LXI

Leonardi iustumam Veneti Viri patre
cujus ad Hæricum Litterarum Illustre
rem Galilei principium. In Cimoni
ac Luculli Vitæs proëminium Incipit
fochiciter

VM PERMVLTA

sint Literarum studia Henri
ce princeps que summum et
decus & ornamentum clare
hominibus afferre possunt. 1
Tu maxime historiæ iocunda
cognitio hif potissimum iuris qui quemad
modum tu altif in rebus uersari volunt.
summopere peroptanda mihi underi solet.
Nam ea institutio quemadmodum ad recta
uiuendi rationem pertinet. Et si nunquam
satis digne laudari. coli. atq. complecti pos
sit. mirum. tamen in modum ad bene. in
uendum conducere arbitror. si cum ipse fuc
rit maximarum rerum ac hominum cō
iuncta notitia. Illa. N. leges. & instituta
uite. Hec facer qualdam comparat. ac si
mulos ad uirtutem. Q[ui] si tantum mo[n]t
ti ac iurium ad rei magnæ glorie delide
rium habere creditur. ut Lacedemony,
ab iis pueris: quos nec Laudibus efferi

383

neq ignominiif affici cognouifent. nithil.
magna laude dignum & pectandum eſſe
centerent. Quif dubitat clarifSIMORUM
hominum gefil & maximarum rerum
recordatione nobilif præferim animosI
ad gloriae ad immortalitatif Studium ue
hementer accendi. Sic homerus cuiuſ
in omni re ampliſſuma eſt auctoritas g
uiffimumq iudicium. mortaliuM men
tel. non preceptul non institutilf non di
ſputationibus ſed rebus gefil. et inſi
onium uirorum moribus ad capesnda
uirtutem facilius concitare ſperauit.
Ac euil propterea libri quorum quedaj
tantum fragmenta per græciam ſparfa
diuagabantur. apud criophileti poſte
roſ ab Iycurgo comperta tunc primum
ad grecoſ homineſ deſtati ſunt. Neq hoc
in loco alienam iudico preceptoris noſt
Gvarini eruditiffimi uiri ſententiam. q
dicere ſolet in inſtituendis hominum!
moribul imitandof e'e pietoreſ. qui non
modo utribil aut preceptil nouof ſuarum
rerum diſpculpos. uerum etiam preſtā
tuſſimiſ libi propoſitil imaginibus eru
dire contendunt. Videtur enim uelut
ſpeculum eſſe hiftoſia. Vbi humane ui
te leges clare conſpituuntur. Et animus

ca perinde ac face quadam ad optumaruz
artium cultum accenditur. Ac si volumus
et aliam quocum uim historiæ contempla
ri. Videbimus eam haud mediocrem & in
conflulendo auætoritatem et in agendoi
prudentiam comparare. Si enim refue
teref. si nonas pariter memoria repetam.
reperiemus opulentissimas ciuitates po
tentissimorum populos amplissima deniqr
regna. precipuo senum creuiffe. floruit
se. constitisse consilio. Lycurgus ille uir
diuinus apollinis oracullo iudicatus cu
Lacedemonios multus legibus clariffe
instituisset. tum p[ronis] iudicio in pmil
laudata est triginta. Ut AristoteLI. Ut
autem Sfero placuit. octo et uiginti le
niorum illa conscriptio qua potissimuz
rei publice amplitudo auæta diu perfe
uerant. Cum itaq[us] senes etate mala i
confeet in paulo hebituus tardiuæculu
q[us] sint prolapsi ingenium. Solam mul
tarum rerum experientiam. atq[us] uili
tantum libi prudentes. tantum auc
toritatis uideo prestitisse. Quare cogi
tanti mihi quonam pacto iuuenet aut
prestare senibus. aut saltem equarii
queant per quam maxime id fieri pos
le historiarum cognitione uideri solet

384

Nam cum acriuſ ſit in eſ ingenium atque flagrantiuſ & uirium robustas integri or. que in exequendif confiduſ p[u]tulis i ſemper, non nunquam neceſſaria iudica tur. Non equidem uideo, cur ſenel eis anteponamus. Si etiam ad p[di]ſcendum, illuſtrium uirorum maximarum civi tatum reſ gēſtas, arteſ conſilia, inſtituta bella, fortu[n]as, mentem appulerint. Q[ui] ſi unius etatil gēſta tantopere ſenum au [E]coritati conducere ſolent, quid totius antiquitatiſ ampla cogniuo, qualem ue i dignitatem iuueniſuſ, qui et ingeny & corporiſ uiriſuſ p[u]alent, aſſerre cenſe bitur? Quare cum tantum momenti ad bene glorioſeq, iuendum rerum hominii q[u] notitiam habere uideremus. Et multa in eo genere g[re]ce ſcripta perpetua memo ratione digniſſima nostris hominibuſ p[ri]ſuſ ingnota eſſent. Placuit id parum otu[que] Robuſ a publiciſ priuatiuſ nego[ti]js datum eſt. parum ad hec uertendum cor[u]ſerre, que et tibi multum iocunditatis & ſtudioſi hominibus, non parum emo lumenti. noſtro autem otio aliquid dig[tati]ſ aſſerre ſuſſicerent. Nec me fugit claruſſime princeſ ſore ut quidam nec i[j] admodum quorundam opinione in

docti hunc nostrum laborem nauil repræ:
henfionibus arguant. quorum in eptus!
breviter hic nobis respondendum effet. nisi
Franciscus Barbarus nolfer: præstantissimi
uir ingenij confutata illorum sententia..
hunc locum seorsum accuratissime dispu-
tasset. Nolitaq; summorum ac doctissimo-
rum hominum imitatione adductu duof
tabi clarissimoſ viros e plutarcho Latine
uertere instituimul. tum ut offituo nro
ergate. quo nemo aut auctoritate apud
nos aut beniuolentia ſuperior eë potest. a
Liquantulum ſatiffecisse uideremur. tu
etiam ut opera nostra quippiam tibi ad
lectum ſit. quo et virtutu tua & domeli
ca gesta confirmationora reddantur. Nam
ad arteſ ad moreſ ad gloriam externis et
multum exempli in digeſ. cui paternum.
maternumq; genul in numerabiles pro
pe regis fortuīmoſq; impatereſ ediderit.
Quorum ſplendore ac gloria Luſignana do
mus tua regiaſ inter famiſaſ illustriſi
ma iudicatur. Nam ut de Carolo ma-
gno romanorum imperatore reliquiſque
maioribus tuſ tuis taceam. Quil patrui
tui petri celebrata in gretos. Turchol &
Egyptioſ gesta. Quil Iacobi patris tui
fortitudinem ac magnificentiam. Quil

385

deniQ[ui] iam fratri[s] prudentiam iustitiam. Cle-
mentiam. Herculeum robur ceteraq[ur] regif
ornamenta uerbif[us] amplecti potuerit. quo
rum imperio ac auſpitijs opulentiffima Cy
pruf. et iuſtiffime et fortiſſime gubernata
est. Te uero clariffime princeps, conſulto
pretereo. Cui ſi maximal gerendi ref occa-
sionem. fortuna preſtiterit. Intelliget orbis
quante inter virtutef[us] ſint. quibus ue belli
& patiſ artibuſ antecellaf[us] ut non tibi plus
dignitatiſ. quam tu ſoli tua domuſ allatuā
ſi[que]. Nostro itaq[ur] labori iam mentem acco-
moda. Et Cimonif[us] Lucullif[us] quof apud
Plutarchum de glori[e] magnitudine con-
tendere Legimus uitas intelluge. Quas i
uſq[ui] adeo immortali memoria dignaſ eſe
arbitror. ut non latif[us] ego mirari quea[que]
cum aliquod huiuſ etatiſ doctiffimi ho-
mineſ hoc ſibi munuſ interpretandif[us] ſu
ſeperint. Hoc duof[us] preſtantiffimof[us] im-
peratoreſ in primi ſiertendos non dele-
giſſe. Nam cum Cimon prudentia. Iuſti-
tia. fortitudine. Liberalitate ac bellicif[us] ar-
tibuſ. nulli prorsuſ grecorum ducum &
concederet. tum id maximum ſue uir
tutif[us] argumentum est. op[er] grecum im-
perium ſua potiffimum. op[er] auctum
pariter cum eiuſ uita deciderit. neq[ui]

parum libi glorie mea sententia adjectum
adjectum est. quod gravissimo plutarchi iudi
tio cum Iucullo fuerit conferendus. Cuius
nomen cum penes latinof prope extinetur,
eet. nostra industria exiliscitatum ingens
decus. splendoribus italie comparatum esse-
speramus. nec uide cuinam romanorum
principum in omni genere Iaudif iste conce
dat. Priuatus. N. quam integre quam pre-
clare uitam morebus instituerit publicitati
rebus ostendit. Nam quæsturam. ædilita
tem. præturam. consulatum. imperium ita
q[ui]b[us] gessit. ut non modo opinionem hominu.
que de se maxima erat. Verum etiam om
nium ferme supiorum. imperatorum quo-
riam superarit. Nec mirum fuit. N. in
Iucullo incredibilis quedam magnitudo
ingenij summa litterarum. totiusque philoso-
phiæ cognitio. Elegans dicendi copia. diu-
na memoria. precipua religio. integerrima
fidel. domestica pietas. par quędam in oibus
equitat. Et regius deniques splendor. atque
muni
nificentia bellicis uero in artibus. quem ut
Eschili uerbis utar. huic comparabimus. quę
quem huic opponemus. quid huic similibus.
Cum uel Anthiochum gravem philosophu
scripßisse constitet. Lucillum victoriam od
nium: quæs unquam sol uiderit maxime

386

LUCULLI VITA INCIPIT FOECHICITER.

LUCII LVCVIII AV
vs fuit vir consularis. Aui
culus autem Metellus if qui
numidicus est cognominatus
parentum eius hic quidem fur
ti damnatus est Cecilia ueo
mater amissa pudicitia parum in urbe glo
rię est confecuta. Lucullus ipse adolescens
cum primatus nullum ad huc in re. p. ma
magistratum geffisset. Seruio auguri q
patrem accusauerat diem de publice pe
cumę peculatu dixit. Visa est ea ref cla
rissuna Romanis. & omnium laudata co
senfu. Id. N. accusandi studium uel fine
primata occasione haud ignobile uideba
tur. Quin immo plurima cum delecta
tione eos mirari laudareq iuuenes con
sueuere quos feceritis ac flagitolif homi
nibus ceu ferif generosof Catulos acer
rime cernerent in cumbenteſ. Ingenti ita
q; in eo iudicio orta contentione. Cui ut
nerati quidam. aliquot pterea fuiffent
occifi. euafit tamen accusationem Ser
uiliuf. Tantam uero Lucullus grecif pa
riter ac latniſ litteris opam dedit ut
uel inutruſ; posset aptiffime ornateq

387

dicere. Et Sylla rer. suar commentaria i scripserit ad Lucullum. ad eum quippe q elle gantiuſ eam historiam diſponere potuisset. Non erat eius ſermo. ut eſt multo? in cura modo. roſtrif aut ſubſelijs. ſed in omni pu. ßuataq re promptuſtimus atq. diſertus. Ne q. for. uelut irretitus thynnus pelagus pt. babat. Inde uo egreſſus arridus ſine elo quio confectus. Ceter. ornatuſtimis illuſ diſciplinis quaſ liberaleſ uocant omne ſuiz ſtudium adhuc adolescenſ accomodauit. Grandior uo etate factuſ cum ob eam potuſtimu diſſenſionē q aduſuſ Pompeium ha buit omni proſus anu[n]u ambitione in ſpre ab diſcaſſet ab diuturnis laboribus ad ocium atq. quietē ad nobilſſima phieſtu dia ſe converit & in euſ contemplatio[rum] genere ceu in iocundiſſimo quodam indiuerſorio quiſſebat. Quanta uo ei fuerit in dicendo facultaſ. hinc arbitror posſe per faci[le] iudicari. ſerunt. N. hortenſium cauſidicum: & ſi[ſemiam historicum ex ioco quodam in rem ſeriam: ut fit plerunq; conuſos. cum Lucullo adolescenſe com poſuiffe: ut poemate oratione: greca païter ac latina propoſitil: eo quem ſorſ de diſſet ſtilo ea q. lingua teneret Luculluſ iarſicum cum conscrib[ere] bellum obtigit

sibi forte greca oło defluxit.N. ad nof ufque
marsici belli historia graio fermone contexta.
Multa uo luculli in Marcum fratrem in figl
beniuvolentie argumenta romani tradidere.
In pmiſo id memorie mandatum eſt. q. ma
ior natu cum eêt. ſolul tamen nullû in re.p.
mağratû in ire uoluit.Ver legittimă fratiſ
moratiſ etatem ut eius quoq. ratio hri p[ra]ſ.
ſet. tantam ſibi hac humanitate apud pp[er]im
gram conciliavit. ut uel abſenſ una cu frat
edilis declaratus eêt. Multa p[terea iuuenis
ad huc in Marſico bello audacie multa ǒuis
confilij facinora declaravit. Et Sylla euſ c[ox]
ſtantra humanitate ductus. tantum ſibi auc
toritatis atq. ututis tribuebat. Vt ubi d[am] forut.
dare. ſtrenue agendû eêt Luculli potiſſimuz
quoad uixit. opa uteret. datû eſt ei in pelopò
neſo lignandi numi negotiû. Euſ qui pluri
mû in Metridatico bello consumptus eſt &
Lucullius diu ab illo eſt appellatus.Plurima
q[ui]mû in ea expeditione militaria munia,
digna cum mercede obiuit. Dehin Sylla q[ui]
rebul ſterra potitus. cu atheniſ ubi ſe tene
bat. maritimum annone aditum oſtili claf
ſe ſibi p[er]cluſum cerneret. Lucullum i[eg]yp
tum et libyam.Vnde q[ui] maximă ſibi clasſe
compauſet. traic[ere] iuſſit. If rigente tunc ma
xime hieme. t[he]ſ ſui g[recis] myopanibul

388

et biremibus equalibus ferme rhodiis ab theis
enauigavit, nō horrido modo. & efferuescentibus per
lagi, sed multa quæque hostium nauti piculi
subiens. ἄπασιν p. licentiam uagabant. Incretā
itaque Lucullus uenienl eam sibi conciliauit et cy
reneoſ diuturnis tyrannidibus bellis contra
toſ cum ad ſe recepisset. in conditam atque turba
tam eorum rem. p. ordinavit. Tunc illum memi
nisse ferunt eius ſententie, ὁlim in Cyrene
oſ diuine dixerat populo. Roganubus N. illis
ut leges sibi conſcribēt, ueletq. eorum cuiuſatem
in optimam cuiuſpiam rei p. formam inſtituè
difficillimum esse in et Cyreneoſ ampliſſima
fortuna ſolutoſ legibus continetur. Nihil h. ipatu
difficillius esse eo homine, quē proſpa fortua
extulerit. Nec ite regi quippiam leuus il
lo. qui ad uſi ſuisset calibus deſſuſ atque
tractuſ que reſ per faciles inſtuenti Lucul
Lo. p[ro]ſtitut cyreneos. Inde uō traiciens in egyp
tuī maxīa nautium ſtuar parte urgentibus pi
ratuſ ammiſſa. ipse cū reliq[us] in alexandriāz
clariffime deuetoſ est. Et h. aduentanti
ſibi uniuſa regiſ classis mag[ific]e pornata obuiaz
enauigavit, q[ui]o ſplendore, q[ui]o ve apparatu regre
dientu i urbe regi ornari conſueuisset. Aliud ſo
inde adolescentibus Ptolemeus ſinglare Lucullo/
ac i uſitatuī h[uius]aniffiē beniuolētque studiuī declara-
uit. Nā intra regiā eū cū fāiliaruè tuī ſplēdiſſiē

est hospitatus. Quo nemo ante Lucullum lupio-rū ducum honore ab ptolemeo donatus fuetat. Cibario, uo non qūm parari ceteris confuènat. Sed quadruplum Lucullo dabaet tam et si ni-hil amplius ipse. qŭ modestissimo uiro dignū-èet. accipet p[ci]oſiſſima quoq; uel octuaginta ta-lentor[ia] munera reculavit. ferunt aute non memphin. non aliud quippiam in egypto mi-rabile uoluiffe confpice. ocioſi.N. et delicati p[egr]ini id èe. non eius qui suum impatove-tub diuio tub hoſtium menibus cubantè in-tanto rey discrimine religiſſet. Lucullus ita-q; cum tumentem Ptolemeu in romanorum-societatem allicè nequiſſet. Nauel tamen q[ui] suam navigationem tutarent usq; in cyprum ab illo q[ui] liberaliter data[rum] accepit. recedentuq; ſi bi plurima Ptolemeus clariffimaq; beninole-tie inſignia demonstrauit. donauit eu poſ-tmo p[ci]oſiſſima pulcherrimaq; Smaragdo au-ro illigata quam Lucullus poenitus recuſaſ-ſet. in ſibi rex propam illi lapidi in ſculptā-ostendiſſet imaginem. Verebatur. N. ne q[ui] animi magnitudine faceret ſi ad inimicitiam Ptoleme[que] tranſtuliſſet. naualeſ ſibi pararet in ſidias. 1. Profectus igitur ab Alexandria Lucullus ceteri[que] ma-ritime ore urbeſ aduenſab lingulat[que] modo-piraticam non excedant. naues accepit. coacta itaq; classe cum tuto tranſcendiſſet in Cyprum.

389

ibi hosteſ intra littera ſinuſ absconditos. inſidiaſ
ſibi têndê eûq. obſeruare accepit. hîſ allatîſ lucu-
ſuſ confestim machinil comparatul nauſel in
tiam ſubducê iubet. Littê deinde ad urbe ſuic-
nal date. quibul proximû uer moratur. ſe êë
dicebat. comeatulq. ad augendam fidem et
cetera ad hibernandû necellaria poſtulabat. Hoc
interim ſpatio cum ſecundas ſibi auras affla-
re conspecit. Deductil ſepente nauibul classez
in altû recepit. Inſidu demiſſi ſubtractuq. ue
lil ignaro hoſte pnauiſabat. Nocte uo q. alte
ſublatil armamentil in rhodû integra classe
applicuit. Nauibul ibi ab rhodijſ accepatil: coil
atq. gnidiil: non modo de defectione ab rege
ſed ut in ſamioſ quocq. arma mouerent ſua-
ſit omneſ deinde p ſe ex chio expulſi. Et co-
lophonioſ capto epigono eorq tyranno liber
tate donauit. Ea forte tempeſtate Mytrida-
tel deſerta pgamo intra picanen ſe ſe recepat
ubi afimbria tra obſſus atq. concluſuſ ad
mare q. unica ſalutil ſpel erat conuſuſ. qua
multa ſpoterat nauſel ad contrahendâ classe-
undiq. acceſſbat deſpabat. N. cû fimbria ſi-
gna conferre: uiro cum ſûma audacia, tû
recentil fortuna victorie metuendo ſim-
bria cui nulle aderant maritime uires.
Hec ipfa conspicienſ Lucullu ſibi adiuge-
put mitt ut ieg q. pmu q. eû eren, moueant

supplicent, ut uniūla cum classe adueniat ue
litu; fecim infestissimī regem omnium; roma
ni populi inmiciffimī podē, atq; delē. Non pa
tiatur clarissimū tot laborū tot certaminū tot
deniq; piculo; p[er]mium Mythridatē; iam intra
retia compulfum ac p[er]p[er] captum romanof eua
dere. Si N. il in romana potestatem ueniret ne
minē omnium tantum glorie, tantum ſibi la
udif uendicare. Ac ille qui uel fugam euſ unu3
modo p[er]duſ rebuf confilium in hibuiffet aut cc
p[er]ſſet fugientem. Abſe nanq; trīſ expulſum ūdi
q; abillo mari conclufum Mythridatem ampluſ
ſimam utriq; gloriam allaturum. Huiuſce tate
rei magnitudinem Sylle ad orchomenī atq;
cheroniam ſuma romanov laude celebrata fa-
cinora extincturam. Videbant het omnia ab
ratione nihil diffenture, neq; dubium erat ſi
obſecutuſ ſimbrie Lucullus, naubuſ que pa-
rum, ab erant eo traductuſ, portuſ ſaucel oc
clusuſet id bellum p[er]nituſ confici debuiffe. Ro-
manoſ; in numerif quaſ deincepſ ſubiere cala
mitatibuſ fore ſolutos. Non placuit ea reſ Lu-
cullo aut quia legatuſ iura Syllæ e[ga] ſe omi
cōmodo p[er]uato publico; p[er]tulerit, ſiue q[u]p[er] ſimbriā
ſue glorie ſocium recuſarit ſceleſtum quip-
pe hominem ac dominandi cupidine iuri
& ſibi amici & impatorif recenti cede ſedatū
ſeu potuſ q[u]p[er] duina quadam fortuna Mythri

390

dantunc parcent. indestinatum sibi tempus
debellandum seruavit. Unde et liberam hoste
fugam et fimbrianum militis ludibrio bar-
baris eê dedit. Ipsi uero p[ro]mû circa lectum
hic troadif locus est: regia sibi nauef ob-
uiar profligavit. Neglecto deinde neopto-
lemo qui cum maiori se tenêdi classe tene-
bit conge[que] secum in stituit. Confunden si
taq: in rodiam quinque: remê cui damagora
p[er]at uir et longa nauali certaminum,
expientia docu[n]timul. & s[]uma cui romai[]s
beniulentia coniunctus p[ro]muf omnium
in hoste[]s deueheit. Neoptolemus uero gub-
natori suo impat. ut in occurrente naue:
q[ui] maximo potest impetu ruat. Damagoras
pondus adu[que] nauf ferreque rostri alperitate
reformidanf propris concurrem recu[]luit.

Itaq: conu[]sam naue retro in hibuit. Ut ceu
fugien[]s impetum q[ui]egre impuppiam exca-
pet. Ictus eo confluo leu[n]timul fuit. Et
in h[uius] ferme nauf partibus que mari conte-
gebantur. Aderant interea relique nauef.

Et Lucullus una conu[]sul et úbis et opa mi-
litum animo[]s ad p[ug]nam accendit cons[]to
plio cum multa e[]gregie p[ug]nando feci[s].
hoste[] tandem in fuga conu[]t. et neopto-
lemu[] ip[s]um est se in lectatu[]l Sylle dein
per ch[er]onefum tranfituro congrediens

liberato itinē excitum eiul tato traecit. fedē iacto
Mythri datesſ in euſimum pontum p[ro]ſepeſt[ul] est. Sylla uo uiginti milium talento[], dam
nata afi[a] colligend munul[] Lucullo cōmiffi[t].
ut inde ni[m]moſ cuderet. Iſ itaq: in tam gra
ui acerbo[]; negotio non integre modo ac u[
ſt: fed adeo prudent[em] humane uſatur est: ut
pro Syllæ difficultate affl[i]t[ul] urbibuſ uel.
maximum iſpe ſolamen fuerit. At qui my
ti[le]neoſ pro hiſ que i[m]an[i]um i[li] peccarati
poenaſ dare uolebat. Impareſ tamē criminif
grauitati. Nam quia hi ad romanof ſponte
defecerant. Miuiſ id circo ſupplitium ſibi
deberi exiſtimauit. Non tamen id mityle-
nei paſſi ſunt. Quod ubi Lucullo allatum
eſt mul[t]am uidelicet mityleneoſ detrec-
tare,claſſem conſeſtim illo ad mouit. col-
lati[]q: uttrinq: ſigniſ hoſtem uictoria ſupe-
ratum, in urbe concluſit. Caſtrif deinde
ad obſidendam urbe[m] poſt[ui]l. Hac arte atq
ingenio mityleneoſ occupauit. Interdiu n[ǎ]q:
ut ſe hoſteſ conſpice[m] poſſent ad eleam ena
uigauit. Nocte uo ad obſidionē fruſtrato ho
ſte regreſſuſ locati[]ſ circa urbe[m] infidiuſ q[es]ſe-
bat. Mitylenei poſtridie roman[u] abeſſe rati.
temere ſuſeq; ad ditripienda romana caſt
diſcurrunt. prodi[n]enſ ex infidiuſ Luculluſ et
diſſip[atum] hoſtem adortuſ plurimoſ capti-

391

uot habuit. Quingentof hoſtum pugnando
trucidauit. Sex milia mancipior, aliaq. in ũa
bilif pda inde abacta. Ab italie uo miferif ca-
lamitatibul, qual Sylla Maruifq. tristi ac fle
bili plurimor clade mortalium intulere.
Luculluſ celeſtia quadam forte rebus aliae i-
moratur ſerme abſinuit. Nec tamen mino
rē apud Syllam quam ceteri et grām et
dignitatem eſt conſecutus. Ceteri comēta
ria ceu diximul ob ſumam cum auſtorita
tem, tum in eum beniuolentia ſibi inſcripſit
et moriens poſt habito Pompeio. Lucullum ſi
lii tutorem teſtamento inſtituit. Eam q. uilus
eſt flagrantiſſum ad gloriam iuuenibul pma
ſuccedende diſcordi facem ſuſſe. Mortuo Syl
la habituſ non multo deinde comiriſ ſua cu
Marco cotta conſul eſt declaratuſ circa cente
ſimam et ſeptuageſimam ſextam olympia
dem. Videbat multiſ Mythridatici bellu ſu
ſcitandu eſ. & M. Cotta non dimiſſum ſed i
termiſſum eſe dicebat. Conſulibul itaq. fortiri
prouintiaſ iuſſiſ gallia cisalpina. Lucullo ſo-
te obuenit: paſq. leto aſo id accepit. cp ea p
uintia latam comparande ſibi gie materie
non haberet. Stimulabat pmaxime ingentuſpi
rituſ Virum Pompeiul, qui arebus aſe geti
in hilpania tantu ſibi lauduſ uendicaret, ut ſi
motuſ hilpaniæ quiuſſent Mithridaticum

bellum omnium libi consensu decernendum.
će nderet. Proinde cum pecuniaſ ille petiſſet
ſcripſiſſet: ſenatui niſi mutterent dicta hilpa
nia atq. ſertorio omneſ in italiam copia re
ducturum. Lucullus ut q̧ipinum ſibi tranſmit
terent effeſit. Ne ulla poenituf occafione Pompe
ius Romam ſe consule remearet. Nec erat ne
ſciuſ ſi tanto ille cum exercitu ad uentafſet omē
in ſe urbem fore conſu[n]us. Cethegul p[re]terea qui
iam prope romane libertatil dignitate extinc
ta omnia ad q[ui]am obeundo princeps in re.p.
widebatur Lucullo inſenſus erat. q[ui] ob ſcena
Cethegi uitam libidinum flagitoru[rum] erroru[rum]
ſcelerum plenam faſtudiret. Iu[n]t[ui]o quinſi fac
tioſi hominif. qui decreta Sylle antiqua[q]
motuſ in re.p. exerciare. qui urbiſ quiete turba
re tentabat multa p[u]ate publice multa cō
moneſacenſ temeritatem audatiam q[ui] com
preſſit ſeditioſum q[ui] uiri impetum pro ci
uitatil ſalute cohibenſ ingentium calami
tatum radicem extirpau[t]er. Rom[e] interea
nuntiatum est. Octau[i]um qui c[i]litiam ha
bebat e uita migraſſe multu eam prouintiam
competituri cethegum. cu[i]uſ ampliſſima in
ea re widebatur auctoritas ſumma c[u]dili-
gentia ex co[le]bant. Lucullus tametſi c[i]litiam.
ſe ſola non multu fac[er]t. Omne tamen ingenium
arbitratuſ ſi cilic[i]tiam capadone q[ui]ppinquāz

392

tenuisset fore ut alter nemo ad Mythridaticum
bellum destinandus cœt. Cum itaq; multa tetatß
rem deniq; ab ſuo prorsus ingenio alienam ad-
ortus. eamq; non magis uilem aut abiectam.
quam pro potiunda ea prouintia oportunam.
Mulier erat in urbe precia noire nulli et uenuita
te formè et ûboz lepore ac comitate concedet.
nihil tamen uitâ ipurissimo quoppiam ſcorto
pistabat. Hec ex frequenti nobilissimorù iuue
num congreſſu gesta in re.p. podicebat euibus
discordias componebat amicitaliſ confirmabat.
hisq; artibus pariter cum placidiſſima corporis at
ûboz grâ ampliſſima ſibi in urbe beniuolentia
coliaritat. Vbi ûo Cethegum qui ſuma flore-
bat glia urbeq; ſuo nutu ductitabat in lano
eſtuantem amore ſibi deuinxit. Iam ipciam,
omnif pœnitul rei.p. potentiatus confluxerat.
Nihil.n. non intuèniente Cethego in ſenatu aut
populo decernebat. neq; Cethego quippiam p-
batù erat quod pœia non iuſſinet. hanc Lucul
lul cum donando tum plurimù blandiendo
ſub ducens. (Non.n. inflate ambitioſeq; mulieri
parua uidebat: merces ſi tantus eam uir publi
ce coluisset) continuo cethegù et fautorem &
prima ſibi ſerent: ſuffragia est: adeptus. Cilitiam
iero provinciam conſecutus atq; pœie deicepſ
neq; cethegi patrocinii postulavit. Ampliſſo
namq; omnium consenſu Mythridaticum.