Eneidos

At furis caci mens. S. Pro ingenti ſcelere furis nomen
pofuit. Capitale eni crimè apud maiores fueraſante poe-
nam quadrupli, z Nequid inaumſum. C. Nam q. maior
potut eſſe audia: quâ audere in Hercule q. oia monſtra
domabat. a Quatuor. C. indignatio a nuero. Itê a lo-
to cii dicat a ſtabul. Itê a
forma, cii dicat p[ra]ſtati cor-
pore. Itê a ſpe gregis: naſ
& mas & ſoemia: ſpera-
bat ex ſurto armentum.
Itê a m[or]o q. n[or] vira[bi] con-
tra heroa: ſed dolis egit.
b Auertit. S. Erat p[er]nú
abegit: ſed reſpexit ad p[ra]
d[ar]q. auerti d[er]v[it] raptas
ad lictora, vertere preſdas.
c Atq[ur] hos. S. quotiés
maſculiut & ſoeminiut
iungif: hec disciplina eſt:
v[it] etià fi poſter[em] è ſoemí
niutú maſcino rúdeam.

d. Verſiſp. viar. iditiis.
S. eſtra natura: inſtitutio
bus errorc. e. Inditiis.
S. ſpfa inquit decipiebat
inditia q. indicare conſue
uerit. n[am] inditii ab inſu-
cando nomen accepi.
f Disſeſſu mugl. bo. D.
N[am] & bruta q[ui]nd[am] fami-
liantatis affectu h[ui]t.

g. Querelis ipleri nem[que]
S. Non vt multi dicunt:
quia confortes p[er]dantane
ſed quia vellebant a paſ
ſuis. Inſita eſt e[m] bobus
auiditas edendi. V[n]n[] è in
Buco. Ite domn Saruri: ſi
quis pudor iſte ſuendi,
h Et colles d[ia]relinquuntur
S. Cum damore: vt atq[
]xionij vento rotacſſotit
orbis. c. u. vento: & hoc
eſt melius. Nam multi di-
cunt: relinquuntur colles
et[at]a clamore: hoc eſt tim
reſeſſerat a coljib[us]boues:
v[it] nec Echo reſultaret. ſ.
ad colles iam damore n[on]
perueniente: q[ui]d non p[er]
dict: quia hoc ſentu illud
excluditur Reddido vna
boum Si enim tâ longe
fuerat: vt nulla r[oe] recede
tiui bo[ui] mugit? colles de
relictos ſenirer: qu[ae]admo
d[ui] inclusi b[ou]tsdamor è
auditus ab Hercule. D.
Reddido vna bo[ui] voce:
Nam & bruta ſua voce
aſſe[que]m exprimit. V[n]
de & in tertio dixit. Qui
vohucrum lúguas ſentis.

k Mugit. S. more ſuo
pro muguit: vt. Audit
& trutin longe lacus.

l Cuffodi ta. DO. nihil

pro iuit cuſtodia & aftutia,
fereliit in ea ſpe quam ipſe
p[o]ſuerat in cuſtodia.

m Atro ſelle dolor. S. Quo ſta tracemur ſecundum
phyſicos: vt ſplene ridemus. Perſus: ſed ſum petulat iſple

nečachinno. CRI. Furii atro ſelle. Ex ira maxima que p[
]uenit ex candefcentia bilis: cuſtus, receptaculum ſel eſt.
n Rapit arma manu. ſER. Sagittas, et n[on] vacatq[ui]s n[am]
ſi armoru Epeſegeſis eſt. D. Rapit, & non cœpit nec p[ra]
fibus: ſed curſu, magis iniuriam q[ui] damnú dolens.

Alcides aderat: tauroſc[or] hac victor agebat.

Ingentes: vallemq[or] boues; amnemq[or] tenebat,
At furis Caci mens effera: ne quid inaumſum
Aut intemptat[ur] ſceleris ve doli ve ſuiffet:

Quatuor a ſtabulis preſtanti: corpore tauros

Auertit: totidem forma ſuperante iuuencas.

Atq[ur] hos: ne qua forènt pedib[us] yefligia rectis:

Cauda in ſpeluncâ tractos: verſiſc[or] viarum

Indijs: raptos ſaxo occultabat opaco.

Querentem nulla ad ſpeluncâ, ſigna ſerebant,

Interea cum iam ſtabulis ſaturata moueret,

Amphitryoniades armenta: abitq[ui]c[or] paret:

Disſeſſu mugire boues: atq[ur] omne querelis

Implerinemus: & colles damore reſinqui,

Reddido vna boum voţe: vaſtoq[or] ſub anto

Mugit: & Caci ſpem cuſtodita ſe ſellit.

Hic vero Alcide ſurijs exarſerat atro

Felle dolor: rapit arma manu: nodiſc[or] grauatu

Robur: & aerij curſu petit ardua montis.

Tum primum noſtri Caecum videre timente:

Turbatum: oculis: fugit illicet ocior euro:

Speluncãq[or] petit: pedibus timor addidit alas,

Vt ſe ſe incluſit: rúptilq[or] immane cathenis:

Deiecit ſaxum: ferro quod: & arte paterna,

pendebat: ſultoſc[or] emu[n]iſt obje: poſtes.

Ece ſurès anjimis aderat tirynthius: omnemq[or]

Accesſum luftrans: hucora ſerebat: & illug.

Dentibus infrendens ³; ter totum ſeruidus ira.

o Nodifc[or] grauatum
robur. S. vacat, q[ui] Graua
tum at[que] pro graue po-
nit: Nam graue eſt naq[ui]
turâ: ponderofum, graua
tum quod onera exin
ſcus. p. Timenê: D.
Hoc tria ſigna oftendir.
oculi: q[ui]e anſi mo[mi]
indicant: Curiſus celeror
folito: &c in ſpeluncâm ip-
loca apta ſe conſultu.

q Turbatuq[or] odis. S. Eapte peurbatui: q[ui] p[ra]a ditrix eſt m[ori]s: alio cuſt legu[tr]: & accepit: a ſupor tib[us] videre turbatu oſci. r Pedibus timor adidit alas. OR. qui eni po[ſ]tutſet Herculem ita fueru tem effugereniut ſumm? timor impelleret. Valer q[ui] plus timor q[ui] ira. N[am] ira impellit ad anſiutú ſuorandú. Timor ad ſalque petendam. Timorigit ge lertate[que] in Caco: & c inſupra augebant. Ira vero Herculem ad omnia diſi cilia impellebat.

s Arte p[ra]ſa. S. Perſone
rac in fabula. c. Emu
niti. S. f[ic]tum mugit.

v Obice poſtes. S. Hac
obice dicim? vt Ecco ma
r[ia]s magna claudit nos
obice p[on]tus. Dubitante
eni m[que]: vtrus maſculiut
ſit an ſoeminiut. x. Ic
ce aderat. CRIST. minſi
ce dict: & Ecco aderat. q[ui]
dicat: vix ſe incluſat
Cacus c[um] ſi le venti
Optime autem exprimie
homine ex ira p[er]ganeret:
& oem iduſtria adhiben
te. Venit ergo ſurens an
mis. Circutem locut[em]que
los ad o[mi]a verti: Inſtre di-
dent: b[us] Tentaui hoſtui
aueller[que] poſtu. Demu n[on] o[bi]
rebus exploratus: c[ui] nihiſt
succederet: reſedit. q[ui] du-
bitatione et confinyl deſe
cuiſi ſignificat. n[am] vt anſi
mus i ratioinado c[ui] ad
ambiguus locu[que] ſub ſub
ſiſtit donec nodu illu[que] ſol
uat. Sic et corp[ab] illo q[ui]
dam[que] ſiſtit. j. iſſedes. C
ſtreder è frâgore. V[n]n[em]
ies porci dicu[n]q[ui] adhuc c[ui]
stateſab[us] v[it] ſi frâg[ur]

n[on] p[ra]ſi. Sed de hoci Geor. Hinc ex q[ui]dâ ſi ludi eſt inſtre,
dictu: qui voc[em] deuſt inſtrigêtes c[ui]ſu[mi] ſonitui emu[n]iut
quod irati ſurioſc[or] eſt. y Trynthius. S. a trynthi
in qua nutritus eſt diuitate; vt ſupra diximus.

["Liber Octauns", "CCCXV", "z Auentini monte. S. vt fonte timaute. Butroti vthem. i. Auečinu mōtē. a Ter feffus val. reſedit. S.egens confiſi. Salut. Feſſus in Pamphiliaſ ſe recepat. Nā corpe fatiga- tum dicin. Animoſo- ſeffum. cjuſt hec ſpe cō fundat auctoris.", "b Stabat acuta ſi. S. pe neomnes hāc ſiſicem di- xequunt. Nam et Varro et Lucreius ita dictū: Tan ta nīt eſ Virgili auctas: vt ſuſaueat nobis etiam hunc ſi cē dict. D. Stabat acuta ſile. nō ſolit vir: ſed etā pruſeria Hercuſ ondiſ. c Dirarī volu cum. S. modo dirarī nō mali omis dicit: vt ſunt bubones iſi hānus cau- dauerib veſebanſ. dixit eīn foribus affixa ſup. bis. Ora viri trīſi pēdē bant pallida tabo.", "d Conſuſſit. S. ſoluit. impulit. fat ſignat. vt eſt verbis. e Reſuſtq exterritus am. S. Rem na turqverti in fabula: cum ruina rupis i ſe currere ſi poſſit: & reſurrere in ſe fa ciat necec fit impertu ſlu minis. e At ſpecus. D. In hoc loco ſelica ſignat ficat longitudine & inte riores reſeſus. f In genſa regia. S. Regia ſicut Cacus pūtabat: ſic eſt & illud dictū: Illa ſe tafet iaula Aeolus. D. Regia latitudine. g Penit pa tuere. S. admifum lumē eſt vſa ad ſcreta ſpelun ce. h Cauerne. S. Ca uernas aŭt (peſiue p. ta pinofim dixit. D. Caueren, e coartratas anguſtias. ſuit ſelica ſed p. q̃ịrat e p[one] dicta eſt regia. Ca uernas aŭt dixit patuile id non ſolui latas ptes ſed anguſtas. s Si q. vi. S. Terre hātus nō nifi ex terſomu ſie: q q̃ui aut mouu aquæ de iſeriorib nafet: aut crebis tonitrur bus: aut de cōcauis terris cumpenib[us] ventis. Ideo ait: i qui vi. Q. aŭt dic inſernas referate ſedes.", "Notandū eſt etā de im poſlibilibus poſſe tien cō parationē. k Regia. DONA. Quia ſi ſi tan\nidem agitare, 1 Dis inuiffa. SER. Superbis ſelli\net. m Bararrum. CRIST. grecum eſt: latine, vo-\nrago: d id immenſa & inſexplebilis profunditas.\nn Trepident immiſto lumine manes. S. Lucanus. Et\nſubito ſetiere die. CR. Trepident. Ob inſuerudinē. Com-", "Notandū eſt etā de im poſlibilibus poſſe tien cō parationē. k Regia. DONA. Quia ſi ſi tan\nidem agitare, 1 Dis inuiffa. SER. Superbis ſelli\net. m Bararrum. CRIST. grecum eſt: latine, vo-\nrago: d id immenſa & inſexplebilis profunditas.\nn Trepident immiſto lumine manes. S. Lucanus. Et\nſubito ſetiere die. CR. Trepident. Ob inſuerudinē. Com-", "idem agitare, 1 Dis inuiffa. SER. Superbis ſelli\net. m Bararrum. CRIST. grecum eſt: latine, vo-\nrago: d id immenſa & inſexplebilis profunditas.\nn Trepident immiſto lumine manes. S. Lucanus. Et\nſubito ſetiere die. CR. Trepident. Ob inſuerudinē. Com-", "idem agitare, 1 Dis inuiffa. SER. Superbis ſelli\net. m Bararrum. CRIST. grecum eſt: latine, vo-\nrago: d id immenſa & inſexplebilis profunditas.\nn Trepident immiſto lumine manes. S. Lucanus. Et\nſubito ſetiere die. CR. Trepident. Ob inſuerudinē. Com-", "idem agitare, 1 Dis inuiffa. SER. Superbis ſelli\net. m Bararrum. CRIST. grecum eſt: latine, vo-\nrago: d id immenſa & inſexplebilis profunditas.\nn Trepident immiſto lumine manes. S. Lucanus. Et\nſubito ſetiere die. CR. Trepident. Ob inſuerudinē. Com-", "Luftrat auentini montem: ter faxea temptat", "Limina nequicq; : ter ſeffus val. reſedit.", "Stabat acuta ſile. preciſis vndicq: faxis:", "Speluncē dorſo inſurgens: altiſſima viſu.", "Dirarum nidis domus opportuna voluerit.", "Hanc vt prona jugo leuui incuſebat ad amne:", "Dexter in aduerſum nitens: conſuſt: & imis", "Aulſam ſoluit radiebus: inde repente", "Impulit. impulſu quo máxim: intonat ether:", "Diffultant ripe: reſuſtq exterritus amnis.", "At ſpecus & caci detecta apparuit ingens", "Regia: & ymbroſe penitus patuere cauerne.", "Non ſecus ac ſi qua penitus vi terra dehilsens", "Infernas referet ſedes: & regna reclusat", "pallida dijs inuiffa: ſupero immane barathru", "Cernatur: \"trepident immiſto lumine inane.", "Ergo inſperata deprenſum in luce repente:", "Induſumq: cauo ſaxo: atq: influeta rudentem", "Deluper alcides telis premit: omnia q: arma", "Aduocat: & ramis valſi q: motaribus inſtat.", "Ile autē (nec) eni ſuga iam ſup: vlla pericli eſt)", "Faucibus ingentem fumum (mirabile dictu)", "Euomit: inuoluitq: domum caligine ceæa.", "proſpectu eri piens oculis: glomeratq: ſub an/", "Fumiferā nocte: comixtis igne tenebris. (tro", "Non tulit alcides animis: ſeep ipſe per ignem", "precipiti iecit ſatu: qua plurimus vndamn[us]", "Fumus agit: nebulaq: ingens ſpecus eſtuat", "Hic caeui i tenebris, incē diā yana yomētē (atra:", "Corripit in noſu cōplexus: & angit inherens", "Elíſos oculos: & ſiccum languine guttur.", "d Siccum ſanguic. S. p hoc et ex animu cadaver onditz.", "d Siccum ſanguic. S. p hoc et ex animu cadaver onditz.", "d Siccum ſanguic. S. p hoc et ex animu cadaver onditz.", "paratio aŭt ipſa in omnibus correspondet.", "o Inſueta rudētē: SER. clamante: & abufiue diuē eſt: ſicut ſupra de leo nibus. Et ſera ſub nocte rudentē. Nam rudere, prie aſino eſt: Perſi, fin- dor vt Arcadie pecunia ria rudere credas. C. Ru dentē. Opiime: nam ex t more hūanā vocē eſſuerue rat: & more ſuo corripur it primā ſyllabaſ quam aliu pducuſ. p Telis premit. S. Omne q: iad poteſt: telu voca: dictā omo TOV HNOOEV. Vnde omniq: arma aduocat.", "q Omnia arma aduocat. C. i. omnia q: ad ma nus veniue i ſuſ auxiliȗt trahit: & veluti arma ad hibet. Nam aduocare in ſuſ auxiliȗt vocare e: hinc aduocatū defenſore dict mus. r Molarib. S. asperrimis faxis: nōvnde mole fiuſt: & ſed Home rum dixit. s Sup vlla p[eri]citi eſt. C. i. ſup eſt, per Themaſin.", "t Inuoluit. C. Implet ſu mo ſeuinuolentem,", "v Caliginē. C. Et ſumū & tenebras p. eadē reпо ſuit: ne dū ad idē verbū reueruſ: faſtidiȗn inferat: et eſt expolitio. x Nō tulit animis. S. Itratus eſt q: ita repugnare. Vnde ex accenſiōre ire in ignē pe riculo máſeſto ſe iecit.", "y Per ignē. S. p. eā rem: vnde ille iperabat auxiliȗn um. z Qua plim[us] vn dā ſumus agt. C. Cum illum peteret: necq videre poſſet: affecq bāſ huiuſcey modi cōſiectura: vt ibi eſt putarer: viſi plurimus ſu mus eſſet.", "a Nebula. CRI. Pro ſu mo poſuit.", "b Incendia vana. S. q[ui]n tum ad Hercule præmet.", "c Angit inheres Elíſos odos et ſicu lāguie gut tur. S. Angit guttur. Bn dicionus: Nā angit odos nō procedit. Ergo angit ad vnā re pertiner: vt diſe puer virtutē ex me: ve rumq: laborem: fortunā ex aliis. Nam fortuna nō", "difcitur. Vnde multi elidens legunt: & integer ſenſus eſt: Nam elíſos loo doikoq b[ux]veo. facit: id eſ figura: que ma ſculinum & neutrum: vel accufatiu[n] cum noiatiuo tunc gte: vt ſicita angit guttur: & elíſos oculos facit.", "d Siccum ſanguic. S. p hoc et ex animu cadaver onditz.", "le. Extra maſiorem et ſer, recepulam et eſt.", "gitaris, et nō cœpit, et aptit, et non cœpit, et", "g dāmiu diſtām.", "o Nodil[us] granular. robur. S. vacu. q[ui]na", "tum at: pro g[ra]u. nit: Nam græat et turq. ponendam et cōrum quod oram et focus. p. Timon et", "Hoc tria ſigna denotat ocuſi: q. p[es] animi indicant. Caruſque ſolito: & in ſpitalio loca apſa et comu", "q Turbatig. Ea[que] pluribus dixit e[mi]t m[istis] legi: & acopiti vītib videre turbari i", "r Pedibus timu[n] et diras. CR. q[ui]na", "tem diu ſerunt. Timon et imperiuſ. Vīrus plus timor ānque vīrus et", "plus timor ānque vīrus et", {"bbox": [0,

["Eneidos", "e Abiurare rapine.S.abiurare est rem creditam negare\npiurio Plautus i. curiil. Q.ii abiurat: si q. crediti est: fed\nhoc iſt. loco nō congrut. Vīnī abiuratas rapinas cōtra\nfus deſtatas intelligam? f Informe cadaver. S. magni,\nEt cadaver est corpō nō dū ſepultu: q. d. careat honore ſepul\ntur. g Nequeſt exple\nri corda tuèdo. S. nō pote\nrant hoies videndo cada\nuer fua corda fatiari. C.\nExpleri corda: fatiare vo-\nluptatē quā capiebat ob\neib morte. h Ignes ex\ntinctos. CR. At qui tue\nbanſi: ſi erat extinctus: Sj\ncuiuſcujus ſen ſi e cogno\nſtere ca: quorum iudex eſt: at\net etiā priuatione illorit,\nErgo oculis cognoſam\ncoiores: & etiā tenebras.\nauribus voces & filiſtir.\ni Leger minores. SER.\nNoue & fatis licenter di-\nxit minores: cum ab ipſo\nEuandro Hercule cōſtet\nelle ſuſceptur: & minores\nnon dicam nifi quotiens\ngraduī deficit nomē: vt\nputa filius: nepos: prote\npos: ab nepos: trinepos.\nvbi iſt. tres grad? deſe-\nre, merito iam dicimus\nminores. ſic etiā maiores\ndiem? poſt patris: aut; p-\naut: abauti: atauiq. voca\nbuli. k Primuſq. po\ntitius auſtor. Et domus\nherculei cuſt. p[.]i. faci. S.\nApud maiores raro ad-\nueng ſuſpieban: niſi ha\nberent ius hofpiti. Incer-\ntu e[m] erat q. àio veniret,\nVīn[.] etiā Hercules primo\nab Euſandro nō e ſuſcept.\nPoſtea vero cum ſeet. Io\nuis filium eſt dixiſſet: &\nmorte Caci virtute fuas\np[.]baffet: eſt ſuſceptus: et\npro numine eſt habitus.\nDent[.] ei ara maxima e\nconſtituta: q. d[.] et Herculi\nDelphicus Apollo in Ita-\nlia fore d[.].xixerat: c[.]i ergo\nde ſuo arm[.]to ad ſua ſa-\ncrificia boues dediſſet: in\nuenti ſunt duo ſenes: Pl-\nnarius & Potitius: quibus\nqualiter ſe coli vellet oftendit:\nſelice vt mane & veſbere ei facr ficaretur. Perſecto itac\nmarutino facrificio: c[.]ui circa folis occafum eſſent ſacra repe\ntenda: Potitius prior aduenti: Pinarius poſtea extis ſi ad\nditis. V[.]a iratus Hercules ſtatuit: vt p[.].narii ſ Familia t[.]\nminiſtra eſt epulantibus potiitis: & c[.].plentib[.] facra. V[.]\netiā P[.].narii dicti ſunt omo TH[.]S. in N[.].V[.].X[.].S. id e[.]ſaſame. N[.].a ſenē\nſiſi P[.].narii ſonſtat alio nomi eſt e[n]icupatui. H[.].incert ſed q.\npaulo poſt Potitius t[.].m. ſacit copatione: Vt primuſq. poti-\ntius ibat: Q[.].a[.]ſt. d[.].icit dom[.]p[.]. Herculei cuſtos p[.].naria facri:\nnō eſt contrarii. N[.].a cuſbos eſt miniſter: vt in decimo. At\ntrinig cuſtos ſi dudin[.]n moſtib[.] opis alta ſederi. i. miniftra.\nI Luco. S. Templi e[m] nō d[.].u habuerat Hercules: fed ar[.]\ntantummodo: vt dixim[.] ſupra. m. Maxima S. iug[.]s e[m]\neſt ara Herculis: f[.].icut videm[.] h[.].odiec. CR. Qu[.]g. maxima.\nRomai. boue in domitiu ſingul. annis Herculi facrificab[.].t.\nDixerat p[.].terea Hercules: quiſquis illi facrificaret diuſt iu[.]\n\npandit exteplo foribus domus atra reuullis;", "tum. Ara maxima erat prope forum boarium; fed ſub diuō. templi Herculis erat prope Tybrim. erat autem obftra uatio: vt ait Macrobi: vt in Herculi ſaris epulaui ſed iuō. tes: Corneli", "pandit exteplo foribus domus atra reuullis;", "Abtracte boues: abiurate, rapine", "Cœlo oftendutur: pedibus, informe cadaver", "Protrahitur: nequeunt expleri corda tuendo", "Terribiles oculos: vultum: viiloſaq. ſetis", "pectora ſemiferi: at; extinctos ſaucibus ignes,", "Exillo celebratus honos: Ietiq. minores", "Seruauere diem: primuſq. potitius auſtor:", "Et domus herculei cuſtos p[.].naria faci:", "Hanc aram luco ſtatuit: que maxima ſemper", "Dicetur nobis: & erit q[.].maxima ſemper.", "Quare agite o iuuenes tātatur in muere laudu", "Cingite frōde comas: & poſca p[.].orgite dextris:", "Comunec, vocate deu: & date vina volentes,", "Dixerat: herculea b[.].icolor cu[.]. populus vmbra", "Velavitq. comas; foliſq. innexa p[.].ependit;", "Et ſacer impleuit dextram cyphus: ocius o[n]mes", "In menſa leti ſi[b]ant: diuolq. precantur.", "Deuexo interea propior fit veſper olympo:", "Iamq. ſacerdotes: primuſq. potitius ibant:", "Pellibus in mor[.]cincti: ſi[.]lamafq. ſerebant.", "In ſtaurant epulas: & menſe grata ſecunde", "faci: P[.].orgite dextris. S. p[.].i.\nbete inut[.]c. p[.].ocula, & ſet\nHomeri, o. Comunè\nq[.].vocate deu, S. Aut q[.].\nArguus est Herculis &\nfup dixit Aeneas q[.].gry\ncos q[.]. Trotanus de vmb\nſanguinis fonte defende\nre aut comune deu d[.].ix\nvriuſq. nature medium\nid eſt inter moraliſtate et\ndiuinitate. ſunt numina\naliqua e[m] coeſtita: alij\nt[.].m. terreſt: ta alij media:\nquos deus Apuleus nie\ndiocres vocat. Alii comi\nnē deu i[.].deo diu[i]e voluit:\nquia e[m] ſedim pontificalem\nrit[i]i: deu Hercules q[.].t\nMars. Nam ſtella ynma\nh[.].re dicunt: & nouimus\nMar[.]tē comune diu. C[.].i.\nC[.].o, Martemp[.] deu comi\nnem Virg[.]. I[.].p[.].e er dis c[.].\nmunib[.]. P[.].tem paulo p[.].l.\nDat falios Herculi, quos\nMartis eſt dubit[.]no eſt.\nD. Comunè, v t p[.].conu\nctōne ſederi k[.]. Troa[.]\nnis comixtui oftedat. ve[d]\nquia Trotants & Archa\ndibus idem erat genus.", "n P[.].orgite dextris. S. p[.].i.\nbete inut[.]c. p[.].ocula, & ſet\nHomeri, o. Comunè\nq[.].vocate deu, S. Aut q[.].\nArguus est Herculis &\nfup dixit Aeneas q[.].gry\ncos q[.]. Trotanus de vmb\nſanguinis fonte defende\nre aut comune deu d[.].ix\nvriuſq. nature medium\nid eſt inter moraliſtate et\ndiuinitate. ſunt numina\naliqua e[m] coeſtita: alij\nt[.].m. terreſt: ta alij media:\nquos deus Apuleus nie\ndiocres vocat. Alii comi\nnē deu i[.].deo diu[i]e voluit:\nquia e[m] ſedim pontificalem\nrit[i]i: deu Hercules q[.].t\nMars. Nam ſtella ynma\nh[.].re dicunt: & nouimus\nMar[.]tē comune diu. C[.].i.\nC[.].o, Martemp[.] deu comi\nnem Virg[.]. I[.].p[.].e er dis c[.].\nmunib[.]. P[.].tem paulo p[.].l.\nDat falios Herculi, quos\nMartis eſt dubit[.]no eſt.\nD. Comunè, v t p[.].conu\nctōne ſederi k[.]. Troa[.]\nnis comixtui oftedat. ve[d]\nquia Trotants & Archa\ndibus idem erat genus.", "p Herculea apſis. S. Her\nculi conſerata: q[.].ui ad\ninferos defendes lativar\neſt labore, diſi[.]de h[.].ac ar\nbore corona ſacra caput\nveſſa, Vnde foliōbus p[.].s\ntp[.].ibus coherens capit\nablut fudore. P[.].ars vero\nexterior p[.].ta inferiorum", "", "colorem nigra p[.].manſit: & honef[.]t e[.].pendit populi: id est corona de populo. q[.]. Et ſacer impleuit dextram ſcyphus. ſER. Legiſi in libris antiquis Hercule ad Italia ingens ligne[.]p[.].culi attuſſe: q[.].v[.].te vban[.]i in faci: q[.].d ne carie c[.].oſumeret: p[.].ice obli[.]t[.].u conferuabat: cu[.].magnitudi nem ſignificat. Impleuit d[.].extr[.]a ſcyphus C. Scyphus. Her culi eſt p[.].culi. Fing[.].bat e[m] illi ſculptores c[.].p[.].oculorum n[.].nun[.]c. e[.].briu: n[.].o ſol[.]f[.].q[.]. is heros bibax phib[.]e ſed q[.]. fa bula antiq[.].ip[.].n p[.].oculo tan[.].ci. nauigio maria tranſiſſe re ferat. ſed putat Macrobi: ill[.].a nauigto: cu[.].ſypho nomē eſſt nauigſaſſe. ſunt q[.].dicant illi in Italia m[.].p[.].culi hoc ligne[.]vexiſſe: ac pro monumento reliquiffle. Italia autem ad defendend[.]a veruſtarem p[.].ice obduxiſſe.", "r Deuexo olympo. ſER. inclinato in noſtem coelo.\ns Pellibus in more c[.].incti. S. aut in mor[.]e Herculis: aut et ſe ſacerdotu. t Menſe grata ſecunde. S. quia vr diu. mus: vna poromum; altera ſut carnis apud Romanos.", "Nou vénibus ad p[.].dolos", "De\nv\nex\nfah\nne\nne\nl\ns\nli\ns\nl\na\nl\na\nl\na\nl\na\nl\na\nl\na\nl\n

["Liber", "Octaunus", "DO. Secundæ, prospers, v Cumulantæ onerat, a\nlan. aras. S. i. reddunt exta. x Salu. S. qui tr\npudiantes aras circumæ falientes. y Laudes\nHerecleas & facta S. Senes im voce laudes hercu\nlis exequibant. Iuuenes & gefu corporis ei facta mo\nfrabant. z Prima nu\nuerce. S. B. prima. Nam\n& omnia alia: lunonis in\nidius pulpit. Fabula autem\nhochabet: Herculeis nat\nest ei Iphielo Amphitrio\nnibus fed. cí luno dur\nos serpentes iminétur her\ncult. Iphiel P de cunis terro\nre lap. 1900000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000

Liber

Octavis

CCCXXIX

eſt:inſtrorum manuī omatum ſupr illam iacentes eam
priueraeſt luce:que illic sepulta:tarpeig ſedi nomen impo
ſuit. n Religio. S. i. metus: ab eo q. metuèt religer dia
eta religio. o Terrebar. CR. Nam primus in orbe
dos fecit timor: G Paupis Euadri, Vt ondat nqta de
inde incremèta fuerint ſt bis Rome: Vel p tranſitù antiquoq frugalitare lau
dat. p. Dira. S. ma
gna: vt an ſua cuib deus
ſit dira cupido.

q Hoc nem? SER. Be
nie vbi nemus dixit: nà
tunc edificia non erant,
r. ſpm credi ſe vidiffe
louem. S. in hoc. f. n. to
re. Sane ad illud alludit:
q. primi dicuntur loui tem
pla ſecile: nec enim lóge
ſunt a monte olympicæ:
vnde cos dixit louem vi
diffe: et q. ipſi ſunt. ipro
λνοι. id eſt ante lunam
creat. vt Statius. Archav
desafri: lunac. priores:
Liq. dicat Salutif? primo
Cecèſes inueniſſe religio
nem. Vnde apud eos na
tus ſingi luppiter.

s Aegida concuteret. S.
Hic diſtingueſt eſt: Nà
aegida id eſt pellè amal,
thèc capre: a qua nutriè
eſt: in ſinſtra luppiter teo
nee. v. Dextra nym
boſc cieret. S. Et de dex
tra fulmina còmoueret.
Nam modo nymbos p
ipſuminibº pofuì: quæde
dextra facit. Aegidis aùt
cœntilio commouet plu-
ulas. v. Diſiectus op
pida muris. S. Vnum la-
nalidu Satum: ìa tunc
venuit.

x Monumenta virorum,
SER. Hoc fermè oſten
dit etiam Satumum vi-
rum ſuſſue.

y. Ad tecta: DO. vt
am appropinquaſſe oſſe
dat: non autem tecta: ne in
gredi viderentur.

z. Paſſimq. armèta vi
debant. S. Que poſt mor
tè Caci nullo timore paſ
lim vagabātur. C. Nam
in his præſorum diuittig
erant. a. Romav
noq. ſono. S. Romanum
forum eſt vbi nunc roſtra
ſunt. CRI. Romanoc. ſo
to. Poſt palatium erat
in via facra ad radices ca
pitoſi. b. Lauris mu

gire carinis. S. Caring ſunt edificia facta in carinatu mo
dum: que erant intra templi telluris. Lauris autem dixit
propter elegantia edificiorum: aut pater auguſtus q. natus
eſt: cumis veteribus: & nutrius eſt in lautis carinis. C. Cari
ta in hoſtes modis q. et
prio pio populo ad
S. Nunc ad verum
dem. Nam tapas in
en Romulae coram
cuìd deuclerat amar.
la foliuerit. Nam lau-

lam tum relligio patidos terrebat agrestes

Dira loci: iam tum ſyluam: saxućb. tremebant:

Hoc nemus, huic (inſt) frondolo vertice còllè

Quis deus ictuſt eſt: habitat de? arcades ipm

Credunt e vidiffe louem: cum ſepe nigrante,

Aegida concuteret dextra: nymboſc. cieret.

Hec duo præterea diſiectus oppida muris:

Relliquias: veterućb. vides monumèta virorum.

Hanc Ianus pater: hanc Saturn? condidit arcè:

Ianiculum huic illi fuerat faturnia nomen.

Talibus inter ſe dictis ad tecta ſubibant

pauperis Euandri: paſſimq. armena videbat:

Romanoc. ſoro: & lauris muſire carinis.

Vt yentum ad ſedes: hec inquit limia victor

Aleides ſubijt: hec illum regia cepit.

Aude: hoſpes cœtemnere opes: & te q; digni

Finge deo: rebus q. veni non asper egenis?

Dixit: & anguſti ſubter faſtigia tecti

Ingentem Aeneam duxit: ſtratilq. locuit

Effultum folijs: & pelle lybistidis vrſe.

G Nox ruit: & ſuſcis tellurem amplecti alis:

At venus haud animo nequicq. exterrita mi:

Laurentuc. mini: & duro mota tumultu:

Vulcanu alloquiit: thalamoc. hec coniugis au:

Incipit: & dictis diuinu inſpirat amorè, (reò

id eſt bonu Aeneo omen oftenditur. d Regta. DON.
Q. tecum domus modo a rege habiteſt: regia iure dicti.
CRI. Hec regia, q; i dicat. q.uis parua & humilis: & oſſen
dit magnos viros: nò fortunè pompas: fed animi vir tures
admirant. e Aude hoſpes contènere opes. S. Bn aude-

quasi rem ardua & diſi
clem. DO. Aude hoſpes,
Multu tribuit ane: cu m
Herculi còparet. f Di
gnù ſinge deo. S. Còpo-
ne te in ſubtudine numis
g. Rebus: veni nò af-
egenis. D. id eſt ne aſpere
veni rebus ſi egenis. Sù
eni pauper: cui et ſi copia
defit: aliqntè in ſubſtan
tie ſunt. Sed ſi ſu egenb:
tille enim in miſeria eſt: &
egeſtate. Ergo. ſi bis repe
tendum. h Angu
ſti ſubter faſt. tecti duxit.
SER. ex contrarietate q;ſi
tus ornatus. Ait enim: n
guſti teſtubter faſtigta i
genge: an eà duxit. C. An
guſti ingentè Aeneà. pu-
cherrima eſt: declamatio
a contrario. & occulte ſi
gnificat et à magnos ani
mos in anguſtis lanibus
inueni potie.

i Pelle lybistidis vrſe: S.
f species pro genere. Nam
cutu libet feræ poſſumus
accipe. D. Lybistid' vrſe.
Vt ex p[ro]tio beſtæ aliquid
gratig illi ſerato adderet.
k Exterrita mi: S. Ideo
territa: quia mater.

l. Vulcani alloquiit.
DO. Tantù hùs ſpe q[ui]
tum vxor de viro conci
peſ debet: Et tìm depera
tionis: quantiſt odii inter
victrium et puignu effe
confuèuit: ergo illu ſrau
de adoritur.

m Thalamo. D. vt in
ter ſecreta lecſuli extorq-
ret: quod ille nollet.

n. Dicte diuinu inſpis
rat amorem. S. Petitura
p. filio de adulterio pereca
to: orōnonem ſuam ingenti
arte còpoſuit: Quod erà
Vulcan? ipſe teſtaſ dicés:
Quid caufas petis ex al-
to: Non em aperta eſt et
petitio: ſi lógo proſemio
peruerſam amore mariet
circuient: mentem. Ergo
quæſtionè hanc q. nafciè
ex p[ro]titiò Venereis impu-
dica: folium? his modis:
Primo q. Vulcani amo

re circumuenit. Deinde q. eſt na-
ris: quo Marti arma faciebat: què fatiſe ſciebat adulteriu.
Per quod datur intelligi: Vulcanu omnè ſupſitionem: &
iram quam habuit circa Venerè depoſuſile: adeo vt arma
eriam ipſe fabricaret: adultero. Preterea Vulcanu vxorium
futile: teſtatur & Virgilius dicens, Tunc pater eterno fatur

ss iii

["Liber", "Oecumens", "CCCXXI", "naturam nunc rectus est ignis. I. Ad fabrilia furis. SER. ex contronis epithetis fecit ornatus dicens: Molli bus eſtratis opera ad fabrilia ſurgit.", "m. Sicanium iuxta latus Aeoliamc, erigitur liparen: SERV. Philiologia eſt cur Volcanus in his locis officinaſ habere ſingatur inter Liparen & Aetnam: ſolice propter ignem et ventos: quæ apta ſunt fabris. Aeoliam autem ideo liparen: quia vna e de ills septem infulis: quibò Aco dius imperauit.", "n. Cydopum. CR. Stra ho alt: Cyclopas ſeptem ſuſequos gafferochiras, ſed eſt ventrimanos dict: appellatos: quoniam ſua induſtria & artificio ales ban: clycias, vocatos ſu ille. Hèlio, tres ſuſſe ſeri bit Brontem: Sterope: et Harpen: filios cor i & ter: dict: denic: Cydos pe: quia ſculum rotundum in fris: habent: ocu lum. Alii dicunt Neptiunt ex Amphitrite. Iſtr: primo i creata ferrariâ exercueſt.", "o. Antra æthnea tonat: SER. magnitudine ictum oftendit: quibus & viinf: montes reſuſtabât: aut certe Aethnea: quafi æthnea dixit.", "p. Auditi referunt gemi tum. S. per eccho, & breui tèr significavit.", "q. Striſture calybû: S. ſicuita eſt terra in maf tam coacta.", "r. Calybum. SER. Ca bybes propriè ſunt popu japud quos nafecur ſer rum: vt ipse. At calybes nudi ſentû: viroſac pon tus Cattorea: Vnde mo do calybum poſut ſtrit curas: pro ſer mafus.", "s. Hoc tunc. S. id eſt huc tum: Et hoc p huc poſu at: ſecundu: antiquu: mor tem. Nam antea hoc ad: erubiu: lood ſuit: quod nunc eboleute: Nam crebro in antiquis leſtioibus inues niur: ſicut i epiſtolis prov bat veri: Placcus: exem plis: auſtoritate: et ratione: dicens in aduerbio pro u.o.plis tuncs maiores ponere confueto: & ſic pro huc hoc vete res dicere ſolubant: ſicut pro illuc illo dicimus. Vnde etiam hoc o longuim apparere eſt: ſicut in illo dicimus: quod pro illuc ponitur.", "t. Bronſeſ. SER. Quid factura: ſint ex nomibus docet: Nam bronſis a tonitu: dictus eſt: OMO THBPOVTHS. V Steropeſ. S. a ſulgetra: id eſt: OMO IHTSPOVTHS. X. Pyracmon. SERVIVS. Qui nunc a calenti igne defendis. OMO THBPOVTHS KU UKUVOS. Nam pyr ignis eſt: alufov. C Incus. Et nud: mebra. Per huc etiæ cteros nudos ſuſſe ſignificat.", "y. Informatu: S. in quandam formâ designatum et com", "", "z. Pyracmon. SERVIVS. Qui nunc a calenti igne defendis. OMO THBPOVTHS KU UKUVOS. Nam pyr ignis eſt: alufov. C Incus. Et nud: mebra. Per huc etiæ cteros nudos ſuſſe ſignificat.", "", "poſtitum Dicte autem in ſuſume partem non perſectam: partem tam politam ſuſſe. z. Iam parte polita. CRI. Oſtendit: Vulcani ſtudiu: perſicendoru: armos: qui opus inchoatum reſinu: ſuſſe: & id opus quod eſt omnium maximu: & eius eſt dei: qui cteres omnibus diu ſuſperare. a. Toto genitor quæ plima coelo, S. Toto id eſt ab omni parte coeli. Nam dicunt phyſicè de ſexdecim parti.", "bus coeli faci ſulmina. Quæ aut quia: vtr. Huc e: te Euryale alpicio: id eſt t. a. lem. Eрго hoc dict: facie: bant ſuſmen in cor: ſimi litudine: que luppiter ſat e: toto coelo: hoc eſt diuuerſis pibus coeli: ſoliceg ſexdecim.", "Haud ſecus ignipotê: nec tempe ſegnior illo:", "Mollibus e ſtratis opera ad fabrilia ſurgit.", "Infula ſicanium iuxta latus: Aeoliamc.", "Erigitur liparen: ſumantibus ardua faxis:", "Quam ſubter ſpecus: & cyclopü: exela caminis", "Antra æthnea tonant: validi: incudib: ictus", "Auditi referunt gemitum: ſtridunt: cauernis", "Striſture calybû: & fornaćibus ignis anhelat:", "Vulcani domus: & vulcania nomine tellus.", "Hoc tunc ignipotens coelo deſcendit ab alto.", "Ferrum exercebant vaſto cyclopes in antro.", "Brontefq: ſteropeſq: & nud: mebrapyracmo.", "His informatu: m manibus: iam parte polita", "Fulmen: erat: toto genitor que plurima coelo", "Deſcit in terras: pars imperfecta manebat.", "b. Tris imbris torti radios: tris nubis aquoſe", "Addiderant: rutuli tris ignis: & alitis auſtri.", "Fulgores nunc terrificos: ſonitqrq: metumq:", "Milcebant operi: flammifq: ſequacibus iras.", "parte alia marti currumq: rotaſq: volugres", "Inſtaurat: quibus ille viros: qbus excitat virbes,", "q. Tris imbris torti ra: SER. conſtriti & coacti in grandinè. Status. Sica: cos q: asper hitatu preſſo: dat boreas. Et ſcendum in hocum yelle oftende re toto ño faci ſuſmen. Nam per has Periphraſes: ſentempora oftendit ana: ni tortus: quæ & quatuor eſſe: & ternos menſes ha: bere maniſſum eſt. Vnt de dict: Tris imbris torti radios. Hoc eſt grandinè nis qu: abundat per hye mem: Tris nubis aquoſe. Hoc eſt veris quo tempe nimie ſuc ſuſuq. Vt rute imbrſorum ver. Rutuli tris ignis: hoc eſt eſtatis. Et alitis auſtri. Hoc eſt autumni: quo ventor: crebra ſunt flamminare: prudenter his omnibus naturam exprimit: ſuſmen nis: quod neceſſe: vt per nubes & ventos nafac. CRISTOF. Tris nubis. Et phyſice ſimul: & poſtice ſuſmen deſcrib: Nâ quod addit radios imbris torti: nubis aquoſe.", "f: et rutuli ignis: et auſtri: phyſicum eſt. Q2. veto metum. & terrorem adiugan: poeticum eſt. Fulmen enim (yt tu primo diximus) ex humore eſt: & calido intra nubem. Incluſis. f. Fulgores nunc terrificos. SER. quos ſulge eras dicunt. g. ſonitqrq: metumq. Per ſonu: tum tonitrua oftendit: per metum ſulgetras. Et hunc or: dinem ſic poſuit: vt homibus uidetur. Na reuera prior eſt collifio nubium: Vnde ignis emittitur. Nos autem ideo prius ſulgetras videmus: q: tonitrua audiam us: quia velocior oculorum & aurium ſenſus eſt.", "h. Sequacibus SER. perſecutricibus: i. Inſtabant. CRI. ſuſſeet fabricare. Inſtare rei: eſt cum illa imminemus: vt nulq: diſcedamus. S S.", "endit per trændit upon Pere cùcra quod dom. Ia: tritire: & calidum duc. Ia: propter tre: & lantum. Quidam: & hominum: & hominum: & hominum: & hominum

Eneidos

Aegidaç. S. Aegis, pprie eſt munimentum pectoris
areu: hins in medio Gorgonis caput; qd munimentu ſi in
pectore numinis fuerit: aegis voca: ſi in pectore homis
ſicut in antigi impator: ſtatuus videmus loricam dicitur.

CRIST. Aegida, Scutu fuit Louis dictum, anio xoy diyos.

id e capra. Nã ille a capra
amaſthea nutritus eſt: cu
ius mortue pelle ſcutu ſu
um operuit: deinde dos
no dedit Minerue, capra
vero inuita: & reſtituit: et
alia pelle obductu inter
aſtra collocaut: ſeq. ob
capre memoria ægochu
appeiand voluit: vt ait
Diodo. k Horificæ.
C. ppter caput Mdeuſe:
quod in eo Perfeuscollo)
caut. I Turbate. S.
q turbatis: Nam timuit
omtobtoletuon: & ſed ſus
pinam ſignificatöe. Alii
ad fabulæ referut: qa dí
bello arma perdidite tur
bata: vt d[li ipa nuctepe
ret: cu[pi dicti null? auſcor
idone[repit. m Squat
mis ſerpen, auroc po. S.
Aegida horificæ: aureis
quamis ſerpenti certum
polibant. Alii volut reue
ra de corio ſerpentu dices
te e[ui arma eſſe leugata.
q Coñexofc an. a. S. Gor
gonis. f. capit. o Des
tecto vertentu ſu. collo. S.
aufa lumia circuſeren
t: & mortis indignatior
querent: d[ru ſe interitu
poliet viclert: aut certe itu
entè lumia i faxa verteè,
Hoc auſt caput io Miner-
ua ſingi hre in pectore:
q illic eſt omis prudèta:
que cofundit alios: & im
peritos acſaxos còpro-
bat. p. Tollite cuſta
inſt. q. Vile eſt qd pleriq
dicut. ppterarma martis
iratum eſſe vulcanu: p[er
tim c[ui & arment Miner-
am: & fabricet fulmia
Cyclopes: & Vulcan q[ui
xerit: cuſta tollite, ergo tol
lite aut differe eſt: aut ce-
letius terminate. DON.

Magnum Aeneæ meritum: q
cuſta ſuperis ueſeaffaria tol
derentur: vt arma illi fierent. CRIST. Tollite, mira animi ſe
ſtitnatio ex orùnis breuitate oni diſ. Nam q ſeſtinar nunq
longiorè adhiber orùne: q Coætoſcp auf. la. S. Qua
dixerat: His informatu[māib[.iā p[te polita fulmè. C. Co/
p[toſcp auſerte la. ad exſpilionè rei p[oſuit: Nã n[ò ita cuſta
tollit tubere putand[ui erat: vt incoepta relinſquent imp[ecta
nifi noiatim hoc exprimeret: r Aethnei cyclo. S. vt æth-
ngos fratres. s Huc aduer. metè. C. attentionè captat.
t Acri arma viro. D. Supp[ilit cu[que, ne nimis vxorius
videre: Nec noiat p[ugnui q naturali malicia odioſus eſſe
poterit. C. Arma aci fac. vi. Cui pondere p[erenda verba
vt illos attètos ad re agendà reddat. v Nunc virib[us'.
S. Nunc eſt veſtrar[ui viri[ exercitiu. i. tpus exercende virtu
tis: circa arma viri fortis. C. Nunc virib[us. Tria p[olit: gb[
res breui p[lici: vires: celeritate & artè. x Præciptate mo.
S. præpitanter. i. ſeſtinaſter abiſicite. y Nec p[la effatus.

SIR. Sicut ſeſtinaſter decebat. z Otius incubuere: S.
q[ui ille preſeptat. D illi otius. Iubentis auctas onidif. C. At
illius otius. Nò è inferioris rùndere: ſed iuſſa q[ui primu exeq uis
p[raſertim c[ui intelligit, p[erpete op[que eſt. a Incubuere. C.
Diligenter. & ſine intermiſſio in facio de opeſuerare.

Aegidaç. horificam: turbate palladis arma;
Certatim [quamis ſerpentu] auroc polibant,
Connexofc angues: ipfamc in pectore diue

Gorgona: defecto vertentem lumina collo,

Tollite cuſta inſt: coætoſcp auſerte labores

Aethnei cyclopes: & huc adueri tute mentem,

Arma aci facienda viro: nunc viribus vſus:

Nunc maibus rapidis: oni n[unc]e arte magiſtra:

Precipitate moras: nec p[lura] effatus, at illi

Otius incubuere omnes: pariter c[laborem]

Sortiti: fluit q[ui]s ruius: auric[]p metallum:

Vulnificulc[] chalybs valta fornaſce liqueſcit.

Ingentem clypeum informant: vn[ui] oia contra

Tela latinorum: ſeptenofc[ij] orbibus orbes

Impediunt: alij ventoſis ſollibus auras

Accipiant: redduntc[]p: alij ſtidentia tingunt

Aera lacu: gemit impoſitis incudibus antrum,

Illi inter ſe multa vi brachia tollunt

In numeru: verſantc[]p tenaci forcipe maſſam.

J Hec př Aeolijs properat dum lemnius oris:

Euandrum ex humili tecto lux ſuſcitat alma:

b Pariter. S. part. modo.
C. Pariter. c[labore] for.nò
fatis eſt q[ui] c[œ]s incibant:
hui[us] pariter. t. equis porpo
nib[us] operent. c Sortiti.
S. diuſuerit inter ſe laboris
officiu: vt fortit remos.
d Fluit. D. de auro &
religs metallis q[ui] c[œ]s fun
d[ui]: vt cùrare effuſa. CR.
Fluit. q[ui] c. Diftincluor
rus eſt: N[am] c[œ]s & auſtui
dun[que] ſeru[que] ſui fundi:
ſed liſſet. c Vulfino.
q[ui] chalybs. S. p[er]p[and]
qu[em] nafert. p[er]fero poluit.
f Liſſet. c S. Hoc d[omi]
p[rie]: n[am] ferru[que] ſoluit.
ſed molleſtet. g Ingete.
S. magnitudie & ſolit[
ate. N[am] & d[ipe]r dixit[
magnitudie corp[us] ſun-
vnde et clypeus dictus
eſt. exato ro: Kestrev, &
dicurus eſt ſe p[er]ennos et
hibus orbes. h Infor-
mant. S. deſignant.

t Vn[ui] oia contra c[ela] la
tino[rum]. D. Ex p[one] poſ
tem: Cyclopes neſciabat
cui fabricaret. C. vntu[que]
tra oia c[ela] q. d. talem: vt
ſol[que] oim telos[v]iolent: ſed
ſtat: et c[ui]b[us] latios viro-
forti: k Septenofc[ij].
D. Quatuordecim d[icui]
fic clipet textura cùrrebat
ordinatis oib[us]: vt ſeuſu
c[œ]s neſcit. C. Septenofc[
q[ui] Hec deſcriptio celita-
re vires et ingenti: q[ui]a
Vulcan? reſuuerat adhi-
bita a cydopib[us] demon
ſtat. I Impediut. S. i:
velut ſeptu[que] ſcuta facta am
vnitate conſectant.

m Accipiu[]t red. S. Iun
gend[ui] vnvo eodeq[ui] c[œ]pe
partim reddi: p[ro]tim ven-
tos accipiu[]t. n. Strid[em]

ita tingut. S. tingêdo ſtridere faciut, o Incubid[us]. D. In
p[ra]li dixit incudib[us] maſſam et forcipe: in ſingulari intellis
gasſingul[us] incudib[us] ſinglas maſſas et forcipes ſuſſe,
P. In n[ueru] S. l. in ordinê: Vt tui vero in n[ueru] ſaunofc[
fera[]c videres ludere. D. In n[ue]c[oe] ordinatis virob[us] ſtendu-
& verſand. q Forcipe. S. Forcipes ſunt: gb[ui] incidim:
Forcipes ſunt: gb[ui] alijq[ui] foru[mi] tenem[que]; q[ui] foru[c]pes: N[am]
foru[mi] eſt calidu[ri] vn: et ſoſmos dicim: gb[ui] calor ſagite
rubore pulchritudi[que] creat. J[ui]r Hec d[ui] p[rat]. S. p[er]p[erato]
facit: & eſt honeſta locutio. s Aeolijs. S. N[am] (vrdix?)
Vulcania vna eſt de ſept[em] aeolijs. t Lemn[us]. S. q[ui] in lem
n[ui] in ſul[que] (vt dixi?) cecidit a Junone, p[er]deformate de
tectus: qua[que] aere c[olt]at eſt: exq[ui] fulmina p[re]can[que] l[ui]t. Val
canus de ſemore ſunonis ſingif[er] p[re]cere: q[ui] fulmina deimo
aere n[af]canſ: Q[ui]ct et a[ui] Luca. dict: ſulmibus tene[que] prop[io]
fuccedif[er] aer pace ſulma tenent. u Ex humili tec[que] lus
ſuſci. al. C. Nam p[ra]p[er] rectores vigilantes eſſe opor[ta].

Eneidos

b Gemini cuſtodes. S. Hoc et in Homero lectum eſt: & in hystoria Romana: quæ alit Scyphax inter duos canes ſtans: Scipionê appellavit, c Canes comitantur, CRI. Mira & fidiffima eſt cuſtodia canum. Nam manifeſtum eſt (vt et Plinius ait) canê p ſalute domini acerrime pugna re aduerſus hoſtes. Gara- mantum regê ab exilio canes duenti reſuere: contra preliantes reſſen tes. Colophonii et Caſtav- bo ſenſes: in bello canum cohortes habebat: & pri mit in acie dimicabat acer rime. Preterea multa alia: Sed noſtra quoq: tempe ſtate, plurimi auxilia ca- num vſi ſunt.

d. Sermonum memor: SER. ſalicet promiſſi au xuliit: vt auxilio tutos di- smittâ opſubſque ſuuabo. e. Heros. SER. Hoc nos- men non tantum preſen- tis eſt: ſed & preterii. Vn eſt q. Euandrum Herœ dicit: cù ſit virtutis eme- rite p[er]lurq[us] heros & ge- neris eſt.

f Nec minus Aeneas. CRIST. In vtrог enim vigilantiam eſſe oportes bat.

g Matutinus agebat. SER. Rem temporis ad perſonam tranſultit.

h Licito tâdem ſermo ne. SER. Tandem quia amborum defiderio nox moram ſecerat.

i. Maxime teucriorum: CRI. Et maxime laus in Aenea: q. ſle ſofpite diru ta patria dici no poffit.

k Nunti res equide Troieviçtas. SER. Satis mature equidem dixit: id eſt ego equidem Troſam te viuo victam non arbi tror: quantum eſt in opi nione mea.

l. Pro nomine tanto: ſER. pro cui nomis glo ria. m. Tufco clau dimur amni. SER. Tuſco ideo dixit: qa ipſe ſuit Romani finis imperii. Iu

uenat. Et que imperii fines Tyberinû virgo natauræ: n Murum circuſonat armis. S. Et breuitatem ſui often dit imperii: & hoſtilem neceſſitatem: ob quam ſe penitus exarmare non poterat.

o Sed tibi ego. SER. Artificioſe agit: vt etiam que mon

ſtrantur, auxilia ipſus videantur eſſe: CRIST. Sed et ego. Quod meſi uribus preſtare non poſſum: vt alii pre ſtant enitar. & ipſum confiſum auxilia loco perſpe habebat. p. Ingentes populos. SER. Non fine cauſa dixit. Nam Tufcia duodecim Lucumones habuit: id eſt re ges: quiſbus vn? preſcat.

Vide eſt: Gens illi triplex populi ſub gente quater ni. q. Quam forſi no pina. SER. Hoc benefic eum caſus preſtat: qui eſſe cit: vt eo tempore quas auxilium: quo Tyrhent ducem requirunt.

Necnon & gemini euſtodes limine ab alto p[re]cedunt: greſſum q[ui] canes comitan[ti] hetilem. Hoſpitis ænæ ſedem: & ſecreta p[et]ebat: Sermonu memor: & p[mi]ſſi muneris heros. Nec minus æaneas ſe matutinus agebat.

Filius huic pallas: olli comes ibat achates.

Congreſſi iungunt dextras: m[edi]ſq[ui]s refidunt Aedibus & licito tande ſermone fruuntur.

Rex prior hec:

Maxime teucriorum: ductor: quo ſofpite nunc[que]?

Res equidem troie victas: aut regna fatebor.

Nobis ad bellî auxilium pro nomine tanto

Exiguë vires: hinc tufco claudimur amni:

Hinc rutulus p[mi]: & muru circuſonat armis.

Sed tibi ego ingètes pp[lo]s: opulentaq[ui] regnis

Iungere caſtra paro: quâ forſi inopina ſalutem

Oſentat: fatis huc te poſcentibus affers.

Haud p[cul] hinc saxo incoli[nt] fundata vetuſto

Vrbis agelline ſedes: vbi lydia quondam

Gens bello p[re]clara: iugis inſedit ethruscis,

Hanc meſtos florentè annos: rex deinde ſup[bo]

Imperio: & ſeuſi tenuit mezentius armis.

Quid memore infandas cedes: q[ui]d facta tyrane (ni)

t. Fatis huc te poſentibus affers. SBR. Page illuc poſcentibus faus: Na talis eſt ſenſus: Sed hi geris aſſer: ſimiliter ſi g[ui]t fortunâ fato: vt ſup[bo]vbl aſt: Fortuna omnipotis et ineluctabile fatum: S autem legersis aſſer: talis ent ſenſus: fati necellate facti eſt: vt venire: ſonur ne biſciſt: vt iliu duce re quotrant. CRI. Fatis huc. Maxima enim conciliu ra eſt: q[ui] fatis venentur q[ui] doquidem in tanto com moditatis articulo vene rat. S. Saxo colli tur fundata vetuſto. S. antiquo ope: vt. Templa dei faxo venerabat ſtru cta vetuſto.

t. Vrbis agellinge ſedes: SER. que niq[ui] cre dicti. v. Lydia quondam gens. S. quodâ inſedit: no bello quondâ p[ra]clara: Nam & tunc florebat. Sane etiam ſupra dixim? Meoniam puințiă eſſe: cu[pi] diu breut tas duos frates Lydii et Tyrhenii ſentre no poſſi: et ex forte Tyrheni: cù in genti m[oti]tudine p[er]ſepe, p[ar]te Italianæ tenuit et Tyrheniâ noiau: Hidu pi raticâ exercuerit: vt euq[ui] Cice. in Hortenio docett cum captivus nois poſt: niis aſſiſgerent: occaforum eos religares cadaverib[que] quod Virgili? dat Mezeio: iſciens lectum eſſe de Tyrhenorù gente. Sane illo reſpe. Tyrheni dicti ſunt. Poſt Tufco arno: tov euoviv. Lydi autê a Lydo do rege fratres qui puinți cia remanerat.

v. Quid memore infandas cedes. S. Figura oratoria: propeſſis vocat. Cicero. Nam illa nimis antiqua p[er]cio. x. Faſta tyranni Eſſera. S. cruenta. CRI. Eiuſmodi fa cta: vt etiâ in tyranno eſſerata eſſent: q[ui] diſcat: omnes v rannicam Iguittam ſuperabant.

Liber Octauius

CCCXXIII

y Diſcapiti ipſiſus. S. quid diſ prius omen in ipſum cœuerrant.

z Tormenti genus. S. exclamatio eſt inuèti fuplitiæ, CRI. Tormenti ge nus. Cuiſummo ſtupore pronuicandù, quaſi di car. genus tormèti etiam apud tyraños inauditù.

a Sanie tabocq. S. Sanles mortui eſt. Tabo viuètis: felicet, ſanguinis, g. Pefli. C. diuturna cru delect calamitate: & rem veniſimilè facit. Non em altere cives a ſuo rege deſe cufè credibile erat.

c Circumſtunt ipſum domuq: Obtruncant ſocios: ig, ad ſaſt. iactat. ŒR. Vehemètia orònis exprimit popularè ſuro rem: & colore rhetorico: quod diffolutum appelſant celeritatem rem.

p Ille inter cèdes rutulo rum elapſus in agros. C. Et dexteritatis ſue ſimul & fortung beneficio ſilvè eſſugile oftendit. Id em abeli, eſve videtur: et ſic fa cit rem credibile: et ſimul cum ad Turnù, confuge rie: ponit caufam que illos in auxilium ſibi ſ facile acſeafat.

c Confugere. S. Conſu giebat (c & vt diximus) hi ttoricus eſ ſtibus.

f Defendier. S. defendi: id eſt defendebat: & verit hiftoria m. Nam vt diximus. Turnus magis cò ſugit ad Mezentium,

g Preſenti Marte. ŒR. Sine aliqua dilatione, h Ductorem milibus: ŒR. Singula verba hæbent pondus & victiora promittunt.

i Addam. ŒR. aut dabo: aut reuera addam habentibus Tarcontem. Addam ego te. qui dicat talem tantumq: ducem his milibus: quaſi innu mero militum (numero. Quid ergo deſperàdum: vbi ampliſſing ſunt cor pig: & ab optimo impre ratores regantur: & extre ma tra quæ fortitudinem acuit in regem accenſe. k Lógeuus] aurufpex. ŒR. Argumento statis

Effera: diſcapiti ipſiſus generiq: referuent.

Mortua quin etiam iungebat corpora viuis:

Componès manibufc: manus: atq: orib: ora:

Tormenti genus: & ſanie taboc: fluentes,

Complexu in miſero ſonga ſi morte neebat,

At ſeli tandem cives: in ſanda furentem

Armati circuſtunt ipſumq: domumq:

Obtruncant ſocios: ignem ad ſaſtigia iactant,

Ille inter cèdes: rutulorum elapſus in agros

Confugere: & Turni defendier hoſpitis armis.

Ergo omnis furijs ſurrexit ethuria iuſtis:

Regèm ad ſupplicium pſenti marte reposcùt,

His ego te Aenea ductorem milibus addam.

Toto nancq: fremunt condenſe littore puppes.

Signaq: ferre iubent: retinet longeu harufpex

Fata canens: o meoniæ delecta juuentus:

Flos veterum: virtuſc: viru: qu: iuſtus i hoſte

Fert dolor: & merita accendit mezentius tra:

Nulli fas italo tantam ſubiungere gentem:

Extemos optate duces: tum ethruſca reſedit

Hoc acies campo: monitis exterrita diuum.

Ipſe oratores ad me: regniq: coronam

Cum ſceptro miſit: mādatq: inflignia Tareon:

Succedam caſtris: tyrhenaq: regna capſam:

Sed mihi tarda gelu: ſelipc: effeota ſenectus

Inuiet imperium: ſereq: ad forti vires:

Natum exhortarer: ni mixtus matre ſabella

Hinc partem patrie traheret: tu cuius & annis

Et generi fatu indulget: quænumina poſcunt:

Ingredere o teuqu: atq: italù forſtiflme duetor,

Hunc tibi preterea ſpes: & ſolatia noſtri

vult doſtum videri. CR. Longeu aurufpex. Dat ſidem & auſtem perſua: denti. Q: aurufpex: eſtet: Q: artifici: uſtore. Ta: ge ſub aratro inuenito ab eurufcis originem habue: rit: & ſenex: quo: qui ſoga experientia edoctus.

I. Nulli fas italo. C. ad: dit pene neceſſate m: vt eurufci ſe Aenee comittât.

m Optate duces. S: votis ſelicet. n. Hoc acies camp. S. qui iam in bellum parati. o. Ad me: CR. Ergo facile illas fuadebo: cum tantù mihi tribuant:

p Regniq: coro. S. inſi: gne no reuera coronam: quoniu: Tufci nùq: reges habuerit, ergo ſpedes eſt pro genere. q. Man datq: inflignia. S. aut mit tit inflignit, ornamenta regalia: aut reuera madat inflignia: id eſt magna, vt caſtris ſuccedam et capſ. ſam ſigna tyrhena.

t Sed mihi tar. gelu. S. occurrit tacitis q: ſtioribus dice: is: ſe no: jijle, pp: qra. tem ſenile: ſilium vero pa: pter mixtum genus per originem matris. Vnde Aeneam diciret debere: cui q: et origi: regna cò cedunt.

s ſeclifc: effeota ſenes. ŒR. Notandù d: cta ſculca eti: in vno ho: mine: ſc: m: eos qui dicte: ſculum triginta ánus ha: bere. Nam alii volut: ex: alii mille annos puat: ſe culum continere,

t Inuiet imperium. S: bona elocutio: vt. Liber Pampieas inuiet colliſ, vmbras.

v Quem numina poſc: ſerunt. ŒR. vt. Extemos optate duces

x Italum forſtiflme du:ctor. ŒS: eu: u: Bo: l: co: s. Iam ductorem Italigvo: cat Aeneam.

y ſpes et ſolatia. ŒR: ſpes quia multa de eius virtute ſibi promittebat: Q. Pater, ſoſarium: ga: amilia: coniugevnici fili: vt ebatur ſolatio.

Encidos

z Tolerare. SER. quasi rem asp:ram & difficilem.

a Sub re magitru. CRIS. q.d. sub optimo magitru: & occulte significat: quod in omnibus artibus optimis ſtat preceptor eligendus: quod philop:ni apertissime p[er]cipiunt.

b Miret. S. miteſt. Luc. Miratoræ Catōis. Optima em ingenia necesse eſt: ut ea q[ui] miran[que] imitenſt. c. Suo noie. S. Bene in oibus fili grām facit: Nam dicite: dat tibi pallas milites ducentos ſuo noie: ipſe vos a me ducētos acceſtes.

d Trifti c[ui] corde. S. p[ro]pter breuitate auxiliarum.

e Coelo apto. S. ſereno.

vt aperta ſerena p[li]spicere.

f Improuiſo. S. nullum em indicii p[er]cesserat nu[que]

bītū. g Cui ſonitu. S. tonitru ſculeſt: (ut dixi mus ſupra) ordinēt ſeuit qui nobis appet: vt Fulgetras dicat p[ri]ores: c[ui] ſint ante tonitrua.

h Ruere o[mi]nia. SER. Sic enim ſonat: vt videat rui na, alibi Coeliq[ui]na.

i Vifa. S. B[ui]tēperauit dicens viſa. k Fulgor. S. ſulgetra. l Tyrthe: nuſc[que] tube mu. p[er] the. clangor. S. Dixit tube 16. Quia apud Tufcos tuā bā conſtat eſt euiuētam. Ergo tyrrenus clangor: fon[que] tyrrenarū tuba[que] et b[ui] coğruis o[mib]h arma nunciat p[er] ſonos tubarū. C. Tyrren[que] tuba[que] clan. Nā (vt at Plin[u]) a p[il]ſo tyrrenho e[nea] tuba inuēta eſt. La[que]cti[que] t[em] in h[ui]s quos in Statu] Thebaidō cōmentariis reliquit. ait Maletū regē Tyrrenonu: tubam primū inueniſſe.

m Fragor itonat. SER. Fragor appre armorum eſ fon[que] Q[ui] at diſe itonat: illuc p[er]ſpectar. Fulminat aeneas armis: & vult fra gore tonitrua: ſplendore fulgetra imitari. No[te] a[ut] mirum eſt a dea libidinis Venere allatis armis inſe: ſe fulgorē. Nā & Home, dicit a[th]etide oblata ar[que] ma h[ui]c motu[que] quendam: & ſpiriſt: q[ui] duo in acq[ui]s manifeſtus eſt: Theridem a[ut] nouim[que] Nympham. n Inter nubē. S. p[er] nubē more ſuo. Et dicit in ſeres na parte coeli ſuſſi[n]ubē: per qua[rum] arma portanda ſunt. o Per ſudum. SER. Sudum eſt: quaſi ſubudum: ſerenum poſt pluuias: vt. Ver nacte[que] ſudum.

p Et pulfa tonare. CR: ex magnitudine ſonitus. cum tonare dicat: oftendi tur qualia ſint arma:

q Agnouit ſonitū. SER: hoc eſt: q[ui] ſonitus ſignificare.

r Diue p[er]miſſa parentis. SER. KARU]TOSIGICO]EV]OV. intelligimus Venerem ei promiſſe.

s Ne vero ne quere p[er]ſecto: S. Amb[que] p[artic]ue ad omnia. tum pertinent t[em]. CRIST. Ne. prohibens eſt: Nam ne gatio imperat[iuo] no[mi]ngitutem: nam non dicti[mus] non ſeri beſed ne ſcribe. t Hoſpes. S. Et qui ſuſcipitur qui ſuſcipitur hoſpes vocatur: vt: alumnus qui alit: et q[ui] alit.

n Portenta. SER. mori do bona omina que vir:ctoria portendunt de hoſtibus. x Ego poſcor olym. S. aut de olympo poſcor t[em]. hec ſigna mei c[ui] ſiit: aut cere in olym p[er]um poſcor. y Diu[que] creatrix. S. Reru]t enim g[eraliter]. CRI. Dua c[ri] trix: omnium creati[m]. Si[que] Lucretius: Aeneadi genti trix hominu: diu[que] vojupras. Alma venus coeli tuber labētia ſigna. Q[ui]e marc nautagi[n]t: q[ui] c[orras] frugi ſerētis. O[ce]celebrat: p[er]tē q[ui] genus omne an[ti] matu: Conceptut: viſi[que] exorum lumina ſolis.

pallanta adiungam: ſub te tolerare magitru

Militiam: & graue martis op[que] tua cernere facta

Affueſcat: primus et te miretur ab annis.

Archades huic equites bis centu robora pubis

Lecta dabo: totijdem[que] ſuo tibi nomi[que] pallas.

Vix ea fatus erat: deſſix[que] ora tenebant

Aeneas anchíſades: & fidus achates:

Multa[que] dura ſuo trifti cum corde p[ut]abant:

Ni signum coelo cythere a[de] diſſet aperto:

Nanç[que] improuiſo yibratus ab ethere ſulgor

Cum ſonitu venit: & ruere omnia viſa repente:

Tyrreniſa[que] tube mugire per ethera clangor.

Sulpiciut: iteru atq[ui] iteru: fragor itonat i[n]ges:

Arma inter p[er]nubem coeli regione ſerena

per ſu dum rutilare videt: & pulfa tonare:

Obſtupuere animis alij: led t[rot]ius heros

Agnouit ſonitum: & diu[que] promiſſa parentis:

Tum memorat: ne vero hoſpes ne q[ui] re p[er]ſecto

Qué caſum portenta ferat: ego poſcor olympo:

Hoſſignum c[ec]init miſſuram d[ia]na p[re]creatrix

Sib[illum] ingrueret: vulcaniac[que] arma p[ar]auras

Laturam auxilio.

Heu a[que] quante miſeris c[ed]es laurentibus inſtan:

Quas p[o]enas mihi turne d[ab]is: q[ui] m[ita] ſub vn

Scuta viru: g[al]e a[ſ]c[que] & fortia corpa volues. (das

Tybri pater: poſcat acies: & ſo[de]ra rumpant.

Heu vbi dicta dedit: folio ſe tollit ab alto:

Et primu[que] herculeis ſopi[ta]s ignibus aras

Suſcitat: heſternum[que] larem: p[ar]uofc[que] penates

Letus adit: mactat lectas de more b[ident]es

Euander pariter pariter troiana iuuentus,

z Ingrueret. CR. iminere, a Heu q[ui] S. adeo de victoria fecuris eſt. vt etiam hoſtium miſeratur: & hinc nafdu[que] ille ſenſus: Non hec o pa[ra] la dederas promiſa parenti. Item Aeneas, hi nori ſi[mi]t redite p[er]ſpectat: q[ui] umphmi: Heu mea magna ſides.

b Foedera rumpant. S. qu[em] ſe facturum Lamin[que] promiſerat: no[mi] c[ui] eſt: fa[ta]. c Herculeis ſopi[ta]s ignibus aras. S. Hyp palage eſt: eſt ſuſcita[rum] aras herculeas: in qui[bus] erant ignes ſopi[ta]s.

d Heſternum[que] larem. S. cui prid[em] faciuntur: Nam male quidam exernum legunt: id eſt: extraneum.

e Poſt hinc ad nautis gra[du]tur. SER. vnum vacat: aut poſt: aut hinc. vt. P[er] h[uius] digrediens tuba[que] ſon dentia c[ap]i[que] t[alis] eſt: & illud. Prim[que] ibi ante omnes. CRIST. Poſt h[uius] Primum tempora eſt: eſt c[und]um loci.

f Quorum de numero. CRI: Prudens c[oh]lium: vt neq[ui] folus proteſcere tur: caſtra ramen q[ui] mun]

Encidos

I Exortem anæc. S.id est extra fortè aliorum: ò id qd est fa
ctû indicaqd nò est factum. Per exortè aut optimù & pòi
puì significat. m Pellis obiit totum. S. Pellis onidit
magnitudo ioc qo totu dicit obiit, n Vnguib aureis.
S. Aut qa vngues ipfi cum auerint aurì imitan colorem:

aut quia folebant deaurari. Sta. Auro manufucue
rat vngues, o Subito vulgata. S. Cur subito
ipfè dicteqip paruâ vr
bem. p Otius. S. Pofi
tiuâ âtiquè eft i. celeriter:
nec eum pr eie còpatiua
vbi nulla est còparatio.

q Vota metu du. ma:
S. Bn duplicat metu: Nã
ineft s p i matrib vortu;
r Propiuos piculo Iti
gor. S. propius periclo p
propior: nã matres qd
timente hoc putat libers
polie contingere. s Ia
apparet. S. adhuc illis pr
gentibusia p[ro]tui cogitat a
m[ur]ibus. t Dextrâ eur[em].
S. I. ga dixerat pater.

v Heret inexpletum. S.
Multi hic dixiturque: vt
fit inexpletus hec et: & ta
lia locutuseit lachrymãs.
Alii legut expletur lachry
mis. Honestius tis cito in
expleti lachrymãs: vt fit
nomè p aduerbio. i. inex
plebiliter. x O mihi
p[ter]itos refe. si iup. anos:
Qualeram. S. Et o & fi
optantis sunt i nunc i un
gunt. Nã singula a ponere
banet: vt si nunc se nobis
ille aureus arbor e ramus.
Ergo vn[ui] vacat q[ui]ntum
ad antiquitate: & notam
dù vortu de p[ter]ito fieri.

y Qual[em] eră. S. aut vitină
im talis: qualis t[em] eră.
q[ui] ita p[ro]feci: Aut certe lau
dantis eſt: vt Qualis eră:
cui primă acè p[ro]neſte ſub
ipſa ſtraui. z Scuturū
ct. incendi vict. aceruos.
S. hoc traxit de hyſtoria.
Targn[em] ei p[ro]ſe victis. Sa
bīnus: in honore Vulcani:
corui arma succedit: quę
poſtea ſecuti ſunt c[eteri].
C. Scuturōtq[ui] incêdi vict.
acer. Optime cum prīſi
nos ſupaffer corui deum
Vulcani p[ro]ſacriſi: aut
fibi recon ſtilare: aut reuo
care voluit. Colebat eni
vulcani: quoniam inde ge

nitus est Cæculus: qui p[ro]neſtinis imperavit. In facris aut
tem Vulcani: quoniam ipe ignis eſt: omnia que oblata cœnt:
incendio affumebat. Hinc Macrobius: p[ra]ſicitiu apud vei
teres erat p[er]teruâ noie: in quo q[ui]d ex epulis ſupereret: igne
confumebat. Cato ergo Albid[us] q[ui]ndâ: qui p[ro]ſe vnuerat
fum p[rimoni]i abliguerat domus que reliqua erat: aufe
rat proterui ſecifi dicebat. a Cui tris animas. S.
Per tranſitui onidit illam Platonis & Arifotep contectiōnem
qui dubitant vtui quatuor: an tres animæ ſint in, homine

φισιον αἰσθητικον γονικον κινητικον. Hoc autem loco e
tres animas magni & p[er]ſcti indicat virum. Nam quin
ad fabulam pertinet tres animas, p[er]tria habuit corpa.
Attendendit est sane hoc ſibi Euan dru vendicare q[ui]d fuit
in Hercule. Nã vt ille Geryonè extinxit: h[ic] Herylam

Danturequi teueris tyrhena petentibus arua.

Ducunt exortem Anæc: quem fulua leonis

pellis obit totum: p[ro]fulgens vnguibus aureis.

Fama volat paruam ſubito vulgata p[ro] vrbem

Otius ire equites tyrheni ad littoræ regis.

Vota metu duplicat matres : p[er]p[ro]ſuq[ui]s perido:

It timor: & maior martis iam app[er]t imago.

Tum pater Euan drus dextrâ c[ō]plexus euntis:

Heret inexpletum lachrymans: ac talia fatur.

O mihi p[re]teritos referat ſi luppiter annos

Qualis eram cui primæ aciem p[ro]neſte ſub ipſa

Straui: ſeutorumq[ui]s incendi vict aceruos:

Et regem hac herilum dextra ſub tartara miſi:

Nalcenti cui tris animas ſeronia mater

(Horrendu dictu) dederat: trina arma mouêda:

Ter lego afternem? erat: cui nunc tamen omnes

Abſutulit hec alas dextra: & totide exuit armis.

Non ego nunc dulet amplexu diuelleret vſi?

Nate tuo: neq: finitimo mezentius vnq.

Huic capit inſultans: tot ferro ſeua q[ui]d illeſſet

Funera: tam multis viduafet cluibus vrbem.

Et vos o ſuperi: & diuom tu maxime rector

luppiter: ar ehadij queſo miſereſcite regis:

Et patrias audite preces: ſi numina veſtra

Incolumnem pallanta mihi: ſi fata referiant

occidit: inde q[ui] p[ro]p[er]tus
 dicti: Neq finitimo M[es]
zentis vnguibus huic capit in
ſultans. C. Tras alios, obſis
dit illius et incorporated ſuſueret
vit de Geryone tabulari.
Conceditur atque apud
ignorat se laudib[us] dictam.
Neq etiam recedit a natu
ra fenit qui gloriſus est
par est anæa ab eis facta
prædicant. b Feronia
mi: S. Nympha Campa
nig: qua etia ſup[er] diutum
Hec eum liberrtori dea est:
in cu[ro] templo rato capit
te pilen acceplantur ex
ret etiam Plautus in Am
phitrione facta menuntur.
Q[ui]d vitinâ ille ſaxie lupter
erat: vt ego hodie rato ca
p[er]t caluus capit pilens,

c Terna arma mouen,
S. Figura poetica. Nam
trina debuit dicere. Arma
e[m] tantu[m] numeri p[ra]ſi:
cui nò ſungun[que] noia nuf
ralia: vt ſupra dixim[que] nò
e[m] dicim[que] tria arma mo
uenda. Vel c[ó]stra ip[er]n: vid
ab ip[er]o. d. finitimo.
S. aut infinitimo: aut fini
timo capit,

c Neq: finitimo mezen
tius vnq[ui]s huc capit in
ſultans. S. Mos e[m] Her
culis ſuit: vt e[m]iam nò ro
gatus laboran[que] ſub ſu
niret. Tunc e[m] (cuit e[m]
Varro dicti omnes q[ui] for
titer fecerant: Hercules vo
cabant: L[icet] eos primo
xliiij. enarruerit. Hanc eſt
q[ui]d leg im[que] Hercule Tyr
thium: arguiu thebanu
libym. f Viduæſt ci,
vrbe. S. fallicer viris for[mi]
bus peremptis. & p[er]ſe
viduas: dictu qui vrbs
eſt generis fecimini. Hora.
Abſuſue et fatis iocune
in genere malicuno poſa
it dicens: Viduus phare
tra rifiit Apollo. C. Vidu
aſſer. A cyrologia eſt: id
eſt impropria locutio: id
ſit tranſatio a mutuari vi

ro priuata. Nam vidua dicitur a viro iduam eſt p[er]utata
vnd e iduam dicunt ab iduando: quoniam menſes iduandam
eſt diu idat. g Et vos o ſuperi. S. Nam h[ic] q[ui] p[ro]lo
qui. Diuſa e[m] h[ic] eſt allocutio: & v[it]lima pars e[m]i haliy
parentis affecti: quod & ipſe onid di. Et patras audite
preces. Prima vero viri fortis: vt Qualis eram: c[ui] primi
aciem p[ro]ſte ſub ipſa ſtraui. h Si numina v[ir]a. C. E[m]
p[of]itio eſt. q[ui]n ead[que] ſenténa auditori diuus diemnus.
Hoc a[ut] facit vt o[ino] exprimat ſe filio deuſt o[ul]pici

Liber Octavus

nolle. Si numina, si fata, quod pene id est: nunc factum in nunc ſeri dicimus: quod in mente deo pudeat nuncupam? Et est co lor rhetoricus repetit: q gravitate orationi nō mi nimus affert. 1 Durare laborē. S. ipf. 93 ſeneſtu tis. Teren. Senectus ſpa morb? 6. EtARE aIT ſuſtiti nere. Hor. Ac fine ſunib? vix durare caring p[ro]it im penſiōs equor. k In ſandō caſum. S. parentis eſt quod formidat nolle me morare. 1 Crudelē vi tam. S. q fillo eſt ſupſtes: m Sola & fera. S. quia et yn? erat et ſerip? ſeptet? m Collapſu. Cuv. fit p[ro] ſagiō quodā ſuture ſilli mortis. n Iacq. adeo exeriat. S. adeo ad orna tū pertinet t[em]. o Ipſe agmi pa[n]n med. S. Hic em ſutem mos: vt tyrones ponere[n]t in medio: et am birene vin fortes exerctiū. Aut certe honoris eſt me diu ſi ut exerctu tenere: vt ipſe alibi. Medio dux agmine turnus. p. C[]ſpecus. S. confipu? con p[ir]abili. Nam, p[er]nomi participi p[ro]ſut.

q. Que ven? an ali. aft. dilignes. C. Vide vi[bi] de venere tractam? Lucife riatoq. Hefperu eandem eſe itſtā: er venere? appel lat: veru: cui ſolē nobis p[ro]cedit: & an ill. 99 or[t] ſont luciferum appellat latini. greci vero. Dofphorun. Cui aut ſole circa occiden te ſubſeg videt: nos etiā græco noſt[em] heſperut d[omi]. t. An ali. aft. dil.ig. S. Venus in coelo hab: vnā p[er]p[er]it ſellā: q orēs: lucife rītoccidens vespere facit. Inde Sta. Et alterno deſ hendit vnus in ortu. Ha benet[us] duas alias. Vnus in ſigno tauri: & vna: in ſepentrone. Vn etiā tau nis dom d[ur]t eſe veners. Iō dixit: Que ven? an ali. aft. dilig. s Extultit. C. extra, tullit: q por[izon] t[em] orientale egredijs ape ruit in nō hemif[er]io.

Extultit os. tanq[em] de homine locut us. Si quidem emer gen: prius caput eſert. t Sacrum. S. venerabile, v. Tenebras reſol S. p[ro]pter iubar: q[ui]d ſola poſſid[em] aliq[ui]d effactatulume. x Ocul. C. c[ui]n poſſint corpe: et c[ui] ip[os] gradiens p[ro]pter interualla videri nō poſſent. Videbat a[ut] puluerē ſurgente: aut reflexionē ſol poſſuſcill in terſis armis. ſi tis eni duob[us] q[ui]ſonis exercitūt aut longinq[ui]ncedentē c[os]p[ia] dim. y Perdumos. C. q[ui]ſat dicat. reſinſates tortuofatitē viar[us] recta ſlinea: etā vtrbi via nō eſtet, vel p[er]dumos n[ec] debat. Vel oſtirdiq[ui]d via turbam nō capiebat, z Agmi

Si vifurus eum viuo: & venturus in vnum:

Vitam oro: patior qu[em]s durare laborem.

Sin aliquem inſand[ui] caſum foruna minaris:

Nunc nunco liceat crudelem abrupe vitam:

Dum cure ambig[ue]dum ſpes incerta futuri:

Dum te care p[er]u: mea ſola: & ſeras voluptas

Complexu teneo: grauior ne nuncius aures

Vulnereſt: hec genitor digreffu dicta ſupremo

Fundebat: famuli co]l apſum in teſta ſerebant

Iamq[ui] adeo exierat portis equitatus apertis:

Aeneas inter primos: & fidus achates:

Inde alij troig[ua]cres: ipſe agmine pallas

In medio: chlamyde: & p[ic]tis conſpect? i armis:

Qualis vbi oceani perſusus lueſer vnda:

Quem venus ante alij aſtror[u] diligit ignes,

Extulit os ſacrum coelo: tenebraſq[ui] ſoluluit.

Stant pauide in muris matres: oculiſq[ui] ſequit

Pulueream nubem: & ſulgentes ere cateruas:

Oſt per dumos: qua proxima meta viarum

Armati tendunt: it clamor: & agmine ſacto:

Quadrupedate putre ſonitu q[ui]t vnula capu.

Eſt ingens gelid[u] lucus prope ceretis amnem

Relligione patrum late facer: vndiq[ui] colles

Induſere cauſ: & nigra nemus abiete cing-int,

Sylvano ſama eſt veteres ſacraſſe p[ela]ſgos:

Aruorum p[ec]orilq[ui] deo: lucumq[ui] diemq[ui]:

Qui primi ſines aliquando habuere latinos,

Haud p[er]cul hinc Tarco & tyrreni tuta tenebat

CCCXXV

ne ſacto. S. Agmê p[ri]e eſt exercitus ambul[s]: q[ui]d ealuiud: abufiue d[ur]a. Eſt ingens ge. C. To[]p[ro]groma: b Prope ceretis am S. Agyllina. d utas eſt Tufcie: a c[od]itoru re appellata: cui ex inficitia romana aliu[d]e m[di]tu no m[ê]N[am] c[ui] Romani eſtis per Thufcia intergararet Agyllinos: c d[ic]ere[nt] ciu tas. Et illi vpute gr[ec]i q[ui] audiret ignorates: et opti m[ui] ducentes ſi prius eos falutare d[ix]ere: x[ox]ip[er]e, qua salutat[em] Romāi cuuitatis nomê eſ arbitra ti ſunt: & d[err]ea c[it]a aſpira tione c[it]a C[ere]noiauerit: vt dict Iginpi v[ib]ib[us] Ita licis. Amn[is] minimo d[ic]ere vt. Qui c[re]rete domo: qui ſunt minioneſt in armis.

c Late facer. S. Hoc eſt q[ui]d ſolui: colebat a club[us]: fed etiā ab incolis, d Ca[ui], S. quia c[ou]allè faci[t]. e Nigra. S. vmbroſa mo[] re ſuo. f Syluano. C. Varro mulieri ſoſte poſt partu tres deos cultodes comemorat adhibent: ne Syluan[us] noſte ingres eſes vexet. Eor[u]t deo z ſigni ficandor[u] c[ui] tres hoſes noſtu c[irc]u re ſimina do mus. Et prim[im]e ſcur ferit alter pilo. Tertius de uerrit ſcopis: vt his d[at]is culture ſignis: de Syluas n[us] p[hi]beaſ intrare. Q[ui] nec arbores c[ed]unq[ui]: a[ut] putat fine ferro. Necq[ui] fat conficik fine pilo: nec frutges coacuerat fine ſcopis: ab his trb[us] tres noiau[t] deos intercidonê: pilum num: deuerream. Hi igif fylueſtre deu culturq[ui] ſignis: vpute contrarijs de terrenter. Ex his apparet et petoris: et culturg deu eſe Syluan[u], Ver[u] q[ui] pri us noceat: reſtatur entam Hora. g Vetere ſacraſ ſe p[ela]ſa. S. De his varia e opinio, Nam ali[us] eos ab Athenieniſb: Alii à lucu m[ô]ils. Alii à theſalis di c[ui] originê d[ucere]. Q[ui] ſe p[en]ſiſus. Na[mi] multas in Italia p[ela]ſgor[u] c[ô]ſtat e[ſ]

ciuitates: Hi primi ſitaliā tenuiſſe p[er]hib[et]. h Aruor[u] pe corilq[ui] deo. S. P[ub]lica ceremoniās opinto hoc loco hi: p[er] cor[u]t et agros deu eſ Syluan[u]. Prudentiores t[em] dicti: eſe u[λ]kove[os], & hoc e deu T[he]u[th]. Hylea[ut] eſ ſex o[im] elemēto[u], i. i. ignis fordidior et aer. Item aq[ui] et terra fordidio ra: vn cui[ta] p[ere]an: qua u[λ]HV. latini materiā ſacraſſa. Nee incitgrue c[ui] materis ſyluar[u] ſint. E[rgo] quod gr[ec]i a totoilatini a parte dixerut. I L[uc]iq[ui] deiq[ui] S. Hoc a Ro mante traxit: ap[er]q[ui]s nihil ſuit ta folene q[ui] dies c[ô]ſec[ţi]nis, hinc illud N[oi]troq[ui] hu[pi] meminuſſe miore[s]. k Tarco e[ſ]

TT

Eneidos

Thyrnheni. S. Tarco lativus, nus utiis est de greco veiens: ab eo q. f. Parcon: p. rdito.n.et co.comutata in o, vt Araboov. Apoll. παραcoy. Plato, aliter verus nō fitar. 1 Tuta tenebat caft. lo. S. Hoc est natura & industria munificima. Sed nouimus caftap. natura munita esse nō posse: nisi in collib9 fuerint: qi in montibus fune: quod pcedit latis ten debat, i aruis Ne fit ergo contrarii: intelligam9 (q. d. hodieq. videm9, et legi.) hanc collui funiſe naturā: vt planitiæ est i. ſumo: in quo erat caſtra Tarcoris: quanq. multi velint Celſoq. omnis de colle videri tā poterat legio: ad Aenea referre: vt intelligā9 in collib9 veniètes ſuiſe Troia nos. Caſtra vero Etrusca ſuiſe in campts: qi d. viſim9 accipe: quæ admodi tura tenebat caſtra locis: id est p. naturā locorum: Tendebat in aruis: vt hic ſeu9 tendebat Achilles.

1. Bello lec. S. ait ſupra: Qui ſe in bella ſequat: Pregantes virtute legit: aut lecta, pprie: qa. delecti militi: est. m. Eqs et corpora curat. S. Ingenii ar. te: q. ſeqbat omni ſeddi turus i. decimo. Nanç. ſi vellet dicere: veniſe Aenea am: viduſe Tarcontè: pe. titüe auxilia: fatis lōgum ſu. rat. Et pbat illi9 d. ajt ſupra: Toto nāſ: fremut condenſ: littore puppes: eti etruſcoru: ſeditatu9 di centis breutas cōgruat. Veru9 d. in itto loco pter miſit: redidit in decimo dicens. Nāſ vt ab Euan dro caſtris ingreſſus etra ſois regem adit: & regi memorat nomèq: genuſ q. n. Aethereos nym. S. per aerem numinu9. p. purgationē q. circa deos eſt: o. Reducta. S. ſecreta, p. E gelido ſecretu. flu. vi

dit. S. ER. Egelido: est nimu9 gel'do: & eſt vità parioratio nis. vt. E duram9 pirum: id eſt valde durā. & ſic dicit ſea cretū ſumie gelido: hoc eſt p[ilidio] ſumis: vt dicimus: ſe cretus eſt moſe v[.] fyluis. Latèter aui ſon dit ætē: nō niſi in ſumie ab ſolucu9 nomè vidēre potuſſe. q. Secq. obrou lit vi. S. t. deā cōſeffa eſt: vt in ſedō dixit: Qui mihi ſe nān oculis: tā dura vidēndā. Obruſt: et eſt ordo. Obruſit ſe & locuta eſt. r. Promiſſa. k. ex roto: conuſsvov. vt ſupra Hoc ſignu9 cernit miliſurā diua creatrix. s. Laurentes ſu p[]bos. S. vt. Quos illi. bello p[]fugos egere ſuperbo.

t. Actem turnu9. S. fortè. Et, pprie apud nos acer eſt: qui λινοσ. apud grecos. Nam fortè & vehementè: asperu9 & amaru9 p[]ot ſignificare. v. P[]ofere. S. puocare. Cice. Pri ma & ſecu9 aſtione in verrem: p[]oſcuri m[]aiorib9 p[]oqulſis:

Caſtra locis: celſoq. omnis de colle videri

Iam poterat legio: & latis tendebat in aruis.

Huc pater Aeneas: & bello lecta iuuentus

Succedut: ſefiſq. & equos: & corpora curant.

Atvenus9 ethereos inter dea cāída nymbos

Dona ferens aderat: natumq. in valle reducta.

Vt procul p[]e getido ſecretum ſumine vidit:

Talibus affata eſt dictis: leq. obtulit utro:

En perfecta mei: promiſſa coniugis arte.

Munera: ne mox aut 'laurentes nate ſupbos:

Aut aequem dubites in prelia9 p[]oſcere Turnum.

Dixit: & amplexus nati cytherea petiuit:

Arma ſub aduerſa p[]o]luit radiantia quercu.

Ille deq donis: & 'tanto letus honore:

Expleri nequit: atq. oculos p[]lingula voluit:

Miraturq. inter manus et brachia verſat

Terribilem crīſtis galeam: flāmalq. vomentē:

Fatiferum enſem: loricacq. ex eſte 'rigentem

Sanguineā ingentem: qualis c[]erula nubes

Solis in ardeficit radiis: longeq. refulget.

Tum leuis ocreas electro: auroq. recocto:

Haftamq. et dipei non enarrabile textum,

Illi[es]res italas: romanorumq. triumphos

(Haud 'vatum ignarus': 'venturicp. inficius euı')

Fecerat ignipotens: illic genus omne futurae

Stirpis9 ab Aſcanio: p[]ugnatac: in ordine bella,

Fecerat et viridi ſeetam9 mauortis in antro

procubuiffe lupa9: geminoq. hinc vbera c[]ircu9

id eſt puocant. x Deq donis. S. i. p[]pter armā.

y Tanto l[]tus ho. S. mutē rene diu: d[]e maſſelo vt derat matre: plenā nuo minis ſui.

z. Integman9: c. S. diſtingueſt e. vt intelligas zeneā maſſi9 minora: brachiu9 matora

arma cōſideraſſe vepura

loric[]a v[]ſcufi9. Hec eſt ar ma matora ſut: muuora

vt galeā: gladiu9 creas.

a. Verfat. S. confidens e. vt huc illuc vindom[]imē fa volumia verfat. C. Ver

fat: freqnter venti: Vtuerat: frænnter: vt e[]ploreſt

& diligerius inſpocat.

b. Terribilē crīſtis. C[]an[]crīſtī terrorē hofub[]inſt

ren: et eſt laus labuſor[]g nō ſolūt infrangib[]u: fabri cauerat. ſed eſt eua v[]t hor

rorē incutere. c. Flam maſq. vo. C. ita me[n]an

flāmē ſculpte: vt v[]ere ap[]os

parerēt: et a galea euom viderēn. d. Rigente ſa guineā inge. S. Difingue

d[]i p[]pter p[]ta epitheta. C. Rigente, q[]ui ita multiplo

ce: vt ſtare p[]oſteremq. ſa c[]ile ſlectere. e. Sangui

neā. S. e[]u colorē addei

rat: vt c[]edibus deinde ab Aenea editis: crueſata vt dereſi. Vn h[]othi9 horor

creſcere, f. Solis maſt

defecit ra. S. ſim phyſica

rōne deſcribīt. q[]ui ſu c[]u ad

fam nuſe: ſot ardu inſar diat: nec eſt incoſtuit h[]uc

cōpado: c[]u l[]oricā diuſtis

metallis fieri p[]lup[]os: cont

fuerit. g. L[]ouis o[]re. S. nitida tibialis. h. R

cocto. S. ſpe purgato.

i. Nō enarrabile: tex. S. B[]i nō enarrabile: c[]ui e[]n

m[] dipeo o[]em Roman[]a

h[]iftoria velite: deſcrip[]e

dicendo: Illic gen[]9 omne future ſtirpis ab Aſcanio:

p[]ugnataq. in ordine bel

la: carpim: in paucā cō

memorat: ſicu9 in primo

ait: Viderit iliacas ex ordi

ne p[]ugatas: nec tamen vnſuerat deſcripſit. k. Haud va

tum ignarus. S[]ER. futuoru9 inſetus. 1. V[]enturicp. in

ſeuq. eu. S. non eu: ſed q[]ui in guo erat futura.: m. S[]t

pis ab Aſca. S. v[]ſq. ad Auguſtu9 c[]eſa[]e. n. Mauoris in

antero. S. p[]e accipi: & ſecerat lupa9 m[]auortis: & m[]auoris

in antero: dicendo aui, et, oftendit m[]ita alia ſuiſe deſpicta:

o. Procubuiffe. S. t. prima p[]re ſe ſinclinaſi: d[]e gred. ip[]o

k[]i[ve]nu[]v[]a: dicu: vt inclinat[]iſe c[]orps v[]bera p[]hære ſiānā tibus: nam ſi p[]cubuiffe t[]acuiffe acopias: conſtaru[]i e[]t q[]ui dicu: ludere p[]endentes p[]ueros. S[]cien[]du9 t[]i e[]t e[]u g[]eſt vo

luuſe proprie exprimere: q[]ui in p[]ſi9 p[]lup[]e c[]ernu9 ſtaturus.

Eneidos

Concurrettre mon.al.
S. Aliu altis legunt: vnū
ramen eſt. y Turnus
pup. inſiſt. S. Hoc de hi
ſtoria traxit: Nā agnippa
prim' hoc gen' tamu iue
nuit: vt de tabulat s. ſubī
to erigerent ſimul ac ven
ti eſter in pliu turres hov
ſtibus improuſe.

Aua noua nep. cede,
S. Noua cede: magna, uis
mia: Nā non dicit reuera
noua: cuia alia fuerint hela
ciuitia: & cedes alie in
ipſis, a Patrío vocat
2g. hiftro. S. Cleopatra fiſ
bitim aftumpſtat: vt ſe
ſim vellet videm. Iſis au
tem eſi geniuegypti qui
per fifth motu: qd genit
et dextra Nihl aceſſus ſigni
ſicat: p. ſitulà qua ſimilu
retiner: on dit fluentiam
omniu lacunarum. Iſus at
lingua egypſios eſ terra
quam ſim volunt uſe.
C. Siftto. Species eſt ty m
pani ſeu cymbali: qd im
trumemu credo no abſis
mile eſ ab co quo puellè
Florétue vtunt i choreis,

A tergo reſpi. ang. S.
Hoc eſt: nōdum videbat
morte futurā. c Deu
monſtra. S. Iō mōſtra di
xix: ga ſub Auguſto: nee
dū Romāi egypſia ſacra
ſuſeepant. d Et latrau
tor anu. S. quia capte ca
nino pingit: huc volut eē
Mercuniu: iō qa nihil eſt
cane ſagatibus. e Con
tra neptunnu. S. Homeſis
ſequit qui deos dicit con-
ta ſe p. diuerſis p[er]b. ſe
certam, f Celatus ſer
to. S. aut in armis locat?
aut de ſerro kuptibus: c[]
ex metallo ſibi congiuò,
g. Dire. S. proprie ſunt
vitrices deq. Et hi in has
terefele diſt p[ro]ad punie
dū Antoniu: qui mimo
niale ſgferat fecuus.

h Dis cordia pal. S. Ideo
dif cordia: guiavni: cuita
tis erant. Et bene ditam
dif cordia ſequit: qua hel-
iona comitar. Nā per di-
ſtordia venitur ad bellu.
Hora. Ita trucis ſimici-
tias ac ſunebre bellum.
i Actiūs hec cer. S. quę
poſtea Actiū nominauſt
Auguſtus. k Vertes
bant ſerga ſab[ui]. S. Omi
ſkti populi orientis ſunt,
1 Iam iac[us]. S. laudita
te fugiendi. 1 Inter ce[
des. S. inter ſuon: cadaue

Vna omnes ruere: ac totu ſpumare reductus
Conuulſum remis: roſtus, ſtridentibus e[or]
Alta petunt: pelago credas innare reuulſas
Cycladas: aut moſtes cōcurrere montib[us] altos:
Tanta mole viri turritis puppibus inſtant.
Stupca ſlama manu: telis[que] volatile ferrum
Spargit: aua noua neptunia cede rubefcunt.
Regina in medijs patrio vocat agmia ſiftro.

Necdum etiā geminos a tergo reſpiciit angues.

Omnigenu: deu moſtra: & latrator anubis:

Contra neptunu: & venere cōtra q[ui] mineruā

Tela tenent: ſeuit medio certamine mauors

Celatus ſerro: trifſe[que] ex ęthere direc.

Et ſciffa gaudens vadit diſcordia palla:

Quam cum ſanguineo ſequit bellona flagello

Actius hec cernens arcum intědebat apollo

Deſuper: omnis eo terrore a gyptus: & Indi

Omnis arabs: omnes vertebant terga fab[ae]i

Ipsa videbatur ventis regina vocatis

Vela dare: & laxos iam q[ui] immittere ſunes.

Illam inter cedes pallentem morte futura

Fecerat ignipotens vndis: & n[ote] iapiſe ferri.

Contra aut magno moſerente corpore Nillum:

pandentem q[ui] linus: & tota veſte vocantem

Ceruleu ingremiu: latebroſa[que] flumia victos.

At celar: triplici inuſtus romana triunpho.

Mœnia: diuſi Italis votum in mortale ſacraba[te]t.

Maxima tere ſenit totum deuſtra per vrbem.

Letitia: ſudic[que] vie plauiuq[que] fremebant:

Omnibus in templis matru chorus: oib[que] are:

Ante aras terram ceſi ſtrauere iuueni.

Iple ſedens niueo candentis limine p[h]icebi

Dona recognoſcit populo rum: aptat q[ui] ſupbis

peſtibus: inſedunt victo longo, ordine getes:

Q[ui] vari linguis: habitu: tam veltis et armis.

Hic numadu gen[que]: & diſcinctos mulciber afros.

Hinc Lelegal q[ui] caramq[ui] ſagittiferolq[ui] gelonos

Finxerat: euphrates ibat iam mollior vndis,

ta. m More futura:
S. omine moris futur.
n Iapyge ſeri. S. vento
qui de Apulia flans ad
oriente ducit. Hora. Ob-
ſtrutus alius ier Iapyga.
o Magno corpe. S. ſo
præſuo. p. Vocat e[que]
in gre. S. hoc de hiftoria.
Nā legit cōopatu prſa-
gio moris futur obliu[que]
eſt receſſus egyp[ru] p[er]
re: i q[ui] p[er] poterat ſicile bd
la repare de e[que] re. le mon-
ens dicit: increpſa.

q Latebroſa[que] ſiu. S.
quia Nili ongo taf[or]i, li
cut Plini[que] dicte haui[ge]
ab e[ch]topia mauiuq[ui] p[er]
maiore athlanet e[que] ex-
eruipit q[ui] videre e[que] venu
mile ex belluaru ſimilu
dine. r Triplici s. ſui.
Tres nim Auguſt? h[uius]t
triumphos: Nā p[er]ie de
triumphavit exercitus i[que]
Anthoniu vicerat. ſequat
do qui Dalmaras vice
rat. Tertio p[er] ſi Alexá-
di e[que] ingreſſus triu[pho].

s Ludic[que] vie plauiuq[que] freme. S. Hoc e[que] comp[iti]a
talutia ludic[que] celebrati ſunt.
t Candétis ſim[pe] p[er]c
S. In téplo de ſolido mat
more effectu: q[ui] allatum
fuerat de poru lung qui
eſt in ligura: v Do
na recog. pp[er]o. S. au[n]i o
ronanu dicte q[ui] hodieq[ui]
victus: g[entib] datur. Im
p[one]bant aut h[ui]c impe
latores: p[er]titer concidem
vitam. Iō d[ex]i dixit dona:
Nā hoc fi n[oe]l effect ſp[oli]
diceret, x H[uius] numa
du gen[que]. S. Acqui Anto-
nius oriente s h[ui]c pp[er]o:
sed intelligas q[ui] g[ent]
aphyriq[que] exq[ui]as ſua[que]
ſe: & h[ui]c ſi Anthony ab
Auguſto eſt ſupatas.

Y Diſcintos. S. yel ha
bitum co[que] onſingui quod
q[ui] i Italos fluebat: quod
Plautus in Penulo rider
dicens. Que c[it] illa auſt
cum Aſtrum videlicet velle
demiliam traneth: Aut
diſcintos dixit inbabeke
militie. Omnes enim qui
militate c[ui] ſiut aut c[er]
te inſeffica[que]: vt contra p
ćintos ſtreuos dicunt.
Horatus. Altius acnos
precintis ynum. Vn
de l[que] gr[ec]e, ev[con]ov[que]
appeſtatur: non qui bonā
zonam habet: ſed quid
ſtreuus. z Mult
ciber. S. Vulcan[que] co[que]
totu ignis permulca.

["Liber Monus", "CCCXIX", "a Lelegas, SFR. Theſa, falos. Lucanus. De theſa: Mox lelegu dextra preſium deſcedit aratru. CR: Lelegas. Arcatnaig parte curetes hort. Lelege partem teleboi locros lele gas dicunt: & occupaſſe. Boctiam: nā volut inter eos quendā ſuſſe nomie Lelegam: et Lelege neptæ", "Teleboam: cuitus viginti liberi. Telechoe dicti: horum parte L eucaden habitautc. b | Carasq. SFR. Care infu- liani populi fuerut piraticam exercentes; famoſi dicti a Mi- nœ: vt Tucydes & Sal dicunt. CRI. Cares incoluerut Io- nam: vnde pulſi petiuerut Phrygia. Pulſi deſi ſunt a gre- cis: q expugnauert Troiam. Strabo at: Cares ſuſſe ſub Mnoe: & runc Lelegas appellatos: & iſulas habitaſſe: de inde in cōrinentē veniſſe: & multa maritime or: & media terranī habitationibus abſtuliſſe. Deinde Iones & Dores multa illis ademiſſe. Fuerut a ſute (odē cedte) rei militaris ſtu", "ExtremiQP hoim morini: rhenuſq. bicornis, i", "Indomitiq daci: & pontē indignatus araxes.\nTalia per clypeu vulcani; dona parentis", "", "Miratur: rerum ignorus imagine gaudet, m", "Attollens humero: famamq & fata nepotum.", "dioſi: Hoc indicat q. lora\ncritas & cetera inſignia\ncarica dixere prict. Ait et\nAnacreon: Necitue bū cō\npactū caricę lorū. Alceus\ntridē. caricam quatiés cri-\ntam. c Gelonos. S.\nporos Scythie. d Eu\nphrates ibat iā mol. vu.\nS. Sentiens ſe quli eē ſupere\nratum. Hora. Minorē voß\nuere verticem, e Morini. S. populi Galli in finib: qui\nBritanniā ſpeciant. C. Morini. Galli ppſi ſunt iuxta Me\nnapios & thenanos. f Rhenus. S. fluui Gallie.", "g. Bicomi. S. ga p duos fluit alueos: p vnū q. Romanū iperit eſt, p alterit interfluit barbaros. h. Indomitiq da ce. S. ppſi Scythie. i Araxes. S. fluui armentis: quę pon tibus nixus eſt xerſes cōſcendere. k. Parentis. S. nūr ho noris. 1. Rerum. S. ſcilicet futuratu: q. nondū fuerant: m Famāq. S. gloriam. n Neporū. S. poſteriorū. Finis Octaui libri.", "P. Virgiliij M. Argumeſtū\nin Nonum Aeneidos librum.", "Ad Turnum propert Iunoni mittitur iris.", "Inſeſtatq animos: atiē mouet ille: phrygafq", "Obſiſet: inde igni euerſa eſt. ſeneia classiſ.", "Euryalus: nyſuſq. ſuunt: nece prælia noctis.", "Vi Turnus potitur caſtris: impellitur inde.", "Vel ſic", "Euryalu m: & nyſum deſlet cū matreiuuēt,", "Deſcriptio Noni libri.", "Nonus h: pugnas: nec adſt dux ipe tumul\nVel ſic\n(tu.", "Atq. ea diuerſa penitus dum parte gerunt:", "Iunonis monitu Turnus ſeſtinat in hoſtem.", "Teuororūnaues rutulis iaculantibus igne.", "Nympharum in ſpeciē diuino numie verſe.", "Euryali & Nyſi cœptis: ſuit exiſtus impair.", "Pugnatur: caſtra gneade: vallem tuentur.", "Audacem rutulū dat leto pulcher lulus.", "Fit yia vi: Turnus, bitian & pandō araltum", "Deiſcit: & totis victrodat funera caſtris:", "lamq: fatigatus recipit le in caſtra ſuorum.", "M", "Tqea diuerſa penitus dū parte ge. SFR. In hoc loco mutatio eſt rerum omnium. Nam & perſonæ: & loca alia ſunt: et alii udnegotii incipitur: ab Aenea em tranſit ad Tur", "p. Virgiliij Maronis æneidos liber Nonus.", "Tqea diuerſa", "penitus: dū parte gerunt:", "Irim de coelo miſit Satur-\nnia luno.", "a petitio auxiliorum ad bellum: quem tranſit rerum quidam culpant: neſcienſ tes Virgiliuum prudentee ſunſiſſe ſuperioribus ne- gotis ſequentia p illam particula: Atq. ea diuer ſa penitus dum parte ge rurq dū offerut arma: dū danſe auxlia. Saneſtor mat: eſt ſi libet ad illud", "TT v", "a. m More funem. S. omne morismam. Iapygei. Iaenem. Iapidei. Iaenem. Iaenem. Iaenem. Iaenem

["Liber", "Nominus", "CCXXXI", "Condu nt se. C. componi ſe ad cuſtodias agendas: & ad repugnand. Neque nō iecirco, p. dibant obuā hoſt: quia tineret: ſed ei ſeffet obſequētes imperio aneſſg pro hibuerat illos cū hoſtibus ſe ab ſente manum conferere. Prudentiſimi ergo ducis cōſuſt ei: nō miſtere: vt abſen", "ſe te bellu meāt; p[ro]pter in certos forſtū caſus. Qua propter ſe veriſſim. Mal ſi filiā ſupplicuī: q[ui]m im peruī in huic ſemodi re cōſtempſide: non impro bāt. Y Nanq ita diſe deſ p. S. excufatio. Troſa norum: ne portas cauſiſ ſe ſimore videre nſ. D. N. q[ui]a ita diſcedens p[re]ceperat. Alierit em timidi p[er]oerat videre. Troian: qui inſtru eſt ad non exirent: con tra hoſtes Aenea p[re]cepti propter incertos forſung caſus ſapiens ſuit. Ergo duas dedit virtutes ſalter ram ne imbelles videren tur: altera vt regi p[er]erāt:", "Optimus armis. S. perfusus armorum dux egresius qui et futura poruī derer.", "a Síqua interea fortu na ſu. S. t. bellacus caſus. b P[udor]a iraq mon. S. L[itu]o eſhor careſira et pu dor. C. P[udor]a ira. Ponte Arifb. c[ui]r ſoritudine de ſeruie. m[et]os p[udore]t etiā ſi vira ſi l[illi]s forſturondo n[ò] ſit hoſtib n[ò] c[edere]: et ira tanq[ui] c[or]em ad forſtudi n[ò] accuendā eſſe: P[erypa] teici omnes affirman.", "Oſtendit tgutur: q[ui]tus ira & pudore ad manu conierendas impellerent: tam e[m] timu aluit apud eos imperiui ducis: vt illi ob temperauerint.", "C. Turnus vt antenuo: C. Ponte Macrobi[us] quatuor c[endi]a genera eſſe copioſum: bruec: ſicci p[ingue]: vel floridi: atq[ui] huc locu] ſicci eſſe genus oſtendit. d T[ardum] agmen. S. P[edit]i d[ic]ite: qui equitum coparatione tardi ſunt. D. T[ardum] n[ò] q[ui]tae ambularer: vt comparatione Turni.", "e Vrbi. S. Troſa q[ui]a ſeece rat Aeneas caſtro[rum] i mo rem. f Maculis quem th[at]ius albiſ. S[ER]. No uſ albas maculas dixi: cum propriæ macularum ſit e[m] natura: vt ob ſcuri tate ſua albi[us] aliquid inſuſcent.", "g Caſtacq te g[it] g[ale]a aurea rubra. S[ER]. Duo ablatiui ſunt: & duo n[ò] minuti quos met[ri]ca ratione diſcernimus: N[am] & ru", "iufmodi verſus p[er]ſimi ſunt: h Iaculum. DO. De dit principiū p[ugne]: ei ſignu] ſuit an] q[ui]d nulli ſiebat ar ma moure. 1 Principiū p[ugne]. S. Hoc de Romana ſo ſentate tra c[act]u eſt: c[ui] enim vellent bellu] indícere p[ater] pa tratus: hoc eſt princeps ſocta]tum. p[er]ſic[eba]t ad hoſtium", "ſines: & p[re]ſatus c[u]q[ui] ſolennia d[ara] voce d[ice] bat ſe bellum indicere p[er] p[er]ter certas cauſas: aut q[ui]a focios ſeſerant: aut q[ui]a nec abrepra animalia: nec ob noxios rediduerat: & hec clariſatio diſebat a d[ar]iſe tate voci: p[ol]tib[us] clariſa t[u]om hacta in e[or] fines milia indicaba: iam p[u]g[ue] principium.", "k Clamore exci. fo. S. L[egitur] et clamore. Si cla more ſenſus erit taf. haſte iacum ſoci clamore. co mitanſ. S. clamorem: in telligemus Turni eos cla more excepſiſe: & c[ui] fre mitu cum ſequunſ.", "Condu nt ſe teucri portas; & moenia c[ó]plent. Nanq[ui] ita diſcedens p[re]ceperat optimus armis Aeneas: & ſiqua interea fortuna ſuifſet.", "Neu ſtru erent auerent adiem: neu credere capo. Caſtra modo: & tuos ſeruarent aggere muros.", "Ergo & ſconſerre manu p[udor]a iraq m[ó]ſtrat. Objicunt portas tamen: & p[re]cepta ſaceſtunt.", "Armati q[ui] cauis expectant turri bus hoſtem.", "Turnus vt anteuolans t[ard]u p[re]ſſerat agmen.", "Viginti lectis equitum comitatus: & virbi.", "Improuiſus aſdeſt: ſmaculis q[ui]ethatius albis portat equus: & crifta q[ui] legit g[ale]a aurea rubra.", "Ecuquis erit mecu o iuſtenes: qui prim[ò] in hoſſe En ait: & iacul[u] at torquens emittit in auras.", "Principiū p[ugne]: & c[ampo] ſe ſe arduus infert.", "Clamorem excipiunt ſoci: ſremitu q[ui] ſequunt.", "Horifono: teucri mirantur inertia corda.", "Non e[qu]o dare ſe campo: n[ò] obuia ſerre (huc", "Arma viros: ſed caſtra ſouere: huc turbid[em] atq[ui]", "Luſtrat e[qu]o muros: aditum q[ui] paui qu[er]it.", "Ac veluti pleno lupus inſidiatus ouili:", "C[ui] fremit ad caulas: v[et]os p[er]ſus et imbres.", "Nocte ſup media: tuui ſub matibus agni.", "Balatum exercent: ille aſper & improbus ira.", "Seuit in abſentes: collecta fatigat edenti.", "Ex longo rabies: & ſicce ſanguine ſauces.", "Haud aliter rutulo muros: & caſtra tuenti.", "Ignecunt i re: & duris dolor offibus ardeſt.", "1 Inertia corda. S. n[ò] re uera: ſed ſicte hoſtib[us] vi debatur. m Adi tum q[ui] per auia quic[ur] S. Etā per auia ſane exprimitur. Turni violētā in: n[ò] viam p[er] auia nullus reſq[ui] rit. n. Ad cauſas. S. mu nimenta et ſepta outum: Eſt ei g[ra]c[um] n[om]in. c[ora] detracto. Nam g[ra]ci au[as] vocant animaliū rece ptacula.", "o Nocte ſup me. S[ER]. v[it]ra med[ia] n[ò] c[ed]. i. ma iorem eius partem: & eſt b[oa]a elocutio p[er] ſylep[im]t: vt ſi dicas legi noctem ſup per media. i. v[it]ra med[ia] n[ò] c[ed]em. nulla enim ſyle p[er]ſis eſt: qu[em] n[ò] & cauſus mutet. & egeat ſubaudi tione: vt h[ac] ego nunc i[gn]ar n[am] h[uius] quodc[ui] perſic[em]. p. Improbus i[que] C. q[ui]a ira facit i[prob]u: id eſt i[fac]iabiliem:", "q S[gu]it in ab. S. Fantas ſi am ſequi e[ſp]iſi q[ui]a & l[upi] c[irca] caulas fremunt vt in i[pi]s animalib[us] ſolét.", "t Ex ſlogo rabies. S[ER]. aſſoluta elocutio: vt ſi d[ar] cas iſſe ſame iatigatur ex longo. s. ſicce. C[R]ls ſeiliſc. ſauces. i. ex ardore: qui p[uen]t: e[ſ]x ſanguie are ſeuſ ſauces. t. Tu[et] u[g] neſcuiſi. C[um] ei t[ue]a: monuita in[exp]ugnab[ui]a ſi excauſe c[it]e q[ui]a deſpe rat expugnationem.", "v D[olo]r ardet. C. qua p[uen]it ex ira. ira e[n]t eſt accenſio ſanguinis ad vindictam ſum[é]dam: ergo ardet: q[ui]g[ui] v[i]c: ſi desperatur g[ignit] dolorem.", "n alios qu[em] t[em]que p[er]ſi p[er]ſi qu[em] ſolens ſolens ſolens ſolens ſolens

Eneidos

a. Et qua via dau. S. Qua aduerbiu loci est: nō nomem. Nam nō costat verius: li via leptum? fit: nō nūtis: Ego q. via. i. p. quâ pte: vis vallo Troianos excutat. Legit tī et que via: et est fenus absolutus. y Excutat. C. videbat em poſſe fupari troianos: ſt ex caltris. p[di]rent: ſed desperabat ipſos poſſe elicere.

z. Clasſem q. la. C. Vna hec via videbat: restare: q. exire cspellerem. f. ve naut bus incēſis fuccurrerent. Triplex ergo laus aenea: q. mādauerat ne ſe absenre in p[li]ni exirent troianos: q. impatori fuo obſequētes fuerant: & Turni q. id ſum opere conare, a. Vrget p[nt]ia tur. D. Plus v[let] p[ſ]tua eius q. p[ſ]t subere: q[]ufflio. C. Vrget p[]. Turni, Null? em rā ignau? e mi les: q. p[ri]ti ipatore aliq[da] decliner periculō, b. Fa cibus accin. atris. S. arma tur: inſtruſt. C. Atris, pro p[ter] fumeros vapores. Vī ſequi: Fumeſt. ſert p[ic]ea lumen. c. P[ic]eu ſert ſu mida lu. S. Sordidior em ex thēdis et igni ſum? e. D. Fumida thēda. Cum hoc dict: exprimit: q[re]di xerit: facibus atris.

d. Quis de o miu. S. qa. res deoq. eff & ardua: Iō p. ſe e nō p[ot] dicere. Hic aūt gloria Turni latenter ondite: cuſis vis nifi a nu minib? repelli nō poruit. C. Quis de?, in re difficil[ite] ſita minimeq. venſimile muſas inuocat. c. P[ri]ſa i. ſacto: q[] fam. S. ois antigus difficil[ite] : p[uta] et incorrupta manat in poſtros. Hoc ei dict factu: hoc licet p[ri]ſe ſit: in eius ſama nō e obliterata ve tuſtate, C. P[ri]ſa fides, et go credenda: res: q[ui]a nec apud p[re]ſos: q[ui] rei appio: ſes erant: deu tuit fides.

f. Sed ſama p[ennis]. C. q. d. hec ſola via: eſt: q[ui] res p[ri]ſa: nec litteris manda ta ſdiri potuerit: q[] ſama p[pe]tura conferuata ſit.

g. Quo primu. S. hoc e initio. Nō eni ſecundo ſa eſe ſune naues apud id[am] ab Aenea. D. Tempe q. v[er]ſimilis ſit res: c[ui] tem p[us] & locus exponitur. C. Tempe. Optimum ſu gmentu: et a ſummo poe te ingenio p[ro]ſectu. h. ſare cogitabat: nō enim in Ida: ſed apud antandru: facſe ſunt. i. Alta p[ela]. S. abſolutu: eſt: vt lata camporum. k. Ipſa deu ge. ſer. S. Figmentu: hoc licet p[oe]tici ſit: in q. exemplo carer: notatur a crītici: ynde l[ogo] poemio ex cu ſatur. nam iō & p[ri]ſea rōne religionis: & Louis benefic[io] dicit eſe p[er]fectu: vt naues mutarenſ in nymphas: q[ui] vel aliqua ex parte poſſit e[ſ] v[er]ſimile. D. Ipſa deu ge. nullus

Qua temptet rōne aditus: & qua via clauſos
Fxcutat teueros vallo: atq[ue] effundat in e[quor]
Clasſem' que lateri caſtror[u] adiuncta latebat:
Aggeribus leptam eireu: & fluuialibus vndis:

Inuadit: focioſq[ui] incendia poſcit ouantis:

Atq[ue] manu pinu flagranti ſeruidus implet.

Tum vero in c[ub]unt: virget præſentia Turni;

Atq[ue] omnis facibus pubes accingitur atris:

Diripuere focos: p[ice]um fert ſumida lumen.

Theda: & cōmixtam vulcanus ad aſtra fauilla.

Quis deus o muſe tam ſeuia incendia teuercis

Auertit: tantis ratibus quis depulit ignes?

Dicite: p[ri]ſea fides facto: ſed ſama peten[nis].

T[ep]ore quo primu[] phrygia formabat in Ida

Aeneas clasſem: & pelagi petere alta parabat:

Ipſa deum fert[ur] genitrix berecyntia: magnum.

Vocibus h[is] affata louem;" da nate petenti

Q[ui]t tua cara par[es] domito te poſcit olympo.

P[ine]a ſylua mihi multos dilecta per annos

Lucus q[ui]n arce fuit ſumma: quo ſacra ferebant:

Nigranti p[ic]ea: trabibus q[ui]bs obscurus acernis:

Has ego dardanio inueni cum clasſis egeret

Leta dedi: nunc sollicita timor anxius virget.

Solu mettus: atq[ue] hoc p[er]ib fine poſſe parente:

Neu curu quaffate v[lo]neu turbine veni

Vincantur: p[ro]ſit noſtris in montibus ortas,

Formabat. ŠER. id eſt for[us]

homo hec vidērat aut auſtuerat: ſed muſe poſtā domeſt: 1. Berecyntia magnu. S. Mater deu monte Phrygia be recynto: cu[li] v[lt]ima ſyllaba car[er] al[pi]ratē: qua addimus quotiens monte deu cynthi dictimus. Eſt aut tenus iſta diſcreto: quib[que] nominib[us] ſubtrahi debeat al[pi]ratio: nam

ecce Ripeti montes Archa dig nō ſcribunt e[ui] al[pi]ratio: qua addim: q[ui]s Rypheos mores Soythig significamus. m. Da nate petēti. S. acſi dicter et que ſubere debuſa. DO. Da. Imperatia vo[rum] oftendit parentis. Nat[ur] quod nomē ad inſtantium multu valet.

n. Cara. D. vt ſide par[ent]i: quā diſh[ui]lque & d[ire]amat. Rem aut adu[mi]taturā cauſas ſuſtās nit[em]. o Domito poſſu. olípo. S. vidēr dictre p[ita]e: ercur? beneficio ſeruatus ad olympi regna venſit. Saturn? em cu o[ſ]s filios louem ſolum e[ſ] nō poruit: celatum m[atri]s auxli: domito ergo olympi in cuſas. ſe leges p[er]h[ui]di me um mundo redacto.

p. Pinea ſyl. mihi. S. G[ru]e, n[ay] pinu in tuetha m[atri]s e[ſ] deum.

q. Arce fuit ſumma. S. Hoc e[ſ] ap[d] garga: q[ui] d[ite]a ſunt: quaſi k[ap]a k[at] p[or]t: o[ſ]d. eſt ſup[ar] capi t[ui]s: altitudis altuſo ca[ra] eſt. h[is] p[er]oōn. Garga ra autem ſunt monu[m]ts d[ie] sacumina: p[er]q[ui]d dict in arce ſumma.

r. Nigranti p[ic]ea. ŠER. Vmbroſa & p[ic]ea e[ſ] ge n[us] arboris: v[ide] p[re] de ſudat. Harum aut[em] ſecu dum Plūmi[que] ſunt ſpecies ſic[ur] e[n]a ſubra di[x]um.

s. Has ergo. ŠER. Non trabes: n[as] de arce naues n[ō] ſunt. V[ide] me[n]us ar[bo]res intelligim[que] diſteres ad p[ic]ea: v[el]ad p[ios]. S[ane] notand[u] trabes e[ſ] d[ix]: ſſe de arbo[n]ib[que]: c[um] non dicant: niu[m] tam c[eg] & t[am] p[ol]ite.

t. Clauſis eg[e]ta. ŠER. ſuſta Aenea p[er]iūno: et con c[ed]entis benignitas nu[m] minis ex duſi p[ia]culum:

Nam h[is] remotis facrilegum c[om]minterut.

v. Timor anxius. ŠER. aut perpetu[] eſ timors epithes ton: aut certe verum timorem voluit ſignificare v[er]ſpare ab eo qu[em] ex cupiditate nafactur p[ro]eror[u]: vt. Exulata h[aurit] corda p[auor] pulſans. x. P[ro]ſit noſtris in montibus. ŠER. Bona bruitas: nam detraxit h[is] e[ſ]e: nam plenum eſt p[ro]ſit: & h[is] ortas eſſe in montibus noſtris: quod fecit elocutionis cauſa.

["Liber Nōnus", "CCXXXII", "y. Torquet. S. qui fullit\nnet regit. D. Torq. qui,\ncut eft o. m re præs: t. t. in\nnō debet aligd pſtare cor-\ntra farut: vt illa petit. v. vt\net naues et Aeneas ſi ſint\nſubſeit calib. C. Torq.\nqui ſydera mundi. In cir-\ncutu ait. Eſt eum q. d soli\nmouer. Et eſt hec prima\ncāt et verus deo? R. quē oia\nſunt. Ipe ait p. ſe eſt. Sta\nbilibi: manens dat euea\nmouer, reſt idem q. d mo\nuec mouet: vt ſut ſed\ncauſe. eſt q. ſoli mouet:\nyt hec interior. Optime\nigitur diffinuit dei: qui\ntorquet ſydera miſi. i. q.\nomia mouer: cu ipe imo\nbilis maneat. In fabula et\ngo phyſic: aligd & theo-\nlogie: pofuit: vt diffin-\nret vēr dei: mox vt poe-\nta ad fabulas reuolitur.\nz. Quo fata vo. S. Oſte\ndit fata aligen? trahi: nō\ntī vſequat, hoc eum di-\ncit: quo, iad quam ſem.", "a. Peris iſtis. S. p. iſtis:\nNam ſic dicim? p. tibi tobi\npro te. b. Mortal: ne\nmanu fac. O. omia q. quæ\nq. funta: deo funt. Sed q.\ndam ipſe facit immedia-\ntel. fine aligd medio: & fi\nne ſe fecundis cauſis: et ch\nq. m proxima fuo faciori\nnullaς cā interponi: in-\nfer ſe factorem q. ſuſ: i\ndeo retinent de natura fa-\ncloris q. immortaſt: eſt: vt\nparit ab ea degeneret: &\np. pereca immortalitāt: reſi\nnent: vt funt aig hūnē.\nQuodā vero facit: nō ois\nno immediate: ſed p. ſecun\ndas cauſas: vt ſunt corpa\ncōpōſita: & hec ita dege-\nnerant: vt nō ſeruèt facio\nris immortalitatem.\nc. Fas habear. S. ius: nee\nemn poſſent eternas: eſse\nque ab hominibus facſta\nſunt. Horati. D. debemur\nmorti nos noſtraq. Naſ\nſic animi facſta funt imo\nmorealiāta corpis perec-\nunt. Salutius. C. ſter. ſtu\ndia niſa ſeut anima im-\nmortalia ſunt.\nd. C. r. inc. p. i. p. c. i.\nS. hoc dict. caſibus lien\ntiam hec petiio vult adi\nmere. Na Aeneas ſorte ā\nhomo eit nautagatis: de\nbet timere periculī: q. d perit: fi eius naubib. eternitas detur.\ne. Cui tanta deo p. miſ. S. Cui: ac ſi diceret: nee regi quidē\ndorù. f. Denuſt. S. liberat: vt. O randē magnis pe\nlagi deſunſte periculis. g. Port. q. te. S. Nautico vius\neſt verbo: cum de naubibus dicer, h. Quæcunque. S. ER", "", "Filius huic contrātorquet qui ſydera mundi:\nO genitrix quī fata vocas; aut q. d. petis iſtis?\nMortali ne manu facte: immortale caring.\nFas h. beant: certuſq. incert. periculā Huitret\nAeneas: cui tanta deo permiſa potestas.\nImo vii defuncte ſinem: portuſq. tenebunt\nAuſonios: olim quæcunque: euaſerit vndis\nDudanuq. ducem laurentia aduexerit arua.\nMortalem eripiam formam: maguiſ. iubebo\nAequoris eſſe deas: 'qualis Nereia clotho:\nEt galathea ſecant ſpumantē pectore pontum,\nDixerat: idem ratum ſtigij p. flumina fratris:\nPerpice™ torrentes: atracq. voragine ripas\nAnnuit: "& totum nutu tremeſecit olympum.\nErgo aderat promiſſa dies: & temp. parce\nDebita complerant: cum turni. iniuria matre\nAdmonuit: ratibus ſacris depellere thedas.\nHic primu novat: ux oculis effulſit: & ingens\nVifus ab aurora coelu tranſcurrem nymbus:\nIdiq. chori: tum vox horrenda per auras\nExcidit: & troum rutulorib: agnia complet:\nNeu trepidate meas teucri defendere naues:\nNeue armate manus: maria aſn exuere turno\nQuam facras dabitur pinus: vos ite solute:", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "", "Hic oftendit aliquas eſſe\nperituras. 1 Euaſerit\nvndis. S. de vndis exerit:\ncui venet ad eum locu: de\nq. nautigatur? nō ſit. Aliu\ndegunt euaſerit vndarpe\nriculī. k Mortali eri\npiā for. S. Bīn dixit moru\ntalē: nec eum pōſerit ut ea\ndē res et mortali ſit: & im\nmortal: an eſt: vt definat\neſſe mortali. C. Mortaliē\neripia forma. q. d ipe nul\nla cā interpoſita: vt imor\ntales ſure ei: poſſunt.", "1 Qualis nereia clotho:\nS. Non tales dixit erit. ſic\nfupra. Qualis mugitus ſut\ngit cu fautius arā taurus.\nm Per pice torrentes. S.\nardentes: & eſt figmentiſ\npoeticus. n Et totu nu\ntu tremeſe. olym. C. Ma\ncrobio aliōnq. vir miſta\ndočtrina excellent: i hoc lo\ncōla nationis ingeniō nō\ndicet: ni greci oia ſuis\narrogant: noitris concre-\noia detrahe re conanē. Ait\nigit phidii: cu ſoue o'ym\npiu finſſilſet interrogatūr:\nde q. diuina m mutuare:\neffigie: reſpòſdiffe ſe archi\ntypi ſous i tribi? Home:\nn verſibus inuentiſe, tan-\nči illu vitto der: ſi quicquid\nHome. dicite: ipſe ſi dicat:\nac de ſupaliis & crinibus\ntotu illi vultū collegiſſe\nmiratur: hoc a Marōe\np[er]miſi ſum. S. nō video\ncur hoc Hemiſtichto: illu\nmaieſtarē nō min? ā Ho\nmerus expreſſerit.", "o Aderat, p. miſ. dies. S.\nPromittu p[er] aduen-\nrat. p. Turni iniuria. S.\nſes qua inferebat: & mo\niniuria. eſt ωλκωνι. i. in-\nuſticta. Hinc et apud Co-\nmícos: iniuri? eſt q. audee\naligd cōtra ordīne furi:\net bīn iniuria: qm et cōtra\nnecellitāte fati: & contra\nrōne ſoederis bella cōmo\nuerat. q. Hic primu. D.\nDebuter an ſi eucturato\nnē p[ir]e ſigna: ne calſa res\nfaci: vid: aſde[n]n vox ſe\nqui: vt cōlectura ſigno:\nformef. r. Nua lux. S.\nid eſt nymb[us] deo: qd &\npaulo poſt dicit. s. Ne\ntrepidat. S. p ne ſeltine:\ntis: & p hoc ſignificat: 16\nad naui: deſſionē egref:\nfos nō e[rum] Trojanos: qua", "nume vetuli. t. Maria ante.", "D. Pulchre a loco in q. erat\npoſſibilitāte lumpſit. v. Ite de pelagi. S. Aliu hucaſſus", "volunt matre: deu locutā. Aliu fungunt genitrix tu.", "x Totidē. D. vt apperet ipſas eſſe gua tuerunt\ny Obſtupuere animis rutuli. S. timuerunt r.", "at: ſed muſ poſt deo: deo\ndei dea a monte: deo: deo\nre alpſarum: alpſarum\nicibus. Et ad alpſarum\nrahi debet alpſarum: deo\necce. Rige alpſarum. Ad\nconſi deo ſi alpſarum deo\nconſi quod alpſarum deo\nconſi ad alpſarum deo\nRyphios moſis. Moſis deo\nconſi ad alpſarum deo\nconſi quod alpſarum deo\nconſi ad alpſarum deo\nDO. Da. Ia p[er]ſarum deo\nconſi ad alpſarum deo\ncon

["Perpetuitque incoliaque incoliaque incolia

["Eneidos", "faciſſe in bello troiano:", "g. Melior. S. q. d. i. major et prima. h. B. B. geftis corpora rebus. S. in eo tâ tûq. hoſtes non auſtifunt egredi. I. Pugnam ſpe rate para. SERVI. fi. con tra Troianos: non a nota nis: ne videatur contra ſu pradicta omnia nunc forciis inſerre amorem.", "k. Vigiliſi excubiſt. S. Ex cubiſcunt diuime: vigiliſe nocturne. I. Oſteni que q. S. Cæſurionu. I. ex mo re Romæ militie nam ex numero militum: qui eos ſequitur gradus dignitas appareret. m. Vertit cra. ahe. S. Potant. Et eſt heuſtichium enniarum: n. Noctem infomne. i. milites infomnes in nos ſtem. o. Ludo. C. Nâ voluptas que capitur in lu do excitat ſpiritus: qui ex citari fornumm arcent. p. Hec ſuper. C. vt multa fiducta redidbat rutus los negligenterio: ita con tra Troiani ex periculo ad moſtiti: omnia diligensius curabant: facit ergo narra tionem veriſimilem: quia eſt ſecundu naturam:", "q. Trepidi for. S. ſeſtinti pter formidinem: nâ non eſt iteratio. r. Pontef. q. S. qui ſiut in munis an guifionibus. C. Pontefcianum cum moenia ſint ira lata: vt diſcurrentes per ila recipere poffint: apſpos nuntur tabulata & velut at pôres. s. Propugna cula. S. Pinnas. C. Pro pu gnacula ſunt: quib[que] œm nibus pugnando hoſtes arcemus: & tutus nos. red dimus. t. Quos pater æ. CRI. Et hoc prudentis imperatoris ſuit: vt abſu tutus aliquos ſummè res rù præſiceret. v. Recto res iuuenum. S. legitur & iuueni. Stiuueni: Aſcanios. Si iuueni: magiftros mi ltrû acippe. D. iuueni. A. ſcanio: aut appellatib[us]evni us omnes in ſrellexit. C. Re ctores iuueni. nâ illa etas eſt animis abſident: et pru dentia careat: rectorib[us] inſi digit. x. Sortita per. S. forte diuſa ad deſoné pi cli. C. Sortita pericli. per fortes acipiens inter ſea in quibus periculi erat.", "y. Quod cuius tu. eſt. S.", "Exercerit vnaufuſiſt. vires ad id quod accepi tuendum. C. Quod cuius tu. Carri enim certis rebus delegat: ſunt: nam quod omnibus faciendum relinquitur: a nullo ſit.", "Eſſe putent: decimû q[ui]s diſtulit hector in annu.", "Nunc adeo melior quoniam pars acta diei:", "Q. iod ſupereſt: leti bene geftis corpora rebus procurate viri: et pugnam ſiperate parati.", "Interea vigilum excubiſt obſidere portas", "Cura datur meſſapo: & moenia cingere flāmis.", "Bis ſeptem rutuli mutos qui milite ſeruent", "Delecti: aſt illos centeni quæq[ui]s ſequuntur:", "purpurei eriſtis iuuenes: auroq[ui]s coruſi", "Difcuntur variantq[ui]s vices: ſuſi q[ui]s per herbam", "Indulgent vino: & vertunt createres ahenos.", "Collucent ignes: noctem cultodia ducis", "Infomnem ludo.", "Hec ſuper e uallo profſtant troes: & armis", "Alta tenent: nee non trepidi formidine portas.", "Explorăt: ponteſq[ui]s & pro pungnacula iungunt:", "Tela gerunt: inſtant mneſtheus acerq[ui]s Serestus", "Quos pater ſeas: ſi quando aduerſa vocaret:", "Rectores iuueni: & reru[que] dedit eſſe magiſtros.", "Omnis per mutos legio fortita peridum", "Ex cubat: exercerq[ui]s vices: quod cuius tuèdu[est].", "Nifus erat porte cuſtos acerrimus armis", "Hirtacydes: comitem Aceneq[ui]miferat Ida", "Venatrix: iaculo celerem leuibuſq[ui]s ſagittis.", "Et iuxta comes Eurialus: quo pulchri[que]t alter", "Non ſuit æneadum: troiana neq[ui]s induit arma:", "Ora puer prima ſignans iutonſa iutrenta.", "His amor vnus erat: pariter q[ui]s in bella ruebant.", "Tum quoq[ui]s communi portâ ſtatione tenebant.", "3. Nifus. D. Quâ cito di[x]it nomen: parrè locume[n]t in quo natus: & quibus eſt? Iudici. C. Nifus erat. Optime iuueni dat robusti animi ſine mifer prudetia: a. Ida venatricis. S. a ple[n]iq[ui]s ida mater Nifus accepi. turiquia dixit venatricis: fi monte yollueris accep[er]. abufiue Iam venatricem dictam intellige pro venationibus abufiudem: n[unc] venatricis propriè eſt: ve na: ur: non qu[ui]s venationibus abundat. b. lacus lo cele. S. B[u]n inducit Nifu[que] optimu [fac]ulatorem. & hanc premittet armog peritram: que poſt plurim[us] potent in Euryal de fenfione. c. Troiana ne q[ui]s induit arma: S. hoc eſt qui nondum bellicofa arma induerat. t. accoperat: & hoc dict: pulcher qui dem erat: ſed nondù bellis di: pericu: D. Troiana ne q[ui]s induit arma. c[ir]ceris p[al]chri:or: p[u]kerrimus autem c[ui]s eſt: armat? C. Tiora na. i. a. no ſuit alter ex h[uius] qui arma indueret.", "d. D[omi]n ne hunc ardon mentibus addunt. Eunya le[que] An ſita cuſq[ui]s de: ſic di[rit]ra cupido. S. Apud P[oli]n n[ui]s philosophum & alios quagritur. Vtrum mentis no ſtre acies per ſe ad cupiditates: & confilia monte: an impulſu alicius num: n[ui]s et primo dixeru[m] mé tes humanas mouere: ſua ſponte, deprechendu[que] ſi ad omnia honefla impeli. It nos gentio: & numine q[ui]s dam familiari: quod nos bis nafcebus datur. pra uavero nostra menente no[rum] cupere: & deferideru[m] nee enim poſt e[que] ſieni: prua numinu[m] voluntrate capta mus: quibus nihil malu[m] conſtat placere. Vnde n[ui]c hic orcus eſt ſenius. Hoc emu[que] Nifus. O. Eurale diu ne noſtros. mentibus cupiditates iuio[n]t: & de fideria: an ſic deus ſi pa[m] mé tis cupiditas. CRI. Diu ne h[uius] ardonem mentibus addu[que]n ſua cuſi deus ſit dira cupido. Opuma e[que] Seruli exponi: ſunt erat qui dicat enimam noſtros ita eſſe iſtruſt as fuisunt bus: vt duas extremas. o perar[que] non ſentamque.", "go quêadmodù vegetatua: que omnù[m] humilis: acnonu[m] humilis: acnonu[m] humilis: acnon

Liber Nōnus

CCXXIXII

nus pulſare: & alia multa
ita intelligenda: que ſupre
ma est. Et ſupra intellecūt
polita deo pene confuŋgi
tur: non bis in aduerſentem
bus agit. Et hec quidem no
bis (ut) Platonici atque) pro
duo eſt. e Mentibus ad
duum. S. Bene addune: nā
animi ſui natura pruſesē,
ſed et addit: ut aliquid im
patienter defideret.

f. Dira. S. magna aligd
magni ſper hoſtes tranſi
num. D. Dira cupido, cogi
tationes máximas de ali
gs mouet: an iſa ſibi mēs
deus eſt. g. Mens agi-
tat mihi. S. molitur.

h. Quiet. S. modo otio
non ſomno. nam in vigi-
lis fuerat collocatus.

i. Cernis que rut. habeat
ſi, re. S. iſp. defideri vult
eſse ratiō abiles cauſas. C.
Cernis que rut. mouebat
ad tāREGRIEGTUS facinus ad
leſſe rem ingens gloria. &
ſumma reipu. vtrillat. de
inde dabat ſpem perficien
di negligētia hoſtum: q. reſ
ſecundarū ſemper comes
eſſe folet. k. Sōnovino
q. ſep. S. Alterum pendet
ex altero. Et ſe pefulti, quaſi
ſine pulſu: & nil ſenutēs.
1. Porro. S. Hortātis eſt.
m. Quid dubitem. S. id
dt cœgitem, omnis em co
gitatus in dubitatione eſt
ante ſententia.

n. Populucq patreſq.
S. Tranſiſt in. Trofanos
Romanam confuetudine
vrt ſolertur. prius em
ſubebat populus: poſt co
ſtrubabit ſenatūs.

o. Reportent. S. nā re va
cat, p. Si tibi que poſco.
S. poffere eſt fecitūs. Vav
tonēs quotiens aliquid p
mento noſtro depoffim.
Petevo eſt cum aligd
humiliter: & precibus po
ſulamus. Et bene Eury-
alum q. notit ducere laten
ter oſtedit.: q. Mœnia
palītæa. S. vbi nunc credi
eſe Aeneā, r. Obſtupu
it. Q. non periculo: ſed cu
piditate laudum.

s. Mene. C. Oratio e ab
ab amiciffimo animo: cu
neq ab illo ſpernendum
ſem ſocietate reru magna
rum: neq ſe illu in pericu
lo defere re dignu putar. et
t. ſumis adiugere reß.
S. ſummū: & extremū
diemus & laudabile. Be
ne ergo in re dubia fermo-
ne vius eſt dubio: nā hoc

Nifus ait: di ne hunc ardorem
métibus add ut
Euryale: an ſua cuicq deus fit dira cupido:

Aut pugnā aut alidq iādudū inuadere magni.

Mens agitat mihi: nec placida cōtēta quiete eſt.

Cernis: quę rutulos habeat fiducia rerum:

Lumina rara micant: ſomno vi noq soluti

Procubuere: ſilent late loca: per cipe porro:

Quid dubitem: & quę nunc aſo ſentētia ſurgat.

Aeneam acciri omnes: populus q. patreſq.

Expoſcunt: mitticq viros qui certa reportent,

Si tibi: quę poſco promittut: (nam mihi facti

Fama ſat eſt: tumulovideor reperire ſub illo

Poſſe viam ad muros: & moenia pallentea.

Obſtupuit magno laudū perculſus amore

Euryalus: ſimul his ardentem affatur amicum.

Mene igitur ſoeiū fummis adiugere rebus

Nile ſugis: ſolum te intāta pericula mittam.

Non ita me genitor bellis affuetus opheltes:

Argolicum terrorem inter: troiecq labores

Sublatum erudit: nec tecum talia geſſi:

Magnanimum æneā: & ſata extrema ſecutus:

Eſt hie eſt animis lucis cōtemptor: & iftum

Qui vita bene credat emi: quo tendis: honore.

Nifus ad hec: equidem dete nil tale verebar:

Nec fas: nō ita me referat tibi magnus ouātem

Iuppiter: aut quicuq oculis hec aſpicit equis:

Sed ſi quis (que multa vides discrimine tali)

Si quis in aduerſum rapiat cauſu e: deuſue:

Te ſupereſſe velim: tua vita dignior ātas:

Sit qui me raptum pugna: pretioue redemptu

Mandet humo ſolita: aut ſi q. id fortua vetabit;

dici: non debes me nec a
tua gloria: nec a periculio
ſegregare. v Non ita:
C. modеſſe ſe laudat cum
quicquid in ſe roboris ſite
ab educatio: que propria
parentis eſt: prouenire de
mo nſtrat. x Gentior
bellis aſ. S. iſpe puer eſt:
nec du probatus: vnde ſe
& ab illis tpibº. & a pa-
tris virtute cōmendat.

y Argolicii terrorem. S.
quem græci intuleri.

§ Sublatu. S. ſuſcoep: u.
a Nec tecu talia geſſi. C.
nā ſi alīus per ſtate minus
cognitus ſim: tibi tamen
cui quo ſemper ſum: pba
tum me eſſe oportet.

b. Eſt hie eſt animus. S.
Hic poteſt eſſe & aduerbi
um demonſtrantis: vt ſe
eſt h. i meo pectore. po
teſt & ſic acedi: vt dicas
hie eſt animu lucis cōtem
ptor: hoc eſt iſte animus:
ergo hie & produc poteſt
& corripi. c Quo tens
dis. S. i. ad quem niteri: ſi
benter emam vitā, i. v. tg
p. tio. d Nil tale verebar.
S. quale ru ſuſpiciar is. Nec
humana negoria: nec que
loquitur: e Sed ſi quis
in aduerſum. D. Omnia
huc referit. q. in cauſa mi
nus ſpe: plus: timor in eſt.
f. Cæſtus. C. ſecuſtī epicu
ros: qui deos humanā cu
rate negebant: & omnia cu
ſu ſi ſtut purabant.

g. Deus ve. C. Secudum
Achademicos: maxime q.
prudentia dei omnia regi
vt nos volunt. Torus aſt
iſte locus: & quid valeat
amicia cum vera eſt: &
cōmiferatione ſumā pro
pe euſetum demonſtrat: q.
prouenit ab excellētia lan
moruntur. Cōmiferat
tio em capratur: vt often
dit Cicero: non minā ma
guitudine animi q. a la
chrymis. h Mandet hu
mo. S. mkti hic diffiſuere:
Alii iugunt mādet humo
solita: vt cōmendet in ter
ra ſolita. 1 Fortuna. S.
que pius inuiderē ſueuit.
Statius, hinc trahens colo
rem ait: inuida ſata piis:
et fors ingenubus: auſis
Rara comes.

k Abſenti ferat inferias.
S. hoc eſt cenotaphion fa-
ciat: & impleat honorem
ſepulchri.

1 E matribus. S. enobilli
bus. nam matres non ni
ſi nobiles dicimus: Undes

YYVII

Nifus D. Quid cim il
nomen: parte docum
quo gauſ: & quibus
ſt. Iudita. C. Nata
Optime quidem dat robi
nimi fine mortuam.

Ida venatix. S. plo
ſa id mater Nifus. Nif
urqia diu venatix. Nif
monreſvolueris. Nif
bubie: Id amillam venat
ſicam intellig pro
notibus abuſ: abuſ de
venat. pro repreſi
hacur non quę venat
bus abuſ. b. v. 10
ele. S. ſin inducit.
eſse optimi ſaculati.
& hanc præmittam
perlitam que: poſi
mi poterit in Eury
fentione. c Tornai
cq induit anna. S. h. ad
qui nondum huc pro
ma induerit. a cœper
& hoc dict: pover qu
dem cratèd nondiſ
di percuti. D. Tornai
qu. aduit anna. cœper
chior: pukheratis ad
cui dlet anna? c. Two
na. i. a. ſu no fuit alter
ta qui anna induerit.

d. Dei non hunc alid
mentibus abuſ. Eun
le: An ſua cuſi de
ra cupidus. S. Aou
n. Philop. hom. &
quætum. Ut vidi in
vitim. Ut vidi in
ſtre actus per ſe pote
rates: & corbola man
an impulſu alioque
nis: fi. prima voluer
tes humanae moſtus
ſponte. depertendere
ad omnia hominis de
li nos genti de
dam. familiam quod
bis nafètibus denudam
auvera notum non rem
cupere: & deſideri
enim poſtque ſeruere
mus. q. quibus et il
conſtat paterque. Poſ
hie orus eſt. ſonia h. E
em diem Nata. O. Eun
qui deo in mea cœpere
ne ne notum. cœper
in cupidis. cœperat
ſideram: an ſi dea ſi
tia cupidis. O. diu. Di
hunc ardorem mea
addita: an ſi cœna
ſit dira cupido. Oun
Serui exponere. Oun
qui dicere amavit
in ſi eſt. ſi eſt. ſi
bus: vt diu extrema
omni humilis. Oun
perant. non ſeruam
omni humilis. Oun
neque ſonumque
octo epi: apat. ſi facerat

Eneidos

& matriȇe dite: ſuut. Sci
mus autem non omnes
mulieres in ſilia reman
tiſſe: nam legitur i duodec
cimo. Et meſt i lades
crimem de more ſolure,
m. Ille autem. S hoc b
to eſſe interruptam orati
onem. Ni intelligimus:
n. Vigiles ſimul excitat.
S. qui viſigur arum officii ſi
mul habebant.

o. Seruantq. viſes. S. hic
diſtinguendum eſt: alias
ſenſus non procedit.

p. Regemq. requirunt.
S. regis ſilium: vt magni
regine: ſed enim miſerat
amorem.

q. Cetera per terras o. S.
Exaggerat more ſuo vigi
lantium laborem.

r. Conſilium ſummis re
gni de reß habebät. S. Lu
cuii verſus vno ſermone
mutato: nam ille ait. Con
ſilui ſummis hominu de
rebus habebant.

s. Iam nuntius eſſet. S.
Iam: aut cito: aut cù nullù
inuenſent.

t. Annixt haſtis. S. Oſte
dit iam eos diuturna ſtati
one fatigatos. Quod autè
ſtant: et romani moris eſt
& bellie neceflitatis. Huc
autem ſtandi habitum et
Salu. comemorat: vt ſellì
arma ſita quiſque ſtantes
incumbere.

v. Caſtrorù: & capi me
dio. S. in medio capi ſpa
cio qui campus caſtrorù
med us ſuit.

x. Rem magnam preciū
q. moræ ſore. S. dicebat ſe
aſſerre rem magnam quæ
mora p[ro]clum poſſer. aſſer
reit. poenam Terê. Ego p
cito ob ſultietam ſero:
vt fit ſenſus. Si tardi? mit
tamur ad Aeneam: luem
hociu[i] poenas. Alii ſic itel
ligiūr. Scimus quidem ad
uentum noſtrù mora: veſ
ſtris aſſerre conſiſtus: veru-
huius moræ erit preciūm:
ideſt remuneratio: namq.
hoc offerebat: quod illi co
gitabant: vt diximus ſu
pra. Quis ue Aeneq: ſa nú
tius eſſet. y Accoepit
trepidos. S. ſeſtinos more
ſuo, % Audit o men-
ribus equis. C. Cum cau
ſa h[ec]e fide caritura videre
tur, Caprat in primis attë
tione: & statim incipit co
futare validiora argumen
ta aduerſationem, illi em
ponere poruſuerit iuuenile
ſtate: quæ vt plurimo con

Ablenti ferat inferias: decoret q. le pulchro.

Neu matri miſere tanti ſim cauſa doleris:

Que te ſola p[uer] multis e matribus auta

perſequitur, magni ne moenia curat aceſt.

Ille autem: cauſas nequicquam neſtis inanes.

Nec mea iam mutata loco ſententia cedit:

Accelere muſ ait: vigiles ſimul excitat: illi

Succedut: ſeruant q. viſes: ſtationerelicta:

Ipſe comes nifo granditur: regemq. requirunt,

Cetera per terras omnes animalia ſomno

Laxabant curas: & corona oblitâ laborum:

Ductores teucrem primi delecta iuuentus

Conſilium ſummis regni derebus habebant

Quid facerent: quis ue aenee iam nuncius eſſet

Stant longis annixi haſtis: & ſcuta tenentes

Caſtrorum: & campi medio: t[u] Nifus: & vna

Eutalus conſeſtim alacres admittier orant:

Rēmagnā: precium q. more ſore: primus iulus

Accoepit trepidos: ac niſum dicere iuſſit.

Tum ſichyrtacides: audite mentibus equis.

Aeneade: neue hec noſtris ſpectentur ab annis

Que ſerimus: rutuli ſomno vinoc[us] ſoluti

Conticuere: locum inſidiis conſpeximus ipſi:

Qui patet in biuto porte, que proxima ponto.

Interrupti ignes: acerq. ad ſydera ſumus

Erigitur: ſi fortuna permittit us vti:

Quæſtitum æneam: & moenia pallantea:

Mox h[ic]e cum ſp[oli]is in genti cede peracta:

Affore cemetis: neſnos via fallit euntes:

Vidimus obſcuris primam ſub valibus vrbæ

Venatu affiduo: & totum 'cognouimus amne,'

ſillo caret. Dic de q. p[ro]mi-
tunt eos preſtare non p[ro]
ſe propter hoſtiles exculb-
as: quas fallere nequeant,
Primo ergo demonſtrat
non temere rem h[ac]ſum
p[ro]ſſeſed c[ui] confitio: dem
de ſacilitate rei: vel ſaltem
poſſibiliter eſt ex neſligita
hoſtui: qui tam ex vino p[
] fundiori ſomno premat.
Ac denſis demonſtrat lo[
cum t[ā] ſibi ad inſidias de
ctum. A Ne hec po
ſtris ſpect ab an: S. ſi
excuſat: quia ſeit de gare
puero: poſſe dubitan[di]
cens non ex ſuggerentum
perſona: ſed ſuut conſu
lio ponderanda,

b. Porte que prima p[ro]
to, S. Apparet i[te] ſup[er] di
ximus) caſtra trosana t[ro]ho
ſtien ſuſſe, Si quidem nul
lus alter locus in laurato-
ritati hic ſeu fluio coheſi-
hinc pelago. Et nunc diec
porte que proxima p[ro]
Irem paulo poſt dictur?
eſt. Oppoſuere eſt: nam
dextra c[it]ngitur amni.

c. Interrupti ignes. S. ſu
pra aliter lumina rara mi-
cant. d. Fumus erig
tur. S[em]nium eſt ſop[er]
torù igniui: quorrens ma-
ior ſumus erigitur.

e. Si fortuna, S. occafone.
C. Si fortuna permitus
vti: q. d. Fortuna quidem
ſeſe v[it]ro eſſer: modo i[mi]
la v[it] veliis,

f. Quæſtitum S. vt. quæ
mus. g. Cum poſſus.
S. h[inc]e eſt quod ſupra ſiu
ryalo dixit: me referat rib[us]
magnus ouati[que] ſuppiter
reſpiciens ad quod poſ
ſit fortiter facere.

h. Nec nos via falli: g. h[ene]vbit[us] cum amico eſt
čta c[ó]cat. C. Nec nos via
fallie: non ſolam prout de
quomodo hoſtilia caſtra
tur? e[gr]ederenſed e[n]ta d[am]
detinde iſer tenendam ſic
i. Obſcuris primam ſub
valibus vrbem. S. n[am] in
obſcuris valibus poſuvi
dimus primā vrbem hoc
eſt primam parte vrbis:
nam Palanreum in mona
te eſt: non in valibus. D.
Vidimus obſcuris. Den[on]
ſtrat e[ſi]n poſſe. C. Ob
ſcuris: propter interuall[ia]
ſocorum. Primā vrbem.
primas parces vrbis.

k. Annis gravis atq. an
mis maturus algtes. S[
] Saluſti. de philippo. Qu[
] state & c[it]udio c[er]tos al[

["Liber Nonus", "tebat. 1 Dii. D Matu\nri hominis matura oratio\nReft: autem iucipit a diſs\nquorù fauore reſpu, tales\nvios reſcriptum.", "m Non tamen omnino\nteuros de. pa. S. ac fi dice\nret. licet iraſsimi ad tem\np? ut huc apparet nò velle\nvos penitus delere Troia-\nnos: q[tales animos iune\nnibus datis. n Hume\nros dextraſp tenebat, S.\nhoc ad aſſe cum reſtitut:\nnec enim ſmul fieri p[ro.\nIn teligim? autem q[ ſlingua\nlos: & mebratim ampleo\nctebatur, o Vultù la-\nthrymis atq[ ora n. S. Poc\ntice iuximt: & modo vnù\nſignificat. Et autem itera\nno interdici reſpiut d[ſre\ntonem. D. Lachrymis la-\nchrym? aut gratulationis\nfuert. q[ extraſtunt tales,\nIsm doloris q[ recordare\ntur tor fortù virorum ut\namſorum: quita dixerat,\nNon ramen omnino reu-\ncros de ſtare paratis. C. Vul\ntum atq[ ora. Os in quo\nvultus apparet: nam vul\ntum iam demonſtrauim?\neſt accidentia in facie qu\nab aliqua perturbat ſiſc.\npenunt: aut egrutudinis:\naut timoris aut leitire aut\nſpel. p[ Viri pro laudibus. S. t. virtutibus. ab eo\nquod procedit id quod ſe\nq[uiur. C. Viri. q. d. qui\nin adoleſcentis annis vinlem\nanimum geritis.", "q. Dii moreſq[ abunt. S. O. c[rovis et tractum de philofophia: q[ dicti ſuſtire ad gloriam beneſa. cu] confientiam. D. Dii. qui bonis fauent. M. reſea q[ vetrí Recreeq. viuèdo. r. Actutus. S. confetim finedationes: & eſt aduerbum temporis.", "s. Aeneas. D. & vt diu\nminor res fit Aſcanif. C.\nAeneas aſcutum. Aeneas\ncui imperiu[m tenet q[ui\npri\nmi]t dare poterit. Verit cu]\ngras. vtræ illi ſuperſuræ\nſerit ſeritab Aſcanius: qui\ncum costaneus vobis ſit:\nomni perfuolert. Ex quo\noſtedit q[ui munus tanti fa\ncionis: non vno: aut altes\nro, led plurimis continua\nſiſq[ benefits is honefit àd\nſiſvnum ergo: & breuis\ntemporis erit periculum:\nac remanerat. vniuerſam\ndende vitam decoratam reddet.", "t Integer eut. S. ados\nleſens: cut adhuc etas integra ſupereſt. Vnde Ennius deos\nqui integros dicte q[ibus multum qui ſuſeget.", "Hic annis grauís: atq[ animi matur? alethes:\nDii patrii quorù ſemper ſub numine troia eſt:\nNon tamen omnino teuros delere paratis:\nCum tales animos iuuenum: & t[]i certa tulit is\ncerta: ſic memoris h[]ugros dextraſp tenebat.", "Amborù: & vultù lachrymis: atq[ ora rigabat:\nQue vobis que digna viri pro laudibus ilſis\nPremia poſſe rear ſolui: pulcherrima primum!\nDii. moreſp dabunt vestrí: tu cetera reddet", "Actutum pius aeneas: atq[ integer eui", "Aſcanius, meriti tanti non immemor vnquã,", "Imo ego vos: cui ſola falus genitore reducto", "Exeipit aſcanius: per magnos Níſe peñates;", "Aſſaricq[ larem: & cahe penetralia věſte", "Obſteſtor: quecunq[ mihi fortuna fideſp eſt", "In veſtris pono gremiis: reuocate parentem:", "Reddite confpectum: nihi illo trīſte recepto,", "Bina dabo argento perfecta: atq[ alpera ſignis", "P[oe]ula: deuicta genitor que cœpit arilba;", "Et, tripodas geminos: auri duo magna talenta;", "Cratera antiqui: quem dat fy[]onia dido.", "Si vero capere italienam: ſceptrilſp potiri", "Contigerit victori: & præde ducere fortem;", "Vidifti qu[]o turnus eſquo: qui[]bus ibat inarmis", "Aureus: ipſum illum clypeu: critaſcp rubentes", "Excipia ſforti: iam nunc tua premia Níſe.", "Pr[et]erea bis ſex genitor: lectiſſima matrum", "Corpora: captiiuoſp dabit: ſuaq[ oibus arma,", "Inſuper id campi: quod reſ habet ipſe latinus,", "CCCXXXV", "v Exeipit Aſcanius. S. it\nſub ſequitur: et a poeta di\nctum eſt. C. Exeipit. Sto\nam. et. C. Exeipit. Sto\n

Eneidos

h. Exciplam forti. S. preter fortem dabo.

I. Influper his. S. Supp. hec D. Insuper. Mos mirand. in poeta. Vbi enim mulca. narranda fuit: ne continuatio fastidium ponat; dui di: interponendo aliquid quod tamen non fit alie.nu. k. Campi. S. Quod haber rex ipse latin: nos fuerat: ut viris fortibus p. honore daretur: alii agri p[er]fide: ut habuit Tarqu. i. subp[er] in capo Martio: d[am] spaci[us] ab Homero tene.nos dicitur. Hoc ergo: d[am] latius pro honore de re. publica habuit: ab Africa intelligimus effe pro. miffum: C. Id campt. Romani morem sequitur: qui b[us] de repu. meritos agro donabant: ut de mutio & multis alii legimus.

I. Te vero mea qu[em] ſpad is propioribus. C. demon. ſtrat qu[em] ſirudo gratis be. nuole. ſi:ta conciliat.

m. Venerande puer. C. p. miraculo dicti: n[am] nihil tam longe a puerita: ve. neratio eſt. n. Pectore toto. S. omni affectu.

o. Reru[ver]boru[que] fides. S. et rempu. tibi comitæ: & tec[que] omne comunica: ho coſtitu. p. Me nulla dies tam fortibus auſis diffimilem arguerit. S. ab hoc officio: & ab hac au. datia acceſu. temporis in ſerior no[rum] probabor qualif[ato] c[um] fortuna comitueran. tu[m]o hoc poſſum de me promittere: ut ſemper au[de]am ſemp. velim fortiter facere: n[am] hoc eſt quod di. cit. fortibus auſis diffimilem arguerit. Tant[us] ergo me[n]t: ut hoc promittere ſi. ue profpera: ſue aduerſa fortuna comitetur: nam aut diffuncta: tuma particula eſtonon negantis aduerbi um: q. Tant[us] fortuna feci. Aut aduer. ca. CRI. i. mo[rum] aliquid accidat: q. c[um] rādu[m] ſic: ſiue in ſecu[d]a: ſi. ue in aduerſa fortuna.

r. Super o:ia dona. S. vl. tra omnia dona. i. d[am] ego pluris: q. c[er]tera dona. ſa. c[ia]. g. Genetrix. D[O]. Magnu p[ō]dus in his ver. bis Materni em nomen omnes affect[er] tranſiſt. Preter terea: q. ſit ex genere P[ri]a mi, non acceſſione noua: ſed venuſtate coſiſceta. lau. d[ui]t ergo a genere ſed q[ui] fruſtra laus originis tangi.

Tevero mea quem ſpac[i]s propioribus etas
Inſequitur venerande p[uer]iā p[ect]ore toto
Accipio: & comit[ē] caſus complector in omnes:

Nulla meis ſine te queretur gloriarebus:
Seu pacem ſeu bella geram; tibi maxima reru
Verborumq[ui] fides, contra qu[em] talia fatur.

Euryalus: me nulla dies tam fortibus auſis
Diffimilem arguerit: tantum fortuna ſecu[da]

Aut aduerſa cadat: ſed te ſuper omnia dona.

Vn[u] o[ro]: genitrix priami de gentevetuſta.

Eſt mihi: quam miſeram tenuit no[rum] ſilia teſtus.

Mecu[que] excedent: non mo[n]enia regis acerſt:

Hac ego n[unc] ignar[ā] huius (quod c[ui] p[er]di eſt

Inq[ui] salutatam linquo: nox & tua teſtis

Dextera: q[ui] neque[ra] lachrymas perſterre p[ar]eſtis,

At tu (oro) ſolare inopem: & ſuccurre reſiſte.

Hanc ſime me ſp[em] fetre tui: audenter ibo

In caſus omnes, perculſa mente dederunt

Dardanide lachrymasante o[es] p[ule]ch[er] luſus,

Atq[ui] animum patrie ſtrinxit p[ietatis] imago,
Tunc ſic effatur.

Spondeo digna tuis in getibus omnia concep[ti]s.

Namq[ui] erit iſta mihi genitrix: nomq[ui] creuſe

Solum deſuerit: nee partum gratia talem

parua manet: caſus factum quicunq[ui] ſequettur.

per caput hoc iuro: per quod pater an[no] ſolent at:

Quetibi p[ollice]or reduci: rebus q[ui] ſecundis

Hee eadem matres: q[ui]e generi[que] manebunt.

Sic ait illachrymās: humero ſimul exuit enſem
Auratum: mira qu[em] ſecerat arte lycaon.

Gnoſius: atq[ui] habilem vagina aptarat eburna
Dat Niſo mneſtheus p[elle]: horrentis q[ui] leonis.

Exultias: galeam fidus permutat alethes.

tur: niſi is qui laudatur vi. ta & moribus ſe mator[ia] bus ſus digni[que] gerant: p[er]nit ſuas viutates: exacuſat aui[que] q[ui] ignar[am] reſinuar[que] quita niſi ſilla cauſa interceder fillet: ſecluſus non paru[m] comiſſet. t[em] Priam[us] de gente vetuſſa. S. de fa[m]ilia: & ſi q[ui] eſt ex c[oe]gnatione comendat. Nā Aca[n]ius nepos eſt. Priam[us] Creuſam. C. Pram[us] de gene vetuſſa. Eſt am[que] anda a teq[ui]a eſt ex c[oe]dem fami[li]a: de qua ma[n]ter tua. Eſt iſt[em] idem a me q[ui] p[er]ter q[ui] mater ch. omnia t[em]edia: & j[oh]aboru[m]e me ſequerut p[elle]a eſt. v. Miferam. S. que ſic im pacienter diligebat fili[m].
x. Mecu[que] excedent. S. v[er]le me[n]t] comit[are] iſter, vult e[m] intelligi ſui cauſa ma[n]trem ſecu[m]. y. Ignar[ā] me[n]t] ſalutat[em]. C. Timet bat e[m] ne robur animi[d]erare materna lucubrare. Prepoſuit igitur reſip[m]a tri: & remediu[m] ſua prudet t[ia] adju[nent]. p. Quod c[ui] p[er]di eſt. S. ſylep[is] nam l[ubaudis] p[enculi]. a. Inq[ui] ſalutat[em]. S. Inſalat[tat]: & eſt Temen[is]: vt in ute[m]i: & inq[ui] ligat[em] c[edat]; b. Quod nequeam la[pa], pa, S. Exacuſat ne videat crudeli. Vnde ſequi[m] n[am] tris eius tragicus & miſeru[m] rabiliſſe conquitus: po[tui]tui inſque[rum] fol[us] cruſi[es]: & Talia. c. Inſo[pe]: S. modo auxili[m] egentem. d. In caſus omnis. S. ut ſupra fortuna ſecu[d]a vidu. aduerſa. e. Pulchert[em] lus. S. Inco[n]grui[em] epiſi[d] pulchritudinis poſtu[m] c[ui] res eſet in loco religioniſt. f. Strin[x]it p[ier]tatis imago. S. perſtrin[x]it morom dit amonuſt: ſenſus au[n]t eſt: aut poſt q[ui]viditiu[m] ſic e[m] amare manem paternę p[ietatis] ceep[t] virtut[em] agno[q] ſtereat: aut c[oe]re ceep[t] etiā ipſe ſic p[iet]atem agnoſſe reſe[m] eius coſiueut p[ater]. aut c[oe]re exemplo Eurya[m] li audius corpi[m] amare pa[n] tre e[n]t: an[no] diſeum.

g. Partu[m] gratia talem q[ui] uia maner. S. debet ab om[n]ibus colidi: q[ui] talem craui. C. Talem p[ar]thi. non erit illi parua remunerato q[ui] illum p[er]petit.

Dom. et alii hominu[m]

Eneidos

t Quos omnis: C. facti
r:veniſimilē: ex eo quod
fieri solet, s Primorū,
S.genitiuus hic venit ab
eo quod eſt hi primores:
fic uti proceres. quorum
nominuī nominatiuī fin-
gularis no inuenitur: licet
dicamus primotis.

t Votis. S. Aut cum vo-
tis: aut pro redito vora fa-
cientes, v An annos.
C. nam puerilis etas: fi ei
naturā respitiās ea non ſe
rebat. x Animum. C.
fortitudinem. y Curā
C. prudentiam & confi li-
um. 3 Et nubibus irri
ta do. S. ut ipſa partem vo-
lucres diſperſit in auras.
a Noctibus per ymbrā.
C. Nam in luce dephepen
ſi ſuifent. b Caſtra ini-
mica. S. non tantum ho-
ſtita: ſed etiā pernitiſo:
nam cui dolore dictu: in-
mica: vnde. f. credituri non
erant: quod ex ſequentib
comprobat. C. Caſtra ini-
mica. q. d. ineuitabile exu-
tium: nam duo tot ſupera
re qui poterant. Sed ſi vt
demonſtretur ex: ſon fortu-
do addit Multis ſe.

c Multis ſi ante futuri
Exitio. S. Dicēdo ilicet:
dit pernitiſo caſtra cē: q
ipſis fuerant mortem alia-
tura. C. Multis tam: ante
futuri Exitio. paffim ne:
gligetta hoffiit: & profun-
dus ſomnus facit rem ve
riſimilē: nā hce iuueni ani
mū dabant. d Vina ſi
mul. S. vafa. ſ. vint. in qui
bus vina ponuntur.

e Ore locutus. S. no: eſt
pariſologia: nā ſecitum
Homeru: exploratores: q
volunt p[er]ſi: q[ui] nutu ſigni
ſicant. f Aidendu: dex
tra. S. quia audem? & cur
fu: & animo. C. Audēdu
dextra: qa: animo: aut ver
bis non ſat eſſet: nunc in tā
ta occasione. Colligūtur
em: hic omnia que rhto-
res ſub ſigno in coniectur:
rali reponuī: f. lotus: tem-
pus: (pacium: occatio. Ex
quibus ſequitur ſpes per-
ficiendi: & ſpes celandi.

g Hac iter eſt. S. per ho-
itium cedē. & audatiā no
ſtram. h Confule lon
ge. C. ita confule: vt lōgin
quī ſpatiū oculis luftran
do explores.

1 Hćegovaſta dabo. S.
de qbº dixit Corpora ſuſa
vident. ſed no augurio po
tuit, depellere p[er]ſtem: ofte

J[p]ro'tin? armati incedunt: quos omnis eutes

Primorù manus ad portas iuuențuǐ ſenūc

pro ſequitur votis: nec non & pulcher Iulus

Ante annos animućb gerens curamъ virilem:

Multa pati mandata dabat portāda: ſed aure

Omnia diſcerpunt: & nubibus irrita donāt.

Egrefſi ſuperant ſoſſas: noctiſc per vmbram

Caſtra inimica petunt: multis tamen antefuturi

Exitio: paffim ſomno vinoc per herbam

Corpora ſuſa vident: arrectos littore currus:

Inter lora rotaſc viros: ſimul armia iacere

Vina ſimul: prior hyrtacides ſic ore locutus.

Furyale audendu: dextra: nunc ipſavocat res:

Hac iter eſt: tu ne qua manus ſe attollere nobis

A tergo p[o]ſſit cuſtodi: & confule longe.

Hecego vaſta dabo: & latò te limite ducam.

Sic memorat: vocem p[er]mit: ſimul enſe ſuperbū

Ramnetem aggreditur: qui ſorte tapebus altis

Extructus toto proſlabat p[ec]tore ſomnum:

Rex id em: & regi turno gratiſſimus augur

Sed non augurio potuit depellere p[er]ſtem.

Tres l[ux]ta famulos temere inter tela iacentes:

Armigerućb premit themi: aurigac[ia]b ſub ipſis

Nact us equis: ferro ſeca p[er]pendentia colla.

Tum caput ipſi auſert domino: truncućb religt

Sanguine ſingulantem atro: tepeſacta cruore

Terra: toricb madet: nec no lamyručb lamučb;

Et iuuenem ferranum: illa qui plurima nocte

Luſerat inſignis facie: multo: acebat

Membra deo victus: ſoſelix ſi protinus illum

Aequaſſet nocti l[u]dum: in lucem: p[er]tullet.

dit per tranſuītus faci neſſi
tat: nulla peritua p[er]ſo de
p[ell]. Et autem Homericus
verſus, C. Vatſa: na quis
locus magis vaſtus: e[mi] po
teſt: e[mi]s qui habitationis
bus vacuatur.

k Lato limite, CRI. qa-
latum ſpati hominibus
euacuabo.

1 Premit. S. opprimit.
m Proſlabat. C. major
eſt in dormitibus anhe
litus. n Augurio. C.
Vide Seruium: videlicet q[ui]
traſitum ſp[itu]nit habememo
di artes vaticinandi eſſi
ex maiori parte mētās.
Ex hac autē remerantur:
de oftendit: plus longe, pr
delle confi luum pruidentem
um: 1. iuuenuī audatiuī,
nam ſi hic caurus egiferu
tutus euadere cum forto
potuifer.

o Temere. S. P[aff]im for-
tuitu negligiter. DO. Te-
mere. oftendit hos ita vi-
no ſuſtile oppreſſus: ut ce-
ciduie potius: q[ui] corpora
ad qu[em] traditiuie vidi
derentur. p Sub ipſa
equis. S: circa ipſos.

q Secar. D. Quod noſt
fine mora: Hoc venibat
ex fecuritute agentis. &lg
noratūne pacientis ex niſ
mia ebrietate.

r P[en]dentiā colla. SER.
quāſ ebrorum,

s Singulantem. SER.
cum ſingultu animam et
flantem,

t Plurima luſerit. SER.
pro plurimum.

v Membra deo victus:
SER. vino vel ſono. DO
NA. Membra deo victis.
Oſtendit hunc ſola eſt:
tare oppreſſum eſt. CRI
STOFE. D: do vid ſom
no: vel baccho.

x Projuinuſ CRISTO;
iugiter: perſuuerant.

y Per quillia turbans,
SER. Perturbans quillas
nam themelis eſt,

3 Mutumque metu ſte
mit ore cruento. SERVI
ſculicet pecus. Nam ma-
le, quidem acuptium mu-

["Eneidos", "fensus talis: eduxit gladio cù multo cruore purpureù. Alii multa morte reçepit: vt fit gladium cum multo cruore: & fic inferit: purpuream vomit ille animæ fecitum eos: qui dicunt animà eſe fanguinem. f Recœpit. SER. eduxit. Abi haſtãs receptat ofibus hærentem.", "g Purpuream. DO. Purpurea nigra eſt cum rubo re: fic fanguis propter cons piam vini nigrior in eo fuerat.", "h Vina reſert. SER. pro prie que pauloante porta uerat.", "i Hic furto feruid? inſtat. SER. ſalicet Euryalus: ſeu ebat latère: vt fic fur to nocturno proclio: nam ſures ideo dicti ſunt q[ui] ſur uo. i. nigro tempore ſurta còmittunt: aut reuera fur to feruidus: quia Meſapi galeam ſuſtultit Rhamne? tis phaleras.", "k Inſtat. DO. Occafio rei gerend[us] illum accende bat. Oſtend[us] autem hos nò motos eſſe pretio reſe: ſed gloria qua abſtuleru: ſolium ea quibus ornare? tur.", "l Religatos. S. non ſolus: ros: ſed diligèr[er] ligatos. Vnde addidit re: ſex mili tari conſueudine optime ligatos.", "m Abſiſtamus. C. reſte illi qui etate preibat ſapiè tius confiuii datur.", "n Lux inimica. S. prodi trix. C. Inimica. nobis: q[ui] tenebrar[us] b[us] ſic id frei h[oc] audem? o Poenar[us] ex. ſa eſt. S. B[us] exhaußt[us] vt ondatur eos auirdos c[ed]dis ſuſſe et cruoris hoſt[us]. C. Exhaußt[us] còuenienter diſtui incedis auirdos.", "p Via. fa. p. ho S. vt h[oc] egovaſta dabo: & lato te limite duci. q[ui] Relinquit. C. ſi ei auarit[ia]t[ia] c[ar]ſis g[ui]e cupiditate illa egerat. r Euryalus r[ha]. r[ha] & au. bul. Cingula tyburti. S. Phaler[es] ornam[eta] e[que] ſunt. & eſt ſerimo g[rec]us. cinguli aut[em] hominu[em] eſt generis neutri: n[am] aialium generè ſeeminino dicim? has cingulas. C. Euryal?", "h[oc]e aute cupiebant: vt eſſent perpetuui ſtetimoniu[em] ſuarum virtutu[em]. s Tyburti re. di. o. Quo mi. do. S. Con fueruſo erat apud maiores: vt inter ſe homines h[os]pitiu[em] ſura mutu[em] is muneribus còplerent: vel in preſenti: vel per intemuncios: ſinfus ergo nunc talis eſt. C[ed]icus quidem Remulo: cum c[ui] ſibi abſens h[os]pitiu[em] vellet adiungere: miſit phaleras: & in g[ula] bullis aureis: hoc eſt clauis iſignita. Remulus moriſes nepoti ſuo cognomini h[oc] rei reliqu[em] poſtea viuſtus a rutulus eſt: & occiſus: poſt cuju[m] morte apud Rhamnete rutulum reperta ſunt h[oc]e munera. Quod aut[em] dixit tyburti Remulo: aut tyburrino intelligam? hoc e de tybure: vt ſit datu[m] ab", "appellaturo veniès h[ic] tyburti: aut. tybureb[us] e filio tyburti et ab eo q[ui] d[ic] h[ic] tyburtus, h[us] tyburti: vt ſit tybure Remulo. ſicur Deiphobe glauci. t Suo mo. dathane. S. R. muſo qu[em] ſupra auo cognomine dixim? n[am] q[ui]tens aperu: nò par[n]ni[em] ſom[em] fili: vel nepotis cognomine eſt intelligi g[imus] auo vel patrino rum nomè aperte polui inueniemus. Et ecова ſi fili: vel nepotis nomè poſtui fuerit prætemiſum aut paterni cognomines eos intelligim? neceſſe eſt. V Poſt morte. S. l[ux]po[tis] Remuli feciui ſupra dictu[m] ſenſum. N[am] Donat? dictu[m] morte Nili: & Eu ryalı bello porti: ſun rutuli: quod n[ò] p[ro]cedi: ſi h[ui] ligenter aduerſas ſane ſu end[ui] hunc locu[m] eſt ſuviu de. xii. Virg[ii]. ſue p[ra]naturâ obſcuris: ſue iſolubilib[us]: ſue emendans: ſue ſic reſiſtis: vta nobis p[ro]h[ui]ſtorie antiquiq[us] ignoran[ia] lique non intelligantur. x N[ec]que. S. non ſuſtul[us] & eſt ne quic[que] aptat n[ò] ne quic[que] fortibus. D[ne] quic[que] quia oia in more diturus erat. C. N[ec]que. q[ui]n ſi erat illa poſſu[m]? y Gale[as] meſapi. S. n[ò] occiſus meſapi obſtrui gale am: n[am] dimicatar[em] eſt pau lopot[em] ſed inuenit ſacire: ſu ſu ſu ſu ſu ſu ſu ſu ſu ſu ſu ſu ſu

Liber Monus

CCCXXXVII

singulis em curiis denf da
bant quas: xxx. fuiffe di-
xim'. & Scutati oës. S.
nö dypeatinä dypei pedi
tum funt: Scuta vero equi
tum. h Volſcente ma
giſto. S.priore:nä magi-
ro. S. Trojanor. k Lg.
u limite. S. Repiciens ſi-
tü regionis locutus eſt.
l Subluſtri no. in vm. S.
Subluſtris nox eſt habes
aliquid lucis Hora. Nocte
subluſtri nihil præter aſtra
vidit & vndas. D. Sublu-
ſtri umbra noctis: quæ ſei
reno coelo haber aliquid
lummis. m Immemo-
re. C. impruſdi: non em
meminit: quod ſiebat. f.
tellone radioj lung i ſyl
ua poſſil os: q. tenebras
querebat prodi. n. Ra
dis. S. ſiuariib'. o Haud
te S. pericula hec mò ſue
caufa ſignificat: alias fortu-
ito: alias male: alias ipro-
ude: quę p. loco inelligun
tur. p State. D. Mira
breuirate oia interrogat.
q. Nihil illi tendere con-
bant. S. Hoc eſt nihil ei re
sponderit: nà tèdo corra
ſemonè tuì: eſt reſpòdeo
tibi: Tendo contra tuum
eſt: eſt occurro tibi. Ergo
nihil tendebant. i. reſpòde
bant eco intra. r. Ad diu-
uor. SER. ad diuorticula
viæ militaris. Terè. vbi ad
iſm ven diuorticuli. Di-
uorticula aſt: ſunt ſemite
tranſuerſe: que ſunt a late
re: viæ militaris. C. Ad di-
uortia: ipprie diuortia ſut
vnde aque ca dentes in di
uera dehuit: vt: videmus
a.jugis mòtù. Sed hi di
uorta appeilat diuerticus
la. i. viæ que a frequeniori
via diuertuntur. s Abi
tù co. S. melior eſt lectio
abitù: q. aditum: cingunt
em ſyluà ne habeant vn
abre poſſint. C. Abitum,
locti p. qué abre poſſent.
t Sylua. DO. Breuis de
ſcripuo: & q. ea ſola con-
tinuè q. errorè Euryalo fa
tere poſſint: huc ſeparati
ſunq. diſterni nò opor-
tut. v Horrida. CRI.
Aſpa et ſentib. nifi paucie
callib: iuta. tenebrig x Ra
ra. du. ſe. cal. S. legit et luce
bat: quod ſi: rata p. raro
accipienſt eſt: vt. ſit raro
lucemat: herbis. ſin quibò
dà locis iterueniètib: ſi du
cebat. intelligum: inter cal
les pecorù rara ſuiffe ſemi

Galea metaxiu. de
ſi meli: apoli: et alii
nà dimiticant: et alii
poſſed: et alii: et alii
ſuſtuit. l. Hulio
icco: et alii: et alii
a. q. habilet dixit
at. q. optime de
nòfro atque arthorit.
areq: poſſula: et alii
primo: libro: hulio
meris: ſuppoſerunt
egc: ergo: q. magis
capit: et alii: et alii
fed: ita quæque
mode fehabent.
Crinque: deunx
p. p. diuorticula: et alii
s. ſpílent: et alii
alus: caput. b. Eun
cau: diuort. Cura
p. dicta. Cura
nù: ſent: forma
is. fed q. nimis ad
unb abit: delectant
edere voluerant: et
barat illi: illo: et alii
nas. quod mò a lare
allogimus em: iuà
ulatù: le abitare
denegat: et alii
conſanire: et alii
pedum: ſunt: et alii
peter: nimù: et alii
ſeſi p. et alii
mo: terceant: ſiuen

Ibant: & turno regi reſponſa ferebant,
Ter centum ſcutati omnes volſcente migiſtro;
Iam: prop inquabat caſtris: muroſq. ſubibat:
Cum procul hos leuo fleſtentes limine cernùt
Et galea euryalum ſubluſtri noctis in umbra
Prodi dit immemorè: radiiſq. aduerſa reſuſt:
Haud temere eſt viſu: còclamat ab agmìe vol-
State viri: q. càvi eſt: que eſtis in armis? (ſcens,
Quo ve tenetis iter: nihil illi tendere contra,
Sed celerare fugam in ſyluas: & fidere nocti,
Obiciunt equites ſele ad diuortia nota.
Hinc atq. hinc: oemq. ab itù cuſtode coronat,
Sylvia ſuit late dumis atq. ilice nigra.
Horrida: quâ denſi còplerant vndiq. ſentes
Rara per occultos ducebat ſemita calles.
Euryalum tenebrè ramorum: onerofaq. preſa
Impediunt: fallitcq. timor regione viarum.
Nifus abit: iamq. imprudens euſerat hoſtes:
Atq. locos: qui poſt albe de nomine dicti
Albani: tû reſtabula alta latinus habebat.
Vt ſtetit: & fruſtra abſentem reſpexit amicum:
Euryale inſoelix qua te regione reliqu i qui:
Qua ye ſequar: rurſus pplexu iter œ reuoluens
Fallacis ſylug: ſimul & veſtigia retro
Obſeruata legit: dumiſq. filentibus errat:
Audit equos: audit ſtrepitus: et ſigna ſequetù:
Nectongù in medio tèp: cum clamor ad aures
peruenit: ac videt euryalum: quëſtã manus oïs
Fraude loci: & noctis ſubito turbate tumultu
Oppreſſum rapit: & conàtem plurima ſruitra:
Quid faciat: qua vi iuuen: e qb? auſeat armis

tâ: hoc eſt hominù viam.
y: Euryalù impe: S. Im-
ped o te per accufatiuò di-
cimus: & caſus mutarî
nò pòt. nifì ndie ras verò
bù: vt: fi. dicas impedimen
to mihi eſt. Sciendù ſane
multas conferri in Eurya
lù excufatiòes. 3 Tene
brag ram o: rara p occu: of
calles. C. Senctea eſt non
ſolù vià: ſed ne ſemita q.
dem ſuiffe: ſed ratos calles
qui p ſemita eſſent. Nam
de actu via ſemita: iramia
te: & calle dictù eſt. Polli-
mus legere q. ſemita rara
duceret per ocultos calles:
vt oſtenderet ſemita: non
iugem ſuiffe: ſed mò ſe. ſes
mità p: bere: mò ita tenuè
reddit: vt in calles: qui mi-
nores funt: et eos q. videm
vix apparentes deſineret.
a: Fallitq. t. C. Senctea
eſt q. ex timore amift co
gnitiòq. c: tinereris: qd tenere
p: pter regiòs & viaj: am
biguittate difficile erat.
b: Nifus abit. S. Bù me:
minit veloctat: quam ei
i. v, dedit, vt primò abit lò
gec: an oia corpa Nifus
emicat. c. Imprudès. S.
ſ. remaneétus Euryali.
d: Albè de no. S. vi: porce
vel citatis: vi: regis albani
cui ſuccerit porcas. c. In
foelix q. te re: re. S. ſe inſoel
cè dicti: q. dolet: nò: illù pò
pter qué dolet. D. Eurya:
le inſoelix duplex è lectio.
vel inſoelix Euryale: vt Eu
ryale ego inſoelix q. regiòe
reliqui te. Sed magis ad ſe
reſert: cui labores: & peri-
cula ià peraſta repetenda
ſint. f. Rufus. C. retro.
g. Perplexu. C. implicaſt
ambiguù. h. Iter ome
reuoluens. S. f. ſylug. vrba
nus huc vſeq. verba Nifu
vult eſſe. Ali: Poete dant
rurſus pplexu iter œ: h
Signa ſequitù. S. militare
fonò dic: qui varius eſt:
nà interdù canit: vt iefqn
tur eos qui fugiùt: interdù
receptut. 1 Nec longù
in medio tempus. S. inter
auditum fonu: & viſum
Euryalù.
k: Fraude loci. D. Iam Ilo
berat Nifum ab inerta.
l: Oppreſſum ra: S. què
iam omnis manus rapit:
nà male qdà videt rapit
acciunt: qd fi admiferia
vacat: Que ſi manus ois.
m: Quid faciat. C. Dubi
tatio eſt: quagapud orato-
res maxic mouet pathos:

Eneidos

est eſm dolentis vel iraſcen tis dubitare quid agat: vt Dido. En qd agat rurus ne pcos ira priores expi ar. Et de Orpho. Quid fa cere: quo ſe rapra bis cō iuge ferret. n Pulchra pperet per vul. morre. S. Glorioſum eſt p ami co perire. Et pulchra. ex p ſona poſte dictu eſt.

o Oci adducto, C. Ne in magna quidem trepe datiſe ſug fortitudis obli tus eſt. veru ocultius nos admonet poſta nō eſe pru dētis ſefe fortung credere: nā que paulo ante ſefe lega tā onderat: breui penitus aduerſa facta eſt. p. Tu dea prefens nòſtro ſu. la. Snō dicit que prefens es: ſed preſens ſuccurrem labo ri. t. illico ſtatim. D. vt p[ro]ſis. C. Tu dea oſmes hoias ſe in pulſu in rebus dubi is: diuinu fauore querut: ſed ſecre hic nocturno te pore in ſyluis eā dea q & nocti: & ſyluis præſe iu o cat. q. Aſtrorum decō: DONAT. laudat q. ro gat: vt beniuolā reddat, r. Si qua tuis. S. Quava cat. & hic: & in ſequenti. D. Si qua. Ondit mieritū q[ui] nihil p[ro]ſiceter: niſt per ſater feciſet. s Hyrta cus. C. qui venator venas tricē colebar. t. Sufp[edi]ue tholū. S. Tholus apſrie eſ vel ſutu ſcutu breue q[ui]d in medio teſto eſt in quo trabes coeui: ad q[ui]d dona cōſueuerat ſuſp[edi]. B[ni] au tē venatorē: numē inducit inuocare ſyluaq. D. Tholū diuſt medietat e[que] in rotuīdī collecti. v Tur bare globu. S. Sana peti to: ga impoſſibilevincere ſuerat: peti: vt ſaltē ptur bet tglorū biſſicō. D. Pe ti: q[ui]d ſacile eſt nō liberati onis ſui: & ſoci: ſed turba rtonē globi. x Rege te la per auras. S. p. noctem in qua ſine auxilio numi nis reſe q[ui]ſe eſe nō pōt.. y Fertū co. ha. S. de fero to ad haſtā trāſit. h Co iſit. S. p[co]ſicit. Nā co iſit antiquu eſt. a Aduerſi in tergum Sulmonis ibi q[ui] frāgiq. S. tergū. p. terg[us] d[omi]n. Vīn Salu. Tergis vinciebat p. tergorib[us]: vt intelligāus haſtā in ſutu veniſſer et il iſe eſe cōſiſam: vt frāgiq ſit colliditur. Fiſſo. ſutu iſi gno etiā p[co]cordia penetra t[em]e. aliter nō p[co]edit. Nam ſi

Eripere: an ſele medios moriturus in hoſtes

Inferat: & pulchra p[ro]p[er]et per vuln[era] morte

Ocius adducto torquens haſtile lacerto:

Sufpiciens altam lunam: ſic voſe precatur.

Tu dea tu preſens nòſtro ſuccurrere labori

Aſtrorū decus: & memorū latonia cuſtos.

Si qua tuis vng[us] p[ro] me pater hyrtacus aris

Dona tulit: ſi qua ipſe meis venatibus hauiſt

Sufpendi ve tholo: aut ſacra ad faſtigia fixi:

Huc ſine me turbare globu: & rege tela p[ro] auras.

Dixerat: & toto cōnixus corpore: ferrum

Coliſt, haſtavolās nōctis diuerberat vmbras.

Et venit aduerſi in tergum fulmonis: ibi q[ui]

Frangitur: ac filio tranſit p[re]cordia ligno:

Voluitut ille: vomēs calidu de p[ec]tore flumē

Frigidus: & longis ſingultibus ilia pulſat:

Diuerſi c[ir]uſpiciunt, hoc acior idem.

Ecc aliud telum ſumma librabat ab aure

Dum trepidant: it haſta tago p[ro] t[ips] vtrūq[us]

Stridens: traiecti q[ui] heſit tepeſacta cerebro:

Sexit atrox volſcens: nec teli confp[ici]t vſquam

Auctorem: ne quo ſe ardens immittere poſſit.

Tu tamen intere[ca]lido mihi ſanguine poenas

Persolues amborū (in)quit: ſimul en ſe reſuſo

Ibat in euryalum: tum vero exterritus amens

Condamat Nifus: nec ſe celerare tenebris

Am plius: aut tantum potuit perſerre dolorem

Me me adſum: qui ſeci in me converſtite ferru

O rutuli: mea ſraus omnis: ni hil iſte: nec aufus

Nec potui: coelum hoc: & cōſcia ſydera teſtor.

Tantum in ſoſi[co]em nimium dilexit amicu[m],

haſtā reuera fraſſa acippl amus: rūne caret q[ui] dicti ſuſſo tranſit p[co]tada ligno. aliu reuera in tergū voluit: e[que] p[co]ſuſi. q[ui]d ſaltu eſt: nā quo an ſi ſuſi eſt lignu. Et iſe p[co]cordia penetrata. S[uo] d[ui]n locu[mi] huſe eſſe de his q[ui]s dixim[que] ſupra. c Ca ldu[mi] flumē frigid[que]. C. Nā p[ro]ſea moriis frigefrabat q[ui]m ſanguis q[ui] corpora ca leu ois vno monēro ſu ebar. d Hoc action. S. i. q[ui]d latuerat: & q[ui] e prius mus p[re]pere iact?

e Telu libet ab au. S. Gu ſtus iaculat: expiruntur aut eſu ab aure. aura late re tela iactun[em]. D. ſi ma li brabat ab aure. ſi ma co p[ra] ſcriptors: nā ſuſi d[ict] adducto lacerto. f Pet t[ips] vtrūq[us]. S. Cōgrum di c[it] telu p[ips] vtrūq[us] trāſi: ſe ait em diuerſi circuſp[ici]l un[er]hoc eſt huſ: ac illuc cri c[ui] ora ferut. p[ro]q[ui] ap[ora] tuntate potuit telu t[ips] vtrūq[us] trāſi: Aſper t[ui] d[ict] p[ips] vtrūq[us] h[oc] et inter t[ips] vtrūq[us]: vt eon[tra]. H[uius] inter fluio tybe ryn: a mo eno. i. p[ro]hu[mi] Q[ui] ſi eſt: intelligem? e[n] in ſin t[ee]s vineratū. g Tep[es] facta cerebro. aliibi S. Et fixo ferut[em] in pulmō de reo p[er]c. h S[uit]. D. C[ord]et a[ra] q[ui]m auctor faci[n]d op parebat. i Interes S. donec ille inueni: k Pet folues am. S. aut ocoſos, aut tuas: aut Nifu[n]a du os eos ſuſte noui: ſupra em ait. Statevi. I T[ui] ve, ex. C. Qua tā visuamili citie apparer: cu p[ro]amid falute leſi p[ro]p[er]. Extend tus. N[os] ſibi[que] amico t[ui] m[em]. m Am[em]. C[ui] ex nimio timorem eſse amſe rat. n Me me S. Subau di interſicere. Et eſt interu p[ra] elocuio doler: turba t[em]. G. Me me aduſi. Eſtui aſſima or[em]. Eſt em celeri ma: vtr[ui] poſſit auctur hoſtes ab amico: & ſe ra oſſert: vt nō ſi volemb[us] vloſi de quereſd[em]. o Nec potuit. S. Validior angus m[ē]tario ex p[o]ſiſabilitate: vt q[ui]d tro p[ro]tu reſi. nō ca vis a[i]o nec t[ui]na ſug b[ia] viciſi. p Tātum. n[ut] S. Cōra uſtud. Cui q[ui] veniſſe dicti t[ui] amici d[ic]e s[it]: vt c[ui] niu[mi] poſſi: vtr[ui] veniret. C. Nimu[m] inſoſi c[ē]: ga et ſue & amici mot t[is] cauſa ſuſi,

Liber Monus

CCXXXIX

q Trans'adigit coftas. C q. d. potuiffet ſeta pietate cōmo
ueri hoſtis ſi ſic ilam ian tum potuifſet reuocare. Descripti
one auroe moris Euryali: & cōparatione in aſtimu ipſet,
pathos. r Candida pectora rupit. C. A. modo eſt pa
thos. s Volutur Euryalus Iceto. S. aut ſeptim?
eſt: aut dati us. Sed ſi da tuus ſ guaratu eſt. i. in Iceto
tum. veſt. et clamor coelo. t Pulchroſep per artus,
Ca pulchritudine detur, pata, v Purpureus
velut ei floſ ſuccifus ara
tro langueſit. S. habetur
ratio cōparationis. Vide
em Euryalo Hacynthum
cōparare: qui pulcherrim?
fulcet poſt morrem in flo
rem conuerſus eſt. D. Pur
pureus. ad totum corpus
reſertur hyc cōparatio.

x Laffove papauera col
ſo demiſere caput. S. Ho
ment eſt: & cōparatione: et fi
gura: nam et ille ſic aſt: vt
muſtori vnum dicerer ca
put. D. Papauera ad cer
uicem: & ad caput.

y Atniſus ruit. C. Nul
a laia ſuperat cōſolatio:
niſi vt vitus amicum ſup
ſuſi ſueriſeret: vni ait Pla
cidaq ibi demum morte
quiuerit. Quoniam autem
hoc ſumm amicieſ ex
empli ſuite: eos fortuna
rosappellat: cum tam pre
dara reſiter mortales ami
cita fuerit: vt etiam in ex-
tema calamitate propter
illam fortunati appellari
poſſunt. z Volſcentem
petit. S. appetit. petitiones
ei proprie dictus impe
tus glafatoru. Vnde Co
culo. Quor ergo ruas per
tiones ita conſectas: vt vi
tari nullo modo poſſent:
parua quadam decimatione
one concuſtire: & vt uter
corpo reſe exſeſit.

a Parturbant. S. conſo
duunt: vnde paulopoft co
ſoſſus, b Non ſerius.
Nò ſegnius q. vulnerat.
c In ore condidit aduer
ſo. S. Archaiſmos e: vt ſu
pra: pectore in aduerſo to
tu cut cominus enſem co
didit. d Placidaq
ibi demu morte quiuerit.
SER. Aut proprium epi
theſo eſt mortis: aut ex af
ſectu perſedis dictum eſt:
qui cù amico moriebat.

e Síquid mea carmina

poſſunt. SER. Vereunde. CRI. Si quid mea carmina poſu
funt. Poſſe officium implet: qui bonorum miſereri debent:
oſco laudare: & malos oditque atque infectari. Hoc Hor.
ille bonis ſaucerat: & cōſiſſetur amicè. Et regat iratos: & a
me poccare timentes: & paulopoft. Doſco pectur. & oret:
ytredat miſeris abeat fortuna ſuperbis. Polliſce aſt pre

miſi: quo hominibus glorie cupids: nullu maius eſse poſu
ſit: ſamă ſper annem. Si quid me c. p. propter modetta hæ
conditione polliſerut. f Domus. S. familia. D. dum do
mus. Oſtendit omnia ventura ad finem. C. Dum domus.

Talia dicta dabaſed viribus enſiſ adactus.

Trāsadigit coſtas: & candida pectora rupit.

Voluitur Euryalus Iceto; pulchroſeſ per artus

It cruori: n: c: humeros ceruix collapsa recubit:

Purpureus veluti cù floſ ſuccifus aratro

Langueſcit moriens: laſſo ve papauera: collo

Demifere caput pluua cum forte grauantur.

Atniſus ruit in medios: ſol: c: per omnes

Volſcentem petit: in ſolo volſcente moratur

Quicircu: glomerati hoſtes hic comin?: atchic

Porturbant. inſtat non ſetius: ac rotat enſem

Fulmineum: donec rutuli damantis in ore

Còdidit aduerſo: & moriēs aijam abſtulit hoſti

Tum ſuper exanimē ſele proiecit amicum.

Cōſoſſus: placidaq ibi demu morte quiuerit.

Fortunati ambo: ſi quid mea carmina poſſuat:

Nulla dies vnquâ memori yos eximet quœ:

Dum domus ænæs capitoli immobile faxum

Acollet: imperium pater romanus habebit.

Viſtores preſda rutuli ſpoliſc: potiti:

Volſcentem exan imem flentes in caſtra ſerebât

Nec minor in caſtris luſtus: rhamnete reperto

Exangui: & primis vna tot cè de peremptis

Serranoq: numaq: ingens concuſus ad ipa

Corpora: ſemineceſp viros: tepidaq recenti

Gêde locu: & plenos ſpumiti ſanguine ruos.

Non erat ignoramus poſta
omnia mortalia ad interio
tu'tandè ventura: Sed vo
luit propter fauorè captas
dum: egeritatem Romano
impo: ominari. Eſt ergo
ſenſus. i. dum Romani: q
ab Aenea ſunt: quorum
caput domus eſt: Julia. co
let capituli. i. Romà cu
 capitolium arx eſt.

g. Capitoli immobile ſa-
xùi Accoler, S. In vrbe Ro-
ma templum louis nò fu-
it: quod cum iam deuotis
a prìſo Tarquinio: veil: t
Superbus Tarquinius ed
ficare: coepit augutus ca-
pare: qui mons huic tetn
plo eſt apſiſimus: & cù
in omnibus Tarpeius eſt
inuentus: in quo erat mul
ta diuerſorum numinum
facella: aſtum eſt vt exin
a ed ad alia tempia numia
euocarètur faciſciis: quo
poſſet libere: & fine paco
lo templum louis edittca
re. Cùc: omnes dui libens
ter miſgraffet termin: ſol
hoc eſt liminum deus ab
ſcedere noitut. ſi ille rem
ſit: tunc de hoc ipſo faciſt
cautum eſt: & dehenfum
q terminus cù loue rema
nés: eternum vbi impe q
rium cum regidione ſigni
ficaret. vnde in capitolio
prima paſs teſti patet: q
lapidem ipſum termino
ſpectat: nam termino nò
nifi ſub diu faciſcabaſt
hinc ergo nunc dixit. Ca-
pitoli immobile ſaxùi ac
colet: quia terminus non
eſt reuſuſus de loco.

h Pater. CRISTOFE:
Quoniam fenatores: q pa
tres appellebatur conſilio
suo cùſtata adminitrabat.
i Viſtores. DQNA. Ir
riferio tanq. qui magni
putarent: ſi trecenti duos vi
cerint: cum duo tres intere
miſlent.

k Preda rutuli ſpoliſc
potiti. SERVIVS. Nò fo
lum ſuis armis eos exue
runt: ſed etiam preſa: qu
rutulis ante fuerat.

1 Serranoq numaq ingens 3curfus. SERVIVS. decima. antapodatis: quæ fit quoniam cōmemorantur ea quæ nò ſiue ante predicta.

m Tepidaq recenti. Cède locum. ſER. Hypalage tepo
dum locum receſt: cède, ſic alibi. Tepidus: cruor ſu
mabat ad aras. ſpumàtes ſanguine ruos. SERV.

Liber Bonus

CCCXL

Spumas tunc habet sani
guis cum effiditur: nam
politea conqueficit: vii: bii
dicta spumare ruos: qa-
pmiite femiceſque viros.

o Iam rebus luce re.S.
Supra.Et rebus nox ab-
ſulte atro colorem,
p. Armi circidatua iſe.
C. Oportet em prudente
ducem non verbis foli: ſed
exempla ſut alios ad atro
ma excitari. Ergo non in-
temis: ſed armatus voca
bat. q Cogit Quifapu-
os. S. Comites. f. na plea e
Acur rumoribº iras. S.
qua duo auſi ſunt per co-
rum caſtra tranſire.

a Euryali & Nifi. S. Vo-
füe nonuſt clamore cœmi
hum. Sed meß¹ hoc a Po-
eta dictum accipimus: na
raturi coru non nouerunt
nomina: vt ſit: Quer eri
tapita Euryali et Nifi pre-
ſigitt in ereditis haſt: & cu
magno clamore comitã.
c Duri. D. durãtes ilabòr.
v Cingitur amui. SER.
Amne debuit dicere: nun-
que enim in i bene excent:
nifi que communis ſunt ge-
neris: vt docitis: agilis: ſed
idio aufus eſt ita ponere
ablatiūn: qua vt ſupra di-
ximus apud maiores: hic
& hæc amnis dicebatur.
x Tenent ſoffas. SER. cu
our: defendit.

y Nota numis miſe. S.
Hoc plus commoueban
tur: quoniam etiam abcuſi
vultus: hecsum cognitio
nis amifterat notas. C. No
ta nimis miſeris. Næcciru
co ſat mœſti q2 nimis nu-
ti. Excuſi manibus ra-
dii. S. Bii excuſi: qua ſi ne
ſeſti q. d. pieſti. C. Excuſ
ſimanibº radii, pathos a
ducu ſpe mouſt: vt i hoc
toco. Qf Pennata. Quafi
ſed volatu. Nam reru in
ſoſtuïi velociſima fama
tuit a. Euolat inſoſix.
D. Nam potuit ſuor ani
mi ex dolore excitus: im
beſillitate ſenectut ſupar:
et iocie audivi ſaſſer.

b Femicovlularo. SER
VI. Impaceti: vt femineo
predi: & ſpoliorum arde
bat amore.

c Prima petit. SER. Id.co
q prima: qua follet in ex
trema necellitate etiá mu-
teres muros afcendere: vt
iſpe de muris matres.

d Non illa viru: non illa
peridi. S. vnum pudoris
eſt: altud falutus.

JEtiamprimanouoſpargebat lumie terras;

Titoni croceu linquens aurora cubile;

Iam ſole inſuſo: iam rebus luce reſectis:

Turnus in arma viros armis circundatus ipſe

Sufeitat: erat acip acies in prœlia cogit

Quifapuſuos: variifapu acuunt rumoribus iras:

Quin ipſa arrectis (vifu miſerabile) in haſtis

Preſigunt capita: et multo clamore ſequuntur

Euryali et Nifi.

Aeneade duri murorui in parte ſiniftra

Oppofuere aciem: nam dextra cingitur amni.

Ingenteſapu tenent ſoffas: & turibus altis

Stant mœſti: ſimul ora viru prefixa videbant:

Nota nimis miſeris: atrocp fluentia taba,

Interea pauidam volitans pennata per vrbem

Nuncia fama ruit: matriſapu allabitur aures

Euryali, at ſub itus miſe calor offa retiquit:

Excuſi manibus radii: reuoluta[que] penſa:

Euolat inſoſelix: et ſœmíneo vlulatu

Scilla comã: muros amens: atq[que] agmina curſu

prima petit: non illa viru: non illa peridi:

Teloruq[que] memor: coelu dehine queſtibº iplet,

Hunc ego te euryale afpicio: tu ne illa ſenectæ

Serameg requies: potuifti linquere ſolam

Crudelis: neque ſub tanta pericula miſlum

Affari extremum miſere data copia matri:

Heu terra ignota canibus data preſa latinis

Aljituſapu iaces: nee te tua ſunera mater

produxi: preſſi ue oculos: aut yulnera laui

Vestite tegens tibi: q2 nogtes ſestina dieſq[ue]

Vrgebam: et tela curas ſolabar aniles,

e Hunc S. Talem Et eſt
conqueſtio matri Eurya
li plena artis rhetorice: na
pene omnes partes habet
de miſericordia comouer
da a Cicerone in rhetorice
poſitas. Hunc te afpi-
tio: a qualitate cedis.

ſ Tunc illa ſenectæ: C.
Pathos eo quod eſt p[er]ſem.

g Sera meq. S. Euander
mea folia: et feravoluptas:
h Potuifti linquere foliá.
S. ab intercœpto folatio.
i Crudelis. S. qui potui
ſti ſinquere ſolam cu p[er]
us effes. k Affari extre
mūs. Anchisſes. Sic o. ſic
politi affati diſcedite cor-
pus. Teré. Quin iſtur dui
licet mecu loquimini Ant[io]
pho: l Matri. D. In m[re]
aut Euryali ofidit: q[uid] po-
ſt dolor. cum oblitâ fex?
& eiatis tanrum fueret.
Deniq[que] accufat coru: que
& ſi facta ſuifſet. nihil ta-
men proſſeent.

m Heu terra. C. Magnæ
vis eloquenti: que etiam
ex ſtanibus rebus maxima
mas apud iuridentes tra-
gedias c[itat]. H[ec] enim co-
querit. veluti ſi miſerunt
fit in ignota terra inſepul-
tum canibus lanianum
eq[ut] vii: et H[oc]erº. A[gu]
Ad op[orix] Te[rum]que ad
convo[rum] tenent. Ad h[im]o-
iac[ut]ur. ſapieſque q[ui] ſunt
nihil faciit. Ergo ut An-
ch[it]e tanto viro digno ſen-
tientia d[edit]: dixit enim ſi
cillis iactura ſepulchri. Sic
n[u]c mulierem a muliebri
perturbatione abſeſſe vo-
luit: ille q[ui] veluti alter D[o]
genes: que q[ui] ad ſepulturam
pertinent contemnere. H[ec]
vel ex eo filium inſoſciunt
mum putat: q[ui] ſola carue-
rit: lamentatio autem &
dificultus per muros hu[pi]
mulieris: de Andromache
v[rum] lugere ſumpta eſt.
n Canibus data preſa
latinis. DONA. non foli[
morte: ſed mortis acciden
tibus cruciatur.

o Nec tua ſunera mater.
SER. id eſt ſunera: nam
apud maiores ſuneras di-
cebant e[rum] ad quaſis perti-
net. vt fororem matrem:
nam p[er]ſic[ia]: vt ſupra dixim?
ſunt p[er]lant[es] principes n6
doloris. ſuneras autem di-
cebant: quaſi ſunereas: ad
quaſis pertinet ſunus.

Eneidos

p. Artus auulaſaq; mem. Et funus laceræ. C. Expolitio eſt idem eun dict pluribus verbis: vt in re atrociffima diutius detineat audiorem: et iec majorè citet comiſeratione,

q. Punus lacerü. S. Dila-
niatü cadauer: nam fun
pro cadauere posuit.

Hoc mihi de te Nate
refers. CRI. ſingula verba
vim maximâ aſuerit ad
comiſeratione captâdam
Hoc. ſ tantû lucu cù ego
2ura d'te i ſenecte ſumâ
voluptatê ſperare. Cí Mi
hi & matri. et indulgeſo
ſime: & quæ tot incomos
da ſubit: Vt te ſequerer. De
te in quo omnem ſpem re
posueram: & a q omnia
mihi iucüdiſſima expecta-
uerâ. S. Figite me. C.
quantus ſt luctus: et quâ
ta miſeria hinc apparet: q
loco ſumè in ſe pietatis ac
coepura ſit: ſi miltis yulne
ribus trâſoffa interſpiciat.
t. Si q eſt p. S. ſi q pietas
î occidendo v. Me pri ab
ferro. S. vnuiſtufq; em p
priæ falutis deperatque cre
divitnuerfa etiâ poſſe con
ſumi: vnde e quod dixit.
me primâ ab. x Aut
tu magne pater. C. quod
a rutulis affequi desperat:
a loue poſcit. y Inui-
s ſu hoc detrude caput ſub
tartara telo. S. Inuius qum
dem eſt hoc & odioſum
caput: verum miſericodig
genus eſt: ſi me etiam iras
tus interimas. 3 Quâs
do aliter nequeo crudelem
abrumpere vitam. S. Hinc
traxit illu coloré luenał,
Quod facinus dignû tam
longo admiferit guo.

a. Torpêr infraſte S. nunc
tamê torpente vt Turnus
vt infraſtos aduerſo Mar
telatinos. C. Torpent in
fracte vires: que omnia du
riffima in proſulis pati po
terât. hoc pati non poterat:
ergo quos metus non purius
bavit: quia fortes dicitur
turbavit luctus: quoniam
eliené duodecim.

b. Illam incêndentê lu. C.
Satis ſapient consilii: vt
cù torporem ex nimia cò

ſideratione inferer milibus: a còſpectu eon: amouere: ne
viderent. Nam (vt ait Horatius) Segnius irritant: animos
demiſſa per aures: q que ſunt oculis ſubieſta cideſibus.

c. Lachrymantis Iuli. S. Puerò dat lachrymas: cui potest
ſine pudorg viris fortibus tantù modo dolorem.

d. Sub recta reponit. S. Homerice. Quod ait dixit. corri-
pient: non inſurie eſt: sed celeritatis. i. raptim tollit.

e. At tußa terribile ſonitù. S. Hemiftichiù Ennii: nam ſe
quenius ifte mutauit. Ile eun ad exprimêdum tubæ ſonitù
aſt Taratantara dixit: & multa huiuſmodi. Virgi, cù aspera
inuenetit: mutat. Bû tîn electus verbis hic imitati ſonitù tu

barû. C. At tuba, mira narratio: in qua cùſta ante ocu-
ita adducet: vt res non foli agi: sed ſummo animo rù undo
re gerivideat. Inceru qu; ſit an aen'ruculi iuguarèat: an vehe
mèd? Troiant repugnarèt
f. Increpuit. S. et unioni
& ſegnitiem increpuit.

Quo ſequar. aut q nunc are? auulaſaç mébra:

Et funus lacerù telius habet: hoc mihi de te

Nate refers: hoc ſum terraç mariç ſecuta.

Figite me: ſi qua eſt pietas: in me o miſiatela

Conſiecte o rutuli: me primâ abſumite ferro:

Aut tu magne pater diuù mi ſerere: tuoq

Inuiſum hoc detrude caput ſub tartara telo:

Quando aliter nequeo crudelè abrumpere vitâ.

Hoc fletu concuſſi animi: meſtufc; peromnes

It gemitus: torpente infraſte ad pœlia vires:

Illum incendentem luctus Idæus et Actor

Ilionei monitu: et multum lachrymantis Iuli

Corripiut: intereç manus ſub tecta reponut.

At tuba terribilem ſonitù procul ere canorg

Increpuit: ſequitur clamor: coelum remugit.

Accelerant acta pariter teſtudine volſci:

Et ſoffas implere parant: ac vellere valumm.

Querut pars aditum: et ſcalis aſcendere muros

Qua rara eſt acies: inter lucet corona

Non tam ſpilla vitis, teloru effundere contra

Omne genus teucri: ac dûris detrudere còtis

Affuetti longo muros defendere bello:

Saxo quoq infesto voluebant pondere, li qua

poſſent tectam aciem prumpere: cu ſo omnes

1 Inter lucet corona. C. Appellat coronâ militis in circuitu monifi ad pugnacula poſtus: vbl loca munifera ſubit: ſte quentiores eſſe folentiaudat q & troanos a pruſe tia: qui in paucitate millesim turn ita acies inſtitutiores & ruffos ab animorùs roſ bore qui illuc puene còtè dunt. Interlucent qui propter rarratem lucè admittant. Vnde apud Pli. & Columellâ interlucre diſtum inuenſes: cù a vihb aliquam parè pampino rù decerperit: vt propter raritare fol ad vuas ſacilè penetret. m Tdori eſ fund. contra. S. Proprie, tela cùm non faciunt in ſub lectos: ſed funduntur. Et dicendo omne genus telo rum: ofſedit cùm vocari omne quod factur. D. ſi fundere, plus eſt q: mutare, ille enim eſundit cut

magna eſt copia: nec mittendi propter copiam metu inè
Præterea etiam que emitti nò poſſunt ſüdimus: et ſula pro
ſicuit: vt eſt aqua calida: pix feruës: & ſoluta: & olei còſest
n. Detrudere còtis. D. Nà ſcalis ad eos puenebat. Quato
aſt ruculorum laudatur inſtituâ: tanto præferuntur. Troiant.
r. Voluſtus. CRISTOFERVS. Nam propter magni
tudinem ſubuehere non poterant.

o Affuetti logo. S. Docto in omnibus vſum plurimù poſ
ſe. C. Affuetti. Nam logo viuq pœpta oim mgfos (fugui)
re optime callebat. p In ſetto voluebà pondere. S. inſis
ti ponderis; q Nos tam ſuſticiunt. S. diu tâ nò ſuſiſſus

["Liber Monus", "CCCKLI", "s. Ruunt. C.R.I. ad ruinã impellunt. t. Armorút. sol. refoluit. Tegmia. S. Hic oftendit armorum connæ. xionem effe tefudine. Lu canp de tefudine. At. poft vna cum clamore. h. Tefuſt. h. Tefuſt. eft cuitori. conne. uata tefudine. Nam cp. in armorum bus milites ſum. malibus non men. Salu. In modum tanis. 1. Voluerit. rúgã dicit vobis. camilla de vobis. Vollea de gemina. náps pars. 2. S. S. S. S. S. S. S. S. S. S. S. S

Eneidos

b Parmaç inglorius al
ba. S. ga tyro (vt diximº
fuß) länge melior lycus;
ergo & Helenor bonus.

c Inter. S. t. p. r. vt hunc
inter fluio tyberinam æ
no. d vt fera. C. Quæ
uis haecusus ing oriis et
fet:tni ex desperatione au
dax et effecutus.

c At pedibus. C natura
enim duce id defenſaculī
adhibem: quo plurimū
poſſe colſidimus ergo ille
cui maior aderat velocitas
pedibus ſe credidit.

f Prêdere tecta. S. ga tûc
alti nô erant muri: ſed ad
tmpeum tantum repellé
dù: vt etiam Salu. oſtêdit
vbi ſentiori humeris ſub
larum per muros afcediſ
ſe cōmemorat. C. prêdere,
ta enim humilia erant,
vt ſiue ſele erigeret, man?
ſonior: qui pront ilias por-
tigerent apprehendere poſ
ſet, g. Curſu teloq. ſe
cutus. S. Nimiæ eius oftè
dit celeritate qui potuit, ſe
lum miſſum conſequitâ
hoc dictum p[er]termiſto
telo ad h[o]ſtem venit. Sta-
tius: & emiſſum curſu: co
prehendere telum.

h P[er]ndentem. C. a terra
ſa n deuatum: et manib
ſumiratem muri prendê
tè. t. Reuellt. S. in ver
bo vello, facit: i. participio
vulfus. k Qualis vbi
aur leporem. S. pro quali-
ter 1. Pedib. Louis at-
miger viscis. S. quia dicti
aquila in bello giganteo
loui arma minitratire: q[ui
tamè ingitur. Nam vt iu
pra diximus: reges fuerut
luppiter et Saturnus. Sed
din luppiter cum patre Sa
tumo haberet de agris co-
tentione ortum bellù eſt:
ad quod egrediens luppí
ter aquile vidit augunù:
Cuius cum viciffet aufpi-
tio: iicium et op et pugna
ui tela minitratire: vnde
cui a ſoſeci augurio na-
tum eſt: vt aquile milú
ſigna comitentur.

m Quæſitū S. qui queri
tur Nã pr[os]ſens a paſſuio
non habuit: et eſt hyſterò
proteron: nam poſt raptú
sequitur.

n Marcus Iupus. S. aut
cuensus: aut mari dedi-
catus.

o Aggere S. Agger ê cu
tuſſib. t rei coaceruatio: vn
de poſſis: aut valles poſſut
tep[eri].

Enſe leuis nudo parnqp. inglorius alba.

Ifc[que] ybi ſe turni media inter milia vidit:

Hinc acies: atq[que] hinc acies aftare latinas:

Vt ſeru que denſa venantum ſepta corona

Contra tela furit: ſelec[que] haud neſcia morti

Inſicit: & ſaltu ſupra venabula ſertur.

Haud aliter iuuenis medios moritur in hoſtes

Irruit: & qua tela videt denſillima tendit.

At pedibus länge melior lycus inter & hoſtes:

Inter & arma ſuga muros: tene: altacq[que] certat

prêdere tecta manu: fociuq[que] attingere dextras.

Quem turnus pariter curſu: teloq[que] ſecutus

Increpat his vîctor noſtras euadere demens

Speraſti te poſſe manus: ſimul arripit ipſum
pendentem: & magna muri cum parte reuellit.

Qualis vbi aut leporê: aut c[ui] lep[ori] corpe cygny

Suſtulit: alta p[er]tê ſed pedib. Louis armiger viscis.

Quelitum aut matri multis balatibus agnû

Marcius aftabuli rapuit lúpus: vndiq[que] clamor

Tollitur: inuadut: & poſſas aggere cōplent.

Ardentes tedas alii ad valſigia lactant.

Ilioneus ſaxo: atq[que] ingenti fragmine mōtis

Lucetium porte ſubeuntem: ignelq[que] ſerentem.

E mathione lig[er]t: chorineum ſternit afilás.

Hiciaculo bonus: hic länge fallente ſagitta.

Ortygiu ceneus: victorem cenea turnus

Turnus ityn: cloniuq[que] doixippú promulúq:

Et ſagarim: & ſummis ſtantem pro turrib[que] ida

priuernu̇ capis; h[uc] primo leuishaſt̄a themille

Strinxerat: ille manu protecto regine demes

Ad vulnus tulit: ergo alis alapſa ſagitta.

Et leuo affixa eſt lateri manus abditacq[que] intus

Spiramenta animelœtali vulnere rupit.

Stabat in egregiis arentis filius armis

p. Ingenii fragminem nò
tis. S. ſup[er] dictu: faxi ex
aggereuo eſt.

q. Luci: ſolium hoc
nomen eſt: ăg dicti: a Vir
gito in nullo alio reper
auetore. Sane lingua O
ſea. Lucetus eſt. Iuppiter
dictus a luce: quæ præſa
re hominibus dicturis
eſt n[am] lingua diepiter.
diei pater Hora. Nacq[que]
ſpiter p[er]túrc[que] purpurei.

t. Cæna turnus iu[n]t. S.
vt air. Lucil. Bonum ſehe
ma eſt: quorit[que] ſenſus va
riatur iteratione verb[us].

s. Pro turribus. SERV.
aut pro defenſione tumu
aut ſic magniv[em]tura
tares. t. Leu[n]i halta
themille. SERVIVS. the
miſsas themille. vt Aenea
as ænep. Leu[n]i autem ha
ſta p[er]leutter veniſt: vii et
ſtrixerat. dixit. ſtrixerat,
paululi vulnereauerat.
tâde eſt aut magno ſtritu
xit de corporum tumu.

x. Demens. S. qui ſeuſt
quo ſe tuebatur abieci.

y. Alis. S. pennis.

z. Leuo in affixa eſt late
ri manus. SER. Oſtendit
vuln[er]is locum: quem an
tea ſuppellerat. Sicam et
to. Inſimum ſtridet ſub pe
clore vulnus.

a. S[pi]ramêta antme: ſce
SERVIVS. diffinitu pul
monum. b Feragine.
clarus ibera: S. ferrugo co
lor: s. genus eſt: qui vicu
nus eſt purpure ſubnigre
Et h[ib]era autem non hu
ſpana ſed pontica. Nnim
iberia: p[ar]s ponti eſt: vt
oſtendit H[ora] diſes. Her
bafq[que] quaſi colchos: atq
hibera mittr, venenor[em] ſe
tax.

c. Genitor quem miſera ar
cens. Ordo eſt. Stabat a
centis filius. arcens in ar
mis egregi: nam n[ò] co
gruit. v[it] h[uius] fili præter
miſio nomine bis fiat, pa
tris commemoratio.

d. Symethia circum flut.
S. Scymrthus fluutus eſt
Sicili: haud lógeab vrb[em]
catinen[que] ora quem ſunt
palijide: quorum talis eſt
fabula: ænam nam n[ymph]a
Iuppiter cum viciflet: &
ſecit et grauidon temens
Iunonem: ſecùdum alios
ip[am] puellam terg com
médaut: et illic entis eſt.
Secund[er] alios partus c[ui]

Eneidos

ante: crateres ab incolis nominati: & nomen dellos appel
lant: Palicorum q: fratres eximim: & habentur in cultu
maxio: p[ro]dipue, circa exigendum iuxta eos sufiurādum:
eiticax numē: itelligi ergo iuxta eos sufiurand: exiſiſ &
prius a ſuſpecto ſideliſore datur de diſſoluendo. Q[ui] ſi
t[em] ſed iſtiter ſuraret: diſcedebat ſilleſus. Sin contra in lacu vitā
ami: tebat: H[ec]res ita fratru religionē cōmendabat: vt im

placabiles crateres dice
renſ. ſed palici etiam di
inatione habebant. Nā
cuj: Syciliam ſtileris ānus
ar. fecit: diuino palicorui
reſpondo admoniti ſiculi
Heroi cuſā certu faciſt
um celebraueru: et redit
vbertas. Qua g[ra] ſinguli
omne gen[ur]ugu conſiſſe
runt in aram palicorui: ex
qua vbertate ara iſa pin
guis vocata e. De palici
etā Galias i, vii, hiftora
rū meminir: & Anaxago
ras in terra hiftor: a in lu
broxi, Diodori legi. C.
Nautio Rutilio. L. Minu
tia Carutiano ſonſubi
Ducetus ſiculorum dux
iuxta palicorui: templu vr
bem condit: Palicas ap
pellaui templu in plani
tric edificarum eſt porti
dibus & ſumpſubi edificio
rum confipicui: miſurat:
et vetuſa religioſe horrē
di: iuxta ſui ſeaturigines
aqua[rum] Crateras vocanu
qui ſunt p[ro]tundillim: ig
neas ſantilas ſepe cuo
mentes. Illud miru q[ui]
ebulientes nuiſ: ſe effun
dunt: nuiſ: eti: ſubſiſtūt,
in templo eſt ſuſiurand
trutina: & q[ui] ſic p[er]er
ſtati in c[ui]t eterniſ. Hinc
Sylius Italianus: & q[ui] p[er]
tes domitant p[er]tura pali
cilliu fugtentes: ſemp tu
ti erant, e Placabilis
ara palici. CRI. Vide Ser
utum, Sed Macrobi? ait
nullum apud latinos du
os palico poſuiffe. Sed a

græcis Maronem habuiffe. f Liqueſacto tempō
ra plumbo Diſidu. SER. Plumbum enim iactum n[im]to
zotatu ex etheris calore diſſoluſ. Statius. Et arſuras toſi
per inania glandes. g Multa porr. exten. harena. S.
Intelligim[us] c[ui] cedisse tranſmurū. Diſcendo a[ut] m[t]kta: oſſe
dit corpiſ p[er]citatē. c[ui] h Fortemq[ui] manu ſu. n. DO.
Poeta (q[ui] impoſſibile videbaf: p[er]ui manib[us] c[ecidiffe]ro
buſiſſim[u] virum n[os] ſe faci[ui] auctore. i Minore get
manā. s. quia maior nympha fuerat Louis voluntate mu
tata. k Is primā an. C. onſidit nemine ſoſidetate ſua fre
tu: ſupbire opottere. l Digna atq[ui] idig. rela. S. indigna
id eſt: turpia & obſeqna. m Nouo regno. S. aut nos
ui regi generis affinitate: aut quia eti[que] ipſi p[er] regis filiā por
tio debebaſ: temperi. n Ingeni[em] ſe ſe da. ſe. S. Non erat
inges: ſed eſſe ſe clamitabat ingentē. o Non p[er]uſer ob
ſidione. C. judiciu[m] tertug[ae] ac ſtultitie eſt arrogās iactatio:
q[ui] d[n]unc poeta i Numano o[n]diſt. Ergo vt eſt ap[er] Teren.
P[er]cuiu ob ſtultitati tulit. p Iteru. s. denuo qa[da] ſi tertio
obſiden[em]: & i[te]n[que] n[on]ſi de duob[us] dieq. q Bis capti ph.
S. Semel ab Hercule: poſt a græcis. D. Phryges, pro c[uit]io

poſuit. q. d. Ideo capti: qua[phryges] t Motri p[er]ſende
muros. S. Emphalis eſt. mortiem p[er]bello poſuie ſupra
Leuo diſcrimine paruo. s En. D. Vitupanis demonu
ſtratio. t Qui. D. l. medicivtexules. v Noſtra
cōnubia. S. Aut q[ui] Turni cognatus loqui: aut iudicione
retorquet: & vult c[um] o[m]e eſt: cōmunē. D. Noſtra: quaſi
melioru & fortioſ. C. En qui n[am]a. Sumo: indi: grandit:

q[ui] imbecciles auſteant la
ceſſere viros forſiſimorum.
x Bello. D. c[ui] ſidant in ſi
mili c[ui]a ſe viactos
Y Quis deus: C[it]am
uratus vobis, z Itali
am. C. in q[ui] p[er]turiuſi,
a D[ementia]. C. eſt ei
extreme deme[n]tum in
becciles fortes p[er]anu.

Tum primu bello celerem inſediffle ſagitā
Dicitur ante ſeras ſolitus terreſe ſugaces
Alcanius: fortemq[ui] manu ſudiffi cnumanum:
Cui remulo cognomen erat: turniq[ui] minorem
Germanā nuper thalamō ſociatus habebat.
Is primā ante aciem: digna atq[ui] digna relatu
Vociferans: tumiduſq[ui] novu p[er]cordia regno
Ibat: & ingentem ſe ſe clamore ſerebat.
Non p[er]uſet obſidione i[ter]um: valloq[ui] tēnere
Bis capti phryges: & morti p[er]tendere muros.
En qui ſoſtra ſibi bello connubia poſcunt.
Quis deus[aliam]: quæ y[os] demētia adegit.
Non h[uius] c[ui]tāde: nec [and]i ſictor v[yl]ſſes:
Durum aſtirpe genus: naq[ui]s ad flumīa primu
Deferimus: ſeuq[ui] gelu durum?: & vndis.
Venatu inuigilant p[er]ui: ſyluafq[ui] fatigant.
Flectere: l[ud]us equos: & ſp[ic]ula t[ē]dere cornu.
At patiens operum: paruo q[ui] affueta iuuenſus:
Aut raftris tenā domat: aut q[ui]t oppida bello.

a D[ementia]. C. eſt ei
extreme deme[n]tum in
becciles fortes p[er]anu.
b N[os] h[uius] c[ui]tāde: ſex
aggerato viupationis:
Nam n[os] t[em] ſe Troianis
ſed coru victorib[us] p[er]ſat.
D. Non h[uius] c[ui]nemini
fortiores his: qui t[em] y[os]
viceru. C. N[os] h[uius] c[ui]
N[os] vobis c[ui] græcis n[unc]
ageſu eſt: q[ui] min[que] q[ui]
bello poſuunt: & t[em] y[os]
ſuparunt. c Fandivi
c[ui] v[yl]ſi. S. aut ſalat:
aut logod[ed]alus q[ui] d[em]
lum celat: ſermonis orna
tu. d Durum a ſtirpe
genus. S. Italiane diſciplin
vita lauda: qua[que] & Ca
to in originib[us]: & varro
in gente populi Romani
cōmemorat. DO. Duru.
fortem. C. Durum a ſtir
pege. Laudat Italos ab
his que ſunt attributa p[er]
fonsque Cicero vndecio
ponit. Et primo a genem
a ſtirpe. D. n[os] ante
ted natura. f N[os]
tos ad. C. Argumentum
a victu in quo eſt. Q[ui]
tur: in quo negotio; aut
queſtu: aut artificio ver-
fentur? & q[ui] more viuare?
& quos h[ab]ean p[er]cito
res. Verſan[que] ergo in ven-
tu: in agricultura: & in bello. Educantur apud quorum ſe
nes in rebus duriſtimis. g G[elu] duramus & vnd
dis. S[ER]. Vndis gelidis: & eſt Endyadis: vt. Hamis autu
q[ui] triliſcem: nam nemo quod plus eſt prius dicti. S[ij]enim
duo eſſent ante aqnaq[ui] dicere: ſic gelu. h Venatu. S.
po[ſe] venatur: vt c[ur]ro, p[er] c[ur]ru. i ſyluafq[ui] fat g[and] S.
ip[er] fatigantur in ſyluas poſuit: in q[ui]
funt ſere. k Fleſtere lu. e[que]s. S. alioru[que] labo: noti
puerit[us] l[ud]us eſt. D. Fleſtere l[ud]us equos. Non c[ui] ineru
bus l[ud]us intenti ſunt. CR. L[ud]us. Quaſi. cum voluptate
faciant: que alis lohonoſa videntur.

tu: in agricultura: & in bello. Educantur apud quorum ſe
nes in rebus duriſtimis. g G[elu] duramus & vnd
dis. S[ER]. Vndis gelidis: & eſt Endyadis: vt. Hamis autu
q[ui] triliſcem: nam nemo quod plus eſt prius dicti. S[ij]enim
duo eſſent ante aqnaq[ui] dicere: ſic gelu. h Venatu. S.
po[ſe] venatur: vt c[ur]ro, p[er] c[ur]ru. i ſyluafq[ui] fat g[and] S.
ip[er] fatigantur in ſyluas poſuit: in q[ui]
funt ſere. k Fleſtere lu. e[que]s. S. alioru[que] labo: noti
puerit[us] l[ud]us eſt. D. Fleſtere l[ud]us equos. Non c[ui] ineru
bus l[ud]us intenti ſunt. CR. L[ud]us. Quaſi. cum voluptate
faciant: que alis lohonoſa videntur.
1 At patiens operu[que] paruo q[ui] affueta iuuenſus. S. Hot &
in Georgicis laudat. nam magnē virtutis eſt: et in nimio
labore paruis eſſe contentu. m Aut raftris c[ui]
domat. S. Bene bellico v[n]us eſt verbo: & ne a militari lo
ge diſcedeteru: n[os] dixit: terras colimus: ſed domamus. A[ui]
dicat: C[ui] hoſtes defunt: vt i terras ſerre domamus. C. Aut
raſtris. Erat enim maximo p[re]cio agricultura. Vnde (eſſe
Catone) magnificē laudatum diuem Romanum purab[at]
f. illum bonu[que] colonu[m] appellauſt. Laudat a[ut] italos

["Liber", "Nōnus", "CCCXLIII", "a tribus artificiis: quæ nullo vitio inquinata finet; et animi\ncorpore corroborent. Nam diçiplina militaris agraria: ac\nvenatoria omnem defidiam depellunt: delictias nullas nouen\nrunt; & an mū simul ac corpus validum conferuant.\nn. Iuuencti terga fatigamus haſta. S. Agriculturam ſine\nofficio belli no garmus. Et autem. kokoτυ θεστον. & om\noſtisνστον. o. Tarda. DO. que faciat homnes tardos.", "p. Tarda ſeneq? debi\nlitat vires ai; SER. Bene\nanimiqua no eſt aſus\ncorporis dicere. Nec enim\npoteſt ſien: vt quibus robu\nſtus ſenes vires habeat\nprions garis: & ſue com\nparente oleſcentis. Nue\nergo licet car: fortes eti\nſenes eſſe: bona ſi vius è\ncomparatiſe: vt dicere:\nnihil aliou: vigori deroga\nre temporis vetuſtatem,\nq. Conuecere preſ\ndas & viuere: rapto. CR.\nAd venationem ac juſta\nbollamon ad crudelitare\nreſutil poeta.", "r. Vobis p[ic]ta croco. S.\nVituperatio Tiotanorù:\nin qua vititur argumeſtis\nque in theroricis comme\nmorat Oicero. a gene: ab\nhabitu gefu: ab io.\nC. Vobis p[ic]ta cro. Vitu\nperato a contrariis. Ex.\nprobat mollici education\nnis & habitus: & p. vena\ntu: & agricultura: & bela\nlo vitam defidiomam: ac\nvolumuofam: & delictis\nmulier bus ded tam eſſe\ndiis obicit.", "ſ. Fulgeri murice. SER.\nPurpura. Hanc aſt vitio\n& de decori apd. maiores\nfuille conſtat. Iuuenalis.\nperegrina ignotaq[ui]n obis\nad leclus: arcu nefa ſeu\nſt eſ purpura ducit.", "t. Dediſd. cordi. S. vobis\nſunt.", "v. Choreis. S. Seruault\nho: loco naturam ſyllav\nheid eſt quan in fexto metri cauſa corriſuſt: vt. Pars pe\ndibus plaudunt choreas & carmina dicunt.", "x. Et tunicæ manicas. S. tunicæ vefreſt habér manicas: q[ui]\nVarro vituperat dicens: Manicatus & talaribus tunicis,\nNam colobiis vebané antiqui. C. Et tunicæ manicas,\nVituperatio ab habitu: qui tunicæ: quas expeditas habet\nreportébat illi manicas impeditent: vt vix manibns vid\npoſent. y Et habent redimicula mitre. S. Illud dictu\nrus fuerat, haberis in p[ile]s redimicula: quod cœuerit in vi\ntuperatione matoré dicens: religatas habebis mitras. Nam\np[ila] vitorum ſunt mitre: ſeminari quas calaticas dicur.\nMitra aſt: propriè Lydorum ſuit. vt moënia mentum mi\ntra: quem habitum imitati ſunt Tiotanı.", "z. Overt. phrygje. SER. Iſpos vituperat phrygas. ſed nunc ad matriem inſtitur. Phrygias non Phrygas dicit.", "a. Alra dindyma. SER. Montes matris deum. CRIST.\nAla diſdy. Puto hunc montem vocatum eſſe a Dindym\nmaque ſuit vxor Meonis Phrygje & Lydij regis: ex quo\nillam naram eſſe dicunt: adduét eam Mconem: cum eam\nnaturre nollet in Cybele, more expoliuſſe: in quo a p[ar]di", "illa nutrita ſt: Deinde a muliere paſtore inuenta educata\neſt: & Cybele appellata, que adulta forma: modelia: ac fa\npienita vehementer excellit. Nam ex plurimis calamis ſu\nſtulam prima compoſuit. Item cymbala & tympana\nad choreas inuenit: & contra pecudú puerum: morios\nremed a excoſit: aut Diodorus. Huc deo aut mulier est\naut emaſculat vi.ni Galli dicebantur: faciſtabant.", "b. Biforè dat tybia can\nS. SER. Bifonú imparem:\n& ſerua eis tybiarum\nfuarum naturam: Tybje\naut ferran dicuntur: quę\nſunt pares: & ſquales\nhát cauernas: Aut phryy\ngje: que impares ſunt: &\ninguales habent cauery\nnas: ergo biforè diſionú\ndiffilijem. non eſi ſunt\npari modulatione cópo\nſit: Vt eni at Vatro. Ty\nbia a Phrygia dextra. vi\nnum haber ioramen: ſini\nſtra duo: quorum vnium\nacutum ſcutú habet: alis\nrum grauem. μουσικόν\nπολυμαχον. μουσικόν\nπολυμαχoν. μουσικόν\nπολυμαχo

Eneidos

Vnde eſt: Strucremq, futs altaria donis: id eſt congruis:
m Et ſtatuam ante aras. S. apram ſe daturum oftendit
victimâ, alibi: Et duξtus cornu fitabit facer hircus ad arâ:
Quotiens enim victima reduc tabat: oftendebat ſe imprôs
bari. Lucanus: Dicufla fugit ab ara taurus.

n Aurata ſtôte. S. Ita ei
victima ornari confueue
rat. o Iuuençu. S. ſic
ſecundum Romanos cer
simonias dixit. Iouï enim
de thauro nô imolabaſ:
vt in tertio diximus: niſi
cum triuſhi nomine ſue
vel tauro ſiebar: quod ſi
іdeo ad miſſum eſt: quia
nô tûm loui ſed aliis diſs
qui bello ſpunt: faciſca-
batur. p Candêtem.
S. id eſt candidû. Iuuenat
Duc in capitolia magnû
cretatumq. houem.

q Caput cù mîre ſe. S.
squali: mîn: nôdu patris.
luue. Quê iâ pudet vbera
mîris. Ducere q. vexat na
ſcenti robora cornu.

t De parte ſerena. S. vt
nô cauſe naturalis ſit ſed
auguri. s Intonuit lè
uù. S. proſperut: vt enim
ſupra diximus: Quæ ſin
ſtra nobis viden: intuen
tibus coſum illic dextra
ſunt: nô q. ſin ſira bona
ſine: q. dextra coeli no-
bis ſin ſtra ſunt. DO. Lè
uum: quod p[er]ſerum eſt:
Quod preſit: tu lè uù eſt.
Iuem accipientib[us] eſt de
xtru. J. In butê, nâ ſte
& ſonga exerçatione
dig uus erat: cu[ment] ſonil
multifacereſt.

t Sonat vnæ lètifer arc?
S. Simulat augurium.

v Et fugit. S. melt? effu
git legitur. x Percò ca
put Remuli ve. S. Figmè
ta hec vulnerô nò fine ras
tione ponunt poſtet: nam
modo hunc ideo in capi
te dicit eê p[er]ſum: quia
eû ſupra vaniloquù ſu
perbù iuxerat: quod vi
tio capitis euenit. Hora.
Atrollens vacuù plus ni
mio gloria verticem. Sic
Homerus Thersitema ter
go vulneratum ducit uus
lo φρσ. υο. πλανήσ, vſeg
ad præcordia: quia cum
ſultet induxet. Irem de
Achille dixit: nò Δασι
καθ'σαυχλειον.

y Caua tpa. C. diuino
enim ſauore ractum eſt:
vt ea parte vulnerare cur: qua
vita erapi poffet.
z I verbo vir. ilſtude. S. Illudo tibl, eri ſulto tibi dicim'.
Nam illudo te figuratù eſt: vt hoc loco: Item inſulto te.
Salutus. Multos a pueritia bonos inſultauerat. CRI. I
verbis vir. il. Refert hec contra fuphiam holtis; & tû non

excedit modiù in iuro: vt ille fecerat: a Hoc tantum
Aſcanius. S[er. & dixit: & fecit. b] Animofq. ad ſy
dera tollant. S. Aut fuos: aut Aſcanii per ſauorem.
c Nube fedès. S. Sicur ſolè: numa. Iuno: nec mer uatia
folam: niſic fede videres digna indigna pari. d] Victore

Et ſtatuam aſn aras aurata fronte iuuencum

Candente: pariter caput cum matre ſerenté:

Jam cornu petat; & pedibus q. ſpargat haranã.

Audijt: & coeli genitor de parte ſerena

Intonuit leuum: ſonat vna lœtifer arcus.

Effugit horrendù ſtridens: elapſa ſagitæ:

Percò: caput Remuli venit: & cau a tempa ſerro

Traiſcit: i verbis virtutem illude ſuperbis.

Bis capti phryges: hec rutulis ſepſola remittut.

Hoc tatum Aſcanius: teucri clamore ſequutù.

Letitia: ſremut: animolq. ad ſydera tollunt:

Aetherea cum forte plaſa crinitus appollo

De ſupera auſonias acies: vrbemq. videbat

Nube ſedens: atq. his victore affatur lulum:

Maſte noua virtute p[er]ſicur ad altra:

Diis genite & geniture deos: iure omia bella

Gente ſub affaraci fato ventura ſelident:

Nec te Troia capit: ſim[pe] hec effatus: abalto

Aethere ſe mittit: ſpirantes dimouet auras:

Aſcaniumq. petit: forma tum vertitur oris

Antiquù in buten: hic dardanio anchile

Armiger ante ſuit: fidulq. ad limina cuſtos.

Tum comitè aſcanio p[er] addidit: ibat apollo:

Omnia longeuo ſimilis: vocemq. coloremq:

Et crines flauos: & ſeua ſonoribus ſarma,
Atq. his'ardentem dictis affatur lulum.

Sit fatis ænide: telis ſmpune numanum

affat. C. Pro miraculo di-
etù eſt in tenera gæte. Et
ſit vaticinii deus illuſt
q[ui] poſteros oiu victus;
c Maſte noua. S. magis
aucet affectate glione. Et
eſt fermo tractus a ſacra:
Quotiens e[n] aut thus:
aut vinu ſup videmam
fundebat: dicebat: mace
eſt taurus vino vt thure.
Hoc eſt: cumulata eſt ho
ſtia & magis aucet. C.
Maſte, maſtare mag[ia]u
gere eſt. vt iam diximus.
Quapropter c[ui] adolescentem
tem laudamq. deca re que
ſupra illo g[rat]at eſt iure
dicim'. Maſte p[er]ut. i, ma
gis aucet virtute q[ui] p[er]
te liceat. Q[ui] v[er]o fingat
Apollinæ laudatæ Aſca-
niù: non ab reſſi deus qui
dat palma i[am] ſi g[rat]a do-
od artificio p[er] uadat
clla eni veræ laus e[que] v[er]
Iab eo q[ui] ea e[que] valerq
laudat. Hinc Hector uad
uanq. viro laudato lau
dari cupit. Recite d[omi]n
uuerit in butem: qui deus
prgdit e[que] ſap[er]itæ: vt oſt[er]
dat: n[on] fine ſap[er]itæ. Bu
tem illum a plio ammo
uiffe. Abſente æneta niul
tale tentandum a p[er]uere
erat. f N[oua] virtute:
S. aut magnæ: vt Pollot
& iſpe ſacit noua carmæ.
Aut reuera noua: g[rant]um
ad bellu. g Dis geniæ
te S. propter venent.
h Geniture deos S. pro
pter lulum q[ui]are et Aut
guſtù. i Iuræ. S. inu
rato. k Gente ſub affa
raci. S. ſub g[ent]e Romana.
Affaracus em p[er] eſt Ca
pyos auus Anchile.
l Fato ventura. S. ma-
gna. Hec emibella ſutq[ui]
ua: que fatali r[u]one p[en]i
tunt: vt Troiana & The-
bana. m Nec te troia
capit. S. Maiors menti
es q[ui] c[ui]tras: in q[ui] n[unc] es.
Lucanq. de Cefare. Plus
p[ar]na potuiffe ſua-
n Spirantes. S. vitæalæ:
qui]b[us] ſperam[et] viuim[que]?

o Petit. S. Norandum
Fid[uc]p[er] ad limina cu
ftos. S. c[edit]uus ſuit: quod vt ſupra diximus: ingent[ui] homo
re apud maiores ſuit: illic enim & epulabani: & deos cole
bant. Cenſus etiam omnis illic ſeruabat: d[am] & Plaut[us] do
c[et] in Azinariani in q[ui] inducit ſaureã ſeruù. Actiunem i[am]

Liber Nons

CCXLIII

sa familla plurimù poſſe. q. Sgua ſonoribv arma, S. ſirepitu terbi flia. r. Ardentè. S. defiderio dimicadit. Vn animos ad ſydera tollunt. Melius Alcanii intelligimò. ſic Status de Mænecco. Et audiſus im plet honciſis. r. Sit ſatis. C. cum admira ſi, e dictù, q.d. quod maximù

eſt et cù pondere legèdù.

s. Aenide. S. Patrono: mctu hoc nò venit ab eo: quod eſt Aeneas: Nà hic Aeneades: & o Aeneadæ facert. ſab ab eo quod eſt æneus: vt Theſeus. Theſi deo. D. Aeneadæ ab eo qùd eſt in nò caſu. Aeneada. e. Numanù. C. quli trum. v. Tuis.

C. quaſi tam puerlibò: er go latis oportet eſſe: ab adolescencìe tyrone: ſonſtifimù virum cſum.

x. Primì hanc tibi maſ nus apol. S. dicèdo hæ polliſt & aliam. C. Maſ nus. Nam qùd magis qùs reiſtù eſt: ſi magnè deus teſiſque quarti patie: nec accoſmodatori orone po: terat cupidiſſimus laudis adoleſſens a victoria re: mouere: qùc eum admone re: & rem magnæ ſecſſe: et ne nimis eſſerè id bù ſicio deſſecutum eſſe.

y Concedit. SER. Con cedere aſt e: ei dixit ideo: quita flagitarum deuſet: et licet eu luppiter iuueret Apollo tè tibi ſuſ officiù vindicar: quod dicit ſe cœciffie: quita ſi prohibuit. ca enim que ab aliis nuſ minibus poſcimus: ſic ad iſpèc: hòs aduerfaren ſu mina quorum propria ſunt que poſcimus Vnde & in quarto Iuno ait: Adòre: & cua ſi mihi cer ta voluſas: hoc eſt quod in me eſt. Iungam eos. re: ſtat vt et tuu impleri veſ lis officium.

z. Paribus non inuident armis. S. pati grie. Nà ut Apollo puer occito phito neviltus eſt matris inſus siam. ſic Alcanius occito Numano: tioianorù caſtra inſurias: qùc defendit. Paribus ergo armis: id e similibus non peritia: ſed genere victorie. a. Cytera. SER. dein ceps. & eſt aduerbium. h. Orſus apollo. S. Modo locutus: aliali ceptit: quod magis eſt proprium: vt. ſic Vens & veneris contra ſic filius orſus.

t. Apollo mortalis. DOINA. id eſt cofſtitutus ſub homini forma. d. Medio ſermone. SER. Ideo medio: quita non respondit Alcanius.

e. Fuga. S. abſeſſu. f. Pharerram qù fuga ſenſere ſonan rem. S. quita dixit ſupra. Et ſea ſonoribus arma.

g. Dicùs. SER. proper audißam orationem.

h. Numine. SER. proper agnitione deum.

i. In aperta pericula. CR. id eſt manifeſta: nec tamen to: meritas erat, sed vera forſtudo: quita vnicu illud remediù

erat periclitanti patrie. i. Intendunt acres arcus. SER. pro iſpi acres. Vt eni & in primo diximò: arcu vnufqulq: habet pio viribus ſuis. k. Amentaq torquent. SER. pro tela amentis torquent. Nam amentum eſt lorù quo media religatur & tacitur haſtã.

I. Fliſtu. S. pro afflìctu: id eſ tèta. Nam detraxit more ſuo preſpoffitionè. m. Pluutiaibò hedis.

S. Sup tauri corua eſ tagnum: cui auriga nomè eſt. Hunc tauro vna dara ſtella cofſigit. Retiner au: tem auriga ſtelas duas in manu que hedì vocan tur. quorunt & ortus & occafus. & tempeſtates grauſſimas facit. Orium tur aſt cù ſorſione men ſe Octobri. CRI. Pluutiaq: libus hedis. D: his ſyde ribus dictù eſt in Gòrsicìcis. Apertuſſimaq: com paratio eſt: et que rem an œculos ponat.

n. Iuppiter. S. aer. Horai. Manet sub Ioue frigidè venator.

o. Monèbus equos. S. Ideo vel eius arborebì exequendos.

p. Portam qù ducis. CR. Non multu diſſimilis lo: cus eſ illi: qui eſt apud Homerum: vbi græci pos: lipoctees: et konteaus ſtanè immobiles. pòrtis: affa: qù venientem expectan: res: qù uſi vtro aperti: ant portas. Nec minò pla: cet hìc Maro. qù illic Ho: merus. Oſtendit autem i hoc loco robur fine pru: dètia parti valere. Ondit etiam fem: ſapièſtiori ob temperandù eſſe. Reſe: eni preeſepar: ne portè ab ſente ſe apertèr. At pana: darus & Bitias: dùi iſtri ſuis viribus ſapiens cò filium negligunt: ſeipſos perdiderunt: & ſummà reipublieſt in periculù ab duxerunt. q. Ducis imperio comi: S. Aut qù ejus comiſſa fuerat impe:

rio abeſtitis. Aene: aut qùd meli: eſt: qù æne: ipero fuerat cò miſſa Pandaro et B: tig: ne còtrariù ſit qù dixit reſtores iur uenù: & rerù dedit e: mgfos. Ducis imperio comiſſa. Sci mus qù M: eſtheo: & aliis ducib: impauerat æneas ad pe: tenda pliciſens auxilia: ne porcas apirent: vt Caſtra mo: do & tuto ſeruaret aggere muros. Item legimò M: neſthea et Sereſtum ductores ſuſe: & rerù magiſtros: nò Pandarit: & Bitiam: Vnde apper: qù hunc locum male intellexit. Do: nat: dicès: comiſſa portam. i. credità Pandaro et Bitig: qui duces nò erant. Cornutus vero melius ſenit dicens: porţa: que: ducis impio comiſſa fuerat: hoc e: clauſa: e: apparues: runt. Comiſſura enim dicif tabularù contunètio: iuicut. Cì cero in fundaniana meminìt. Ergo meli: eſt vt comiſſam clauſam dicam: qù: creditam Pandaro & Bitic.

XX. III.

["Liber Nonus", "CCCXLV", "y Pulcher equiculus aro\nmis. S. pulcher vesibus:fi\ncut pulcher armis: hoc est\nparma: quod erat armo\ntum reculit ad peronam.\n3 Preceps animi. SER-\nfigurate genituo funxit.\nNä dictus pceps fureore.\na Agminibus totis. S.\ndeet ab: & fignificat eos\nprimo fugatos eis: mox\noccidos aut certe aliis fu-\ngatos: aliis interemptos:\n& Animis discedibl. S.\nHobibus: felicet Troias\nnumor: quia a rutulis dif\ncordabant.", "t Ductori turno diuerfa\nin parte furenti. C: quafi\ndicretem illa auftuifet\nTroiant prefente turno.", "d Feruret. C. nimis in-\ncalefere: & quafi fuos fu-\nperare. e Patentess. C.\nQuod nimam fiduciam:\n& quafi ful contemptum\nfiguraret.", "f Deferit incoceptum. C.\nquod non feciſet inſi cö-\nmotus magna fra: cù for-\ntis viri fit ab incocepto nö\ndiſerieni: necſtarta cä\nintercedente.", "g Erat reſp. ſupbos. S.\nſquos ſupra dixi portam\ntenere.", "h Sef primus agebat: S. Se agebat: hoc eſt inſe debat. vt eſe palinut age bat. Trac? autem eſt ferro mo a ratœ phyſica: nam agitur corpus animi iudicio. Vt Teren. Quid te agis? i Sarpedonis alti. S. i. no bilis.", "k Itala cornus. S. Telu\ndetala cornu factum.", "l Stomacho, S. Sermo\ngregius eſt.", "m Altus pect. CRI. pro\nfundum. vii. e paret eſt\nfani guinis fedes: vnde vndæ\nſpumantem: vt offederet\ncopiam fanguintis in pul-\nmone. n ſpècæ atri vul-\nneris. S. poſtica exaggera\ntio: o Tum meropem\narcu: ermianta. C. Celerita\nterationis exprimit tur\nnini cede celeritatem:", "d Erimanta manu. S. i.\ngladio cominus fererat il\nli de quibus ſupertus di-\nxition non manu occifi funt\nfed millo iaculo. Ergo ad\ndifferentia teli facti accipe\nmanu. i. gladio. q. Aru\ndicte: oculis animi: q. fre-\nmentem. S. et gefu corpo\ntis: mete comotum.", "e Vitæ iſt de diſſet. S. p\nreddidüſter, a Phalarid", "Siue padi ripis athelim: ſeu propter amænum\nConfurgunt gemine quercus: intonacq. coelo\nAttollunt capita: & ſublime vertice mutant,\nIrrumpunt aditus rutuli: vt videre patentes,\nContinuo quæcùs: & pulcher equiculus armis:\nEt preceps animi tinarus: & mauortius hæmō\nAgminibus totis: aut verſi terga dedere:\nAut ipſo porte potuere in limine vitam,\nTum magis increſcunt animis diſcordibus ire", "Aptiollunt capita: & ſublimæ verticæ mutant,\n& phalaræ. p. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91. 92. 93. 94. 95. 96. 97. 98. 99. 100. 101. 102. 103. 104. 105. 106. 107. 108. 109. 110. 111. 112. 113. 114. 115. 116. 117. 118. 119. 120. 121. 122. 123. 124. 125. 126. 127. 128. 129. 130. 131. 132. 133. 134. 135. 136. 137. 138. 139. 140. 141. 142. 143. 144. 145. 146. 147. 148. 149. 150. 151. 152. 153. 154. 155. 156. 157. 158. 159. 160. 161. 162. 163. 164. 165. 166. 167. 168. 169. 170. 171. 172. 173. 174. 175. 176. 177. 178. 179. 180. 181. 182. 183. 184. 185. 186. 187. 188. 189. 190. 191. 192. 193. 194. 195. 196. 197. 198. 199. 200. 201. 202. 203. 204. 205. 206. 207. 208. 209. 210. 211. 212. 213. 214. 215. 216. 217. 218. 219. 220. 221. 222. 223. 224. 225. 226. 227. 228. 229. 230. 231. 232. 233. 234. 235. 236. 237. 238. 239. 240. 241. 242. 243. 244. 245. 246. 247. 248. 249. 250. 251. 252. 253. 254. 255. 256. 257. 258. 259. 260. 261. 262. 263. 264. 265. 266. 267. 268. 269. 270. 271. 272. 273. 274. 275. 276. 277. 278. 279. 280. 281. 282. 283. 284. 285. 286. 287. 288. 289. 290. 291. 292. 293. 294. 295. 296. 297. 298. 299. 300. 301. 302. 303. 304. 305. 306. 307. 308. 309. 310. 311. 312. 313. 314. 315. 316. 317. 318. 319. 320. 321. 322. 323. 324. 325. 326. 327. 328. 329. 330. 331. 332. 333. 334. 335. 336. 337. 338. 339. 340. 341. 342. 343. 344. 345. 346. 347. 348. 349. 350. 351. 352. 353. 354. 355. 356. 357. 358. 359. 360. 361. 362. 363. 364. 365. 366. 367. 368. 369. 370. 371. 372. 373. 374. 375. 376. 377. 378. 379. 380. 381. 382. 383. 384. 385. 386. 387. 388. 389. 390. 391. 392. 393. 394. 395. 396. 397. 398. 399. 400. 401. 402. 403. 404. 405. 406. 407. 408. 409. 410. 411. 412. 413. 414. 415. 416. 417. 418. 419. 420. 421. 422. 423. 424. 425. 426. 427. 428. 429. 430. 431. 432. 433. 434. 435. 436. 437. 438. 439. 440. 441. 442. 443. 444. 445. 446. 447. 448. 449. 450. 451. 452. 453. 454. 455. 456. 457. 458. 459. 460. 461. 462. 463. 464. 465. 466. 467. 468. 469. 470. 471. 472. 473. 474. 475. 476. 477. 478. 479. 480. 481. 482. 483. 484. 485. 486. 487. 488. 489. 490. 491. 492. 493. 494. 495. 496. 497. 498. 499. 500. 501. 502. 503. 504. 505. 506. 507. 508. 509. 510. 511. 512. 513. 514. 515. 516. 517. 518. 519. 520. 521. 522. 523. 524. 525. 526. 527. 528. 529. 530. 531. 532. 533. 534. 535. 536. 537. 538. 539. 540. 541. 542. 543. 544. 545. 546. 547. 548. 549. 550. 551. 552. 553. 554. 555. 556. 557. 558. 559. 560. 561. 562. 563. 564. 565. 566. 567. 568. 569. 570. 571. 572. 573. 574. 575. 576. 577. 578. 579. 580. 581. 582. 583. 584. 585. 586. 587. 588. 589. 590. 591. 592. 593. 594. 595. 596. 597. 598. 599. 600. 601. 602. 603. 604. 605. 606. 607. 608. 609. 610. 611. 612. 613. 614. 615. 616. 617. 618. 619. 620. 621. 622. 623. 624. 625. 626. 627. 628. 629. 630. 631. 632. 633. 634. 635. 636. 637. 638. 639. 640. 641. 642. 643. 644. 645. 646. 647. 648. 649. 650. 651. 652. 653. 654. 655. 656. 657. 658. 659. 660. 661. 662. 663. 664. 665. 666. 667. 668. 669. 670. 671. 672. 673. 674. 675. 676. 677. 678. 679. 680. 681. 682. 683. 684. 685. 686. 687. 688. 689. 690. 691. 692. 693. 694. 695. 696. 697. 698. 699. 700. 701. 702. 703. 704. 705. 706. 707. 708. 709. 710. 711. 712. 713. 714. 715. 716. 717. 718. 719. 720. 721. 722. 723. 724. 725. 726. 727. 728. 729. 730. 731. 732. 733. 734. 735. 736. 737. 738. 739. 740. 741. 742. 743. 744. 745. 746. 747. 748. 749. 750. 751. 752. 753. 754. 755. 756. 757. 758. 759. 760. 761. 762. 763. 764. 765. 766. 767. 768. 769. 770. 771. 772. 773. 774. 775. 776. 777. 778. 779. 780. 781. 782. 783. 784. 785. 786. 787. 788. 789. 790. 791. 792. 793. 794. 795. 796. 797. 798. 799. 800. 801. 802. 803. 804. 805. 806. 807. 808. 809. 810. 811. 812. 813. 814. 815. 816. 817. 818. 819. 820. 821. 822. 823. 824. 825. 826. 827. 828. 829. 830. 831. 832. 833. 834. 835. 836. 837. 838. 839. 840. 841. 842. 843. 844. 845. 846. 847. 848. 849. 850. 851. 852. 853. 854. 855. 856. 857. 858. 859. 860. 861. 862. 863. 864. 865. 86

Enclados

addidit: ne eucoam in
fulam intelligerem. Vn
Chalcidenfes venarunt:
considererit Cumas: qui
funt batis vicine.

a Saxeia pila cadit. C.
Magnum saxum.

b Prona trahit. SER.
Ita eni ex edificatur CR.
Trahit ruinam. Nam cu
perat fundum: trahit fe/
cum ruentes aquas. Prov
na trahit. penitus vadis
illifa recubit. Ita enim in
figitur vadis: penitus: id
eft valde interne: vt recu/
bat quafi firmam fedem
capiat.

c Prochyta alta tene
mit. SER. Atqui hec in
fula palma eft: fed epithe
tonde pterito traxit. Na
vt dicit Plinius in natu
turali hiftoria. CRI. Pro
chyta: infula eft ante Mi
fenium promontorium:
non procul cumis auulſ
ſa olim ab inarime ifula
que a ſtationeauuſi Ae:
neg ænearia e dicta. Stra
bo. Pythacuffam nomi
nar a doliis: que greciPy
thea vocant: eamq. chal
cidèſes habitationefl refert. &
primo ſedizione. Deinde
quiſ flammas vomere:
demeruerit. Que res fabu
lam dedit ſub ea ſepultu
eſſe Typhœum.

d Durumque cubile. S.
mortiferum ad poenam
ſtaturum. e Inarim
me. S. Inarimesmoſs fuit:
q. terremotu diffuſalite
ram infula fecit: que prov
chyta ab effuſione dicta
eſt. Fundere eſt eni. p[ro
X]oiv. Prochyta vero
alta quondam.

f Mars armipotens. C.
ad excufationem Troia
norit: quod adeo ab ho
minbus fugati funt.

g Stimulos acres. SER.
Seuendi felicet: nam ſi
& timoris et libidinis ſi
multi. Notanda quoque
œconomia: que id egit: vt
verifimile ſit Turnum vi
ctorè euafiffle de caſtris.

h Vndicq cœueniunt. S.
Illi fine dubio: gb? Mars
iniecit audaciam: inuea
ta oportunitate irrumpe

Saxea pila cadit: magnis quæ molibus ante

Conſtructam iaciunt: ponto ſic illa ruinam.

prona trahit: penitufq vadis illifæ recumbit:

Miſcent ſe maria: & nigre attoſuntur harere.

Tum ſonitu prochyta alta tremit: duruq[ui] cubi

Inarime louis imperijs impoſta typhœo. (le:

Hic animu mars ſarmipotens vireſc latinis

Addidit: & flumulos acres ſub pectore vertit:

Immiſitq fugam teucris: atrumq timorem,

Vndiq cœueniur: quoniam data copia pugne

Bellatorc animo deus incidit.

Pandarus vt ſuſo germanum corpore cernit:

Et quo ſit fortunaloce: qui caſus agat res:

Portam vi multa converſo cardine torquet

Obnixus latis humeris: multoſc fluorum

Mœmibus excludos duro in certamine linquit.

Aſt alios ſecum includit: recipitc[que] ruentes:

Demens qui rutulù in medio nò agmiè regè

Viderit irrumpente: vltroq incluserit vrbi.

Immanem veluti pæcorant inter inertia tygerim

Continuo noua lux oculis effuluit: & arma

Horrendu ſonuere: tremut in vertice crifte

Sanguine: clipeo q micatia fulmina mittit

Agnofcunt facie inuilam: atq, imania medra.

Turbati ſubito Aeneade: tum pandar[que] ingens

Emicat: & mortis: fraterne ſerudus ira

Effatur: non hec dotalis regia amate:

Nec muris cohibet patris media ardea turnu.

Caſtra inimicavides: nulia hinc exire poteſtas,

Olli ſubridens ſedato pectore turnus.

Incipe ſiqua animo virtus: & confere dextram:

Hic etiam inuenſu priamo narrabis achillem

Dixerat: ille rùdem nodis: & cortice crudo

Intorquet ſummis adnixus viribus haſtam:

runt caſtra Troiana:

i Duro in certa mine. S.
fine ſpe euadendi.

k Aſt alios ſecum indu
dit. SER. Sta. Par optia
eta lucro.nam hoſtere
cepto excludere ſuos.

1 Demens. S. Hoc exa
fectione ſua dixit poa
alibi: S; dum forte cau-
dum perſonat e quora cò
cha. Demens: et cantu vo
cat in certamia diuos.

m Vtto. S. inſupor.
n Immamam. C. Ope
ma còparatto ad robor.
ad velocitate: & ad crude
litate. o Sanguine,
CRI. Vel ex cède ſangua
nec: vel çd ex horore ti
mènbus Troianis ita vi
derentur. p Ful
mia. S. Na[mi]z radi ex ſcutu
eù errorè incutebant: et
flumina apparent: Mite
eni vifus atq. auditus ex
ſubita aliqua at horou
da re decipiunt: vt: et
què nò funt eſſe vidarije
& què funt longa appa-
rant majora,

q Tum pàdarus. CRI.
Reliqui veche meati formi
dine correpit: erant. Pan
darus autè mole ſua: ac
virib: giganteis fuctus tor
matarie auſtebar: d'ora
tio ſua indicat: q. temera
rit potius q[ui] foris eſt.

r Dotalis regia amate.
S. Tibi dата dotem. Et
bene amatque ſola illu
generum eſt cufiebat.

Notandum ſanctea: id
agit: vt offendarè nò p
imprudentia Turnum in
duſiſe. ſi illum per came
teratem ſibi minime pro
futura caſtra penetrà:

s Olli ſubridens. SER.
Magnam confidentiam
virtutis oftendit. CRIS
Olli ſubridens. Magna.
animi prefiantia, qui in
tanto periculo nihil com
moucatur.

t Priamo narabis achil
lem. S. iproper illud Si
byllig. Aliq. Latio tam par-
tus achilles: & dictum
eſt: vt illa Degeneremq
Neoprolemum narrare
memento.

v Rudem nodis. S.nò
leuem: nec pulchram: fed
fortem.

x Cortice: crudo. S. vi
ridi. Nam haſtæ plruçy
correntur.

["Liber Monius", "CCCXLVI", "Vulnus saturnia Iu", "Vulnus saturnia Iu\nno d[ec]orſit veniens, S. p[le]\nriq; ſi n' i[n]doni c[om]e[n]ato\nres dicunt hoc loco occoſu\nTumt[ui]. ſed c[ae] o[c]onomie\ngloriam a Po[eta] Aenee et\nſeruatam: quod falſum\neſt. N[am] ſi verit[ar]e hyſto\nrie regras. Primo proelio\nintere[pat]in Latin[em]. Inde vi\nTumus Aenea vidit ſupe\nſtorn Mezenci implora\nut auxili, Secundo proe\nlio Tumus occuſus eſt: &\nnibhomin' Aeneas poſtea\nnon comparuit. T[erio] p[ro]\nlio Mezertui occidit Aſca-\nnus, hoc Luius dict. Et\nGato in orig[initibus]. CRI:\nVulnus saturnia Iu[n]o, ſa[n]\ncitrem credibilem: N[am] ſi\nne diuino auxilio homo\nh[ec] preſtare n[ot] p[ro]uſſet:", "T[el]um, S. H[oc] loco re", "lum gladium dixit a 16[li]g", "tudine: vnde & muſtela di", "tur: quaſi mus longus:", "tum poſuiffe pro gladio", "illud ſignificat: i̇d infert", "pa[lo]poſt curſurit in en", "fem. A. Is t[el]i. S. talist:", "par. ſimilis: b. Alte c[ö]", "ſurgit in enſem. S. gen[ur] ſe", "nendit gall[iar]um. S. alu. Re", "greſſad faciſores ſtus lo", "co c[ed]ebant. C. Et ſi c[ö]", "tino. C. P[ler]t[ur]c, em euer", "nit: vt victores victoria", "v[it] nec i̇e[n]t: n[am] qui paulo", "antenullo timre turbat", "eus erat nunc ſurore par", "citus ita c[ed]i me[n]tus ſue", "r: vt rem ſalutare penit", "oblitus ſit, on[i]dit eti[que] plus", "timus poſſe in rebus bell[ie]s", "ſonis quatuor: quid[que] etiam", "maximos c[om]ittant:", "vt: de Cef. Alexandro Ha", "nib[ile]que ac pler[is]c alio", "is legimus.", "d. Bello g[eri]que ſuſſet. S.", "Duo dict: & bellum finit", "n potuit omnibus intere[ps]", "& gens pentius ſuſt", "ſet exti[oc]ta occif[us] Aſcanio", "a quo Romani ducut ori", "gnem. Ideo bello genti[que]", "dixit: quia p[ler]t[ur]c finitut", "geme ſuperit: vt in bel", "lo T[ro]tano contigit.", "c. Furor. C. quo eſt: fa", "pien rebus omnis pruden[ta]", "tia amouretur.", "f. C[ed]iſc: iſana cupid. S.", "Excuſa T[ur]mū: Cur non", "a pora fugar[is] T[ro]tanis", "pentis: delecta ſint caſtra.", "g. Principio. S. itra caſtra", "poſt T[ro]tanor[ui] ſugam.", "h. Sucoſo poplit: gyge.", "Excipit, S. Ordo eſt: Exci", "Excepte aur[em] vuln[us] saturnia iu[n]o", "D[ector]ſt veniens: portec[us] ſingitur haſtã.", "At non hoc telum mea quod vi dextra verſat", "Eſſig[ies]: (nec[que] enim is t[eli] nec vulneris a[uetor]", "Sic ait: & ſubſatum alte curſurit in enſem:", "Et mediām ſerro gemina inſter tempora ſronte[]", "Diuidit: impube[que] imman[ius] vulnere[que] in alas", "Fit ſonus: ingenti concuſſa eſt ponere tellus,", "Collaſus artus: atq[ue] arma cruentat[em] cerebro", "Sternit humi moriens: atq[ue] illi partibus e[quis]", "Hue caput: atq[ue] illuc h[ue]ro exyto[c]pe pep[edit].", "Diffugiunt verli trepida formidine troes.", "Et ſi continuo victorem ea cura ſubſiſſet", "R[ú]pere clauſtra manu: ſo[con]ſi[que] imittere portis", "Vitimus ille dies bello: genti[que] ſuſſet.", "Sed ſuror ardentem: c[ed]iſque infana cupido", "Egit in aduerſos.", "principio phaler[em]: & ſucc[io] poſlite gyzen", "Excipit: hinc r[aptas] fugientibus inſerit haſtas", "Intergum: iu[n]o vires an[imum]q[ui] minif[ra]t.", "Addit halym comiſt: et confi[xa] phegea parma,", "Ignaros deinde in muris: martemq[ui] cientes;", "Alcandr[uc]q[ui] haliuq[que] n[oc]emonaq[que] pr[yt]animq[que];", "Lincea tendentem contra ſocios vacantem", "Vibranti gladio coni[xus] ab aggere dexter", "Occupat: huic vno delectum com[inus] iſtu", "Cum g[alea] longe iacuit caput: inde ferarum", "Vaſtator[em] amicum: quo non ſoelícior alter", "Vngere tela manu: ferrumq[ui] armareveno", "Et c[lyt]um æolyden: & amic[um] crethea muſiſs", "Crethea muſar[ui] comitem: cui carmina ſemper:", "Et cythare cordi numeroſque intendere ſeruis", "Semper e[que] atq[ue] arma vir[ui] pugnaſque canebat,", "pit: & ſuccidit poplite[n]a", "ante fuit: vt cum circunue", "niret inſidus. Poples aut[em]", "po cor�pta eſt: ſicuit in ſe", "reno legitum: ſed produc[er]t", "poſitionem.", "I. Hinc. S. nec loci eſt: nec", "temporis eſt: ſed ordinis: id", "eſt deinde. CRI. Hinc ra", "ptas fugientibus ingerit ha", "itas. Se[n]ſus eſt: cp. vndiq[us]", "haſtas rapiebat: aut e[que]", "eſt hoſtes manu gerebat:", "aut e[que] tam [en]notort", "tacebat: etillas accerua[n]i", "cōtor[]bat.", "k. R[aptas]. S. de hoſtilib[us]", "cadaueribus. Nam quod", "dicit Donatus de armige", "ro non procedit: nec enim", "lectum eſt: Iu[n]o vires an[ui]", "mūc[us] miltrat: ne ſit incon", "gruum vnum tot occidet:", "ſe: Iu[n]onis dar auxilium."

Liber Nónus

CCCXLVII

Conueniunt teucri:mneſtheus acerq:ſereſtus
palantetq:vident ſotios:hoſtemq: receptum:

Et mneſtheus: quo deinde fugã:q têditis iqt.
b
Quos alios muros q: iã vltra moœnia haberis.

Vnus homo:& veſtris o ciues vndiq: ſeptus

Aggeribus:tantas ſtrages impune per vrbem

Ediderit:ruenum primos tot miſerit orco.

Non inſcelicis patrie:veterumq: deorum:

Et magni aneæ legnes miſeretq: pudetq:

Talibus accenſi firmantur:et agmine denſo

Conſiſtunt, turnus paulatim excedere pugna:

Et fluuium petere:ac partê que cingitur amni:

Aenus hoc teucri clamore incubere magno:

Et glomerare manum: ceu ſeuum turba leonem

Cum telis premit inſenſis;at territus ille

Asper: acerba tuës: retro redit: et necq: terga

Ira dare: aut virtus patitur: nec tendere cõtra.

Ille quidem hoc cupiès potis eſt: p telaviroſq:

Haud aliter retro dubius veſtigia turnus

Improperata reſert: & mens exſeſtuat ira.

Quin etiam bis tum medios mualerat hoſtes:

Bis cõuerſa fuga per muros agmina vertit.

Sed manus e calſtris ppere cõit omnis in vnù:

Nec contra vires audet laturnia luno

Sufficere: aereæ coelo nam Iuppiter ſim

Demilit germane: haud mollia iuſſa ſerentem:

Ni turnus cedat teucriorum moœnibus altis.

Ergo nec clypeo iuuenis ſubſiſtere tantum:

Nec dextra valet; inſectis fic vndiq: telis

Obruitt: ſtrepit affìduo caua tempora circu:

Tinnitu galea: et faxis ſolida æra fatiſcunt:

Difſuſſe: iubæ capit: nec ſufficit vmbo

preſſus multitudine: nec
terga pbere propter iram
vel pudorem:nec poſse
læc cupiat in venantes im
petum facere.

1 Necq: terga. C. qui po-
tuit excellentius deſcri-
ere animu:ius: qua cōpa-
ratione eius ſere que fortin-
tudine: & magnan mita
te ceteras feras ſupat. Sed
ctera: que de leone ſeribu
tur alias: hoc autem loco
pertine: q: venatoru vrge
te vi: còtempti: vt ait Pli,
reſtitanq: cedit in cama-
pis: & vbi videri poreſt:
vbi autem ſyluas: aut vit
gulta ſubierit: acerrio cur-
ſu fertur. Ergo & Turn
cum ab hoſtibus cernerem
tur diffimulāter: reſtitàfa
q: abiba: vt cedere no: fu
gereviderei. Nec coepit cea
dere: niſi omnij hoſtium
viribus virgenibus.

k Nec contra vires au-
derfaturnia luno. S. At q
fauête numine debuit eti-
am contra multitudinem
poſſe: fed de hoc luppiter
vetuit,

1 Haud mollia iuſſa ſere
tem. S. melius q: Home.
hunc loci: executus eſt.
Saluo enim ſenſu: vitaut
& fabulofa: & villia: nam
ille ipſas minas exequi.
Ergo quia numinis eſt de
ſere auxilio. T: K: obrui.
Luca . eudè ſenſu per de-
clinationem telorù nyma
bo pitura: & pòd re ferr.
Ergo nec clypeo. CR. De
môſtrat no: cœidiffe: niſi a
multitudine: qua obrue
batur armis diſfraſtis in
tantà deueniſſe fatigatio
nem: vt pene totas in fu-
dorem liqueret.

o Vmbo.SERid eſt ſeu
tum Nam & a parte to/
tum ſignificat. Vmbo em
media clypei pars eminés
eſt.

p Et piceum nec respira
re poteſtas flumen agit.
SER. Ordo eſt fudor pia
ceum flumen agit: hoc eſt
ſordidum: quia: fine reſpi

YY

zentium loco: aut intel
igm: menye: cum tra: et af
eio de cupis milites ſo
en et extra cõfugere: &
fic: de quod deinde ſc. de
cabesque fug: et cis: vir
& hoc eſt melius: vn
& lequi. Quos alios mu
ros 2c. C. Quo deinde fu-
gam. Oratio eſt perſonis:
& loco: & tempori: & rei
acomo: data: iicipitq: av
fidilimis argumentis. Ia
neciliario & turpi. Oſten
dic em: necede eſſe: vt illa
vibem defendat: cu: necq
aliam habear. Oratio igi-
tur pathetica: & precep-
s: & abrupta: & fine queſi-
to exordio: et breuh: clau
ſulis: & cum interrogatio
tione prolata. Sunt ergo
colors: repetitio: interro-
gatio: & continu: etio. Ha-
bet autem fumma: vehe-
mentiam interrogatio: cu:
aduerſarius aliter: q: nos
cupiamus: nobis reſpòde
re non poreſt.

b Quos alios muros. S. Sic dicti: e poſt cogitatio ne: quodinde ſicut Terè. Quidi: guriam faciam.

c Vnus homo. S. ac ſi dt
cert morta: et bona at-
tenuario: cu: fupra dixerit.
Rudlo in medio non ag-
mne regem. C. Vnus ho
mo: præter q: turpe eſt:
ita vind: oftendit etia faci
lele: vt pellaf a mulis
qui vnus ſic: fugitis ergo
cu fugere non poſſitis: ne
q: in illi audetis qui cum
folus fit a multis facile ſu
perari poſſit: cu debeat pu
dre: vt impune tantà de
vobis ſtrage ederit. Ad
monet enam: vt falce pu-
dore pati: deorit: et aneæ
nitantur,

d Inſoſix patrie. S. Tro
tin: qua nunc ſunt.

e Veteri: deorum. S. Pe
nates ſignificat: quos ſem
pt coluere Trotani.

ſ. Miferet q: pudetq: S.
ſc pallas. nunc prece nunc
dicis virtutem accendit
amaris. D. Pudetq: Per
nuet ad Aeneæ.

g Talibus accenſi. DO.
Oſtendit quant: como:
da hortamenta valer: Ta
ibus ac. C. preſentia: eius
qui imperatoris vic: gere
batid auſt fune: quod pri
us non auſdebàt.

h Ceu ſeuü turba leonc.
S. Senſus hie eſt. Haud ali
ter: turnus retrocedé: pe-
subai fluuiu: ac ſolert leo

voluit atque. Hoc ergo
non chan. Q. Num. id
id et hyo: num. et alii
xere: vt homos non
ne imperato: huc ſic
q: roborat. S. etiam
atq: arma vini p. quæ
Q. uta tanti: multa
las adhuc.

Hirages froſſes, adhuc
a Quo deinde ſiudic
aut vaka: deinde fit

Eneidos

cunde: quia apud marii cœtrav korè agit. C. Quifcç. q. d. fi
maximus fit deus: & cù infinutione retorquer crimè in Iu
nonè, d. Vertere. C.in cœtrariu adducere qd eft magis ç
immutare. Et vt onidat qd fit vertere iuſſa louis: ad ito
ua còdere fata: nã cù fatu proueniat a diuina proudètia q
verte iuſſa ſümi de: ſatü euertit. c Quid repetà. C. Demò
ſtrauim? illà vlaè eſtinuatiòc: ſ ne apte inuereſt in Luno
nè louè offendit: num
vero cauſa: ta còſirmata:
audet ea dicere: q. niú ad
Iunonè referit non posuit.
Quid repetà, Occupatio
eſt què nùc adibetur bre
uitatis cauſa: vt oibç pau
cis verbis in vnù collatis
re atrocilimã, redderet.

Exuſtas epycino in lit.
d. S. Argumeſt. eſt. vtnà
habeat volutatè nocendi,
que nuncit. Epycino in lit
tore atit: fecüdù opinionè
ſua dixit: nà alii apud Ca
yetà dicunt exuſta naui
gita: Vn & Cayeta dicta
ſt. g. Acta nubibus
irim. S. Impulſam. ſ vt p
ſuaderet matribus meca
clüi nauiù: aut fecüdu ar
re rhetorica: re vnà in du
as diuiferit: nàrim na
ues exuſte ſunt. Sed meli
us e: vt ſi fit iteratio: et ad
Turni miſſa intelligere:
Nec nos còmoueat ordò
couerius. Solèt eir grau
ora in principiis: & in fi
ne fecundù artè rhetorica
poni, h. Nubib. S. p.
nubes. i. Sors rei. S. to
regnù: nà forte inter ſe fra
tres: mûdi regna diuiferit:
que Iuno pìter inferos in
Trolanorù pniitè moue
rata k. Supis immiſſa.
S. ac ſi diceret: nò ià tro
nits: fed diſs. Respexit aŭt
ad illud. Et coeli conuexa
pauras. 1. Alecto. D.
Còmouerat fupos vêtos:
fluclus: terras: hoies: refta
bàt aŭt inferi: ſed & hos
nup mouit. m. Baccha
ta p vt. S. p. furuit: & bù
bacchata p vrbes: qa p fi
mulationè facorù liberi
pateris: matres egerat in fu
rore, n. Sup impio. S.
de impio: vt multa ſuper
priato rogi: itas: Eſt aŭt ve
recùda petito: & obliqua
p pùa magna loui inuìda còmouetur. C. Nili ſu: p. ipio.

Rinio eſt grauillima: & q. magnà poſſit còcitare còmiſera
tionè nà cù onderit multor: ora culorem reſpoſis datã eſt illis
ſpè impit: nùc vt miſericordià còmoueat: ondit ita illud ob
Iunonis inimicitiæ deſperaſſe: vt ſolius Aſcanii falutè dep
cet. Còſcedit ergo illud, prier hoc, qd ſi nò e: a loue facièdù
validilſimis argumètatiùibus còprobauerat. Onerat autè
maximo odio & inutia Iunonem: cum ondit q. illa: viri
b? ſuis fata iſpa q. imutabiliæ e: oportet vertere rentet.

o Sperauim? S. ifta. abſolute dixit. p. Vincat: q. ſin
ma. C. Admoner illù, et çàtù poſſit, et qd facere illù deceat;
q. Nulla regio, S. Inuìdioſe dixit: vt ſupra in primo. Cùcè

ob italià terræ claudif orbis: cù i: ſola arceanif Italia.

x. Còſix dura. S. hic diſtingueðù: ne duo incipiat e: cpihe
ta dura fumàſia excidia, qd còura artè fit nullo interpolà
còtuctione. D. Tua còſix: oblique haſten? in e: cù locura eſ
nùc doloris necellitate còpeltit tur: vt e: noiet. C. Qua: der
tua cò. qm ipfa ſola fatis aduerſat, s. Peruere: ge. ſu. tro.
S. Cù dicim? rogo te p deos: hoc videmur dìtere: menimeſt

religiosi curo: e: petitionè
me: sicut in primo exſpo
fit. At ſperate deosmemo
res fandi: atq. ne ſandicu
aŭt dicim? rogo te p: mite
rias meas, videmur dìtere
memineris ab eo: cò roga
ri: g. miſerias puſt: vi q
rogat ad miſericordi: mi
feriatur còmemorablie ſe
ctat: ſicuri e: ſu: in yme
ris peritiè: nà iò ſic negat
vt cò memora: còflecta
tis troianè imperat mite
ricordi: alias ſultù et au
adiurat Iuppiter per exis
ta troianos: t. Obie
ſtor p ex. ſu. S. maximam
hinc ducit còmifteratione:
v. Incolume: aſ. I. 6 Ve
nus, pænae non peut hoc
loco: nò qua p eo nò me
ueſed aut qæ ſait cù cele
rius eſſe moruntur: aut ga
ſoli Aſcanio debet impul-
vt cui regnù Itali: romæ
naque tellus debet. x. Ig
notis vndis. D. p ignota
maria còtinet errores.
y. Eſt amathos & pa:.
Cypri infule: ciuitates ſut
Veneri confecrat. C. Eſt
amathus. exagg: rat multu
dià q. d. nul: alia regionè
poſſe p Iunonè licere fili
polliceri nepoti. 3 Cy
thera. S. infula veni con
ſectata: dicim? aŭt he: Cy
thera i plurali: ſicur he:to
lymata: & hec: ata: xata: &
meqara: a. Idalque: S.
Idaliu: ciuitas Cypri.
b. Inglorì. S. fine trum
phis. imemore glorie.
c. Magna di. iu. C. Alia
pmiſſio ad aggerà: alui
dià Iunont, d. Inde: S.
ab Aſcanio: ty: nihi: tio
mebure: & vêr eſt. Nà Sc
piovàſtatur? eſt affrica: C.
Nihil inde vrb. ty. Hac oix
huc têdùt: ve illa p ſimã
inuri: cù: cùs potat: illa
nihil ex h: q. iubet fata poſſit affeſ. e. Quid pessè euæ
bel: ſu. S. In fine ià agit miſerabit: ſicur egit in principis: nà
hoc cipit ar: rhetorica: vt epylogi: & principia parti: e: ra
cten: pèſte aŭt incediù ſignificat: vt & toto deſcedit copore
peſtis. cù de naubit: loquere: icaſis. C. Quid, pe: eua. bel. Do
let oës fuos labores in irritum recidiffle. f. Fugiffe per
ignes. S. exprimit quid ſit bellè pèſte euadere. g. Redid
uaq: pega: m. S. renacëtia. Tract: q: aŭt fermo e: de arbo: n
q alii jectis repulle: t: illud ſolui reciduìi dì: qd poſtare re
nafic: vi: mò recidiuà dixit: que: renouătur ab his: q: ſunt.
fupertitites troianus periculis. h. Cunets patre: infediffle:
S. propter illud, Dulcifc: meorù religiàs tolerem.

Quid repetà exuſtas epycino in littore classes:

Quid tempeſtatu regem: ventuſc: ſurentes

Aeolita excitos: aut acta: nubibus irim.

Nune enà manes (hec intêtata manebat

Sors rerù) mouet: & ſuperis immiſſa repente

Alecto: medias Italum bacchata pèrvi: bes,

Nil ſuper imperio moue: r. ſperauimus ifta

Dum fortuna fuit: vincat quos vincere maui.

Si nulla eſt regio teu: c: quâ det tua eoniumx

Dura: per euè: ſe genitor furnantia troie

Excidia obteſtor: liceat dimittere ab armis.

Incolume: aſcanium: licet ſupereſſe nepotè:

Aeneas lane ignotis iactetur in vndis:

Et quænc: q. viam dederit fortuna ſequatur.

Hunc tegere: & dire vale: lubducere pùgne,

Eſt amath? eſt celfa mihi paphos; atc: cythera:

Idalyce: domus: poſtus inglorius armis.

Exigat hic æuum magna ditione iubeto.

Carthago p: mat: auſonia, nihil: vebib: inde

Obſtabit ty: iis: quid pèſtem euadere belli

Iuuit: & argolicos medios fugiſſe per ignes?

Tot: q. maris: vale: q. exhaufta pericula terre:

Dum lati: teu:eri: recidiu: q. pergama querut.

Non fatius cineres patrie inſediffle ſupremos:

["Liber Decimus", "CCCL", "i. Atcſol quò Troia ſuit. S. vt. terio. Et campos vbi\nTroia ſuit. k. Xanthi et ſymoenta red.oro mi. S. Am\nbigui eſt. Vtru dicat: reddere nobis reuera Troiam antiqua:\nan reddere nobis terras in Italia ad ſimilitu diu Troiamou\nmus em hanc còſu: tudiuine ſuſſile: vt aduene patrìa ſua ima\nguì ſibi redderè: vt. Eſt", "giè xanthi, roicb vid. 3. Bène ergo Venus medio\nvita eſt genere loquendi: vt viruq: ſignificare: &\nantique Troie redderit: et imperu Italie: qd troa\nnis ad ſtudiu nobis fo: re luppiter pìmiſerat. Et\nmagis hoc eſt: qd latenter\ndesserat: atc: pete.", "I. Iterc: reuol. caſus. S.  \nS ad Troiam vis reſterre,  \nfic dic: da nobis p nautra  \ngta: & pìcula. i. patiamur  \ndenuo: qptulim: d: taxu  \nat nobis Troia redatur.  \nSi vero ad Italia vis refer  \nre: ſic intellige reddere nobi  \nItaliam: & libenter repeti  \nmuſæ ea qve in Troia pru  \nlim. m Acta fu: qut.  \nD. Ergo injuſte còmota  \nſendit Juno ſe inuittam  \ncogni: nai nihli rumpit. niſi  \nmagna violentia.", "n. Quid me al. ſilen. S.  \nluno vbiq: ſilens inſud:  \ntur. Vni et oratio niſi ex ni  \nmà neceſſitate nò datur,  \nhinc è. Acta ſurore grau.  \nStatius. Iunonè tacitam  \nfuribù da filenia torquæ.  \nEt notàduì: cp: ſigillatim  \ndicta Veneris hac orione  \nſoluitur. Silen: da cogis  \nrumpe. Silen: tu rupe: eſt  \nomnino tacere, Vnde ap:  \nparet vurpartie dictu: ee.  \nCompoſito rupe: t: vocem  \nid eſt loqui: nà vocè tu:  \npere ſilere eſt: filatiù tum  \npere loqui. CR. Quid me  \nalta filentia cogs. Hge  \npathetica oratio: e. Vnde  \nindipit ab interrogatione:  \n& habet principu: abru  \nptum: Rupere filen: tu, lo  \nqui eſt. Alta: pèntus ab  \nſtraſa: quita propoſuerat  \nnullo pacto illa diuulgarè: nec quèr: niſi a Venere laſſeſt  \nfua oratione ſuſſer.", "nullo pacto illa diuulgarè: nec quèr: niſi a Venere laſſeſt", "0 Aenean hominum\nquicb. ŠER. Celat que facta ſunt: que non ſunt facta còs\nmemorat: nam ò No Aeneas: ſed Turnus inſtin:tu Iunonis\nbella còmouit. Vituru aſt: replicatiòre rerù oblectarù: poſt\nem ſequi ſolurto. DO. Aenean, niſit colorare falſa: Nam\nteneas bellù nò mouſed inſtin:tu Iunonis latin. CRI.\nAenean, q. d. neq: meo: neq: cuuib: impulſed: ſita ſpon\ntel bellu ſuſepeit propter cùſum cœu. p. Italiam petuit.\nC. confutat reſponſa. q. Eſto. S. modo aduerbiù eſt cò\ncedens. Nà grcuneuſt. ſro. Illo aurè loco verbù è. Eſto\nnunc ſol t: c: Caffandre ip: ſu. S. Bà furiſs p: ſali\nnùero: qd de vari: inanibù: nò dî. Videban: merito è dece\npiti: qui Caffandre inſanienti crediderùt: qd alio dà I uo\nnone: ſicut ex verbis, p: b: am: Anchib: qui ait in tertio: Quê\ntù vaes Caffandra moneret. s. Num lin: qra caſtra. C:\nquali diceret: venerit impulſu: trì que pati: ſulutia ſua pa", "Atc: ſol quo troia ſuit: xanthi: & ſymoenta.", "Redde oro miſeris: iterum: reuoluere caſus", "Dapater iliacos teucriis, Tum regia luno", "Acta ſurore grau: quid me alta filentia cogs", "Rumpe: & obductu: verbis vulgare dolore:", "Aenean hominu: quíquam diuom: q: lubigit", "Bella ſe qui: aut hoſtè regi ſe inferre latino?", "Italiam peti: ſat faoris auctori bus: eſto:", "Caſtandre impulſus furij: num lin: qne caſtra", "Hortati ſum: aut vitâ comittere ventis:", "Num puero ſumâ belli: num credere muros", "Tyrhenam ve ſidem: aut gentes agitare getas:", "Quis deus in fraude: q dura potencia noſtra", "Egit vbi hic luno: demiſſaue nubibus Iris:", "Indignù: eſt italos troiam circu: diare flammis", "Nalcentè: & patria Turnum conſilere terra:", "Cui pilumn: us auus: cui diua Venilia mi:", "Quid ſaue troianos atra vim ſerre latinis?", "Arua aliena iugo premere: atq: auertere p: das.", "Quid ſoceros legere: & Gremijs abducere pa:", "Pace: orare muu: p: ſigere puppib: arma: (ctas:", "t: q: & caſtra reliq: e: & ſumâ r: t: ù puero: & muros tradi\nderi: q omia nò fraude mea neq: cp: tr miſerim: ſed ſua\nſultuta còmilla ſunt. t. Vitâ comit. ven. S. incerits et ò\nanibus rebus. v Num puero ſumâ belli. S. Ex: eggera\ntio eſt ab g: tate, DONA. Num", "Nà ſeniorib: è: relig: &\npugna comittere vetuit.\nx. Tyrhenan: q: lìdem, S:\ninire foctetere cù inimicis\ngentib: aut certe diu: pe\nfo: dera: q Turn: cù Tyri/\nrenis ierat. S. cùd: ſane\nTurnum auxilio: cã ad\nMezenium confuſit,\ny. Gentes agi: quetas:", "S. Nà licet vel et in Lella\npruope: et erat g: et pio\npiter illud oraculi: Exter\nnos optate duces.", "z. Quis deus in Frau. S.\nin periculù. Ita enim in tu\nre lectùt eſt. fraudi erit illa\nres. I periculo. A Quæ\ndura potencia n: ſa. S. ad\nillud reſpici: Si nulla eſt\nregio reucis qu: der tua\nconju: dura. b Nu\nbibus Iris. S. propter illud.\nAut actâ nubibus nim.", "c. Indignù è italos troia\ncir. flà. S. Rhetoricum eſt.\nNaj: çtieni alia: q no poſtu\nmus ſolere: paria oppo-\nnim: qd nùc luno facit:\nnà negare nò pòt: nec ſol\nuere: quita obſident: troia\nni. Vni dicit: hoc indignù\neſt troianos obſider: alie\nna eos m: monia: pripè\ndignù eſt: ſic in Buco, abi:\nD: quibus in tertio: inſerì\nptu nomina regum.", "d. Cui pilùn: auus. S.\nCôparat gen: Turni cum\nAenea dìcens: et:ta auum\neius eſt deu: Item ad Vos\nneris obreſtatiem: cui\nVenilia mater: nam Ven\nnilia nympha eſt. Pilù\nnù: ait: ideo Turni auum\ndicùt: vt a victo nobilis\ngenere eſe videat: ſic eſt\naneas: Nà panlo p: dictu\nra è. Pilùnuf: tili c: pt.", "D. Cui pilùn: a. Per còpationè Aenea & Veneris: & ſui et\nTurni extollit c: m ſua: & deprimit aduerfariorù. C. Cui\nPilùn: q. d. Cur magis indignù eſt peli Neptùnù: et ip: m\nnatum ex diis & regno auito: q Troianos: qui vlo: bellù\nintulere: opprimere: q arua aliena inuadere: & inde p: das\nabigere: e: focerù ſumeret: e: p: ſòam fibi pripere. e. Face\natra. S. ſuo bello: & e: ſelt bellì diſinitio: nò ei facib: pugna\nuerant. f Auertere p: das, S. Inui: ofe c: eter: nihli rapu:\neant. g Legere, s. furari, Vn: et faci: legi dicùt: q facra\nlegùt: hoc eſt furàt. Alibi. Vel q fublegi tacitus tubicarmia\nnùp. h Gremijs abd. p: actas. S. Nà aſ: ſum tabularum\nm: moniti: cautiòes fibi: iutucè emit: ubet: e: in q: p: ſòdebat,\nſe còſentire in iura m: moniti: & fidei: ſufores dabat. Vn ad\nmi: ſum: è: vt dicam: v: tu a p: ſòdendo p: ſòum: c: eter: pro\nprie p: ſòderi puellè è. Ergo p: ſòus n: qa: p: miſerit. è: qa p: ſpon\ndet e: p: ſonfores dat. S. ne exaggeratio eſt nimia in eo cp\nait gremijs abducere: tan: q: vixor eſt, i Pacem orare. S.", "YY I:1", "Jola arcant: illa\nne duo in: ip: q: e: q: e: q: e: q: e: q: e:

Eneidos

Dixit pater centu oratores anguſta ad monia regis ire iu
bet. k Preſigere puppibl'ar. S. ppter illud: Scuta virum
flutuo, pietas infare caninas. f. qni ad petenda nauigait auxila. 1 Tu potes. C. Si oia itia tu potuifti q maxima
funt: cur erit nephadú aligd, prutulis agere, m Procy
viro nebulá. S. ad obpro

bruí viro dixit:nó p filio
té mané oppoſitá. Dieæ
aút:qni eú ven' a Diome
de liberauit. Vel neptun'
ab Achille; qd veni im
putaſ: qa in me gratiá fa-
etú e. n. Vêro sianes,
S. Vacuos: & eſt nebulæ
diffinitio. o Et potes
in totidè daf. co. nym. S.
Licet hoc mater deu fecen-
rie: n hoc venire iputak:
ga in eius grãm factú e:
vt in illo loco: Quas illi
philomena dapes: cum
Progne fecerit: it propter
philomená: Aut certe: qa
Venerè dicuerá matre de
um. p Nos aligd. D.
Extenuat factu: ſu: ve-
tú Venus affuit cauſe: cu
diu: & fata faubant.

q Aeneas ign. abeſt. S. Ea q ſolutores ſi poſſum: irridé vt hoc loco: ſic in. Bu colicis p[mi]ſit: diuini op. Alchimedontis. Poſtea p[er] ſon. Iuſtione air. Et nobis idem Alchimedon duo p[er]cula fecit. C. Aeneas ig. abeſt: ignarus et abſit. Poſſum hoc optare: qa nò p. me: ſed ſu p[er] ſultu: ſu factu e. Grauidá bellvrbé. S. Alib. Populoſo iueroes còtundet: vrbé aut p[er]tia dicet: q mò Italia: qro patná. s Nos ne tibi fluxas. S. Status relatiu: per què ondít venere ma gis troianis c[as] ſuſſue peri: eſon. Q Fluxas molles: q[ui]e poſſent eti fine int miq pire. Fuxas fluxam remp. ibli. C. Nos ne tibi, c[as] belli troiani: q Europa. cum Afia conflictauit.

t. Quirtoas ach. S. Atq
de Venere loquiſt: ſed qa
dei Arsenothelis ſunt: vt

diximus ſupra: Id co ſic dixit: Nam in ſubaudione ponit ea: que non poſſum dicere.

v Foedera fol. furto. S. L. g[it] in hiftoriis: c[as] troiani eú gre cis foedus habuerit: vn de & paris ſuſceptus eſt hoſpitio: et ſic com[fit] aduiteri. Ergo ſoluto foedera furto: amicitias adulterio diffipare. n[am] furtú e aduiteri. V[n]i e: Et dulda ſur ta: &ueru ſli h[ui]c vera cauſa. N[am] foedera q inter g[re]cos et Troianos ſueſt: ſita ſoluta ſut. Hercules c[ui] expugnato Ilio filia Laomedontis. H[ef]oná Priamí fororè Telamoni de diſſet: p[ſe]ſi ſunt legati c[ui] Priamo: et e[ui] minime reſpetere porueru: ill[ic] dictib[us] ſe eam h[re] iure bellus: v[n] comotus P[ri]amus: miſt Paridem c[ui] exerctu: vt aligd tale abduce re: aut vxorè regis aut filia: qut expugnata i[parta] Helená rapuit. H[ic] Virgill[us] q[ui]t tangit: et h[ui]soritá i[ſt]a q[ui]a m[ò] di timus: et p[ter] iudicu[ri] paridis: c[ui]uis fabula fit illa re: er a poſtis composita, x M: duce, D. q grau[ora]ta ſunt argu

menta in fine ſeruat. C. M. duce Diony. Chriſtoſomus vir miſa de c[ir]ina excelience: ca t[em] ſolú ap[ſi]ſlimis conſeſturis: verú erat teſtimonio cor[que] ſut p[ra]tia ſut i monumen[ti]s ſacerdotú e[gypti]o: c[or]probáss. S[ir]vus bit ergo: Helená non ſuſſe raptá a Paride: ſed illa a poſſuć & Caſſore ſibus in xvo rem dата. Gregorú autem principú: q maiors erat partum idignatiorum: motu t[em] pulchra mulier bar baro potius q[ui] greco nu[que] p[liſſet]: partum cupiditate aurí: q troiani abúdabát incen[que] Troia: iuſſi ſi ne ſu expugnaſſe: ſed viros ſu gato[que] ſuſſue. N[am] ab ho mero eti Herodotú h[ui]tus diſſen[tr]it: q[ui]n he leá a Protheo rege g[ip]o[ſ] intercoepçtá: Troiam nun q[ui] ſenſſe. y Dat d[ani]us. S. p[er]tum inu[n]ã Aenea hoc poſſutq[ae] daru[n] d[er]: n[am] perite dubiſt nomé deſtit q[ui] c[ot]umelá c[ó]cicaret aeneq. z S[pat] t[em] expug. S. H[oc] de hitto riá eſt: vt dixim[que] n[am] ſolit citara Helena: c[ui] Panim ſequi n[olu]ſſet regreſtus iſ le ciuata: obſedit: q[ui]e fa Helená rapuit: vi[n]t c[ui] cip[er] meruit a marito.

Tu potes! Aeneã manibus ſubducere grauiu, proq[ui] viro nebula: & ventos' obtainedere inane: Et potes in totidem claf[em] couerte n[ym]phas. Nos aliquid rutulos contra iuiffuſe neſandú e. Aeneas ignarus abeſt: ignarus & abſit:

Eſt paphos Idalium, tibi: ſunt alta cythera, Quid grauidá bellis vrbé: & corda alpa tentas. Nos ne tibi fluxas phrygie ſes veſtere fundo Conamur: nos an miſeros: qui troas achiuſ Objectit: que cauſa ſuit confuſgere in armæ:

Európamç: aliamep: & ſoederæ ſoluere ſurto. Me duce Dardani: I partá expugnauit aduſter:

Aut ego tela dedi: ſouib cupidine bella:

Tum decuit metuiffe tuis: n[am] ſera querelis

Haud iuſus aſſurgis: & iuira furgia iactas.

Talibus crabat luno: cuneticep: fremebant

Celicole aſſen ſu yar[io]: ceu flamina prima.

C[ui] deprenſa ſremut ſylus: & c[ec]a volutant

Murmura: venturos n[au]tis proſetia ventos.

Tum p[ro]omnipotes: reru cui ſummà p[ote]ſtaſt

Inſit: co dicente deum domus alta fileſcit:

Et tremefacta ſolo tellus: filet arduus ether:

T[u] zephyri poſuere: p[mi]t placida e[ra] p[ot]us.

Accipite ergo animis: atq[ui] hec mea figite dicta:

D. Ar. p[ar] expugn. adult: q. D. p[er]s. adiutus. rem dата. Gregorú autem principú: q maiors erat partum idignatiorum: motu t[em] pulchra mulier bar baro potius q[ui] greco nu[que] p[liſſet]: partum cupiditate aurí: q troiani abúdabát incen[que] Troia: iuſſi ſi ne ſu expugnaſſe: ſed viros ſu gato[que] ſuſſue. N[am] ab ho mero eti Herodotú h[ui]tus diſſen[tr]it: q[ui]n he leá a Protheo rege g[ip]o[ſ] intercoepçtá: Troiam nun q[ui] ſenſſe. y Dat d[ani]us. S. p[er]tum inu[n]ã Aenea hoc poſſutq[ae] daru[n] d[er]: n[am] perite dubiſt nomé deſtit q[ui] c[ot]umelá c[ó]cicaret aeneq. z S[pat] t[em] expug. S. H[oc] de hitto riá eſt: vt dixim[que] n[am] ſolit citara Helena: c[ui] Panim ſequi n[olu]ſſet regreſtus iſ le ciuata: obſedit: q[ui]e fa Helená rapuit: vi[n]t c[ui] cip[er] meruit a marito.

t B. Tela dedi. S. aut amarit: aut bello. c Deut metuiffe. S. optima e[do] cutto, n[am] vtruis q[em] p[er] t[em] t[em] t[em] t[em] dixers: dect metuiffe: tinc[or]guíi q[em] decet p[rit]is e[mi]t metuiffe p[er]teriti. d Sera S. p[er]c[oe]s. e Iactas. S. venillas. f Otabat. S. Lo[gh]a[ſ, v[n]i & oratores d[ic]: N[am] rogabat ſi dixers: n[om] p[er] d[ic]q[ui] magis c[ot]ubabat g. Aſſen ſu va. S. q[ui] par venire faubat: p[er] l[u]no. n[mi] h. C[ui] flamia p[ri] c[ui] depreſa fre. ſyl. & c[ec]a volutá[rum]URA. S[ER]. N[ò] tempeſtat: ſact com[acioné]. ſed ſigna ſepeſt

tis future: quadá em archana ſone ſit: vt fit murmur iſyl uis an ventos: aduétu. V[n]i at c[ec]a murmura: q[ui] n[om] apper: vt. C[ec]ic[em] in nubib[us]q[nes] Terificant amos. E[ſic]m in Geor.: C[ot]inuo větis ſurgen tib[us]: aut frea ponti incipit agitata tumefere; & ardu[alis]: Montib[us] audiri ſagon. I Inſit. D. n[am] c[ui] ſibi pt[as] decernědi ſic: aperte loqui. E[ſic]n d[icente] deu dom[que] alta fileſct: n[am] ſmo de oia obtained: k. Tremefca ſolo tel. S. Lo[qu]ate loure ſtupor elementorú ofſendi p[er] nature: imitationé, N[am] quieq[da] in greeno motu e quiectu: et contra tena mota e[ſp] imobit. V[n]i H[ora]. Et h[ui]ta ta tellus. I Accipite g[ais]. S. Totus h[ic] locus de p[imo] Lucilú tráſlatus e: v[bi] inducitur d[ui] h[re] conflictit: agere p[ro]mo de interitu L[api] cuiusdá iudicis rei: p[ofta] ſententas di c[ere]: ſed hoc qa indign[er] ut at herico carmine mutant: & induxit p[rio] loué loq[ui]n de interruptus ſoederibus: c[ui]us oróné interrupit Ven[que]. P[ost] ſecutá l[una]os q[ui] ſunt qu[ia]

["H. Hsucius. S. nunc. S. f. Hsucius. S

Liber

Decimus

CCCLIII

c. No. 1. s. ier. SBR, aut per quę fydera nox, decuitur: aut
que intueutes naueq iter peragunt noſtibus.

d. Iam. S. modo: vt iamque hos curſu: iam præter illos.

e. Pandite nunc helicona deæ. S. Pernafus mons Thelafie

iuxta Boerſa, qui in duo iſtirur iuga: Otheronē liberi: &

Heliconē Apollinis & muſarū, D. Pandite, hæc inuocat

tenet ſiunmā reru: & ſpetiæ ppoſitionis. C. Pandite nunc he

helicona deæ. Iта iterat inuocat one: vt oftendat eſſe ſibi opus

nō mō muſarū auxilio: ſed omni quod puenire pote ſt au

sullo: ex quo oſteditur ſe ſane magnā ipſum nariatui: vi

maxima excitatur intere: Pandere eſt ita apertè: vt
rotū pateat. Ergo totum
veſtrum | promite auxilium. f Helicona. C.
Helicon mons eſt. Atque
regionis facer muſis.

g. Cātufc, CRI. Quos
ego p. me preſtare nō poſu-
fum. h. Maſſicus aera-
ta priceps fecat æquora ty-
gri. S. licet ſet cathalog? i
enumerantur hi qui vene
ſunt de tucſa: inuenit ta-
men aliquā varietatem quos
hos naubibus veniſe com-
memorat. cù in? vii. Tur-
ni ſiſidæ p. terrā veniſe cō-
memorauerit. ſæ eſt dedit
amue Virgiliuī talibus duo-
bus dare noia: vel fluio-
rum: vel monuīt: Vt ergo
ſupra Almonem: & au-
diuum cōmemoraut: ſic-
nunc. Maſſicuī dicit: nam
Maſſicuī mons eſt: vnde
& vinuī Maſſicuī dicitur.
Pleriq tō nolūt: maſſicuī
nomē eſſe propriu: ſed ap-
pellatui. dicentes ofniuī
eſſe maſſicuī regē: nā paus
topoſt dictur? e: Qua rex
duſinis: aduectus ofinius
oris: et nunc dicit. Qui mo-
nia duſiun: multi aliuī maſſi-
num: aliuī ofiniuī eē volut
C. Maſſicuī: nomē: propriu
eit aucis: nā maſſicuī etru-
ragi: populi nō ſunt: ſed Ca-
panig iuxta valerios: et ca

lenos. i Tign aſtata. S. cufus roſtrum erat in ſimilſtude
nem tygriſtā: nācō: folēt naues vocabula accipere a pīctus
ſa tuelarum: Hinc eſt: Huc vehit immanis turon. Icm &
aurato ſulgebat apolline puppis: Tigri autem ſecundum
regulam dixit: nam græca nomina: que genituiuī ſingularē
in is mittunt: in eo tantum & in datuīo creſcunt. In accufa
duo & ablatuīo pana: ſunt noiaſtuo: vt tygriſtis tygriſtō
tygris tygri. Iſis ſiſidis: iddi: ſiim: iſi: St alter iuenem?:
abuſiue dictum eſt: vt in luca, ocior. & coeli ſlamis et ty-
gride ſoeta. k M. enſia cluſ. S. pro cluſi: nā duſium di-
titur: & eſt dictum per finerim: ſicut nec cura peculi: pē
ſculi. Cluſium autem oppidum eſt iuxta maſſicum. C. Clu-
fuī: olim inter eſtrurie nobiliflima oppida enumerabat: cu-
vib: porſena imparabat: qui pro tarquiniis bellum aduer-
fus Romanos geſſit: In hac vrbe ponit. Pli. labyriutum ſuſi
ſe huſiſcemodi: vt cētera omnia edificia ſupseraret.

1. Cofas. S. ciuſas tufſe: quę in numero dicit ſingulari ſe
ſeundum Salu. vnde apparet eſſe vſurpationē. C. Cofas. in
partibus litoralibus eſtrurē. ſi incipias a mucra flumine in
uenies lunam nobili portu: preditā. Deinde lucā, poſt illam
pifas ortas a Pelope pifiſque a tenuceanis græca gentē.

ta. Corinth. S. proprie ſunt arcuīum theſe: dicuntur tamæ

f & ſagitarum. quas & pharetras nominamus: &c. adhuc ſi aut

n. Torus. S. terribilis; D. Toruum. aut: oculis díſtortis:
aue contraſto vultu. o Armis. S. exercitu.

p. Fulgebat. S. ſuppſis apolline. q. Populonia. S. cuiſi-
tas thufcis. C. Vada volaterana populonia iuxta cecinam
flumen cofa. grauſſe caſtru noui pyrgs: cēre: que agilia di-
ſa eſt: de quibus hic meminit poeta. Iygris aſt & Apól-
lo ſunt inſignia nauiuī. r. Mater. S. matrem iliorum qui
venerant dixit. Alibi inſignè que mater aritia miſit.

s. Expertos. S. peritos: nam expertes ſunt ignari.

Tandite nunchelicona deæ: cantuſq[ula] mouete:

Quemanus interea thufcis comitetur ab oris

Aeneam: armetq[ula] rates: pelagoc[ula] vehatur?

Maſſicus aſtata princeps fecat æquora tygri:

Sub quo mille manus iuuenuī: q. moenia duſi:

Quiq[ula] vrbem liquere cofas: quis tela ſagitte.

Corythiga leues humeris: & letifer arcus.

Vna toru? Abas: huic totu inſignibus armis

Agmen: & aurato ſulgebat apolline puppis.

Sexcentos illi dederat populonia mater

Expertos belli iuuenes: aft llua trecentos

Inſula inexhauſtis chalybum generoſa metallis.

Tertius ille hominuī diuumq[ula] interpres a fylas:

Cui pecudum fibrē: coeli cui ſydera parent:

Et lingue voluerum: & preſagi fulminis ignes.

Mille rapit denſos atig[ula] horretibus haſtis.

t. llua. S. Inſula adiacens

C. llua inſula noſtra quos

q[ula] state noritſima: olim

Ethalia a rege idigena nū

cupata: portum argoum

habuit a naue argo: nam

preciſus medea: Crcſe fo-

rorem vifere cupietis huſe

portui argonante: appule

runt.

v. In exhauſtis. S. quatuor

e xhauſta ſuentato gene-

roſior: ergo inexhauſtis

non eſt: una p[er] oratores:

nam Plinuī fecuſus diu-

eſt: cù in aliuī regionibus

eſſonis metallis terre ſunt

vacuæ: apud iluas: hoc eſt

miuī: q[ula] ſubflata renafaunt

tur: et rurſum de iſdem lo-

cis effodiunſt. Varro & altu

ud dicit nafci q[ula] de ilic feru-

rum: ſed in ſtructurā.

x. Generoſa metallis in
exhauſtis. CRI. nobilis q[
pter metalla: quibus quos
quis affiduo fodiandu[n] no-
exhauſt tanq[ula] ſi affiduo
renafaerentur.

y. Interpres hominuī diu-
umq[ula]. S. Interpres medi-
um e[n]a et deorum inter-
pretator & hominuī: q[
buf] diuinas indicat me[n]
tes interpres vocatur. Et

notand[us] q[ula]t Nigidius ſigulus
ſiunctas: vt alteme fine altero eſ nō
poffit: vi[n] his q[ula] p[er]ſectus
vult probare Virgilius: omnium diuina[n]i artium preſtat
scientiam: vt hoc loco: ita ſupra Heleno: de quo ait Troiuge
na interpres duſi[que] et ſingula. Nigidius autem ſolus eſ poſt
Varnonem: licet, Varro preſcellet in theologia: hic in commu-
nibus litteris: nam vterq[ula] veru[m]q[ula] ſcripferunt. CRISTO.
Interpres hominuī diuumq[ula]: tid eſt qui ea interpretatur
hominibus: que du futura decreuerunt.

ſib[ula] SBR. ſecoris extremitates:

a. ſydera. SERVIVS. voces autum & fulmina: Nā ſi vii
dentur tantum accipias: cuiuis poſſunt videri: nec tamē in
telligi. Item voces autuī ſi nō vidēr: ſed cognoſtūr, audite
Ne: parēt: obtemperāt, p[er]cedit: nā q[ula] modo ſydera: vt fibrē-
vel aues: vt vulgura poſſent obtemperare. CRI. parent, nō
q[ula] parent: ſed oftendit ita verum ſuſſe varemi: vt quae-
q[ula] de fibris: & ſyferibus predixerit: ea cuneta euenerint: vt
credere poſſis fibras: & ſydera illi parere: Per fibras autem
intellige aurif[ic]einā: per volucres auguſtia: per ſydera aſtro
log am: per fulmina portenta.

c. Rapit. S[er]aptim ducit.

d. Denſos atie, s. In atie conſtrictos & coniunctos.

Eneidos

e A'pheæ ab origine pi. S. Alpheus fluip eft apud pîsam & Blêdên diutates Arcadie vbi eft tempulou lous olym pici ex quibus locis venerunt qui Pîfas in itália còdderunt dictas a cluitate pristina: vnde addit vrbs hetruſca ſolo: cù premilifset: Alpheæ ab origine pîſe. f Equo. SER. opti mo. g. Veriſcolorib armis. S. ER. depreſtis. p. quod bel l'cosus oftenditur. DO. Veriſcoloribus ar. qui dum verut mutat colorem.

h Tercentum adi. S. acu cedunt: & consentunt ei voluntrati: vnde air, mens omnibus vna ſequendi, contrarit ſunt, i Qui cerete domo. S. ac fi dicen ret: q. ſunt domo Carthana: Cere aŭt vt ſupra di xim: et et agilina dicti: nec videatur contrarit ſu quod ait. Duci: agilina nequeque ex vrbe fecuros; quafi & turno: & Aneæ prêſter auxilium: nam illi laufu fugient: fecut ſunt: hi ve ro comûni odio in mezè tium arma còmouerunt. C. Hoc cere ceretis opidù a pelagîſis conditum.

k Minionis. S. fluui mi nio. 1 Pyrgiveteres. S. hoc caſtelinu nobiliflimu ſuit eft cèpore quo tuſci py ratîca exercuerunt: n. ille metropolis ſuit, m. In têpeſteq grauifce. S. Gra uſce opidù: alii intempe ſtù dict: quod venis & têpeſtatibus caret: qd. nul la pòt ratiò còtingere, in tempeſtas ergo grauifcas acpiamus peſtilentes ſe cùdù Pli. in naturali hya fororia: & Catenè in origi- nibus: v: intêpeſtas inteli ligimus fine têperie, i. tran quillita e. Nam vt ait Ca theo. ìn grauifce dicte: ſunt qui graue aerê luſtinet.

n Cupauo. S. hic Cupa uo o cupauo. Et declinat Cupauo ſicut Cicero. Ca theo. o Crim am. ve. S. Phaet ëamatu: a cygno aut pie: aut turpiter accipiamus neceſſe eſt. Si tur piter talis eſt ſenſus. Crim mevestru o cygne et phae ton q. ſic amalts: & hoc tâtû vobis pt obuci. Alii veſtru pro tuſi accipunt: & ad ſolù cygnû referut: vt vos o Caliope precor, ſi pie amaut ſecùdû aſpe rù crimè erit caufa: vt alto bi. Crimine ab vno diſce

omnes. vt ſit ſenſus: O Phaetòtides forotes: et cygne: crimè cauſa v: ſtru, i. veſtre mutatiòs amor eſt. P. ſag ferut. Iu. cy. phae, ama S. Phaeton Clymenes. & ſolis filip ſuit q. cù doleret obiecùt ſibi ab Epapho regi cygypt: q. eſſet non de ſole. ſed de adulterio procreatus: duce matre venit ad ſo l. & popoſeit: vt ſi vere eith eſſet filius. petêda preſtare: qd cù ſol iurasset per ſtygé paludè ſe eſt: facturù: petit ille vt eith cùrbus agitaret, ſol iuliturandù negare nò potuit. Accopit

itacq. currib phacon cù orbità ſolis exceſſet et corpiſſa mûd? ardere. a loue fulminatus in Eridanì cecidit: qui et pad? vocat. Huius interitù ſteres forores. Phaetufa & lape tufa deoq. miſeratiòne in arbores mutare ſunt, & hic dicte in populos: & in Bucc. in alnos. ſuit quid à cù ſi lygur. Cygus nomine phaetòris amator: qui cù ſeret exultat in aue ſui nominis conuerſe eſt: cùtus nùc filiù Cupauonè dict habere cygno pènæ in ga lea ad ſorme pateme, inflì gne mòſtàdù. q. Vm hràq fororù. S. ambitio ſe dicti, q. iter arbores de fororibus faciis, & e vnù de his q. habet Vagi, mòs tabilia: & ſua apnà tale eſt: & ſinque alama vo lumina cururù. ſicum pri mì ſulcos quatuq ſat. C. Vmbraq fororùm. Non Cupauonis: ſed fororum inter fev: alibi Oceanum q. patrem rerit: nymphaq forores. & e appolito inter fròdes populi: ap poſtitие vmbras fororit: nam in ipfas populos cò uerſe ſuerant phaetu et alì phaetufa phaetòt, forores. r. Mufa. S. Carmine cy chara: cantilena.

Hos papere iubent alpheæ ab origine pîſe:

Vrbs hetruſca ſolo: ſequitur pulcherrius aftur:

Aftur equo fidens: & veriſcoloribus armis,

Terceitù adiciunt: mès omnibus vna ſequedi:

Qui Cerete domo: qui ſunt minjonis in aruis:

Et pyrgi veteres; intempeſteq grauifce,

Non ego te lygurum ductor fortilime bello

Tranſierim cygne: & paucis comitate cupauo:

Cuius olorinæ ſurgunt de vertice penne.

Crimen amor veſtru: ſormeq inſigne pateme,

Nâq ferut luctu cygnum phaetontis amati

Populeas inter frondes: vmbramq fororum

Dum canit: & moſtù muſa ſolatur amòrem:

Canentem molli pluma duxſſe ſenectam.

Linquentem terras: & ſy dera voce ſequentem.

Filius equales comitatus claffe cateruas:

Ingentem remis centaurum promouet: ille

Inſtat aque: laxùq yudis inmanè minatur:

Arduus: & longa ſulcat maria alta carina.

Ille etiam patriis agmen ciet ochnus ab oris:

Fati diſce manthus: et tuſci filius amnis:

Qui muros; matriſq dedit tibi mâtua nòme:

Mâtua diues ais: ſed nò genus omnibus ſυν:

s. Canentem ſeneciam S. Qui canentem ſenecâ molibus tranſegit in plu mis. C. Canentein ſene, candidù colorem. vt in cana ſenecta, t. Syde dera voce e. S. i. cum can tu coelum petentem: vt q. eſt reuera ratus in ſyde ra: ſic ſicut vidimus in ſiſtra. C. Voce, muſica, ſua uilſimi ſunt cantus mey gno: vt dicti eſt in buccoliciis. v. Acqueles com. clafia. S. per naues q. iter habés diſinbutas cteruas. x. O. nus. S. Iſte Oenus què in Buccoliciis bianorè dict: vt q. ſepulchri incipit apparere. re bianoris. Hic Mantuà d: cò dictidè qua à matris noie appellaui: ſut fa lius tybers. & mâth: thl reſſe thebani vatis ſile: q. poſt patris interitù ad na liâ vent. y. Manthe, S. genitii: q. grec: nà filia time declinauer: mâthòs facit. Sic in Plauto legim. Ionis. C. Fatidiq mâ. Genitii: q. grec: eſt oc: mâth: q. Et tybers fili: vrbè a noie mìris appellauit. Ei tis

incoluere natiq: thebani: qui venerut cù Mancho filia thy reſſe thebani vatis: & tuſcui quì venerunt duce Oco. Et cum Padani: id eſt veneti poſt calamitare thebani. Pi: alt Mâtua etrufcoru: coloniâ tranſpàdui ſolam eſse.

§ Diues ais. S. matoribus prepotens.

a. Sed nò ge, oib: vnùt: S. qa. origo māruanoq et a thufcis venit: qui in Mantua r: gnabani: & a venets: nam in venetia polita eſt. quæ & gallia c: alpina dicti, C. Vnum q:

Liber Decimus

CCCXLI

non ὁ omnes non sint etruci: fed triu gentum erant etrusque tres habuit arbus. Eturig iis funt Macra & tybris: & mare tyrheatu in quod caduot hi fluiuie特 quicq'd Apenini montis, est inter hos duos amnes. b Gens il triplex: populi fabe gente quaterni. S. quia Matua tres habuit tribus: quin in quater nas curias diu debane: & singulis singuli lucumoguens imparabant: quos to ta in tufa: duodecim funt ſtſe manifestum eſt, ex quibus omnibus vnus pigerat h't aurem totu: ehit ſei diuſas habebat: quanſi prefecturas: fed omnium populi: prine ipati ma tua poſſidet: vui eſt: iſa caput populi.

c Tufco de ſanguine viros. S. Robur toru a lucu monibus habuit.

d In ſemezibus aram. S. odio ſui in arma copélit. D. Armat in ſe: quia caufa præbuit ch illi ſe armarent. e Patre Bænaco velatus harum dine glauca. Mincius in ſeta ducebat in eſuora pinu. S. Baenacus lac: eſt Venetie, de quo ſuui? nas ſitur Mincus: Iure ergo dux venetus fluiu? puin cię ſug: depixit in naui: què Baenaci fili: quia ex ipso habet originem dict. C. Mincius, de quo diximus in Bucco. g Gra uis. S. Fortis, vid: ſerif: enſe graue tymbreus olſim. h Centenaq: arbore fluc: tum. S. no: ait remis: ſed arboribus: ad expriméda naus magnitudinem: ſplures habebat remorù ot: dines, vnde ait Luca. Et ſummis longe ſerit equo ra remis. i Marmore. S. mari. C. Marmore ma trific enim græce ſplendor dictur. k Cerula. S. eg rulea freta: non cerula corri: ch: nam verſus non ſtat. l Hifpida. S. horrida ſerofa. m Prôs hoiem p ſert. S. modo primam ho minis parce intelligere des bem? nam hoc dicta: ca pitevſa: ad ima latera ho minis moſtrabatur effigies: n Læcti proceres. C. q. d. ſi numerus exigu? era virtus militem maxi maru: copiari vires ſubia bat. o Ter denis. S. tri

ginta accipiamus naues ſuſſen non v: quidam volunt ſingulos duces trienas habuiffe: nam enumerato: militem non conuenit numerus, preſertim cu ſequitur: ſubſidio Troſi, paruo auſſio: nam apud maiores bella non ambituo ſed virtute confabant. p Lam: dies. D. Laus Aeneas q. die nocte: continuata navigatio illu: non defatigare. Sè debat ergo: & vigilabat: & cu: plura cogitat: eſt & temo

ne naueu regebat: & velis. q Alma. C. ab alendo nam cum a ſingulis planetis. ſingula nobis proſenſance: Satur no ratio: inandica: loue agend: id eſt. ip[ro]kri: v, vim ha beamus. Mars vero animofitatis ardo: id eſt. e[mi]t: c: v. Sol ſciendi opinand: natura, Venus deſideri moru: Mar curius pronti: ciand: inter pretand: vini prebent. A luna aut plàtàdi agéda corpora natura: tranimus quod [v]yriko: dicunt Ergo ſure, luna alma ab alendodicitur.

Gens illi triplex: populi ſub gète quaterni.

Ipsa caput populis: tufco de ſanguine vires.

Hinc quoq: quingentos in ſemezenti armat.

Quos patre: bænaco: velatus arundine glauca

Mintius: inſetta ducebat in eſuora pinu.

It graues auleſtes: centenaq: arbore fluctum

Verberat aſſurgès: ſpumât vad: marmore v[.]o.

Hunc vehit immanis triton: & cerula concha

Exterrens freta: cui lateru tenus hoſpida manti:

Fròs hominem prefert: in pifti deſinit aluus.

Spumea ſemifero ſub pectore murmurat vnda.

Tot lecti proceres ter denis nauius ibant:

Subſidio troie: & campos falis ere ſecabant.

Illaq dies coelo diſſeſſerat: almac: curru

Noctiuago phœbe medi: pulſabat olympiu.

Aeneas: (nec enim membris dat cura quietem)

Ipsc: ſedens: clauum: regit, velic: minifra: t,

Act: illi medio in ſpacio chorus ecce ſuarum

Occurr: it comitum: nymphe: quas alma cybele

Numè habere maris: nympha: e naui: effe

Iuſſerat: innabant pariter: fluctu: ſecabant.

Quot prius: etate ſteterant ad littora prorg.

Agnofcunt longe regem: luſtrant: choreis,

Quarum que: fandi: doctiſſima cymodocea

pone ſequès: dextra puppim tenet i paq: dorfso

cybele.

y Quot prius. SES. Subſtraxit tot.

§ Agnoſcunt longe regem luſtrante choris. DONA. Næ propter nocturnas tenebras alit non ſ facile cognofcere.

a Doctiſſima cymodocea. SERVI. Poetice: c: fuit: muta: tio: ipſa etiam confingitur: nam ſultiflimum eſt; quod alit quod: deo doctiſſima: quia ſionei naues ſuit.

Liber

Decimus

CCCLV

i Rupimus inute tua vincula, ac ſi dicereſt: toſaueramus
ibi potius ſeruereſt, in nympharum numina cōmutari.

k Tecq per equor querimus. SER. Hec nobis vagandi eſt cauſa, vt te ſuare poſſuimus.

l Refedt. S. aut re vacat; aut quia ante in iſpis for ma nauium fuerat.

m Dedit eſſe deas. S. gregca figura: vt donat habere vito.

m Iam loca juſſa tenet. S. vt et ſupra dixim? hoc kxcrtovsoicou leuov. acceipendum eſt: nam in eſtelligim? cum equites mi ſiſter per terram. Ne caſtr. S. aut ſe ſubaudis: aut iungant pro iungantur. n Arcas eques. CRI. Oſtedit Aneſ: hec ſcireque ipſe noutit. vt inſi de capet ut idem in variis natone victoric: quâ iſe futuram eſt neſcit.

o Surge. DO. ſedentem

excatat non dormientem. p Aurora. DONA. an tequam plene veniat lux. p Craftina lux mea ſi non irita dicta putaris in gentes rutule spectabit ce dis aceruos. SER. ſpecta bit eſt verna lectio: & ordolofeſt. Si mea dicta non puſtaris irita: craftina lux in gentes aceruos cedis ſpectabit: nam male quidā ſpectabis legunt. & ad luctem referi: quod noſ pro cedit: nullus enim ſic log tur. O Aenea ſi quod cimo minime credis. O lux craftina iſegu cedis aceruos ſpectabis. D. ſpectabis aceruos: p[ridixit] futura: vt dea appareret.

t Haud ignara modi. S. moderationis quippe: qa fuerat naus.

s Inde celerat cur. S. In dealig nymphæ nauium curſus celeriores efficitur: ſiut fecerat cymodocea.

t Stupet inſius ipſe. C. Cum præſens miraculum velocitatis ani aduerretet accocpit ſpem etiam victortie: quam illa predixerat. v Inſius. S. rerum quas audiverat: nam ex aperto credere non poterat.

x Omie. SER. Augurio. promille victorie.

y Tollit ani. DO. Audi dierat a nympha erat ad uſa: ergo non l[ab]tabatur: ſed qa: plura u[n]ctabatur ipſa: a tollebat animos

z Alma parens idæa deum. SER. Alma proprie eſt tellus ab quod alar. Abuſiue etiam aliis numinibus epithetos datur. Terram autem cōſtat eſſe matrem deum: vnde & ſi

poffit ſedus bellæ clemens. puerque fangunt pariter.

mulacrum eius cum clau[ſ]ingitur: nam terra aperitur ver no. hyemali clauditur tempore. D. Alma parés idæa ex his tribus nominibus captavit beniuolentiam. CRI. Alma pa

rés: Nam hec terra eſt: ter ra autem omnia alit.

a Dindyma. S. E. mons phrygiæ. CRI. Dindyma. mòs. v[n]i & ipſa: dei dyn dimena eſt dicta.

b Turrigerçq. vrbes. S. cuitateſt turrit: vnde & cum corona rurita: mater pingitur deum.

c Bittugiq. CRI. bigg eſſent.

d Ad frena leones. S. 16 hoc ſingitur q[om]nis vesitas materne ſubiacet afſectioni: & ſubitugata eſt. C. fabula leonum eſt noſtilima.

e Propinques. S. familiare efficies: vt et propius res afſpice noſtras.

f Phrygibuſc. S. ac ſi di cercer: cættonbus tus.

g Tàrum eſtatus. SER. V. Breuiter vt ſupra aut propter lucem iam matu ram: id eſ plenam: nà no crepuculum: ſed lux maſtura deſubibitur.

h Reuoluta. S. aperta. ſis cut contra inuolutum diſcimus eſt illud quod clauſum eſt.

i Ruebat. SER. ortebat tur: vt: ruit oceæno: noſ: & eſt in ſenſu hyſteron: proſteron. Prius enim nox ſugatur. ſic dies oritur.

k Sotius edicit. S. fecunt: dum edita nymphe. D. Edict eſt: diſcre cum auſtoritate aliquid curandù iubere,

Predipites ferro rutulus: ſlammaq[]premebat.

Rupimus inute tua vincula: tecq per equor.

Querimus: hæc genitrix faciem miſerata reſecit.

Et dedit eſſe deas: eu[n]q[] agitare ſub vndis.

At puer alcanius: muro ſollifc[]p tenetur.

Tela inter media: atq[] horentes marte laginos,

Iam loca juſſa tenet forti permixtus h[et]truſco.

Arcas eques: medias illis opponere turmas:

Ne caſtris iungant certa eſt ſententia turno.

Surge age, & aurora ſotios veniente vocari

prim? iarmaiube: & clypeu cap[]e, que dedit ipe

Inſuctu ignipotens, atq[] oras àmbit auro,

Craſtina lux (mea ſinon irrita dicta putaris).

Inſgentes rutule ſpectabit c[ed]is aceruos:

Dixerat: & dextra diſcedens impulit altam

(Haud ignara modi) puppim: ſugit illa p[]vindas:

Ocior & iaculo: & ventos æquante ſagitta,

Inde ali[ge] celerant curſus: ſtupet inſcius ipſe

Tros anchiſiades: animos tamen omine tollit,

Tum breuiter ſupera alſpectans c[ou]exa p[ca]t.

Alma parens Idea deum: cui dindymacordi:

Turrigerçq. vrbes: biu[]gic[] ad frena leones:

Tu mihi nunc pugne princeps: tu rite pp[]inques

Augurum: phrygibuſc[] adſis pede diua ſecundo,

Tantum effa tus: & interea reuoluta ruebat.

Matura iam luce dies: noctemq[] fugabat:

Principio ſotios edicit ſigna ſequantur.

Atq[] animos abſtent armis: puqneq[] parant ſe:

lamc[] in conſpectu teueros habet: & ſua caſtra;

1 Signa ſequantur. SER VIV. S. vel ſeſtire: vt ruba rum: vel: ſigna militaria. m. In conſpectu teueros habet. C. In cōſpe. contra id ſp[ac]ium: quo c[of]ſpect[?] prouenit.

n Ardentem. C. Splède tè: vt tyrtoq[] ardebat mu rice lena: et: facit rem veri ſimilem: nà quo mò potu illet elongin[q] c[of]spici dy: pe[]o nifi propter ſplèdoſe: etinifi ipſe ex altiore p[re]na uis extruſſet.

o Clamorem, C. p[]pter

fubitam letitiam.

p Dardanide: e muris. D. oſſidit quid poffit ſpes: nam q[] metu fugiebant, nunc ſpes in hoſtes influgunt.

ZZ

e Deum p[er]s. SER. p[er]ter, diſis genere & poterit deos.

f Nos ſuntus. SER. quitur per diſinitivam. g Pinus. SER. ſecundum quamque ſetentis natione: in Bucenni cœpibus. argutum? nemus q[]p[] loquentes ſemantici.

h. het.

i p[]offit ſedus bellæ clemens. p[er]duntque fangunt pariter.

Eneidos

q. Spes suscitat iras. C.
nam istes tollit animos: &
animo; elatio nos ad vit
ionem excitat; vnde excis
tatur acior pugna: nam
poffuit; a potie videntur.
r. Quales sub nubibus
altis. S. in altis.

s Strymonieç grues. 8.
a fluio Thratie Strymo
neuxtra quem habitant:
hec autem cœparatio non
ad telorum pertinet iecit.

Stâs celfa in puppi: clypeu tum deinde siniftra

Extulit ardentem: clamorem ad fydera tollunt

Dardanide muris: spes addita suscitat iras.

Tela manu iaciunt: quales sub nubibus atris.

Strymonie dant ligna grues: atque ethera tranant

Cum sonitu: fuguinte notos clamore feculo

fed ad troianorum damo
rem.

t. Fugium: notos. SB
VI. aut quis ventos fit
g. dos: nam etiam grues
significant tempeftaem
futuram, ut in Georgi le
gimus. aut illum furgen
tem vallibus imo Aeg
fuger grues: aut reuera no
ros: horum enim calorem
fugunt: cum reueruntus
in Thratia.

Liber

Decimus

CCCLVI

At rutulo regi, D. Hi em in plano constituturi, videre Aenæs non poterat. x

Hoc etiam loco: Est ait Homeri. & loc: & copratio. Hoc ait utte violens etius poftuit, ille stetit, tâ tum facta coparationem: hinc et stetit pessi: rei spicis: quas clades rutus lis effet illaturus Aeneas.

Cometæ fanguinei lugubre. S. pro lugubriter. Cometæ ait latine crinitæ stetæ appellant. Et Stoic dictus has stellas eie ultra xxxii, quan noia et effect. Abienus: qui Lambis fcri plit. Virgili fabulas morat. Pl. fecund etiam dicti cometas stellas eæ na

turales: que apparent certis têporibus. Itc hoc quoque comemorat cometas fit eri de Planetis quinque, vn deinterdù bona interdù pellima fignificant. Nam id de Venere: aut Ioue fiat: optima preniant. Si de marte: aut de Saturno: de terora. Nam mercurialis ſemper talis eft: quæsque ille cui adhseret; vnde & mini ſter deorù ſingit, hinc eft quod modo ait. Cometæ fanguinei rubet. i. noxii, C. Sanguinei: quia fune de colore Martis: qui fan guineus eft: & portéunt

bella: & cœdes. a Luus gubre rubet. C. i. quia ruo bente: lucibus & fanguinis effuſoné notant. b Sytius ardor. S. Stella eft in ore canis: que (vt in tertio dixim?) ſiut in ſpa eft: pitea eft: ſed pro qualita te adiacerit: aut vinctur: aut matoribus vittur viribus: hinc eft quod cito certo têpore ſp oriat. n. ſp eft noxia; c Leuo. S. Noxio. d Contriftat lumè. S. ſic dict cito de stella loqueretur quâ armis ſplendentibus còparuit. Bene hoc statius ad ipfa arma tranſultu: dicens. Arma quin au tritia. e Haud tis au. tur. fi. cef. C. Ingetem quidem terrorem incutebant: Sed tanta erat in Turno audatia: vt non diſcederet a ſolita violentia. Capto: optimu: confiſi: ita ſe venienti Aeneæ interponere: vt ſe ſuis coniungere non poſt: vt diſiunctis viribus imbeſcilliores eſſent: quæ re onditur: vt fortitudo in hoc duce erat: ſuſſe et ſapienti: que duo imperatores abſoluſt: altera em quid op fit facio ceruit. altera quod ià cognitù eft poffit. f Quod vo. op. ad. g. Magna ars perſuadetis eft: qid vt cupit fieri: in pudiis cum: trahat. ſic hoc loco: quia vult Turnus vt optet pugnâ ei: feci: hæc eos dixit ſemp optraſle. C. Quod vos o. Conuenient ſullima oratio in genere demonſtratuo: & ſtatim ea

ponit: quæ pudorè afferre poſſint: & infamia: niſi virilio

nâ & ſubita orat 6c fotios ne qua in re deſicerét corrobora
uit: & hoſtes anteq in terra còſiferent: atq in ordines redi
gerentur inuadere paraufit. & delecttù ex têporettù coru quæ
ad expugnâda moenia relinquerét: tû coru quos fecu còtra
Aenea edueret habuit. Nec minor in Aenea atq he ruſis
demonſtratur induſtria: ac celeritas: in qua euq per Tarq
tem exprimit: ſümpopore curandù eſſe: ne edoctas ſic fine ſü
ma cautiòe, que niſi adhibeatur: ſepe euenit: vt pperatio
tarditate afterat. In q loco manu ſatu eſt: tî vitâ ita poti
q in mezentium flagrabat pêpitatum: c: còſilio: vt id te
tarer adductt eſſe. Ex quo recte admonet poeta: vt in age
dis rebus: nihil p perturbationes: ſed oia p rectâ rônem age
da eſſe. Quid quidem finiter naus exi: pulchre admo
net: hoc ide ſua oratio mani: ſtat quæ concitatu ſuma eſt: &
illud non ſapienter proſert. frangere nec tali puppim ſatto
ne recurſo: Conſulit ergo poeta vie: & moribus hominu.
conſulit & ſuaullime cuidâ iocunditati quam varietas ap

animo præſten. multi em in quibus vera fortitudo eſſe nò
poteſt: pudore & infamie metu: ad ea impelluntur, ad quæ
vera virtus ſi adefſt impulſerit. g. p eſringere dextra.
S. fortiter facere: & bû verbo viſus c: d militari. h In ma
nibus S. non iâ in vots: ſed in manibus res eſt. C. In mani
bis mars ipſe vi. q. d. q hi qui virtute præſtant pro ſuo ar
bitrio Marte tractêr. i. victorâ in poteſtate habet, ergo put
denda res eſt: eû effugere: què torres optaſtis: vt fit argumè
tatio ab honeto. Deinde arguit a facili: cu in manib forti

um virorù oia ſunt poſita, poſtremo oſſedit illos non de imperio: & de am bitione certare: ſed pro do mo p. vita: p còugibus: atq. liberis: q eſt argumè ratio a necellitate, ergo p ſteſtima ex hreubib ver bis oratio: ab honeto: vt fugiant opprobri: ne ſu giat: quos votis optarunt: quod eſt ſumma ignomi nia: A facili: propter coru fortudine, a neceſtario: quod pugnant pro falute ſua & fuorum. A vitâda ignomonia: qua: ſubiret: si a majoribus degeneraret: Iteru: a facili cu accidæ oc caſio: vt poſſint labentes nec firmo cœgrellu: ſtares iuadere: & cogere hoſtes: vt in quo loco velint: i co pugnant: addit poſtremo ſenienti: qu a udentes for tunta iuuat. i Eſto. S. pro ſit, tertia perſona eſt. k Refert facta pa. S. Aliu huc diſtinguunt: vt fit, re ferat mo vnufq. ſp. facta patru & laudes. Et ſeut Salu hoc dictu qui ait hi s lpanorù ſuſſe: vt in bella eutib: iuuen: b pêtù ſacta mênorât e mrib. Alu di ſtinguut, nuc magna refer to facta: vt duas res dixe ruræ: vnufq. uifq: et ſu oru: factoru meminen: & laudis parentu.

1 Hec ait. C. Mira ducis virtus, qui in tanto & tâ improuiſo piclo memine nit: neq: quod fieri: solet in magna reru: perturbationi ne ſue prudentis obli: eſt: nâ & ſubita orat 6c fotios ne qua in re deſicerét corrobora uit: & hoſtes anteq in terra còſiferent: atq in ordines redi gerentur inuadere paraufit. & delecttù ex têporettù coru quæ ad expugnâda moenia relinquerét: tû coru quos fecu còtra Aenea edueret habuit. Nec minor in Aenea atq he ruſis demonſtratur induſtria: ac celeritas: in qua euq per Tarq tem exprimit: ſümpopore curandù eſſe: ne edoctas ſic fine ſü ma cautiòe, que niſi adhibeatur: ſepe euenit: vt pperatio tarditate afterat. In q loco manu ſatu eſt: tî vitâ ita poti q in mezentium flagrabat pêpitatum: c: còſilio: vt id te tarer adductt eſſe. Ex quo recte admonet poeta: vt in age dis rebus: nihil p perturbationes: ſed oia p rectâ rônem age da eſſe. Quid quidem finiter naus exi: pulchre admo net: hoc ide ſua oratio mani: ſtat quæ concitatu ſuma eſt: & illud non ſapienter proſert. frangere nec tali puppim ſatto ne recurſo: Conſulit ergo poeta vie: & moribus hominu. conſulit & ſuaullime cuidâ iocunditati quam varietas ap

At rutulo regi: ducibus ea mira videri

Auloniis: donec verſas ad littora puppes

Respiciunt: totum allabi daffibus equor.

Ardet apex capit: criftis: a vertice flamma

Funditur: & vaſtos vmbo vomit aureus ignes.

Non fecus ac liquida ſi quâdo noſte comete

Sanguinei lugubre rubent, aut ſyrius ardor:

Ille ſtim morbos: ferens mortalibus ægris

Nafuit: & leuo contriftat lumine celu.

Haud tamen au daci turno fidutia ceſſit

Littora præripere, & venientes pellere terra:

Vitro anjos tolſi dictis: atq incerpat vitro.

Quod votis optaſtis adeft: pefingere dextra

In manibus mars ipſe viris: nûconiugis eſto

Quifque: tectiq: memor: nuc: magna referto

Faeta patru: laudele: vitro ocurramus ad vndâ:

Dum trepidi, egreſſi: ſp. labant veltigia prima.

Audentes fortuna iuuat.

Hec ait: & ſecu verſat quos ducere contra.

Z Z II

Eneidos

fert, Maritice autem puga
nam variate caſum di
ſtinguifet atque exornat.

m Verfat q[ui]s ducere con
tra S. cogitat quidem ſed
no facit ne diuſo exerci
tu vtrobiq[us] vincatur: q[ui]
ſequentia, indicant: nam
pauloſpoſt dicturus eſt et
rapit acer totam aciem in
teucros. DO. Verfat quos
ducere. In tanta desſeratt
onem nec cōſtilium nec vim
animi amiſit.

n Concredere. S. con va
cat.

o Pontibus altis. SER
VL. ſcalis nautum.

p Languentis. S. trangl
li. q Breuibus. SER.
vadis.

Perremos. S. ſeaphis:
s Non ſpirat. S. legatur
& ſperat: quod meliſt eſt,
nā dū vada eſt non ſperat
incidit in ea.

t Tollite forte rates. S.
ad celentatem dictu eſt.

v Findite roſtris. S. mili
tari ſelle dictum eſt: vt eti
am terra ipa quodammo
do ſentiat holtis aduen
tur.

x Statione. S. Statio eſt
portus ſporalis: nā porti
eſt vbi hiematur: ſed mō
ſtatio ſic cum litrus ſigni
ſicat. Hoc enim dicti: port
ar terra: & nauem tranu
gere non reſuſo.

y. Innocue. S. Innocuus
eſt: cui non noceet. Innox
qui non nouit nocere: ſed
hoc poere plerutq[ui] confun
dunt. s Dorſo. S. Dor
ſum eſt dūnor harena: q[ui]
rem antibus flucibus: et
euntibus denati: & in mo
dum faxi dureſt: quod a
nautis pulu[n]i vocatur.
a Inquo. S. ſibi noceri.

b Fluctuq[ui] fatigat. S.
ſubaudis eam: nā flucq[
]nominiuſt e ſingularis.

c Exponit in vndis. S.
non invndis: Qua in ipo
loco res agitat: nec eſt mu
tatio d Inuaſt agreſſes.
S. qui a dixit. Et lacos va
ſtant cultoribus agros.

c Omen pugne. S. Sal.
pugnam illam pro omni
bello futuram. Ideo ergo
omen: quia ſeuct nunc: ſic
vbiq[ui] vincet Aeneas.

f Therone. S. hoc nomē
in pindaro lectum eſt tan
tum.

g Aerea ſcuta. C. q[ui]s nō
rat politio: ſi plures cōſo-
nantes ſequantur vocale:
dummodo ſint ſi eadem

Vel quibus obſſtos poſſit concedere muros,
Intera Aeneas ſotios de puppibus altis.

Pontibus exponit: multi ſeruare recurſus
Languentis pelagi et breuibus ſe credere ſaltu:
Per remos alii: ſpeculatus littora tarchon

Qua vada nō ſpat: nec fracta imurmurat vnda:
Sed mari inſoffenrum creſcenti allabitur eſtu.

Aduerit ſubito prorā: ſotioſq[ui] precatur:
Nunc olecta manus: validis inſubiter remis.

Tollite: ſerte rates: inimicam findite roſtris
Hanc terram: ſulcuc[ui] ſibi premat ipa carina.

Frangere nec tali pupim ſtatione ſeulo

Arrepta tellure ſemel: que talia poſtq[ui]

Effatus tarchon: lecuis confuſgere tonſis:

Spumanteq[ui] rates aruis interre latinis.

Donec roſtra tenent ſicuum: & ſedere carine.

Omnem innocue: ſed non puppis tua tarchon.

Nacq[ui] inſtictavadis dorſo dum pendit in rique.

Anceps ſuſtentata diu: fluctuq[ui] fatigat:

Soluitur: atq[ui] viros medius exponit in vndis.

Fragmina remor[u]s: quos & fluitantia tranſtra

Impediu[t] retrahitq[ui] pedes ſimulvnda relabes.

Nec turnuſi ſegnis retinet mora: ſed rapit acer

Totā aciem in teucros: & cōtra in litore filſtit.

Signa canunt, primus turmas, inuaſt agreſſes

Aeneas: omen pugne: ſtrau itq[ui] latinos:

Ocſo therone: uſtum qui maximus yltro

Aeneam petit: huic gladio: perq[ui]rea ſcuta

per tunicam ſqualle tem auto: latuſhaurit apſtui.

Inde licham ſerit exectum iam matre perempta:

Et ubi phœbe facru[m] caſus euadere ſeru[m]

Cui ſcuit paruo: neclonge cyſſea durum:

Immane[q] gyan: ſternentes agmina claua:

Deuſt loco: nuſ illos herculis armam.

Nil valide iuuiere manus: genito[q] melampus

Alcide comes: vſo[rum] graues dum terra labores

dictione: ſed in ſequenti
vt hic tu raro fit.

h Tunicam ſqualentæ
S. id eſt ſplendentem lori
gam.

i Hauri. S. ſerit modo ſi
guificat.

k Et ubi phœbe facuſt,
SER. omnes qui ſeſto ma
tris ventre: proceantur ſi
funt Apollini confecrati:
Ga deq[ui] e medeſſing: ip[er]
lucem fortiuntur. Vnde et
Aeculapius eius ſingur
filus: ita enim procreat
ſupra diximus. Q[ui]ſarum
etiam familia to tationi
mebat Apollinis: gaq[ui]
mus de corum familia lu
it exécto matris venne p
creatus eſt: vnde etiam q[
]far dictu: eſt: I[]yaria decti
mologia h[uius] nomms di
cantur: vt diximus ſupra.
l Quod ſuſcit paruo. S.
legitur: & cui luctu.

m Vſo[rum] S. tam diu de
nec:

n Eſse pharono occu: S.
ſlitur & pharo. vt. ſda
mer coelo: vt fit datu[n]
ab eo quod eſt pharos. S[]
aurem pharon leguſt hi
guratum eſt: nam deno[
]minatuuo tranſit ad dant[ur]
uum: dicens clamant.

o Fluaentem malas. S.
fluaentes malas habent
tem primę gratam.

P. Inſorix noua gaudia
cydon. SER. de Cirenoſo
bus accipimus. Quod in
amores puerorum intem
perantes fueruſt: quod po[
]tia in Laconia: sed totam
grætiam tranſlatum eſt:
ado vt Cicero dictat in ſi
bris de republica: oppo-
brium ſuſtile adiutam
bus: ſi amatores non ha[
]berent: propter quod Po[
]ta Cydonem inducet ama
torem. Noutimus auem
Cydones Cretenses dicit:
Sane Cydon quando no
mā eſt proprium cy natu
raliter producet: ſi appella
tium compuſt: vt partham
fiue eydon telum Immedi
cabile torſit. Tamen ſat.
etiam in proprio compu-
]t: vt hec r[ui]g promilia cy
don thec lampe dabanus:
]quod tec[ui]t abuens iem[
tia: qua vtrimur in nam
tibus propnus

q Noua gaudia cydon
SER. Qua tunc primum
amare coeperat.

r Stratus. SER. deſt pe
ne.

Liber Decimus

CCCLVII

Miferande. S. pro mi-
ferandus: nam pro nomi-
natuo vocatitudem poſut:
yt contra focer arma lati
nus habero: licet illic poſ-
fet accip: focer arma lati
nus habet: nam habero
& fecund & tereſe perſo
ne eſtui alibi nominatium
um p. vocatuo poſuit.
yt: Corniger heſp. duí flus
uius regnator aquarum:
t. Sipara co. S. vuanimſ
veniens. v Septenac
tela. S. more fuo pro ſpeſ-
vt bina pro duobus.

K Deflexit: partim ſtri:
co. al. ve. S. male at Dona
tus hoc loco: ante dictos
oblitum effe Virgili: op-
port. Iouis prohibitionem
bellis faciat numina inter
eſe: no: respiciens Iouem
magi: deos hortatii eſ in
ſcedera: q; a bellis prohio
buſſe: nam et paulo poſt:
tam Iuno & futurna bel-
liis intererunt. C. Deflexit
ſleſtendo remouit.

Y Achaë, S. o.ia nomi-
na que in tes exefex: vocati
uum in a mitt: ut acha
us achata: thy moeta,
z Suggere tela miſh. S. or
do eſt: uuggere tela miſh: q
in campis iliacis in grecos
rum ſtetere corporib: nu-
lum eſi mea dextera i ru-
tulos fine cauſa iaculabif
ſtum: corum queſa ſunt
cede hoſtui: comprobata.
a Tranſuerberat. S. ſein
dit. b Toraca. D. To-
rax dicitur indum erum:
quo bellator vſcb ad pe-
cus munitur.

c Traiecto miſſa lacers
to: S. qua fuerat miſſa re-
troaſto lacerto. d Pro
tinus. S. iugiter: continue,
e Tenore. S. curredi mo
dum, f Morebunda,
S. morienti ſimilis: quod
ita eſe etiam Salu, often
dict: qui at: qua: vitabun
dus per tramites: & ſaltu
ofa loca: exerat um ducra
tenam lugurcha no vita
bat legatum: fed eſi vita
re ſimulabat: na qua nos
men eſt: video ſignificat ſi
militudinem: non paſſio
ne: quod ſi participatere
dicere: a paſſiū veniret:
omnia eſi a paſſiū parti
cipia in dus execut. Mori
bunda ſimilis moriét: no
em participaliter aftiquid
ſignificat: fed nominis ha
bet ſignificatione. Nomi
ns auſe ſignificatio ſimili
tudinem hab: non paſſi

prebuit: ecce pharon voees dum iactat inertes:

Intorquens iaculum clamanti ſiſtit in ore:

Tu quoq fluentem prima Ianugine malas

Dũ ſequeris clyciu: in ſcelix noua g audia eydō:

Dardiaſtratus dextra ſecurus amorum;

Qui iuuenũ tibi ſemper erat: miſerãde iaceres;

Ni ſtratum ſti pata cohors foret obuia: phorci

Progenies: ſeptem numero: ſeptenacq tela

Coniicunt: partim galea: clypeoq reſułtant:

Irrita: deflexit partim ſtringent ia corpus

Alma venus: & fidum Acneas affatur achatem:

Suggere tela miſh: non ulluſ dextera fruſtra

Torferit in rutulos: ſteerat quein corpore graiũ

liacis campis: tum magnam corripit haſtam

Et iacit, illa volans clypei tranſuerberat æra

Medonis: & toraca ſimul cum pectore rumpit.

Huic frater ſubit alcahor: ſfratrem q: ruentem

Suſentat dextera: traiecto miſſa lacerto

Protnus haſta fugit: ſeruat cruenta tenorem:

Dexteraq: exhuero neruis moribú da pepêdi.

Tum numitor iaculo ſtratis de corpore rapto,

Aeneam petiit: fed non & figere contra.

Eſt licitum: magniq ſemur perſtrinxit achate.

Hic curibus ſidens primeuo corpore Laufus

Aduenit: & rigida dryopen ſerit eminus haſta:

Sub mentum grauiter preſa: pariter q: loquêtis

Vocem: animaq: rapit: traiecto gutture: at ille

Fronte ſerit terram: & craſſum vomit ore cruorê.

Tres quoq threicios boreq de gente ſuprema:

Et tris quos idas pater: & patria ifmara mittit,

Per varios ſternit caſus: oecurrit Aleſus:

Aurunceq manus: ſubit & neptunta proles

onem: quando dico mo
nere useſt: vere moriurus
eſt: moribundus vero no
vere: fed ſimilis morienti:
vnde: et Saluſtius dixit:
quaſi vitabundus.

g Fratris de corpore ra
pto, S. S. diceret: ſtratrum:
de corpore ſpectioſus cœt:
quod ideo omſit: quia ha
ſta Alcanoris tâtum vul
nerauerat manum in M:
onis vero hſerat corpore.
h Femur. S. Femur duci
mus: quia lectû eſt. Et de
clinaſ: hup femoris: illius
jo ablatiui: no: muenitur
nomiatiuus. Lerus eripit
a foemine: licet Caper in ſt
bris enucleat: ſermonis di
cat ſemen: fed non ponſt
exempli: ergo aut hoc ſe
mur: aut hoc ſemen: nam
femus non dicimus peni
tus. i Hic cur. S. hoc eſt
tunc. Et eſt ordo Tunc fi
dens primuo corpore ad
uenit Laufus curibus: q
erat de curibus: vt Verres
romulia: aut fidés curib:
vt. ecce fabinorú príſco de
fanguine magnú Agmen
agens laufus.

k Rigida tenens eam. S.
non v brans: & iaciens:
CRI. Rigida, inſlexibili et
go duriſima.

I. Borec de gente ſupra.
SER. Aut origine ducens
a zetho & calat: qui borec
ſilli: et Nymph Orythyis
fuerunt: vt de gente: de ge
nere acpiatamus. Aut cer
te in hyperboreis mòtib
natus: vnde eſt origo ven
ti.

m Ifmara. SER. Thra-
tie cuitas a monte Ifma
ro.
n Expellere tendunt. S.
loco ſe nuicem moueri çò
tendunt.

ZZ ill

ſtione: fed in eſque
huc uti rato le.

Tunicam gaudia quæ
id eſt ſplendens iuſt
nem.

Hauri. S. ſeruło de
aſtican.

Et ubi phobe feci
ER. oinom qui ſed in
us venit: procreandam
an Apollini condone.
d e: ſmedictio in
acem fortunati. Utra
ſeculaptus eus ligur
bus: ita enim prandam
upra diximus. Quam
tam familia ſi in
nebat Apollus ſi
nus de corum famili.
executo maris venit
reatus eſt: vnde eum
dicidi et ſi dictum de
nologlia huiu: nomis de
anunt: v 得 dictum ſi
Quod licet: pene.
regitur & curriculam
Vfsp. S. ran de
nec:

Eccle: phaonam S. de
gutur & phalon. Ira
mor: coelo: vt fit et
ab eo quod de pater
ſorem pharon legit
guratum dixit: den
miniatuo tranſi et
aum: dicens clamens.

Fluentus malus habebat
prinque grata.

Interius: S. de Tydon.
SER. de Choros
bus accepius. Quem
amores puerorum una
porantes fuerantur ad
tea in Laconia. et non
griegitiam translatam
aduo vt Okcero diu
ris de republica appr
brium iuïtum adoram
bus: ſamatores non
berent: piopter quod
a Cytdon iuxta adoram
torem. Noutus aut
Cydones Cremata. et
Sâne Cytdon quod in
mâ: eſt proprium et
aliter producens diu
quumque adoram præ
que don: citoqum præ
abile corriu Tams kâ
etam in propo compo
re: hec: ergo promisit
bonumque dictum de
quod seco abutens juri
ta quæ virmam in et
ubus propria.

Noua gaudia in uio
SER. Qua tunc pum
amare cesserat.
Stratus. S. Hr. de

16.

Eneidos

o Limine. S. litore:
p Magno æthere. S. i aeri re in magno: nã venti in æthere non sunt fed in aero: re: sicut supra: atque æthere tranatur cù sionitu: pere. q Obnixa o. cò. S. Mare. mari: nubes nuibus: venti ventus. Legitur & obnixi: ut referatur ad ventos. r Hergest pede pes. S. pro pede: nã ansiptoſtis eſt: & eſt Homini veriſculus. C. Hergest pede pes. ex metri necessitate poſuit pede pro pede antiproſim. s Arcades. S. accufatiuus eſt pluralis cutus vi: ſima ſiſaba ideo breuis eſt: quia nomiatur pſis i eſt terminat: ut hi ar cades: delphines delphi nas. t Infueras. C. Er go digni venia: pugnabat em pugna pedeſtri: cui nò ſentent affuerit: nec iſtulata electiò adducti: ledini quitate & aſperitate loco rum coacti: excufantur et go q fugiant: maxima datur adolescentem laus q in tanto periculo: & ſenili conſilio: & inuieto anio vſus: ſummi duci oſtici adimpleuerint. v La tio. ſe. S. p. latius: alihi. In uadunt vrbem ſomno vi necq: ſeputam. x Dimittere q. S. liquidè & eſt Romanæ militie: nam in locis impedit i eſt coemitibus dabant: & pede ſtri certamine coſt: gebat. v Q. O. fugitius. S. Hoc amare dictum eſt: nã pces ſeguunt. D. Quo fugitius, cù oia teneant hoſtes. C. Quo fugitius, q. d. cù nul lum viétis refugiù ſit: nã vt ait Salu. Nec locus: nec amicus quiſque texit: quæ arma non texerunt. Arguit ergo a nectario non eſe fugiendù. Et ut pudore: qres in animis excellentibus multu valet: eos retirenat: còmemorat facta eorum excellentia: & gloria. Euâ dri regis, quæ oia prefenti pugna deturbari dehontari: fadile poſint: ſi ſugiant: addit & ſpem ſua: & modefita r e traſtat: vt omnia ad illos adhorrandos non ad ſe ipfum laudandù tendere videatur. 3 Deuiſtaq. bel: S. finita: exhauffa: nã hoſtis vincitur: nò bellum. a Fidit ne pedibus. S. Datiuus eſt pedibus: nã hido tibi dicimus. C. Fid

Inſignis meſapus eſquis: expelleſt tendunt
Nunchi nuncilli: certatur limine in ipſo
Autonie: magno diſcordes æthere venti
Prelia ceu tollunt animis: & viribus equis.
Non ipſe inter ſe: nò nubila; non mari cedit.
Anceps pugnadiu: ſtant obnixa omnia cõtra,
Haud aliter troiane aties: atieſq. latinge
Concurrunt: heret pede pes: denſuſq. viro vir,
At parte exalta qua ſaxa rotantia late
Intulerat torrens: arbuſtag: diruta ripis:
Arcades inſuetos aties in ſerre pedeſtres
Vt vidit palas latio dare terga ſequaci:
Aspera quis natura loci: dimittere quando
Suafit equos: vnum quod rebus reſtat egens:
Nunc priece nunc dictis virtute accedit amaris.
Quo fugitis ſocii: per quos & forſia facta:
per ducis euandi nàmen: deuiſtag: bella
Spem meã: pàtrie que nùc ſubit emula laudis
Fidite ne pedibus, ferro rùpendag: hoſtes
Eſt via qua globus illevirum denſilſimù vrget.
Hac vos: & palanta ducem patria alta reſpoſit.
Numianulla pùm: mortali vrgemur ab hoſte:
Mortales totidem: nobis animq: manuſq.
Ecce maris magno claudit nos obice pontus:
Deſt iam terra ſuge: pelago troiâ ne petetis:
Hec ait: & medius deſos prorumpit in hoſtes,
Obuius huic primù fatis adductus iniquis.
Fit lagus: hunc magno vellit dû pòdere saxù
In torto figit telo: diſcrimina coſtis
per medium qua ſpina dedit: haſtã recepta
Offibus herentè: què nò ſuper occupat hilbon:

re ne pediſb. i. fugé ad exi
ti: tam product: iquaſſi
dicat ſi amitendavita eſt
porti: glorioſe dû viriſter
pugnatis: cì: ignominiſte
dû turpiter ſugitis amiri
tenda eſt. Dehortatur ev-
go: ſugam: quoniam turp-
fima fine aliqua vulnere
futura ſt. Deinde hortat
ad pugnã: quâ ſuferat ab
vtili: cù illa ſola ſalutibl
coſparare poſſint: oftende
c: non eſt illam impoffi
bilem: cù res ills cù homi
nibus: qui vini poſuit:
& nò cù diſs: qui ſunt in
uicb: futura ſic poſuemo
oftendit neceſſarì diſto
s: ſtare: cì: fuga omnis
intercluſa ills ſit.
b Hec vos & pàſtia du
cè patria alta reſpoſit. S.
Hoc vult patria: vt per c
des hoſtù reuentamur.
c Numina nulla pùm:
S. argumenta: ſa faci di
cens nò cõtra deſſed c
tra morales bella traſa:
mus. d Eccomans. S.
Quod eſt efficax i fine po
ſuit: nã dicit eos quo fugi
ant nò habere cù terra to
neat ab hoſtib: mare au
te pedibus tranſire nò po
ſint: caſtra vero irdigetur
pilimi: ſit: aur certe: b
impoffibile: ſi ab hoſtib
obſ: dentur: vt quidamvo
lunt intelligeres. Et rapi
cer acer tot: acie in teuari.
cì: de ducebat certi reſdis.
e Magra: claudit nos ob
ice. S. nò vſus habetur di
camus: hic obex: vi: qui
dem magno obine legitù
antiqui etiâ hec obex dice
bant feci: eti: quid eſ ma
gna obice: hec c: nònul
li vitat: generis dubitatè:
& legit: magni. m. maris,
Caper tri: i libris dubit ge
neris: pb at dict: hec & hec
obex: quod vt dixim: hos
die de vfu receſſi: f De
fos prumpit in ho. S. vt
eos hortare: exeplo. C. Et
medius denſos non cum
verbis foli: ſed mi: ma
gis: exemplo fuo pluadn
dù erat. g Fatis mijs:
S. exiſtù poccupatu: furus
rù. h Magno pòdere.
S. magni pondens: vt are
cauo dypetit, p caui.
i Receptat. S. Io: frequè
tatiuo vſus eſt: ga hertè
haftã offib: auellere faſle
non poterat: ergo receptat
eſt: frequenti: cœcuffione di
uellit. k Sup occupat.
S. què nò deſup: occupat.

["Liber Decimus", "CCCLVIII", "15 aŭt deſup: quia palas, ad euclend a haſtam ſucra rat indinatus. 1 Nam palas anteruente dum ſuit. S. Ordo eſt: na eundè palas ante egcoepit, do. lo intere mir, Ille em incau rus ruerat ſurens propter crudem morè ſodalís: vnde & incautus fuerat. m. Tumido in pulmòſe. S. Er naturaliter tumido: & quia ſurebat: i pulmòſe aŭt recòdit archaímos e: pro in pulmonè. n. Rhe ri de gente vetuſta, anche molù. S. Hec fabula nufa ſi inuenit in auſtoribus Abienus aŭt: qui totum Virgiliu Jambics ſeripit hanc cœmora t: dicens gr: cam eſſe: Rhetus ergo Mar. rubioſus rex ſuit in tia: a: qui Anchemolo filio Cæpia ſuperduſit nouer: c. Hanc priuiongus ſua prauit: quo cognito cum e pater perſequeretur: & ad penam vocat: ſugies ille: ſe ad Turnu contulit. o. Suis. S. etiam ſuis Lu c: et am ſilimum fratrem lugentibus offert.", "p. Dicrimina. S. diſſerè tias. q. Tymbre. S. p. tymbor metri cauſa meta piaſu[n]m fecit.", "r. Buadrir: abſtulit enſis. S. poſſeffu[n]i eſt mò: non patronymicon. s. Semanim. f[or] micat diſtu: ferrum q[ui] retraſtat. S. Enni: e: vt: Oſſtat: i[ca] p[is] caput à ceruice reuulſi Semantimeſc: micat ocu li: luct: e[que] requirunt: quem verſum ita tráſtulit ad ſua cum carme V arro Atacens? Arcades. D. Vehemen ter mouet: vitt? alieno expe p[lo] maxie ductis, peiſt telo & precatur. CRISTO. Archades Multa ponit ſi mu: qu[em] ſingula arcades excitare poſtient. Primu p[er] ſentia orantis ductis. Dein de euſdem exemplu: q[ui] de etià timidos ignaueſc: ex citare vale: Pudor deniſq[ui] ab omni dedecore mor tales abſtinere cogit: atc: iracundia: q[ui] ad quęq[ui] gra uſilima percula p[er]cipites agit. Sapientilimus ergo poeta: vt re veriſimilè faci: nullam ex validiſtis mis cauſis: quibus ad p[ro] puloſſimâ pugnam accè di poffent omniſt. Na cum forutudo vna ſit: & i pau cis iuueniur: po: ſut om: nia queſp[er]iſime virtuus", "Ile quidem hoc ſperans: nam palas ante ruente", "Dum ſurit incautum crudeli morte ſodalís.", "Excipit: atq[ui] enim tumido in pulmòſe recòdi:", "Hinc thenelum petit: & rethi de gente vetuſta", "Anchemolu: thalamòs auſum ices tare nouerç[e]", "Vos etià gemini rutulis cecidiftis in aruis", "Daucia laride: thymereq[ui] ſimilima proles:", "Indiſcreta ſuis gratuſq[ui] parentibus error,", "At nunc dyra dedit vobis diſcrimina palas,", "Nà tibi thymbre, caput euàdrius abſtulit enſis.", "Te deeaſa ſuum laride dextera querit:", "Semianimeſc: micant digiti: ferruſq[ui] retraſtant.", "Arcadas accenſos moniti: & preclara tuentes", "Factaviri: mixt: dolor; & pudor armat in hoſtes,", "Tum palas biuſis fugientè rhetea præter", "Traicit, hoc ſpatium tantumq[ui] more ſuit ilo:", "Ilonamq[ui] procul validam direxerat haſtam:", "Quã medi: rheceus intercipit: optime teuca", "Tefugiens: refræq[ui] tyrem: curreuſq[ui] volutus", "Cedit ſemanimis rutulorum caſibus arua.", "Ac velut optato ventis eſtate coortis", "Diſperſa immittit ſyluis in cendia p[astor]:", "Correptis ſubito médiis extenditur vna", "Horrida per latos aties vulcania câmpos,", "Ille ſedens victor ſilmas despectat ouantes.", "Non aliter ſociu virtus coſt omnis in vnum:", "Teq[ui] ſuuar pala: ſed bellis acer Aleſus.", "Tendit in aduerſos: ſecq[ui] in ſua colligit arma.", "Hic maſtat laconæ pheretaq[ui] demodocumq[ui]:", "Strimonio dextram fulgenti diu[pi]t enſe", "Elatam in iugulum; ſaxo ſerit ora: thoantis.", "p[ro] luctu o[n]que ſic virentur. p[

Eneidos

Offaç dispergit: cerebro permixta cruento,
Pata canens Ilyuis genitor celarat Alefum:
Vt senior loco canentia lumina soluit:

Iniecere manum parce tel ifc facrarunt ;
Euandri, quem ficqalas petit ante precatus.

Da nūctybri pater ferro quod miffile librō
Fortunam: atq viā diu per pectus aleſi:

Hec arma exuialq viri tuar quercus habebit,
Audit illa deus dum text Imaona aleſus:

Arcadio infocelix telo dat pectus inermum.

camus:

q Da nūctybri pater fer
ro. S. Victi in uocat nox
men: cufus ripis bella tra
eta: fic supra. Tu dea tu
prefens noftro fuccurre la
bori.

Tua quercus: S.in tua
is: ripis creta.

s. Audit. S. modo lexux
dit: & ad effectum dedu
xit: Paulopoſt tātum au
dic: ut audit. Aldeſus iuſe
nē: G. Dū text. dū ſpoli
at: tam tempus p[ens] diſ.

næt ab aliis audita caue
re potuerat.

o Canentia lumina S.
aut hyppallage edt p iſe
canés aut phyſicam rem
dixit. dicitur enim pupilo
le mortis tempore albeſce
re.

P. Iniecere manum p[ar]
ce. S. Tracerunt debittum
ſibi: & fermōe yfus edi eu
ris: nam manus inſecſo di
citur: quotiens nulla studi
cis auctorisitate expeſtata
rem nobis debita m vendi

Liber Decimus

CCCLIX

non preferietur ab eo quod e legio: sic Plau. Ego huc hominem detexam pater.

Et At nò cède viri rætae perterrita lausus. S. Sub auditis esse.

Nodumque morabat. S. S. ne addit moram ne nodù alium acciperem? nam nodus propriè eit de fa pedum multitudine: ille cut turma equitum; ut lec et in diæspinea multa. Nodù ergo pro diffì cultate accep: quæ vix pot est exuli.

Gratius imperdita corpora teuci. S. Quos grèd perdere nequierunt.

Teucri. SERVI. Teucri cros accipimus: quos fecum duxit Aeneas: nam quorum de numero: qui sefem in bellu sequantur. Prefestares virtute legi: alio asion procederit: nam pater lo: poft erupitur funt: qui obfidentur in cafris.

Extremi addèfant asces. S. lus. Quætùm pede pri ma related. Conſtrugit: gyros acies. D: nſet aut fecur de conugationis eft.

a Nec turba moueri Tegi manufp. finit. S. Luca. Gladiofc. ſuos compreſſa timebat.

b Maiore ſub hofte. S. Sub hoffilitate: nam ſub diuerſis hofftibus pereſt. c Solus ego in palanta; CRI. veinà pater ſpectator adefet: Amaraverba. & eit ille diendi: genus ardens: & concitatum: de quo in ſuperioribus diximus.

d Cuperem ipfe parens. D: ipfe ſiclèc qui amat: ipſe qui inimicis meis autèlia ſub miniatrat: ipſe a quo miſſus eft contra me: e ſpectator. DO. Qua grauiora ſunt quæ videndo turc: q: audiatur: Quod Lconi Turnum: & tauro palantem comparat: iam euentum rei demonſtrat.

f Aequore iuſto. S. pro ipſi iuſſi eſt. vifurpatù par ticipium: nam ſubeor nò dicimus: vide poteſt veſnere iuſſus. Sic ergo: huc paticipium vifurpatù, vt Hefatius verbum dictus. Hec ego procurare: & idoneus imperat: & non ſinuitus: ergo fatis licenter dictum eſt: adeo vt hoc loco. Probus hie conceptum arlogi pofuerit.

Tat non cède viri tanta perterrita Lausus:

pars ingens belli: finit agminam primus abânte

Oppeſtum intereimit: pugne nodùs morabat.

Sternitur archadie proles: ſternuntur hetruſci:

Et vos o grauis imperdita corpora teteri.

Agminna concurrent: dueibufc et viribus ægis:

Extremi addenſant acies: uec turba moueri

Tela manufp. finit: huc palas inſtat: & vrget.

Hic contra Lausus: nec multum diſcrepat etas.

Egregii forma: ſed quis fortuna negarat

In patriam reditus: ipſos concurrere paſſus:

Haud tamen inter ſe paſſus regnator olympi.

Mox illos ſua ſatam maioſe ſub hofte.

Interea foror alma monet ſuccurrere Laus.

Turnum qui volucri curru mediù fecat agmè:

Vt vidit ſocios: tempus deſiltere pugne:

Solus ego in palanta ſeror: ſoli mihi palas

Debetur: cuperem ipſe parés ſpectator adefſet:

Hec ait: & ſocii cesserunt eſquore iuſto.

At rutulum abſeſſu: iuuenis tu iuſſa ſuperba

Miratus: ſtupet in turno: corpuſp. per ingens

Lumia voluit: obituc truci procul omnia viſu.

Talibus & dictis it contra dicta tiranni.

Aut ſpoliis ego iam raptis laudabor optimis:

Aut leto infligni, forti pater equus vtricp eſt.

Tolle minas fatus: medium procedit inequor

Frigidus archadibus coitin precordia ſanguis.

Deſiluit turnus biugis: pedes apparet ire

Cominus: vt leo ſpècula cum vidit ab alta

Stare procul campis meditantem proelia taurù

Aduolat: haud alia eſt turniyanientis imago.

g Tum. S. deinde, h Miratus ſtupet. C. p[er]ſa g a ſut hec future moritis.

I Tyranni, S. regis ſuper bi:

k Aut ſpoliis iam ego rapτis laudabor optimis. Aut leto. S. Dilema argu- mètis eſt: quod eſt ab vera Q parte firmum: & còdudit aduerſarios. Spo- liis optimis: Quæ dux duri detrahit: Vt diximus ſupra opima ſunt ſpola. C. Aut ſpoliis iam ego ra pris laudabor op[.] Aut Igo. Oratio conueniens ma gnanimo ſuueni.

I Frigidus archadibus coit in precordia ſanguis. SE. p. Pr[er]ſagio mortis ſut ture: CRI. Fr[ig]idus archa dib[us] coit in precordia ſan guis: et hoc etiam preſagi] ebat futurâ calamitati.

m Vtq[ui]o. SER. leo ad viriùm violentiam ac feri tat[em] & eſt ordo: vtq[ui]o. leo aduolar: ta[t]e eſt Turni ima go venientis. CRIS. vtq[ui]o. Quadrat: comparatio. nam & ſi taurum vincent leo: non tamen multo in ſerior eſt taurus leſe: oft[em] dit aut[em] quod natura eue nire folet: plus in adoleſſe te antimorù ſuſſe[que] pruodentie.

n ſpecula cum vidit ab alta. SER. Hoe ad currus alitudinem ſpectant.

o Haud alia eſt turniye nientis imago. CRI. Nâ leo ita in taurum fertur: vt nihil de victoria dubi[us] reet.

P. Contiguum miſſe forre credidit hafte. SERVI. VS. poſt quâ vidit eum ve niſſe intra iactum teli: ſic licet vt poſſet ferri.

q Ire prior pallas: ſi qua fors adiuuet aufum SER VI. Subaudi voluit. CRI STO: Ire prior pallas: ſi qua fors adiuet aufum. Difſidet[ur] hoc poterat: c[um] cò ſideſte iſſum eſſe videt: q[ui]d manifeſtius oratio ſua ad Herculem demonstrat.

ZZ v

Eneidos

e Fort. S. fortuna propter illud. Audentes fortuna iuuar.

e Te precor alcide. S. fua contra inferorem hoffte flumini impora ut auxiliu nunc contra mafore v ribus: deum vocat virtute prefianté.

i Cernat femineci. S. ad illud quod ait Turn? Cu perem ipe pa fp.a. Hic di: citipfe fuum cernat interi tum. v Victorem q. fe rant mo. tur. S. Donatus dicit meminerint: fed me liusuftuneat: quafipò dus & poenam: no enim poſſunt meminſſe o.uli. x Audiit, C. q. d. lib: est exaudifet: ſi fata darent. y Lachrymaſc. effu. S. oftendit euentum ſuſung.

§ Stat ſua cuicq. dies. S. ſcutus philosophus poſte p qualitate negotioriu ſp. viuntur: nec ſe vnq. alleo gant: uſi quorum hoc p. poſſitui eſt: vt facit Lucre. Quiepicuros ſun fecutus eſt. Scimus ait inter ſe ſoas çotrarias eſſe: vi ſit vt in vno poeta: aliqua in ueniamus çotraria: no ex iſpitis viro: fed varietate ſectarù. Illud nàq. quod ait in quarto. Sed miſera aute ié: Epicureorù eſt: qui caſibus cuncta conce dunt. nùc quod dicit: ſtat ſua cuicq. dies. Sto: corum eſt: qui dicùt ſatorù ſatu ta feruan: ſane prudenter fecit: vt fluxà & vagà opi nonè Epicureorù daret hominu: illud ex p ſona poſte dictù. Hanc ait va lidam daret louiu: ſto: ci & nimig virtutis ſunc: & cultores deorum. Stat. Fixa eſt, dies: tps. viro: nà ſemíneu yſus eſt genere: cù eım ſaſculinovitum: reuera dié significamus.

a Breue tps.v. S. q. qnq. finiç. ipſe paulop. Rhebe diu: res ſi qua diu mortali bus villæ eſt vixim? Item Cee. Quid eım hoc ipm diu in quo eſt alijd extres mù. b Irreparabile. C. quod re: parari. i. reſtaurari neq: Oratio eſt q et oran tis: & et ad quê verba haa bentur vehemêer q: dret. Quis enim & apud deos maiore maieſtate predie?

eſt: q. Iupſter: aur apud hoies conſant for Hercule.

c Omnibus eſt: S. Magna: còſolatio: que oſtédit no eê do lenda còia. d Sed fama extendere factis. S. contra illud quod occurrebat: vitanda eſle ardua ſi breuis eſvita. dicit ergo amandas eſſe virtutes: vivite breuitas: fama & glorie meritis poſſit angeri. e Hoc virtutis op. S. opus ofici um C. Hoc vir. op. i. hoc pſtari poſſunt viri virtute p: diti. Propter ea dixit ſupra verſu viceſimo quarto. Corp. p: iges. Vbt oftendit proceritat e corporis: Nà reſet Martyn: anna lium ſcriptor in ſua Martiniana: imperante Henrico tertio.

huius cadauer haud procul a Roma ab agricoltis effoſum: adeo integrù: vt nuper extinſtum videre: adeo ingens; vt moenia Romana proceritate ſupererat: & ſupra etius, caput lucemà perpetuo arden: que nullo liquore nec ſpitu extingui poſter: fed tâ dem perforato fundo ex aſineta eſt: erat ait: & epi: thaphiu hmòſt: filius Euſi dri Pallas: que læcea Turu ni militus occidit: mole ſua facer n: g Gnaſ de um. S. Achilles thetidis. Memnon Aurorg. Alcata plus mari.

Hunc vbi contiguu miſſe fore credidit haſte

Ire prior palas: ſi qua fors adiuuet auſum

Viribus imparibus: magnu: q. ita ad æthera faſt.

Per patr: o: shp: ſpitiu: & m: eſas quas aduena adiſi

Te precor alcide: cœpris ingentibus adſis.

Cernat ſemineci ſibi me rapere arma eruen ta:

Victoremq. ferant morientia lumina turni.

Audiit alcides iuuenem: magnu: q. ſub imo

Corde premit gemitu: lachrymaſc. effudit in

Tû genitoratum dictus aft at amicis: (anes.

Stat ſua cuicq. dies: breue: & irreparabile ſepus

Omnibus eſt vite: ſed fama ex: ſtedere facens:

Hoc virtutis opus: troie ſub mœnibus altis

Tot gnati cecidere deum: quin occidit vna

Sarpedon mea progenies: etiam ſua turnum

Fata vocant: meta: q. dati peruenit ad eui.

Sic ait: atq. oculos rutulorum reiſt aruis.

At palas magnis emittit viribus haſtam:

Yaginaq: caua fulgentem diripit enſem.

Illavolans humeri ſurgunt qua tegmina ſuma

Incidit: atq. viam dype: mo: jita per oras:

Tandem etià magno: strinxit de corpore turni.

Hic turnus ſerro prefixum robur aeuto.

In palanta diu librans iacit: atq. ita fatur.

g Sarpedon. S. vilia has hebit accentum in hominatu: fecu: diu. Home, qui & farpedontis et farpelo nos facer: & vltima & pe nultima. h Etam ſua tur. S. multi ecia legunt, vt fitcce: & peiner ad cò foſationem: ài ſic at perntu rus eſt ille qui vincit.

i Metas. S. fines: vt: i primo. His ego: nec mea re rum: nec tempora pono. k Peruenit. S. bene ad ex pri medium celerè morus aduentum: preterito: vus eſt tempore.

1 Rutulorum reiſt aruis. S. Reſpiciendo eſt: pance koſciorem: vt afpice nos hoc tantum. quippe q. em: videt ad modiu: iuuar. C. Oculos rutulorum rei: iſt aruis, vt de: nonitrat re: q: uſuts pallas occidens eſſer: non plus ſauere Tur no q. fibina: ài folo, alpe etu ſauent.

m Reiſt aruis. SER. naturaliter breuis eſſet, p longa poſuit. Ste albi: Re: itce ne: m. cul: inſu: et: yela Iera pullis: qu: d liet: pol: ſit excufari: i: quia cum la: citar reiſt inter duas voca: lis i poſita product: lupe: riorem. vt dicamus ei: 15 gam eſſe ſpe: quia per de: clinationem longa: futu: ra: eit: re: ramen: quia in hoc re argume: cum magis de: q. ratio: dicam: ecbalmi: factum: que poſt: pleu: q: conceditur.

n Fulgentem deripent: fem. SER. ne facio relo in ermis eſſer. l

e Atq. viam dyped: molica per oras. S. Hoc eſt cù diffi: cultate queſuït. per quod & foliditas dyper: & minus ſit mus haſte: ſactus oftenditur. CRISTO. Illa viam. Non de fuerunt vires iuuenit: fed haſte non incidit in corpus Turni: expreſſit autem miſſe interi: adoleſcentis ardores: cum eodem tempore: & haſtam conſtorſent: & àlla contorta en: fem: diſtrixerit.

p Diu librans facit: atq. ira fatur. CRISTO. Tanq. ſecu: rus: neq. de euentu quicquâ dubitans: quod oratio mani ſeſiat. q Num mag: ſit noſtrum penetra. SERVI legi.

Liber Decimus

CCCLX

tut & magis eſt: vnus tī
eſ tenuſus: ſed ſi magis le-
gamus propter metru di-
caem eſt pro magis: ſicut
etā poter potis Perſtus
Qui poter vis dicā nuga-
s cun tibi caule: quod
adeo in vſu venit: vt eua-
in profa inueniatur. C ce-
frumetaria. Mage cōde-
natū hoë iudiciu addu-
ceſ n poſſe. r Penetrat
bila S. appreſtural d: nā qd
penetrat penetrale dr: qd
aui penetratur penetraſio
le, s Cufpis ingēs. S. ſta
accepitui eſt ne incōgru
um ſi: ſi de puero dixera-
ing. s pectus. Sane cuſpi-
dem abuſiue p haſt mu-
crone poſuit. t Et pe-
ſus perforat. S. hic diſin
guimt? ad ſuperiora poſt-
referi. v Animuſc: ſe
quuntur. S. ap anima: nā
animus conſuli eſt: aia vi
te. x Corruit in vul. C.
x Homero. y Referi,
euādro. S. Pōt et hic diſtis
gui pōt et s referi vt ſit E
uādro remitto qele meruit
ſtlii. 3 Solieſn humādi
ē. S. quia folatū viuētū e
humare detuncos.

a Stabunt. S. cōtabut.
b Paruo. S. nō paruo pi
tulo. c Immania pon
dera. C. & per hoc etiam
oftendit corporis magni
tudo: cui tāt etlet balthe.
d Balthet. S. poteſt et ſy
negeris eſſe balthet. & hyp
metrus verſus: nā ſequis
a vocali inchoat. Balthet
aſt in ſingulari maſculin
ini ā generis. luue. Balthe
us & tuncein plurali nu
mero & neutri tuue. Quo
ties rumorb? vlaſcutur
balthea; e Impſſumq
ne. S. Inſculpī danaidū
neſas. Donat? tī dicit im
pſſum: coactu a pree com
pulſe ſunt facere, quaſi ta
lis eſ fabula. Danaus. &
Aegyſth? belli fili fuerit
ex his Dana? l. filias ha-
buit. et Aegyſth? toride fili
os. Dana? coacq fratre,
vt filias iuuenibus trades,
ret m: ſimonio: in p[os nu
pian dies gladios virg ni
bus dedit: quib[?] ille ex p[
cepto p[ris p[os]uos in
terſecurunt excopta Hyp
melira q. Lynceu ſuaui.
C. Impilüq ne. Quali ve
lit hoc triste ſuſſie p[di]g[ri]
f Vna ſub no. iu. D. hu
dumōi coelatura triste au
gurīt deutulio turno futuſis

Aſpice nù image ſit noſtrum penetrabile telu?

Dixerat: acclypeum tot ferri terga tot æris

Cum pellis tortiens oſbat circumdata tauri

Vibranti cufpis medium tranſuerberat iſtu:

Loriceq moras; & pectus perforat; ingens.

Ille rapit cali um fruſtra de vulnere telum:

Vna eademq via ſanguis q: animuſc q: ſequiit.

Corruit in vulnus: ſoniu ſuper arma dedere:

Et terram hoſtilem moriens petit ore eruento:

Quem turnus ſuper aſſiſtens.

Arcades hec inquit memores mea dicta referre

Euandro: qualem meruit palanta remitto

Quifquis honos tumuli: q[uid]q solamē humādi

Largior: haud illi ſtabunt æneia paruo (eſt

Hofpitia: & leuò preſſit pede talia fatus

Exanimem rapiens: immania pondera baltheti:

Impſſumq neſas: vna ſub nocte iugali.

Cela manus: iuuenum ſoede: talami q: cruenti.

Que bonus Eurycion multo celauerat auro:

Quo nunc turnus ouat ſpolio: gaudet q: potit.

Nefcia mens hominum fati fori ſc q: ſuture:

Et ſeruare modum rebus ſublata ſecundis:

Turno t[epus] erit: magno cu optauerit emptu

Intactum palanta: & cu ſpolia iſta diemc

Oderit: at ſocii multo gemitu; lachrymi l[ic]q

Impolitum ſeuto referunt palanta frequentes.

O dolor: atq decus magnu rediture parenti:

Hec te prima dies bello dedit: hec eadem aufert.

Cum tīn ingentes rutulorum linquis aceruos.

JNeciam fama mali tanti: ſed certior auctor

Aduolat æneq: tenui diſcrimine leti

Eſſe ſuos: tempus verſis ſuccurrere teueris,

v. ſip ſpe nuptarii c[ui] effeſt
piturus. g Bonus a
rytion. S. laus ab arti-
ci: vt Mira q[ui] fecerat
te lycaon. Ite diunt orus
alchymedontis. C. P[on]
doctus: vt cur nō M[or]
bon: q[ui] p[uenim] ambo.

Celauerat. C. ſeip f[or]
tat: nā coſtu ſculpeſt: e-
q: ſtaruari: ſtatuas ſcul-
do cōſicunt. 1 Nefci-
mês ho. S. ga p[er]tur ju-
peritur eſt baltheti: c[ui]
nûc ſe ſultuſe loxat. Nefcia mês h. Miferer
man: genere: catus tam
eſt reru inficit: vt p[er]f[il]
me gaudeant: e[ad]e p[er]
eſſe ea q[ui] ſibi exiſto futu-
ſt: vt copioſi ſilime p[er]
tur ſuue in ea Sa[ty]ra-
cus. Nefcia mês eſt oſtus in
ris: q[ui] ſunt a gadibus J[es]
e m. eſt noctura toga: tam
tura petuntur milite: ſi
hitur eſt in hoim in ſol-
ti: qui in reb q[ui] ſecuſi:
eſſerunt: vt ſe intra mo-
ſt: ſecu terminos c[ui]
poſt: 2 Sublato
elata. 1 Magno p[er]
S. p[er]t. q[ui] alibi &
no mercer: atride: S. p[er]
fus tālis. Tempus
Turno: oſtabit quo
tio redumere iſ p[er]
te occidille videat.
m Multa gemitu
multo gemitu. n. c
lor. S. Hos duos ſu-
ri: a poeta dictos ve-
Alita fornis: qui por-
dauer: dolor aut[em]p[er]
hge te pr ma dies bei-
d: h[ec]eade aufert. D[ic]
propter: C[ui] tamen
tes rutulorum ling-
uos. o H[ec]te prima
es. C. Oſtendit q[ui] ſin-
laces reru euentis bal-
cera, in rebus fortu-
nihil de ea ſperandit:
ts qui plenus ſpe ven-
& victoria tam om-
coeperat: primo p[ug]
greſt: exiſtens eſt.
J P Certior auſt
i.nuncius verus.
b. Tenur diſcrimine g[ra]
SER. modico moru: ſi
terſitio: p[ro]pter quod re-
gna palantis virus c[ui]
ditur: quo intertempo
nis eſt in fugam co n[ui]
fus exercitus.
r Verſis. SER: h[ui]
q. Mett: gladio: D[ic]
TVS. Q[ui] mett: tacit
cat ſeueres: et o[ſ]i-
monet: ſic Aćneas ſa-
debant: qui obſtabant.

na ab agritolt eſſu ſi
videre adio ſi ſingens pr
eraret: & ſupra c[ui]us
cuem perperuo edicta
qu[em] nullo liquor ſi
ritu exingui poſtſiſed
dem perforatu fundo: et
p[ro]tacte eſt: etat alii
thaph[ui]h munihicula E
dri Paalis: q[ui] ſi eſt
mi miliosque dicere mo-
facit: n[am] f. Gr[au]
um. S. Ach举: c[ui]s
Mennon Autore diu
plus manu.

g Sarpedon S. ſi
bebt accoutum mu
natiuo. fecit H[ui]us
& ſarpedonis ſeru
nos facit & vīnam
nulima. h Eunom
tur. s. multi eſt l[ui]
v[it] ſit c[ui]c: q[ui] ſeru
ſolationem iſt. ad pru-
rus eſt ille qui veni.
i M[as] t. S. ſi n[am] ſi
mo. Eunom c[ui]s
rumneu tempora p[er]
k Penetrat. S. debar-
pr in medium co[mi]t
aduentur p[er]utunio: ſi
aſt tempoc.

1 Rutulorit et at
n. 8. Relpiciendo ſent pat
foſciorem: vīnam pru-
hoc tantum. q[ui]que
em videt admodi
C. Oculos rutulorum
iſtici arutis. vt denotu
ret: q[ui] p[ali]s quod
eſſet: non plus ſi in
no q[ui] ſibi n[am] ſi
ctu ſaunt.

m Reuit arutis. S[er]
naturaliter beate coru-
longa poſtur. S[ic] albi
vice ne m. c[ui] infidelis
lara pullis: q[ui]e de
fit excufari iuqua cum
lis i poſita ſeru in
reuerem. vt dicam qu[ui]
gam eſſe p[ea]qua de
clinationem longa ſi
ra eitramen qua in
re argumēnum mag[is]
q[ui] ratio: dicam: p[ea]
ſacutum: q[ui] poſi p[er]
concedit.

n Fulgemem debite
ſem. SER. ne ſam obi-
remis eſt et
ora[ras]. S. H[oc] eſt et
diſtritas c[y]po: & munis
ISTO: l[ia] viam N[ov]
ui in diſcorp. Tum
ſoleſonis arduorum et
ſortem & ſla contora co

Liber Decimus

CCCLXI

cra mortuorum:que infeſe
ris foluuntur. Sane mos
arat in ſepſchis viorum
formum captuos neeant:
quod poſt: crudele viſi
eſt:placut gladiatores an
te ſepulchra dimicare: q a
hufus buſtuarit dicti ſut.

3. Captiua ſanguine, S.
pro captuorum: vt capti
ut pendent currus. Itc. ca
ptuacu veſtis congeritur:
&c (vt dixit?) ſpecioſus
ornatus, a Mago. S.
dattu: vt ſup: nãq illo p
cul, b Subir. S. Subſe
dit, c Per patrios ma
nes & ſpes S. per eas per
fonas rogat: ppter qua
preca. C. per patrios ma-
nes. Breus: &pti accomo
data oratio. Nami cum p:
tat e ſeruari patri: & filio
rogat per patrem: & p fil
um deinde proponit vuli
tatem. Poltremo oftendit
ſalutem ſuam: nulli eſe
detrimentuvi victori. Ors
aſt æque demotſrat natu
re: no: crudelitati: ſ: necell
itate: quâintulit. Turn? no
parcibi ergo porius ex
pientate in pallanta: &c ex
odio vi eum id agere cogi
tur: multa em ſua natura
impla videti: poſtunt: &
aliqua re ſeteruemence ſiu
unt pia. d Penitus de
ſoſa talenta. S. mſt em dt
uitas ſuas obruebat. Vn
Hora, Quid ſuari immè
ſum te argenti-pondus: &
aut. Furiui deſoſa timi
dum deponere terra. Sane
melius infoſa diceret: &
deſoſa: ad quod eſt metri
necellitate compulſus: na
ſugit dubiam fillabam.

e Non huc victoria teu
cum vertiſ. SER. Luca,
nec pondere reru: nec mo
numeſta fumus. f Gna
tis parce tuis. S. Quíſ Vir
gt. de: c: p[ro]ſit declamaſſos
de hoc loco: ait: improbq
es qui aut regi doces: aut
filos exheredes. Parce aut
eit feci: diu antiq: ſerua: vt
apud lucillu: et Ennui in
ueniur. Natis parce tuis:
atqui ſupra dixit. Natoq
patric: quib ait natis: no
eit cœrariu: na liberos eti
am cecimus num ſillum.
Ado: vt Terent. Filias li
beros dixerit: vt i Echyra.
Qui illu dignu decreuſt: ſ
fuos cui liberos cœmittet
rent. Vbi pater de filio ad
vxorem loquiſ. Ergovfur
pauri reſpicijs ad liberos:
vignatos de vno diceret,

Tunc adiit: dextre: p date, ſulmone creatos

Quattuor hic iuuenes: totidē quas educat vſes

Vientes rapit inferias: quos ímolet vmbris:

Captiuaq regi perfundat ſanguine flammas:

Inde mago procul inſenam contenderat haſtã.

Ille aftu ſubit: ac tremebunda ſupuolat haſtã:

Et genua amplæſtens effatur talia ſupplex.

per p[atri]ios manes: & ſpes ſurgentis Iuli

Te precor: hanc animā ſerues: natoq patric:.

Eſt domus alta: iacent penitus deſoſa talenta

Celati argenti: ſunt auri pondera facti:

Inſecti: mihi: non huc victoria teucreum

Vertitur: aut anima vna dabit discrimina tata.

Dixerat æn eas: cui contra talia reddit.

Argenti: atq auri memoras que multa talenta

Gnatis parce tuis: belli cōmertia Turnus

Suſtituit ita prior: iā tum palante perempto;

Hoc patris an chile manes: hoc ſentit lulus.

Sic fatus galeam leua tenet: atq reflexa

Ceruice orantis capulo tenus ab didit enim.

Nec p[cul] h[emon]ides p[h]oebi: triuieq p[er]aederos

Inſula: cui ſera redimebat tempora viſta

Tow[us] colluſens veſte: atq infligibus armis.

Quem conſtruſus ait campo: lapſuq ſupſtās

Immolat: ingentiq vmbra tegit arma ſereſtus;

Lecta refert humeris: tib: rex gradiue trophēu

Inſtaurant aties vulcani ſtirpe creatus

Ceculus: & veniſes marſorui a motibus vmbro.

Dardanides contra ſuic: anxuris enſe ſinilſtrã:

Et totum dypei ſerro deiecerat orbem.

Dixerat ille aliquid magnu: vimc: alſore ybo

g. Cōmertia. S. Vicillitu
dines: et ignoſcedi faculta
té. h Ign[ec]tul h[.] S.

Hoc nomē licet poſuit eſt
et patronymico: ja in des
exi: vt dicam? Hemonis
filus. T[in] melius eſt: vt id
ppriu: e[que] dicāus: qua nuf[]

q[ui] nomē eius: aut p[mi]l[ui]
eſt: aut fecut[us] ergo ſimile
eſt patronymico: vt fit He
mōtides ſicur Thucydides.

i. Inſula. S. Falcia in mo
dù diadéca: a q vitte ex v
tra: p[ro]t depédēbāt: q ple
rúq p[la]ta p[le]ſque torniſde
albo: & coco: k Inſiſq
nibus ar. S. Asper ſic legit
& vtif Salut. ex[ep]lo: q a[re]
Equo atq armis inſigni
bus. Prob[.] vero in ſignib[]

albi diſi legèdi: vt veſtes
albas accipiam: q[ui] ſunt ſa
cerdorib: q[os]true: Sic: Sta
tus de Amphiarao dicit:

Albaq purpureas iterph
cat inſulſcriftas. I C
po. S. p[er] cápum. m In
molat. S. quaſi victimās
vt ille ſuuerat: nam hoc
pho ad ſacerdos nomē
alluſit. n Inſituq vm
bra te S. aut magnitudie
corpi ſui obumbrat eius
cadauer: Aut ingenti vm
bra. i. moru: t[em]t: vt i[te]
nam clauduntur lumina
nocte. Aut ing[ue]t vmbra
tegi iſe: diu viſum acopiē
dù eſt. i. inſulatiōe e[ui] op
primit: & obumbar.

o. S[er]ſtus: SERV. Sea
reſtos duos intelligamus
vaui in caſtris: & vnui c[ui]
Aenea: Nā troian nondi
erupe: vt intelligam? eum
que ſup dixit: q[ui] duo ſunts
nec mi: c[ui] et p[er] dixerit
q[ui] ex[ep]lo eſſe poſlit. Aſſa
radiq duo. p. Lecta re
ſert. S. p[er]prie dixit: nā ſpo
lia q[ui] aptiſ trophēi legi di
cum: i. eli: q Trophē
um. S. declinatio latina e[]
vn & penſtima habebit
accentu in nu[ro] pluralit:
ga trophēa dicim: ſic gr[eg]
c: nec aliqd tā mut lam[?]
er t in ante penſtima accē
tus ſicur apud gr[egos].

r Inſtautār aties. SER.
karatoq iconu: uov. an
a[n] ſuas accipiam: ex eo
q[ui] dixit inſtautār. s Vul
canif[ri]c[re]. S. Notādum
ſturpe de p[re] dictā. c[ui] q[
] de lōga genera: ſignificati
one dicar. r Dardan[]
des. S. Patronymicon: a
maiorib[us]. v Dixerat il
le aliquid. SER. prouerbi
aliter dictum: ac hi d. cerete

ocu: S. erat rectum p[ro]
uerandem: p[ro]q uas il
uena p[rim]. T[ic]h: etiam
rege d[ate]m in p[ro]q uas il
oculis: p[re]ſed p[re] ſoſa
ratior: q[ui] animā: am
lae eud[er] in p[ro]q uas il
V[em] beneficte: g[ra]
mus: molle: ſerua
Quattuor fulmo: te
tata falutare: tot vobis
olym. S. infare: ſan

["Eneidos", "non miruſc occifum eſſe\nei: qui ſibi plurimum, ar\nrogatbat. x Coelopt at\nn μῦ fortaſſe ferebat. S.\nſorte exeqv.auerat coelo vt\nde Aenea Drances: quib-\ncoelo te laudibus ſquem.\ny Canicemq. ſibi. D. Ir\nrider: qui futurorum ſcieu-\nconfidūt. 3 Syluicoleq\nfauno. S. Faunus hoc lo-\nco quidā rufficus intellige\ndus eſt: no德us ſicur ſup\nanxrus: quem legim? lo\nuē. nonuulli etiā nympha\nnon deā ſolut: ſed grce\nſponſam dictā: nec incre-\ndibile ſit ex duob? numi-\nnibus procreatu: eſſe mor\ntalem: c: q. hec nuia feci\ndù Ariflo. aliiq. moriā.\na Ille reducta. S. i. lōga,\nvt interea videt Aeneas in\nvalle reduc: & intelligi\nmus protenta haſta tarq\nti arma eē impedita. Alit\nreducta retroducta dictur:\nquod non procedit.\nb Iſtic nunc metuende ſa\nce. S. Sarcafmos eſt hoſtis\nlis irirro. D. Metuende. q.\nre metuendù arbitrat? es:\nC. Iſtic nunc metuende. Ho\nſtilis et amara increpatio,\nc Patrio ſepulchro. S. eti\nam hi apparet ſaun ho\nminē ſuſtite. d Impa\nſti. S. ita aulidi: vt ſemp cre\ndanſ impaſſi: ſicut de har\npius dixit in tertio. Et pal\nlida ſemp ora fame: quaſi\nfame. c Aufonidum:\nS. p Aufonidarù. ſicut de\nump deoq. Nā aufonidù\na genere foemico venit: vt\nhec aufonis: he aufonides\nAufonidaq: vero venit ab\neo q. et h c auſonida: hu\nnus aufonide. f Tacitis\nignaba: amydis. S. Inter\nCateſtā & terracinā oppit\ndum confitutùs eſt a laco\nnibus: q. comites caſtoris\n& Pollucis fuerit: et ab A\nmydis pumei: Laconie ci\nutate eſt ei nomē inditù:\nLacones: tracq ſiti cui fecu\ndù pyragorea ſecta a cede\nom aiialiq abſtineret: vi:\nluue. A cuiq. alialib ab\nſtuit qui tancq hoie: &\nex vicinis paludib? natas\nſerpètes occidere neſas pu\ntarent: ab iſdē intrempri\nſunt. Vīn amydis tacitas\ndicit. i. pythagoreas. Nā\npythagorica virt: eſt qu n\nquennate filentu. Eſt &\nalia expofit: o: cum frequē\nter falio nūciarent hoſtes\net inani terrore diuitas q. ſa\nſare. lata lege cautū eſ", "Crediderat: coelo q. animu fortaſſe ferebat.\nCanicem q. ſibi & longos promiferat annos.\nTarquitus exultans contra fulgenibus a'tmis\nTarquitus exultans contra fulgenibus a

Liber Decimus

CCCLXIII

tem & est militaris incen
tem & est militaris incen
tem & est militaris incen
tem & est militaris incen

n. Biügis inſert lucagus
habens. SFR. cit. nomi
na ur. hic biügis. Nam
biügi bus fecerat ſi eſſet
terſie formæ ab eo quod
est biügius; genituo huius
biügius.

o. Nò diomedis equos
non currum cernis achil-
lis. S. Duo obſcrit a qui
est victus Aeneas nec ta-
mea vif q. p. nam eorum
imper. cuuit aut. D. achil-
lis & Diomedè nò vult
Jaudare sed illos cum Aes
na deprimit. CRISTO.
FE. Non Diomedis cæ:
non curru cernis achillis.
Vanitatis plena orò eſt:
que ex ore fortiſumorum
prudentum, vîroru: et
egreditur. Quem res grá
des aggreditur: hi potu
us filencio confiui regi-
tur: cæ vams miſis effeſturi.
Vide de Aenea p[er]ſet: Sed
non & tropus heros di-
æt. parat contra.

p. Dicta parat contra:
SER. poreſt leg: & dicta
parat corra. DONA. Nò
dicta parat contra. Nam
prudens norat nò lingua
fed manu vtêdum in bel
lo. q. Pronus pendens
interbera telo SER. Pro-
nus homen. nam & com
paratur: ut prônior. Si au
tem partium eſter ſie
ret victoſa locutio fine ino
terpoſitioe locutionis.

r. Proſto. SER. exten-
to: ut proiectaç̄ taxa Pa-
chynnt.

s. Quem piùus æneas di
citis affatur amaris. CRL
genus dicendi ardens are
cutum: et intemum eſt: id
quale fit: & cui tributatur
am ſupra demonstrauius
mus hoc non miori Aenæ
ne naturæ quadam: fed a
modo tuo morre exacerv
bato conuenit Ergo poes
ta ne hoc ingeniuo ſed
conctatioe ex morerù in
tempti Pallatis dare vi
deterum dixit piùus Aeneas
dictus amaris: vt pietas
naturæ amator cœitatio-
eſt ſi luctaret.

t. Lucage niſa tuos cur
rus fuga fegnis equorum.
Prodiſit aut vangè verte
reex hoffibus vmbrq. S.
Hæg allocutio cœstraria ſſt
ſupertori hoc enim contigit.
Obiecſi mihi q. ſim: et a Dy
omederi: & ab achilè conuerſus
in fugam: te vero o lucage
nec equorum tarditas prodiſit: quod mihi contingit: cum

Irruit aduerſa ingens apparuit haſta.

Cui liger.

Non diomedis equos: non curru cernis achillis;

Aut phrygie cam pos; nunc belli finis; & cui

His dabitur terris: veſano taſia ſate

Dicta volant ligeri: ſed non & tropus heros

Dicta parat contra: iaculû nam torquet in hoſtè

Lucagus vt pronus pendens in uerbera: telo

Amonuit biügos: proiecto dum pede leuò.

Aptat le pugne: ſubit oras haſta per imas

Fulgentis clypei: tum leuïi perſorat inguen.

Excuſus curru moribundus voluitur aruis.

Quem piùus æneas dictis affatur amaris:

Lucage nulla tuos currus fuga fegnis equorù,

prodidit aut vangè vertere ex hoffibus vmbrq.

Iſperotis ſaliens iuga deſeris: hæc ita fatus

Aripuit biügos: ſrater tendebat inermis

Inſeïlix palmas curru delapſus eòdem.

Perre per quite talem genuere parentes

Vir toſione: ſine hæc anima; & miſerere precâtis

pluribus oranti æneas: haud talia dudum

Dicta dabas: morere: & fratrène deſerere ſrater

Tum latebras anime pectus mucrone reducti,

Talia percampos edebat ſunera vîctor

Dardanius: torreſtis aque: vel turbinis atri

More furens: tandem eruput: & caſtra reſinquant

Alcanius puer: & nequicq[us] obſeſſa iuuentus,

a Dyo mede occifex e p[ro]
darus: qui in eòdem curru
dimicabat: nec aliquavm
bra eque iur territ: quod
factum feci p[ro] in homin
ro legit: ficit paulo poſt
Turium cogit imago le d
la defere re. Poreſt tamen
& ad illud referit: quo t[em]
pore cum ab Achille nu[us]
be Neptunnus erupit: ut
in quinto cœmorate.

v. Iſperotis ſaliens. SER
VI. Sarcoſmos eſt: nam p
irritionem dictum eſt. In
le ei vulnerat: ceciderat.

Roris. a curru p[er] te totuſ.
x. Sine. SER. Permittre
viam f[er]inéque patere, et
συγχρονον.

y. Latebras animæ pei
citus mucrone reducti. S.
Diffinitio p[er]ſectoris eſt.

§ Edebat ſunera vîctor:
SER. quaſi ad ſp[er]că d[ur]
vinde & munerum edito
res dicuntur.

a Turbinis atri. CRL
de quo alias.

b. Tandem erumpunt.
C. f[or]poſt Aeneas ita vi
res hoffites contnuerat: vt
pene obli d[on]e fam deſere
rent. c. Alcanius. C. q.
& parèti ſubuenire: & ho
ſt[em]vè ſerit cupidum erat.
d. Nèc quiq[us]. C. qua[ſi]
ſu perar: aut ne erum peret, p
hiberi non portuit.

ſe. Ut rebare s. vt arbi
trabaris: Vey est q. trola-
ni Veneris virtute nitunſ:
& dictum eſt p[er] frontà.
Nal ſupſluo quidem hæc
o ratione ſimplifieret dicta
voluit: vt reuera dicat. Iup
p[er] p[er] ſenilhi poſſu: tro-
lanos: q[ui]d falſum e: adco
v: lunonis oratio ad Iro-
niam: nò ad simpliſta ver
ba reſpòdeat. f. Nec te
ſententia falſit. S. hoc per
parentheſim. dictum eſt:
g. Viuda. SER. foruſ.
yt: Sed helle viuida virt?
h. Cut Iuno ſummif[us]
ſa. SER. humilis: & quia
intellexit obliqua troiano
rum accufatione impuſ-
gnari ſuum pudorem: &
ipſe reſpondit obliqu[e].

DONA. Cut Iuno ſum
miſſa. Humilè eſte decect
quem necellitas precandi
viget. CRL. Cut Iuno ſui
miſſa. Offendit ex foruſo
ne varietate: & ſuperioris
dicti: & abieſt[us] eſter
ri: conſuèuſt, videm? em
nùc lunonè in deſpatiò eim
reru faſt[ur] grandia ſua verba
depoſuiffe. Muliebriter igif
reque iminuto Iou's amo-
re erga ſi: & ſupplex erat: ut ſin
victor ſaltem inculomis

Liber Decimus

CCCLXIII

crifc p[ro] p[ro] det fanguie poe
nas. S. Sermo obliqu[us] n[ote]
aperus ductus nam n[on] agit vt p[er]eat: fed magis
fauct eius falut[em]. Q[ui] aut[em]e
dicet p[ro] fanguie. Aenee
e[ui] latenter exequas: qui
vbiq[us] d[ur] cultor deorum.
m. Ile t[n]i. S. quac[que] mori
turiturs: t[n]i a diu origine
ducit. n. Nostra. S. diu
una. o Quart[us] p[er]i. S.
abauus: nec e[it] contrariu
illud: cu[n]i Pilum[que] auus
poruit e[m] tieri: vt & au[que]
& abauus eius a Pilum[que]
no: Piluni nomiarentur.
p. Si mora p[en]tis leti. S.
Ex[J]ouis 2 cellione quali
are egerit luno 2 gnoſat[em].
ſoliſet: vt. Turnus poſſit
euadere. C. St mora p[en]tis.
I.n tellexit luppiter c[que]
luno in tam plena c[oe]ſione
obliq[us] n[on] ſolum c[que]
Turn[que] ſub fubtrahi poſſi;
a p[en]tii p[ugna] p[et]ebat: fed
omnino in columns diuinae
ceps euaderet. icco[rum] illi
circumſcrib[it] temp[que] in d[um]
notat[que] c[ha] p[ro] diſteri p[en]tis
fed non tolli. q. Cadu
co. S. morituro. r. Pone
re. S. facere. Sic Lucidi. H[oc]
merum fecutus: qui aut[em]
D[omi]n[us] H[oc]knekv. id
eſt fecit. CRI. Ponere. con
ſutuere. Q[ui] aut[em]e vmbra
in form[ate] Aenee c[olt]ituat
luno. non eſt ab re. Nam
ſpa Ambitio[rum] p[er] ſpe hono
ris cupidos viros ita im
p[er]lit: vt vmbras pro Aenea.
t. inanem q[ui]da[que] glori
am. p[er] vera laude fecutem:
& nila capti: miſta ſup[er] hu
man[ia] conditione e[que] aggre-
dian[em]: cui rei fabula eti[que]
ſxionis quadrat: qui c[ui] ſe
lunoni c[oe]ſubere p[ut]at:
nubibus committetur.

s. Hactenus induſſe vacat: ſER. Ingenti are locutus eſt. N[am] dicendo vacat. O[n]diſt ſup[er] hoc bre uſe p[ac]iu[m] viterius bona rum ſellarum irradiatio ne Turni facta diſtincere n[on] poſſe. Vnde non cr[it]o in d[u]lſiſe libet: fed vacat: ac ſi d[ic]ereram vndicem in mortem truditur Turn[que]: hoc tant[us] vacat ſpaciu[m]: Hinc eſt q[ui]d & ſup[er]a ate[que] Metaſc[que] dat[ui] p[uen]it ad qui. t. Veniavilla. S. Be neſicium quod ſperas te mereri.

V. Quod voce grauam. ſer. ſER. negas facio. Vox enim Iouis fatu[que] eſt. Stas. tibus. Et voce ſata sequun

Simini que quond[am] fuerat: qua[que] eſſe decebat: Vis in amore foret: n[on] hec mihi nan[que] negares

Omipotens: quin & pugne subducere turnu[m]

Et Daum[que] posset incolumem feruare parenti.

Nunc per reat: teucreſc p[ro] p[ro] det fanguine p[er]

ille t[n]i noſtra deducit origine nomen. (nas,

p[ilu]m[n]uſc p[er] illi q[ui]a[ntus] p[ater]: & t[ua] larga

S[ep]e manu: multu[m]q[ue] oneruit limina d[omi]nis;

Cui rex et rei therei breuitur sic fatur olympi.

Si mora p[en]tis leti: tempuſq[ue] caduco

Oratur iuueni: neq[que] hoc i[ta] ponere lentiſtis;

Tolle fuga turnu[m]e atq[ue] inflatibus eripe fatis.

Hactenus induſſe vacat: in alii iftis

Sub p[en]ibus venia vlla latet: totu[m]q[ue] moueri

Mutari ve putaſs bellum: ſp[er]es p[ai]ſis inane[m]e:

Cui luno illachrymās: q[ui]d ſi q[ui] voce grauari

Mente d[are]s: atq[ue] hec turno rata vita maneret:

N[unc] manet in ſon[te] grau[n]is exi[tus]: aut e[go] veri
Vana ſeror: qui vt potijs formidine falſa

Ludar: & in melius tua q[ui] potes orſa reſfectas.

Hec vbi dicta d[edit]: c[celo] ſe protinus alto:

Muſit: agens h[ym]e[m]: n[ymbo] fuccineta p[auras];

IIacemq[ue] atiem & laurentia caſtra petiuit.

Tum de anbe c[aya] tenu[em] fine virib[us] vmbra;

In faciem ænec[que] (viu[m] mirabile monſtrum)

Dardanijs ornat telis: d[yle]p[em]q[ue] iubafq[ue];

Diu[n]i affirulat capitis: dat inania verba;

Dat fine m[ēte] ſonum: greſtufq[ue] effingit euntis

Morte: obita: q[ui]les ſama eſt volitare figuras;

Aut que ſop[itos] deludit ſonnia ſenſus.

At primas l[eta] ante a[cie]s exultat imago.

Irritatq[ue] virum telis: & voce laceſſit.

Inſtat cui turnus: ſtridentemq[ue] eminus haſtam

Conijcit: illa dato vertit veltigia tergo.

Tum vero Aeneam auer[ur]um vt c[ed]ere turnu[m]e

tur. Hoc autem dict[em]: vidu
nam que negas voce: vidu
eſt fato: mener preſtares.
Nam ſi Iouis vox fatum
eſt: p[oteſt] altud fando fa
ti ordinem commutare.

Grauariſs: aut[em] negas: grauſt ſers. Ethac locutu[m]e
n[on] niſi per accufat[em] vt[em]
mur: vt diu: a[gg]rauor
aduentu[m] tu[m]i: g[rauiter] ſe
ro: grauor p[er]ſetiam. N[am]e
eſe dixit: qua grauariſs: al[li]
ter n[on] dicim[em] in h[ac] f[ing]
ficat ſone. Similiter etiam
accufat[io] caſu vt[em]ur:
cum volumus abſoluta
facere locutionem: & per
gerundin modu[m] aliq[us] di[
cere]: vt p[etend]u[m] mihi eſt
equu[m] codicem P[ir]rhom.
Hinc Virgiliu[m]. Et pacem
troiano ab rege p[et]endu[m]
Nam ſi d[ix]eris: p[er]pendu[s]
eſt codek: tam n[on] per. ge[
rundin modu[m] ſed partici[
]p[al]tuer loqu[er]is.

x Rata. S. ſirma perpe
tua. y. Veri vana
feror. S. ſu veritatis iſqua
ra. z Nymbo ſucin
cta. S. nubib[us] qua[mi]
ſt ag[es] h[ym]emem : c[que] niſi
eſſet ſplendor[em] accipere q[
]mus q[ui] eſt circa corp[us] deo
tum.

a Nubecaua. S. Erit no minaturus hec nuſes: n[am] nuſes n[on] dicimus: q[ui]d a[it] Liui[que] Andronicus: q[ui] p[er]mus edidit fabul[ā] latinā apud nos.

b Iubafq[que] S. ap[pe] equi[n]a
nam caudā: c[que] ſolebat
in galis: vt C[ri]ſtaq[que] h[ir]
ſutq[ue]na. c. Diu[m]i a ſi
mulat capitis. S. Hoc ex
p[on]a poſt[que] dict[em] eſt
intuentis futur[que]: n[am] poſt
morte in n[ui]eru[m] referitur
d[oe]or[em]. d. Dat inania
verba. S. nec a[m]embris:
nec[que] mente venienta.

e Obita. S. ſump[ta] et ſu
ſcepta: & completa.
f Exultat. S. Exultat e[m]
gaudere: & p[er] ſe plenu[m] e[m]
N[am] infultate e[m] tride[que]
imimicos: & dicim[em] inſu[m]
to tibi: Licet Saluſt[em] d[ix]e
rit: Multos ab adoleſcen[
]fentia bonos inſultuare[
]rat: q[ui]s poſſit al[ia]  
]eſt[que] f[ign]ificatio: mul[to]s  
]inſultuuerat. hoc eſt im[]  
]petum fecerat. g. Irri[]  
]tate[que] viru[m] telis. S. Iohac  
]arte agit l[u]no: & imagi[que]  
]nec decipit Turnum: que ſi  
]ex aperto fuga ſuadere:  
]more viti fortis: ille f[ug]e

a

["Eneidos", "preponeret morte: cum p[er]fertim ipse in sequentibus dicat: Vincs adeo ne mori militer est, h Turbidus. S. elatus: arrogantia tumēs. i Tellus queſita p[er] vndas. S. ſic alibi: En agros; & quā bello Trotane perſiſt Hesperiā metire iā cens. k Talia vociferās ſe", "autem dixit: & ſic eſt ſecu\ntus. 1 Nec ſerue vi, ſua\ngau, vēros. S. Prouerbiu\nct: venti ſerut gaudia, i.\nIgtaſ incaſſum: ſic ſupra.\nSed auræ oia diſerpunt.\nItem parte: mente dedit:\nparte volucres diſperſit in\nauras. m Forte ratis.\nS. Deſcriptio p[er] Ecbatim\nſacta: nō c[m]a ſupioribus\npendet: ſed antedictus ad\niungit, vt influa ſicaniu\ntuxta latus. Has at deſci\nptionis ce aptas: & raras\ncōuenit, Sicut & Horati\ndocet i arte poeſica dicēs:\nPurepuse late: qui ſplen\ndeat ynus: & alter alii\npann', ſut em ornatui.", "n Crepidine faxi. S. Cre\npido eſt abrupti faxi alti\ntudo. Sane hoc loco ant\nptofis ſacta eſt: p[er]t me\ntru, cōufuncta ergo crepidi\nne p[re] crepidint: luct heret\np[er] pede p[er] p[er] pedi.", "o Oſini. S. Ipſe eſt que\nſupra Mafficu dixit, ęt vt\ndixim: ſi Oliu[n]i p[ri]p[ui] ſe\nmaſſic[] appellatim: Liceſ\np[er] poſt ſier: vt duo nomia\nvniuſs: ſint: Vt eſt Numa\npompilſ: Alexander ma\ngnus. p Cluſinis oris,\nS. Thufciu c[]uitate.", "q Nec turn[em] ſegnior iſtat\nG. Nam quiens p[er] ſummā\ninſituā eua: maximi viri\nhabent: aduerſus res va-\nnas: & nihil p[er] ſuturis ioi\nvi nititur. & vtilia q[ui] aut\ndignitare ſi[m]ā: aut ſalt[ē]\nſalut[ē] allatura ſint negli\ngur, & et ymbratire q[ui]da\n& vanu ſeſtantur.", "r Trāſilit. S. Hoc fermo\nne ſeſtinantis celeritas tu\ndicatur.", "s Rupit Saturnia ſuo\nnem. S. Ne deprehenſo\ndolo ad bellu rediret.", "f Illuſaunt abſcētē i p[ro]clia", "p[er] ſucit. S. ſic me[n]q[ui] ſic ut nōn u[m]li volunt. Vībanus nānq[ui] ſic legit. ille autem Aeneam abſentem in p[ro]clia p[er]oſit: vi quaſi ad Turnum p[ol]liſt referri.", "r Obuia multa viru[m] demittit corpora morti. SER. quod Vībanus dicti arbitratur de nautis in naui inuentis: quod non procedit: Nam abſens dicitur qui recedit, quod nunc Turno congruit: non Aenea[que] qui intereſt p[ro]cluſis.", "v Medio. SER. ad medium.", "k Turbo. S. vis venti. y Ignarus rerum. SER. artis\nper quam euaferat, z", "Credidit: atq[ui] a[í]o ſp[em] turbiſus hauſit inane,\nQuo fugis a[ne]a: thalamos ne deſere pactos.", "Hac dabitur dextra tefus queſita per vndas.", "Talia vociferans ſequit: ſtrictum chorufcat", "Mucronem: nee ſerre videt ſua gaudia ventos.", "Forte ratis ceſſi cōiuncta crepidine faxi.", "Expoſitis ſtabat ſealis: & ponte parato:", "Qua rex cluſinis aduectus ſo[n]inus oris:", "Huc leſe æneæ trepida fugientis imago.", "Conjicit in latebras: nec Turn[em] ſegnior inſtat:", "Exuperat: moras: & pontes: tranſlit ilto: altos:", "Vix proram aſtigerat: rupit ſaturnia funem:", "Auſſam[que] rapit ſeuoluta per ſequora nauem.", "Illum autem Aeneas abſentē in plia p[os]cit.", "Obuia multa virum demittit corpa morti.", "Tum I[eu]uis haud v[ul]tra latebras iam q[ui]r imago:", "Sed ſublime volans nubi ſe immiscuit atre:", "Cum turnu[m] medio interea ſert æquore turbo.", "Respicit ignaruſs rerum: ingratuſq[ui] ſalutis.", "Et duplices c[um] voce manus ad ſydera tendit:", "Omnipotens genitor tanton. me crīmie dignu[m]", "Duxiſt: & tales voluſi[que] expendere po[n]nas.", "Quo feror: vi[n]n abij: q[ui] me fuga q[ui]s ue reducet:", "Laurentis ne i[te]r[u] muros: et caſtra videbo:", "Quid manus illa virum: q[ui] me mea[]parma ſe", "(cuti.", "Duo antomafia pro vno propriò: vt trītonia Pallas. CR.\nOmnipotens genitor. Captat aperte beutulētiam: dum\nomnipotentē & gentior em app[er]t: ſed oblique dolet: q[\ui] cum omnipotens fit & p[ar]entē curā ſubire decaetam tam\nnephandum & ignominiu[m] ſum erorem illum induxent.", "a Tanton crimin, SER:", "Tanton pro tanto ne: &\nconſtat mutilatas p[ar]che\norationis a[cent]i in cor\ndem loco h[ab]ere: in quo\netiam integre habuerunt.\nNam n[om]p[io] id eſt\nminores p[ar]cule vt q[ui]\nne, ve, ce, quotiens u[n]g\ntur alis paribus ante ſe\na[cent]i faci: ſqualib[em]\nſit ſyllaba queſt: ſub ſi\nbrentis: ſine longa[ve]mu\nſeq[ui] h[u]tufue, diſiſe: t[an]to\nne aduſe, & hec multa\nſimil[em] p[er] ſatur: ſub l[ub]\n[con]dem accentu. C. T[aton]\ncrimie, Cumine, p[er] po[n]as:\n& p[os]uit p[er] c[es]p[er] ſub ſi\nquēt: Na: q[ui]d alud ma[n]\ncrim[ie] p[er] excoqitari du[m]\nq[ui] caſtra ſuor[em]: p[er] p[ug]na[em]\ntes adus hoſtibus p[ro]de\nre: & tamen non ſuo con\nfilio factum oftendit: ſid\na loue h[ue] cr[em]orem deda\nc[t]i dolct. Tanton. N[ò]\np[or]tuit aluſtus ex[pr]ma\nre: quaſi dicat: q[ui]tui null[em]\nalid ne excoqitari d[om]t\npo: t[er] p[or]tus autem de\nloue q[ui] de rei[glis] diſs que\nn[ut]tur: qui p[er] p[rimus] om\nn[ui]m ſuo nutu omnia go\nrit. Eit autem p[ar]heuca\noratio. Et q[ui]em in homi\nſuma perturbat[em] ſunen\nti: eſle decet. Vnde p[ri]n\np[ia]um abruptu[m] habet: &\nclaſuas concil[as]: vt an\ndo mus: a[cr]bro ſteuer: n[am]\nv[er]q[ui] confuſi.", "conſtat mutilatas p[ar]che\norationis a[cent]i in cor\ndem loco h[ab]ere: in quo\netiam integre habuerunt.\nNam n[om]p[io] id eſt\nminores p[ar]cule vt q[ui]\nne, ve, ce, quotiens u[n]g\ntur alis paribus ante ſe\na[cent]i faci: ſqualib[em]\nſit ſyllaba queſt: ſub ſi\nbrentis: ſine longa[ve]mu\nſeq[ui] h[u]tufue, diſiſe: t[an]to\nne aduſe, & hec multa\nſimil[em] p[er] ſatur: ſub l[ub]\n[con]dem accentu. C. T[aton]\ncrimie, Cumine, p[er] po[n]as:\n& p[os]uit p[er] c[es]p[er] ſub ſi\nquēt: Na: q[ui]d alud ma[n]\ncrim[ie] p[er] excoqitari du[m]\nq[ui] caſtra ſuor[em]: p[er] p[ug]na[em]\ntes adus hoſtibus p[ro]de\nre: & tamen non ſuo con\nfilio factum oftendit: ſid\na loue h[ue] cr[em]orem deda\nc[t]i dolct. Tanton. N[ò]\np[or]tuit aluſtus ex[pr]ma\nre: quaſi dicat: q[ui]tui null[em]\nalid ne excoqitari d[om]t\npo: t[er] p[or]tus autem de\nloue q[ui] de rei[glis] diſs que\nn[ut]tur: qui p[er] p[rimus] om\nn[ui]m ſuo nutu omnia go\nrit. Eit autem p[ar]heuca\noratio. Et q[ui]em in homi\nſuma perturbat[em] ſunen\nti: eſle decet. Vnde p[ri]n\np[ia]um abruptu[m] habet: &\nclaſuas concil[as]: vt an\ndo mus: a[cr]bro ſteuer: n[am]\nv[er]q[ui] confuſi.", "b Quo feror. CRIS:\nquaſi dicat. eo feror vnde\nfumma ignominia pro\nuenura fit.", "c Vnde abij. CRIST.\nquaſi diceret a: meis: quos\nquia mea cauſa in tan-\nto periculo c[of]ſuturunt,\ndeferere ſummum neſa[ſ]\nfuit.", "d Que ue reduc[er]t. SER. qualem: vt h[ui]nc ego te Euria\nle aſpicio: & quaſi neſcius ſui eſt in tanta r[er]um p[ur]matuſſe.", "e Laurentis ne i[te]r[u] muros. S. q[ui] deliberatio eſt:", "f Quid man[que] illa viru[m] S. ſylep[ſis] per genus: nam a ma[n]u: id eſt multitudine ad viros tranſitum facit. CR. Quid manus illa viru[m] Non gr[ui]e eſt h[oneſto] viro viriſter p[er] guando h[oneſte] cadere: ſed t[ur]u[m] ter c[edere] & ſuos in ma[n]u: n[ifeſto] periculo prodere: p[er]ius omni genere mortis e[ra]: Quo ergo animo credibile eſt illum: & gemi[nt]u[rum] ſuor[em] audiffe: & fugam vidiffe."]

Liber Decimus

g. Palantes video. S. in
telligimus eum non lège
a terris fuifè. Nam qùd ait
supra. Medio fert quo-
re turbo: vt dixim ad me
diſi accipendit e: Aut qa
mediu dictur ome quod
eſt iter ſinem: & initum:
v. in quito. Interea mediu
gneas dàſſare ten bat.

Nam Iopu, &c.
minores pantiſchis
ne vece. quæque
turalis parabur
aceentur faciuntur
ſit ſyllaba quod
breuus: tine loqu.
ſeq. huncufue diſque
ne aduſe, & homu-
num plerit, pietur ad
eodem accenem. Cui
crime. Quæque
& poſut poſque ſi
quiunt. Ni in loco
comtinebt exiguam
ei caltra loquum
peteque acers hóſtus
re: & ramon non
filio factum ſonens
a loue huc cito de
ciu dolent. Tamam
potut illeſtibus qum
re qualiter dictum
aliud ne exponunt
potet: posu diu
louc de regno huc
ruram quod iſque
ſumma partubuſque
ti, dìle decet. Tan-
pium abrupitque
clauſulas conciliorum
mus: cito: diu
voc: confidat.

1. Que iam fatis ima de hifcat. Terra. C. Cù in tâ tû dedec? vir fortes: & foſ ius glorie apperès ſe cura ſrile videat: quid aliuſ o/ pèr: niſi vt terra ſi bi deſity ſat: & quidius genus moris exoptet: & q. procul a rutulis feratur: quibus ſe limume. pbari: & in maſima laude ſe apud illos effe cupiebat: quos in tan tas calamitätes ſibi coniu quum: regnùq. ſeruari ſtu deſ impulerat: luno autem prohíbu t. i. cupido regnâ di continuè. k. Milere ſite venti. S pro pectentis qualificare: nonnunç: erà mors vidèt eſſe miſeratio: vt hoc loco. ſi tefupra ſi gite me: ſerit q. uia eſt pétas. 1 Adoro. S ad vacat: e: menti cauſa additum. m. Syrtris. S. vbi arenò ſa ſunt loca: aut reuera ad Syrtes. i. ad mundi extrema ma. q. me nec ſama comìtèr. n. Mucrone in duat. S. aut. κατοχρηστικος. dixit indubat pro terat. Aut Hyppalage eſt pro mucone ſuo indubat corpore. Siem induere eſt velture non mucone corpos induitur: ſed induiſt muco corpore. l. tegit: & veltitur. o. Crudù. S. crudele cruènt. p. ani mi. S. p. aio miſerata: nà figurare locutus eſt: ſicut o preſſans animi iutentis pro aio: & illu. p. illa re. q. Ad vibem. S. ardeà, & iò ſic longè in ex ppin quo statim redire: et vèt eſt affectus remeret parèdis. r. At Louis interea mo 2c. S. Nouimus faci legi effe Mez tui: loue etià horta eſt eſie alios deos: vt a bel do: deſſerret: & dixiſſe re:

Quòſue(nefas) oës nefanda in morte reliqui:

Et hunc palantes video: gemitùq cadentum

Accipio, quid agà; aut que ià fatis ima dehifcat

Tertà mihi: vos o potius miſere ſcite venti:

In rupes: in ſaxa (volens vos turnus adoro:)

Ferte ratem: ſeuſcp vadis immittite ſyrtis:

Quo neq: merutuli: neq: conficia ſama ſeqi

Hec memorãs animo: nùc huc nùc fluctuat illuc

An ſele muere ne ob tantum dedecus amens

Induat: & crudum per coſtas exigat enſem:

Fluctibus an iaceat mediu: & littora nando

Curua petat: teucrem q. iter: ſe reddat in arma.

Ter conatus vtracq viam: ter máximo luno

Continuit: iuuenç: animi miferata repreſſit.

Labitur alæ ſe cans eſtu fluctuat ſecundo:

Etpatris antiquâ dauni deſertur ad vrbem.

J. At Louis interea montis mezentius ardens

Suecedit pugne: te uroſcqp inuadit quantes:

Concurrent Tyrhenæ aties: atcp omnibus vni

Vni odilcqp vire teliq: ſrequentibus inſtanæ

Ille velut rupes: vafu: que prodiit in equor

Obuia ventorum furiis: exponſac: ponó:

Vim cunctam: atq: minas perfert celicq: marifcq

Ipla immota manës: problem dolicaonis hebrc

Sternit humi: cuquo latagum: palmùq: fugace:

Sed latagum faxo: atq ingenti fràgmine mòris

Occupat os: facieq: adueram poplite palmu

Sueſlo: volu iegnèm ſinit: armacq lauſo

Donat habere humeris: et vertice figere criftas.

Nec non euantem phrygium: paridiſcp minàta

Aequalem: comitemq: vna quænoete theano

ECLXIII

Juppiter oib: idem: Qu6 ergo procedit: ad Louis intera monitùs: cimus pri mo louem iuſtire fauere nò paribus: quod ſi e iu- re Mezentius in Turni lo- cù ſeat venire: vt iultu pà liù inuentatur: necvna pè penitus a duebus ſit de- ituta. Quod aùt dicè ſa crilegù: Juppiter admone re: nò debuit: non admo- uet: vt vincat: ſed vt poſ- fit perire: illud erà fruſtra quærif: quêadmodum nu mini faciſeg: obièperare potuit: cù M zentuì non aperte Juppiter moneat: ſed ei inſidat tale deſideri- um. Viti eſ diu ne hunc ar dorè mentib: adduſ Eu- ryale: an ſua cuicù de: ſi dira cupido. e. Monta tis. S. ab eo qùd eſt hec mo nita hic venit datiu: nam & hos montè dicim: vt Perfò. Hos puers montè: pìs inſidere lippos: Sed a quarta dinationenec ſingulari datiuo: vumur: nec plurali: nà vùv nomè de his (quæ licet deuicem habeaſt dicationem) th aliis quibus eorù caſib: pperter alperatè vumur: vt Lau- ri laubib: cù et huiù laurè: & ab hac lauro dicam. C. At Louis interea. Nam cum pmiſſiler Iunoniu: vt Turnum pugne ſubrahe reſ iniquie egifer: miſi cu- raffet: vt alter loco Turni ſuſcederet: t. Quantes. C. Quafi nihił taz amoto Turno timentes, v Co- cumburne: Tyrhenæ adies. S. Que specialiter odio Mè zentuì in bellù ruebant. x. Vnt. C. fecit re veniſim iè q: illo pempto: & oditi faturaſſent. & metus: ytrà niq uniqui liberi euafiſent: & pperter hoc ſolù in expe- ditionè hanc venerat. y. Prodi inguor. S. ex- tendit. Sic iuue. Que pèla go occurrunt medio loui geq: reſinuìt iltam. s. Ponto. S. còtra pelag: nà datiu: eſt. a. Coelio q. marifcq. S. ſicut & Me- zentuì odioru: & telorù exercitus. b. Fugacem. S. velocè mò, c. Lata: gü occupat os. S. p. Lata- gi os occupat: et greca fi- gura in Home. frequès: vt li dicas. akpo: avux: D: D: oxovro: Δχ. i. achilſè per ſit pede: p. pèuſit achilſ pe- dè. d. Poplite pal. S. p. ca pate q: plurimù poterat.

at

ros. S. Sìl. del abatio
Sylepis per gen. nam
os tranſitum facit. CR.
eſt homino viro vuris
que cedere & loſus in
omni genere moris ex
illum: & gemus ſuonam

Eneidos

e Donat habere: S: greo
calfigura: vt:argenti mag
nū dat ferre talentum:
f Ciffets. S. Hecuba fio
lia Ciffei: fecüdū Euripit
dem in hecuba. Secüdum
alios dimātis. quod aue
ait: face p[gnans]hec rōe:
quia an[que] pareret: faculā
fe peperiſte vidit in fomo
nits. g Vrbe paterna
Ot, S. Subaudis paris; ĝd

In lucem genitori amyco dedit: & face p[erg]nans
Ciffeis regina parin creat virbe paterna
paris

Occubat: ignarum laurens habet ora minanta
At velut ille canum morſu de montibus altis.

Actus aper: m[orte]scb velulus qu[em] p[er]iniferannos

vtnō diceret metri eti no
necellitate compulſus:
h Ignarū lau.ha.or.mt
S.f.caſus ſui:vera tamen
eſt lectio ignarū.i.ignora
tum: qui neſciretur & eſt
ſupia ſignificatio: ſicut in
quarto. Liquitque volante
ferrum: neſci p[ro] qui neſco
batur. i Actus. s. co
actus in retia. k Velu
lus. s. mons ſiurig eſt. iu

Liber Decimus CCCLV

ta alpes. Ligy autem
coheret Thucyſe de ſi ſue
rat. M. z. nius: vndelatius
ſt congrua cōparatio. C.
Vefulus: mons de quo in
Georgi dictum eſt.

1 Dæſtit. S. text: vt hie
mihi dui teneras defendoh
frigor myrtos. m. Mul
toſa. S. p. multoſu e non
em vidina eſt palus. Laus
renta mōri. Vefulo vt. poſ
ſit vnuus atque idem ſte ſel
ligi. a. Laurentia. S. p.
laurens: nā recta declina
uo hec eſt. C. Palus. lauſa
tia: quia voluabris apri
gaudent. o Paſtus. S.
pro paſtur: nam fupra alt:
quem ergo antiptofis eſt.
p. Inhoruit a. S. p. armis
inhoruit: Aut certe in ar
mos horrut: & erexit ſe-
ras. C. inhoruit ar. quia
fetas erigunt, q. Turis
damorib. S. p. p[ro]piciuſ.
r. Iuſtreg. S. p[ro]pter illud
Mortua gn: enā ſiug. bat
corpora viuſis: componés
sanſtubſa: manufaſſa. at
q. onbus ora. s. Can-
ſatur. S. Difponit ſe per
omnes partes. t. Teigo.
S. ſicuro: vt & venit aduer
ſint igitur fulmonis.

V. Coniti devi: S. coritus
eſt quitas Thucyſe et mōs
& rex pater Dardani: vni
nunc q[ui]dvis p[ro]ſe referi,
x. Graius homo. S. ori-
undo quidem g[ra]cuse: ſed
quinque de Thucyſa venif
ſet ad bellu. y. Milceni
tem. S. perturbante.

§ Purpureȗn pen. S. Bene
galeat[ur] vt purpureu[n]i
iuuenct. l. pulchri.

a. Vefana ſa. F. alibi. Et
maleſuada fames.

b. Fugacem. S. veloc.

c. Surgentē. S. creſſetem;
coribus ementem.

d. Comaiq. erexit. S.
naturale eſt: vt irati leſes
erigant iubas. e. Las
uit. S. Lano: ab eo quod
eſt lauo lautis: nā hoc ver-
bum: & prime conjugat[
]onis eſt: & tertig. a q[ui]n
eat lauit. Ite Hora. Laut
amne c[it]ines: ite neq. d[u]lo
tia mala yino lauere.

f. Inſiſta: S. aut valde
fracta: aut reuera ifracta.

g. Orodē. S. iſtū Orodē
viru[n]i fori[que] intelligim
& ſu gam cōuerſum neceſſita
tenā iſpe Mezentius pau
l[oe]p dictur? et ad hortādos
ſorios. Paip belli haud
tēnenda vius facet altus
Orodes. h. Furto. S. in

Defendit: multoſa palus laurentia ſylua

Paſtus arundinea: poſtep inter retia vētum eſt:

Sub ſtitit: in fremuit c[er]ferox: & in horuit armos

Nec cuius iraſci: prop[io]ſus accedere virtus.

Sed iaculis: tutiſa, p[ro]cul clamoribus inſtant.

Haud aliter: iuſte quibus eſt mezentius ire?

Non vii[li]i eſt animus ſtrito concurrem ferro.

Miſſilibus ſonge: & vaſto clamore laceſſunt.

Ille autem impauidus partes c[u]ctatur in omnes.

Dentibus inſtrendens: & tergo decutit haſtas.

Venerat antiquis coriti de finibus acron.

Graius hō: infectos linquēs profug[io]hymeneos.

Hunc vbi miſcentē ſonge media agmina vidit

Purpureu p[er]ninis: & paſte coniugis ofto:

Inpaſtus ſtabula alta leo ceu ſepe peragrans.

Suadet enim vefana fames: ſi forte fugacem

Conf[ex]it capreā: aut ſurge[tem] in[con]nuā ceru[n]i

Gaudet hians immane: comal[que] erexit & heret

Viceribufu p[er]inccub[ē]s: lauit improba teter

Ora c[ru]er.

Sic ruſit indenſos alacer mezentijs hoſtes:

Sternitur infocelix acron: & calcibus atram

Tundit humu: expirans: inſracta q[ui] telacruētat

Atq[ui] idem fugiētem haud eſt dignatus orodē

Stemere: nec iacta c[ec]um dare culpide vulnūs:

Obuius: aduerſa occurrit: ſe[pt] viro vir

Cōtulit: haud furto melior: ſed ſoribus armis.

Tum ſuper abiectu poſito pede nixus & haſta:

p[ar]s belli haud tēnenda viris iacet alt[us] orodes:

Condamant ſotii letum peana ſecuti.

Ille autem expirans: n[am] me quicu[n]q[ui]s eſ invit[us]

ſidiis. i. Haud temnē
da viri. S. Aſp. viris legit.

k. Altus. S. magnus: vt.
Sic pater ille deu faciat: ſic
altus Apollo. 1 P[er]a
na ſecuti. S. Pean proprie
Apollinis eſt laus: ſed ab
uſiue enā ahoru diſ: v[n]
Pindarus opus ſu[n] quod
& hominu[n]: & deu con
tinet laudes p[er] anas vocat.

m. Ille autem expirans. C.
Orod[iu]c huic diuinauone,
tribuit: q[ui]n vulnere loca
li confectus propter moru
té constitutus erat. N[am] eo
tempore animus pene a
corpore ſolutus: in naturā
rediēs: ſua diuimitate oſſe
di: quam corpore oppreſ
ſus offendere n[am] poterat.

n. Nec longum legat habere.
S. Duo dixit. Nec diu le-
taberis: nec me inſtinauſo.

Homeri autem more mo-
ntenti dedit ſiētiā futuro
rum. Lōg[ui]o pro ſōge. no
men pro aduerbiō poſuit.
o. Subridēs. S. per tracu[n]
diā ridens loquitur: v[n]i et
illud dictu[n]i per irriſionē ac
cip[er] tur. C. Subridens. p[ro]
pter contectum.

p. Mixta ira. C. qua ex
maledicta: o concoeperat,
q[ui] Aft me diu[i]t[u] pater: at
q[ui] hominu[n] re ille viderit. S.
i. viderit vtrum Mezétio
poſlit nocere ille qu[ui] vos
deuru[n] & hominu[n] creditis
eſſe rectoru[n]. C. Diu[m] pa
ter. Impius contemptu: &
per frontiā hec dixit.

r. Educti: corpore tefu[n]
S. quo facilius poſlit per
re. Luca. n[am] eget ingeſtis:
fed vulſis corpore telis.

s. Dura quies. S. blande
cōtraria: ſiclit dictum eſt:
& ſom[mi]n[er]reus.

t. Cedicus alcatho[n]. S
in hoc loco eſt confuſio in
aliquibus hominibus: n[am]
quis ſit trolanus: quis Ru
tulus ignoratur.

v. Rapo. S. rapon d[ic]i:
ficut Tarcō: ſed metri cau
ſa detraxit: n[ut] poſſit ſi
ſa Synalypha: ſicut lupra
ait. At p[ro]cul h[ic] tarco.

x. Infrenis. S. cau[que] equi
aſperrimi: qui frenorum
ſperneret regimē. Infrenos
autem etiam homines di-
cimus: vt hinc numid[em] in
frenti c[ing]unt: dicimus au
tem infren[em] et iſrenis: ſicut
inerm[em] & inermis.

y. Procellerat agis. S. c[oh]
tra Meſap[ui] dimicaturus
quod nequit efficerem n[am]
a Val[ro] antec[ip]o ad Meſa
a in

s

vt.nō dictare me[n]tis
necillate compālia
h. Ignatius. lau. h[ar]ri
S. caſu: ſuvorā. ſa. h[ar]ri
eſt lectio: ignarā. ſa. h[ar]ri
ſum qui c[it]e remā. ſa. h[ar]ri
fupia: ſignificante. ſa. h[ar]ri
quaro. Lquinag[que] ſa. h[ar]ri
ferum: n[id]u: p[er]gulā
batu[n]. i. Actus. h[ar]ri
actus in reſi. k. S. mons ligurīnus.

Eneidos

pù peruenitet occifus eft:
5 Haud expers valerus
vittutis auite. SER, non
ignarus virtutis, paren-
tum.

a Iaculo: & longe fallen
te fagitta. SER. ſeu lona-
ge fallentis fagittre: nam p
endyadim dixit: vt. Ha-
mis auroc trilieſt. ite mo/
ſen et montes: CRI. Lon-
ge fallente fagitta. Falle-
bat enim qui vulnerabaſ
tum non putaret ex ſa lon
ginquo ſpatio illam ad ſe
peruenire poſſe.

b Cedebant pariter: pari
terq uebant. SER. Legi
tur & cedebant: id eſt tera
ga vertebant: fecundum
quod ruebant: inſquebà
tur ſignificat. Si autem eg
debant: id eſt occidebant:
ruebant: hoc eſt cadebant
ſignificat.

c Iram miſeratur inanè.
SERVI. Generaliter dicti
omnem iram bellicâ: vbi
enim tam inanis iracun-
dia eſt: q. i bello: vbi vt pe
reamus iraſcimur. CRIS.
iram inanem. Quia illa mi
hil proficiebat.

d Pallida ſiliphone me
dia inter milia ſeuſt. SER
VI. Non ipfa dea: fed eſſe
ctus furie: hoc è infanta.
e Orion. Cum pedes in
cedit medi per maxima
neret Stagna viâ ſein. bu.
SER. Orion (vt etiam in
primo diximus) Oneopio-
nis regis filius ſuit: & con-
ceptus a loue mercurio Ne
prunnoq: ſuſceptus hoſpi-
tio, hic venator imeni cor
poris ſuit: qui quodam ſe
pore ſuſcept: a rege Oeno
pione: cum vellerius fili-
am victare: ille iratus ei: o
culos ſuſtulit: cecus itaq-
orion cum conſuleret qué
admodum oculos poſſer
r. cipere: reſponſum eſt ei
poſſe lumina reſtitutus: fi
pelag: coſtra oriè: perge-
ret: vt loca luminoſum radi-
is folis ſemper offerret: id
id ille efficere ita poruit:
Nam cum audiverſ ſtrepi
tum Cyclopum loui ful-
mina fabricant: ſono ad
eos ductus: vnum de his
humeris ſuppofuit: & eo
duce oraculi precepta com
pleur. Non autem incon
grue fingit ire potuiffe per
medium pelagus: quaſi fi
lius pro parte Neptunii.
Hec autem còparatio per
tiner ad folum corporis, p
ceritatem.

Victor nee longum letabere te quoſ pata

proſpectant paria: atq eade mox arua tenebis,

Ad quem ſubridens mixta mezentius ira:

Nuc morere: aſt de me diu pater: atq hoſz rex

Viderit, hoc dicens eduxit corpore telum.

Oſſt dura quies oculos: & ferreus vrget

Sonnus: inſternam clauduntur lumina nocte.

Cedicus alcothou obtrucat: facrator hydaſpè:

Parthenijus capo: & preſurum viribus orſen.

Mefapus clonium, lycaonium, ericatem.

Illum inſrenis equi lapſu tellure iaeentem,

Hunc peditem pedes: et lycius proceſſerat agis

Quem tîn haud expers valerus virtutis auite

Deuicit, atronium falius: falium q nealcas

Inſignis iaculo: et longe fallente ſagitta

Iam grauis equabat luctus: et mutua mauors

Funera: cedebant pariter: pariter q ruebant

Victores victi: neq his ſuga nota: nec illis.

Dii iouis in tectis iram miſerantur inanem

Amborum; et tantos morali bus eſſe labores :

Hinc venus, hinc contra ſpectat ſaturnia, ſung.

pallida ſiliphone media inter milia ſeuſt.

At vero ingentem quatiens Mezentius haſtã

Turbidus ingreditur capo: quli magnus orion

Cum pedes incedit medi per maxima nerei

Stagna: viâ ſcindet: humero ſupeminet vindas.

Aut ſummis referes anno ſam montibus ormu.

Ingreditur q solo: et caput inter nubila condit:

Talis ſe vaſtis inſert mezentius armis.

Huic contra æneas ſpeculatus in agmine ſogo

Obuius ire parat: manet imperterritus ille

Hoitê magnanimu operiens: et mole ſua ſtat.

Ateq oculis ſpatiu emenſus quatum fatis haſſe

Dextra mihi deus: et telum quod miſſe libro

Nunc adſint: voueo prædonis corpore rapτis

f Maxima nerei ſtagnat
SER. per epitheton eleua
uit rapynolim more ſuo.
g. Speculatus. CRISTO
HE. Quoniam huc erat in
tentus erat.

h Imperterriſſe: SER
Prima eſt compoſito: uſ
ſecunda: nam hoc eſt per
territus: quod territus: &
tunc eſt vera compoſito:
cum ſermonis natura cor
sumpitur.

i Spatum emeſus quæ
tum fatis haſſe. SERVI
ſpetioſa dlocutio.

k Dextra mihi deus: &
telum quod miſſe libro.
CRISTO. Nam cum os
eſſe negaret dicta in ſe
ſe reposuerat. Impia ergo
oratio: & omni federa
tiſſima: loqſ ei de dextra
deos: telo ſuo: veluti de ſu
mo deo. Quid ergo? Prota
goras: aut dyagoras atque
os cognomine; aut Theo
dorus: qui deos eſſe nega
tenent ſeceratus: diſtinet.
l. Voueo: SER. Conſe
cro. & dico.

m Predonis. SER. Pig
dones ſunt q ad populi
dã alienam inuaduſt pro
uinciam: Aliibi perſid àl
ralspetens abducta, virgje
prgdo.

Enidos

Item: Haule coelum men tem quæ recepit. Natura em morientes cupitut fas tiari extremo lacis aspe etu. r Dulces mories reinitis ar. S. Inter phy fica signa morituorù etia hoc legit: patriæ aspectù defiderare pituros. C. Dul ces mortens remi argos. A loco pepe trahitur indi gnatio: ut: cù tytan in fyl uis iter deferta ferarù. Ite. Et libie deferta peragro. Ite comileratio: vt in hoc loco. Ite illud. Littora cù patiæ lachrymãs: porti c relinç. s Línea ter ga. S. Lino em tegebant ecuta: vt poli inque re pi etura. t Imacq sedit inguie. S. Ima hatta: hyp palage ê p in imo ingui ne. v Afemore. S. vt eri supra dixit m fecùdu Capri: et noiatius hoc fe men: licet nufçq: lecti fit: vt et at pfe comèorat la chrymecq per ora volute: nò viri forti: fed filiè cò fiderata piona.

x Hic. S. In hoclo vel bello: nam aduerbiu eft. C. Hic mortis duræ caſu tuacq optima fec. Hoc ei pruri poëtæ eft: vt velut ti chori vicem fuſtinens: bonos laudet et extollat: malos taxet et deprimat. Hinc Hora. Ille bonis fav uentat: auxiliet amice.

y Optima fec. S. Alid opreme legunt. z Siq sidè tan: c opila. venuft. S. Nò de tuis carmib diu nec ei fibi arrogaret: tì tanto opti. p etati et viri tui tuæ: Nà hic è ſenſus: Ego quidem facta tua o laufe: & morte ex pietate venientè non ſlebo. Sit in credet venuſtas ex ſedera to homie più filuì pereas tu fuſſie. a Inſe ligat. S. p. ligatus. & eſt teme fis cù hyſterologia.

b Inimicù haſtle trahe bant. S. cuufudâ cìi pietu re pompa: & imago deſcribê. c Iamq affur gétis dex. S. Iamq: ſubit mucronê. Aeneq dextræ af ſurgentis. i. plagã feretis.

d Morando ſuftinuit. S. morã inittido eius im petuì luſit. c Dum ge iutor nati. S. de hysforia

eſt. Nam Sipio Aphrycanus cum effet annorum vix de cem & ſeptem: patrem ſuum defendit in bello: nec receſſit xxviit. conſoffus vulnerib. f Ac velut effuſa. C. Vitat agricola: & viator grandinê: vt redeunte ſole polli t gari:

Aere cauſi triplici: p. lìnea terga: triluſq

Tranſiit intextu tauris opus. imacq ſedit

Ingune: fed vires haud ptulit: ocius enſem Aeneas viſo thyrreni ſanguine lętus

Eripit a ſemore: & trepidanti feruidus inſtat:

Ingemuit chari graviter genitoris amore:

Vt vidit Laufus: lachrymecq per ora volute.

Hic mortis dure caſum: tuacq optima facta:

Siqúa fidem tanto eſt operi latu ravetuſtas:

Non equidem nec te iuuenis memorãde filebo, Ille pedem referens: & inutilis: inſq. ligatus

Cedebat: clybeocq inimicu haſtle trahebat.

proripuit iuuenis: ſe fecp immiſcuit armis.

Iamq affuſgentis dextræ: plaſameq ferentis

Aenee ſubit mucronê: ipſumq morando

Suſtuit: ſoci magno etamore ſequuntur

Dum genitor nati parma proteſtus abiret:

Telaq conjiciunt: proturbant eminus hoſte

Miſſilibus: ſurit ænæas: reſtuſc tenet ſe.

Acvelut effuſa: ſi quando grandine nymbi:

precipitant omnis campis diſſugit arator.

Omnis & agricola: & tuta latet arte viator:

Aut amnis ripis: aut alti fornici: faxi.

Dum pluit in terris: vt poffit ſole reducto

Exercere diem: ſic obrutus vndiq telis

Aeneas hübem belli dum detinet omnes

Suſtinet: & laufum inerepitar: lauſop minatur:

Quo moriture ruis: maioracq viribus audes:

Fallit te incautu pietas tua: nec minus ille

Exultat demens: ſeue iameq altius ire

Dardanio ſurgit ductori: extremaq lauſo

parte ſita legunt: valiſù nancq exigit enſem

per mediü Aeneas iuuenê: totumeq recondit:

Tranſiit & palmã mucro leuia arma minacis:

Et tunicam molli: mater cip neuerat auro

Sic Aeneas vitabat inge: te muſſu vim: vt nacia occafioe Laufum et Tur nù perdet. g Preg pitant. S. precipitantur, h Dù pluit. S. Hic diſſu guédu: nà ſi tunxers: dù pluit in terris: erit archaſ mos, debuit eni dicere terras. Tamen fiendit et Hemiftchiu hoc Lucreut effe: quid ita: vt inuenit Vitæ g: tranſuit.

i Exercere die: S. Hypha lage e: p ipi p dæceteri.

k Nubè belli dui den: S. Bellantriu vim ſiutin: donec deferueat: & bone tranſatione ſeita vicena compatiòe. I. Fallit te incautu pietas tua: S. Qu credis me: icirco pùtib venià poffe concedere ga & ipfe pietatis intuut et cam p pirs ſalute. Tua ait pietas prudère et ad ditum: quaſi nò a parte deſendens. C. Pallit et cautu pietas tua. Dam: nac ille non fine au deq in errorre numfa pietate lai bati. Stultitia em eſt illi ſupp vires res aggredi: ſed ex numia in patre pietate labif. m Fulæ legere. S. proprii fuerat rupum. Tainè legit aut colligue eſt: aut tranſeue: vt linos racæ epiu legius. Ei: gît enſem Per mediu: æque as. S. Poetica deſcripue: nam leuera fierit non pu tuit: vt et gladi tranſit per corpus iuuenis: & in eius corpe abkôderè: nò exigit eſt ex eo eſt trans corpus, o Parmam: ſER. id eſt ligura armæ: nò dyleume. p Minacis. S. nò Laufi: non em pfe minatus ſue rat. Ergo ordo e. Muco minacis ænæq fellicet.

q Tum vita per auras Conceſſit motiua ad ma nes. S. id eſt anima: & ab uſuè dicti: eſt. Nam ad inſeros ſimulari perſon non aia. C. Vita: Animæ moſta: nam naturali ap petitu corpori cùunca effecupit.

r Quid tibi nunc miſe rande. ORI. Offendit etiam hoſtib: fi egretio

animo ſint placet pietas: Euis contra ſe fit. a Pro lau dibus iſtis. S: Quia et contra forſtore: & pro patris ſalat dimicare conatus eſt. Ideo enim plural: laudibus dixit. t Quid pùs Aeneas tâta dabit idole dignù. ſER. Pro

["Liber Decimus", "CCCLXVII", "p[er]euitand[am] a[rgant]et: utem proprie eſt imago\nv. Quibus [i]etatus habet, h[uius] rebus ſepeſtiren[que] homi\nnes: i[que] d[ilexerant] viut.", "tertia perſona vſus eſt. Índoles\nq[edam] virtutis futuræ.\nS[EE]. Moris enim ſuerat: vt c[ui]", "vt alio[rum] Medialis eſſus in vndis: pro in medias vndas;\nh Multa. S. p multu[m] Sicut\ncrebro. 1 At laufum foci.", "s. Síqua eſt cura remitt[us]. to. S. aut moret illo dixite: quo ſolet ſeputura ad terram. Tame ſand. Hemilu[n]chii h[oc]bro. eſſet. Trava ſet. g[ui]tand[us].", "y. Aenea[m] magni dex[ca] diſis. S. Sicut alibi nomen tu[rum] haud l[ue] pati[rum]. Manibus hoc referes telo cecis diſque camille, z. Com proſs de more capillos. S. Antiquo ſo[que] more: quo v[ri] ſicut miſeres compo nebat capillos: quod ves rum eſt: & ſtatuſque antunes docenti: & p[ro]ſong quas in Tragediis videm[que] ſimiles in vtris ſexu[ant]um ad ornati pertinet corporis.", "a Interea. S. D[ui]h[ec]e g[entur]: & omnino ſic eſt apud poetas interea ſicut eſt. aut S[al]uſt[ui] odet epe. b Vulnera ſiccabat l[ym]phis. S. Noue & phyſice ſocutus eſt. Nam c[ui] aqua omnia inſundant: ſic ut c[ui] cari vulnus. Fluxus enim ſanguis: a quarti ſtrigore continéſt. C. Vulnera ſicca bat l[ym]phis. Mouet in hoc loco pathos ab habitu: vt e[rum] et fatigatu Ennelli: atq; illu[us] ſi[mi]t equales genua e[tra]hentem. c Laufubat. S[ER]. incipit natione recreabat.", "d. Procul. S. modo iu\nxta ſignificat: & in Bucos\nlicis Aegloga ſexta. Serra\nprocul tantum capit[em] de\nſapfa ſacebat. e Gra\nua arma g[ec]ſut. S. Bene\ngraua et g[ale]a arma. Sed\nſiua intelligam? Et ta[le]\nd[it] figura: ſicut illa Salus\nſit[em]. Leon[us] atq; alia ſe\nras[er]go et leo ſera. Qui\nſicunt arma quaſi in terra\npoſita: quoniam in g[alea]\nque pendebat: poterat & mouerit.", "e Colla ſouet. S[ER]. Suſtina[n]s ſea[th]orib[us] trunco.\ng. Fufus per p[ex]am in pec. barbã. S. Barbã in p[ect]us ſu\nam h[uius]s: Archatímos a[ut] eſt: q[ui]d[am] i p[ect]ore p[in]spectus:", "Impleuit[que] ſinu[m] ſanguis: tum[que] vita per auras:\nConceſſit moſta ad manes: corpuſque reliquit.\nAt vero vt vultum vidit morientis: & ora;\nOra modis anchíades pallentia miſris\nInſgemuit: miſerãs grauiter dextræq] tetendit;", "Et mentem patrie ſubiit p[ietatis] imago:\nQuid tibi n[unc] miſerãde p[uer]p[la]udib[us] iſtis?\nQuid p[ius] aeneas t[ata] d[abit] índole dignum?", "Arma quibus [i]etatus habe tua: tecq] parentu[m]\nManibus & cineti: ſiqua eſt ea cura: remitto.", "Hoc tamen inſoſelix miſeram ſolabere mortem\nAenee[m] magni dexra cadis; in crepat v[it]ro", "Cunctantes ſocios: & terra ſubleuat iſp[um]\nSanguine turpanté comptos de more capillos.", "Interea genitor tyberini ad flumínis vndam\nVulnera ſiccebat l[ym]phis: corpuſque lauabat", "Arboris acchuis trunco procul acrearamis\ndependet galea: & prato grauia arma g[ec]ſut.", "Stant lecti circu iuuenes: ip[le] eger anhelans", "Colla ſouet: ſufus per p[ex]am in p[ect]ore barbã.\nMulta ſup[er] Laufo rogitat: multoſque remittit.", "Qui reuocet: moſtigat: ferant m[ad]ata parentis:\nAt laufum ſocij exanimé ſup[er] arma ſerebant.", "Flentes ingentet: atq; ingenti vulnere victu[m]\nAgnouit longe gemitu prefaga mali mens.", "Canicem multo deformat puluere: & ambas\nAd c[oe]lum tendit palmas: & corpore inhe[ret].", "Tanta ne me tenuit vitendi nate voluptas", "p. Sup[er] arma ſerebant.\nS. Supra, ſcutu[m]: v[er]upra impoſtui ſuco referunt planta frequentes.", "1. Prefaga mali mens.\nC. Mens eni h[ui]sana: q[ui]n immortalis eſ: per ſepe i[que] d[am] ſibi in[nata]: malu[m] ſibi ventur[u] p[ra]ſagit: id eſ pr[eg] noſcit. Sagre et em eſ calio de ſentite. Inde ſagaces ca[n]es: qui calide ſeras inues fitigant.", "m. Ad c[oe]l[u] tendit palmas tc. S. Increp[as] deo[que] quaſi facrilegus. Et ſcien-dum vno eode[m] p[er]c[oe]t n[os] e[ui] portuſſe & h[er]ere corporis: & man[que] ad c[oe]l[u] leuare: licer iſta Poeta c[os]ſunxerit. CR. Ad c[el]um, vt diſi q[ui] contemnebat: conficiare. Nam et ſi ma[lo] paruoc: ingento deo[que] tanč[que] qui non eſſet cons[tem]neret: tamen in ſubitu[m]a aliqua confirmatione nemo tam barbaro tuge n[io] eſt: neq[ui] tam deprauiat auctuine d[ur]ine: vt ſup[er]iorem aliquam p[ote]ſtas tem eſſe non credat.", "n. Et c[or]ſe inhe[ret]. S. Aut inhe[ret]. Laufu ſuo corpore: Aut certe hyſterologia eſt: vt ſi h[er]ſe in corpore, Melius tamé eſt: vt ſit antihiroſis p[er] corporis: vt h[er]et pede p[es] p[er]di.", "o Tanta: CRI. Iuſtiffi ma deorum indignatio: quam N[em]ſim g[rec]ia apellant. Suo ordine meritis poenas exegit. Q[ui]a fuerat c[or]temptor diu[n]i: n[os] vt Capto videtur: s[ic]a contemptus diuis in ho[m]ines ſuiret. Nam et de Bufiride: quem illaudat[ur] ſeribit idem dixiſſet. Sed q[ui]a curam facor[u] diſi[n]o exhibit: Nam vt ait", "Cato in Originib[us] Mezéti, rutulis impaui: vt primitias c[ui] diuis debentur ſibi offerent: Et latini ſimilis imperit metu ita voulentunt. O l[up]piter ſibi magis cordi eſt nos ea tibi dare potius. & Mezentio v[ri] nos v[ict]ores faciæ.", "S[ic] Aeneas vitheatque t[em]miſtui v[n]t et v[n]t ocaſſo L[and]um et n[ut] p[er]dunt. g. P[er] pitant. S. p[er]p[er]p[er]tus h[uius] p[er]pluit in c[er]tis v[n]t v[n]t. Plutus. H[er]c[n]us guicidin[u] ſi ſub p[er]pluit in c[er]tis v[n]t v[n]t. Tempe. Hamilu[n]chii h[oc]bro. eſſet. Trava ſet. g[ui]tand[us].", "k. Nab[ub]i b[ul]i. S. Bellan[ti]um v[n]t donec delectant. tranſationem c[er]tis comparab[us]. 1. fili tincidunt p[ia]tatis v[n]t. Credis me iuxt[u] p[er] venu[m] poſse coru[n]ta & p[ie] p[ia]tatis v[n]t. Cam[que] p[er] ſi[n]d. A[ut] p[ia]tatis p[ro]ſu[n]tus d[it]um: quia d[omi]nus deſtendens. Q[ui] filiis c[ar]ui p[er]que v[n]. Du[n]a n[ut] i[n]ſon ſu[n]da in c[er]tis v[n]t. Ha[ui]s. S[ua] c[ui]na eſt i[n] ſup[er] vires res agere[m]. ex n[im]a in paſtum v[n]t. Labi[que] m[al]i. F[il]a[m]i. S. Prop[ovi]n ſententis. T[ain]e legi[m]us aut eſt aut tranſactur. T[rag]ea p[er]que legi[m]. 3. g[it] enſon p[er]que am[que] s. S. P[o]tici de[n]im reuerunt h[uius] t[em]tuit: vt et gladium p[er] corpus v[n]t. u[n]tus coru[n]ta abſon[u]t. Exegit de c[ui] ſo c[ui]m ſeru[n]t. o. P[er]natur. S[ER]. de c[ui] ſe am[n]o n[os] d[yle]cum.", "q. T[um] v[n]t v[n]t c[er]tis v[n]t v[n]t. Conſcience modiſat v[n]t v[n]t. S. p[er]dum animali. ſui ſu[n]t. ſu[n]t. Inſeros ſu[n]t. Inſeros ſu[n]t. ſu[n]t. Non alia. C[ui] v[n]t. m[or]cita nam n[ar]tum. p[et]tui coru[n]ta ch[ar]u[n]t. ſeru[n]t. Q[uid] tibi n[unc] eſt n[on]rande. CRI. Oſſulae etiam h[uius] boſt. e[que] g[rey]", "contra ſe ſi. e. P[er]natur. A. ſeru[n]t. A. ſeru[n]t. A. ſeru[n]t. A. ſ

Enecidos

Hinc est facer dotis exulta
tio: hoc fuit spolia: et de re
ge supbo primitie. Qua
propter nō ei fatis graue
fuppliciū luffet impō ho
& ſeuſtim9 tyranni': ſi in
ſurgenib9 in ſe diuib9 pri
mo tumulu ceſus ſuſi
ſet: mitius em cipar erat
ſecu actu ſuſlet: ſi tā brev
ui morte tantas calamita
tes eualiſſet. Sed i primis
patriā amiſit: hoib9 ipa
vita carior eſolet. Dein
exercitum illu cu impare
coſueuerat. quæſi ob
ſequuiliſimū haſten9 ex
pertus fuerat in ſe infacia
bili odio ſurentē armatiū
vidit. Posiemo optimu
ſubi in ipſo adolescenſi
fiore: cu pietas i ſe defen
dendo. & fuis armis pte
gendo perſpecta fueri cege
i umvidere coacit9 e: vt hu
ſuſemodi vulnerib9 non
femel: ſed pluries mori co
gereſt: quæ oia ita poeta
describunt: vt maxio no
bis exéplo ſint: vt expati
omib9 ſceleribus: & reli-
gionē in deos: & pietatē
in patriam: & māſuetu
dinē: atq: innočēnā i oēs
adhibcam9 nobiſq pſua
deamus: deos eſſe meores
ſandi: atq: nefandi. Vitis
emū aut ſuppliciū q affe-
cus ſuit: q p ſua delicta tu
demū recognoſeret: cum
illis remediu nulli ſfferre
poſset: qd mentor tu ma-
ximū. Vn Perſus. Ma
gne p[er] diu ſeuos punire
tyranos. Haud alia rōne
velis: cū dira liſo. Mo-
uet ingenii ſeruēt in ſeta
veneno Virutēt vt videat
intabefcantq reliſta.

Tanta ne. C. Offedit ho
ſili vulnere nō affici: ſed
hoc penitus exanimari.

p Vt p. meho. C Expo-
lito eſt. Trib9 em modis
idem dict: et exprimit id
q[ui]d dixi: nulli illi eſe mai
tormentu9 q[ui]q. recogno-
ſat prterita ſcelera.

q Per vulnera ſeruor. S.
Autreuer a p vulnera: qa
p totu c[or]p[us] muco
tranſerat: aut inuidioſe
aut: Vulnera pyvulus. Sic

Terentius. Nō p[er]peti mereret c[ui] cōſumelias: cum de Tha-
deloqueretur. r Nunc dem um exilium inſolix: nunc
alte vul adaſtū. S. So[no]io em viuētis filiī vtrūq: fuerat
tolerabile. C. Nūc alte vuln[er]a dactu. Tacite & q[ui]p[ro] diffi-
nitionem ouer Pathos: c[ui] res q[ui] com[ifer]ationē mouet: nō
clare dict: ſed relinquiſt intelligi: Nam q[ui]d hoc vulnus in
telligi: niſi amiſſio filiī, s Idem ego. S. Qua nūc cauſa
tuē morus ſui: qui feci vt exulis & facrilegi filius eſſe di

Vt pro p[er]me hoſtuli paterer ſuccedere d[ex]tre
Quē genui: tua ne h[ec] geitor p[er]v[it]h[era ſeruor:

Morte tua viuēs: heu niue miſero mihi demu
Exiliu inſoſi: nunc alte vulnus adactum:

Idem ego nate tuum maculani crimine nome:
pulſus ob inuidiā folio: ȋcepris[que] paternis:

Debueram patrie poenas: odíſque meorum

Omnēs p[er] mortes animā ſon t[em]ipſe d[ed]iſſem:

Nunc viuo: nec adhuc ho[ies]: lucem q[ui]s relinq.

Sed linquā: ſim[que] h[oc] d[ic]ens: aſſollit in egrum

Se ſemur: & quaſi vis alto vulnere tardat:

Haud deieci: equu duci iubet: h[oc] d[ec]us illi:

Hoc ſolamē erat: bellis hoc victor abibat

Omnibus: alloqui moerentē: & talibus inſit:

Rhebe diu res: ſiqua diu mortalibus vita eſt

Viximus: aut hodie victor ſpolia illa cruentā:

Et caput æncte referes: lauſi q[ui]s dolorum

Vitor eris mecum: aut aperit ſi nulla viam vis.

Ocumbes pariter: ne q[ui]s eni fortiffime credo

Luſſa aliena pati: & d[ios] dignabere ſeneros:

Dixit: & exceptus tergo affueta locavit

Membra: manuſq ambas iaculis onerauit acu

Aere caput ſulgēs: criftaq h[ir]ſutus equina (tis:

Siccurſu i medios rapid9 dedit: eſtuat inſes,

Vno in corde p[u]dor: mixtoq infania luciu:

Et ſurijs agitatus amor: & confcia virtus.

Atq h[ic] Aeneam magna ter voce vocauit:

Aeneas agnouit eum: letuſes precatut:

Sic pater ille deum faciat: ſic altus Apollo:

Indiāpias conferre manum,

cererē: t P[ul]ſus ob in
uſiā: S. Excuſat ne mori
to expulſus eſſe videatur,
v O[n]mes p[er] mortes.
P[er] omnia mortis gena,
id eſt p diuerſa ſupſicia:
x Vis alto vulnare tardat,
S. Alu vulneris violēta,
y H[oc] decus illici h[oc]o
lamen erat. C. Repertio
eſt: qu[ue] (vt diximus) ſpe
com[ifer]ationē aſſert: vt.
Te d[ul]ces c[ui]ſus t[em] folio
littore ſecum: T[em]veniene
die re diſcedet eſt canbat.

z Alloqui moerunt,
S. trittē: H[ec] em aſſale
cundu Home. c[ui] em tu
ſtia: indicat dominorum
morcē futuram.

e Rhebe diu res ſi[mi]di
mor. v. eſt. S. Hoc loco
notant Virg. Critici: q
homi facrilego d[ed]u pru
denrē ſententā: qua rem
rō naturali ex cuſat. Ea[i]
p[u]e p naturā mouet an\mos in c[ui]s p[er]nam ca
d[ui]t. Ilia vero ſunt tu: q
nō niſi c[ui]ſilio & rōndo
prechédunq. Vn. T[er]enti:
feruis dat pleruīq ſeuic
tias prudefiſſimas q[ui]
ſed q[ui]d ſe p naturā offerit
cunctus. Vn Neq d[ui]mi.
C. Rhebe diu. Mouetur
pathos: Si timo: aut ad
res in animatas cōuerti:
vt dulces exuuiq[ui]t ſa fa
deuſi: finebant: aur ad
bruta: vt h[ic]e: Res ſi[mi]di
mortalib[ui] v[ita] eſt. Doler
& breuitat[em] vit[em] h[uius]
b Spolia illa cruēna. S.
Arma z[ene]s Laufi qu[em]
p[u]ſua, vnd in inultu. Et ca
put z[ene]s intelligim? Nā
Laufo nihi[li] dena[re]xer
ænæs: d[ic]it eni: armam q[
ui]s bus l[eg]tus habet sua.

c Aut apti ſi nulla v. v.
S. Aut nulli ſonit fotur
tudo rōnē: neq c[ui] for[ti]
sime credo q[ui] dignabers
hi[re] d[ios] teucrios. I[gnac]
uos. Nā h[oc] intelligem
ex hoc q[ui]d dixit equo for
tiſſime. P[ler]tuiq em exal
terius p[on]e vitupatione:
vel laude cognōſimus
q[ui] de alio d[ic]at: vt h[oc]lo
co Troianos vitupatos
ex equi laude cogniſto
mus. Item alibet conu-


Et nunc ille par[is] ſolicit adulter. Nam illo loco ex p[ion]a
Paridis vitupat Aeneas, d Exceptus tergo. S. equo e[mi]
prgebente ſuceptus: q[ui]d fiert p[ler]tuiq c[os]p[ici]m? D. Diam et
exceptus. Nō em poterat aſcendere: ſed p[er] ſon loco ſe
in equo c[os]p[oli]t. e Iaculis. S. Auiſtrias ſeuentis expri
mitur magna. f Aefuat ingēs vno in corde pu. C.
Nam iſtis oibus pturbatiōbus ta: vehemēter exagiatib[us]
mēs: vt mare eſtuat variis vētus cōcitatu. g Ter. S[ic]p[is]

["Liber Decimus", "h Inſeta haſta. S. in vul\nnus parata: yel protenta.", "i Qua perdere poſſes. S.\ndest me, nam hoc dicti, ni\nſi extinuo filio nulla ſe ra\ntione poſſe ſuperai.", "k Nec diuui parcimus\nvill. SER. quia Aeneas in\nuocauerat deos: vt: ſicpa\nter ſe deum faciat.", "l Deline. S. ſupple mora\ntem minar: quoniam lis\nbener moriturus adueni.\nm Inde aliud ſuper atq.\naliud. CRI. Tam variis p\nrurbatiōbus eſtuanis hae\ncederitate vt debuit.", "n Figitq. volatq. CRI.\nMira enim velocitate ſige\nbar haſtilia in ſcuto: & ſu\ngiebat.", "o Vmbo. SER. ſcutum\nNam a parte to: cum int\ njimus.", "p Leuos equitauit in or\nbes. SER. Secundum at\ntem militie. Nam eques\nſtans facilime ſuperatura\npedite: In leuam autel\nparte circubat: vt Aeneq\ndextram partem circunue\nnunt: quevitic; nuda erat.\nCRI. Leuos equitauit in\norbes: id est e:rcircùrré\nin orbem: habebat Aenea\nam ad finitri. Aliter em\ncurrendo haſtilia in eum\nhaud ſacile: contorliſſet.\nNam dextra facilius in le\nmouere porerat.", "q Syluam. CRI. Appel\nlat ſyluam denfa illa ſacu\nla ſcuto Aeneq affixa.", "r Pugna iniqua. SER.\nPedes contra equitè.", "s Multa mouens. SER.\nvitq. in ipſu m: an in equi\ntela interquere: quo vul-\nnerato. Mezeneq carebat\neſfugio.", "t Jat. r tempora. SER.\nid eſt inſrontem.", "v Bellatoris equi. SER.\nq quem bellum geritur.\nAliter hoiem dicimus bel\nlato: qui bellum gerit.", "x Implicat. SER. impe\ndit.", "y Cernu?. SER. Cernu?\nequus dictur: qui cait in\nfaciem: quaſi in eam par\ntem: quam cernimus: vin\nde & pueri: quos in ludis\nvidimus ea parte qua cera\nnuné ſtantes cernui vocan\ntur: vt etiam Varro in lus\ndis theatraſibus docer.", "§ Clamore incendit cœs\nlum. SER. impleat: & ab\nuſuie dict.", "a Troeſi. SER. Gaus", "Tantum effatus: & inſeta ſubit obuius haſta.", "Thle autem quid me erepto ſeuſſilmenato", "Terres: hec via ſola fuit: qua perdere poſſes.", "Nec morrem horremus: nec diuui parcimus villi.", "Delíne: nam venio moriturus! & hec tibi porto", "Dona prius: dixit: telumq: intorſit in hoſſe.", "Inde aliud ſuper: atq. aliud: ſugitq: volatq.", "Ingenti gyro: ſed ſuſtinet aureus vmbo.", "Ter circum aftantem leuos equitabat in orbes.", "Tela manu iaciens: ter ſecum troius heros", "Immanem irato circunſert tegmine ſyluam,", "Inde vbi tot traxiſſe moras: tot ſpicula tedet", "Vellere: et vregetur pugna congreſſus iniqua", "Multa mouens animo: iam tande erupit et inter", "Bellatoris equi cau: a tempora coniunct haſtam.", "Tollit ſe arrectum quadrupes: et calcibus auras", "Verberat: effuſumq: equitè ſuper ipſe ſecutus", "Implicat: eiectoq: incumbit cernuus armo", "Clamore incendunt celum troeſi latinique.", "Aduolat æaneas vaginaq: eripit enim:", "Et ſuper hec vbi nunc mezientius acer et illa", "Effera vis animi: cōtra tyrrenus vt auras", "Sulpiciens hauſit cœlum: mentem q: recepits;", "Hoſtis amare quid increpitas; moriteq: minaris", "Nullum in cédem nefas: nec ſic ad proclaviens.", "Nec tecum me? hec pepegit mihi ſcedera Laufus", "CCCLXVIII", "dio.", "b Latiniq. SERVIVS:\ndolore.", "c Haufit cœul métemq\nrecepit. SER. hoc eſt ac\nrem. Lucretius in hoc co\nlo qui dicti, aer: & hoc di\ncit, poſtq: respiraut: et mé\nem recepit poſt turbati\nonem ex equi venientem\nruina.", "d Hoſtis amare. SER.\nAlper: & eſt Homer. de re\nlo dicti q: d hic ad homa\nnem tranſeulit illic enim\nait. III. kpovoi: tov.", "e Nullum inſede nefas.\nSER. Mori viro forti, ne\nfas non eſt.", "f Nec ſic ad proſelia veni.\nSER. felicert. vt ego vince\ntem. hoc eſt cum volunta\nte procubro.", "g Nec ſecum meus hec\npepegit mihi ſcedera lauſ\nſus. S. hoc eſt cum nō hoc\npaſco a te Laufus receſo\nſit: vt vitam requiret.", "h Pepegit ſcedera. SER.\nper tranſationem dixit: id\neſt non ſic pugnauit: vt vi\nlui mihi videlicet reliquerit de\nſiderium:", "i Venſa hoſtibus oró\nSER. Beneficium: vt. orá\nres ventam.", "k Corpus humo paciaq\nre regi, DONA. Verebas\ntur enim ne clues ex vetes\nr: odio: in eius caduer nis\nmis ſeuirent. CRISTO:\nCorpus humo patiare te\ngion: non quia multi faceret\nreſpulturam: ſed egre ferer\nbat ſuos clues hoc affeg.", "l Hunc oró defende ſu\nrorem. SER. inimicorum\nirá: & poſt fata ſguire cu\npiété. Deiende autem eſt, phí\nbe: vt dū teneras, defendo", "cereris: t", "Pallia ch. 1\nudia. S. Exultat me\nto: cculpoſque divino\nv. Oritis p. moras. S.\nPer omnia morio gena.\nid eſt p. diuſa ſupera.\nx. Vis alto volo.\ny. Hoc decus ille vela.\nlamen. erat. C. Repro\neſt: que (vt diximus) com\nconſiderare aliter.\nTe dulcis cōna tibi litto\nſecutem: C. etiam die\ndie re diſidetque am\nz. Alloqui mori\nS. trutè. Hec eſt\ncundi Home diu. et\nfta: invidi domnus\nmorire futura.", "S. Aliu. vellus vela.", "y Hoc decus ille vela.\nlamen. erat. C. Repro\neſt: que (vt diximus) com\nconſiderare aliter.\nTe dulcis cōna tibi litto\nſecutem: C. etiam die\ndie re diſidetque am\nz. Alloqui mori\nS. trutè. Hec eſt\n", "cundi Home diu. et\nfta: invidi domnus\nmorire futura.", "e. Rhebe du: su\nmor. v. cii. S. Fino\nnotant Virg. C. et\nhomi faciulo deo deo\ndeni ſenemoruntur in\nſo natura: etiam ſu\npuq: natura mortu\nmosin in q: quod p[ra\nditi. Illa vela vidi\nnō ſui ſiſdo: & cito\npreheditur. Vi ſeret\nferuis. de p[ra]que ſon\ntias prudens ſimilis q[ui]\nfed q: de p[ra]que ſon\nconſus. vela neq. am\nC. Rhebe dia. Mone\npathos: S. ſonuam\nres iniminas chuse\nvt dulces ex: uamque\ndeuſi: finane: var\nbruta: vit. h[uius] R[obus]\nmorabili vībā deo ille\n& breuitur: viu viu.", "e. Spolia illa quia\nArma zneq. Laufus\npiuſa, undemque\nput z[ae]neq intelliget\nLaufus. mihi dēuer\naneas: dicti emi am\nbus luctat. h[uius] habes.", "c Aut apti ſimulam\nS. Aut nulli ſi dixi: ſi\ntudo rōdine: et in\nſime cito: q[ui]que\nattus. N[os] h[oc] miſſi\nex hoc q[ui]que cito\nſtiffime. P[ro]ſi quod\nterius p[ro]ſu quod\nvel laude cœconata\nq[ui] deo diu: etiam\nq[ui] c[oe]turo diu: et\nq[ui] c[oe]turo c[oe]n\nT[ro]lanos: vugam\nex c[oe]turo c[oe]n\nmus. Item albiuam\niter. Nam illo loco ex\np[er]que.", "1 Exceptus ergo. S. equi\npleritq[ui] copſim: D. Dar\nicenderet ex ſupinio\nis. S. Auridæ ſeuina: or\nhatas ingé: vno in corde\nhuc ibat: vēmēr ex\nhuc ibat: vēmēr ex", "bus ibat: vēmēr ex\nhuc ibat: vēmēr ex", "huc ibat: vēmēr ex", "c. Rhebe du: su\nmor. v. cii. S. Fino\nnotant Virg. C. et\nhomi faciulo deo deo\ndeni ſenemoruntur in\nſo natura: etiam ſu\npuq: natura mortu\nmosin in q: quod p[ra\nditi. Illa vela vidi\nnō ſui ſiſdo: & cito\npreheditur. Vi ſeret\nferuis. de p[ra]que ſon\ntias prudens ſimilis q[ui]\nfed q: de p[ra]que ſon\nconſus. vela neq. am\nC. Rhebe dia. Mone\npathos: S. ſonuam\nres iniminas chuse\nvt dulces ex: uamque\ndeuſi: finane: var\nbruta: vit. h[uius] R[obus]\nmorabili vībā deo ille\n& breuitur: viu viu.", "b. Spolia illa quia\nArma z[ae]neq. Laufus\npiuſa, undemque\nput z[ae]neq intelliget\ndiueris. h[uius] habes.", "b. Autem ſimulam\nS. Aut nulli ſi dixi: ſi\nconſiderare aliter.\nTe dulcis cōna tibi litto\nſecutem: C. etiam die\ndie re diſidetque am\nz. Alloqui mori\nS. trutè. Hec eſt\n", "c. Aut apti ſimulam\nS. Aut nulli ſi dixi: ſi\nconſiderare aliter.\nTe dulcis cōna tibi litto\nſecutem: C. etiam die\ndie re diſidetque am\nz. Alloqui mori\nS. trutè. Hec eſt\n", "d. Exultat me\nconſiderare aliter.\nTe dulcis cōna tibi litto\nſecutem: C. etiam die\ndie re diſidetque am\nz. Alloqui mori\nS. trutè. Hec eſt\n", {"bbox": [0, 616

Eneidos

a frigore myrtos. Et bene
perit ab Aenea quod sot
cum vitro concederit, p
bavit in filio. Perit autem
non de eius pietate dubi
tans, sed timens ira furor
m. Haud inficius. S. L. p.
rotos figura: non enim di
cur non ignorus. sed expe-
cians omnibus vortis. Ut
munera nec sperno, utlibet
ter accipio; in hac autem fi
gura plus cogitatur. Cui di
catur. Q. Haud infe? Ita
describif Turnus: vt anio
effet inutest. Dyonifius

ihac hylfioria kribit: q. cōmiffa pugna Latinō et Turnō ced
dere: & Aeneas nufi: ampli app aruit. Deinde ſeribit oba
ſallis Trojanis Mezenius tanq victor imparabat: petebat

Vnūn hoc perſi qua eſt vicius venia hoſtibus oro
K R
Corpus humo patiare tegi: ſcio acerba meonū
Circunſtare odia hunc oro defende ſurorem;
Et me ſonſortem nati conceſde ſepulchro.

Hec loquit: iugule q. haud inſcius accipit enſe
Vndantiq. animā diffundit in arma cruore.

Q. ab Aſtanlo ſbi darl vi
num: quod Ianu prouenl
rer. Aſcanus recuſaut: &
vinu loui vout: inde nos
cſtumo ſclore e caſtris ex
erctu educés hoſtes inua
ſit: valida: pugna comiſ
ſa captis hoſtium caſtris
multos: et cù his Laufum
troiant ciceröt. Mezétus
us occupato cù paucis
p. pinc monte audita c. de
tilin: cù Aſcanio paſcę
et ſe duxit i Etruria. Virg.
aut hæc quæ dictim lauë
Aeneç fingit, n. Vndæ

tiq. in ar. S. Ordo eſt in arma vndanti. O Animā diuü
dit in ar. cru. S. Cuius ſedem prieriq. ſanguinè volunt die:
et ſic è dictu: vt vna cadèq. via ſanguis q. aniq. ſequit

Finis libri decimi.

P. Vir, M, Ar, in Vndecimū Aeneidos L. ibn.

Occif is proprium pars utraq. reddit honorem
Supplicibus: calidœ fatus negat arma latinis:
Cum turno alterno iurgat: certamine Drances
Aeneas equitem premittat: & obuia virgo
Excipit: extincta rutuli dant terg a camilla.

Vel ſic

Vitacq de hinc ferit telo mactata camilla.

Deſcriptio, Vndecimi libri

Vndecimo victa eſt non equo mare camilla
Conſtituit marti ſpoliorum ex hoſte trophœu
Exan imuq. patri natum palanta remittit
Iura ſepulture tribuit: tempuſq. latinis
Euander patrios affectus eſit in vrbæ
Corpora cœſa virum paſſim diſeſta cremantur,
Legati referunt diomena arma negaffe,
Drances & turnus leges ſquante latino
Concurrent dictis: Aeneas imminet vrbi,
pugnatur: vincunt troes: cadit icta camilla.
Deinde duces caſtris; donec cœſſere minantur,

Enidos

Et cogeretur dare operam factificiis laboraat: ut ante sacra
complere; & quin agnosaret, vini etià Hora. Pululat, ut capitoli
dedicatione: cujus ab inimicis et filius extinetus nunciatur:
ait; ad auferit. Nec voluit funus cognosere: donec templo
dedecarerit. Secundum quę ritus etià Aeneas inducitur ante operà
factificiis; & sic ad fioriorum: & palantis sepulturam reuerunt.
c. Precipitant cur: S. virgint. Longam est dilationem
sepultura non patitur. d. Turbatae funera mētis est.
SERVIVS funere palatias. KARISTOVXV. Nam hec cōssetu

do est apud poetas: ut a
plebe regesarent duces:
sic paulopolt ait. Intera
fiorios inhumatae, corpo
tra terre. Mandemus: & in
tulit. Meſtam, euandem
primus ad virbem mittat
palas. Sicut dicitur: & Relig
as danaum: atque inimicis
Achilli. Item forſitan:
& Priami fuerint: quæ fata re
quituras. C. Turbatae, ſu
funere mens est. Nam cu
cupet, iuxta exhibere his,
qui bene de republica me
nisi occubuerant: ramen
ne funere pollueret, anſis
sacra diis immortalibus
ex voris ſuſceptis perficem
ret: non poterat non turba
tr. Vel dicam: & precipitat,
i. & precipitem agunt: curam
qui victoria recte vidi nec
ſciumt: perſpece ne quicquid
vicerunt: ergo cupiebat: er
duis immortalibus: (vt par
erat) sacra exhibere. Cupi
ebat; & funera que dilatam
onem non patiuntur, puer
sareſed nec cura proſque
de victoribus committeda erat:
maxime aut turbatur fuer
nere: quia iniquiffimo aio
ſerebat, cedem ſuorui præ
ſetim pallantis.

e. Primo victor ſol. eoo:
S. anteſt. lucum ſubiret:
& ſunc fetaretur. Primo au
tem eoo ſubaudiamus ſe
g. pore. Nam græce. Hoc

dicitur: quam nos auroram vocamus. Home.
POLOAKTUVOS HOCOS quod nomen latini traxerunt de
situationem: ut diceret; & letus cotis Eurus equis. Item eac
aties. Sane (ut etiam fupra diximus) in hoc fermone pri
ma ſyllaba naturaliter longa eſt. Sed cum opus fuerit corri
pitu: aut licentia nominis propriam quia eam vocatis, ſeq
ur. C. Primo eoo: Nam cum in nocte protracta eſt, pugna
prius non poterat. Primo eoo. 1. prima aurora.

Ingentem queret. C. non ſolus in teſtimonium victorſe;
verum etiam in honore deorum erant, antequam tropheus,
g. Conſtituit tumulo. S. in colle: quia tropheæ no ſigebant
tur: nifi in eminentioribus locis. Salutus de pomp. De
uctis hyſpanis tropheæ in Pirenæis tugis constituit: ex quo
more tropheæ in vrbibus ſigebantur in arcubus exedificatis
is. Idem nunc tropheum ponit Aeneas: quanam edicti plenam
eit victoriam confecutus: ſed occo Mezentio fuguit exerci
tum: plene enim victorſe (vt fupra diximus) triuſphus deu
beur: & perſoluit vota properat tâci ducis interiti: vel quia
ſas erat etiam de primitis ſacritare. h. Tibi mag. tro.
Bellipotens. S. hoc per parenthefim dictum est. C. Bellipo
tens. 1. mars: non enim filium: vt mezentius. Laufum, tro
pugo honeſtare volebat: ſed deu cuius beneficio victoriam
aſſecutus fuerat. i. Aptat. S. apte locat & congrue.

k. Telach trunca viri. S. perſcracta ita em in tropheis pemi
confueuerunt. Iae. Et ſtracla de caſſide bucula pendens, et
curri temone sugi victoribus trifremis apluſtre. 1. Et bis
ſex tho. pe. Perſſumque locis S. Duod. cum vulneribus ap
pettum (quia vt fupra dixit) totius Thufuſe populi in duo
decim partes ſuit diuſus. vt gens illi triplex populi ſub ge
te quaerent: qui ſingulis lucomonibis parabant: Moris autem
fuit: vt interemptos duces omnis vulneraret exercitus. Si
cut est de Hectore Home, comemorat, vnde eſt: cito plus

precipitant cur: turbatae funere mens est:
Vota deum primo victor ſoluebat eoo.
Ingentem quercum decifis vndicat ramis
Conſtituit tumulo: ſulgentia induit arma
Mezenti ducis exuuitas: tibi magne trophæum
Bellipotens: aptat rorantes ſanguine criftas
Telach trunca vit: & bis ſex thoraca petitum:
Perſſumque locis: dypeuc: ex ære ſiniftræ
Subligat: at: enſem collo ſuſpendit ebnum:
Tum forios (name omnis eum ſtipata tegebat
Turba ducum) ſic incipiens hortatur ouantes:
Maxima res effecta vir: timor omnis abest:
Quod ſupest: hec ſunt ſpolia: & de rege ſupbo
primitig: manibus meis meſtius hiceft.
Nunc iter ad regem nobis: muros latinos:
Arma parate animis: & ſpe preſumite bellum.

rima muros acceptat pat
trios: m. Clypeum
ex e re. S. figurat: & it re
um dicet. n. Enem
collo ſuſpedit ebnum.
S. vagitam ebunca. Sa
ne ebut eboris fac: non
eburis: ſic munmut mure
muris: vnde quia in pina
cipalitatis declinatione va
ritas inuenitur de iuris
tio varia est: nam ebun
facit ab eo quod eſt ebut
Eburne ab eo qde eoch
eboris o. Maxima res
est: e/a viri. S. occlusanto
duce: ſimul etiam tropide
oniditur caufa. C. Maxia
res. Nihil potuit accedat
tus profiter: etantem mi
lites anxiiychemer deſu
turo: & no fine ſumo
tmore: nam no fine ſangue
fugauerent hoffest: & ad
huc ſuperat. Turnus est:
latinus. Horat: igitur qua
nati ſpum optimi muniri
reit bane agnde plus qiſ
didi: tot: eſt. p. Ab
eſto. S. abſit: na tera plo
na e. q. Quod ſup e.
de reliqet et abſoluto eo
conſu. r. Et de rege ſup
bo primitig. S. aut hoc di
cit primitig: ſt: q[ui]ſem
non de p[ie]be ſunt. Sed de
rege ſupertiffimo aut eſt
te ſuph[ui] rege. Turnu[us] ac
p[ia]m. Na de ſolp[im]
At tutulo abſitu: uue

At tutulo abſitu: uue
nisi t[em] iuſa ſuph[ui] mira: vt ſit ſenſus h[ui]c ſpolia: & hanc
primam bell patrem ſupero Turno ſuſtulim. Nam ephe
ton p[er]pri Turni e. Quod et Virg. pingent iſeles dat: apud
e[m] maiores ſupbia ſugis facin: ſuit: adeo vt Targu[m]pul
tis ſeleribus ſuperbi norm[e] accepterit. C. Primitif[em] & de rege
ſupbo: hoc exponi pauloante. s. Mezentius h[ic] est. S. talus
vt hunc ego te euryale aſpicio. C. Mezentius h[ic]t. in ſua po
tefate: que quid[em] res magna eſt: habet em emphafim Me
zentius. q. d. ta meruendus rex. t. Nunc iter ad regem.
D. Non em vult t[em] eſe cōſufrand[ui] de bello cu proelium
erit gerend[ui]. C. Nunc iter ad reg[e]. q. d. ſuperato exercitu ca
peſtri vià ferro nobis ad ip[am] virbem apu[mus]: maxima
ergo res perfecta: cu vieto exercitu virb[us] obſiderit polli.
v. Muros latinos. S. Iam cap[etri] ſuperau[mus] proli:
reſtat: vt eia obſidione vincamus. Cred[ite] em q[ui] fibi[ta] aſpe
gullus occurrat: nec ianiter nam & paulopolt dictur: eſt
Turnus ſurta paro bell: & in. xii. Laun[us] vix vrbe tuemur
ſpe. italas. x. Arma pa: ani. S. Aut hypallage eſt pro ar
mis parate aios: Aut certe muta[da] eſt diſtinet: vt ſit anu
mis. C. Arma pa: ani. Non em iubentur arma induceream
tunc erant humandi for: & no[pt] pugnāduſſed ſint animi
viri parati ad arma q[ui] primi capiend: c[it] opus fuerit.

y. Et ſpe ſp[ul]mit bell, S. m[em]e p[oc]upati, vt ſup. Turn

["Liber", "Undecimus", "CCCLXX", "nus & pugnā sperate parati. Bene ante ait plūmite:quali rem jam fui futuris: aut ei debere vidatur certa victoria.", "S. Vellere signa annueret fupl. S. Ne in mora fītis cū cas\nptatis auguris ad bellum exire cœpimus. Veller e ait, prie\ndixit: quia Romana signa figebanç in caſtris: & cū ad beſ", "lum eunduſt ſuſſerit capta\ntis auguris ſeullebantur\net terra, nam alibi figa\nnō licerat, fed inter augu\nria etā hoc habebatur: fi\nauellēs facile ſequeſt: ad\nvo cū filio in Arabis Parthi\nco bello fit crasſus occis\nſus: qui iturus ad plūm\nauellere signa vix potuit.", "a Interea focios: SER.\ndante obſidionem tempus\naduentur. C. Interea foci\nos. Hoc ait: pronuicat: vt\nnō ſolvi pemptis ſauiſad\nat: verum vt exemplo vi\nuentes accedat ad re ſtre\nnue agendam.", "b Qui fol? honos acheme\nronte ſub imo eſt. S. pro-\npter Centi errat annos:\nvoluntare, huc littora ciri\nres. Et bīn adherere ſub\nimo. Qua huc res ad vim\nbras brīn pincet: nā apud\nprudètes homines nullius\nmomenti ſunt ita.", "c Egregias anias ſan\nguine neb. S. Ingenti arte\nlaudat potius & miſeræ\ntur extincres: vt püſtum\naios in bella ſuccendat.", "d Que ſanguine nobis\nhanc patria peperere ſuo,\nCRI. Duas validiffimas\ncaufas, ponunt qb: q[]p egre\ngio ſunere decorandi ſint\noffenda: et q[]p ſuo ſangui\nne cā victoria pepererit:  \nqua qui ſuperſites ſunt ad\nadepri ſibi ſint in Italia ſe\ndesid: q[]d & hīc honos no-\nuitim: vtilimufcq ſit. Et\nq[]m palas extern homo:\n& a cui patre: p[]ſugus et\nſine regno: liberaliſtme ac\nceptus fuerat: & a ulxio\ncoſiſiōq fubleatus: ean\ndem operam: quā cūues\npræſiterant: preſip u[]llī\n& regis filio: adoleſſicq,\nfortiſimo digiti ſunus\nparat, veru itavniueram\nhanc rem p[]ſequit Poera:\nvt nihi milerabill[?] explit", "cari poſtit. Nullumq[]locum omitit, vnde aliqua poſſe\neducl commifieri: quem nō tractet: & grautiflme & co\npoſtiflme. Primu[]ni eni propriis lachrymis omia miſerāda\nfacit. Quis c[]m nō morere afficaſt lügēte rege? Mouer dein\nde patios ab ſtate: Nam c[]m haſten? Euāder foeliciſimus\nfuere: nunc dem um ſenio conſectus adoleſcentem ſpem\nvuicam patris amitrens: inſoeliciſimus fit ſactus. Mo-\nuet a ſucu atq[]v vullatu omnīu circuſtantiu. Maxime a ſut\nmouet a pulchritudie Palantis & ſtate. Nā c[]m natura du\ncemaxime amem? pulchritudinē: vehemēr dolem? eam\nin tena ſtate: ita crudel: exingut: vt pulcherrimu pectus\nduríſimo ſerro fit tranſſoſtum. Mouet ab orōne Aeneq", "inprimis inuehit in inſq[]tatę fortune: que illi tam optime\nde ſe meritū rebus ſuis paulo poſt foſtialiſmus futuris: ita\ninuide atq[]s crudeliter ſp[]riuere: vt ſua virtute patris fruſ\nnō potuerit: nec q[]d illi p[]tuf[]no ſuſſer: in patriā victor\nnō potuerit redire, Maxima aſt", "Nequa mora ignoros (vbi primū auellere signa", "Annuerint ſuperi: pubemq[] educere caſtris)", "Impediat: legneſq[] metus ſententia tādet,", "Interea ſocios: inhumataq[] corpora terre", "Mādem? q[] solus honos acheronte ſub imo e,", "Ite ait: e[]gregias animas q[] languine nobis", "Hanc patriā peperere ſuo: decorate ſup[]mīs", "Muneribus: mœſtag[] Euādri primus ad vrbē", "Mittatur palas: quē non virtutis egentem", "Aſſulit ultra dies: & ſunere merſit acerbo.", "G Sicait illachrymās: recipitq[] ad limā greſt.", "Corpus vbi exanimi poſtū palantis: aceſtes", "Seruabar ſenior: qui p[]rathafio Euandro", "Armiger ante ſuſt: ſed nō ſoſelicibus eſque", "Tum comes auſpitijs caro datus ibat alumnō.", "Circuōis famulūq[] manus: troíanacq[] turba:", "Et mœſtū Iliades crīnem de more ſolute.", "Vt vero Aeneas foribus ſe ſe intulit altis:", "Ingentem gemitu[]n ſonis ad ſydera tollunt", "P[]ectoribus: mœſtoq[] immugit regia luctu,", "Ips[]e caput niuei ſultum palantis: & ora", "Vt vidit: leuicq[] patens in pectore vulntis", "Culpidis auſonie: lachrymis ita faſt ob ortis.", "T[]e ne inſt miſerande p[]uer: cum l[]eta veniret", "que illi tam optime\nfortune: quod pro\nfuit foſtialiſmus futuris: ita\nvt ſua virtute patris fruſ\nnon potuerit: nec q[]d illi p[]tuf[]no ſuſſer: in patriā victor\nnō potuerit redire, Maxima aſt\n", "ip[]c et Euāder p[]ier ſpem:\ntantā calamitātē incide-\nrit: nec paru[] momentu[]s eſt\nin eo: q[]p tam anxie Euan\nderillu[] comendait. Nā\ntimorē maximu[] oftende\nbat.", "e Quē non virtutis egētem. S. Enniu ſſus eſt.", "f. Funere merſit acer. S. imaturo: tranſlatio a po mis, g. Qui p[]rathafio euādro. S. Archadico a ci uitate Archadie. Quam Donatus vult Parnam dictā: q[]d p[]cedit ſi p[]arba\nnomē eſt grecu. St ait la tinu[]s eſt: ſulte ſenfit: nam nomē grecu: latina et h[]y[]moLOGIA nō recipit.", "h Ibat. S. pro patre:", "i Alumno. S. Alumnq[]e\nqui gree t[]p[]oq[]uoos d[]\nquad nomē: q[] latīnu[]s n[]\neſt: vt ab eo q[]d ê nutritor\ninueniam[]eſt q[] nutriu[]s eſt\ntranſit ad nomē aliud: qa\n& alumnum dixit.", "k. Iliades crīnē de mor-\nsoluto. S. f. h[]ac Aenea an\ncillas intelligim[?]q[] Nā oēs\nmſes: hoc eſt m[]k[]eres no\nbiles in ſyctia remāſſiſe\ndixi: excepta Euriali ma\ntre: de q[] legimus. Qu[]te\nſola p[]uer tantus e m[]rīb[]\naufa p[]ſequi[]. 1 Vt ve\nro aeneas forib[?] ſe ſe intu-\nlit altis: S. naturale enim\neſt: vt interimu[]a lamēta\nrepetan[]t: c[]u aliq[]s notus\naduenerit. Sicī Statio: In\ngreſſis ductibus denuo de\nhecitur archimorus.", "m Niuei ſultum paſt\nlantis. ſER. Late patet\nhoc Epitheton. referret\npoſſet: & ad, candorem\nprīſing pulchritu dinis: et", "ad palorem ex morte venientem: & ad frigus: quod pro p[]rie mortuorum eſt: vt. Corpuf[]q[] lauant frigentis et vne gunt, n. L[]eut in p[]ectore. ſER. pulchro: p[]ueriſt: n[]dum fetofo. o. Tene, ſER. Iteratio eſt: Nam ſu[]pra ait: Lachrym[]s ita fatur ob ortis: ſicur in q[]uo poſuit. Et fidam ſe fatur ad aurem. Et paulo p[]q[]u[]rillit: Die ait: S[]ane ſetiend[]t: & allocutio ſem eſt q[]lis illa vbi deſtutur Euryalus. Nam locis oibus commouet miſerationē ab ſtate: a tempore: a vulnere: a p[]ſe parentis.", "P. Puer. DONA. Puerum dixit Palanta: vt victoris mi\nnueret gl[]iam. Nam alibi tuenem dixerat.", "q Cum l[]eta veniret inuide forſtūa mihi, S. Ac ſi dicereta", "a c[]chaita c[]m in moſchis\nde calſide buca: p[]er ſi\nremis aſplutet. 1 Et ſis\nS. Duod. com vultures in\ntorius Thufuq pop[]p[]eris\ngens illu[]s: et c[]m paribus\nnoni paribus. Maris\nnus vulnere de: ad c[]m\nrima: vnde eſt q[]d ille\nchors o. Māin eſt: ca\net c[]m van: de c[]m\nEburne[?]o ab eo de\nchors o. Māin eſt: ca\net c[]m similem an: oſt\noſt: d[]uribat cau: p[]er\nres. Nihli porat illo\nproſt: et c[]m proſt: an\nin t[]o vana c[]m: de\nfacit ab eo: c[]m de\nEburne[?]o ab eo de\nchors o. Māin eſt: ca\net c[]m similem an: oſt\noſt: d[]uribat cau: p[]er\nres. Nihli porat illo\nproſt: et c[]m proſt: an\nin t[]o vana c[]m: de\nfacit ab eo: c[]m de\nEburne[?]o ab eo de\nchors o. Māin eſt: ca\net c[]m similem an: oſt\noſt: d[]uribat cau: p[]er", "trios m. Oryrant\nex gre. S. figuara\num dixet. a ſul\ncollo ſup[]p[]eſt de\nS. vaginam e[]bi\nne e[]but e[]bors ſu\neburis: ſe m[]mu\nmure: vnde q[]u\ncipalitatis deſigna:\nritas m[]u[n]turae et\ntio vana c[]m: de\nfacit ab eo: c[]m de\nEburne[?]o ab eo de\nchors o. Māin eſt: ca\net c[]m similem an: oſt\noſt: d[]uribat cau: p[]er\nres. Nihli porat illo\nproſt: et c[]m proſt: an\nin t[]o vana c[]m: de\nfacit ab eo: c[]m de\nEburne[?]o ab eo de\nchors o. Māin eſt: ca\net c[]m similem an: oſt\noſt: d[]uribat

Eneidos

querut fldem fuſſeſſimminuta. e At nò euandre. CRI. Et hoc mouet pathos. d Pudendis vul. S. a tergo illaris. & eſt cſolatio. e Nec ſofpite. S. p ſpoffitans tipſolis eſt. hoc dictiſi fugiſſi vulnerat? a tergo ipſe ei optra res iteritum. Jſ Hec vbi defleuit. S. i. politg hgc cum lachrymis dixit Flere em

t cì voce lachrymare, vii
habein in ſexto. Conſi-
nuo auditg voces vagie
& ingens infantuſc aig-
ſleates in limine primo.
G. Hec vbi defleuit: egre-
gius & excelſo aio vir: q-
tm tribuic Jactui qnnum
exegit huanitas. Dein p-
parat id funq dè Euàdro
in tanto moſnore aliqua-
pollet affecto cſolatione:
ſed plorat poſtremu dàs
nù fili ex morte Palàris.

g. Toto lectos ex ag. S.
Troianos: Tufcos: Archa-
das. C. Lectos. Mille vi-
tos exag. Singa verba in
ges pondifhuit. Eligit em
non ex vna altera ve ala
aut cohorte: iſ ex toto ex
erctu; et legit mille vt pò-
pa eſt: nueroſa: & legit
vivos. i. hoies fortilimossi
qui & comitarenf funq:
& patre cſolaretur.

h Exigua. S. Quis em
magna ſint: orbitant p[ra]
poffe]i nò poſſunt. C. So-
lia exigua ingius lucid.
Dedamat o p[trario] eſt,
exiguum et inges q] offeſ-
ditur qnntus in parere lu-
ctus fuerat. i. S. de debi-
ta. CR. q. d. quibus videre-
Aeneas: q] parui, p[er]cere-
to apparatu: ame debi
eſt officii nò cenfute ſtere
undum. 1 Crates & ar-
butas vir. C. Ponit q[ui]res
in tanto rerui momento
ſum nam celenatè deſi-
derans artificiu nullum
expectare poterat. Sed
hec oia agrestia et ex tem
poranca magnifice exor-
nata ſunt p[ro]cioſis veſtib]
ſup. politis. Ergo nec mo-
sa ſuit miſeratio fabrican

do nec mag[ui]ſicentia veſtibum ad ornatum deſult:

1 Phereirum. SERVI. Greece ſprooy. dicitur. Vnde per Dy. reſim pher[ron pheret]u facie. Nà latine capulus d. cit. Vn] ait Plaute?. Capularis ſenex. i. vicin? q] capulo: q] d[ictus capulus ab eo q] corpus capiat. m. Vime q]erno. S. S]tut alijq durg deriuato]es: tni eis ſc vtimur: cum adiunctiò alteri? nois: vt quernu] vimen, ſtem columnum veru: vt. Pinguiaq in verub torrebi]n? exta columnis: p[cul] cum ligni: vt Hora. Olim trucus età fice]ui] inutile lignu. It[é] apriginu] callu] per aprinum. n. Obtentu fr[on]ium b[ra]. S. veluti camera] q]ndâ capulo ramorù extenſiò ſece ſent. o. Agreſt] ſublimem ſtramine ponùt. SEE. Hoc eſt ſuper frondes ponunt. Nam h[ic] reddit quod omi ferat ſupra dicens: extructos toros: nec addens vnde. CRI. B[ramine. Et frondes & paleas: et quicquid ea gratia ſub ſternimus; vt quod ſuper imponendum molibus exch

piatur. p Q[te]lem virgineo. CRIST. Op[ina]m compa-
ratio. Nam vr]ios nuper ſuſcifus: & ſi langufcat]on non
[ta]n amittip[re]chryt adiné. Sic pallantis pulchriuonon
ſtatim diſſe]erat. Ex arſiſ; auté comparatione ſummam
citat comm[er]ationem.

q

Dèmeſum SER. par-
ticipium eſt: venies ab eo
quod eſt metor. Sane ab
eo quod eſt meto preſteræ
tum perſectum meluſa
ſa]ct.

r. Violg ſeu hyacincti.
CRI. De viola et hyacin-
cto diximus in Buolios
& Georgis.

s Sua forma rectil. &
propria pulchritudo.

t Mater alit. C. Nihus
more terreſtri aluntur pli-
te: quem radiibus ſuis
ſi]gunt; et vim Romach
ſbentes decoquat; & in
alimentu] conuenit.

v Oſtroq auroq r. S. Vnui q] vacat: & ad dictu] hiatus q] ualib. Oſtroq auroq rigentes. S[ep]e poſse duo vii]o ſi]ungit: quoniam alerui non quadrat: veuit Georgiu. Tenues pluine: et penea bile frigus adurat. Nam ſtrigors vt & caloria adu rere]e. Sichoc loco videm ex purpuræ inſectura nò] riget. i. nò] rediſinflecti] lis: ex multo aùt inſtero] xto auro riget. Laudat àt veſtes a materia: q] purpura eſſent & auto. Laudat ab artificio: ac poſtremo ab auctuariate donatoris.

x Leta] laborum. SER.
figura eſt Igetus rei. Nam
modo dicimus Icuros la-
bore.

y Diſcreuerat. S. depin
xerat: ſin]ul amanis at]e
ctus offenditur.

z Harum vna] indures
S. de duobus: & horum
vnum poſſumus dicere
Nà artographit hoc tanti

vetantem de duobus alium dicamus: quod demittis pro-
p[ri]e dicitur. Sane figurate dixit: veſtem induit: vt exuens
indutus: Achilless cum in vſu ſic induit illa re: vt indutoſq]
ſubet truncos hoſtibus armis.

a Arfuras comas obnubit amictu. SER. Harum vnà
induit iuui: n altera caput eus velaut. Nam ſupra dixit
duas veſtes eſſe latas. Obnubit aùt. i. velauie. Tranflatio
a nubib? quibus tegi] coelum. Vnde & nupti] dicunt: q]
nubentu] capita viden] b
Multaſq. C. speciem per
ne triumphi adhibuit. c
Laurentis p[ra]mia p[ugne.
B. amitut premia que de preda laurentis p[ugne] ſuſſulernat]
preda eſt q] cripe], p[mi]u] q]d offertur. d Equos &
tela q]bus [po]hoffe. S. V[el] Palas: v] Aeneas: Nam ambi-
gue politu] eſt. Spolia a]t cù] ea t[im] ſint: quibus hoſtis [po]
[pliari p[ot]; vt]lorica v[]e]ſtis. Abufiue etiam p[olit]i] diſq]ud
ab hoſtibus toſtultur. Vn] eſt poſtq] illu] vita victor] sp[olia]

["Liber", "Undecimus", "CCCLXXVIII", "uit Achilles, DO, Quibus poliauerat hostem. Ambigue dictum: vel quib[us] vius fuerat; du hostes interimerere: vel q[ui]bus victor hoſtes poliaute, Vtima t[em] ſua melior eſt. C[]Quib[us] poliauerat: Pallas potius ā ſneas. e. Vinxerat. C. Nam captouos hoſtes ad ſepulchru ducis interſecti ius gulat. Inde ſequibus tempib[us]: damnati capite pugnare i magnora viros et iunere cog̑bant: vt eſt et ſangue; i ſpargeret: donec gladiatores puene tunt. f. Vmbris in ſe-rias, S. appre. Nam interſeg ſunt ſacra mortuorum. g. C[]ſo ſanguie, S. pro c[]ſoru: vt vpra, Capſi uoq: regi p[]lundat ſaguie flammas. h. Indutos trucos. CRI, ad q[]ndatro p[]hig ſpem, i. Ipſos ſerre du, S. ſuos ſc[]q ills[]ui prægant. Melius t[em] eſt: iubet truncos ferre ip[]os duces: hoc[que] duſi polia: vt tr[]pha[]s ip[]os duces. Aſtus: ſicur ſup. Manibutque me is moſcencius h[]c eſt. CR. f. ip[]os duces, vt malorem ſungit: h[]c eſt: res: v[]f duces ſeneris intellige. k. Ini c[]tonus plerque: S. inimicorum, dicti aſt affixos tro p[]hig ſitulos c[]u noib[us] oc c[]ſorſi, 1 Ductur inſoſe aceſſes. S. c[]q i[]q c[]ſoters natus nimio dolore ire: ſi poterat. Et b[]n ex e[]rui p[]mutare ſo exp[]ſuit doloris magnitudinem diſc[]ta ita doluſſe aceſſem: vt pene carens h[]tano ſenſu p[]ſe tre n[]o poſſet: & e[]guis ita ſenſible interſitu diſt: vt in h[]tuan[] migrare affectu: Nam & lachrymabat & ſponte ſeſbat cadauer. C. Ducti inſoſux eo con ſectus aceſſes. Pathosab g[]rate: Sic ille, Et fauni mi ſere ſeneſſe. m. Foe dans. S. vel cruetans vel lacerans. n. Terre. S. in terra, o. P[]oſitiu i[]ſignib[us]. S. fine phalerus. x. Aeth[on] & lachrymās. S. Aethon nomē equi: q[] & aurora equi vocat. Q[]taut equi diſ lachrymare n[]o miu[]t eſt: Homerus etiā diuinitātā induxerit. C. Aethon. Nomen equi pallātus deduct[]u ab viro ex equis ſolis. Erant eni", "", "Pyrous: eous: g[]thon: & phlegon: Q[]taut e[]u ex defiderio du[]i lachrymāte scrib[]it: n[]o i[n]o poetic[]u eſt. N[]a equos vi c[]toria exultare: atq[]e referi & legitā oſideret c[]u victi ſue ſint ſummo mo[]reore confi[]cietā q[] natural[]e h[]ſtoria[m] tra[]s didere affir[]mar. Nam Ph[]ait: Preſtagunt pugnā: & amīſi p[]os luge[n] diu[]s: lachrymāp[]os interdu[]i defiderio ſundunt. Interſto N[]ichomede reg[]e: equi p[]itus defiderio vitā finiut: ac multa alia in ead[]e ſententia ponit. q[] C[]tera Turn[us] v[]ictor habet, iuxuōjo p[]roq[]uōno[]vōv.", "ſuliffe intelligamus: n[]o t[em] baltheu: vt legimus ſupra: r. M[]œſta phalāx. S. lingua Macedou[]n legio. Q[]ta, aſt aft m[]œſta: archades intellig[]m[]p[]us. s. Teucriq[]o tyrheni. S. H[]oc in ſerueret eſt q[]d air ſupra. Et toto lectus ex agmi mit tit. M[]ille viros. t. Verſis archades ar. S. luge[n]t[]u more", "Vinxerat & poſt terga manus q[]s mitteret vm. Inſerias: c[]ſo ſparſuros ſanguine flāmā: (bris: Indutoſp[]i iubet truncos hoſtilibus armis Ipſos ſerre duces: inimicaq[]p nomina figi.", "Ducitur in ſcelix eo[]u confectus aceſſes:", "P[]ectora nunc\" ſcedans p[]ugnis: n[]ic vnguibus", "S[]ternitur: & toto p[]iectus corpe \"terre: (ora:", "Ducunt & rutulo perfuſos ſanguine currus.", "Poſt bellator equus poſtis inſignibus g[]thon", "It lachrymās: guttisq[]p humeſtat grādibus ora", "Haſtam alij gale[]q feru[]t (nam\"c[]tera turnus", "V[]ictor hab[]s) t[em] m[]œſta phalanx teucriq[]p ſequu[]t", "Tyrhenic[]p duces: & verſis archades armis,", "poſtq[]p omis longe comit[]u p[]ceſſerat ordo:", "Subſtitut Aeneas: gemituq[]p hec addidit alto.", "Nos alias hinc ad lachrymas ead[]e horrida belli", "Fata vocant: ſalue eternu mihi maxime pala:", "Aeternum q[]p vale: nec plura effatus: ad altos", "Tendebat muros: greſſumq[]p in caſtra ſerebat.", "J[]lamq[]p oratores aderant ex virbe latina", "Velati ramis oſſe: veniamq[]p rogantes:", "Corpora p[]campos: ſerro que ſuſa iacebant:", "Redderet: ac tumulo ſineret ſuccedere terre:", "Nullu[] cum victis certamen: & e[]there caſſis.", "Parceret hoſp[]itibus quond[]a ſoceriq[]p vocatis.", "mucon[]e haſt[]u c[]n ſupſide c[]tra terra tenēres: ſeura etiā inuerentes apſter nu m[]ina ullic deſt[]e: ne eoq[]s simulacra cadaveris poſlueren[]t asp[]ctu: vt n[]onuſ lis ſuſtra placet. N[]a lugēt t[em] mos eſt prioris hitus immutatio. V. Alias hinc ad lach. S. ad aliam ſepulturā. x. ſalue eternu mihi maxia pala ſternuq[]: vale: S. Varro i. libri. logiſtori[]e: dict. Ideo mortuis ſalue & vale di: c[]non q[]p valere aut ſalut eſſe poſtum: ſed q[]d ab h[]is recedim[]p eoq[]s n[]ic[]s viuſt[]ur. H[]inc ortu[]s eſt v[]t etiā maſ ledic[]i fignificat[]oq[]s interdu[]i vale obtineat: vt T[]eren, Valeat q[]p iater: nos diſſidu[]i voluſt: hoc eſt ita a nobis diſcedat: vt n[]unq[]s ad noſtru[] reuerant[]e alpe c[]t[em]. Ergo c[]u, mortuo d[]r: vale: n[]oethimologia c[]ſol deranda eſſe: ſed confuſet do: q[]p nullis vale dictumus niſi a quibus recedamus.", "y Oratores. S. Legati a perforando p[]repuſb[]: no minati. GR. Lamq[]p oratores. Oſtedic[]q ampla ſue rit viſto: ta: c[]u ita le viſtos hoſtes ſaterentur: vt ſtatim ad pacē petendaſ: ſe le ſubmifterent. Oſten dit e[]tiam q[]d v[]ſus reg s auſcoritas poſſit. Nam abſentia Turnu[] hec pene omnia euenerunt.", "z. Vrbelatina. S. p[]lati uſt: eſt de laur. J[]auiuſt.", "a. Velati ramis oſſe: S. n[]o coronat: e[n]ec m[]u ſuge[]t es decedat: ſed inſtru[]t et ornati. L[]in m[]aib[]u o[]liug ramos ſerentes. Sic H[]omerus, σ[]ſευλια[]τε[]r[]o, ο[]ν ενχ[]ρ[]σιν. Velati autem ornati: vt illo loco ſignifi cat. V[]ictori velat[]u auro Vittisq[]p ſueneſt[]o. C[]u viſtis non aut yelentur: aut coronentur viſtim[]e: ſed", "omentur. b. Veniamq[]p ſogantes. S[]ER. Beneficiuſ.", "c. Ferro q[]p ſuſa. S. modo interempta: alſas fugata: ſed diſeernu[]t epithets: vt[]ſi dicas: ferro ſuſus e[]: vel metu ſuſus. d. Redderet. S. O[]ndit ſa poſſe in Trojanis eſſe p[]rāte.", "e. Et e[]there caſſ. S. vacuis: vnde & r[]hetta caſſis. dicimus. H[]oc a[]b[]n addidit: q[]p viſt[]u p[]u[n]t inuare: certam[]e. C. N[]ullu[]t c[]u viſtis certamē & e[]there caſſis. Grauſſim[]p locus et qui p[]lum[]u ap[]d e[]u viuſt[]u in q[]r]ta ſo[]valet: œm p[]turbat[]oem ſupprimeret, Quapropter p[]rio c[]ogreſſa placat: e. Aeneas.", "to. CRIST. Op. et a[]tque. et ille ad a[]tque. et c[]pallius pulchra. et utque comparationem remaneat. et c[]p. Domus Junae. et c[]p. et c[]p. et c[]p. et c[]

Eneidos

f Haud asper. S. iuſta,
noñ cōtemnēda. Sepultu-
re em officiu: generaſt de-
bet vnuerſis. g Proſe
quiſ venia: C. q. d. ſtatim
donat veniā. h Inſup
addit. S. accumulat verb
beneficuñ dicens: paſc ſe
eniam viuſyelle p[]ſtare. Paſc
autè i6 deſuſtis: qa at:
Nulliu c[]ui victis certam
& gthere caſſis. Et mor-

Quos bonus Aeneas haud aspernāda p[]cātes:
Pro se quit venia: & verbis hec inſup addit,
Que nam vos tanto fortuna indigna latini
Implicit bello: qui nos fugiatis amicos:
pacem ne exanimis: & martis ſorte peremptis
Oratis: equidem & vius concedere yellem;

tus[]u p[]ax sepultura ede-
vnde eligt verb[]u vniq[]u
ap[]o. i Quem[]a. S q[]ui
ta & q[]ui[s] nam mirant[]is
eſt: nec em dubitat[]i ipe
dicat indigna. C. Quem[]
for. Nam c[]ui et ſe & ulo[]
excuſare velit reiio[]t culpa
in fortunā. & reuerat lat[]i
nus socerat: expeſuerat
trojanor[]i: et ip[]e Aeneas
nihil aliud et ntabat: ſo

Liber Undecimus CCCLXXIII

aniquitate fortuna a Turno in bellis impulsum fit. k Im plicuit. S. Inuolit inutos. 1 Et viutsconce, vellem. C. sententia est. Vellè ipos nò fuiffe extintos: vt viuentibus pace dare poſſem. Vd dicta jta, Omnia cefis remitto, vt etat cù viuentibus cùenire cupere. m Nec venit. S. nec vel

C. Nec venit, q. d. nò fuit cì venièd: vt vos debella æ: fed vt què fata locum dabat aciperè. Hinc legf: vt in gerà bellù cù latinis quos iolumes è c upio: fed cù rege vro a cì terris fatalib, phibcor: tandem oëm culpâ in Turnù reiſt: accumulataq: iudia: qui cù belli cà fuerit a pu gna diſefferit. n Nec bellìs cù gête gero. S. Sed cù Turno: p: qd eorù cav ptar fauorem. o Huic morti, S. Δικιλιασ: cì offendit iacètes. x Sì bellis finiri manu. S. Hoc eft em interemptùc. Pòt em & pace fintri. y Vixet. S. p. vixtile: et e Syna copæ. z De' fua dex. dedilfer. S. victoriam vF vitâ: ga duplici röe ſt at victoria: aut virtute: aut volutate fortug. a Mi ſeris ciibus. S. cì aliena culpa peiubus. D. Mife tris. Qui non in fuo: fed in Turni negotio perierant, b Obſtupuere filen. S. i. obſtupectùs ſunt: & ſtile: ze cepertù. c Coùuerſis ſituiter ſe. C. Quo ligno zacite ondebar admirari. d Tum ſenior, S. cui ab gstate pîtaba: auctoritas. c Odiss & cri, dran, inven. iuuent. Turno. SER. VI. aut p. ſuì crimè. i. inter tâ quâ p. vitutri conſtat eſe contranâ: aut Turni crimin: q. tot viris mortis cà extiterat. f Orla rea ſert. S. cœpta verba.

g O fama igès ing. ar. S. Rufftra ait dona? Hoc nomè de his eſe: cì nò rei cipitur coparionè: nà quia aſſignmentè reçipit: et cò parat. Alia illa ſunt noia in qb: è dubitatio. Vutù còparentè vt eſt p: ſect: ga ì velis còpare incidi p: ſe cùus nò eſe perfectus.

CRIST. O fama ingens Multis dura aduerfaria constituta eſt fama: cù ipſi re cora repondere non poſſint: ergo magna laus ænec: qui famà ſupereſt, h Coelo re laudib: cquem. S. pro his qn coelo ſunt. i. diſi: vt ceruleus thybris coelo gratiſim: am: nis. C. Quib: coelo te laudil: q: cù. q.d. qui bus verbis poſ ſum pròmere laudes tuas. Qui bus te coelo. i. cæleftib: diſs equan pores. i Iuſticiæ ne pri: mirer bellis ne labo: S. ERV. Figura greca: miſor illius rei: & regno illius rei: v Gou. &c. et siv oy ku: u: p. x: q: e: k: l: o: v.

Vnde Horatius aſtert qua pauſe daunus agreſtum regna
uit populi: pro agreſibus p: p: is. CR. Iuſticiæ ne p: p: e.
Cum juſticiâ et bellù ponat: ondit illù et in pace et i: bello
optimi eſſe: qui bus ciuli homini nihil maius tr. but. pòt.
Hec aut duo ſka magna eſle affirmat: vt nò poſſit diſcere

re vtrum matius.
k Grati, C. Memores bſſiciti accepsi de huma
nis cefis. I. Si q: dederit
viam. S. vi: i. rationem.
m Dederit for. la. S. Et
bene cù excepti: e police
tur diſcens: ſi volutate nos
ſtram fortuna comitè.
C. Si qua vitâ dederit for.
latino. Nam fortuna diſ
funxerat: latinù ab ænæt
et nò contiſſi. ergo de vo
ſuntate latini nihil dubi
tantes fortunâ c: aduerſa
tili: diſiunxerat opat: vt
p: p. pera conciliet: & ſic bes
niuolù ſuum regæ Aeneæ
reddit. n Foedera tur
nus. S. v: cugius: vt: am
citariù. C. Cugiat ſibi leg
dera turnus. Amare in eſ
hec euomit: cì dicat: non
eſse habendâ: ronè ei: q
foli ſibi ferutès: vt iugio
potire: cterorù falute in
diſcrimen adduxit.

o Fataſis mu. S. q. audi
uerat nifi fata locum ſedem
dediffent. p. Saaxa
troiana. S. Ambi: oit ait:
quasi Troaniſ fataliter
debita. P. pive:
re dies. S. pacit ſut ab eo
quod eit pacifor & pepi
gi: & pace: fum fac: cu
ab eo qd è parco et parſi
& peperci. r. Paceſtq.
ſtra. S. ſ. media et tæpa:
nam ſequefter eſt medi:
inter duos alterantes:
apuſque aligd ad te: qu
ſepòſt. pace ergo ſequfrà
indutias dicit. i. pace pa
lem: & mediâ inter bellù
prgeritù & futurù. DO.
Pace ſequeftra. ſequeftra
pax ca: e: q. ſic interponi
vt non tollat: fed diſferat
bellum. C. Pace ſequfrà.
Sequeſtrem eum appella
mus: cuius fidei credif res
de c: coniuerſia pendet
donec certi: decernæ: et a
quadâ ſiſtudie induitas
pacem ſequeftre appella.

a Mixtig: impune latini. SER. apud maiores magna
erat cura fidei: adeo vt inter Portenâ et Romanos faciis in
dutis: cù ludi. Circens eſis invrhe celebrant: ingreſſi holti:
duces curuli certamine còtenderèter victores coronare.
t Ferro ſonat alta bipenni. S. ad Epitheton tranſutu no
men. appri: nà bipénis p. ſe plenù eſt. & ſecurim ligui icat:
vt crebrifc: bipennibus inſant. v Robora. S. Modo
genus eſt ligniam eſt inter ſpitalia nominatum.

a Plaſtrix ge. SER. ſub ſondere ſonantibus.

b III

tuorù pax ſupere
vnde c: ig. verb: et
apu: l. Q. nam mu-
tu: & al: nam ma-
eſt: eſt cù dubia
dicat indigna. Q. O.
for. Nam eſt cù de
exculpere velle
in forunù: & de
nus fecerat: expe-
nil allud a: ma

Eneidos

J y Que mō vic.la.
pal. fe. S. Benc mō: vno
ti eo dēq: die: et fortiter fe
di & perit: vt. Hec te pri
ma dies bello dedit: hec
eadē aufert. C. Que mō
victore. Ex q re oftendif
ch varia: mutabilisq: fit
for. una. Quāch inf tabit.
z Arcades ad portas
ruere. S. eos dic: q intra
ruitate funt. CR. Arca
des ad por. ruere. Distri
butio e: in magnuctus

J Et iam fāma volans tanti p[nuncia]luctus
Euandri euandri domos: & m[œ]nia replet:
Que modo victorem latio palanta ferebat,
Arcades ad portas ruere: & de more vetuſto
Funereas rapuere faces: lucet via longo
Ordine flammarī: & late diſcrimina[ti] agros,
Contra turba phrygū veniēs plangētia iungit

fuit virorū funeri occu-
rensi: maior m[er]ori ita
vib[ē]. Maxim[us] alit Euan
dri: cui a principio vocant
dolor p[ri]puit.

a. De more vetuſto. S:
Quia autem nokt[em]e cada
uera p[ro]funerabāt[us] facu
lis. b. Rapuere faces. S:
rap[em]t et f[el]tinanter tule
re. c. D[if]erimina[te] S:
diuid[ie]: vnde diſcrimēn
p[itt]is mulieb[is] dictus.

k. Matutin
 tas vii.
 turbæ
 uens et
 tio et
 tunam
 Palani
 p[er]ma
 nilim
 tam in
 m. V.
 Supræ
 n. Tu
 junx for
 Maxima
 g[em]um
 foliæ
 minuti
 p[er]ſi
 q[ui]tæ
 ora pa
 s. F[er]
 lent.
in Buc
 per na
 naturæ
 gentis

Liber Undecimus

d Poſſi mīres. D Vel.
pro mulierib poſuit. V-
marres coru q cefi fuerat,
e. Incendūt. S. impleat:
vt damore incendūt coeli
Troſco latiniq. f. Vis
villa. S. Nec etatis imbeel
litas: nec ſueritas regia.
g. Pheretro pālare repof.
S. Poſito pallantis phere
tro: nam Antipotis eſt,
h. Non hec o pala dede
tas poffiata pateti. Cautò
vt ſeu velles te cre. mar-
ti. S. Duplex exponiſto,
aut em hoc dicti: Nò emi
mihi talia poffittebas: vt
credere te cautius dimica
tur: vt intelligem pallā-
tem profiicentem promi-
fide p[ra] victoria: c[edem
hōſtu: plurima ſpolia: q
enim hoc cogitat cautele
obliuſt. ut auditate pu-
gnādi: Aut certe non: pro
n. 1. ne nempe accipiam:
vit in Tercento. Nò tu huc
rus hinc p[er]ſide atque: id
eſt non. p. nèpe: vt fit ſen
ſus. Nempe mihi hec de-
deras. p[er]miſo diſcedens:
quia cauſe ſueras dimica
turus. 1. Haud ig. erà.
CRI. Oratio h[ec] artificiali
ſummo exornata: cu[jo] vi-
res facile ex ſimlib[ato] hoe-
nus interpretatis orōnibus
intelligemus: acculaue-
rat natu: g. ſibi inobit[ato]
rans ſuſſet: n[unc]o odit no
ex impia c[or]ummati: ſi, ex
magna animi audacia: et
g[ui] cupiditate peccasse.

k In armis. S. apud ar-
matu: cu[jo] confiui cupidi
tas victor[em] plerunt: con
turbat. 1. Primitie ſu-
uenis miſe. C. Exclama-
tio eſt p[ro] qua: conſtrit: for
tunam ſtatim a principio
Palanti inimicā ſuſſet:
com militie rudimentā du
trillima extitſet: et ſua vo
ta mīme ſuſſe exaudita,
m. Vota p[er]ſe meq. S.
Supra fors & vota facit:
n. Tuq[us] o ſctillima con-
junx foelix morte tua. C.
Maxim[us] inſoſeitatis ar
gumēt: N[am] etā fi q ina
foſces fueret: in[ar]tus cala
mitat[us] c[omp]atiōe foſces
p[er] appellari: vt illud: O
ter q[ui]terc[us] beati quis ante
ora patrīt. f. m. a. c. o.

s Foelix morte tua. SER. Ea re foelix qua c[etera] do-
lent. p. Viuendo vici mea fata. [SER, diu viuèdo: vt
reniti: majoritati vībē. Maxim[us] etiam vībē ducit a præpiti
dolor p[er] [fusio].
a. De mori venientem. Q[ui]a ante plumbum est. etiam
vita p[er] [plumbum] est. etiam vībē. etiam ducit a præpiti
re. c. Diuillu: velle diuillu. etiam vībē. etiam ducit a præpiti
pusi: multum diuillu. etiam vībē.

Agmina: que poſtq[ui] matres ſuſcedere teſto
Viderunt. moſtā incendūt clamoribus vr[em].
At n[ō] Guandru[pi]s eſt vis vlla tenere:

Sed venit in medios : pheretro pallante repof to
procubuit ſup: at[que] heret: lachrymā ſoq[ui] gemēſoq[ui];
Et via vix tandem voci laxata dolore eſt.
Non hec o pala dederas promiſa parenti
Cautius vt ſeu velles te credere marti?

k Haud ignorus eram quāt[ui] notu gl[ia] in armis:
Et pr[ed]ulce decus primo certamine poſſit:
Primitie iuuenis miſere: belliq[ui] propinqui
Dura rudimenta: & nulli exaudita deorum

m Vota preceſoq[ui] meq: tuq[ui] o ſanctiſſima c[ō]iunx:
Fœlix morte tua: nec q[ui] in h[uius] ſeruata dolorē.

Contra ego viuèdo vici mea fata: ſuperſtes
Reſtarem vt genitor: tro[rum] ſocia arma ſecut[ui]
Obruerent rutuli telis: animā ipe d[ed]ifflem

Atq[ui] hec pompa dom[ui] me: n[ō] palāta referret.

Nec vos arguerim teu c[ri]; nec ſcedera; nec q[ui]as

Iunximus h[of]p[it]io d[ex]uras: fors illa ſenecte

Debita erat noſt[re]: q[ui] li immatura manebat

Mors natum: ceſſis volſcorum milibus ante
Ducentem in latium teuuros c[ec]idiffi iuuaſt.

Quin ego non alio d[igner] te ſunere pala:
Qua[que] p[ius] Aeneas: & c[or] magni phryges: & qua

Tyrreni[q] duces: tyrrenuumq[ui] exercitus ois:

Magna trophea ſerunt: q[ui]s dat tua d[ex]tera l[eto]

Tu quoq[ui] nunc ſtares imanis truncus im armis;

Effet par[è]tas, & idem ſi robur ab annis.

Turne: ſi inſoelix teuuros q[ui] democ[or] armis

Turne: ſi inſoelix teuros q[ui] democ[or] armis

CCCLXXIII

fatum propriu. Nam fa-
ta ſupar[n]emo hominu
p[ore]t. Vnde mulit ſic d[]
ſtinguit. Contra ergo vi-
endo vici vitā. ſ. fili. n[]
hoc eſt ſupſtes reſtarē: vt
g[en]itor: vt mea fata: p[er]
d[am]atione dictu eſt. Sed
end[ui] t[em] eſt t[ron]abilfa do
lentibus dari. C. Vict mea
fata. Hyperbole eſt: non
eni ſua fata vict. Sed c[ui]
volumus longā alicius
vitā: dictuq[ui]: vixit pluſoq[
] fiba fato conceſſum ſue
rat: vt: tant[ui] viderec cala
mitate. Multi eni: pp[er]
longiorem vitam i[ea]s ca
lamitates incideru: t[que]
ſi prius decellifent: omni
no eut affectent: q[ui]d de P[ri]
mo teſtarē. q[ui] Reſtar-
tem. S[er]ſſem.

1. Troum ſocia ar. ſecu-
tum. C. Increpat ſup[er]ſum
q[ui] n[ō] potius ip[er]ſem in
bellu p[e]ſterit: & in quo
pr[em]ortuus fili funq[ui]; n[ō
aſp[ex]iſſet. S. D[ed]iffem.
S. crediſſem, t. Nec
vos arguerim teu c[ri]. S.
Exonerat e[que] p[ud]orem:
ne videat[que] cauſa orbitatiu
ſuſſe: d[ic]ens hoc ſibi fata
litter debitum. CRIS. Nec
vos argu. Non t[em] iputat
mortem fili Troiās: qui
illu[n] in bellu ab duxerint
fed fato ſue ſenecte. Illis
autem debere fatetur: q[ui]
poſſ[ui] filio moriendum
era: c[ui] tant[ia] gloria mor
tuus fuerit.

v Senecte. SER deſeet
q[ui]tatis. nam ſenecta q[ui]
d[ic]itur. Saluſtius. Senec-\cta iam etate: per ſe aut[em]
plenum eſt: ſi ſenectus di
camus.

x Ducentem in latum
teuros c[ec]idiffi iuuaſt.
SERVI. Lucrum quoq
damodo putat impen-
diffi pro amicorum ſoe
liſitate filium: qui mor-
ti fuerat acerbo ſunere ſa
caliter debit? & eſt a qua
litate benefici folatium.

y Non alio d[igner] te ſu
nere pala. SER. Latěter
h[ic] Aenea[que] oſtenditur pie

tas que in amici funus tanta c[oe]tulit: vt p[ater] amplius preq
ſtare non poſſer. z. Tu quoq[ui] nunc ſtares imm
nis truncus in armis: SER. Sicut iſi duces: de quibus hec
funt trophea. Nam ſupra ait: Ind utoq[ui] rubet truncos ho
ſubibus armis ip[os] ſerre duces; a. Effet par[è]tas. S. Vel
mea vel ſulu: Nam ad vtrūq[ui] p[er] ſerri, b. Teuros q[ui]d

Liber

Undecimus

CCCLXXV

Ætectur? Didonec dicti. Tithoni cœtû linçons aurora cur billegoq uod licet fupfluus fitemultis tû locis inueniturs.

Opera atque labores. S. Hoc opus & hæc opa: tunc dicti

mus quæ negotiû p[er]m d[ict] gerit, significamus. Si autem coemini generis diximus operas: ipsas p[lan]as quæ aliquid faciute significam? S[ic]eut cultodia dicti quæ cultodit: ut, cernis cultos, dia qualis: nam ut hi cultodit, cultodia dicta? v[ir]tur patu[que] est: vnde male est in vúu cultodia audiatur, h Conſtituere pyras. S. Pyra est lignoque cœgeris: rogus cum ardere coeperit dicti. Buſtû vevo ia exutù vocatur: quæ ordine feruat poeta d[ict]e Coſtituere pyras. It[er] subſectis, ignibus atris, It[er] Ter dicti accenſos decurre rogos. It[er] Semiuſtia q[ui] ſeruant buſta.

Morte tulere patrù. SER. quia apud varias gentes diuſerla fuerunt ge nea ſepultur, inde est q[ui] alio obſuſtur: alio exurant tur: alio, pp[er]ias remittunt ad patrias: alio diem: vt nunc ſiſt; alio p[ro]noſè: vt ſup Palas. Et perite has varietates Virgili p[ro]ſut, Nan, p[er]Bradytus q[ui] omnia vult ex igne cœſtare: dicti debere in igne corpora reſolui. Thabes vero q[ui] confir mat omnia ex humore p[er]cteari: did[ie] obruenda, corpora vt p[er]ſoing h[uius] re ſoluit. k Ignib[us] atris. S. Atqui ignes atri non ſunefed epitheton traxit de negotio: vt aris d[ic]ere: nec est ſunefribus: vt paulo p[er]mœſtù funeris igne, ſunef brè: N[am] mœſtus eſt: nò p[er]tignis.

1 Coſdi in tenebras: S. id est ſi mi[bus] obſcuritate cœp letter. C. Conſdi caligie coelum: Hyperbole eſt. m. Ter direc: C. Sic eni cœſuèr[er]at ap[er]diantiq[us]. n. Cuiſi ſuſgentibus at mis. S. Fruſtra hoc epitheton notar[er] tritici: q[ui] c[ui]queſtros rogos: alia ſarma habere debuerunt. Cuiſt. i. inſtructi. o Decur rete. S. i. p[er]cira rogos c[ui]rere. B[ui]t ait decurrem: nò decumere: N[am] ſoba q[ui] in p[er]terio p[er]ſecto primam

ſyilabam geminant: vt c[ui]ro c[ue]nunt: & t[on]deo toto c[ui]rum copita fuerint: geminare nò p[er]t. Nam neq[ui] decu cœmentem decorand[im] d[ic]im: excoepis tantù duobus Do et ito. p. Spargt. C. Hec oia o[n]dùt ingetè lucit. q[ui] Clangor tubat. S. Ante em mortui ad tubâ dedus

cebanç. Vade Perſi. Hic tuba candele: tandem c[ui] beatulus alto. Compoſit u[er]to crallis luci[ta]tus amont: in portas rigidos calces: extendit. C. Clangor tubar[us]. Adultorù en[im] funera tubis. Id[em] mu[n]tus es ap[er] Homerù in ſunere Hec[tor]is, p[uer]oq: vero ty bia celeb[ra]t. H[ec] enim in Archemori ſunere dat Stau[que]: quo i loco ait: La c[it]atius hoc tubere p[ri]co rù religion: addi Acron q[ui]li diu[que] rybiis t[er]a: phrygiis mœſtia canebantur. f. Hinc alii ſpoliis oc. dicta. S. ſed im fag gentis ritu alii hoſtilia armat: alii per emporù c[rem]ebant.

Aurora interea m[ifer]is mortalibus almam Extulerat lucem: referens opera atque labores. Iam pater Aeneas: iam curuo in littore turchon Conſtituere pyras: huc corpora qu[il]c[ui] ſuorum More tulere patrù: ſubiectisq[ui] ignibus atris Condi[que] in tenebras altum caligine coelum.

Ter circum accenſos cinqui fulgentibus armis Decurrem rogos: ter mœſtù funeris ignem Luftrauere in equis: vlulatuls[que] ore dedere, Spargitur & tellus lachrymis: ſpargut & arma, It[er]elo clamore: virum: dangor q[ui] tubatum, Hinc alij ſpolia occilis direpta latinis Conſciunt igni: galeas: enſelq[ui] decoros: Frenacq[ui] ſeruentelq[ui] rotas: pars munera nota Iſp[or]um d[ye]pos: et non ſoſelitia tela.

Multa boum circa maſtan[que] corpora morti: Setigerofq[ui] ſues: raptasq[ui] ex omnibus agris Inflammà iugulant pecudes: tum littore t[ato]rdentes ſpectant ſocios: ſemiuſtacq[ui] ſeruant Buſta: nec pauci p[er]t: nox humida donec Inuertit coelum: ſtellis ardentibus aptum. Nec minus: & m[ifer]is diuſerla in parte latini Innumeras ſtruxere pyras: & corpora partim Multa víri terre inſodiunt: auætaq[ui] partim: Finitimos tollunt in agros: v[ir]biq[ui] remittunt C[etera]conſuſeq[ui] ingentem c[ed]is aceruum: Neenúero nec honore cremat: t[uc] vndiq[ui] vafſi Certatim crebris collucent ignibus agri,

s. Ferentes ro. S. nimio ſeliect curſu. Alibi: voleq vi ſeruidus axis Horati. Metaq[ui] ſeruidis cuſitare rotis. t. Nò ſoſelia teq. S. quib[us] defen dere nequ[ui]uerunt. v Maſtan[que] corpora morti. SER. aut in more: aut morti[ſpi] deq. Štati? In ſcopulis mor[que] ſua ſeder. Luca. I[ps]am vocatam. Quem petat: nobis mortem tibi coge fateri. Circa aui: ideo: ga Homerus d[ic]ien in morte Patrodi circa corp[us] extin[que] tam homies q[ui] pecora immolabant: & vno igne c[rem]ebant. V[it]e ſi ſexo: Oliacq[ui] leſta cado text: coringus aheno.

x. Raptas. S. raptim ab duſcas. Nà poſt induſturas rape nò poteràt. Aut c[er]te raptas an[que] bellis. f[er]tpe. y. Stellis ap[er] S. c[ou]ſi[que] t[us]. z. Nec min[que] innumeras. S. H[oc] loco multis re bus on[di]t: immenſam c[ui] dem facè aſſe rutuloq. a. Et corpora p[er]t. C. optima diſtribuio. Nà excel lentiores: h[eb]a nt q[ui]b[us] in patria referen[que]. Valgus q[ui] ex longin[que] venere rant: coaceratum v[re]bant tur. b. Finitimos. S. qui em: e] l[og]in[que] venerat: a referri non poterant.

c. V[ir]biq[ui] remittunt. S. Deet vn[icui]q[ui] & memin[que] nit antiq[ui] ſonquetudinis. Nam ante etiam homines in cuuitate ſepeliebant: q[ui] poſtea D[uel]to confuſe, ſe natus prohbit: & ſi g[ui]a uite quis in v[ir]be ſep edis reat. Vnde impotatores & virgines veſtig[que] le g[ui]bus non t[ener]entur: in cuuitate habent ſepulchra: denic[que] etiam nocentes virgines veſtig[que] licet v[ir]g[ui]tam in ſtra v[ir]be in campo ſcelerato obruebantur.

d. Nec honore. SER. qu[ia] neq[ui] numero: nam aliiud vert b[ui]m p[en]det ex altero?

Liber Undecimus

CCCLXXVI

k. Hic mſes. S. quia ſoit hec noſa ad aligd p[er]ſen[ato]n ad dicti: d. eſt-bane filios: aut marios: aut fr[és]: 1. Dirin. q. Q. ſeſt deoq. ira puenerit, ergo iniſtar: & plen[u] ſupplito. m. ſutareq. hy. C. N. to[em] c[um] bell[ia] Turno p[re]ſt[ut] vo leb[at]q. ne amitteret Latine, colugiu[em] id maueri curaute: nulla h[uius] ſone fatorum.

Quapropter ipſum foli
obliciend[us] e[rum] armis: cum
omne certam ſumaſt: vt
yp[er] ſegnere. n. Iubet. S.
volunt: expoſeunt.

Ingrauat hec drances:
C. Ondit q[ui] ſoler viu ve-
nire q[ui] repub. ſint ſemp-
aliq: qui i[mi] ſue colſuſat:
& ſua libertate fregi: dum
vulteri publice colſulant
n[ò] recufat prinap[ui] odiu[n]s
ſubire. Contra yo eſt eſt ple-
troq: qui ſaction[em] ſecuri
principib[us] ſaucer[em] p[er]ſertim
ſi illoſ extent aliq in rem
publica: merita aut virtut
ib[us] excellat. p. Teſta[re].
S. teſtificat e[rum] legatoriu[em]
ſidem: qui cu[m] e[rum] fuerut.

q. Obumbrat. S. ſubau
dis turni[rum] tueſt: defendit.
Et eſt ſtratilio ab arbore
bus. Hoc at dicti: amor re-
ging ad ſauor[em], populaſe
p[er]ſim[ui] p[er]derat turno.

r. Meritis ſuſtětār ſama
trophēs. S. quia multos
occiderat: vt etiam ipſe di-
riturq[ui] e[rum]. S. Ecco ſup[er]
Inſup ad c[om]ulationem
malog. D. Ecco. Inopina
tur, pru[n]tuntac[m] malu[m] hec di-
Etio[ra] & graue fatis ac ve-
hem[em]. C. Ecco ſup[er] mo-
ſi. S. p[er]euenit: q[ui] fortu[n]a
aliq d[ur]aerat: q[ui]d in dub[us]
c[ol]ulatui[d]ib[us] maximus af
ferat momenti[rum]. N[am] cad-
ti[rum] Diomedis: si p[er] ca-
pti[rum] coluſiui relata ſciuſſet
pau[n] momētis at uſiſt.

t. Mœſti. S. Hoc termo
ne nihil eos egſiſque ſignifi-
cat. v Magna Dio. ab
vr. S. legitur & magni,
x. N[il] dona neq[ui] au. S.
Ordiné legation[is] exequi-
dicens p[re]ſecta inaniter eſſe
omnina[que] poſſent effica-
ces legati p[li]icere auro: pre-
ce. p[er]miſiſe. D. Nec au-
ru[m]. Q[ui] quidē etiā q[ui] nul[ò]
lo odio coluſi funt in p[er]
liu[m] excerat: & ad inſurias:
vt. p[er]baut in pigmaleo

et Polinmeſto. y Pacem Trojano ab rege petend[us]. S. Sicut diximus cum per gr[and]i[m] modum aliquid dicti[m]: per accufatuum elocutionem formemus: neque eſt. Lui crentus: Aeternas quoniam poenas in morte timend[us]. Item Saluſtus. Caſtra ſine vulnere introſtum. Nam caſtra accuſatius pluralis eſt: qui multis error[em] facit: vt videatur, eſſe nominatiu[m]s: quia neutra trip[es] ora ſunt: & ſimilis eſt no/minatiu[m]us accufatio.
z. Deficit. C[ri]lanimo e[con]
olio. Nam neq[ui] tumultuanti Turno fatis tuto aduerſt
potrati: & Aenea ad diu[m] ſauiet: & a fatis videhat: præſe

tim cum ira deorui: Santa ſtrage
afflīctos latinos cerneret.
Quapropter velut i[mi]ſapiens: vir cum e[geret] conſilio ab aliis
ſumen d[ur]i cen ſut: p[er]ſertim a primis: qui c[er]tos auſtori
tate & ſapientia anteibat.
a. Rex ip[er] latin[us]. SER.
Qui aut colſolari debuit: aut defendende reſpublica: aliquid
inure conſilium.

b. Fatalem Aenea[m] ma-
nifeſto numine ferri. SER.
modo pernitiſtom omni-
bus Aeneam.

c. Manifeſto numine.
SER. id eſt māſeſto deo
rum iudicio ad Italīaſvo-
niſſe: numinu[m] ira teſta[re]:
quam cognouim[em] tanto-
rum c[que] ſociorum.

d. Alta intra limina co[sp]
git. S. Queritur cur ad pr[is]
uatam domum conuocē
tur ſenatus: qui non niſi
ad publica: & augurato
condita loca c[oh]uenire co[mi]
fueuit. Sed ſeimus domi[n]
latini augurato conditā:
& eandem: tam tempō
ſuiffe: q[ui] curiā. Nanqu[em]
in ſuperioribus legi[m]t[em]
augufum: id eſt augurio
conditum. Inde paulo p[er]
bus omē erat hoc illius cu-
ria templi[rum]. Merito ergo
ad domi[n] regis: quaſi ad
publici locum conuocat
fenaribus. Nam ait in fepti[m]
mo[m]: Talis intu[n]templum
dituum: patria[que] latin[us] ſe-
de ſedens. Ic[ir]co etiā in
palatii atrio: quod augu-
rato conditā eſt. ad p[er]ma-
iores confuſabatur ſenat[
us]: vbi etiam arietes im
molabi[que] q[ui] d[in] vii. libro
diximus Vrgiliu[m] ad lai[n]
ni tranſultit domu[m]. Mu[t]
ti dicunt perite Vrgiliu[m] ſe
cille: nec templi nec curie
hoc loco c[om]emorato[que].
S[ui] t[m] dixiſſe: intra t[ec]ta-
regia: vt oſtenderet conſi-
lium quod inſitur n[ò] eſſe
complend[us]: quia nec r[ie]
eſt inchoat[ur] ea et i[mi] dicet
latinus: eſſetu carebunt.
DO. Alta limina intero
rem parte[que] dom[us] i[mi]digi[t]
& n[ò] curiam qu[ia] deſtris
p[er]ferat: in q[ui] de rebus i[mi]tis
agebat. c. Olli S. ſe[que]
Enniu[m]. D. Olli c[oh]uenere.
Oſtendit q[ui] cupide a[pp]er-
mag[ui]tudinem pericul[m] omnes
concurrentem.

f. Flutunt. S. ſeſtina[er] incedi[d]i. C. Flut[ur] plenis viis. Oſſe
dit & p[er]ſimos ſuiffe: et c[ui] c[ele]tate veniſſe. g. Et prim[
]ſepti[rum]. S. Prim[us] inter ſepti[fer]eros: N[am] apud maiore[m] omne-
dues c[ui] ſepti[er]is ingredieb[at] curiā. poſt[ea] coeperu[m] t[m] ex
conſuſi[b]ust: eſt ſignu[m] erat eos conſules ſuiffe. h. Aetola ex
vrbe re. S. q[ui] c[oh]ideru[m] hi[q] de ætola venere[nt] g[re]cie pro
utu[n]ia: vnde Diomedes h[ui]t focios de tribus et d[iu]cuitatib[us]
quas h[ui] ætola Pleur[ui] Oiēton: Calyd[os] ſic h[ui] Aetola diſse
ex vrbe: & vt tande c[oh]uo i[d]icis c[uma]rui allabitu[rum] oris.

des: & apud Trænscendens
apud latinos diuinae
rum. ex [n]p[er]mi[n]que
tamen hec omne diuinae
xistam in maſſu[m]que
rem dat latinam. et
iore clade e[m]liu[m]que

h[ui]s. h[ui]s Preſidens. REB.
regr[ato] quinque diuinae
gruum hoc loco p[er]mi[n]que
vade hoc diuinae

Eneidos

Inuidiffè deos. S. Scheneli filius Cylabarus: Aegialiam: Domedis v'corè cognou't adulterio: Quo còpto Diome de s reuerit nouit: fed in Apulie partibus fibi fedem condit: dit: q'd veneris dolo d'è p'fectu: quâ i bello Troiano vul nerauerat. V'n ait inuidiffè deos. s Pulchram Calydo na viderè. S. Vnâ de subradicis ciuitatib'. t Nûc etiâ hor. vii. por. fequut. S. Hoc ordineâ a Virg' liò eſse con uerſum. Nam Diom'dis ſocios conſtat in aues e'e cùuerſos p' duci fui inte ritu: quê extinctu ipien ter dolebat. Hinc hæ aues hodieq latine Diomedæ vocant: q's greci herodios dicunt. Habitab't auri in influa: q' eſt haud longe a Calabria in còſpectu Ta senting ciuitatis: q'n etiæ de his auib' d', q' grecis naubib' lere occurrant. Ro mäveniſtibus: latinas ve hæmèt fugiàt mèores oni giis ſue. Et q' Diomedes ab illyriis interemprus è. C. Nunc et horribilis. Et ſocii amilia petierùt, thea pennis. Artiio. in li. de mirabiliù auditu ait: Dio medè ab Aenea. occumſis & loco in qby' impauerat occupato. Interfecto: illi honores diuini in influa ab eo Diomedea appella ta: et replù còſtitutur è: q' auri ſoci in aues cùuerſi in fulà illa incoluit: Diome de qæ a latinis: a græ gro: di vocan. Græciſtill ac nauiſtibus lere applau dunt: Cæteros oomes inſe ſiant. Sunt qui dicat hoc iiccoir ita ſicium eſſe: q' magna celeritate nauiſat: & folis grecis parcebant. Theodontius ait illas ſin guils annis aquâ roſtis in templù ſ fluid inſerre: et ſic luſtrare. Solinus vero ſcribit: Nufiç alibi: niſim in influa Diomedea appere: quæ e regione Campanie

eſt. Formam autem his: eandem que fulcìſis eſſe: colorem candidum: igneos oculos: roſta dentata: acgregatur: vo: litare: dubb' ducibus: alter qui a fronte agmè ducat: altero qui a tergo vrgat. Preræea cas in cauernulis a ſe effoſſis niſicare: dupliq: reliſt aditu: vno ab oriente quo ingre diantur: altero ab occidente quo egrediantur. Græcis vel qu còctiùbus applaudere: reliquis inſimicari. Quotidie e dem celebrant: alis madidis: quib' excuſis aquâ illa luſtrant. Refert Strabo: q in Venetis Diomedi diuinos ſtatuſt ho nores: et candidu equu illi imolant. In fine afti ſexti libri & mulra alia reſert: de hoc Heroe: & duas eſſe inſulas in mati: ppinquo Luceri Diomedeas appellatas: quarum altera habiteſt, altera ſit deſerta: & in q Diomeden quidâ diſparuiffe aiunt comiteſq in aues e'e conuerſos. Quê ho die q's mafueſcat: & huanâ quodamò vitâ agere: & erga benignos mafuetudie vtia malignis et ſeelatis reſugere. v Portenta ſequut. S. Reuera em portentu eſt homines in aues eſſe cùuerſos. x Et ſocii amiſſi. S. Legut nònulli & admiliis pennis: ſed melius eſt amili. y Fluminib'.

C. quia aquaticæ ſunt aues. z Lachrymofis. g. i. dolens: vel ſua mutatòm vel regis interitù. Nanç hoc tâgit latenter. a Speranda. S. p'timèda: vt. Hic ego i potut t'm ſperare dolorè. b Cæleftia corpora: S. Marus & Veneris: q numia v'tnerauit in bello. c Veneris violaui vulnere dextrâ. S. Artificioſe agit. Nâ ſciens ea q' dicuntur in fine: hçrere animis: ſuos caſus vltimos memorat. Pente etiâ. Venerè a ſe vulneratâ t'm dié: ſupprimés nomè martis: q ei poterat eſſe glio p'jvrt videa: oia quæ p'tulit odio Veneris puſſe: contra cuſt ille nuc voca: d pugnam: ve ne gâs: etiâ nuc para ſormò dare videa: Deum. Sçf'm Homeu qui ait eriikà, piro.

Inuidiffè de patrijs vt redditus oris:

Cõiugiu optatù; & pulchra calydona viderem.

Nuncetiâ horribili vifu portenta ſequuntur:

Et ſocii amiſſi petierunt ethera pennis:

Fluminibus vagani aues (heu dira meorum

Supplicia) & ſeoplos lachrymofis vocib' iplet,

Hec adeo exillo mihi iam a ſperanda fuerunt

Tempore: cum ferro cèleftia corpora demens

Appetij; & veneris violaui vulnere dextram.

Ne vero me ad tales impellite pugnas.

Nec mihi cu teucris vllù poſt eruta bellum

Pergama: nec veterum memi lctor ve malorum.

Munera que patrijs ad me portaſtis ab oris:

Vertite ad Aeneâ: ſetimus tela aſpera contra:

Contulimuſq man? experto credite: quantus

In dypeu affurgat: q turbine torqat haſtam:

Terra viros: vltra Inachias veniſſet ad vrbes

Si duo p'terea tales idea tuliffet

Dardanus: & verſis luget et græcia fatis.

Quicquid apd' dure cæſſatu eſt moenia troie:

Hectoris Aeneeçq manu: victoria graium

Heſit: & in decimù veſugia

Ambo animis: ambo inſignes p'tatib' armis.

d Tales impellite puga S. Quarù eſt piculola viatica. d Nec mihi cu teucris vllù p' eruta beli Pergama. S. ne ei fub iuciaſt illa cùuratio: quam apud Aulidem gregi inter runt. dicit in Troie excito: facrametù cùuratoris eſse compleſt. Næg in Troianos cùuraturat græci. Huc eni ſpatur: dix dictet: nullu: ſekù Troiana hre bellù p' diruato nùt.

e Nec veteri memi lctor ve ma. S. Nec memu nufè volo: victoriari me aru: q'ru null' obliuio d ſucuit. nec lctor troianum malog p'troianis malis: que nobis bellàbò pule runt. Non e'm pò de ſus malis dicere: u & mał fua nullus obliuicat: & ea q (pe paulo an' mem) ta uerit. Lctor aut malog figura græca e. Si胡a. Agretù regnare popu lorum p' agretibus pplo: f Munera q pa ad me por. ab oris. S. Hinc tam fuafio eſt & còſtuli. Nam finita eſt auxforìi negat. Vnde & paulo poſt

Venulus ita diuìtide dicens. Et reſponſa ſimul que fine restime regis Audifti: & magna que ſit ſentennæ bello: q' auſtiti. Et quemadmodum neguerit auxilia: & quod de derit nobis: de pace consilium. DO. Munera qus patris: Qui auxiliù non dat: dat consilium, g. Steetmus tela aſpera contra contulimuſq manus. S'ER. Senſus eſt & cominus et de longinq inter nos bellà tracauimus. CRI. Steetmus tela aſpera. Laydat Aeneam: vt deterent latinos a bello. h Quant In dypeum aſlurgat. S'ER. Aut quantus eſt quotiens in hoftem pergens erit: ſutur: aut pugnandi executus eſtagenus. Qui caim iepferunt de arte militari dicunt ſummù eſſe genus dimicandiquo tiens calcato vmbone aduerſan: ſe i jhoſtù clypeù ergn miles: & ita contra ſtantis vulnerat terga. i Si duo p. S. hoce eſt alios duos. k Dardanus. S. pro dardant p' pulus: & poſuit principale p deriatuo. Sic Home: ro'tax to' p. A. D. avo' o'tavp. 1 Cæſtati eſt. S. Tardati èsas h' q's iputee troian: trifphos. vult e'm excidit tartatia p victoria cédere. m Veltigia: re't. S. retroacta e't repulſa.

Eneidos

Tq. P[rae]fatus diuos. S. More an iquio. Nam maiores
nulla orōne:nifi inuocatis numinib? inchoabāt. ficut fūt
ōnes orōnes Catonis et Gracchi. Nū generale caput in oi
bus legim? Vn Cicero p irifionē ait. Si quid ex vētere ali
qua orōne louē ego optimu maximu. C. P[rae]fatus diuos.

Nam relig. ofum oportet
elle bonu principi. Eſt
aūt hoc vetuſtijimū pla
tonis Pythagoræ: inſi
tutum: & Romāis p[ra]ſis
obferuati: vt nihil accu
ratius incipent: qui pr[]
dos p[ca]ren: Ora aūt eſt
in genere deliberatuo: de
lec aūt cofultationē: q[]el
lū, p[cedere debuit: in ſer
tempus eſſe delatū. Ex q[
re p[mit aduerſarios: qu]
incofulte rem ſunt aggreſ
ſ: exq[]o n[ui]rū eſt: ſi m[]
le ſucceſſerit: caprat ergo
ben uolentiā ab aduſa
rūs. T. Añ eqd[]e ſuma
dere ſtatuiffe latini. S. La
tenter arguit Turnu: q[] fi
bi n[ob]t obterpeavit: vt ſœ
dus fieret in ſeptimo. vbi
dixit. Te Turne nephas: te
trifte manebit ſuppliſtij.
Nā m[]o hoc t[ips] reuoluſt.
s Et vell[ē]S. ſ. ſtatuiffe
hoc dixit: vt vell[ē] ſecille:
& eſt cofpendioſa locutio
q[]ui ſrimur no[]e ſactu:
quod fieri debuit.

t Bellū ipor. S. Cōcept
grauē iracundā. Et ſt. in
h[ec]e verba prupit. Impor
tunūt at q[]d̄ caret portu. i.
quiere: vbi nullus pore?e:
ficut contra oportunum:
cut comoditas & occafio
obuenit vt port? Nā hoc
quodām̄ d[ic]iti naufrat
gi[ui] ſer[re] ita cōntentio: qa
lup[us] aud erat p[ic]ul[i] c[]
fuperare troianos. D. im-
portunū. Q[]d[em] defenſions
no[]h portu: & q[]d[] p[ic]lo
rū n[ob]t inuēt rōnis futura
gi[ui]. C. Bellū portunū.
Ondic ipoſſibilitate vi-
ctorie: c[ui] aduerſus deos
bellū ſumaſ: & aduerſus
viros mutiſtos: cum in re
decernenda ſemper quæ

renda fit faciitas: aut ſaltem p[os]ſibilitas: Cum aut[em] duo
(vt d[im]imus) ſint ge[n]era dicendi: vn[ui] ardens erectu: et in
ſenſum q[ie] Turno et Dranci accōmodat: q[ui] ingenijs vi
roru: conciliſimis q[]drat. Alteru: lene m[ite] & appenſaui. -
Hoc n[ui]c latino accōmodat: tu: q[ui]ta tale e[]igentu hois vt
omia m[iti]ora c[oc]upiſcat. rum q[] paſſe ſuaſuri n[ob]aſperiori
bus verbis eos exacerbare debeat: I[]s m[iti]orib demulcere.
v C[ui]gente deo[rum]. S. qa. ad diu[us] origine d[uc]t. D. C[ui] g[et]e
deos, cauſa: q[re] importunu ſit: q[ui] em p[ot] uenit defenſio?
x Inuiſtij[que] viris. S. Atq[]u supra legi: Bis caput p[ny]ges.
Sed vi[ct]os. deo: d[ic]iti: qa[] ſequi: Nec vi[ct]i p[ni]t abſiſtere.

y. Nec vi[ct]i p[ni]t abſiſtere. S. P[at]it abſiſt: re m[ite] ait: ac ſi
d[ic]e reſentā ſi vellent eos diſcedere a bellis: natura n[ob] pati.
D. Nec vi[ct]i p[ni]t abſiſtere ferro. Qua potuilet dicta: diu
durabim vt fucēbat. C. Nec vi[ct]i p[ni]t abſiſt. ier. Quato
t[ro]go minus abſiſtent: cum euaferint victors.

z. Spem ſi qu[ā] accitis etolū ha. in ar. C. Maximī argu
menti: vt abſiſtāt a bello: q[ui] p[er] vi[ct]i ſut & aliud eu
xiliori ſpes o[n]bis ablat. ſt. a. Accis. S. euocatis ad
i[n]cus. b. Spes ſibi quiq[]a. S. ſubaudis ſit. f[un]uſi: q[ui]n
ſepſo t[em] ſpem h[ea]t. c. S[]j h[ec] q[ui] aguſta videt. S. Q[ur]
ra abſolure dixit. t. excuſ
tui auſiſavi ſimp[er] q[ui]
ſi videt: uſſaſſa: q[ui] re
ſtar n[u]ſi vt p[ace] peram[us].
d. A[n]i oculei: mar[qu]
man? ſut o[n]a viris. S. ac
dicterem: n[ob] eg[em] n[arr]aſſe.
e. In[er] manu: s. h[ir]V.
εντο[ν] χ[ρ]σο.

Wt primȗ placati animi: & trepida ora gerut,
prefatus diuos: folio rex inſit ab alto:
Ante equid[em] ſumma de re ſtatuiffe latini
Et vellem: & melius fuerat: n[ob] tempore tali:
Coegere conciliu: cum miuros obſidet hoſtis.
Bellȗ importunu c[ui]es: cum gente deorum:
Inuiſtij[que] viris gerimus: quos nulla fatigant
prelia: nec vi[ct]i poſſunt abſiſtere ferro.

Spem ſi quam accitis etolū habuiftis i armis.
ponite ſpes ſibi quij[que]: ſed h[ec] q[ui] anguſta vi-
C[]ctera: q[ui] reru iacent pculſa ruina: (detis.

Ante oculos interc[que] manus ſunt o[n]a veſtras:
Nec quenct[que] incuſo: potuit q[ui] plurima virtus:
Eſſe ſuit: to to certatum eſt corpore regni.

Nuncadeo que[ſ] fit dubie ſententia menti
Expediam: & paucis animos adhibete docebo.

Eſt antiquus ager: tuſco mihi. pximus amni
Longus in occafum fines ſuper ufq[que] licanos
Aurunci: rutuliq[que] ſerunt: & vomere duros
Exercét colles: atq[que] horum aſperrima paſcunt.

Hecomnis regio: & celsi plaga pinea montis
q[ui] C[ed]at amicitiæ teuercu ſ; & ſœderis equas

f. Nec quenct[que] incuſo: S.
Excufatio h[ec]tuo d[omi]t
qua[] eſſe in Turnu orōnē
latini. g. Fuit. lexma
ſta & c[of]umpta eſt.
h. T[ot]o c[er]tati: e[]corp
regni. S. Imperii miſiō
vīb[que] i. Dubi: m[ui]
S. mee. f. cogniti.

k Eſt âtique? ager tuſco
mihi pxim[que] ai. S. Hoc lo
co Donar[que] eraunt d[omi]ns
Agru[que] qu[em] latu: donat
difponit eſſe in Č[ip]anu
iuxta viſent fluiuntucau
tetras vicem[que] Tuſa[li]on
tenuerunt: vtride d[ic]i
ſit: Tuſco mihi pxim[que] am
ni agi etat hoc argumentu
to: q[ui]d illuc et locus q[ui] no
die p[yn]etui vocat ſed c[]
ſtat o[n]a loca: e[] c[ip]ina
nec p[ced]it illud q[ui] dict
Celsi plaga p[ine]a montis.
Vn[ui] ſi q[ui]nda eſt por: Lait
S[]ſſen[que]: & Catonis au-
coritatas. N[am] p[en] omnes
an[ti]q[ui] h[ist]iori ſon[ora]
c[of]enſi[ut]. C[ato] im in ſor
ginib[que] Troianoſa: lato
accepiſſe ager: c[er]tum lau-
renti: & caſtra Troianu:
etiā modi[que] agri c[em]o
rnat: & d[ic]iti cum habuſt
iugera: x[ui]s. C. Eſt an[gu]s
ager. Ondit c[om]ode et ſi
ne m[ui] a t[act]ura poſſe c[]
ſic[ui] ſoſus c[ui] troianus: m
q[ui]b[que] h[ab]i s inuen[ts] ſen[ia]
argum[er]ationi: q[ui] ſinta
faci[ab] ab honet[ur] ab vn[ui]
et n[oc]e: q[ui] o[n]a i genere d[ui]

beratuiuo q[ui]ſiderāt. 1 Tuſco mi S[ty]berno, m L[og]i
occa. S[ea] p[re] qua: in occid[em] q[ui] ſt[ed]i L[og]tor, n. Fines L[og]
v[ic]q[ue] ſica. S[. V]ic[que] ad fines q[ui] ſicui alij[us] reuerunt. I[ad] ex
loca: in q[ui]n[ui] Roma e[]. H[ec]em [ſicui] hitauertui p[ri]. Vn[ui]
eſt & gentes venere S[te]ane. o Arui[que] rut, S. ſubaudi a
ſup[or]ib[que] N[ā] et ſupra air. Eſt an[ti]q[ui] q[ui] ager mihi ſu[n] ſpoli
c[et] agru: aut qu[em] tan[que] i[bi] pendiaru: h[eb]ar rutuli et aranct:
aut ad qu[em] colendu: q[ui] regi ſopras d[ab]it. Vn[ui] ſup[or]i: ete
q[ui] d[am]t Donat: n[ob] potuile ſiert: vt p[ien]te Turno ager ru
tulorui a lato donareſt Aenee. p. D[uros] exerct col[le]
S. Extenuat agri meriti: q[ui] vile videt: e[]d q[ui] donare nec au
d[ie]: q[ui] cauſa preſter iuiuie: h[inc]em e[]. Atq[ui] hori alp[em]
p[ac]eſt: vt ſup[er] Arui[que] rutuliq[que] ſerut, nec op[is] ſui excolui.
b. C[ed]at am[mi]. S[. in] p[er] i[mi] c[of]cedat amiciti[que]. 1. A[que]s di[
cam]e: le. S[. v]t pari iter nos ſocerate veretur. i[vi]t ſi n[ato]
inferior. C. A[que]s leges. Ne illi ſubi[que] videamur.

Liber Undecimus

CCCLXXIX

a Socioſc in regno vocem? SER.NS ſtipſi diatos vt? in
quarto. Cuiſ loci leges decim?, t Sin alios fines. C. Dat
aliqua ſpem forte illos abſturos, v Poffuntq folo decce
dere noſtro. S. ſoit eos fataliter ad itală veniſſe. Nă audit
a Fanno: externi veniſt generi, et abſtione, Sed nos fata de

um veſtras exſiere terras
imperſis egere fuis: tûn pro
pter Turnu ſimulat igno
răna: vt ſe etă circa quuſ
pſtare videat: mtum eſt
aūt q ait poſſunt.

x facioſis ad vndă ma-
teres. S. Iterum extenuat
C. facioſis. Ergo fine no
ſtro diſpendio ſient grav:
clau ſunt & ſimilia, pui
bus antiqui pot? æneis
& ferreis vteban: qnqſes
aduerſus rubignè diutij
& ferru durat: licet em in
antiquorù edificioru ruſo
nis illos gneos ſo ſerfos
dephèdere. y. Manus,
C. Artifices qui maſibus
operant. z Naualia de
mus. S. Naualia dicimus
loca vbi naues ſer ſed mo
do de grcgo trăſtulit et na
ualia poſuit de trabibus:
de quib? naues ſiut. Nam
Homerus. vnoVDicit, na
ale lignum. CRISTO.
Naualia locu dicit fabri
cadu in quo ſub tecto co:
mode naues edificare: poſ
ſint: Ila em naualia dicun
tur: nec: ſunt trabes intel
ligende. Nă eas demòſtra
uit cù dixit, lacit omis ad
vndă materes. Naualia
autè dicunt cāſiſcia, intra
que nunc naues edificam?
ſic ſupra. Alii naualib? ite

a Centum oratores. D.
Hoc ab Aenea didicille vi
detur. C. Centu oratores.
Vt reddatur par. Nå
&cipe Aeneas toridem ad
pace pèſtè dà miferat: ergo
elegit centu, ne numero et
virvute cuuſi latini cedere
videturur, ne ve etià mino
ris Aenea facere videturur
& ille ſe feciuerit. b Pri
ma de gête. S. Ex nume
ro: & ex nobilitate legato

tum intelligitur negoci magnitudo. c Eboriſc auride
talenta. C. Ex quo appareret: talente: de quo in ſuperionbus
diximus non eſſe nummum ſed pondus: nam pecuniam
ex eheore cudi non eſt repertu. d Et ſellam regni trabæ
q inſignia noſtr. S. Bene noſtr. Romanorum em imperato:
tum inſigne ſuit ſella curulis & trabea, Nam dyadema: vt
aliarum gentium reges non habebant. Et ſclendum. ſellà
cutulem a cutru dictam: q hi tantum ea vtehanur: qui trì
unphali curru veſtì ſuſſet. Sicut evà palmata dicitur toga
quam merebatur hi qui de holtibus palmà reportaſſent.

e In mediü. S. In còmune vt i mediü querebat ipſacq telus. C. In medium. In còmune. nam illa demi optima eſt consultatio: in qua remotis omnibus animi perturbationi bus: non ad noſtram libidine: ſed ad publicam vtilitatem omnia referimus. Iacq recte confulebat Arttilius. cum coſtuationem ca puttorum diffuadebat. f Tum drancce.

C. Describit naturam factioſi: qui potus contra aduerſari
orum vtilitatem: & gloriam ferur: q: q ad publicam vtili
tatem conſilia dirigat. & tamen oportet ipſum publicum
comodum prefere: ſi ſibi ſidem tribuit vult.

g Obliqua inuidia. S. Hoc eſt que ſo nò ex aperto impugna

Dicamus leges: ſociſc in regna vocemus.

Còſidant: ſi tâtus amor: & mœnia còdant:

Sin alios fines, aliaq capellere regentem

Eſt animus: poſſuntq folo decedere noſtro;

Bis denas italo texamus robore naues.

Seu plures còplere valèt: ac tois ad vndam

Materies: ipſi numeruq modumq carinis

Precipiant: nos aera: manus: naualia dem?

Præterea qui dicta ferant: & ſcedera firment:

Centum oratores prima de gentè latinos

Ire placet: paciſc manu prætendere ramos |

Munera portantes: auride: eboriſc talenta:

Et ſellam: regni trabeam mode noſtr.

Conſulite in mediü: & rebus ſuccurrите ſelſis.

Tum drances idè infenſus: què gloria turni

Obliqua inuidia: ſtimulisq agitabat amaris:

Largus opf: & lingua melior: ſed frigida bello

Dextera: conſilij habitus nò ſutilis auctor:

Seditione poſtens: genus huic materna ſupbù

Nobilitas daba: incertu depare ſerebat.

Surgit: & his onerat dictis: atq aggerat iras.

Rem nulli obſcuram: nec noſtre vocis egentè

bat. Turnu ſe ſu republi
ce ſimlata deſtioſe lacera
bat. C. obliqua. Reſtam
inuidiam dicere poſtum
cum aperte illam profites
mur. nam reſtavia proce
dimus. ergo obliqua erit
quæ occultatur: & ex infla
dùs venit. h Largus
opum. S. Abundans opf
bus: diues nò qui multa
daret. C. Largus opum.
Oportet em qui multorum
ſtudia in populo fibi ac
quiere voluer: multa vt
largitone iqua plurimos
cius corrupeſt. Differet
autem (vt apparet apud
Ciceronem prefertim in
ſiro de officiis) largito a li
beralitate. Liberalityas em
dat: & cui debet. & quam
prætus. & quando: & cuius
caufa debet Itacq eſt vir
tus Largitio vero dando
plura q oportreat: & qui
bus non oportet: non ad
beneficentiam ſed ad cor
rupteiam tendit.

i Mèlior. C. Potentio
que res plurimum inſa
tionibus valer.

k Frigida. C. Imbecillis,
nâ vis a nueris eſt: illi au-
tem ſummo calore fouent
tur. 1 Non ſutilis au
ctor. S. Non inanis. Nam
ſutilis quoddam eſt: vas
lato ore fundo anguioſ:
vtebant in facris veſtque
aqua ad facra hauſa in
terra non ponitur: quod ſi
fiet piacuum eſt: Vnde er
excogitatù vas eſt quod
ſtare non poſſet: ſed poſſ
tum ſtatum effunderetur.
Inde & homo commilla
nò retiné: ſutilis dicitur.
Contra non ſutilis: bon
in conſilij: non inanis. C.
Non ſutilis. Lyptote eſt
id eſ vehemés & potés.

m Auctor. C. Cuſus gratia reſliqui ad aliquid agendum
moueantur auctores dicuntur, n Seditione potens. S.
Prepotens in mouendam non in comprimendà ſeditionè.
o Incertum de patre ſerebat. S. Non ignobile ſed penſus
ignoratum. p. Onerat dictis. S. Hoc fermone oftendie
eum eſe exhortatione grauatum latini. C. Onerat. Obruſt.
deprimit inuſioſum: odioſum q faci.

q Aggerat iras. C. Accumulat: quita plura: pluraq addit:
qui bus ir contra Turnum crefant.

r Rem nulli obſcuram. S. Callide et oratorie agit in oſb? & aula torie repòdit dictis latini. Supra enim uie dixerat, ante odos: interq manus ſunt omnia veſtras: Sane quaſi predixum orator. m'exprimit: quia ſupra de co dixt: & lingua melior. C. Rem. Nulli obſcurà: quaſi dicat còſultas de ca re: que nullam apud animos ciuò dubitationem his beat; vnde c apiat b cœuolentiam ab ipſa re.

Eneidos

s. O bone rex. S. Bene addidit bone. Et auxit epitheto divinatare, rex em mediis est. Nam & bonus esse: & peilimus poteft. t. Muffant. S. Modo venen significat: alias dubi tatu: vnde Muffat rex ipse latin? Quos generos vocerit, terdutu sufurrant: vt de apibus dicet: & pprie mullare ob murmu rare & muto esse vicinu. v. Det libertatê. C. Onerat in uidia aduerfariu: & inde captat beniuolentia: Oſtedit quod iccirco cives non dare clara reſpôfa: quia de redubit et quâ omnes iuſtabem facent: ſed quia heminé potentê: & factio ſum offendere vereantur:

Det ergo libertatê. q. d. lió beret nos hac feruitque nos tanç. syrannu? mit. x. Flatuſque remittat. S. Aut ponat ſuperbiâ: aut noſtros flat? remittat. Id eſt nobi refpirare cedat. C. Flatus. ſaſtu ac ſupera. biam: vnde ſupbos infla tos & tumentes appella mus. y. Cuius ob auſpiciu. S. Inuidioſe Turni auſpicijs imputat: 2 tan tus perit exercitus: ac fi di ceret ſi malis tuis omnib? non egrederentur: iſſent forſitan ſuperare virtute. Sane ſciendu hunc expría mere quicquid verecunde celuit latin? P. C. Aufputum in ſaſtu. id eſt imperium nobis pernitiſium & inſoelix: vel dixit infaufum qui malis auſpiciis bellu geſſerit. z. Mores finiftros. S. Côtarios Qua in principio Latino obtéperare noluit. C. Mo reſc quinſtros. Quos maſſignitate ingentis cœtraxit: que res ſibi vitio imputa ri potet: magis 4 infaufum auſpiciis. a. Di cam equide. C. Et ſonina ſua caprat beniuolentâ: cui demonſtret non impe diri periculo mortis: quâ do pferat q. vtilia republ. ſint. Et a persona Turni cui trahat ipm in odii: & inuidiâ dui iulius vitâ ty? rannicam demonſtrat.

b. Lumina ducum. S.

id est: peres. vt o lux dandie. C. Lumina. principes intelligit: & totam verbâ quæ ipſum vulgus. c. Confediffe vrbem. S. In luci? eſe de merfam. d. Fuge ſidens. S. illud reſpicit q. bella deſuerit. Iunone faciente. Fuge auri figurate dixit: p. fuga ſidens. C. Fuge ſidens. Crudele eſt: q. tentet bella impia: & tamen poſt aliquid animorum habere crudelitas. quare vt mercuri loſum porus 4 animorum eſse oſtendat hoc addit.

e. Et coelu territat armis. S. dictu quidem Virgili gratuitur non congruit. Sed perite hec dranci ſunt data verba qui tu mida vti ratione inducitur: Vnde ei paulo poſt Turn? dicit. Que tuto tibi magna volan. Item pro inde tona cloquito. Tem ventofa in lingua: deinde diximus drancem liberare: ſed ad oratione Latini: vii nunc dicit: Coelu territat armis qua audierat bellu importunu: cives cui gente deorum. C. Cculum. Ex hyperbole inuidiâ auget. f. Vnû. C. Non ſolus confirmat que dicta fuerant a latino: ſed addit vnum eſſe mittendu. g. Mitri dardandis ducu: iubes. S. Mit ti autur: ebur: & fellam: & cetera dici de naubibus vel agro,

h. Egregio genero digniſque hymençis. S. Ergo Turnus videbat indignus. i. Acterno ſoſed eungas. S. Nata fallacet conjunctione: nam munera contemni poterant in genurum pacis ſoſedera firmabunt generis cœlineſtione: hoc autem dicto: latenter etiam latui pudorem ex onerat q. Turno etiam ſuam promiſerat filiam dicés eauſam republiſque prôponderare debere: & propter pace ciuſt Turno Aeneas eſſe preferendum. k. Quod ſi tantus habet. C. Compleſxio eſt color rhetoricus. Aut conſpectu turno firmen? ſed aut fi quod turpe: cipſ time m? 3 Orem? ab eo quod noſtru eſt: ſollicit vt cœnes dat: latino viſiure ſuor: patrie cu? ipſe eſt. Rex. Nec dictu hec finelûma Turni inuidia: contra publicam vtilitatem in iuſtum agenere ſofererum eſt: ſelatque tamen dui id agit empena ius ſuum iuſtutilio regis. Sunt autem hec omnia auMENTA. ad inuidiam priſum q. rogam? et tanquidem quem alibi patre oportebat: deinde q. oreres mus rem quâ tusa ſponte pſtare debet: ſollicit: vt deſinas a bello in q. nulla fit falus: vt omnes poſtumus. id eſt de iure perim? ergo rem nobis debiam: & omnes poſtumus. & poſtumus a. te cœquius eſt nos imparare q. obediens perare: nec ſolus poſtum: ſed ſuppliamusi: & ſuppliamusi pacem: que ab omnibus appetenda dixit. Et ſuppliamusi non eſteat quin eſed tuis: & his quid id calamitatis deuemerit: vt ſint fine cœmifterone digni.

1. Terror. S. Proprie eſt quia ius inſertur: vt fi dis cas ille habet terrem. id eſt timendus eſt. Indeque tribuis dicitur: Metus ait eſt quem habent tumeſis. Sed nunc vurpature terro reſpem upoſuit. Nâchoc dict qu. fita Turnu: tume: m. Veniſam: oremin ab ipſo Cédat. S. Alper

Conſulis o bone rex cuncti ſe ſcire fatentur:
Quid fortuna ferat populi: ſed dicere muſſant:
Det libertatê fandi: ſlatuſque remittat:
Cuius ob auſpiciu infaufitu: moreſque ſinſtros:
(Dicâ equid: licet arma mihi morte: mine.)
Lumina tot cecidiffe ducu: totâc: videmus,
Confediffe vrbê luctat: dui troia tenat
caftra: ſuge ſidens: & celûm territat armis:
Vnû etiam donis iltis: quæ plurima mitti:
Dardanidis: duci: iubes vnû optime regum
Adij cias: nec te villius violentia vincat:
Quin natâ egregio genero digniſque hymençis
Des pater: & pacê hanc: acterno ſoſedere iungas:
Quod ſi tâtus habet mêtes & pectora terror:
Ipſum obſtemur: veniam: oremus ab ipſo:
Cedat ius proprium regi: patriæ: remittat:
Quid miſeros totiens in aperta pícula cives
Proijcís: o lacio caput: horu: & cauſa malorum.
Nulla ſalus bello: pacem te poſcimus omnes,

hic diſtinguit. n. Quid miſeros tociens in aperta pericla cives. Proiſcis. S. Quaſi viles & abſiendos ingentem ponere vnitera: verbafuit poſita.

o. In aperta. D. Miſeſella. Quod nô forſis e: ſed temerari p. Cives proiſis. D. Homines omnino caritate amplecten dos: vt rem vilem abſiſcis.

q. Latio. SERVIVS. Non: vni ciuatis.

r. Caput. SER. Principium rei caput eſt. s. Nulla ſa

ius bello. SER. Plus eſt q. ſi ſpes diceret. t. Pacem te poſcimus omnes. SER. Te poſcimus qui fo lus e cauſa bellorum: nam Aeneas tam pacem promittit. v. Solum inuolabile pignus. SERVIVS. id eſt lauiuam. Hoc eſt quod ait ſupra. Pacem hanc eterno ſoſedere iungas. x. Inuiu! quem tu tibi ſingis & eſſe. SERVIVS. Bene quem tu ſingis: ne ei tançinimic minime credatur: hoc eſt non ſum quid: ſed ſi velis eſſon non recuſo. Nam hoc eſt & eſſe nihil moror. y. Supplex. DONA. Magna notacendi colliditas: qua inimicu ſumma inuidia onerat.

Liber Undecimus

CCCLXXX

s Animos. D. Feruntē quandā confiderationē. C. Potem animos. id est clationē atimī: quā nemo fapiens renetur. Qui e[m recte s[apit] ratione ductur: non furore rapitur: sed matus enā in te peccatūr e[m]. Nam cum reiquī etā furētes, foliant si vincuntur timorem animi deponēre: tu nō depone. a. Fuffi. S. Fugati. b. Defolauimus agros. S. Vel dum occidentur: vel dum gimus. Et latos valtang cultibus: gros. D. Defolauimus agros. Nā de solo cerabatur quod factum ut defectum.

c Aut si fama mouet. C. Sententia e[m] si tu nō vis miuere gloriā tuā in reh[]bellis: et tātū vii tribuif ne obiectas nos hoffibus tāci viles animas: e[m] ipse cum tibi & nō nobis Peas cōsigium in hoſtē po[]t: prefertim cum te vocet quaſi concludat. Q. & in humani: & iuf qui nihiſ alios faciat fit obicere hos tibus alios p[ro] ſua: aut gloria: a: aut voluptate: & il[] etiam mercurioſi.

d Doralis regia cordi e[m]. S. Hoc est regni latunt. Sic alibi. Non h[uius] dotalis regia amat.

e Scilicet vt Turno con tingat regia coniunx. S. Hec cum quadam irriſo ne dicuntur. D. Scilicet vt Turno. Necesario poſira e[m] i ſine, exclaimato[rum] vt de moſſtret cauſe priuate ipſus Turni nō elle admice[m] dum publicu pericului.

f Inhumara inſleſtagt. turba. S. At qui ſepulci e[m] omnes qui in bello perries rani: vt legum? ſupra ſed hoc ſactum e[m] Aenee bezeficio. Qui ſepulture com[]rum redidit ſocios. Ergo quanti[rum] ad Turnum perni[]net in ſepulci ſunt. Nam campos ſua potestate reſe[n]tinebat Aeneas.

g. Etiam tu. S. Eſiam etiam hortantis e[m] aduerbum hoc loco: Alias ad h[uius] ſignificat: & e[m] ſepo[]ris: vide etiā curi? etiā arma apud maiores: etiā cō fentientis fuerat. Quod ta[]men in h[uius] retenubus au[]ctoribus idoneis nō inue nitur.

h Vis. S. Virtus.

i Violencia Turni. DO.

A[n] ardens. magis exarſi. Oſtendic autem draticem v[ui] p[ro] poſtera eloquentia: cum eo tempore manibus: & non, ver[us] bis ſit vendi. C. Exarſit violentia. Facile e[m] q[ui] natura ſua violentia e[m]: & viribus omnia arrogat: amari dicti[s] ac cenditur: & prius intra ſe vehementer cōmouetur.

k. Dat gemitu. C. Nam nulla res in maiorem dolore[m] imo p[er]liere poſtet virum præſanti animo: q[ui] ſi mercurioſus haſ beatur. 1 Rumpit. C. Subito & cum ſurore emittit.

m Imo p[er]ectore voce[m]. S. More ſua habi[t] ſuture oration

nīs oftendit. C. Imo p[er]ectore. Ab intimo corde: quod toti ira accensum eſtet. n. Larga quid[am] drances ſemper tibi copiam fandi. Tum e[m] bella maius p[er]cunt. S. Sunt multa ſua vi optima: que quoniam per ſanon poſſunt vituperat: ab accidentibus vituperantur: vt hoc loco quoniam elocta tia per ſe optima eſt: e[m]am culpat ex tempore dicens: t[u]c ino cumbis eloquenti[m] cum manu[s] bella depoffunt. C. Larg[am]

Pricipium abruptum: vt conuenit furenti: & quo[n]iam objecta erant diluēs. da Primo quidam ofſten dit potuſſe illi copia vert boſum auribus auditorum obſtrependo perfuade a: te falſa: deinde cum maſt m[é] argueretur ab eo timi ditatis illud in primis cō futat. Nam artis e[m] c[um] a[] ditores ab aduerſaris noſtris. Perfuaſi am eſse vi[rum] dentur ab eo argumento incipere. Quod omnino va lidi. limum futile videat. P[rim]us ergo oftendit illu[m] allocatione verborum au[] di[po]res falſere potu[m]. De me deputat: quod maſ[]gis premebat. Poſtremo victum quod in ſe lecerat in illum recorquet: quadam ſtronica de rinatione: Ipmq[ur] ad periculum faciendum inu[m]tat. Concludit denique quicquid in illo iurum eſt et totum eſt in verbis: & ſt in ſuga.

o P[at]ribuſo[rum] voca[rum] pri mi[n]us ades. S. bella p[er]lectus ignorans. atque formidās primus es inter senes ad danda confilia.
p. Magna volat. S[ER] 2 Hom. r. ſu[n]con[tr]ep[os]v[or]to[rum] p[ro]bo[n]no[rum].
q. Difſinet. S. Arce[m]e: de p[ell]it, proprie extra teneat. Nam diſe p[er]aſtatis e[m] v[it] de & diduco: & diftera[rum] dicimus.
r. M[ec]q[ui] timoris argu[e]. S. Vt cantando tu illum. Arguo aſt genitium res c[or]piti vt arguo te c[ed]is in ſidiarum, & eſſe de gregio: nam ita dicitur. k[ex]th[ri]yop[on]o[ſ]ep[ovon].

s. Quando. S. ſtquidē: & per truſionem in illum confert laudes.

nſigni[m] agros. S. A[gu]ros c[ap]os: Inſignis. no[mi]bilia: d[ar]nificas. N[am] ver[bum] e[m] ſigni[m]: & d[ic]it ex auſtortate e[m] debere ſet etiam: quod de bello iudicat vir tutis ignorans.

v. Iſi[m]s S. A[le]ktrik[on].

x. P[ul]ſus ego. S. Q[ui]a ille dixerat p[one] animos: & p[ul]ſus abi: & a[it] contectura. Nam hoc vult intelligi: non poſte di[mi]no me[n]to p[ul]ſum e[m] qui ſequendo bella deferuit. Aperte autem hoc d[ic]i: potest merito credi q[ui] p[ul]ſus ſit in cui[us] tot extat: t[ro]phea. C. P[ul]ſus ego. In ea re perſiſt: et quam ſi[u]mo opere probare p[ot]erat. A[ri]q[ui] omnia extollit: n[am] c[ui] interes

c i j

Eneidos

miffet. Palanta: ex cuius morte cù vnicus patri eſter: & paſter vltimo ſenio ſiā ſaceſeret optimo ſure poſerat affirmare ſe domu ſuandri funditus ſubſtuliffe: hæc em ratiſe: & de primere multa: & extollere (cuius nō recedatur a vero) poſſumus. y Iliaco tumidu qui creſcere tybrim sanguine.

DO. Magna pompa eſo
ſert ſua facta: nunc ex ma-
gna turbulenta oſoe ad
mitê redit. z Cù ſtirpe.
S. Ocoſo em Palante inte
ritius cuiſta poſteritas :
a Haud ita me. C. Sino
gula quec majora a ſe fa-
ſta exornat atq. amplifi-
cat. b Bitias. S. Suba
audi inges: a cōſequēnſb:
c Mille. S. Finitus nuo
merus pro in finito.

d Aggere ſeptus. S. Vt:
Vestris o diues vndiq. ſe-
ptus aggeribus.

e Nulla falus bello capi
ti cane talia demens. Dar-
danio. S. Quotiens argu-
mentum non poſſumus
ſolueret: aut contraria ob-
iectione: aut riuſu aut ma-
ledicto: vt in hoc loco ad
uerſario reſpondem? C:
Nulla falus: Poſtque: conſu-
tauerat id quod erat omo-
nuī maximu̇m: fortudinē
Trolanorum nō eſſe qua-
lem dicebat: drances oſte
dit multis exemplis. Inue
nes autem bis duab orao-
tionibus copioſſimùm ex-
empium quo vnam quan-
q. rem in vtram parte
disputare cum vehemeno-
tia poſſimus. Poſtremo,
vt in contemnatione dran
cem trahat et demonſtret
falla illum retuliffe: cù di-
xerit ſi fibi morte minare
tur. Turnus: affirmat hoc
illum eſſe méſtum: vt in
uidiam fibi concitare. Se
autem pudere ſi tam me
ticuloſum interimat:
f Cane. S. Pro diuina.

g Proude. S. Itaq. & e
ordo. Nulla falus bello p
inde omnia magno.

h Ne ceſſa turbare mea
tu. S. Cstera per parêthe
ſim dicta ſunt.

i Extoſtere vires Gentis
bis victè: & contra preme
re arma latini. S. Hec êvir
tus eloquentie: Arma au
tem latini inuidioſe dictat
vt dræcem latino reddat
inuſi: mā deuít mea dió-
cere. k Myrmidonum
proceres. S. Græcorum prin
cipes: dicta autem patro-
dum & achillem. Nam

licet ipſi aliunde fuerint: tamen Myrmidonius imperauiti hoc autè ponit iter impoffibilità: & ytitur greco prouerbio. Sic Hora. Et ante padus matina lauerit cæcumia: & ſic eſt modp dictum: vt in quarto. Nunc lycie ſortes: nunc & Ioue

miffus ab ipſo. 1 Retroſugit auſidus vndas. S. Apulie fluvius cadens in Adriaticum pelagus. m Vel cum le pauidum contra mea iurgia ſingit. S. Cōtra illud quod ait det libertatem fandi flatuſque: remittet. Nam hoc dicto rem ſuum naturalē inuidioſe in eam caufam: reſtorquet: vt meq preſentie non illu? ne quod timer eſe videatur. Hoc eſt enim quod plenl us iterat dicens. Et forni dine crim en arcbar.

Experiare licet: nec longe ſcalicet hoſtes

Quarendi nobis: cito cufiant vndiq. muros.

Imus in aduerſos: quid ceſſas: an tibi mauors

Ventofa í lingua: pedibus ſue fugacib? iltis.

Semper erit:

Pulſus ego: aut quilib: merito ſcedillime pulſu.

Arguet: iliaco tumidu qui creſcere thybrim

Sanguine: & euandri tota cum ſtirpe videbit

Procubuſſe domum: atq. exhauſto arcadas ar

Haud ita me ex pu bitias: & pādar? iges: (misd

Et quos mille die victor ſub tartara miſi.

Inclusus muris: hoſtilić aggere ſeptus.

Nulla falus bello: capiti cane talia demens

Dardanio: rebuſq. tuis: proinde oia magno.

Ne ceſſa turbare metu: atq. extollere vires

Gētis bis victè: & contra premere arma latini.

Nunc & myrmidonem, p. ceres phrygia arma tre:

Amnis & adriacas retroſugit auſi: (mifcunt:

VP cù ſe pauidi cōtra mea iurgia ſi: (d9 vndas,

Artifici: ſcel: & formidie crimē acerbat. (git,

Nunq: aiam talem dextra hac (abſiſte moueri)

Amittes; habitet tecù; & ſit pectore in ilto.

Nūcad te: & tua magne pater cōſulta reuertor:

Si nullam noſtris vſtra p[er]ſem ponis in armis:

Si tam deferti ſumus: & ſemel agmine verſo

Fundit occidim: necq. habet fortāa regreſtū:

Orem? pacē: & dextras tendamus in ermes.

n Artifici ſedus. S. Nā
ſceleratoru eſt ſinſurate for
midinem.

o Habitet te: & ſic pe-
ſore in ilto. S. P[er]ſima:
& vilis anima habitet:
cum i membris c[ir]guis:
nam talē vilē & p[er]ſim
accipimus: quan u[n]ta e:
perire ea dextra: qu[ia] tano
tum viros fortes confue
uerat occidere.

p Nunc ad te: C. Conſu-
tauerat dicta aduerſant:
vt equiores aures ſibi prg-
[are]t: laetius nunc ad ſen-
tentiam dictam accedet:
& primo demonſtratno
eſſe actum de latinis: vt
dicit drances.

q. Magne pater, D. Oo-
culta Ironia eſt. q. d. quo-
mō magne pater qui non
reſce confulis ſi teq.

r Conſulta reuertor. &
Conſultor eſt qui conſui-
lit. Conſultus qui confui:
tur. Cōſultu vero res ipa
de qua confultur.

s Si nullā noſtris p[er]ſom
ponis in armis, S. Inſina-
atione vitur. id eſt callio
do & ſub tili adduſ ad p[er]
ſuadendum. Vult em in dió-
cere: melius eſſe intere c[ir]
pacem rogare: quod qua-
aperte non auuer latenter
& paulati ad hoc ſepeſt.
Namq[ui] inter principium
& inſinuatione hoc intera
eſt. Q. principi uſt apſa
re mi narratio. Inſinuatione
v dixim q[ui] eſt cau lida & club
tilis oratio. C. Noſtris q[ui]
d. Que tu inuicuſtima eſſe
ſp[er]o nu[er]o expertus eſter
d[im]iſtulantur ne nill[ui] oſſe
dat: arguit me tuloſtare.

t In armis. S. Aut meſt:
aut latinorum generaler
omnium.
v Si tam deſerti ſumet
S. Prepter diomède: qui
ſolus neq. aut auxilia.
x Necq. habet fornia re
græſſum, S. Omnia qu[ia]
ſibi poſſunt obuſcipont[us]
fed cum ſolutionibus ſu

is: nam & fortuna nō eſt imutabilis: & qui ſemel p[er]ſu-
iterum potest reuerti: & auxilis nō ſunt penitus deuunt.
& m ip[er]orum exercitu eſt adhuc plu[n]miu p[er]ſi. Eſt autem
logiſmus, y Oremus pacē, C. P[er]miſſio eſt. Neg huc

Liber Undecimus

CCCLXXXII

corporis: c. Vel magnú prefest achillé. S. Et prſto illú id eſt melior illi ſum. Et prſto illo címcus. Cíero. in cefart anis: tanto ille ſupertiores gloria vicerat: quátu omniſt? ut prſtiftiſt. C. Magnú præſte ach. Exhibeat ſe talem qualis achilles ſuit. d. Vulcaní manibus paria induat arma,

S. Bene addidit paria: ná
eriá Aeneas habuit; arma
vulcania: Líet poſſum?
dicere ہ hoc Turnus non
ignoraret: non tún hoc val
de i doneſi conprobatur.
e Vobis anima hæ ſoſ
tero: latino. S. Bene ſi
bi & ſaurem cò cíliat po
puli. Et a Socerí nois piú
dido: latini impaticat volú
taté. f. Villi veterú viru
tute ſecúdus. S. Dicim? &
ſecúd? illi: & ſecúd? ab illo
g. Deuoui. D. Qualitas
ita verború: milificationé
potiusc? pugnaturi auda
ciam demoníſtrat.

h Nec Drances potius
ſiue eſt hec íra deorum.
Morte luat: ſiue hec virt*
& gloria tollat. Ser. ſefus
obſture quidè dictè: ſed
facilis. et qui de vufu uó
ſi recedat. Nam ita irati
de minimo dicere confues
tum? abeat nec bónis meis
nec malis interfit reß? no
lo fit aut glorie meq partí
ceps: aut in me inuidiam
ex inſoſeritatis comuniſbe
cōmoueat. ſicur nunc de
drance dicie: ſiue hæ ira de
orum morte luat. id eſt ſi
perſitur? ſum: nolo muidi
ſuſtinere. ſi dræ. cs pariter
forte moriá. Si vero me
virtus & gloria comitabi
tur: noloignau? ſoſerit
alieng fit pariticeps: ſi dí
moris pugnat auſpiciſt for
te ſurpart. C. Nec. d. Co-
duit. q. ſiue vicendus fit
peter ہam deorum: ſiue ex
virute reſportaturus glori
am: nò vult drancem hæ
penicula ſubire.

i. Illihc inter ſe. C. Dú
cóſula: Aeneas exerctú
ad obſidionè duct: ſi res
tu clibus ſumu afferret
terorem: data eſt oſcaſio
Turno: cù eſſet op? facto
& nò còſulto: vt miſſo ſe
natu ad arma còcurreret:
oib? ſeſquitub? Eſt tamen
hic ſenſus moralis: ná deo
môſtrat poeta ex temerita
te principum: multa detri

menta rebus publicis prouenire. k. Caſtra Aeneas ad eò mouebat. S. id eſt ducebat exercitú: vt nos caſtra moſ emus Luca. Brundúfum decimis iubet hæ attingere caſ turi. id eſt decima deductione. 1. Ruit. C. cù impetu ve nitit vt folct in huiuſmodi rebus fieri. m. Animi turbari. C. Ná tanta res nò venit ſine perturbatióe etiá magnóru viroſú: cum ſint grauia: & quod magis eſt improuiá: Ple. bei penitus còſternaban: Cú cùm putabant hoſtes alliduſ

vulnéribus & cédibus còſternatos: ſe nón nifi ad plures dó
es collecturos ipfa inſtructa adie aderé: qua in re laudatur
etá Aeneas ہ victòria hene vti ſeuerit: n. Fremit ara
ma iuuétus. S. Hoc eſt fremebát ad arma. Arma m. litaris
vox eſt. C. Fremit arma iuúétus. Difributio eſt. vnicuſt

em tribuit quod ſibí a na
tura induitú ſe. Nam iuue
tus propter calorem ſante
guis ad vicifcedú excita-
batur. Senes auté cum &
prudentia pl? cernerét pea-
ricia: & ex frigiditate ſan
guinis minus auferét ſles
bant. o Muſſant. S.
modo querétur. C. Muſſ
fant. dubitant qua ſi nām
dicát. Muſſare proprie di
cunt murmurare Ennius
in occulto muſſab: vul-
go verop racere dictur: vt
idé Enm? Nò deet muſſ
fare bónos. Feſt? Egs oút
puro muſſare per onoma
topeiam dicti: & rem cuma
loqui cupimus: & aut pu-
dore aut timore: impe-
dimur: vt pot? murmur
et apertá vocé emittá? p.
ptereacæ dictur. Muſſare
vel dubitare vel nò auſe
de. Statius Excuſſus cérú
métes turbatac? muſſant
conſilia.

p. Dillenſu vario. SER:
Alii cùm Turni dicta: aliu
Drancis dicta: pbant.

q. Pílcoſoue amne paſ
duſe. S. Paduſa pars eſt
padi: ná Padus licer vn?
ſit ſuiuus: habet ſamè ſlu
enta? plurimæ quib? qui
ê paduſa quibufd I loſis
facit paludem: quæ plena
eſ cygnorum.

r. Rauci per ſtagna loqia
cia cygni. S. In quib? ha-
bitant cygni loqees. Raui
ci autem. to uéov. eſt
nam modo canoros ſigni
ſicat. alios vocis peiling.
Juue. Rauci theſide codri
ſicur venenum etiá de bo
no & malo dicti: vt odor
bonus & malus vocatur.
C. Loquacia ſtagna, id ê
reboantia e uocib? cygno
rum. s. Arrepto tépo
re. S. id eſt Juuëta oppor-
tunitate temporis.

t. Cogite C. Permiſſio ê
in re manuſelte aliter ſua-
dente. Eſt auté oratio &
ipſi accomodatilíma.

v. Sedentes, S. Pigri. vt
immunifc? ſedens aliena ad pabula ſocus. x. Tu volus
ſe. C. Oſtendit maximá imſeratoriá virtutem in eo ſuſſe
qui ex tempore rebus diuerſis optime conſuuerit.
y. Armari edice. S. Figurate dic ut armentur. Edice auté
eſt impatiuus: nam ab omníu coniugationum inſinuto: de
tracta re ſyllaba vltima: ſit impatiuus: vt amare ama Do
cere docere: legere: audire audi. Cum auté lac yel dic dict
mus apocopen verba paciuní. x. Maniplis. S. His

Factaç vulcaní mausnb ipara tnduat arma

Ille licet: vobís, aſiám hanc ſoceroç latino

Turnus ego haud ulti veteri virtute ſecundus

Deuoueo: ſol û Aeneas vocat; & vocet oro.

Nec drances potius ſiue eſt hec ira deorti

Morte luat: ſiue e virtus & gloria: tollat.

Illi hec inter ſe dubijs de rebus agebant

Certantes: caſtra Aeneas aciemç mouebat

Nuncius ingenti p regia tecta tumultu

Ecce ruít: magniſc: vibé terroribus implet

Inſtructos acie tyberino a flumíne teucros:

Tyrrhenæc? manû totis deſcendere campis.

Ex templo turbati animi: cò cufaç vulgt

Pectora; & arrecte stimulis haud mollibus iræ.

Arma manu trepidi poſcét: fremit arma iuue?

Flet mocti: muſſare patres, hic vndic damor.

Dillenſu vario magnus ſe ſollit in auras.,

Haud ſecu atc. alto in ſuco: cù ſorte caterue

Còledere auíu: piſcólore amnepaduſæ:

Dant ſonitú rauci per ſtagna loquacia cygni.

Immo ait: o ciues: arrepto tempore turnus,

Cogite concili: & pacem laudate ſedentes.

Ille armis in regna ruít: nec plura locutus.

Corripuit ſele; & tectis citus extulit altis.

Tu voluſe armari vulſcoru edice maniplis.

c. iij

Eneidos

quidam exígebat: ut ma.haberet accentum: Ni lóga quidam est: fed ex muta & liquida quod quotiés fit tereta a fine for titur accentum, vt latrebræ tenebræ. Tamen in hoc fermone: vt fecüda a fine accentuî habeat verfus obtinut. J Manum plis. Signiferis qui fecundiù antiquiù morem in legione erat triginta, Legio autem habes. Bat fex cohortes & ſexa: gina centurias: licer i his rebus acceſſu têporis: duæ cum varietas ſemper mu tauerit milieic disciplinâ.

a. Equites meſapus in armis. Et cum fratre coras latis diffundite campis. S. Equitè in armis id eſt armatum. nam figura eſt Meſapus autè vt dicere. vitauit homœotoleuton: nã vitioſ ſi erat volute ede ce Meſape: ergo Meſapus aut antiquus eſt vocatio uus: vt Hesperidum fluuius regnator aquarù. Item ſocer arma latinus habes to. Aut certe nominati uus eſt p vocaticu, quam q etiam poſt eſſe nomi natiuus: vt eſt, Meſapus et coras equitem diffundit te, p diffundat: melior tao men eſt ſenius ſuperior.

b. Cum fratre coras. S. Scilicet cum Catillo. Nam legimus: Catilluſcacer coras.

c. Qua iuſſo. S. Pro qua uſtulo, & eſt antiquum. d. Ilicet. S. Id eſt confes ſtim ilico: quod ne dicere meti necefitas fecit: nam ilico dicimus.

Migna íccepta. SER. Quia de pace cogitabat, que implert non potuit.

1 Multaçq: ſe incufat. S. Pro multum: & eſt græca figura.

g. Generiçq. vi bi. SER. Propter virbem Luca. de Catone, virbipater eſt vir bis: maritus. Gener autè ideo dicitur: quia ad au gendum genus adhibet.

h. Přefodiùt alij portas: S. Id eſt ante portas fosſas faciunt: quæ res nimiã in dicat desperationem.

Bello dat signum rau ca cruentum Buccina. S. Bene bello dat: Nam buc cna infonans: follietudinem ac bella denundat: ſicur in ſeptimo. Qua buc cina ſigni ù dira dedit. Preſi um autè tubæ indicant: vt At tuba terribilem ſon nitum procul eſre canoro ſncrepit.

k. Vocat labor vltimus omnes. S. Omnes ad labor: vler ma necefitas conuocat.

1 Nec non ad templù. SER. Sedem Homeru qui indicat in ſuma desperatiòe matres ad tempia concurrere: vt victoria que non potest viribus: poſ

ſt deorum fauore conquisi. m Subuehitur. S. Proprie Matrone enim pilentis vebebantur ad templa peregtes. Vt pilentis matres in mollibus. m Dona ferens. S. Peplu, felicis: ſicut dixit in primo ideo omnit hoc loco. DO. Pura bant mulieres poſſe donis & precibus ſauorem a dea im

perrare. CRH. Dona ferens: Eſt ei hum? ſex, pruri: vt cí alia in bello auxilia ſere non poſſit: ad deorùi ſup plicationes conuerant.

n. Oculos dejecta deco ros. S. ſcut oculos ſulſu ſa utrentas. C. Oculos de iecta. Ex pudore eſi eſter cauſa mali tanu.

n. Delimine S. Ad pre ces felitant: ſi mulierum ſtendit: deſendù.

o. Armipotens p[ra]beli. S. Antonomalia ſunt proprie: H[ec] autem omnis oratio verbù ad verbum de Homero tranſa ta eſt. P[ra]ſes autem heli, id eſt qui preſſt omnibus bellis: cuuis nutu ſemper bella tractantur.

p. Frangemanu teluni. S. Aut tua manu: aut in etus manu tela conſingie. H[oc]r. o. j[oy]v[N]h[uy]j[os] d[io] N[h]d[os]. q. Et ip[im] Pronu: ſterne ſolo. S. Hommer. N[h]d[ek]ox w[ro]no[vm] s[u]d[os] ne[ſev]. r. Portiſc[que] effunde ſub alii S. Bene aut: ſub p[is] p[ont]s: quaſi ad quas ruitinabat. Aeneas. Vnde eſt illud p[ra]fodiut alij portas.

s. Cingitur ip[er] ſe ſurde et ratim in præia Turnu. S. Oeconomia omis hec. Nam Turnus ideo cum mora armatur: & iteito capite circa arcem incendè admonet finglos: vra la unia poſſit videri. Et ut fit major cauſa dimicant di dum ſponſe placere c[que] tendit. J Furens. SER. Scilicet: amoré Launug quam videbar, quod eſtque ſequens ind car comprat. u. Nam dictur eſt. Aut ille impaſſus armentag tendit e ſuarum. Cingitur in proelia vt proelari poli: vt vi dicas. L[ego] in ad uocationem, id e[ſ] vtrius catus eſt poſlimi.

t. Iamçq: adeo. SER Vi. Aut vacat adeo: aut certe ſic ſignificat: vt ſit ſenius, adeo ſic preparatur in prælia: vt eui vniterfa arma, præger galeam portaret.

v. Toraca indutus. S. O[na]ç in ax excent g[ra]cæ: maſcula in obliqis caſib[æ]a p[ro]ductiv: vt thorax thoracæ: p[ra]tax p[ra]tracy nam fecimina corripit: vt cl[im]ax. cis. Sed ad lamni non tranſeunt. Phalanx vero & aliter eſt. Perspectum de eui

Eneidos

e Ad terrâ defluxit. S: Dicêdo defluxit:artem & quâdam moderationem deſtendendi ſignificaut: quæ eſt etiam in aſcenden do apud huip rei peritos. f Sui merito ſi qua eſt ſi ducia forni. S. Si vnuſq[ui]a fortis habet aliquâ cō ſidentiâ ex confiêntia for titudinis ſuie:& ego auſte re non dubio. Forti autê bene dixit: nam fortis cō munis eſt generis. hec au tê hoc vult dicere: nô ſexû considerandû ſed robur.

g Occurrere Turme. S: Equitati:nam partê pro toto poſut.

h Horrenda in virgine, C. Quod mirum eſt. Q[ui] virginalis vultus horror incutere poſset.

i Quas dicere grates. S. Scem rhetoricam diſcipli nã: dicit se verba inuenit re non poſse quibus eius exprimat laude: cum diſerit. O decus italie. Sic alibi. Quibus coelo re laudibus equem: cum p[ro]miſerit. O fama ingens ingestior armis Virgilius Troiane. C. Quas dicere, id eſt agere verbis.

k Referre. C. Scilicet reda dendo beneficium, neu trum ergo: negat poſse facer.

l S[an]d nunc. S. Ordo eſt. S[an]d nunc me[c]ui partire la borem: nam per p[et]heſi dicti[que]. Quâdo iſte anius eſt ſuper omnia. S. id eſt ſi quid[em] es magna.

n Partire laborem. S. Partire ideo: quia illa dixere, Solaq[ui]a tyrhenos egites ire obuia contra.

o Quaterê campos. S. Ad camporum perturbarionem.

p Furta paro belli. S. In fidias. Salusti. Ges ad turta belli per idonia. C. Furta belli: Inſidias quæ i bello furtim parantur.

q Biutas faucis. S. Fauces dicuntur fitina: inter duos montes anguſta & peruia: dicta ad faucium animalium ſimilitudinê.

r Collatis excipe ſignis. S. Cōiunctis ducibus qua memoraturus eſt.

s Tiburti[que] manus. S. Cattulus & Coras duces. t Et tu concipe curam. S. Sicut ego. Nam nô dicti ſicut Mefapus aur alit: ne et facere iniuria videat.

J[oh]obuia cui volcoru[que] acies comitante camilla

Occurrit: portiſque ab equo regina ſub ipſis.

Deſtiluit: quâ tota cohors imitata: relictis.

Ad terrâ defluxit equis: tum talia fatur.

Turne: ſui merito ſi qua eſ fiducia forti.

Audeo: & æneadu[que] promitto occurrere turmas.

Solaq[ui]a tyrhenos equites ire obuia contra.

Me ſine prima manu tentare p[ic]ula belli.

Tu pedes ad muros ſubſiſte: & mœnia ſerua.

Turnus ad hæc oculos horrêda in virgine fixe.

O decus italicae virgo: quas dicere grates;

Quas ve referre par[er]t: ſed nunc eſt omnia quâdo iſte animus ſupra, me[c]ui partire laborem;.

Aeneas: vt fama: ſidem miſſiq[ui] reportant.

Exploratores: equit[i]que leuia improbus arma

Præmit: quaterent c[ap]os: ipſe ardua montis.

Per deferta virgo ſupans aduētat ad vrbem.

Furta paro belli: c[ô]uexo in tramite ſiluæ.

Vt biuias armato obli[d]a milite fauces:

Tu tyrheni[que] equit[em] collatis excipe ſignis.

Tecu[que] acer meſapus erit: turmaq[ui]a latine:

Tyburti[que] manus: ducis & tu c[ô]cione curam:

Sic ait: & paribus meſap[ui] in prælia dictis.

Horta: ſociosq[ui]a duces, & pergit in hoſtem.

Eſt curuo anfractu valles acc[ô]moda fraudi:

Armor[i]que dolis: qu[em] densi[que] frondibus atrum

Vrget vtrin[que] latus: tenuis quo ſemita ducit.

Anguſt[que] ſerunt fauces: aditufq[ui]a maligni;

Hanc ſup[er] in ſpeculis: ſumuq[ui]a in vertice mo[ti]ſis.

Planicies ignota iacet: tuti[que] receptus.

Seu dextra leuac[ui]a velis occurrere p[ug]næ:

Siue inſtare iugis & grâdia voluere (axa:

Huc inuenis nota fertin regione viarum.

Attriput[que] locu[que], & l[yl]uis inſedit inquiſis.

Concipe autem ſimulque eis. Con enim contunc quæ paricula eſt: Vnde & conuocari de pluribus di cimus.

v Eſt curuo. C. Topo graphia eſt. id eſt loci de kriptio.

x Valles. S. metrincoſſtate: compellimur ut vali lìs dicamus. Sta. Vallis i amplexu nemoru[que] ſed. nì plenùi eſt valle: vtrius Virgi: poſut: quoque eſe diminuto: indi[c]natâ val lecula vt vulpes vulpecu la facit: ergo in es vid in iâ quâdo vifurpatiue quan[do] naturaliter exectu[n]o mina: ſola diminutu indi[c]tat. Ba autem quic[ui] ca exectu longa ſunt omninoſt in genituo non c[ri]cants vt labes: vulpes: valle: Nã ſi c[re]ſcat breuia ſunt, vt miles militis.

y Quo ſemita duic. S. Legitur & qua.

z Aditufq[ui]a maligni. S. Proprie obſcuit, ve ſub lu ce maligna.

a Ignota. SER. ſcalicet. Aeneas: nam de Turno diſturus. e: huc tuuens nos ta ferre regiſe viuorù.

b Tuti[que] receptus: SER: Male quidam reccitus le gunt: nam receptus diſe[quo] ſe turus recept exerctus: Vnde & ſigna requeptui canere dicuntur.

c Seu dextra leuam ve iſi occurrere p[ug]ne. SER. Siue per valles ſiue p[ro]tis radices: in cerum eſt em qua ſi vêtur. Aeneas: d 'Arripuit locu[que] SER. id eſt rapiam tenutâ.

e Inſedit. S. Proprie. N[unc] infedere eſt dolote alique expectare. Vnde & inſidig nominat[ur] ſunt.

["Liber Undecimüs CCLXXXIII", "f Velocem interea: g. Licet interea particula negocia fem per preteritis futura consiūgat: tamè abrupcus est: & vitupa billis tranſitus. Habet aurem tales tranſitus: & infuperiorribus libris: & in ſequètis, p[]cipe vbi ſupiter appellat Iuuenonem opim g. Opim. S. Opim quando dicimynom", "pham ſignificamus: ſi au tem dicimus opè auxiliuſ intelligim? Tere: Iuno Iuucina fer opè ſerua me obſecro. Opes vero numero pluralia auxilia: & ſefus ac cipimus: nam ops terra e vxor Saturni: quam græci Rhea vocat. h Trifles vo. S. Habitu ſuture orationis oftendit. h Ore dabat. S. Pleonafmos.", "i Bellum ad crudele cauſa. S. Vno verbo extotum rei docut:", "k Noftris ne quicq[]e armo mis. S. Noftris: quibus vtracq gaudemus. Vt etiam ipa habeam caufa do Ioris: & maioris iracuſdig. I Nec em nou? ſte Diaing. S. Firmiores emi ſunt antiquiores amicitur. Teorent. Per amicitiam: que cœptum cum etate creuit il mul Iuue. Ile excludatur amicus iam ſenior cuitus barbam tua ianua videt. m Pulſus ob iuſtiam. S. Scilicet crudelitatis: na ſequitur: nec ipse manus venitare deditlet. C. Pubſus ob inuیدی. Murī poe t[]e ingenti, na cù Camillig enologie: narratio alijms modis apte: no incideret: efficit vt illa ex ore Diang quadraret. Ob inuیدram. ergo inoecis ac: ppeterea d tonigq[]a Diana ex audit? ſit n Vireſc[]u ſuperbas. S. Scilicet aduerſariorum: non aui ſuperbas. id eſt nobilies: ſed quibus ſuperbe et non ſuſte vterentur. Supbas igitur tyranicas.", "o Priuerno antiqua. S: Nobili vrbe: nam hoc priuem dictur. C. Pruer no antiqua. id eſt cara: vt fit pathos: quia fit coacq[]u rinquere carilimam pa tnam. Nam pathos p[]ſe pe a loco gignitur: vt Et dulces moriens reminiſc[]e agros. Eſt aute: Priuernu opidi: quod hoc tempore p[]iperim[]u appellant.", "p Merabus. D. Excuſa exiliuſ Metabi. Q. no", "fua culpa: ſed inuیدi. id eſt ſuperba ciuif ſit pulſus: Et fua giens non opes: ſed filiam cripuerit hac cauſa Diang fauore meruit. q Infantem. C. Comſeratio ab etate.", "r Media interproæcia. C. Comèdatio Metabi a p[]ietate: qa[n]ullo periculo prohibitus eſt relinquere infant[]e: in qua re etiam oftenditur animi forſtudo. Exprimi: etiam vis natoru: nam demoniſtratur quanta fit paterna caritas.", "s Exilio comitem. C. q. dicat. que futura ſibi eſſet folatio in erumnis. t Camillam. C. Antiqui appellabant Ca[]miillos & camillas miſiſtos & miſiſtras facorui. Voluit tamè alij non Camillos. Sed camillos eſſe appellatos: & litteram ſubtractam. Etrufca pronundat: qui eam nò", "pronunciant: Propter quod in litteras liquidas acceſſit. Etrufci Camilliz appellant: Mercuriu[]n Iouſ miniftram: & hoc videtur a g[]rgeſis manuſſe Samo thraces magno[]ſlorum deorui miſiſtos camillos appellat. v Iuga longa p[]etebat. S. Lòge poſita re motiora. Sa. Et metello apul a gente lòga ſpes au xiliorum id eſt longe poſita. x Soloru[] nemorg. S: id eſt deſertoru[]. Terem: Venit meditatus: aliciude ex ſololoco. Item ip[]e No[]ne hunc abiſtio oportet in folas terras.", "y Fuge medio. S. Duntgit iter ſugä: na figuariſt e. z Caroq oneri timet S. Anacreon. Q[]op[]roveps co[]toq, id eſt onus amor: a Verfanti ſubito vix h[]ec ſententia ſedit. CRI: Oſtendit celerit atate in còſſilio capiendo. Nam in ſe[]ctatio hoſtibus: non dabit lògum ſpatium ad còſublandatur: ergo verfanti ſubito. to. id eſt cogitanti: cui cele[]ricare vix ſedit h[]ec ſententia Oſtendit igt[]u q[]ui & còſuſedo vſus eſt breuitate reſporis: & ſtatim poſt captu[] con fili[]u rem eſt aggrefſus.", "b Vix h[]ec ſententia ſedit. S. Ideo vix quita naturale eſt: vt quotiés ſimul mu[]ta cogitamus vix aliquid còprobem? Vnde vera diſinſtio eſt omnia ſecum verfari ſubito. C. vix ſentent. eſt eſt placuit: eſt aggrefſus. c Telü: immane bellator. D. Nam opus ſuit ingenit telo: & bellatore, id eſt viro forti ad rem perſcidendam.", "d Et robore coſco: S. Aut antiqua haſtã ſuſſe ſignificant: nam multi t[]e poris aliquid coſtu vocamus Hora. P[]erliu[]s recoſtus. Scriba ex quinq[]os viro coru[]i delude: h[]iantem Ita Perliu[]s Vt ramale veſtus p[]rignandi ſubere corſum. Aut reuera coſco: haſte em: p[]leru[]i: q[]ui durati còſueueru[]t: e Huic natã. S. Huic felicet telo natam implica[]t. f Libro. S. Libet dicitur interior corridis pars: qu[]e ligno coheret. Alibi. Alta liber aret in v[]lmo: vnde liber dicit in quo ſcrib[]it: Qua ante v[]fum parte vel m[]ebran[]e delibris arboru[]i volumia còpagt naban[]i. g Habili d[]r]culigar. C. id eſt ita circuſligat i ea parte haſte: vt poſſit habili: id eſt faciis haberi & tracar.", "Velocem interea ſuper is in ſedib[]e opim", "Vnam et virginibus ſocijs: ſacra[]q[]e cateru[]a", "Compellabat: & has triftes latonia voces", "Ore dabat: gradi bellum ad crudele camilla", "O virgo: & noſtris ne quicq[]e cingi[]t armis", "Cara mihi ante alias: nec em nouus ifte dianæ:", "Venit amor: ſubita[]q[]e aim dulcedine mouit:", "m Pulſus ob inuیدiá regno: vireſc[]u ſuperbas", "Priuerno: antiqua metabus cù excedere vrbe:", "Infantem fugiens media inter prælia belli", "Subſutil exilio comitem: matrifi[]c vocauſt", "Nomine caſmiillæ mutata parte camillam.", "Ipſe ſinu præſe portans iuga longa p[]etebat", "Soloru[] nemoru[]: tela vndicq[]u ſexua premebant:", "Et circu[]ſu volitabant milite volſci.", "Ecce ſuge medio ſummis ama ſenus abundãs", "Spumabat tip[]is: tantus ſe nubibus imber", "Ruperat: ille innare parans infantis amor", "Tardatur: caroq[]e oneri timet; omnia ſecum", "Verfanti ſubito: vix h[]ec ſentetia ſedit", "T[]elum imane manu valida quod forte ſerebat", "Bellator: ſolidu[] nodis: & robore cocto", "Huic natam libro: et ſiluſtri ſubere clauſam", "Implicat: atq[]e habili medie circu[]ligat haſte", "Qua dextra ingenti libran[]: ita ad arthera fatur:", "Alma tibi hanc nemoru[] cultrix latonia virgo", "oncipe autem ſub ſimilis. Con cum eum velle. Conque ut in velle. Conque ut in pleno de pleno. Conque ut in pleno. Con

Eneidos

h Ipse pater famulāv os
ueo. S. Bīn ipse pater: ga
auctoriandi potestatem nifi
patres nō hīt. Q. Voueo
autem confecto in tuī mini
sterium: Vnde & Camilla
dicta e: licet fupra dixerit:
& a matre e: nominatā:
sed illud poetice dictu eſt,
nam camilla quaſi minis
ſtra dicta e: miniftoſem
& miſtras ipuberes. Caos
millos & camillas in ſa
cris vocabant. Vnde &
Mercucri: Eutruſta liguæ
Camillus dicti quaſi mis
nifter deorum. C. Ipſe pa
ter. Qui potestatem mouen
di habeo. Educatio autem
aſperrima huius foeminy
reddidit illam parē viris:
nam vt offest. Plato: vt i
ceteris animalibus: ita in
homine foemina mari ſe
parem preſtaret. niſi mol
liori educatione mollior
redderetur. Qua propter
ſpartanæ multæs: qua vt
viri exercebantur robustis
ores erant: quod optume
lycurgus legi? inſtituī eſt
& Sonuere. S. Vnde hīc di
ſtinguendū eſt.

k In ſoelix Camilla, S. Nò eo tpe quo euafit: ſed nunc iſoelix. Pleruſq. enim epitheta preſentis tempus ſunt. Licet & perætis nego tiis: vt in ſcudo. Ino ſoelix que ſe dē regna ma nebant. S. Sept. Andromachus che ferre in comitata ſolę bat.

1 Nò moſenibus vrbſe:
accepè: non tectis nò moe
nib. S. Hoc e nec inciuita
tem, nec in priuata admif
ſus eſt domum: & ſic fita
etiam in primo ſeparuit:
vt vrbbe domo ſodas. Sci
endum aui moenia abufi
ue dicti. omnia publica et
ſticta: vt Diuīdim? muros:
& moenia pandimus vrb
bis. Nam propter moenia
ſunt tantum muri dicta qūi
munia a munitione ciuita
tis. m Accepere, SER.
Non miſum a nulla huc
ciuitate ſuſcepti: nā licet
priuernas eſtet: tam e: quia
in Tufcoru iure pene om-
tis Italia fuerat. Generali
ter i Metabū ominu odi
ſere ban: nā pulſus fuerat
a gente Volſorum: q. etiā
ipfa Hetrufcoru potestare
regebatur: quod Cato ple
nifiime executus eſt.

n Man? dediſet, S. Co
ceſſifer & hoc dict. Sig

Ipſe pater famulā voueo: tua prima per auras:

Tela tenēs ſupplex hoſtē fugit: accipe (teſtor
Diua) tuā quæ nūc dubijs cōmittitur auris;
Dixit et adducto contortu haſtile lacerto

Immittit: ſonuere vnde: rapiduī ſup amnem

Inſoelix fugit in iaculo ſtridente camilla.

At metabus magna propius iā vrgēte catera.

Dat ſeſe fluuio: atq. haſtā cū virgine victor.

Gramineo: donuī triuiæ de celsi: vellit.

Non illuī tectis; non vllæ moſenibus vrbſe

Accepere; nec ipſe manuſs feritate dediſſet.

Pāſtoruī: & ſolus exegit montibus æuum.

Hic natā in dumis; in terq. horrēta luftra

Armētalis equæ māmis: & lacte ferino.

Nutribat: teneris imulgens vbera labris.

Vtq. peduī primis inſans veſtigia plantis

inſtituerat; iaculo palmas onera uſt acuto.

Spiculaq. ex humero prauæ lufpedit: & arcu.

Pro crināli auro: pro longe tegmine pallæ

Tigridis exuuiæ p dorfum a vertice pendent.

Te'a nanu iam tum tenera puerilia torſit.

Et fundā tereti circum caput egit habena.

Strymoniaco gruem; aut albi deiecit olorem;

Multe illā fruſtra tyrrihena per oppida matres

pt Oauere nurum: ſola contenta diana.

Aeternum teloruī: & virginitatis amorem

Intemera ta colit: vellē haud correpta ſuiffet;

Militia tali: conata laceſſere teucros.

Cara mihi: comitueq. foret; nunc vna mearum.

Verum age q̣ndo quidem fatis vrgeſ acerbis

Labere nympha polo: ſineſq. inuife latino:

Triftis vbi in fauſto cōmitti: omine pugna:

Hæc cape: & vſtricē pharetra deprome ſagittā:

etiam eum ſuſtendere volu
iffent: ille tamen eo: con
fortia mor: venitate fugit
fent. o Paltorii & lo
lis exegit moſibus quum
S. Et paltoruī qui exegit
in monuſi ſolis, id di pa
ſtorali vſus eſt vita.

P. Armētalis equq. S. In
domiſt: vnde ſequi lacte
ferino. q. Veltigia plā
tis inſtituerat. S. Signa pe
dam primis plantis oqul
ferat: Nam huc ſunt veſt
gia imagines pedu: vr se
mefam preda: & veltigia
foeda relinquunt.

t Palmas onera uſt acu
to, S. Onus e: di quic
q̣d tener, iponit manu?

s Pro longe tegmine pa
liq. S. Palla apnem eſt mu
liebris veſtis deducia vſ
q. ad veſtigia: vni alio
nque. S. ſic fupra Pallā figu
auroq ugenem.

t Strymoniaco gruem, S.
S. Thrauā a fluuio Stuy
mone, Sane ſendu: pol
ſicithic & hcg grus:

v Olorē. S. I. taline di
cimus: nam cygnus grue
dicuntur.

x Multa illā fruſtra: S.
Quod non proccidit niſi
inter eos eſſent iura cōnu
bi. Multa illā fruſtra. Au
tecq. re diceret p[]iudicante.
Sic Saluſt. fallo q[]ui de
natura ſua g[]n: in humani,
nā anteſt. diceret quemut
dixit fallo matres. In ſu
tres & m[]eſſas familias hoc
intereſt. Q[]u. mater e: (pre
ter illā ſignificatione q̣eſt
ad aliquid) q[]us tantum cō
uenit in matrimonio. Ma
terfamilias vero dixit q[]ug
in mairimonio cōnum q[]ui
coemptione. Nā p[]uante
dā iuris ſolennitate in ſa
milbā migrat manu.

y Aeternuī. S. Aeternem, nā
nomē eſt, p[]aduerbio.

z Intemera ta colt. C.
Qua integritate iure ſa
Diana amabat: vt q[]ui nò
poffet illi cripe luctuī ſaſtē
paret illuviónem. Moralis
aui ſenſus e. Qui deu co
lut ab eo ſi deſerit. a Co
nata. S. Dū conaretur.
b Fatis vrgeſ aceris. S.
Ouſi d etiā deſidem ex ſa
ti neceſſitate defendere.

c Cōmittuſomine pugna
S. Pro cōmiteret d H[]e
cape. S. Generaſt: dixit ap
cū pharetrā: vt legunta in
dicant. Nā diceret: & v[]ltrice
pharetra. e Vlricem. S.
Noia i: ix termiata aban

Eneidos

f Violaris vulnere corpus. S. Quia dixit factum;

g Tros italus ye mibi. S. Si simpliciter accipimus ita in
telligamus: sic eã trofam9 interemerit fiue aliquis de Aeneæ
auxilii: namqæ alii volunt: Aruntè de Turni eſtis partibus:
et indignatã ſoſamineum ſexum plus in bello potuiffe: Æ vi
ros, quæ rem hæc dicunt p
ſtrinxiſſe virgil û & reues
ta ſic vbi? loquitur: vt in
certum ſit. Aruns de cu
partibus fuerit: vnde illud
eſt. Da pater hoc noſtris
aboleri dedecus armis.

h Pariter. SE. Similiter
vno māb. & eſt antiqui.

i Miferande corp? & ar.
S. Hæc inœconomia preſit
dicia nominantur: quoſi
tens negotii futuri exit? rol
litur. Vult eſi nos de Cas
milie caduere nihil vitior
us expeſtare: ſicut in pris
mo fecit. Tu faciem dilius
noctem nō amplius ynā
ſalle dolo: qd præmiſſum
ſuſtulit cōmemorationē:
quando vel cupido diſeſ
ſit, vPæſanitæ litre reuerſus
k Arma inſpoliata. S.
Aut i detraeſata: aut ipſi
us inſpoliſate.

l Nigro circuîdata turbi
ne corp? S. Quia ad mo
torem Lucünti: Jdeſcedit:
Côtraq, in octauovbi ad
leticiam deſcendit. Venus
claro eã nymbo'circuîdata
dici: vt. At ven? ethereos
iter dea cādida nymbos.

m Ethruſciq. duces. S.
Hetruria dicta eſt: cp. eius
fines tendebatur vtq. ad
primam ripam tyberis &
quali: etræpos opog: nam
ês p[oe]o. eſt alter opo[ne]nins
Roma em ante tatu vnā
rypam tyberis teneba. Lu
ue. Et qui imperii fines ty
berinum virgo natauit.

n Compoſiti numero i:
S id eſt rationabiliter: vn
de & ſepe numero dicim¹
ideſt frequêter: & rationa-
biliter hinc eſt: Tum vcto i
numeru id eſt in ratione:
in rhychinu :vni et meira
nueros dicimus: vt nume
tos memini: ſi verba tene
tem: Sane modo eſt gene
ralis deſcriptio cqualis
certaminis paulopoft de
ſcedit ad ſpecialem: ſicut
fecit et d curſoribus: et de
nauali certamine. C. Nus
mero, id eſt recto ordine.
o Aequore. C. id eſt loco
campeſt.

p Preſſis habenis. C.
Permuti omnii inter eſt
ſ pugna ſeire vti equia:
hereç illum quoque fleſtere velis;

q Horree ager. S.
Ternibus eſt. Eſt autem Verſus Ennu ante vituperatus a

Lucillo dicente per inſitionem debuiffe eum dicere. Horre
et alger. vnde Hora. de Lucillo. Non ridet verus Ennu gra
uitate minoris. r Campiq armis ardent. S. reſplecit.
s Celereſſa latini. S. Alludit ad milia Romanam: manæ
esquitas habuit. Romulus: vt illo dixit? loco Tercentum

J At man? interea mutis troiana ppinquat,
m Ethruſciq. duces: equitucq. exercitus omnis
Côpoſiti nuero in turmas: fremit æquore toto
Inſultans ſonipes: & preſſis pugnat habenis.

Huc obuerſus: & huc:tu late ferreus haſtis
Inſultans ſonipes: & preſſis pugnat habenis.

Horret ager: campiq armis ſublimib? ardent.

Necnon meſapus contra: celereſſa latini:

Et cum fratre corax; et virgini ala camillæ

Aduerſi campo apparent: haſtalq. reductis

Protendunt longe dextris: & spícula vibrant:

Aduerſuſc. vize: fremituſc. ardeſcit equorum.

Iamc: intra iactum teli progreſſus vterc

Subſtiterat: ſubito erumpunt clamore: furêteſc

Exhortatur equos: fundūt ſimul vndiq. tela

Crebra: niuis ritu: celuſc. obtexitur vmbra.

Continuo aduerſi tyrnhenus: & acer aconteus

Connixi incurrunt haſtis: primiſc. ruinam

Dát ſonitu ingenti: p[ra]ſtacta q[u] quadrupedant u

Pectora p[ec]toribus rump[u]t: excuſſus acōteus.

Fulminis in morê: aut tormenti ponderis acti

Præcipitat longe: & vitam diſpergit in auras.

Extemplo turbata acies: verſiſc. latini

Reiſciunt parmas: & equos admœnia vertut.

Troes agūt prīcepſ: turmasc: inuſcit aſillas;

lamc: propinquabant portis; verſiſc. latini

Clamore tollunt: & mollia colla reſſeunt.

Hi fugiunt: penitucq. datis referunt habenis:

Qualis vbi alterno procurens gurgite pontus

ſcutati omnes volvenſones
magros: quos celers ap-
peſtaut: vel a celiteraſt
a duce celere: quidicet Re-
ſum occiderit in cu[ra] gra-
tie videlic: t a Romulo ſe-
ni Tribunem equitum morant:
et tribunem e[rit]i appella?
eſt.

t Ala camille S. Equis
tatus. Al[ia] intere dicuntur
equites. cp. alatum vice
pedeſtrem exerctum regit.
v Intra iactum ed. S.
Vnde poſſe: hāſta milia
hoſtem vntre: Hinc traxit
Seafus vt diceret. Quale
quater iaculo ſpacionut
arūdine metas. Eſt et En-
niana omnis hæc ambito
ſa deſcriptio.

x Preſcipitat lóge: S. Pro
preſcipitatur.

y In auras. C. Ex opini
one illorù qui annamus v[er]
tum credunt eſt.

z Reſciunt parmas et
equos ad moœnia vertu,
S. Reſciunt, id e[rit]ro a[
gunt. Sane nunc fugiunt
no timore: ſed lege produc
andi. Salutem. More que
ſtris preliti ſumpſus tergis
ac redditis. C. Reſciut par
mas, id e[rit]ro terga v[er]
tunt: et dum vertu[rum] terga
illa parmas operunt.

a Verſiſc. latini. C. Nam
cum adnictio p[er]ueniti
fent freri auxilio, ſuorum
in hoſſe: redeunt.

b Mollia: S. Domitia do
mitorum, f.

c Hi fugiunt. C. Et quo
ntiam apud moœnia p[ic]u
loſſor eſt pugna: et quo
ntiam in ſequendo hoſſe
acies late vagattes a ſuo
ordine diſeſſerant, v[n]o
erat facile incipit ſuſi
nere.

d Datis habenis. C. Ad
miſſo curfu.

Qualis vbi. C. No eſt
eſt comparatio ad proſi
am naturam: quod
obferuariis tempom? al[ii]
quot horis influitur abſi
telluie de qua reſſio loco
diſputatum eſt. Et Alber
tus magnus oftendit q[ui]
non omnia maria moſe
tur, neq[ui] omnia que moſ


tuntur in eodem motu moſentur. Sed comparat man v[er]
tis in tumeſſeti; in quo fluctus fluunt ad litus ac reſuſu.

["Libr Undecimus", "CCCLXXXVI", "f Superiacit vndam. S. Sup copulos vndam ia ctenâ more fuo dedit ver bo detractam nomini p poſitionem. g Extre imacq finu. S. id eſt cur uatione & flexu vndarû. Extremâ autem ad iljud p[er]inetr: quod ait ſupra: Pe ntiuq datus referitur ha benis. h Aſtus reuolur ea reſoribens ſaxa fugit: S. Aſtus proprie eſ ma tris incerta c[om]otio.", "i Vado labete reſinquit. S. Hyppalage pro labes ipſe per vadum.", "k Et ſanguie in alto: S. em[ur]t-koo. c[ed]is oſto ditur magnitudo.", "l H[ast]am inſorſit equo: S. Figurate. Nam inſor quo in e[qu]it dic[em]': vt: In latus in q[ui] feri curuam c[ó]pag[bus] alu[i] c[ó]ſorſit. m Ferruq[que] ſub aure re lin quit. S. Ex vulneris ge nere eum fugiente intellit g[uum]eſe perculſum.", "n Voluit ille ex c[u]ſus humi. S. H[uius] volutur: nam excuſus per ſe p[er]num eſt. o Deiſit her miniu. S. Nomen hoc de hyſoria Romana eſt. N[am]i c[ó]olytate contra chufcos Lartius & Hermini? ſe[re]tunt tempore quo p[ons] ſubſlitius r[ú]p[eb]atur: vn de er eum plurimù laudét ac ſi diceret. Talis qualis ſuit ille. p Tantus in arma pateet. S. Tant[ui] pa tebat in vulnere, id eſt in hoſtilla teda tot? p[ete]bat. q Per armos. S. Abuſu ue. N[am]i proprie armi qua drupedum ſunt.", "t Exultat amazon. S. S[up]endend[us] exultat: vt Amazon intelligas quaſi amazon. Nam Camilla volſca fuerat. ſicut in pri mo. D[ex]erat[que] com[à] diſ fundere ventis. Venatrix. id eſt quaſi venatrix.", "s Indeſſa. S. Inſatiga bili: & oia arma amazo num tradit: quaſi Titian? vnimammas vocat. N[am]i hoc eſt amazon quaſi u[ver]uq[ov]. t Spicula fugientia. S. Pro ipſa tu giens. v At c[ir]ci[ni] lecte comites. S. Subaudi di micant: quod & ſequens Amazoni[us] indicat com paratio que inducuntur circa reginâ bella tractan tes. x Larinaq virgo S. Nomina hec nobilissima smarum ſunt italique ſoſmo", "Nunc[ui]t ad terrâ: ſcopuloſq[ui] superiacit vndâ Spumeus: extremâq[ui] ſinu perſundit harenam: Nunc rapid[em] retro: atq[ui] æſtus reuoluta reſoribê", "Saxa fugit: lituſq[ui] vado labente reſinquit. Bis tuſi rutulos egere ad mœnia verſos: Bis reſeſt armis reſpectant terga tegentes: T[ertia] fed poſtq[ui] congrerſi in proælia totas:", "Implicuere inter ſe aties: legit[em] vir[em] vir.", "T[ui] vero & gemit[em] morient[ui]: & ſanguie i[nt]alto Armaq[ui] corporaq[ui] & pmixt[em] c[éd]e virorum", "Semianimes voluent[em] eq: p[ug]na aspera ſurgit Orſilochus remuli q[ui] ip[er]morhabat adire.", "Haſtâ inſorſit equo: ferruq[que] ſub aure reſinquit: Quo ſonipes i[ct]u furit arduus altaq[ui] iactat.", "Vulneris impatiens arreſto p[ect]ore crura: Voluitur ille excuſus humi. catillus i[ol]am:", "Ingetemq[ui] animis ingent[em] corpore: & armis Deiſcit hermini[ui] nudo cui vertice ſulua", "C[el]aries: nudiq[ui] humeri: nec vulnera terent: Tant[em] in arma pater. latos huic haſta p[ar]armos.", "Acta tremit: duplicat[que] virum tranſſixa dolores. Fundiſt ater vbiq[ui] cruort: d[at] funera ferro.", "Certantes. pulchraq[ui] pet[ui]t p[ar] vulnera morte. At medias inter c[éd]es exultat amazon.", "Vn[ui] exerta latus: p[ug]næ pharetrata camilla: Et nunc lenta manu ſparg[é]s haſtila denſat:", "Nunc validâ dextra rapit indeſſa bipennem: Aure? ex humero ſonat arcus: & arma dianæ", "Illa etiâ ſi quâdo interg[ui] pulſa receſſt.", "Spicula conuerſo fugientia dirigit arcu.", "At c[ir]cum lectæ comites: larinaq[ui] virgo:", "Tullaq[ui]: & ærata[que] quotiens tarpeia ſecurim", "Italides: quaſi ip[er]a decus ſibi dia camilla", "Delegit: paciſq[ui] bonæ: belliq[ui] minil[ras].", "narum. y Italides. S: Pulchra deruatio n[ò] vêra. Nam verum eſt italier: Italis aut[em] vnde Italides mag[que] patro[n]ym[è]t: eſt: deruatiu[m]um: fiut belis vnde & belides.", "z Quas ip[er]a decus. S: D[ex]us & ad delectas: & ad ip[er]am p[oteſt] referi: D[ex]us aut[em] ſi ad Camillâ nobilitas pulchritudo. S[am] ad delectas. ornament[em]: id eſt quaſi ſibi elegit or nament[em]tui. ad ornament[em] tum.", "a Dia camilla. SERV: Generosa. S. J[oy]sv[H] 7. nam grecum eſt c[um]us nominis ethymologia pler[que] vo] l[u]t ventre uſto tov A[ios] 5 quo di ſi ſic eſt: dicem? dia tientre deruation c[ap]rim capitalitate. n[à]dia di p[od]uc cit cui. A[ios] cor[ri]p[iat] S. c ecôtra cum lux producat Lucetna. Lu. corript.", "b Pacif[que] bong: belliq[ui] minil[ras]. S. Cognruum paciepitheton d[ic]it vt c[æ] bonam diceret cum bellis ecôtra ſit peilim[è]tui: nam ſi ne dubio: & bell[em] ſui di ceret: ſi ratio versus admittet.", "c Quales threidei. S. T[am]nais duuiq[em]e. Q[ui] p[er]a[rat] Aziam ab Europa: circa q[ui] antea Amazôes habi tauruſt: vnde ſe poſta ad Thermodoonta fluiſtum Thrauti: tâſta[le]ſt: quod etiam Saluſt[em] teſtatur: di c[és] deſi] c[ap]t Themyſrei q[ui]s habuere Amazonas à tanat fluiſto icaſtui quam obrem diſreſſe.", "d Thermodoontis. S. plenum eſt Thermodoon ied p[er] ſynefim ſeit: vâ don c[irc]uſſexi h[uius] acenſi Græca enim nomia nec: ſe eſt: vt circumſeantur quotiens ſit ſynerefis exi gente metti neceſſitate. Et go ſi ſit Thermodoon de acut[em] habebit accentum q[ui] ſi Thermodoon fecerit & in ſua[em] tranſiſſ & mutatur accentus n[à] ſit c[irc]uſſexus.", "e P[u]lſant. S. Enn? ad muſas. Q[ui] pedibus pulſatis olympum.", "c H[uius] c[um]e am. d[ic]t: on vides vndem. S. admi[n]t: m[ilit]ia. R[om]inensium. d[ic]t: lo diu[m]t[em] 0. T[em]s admi[n]t: c[um]que domini. S. admi[n]t: c[um]que domini. T[em]s admi[n]t: c

Eneidos

f Bellanf. S. Pro bellant. Nam solent verba p. verus bis ponivndes pafluam nunc deruinationē sub actiua poſuit ſignificatiōe: ſic i georgicis. Et placidam paci nutritor ol. Futurū tempus a paſſiuo poſuit: pro præſenti ab actiuo Nā nutritor p. nutrito poſuit vnde eſt corra Nox humi da coelo precipitat. p. præcipita ſt. actiuo. p. patiuo. g. Amazones. CRI. De his dīctu in ſuperioribus: Addà hoc p. miſius Herocules ab Euriftheo vt cingulum reging Amazonū referret: proclivi cōmifiit: in quo ex Amazonibus p. ſtantuſimc cecidere Aelia philippis: Protee. Erubie: Celeno. Phœbe. Artemis Capre aŭt fuerut Ideado. m. Afteria. Marpe. Teromeſſa. Marpoffa. Adippe que cingulum Hippolite ſeruabar. Antiope Theſeo data: que a plerifp. hyppo lite appellatur.

h Hyppolitè. S. Hec A. Amazoni fuit regina: cui victe Hercules Baltheum ſuffulit. i. Martia. S. Aut bellicofa: aut martus filia: k. Què telo pri. m. poſtremu. S. Homè cum tib. et intergatiuem ad ſpum referre qui de ſcribè: cum muſe interno gant cōſueuerint: vt vos o Calliope p. cor aspirate ca nenti. C. Quem telo p. pri. m. q. d. tantà ſuffle ſtra gem p. hoc differni nò po tuerit. Habet autè iſta in t. rrogato: & admiratōnè: & exclamationè: p. ſoemt na hæc potuerit.

1. Aſpera virgo: S. Epi. theton ad officiu. bellu reſpiciens: alias incongrue virgine aspera dicimus. m. Euneum. S. Quia latina eſt declinatio. Ideo nec accepit accentu. Nam Sta. Quia græco declinat ut græcù accentu. poſuit dicens: Nunc euneus ante: & nunc ante thosæ:

n Longa abiete. S. Hasta abietat: nā arboremp haſta poſuit. o. Suffo. S. Caſuro: nam ſofioſi ſi equi dicuntur: quos vulgo ceſpitores vocant. Alij ſuffuſo legunt. id eſt precipitant. & am cadent. t. p. Dū ſubit. S. Sculic: d. ſu ad ſuffentationem. ne: ruètis: inclinat: & vult vtrus: tanEA celeritate eæ

Quales threicæ cù flumina thermodoontis
Pulſant: & piciſis bellat. tu: amazones armis
Se u. circu hyppolitè: ſeu cù ſe martia curru.
Pentheſilea referet: magno p. vlulante tumultu
Fœmínea exultant lunatis agmina peltis.
Què telo primu: què poſtremu: aspera virgo
Deiſcis aut q. humi moriétia corpora fundis.
Euneum dytio primu patre: cui apertum.
Aduerſi longa trăſuerberat ab iete pectus.

Sanguin ille vomens ruos cadit: atc. cruentà
Mādit humu: morieth: ſuo ſe in vulnere versat.
Tū lyrim pegaſum: ſup. quob: alter habenas
Suffoſa reuolutus equodū colligit: alte

Dum ſubit: ac dextrā labenti tendit inermem
Præcipites: pariter p. ruu: his addit amaſtrum
Hyppotaden: ſequit que incubens emin? haſta
Terea: et harpalicu: p. et demophoōta chromic.
Quot emiſſa manu contorſit spicula virgo:
Tot phrigij cecidere viri: pculornit armis
Ignotis: & equo venator Iapíge fertur:
Cui pellis latos humeros erepta iuuenco.

Pugnatori operit: caput ingens oris hiatus:
Et malè texere lupi cum dentibus albis:

Aggreſtifc. manus armat. ſparus: ipſe cateruis
Vertitur in medijs: & toto vertice ſupra eſt.
Hunc illa exceptu (nec em labor agmiè verſo)
Traijcit: & ſup. hæc inimico pectore fatur.

Syluſis te tyrhenæ ſeras agitare puſaſt:  
Aduenit qui veſtra dies mulieribus armis  
Verba redargueret: nomè tīn haud leue: patrī  
Manibus hoc referes: telo cecidifſe camillæ.  
Protinus orſi lochus: & butè duo maxia reucre:  
Corpora: ſed butè aduerſum cuspide fixit.

percuffum vt vut iſtum
putares. Inde eſt em preg
pitæ paterc: tunc:
q. His addit amaſtrum
S. Adiungit. r. Arms
ignotis. S. id eſt nous in-
conſueis. s. Iapige.
S. Apulo equo: t. Pau-
lis erepta iuuenco. S. id eſ
lorica: nā prie lonic eſ
regmen de loro facium.
quo maſtore in belo vri
conſueuerant.

v Agreſſum. manus armat. ſparus. S. Beneagreſtis. Nā ſparus nulliſtetum i. modiſpetericuuum. Salu. Sparis & Ianæ ceas alij: preacutas ſiudis portare. x. Vutur in mediis. S. id eſt aginam grèce. ovuorprorou, duxit. y. To. vence ſupra eſt. S. Sta. de Capa neo. Et totiu: trāſedit corpore bellu. z. Hucilla exceptu. S. Fraude cùcù uentum: vt Aemulus eſceptu triton. a. Traict S. Vis tactus oftendunt. b. Syluſis. S. Pro ſylus. Et eſt archaíſmos caſuſ. c. Multebrity armis. S. Vſus obtinuit vi nuptas virgines: nuptas mulieres vocemus: nam apud majoris modiſcent virgo dicebatur: & multo. Vtrus: em in lexum tūnſignificabat: vt eſt hoc co dicit armis muliebny: cum Camillā innuptam ſuffle manifiſt: ſic. Item in Bucolicis legimus. Ah virgo: cù paupnae cibet ex: Minoc ante amorè tauri filios ſuſeppit. Te rentius euā mulier: poſt partu virgini vocat in Echyna. Nam viduè ebō: Latum virgini olim ab neſcio quoim probo.

d Nomen tamen haud leue patrū. S. Manibh hoc referes telo cecidilie camillæ. Ic. S. Irrifio eſt amariu dius plena. Nam ſi voluerim ſimplifiere accepe re: vt ita ſit dictum: quod ad modum ſupra. Anege magni dextra: cadis. Ind pit contranum eſt ſupes rionibus. Vnde melius eſt vt perfeucremus in ſenſut & ita ſit dictum: magnā reuera gloriam laur? eſt ad manes parentum: quæ fœmínea rela ſuprabuſt; e. Qua colla ſedentis. S. Equis. Sane cum ex vi cino intelligem eſt p[ro]culum C. Sedentis id eſt illè equitis g in eg fedæ.

["Liber Undecimus", "CCCLXXXVII", "f) Lucent. C. Apparèt, qùm rima q; eft inter finè galeæ & fuu\nmitare parme relinquit illam partem corporis apertam.", "g. Interior. S. Sinisterior breuiores. f. orculo. h. Cœgemi\nnat. SER. Hic divingendum eft: nam nemo dictè fecurim\nvulnus congeminat: ed fecuris. C. Congeminat id eft du", "plicat vulnus agendo fecum.", "h. Incidit huic. S. Figuras te p in hanc, Teren Ego in eum icidit in foelici locum: vt nec mihi amitèdi nec e retinèdi fit copia. C. Incidit huic, id eft in huc. In cidere autem in alìque eft cum nihil tale expeſtares; alìquem obuiam offendi mus. Sæpius autem dicti mus hocidè re in foelici: ç de foelici.", "k. Apèninicole bellator filius auni. SER. Qua huc guria maiores parte fit. A pennino eſt confituta. Litu gures autem omnes fal æs ſunt. Sicut ait Cato in ſeundo Originum libro. C. A. pènnicolæ liguræ maior cim lyguris p[ro] in monibus ab Apennino ductis poſita eſt.", "l. Filius auno. SER. Aunus fellicet. Nam vt ſupra diximus: cum dictis penibus filior nomina ſuprimæ, eos patris cognosmines intelligim: vt Tyburius Remulo diuſtillimus olim. C. Auno. Non fine rature ſictum nomè: nā Aunus antiquiſum? rex eſt liguræ.", "m. Fallere. C. Nam vid[ui]um vernaculè eſt illi? na tionis. Cato in Originib[us] ait: ligures eſſe veri pel[que]. A. Fallaces: malignos. n. Conſilio & aftu. Verſare dolos ingreſſus. Ser. traſcàre vt: ſeu verſare do los: ſeu certe occumbere morti. Aftu malicia: nam propre aſturos malitios los vocamus: vnde in Te ren. poſtque de domino diſt. ſerus aftute: ille irat? ait: Carnifex que loqu[ie]. Ita ſit vt ilta rat[io] ex iltimetur aftura: me[n]tus tam confiſtum neceſſarit. C. Conſilio & aftu. id eſt aftuto còſſilio: Aftu autem malitiſo calidit[as] eſt: dictum ab afti græcæ verbæ: nam qui intra vobes verſantur: calidior[es] ſunt: ç qui in agro degut. Aſty autem non omnes græci: ſed Atheniſſes verbæ dicant: quod verb[us] ægyo", "ptiacum eſt: Athæn enim (ve eſt apud Platone) ægyptiorum colonia eſt. o. Dimite fugã. S. Equi celestiate cui fidis relinque. p. Vetoſa ferat cui gloria fraudè. S. Hec eſt vura & antu lectio: vt ſit ſenſus pedes congedere; iam", "cognosces cui anis laictia afferat poenã: nã fraudè poenã veteres vocabãt vt enã in antiq. cognocerit iure Salut. in Cæthilinaria. Diè ſtatuit an[que] ſine fraude liceret ab armis diſcedere. Si aut[em]e laudè legerim? eſt ſenſus: agnoſces cui ina[n]nis gloria afferat laudè ventoſa aut[em]e gloria eſt: quam greci", "Loricam galeam[que] inter: qua colla ſedentis", "Lucent: & lauo dependent parma lacerto.", "Orſilochu fugiens: magnuç[que] agitata per orbè", "Eludit gyro interior ſequit[que] ſequentem:", "Tum validã: per[que] arma viro: pc[que] oſſa ſecurim", "Altior in ſurgens oranti: & multa precanti", "Congeminat: vulnus calido rigat ora cerebro.", "Incidit huic: ſubito[que] aspectu territus hæſit", "Apenninicolæ bellator filius auni", "Haud ligur[us] extremus: d[um] fallere fata ſinebã.", "Is vi[bi] ſe nullo iam curſu euadere pugna", "Poffe: neq[ui]c in ſtantem reginã auertere cernit:", "Conſilio verſare dolos ingreſſus: & aftu", "Incipit hæc: q[uid] tam egregium ſi ſœmina forti", "Fidis equo: dimitte ſugam: & cōminus æquo", "Mec[ui] crede ſolo: pugnax[que] accinge pedeſtri:", "Iam noſces ventoſa ferat cui gloria fraudem.", "Dixit: at illa ſurens: acriq[que] incenſa dolore", "Tradit equ[ui] comiti: parib[que] affiſſit in armis:", "Enſe pede nudo: pura[que] interrita parma.", "At iuuenis viciffi dolo ratus auolat: ipſe", "(Haud mora): c[ouer]ſil[que] ſugax auerit haban[is]", "Quadrupedem[que] citum ferrata calce fatigat.", "Vane ligur: fruſtra[que] animis elate ſuperbis", "Nequiç[que] patrias iestapti lubricius artes:", "Nec fraus te in columnem fallaci perſeret auno.", "Hæc fatur virgo: & perniciibus ignea plantis", "Trans ſequi curſu: freniç[que] auerſa prehenſis", "Congredit: poenæſ[que] inimico ex ſaguie ſumit.", "kevoλot[em] voac[at]. CRI", "STOFE: Fraudè, reſte", "(vt puto Serui?) fraudè et n[ò] laudè legit. n[ò] ſt plac[que]", "fraus poenã. ſignificet: nã qu[ui]s dicat Saluti. Di", "ſtatuit: anteç[que] ſine fraude licet ab armis diſcedere.", "Senetætã e anteç[que] n[ò] dabi tur fraudi. Ergo cui véto fa gloria. id eſt inanis gloria afferat fraudem: nam", "cum ex tua vanitate tu factos foretudinè: ſi relinque", "ques equ[ui]t: cui[que] virib[que] tu fallis hoies: on[di]dens te eſſe for[re]: c[ui] ſi pa forſtido ſit", "tibi ab equio. ſi pedes pu[gnab]is ſucſubes: & ina[n]s", "nus tua gloria demôſtra[que] bit. q. Furés. C. Nam", "foëmia impatiétior iro: eſt ç[ui] vir: & appetétior g[rae]t.", "Paribuf[que] affiſſit ut ar[mi]s eſſe pedes. S. Sicut", "illu[que] cogreſſus: putabat.", "s. Pura parma. S. Tunc", "em primi in bella cōſcen derat. t. Fugax. S. Fusa", "g[ie]s: n[à] nomè eſt, p[ar]tis c[ip]io. N[ò] em fugacè poſſumus: acipe que ſu præ legimus bellator[em].", "V. Vane lygur. S. Aut", "fallax: aut inaniter laictas: nam vanos ſultos poſtæ", "riores dicere cooperunt: v[n]i traſc[ui]t eſt eriã in neore", "ricis ſuue. Sicilibum eſt vano qua nos diffinxit", "othoni. Quid auit hoc: lo[que] co vane ſignificet c[ôſequ]tia demôſtrant: Fruſtra[que]", "nimis ela a. ſupbis.", "x. Lubricus. S. Fallax", "mobilis. y. Pernicib[que]", "ignea plantis. S. M[ò] ve", "locib[que] : alias p[feuer]at. b.", "N[à] p[ni]x interu velox: i[nterd]u p[feuer]as ſignificat:", "vt iſpe in Georgicis. Et ino", "ter dura facet pernix i ſtra to faxa cubili. z. Tràſte", "equi curſu. S. Núre hoc i", "credibile eſſe viderei: niſi p[mi]lilſet in ſeprio. Illa v[tr]", "intact[em] feci p[fum]ã vo laret Gramia: nec teneras", "curſu leſſet arſitas.", "a. Aduerſa. S. id eſt op[po]ſita. b. Accipiter fa[", "xo facer ales ab alto. S. Sacer ideo qua eſt Mar[}", "ti c[ô]ſecratus: aut auib[que] ex", "ecrabilis. Vt auri ſacra ſames: Aut quod verius eſt nomen grecum expreſſit. Nam iepoſi. dictur: hoc eſt facer d[omi]no. enim ſacerdos vocatur. Cur autem grecera dict? fit: ratiſe n[ò] caret: qu[em] nota eſt ſacrori peritis. C. Accipiter", "d", "c. Apollonius. Inde cito. Incolis", "que. Incolis. Inde cito. Incolis", "H. Adutux. S. Ammonius. S. Apollonius. S.底us", "conſuere. S.底us. S.底us. S.底us. S.底us. S.底us.", "con

Liber Endecimus

CCCLXXXVIII

f Inſtitut vocibus alas.
S.Inſcat & irritat ad redi
tum. Primūm eſt: vt ſu
gere deſinat: poſt vin ho
ſes impetu ſaciant.

g Noie quæq; vocās. S.
Per hoc extrema neeſt o
tas indicatur. h Quis
metus. S. Qualis: quan-
tus qui vos eam ſiinat ti
mere cōpellit: vnde paulo
poſt. Quq tanta animis
ignaua venit.

g O nunc dolituri. S.
id eſt ſtulii. S.ultem eſt:
quifls inuria no mouet.
Et bene nunc: ſiquidem
ante ſiuitā Mezentii per
tulerit nec ſe viti ſut: nuc
priebet terga mulier: ne
hunc quidem comuend ſo
lore. k Fœmina. S. in
dignatio a ſexu.

l Palantes. C. Ite, a mo
do. Nā q. ſemilia illos pel-
lat turpi: eſt. Q. autem ita
pellat: vt palantes fine ora
due fugiat turpitiuſmus.

m Atque hæc agnia vet
sits. Asiatico: 6.

id eſt multitudinātē tamam
C. Hec agnia, q. d. tâ ros
hasta tam valida.

n Quo ferru. C. Nâ fru
ſtra ferris: quo vnt non au
depis: o Irrita. S. Iner-
tia que ros viciſi minu
me valeant.

p At nō in venerem ſeu
gnes. S. Latceter dixit hoc
fugit: mulierē qa armas
ta eſt: alfas printi ad hunc
curritis ſexu. C. At nōn in
venere ſegnes. q. d. cū tor
petis in bello: vitinā & jin
omni volupratum genere
torpetatis. q. Noctur-
nac in bella. S. Coitum:
Aliibi. Et ſi quādo ad no
ſturnas prælia venit eſt.

q Carua tybria. S. Sim-
phoma. s Choros
bachi. S. Ideo quia apud
veteres ludi theatrales nō
erant nifi in honore: libert
pains. t Expeſtare. S.
Po expectatius modiū p
modo poſuit.

Ergo inter cædes cedentiæ: agmina tarchon

Fertur equo: variſq; inſtitut vocibus alas 1

Nomine quæq vocans: reſcitq; in plia pulſos;

Quis meq to nunc dolituri? & ſemper inertes

Tyrheni: quæ tanta animis ignauia venit?

Fœmina palantes agit: atq. hæc agmīa vertit.

Quo ferru: q; due hæc getit ille tala irita dextris?

At nō in venere ſegnes nocturna: bella;

Aut vbi curua choros, indixit tibia bacchi;

Expeſtare dapes: aut plena pocula menſa:

Hic amor: hoc ſtudiu: dū facra ſecuſ? aurufpex

Nucie: aut lucos vocat hoſtia pinguis i altos:

Hæc effatus: equu in medios moriturus & ipse

Concitat: & venulo aduerſum ſe turbid? iſert.

Direptuſc ab equo dextra cōplectitur hoſtem:

Et gremiui ante ſuſ multa vi cōcitus auſert.

Tollitur in cœlum clamor: cunctiq latini!

Couertere oculos: volat igne? æquore tarchon

Arma viruſc ſerens: tue cùma ipſus ab haſta

Defringit ferru: & partes rimatur apertas:

Qua vulnus lætale ferat: cōtra illa repugnans

Suſtinet a iugulo dextrā: & vim viribus exit.

Vtq vo lans alte raptu: cù fulua draconem

Fert aqula: implicuitq; pedes atq; vnguiuq hestit.

Sauci? at ſerpēs ſinuofa volumina verſat:

Arreſtuc; horret ſquamis: & ſibulat ore

Arduq infurgēs: illa haud min? vrget ad vnco

Lucentā roſtros ſimul æthera, verberat alis:

Haud aliter preſdā tybuntu: exagmine tarchon

Portat ouans: ducis exemplu: euentuq; ſecuti

Meonide incurru: cù fatis debitus aruns;

Velocē iaculo: et multa prior arte camillam

Circuit: & quæ fit fortuna facillima temptat:

Qua ſe cſupc ſerens medio tulit agmine virgo;

x In altos lucos. SER.
Illic enim epulabantur fa
cris diebus.

y Moriturus: S. Et ipſe
moriturus ahimo: nam
moriturus nō eſt. Q. au-
tem ait: & ipſe aut ad Ca
millem. aut ad venulum
reſpicit.

z Turbid. S. id eſt ter
ribilis.

a Direptumc ab equo
dextra complectitur hos
tem. S. Hoc de hystoria
traeſum eſt: nam. C. fuli
us cefar, cum dimicaret in
Gallia: & ab hoſte ta-
ptus equus etus portare
tur armatus: occurrit de
hoſtibus qui cum noſset:
& infultans autem cœcos cæ
far. Quod gallioru lingua
dimere ſignificat: &
ita factum eſt: vt dimitte
retur. Hoc autem ipſe cefar
in Ephemeride ſua djicit:
Vbi propriam, cōmemo
rat felicitatem. C. Dire
pumq lab equo. Offeſt
non fullie intentionem in
focios ex tumultitate aut
vaniloquentia, ſed a con-
ſientia propriè fortitudi
nis: fuit enim omnino he
roti, Q. hoſte ab equo
ad ſe traheret: ſecuſc por-
taret:

b Tollitur in cœlum. C.
Mouebatur eſu miraculo
rei q. celeritate ſuma: ato
ma: & viru: tanta vi por-
taret: et etiā ſupelſent vi
res ait. Et ferru ex ſura ha-
ita raperet: illu interime
re: ſquis repugnantē cona
retur. Poterat ergo: ſuo ſu
re ſocioru inertiam repre
hendere.

c Exit. S. Euitat: vt at
q cœulis vigilantib? exit.
d. Vtq volans alte, S.
Homerica compatio.

e Aquila. D. Compara-
tio aptifima: vt eſi & at
quila: & ſerpis foreſtimi
ſunt: ſita illi duo forſtimi
erant. Itidē mira p[]ſpicacta
tate: vt illi ſunt.

f Ducis exemplu euens
tumq. S. Seilicet virtutē
& ſoelicitatem.

g Meonide. S. Lydi vt
Meonide dilecta futuēus
h Fatis debitus. C. Vel
deſtitu: a fatis: cù hoc fa-
tis deberet ſeilicet. interi
mere Camillā: vel debitus
fatis: quonuā inde eſt mo-
riturus. Oſtendit aſt ma-
gnum ſunſſe eius aftucā.

i Arte. S. Faurde: doló.
vt arte pelafga. k. Qua

d i

Eneidos

ſe cùſ ſerēs medio tutit agmēe virgo. Hacarums ſubit. I.S.
Vt etiā ſupra dixim? ita poeta loqui: vt in aliquib? locis det
ſuſpitionē. c aruns de Turni pubus fuerit: nāc; & cum
Camilla ipſu fecit: & cí uſa rurſus recedit: quod nifi de
ſocio nō pcedit. Do etiā dicti eſt maniſt: ſignu ſociu ſu
iſſe: cp Apollinē ſoraſtis in vocat, montis: de q. Turno ve-
niſſe cōſtat auxilia. Liſet poſſet fieri vt alterius loci inuocet
numē. Ite ad argumētum
vocat patrías remeabo in
glorius vrbes. Quod etiā
de hoſte pcedit: nā ſupare
feminā nullam cōſtat eſſe
virtutē. 1. Circuitū. S.
Proprie, nā cireuitur inſidi-
antiu: vnde eſt. Nec gregio
busnoctumus obambu-
lat. m Certā haſtam:
S. Ineutabilē. Vnde con-
tra Incertā excuſit ceruice
ſecurim. id eſt infirmā. vi-
tabili. n Forte ſacer
cybele. S. Nam monte
p numen quod in co colt
tur poſuit. Et bona occa-
sio ad morte Camille: vt
ſacerdotē maioris numis
conef occidere: per quod
qſi exauſctoraſ Diang ſa-
uer: interueniēte maioris
numinis iractidia. D. Cy
bele. Locuſs eſt in quo Cy
bele colebat. C. Forte ſa-
cer. Hos oſes verſus vſc:
ad eū locuī. (Nunc virgo)
ex co genere dicendi con-
ſtat: quod cultu: & flori
dum appellant.

o Que pellis ahenisq; i
plumā Iquamis auro? n
ſer a tegbar. S. Cataphra
cit ſui ſu ſuile ſignificat. Ca
taphraſt aſt equites diu
cuntur: qui & ipſi munific
fetor ſui: & equos ſiſt mu
niſos habet. De quib? Sa
luſt? Equis paria operi-
menta erat: que lintea fer-
tis lamis in modum plu-
mg adnexuerat. Nunc pro
lintco pellē impoſuit. Et
aeneas Iquamas: creas la
minas intelligim? in plus
mam vero: eit in simili
tudine: plume: vt excufum
cuoſque latus ingēs rupis
in antrū. Id eſt in antrī ſi
militudinē. Sane ſciendu
q ipſos: egtes Cataphra-
ctos dicim? Saluit. Et le-
que banq: egtes Cataphra
cit.

c. p Squamā. D. Squama ſerpentis eſt: & p[icſis: qua
facit cōpoſido naturalis: nā & ordinib? digeſta eſt: & viaræ
plurimam imſpillione diſtincta. Quicq[ui]t[em] in hanc simili
tudinē facit artifex: Iquama dicit: Hec fit ex minutiis lamis
nisi: inuicē ſe retinetib? & ita digeſſe vt eſt inanib? pluma.
q Peregrina, D. Quaſi diceret. ex melionib? regionib? ad
uecita, r Ferrugine, C. De qua diximus in Geor.

s Spicula torquebat lycio cōrtynia cornu. S. Crecenſes
agittas liceo arcu dirigebat: quod vt etiā ſupra dixim? ad
omatū poni cōſueuit, t Cornu. D. Ligni ſpecies eſt.

v Caffida. S. Pro caſſis: nā accuſatiu[n] poſuit, p nomina-
tuo. x Pictus acu tunicas & barbara tegmina crurī.

S. Pictus tunicas p[ic]tus crurī barbara tegmina, id eſt i ar
bebat veſt[em] phrygiōis arte p[ec]ſtā. Sane armotu: lor ga de
ſcriptio illuc p[ec]ſat: vt in coru cupiditāt: merito Camilla
videat eſt: ſuccēſa. DO. Barbara nomē artis indicat: nam
qui hāc exercet barbaru dicunt: q auro & variis filiis hoim
& aliam rei reſiguras exprimſt acu pingętes. C. Barbara ſiſ
aurea: & omata, quonſa barbari diuittis poliſt. Unde albi
barbarico poſſes auro.

y Huc virgo. Q. Oſten
dit p[ro]eta naturalia p[ro]
tolli n[ō] poſſe. Erat quidē
egregiā: & inter viros enu
merāda ſed t[ui]t vt forma-
nimā c[up]iditāt: ratu re-
rī q[ui]s vīri cōmmunite arde
bat: Unde dixi iuximo
amore, z Iucunda p
agmē. C. Nā quidem n[ui]
mia cu p[id]it aceret: rato-
nē amittit: vnd[ui]n ſub i
cautione adhiberet poter-
a. Foemieo. S ip[ac]tus i
tōnabilitati: vt formam adidē
curq[ui]r e q[ui]r c. b Tāſi. D.
Teda: hoc lignu naturali
fuco veluti oleo violēnt
ardet, c Cūctātē. D[am]
diu infectas fuerat.
d ſume deu. S. Ex aſſe
cu colentis dicit: nā lupo
piter ſum? eſt. e. Sandt
cuſtos foractis apollo. S.
Soractis m[ou]s eit hypo-
noru i ſiāmia collocaſt:
In hoc a[ut] m[ō]te c[ui] alij[ui]
Diti patrī faci[ui] p[ol]uere
tur: nā manib? c[ō]ſicatus
eſt: ſubito veniētes lupter
ta raputerunt: c[ui]s diu ſo-
[ui]n[em]e delati: ſu r quant
d[am]a ſp[el]uca: halitui e[pe]
ſtiteru: emittere: adoc vt
iuxta ſtates necare: exim-
d[em] de orta p[ef]tilētia: qua ſue
rāt lupos fecut: de q[ui] re
ſp[o]fum e[po]ſe: c[ui] ſo ſan-
f lupos imitarend[em] ad e[ra
pto viueret: q[ui] poſta q[ui]
fa c[ui]t: e[di]t lunti p[er]p[er]
Hirpini Sorani, nam lupti
Sabinorui ligua Hyrpi vo
cāſ. Sorani vēro a d[ien]a
diſi p[er] Soran? vocat[ui]
lupi d[iti]s patris. Vi me a
mor rei Virg. Aruntē paui
lopoſt c[ō]pat lupo: q[ui] hyt
pinu Soranu. C. Soracy
Hyrpi familie in agro fa-
lico: c[ui]s annuāt ad
Soractis montem Apol

lini faciū. Id opantes geſtuliculatiōb? religiōs impatric exul
tāt: ardeutib? lignon? struib?: i honore diuine rei & flānis pa
rentib? c[ui] deuotis myſteriū ſenat?, c. honorauroi tim mu-
neru vacatc[ui]e p[pet]ua illis donata: air Solin?, Idem at P[ui]ntus
Sora c[ie]mo[s] eſt i[mi] agro falīſco ſacer Apollin. Auiit ad mon-
tis radicē locu ſuſſe. Diti facri: i q[ui] c[ui] facra ſi[re]t lupt exig
nibb? exta rapueru: q[ui]s ſacerdotes vſq[ui]s, ad terre hiatu vnde
p[ef]tilēs ac exalabat inſecut funt: qui morbo o[ia] vicina lo
ca impículit. Fuitq[ui] oraculُu poſſet iedari morbum: i[mi]moſg
raptu viueret: vt lupti feceru. Ob hoc q[ui] appellati ſui Hyr-
pt Sorani: qua lingua fabina hyrpb? luptu: & Sorani? Plutō
nē c[ie]at. Hic ſa[n]tīes q[ui] hyrpos lupos, dicut viden[em] a Sab-
nis origine tranſeret,