] illud quod eſt in p[er]mag[ina]tōe vel
certificatio fit p[er] quantitat[em] eſiſtent[em] in re.
Et hoc tripliciter. q[ui] vel p[er] eſſeſum vel p[er] ac-
ceſsum vel p[er] applicatione ſicu t[em] cum vina ap-
plicatur p[ano]. (1 Ad ap[olit]u applicando dico
g[ui] in actuali eſiſtencia angeli no op[or]tet que:
tere alioq menſurā m[itr]imſeca aliam a natu-
ra ip[m]us rei menſurare. Et ſi debet aliqua m[ef]
fura p[on]i m[itr]imſeca no p[one]reſ m[ifi] terco mo-
q[ui] ibi no eſt excedens neq[ui] exceſſus et etiā p[o]
ner[em] pluralitas ſine neceſſitate. no ſolui aut[em]

ij.

non eſt necesse p[one]r eſaliquid abſolutu p mo-
fura eſiſtet ie angeloz ſed nec etiā relationē
aliqualiā. quia no eſt hic necesse p[one]r aliā rea-
lationē q[ui] iſtam que eſt ab cauſam eſticientē.
ſed iſta no eſt aliud a fundam[eto] ex terco ar-
ticulo. i[n]q. q. i. b[if]. (1 Muantu ad quartu arti-
culum eſt opinio Henrici q[ui] opatōnes angeli
m[itr]imſeca ſicut intelligere et velle no menſur-
rātur euo ſed t[pe] eſcreto. q[ui] p[ab]batur ſic. M[ef]
fura ap[or]ciona[em] menſurato i[ta] q[ui] m[ef]ura p[re]
manentis eſt p[man]eſis et Fluſiis eſt Fluq. Sed
opatōnes angeli intra manētes ſunt traſeun
tes ab ſeq. cōnſeſione quia no eſcurit et ab ſeq.
fuſeſſione. quia nulla iſtaru opatōnum eſt in
ſtinua acquisitōne et depbitōne. ergo corre
ſpontebit eis menſura habens partes tranſa
untes ordinatas et diffimiles. ſed tale eſt tem
pus d[ic]e et u[ro] ergo. Si vero quaerat quare iſta
quantitat[em] eſcretā no p[on]it Arisito inter ſpe
cies quātitatis. Reſp[on]ſe q[ui] Arisito p[on]it m[
]telligeſtias eſse q[uo]ſaz to[os] et i[te]o no p[on]it
aliqua menſurā ſuemente tali oparōmi eo[us]
ſimul tota. (1 Contra iſta ocluſionē arguif p[re]
mo ſic que habent vn[ui] uniforme modu manē
di habent menſurā eiubem rōnis licet vna di
utius maneat q[ui] alia. ſed ognito angeli dum
manet habet eund[em] modu manēdi cu eſiſten
tia angeli licet no habeat tantā duratiōnem
igitur habet menſurā eiubem rōnis eu eſiſtě
tia. ſed eſiſtentia menſuraſ euo et no temp[o]
re. ergo. (1 Si b[ic]aſ q[ui] eius ognito non ſemp
erit. eſiſentia aut[em] ſemp erit. et i[ta] no eſt ſimi
le de eſiſtencia et cognitō. 1. h[uius] no valet. q[ui]
fi angelus for[et] am[bil]andus no p[er]t h[oc] no
menſuraſ euo dum manet. Si aut[em] b[ic]aſ q[ui]
eius p[oteſt]ate eſt habere vel no habere iſtaq
og[ni]tionē no ſic aut[em] eſt de eius eſiſentia IS
no valet. quia ſicut aliquato no ſo eſt no vari-
at menſurā eſiſtet ie angeli d[ui] manet i[ca] mul
tomag[is] iſta cauſa p[u] q[ui] iſta p[ot]eſtialitas p[ro]
t[est] reduci ad actum. (1 Secuſo ſic omnes cōs
cedunt actum beatiſſicui angeli m[ef]uſari eu e
et patz p[er] Aug. de k[ite] ad p[etr]um. ſed actus
beatiſſicus neceſſario incluſie vel p[re]ſup[on]it
actum naturalē. nullum aut[em] euiternu inclu-
dit neceſſario vel p[re]ſup[on]it alioq poſterius
euiterno quod ſez menſuraſ menſura p[o]ſterio
ri. ergo iſte actus naturalis qui p[re]ſup[on]i[m]
eluditur in actu beatiſſico et no menſuraſ tem
p[ore]. (1 T[erc]io ſic iſta opinio p[on]it pluralita
tem fine neceſſitate. (1 Conce[do] ergo cōcluſio
nem iſtaru rationu et teneo cum Bonauentu
ra et Sco[to] q[ui] m[et]le]dōnes angeli et operati
ones intra manētes m[ef]uran[em] euo et no tem
p[ore]. (1 Ad primu principale p[et] dici ab maio
rem q[ui] ratio p[ri]ſois et poſterioſis c[ui] ſucceſſo
ne integrant rationē temporis ſi cum ſucceſſiōe
cōcurrat innoatio. h[ic]e aut[em] q[ui]s fit ſucceſſo
ſm viam Bonauenture non t[em] eſt innoatio.
Aliter p[oteſt]e dici neg[ado] ſucceſſione t[em]poris.

LI.

(Quantú ab ſeundú articulú dico 9 effe it
loco eſt dupliciter ſez cireſcriptiue et diffiſi-
tiue. pmo mò opeſt entibus opoſtis quaſiſ-
ſedo mò entib creatis ſimplicib. Et iſto mò
poſtutur angelus in loco. Et p iſtâ diſtinkto-
nem etià pater ab prima duo argumêta pri-
me opinomis. ( Ab terciú autè patebit in q-
ſtione ſequeti. Vt aſt melius intelliga quo-
moto angelus fit in loco oportet primo viſio-
re quib eſt locus in corporibus. Secuſo applica-
fur ab apſolitú in ſpiritualibus. ( Dico ergo
9 locus eſt ſupſcies cor:pis ot:metis immobi-
le primú. Primâ obitionem pbat pbus. iiiij.
phifico-ca-p-et-iij-fic-vel locus eſt materia vel
Forma vel ſpaciu inter extrema vel ſupſcies
corpiſ ot:metis. Í non eſt materia nec forma
nec ſpacium inter extrema ergo eſt ſupſcies
corpiſ ot:metis. Prima pars minois ſez 9 loa-
cus nò ſit materia pbatur. tû quia materia e
ndiuifa a re nec còtmet eà quoz. vtrius com-
petit loco. Secunda pars minois ſez 9 locus
nò ſit forma. pbatur. q: forma eſt terminus
corpiſ cuius eſt forma. locus aſt non eſt eius
corpiſ cuius eſt locus. ſed corporis ot:mentis
ipm. Tercia parâ minois ſez 9 locus non ſit
ſpacium ſue diméſio inter extrema. pbatatur.
quia tue eſſent duo corpa in eode loco. ( Via
ſo quid ſit locus quantú ab genus quia eſt ſu
pſcies cor:pis ot:metis oportet vitere eſt dif-
ferentia ſez immobilitatê. Eſt enim ut dicitur
immobile primú. hâc immobilitatê aliqui vo-
lebant ſaluare p reſpectu ab polos et centrux
mundi. Sed brieiter dico cù Scoto 9 ſi ſubie-
ſum nò manet idem nullu accidens nec absolu-
tum nec reſpectiuu manet idè. ſic cum corpi9
ſue ot:meſs ſue okentú poſſit moueri localiter
omne accidens ſие absoluſt ſие reſpectiui ve
eſt locus poſterit moueri localiter. ( Declaro
autê aliter iſtâ immobilitatê loci et dico pimo
9 locus habet immobilitatê oppoſitâ motui
locali. Secuſo habz tno:ruptibilitatê ſm eq-
ualentia ab moru localem primú patet. quia
ſi eſſet locus aliquo mò mobilis quantuncus
p accidens accipiatur poſſet dici per accidens
eſſe in loco et ſic loci eſſet locus. Secuſu pas-
tet ſic. q: ſie2 cor:upaè locus moto eius ſubie
Eò in quo eſt locus ita 9 moto aete localiter
non manet eade: ratio loci que prius tamè rsò
loci ſueſſuua que eſt alia a rône ſcedenti p m
vиртуте eſt tamè eatem ſcedenti p equiualena-
tiam quantú ab motu locale. ( I jsta ergo ap-
plicanbo ab apſolitú dico 9 angelus eſt in lo-
to. ( Sed diceres p quid angelus eſt in loco.
Dico 9 p exhibitione ſue p[entie. ( Sed dice
res eleſius quomodo exhibit eſ p[entem loa-
to. Relpòdeo 9 eſe in loco reſpicie ſex obſit:
oneſ. ſez naturaliter et violenter eſſe omenſua-
ratiue eſſe in hoc vel in illo loco. eſſe determined
natius in loco actualiter. i. in loco actualiz eà
in loco equali. ( Quantú ab duas pmas co:

h.

ditiones dico 9 angelus nò eſt in loco aliquo
naturaliter· quia tue eſſet in aliq loco violenè-
et tue etiam ab corpus habereet naturalè ha-
bitudinè ab ipm conslerundú et corpus ipm
cor:upendú. Et okirmaſ p Auicen-i:metb-
vbi vult 9 motus celi nò fit naturalis qt mo-
tus ab illa quiete eſſet violètus. De tercia cò-
ditòne dico 9 angelus non eſt in loco còmen-
furatiue quia nò habet parte et partem loci-
( De quarto dico 9 angelus necellario eſt
in hoc vel in illo loco quia non eſt vbiç. De
quinæ aſditiòe dico 9 çuis in angelo fit po-
tentia paſſua ad effendú in loco non tamè no-
ceellario eſt in loco actuali· quia teus poſſ ere
are vnú angelü extra totu vmuereſus. et tune
nò eſſet in loco actuali. ( De flexo ſez Si an-
gelus poſſe eſſe in loco equali cù ipse fit indi-
uifibilis eſt maius dubiu. Vitetur enim qui-
buſam p angelus nò poſſe eſſe in loco indi-
uifibili puta in puncto. et pbat·quia loco 9 eſt
maior: locato. ſed puncus nò eſt maior anges
lo·ergo. Secuſo quia in diuifibile tangit indi
uifibile ſm ſe totum. et tune eſſet illapſus q8
nò ouemt creature. Tercio quia tue angel9
nò poſſet moueri niſi ſignaret inſinita puncta
in actu quod eſt impoffibile ex·vi phificoz.
Iſtam opnione ſequit Egidij li·bifl·xviij.
q·viiij·et facit talem ratione. Angel9 eſt in lo
co p opatione. ſed p[ibus nò eſt ſuſeptuus
opatònis· ergo nò poſſe eſſe in loco punctu
ali. Nuauis hic Scotus ſe nò determinat·pua
to tamen 9 angelus nò poſſe eſſe in loco püa
 duali·quia ita poſſe ſe exhibitre p[entez loco
Indiuifibili ficut diuifibili. ( Ad primú argu-
mentú alterius opinionis dico 9 bene argu-
it de locatòne cireſcriptiua nò autè diffimite-
ua ficut eſt in apſito et p[erea maior eſt fal-
ſa quia locus eſt equalis locato·ex·iiiij. phific-
non maior ( Ad ſeundú dico 9 ibi non eſſet
illapſus. quia ab illapſum aliquod plus requi-
s ritur ut forſe infra diceſ. ( Ad terciu pate-
bit in conſequenti. (Quantú ab terciu articu-
lum eſt opnio multo:9 q: nò. Ad hoc eſt prima
rò Thome talis. due caule totales nò poſſuè
simul hofſe reſpectu eiufbem effectus. ſed an
gelus exiſtens in loco eſt cauſa totalis reſpe
du opatònis in tali loco apter· quam dicif
ibi eſſe· ergo nò poſſe eſſe cum eo per aliquà
operatione z ibi opратiua. ( Secundo ab idè
eſt ratio Egidij talis· quando aliqua duo com
paratur ab aliud ſm euntem modum effendi
in·non poſſunt eſſe simul ficut patet de corpori
bus glorificatis et de duab? albedimbi reſpe
du eiufbem fubiecti. ſed angeli habent ſimilè
modum effendi in·ergo. Tercia ratio eſt Bo
nauenture talis. Orto vmuereſi eſt ab hoc ut
omma habent diſtindà loca·ergo ponè plu
res angelos simul eſt deſtruere ordmèvmuſi-
ergo. ( Sed còtra iſtam opinionem viterur
Rich·eſſe·iij·de tri·vbi arguit te illo obſſo

Ri.

h.

motus non manet per p[ro]h[ui]m·j[ui]b[us] generatōne.
ubi dicit habitibus p[er]sentib[us] in materia cellae
omnis motus ergo. (1) Secundo fic·entitas fucē
ceſſuā no est eam cum entitate p[er]manēte. 5
entitas motus est ſucceſſuā· entitas forme p[er]
manens. ergo. (2) Tercio fic·quia Aulce[n]i·
phifico· dicit q[ui]e abhorret dicere q[ui]e motus
est item quod forma. Teneo ergo q[ui]e motus
est via ab forma acquifitam p[er]motus. (3) Ab
primu[m] argumentu[rum] alterius opinionis dico q[ui]
mentato[rum] dicit illud recitatiu[m] non aſſertiu[m].
quia in v[it]phifico[que] iſpe ſe corrigit. (4) Ab ſe-
cundum concebo q[ui]e motus in ſe est acquifitio
partis p[er]ſt partem ſed non est forma que ac-
quitur totalis. (5) Ab terciu[m] dico q[ui]e acci-
pitur ſimuleas in orbiu[m] ab partes ficut ſucceſ-
fio in ordine ab formam·minimam·est falsa. (6) Ab
quartu[m] vno modo negetur maius a quibufb[us]
qui dicunt q[ui]e eſſe et effentia diſſuzne realiter
er tamen deus no potest facere effentiam finē
eſſe eodem modo nec corpus fine figura·quia
tunc fieret inſinitu[m] in actu. Alheer p[er]ſe dicit
q[ui]e non est meconuentiems q[ui]e deus potest facere
motum fine forma inquantu[m] forma est termi-
nus extrimſecus. Eodem modo p[er]ſe dicit ab
vltimū[m]. (7) Quantu[m] ad terciu[m] articuli dico q[ui]
angelus p[er]ſte moueri localiter. Cuius ratio
eſt quia omne receptiu[m] ſo formar[u] alicuiu[m]s ge
neris quod no est limitat[ur] ab aliquā iſtatur.
ſo formar[u] recipiendam nec illimitat[ur] ab omneſt
illas p[er]ſte moueri ab vna iſtarum ſo formar[u]
ab aliam ab recipiendu[m] aliquid. Ixco apſoſtio
eſt p[er] ſe nota q[ui]e p[re]diuat[ur] inclutur in ſub
lecto·ſed angelus est receptiu[m] alicuiu[m] vbi
diſſintiue ficut p[er]at[ur] in q[ui]ſtione p[re]cedenti· nec
eſt illimitatus ab omnia vbi quia no est immē
ſus·ergo. (8) Secundo p[er]batur item fic·Anima
beata videtur eſſe equalis angelo. ſed anima
beata p[er]ſte moueri localiter ficut p[et]z de ani-
ma crifi[que] t[em]cendit ab inferos·ergo. (9)
Circa primā rationem occurrit dubiū[m] quia ſi
maius est v[er]a f[um]pta minu[m]e ſub ea videtur
q[ui]e graue ſe p[of]let mouere adiue r erit cauſa
fui t[em]ceniſus quod improbat p[ro]h[ui]m·phifi-
tum quia graue non est aliud a ſeipo. t[ui]a quia
non p[ot]eſt ſiſtere quibus ap[ri]e cōu[n]em ſeip[m]
mouere·t[ui]a quia non p[ot]eſt ſeip[m] mouere mo
tibus diuſerſis. tum quia continuu[m] est eiubem
dispoſitōn[is] in toto et in partibus. (10) Respo-
do concebo ſequens q[ui]e graue fit aliquo m[ō]
cauſa fui t[em]ceniſus adiua· quod p[er]batur p[er]
cōmentatorem·in·de celo et m[ū]tō. Iapis inſe
mouer[que] ſeip[m] inquantu[m] grauis in actu. Et c[ui]
firmatur rato[re] primo fic·Omnis effe[ct]us q[ui]
cauſa[que] habet cauſas in actu. Accepiantur er-
go duo grauia p[er]utā vnus ſaccus de arena r
vnus de pluiau[m] et ponāt[ur] in equali diſſentia
reſpectu centri r in equali inſuentia reſpectu
celi et fit equale p[ell]ens et equalis reſſentia
medij·quero t[ur]c que est cauſa q[ui]e arena citi[9]

t[em]cendit· non enim et t[em]influentia t[em]i nec bl[ui]
ſtantia centri nec adio p[ell]entis nec reſſien-
tia medij quia omnia ponuntur equal[ia]. er-
go rei[m]iqui t[ur]m graue. (1) Ab alia q[ui]
adducit[ur] in contrarium de p[hi]ſoph[oi]viij·
phifico[que]. Ad tres primas p[er]bationes dico q[
]non plus conclubunt miſi q[ui]e graue no mouet
ſe ficut agens p[er] ogm[ionem] ſed ſo c[ui] no eſt
contra me. (2) Ab quartā p[er]bationem dico q[
]continu[m] non eſt ſemper eiubem diſpoſitōn[is]
in parte et in toto quia ut declaravitur in ter
tia diſtindōne. Agens equiuocum eſt tale in
actu virtualiter quale p[er]ſum in poſtāria for-
maliter. Et ſi vilerius obições p[er] Arifto. i[mi]
t[em] generatōne qui dicit q[ui]e grauia r leuia nee
actiua nec p[er]ſuāa ſunt·dico q[ui]e Arifto·loquiſ
de motu et accidere ab forma subſtantialem
non aut[em] de motu ab locu[m] quia hi viij[ui]m p[hi]ſi-
ca·vltimo videtur ponere q[ui]e grauia habent
potentiam adiua reſpectu vbi. Et in i[mi]n·p[hi]ſi-
ficorum·ca·vbi[mi]n·traclatu de vacuo dicit q[
]tenſum et rar[u]m contrariat[em] Grauifat[us]
et leuitat[u] motus adiua ſunt. quere ibi quia
auditoritas eſt expeſſa. (3) Quantu[m] ab quartu[m]
articulat[um] dico q[ui]e motus diuideur· quia alius
continu[m] alius diſerctus. Teem motus alius
inſtantaneus alius ſucceſſu[m]. Teem motus
alius de extremo in extremum non p[er] medium
alius p[er]medij. Et quolibet modo p[er]ſte eſſe
dubium. primo. Si mouer[que] motu continuo vel
diſco[nt]emo·bico q[ui]e fic·vtoq[ui]s modo·p[er]ſte eni
moueri motu continuo dimitt[ato] part[em] p[er]ſt
partem et applicando ſe parti p[er]ſt part[em] p[er]ſt
p[er]ſte etiam moueri diſcontinue dimittento ſi
mul totu[m] locum p[re]tozem et faciendo ſe totum
in loco ſequenti·ficut ſi mouereſſu p[er]q[ui]
or p[oma] odiu[m]ate p[os]ita. (4) Ab huc eſt dubiū[m]
ſi mouetur motu inſtantaneo aut non·et eſt
opimo vna q[ui]e p[er]batur primo fic·Sicut ſe
habet p[un]ctus ab l[í]neam ſic iſtās ab t[é]pus
ergo p[er]muta[ta] ap[or]cio nee p[er]ſut p[un]ctus ab
iſtānks ita l[í]nea ab tempus·ſed p[un]ctus no
p[ot]eſt p[ra]ſaniri in minori q[ui]e in iſtanti·ergo
nec l[í]nea miſi in tempore. (5) Preterea·ſi anſe
lus moueret ſe in iſtanti ſimul eſſet in medio
et in termino ad quem·ſed ſi m[ui]q[ui]e eſt in medio
mouetur r[ui]m q[ui]e eſt in termino ab qu[em] deſcit
ergo ſimul mouetur et quiſc[it]e. (6) Preterea·
non mino[ris] velocitatis eſt anima q[ui]e angel[9]
ſed anima non p[ot]eſt moueri in iſtati·ergo·
p[er]batio mino[ris]. Anima n[ō] pot[e]ſt moueri ſe
parata q[ui]e diu eſt in corpore·quia corporus non
eſt ſibi onus ſi m[ui] Aug·Sed dum eſt in corpo-
re non moue[mi]n iſtanti·ergo. (7) U[nt]uaro fic·
virtus finita et inſinita n[ō] p[o]ſunt equari·ſed
angelus eſt virtutis finite·deus aut[em] inſinite
virtutis·et deus mouet in iſtanti·ergo n[ō] an
gelus·q[ui]e t[ur]c deus in minori q[ui]e in iſtati mo-
ueret. (8) Ego a[ut]e dico q[ui]e angelus p[ot]eſt mo
ueri in iſtanti et in tempore ficut p[la]cet ſibi·

II.

vna subtilitatis ab quâ angelus nò mouet. alia accidetalis et illa pt angel9 care et ab eà moueri. (Ab fedm dieo cp quâtitas per- manens nò potest recipi in non quanto. Æ qns titas fuccehua potest ficut est motus q potest recipi in non quato-ergo.

E

Ece ofteſum est vbi.

Circa diſtinctionem terciâ tractatæ Magiſteræ aliqua que ſpedant ab an- gelorù compationè et aliqua que ſpedant ab angeloz p[]ſonalem diſtinctione aliqua que ſpedant ab angeloz cognitione et aliqua que ſpedant ab angeloz dilecteż Et ſm illa quatuor variantur hic queſtiones. (Uuanteû ab primâ materiam queriſt vtrus in angelo fit aliqua compoſitò. Et videtur cp non. quia aut eſſer ibi compoſitio ex partib[us] q[ui] titatiuus et hoc non-quia eſt inco[]preus aut ex fubieſto et acciſte et hoc non ex-xij[.]mett[us]. quia in eis eſt idem eſſe et intelligere aut eſſet ibi compoſitio ex eſſe et eſſentia et hoc nò. quia nò differüt p[]mentato[re]. viij[.]mett[us].aut eſſet ibi compoſitio ex materia et forma. 2 I5 non. quia intelligentie ſunt forme fine mate- ria-ex-vinj[.]et-xij[.]mett[us].aut eſſet ibi compoſi- tio ex genere et differentia et hoc non-q[ui]s ge- nus et differëtia dicunt eantem rè ſm Auic[em]. -ij[.]mett[us].c.ergo in angelis nulla cabit cò politio. (Contra forma eſt adus. ergo pu[]sa forma eſt purus adus. ſed nulla creatura eſt purus adus-ergo.1 Confirma p[]Aug. -v[.]de tri. vbi dicit cp nulla creatura ſimplex est. Respondeo-primu p[]mittèda ſunt duo p[]ambula ſim que declarabiſt questio. (Uuata- tum ab primu nota cp compoſitio eſt idem cp cum alio politio et ſim cp eſt multiplex grad9 alietaſis ita eſt multiplex gradus còp[]positòs. Eſt ergo prima alietas partiù quâtitatiuarù Secùda alietas ſubiedi et accidentis. Tercia eſſe et eſſentie. Quarta alietas materie et for- me. Quinta generis et differët ie-ergo eò tem comobo eſt primo op[]positio partiù quâtitatiua[]z. ſecùdo compoſitò ſubiedi et accidentis tercio compoſitio eſſe et eſſentie. Quarto materie et forme. quinto generis et differët ie. (Secun dum p[]ambulum eſt cp compoſitio et ſimplici- tas opponunt. politio autè vnus oppoſiti eſt. remotio alterius direcè diſi oppoſiti. vnde cò politio partiù quâtitatiuarù eſt remotio ſims p[]licitatis quâtitatiue et fic de alijs. Sic ergo ſunt in ita queſtione quinque articuli. Primo ſi in angelis ſit còp[]positio partiù quâtitatiua- rum. ſecùſi ſi in eo eſt op[]positio ſubiedi et acci- tentis. Tercio ſi in eo ſit còp[]positio eſſe. ſt eſſen tis. Quarto ſi in eo ſit còp[]positio materie. ſt for- me. Quinto ſi in eo ſit compoſitio generis et differët ie. (Muantu ad primu articulù ſuis Magiſter dicat hic eſſe opiniones ambigua[]s q[ui] Aug9 videt[ur] ſentire ſup[]Ge[n]. ad litterâ cp angeli habent corpora aeræ p[]uto tamen cp

H.

in angelo nullo moro eàda op[]positio corporea vel quâtitatiua. Et huius ratio eſt ita. circa naturâ angeloz ſtandù eſt ſententie Dyoni ſi qui fuit diſcipul9 pauli qui habuit ex reue latone multa te angeloz natura ſed iſpe dicit -ij[.]celeſt ierarchie cp angeli non ſunt corpo- rei. ergo. Confirmatur p[]ratione Richar- li- de trini qui a[]guit de obſesso a legione in quo erant ſemulia ſexingenti ſexagintaſer temo- nes. (Aliqui tamen abducue itam rationem Si habeanæ corpora illa ſunt nobilioz cp corpora humana. quia ſunt nobiliores forme. q[]b[]s non videtur conueniſs cù corpus humanu ſit opti- me opleſionatù. Dicit hic Aureolus et bene cp ratio nò valet. quia nullu[] incouemiens è eſſe aliquod corpus ſimplex nobilius quolib[]s cor- pore mixto. et ſorte celum eſt nobilius corpora humano. Si ergo ita còcluſio debet refolui p[]ratione tunc[.]p[]bat eam Aureolus fic. Muando aliqua tuemiun[]e viuanda et vi ſni ulloz. tue maturit ſepat um et alteru potest muemiri ſepa- ratum m[]li fit acciſens p[]mentato[re]. viij[.]phi- fiſcoz. -xij[.]mett[us]. ſed aliqua subſtâcia intelle- dualis muemitur còlun[]da corpori ſicut patz. in homine et corpora tuemiun[]e ſepata ſicut patet in lapito. ergo intelleſualis erit p[]le ſepata fine corpe vel quâtitate. et ſce erit angulus. (I Seb ſorte ratio non valet. cp q[]ui bid ab abù fario cp talis natura eſt q[]b[]s nò angelus. I[]tuo eſt alia rò melior talis. Duarù diſerentiaru[]s ſub aliquo genere ſi imp[]fectior ofſtituit ſpeci- em in natura. ergo et nobilior. cp corporeum et inco[]poreu[]s ſunt dr[]nitie oppoſire ſub genete- subſtantie. et corpo[]zeu ſoſtituit ſpeci[]e. ergo et h[]c[]corpo[]zeu. (Si vero obicias p[]Aug. ſuper- ge[n]. ab Ira[]z. et -ij[.]de trini. et -viij[.]de tri. vbi di- cit cp angeli ſunt corpei. Dico cp h[]c[]cluſio è platomis nò Aug. nec aug. curavit eà ap[]pare ſi tim[]moto recitare. evi[]n Mg[]ri dic. viij[.]dik[]t. ſedi- cp Aug. dicit hoc recitatiuè no al[]fertiuè. Æn[]tum ab ſe[]b[]m articulù nò eſt dubiu[]s de acci[]den te corpori q[]b[]s patet et articolo p[]cedenti. ſe eſt dubium de accidente p[]ſu[]ali puta de intellec- one ſi intellec- io eſt idem effentialiter in an- gelo. Et videt[ur] p[]ſus ſentire. -xij[.]mett[us]. cp fic. Ad q[]b[]s arguunt alij[.]q[]ui artiſte fic. Mabi[]u medi ans inter duo ex[]terma eſt magis idem alteri extremo p[]g[]illa ſint eadez. meer ſe. ſi intellec[]tò q[]ua intelligit angelus ſe p[]ſua effentiâ medi- at inter intellec[]tù angeli et inter eſſentia an- geli intellec[]ta. ſi intellec[]io angeli. et eſſentia ciu[]s ſit idè. Ita op[]limo imp[]roba[]ſi p[]ſu[]lius. q[]v[.]ar. -ij[.]m prima r[]oe otra Auicen. Require. (A Ab argumentu[]s artiſtaru[] patebit in illa q[]ui- one-vtrù angeli ognoſcat[]e ſe p[]ſua effentiâ. (I Muatù ad terci[]u articuli ſic do[]catores diu[]fimo te dicut de e[]ntia. eſſe ita de op[]positò eſſentie et eſſe. Eſt cp vna op[]limo q[]di[]c cp in creaturis eſſentia et eſſe diſt[]muu[n]e p[]cife r[]one. Primo cp differunt ſicut cur[]ſus et cùrre. ſed cur[]ſus

LI.

obiectione et litigavit virtute diuina ofrnuare.

(1) Ad sexti dicitur quæ effentia dupliciter acceipitur, vno modo in effectu, alio modo in cœsteptu, primo modo effentia non vere poteft in teLLigi, sub ratione non effe, scöo modo fic. sed tunc nibil ab apofium. (2) Ad septimum dicte Varro qu partim auemiat cum vno et partim cum alio, cœuemit enim cum genere in hoc, quæ ficut genus et differentie dicunt eandem rem sic effe et effentia. Conuetti etiam in materia in opatione ab forma[m] et p[riu]iatōnem, quia sic ut materia p[riu]iatōdem habet non effe, fic effentia sub non effe habet non entitatem. Sed quod dicitur de senere et differētia quæ dicat p[er]mittus eandem rem, non est verum ficut pas tebit in vltimo articulo iſtius q[ui]tioniis. Teo p[er]ſet negari maior, nam effentia non est in potestia ab effe nee ficut genus ab differentiali nec ficut materia ab forma[m]. (3) Quanet[us] ad quartu articuli dicunt quibas, ficut Tho mas et Egidius qu in angelo non est apofitio ex materia et forma[m]. (4) Istam oculſione[]z p[er]bat Thomas p[er] prima[q]. (5) Articulo q[ui]ſic opera[tio] rei ſequiſt eius ſubſtantia, ſeb opatō ange li eſt immaterialis, ficut eſt intelligere, ergo et effentia. Scöo fic. Dyomius dic in libro te diuinitis nominib[us] q[ui] ſubſtantie ſp[u]ales ſic ſüe inco[]p[]tales ita et immateriales intelligitur. T[ercio] fic. Anima rationalis non habet materialiam, ergo nec angelus, oſquentia patet, antecedens p[er]bat p[er] Tho. p[er] prima[q]. (7) Lxxv[us] articulo v. dupliciter. Primo fic. Anima eſt forma[m]. ſed forma[m] inſomat, ergo aut tota anima inſomat totum aut ps partem, non pri mo modo, quia tunc materia inſormaret, materialiā. Si ſecundo modo tunc illam p[er]tem inſormantem vco animam et partem inſormata[]z corpus. Scöo fic. qu[ib]o recipiſt in alijq recipiſt per mobum recipientis, ſed ſpiritus ſanctus recipitur in anima immaterialize[]r ergo eſt immaterialis. (8) Quarto arguīt ab principale per Egidium fic. Si in angelis eſſet materia tunc materia vnius eſſet diſtincta a materia alterius. Sed h[ec] materia diſtinguīt ab illa p[er]q[ui]tatem, ex v. methaphisſice, et in angelis non eſt quantitas, ergo nec materia. (9) Nanto fic, ma teria eſt illud p[er] quod res p[er] ſeſt eſſe et nō eſſe, ex vii methaphisſice, et fic eſt principium corru p[tion]is cum ſit in potestia oſtradiomis. ſed in angelis non cadit co[]ruptio primo, g. etc. Sexto fic. Si in angelis eſſet materia aut eſſet eufhem[em] rationis cum materia inferio[]z, aut alterius non primo modo, quia tunc angelus, eſſet co[]ruptibilis, nec scöo modo, tum q[ui]ma teria non dicit adum et diſtincio fit p[er] actum, tum quia eſſent plures materie prime. Item arguit Varro efficaciter p[er] illa oculſione[]z. Priu mo fic nulla forma[m] materialis eſt ſup[er]ipam reflexuā, ſeb angeli et antime ſunt forma[m] ſup[er] ſe reflexuā, quia intelligunt ſe intelligere, ergo.

II.

8o Scöo fic. quæto aliquid comp[]tit alicui raſione alicuius partis non opetit ei primo et p[er] ſe. Scöo ſi anima eſſet comp[]ita ex materia et forma[m] comp[]teret ſibi inſormare ratione for[me] et non ratione materie, et ſie non eſſet per ſe et primo forma[m] corporis. T[ercio] fic. T[im]poſſibile eſt quæ vna forma[t] bet vn[ir] materie eſt inco[]ruptibile et alteri eſſe co[]ruptibile. ſed corpus corru[p]itur p[er] materiam non tamen anima cum anima ſie inco[]ruptibilis. (1) Alia eſt opinio o[n]imo in o[tr]atium ſicut Richardi et multo[]z alio[]z, et eſt rato[] potiſſima vna eo rum iſta, ap[er]p[ia] p[affio] alicuius non p[oteſt] reperiri, fine ſub[ie]cto ſuo. ſeb pati eſt ap[riu]i ma terie, ex primo de g[ra]nato[]e et ſere ex tota p[hi]loſophia, ergo non reperitur p[ro]priæ realiſ paſſio in alio fine materia. S[3] anime et angeli ſin noſtram ſicem patiuntur p[affione] re ali[er]ergo. Item ſcöo fic. nibil eſt p[er] ſe in genere ſubſtantie niſi apofitum ex materia et forma[m] ſin Boetiu[]ſup p[er]dicamenta momento. S[3] angelus eſt p[er] ſe in p[red]icamento ſubſtantie, ergo. T[ercio] arguunt aliqui fic, quicquid eſt vnnum ex com[]inato[d]one potentie, et actus eſt co[]p[]titum ex materia et forma[m]. ſeb angelus eſt h[uius]mo[bi] ergo. T[ita] rati[J]oſite[m] mibi p[ee]ce re in maio[]ze p[er] fallaciam oſquentis, q[ui] in pl[u] ſe habet potestia et actus q[ui] materia et forma[m]. quia actus et potentia ambunt omne ge nus entis, materia vero et forma[n]o. (4) Si q[ui] vult tenere iſtam ſc[am] opiniōz, que meo iudicio eſt p[ro]babilio[]z, p[oteſt] bicere ab argu menta alterius opiniōnis. Ad primu[d]ic[it] du p[liciter]. Primo fic qu[ib]o d[ic]it, q[ui] angelus et ami ma non ſolui intelligunt vnuiuſale et immate riale ſed etiam p[tic]ulare et materiale. Scöo d[ic]it c[it] ficut d[ic]it Guill[bert]or[]rept Thome, q[ui] aut intellige in maiori de o[n]mi modo, opat[]o[n]s aut de alio[]quo. Si de o[n]mi tunc ap[of]itio eſt fal la, quia mobus opat[]ionis eſt tranſiens ſ[mo]bus ſubſtantie eſt manens. Si intellige de ali[io] quo modo aut de illo modo aut de alio[]quo Si de alio tunc nibil ab ap[of]itù. Si de illo tunc p[er]ſit principium. Et illa eſt via p[hi]loſophi[J]. p[ri]o[]z, otra illos qui dicebant voluntate[m] p[liciter] eſſe tonas. (5) P[oteſt] d[ic]t t[ercio] modo p[er] ſubſantiam de viu qu[iv]io eſt immaterialis et ſi potestia vifua eſt in organo materiali. Ad ſc[om] dico qu[em] angelus eſt immaterialis p[er] reſpectu[m] ad nos n[ot]u p[liciter] et ita intellige. Dyom[9] et etiā p[er]s im[J]. de generato[d]e, vii di cit qu[em] terra ut opat[]z ab igne eſt n[ot] ens qu[ui]a in ſe ſit ens. Ad terciu[m] nego aſicetena. (6) Ad primā p[er]bat[]o[]z, d[ic]it qu[em] ficut ſolui ap[of]itù agit et non forma[m] nec materia ſi totu[]r roe materie et forma[m]. Sic in ap[of]ito a[]ia tota inſomat cor pu[]s roe ſue forma[m]. Aliter p[er] d[ic]i qu[em] actus et p[re]ſedio forma[m] p[er] ap[of]o[]z ab ap[et]itù mate rie. J[ust]e a[ut] eſt ap[et]itus vel excedit actu[]i p[er]ius forma[m] vel excediſt vel adequa[]t. Si excediſt ſie

Diff.

non potest informare aliam materiam. Sed ac
cidit corruptò. Si aüt abequtur sic est in cor
poribò fupcelestibò. Si autem excedit sic è am-
ma. Et sic no est meoueniens q informet ma-
teriam anime et corporis. Ab sebam p[]batio-
nem dicit Ricb. et bene p instantiam de specie
que recipitur immaterialiter in oculo et tam
oculus est materialis. Ab argumetû Egidij
ocedo q materia vnius effet distincța ma-
teria alterius. Et cum dict est hoc non fit trifi
p quantitatem dico q hoc est falsum ficit de
clarabi in queſtione ſequentí. Et pbatur. q
aüt intelligit q quátitas immediate ante for
mam ſubſtatiále fit in materia et diſtmguar
et tunc talis intelleclus est falſus et otra ph[]i
loſophü. p[]phibicoz. vbi dicit q materia cum
forma est cauſa eoz. que inſit. Aut intelligit
gr ſequat ſormam ſubſtantialem et tunc potest
habere veritatem de forma educta de potê-
tia materie. ß angelus no est talouma ut pa
tet pr io quod dictum est. (1 Ad aliud ar-
gumentum Thome q[]b[]at cp anima no ha
bet materiâ potest dici q illa materia no est
eiuſbem rônis cù materia inferioz. q[]b[]uis ſcos
tus hic ſentiat oppoffitum. Sed de t[]c infra bi
cet diſtindone. viij. (2 Eodem modo ab ſequïn
cum dicitur aut illa materia est eiuſbem rônis
aut alterius. dico q non est eiuſbem rationis
Tu arguis otra quia materia non dicit actû-
dico q qu[]uis non dicit actû formaſe dicit tas
men actû entis. Et cum vlera dicas tunc erut
due materie p[]time. ocedo. q[]b[]na è p[]haliuſ et
alia corporaliuſ. (3 Ad aliud dico q p[]huis ma-
teria corporalis impediat reflexionem poten
tie ſup actû non tamen materia p[]huis. qua-
liter est in ap[]pofiteo. (4 Alter potest dici nega
bo maiorem. q[]b[] est otra p[]b[]m. q[]b[] de anima vbi
pbat q senſus ſeneit ſe ſentire et tamen è ma-
terialis. (5 Ad ſextum dico q quando alioq
op[]vit alicii ratione partis no vltimate adu-
antis. nſto modo maior est v[]re. Sed informa
re.competit anime ratione par[]eis p[]rincipalis
ter eam aduantijs. (6 Ad vltinuï ocedo maio
tè quanto forma eque immediate p[]cific itas
materias. Seb no est sic in ap[]pofito. nam ami-
ma p[]cific mat[]eria p[]cprim imme diate. ſed coz
pus mediante aliqua forma subſtatiáli edu-
ța de potentia materie vnte argumen[]tus ef-
ſet dem[]stratiuï popita vmitate ſorme ſubſtä-
talis in homine de q alias erit ſermo. (7 Qua-
tum ab quintum articuli est op[]p[]ilio p[]hilofos
ph[]oq. maxime Auicenne q no. q[]b[] angeli q[]b[]
ipe dicit intelligias ſunt necelle eſſe. et ne-
cesse eſſe non est ap[]pofitum ex genere et diſſe
rentia ficut ipe p[]b[]at. viij. methaphi. ſue caº.
1. Sed iſta optimo habet maiorem falſam. q[]
angeli non ſunt necelle eſſe. ſed ſolus teus est
necelle eſſe. (8 I[]no est optimo t[]hexologoz. q
ſin q diuerſimove loquumè de natura generif
et differentie ita diuerſimove bicum in ap[]p[]o

II.

to. Illi enim qui dicunt q natura generis et
differentie fumis ab eadem realitate negant
compoſitionem illam et dicunt q el ibi c[]om-
fitio tantum ex duob[]o acceptibiliter diſtinetis.
Et hoc est optimio Aureoli. Cuius ratò est ita
nue differunt penes implicitum et explicitù
terminatum et terminatum fumun[]t ab ea-
tem realitate. Sed genus et differentia ſunt
huiusmodi ut patet p Auicen·v·methaphi·
ca·de diffimitione ergo. (1 Contra fumo mimo
tem ſub maioſe tua fic·materia et forma dif-
ferunt penes terminatu et terminatum. er
so dicunt eadem rem·quod improbat ph[]is
loſophus. p[]phibicoz. Illud autem quod affi
mitur p Auicen·non est ab ap[]pofitum. quia h
fumimus genus p genere naturali. Auicen·
autez loquif ibi de genere l[]ogico. vn[]de·v· me
thaphiſe in principio ter c[]ij capituli dicit fic.
Genus in h[]ac p[]te non ſignat mifi intentione
logicam. (1 Eſt ergo optimo Scoti quam ſeqr
q genus et differentia fumun[]t ab alia t alia
realitate. hoc p[]bat Scotus lib[]ro·j. diſtindone
·viij·q·ij·tum quia genus alias complete diſ-
ſimiret. tum quia in diffimittone eſſet nug[]atio.
(2 Ego aüt okirmo illam oſclusionem duplici-
ter primo·nuiu color est qualitas·aut ergo
coloz est color m[]c[]tum qualitas· et fic omnis
qualitas erit colo: p argumen[]t ph[]ilofopbi
de reduplicatione. Aut p alia realitatem ſup-
abbiatam et habetur ap[]pofitum. Sebo fic·. illud
quo aliqua ouemunt non ſumitur ab eadeſ re
alitate cum illo quo iſa diſtiguunt. ſed diſi
ſe ſpecies ouemunt in genere et differunt p[]r.
differentias. ergo. (3 Confirmatur p[]philo-
ſophum. p[]phibicoz. ea·vii·. ibi ad p[]meiicem
vbi vult q parte[]s diſſinitonis ſunt alie que-
re ibi. Dico ergo q in angeli est compoſitio
generis et differentie et fic patet ab queſtio
nem. (4 Ab argumen[]tem principale ocedo q
ibi non est compoſitio ex ptibus quátitatiuſ
est tamen ibi ap[]pofitio ex ſiubieedo t accidente
puta ex intellectione et intellecu. Et ph[]iloſo
phus qui allegatur in otarium nega[]t. Etia[
est ibi compoſitio ex eſſe et eſſentia tan[]q[]e
ex duobus modaliter uf formaliter diſtincſt·ut
dictum est in tercio articulo. Etia[] est ibi com-
poſitò ex materia t forma. (5 Ap[]philoſophü
dico q loquitur de materia corporali·viteriuſ
eſt ibi compoſitio ex genere t diſſerëtia. Ad
Auicen·patet p illud quod dictus eſt in ſecu-
to articulo.

Oſt angelo[]z. ap[]pofitionem ap[]p[]oſtet vi-
terer angelo[]z p[]ſonalem diſtindonez
ſeb hoc nobis innotefcit p ratione in-
diudualem. Et primo ap[]p[]oſet hoc tuethigra
do in ſubſtantijs materialib[]o. Et quero vtrus
ſubſtària materialis fit inſiuduoa per aliqua
enſitatem propriam d[]eterminantem natu-
râ ad singularitatem. (6 Et videtur q non.
quia tunc illud d[]eterminatiuum diceret ſupra

["Ll.", " accidente quo est subiectus olim accitatiuus. hanc est subiectus olim accitatiuus nisi in dictum hæc ergo ut hæc p[ro]cedit simpliciter omne accidentem. (1) Sed h[uius]modi est prius alio duratone postest, elle fine illo. Sed subfiantia est priori olim, accitente duratone, ex vii. methebap, ergo postest, elle fine eo. et sic non interiuat, p[ro] accidet, sive p[ro] quantitate. (2) Tercia via fumis ex coordinatone p[ro]dicamentali. Ex quo arguisset. In quolibet ordine p[ro]dicamentali sunt omnia p[ro]tinentia ab illam coordinat ionem circulari, p[ro] omni alio quod non est aliquid illius coordinatonis effe ntioniter. Sed ab coordinatone p[ro]dicamentalem f[ic]ut p[ro]tinet ab primu[m] p[re]dica tum de quo nihil p[ro]bica[que] ita p[ro]tinet ad inimui subiectum cui nihil subiciet. ex i. postero[rum]. g[ram] singulare est in qualibet coordinat onee circumscripta quacunque alia coordinatone. Probatio maiorum patet. q[ui] coordinatones p[ro]dicametalest f[u]t primo diuerse. (3) Sed h[uius]modi est coos d[ur]matone eirc[ir]scripto quocunque alio alterius coodinationis est ratio speciei. Sed de ratio ne speciei est g[ram] p[ro]bolicabilis de pluribus nume to differentibus p[ro]p[ro]biriui. patet igitur in qualibet coordinatone est p[ro] se interiuuum de quo p[ro]h[es] p[ro]bica[que]. Et non valet f[ing]ere sive f[ing]it. Egidius. q[ui]que est ap[ro]pter extenstionem Œtitatis que est modus terelictus in materia a quantitate et est item realiter cum ipse materia. hoc in quæ non valet. q[ui] impo ssibile est q[ram] cauſatuus a posteriori effe ntionali eſt ite[que] reali eſt eo quod est prius effe ntioniter. Sed materia e[rum] priori effe ntioniter Œtitate, ex vii. methebap, ergo impo ssibile est q[ram] ſi modus terelictus a quantitate in materia fit item realiter materie. (4) Preterea quid est quantitate terelin quere talem modu[m] aut eni est aliquid cauſat, re à nihil. Si nihil t[ur]e non est p[ro]signatio p[ro] Œtitatem, f[ic]ue tu f[ing]is. Si a[ut] est aliquid cauſat, re quero ab quod genus cauſe reduci eſt non enim videret reduci niſi ad genus cauſe efficiens. Sed Œtitas non est forma adiua ut omittere teneſſergo. (5) Marta via fumis ap[ro]rie ex ratione quantitatis. • Ex quo arguo fi[que]ntitatas qua subſtātia interiuat aut est quantitas terminata aut terminata, non ter minata. q[ui] illa ſequiſ forma[que] eſſa in maeriam et p[ro]sequens singularitate subſtantie. Nec est terminata, q[ui] ita manet eadem in generato et corrupto, et sic generat[ur] et corrupt[ur] et ſent item numero. Si dicis q[ram] non ſequiſ q[ui] Œtitatas est cauſa singularis p[re]ſuppoſita vitate ſpecifica. Generat[ur] aut et corruptum non ſiut eiusdem speciei. (6) Contra, p[on]aſt q[ram] ex aqua generet ignis. h[ec]o ex igne generet aequa, et in prima[que] in h[ec]a aqua est p[re]temptitas ſpecifica et remanet eadem Œntitatas intermediata ergo adhuc ſtat argumenti. (7) Sed ex eate[m] via arguisset. q[ui] ſequiſ ad e[m] error, aueroiſ q[ram] ſit ſcilicet, venus intellectus numero in omini.", "H.", "bus. Probatio oſquentie, quia interiuatia et multiplicatio interiuibus, p[ro] fit p[ro] Œnitatem. Sed intellectus non est quæntus. (1) Rationes a[ut] non o[club]unt. In primis non o[club]tibus prima, quia affluit malorem otra textu[m] p[ro]bi. Ait enim sic v. methebap, ca. de quæto. Nua[tum] est quod est biuſibile in ea que inſunt. (2) Secundo q[ui] non potest ſtare cum dicis ſu[n]t. Arguo enim ſic e[rum] dicis ſuis. N[on] habebat priam extenſionem habet ap[ro]p[riam] diuſionem. Sed materia habet ap[ro]p[riam] extenſioſiem alia[que] ab extenſione Œnitatis p[ro] ergo habet ap[ro]p[riam] diuſionem. (3) Tercio q[ui] non est ab ap[ro]p[itu]t[u]ia quantitate, alio diuſio est ab p[ro]tes integrales, nos a[ut] loquimur de diuſione ſpeciei in par[tes] subiectuas. (4) Et si arguas q[ram] p[ro]p[ro]biriui d[ic]it q[ram] ſpecies est at[he]oma et interiuibus, diaco eo q[ram] v[er]u est de diuſione penes diuerſitatem ſpecificam non a[ut] de diuſione ſpeciei in diuerſitatem numerale. (5) Ad h[ec]om c[ui] dicit, igniſ diſtinktu[i] ab igne. q[ui] forma diſtinktu[i]a ſo[ma] oſcendo. Sed cum dicit, forma diſtinktu[i]a ſo[ma] p[ro] materia[m] d[ico] q[ram] falsum eſt et o[tra] p[ro]bi. ij. p[ro]ſico[rum], et o[tra] omentato[rum] ij. et ij. de anima, et o[tra] Auiceiri. q[ui] methebap, ca. v[lt]imo ſicule tecla rabiſ in Œnqti articulo. (6) Ad terciu[m] octo q[ram] ſenerans generat de materia quantate, est in co[ru]upto non in genito. (7) Quan[tu]m ad quar[eu] articul[u] est opinio. Tho[m]s me. q[ram] interiuatio ſue multiplicatio interiuibus, duos, fiat p[ro] materia, quod p[rae]batur multis aut eocitar[ito] p[ro]bi. Ait enim v. methebap, vn[us] nu[m]ero ſunt quod materia est vna. (8) Item, vii. methebap, d[ic]it. Generans generat alio d[ap]ro materia, t[ull]ius eni et for[ro] diuerſa ſunt ap[te]z materiam. Item, xii. methebap, d[ic]it q[ram] non ſu[n]t, ſunt elle plures celi. q[ui] quecunque ſunt multa numero habent materia. Item, p[ro]mo ce, et m[ui] di. c[ui] d[ico] hoc celu[m] d[ico] forma[m] in materia. (9) Contra itam opinionem arguo primo p[ro] omentato[rem] ij. de anima, d[ic]it enim sic q[ram] me bra cerui non differerit a membris leonis miſi q[ui] anima differeret ab anima. (10) Item, ij. de anima imp[ro]dabat illam optionem, ex ap[ro]p[itu]m in ſecu[m] do et tercio commetto, et eſt ratio ſua illa. In diuibu[m] non est interiuibus miſi quia est in actu. Sed interiuibus non est in actu miſi p[ro] forma, g[ram]. (11) Preterea itam opinionem imp[ro]dabat Auice[n]i. q[ui] methebap, ca. v[lt]imo, et abducit tres rati ones, prima, Materia non est materia miſi q[ui] ei meſt virtus recept[i]onis et adaptatio[n]is. S[in] adaptatum inquantum adapeatum non est cauſa effe nbi illud ab quod est adaptatum. (12) h[ec]a rato[rum] t[alis] est. Inconueniens est q[ram] et ſentia que est in potētia fit cauſatiu[m] rei q[ui] est in effe[u]. ſed effe ntionia materie est in potētia, g[ram]. (13) Tercia ratio est. Illud in quo nulla est biuueritas et diſtinktionis. In materia nulla e[m] biu[fit]ationis et diſtinktionis. In materia nulla e[m] biu[fit]ationis et diuſiſtinktionis. In materia nulla e[m] biu[fit]ationis et di

DICT.

II.

Scotus contra illam opinionem fic. Matèria
eſt eateſt in generato et corrupto. ergo ha
bat eateſt inſularitâ in generato et cor
rupto, et ſic generatù et corruptù erit idè nu-
mero. (1) Uuid aŭt ſit bicenbû ab auctoizatêſ
philofophi que vitentur eſſe p illa opinione
patebit in ſequiſt articulo. (2) Nuatù ad quiſ
tum articulê ſt opinio ſcoti quâ teneo. circa
qua pnam vnamocluſionem ſcbo deelaratio
nem-tercio obieſo, remotione. (3) Coſluſio
eſt iſta q subſtacia materialis eſt inbiuïdua
p entitatem politiua determinante naturam
ab ſui ſingularitâ et poteſt dici gradus in
trimſecus nature. (4) Iſta cſluſio pbaſc fic. Sicut
vntas in omni olequiſ p ſe aliquâ entitatê.
ſic vntas inbiuïdualis olequiſ p ſe entitatoſ.
ſed non olequiſ p ſe entitatê nature. q1 natu
re eſt apſra vntas realis ex primo articulo.
ergo olequiſ aliquâ entitatê determinantem
illam. et iſta faciet p ſe vnù cuj entitate natura
re. (5) Scbo ſic omoſs differentia differentium
reducit ab aliqua primo diuſa. ſed inbiuïdua
apſre differüt-ergo eoſ, differentia reduciſ
ab aliqua primo diuera. ſed iſta primo diuſa
ſa non ſunt natura in illo et in iſto. qua nò in
eodem ouenuti aliqua et differüt-ergo opor-
tet ut ſit aliquib aliud. ſed nò poffunt eſse ne-
gationes. ex ſecito articulo nec ōgitas ſiue
acciditâ. ex tercio nec materia ex qro arti-
culo ergo erùt alique eneitates politiue per ſe
determiſantes naturâ quod eſt apſotum. (6)
Tercio ſic. Sicut ſe habet natura generis ab
differentiâ ſpecifià. ſic qobitas ab drôtiam
inbiuïduale. ſed natura generis oerabif per
differentiâ ſpecifiæ, ergo. (7) Scbo opotet
iſam opinione declarare maxime que fit iſta
entitas a qua ſit vntas inbiuïdualis. Et eſt
ſciendum q ſciet drôtia ſpecifica poteſt opa-
ti vel ab illud quod e infra ſe vel ab illud q8
eſt ſupra ſe vel ab illud quod eſt iuxta ſe. Eo
dem modo et drôtia inbiuïdualis recipit illaz
triplicem opationem. et eſt tunc inter diſſes
rentia ſpecificam et inbiuïduale ouenientia et
drôtia.nâ ſi drôtia ſpecifica opet ab illud q8
eſt infra ſe tunc ſciet entitati illius drôtie ſpe
cifice repugnat diuibi. ſentialiter in plura
ſpecie. et p hoc repugnat toti cuius iſta enti-
tas eſt p ſe ps. Tea etiâ drôtie inbiuïuali re
pugnat diuibi in ptes ſubieciuas et p ipam
repugnat talis diuifio toti cuius iſta entitas
eſt pars. Differëtia aŭt eſt in hoc. q1 iſta diſ-
ferentia inbiuïdualis excludit omoſem diuifionê
nature tam numeralem q specifi cam. diſſere
tia aŭt ſpecifi ca q uis excludat diuifionê ſpe-
cificas. nò tì diuifionê nature in ptes ſubieci
uas. Si aŭt openè drôtia ſpecifica et inbiu-
dualis ab illud quod habent ſupra ſe eſt oue
nientia et drôtia. Conuenientia. q1 ſciet reali
tas a qua ſumiſ drôtia ſpecifi ca eſt actualia
respectu realitatis a qua ſumiſ genus et teſ

terminat eam. Sic drôtia inbiuïdualis e actu
alis respectu realitatis ſpecifice et tètermiate
ea. S3 eſt diffimile pmo. q1 drôtia ſpecifica ali
quando ſumiſ a pte eſſentiali. aliqûi vno ab vi
tima realitate forme q
bicit oceptum simpliciter ſimplicê. Eſ autem
alia differentia. q1 drôtia ſpecifica eſt quedâ
entitas quibditatuia et oſtituite opofiti in eſſe
quibditatuio. drôtia vero inbiuïdualis eſt pi
mo diuera ab ommi entitate quibditatuia et
quia a pbo forma frequêter: wcaſ quibbitas
et ido apud eum gradus ſiue differentia in
biuïdualis nò wcaſ forma ſed materiale. eſ
apſrie wcaſ ab eo materia. Et p illud patz ab
auctoizates pbi que erant in pcedenti opimi
one. Vocationem materiam gradù inbiuïdua
lem. Si vero openfur ad illud q8 habent iux
ſe dico q ſicet drôtia ſpecifica ſumpta ab vi
tima realitate eſt pmo diuſa ab ommi alio. ita
pma drôtia inbiuïdualis e pmo diuſa ab ommi
alia. (Tuc oportz remouere tercio q1 quoz. ob
ieſdones qua2 prima eſt iſta. nòs fi eſt aliq
vntas realis mino: vnitate numerali vt tu
ſuppomis in prima ratone. aut eſ aliciuis in
eodem numeraliter aut in alioqu alio non in
eodem numero. q1 quicquid eſt in eodez nume
ro eſt vnù numero. non in duobq. q1 in eis mi
hil eſt vnù numero. (Scbo eſt iſta. diſferen-
tie inbiuïduales ſunt alterius ratonis cù ſint
ſe ipis pmo diuerſergo et oſtituta erut al
terius ratonis quod eſt meouemiens. Proba
tio olequentie. quia non eſt maior diſtincio
in principiis q1 m principiatis. (Tercia e iſta
Ab iſta differentia poteſt abitrahì ratio en-
tis et tunc queritur quomodo) inbiuïdua. q1
aut a ſe ipa et pari ratione ſuit ſtandum in p
maue ab alia querà de illa ſicet te prìzi in
inſinitum. (Quarta eſt iſta. quia queriſ de
iſto graduvel drôtia inbiuïuali fi ſit materia
vel forma vel opofiti. q5 cunq. cetur ſequitur
inconueniens. quia fi ilbe gradus fit materia
erunt due materie. fi forma erunt plures for-
me. fi opofitum erunt plura opofita. qec omonia
ſunt abfurda ergo nullum iſtoq. eſt. ſic trilil
eſt. (Ad primum oceo q vnitas realis nò
eſt aliciuis entitatis in duobu inbiuïuis ſed
in vno. Et cum obicitur. quicquid eſt in eodez
inbiuïduo numero eſt idem numero. (Reſpo
teo tripliciter. primo p interemptònem ſicut
patet p Auicen. v. metha. ca. ix. Scbo p inſtã
tiam a ſimili fic. Auicuioit eſt in vna ſpecie eſt
vnum ſpecie. ſed colo: in albedme eſt vnum
ſpecie. ergo nò habet aliam vnitatem mino: e
vmitate ſpecifica non ſequiſ. Tercio fic. Sicut
corpus diciſ animatù denomiatiue. homo eri
bicitur animatus primo q1 p ſe fic ergo poteſt
dici vnù vmtate numerali primo et p ſe ſcda
rio et denomiatiue. Primo mò e drôtia otra
hès p ſe. ſcbo mò natura potétònali iotacta.

II.

Ad sebm nego cōsequentiam qſ patet h
fimili de differentis ſpecificis q funt alterius
rationis et tī ſpſa ofſtitute nō ſut alterius ra
tionis in ſenere. Tu pbas q non eſt major
diſtinet in p[ra]p[ci]piis q in p[ra]p[ci]patis. dicic q
aliqua eſſe equaliter diſtincta potest intelligi
bupliciter. vel q[ui] equaliter incōpoffibilia. vel
q[ui] equaliter in nullo ouenitū primo moto co
tedic[ur] ap[po]ſitio ſed nō eſt ab ap[po]ſitū. ſebo mō
negaſ[ut] c[it]ut patet p instantiā abiedā de diſ-
ferentij specificis. Ad terciu[d]ico q[ui] c[it]ut
ab v[lt]imis differentij nō potest abſtrahī rō
entis diſtincta in quid de eis dicta ſed denoja
tiue ut patet in-ijj. diſt-ij. T[em] etiā nec ab iſtis

(Ad v[lt]imū dico q[ui] c[it]ut o[n]nis entitas quib[ut] bitatiua eſt por h[ab]c vel iſta entitate et indiſferens ab eas. T[em] materia vel forma uſ ap[po]ſtum eo moto quo dicunt quib[ut]ates ſut pri ora illa drſitía que eſt v[lt]ima eo[ſ] realitas. Et eſt o[cedo] q[ui] aſſita differ[ē]tia nec eſt materia nec forma nec ap[po]ſtuſ ſed v[lt]ima realitas et actualitas materie forme et compositi. Et per hoc patet ad primu[m] argumentu[m] principale.

(Ad ſeſt[em] o[cedo] primu[m] o[ſequens] q[ui] non eſt
mibi incōuemiēs. o[cedo] eſ q[ui] ſingularē eſt p[er]
intelligibile ſed fi nō intelligi[que] eſt ex deſe
du intellectus noſtr[em] et ſic intelligi[que] p[er]s.
ph[il]ico[ſ]o. ſe[m] et terciu[m]o[ſequens] nego. Ad
p[ab]ato[d]ico q[ui] nō valet. q[ui] ſimilitudo eſt fal-
ſa. q[ui] dr[iti]na ſpecifica ut ofſtituit ſpecie dic[ui] do
ditare r[es]pectu cuius eſt ſcientia et diſſinitio
differentia vero individualis eſt primo diuere
ſa ab omni entitate quib[ut]bitatiua. q[ui] intellige
to q[ui] cun[que]s entitare q[ui]dr[iti]atuā et limitat[em] nō
habe[m] in eius intellecu[m] vnd[em] iſpa ſit h[oc]e.

Onle quenter ab iſta quelſtion[em] ſequiſ
tur. V[tr]u[m] in vna ſpecie angelica ſint
vel eſſe poſſint plures angeli ſolo nu-
mero diſferentes. Et vid[em] q[ui] nō. q[ui] in ſepatis
a materia i[m]em eſt quib[ut]itas et illud cuius e
quib[ut]itas ex vii[rum] met[he]a. Sed angeli ſunt ſe-
parati a materia. q[ui] in eis eſt i[m]em quib[ut]itas
et illud cuius eſt quib[ut]itas. Sed o[n]nis dr[iti]na
ſm quib[ut]itat[em] eſt ſpecifica ergo angeli diſ-
ferut ſpecie. Preterea dr[iti]na formalis eſt
ſpecifica ſed o[n]nis angeli diſferut formaliter.
S[in] Probatio maiors t[ui] q[ui] forma ſut eſt ſic nume
ri ex vii[rum] met[he]a et vnus numerus diſſert ſpe-
cifice ab alio-t[ui] q[ui]x. met[he]a. dicic q[ui] maſcu-
lus et femina nō diſferut ſpecie. q[ui] diſferunt
materia et differentia materialis nō eſt ſpeci
ſica. Preterea o[n]nis forma ſepata a mate-
tia habet in ſe totam p[re]ſedion[em] ſue ſpeciei. Sz
angelus eſt h[om]ō. g[ui] habet in ſe tota[rum] p[re]ſdi
onem ſue ſpeciei et ſic nō ſut plures in eate[m]
ſpecie. Preterea multi[t]udo indiubio[ſ]z ſub
eate[m] ſpecie eſt ap[ter] ſaluat[em] ſpeciei cui[ſ]
indiubia co[ri]umpunt ex ij[ui] de anima. vnd[em] i
corpo[ri]b[us] celeſtib[us] q[ui] nō eſt co[ru]uptio in eis e
tin vn[u] in vna ſpecie c[it]ut vnus ſol. Sed ſp[er]ſ

H.

angelica non habet indiubia quę eorum-
pan[em]. eſt t[ui]n v[n]us angelus in vna ſpecie.

Contra Angelus et anima ſiut natura pa
res. Sz plures animæ ſunt in eatez he[pr]i[n] Au
guſt[ati] di-ijj. de h[ar]b[er]ergo et plures angeli.

( Rel[po]nſio] h[oc] ſic ſut eſt res articuli ſin tres op[pi]-
tiones qu[am]s due ſunt extreme et tercia me-
dia. Prima eſt op[mi]no antiq[ui]a recitat Var-
ro q[ui] o[n]nes angeli ſint eiub[be] ſpeciei. quod p[ar]
baſ[em] primo ſic. Ruina angelica eſt repan[ba] p[
]lores. ſed o[n]nes hoſes ſunt eiub[be] ſpeciei. G[ui]

( Sebo ſic c[it]ut ſe habet accid[em] naturale ab
potentiā naturalē: ſic accid[em] ſupnaturale ab
potentiā ſupnaturale. Seb omne accid[em] na-
turale eiub[be] ratōnis arguit vel requirit po-
tentiā naturalē eiub[be] rōnis ergo accīns ſup-
naturale eiub[be] rationis requirit potēntiā ſu-
per naturalē eiub[be] rōnis. Sed accid[em] ſupera-
naturalia puta gratiā et glozia ſut eiub[be] ra-
tions in o[n]ibus angeliq[ui] g[ui] et potentiē ſut eiuf[ui]
tem ratōnis et p[er]o[ſequens] ellen[ie]. Alia e[
op[mi]no] Thome p[te] i-qi[ui]ar-ijj. q[ui] nō ſut plu-
res angeli in eate[m] ſpecie nec eſſe poſſunt ſed
vnuf[qi]ſa. Facit ſuā ſpecie. quod p[ab]aſ[ic]e. Mul-
tiplicatio indiubio[ſ]z ſub eate[m] ſpecie ſit p[
]materia. ex q[ui] met[he]a ſed in angeliis nō e ma-
teria. G[ui] Eate[m] o[cluſion]e reten E[gi]biu[s]
et p[ab]a[te]am ſic. Multiplicatio indiubio[ſ]z ſit
p[er] g[rit]itatem. ſed in angeliis nō e[mi]t g[rit]itas. G[ui]

( Conſirma[ſ] illa o[cluſio] p[er] rat[em] Rich. iiijj.
de trini[que] ſic poſtitis extremis op[er]tet pon[em] me-
dium. ſed ſunt plures p[ſone] in vna natura ſic
in trinitate et plures nature in vna p[ſona] uſ
ſuppoſito c[it]ut in h[oc]ie. G[ui] eſt dare medi[i]u[m] in d[
e]t vna p[ſona] in vna natura et hoc eſt ange-
lus. Seb omne tale p[er] diſtinktuāb[em] o[n]i alio
g[ui] vnuf[qi]ſa. angelus p[er] diſtinktuāi ſpecie ab
omni alio. I[ste] h[oc] op[mi]no o[m]met aliqua fal
ſa. ut pateb[ie] in tercia op[im]one nee rationes
oclub[ut]. Prima n[o]q[ui] accipit min[ore] ubi[am]
multis q[ui] ponunt in angeliis materiam. Maior
etiā ſimpliciter eſt fal[ſa]t p[ab]aſ[ut] e[m] q[ui]tio
ne p[re]cetenti arti[ui]iii. Similiter ſe[ba] ratio non
oclub[em] q[ui] habet maiore[] fallam. ut patet ex
tercio articolu[m] p[re]cetentis queſt[io]. Ad ra-
t[em] Rich. ſoluit Varro. q[ui] Rich. n[o] plus in
tendit o[clu]dere nifi q[ui] in angeli ſit t[ui]n vna
natura ita q[ui] quilibet angelius habeat antu[m]
vnā natura ſed ex hoc n[o] ſequi[que] ap[po]ſit. ſez
diſtinetio ſpecifica c[it]ut patebit ſoluendo. I[ste]

Ad terciu[m] principale potest aliter dici et me-
lius q[ui] tale medi[i]u[m] n[o] eſt naturale ſed expen-
tee a cauſa cauſante voluntarie que potest fa
cere vn[u] et reli qu[u] et ponere medi[i]u[m] et n[o] po
nere ficue ſtatim p[ro]ſtea d[ice]t. I[ste] d[ico] g[ui] ſim
terciā opinionē medianoq[ui] que[ſt]io potest eſ
ſe de poſſibili vel te fac[to]e eſſi ſit queſtio te
poſſibili o[cedo] p[tem] affirniuā ſez q[ui] poſſut
eſſe plures angeli in eatez ſpecie. t[ui] p[er] arti
cul[u] excom[mu]icat[ui] q[ui] d[ic]e forma[n] n[o] m[ulti]plicari

Dift.

II.

fìne materia error est, et sum qu? nullam strabie-
tionem implicat nec a pte caufe cù fit poteu
tie inGLYPH<230>inite nec a pte effectus cù nulla quidbi
tas fit fua singularitas, exmo articulo pre-
cetenire queſtonis. Omne aùt tale qua ratò-
ne potest eſſe in vno pari ratòne potest eſ in
aliis pluribòs in viam Auicennijmetbaphb.c.
-vnbe eſt mibi ita regula q[ui] lo quor de
potentia de quibus nò crebat deſicere, eſi ſefi-
cio cìtius wolo deſicere in plus qu[ui] in minus ei
attribuenco. Si vero quelſio fit de facio tunc
diſtinguo, qu[ia] aut querie ſententia affirmatu-
uam vel p[ab]abilen. Si primo modo fateot me
neſcire tum quia fic p[om]it Magifter in ita di-
ſtinctòe circa mediùs c[opi] capituli. T[ui]s q[ui] ip[s]a,
intelligentia, cauſa i. voluntas diuina e mi-
bi incognita et eſſe angeloz, incognitù, quia
nulla subſtantia mouet ab ſui cognitònem, p
ſtatu itto, q[ui] t[uc]e pollemus naturaliter cogno-
scere abſentia parnis in eucarifia, quod e fal-
fum. Si aùt queras de queſtione p[ab]abiliter
loquento, dico q[ui] plures angeli ſunt in eadez
ſpecie, quod p[ab]aſt primo fic. Omnis q[uo]ditaſ
ſp[um]tum eſt de ſe eſt omnicabilis, ſed nulla q[uo]
ditas eſt omnicabilis in p[empt]ritate numes
rali miſi ſit inſimità, ergo quelibet quibdowa
alia eſt omnicabilis cum diſtinctòne numes
rali, quod eſt ap[ol]iticum. Sebo fic, quelibet q[uo]
ditas creature potest intelligi ſub ratòe vnir-
uerſalis, ſeb ip[pi]a eſſet de ſe i[oc]racbidio eſ
ſet ip[pi]am intellige ſub rati ratòne, ergo nò
eſt de ſe h[oc]e, et poſquens eſt multiplicabilis
in plura inſubiudua. T[erc]io fic, animæ intelle-
diue diſtinguunt numero in eadem ſpecie, ali-
as ſequif error. Auerrois de vnitate intelle-
dus. Sed quicquid ocluteret iſam impoffibus
litatem ex p[te] angeloz, oclueret etià ex par
te anima[zz], ergo. Si dicas q[ui] nò valet, q[ui]
animæ habent inclinatòem ab corpus q[ui] p[ro]e
diſtinguunt. Contra, mel]natio nò eſt enti-
tas abſoluta ſed relatiua, ergo nò eſt ratò eſ
ſendi hanc anima ſeb ſupponit eam ficut ab-
ſolutu p[lu]ſonie relatòni. Quarto fic, com-
mentato: p[om]o ce, et m[obi]ui p[om]ite mundu[] fa
dù ab exemplar creatoris qua ratòne p[om]ie
vnum eadem ratòne p[om]ite plures. Sed quilib-
bet theologus p[on]it angeli facù in exem
plar creatoris, ergo. Confirma[zz]o,coſuio.
q[ui]s aliq[uios] alterius opinionis incouemêſ
eſt vnam totà ſpecie eſſe damnatà, tunc autè
mule ſpecies eſſent simpliciter damnate. Ad
rònes prime opinionis. Ad p[am]um dico
q[ui] illa affumptio nò eſt p[ar]aturam ſeb p[ra]
tiam et merita et i[co]e nò op[ort]et q[ui] ſit ita p
p[oc]io. Ad ſobm dico q[ui] bupleſ, eſ potentià.
vna tranſmutatiua alia subſediuæ. Argumen
tù bene currit de potentià tranſmutatiua non
aùt de potentià subſediuæ. Eadem enim ſup-
ficieſ eſt in potentià receptiua ab albedinem
et nigrebinè. Ad p[om]u principale potest ne

Ad rònes prime opinionis. Ad p[am]um dico
q[ui] illa affumptio nò eſt p[ar]aturam ſeb p[ra
tiam et merita et i[co]e nò op[ort]et q[ui] ſit ita p
p[oc]io. Ad ſobm dico q[ui] bupleſ, eſ potentià.
vna tranſmutatiua alia subſediuæ. Argumen
tù bene currit de potentià tranſmutatiua non
aùt de potentià subſediuæ. Eadem enim ſup-
ficieſ eſt in potentià receptiua ab albedinem
et nigrebinè. Ad p[om]u principale potest ne

gari minor prìmi filologi mi, ex p[om]a queſtòne
buius diſtinetis. Aliter potest dici q[ui] minor
eſt falsa de quibditate potentiationali nò scurè,
te altera differència ſpeciica quibus fit vera de
quibditate que eſt necesse eſſe et illo modo in
telligit philosophi. As ſe[ſ]om dico q[ui] diſſes
tentia formalis potest accipi vel p[ro] diſferen-
tia in forma vel p[ro] diſferentia forma, fi p[om]o
modo maior eſt vera minor falſa. Si ſe[ſ]o mò
mino: vera maiò: falſa. Ad p[ab]atòem dico q[
illa] opatio vadit ſub primo mòp[ro] diſferentia
in forma. Ad ſe[ſ]am p[ab]atióne dico q[ui] eſt Fal
lacia oſequentis, vult enim p[ha]s q[ui] diſferèntia
formalis nò eſt ſpeciica, ſe[ſ]d ex h[oc] nò ſequif
q[ui] diſtìntia nò ſpeciica eſt nò formalis. Ad
terciù principale potest prìmo negari minor
Aliter potest dici ad maiòez, q[ui] p[pi]a eſt falſa
et p[et]ie principium miſi p[ro] materiam intelli g-
tur entitas individualis et tunc nò eſt contra
me. Ad vtilimù dico q[ui] illa nò e totalis cau
la ſed aliqualis. ſed c[ui]s abducis exempluſ, de
corpo[bi]o celeſtibò, dico q[ui] argumententù in the
ologos eſſet ab ap[ol]itù, q[ui] ſtanee illo ſole et
ilto mundo teus p[of]et p[ab]ucere vnù aliiù mù-
dù ut patuit ſupra articulo quarto in prìmi
p[io] p[os]e queſtionis.

Sequitur videre de angeloz, cognitio-
ne. Circa quam queruntur tria. Primo
vtrù angelus cognoscat e p[ro] fiuam eſ-
mentià. Vtud[que] nò, q[ui] fi intelligeret e p[ro] fuaſ,
eſſentiam hoc nò eſſet ap[ter] aliud miſi q[ui] intel-
ligenſe et intellec[ui] ſui ſimul, ſed hoc nò iuuaat
q[ui] in anima ſunt ita duo et t[em] nò intelligit ſe
p[ro] fuaſ eſſentia, ut patet p[ro] p[om]i.n. de anima-
Anima inquit intelligit ſe ficie q[ui] alia: alia au-
tè intelligit p[ro] p[em]. Preterea, eſſentia anget
li eſt singularis, ſed ſingu]are e p[ro] non eſt ra-
tò intelligendi, ergo. Preterea ita preſent
eſt intellec[ui] angelico actus intelligendi fic
eſſentia. ſed actu intelligendi nò intelligit p[
]eſentià, ergo nec eſſentia ſua. Probatio mi-
noris, q[ui] aut intelligit actu ſui q[ui] eſt, aut q[ui]
non eſt. Si q[ui] nò eſt habet ap[ol]itù. Si q[ui] eſt
tunc duo actus eſſene ſimul in eadem potètia
quod eſt falſu, ergo. Preterea receptiuuq[
]op[or]tet tenubari a natura recepti, et fic potè
tia cognitiuæ debet tenubari ab eo q[ui] eſt rò
cognoscèdi. S[ic] angelus m[oft]u cognitiuus nò
tenubaſt ab eſſentia ſua, g[em] eſſentia ſua nò eſt
ratio cognoscendi et intelligendi ſe[ſ]im. Co
tra quarto forma eſt actualio: tanto eſt adi-
uiò: S[ic] eſſentia angeli eſt actualiffima, g[em]
xime adiua et fic eſt ratio cognoscèdi leipaz
(1) Preterea. Angelus eſt mediù inter teus et
animà, ſed teus intelligit e p[ro] eſſentiam fiuam
et alia, anima vero intelligit e et alia p[er] ſpeci
em, ergo angelus q[ui] eſt mediù, intellige alia
a e p[ro] p[em] et e p[ro] eſſentia. (2) h[oc]e ſui duo vi
tenda, primo que fit cauſa intellec[oris]. ſe[ſ]o
ap[ol]itum. (3) Quantù ab prìmum ſui diuerſe

Amplius autem notum est

LI.

II.

pura potêtia nò eſt receptiua accidentis. Sì
intellectus recipit ſpecies ergo. (1) Teo dico
q̣ Intellectus eſt nihil eoz que ſunt ante in-
telligere ideſt non eſt intellectuïus ſui ante
intellectione aliciui fantasiabilis. q[ui] nihil
intelligimus ſine fantafimate. iij. de anima.

(1) Ad primam p[ro]bationem dico q[ui] intetere-
minatio eſt duplex·quedam potêtie adiue-
qued[ur]a potentie paſiue·primo modo eſt sol-
ſecundo mò materia·intetermiatuſ autem
iſto ſeſo modo op[er]tet determinedi mari p[er]alib-
ſed primo modo nò et talis determinedi op[er]
tit intellectui. (1) Ad ſeſòm dico q[ui] ſimilitudo
obiecti occurrit ut cauſa ptialis. (2) Luantuz
ad ſeſòm articuli eſt vna op[imio] Henrici di-
ſtindone·v. q[ui]nij·q[ui] angelus non cognoscit
ſe p[er] ſua eſſentia ſed p[er] habitu ſcientiale m[odo]
preſentatur eſſentia ſua ficut et eſſentia alio-
rù·Sed q[ui] illa op[imio] omumiter non teneſt et
patebit magis in queſtione ſequendi ideo hic
p[er]termirat. (3) Sed eſt vna alia op[imio] qua-
recitat Varro q[ui] angelus intelligit ſe p[er] ſua
eſſentia·quod declarat[ur] ſic. Quanto aliq[ui]s eſt
magis abſolutu a materia tanto magis e[m]
telligibile obiective et adiue·q[ui] immateria-
litas eſt cauſa intellectionis p[er] Auicenn·ix. me-
thaphi. Sed angelus eſt maxime abſolutus
a materia ergo eſt maxime intelligibili ob-
iective ita et adiue. Et tunc ultra·Sicue eſt
intelligibilia obiective ita et adiue·Sed obie-
diue eſt intelligibili p[er] eſſentia ſua ergo et
adiue. Et addi ita op[imio] q[ui] cù angelus in-
telligit ſe p[er] ſua eſſentia intellec[io] nò diſtin-
guiſt ab eſſentia et potentia·q[ui] actus recipit
ſpeciem ab obiecto et a ſubieſto. ſui q[ui] medi-
um nò eſt minus i[tem] alteri extremo ideo extre-
ma ſunt c[um]tque ſeret. (4) Intellec[io] aŭt medi-
at inter potentià et eſſentià intellec[iu]a que
ſiut i[tem]·Viterius ex illo dicto ſequunè duo.
vnù q[ui] angelus ſemp intelligeret ſe. q[ui] exq[
]ntellec[io] eſt i[tem] cù eſſentia et eſſentia ſem-
per manet. ergo et intellec[io]. ſe[con]q[ui] ſeq-
tur eſt q[ui] angelus intelliger et plura ut plus
ra potest e[ni] intelligere aliud ſa et cù hoc
ſemp intelligit ſe. (5) Contra iſtam opinionem
arguit iſp[er]met op[imãs] dupliciter·Primo ſic·
Druob eſt aprìum bei nò op[er]t creature·Sed
intellec[ionè] i[tem] eſſe cù eſſentia eſt aprìum
tei·ergo nò op[er]t creature ſiue angelo. Se-
cundo abducit m[ö]couemiens iam tactu. ſe[que]
angelus intelliger et plura ut plura. (1) Ad
primù vicit q[ui] apriuz eſt bei q[ui] intellec[io] ſui
et alio[rum] ſit i[tem] cù eſſentia·hoc aŭt nò c[oe]
tit angelo. q[ui] intellec[io] angelo[rum] nò eſt i[da]
cù eſſentia ſua. (1) Ad ſeſòm dicit q[ui] nò eſt in-
conueniens angelù intelligere plura ſi talia
habent onexionem i[nte]er ſe et ad eum. (2) Co-
tra iſtam opinione arguit Varro primo ſic·
Plibil eſt quod leip[em] g[is]natur p[er] Auguſt·j[us]
trimitate·Sed intellectus angelicus g[is]nuit

fui noticiâ ſiue intellec[ionè]m. ergo iſta intel-
lectio nò eſt i[tem] cù iſpo. (1) ſe[con]q[ui] Auguf·
ix. de trimitate dicit·Qua[do] alia amat ſe alia
res eſt amans alia amor·ergo ſimiliter e ex-
pte intellectus angeli. (2) T[er]cio formaſt ra-
tio ſic·Cum angelus habuerit in[]mod matâ bi-
lectione ſui peccanto·ſi iſte ad[]eus eſt i[tem] cù
eſſentia ſua et eſſentia ſuit immediate crea[ta]
a teo ſequiſ q[ui] ſuiſſi·creatus a teo cù aligua
malicia·quod videtur abſiurbi·ficut patebit
inij. et v. diſtindone. i[tem] ſi ap[er]t annexio-
nem angelus pot[er]t intelligere plura cù oia
entia vnueri ſint ab i[tem] vel ab i[nt]uicem co-
nexa·ex·xij. metaphi. tunc pot[er]t angelius
ſimul omnia intelligere et totu vnuerium.

(1) Ad prima[za] opinione cum dicitur q[ui] actus
accipit ſpecie ab obiecto nego firm[ato]p[er]
tatem oc[edo] aŭt firm[ato] p[er]ſpecificationem·q[ui] aliud
et aliud obiectum et alio et alio mò ſpeciſcat
actum. (1) Ad aliud te medio pot[er]t d[ic]i vno
modo q[ui] intellectus nò mebiat ſed eſt fi[c]e ex-
tremum quod cauſat ab utroq[ui] Aliter pot[er]t
d[ic]i diſtingu[ido] te medio q[ui] eſt mediú p[ar-
ticipat]onem extremo[rum] ficut pate[tr] in colori
bus. et de hoc verù eſt q[ui] affumif[us]. Alio mo-
to eſt mediú p[ar]negat[em] ſicue eſt intelle-
cio. et te cali medio eſt falſum. (2) E[ſt] ergo
tercia op[imio] oc[ord]ans cum ſcienti in pri-
ma oc[lu]ſione quam teneo q[ui] angelus in[]teelli
git ſe p[er] ſuam eſſentiam ita q[ui] eſſentia ſua eſt
ratio cognoscendi. (3) T[am] oc[lu]ſionem p[er]bat
Scotus primo ſic·Omnis cauſa partialis que
eſt i[m] actu p[er]ſe[cto] ſibi apr[io] pot[er]t cauſare ſi
bi correfpontentem eſſedi et q[ui] eſt v[nita al-
teri cauſe partiali pot[er]t cù ea p[er]ſede cauſa-
re. Sed eſſentia angeli eſt te e[m] i[m] actu p[er]ſe
ato correfpontente obiecto ut obiectu hab[us]
cauſalitatem part[ia]lem ut declaratum eſt i[m]
primo articulo. ergo iſpa v[nita] alteri cauſe
partiali p[uta] intellec[ui] pot[er]t habere p[er]ſe-
dum actum intellec[ionis] reſpectu ſui. (1) Se-
tundo ſic·non minoris efficacie eſt eſſentia an
gelica q[ui] ſpecies rei ſenſibilis. Sed ſpecies rei
ſenſibilis preſens intellec[ui] eſt ſufficiens ra-
tio cognoscendi ſe. (2) Contra iſta dicta obicitur p[ro]
m[obi]li eſt aliciui ratio operandi op[atione] im-
manente nifi informet illub. Sed eſſentia an
geli non informat intellec[ui] angelicum·e[rgo]
nò eſt ei ratio op[andi] operatione imma-
nente ſicue eſt intellec[io]. (3) ſe[con]q[ui] ſic·Si ra-
tio ſecunda valet videtur q[ui] quelibet enſita[as]
ſit p[er] ſe ratio intellec[ionis] cù iſpa etiam nò
ſit maioris efficacie q[ui] ſua ſpecies. (4) Ad pri-
mum dico q[ui] ſi p[onerem] intellec[ui] eſſe cauſa[ḥ]
totalem intellec[ionis]·argumenti effeſt b[if]
ficile. ſeb tenendo ut p[of]ui in primo articulo
q[ui] intellec[us] habet ſua cauſalitare nò op[er]
tet q[ui] obiectu informet intelli[m] nec e[c]ouer ſo

Dift.

ij.

quia neuerum bat alteri actum partialè per-
tinentem ab ſua3 cauſalitâ partialè. (1 Ad
ſeßm bico q. nò eſt ſimile de intellecu noſtò:
et angelico p statu iſto. q. nulla ſubſtantia
a nobis eſt p statu iſto p se intelligibilis. (2
Tunc enim poffemus naturaliter cognoscez
re abſentiam ſubſtantie parris in cogre p xpi
Et ſi intelleclus noſter intelligeret p statu
iſto fine fantafmate difficile eſſet ſoluerè. (3
Ad pannù principale poteſt ocedi q. anima
intelligit ſe p effentiam ſuam nifi habeat im-
pedimentùs p ed p statu iſto habet impudimè
tum. quia nò immutaſe pamo nifi a fantafia.
biliq. ex. ij. de anima. hoc aut impudimentù nò
eſt in angelo. (4 Ad ſeßm poteſt pamo ſim-
plicicer negari minor. quia ſingulare cù per
ſe includat rónem entis quod eſt primù obie
dù intelleclus noſtrí poterit per ſe intelligi.
quod ſi non intelligi hoc eſt ppter deſectus
intelleclus noſtrí qui tamen deſectus non re
peritur in angelo. Alter dicit q. minor ſal
ſa de ſingulari immateriali vera autè de fin-
gulari materiali. (5 Ad terciùz bico ſicut ab
primù. (6 Ad quartù negetur maiò ſi simpli
citer ſumit. q. ſequit q. intelleclus eſſi nihił
cum intelligenc potecip ens et demudaretur
ab ente. vnde ita maiò poteſt occedi in poten
tijs oſganicis. tamen hoc habito q. ſit poten
tia nò organica nò opotret ipam eſse tale re-
aliter quale eſt cuius debet eſse receptuum
ſicut eſt intelleclus.

Equitur vitere de cognitōne angelo
rum p compationē ab res creațas.
Et circa hoc queruntur duo. Primo
vtrum ab hoc q. angulus distinſte hſes cre
aturam alias a ſe cognoſcat requiraſ neceſ
fario q. apías et diſtinetas ratōnes cogno-
ſcendi eas habeat. Videb q. non. quia quod
covinet virtualiter aliud eſt rato cognoſce
diſip. ſicue pateet de effentia biima. Sed eeri
tia angeli cōtinet virtualiter iſtas effentias
creatas-ergo eſt ſufficiens ratio ab cogno-
ſcendù eas. Probatio minois. cum quia for-
me ſunt ſicue numeri viij. methe. tum q. ve-
getatiuſ est in ſenſituo et ſenſitiuſ eſt in im-
telleciuo. ſicue trigonù in tetragono. et re-
tragonum in pentagono. ex. ij. de anima.
(1 Preterea, q. eſt ratio intelligendi in im-
tellecu eſt eius p ſfection naturalis. ſed specie
rei create et materialis nò poteſt eſſe p ſection
intelleclus angeliſi. ergo. Probatio minoriſ
illa ſpecies eſt imperſcion re materiali que
ſe habet ab eam ſicut menſuratù ab menſu-
ram. Sed res materialis non poteſt eſſe p ſe-
tio intelleclus angeliſi. ergo nec ſpecies.
(2 Contra. pluralitas ſpecies aut repugnat
angelo ppter perſectionem aut ppter impfe
edem. non ppter impſectionem. quia compa-
tit intellecui inſimo puta humano. nec apſ

p ſectionem. quia coniuxtie intellecui ſummo
id eſt diuimo in quo ſunt diſtinet p. vee. ergo
(3 He hie ſiut tres articuli in tres opiniones.
Prima eſt opinio Henrici quodlibeto. xli. q.
xiii. q. angelus omnes quibbitates cogno-
sit p vnù habitu ſcientialem. Modus ponen
di eſt iſte. quia licet habitus ſit in intellecu
ſicut forma in ſubiecto. obiectù tamen reſple-
det et eſt in eo obiectu. Et licet ille habitus
kit de prima ſpecie qualitatis tamen ſup iſpm
fundæ ad ſcibile pereſectus effentialis qui ab
eo abſolui nò poteſt. nee poteſt cape habitu
nifi capiat ſcibile pereſpectu cuius eſt ppter na
turalem colligantiā correlationis quam ha-
bet ab illud. Et ſi queratur quomodo p vnù
habitu ſunt plura obieda pereſentia realiter
Reſpondet q. ſimile eſt hie et in habitu ſcie
tiali cuius obiectu otinet multa intelligibi-
lia circa que eſt ſcientia. Et ſi queraſt alteri
quomodo ille habitus reducit intellecui ana-
geli de potentia ab aduſ intelligenbi. dicif
q. intelleclus angeli illo habitu creato na-
turaliter inclinat ad intelligenbù quidbita-
tes re. simpliciù quæaſmodum graue incli
natur teorium. Et tanto magis inclimat ad
intelligendum hoc q. illud quato eſſentialiu
oſtimatur ad vnù q. ab alud. ut ab intelle-
dum eſſentie angelice q. alterius et cum Fa-
ctus eſt intelleclus in actu primo ad intelli-
gendù prìmu tunc ex impio volutatis copu
lante diſcurrit ab ſingula tam oplexa q. in
complexa. (4 Pio ita oculione ētum ab co-
clusionem principalem ſicilicet q. angelus co
gnoſcat omnia p habitu ſcientialez. arguit
primo ſic. In anima non ſiut nifi tria. ſicilicet
porentia habitus et paffio. ex. ij. et hibicoz. S.
ratio intelligbi in angelo nò poteſt eſſe po-
tentia ſua. quia ſic aliquod naturale eſſet ſu-
ficiens principiù reſpentiandi omnia cogno-
ſeibilia. nee poteſt eſſe paffio quod certù eſt
ergo relinquit q. ſit habitus. (5 Secundo ſic.
in intellecu nò habente habitum non poteſt
generari habitus p frequentes aducte elici-
tos. ergo ſi in angelo nò eſſet ocreatus ha-
bitus ſeibilis ab cognoſcendù posset in ſe ge-
nerare talem habitu. Et ſic eſſet in poten-
tia eſſentiali ſicut intelleclus noſter quod eſt
inconueniens. (6 Tercio ſic. Dponifius dicie
in libro te diuimus nominibus ca. viij. q. one-
xio vnueri oſſicit in hoc q. ſupremù inferio-
rum oiügatur cum inſimo ſupiorum. Sed ſus
premum in cognitōne humana eſt q. cogno-
ſcat prompte p habitu ſcientialem. ergo
huiusmodi cognitio ponenda eſt in angelo.
(7 Duarto ſic. Si nulla alia eſſet ratio nifi q.
ſpecies fine habitu nò ſufficit ab p ſerectam
cognitionem et habitus p ſerectus fine ſpe-
cie ſufficit. tunc fruſtra pomeſt ſpecies ab a-
dum intelligendi. (8 Noltimo ſic. In wolunea
te nò ponunt aliqua plura ut principia volèdi

II.

diuera obiecta-ergo nec in intellectu opor-
tet ponere diuera principia intelligendi sed
sufficit vnus habitus m intellectu perfecto.
( Contra istam opinionem arguit sic et pro-
bat q. nō potest esse vna ratio ocreata in an-
gelo que fit ratio cognoscendi omnes quib-
ditates. Aliuia vbi pluralitas numeralis rea-
rie maiorem pfectionem ibi infinitas pluræ-
lis requirit infinitam pfectionem. Exemplu-
si posse portare secem ponera requirit maio-
rem virtutem q. potare duo euc posse simul
potare infinita requirit infinitam pfectoez.
Sed aliquid esse distincam ratōnem cogno-
scendi plures quidditates requirit maiorem
pfectione-ergo esse ratōem distmnde cogno-
scendi oines quidditates requirit infinitam
pfectionem et sic iste habitus infinitus eis
fimus in pfectione. Amor apbatur. tum q.
in eo ponitur infinitas ex infinitate repre-
sentatiuor. tum q. representatiuō vnus est
alterius rationis a representatio alterius.
et quodlibet dicit pfectoem. q. nō posse rep-
sentare in representatio dicit carentiā pfe-
dionis. ( Secundo sic omnis ratō cognosce-
di vna habet vnū abequatū obiectu in quo
includunt pfecte omnia cognoscibili p illā-
rationē. Sed ipa vna ratio sive habitus q. p-
titur ratio cognoscendi nō habet aliquod p-
mum obiectum includens virtualiter omnes
quidditates creatas et cognitas-ergo. D io-
batio maioris. tum quia p exemplu de effens-
tia diuina ut est ratio cognoscendi et ut est
obiectum cognitum. tu p ratōnem qvinitas
posterioris naturaliter dependet ab vitate
prioris. Sed omnis ratio cognoscendi crea-
ta se habet ab obiectum cognitui sicut mens
furatū ad menfurā. Et ita fiet posterius ab
plus naturaliter ergo eius vitas dependet
ab vitate obiecti. ( Tercio sic. omnis ratō
cognoscendi vna potest habere actū fibi abe-
quatum vnū. Sed ifta ratō que ponē ratō co-
gnoscendi respecu pluriu quidditatū nō po-
test habere vnū actum abequatum fibi quia
Im eos intellectus nō potest distmnde Intelli
gere plures quidditates-ergo. P obat ma-
mor. quia memoria pfecta potest habere actū
fibi abequatum. vnte et memoria infinita pas
tris in biuimus est principiū pducendi notici-
am actualem infinitam. ( Contra itas rati
ones inſtat. quia forma pductiua pluriu nō
opor tet q. habeat vnū primu obiectum in q
contment omnia alia obiecta. ut patz de for-
ma folis reſpectu forma. g nabiliuæ nec eſi-
am opor tet q. habeat actum vnū fibi abqua-
tum fed plures. ( R. non est ſimile de prim
cipio limitato pductiuo extra ſe et de prim-
cipio pductiuo cuius est actus extra manēs
et patet p plin. j. ethicoz. et ix. metbaph.
( Martio arguit principaliter otra opinio
nem ſic. Jntellectus nō eotem modo formali

II.

ter nouit habitualiter plura qui potest ſi ne
contradictōe noſcere habitualiter hoc et no
noſcere illud. Sed omnis intellectus crea tus
potest noſcere vnū obiedēt et no aliud. ergo
nullus talis nouit habitualiter eodem modo
plura obiecta. Probatur mino: q. si non poſ-
ſet noſcere habitualiter a abſi 15 q. cogno-
ſceret b. fine otradictōe. vel hoc eſset ex pce-
talis intellectus. quod ptz eſſa faliuſt. ut ap-
necessariā colligantia obiedez. q. 6 e falſi.
q. potest vnū eoz ab intellectu nostro intelli-
gi altero nō intellecto. ( Nuntio ſic. Inclu-
tentia rationes primo leipis diuerſas nō poſ-
fune diſtmnde cognoſci p vnū omune repre-
sentatiuō. nihil enim eſt q. 6 fit ratō ouenien-
tie et differentie ut ſic. Sed cunde creature
includunt rationes primo leipis diuerſas ex
questione de induiduatone-ergo etc. ( Vlii-
mo ſic. quod dicitur de pemptitate reſpecta
ad habitu ſuit improbatū. ini. q. pime diſtm-
dionis. artículo ij. ( Scba eſt opinio Tho-
pte pma. q. 1. v. arti. ij. 128 gto angelus eſt
ſupior tanto intelligit p species pauciores.
Vnſe fi m angelo mſimi ordnis ſunt pſes m
angelo ſupremi ordims eſt tantum vna par-
quam cognoſcit omnia. Quod apbatur pri-
mo ſic. Quanto aliquid recipi m magis po-
tétiali. tato eſt magis oractu. led forma re
cepe m intellectu ſupremi angeli recipi m
intellectu q. magis recebit a potentialitate.
ergo ipa erit mmus oracta ex magis vnmi.
ſalis et p ſequens plura representabit. ( Se
tuio ſic quanto angelus eſt ſupior tato ma-
gis aſpropinquat teo. ſed deus omnia intelli-
git p vnum quia p effentiam ſuam ergo ana-
gelus ſupior intelligit p species pauciores.
Iſta eſt ratio Thome in eoſpore questionis
vbi ſupra. ( Tercio ſic. receptum eſt in reſa-
piente p modu recipientis. Sed angelus ſua
perior eſt p ſfectio et vnuerſaliu. ergo ſpeci
es recepta m eo eſt vnibusalior. ( 12uarto ſic.
Dyomnus. xii. capitulo angelice ieratchie di-
cit. Angeli ſupiores habent vnuiar ſaliore.
ſcientiam. ( Contra istam opinionem ſunt
ſex rationes prime contra precedentem opie-
monem. ( Teo vico alter ab questione q.
in angelo ſuit diſtmnde ratōes ognofcōi ad
diftmnde cognoscibili que ratōnes quibus a
quibubaz wocentur habieus. verſſime tamē
dicunt ſpecies. Et p hoc pat et ab primum pail
me opinionis. de in. et hicoz. dico q. aliud eſt
in anima ut ſpecies quod largo noſe poterſ
bici habitus mētum eſt quebaz qualitas te
diſſicili mobilis. ( Ad ſecumum dico q. fi in
angelo ſuſtocare ſpecies reſpectu cognoſci
bilu. tamē nō potest in ſe generare aliux ba-
bieum a ſpecie. Si vero deus creare et vna, no
uam ſpeciem tuc angelus poſset accipere vel
acquirere ſpeciem illius creature. sicut pate-
bit in questione ſequenti. Et cum dicas. ergo

Dift.

eſt potentionalis ſicæ vides, negoque oſequiſtã
ut infra patebit. (1 Ad tercius de Hyomio
bico q. ſupremi in inferiòs eſt infimù in fu-
periori, ubi non repugnat ſuperiori tale ſup-
mum, hoc autem repugnat quando in nobis
habieus eſt p[ro]ſcio ſupplens imperſectiones
intellectus noſtrí q. quanto te ſe non eſt ſum
me habituatus quod non ponitur in angelo
(Ad quartum dico q. fi non eſſet alia rato
nto ut tu dicis, dico q. ſibi eſt potentionis ha
bitus nò tamen ſufficit fine ſpecie. Vel aliter
Jllud quod tu ucas habitu ego wco ſpe-
diem, ſed tu ponis vnum ego pono plures.

(Ad v[ale]mum dico q. ſi obiectum appetib[ia]
le eſſet prius appetitui illa prefentialitate
qua eſt preſens iſi intellectui·requirereur
in appetitu ap[rie] rationes quibus obiecta bi-
uerſa eſſent preſentia. ſed ſupſotum eſt ſal
ſum ideo non valeret. (1 Ad argumentum alte-
rius opinionis conceb[us] q. in angelis ſupiori:
bus ſunt ſpecies vnuerfaliores ſumpta vn-
uerſalitate p[ro] ſlimbitate non p[ro]maioritate
extenſiua, et hoc patet p[ro]mentato[re] lincon-
pertractans verba Hyomifj preallegata q.
angeli ſupiores habent vnuerfalioem ſcien
tiam ib[us] eſt limpidior em. Et per hoc patet ab
omnes rationes. (1 Ad primu[m] de receptione
dico q. iſta receptio eſt p[er]enes limpiditatem
Et fi obicidas p[er]ſtantiam de ſenſu et intelle-
du q[ui] ſpecies in intellectu eſt vnuerfalio? q[
] in ſenſu dico eodem modo q. numq[ui] diſtinde
ſpecies in ſenſu faciunt v[n]ui in intellectu. Sed
dicitur vnuerſalior que eſt in intellectu. q[ui]
limpidio? ete[que] modo ab alio[rum] angelus eni
ſuperior[em] eſt ap[in]quior te[m] in limpiditate nò
in pauciate repreſentatiuol[us]. (1 Ad primu[m]
principale nego minozem. Ad p[ab]atione de
nu meris et fig[ur]tis dico q. [int]entio p[hi]loſo
phi eſt te ſpeciebus ſub alternis nò autem te
ſpecieb specialiſhimis. (1 Ad ſc[om] dico q. p[
] ſecchio eſt duplex ſelicet ſubſtantialis et acci-
dentis. Species autem g[ui]us non poſſit eſſe p[
] ſecchio intellectus angeli[que] ſubſtantialiter po-
test tamen iſp[er]m p[er]ſicere accidentaliter.

S

Escunto q[ui]tum ab cognosſibilitatem
quæ habet angelus de creaturis que
tro·Vtrù angelus cognoscat res ſen
ſibiles p[er] ſpecies inmatas vel acquiritas. Vides
tur q[ui] non p[er] ſpecies acquiritas·quia auct[or]
lí
bri de cauſis p[ro]poſitōne·ix. dicit q[ui] intellȋg
tia eſt plena formis. Sed nò eſſet plena for-
mis ſi acquireret ſpecies·ergo. (1 Preterea·
Auguſtimus·xii·ſup Gen·ab littera[que] dicit q[
] agens eſt preſtantius patiente·ſed corpus
nò eſt preſtantius ſpiritu. ergo corpus non
p[er]ſeſt agere in ſpiritu vel angeli[que] imprime
to ei ſpeciem. (1 Preterea·angelus eſt mediú
inter deu et h[ui]em. S[in]que deus q[ui]c[um] intelligit in
telligit p[er] rationes non aliunde acceptas·ho-

It.

mo aŭt intelligit p[er] ſpecies aliu[m]a acceptas·
ergo angelus medio modo ſe habebit vides·
licet quicquid intelligit intelligit p[er] ſpecies
nò aliunde receptas ſed fibi ocreatas. (1
costrarium arguitur ſic. Cognitio fit p[er]mi-
ſeij·de anima·Sed angelus cognoscit ſingu-
lare·ergo habet in ſe ſimilitudine ſingularis
ſed ſimilitudines omníui ſingulariù nò ſunt fi
bi co[create] quia tunc eſſent ſimilere·ergo ali
que erunt a rebus acquirite. (1 N[um]·)h[ic] ſunt
duo articuli·primus recitab[ie] diuſeras opini
ones·in ſedo dicetur ab questionem ſpm veri
tatem. (1 Quantum ab primum articulum
eſt opinio Thome p[er] prima·q[ui]·articulo
·ij. qui dicit q[ui] angelus nò accipite aliquaz no
ticiam a rebus intelligendo p[er] ſpecies acquiri-
tas·ſed onnia intelligit p[er] ſpecies inmatas q[ui]
pbatur primo ſic·Si angelus cognosceret p
ſpecies acquiritas tunc haberet intellectum
agentem et poſſiblem·et hoc eſt falſum·p[ro]
batio mino[m]·Primo q[ui] non habeat intellect-
um agentem·q[ui] intellectus agens eſt vbi
primu[m] obiectum intellectus eſt intelligibile
in potentiá·Sed primu[m] obiectum intellectu
angelici eſt in actu intelligibile·quia imma-
teriale. N[ot] etià hab[eb]i intellec[t]u poſſibilè·q[ui]
intellectus poſſibilis q[ui]q[ui] eſt in potentiá. Tn
tellectus aŭt angeli ſemp[ro] eſt in actu. (1 Se-
cundo ſic·p[ro] ſed e[n]ſt angelus q[ui] celu·S[in]
celum habet qualitate[es] et p[re]ſiones ſuas fi
di ocreatas et non aliunde acceptas. S[in] mul-
to magis angelus et ſic nò intelligit p[er] ſpeci
es a rebo acceptas. (1 Tercio ſic·Sicut ſe ha
bet modus eſſendi anime ad modum eſſendi
angeli·ſic moſus opandi ab modum opandi
Sed moſus eſſendi anime dependent[em] a corpore
modus aŭt eſſendi angeli non·ergo nec euiſ
opatio ſiue inſtellectio dependent[em] a copore·Sed
dependere[re] a corpore ſimelligere p[er] ſpecies
acquifitas·ergo. (1 Muaro[ta] ſic·ab extremo
in extremu[n] nò ouenit tranſire miſp[er] medium
Sed inter ſenſible et intelligibile eſt mediú
pmag[ui]mabile ſiue fantasiabile. Tn angelo au
tem nò erit tale mediú·ergo nec tranſitut[em].
Potant aŭt aliqui ſequentes iſtaz·opinionem
q[ui]q[ui] differentias inter intellectu angeliq[ui]
et humanu[m]·Prima eſt q[ui] obiectu[m] intellectus
noſtrí eſt iſp[er]a quib[bit]itas rei et non illud cuiſ
eſt quib[bit]itas. Obiectum aŭt intellectus an-
geli[que] eſt vtrunc[em]. Secunda diu[i]nitia eſt q[ui]
ob[ect]u[m] intellectus noſtrí eſt vnuerſale t[in]m·ob
iedú aŭt angeli eſt vnuerſale et p[ic]tular[em].
Tercia differentia eſt q[ui] intellectus noſter
nò p[ot]eſt plura intelligere v[n]o simplici ver-
bo·intellectus autem angeli p[oteſt]·Muarta
q[ui] intellectus noſter nò p[ot]eſt plura intelli-
gere ut plura miſi plurib[us] ſe oformet·Tntel-
lectus angeliq[ui]us p[oteſt] plura intelligere p
enam ſpeciem que eſt pluriu[m] repreſentatiua
Muinta eſt q[ui] intellectus noſter nò p[ot] aliq[uo]

LI.

H.

Intelligere et notio miſi aliqua facta mutat: one circa iſm in intellectum. Intellectus autem angelicus potest ſolum, facta mutatione in obioſto. (1) Contra iſam opinionem arguitur primo ſie. Angelus habet intellectu agentis et poſſibilem. ergo potest accipere noticiam et ſpeciem a rebus. Conſuentialia pater per eos. Antecetens p[ro]b[at] p[ro]Scotu ſic. potentiá actiua que n[on] eſt impfectionis in aliua cre atura non eſt neganda a ſupiori creatura q[ui] eſt ſuperior q[ui]t[u] ab hoc. S[ic] angelus e ſupior toſe intellige et intellectus agens n[on] eſt in eo impfectöms imo p[ro]ſonis. g[ui] n[on] eſt negand[ur] ab angelo. (2) Sed foſte illa p[ro]batio n[on] valet q[ui] ponereſt ab atueriarijs p[ro] intellectus qui p[on]e in angelo eſt p[ro]ſector et emmentior in telleſtu agente in nobis. (3) Teo n[on] oportet p[ro]pona[que] intellectus agens q[ui] ſuprōflueret. Teo p[ro]batur antecedens p[ro]eundem et melius. (4) In ommi eo quod recipit forma[rum] neceſſe eſt bare materiá vel natura receptuam illius forme. Sed angelus recipie alia ſpeciem a ſe. ergo habet ratione receptiuá iſtam. S[ic] hoc eſt im- telleſtus poſſibilis. ergo habet intellectu p[ro]ſiblem et p[ro]ſequens intellectu agentem. Confirma[que] dupliciter. Primo. q[ui] ſi deus cre alſet anime noſtre ſpecies oim intelligibiliuſ abduc eſſet in ea in intellectus agens et p[ro]ſibilis. (5) Confirma[que] ſeb[que] de alia xpi que videt, bat omnia in verbo diumo et tamè erat in ea in intellectus agens et p[ro]ſibilis. (6) Ad ratio- n[es] aſt aut fuas. Ad primâ c[ui] dicit q[ui] n[on] eſt in an- gelo in intellectus agens q[ui] eius obiectu p[mi]mu eſt in actu dico q[ui] equiudocas de primo. Eſt p[ro] mum obiectu adequatú adequatōne p[ro]ſeio n[is] de quo n[on] intelligi[que] de ap[ro]pito. Et eſt p[ri] m[ui] obiectu adequatú adequatōne p[ro]bcat[i]oſi s[ic]eut eſſens et ilſto moto n[on] eſt meconueniens obiectu in ſtelleſtus angelici eſſe in potentiá. (7) Ad ſe[ſom] dico ad ap[ro]pitiu[que] q[ui] iſta p[ro]ſeato n[em] neceſſe eſt a teo creari ab qu[ia] ſe n[on] p[ro] teſt action nature extenſere tunc op[ro]p[ite] q[ui] ſie a teo immebiate. Sed ſie eſt in ap[ro]pito. P[ram]i qualitas eſi n[on] p[ro]teſt in virtute apría acti- ua a tota natura creari. Receptio aſt ſpeci[is] in angelo potest fieri in virtute in ſtelleſtus an gelici. ergo. (8) Ad terciu[que] dico q[ui] angelus de p[ro]teſt a corpore t[em]pendentia accidentali p[ro] uis n[on] t[em]pendeat t[em]pendentia effe[n]tali. p[ic]ut in ſtelleſtio n[ost]a alia q[ui]dám[ò] t[em]pendeat ab obioſto. (9) Ad quartu[que] dico. q[ui] illud quod è mediu[m] in virtute minori n[on] oportet q[ui] ſit me biu[m] reſpectu virtutis maioris. Ex[é]p[lu] de cali to magis et minus inſeſo. n[am] calidu[m] magis in t[em]ſi[n]o n[on] oportet q[ui] ſinſeat p[ro]tot media in cale faci[do]e p[ic]ut minus in ſenſi. S[ic] in ſtelleſtus an gelicus eſt p[ro]ſector et virtualioſ p[ro] in ſtelleſtus noſter. I[de]o n[on] oportet q[ui] p[ro]tranſeat medium p[ra]magmatiue. (10) Ad q[ui]t[u] dicend[ui] q[ui] n[on] eſt in conueniens plur[ia] accipentia eiufbe[que] p[he]i eſſe

in eodem ſubſieſto q[ui] alia ſunt diuerſo[rum] que incluſunt rationes p[ro]mo ſeip[is] diuerſas. Sin- gularia aſt ut pater ex questione de inbiu- buatōne incluſunt rationes. g[ra]b[ui] vel ra- tiones inbiuibuales p[ro]mo ſeip[is] diuerſas. g[ui]. (1) Eſt aſt alia op[io] Henrici q[ui] dicit q[ui] angel[ui] n[on] cognoſcit p[ro]p[er] acſitas ſeb[que] cogno- ſcit p[ro] vn[ui] habitu ſcientia[que] qui eſt ſibi a teo concreatus. quod p[ro]b[at] primo ſie. S[ic]ut res ſe habet ab eſſe ita ab cognoſi[que] ex. iui. metha. g[ui] singulare n[on] abdiſt alio quid p[ro]ſioriu[m] ſup[ro] vn[ui] ſale. g[ui] cognitio eius n[on] abdiſt ſup cognitöes vniuerſalis. Sed habitus a teo ocreatus an g[elo] eſt ratio cognoſcendi vniuerſale. ergo et p[ic]ulare. (2) Sed ſie. Omne ap[re]ſentiu[m] alicuius obiecti debet eſſe determinatiu[m] re- ſpectu illius. ergo ſi in ſtelleſtus angelicus p[ro] teſt recipe noticiam ab iſi[is] singularib[us] tunc eſſet determination[em] et magis limitatus q[ui] m[el] telleſtus humanus. (3) T[erc]io ſie. Si inſtellige reſt singularia p[ro]mo p[os]set de iſi[is] acquirere per diueros actus habitum iuxta viam ph[il]oſophi. ij. ethicoz. Et ſie te p[ro] singularib[us] p[os]set eſſe habitus ſcientialis quod eſt or[ea] ph[il]oſophi. vii. methaphiſſe. (4) I[n]uato ſie. Si singulare eſſet p[ro] ſe cogni[t]u[e] eſſet primo pre- ſens in ſtelleſtui angelico. et tunc vel p[ro] eſſen- tiam angeli quod n[on] ocebitur. vel p[ro] habi- tu ſcientia[que] q[ui] n[on] videt[que] eſt ratio cogno- ſcendi vniuerſalia. vel eſt p[er]ſens p[ro] p[er]ſim. q[ui] n[on] videt[que]. quía nihil mouet in ſtelleſtum miſi in ratōne primi obiecti. p[mi]mu aſt obiecti in ſtelle- t[em]tus creati eſt vn[ui]ſale. ergo. (5) I[n]to ſie. Si angelus cognoſceret p[ro] receptō[m] specie- rum tunc p[os]set cognoſcere p[er]trui et n[em]colau- q[ui] ſunt euſibem ſpeci[is] c[ui] ſpecies ab iſi[is] ab- stracte et in in ſtelleſtu reſpofite eſſent euſib[es] ſpeci[is] et tunc duo accipentia euſibem ſpeci[is] eſſent in eodem ſubſieſto. (6) Contra iſta[que] op[i]tionem de habitu ſcienti[is] eſt argutu[m] in que- ſtione precedenti. Teo t[em]moto dico ab ra- tiones eius. (7) Ad primâ que habet minore[que] fallam. p[ic]ut p[ater] in queſtione de inbiuibua- tione. (8) Ad ſe[ſom] dico q[ui] n[on] eſt imp[re]ſeio- n[is] cognoſcere singulare. quía hoc comp[er]t in ſtelleſtui diuimo q[ui]s hoc neget iſte male- bidus. Auerzois. nec ex hoc argui[que] aliqua li m[it]atio vel determinationi in in ſtelleſtu angeli co p[ic]ut nece[m] in in ſtelleſtu diuimo. (9) Ad terciu[que] dico q[ui] ſcietia eſt reſpectu q[ub]itae[que] p[ro] ſe. In diuibu[m] aſt vel singulare ut p[er]ſendit a rōne q[ub]itariu[m]a et ſpeci[ica] n[on] dicite q[ub]itare eſ [he]ſtione de inbiuibatōe. g[ui]. (10) Ad q[ui]t[u] dico q[ui] eſt equiudato[de] p[ro]mo et p[ro] ſe. ut declarat[que] li. q[ui] q[ui] de p[ro]mo obioſto in ſtelleſtus. vii habet iſtud p[ra]cipi[u]q[ui] quicq[ui] incluſit r[o]dem obie- ctal[es] alicuius p[ok]etie è motiu[m] illius pot[re]tie. S[ic] singulare incluſit r[o]dem obiedal[es] in ſtelle- t[em]tus creati. q[ui] incluſit ratōnem entis. ergo. (11) Ad quintum dicend[ui] q[ui] n[on] eſt inconuen[es]

LI.

qui est principiū intellecſonis est eiufbe ras
tōris ſpecifice. (1) Muarto ſic. ſicut ſe habet
materia ab formaſ mas particulares ſic ſe habet
intellectus ad formaſ vniuierſales. ſed for-
me particulares determināt formā ad actu-
ergo. (2) Muinto ſic. ſi ſpecies ponēretur in in-
tellectu apter abſentiā obiecti precife tue in
tellectus habet, ferri immediate in ipſa ſpe-
ciem et ſic ſpecies eſſet primarium obiecti in
tellectus et non res cuius eſt ſpecies. (3) Ita
opinio quibubam no placet ſed arguunt con-
tra eam primo ſic. Quāto aliquid eſt magis
ſeparatū a materia tāto magis ſim ſe eſt im-
telligibile actiue ſicut patet. (4) de anima. et p.
Auſiceſi. et meti. ſed intellectus tam anget-
licus et lumanus eſt immutis a potestialita-
te materie. eſgo fine omni ſpecie poterit elice
re actu intellecſonis. (5) Secuſo ſic. quāto ali-
quiud plus habet de entitate pofitiua tāto eſt
magis actiui. ſed inter oſmes formaſ forma-
intellectua habet plus de entitate pofitiua-
ergo erit magis actiua. ſed alique forma me-
teriales fine omni ſupaddito poffunt elicere
fuos actus ſicut patet de formaſ elemētoz.
ergo. (6) Tercio ſic. quīcunque aliqua duo con-
current ab aliquē actum elicienduſ illud qſ
eſt cauſa formaſalis eſt magis potētia actiua.
ſed ſi intellectus concurrit cum ſpecie ad in-
tellectione ſpecies erit ſicut cauſa formaſalis et
determinatiua intellectus. ergo erit magis
potentia actiua et intellectus quod eſt falſu.
(7) Mui vult eene reſt am ſecunda opinionem
que forte pababilior eſt potest dicere ad rati
ones prime opinionis. (8) Ad primum et cos-
gnitio fit per affilimationem non penes ſpe-
ſiem ſed penes actum. Eſt enim actus similis
tufo obiecti. (9) Ad ſecunduſ dico et duplex
eſt interdeterminatio vna potentie paffiuē. et de
illa eſt vera maior arguſteti. alia eſt inter-
minatio potentiæ actiue. et de ita maior eſ fal
ſa. Intellectus autē eſt indeterminatus inb
terminatōne potentiæ actiue. (10) Ad terciſi di-
to q non ſequitur et omnes intellecſones ſut
eiuſbem ſpeciei et eo et tranſit per ſuſ actum
ſuper obiecta differentia ſpecie ſicut ſol per
eantem virtutem inquantuſ ſuper obiecta di-
uerſa tranſit habet diffoluere glaciem et de-
ficare lutum. (11) Ad quartum dico et illa fi-
milituſo no eſt ommimoda ſed alqualiſis. Eſt
enim ſimilituſo in hoc et materia inquantum
recipie eſt in potētia paffiuia et similiter intel-
lectus ſed eſt diffimilituſo. quia materia vi-
detur eſſe precife potentiæ paffiuia-intellectuſ
autem non ſolum videtur eſſe potentiæ paffiu-
ua ſed etiam quodammodo pœentia actiua.
(12) Ad quintum dico et intellectus fertur ſu
per ſpeciem inquātum in ea reducet obiectum
ſicut intellectus fertur ſupra wocem inquantum
eſt exſpilua rei. (13) Mui autē vult tenere
primam opinionē potest reſpondere ad ratōs

H.

nes ſecuſe opinionis ſic. Ad primu quan-
cunq[us] ab aliquē effectuī cōcurrut plures cau-
ſe parſiales altera deficiente non ſequit effe
dus. ſpecies autē abminus requirīm cogni-
tione abſtractua. ergo illa non cauſante no
ſequitur intellectio. Et cum dicis et immate
rialitas eſt cauſa intellecſons-concedo. & no
totalis ut ſupra patuit. (14) Ad ſecunduſ viſum
eſt in questione illa. Vtru angeli cogno-
ſcat ſe per ſuam effectiā quere ibiem. (15) Ad
terciu dico et intellectus concuſens cuſ ſpe-
cie e principalio: cauſa et ipa ſpecies nee ipa
ſpecies eſt tota cauſa formaſalis intellecſoms
ut argumentu ſupponie. (16) Ad primu argu-
mentu in otrariu dico et no eſt ſimile quia 3
sus viſiua eſt virtu 9 organica que eſt magis
materialis et intellectus. ideo eſqueſtia non
tenet. (17) Ad aliuſ in otrarium eſt ſolueuſ ut
questione illa. Vtrum angelus intelligat ſe
per ſe.

P

Oſt et vſum eſt de angelo[us] cognitiis
one reſkat vitere de eo[rum] dilectione.
Et quero illam questione fine argu-
mētis. Vtrum angelus poffit naturaliter di-
ligere deum plus et ſeipm. (18) Rn[on] hic ſunt
due opiniones extreme vna dicit et no. Cus-
ius ratōnes ſunt ite. Omnis amicicia que eſt
ab alteru eſt ex amicicia ſui ad ſe. per ita eni
pbaſionem pbat Arifto. viij. et hico. et ami-
cicia paternalis eſt prima amicicia in natura
ergo amo: quo angelus diligit deum eſt ex
dilectōe qua habet ad ſeipm. Et ſic dilectio
fui erit maior: p illud pincipiui apter q[ui] vnū
quodq[ui] tale et ſip magis. (19) Secuſo ſic. non
eſt idem actus habitus ſupnaturalis et natu-
ralis. ſed diligere deum ſup omnia et apter
ſe e act caritatis ergo. (20) Tercio ſic. omnis
amicicia fundat ſup aliquā vnitatē: eo vii
eſt maior: vnitas ibi eſt maior: dilecto ſed ma
lor: e vnitas naturalis angeli ab ſeipm et an
geli ab deum ergo. (21) Muarto ſic. omnis na-
tura diligit ſe quantuſ potest. quia vitat no
cumentu ſuum quantuſ potest. ergo no poterit
diligere deum plus et ſe. quia tunc diligere
vitra poffe. (22) Alia eſt opimo contraria que
dicit et angelus potest naturaliter diligere
deum plus et ſe. quod pbatatur auditoritati
Aug. de fi ab ex et li: reſcationu et li. de ve
ra religione. Jſtam concluſione pbat Tho.
parte. i. q. l. x. ar. vii. ſic. Bonum cōmune in q
clauditur et referuatur tonu particulare eſt
magis tonum. & bonit[ae]t claudit in ſe ome
tonu particulare ergo ſicue naturaliter p[ro]
diligimus totu et patē: ſic naturaliter anget
lus et plus diligere deu et ſeipm. Etiam p il-
la opinioe arguīt ſic. Si no poffet angelus vel
homo diligere teu plus et ſeipm mi per ca-
ritatem tunc homo poffet ſire ſe eſſe in ca-
ritate. quia potest ſcire fi diligit deum plus
et ſeipfum. (23) Preterea quanqucunque aliqua

Dift.

ratio conuenit alicui per effentiam alteri per
participationem actus qui tranfit fuper ita p-
fer talem rationem magis attribuitur illi
in quo eſt talis ratio per effentiam alteri.
Sed ratio fortitatis eſt ratio diligendi et iſa
conuenit teo pellentiā creature vro p par-
ticipatione ergo. (1 Tenento ergo illam viā
reſpondeo ab ratōs alterius opinionis. Ad
primū dico q. maior eſt vera te amicía que
eſt ab alteru tonum particulare. non autem
te amicía que eſt ab tonu vnuerale quob
eſt teus. (2 Ab ſecundu dico q. diligere teus
fuper omnia in hoc tam eſt ſintendo no eſt ad-
caritatis ſeu adio ſed diligere teum inquans
tum eſt bonu ſummu et obiectum batificum
ex cuius amoſe ſeruatur eius mandata iſte e-
actus caritatis. (3 Ad terciu dico q. amicía
aliuato fundatur ſuper vnuerſalitatis for-
malem. aliquando vro ſuper vnuerſalitatis
apcoronis que eſt participantis ad partici-
patum. et illa potest eſſe maior q. alia ſi ſum-
mū tonum effentiale et participatū ſit bonu
per effentiā ſicut eſt in apſitio. (4 Ad vltimū
dico q. li quanti potest ſerri ab obiectum
diligibile. et fic maior eſt vera ſed non eſt ab
apſitium. vel ab iſam potencia dilectuā et
tunc nego maiore. De hoc amplius li. iiij. diſt-
xxvj. ar. ij.

Dit hoc videndum.
Circa istam quartā diſtinctionē q-
ro Vtrum angelus poffit peccare.
Videtur q. non-quia aut hoc eſſet
nſ Quanti eſt a teo. 4 tue deus eſſet cauſa pccó-
aut inquantu eſt ex mbilo. et hoc no. quia in-
quantum eſt ex mbilo naturale eſt ſibi deſi-
cere. et fic no. eſſet aliquod pcccatu. (1 Prete-
rea malicia et pcccatu no. ſunt ſine ignorans
tia per Arifto-ijj. et b. vbi dicit q. omnis ma-
lus ignorās. ſed in angelis no. eſt ignoſtacia
ex. iij. et b. (2 In contrariu. Nua pcccauit de
fado ergo potuit pccare. (3 Mutta iſta q. ques-
tionē qro alia. Vtru angelius ab inſtanti ſue
creatōnis fuerit malus. Et videtur q. ſe ſteſt
momo ſaluatoris q. dicit de angelo ille homis
cba ſuit ab trito. (3 Preterea. ageli tom ab
inſtanti ſue creatōnis fuerunt creati boni. g-
angeli mali ab inſtanti ſue creacionis fuerue
mai. ſolquentia patet. Antecedens pbatur
par Aug. xij. de ciuitate tei. vbi dicit q. vell
fuit creans ſimul naturā angelicā et dāg. g-
tiam. ſed ſi habuit gratiā ergo et gloriā. p-
batio conſequēis. quia angelus no. diſcurrit
circa perſectoes naturales. ergo nec circa p
ſectones ſupnaturales. (4 In cōrrarium eſt
Otigenea. qui dicit q. ſerpens. ibest dyabolus
non ſtatim ſuper pectus ambulauit ſicut nec
Adam nec eua ſtatim pccauerunt. (5 Rui.
bic ſunt tria videnda. Primo ſi angelus po-
tuit pccare. Secundo ſi potuit pccare ab in

liij.

ſtanti ſue creatōis. Tercio quiſt ſit de fado
ſi ab inſtanti ſue creatōnis pcccauerit et fuit
malus. (1 Quanſtū ab primū dico q. fic. et p-
ſuatur tripliciter. Primo fic. opatio no. eſt
melior q. ſubſtantia. ſed ſubſtācia angeli cù
ſit de mbilo et poffit no. eſſe p annihilationēs
eſt deſeſibilis ergo operatio eius deſeſibl
lis. et fic potest pccare. (2 Preterea. agens
cui? regula realiter diſſert ab ipo potest ab
iſa deuiare. ſed angelus habet p. regula di-
umam voluntatē que realiter diſſert ab ana
gelo. g. potest ab ea deuiare. et p conſequēs
potest pccare. (3 Tercio fic. quia Anſ. in li.
Cur deus homo. dicit q. deus no. potest faces
re homines impeccables ſicut nec potest eos
facere teos. ſed eadem eſt ratio de angeli c
hommibus ergo. (4 Quanſtū ab ſecundu ar-
ticulum ſunt otrarie opiniones. vna poffit q
non. et ab hoc pbandum ſunt diuere ratōs.
Ratio Nugonis li.º, de ſacramentis. dicit q.
pxccatu ſonſit in actu voluntatis. ſed actg
voluntatis cum fit a potencia ſimita meſurat
tempore ergo fic no. potuit pccare in inſtati.
(5 Preterea Anſ. videtur ab deſe ab eantem
donclusionē duas ratōnes alias li. de cauſi dy
aboli ca. ij. Prima eſt illa angelus no. poffit
pccare mili per velle. ſed primu velle angeli
eſt a teo non ab angelo. ergo. pbaratio mmo
ris. quia ſi primu velle habet a ſeiſo. aut hoc
eſt volens aut nolēs. ſi nolens. ergo illud no
eſt primu velle. ſi volens ergo alio velle vos
lens. quia vult ſe velle. et tunc queram de illo
ſicut de priori. et tunc vel erit pcceffus in inſi-
nitum in actibus voluntatis. vel dabis q. p-
mum velle angeli no. ſie ab angelo. (6 Secun
da ratio ſua eſt iſta. nullus potest pccare mi
ſi ſe debitor iuſticie. ſed angelus in primo in-
ſtanti ſue creatōnis non erat debitor iuſticie
quia illam noſuō acceperat. g. Alius ſe. tho-
tmas parte. q. lxiij. ar. v. arguit fic. Operatio
que eſt in eodem inſtati quādo incipit res eſt
effectiue a cauſa pबुcente rem in eſſe. Exem
plum de motu grauis deoſuſ et te tibia clau
bicante. Si igitur angelus ab inſtātū ſue cre-
atōnis potuit pccare. ergo actus ille eſſet eſt
fediue a teo ſicut et eſſe angeli quod eſt in-
conueniens. (7 Ad item arguitur ab alijs ſe.
ab hénrico fic. Si angelus potuit pccare ab
inſtanti ſue creatōnis ergo no. potuit no. pæ-
care. pbaratio conſequētie. quia non poten-
tia precedente actum cum non picebat. nec
potentia ſubſequēre ſicut patet per ſe. nec eti
am potentia ſimul exiſtente cum actu ex quo
ponitur actus in eſſe. Jſtī item arguunt fic.
In angelo ponitur habitus scientiales oim
quidditatū. ſupra hōs habitus prius fertur
hntellectus ſpeculatiuus teinb. praedicus. tet
cio cōplacentia naturalis. qro cōplacentia
teliberatua in q. ofiſit pcccatu. ſi illa no. püſt
eſſe in eodē inſtati. g. (8 Alij arguit fic. dua

II.

mutatòes quæz termini vnius ab quæ est terminus alterius a quo nò puit elle in eodem inftàtiæ creatio angeli et peccatù fiut homi·g.

1. Alia est opinio Scoti et est ab опpoitum Cuius ratio est ita·potètia que potest babe re operationè perfeccâ et nò limita· ad operationè rectâ potest in eodem inftàti habere operationè nò rectâ·sed voluntas angeli est homi·ergo. Aureolus autè deducit illà ratio nem aliter et bene sic·voluntas in quocumque inftanti potest habere actû liberu·m in illo p[ro]peccare. sed in inftanti fue creatònis volumtas angeli potut habere actû elicitû libere·ergo·p[ro]obatio minoris·potest enim habere actû·quia eff ectus potest esse coeuus fue cau se. Item actum elicitum ficut agentia naturalia·quia libertas nò auferit potètie p[re]fectio nem. Est etiam actus ille liber cu fit a cauſa li bera. 2. Tercia est opmio patri mediâs et bi cit g peccatù aliquato accipit p[re]fectu p[re]ſe·aliquato vero p[re]fectu imputabili ficut pater. ij. et h[uius] vbi dicit g orbatus a natura non vitupatur·orbatus ex otimentia vel ma licia vitupatur. Tunc ad apofitù dicit g angetus potuit p[re]ccare in primo inftàti fue creatònis p[re]ccaro quod est solu· defectus. et fic inelligitur ſecu·da opinio. Sumèdo autè p[re]catù p[re]fectu imputabili angelus nò potuit p[re]ccare ab inſtàti fue creatònis et fic intel ligitur prima opmio. Sed quicquid ſit te ita cœcordia tenèdo ſedam opinionè dico ab rati ones prime opinionis g nò concludut. 3. Ad primù dico g est còtra eam p[er]ſus·x et h[uius] vbi vult g p[re]lectario et vifus fiut in inſtàti. T[he] dicit n[on]d anima g lux fertur in inſtàti et re·probat illà opinionè que dicit g fit in tempo re p[re]ceptibili. 4. Item ſequi g anima in pri mo inſtanti ſeparatis non eſset brata nec mi ſera exquo actus menjuratè tempore. 5. Ad ſecundù de Anb·dico g Anb. finxit ibi vnù angelumi qui eſset nuda eſſentia nò habès ef ſentià woltiuà quam ipe wcauit inſtrumens tum. Et te ito concedo g non habet primus velle a ſe. Et cum obicitur·aut habere volens aut nolès. dico g primù velle nò habet nec Wolens nec nolens·sed ſeiſo immediate elicit in actum ſecundù qui est velle. 6. Ad alia ra tionem Anb·dico g aut intelligit te iuſticia m[u]ſula·et t[ue] Sarracenus nò habens iuſticia m[u]ſam non potest p[re]ccare·aut intelligit te iuſticia acquifita. et hoc nò valet quia iuſticia acquifita potest amitiæ multæ actio inſuſte elicitis·ergo opitz g intelligat te iuſticia i. de potètia naturali voluntatis que est modè ratrici melmatònis naturalis que est otra iuſticiam inſuſtendam. sed illa p[on]itur in angeto in primo inſtàti creatònis·ergo. 7. Ad rationè Thome dico g bene arguit de actus bus naturaliter elicitis a potètialitate libera ficut est in apofito. 8. Aliter ſolui g melius

II.

II·j·dift·. xviiiij. Ad alia dico g cæuſa nò ſetem pr[ior]p[ro] est effectu duratòne quia alijn est p[ri]or] natura· Cui ergo arguis. Si potuit angetus p[re]ccare aut potètia p[re]cedente actum· dico g p[re]cedente actum natura nò duratòne. 9. Ad alia3 te habitu ſciètali· ille habit? ſei nentialis est imp]obatus· s[in]queſt]iomb·in bico p[re]nunc g omnis quib[bitas] que reſpleſentatur inſt]euctui angelico potest ſibi ſi]enta· ti fine habitu·et omm filosímo p[ra]ctico c[um]eſcripto potest volut[as] habere actû deò: dimatum et fic p[re]ccare. 10. Ad ſecundà ratio nem dico g maior est falſa· quia luna eodem inſtàti illuminat[]a ſoler et illuminat emſperiù noſtrum· et eamen ſunt diuſer[]e mutationes. 11. Mu]nantù ab terciù articulù de facto dico g malus angelus nò fuit malus ab inſtanti fue creatònis ſed fuit aliqua mo]ula inter cre ationè ee lap]um. quod p[ate]t p[er] Magiltrum diſt·in·ca·in·et·iiiij·vite ibi. Item p[er] Aug·lup Gen[ia]d l[af]am·vbi dicit g deus nò p[er]ſus e]vl to: g aliquis ſit p[re]ccatoz·. Item T[he] ſlae· xinj· Nuò cecidit] lucifer de celo q]t[em. Et Ezech·. xxviiij. Tu fignaculum similitudins in telicis c[ui]s parabidi·n[em]ergo non ſtatim cecib[em]. 12. Sed diceres quot ſunt mo]ule et que ſut. Ad quod dices] in ſecundo articulo queſtionis ſe quentis. 13. Ad argomenta p[ri]nicipal]ia· Ad primù dico g in p[re]ccato duo ſunt ſe] actus·t p[re]fo]mi]cas. p[ra]t]o]e actus est a teò quæ]d]mo b[um] p[on]tim alia opinio ficut p[ate]bit infra. S[in]ratòne p[re]fo]mitatis est a creatura in]quantù est de nibilo. Et cum arguis·naturale est fibi teſicere·o]cedo de p[re]fectu qui est annib]atio· nego autem de p[re]fectu qui est te]climare a re gula vel via ratònis 14. Ad ſecundù dico g ignoratia est duplex·p[re]ccedens et ſubſeq]na Angelus autè habet ignoratia ſubſequentem volun]tatem non p[re]cedentem·ficut etiam cum quis p[re]ccat mor]taliter rat]one strabi]ce]t. 15. Ad argomenta ſecunde opinionis di]c]t Magifter et bene g ille fuit homícida ab initio· idest ſtatim p[on]tim quia fuit mo]dica mo]ula inter creatione] e]t lap]ſi]z. 16. Ad ſecundum nego antecedens ficut p[ate]bit in ſequèti queſtione· Tu p[ro]obas g fimul habu erunt gratiam et gloriâ· dico g eſt falſum. Ad p[ab]ationem reſponteo p[er]teremptione] quia angelus diſcurrit quatum ab fuas p[re]fect]ones naturales adminus diſcurvi qui eſt hoc ex hoc. Et dato g concebatur non valet conſeq]n]etia· quia nò eſt similis ratio de p[er]ſe et]ombus naturalibus et ſupernaturalibus.

P[ro]t hoc considerare

Circa istam diſtinctionè quinque 3 Magifter tractat de duobis ſe]z. de quæ]ſione tonon et auſiòe malorum, angelorù. 4 Mu]nantù ab ſuſionè quero illa

Dift.

D.

quationem Vtrû angeli p[ro]s m[eruerit] ip[ro]s me[ritudinem]que acceperat ea. Vitetur q[ui] non. q[ui] angeli alio[quod] merent[ur] ex obsequiis impen[ſis] hominibus. aut ergo illud p[ro]miu[m] habueru[m] ante meritu[m] et sic habeb[ent] ap[ro]ſitu[m] aut expecta[rum]ueru[m] et hoc non. quia ſpes qu[ie] differtur af[ſligit] alio[quod] q[ui]o[n] p[ro]miu[m] in angelo. (1) Pretere meritu[m] et p[ro]miu[m] ſibi[m]uiuic[que] correcp[ont]ent. 2) vbi eſt maius premium ibi eſt maius meritu[m]. Sed aliqui angeli habent plus te merito[m] et aliqui homines. ergo habent plus de p[ro]miu[m]. Sed homines no[n] p[ro]ſunt e[m]i[n] m[eru[m] in modico tpe[rum] ergo nec angeli et sic p[ro]miu[m] p[ro]ſeſit meritu[m]. (1) In otratu[m] argu[i]t. Sicut ſe habet ma[n] li angeli ab damnationem ita homi angeli ab p[ro]miu[m]. ſed illi temerueru[m] ergo. (2) R[ui]no[rum] circa ita qu[est]ionem primo p[ro]ſit o[n]p[ro]mio magiſtri que omnibus no[n] tenet[ur]. Sculo dicetur ab q[ui]ſtionem ip[m] umonu[m] opnioniem. (3) Quatu[m] ab p[ro]miu[m] atque ſi eſt o[n]p[ro]mio Mgr[i]i q[ui] in angeliis beatis p[ro]miu[m] p[ro]ſeſit meritu[m] m[er]entur tamem p[ro]miu[m] ex obsequia hominibus impen[ſa] cuſto[diendo]. Et eſt exemplum. ſicut re[m] dat bonu[m] equum militi[m] qui nond[ui] meruie ſicit tamem illu[m] militi[m] equo dato bene v[i]t et q[ui] meribi[rum] eum. (1) Contra p[ro] Aug. li. de correct[i]e et grati[m]. vbi dicit q[ui] angeli ſandi[m] qui ſteterunt illius vite mercedi[m] accipe m[er]ueru[m]. (2) Preterea. ſi h[uius] no[n] ſuſset creand[us] angelius no[n] habuſſet beatitudinem. q[ui]o[n] t[em]o[n] p[ro]ſuſset e[m] m[er]eri p[ro] obsequia homi[m] impen[ſa]. (3) Preterea p[ro] hoc q[ui] aliquis p[ro]uitur bene v[urus] accepto non m[er]ere illud. tunc emin homo p[ro]ſuſset m[er]ere p[ro] grati[m]a qu[ia] p[ro]uitur a teo q[ui] eſt bene v[urus] iu[m] ea et tunc grati[m]a i[n]o[n] eſt grati[m]. (4) Pre terea aliqui argu[u]t ſic otra Magiſtru[m]. Quia non omnibus nobis m[i]nistrant et p[ro]bent obſequi[m]. ſic diceret Magiſter. ip[m]o m[i]nistrant vel mediate vel immediate. quia fupiotes faciut reuelat[i]ones et illuminat[i]ones inferioribus. (5) Quatu[m] ab ſecundu[m] articularium dico b[us] c[on]ſutiones. Prima q[ui] angeli m[er]ueru[m] beatitu[m] dimem ſua. Secunda q[ui] m[er]ueru[m] eam antem. 6) acceperu[m] eam. (1) Prima c[oe]clusio p[ro]batur. quia nature. Inferior[m] exſequunt p[re]ſectionem ſi am p[re]operationem ap[ro]pri[m]. ergo multo magi[m]s angeli. (2) Secunda conclusio p[ro]batur. quia volu[m]tas no[n] ſimul vule mutabiliter et immutabiliter. ſed voluntas qu[ato] p[ro]miatur vult im mutabiliter. qu[ato] autem e[m]ere elicit actu[m] c[oe]timgi[ster]. ergo. (3) Preterea. diſpoſit[i]o vel via p[re]cedit p[ro]termi[u]m. ſed meritu[m] eſt via ad beatitu[m] dimem. (4) Preterea aliqui argu[u]t ſic. T[em]o[n] no[n] ſt eſt ex gratia p[re]ſea et imp[er]ſea. ſed me[n] ritum eſt ex gratia imp[er]ſea p[ro]miu[m] autem ex gratia p[er]fecta. ergo. (5) Sed illa r[ui] Sceto[n]o[n] placet. quia eſt p[ro]ſible aliqu[m]a anim[m]a tan tam grati[m]a habere in via quanti[m]a habeb[m] in patria licet no[n] haberet ita p[re]ſectu[m] v[ur]am q[ui] sic p[ro]ſset eſse ibem habi[m]. fine i[m]emptitate ad q[ui].

S[ic] remanet dubiu[m] ex quo angelius p[ro]s me[ritu[m] ſu[n] fiu[m] beatitudinem. q[ui]o q[ui] mo[rule] fueru[m] in[ter] creationem et beatitudinem. quantu[m] ad beatebos et inter creationem lapſi quanti[m] ad ma[los]. V[n]i b[ic]it vnus toctor[m] q[ui] fueru[m] due mo[rule]. vna qua omnes fueru[m] creati. altera q[ui] iſti et iſti fueru[m] in termino ita q[ui] homi no[n] p[ro]nates obicem receperu[m] grati[m]a et glori[m]a ma[n] li autem non quia p[ro]ſueru[m] obicem. (1) Alia opi[m]io p[ro]nit tres mo[tu]las. In prima omnes fuerunt creati et habueru[m] grati[m]a in ſecunda illi m[er]uerunt et iſti temeruerunt. in tercia homi fuerunt in gratia c[of]firmati[m]. m[ali] vero fueru[m] damnati. (2) T[ercia] eſt o[n]p[ro]mio que for[te] eſt melior que p[ro]nit quatuor[m] mo[tu]las. In prima omnes fueru[m] creati in naturalib[m]. in ſecunda appoſita eſt gratia. in tercia iſti m[er]uerunt et iſti temerueru[m] in quarto o[n]nus ſu[er]unt in termino homi fueru[m] glorificati[m]. ma[n] li vero damnati. (3) Sed abhuc quereres quid ſiune iſte mo[rule]. Vna o[n]p[ro]mio b[ic]it q[ui] ſunt diuuerſa inſt[at]ia et p[ro]ſiret. ſed hoc o[n]p[ro]mio ip[ro]bata eſt ſupra[q]o[n]t]e euo. (4) Alia o[n]p[ro]mio diſcit q[ui] ſint diuuerſa inſt[at]ia eu[m] et hoc p[ro]ſita in ſucceſione eu[m]. (5) T[ercia] o[n]p[ro]mio diſcit q[ui] ſint diuuerſa euiterna ip[m] quod vn[u]quodq[ui] euiter. num habet ſu[n] eu[m]. Teneatur quod plus place[m]. (6) Ad argume[m] prima[cia] p[ro]mum o[n]cedo q[ui] m[er]ueru[m] aliqu[m] beatitudinem. accidentale[m] non autem eſſentialem. Et apter il[lam] beatitudinem accidentale[m] nulla eſt affl[i]cio[m] in expectando quia habent eſſentialem qu[ui] ma[n] xime volunt. (7) Ad ſecundu[m] dico q[ui] in illa mo[n]rula habueru[m] angeli homi ita me[n]ſiui actus q[ui] m[er]ueru[m] beatitudinem efficacius q[ui] m[ere]ri p[ro]ſset purus viato[m] toto tpe[rum] vite ſue.

U[lo] te angelo[m] ouerſione reſtat viro[m]re de angelo[m] auersione. vbi querit. Vtrû angelius p[ro]tuerit appet[em] de ei c[oe]litatem. (1) R[ui]no[rum] bi[m] ſunt due opiniones con[trarie]. vna b[ic]it q[ui] no[n]. Et p[ro]batur primo ſic. Quia angelius no[n] p[re]ccauit ex p[re]ſione nec ex igno[ra]ntia. quia pena no[n] p[ro]ſeſit culpam. ergo p[re]ccauit ex elect[i]e. Sed ut patet. m[uj]et.5. Electio[m] non eſt impoſſibili[m]. angeliu[m] autem eſse equalem teo q[ui] eſt impoſſible. ergo. (1) Se[cundo] ſic. nihi[l] p[ro]voluntas velle q[ui] inclu[i]t otradi[ct]ionem. ſed angeliu[m] eſſe equal[é] teo in[ſ]clu[i]t otradi[ct]ionem. ergo. (2) T[ercio] ſic. nihi[l] p[ro]eſt volu[m]tas velle m[i]prius fit cognitum. ip[m] Aug. ſed angeliu[m] eſſe equal[é] teo no[n] p[ro]teſt angeliu[m] intelligere. t[ui] quia ratio ſua no[n] erat abhuc teprauata. tum quia implicat c[oe]t radictionem. ergo. (3) Iſta ratio eſt Anſt. te ca[n] ſu dyaboli. (4) Cuarto ſic. nulla creatura p[ro]teſt appetere ſu[i]pius deſtructionem. q[ui] angeliu[m] eſſe equal[é] teo inclu[i]t angeliu[m] no[n] eſſe ange[l]um. ergo. (4) Iſta ratio eſt Anſt. in libro de ſi[m] milibus. Iſtam opini[m]o[n] no[n] teneo q[ui] multe

["Li.", "auctoritate[s] vitand[em] clamare ab oppofitum. Ait enim Aug[ius] de queſtione no[que] ac velleſtas menti. & temo[n]n elatone inflatus voluit bici deus. ☞ Sebo q[ui] Magifter dicit oppoſit[em] in vtrimo. &c. &c. deſt. p[rae]ſt ad diſt. p[rae]ſt ad illu[m]us illu[m]us ſa. Ascem dam in celu[m] ex altato ſoli[m]ui meu[m]. Nui[m]q[ui]t c[el]um vocat m[i]ui te c[el]ſitutudlem cui par fiem. volebat et eſt talis ſentis. Ascend[and] in c[el]um. ſo[it]eſt ab equalitatem dei. J[teem] gloſa ſu[n] per epiſtolam ab philipen p[rae]ſtans illu[m]. n[ò] rap[m]a ex d[ic]ite n[ò] vſurpauit ſibi equalitatem dei ſiut p[rae]ſtolus. ☞ Preterea arguo p[er] r[ob]es alio[rum]. Arguit enim Scotus ſic. volu[m]as habet dupliſe actu am[ati]que amor[m]e ami[c]icie et amor[m]e ocuſſet[ie] ocuſſendi aliq[u]b[us] amat[u]. Et ſim[ur]que actu habet totu[m] enſp[ob]iedo. Ita q[ui] ſiut quodc[um] ens p[ore]ſt alio[rum] quid amare am[ore] amicicie ita quodc[um] ens p[ore]ſt ocuſſere iſi amato. ſed angeli po[n]tuit amare ſeip[m]i am[ore] amicicie. ergo po[n]tuit ſibi p[rae]ſt ocuſſere q[ui]c[u]nq[u]nq[u]nq[u]nq[u]nq[u

Dift.

et nolle amicicte teordmatum pluſſonit vel
le teordmatuſ et nolle concupiſſtie teordma
tum pluſſonit velle teordmatum. (1) Quanțu
ab tercium articulum dico duas conclusiones.
Prima eſt q[ui] malicia in prینio angelo quatuſ
ab velle amicicte Fuit morbiſtus amor ſui.
Secunda ocluſio q[ui] malicia in angelo quantum
ab velle occupiſtie Fuit q[ui] morbiſtate cœcupi
uit beatitudine. (1) Prima ocluſio p[ro]batur. q[ui]
aut illa malicia Fuit amor tei. et hoc no[que]
eſt tale obiectu[m] amabile q[ui] ex ſola ratōne ſui
bat compleſa ratione tomatis actui. Aut fu
it amor quo bilexit alii angeli. et hoc non-tu
q[ui] inclinatio naturalia plus inclmat ab ſe q[ui]
ab aliud-tu[que] amicicte funda[que] ſup[er]nitate
-viii[que] et [t]um q[ui] amicicia ab alteru[que] eſt ex ami
cicicia ad ſeip[que] ix.-et[que] q[ui] reiinquiſt q[ui] illa amicic
[ia] fuit morbiſtus amor ſui. (2) C[ó]ſirma[que] pet
Aug. iii[que] de clui[que] dei vii] dicite q[ui] duo amores ſa
curere duas cùuitates ſes[que] dei et dyaboli. Cuius
tatem dei fecit amor dei vſaq[ui] ab oſtemptu[ſi]
Cuiutate dyaboli fecit amor ſui vſaq[ui] ab oſtem
ptum dei. (3) Secunda ocluſio p[ro]batur p[er]ratōz
Anſ[que] caſu dyaboli-ca.iii[que] Sicut prینii cons
cupiſcere morbiſtus no[que] p[er]ſeſit in angelo
aſſeſtione ſubſtite[re] ergo ex aſſeſtione omidi-
[x]imſi aut[em]e omo[d]u[m] maxime apſeſt a volunta-
te non ſequente régulā ſubſi[que] eſi. q[ui] maximo omo-
dum e[rum] ſe beatitudo. ergo. (4) Secuſto ſic. quicq[ui]
voluitas vult hoc eſt ex rōſe alicius toni hone
ſi vel ſubſi[que] vel teleſtabili. ſed angelius non
cœupiuſt hoc amori b[one]ſi quia ſic e[n] p[er]ceſa
ſet. nec amori ſubſi[que] q[ui] eſt no[que] eſi p[er]mi
ergo amori toni teleſtabili. ſed ſiue teles
ſtabile eſt beatitudo. ergo. (5) T[erc]io ſic. p[er]te-
tia apſeſtiva que conſequit in actu ſuo p[er]ſe-
tiam apſhenſua illud p[er]mo apſeſit in quo ap
p[er]henſua prīmo teleſa[que] eſt illud eſt beatitu-
to. ergo. (6) Luaneu[que] ab quatu[que] articuli dicis
a ſceto q[ui] ita malicia no[que] reducitur ab p[er]ceca
tum ſubſi[que] nec quantu[que] ab prینu[m] nec quanti-
[que] ad ſecundu[m] actu[m] quia ſubſua e[rum] ex excellentia ex-
cluſua et t[er]ſpectiva. Inquantu[m] eſt qued[am] ex
cellentia excluſiu[m] vel t[er]ſpectio videt[que] eſſe c[or]
t[em]ptus alio[que]. ſed nec in prima nec in ſecunda
malicia erat aliquo[que] t[er]ſpecto[rum] ergo e[rum] te. Et ſic
forte p[er]ſeſt reduci ad p[er]ccatū[m] luxurie. no[que] eni
luxuria ſemp[que] eſt in actibus carnis q[ui] circa te-
ledabile morbiſtate e[cupit]u[m]. (7) Ad argu[m]o
ta p[er]mi[que] opiniomis que dicite q[ui] reducaſt ab p[er]
catu[m] ſubſi[que] Ab prینu[m] dicis q[ui] diuſio p[er]ceca-
to[que] capitaliu[m] op[er]hentoo p[er]ccatum dyaboli
n[on] eſt ſufficiens. aut ſi eſt ſufficiens p[er] quan[da]z
reductione p[er]ſeſt ocedi q[ui] reduciſt ab p[er]ccatū[m]
luxurie. (8) Ad ſecundu[m] pat[que] per hoc q[ui] p[er]mi-
titur. omne q[ui] eſt in munio. ita q[ui] p[er]ccata q[ui]
bus omniter p[er]ccat[ui] homis otimenſi ſub ito
ternario. ſed no[que] oportet prینu[m] p[er]ccatū[m] ange
li ſub illo ternario cœtineri. (9) Ad prینu[m] p[er]
cipale p[er]tate p[er] ita dicta immediate. (10) Ad ſea

Vth.

cundu[m] nego ma[d]ior[e]. Ab p[er]batione dico q[ui]
peccauit ſed p[er]cecat o[b]ducuit fuit in via et p
oſe quæ potuit p[er]nitere. ſed hoc melius pate-
bit diſtinkto[e] ſequet[em].

S
p[er]ſa dictum eſt quod
Circa iſtam diſtinktione lepſimaz
in qua tra[cat]at Magiſter de malo
rum angelo[que] obſtinitate et eor[u]
formar[u] in ducio[d]e u[n]ueru primo ver[u] angeli
malus neceſſario male velit. Videq[ui] p[er]ſoſit be
ne velle. q[ui] Jaco[i]bici[que] teſmonies crebunt et
otremiſcunt. ſed iſt[u] ſunt tom[us] actus. g[ui] Pre
terea demones ſunt capaces tei c[u] ſint ab ei9
pmagiſme. ſed no[que] p[er]ſunt tei[que] c[n]ape m[i]ſi p[er]bonu
actum voluſtatis ergo p[er]ſunt bene velle. Pre
terea ſicut principi[u] in ſpeculabilib[us] ſic finis
in agilibus p[er]p[er]ſim. p[er]ſi. p[er]ſiſicoz. ſed intel
lectus demonu[m] no[que] eſt ita exccatus quin p[er]ſa
ſit verum ognofcere. ergo voluſtas e[que] non
eſt ita p[er]uera[que] quin p[er]ſoit bene velle. C[ó]tra[m]
p[er]s. Supbia eo[que] qui te oſterunt aſſeſt iem[pe]
R. n[om]i[que] ſunt tres articuli. Primo ponuntur
alique opiniones no[que] vere. Secundo p[er]neſt vna
diſtinktione neceſſaria ab apſoli[tu[m] T[erc]io ſolue
tur quelio[m] iuxta me[m]bra illius diſtinkto[d]is.
(1) Quanțu[m] ab prینu[m] eſt duplex opinio. vna
thome. p[er]e. i. q. lxxx. ar. ii. q[ui] malus angelus e
ita obſtinus in malo q[ui] lemp malu[m] vult. Cu
ius ratio eſt ita apſeſtus ap[ore]conatus apſ
henfioni a qua moueſi ſi ap[er]hēſua virtus ap
prebendit immobiliter tunc apſeſtina[ia ab]he
ret immobiliter. q[ui] apſeſtiva angeli ap[or]cioz
natu[m] ap[er]henſiue et mouet e[a] et ipa immobi[
]lite[r]er ap[er]henbit. q[ui] fine diſcurſu[m] ap[er]henſua
aute[que] hominis c[u] diſcurſu[m] ergo ita angelius im
mobiliter adh[ere]t q[ui] bonus no[que] p[er] male velle
nec malus bene velle. homo aut[em] p[er]iter bene
et male velle. (2) Alia eſt optimo Henrici q[ui]li
tero. vii. q. ix. qui tenet eantem o[cluſione] ſed
aliter p[er]bat eam ſic voluſtas quaſto eſt p[er]fe
ci[tor] e[t]ato p[er]ſeſtus immergit ſe obiecto. ſed
voluneas angeli eſt maxime p[er]ſecta c[u] ſit ſe
parata a corpe. g[ui] maxime immergit ſe obie
do ita ut ab eo reſilire no[que] p[er]ſoſit. c[ui] f[er]r[u]
impi[n]ga[que] offi[que] reſundiſt nec retrabi[que] p[er] nec ea
tem vtute qua immittiſt nec ma[d]iori. (3) C[ó]tra
iſtam opinionem arg[u]o primo ſimul conera
o[cluſione] ſedo in ſpeciali otra rōnes. Ex p[er]ma
via arguitur primo p[er] Aug. de ſide ab p[er]tr[u]
vi[que] ſic arguit. Si p[er]ſible eſſet ut homana na
tura priuſ q[ui] a duo auera[que] bonitati[d]e p[er]bido[t]
volu[n]tatis er ſei pa rurſum rehabe[re] e[a] p[er]uiff[us]
muleo p[er]ſibilis habere[que] hoc natura angeli[
]ca que qua[t]o minus grauaf[que] corpis ponere
tanto magiſe eſſet p[er]dita faclitate. ſedo ſic-
non tim[ui]voluſtas angeli damnati eſt obſtina[t]
ſed etiam voluſtas hominis damnati eſt ob-
ſtina[t]a et oportet vtriuſq[ui] affixiare cau[m]
ſueni[t]e vel onun[n]a. p[er] Aug. de ſide ab p[er]tr[u]