T Symphozianus Champerius sive Champegius eques auratus Franciscus de
bobio. Petro àtonio rustico placétino. Matthæo de curte. Regulo cápítio affiniti suo.
Baptiste de belbello. Blasio de tignosis. Claudio de astarijs. Frâcisco de canibus.
Paulo de tricio: alijſons ticinêſis gymnasiij suis collegis. S. P. D.

Enofcite college amantissimi ſi neotericos vestros hoc in volumine inſe-
quar. Ita emi têporu inuria factu est: et facilis hic debef venie loc? qui ad
hec p[ro] p[ro] tempozu conditione h[erc]ulanu[] (etſi neotericus) itrodurim? h[à]
ſi q[ad] S[]pcam[]oros itarent: minus docti illis videretur nifi quid ſycabzuſ
ſaperent. A gottica emi illa dudu[] latinu[]o[]zu litteris illata plaga: bone littere o[]eſ n[]eſcio
quid gotticu paſſe ſunt: h[au]d ſecus ac D[]uidius ſeipſum aliquid viiſi inter barbaros
getas c[ò]trapuſſe ita c[ò]queritur. Si quis in h[ac]ipſum terra posuſet Homerum: Eſſet
crede mihi factus et ille getes. Ut ergo que ad p[er]egrinas vulgareſo[]z litteras p[tr]ineát
agnofcatis: hec in p[ri]umis eſſe cognofcite. Q[ue]ſtio[]es Jacobi de forliuio. Sermonete.
L[] calculations. Agonis. Th[]ome de garbo. D[ini]. M[ark]ſilij: et p[ro]inde hec a vera philoso-
phia medicina[]q[]u electa putentur: et momentu[] nullum habere nifi a[]de eriguu[]i: neq[]
ſuas questiones ad veram medicinâ: neq[] ad verâ philosophiâ eſſe tradêdas: alioquin
qui ſecus faciet: rem indigna[]z faciet: ſed sophiſmatis ſunt consentanea: que cum in cu-
te quid p[ro]mittat: nihil intus habent: quo id q[]uod p[ro]mittut exhibeant: aperte enim lo-
quo[]: neq[]ros: neq[] aliu[]i quen[]p[]ro fallere volens. E[]os o[]eſ h[ac] appello nomêclatura qui
in Jacobi et Agonis q[ue]ſtioniunculis ſunt enutriti: quiq[]u[]s philosophiâ: medicinâ[]q[]u[]s
p[ul]-
ch[ar]itudine elocuti[]o[]is p[os]thabita tradiderunt nouo quodâ ſcri bêdi genere: nec p[la]-
tonem: A[]ristoteleve: nec h[ip]pocratem: aut galenum: necno[] p[ri]ſcozuſ aliquem imitati:
ſed p[er] q[ue]ſtioniſculas: et titillat[]es argutias: ſimiles fortaſſe eis de quibus L[]icero men-
tionem facit: qui quaſi quibusda[]p[]u[]ctis quod verſaba[]ſ in dubio colligebâr: in hoc cer-
te diſſimiles ch[ar]ili qua[]n[]p[]ro orationis flo[]e[]z n[ò] sequebâtur: minime tamê a[]pernaban[]k
lingue p[ro]p[]ie idiomatic[]e p[ro]p[]uetatem. Quod ip[]ſi fecerunt: vt eſt videre apud gen-
tilem: P[et]rum a[]ponêſem: Thadeum: Jo[]a[n]em[] h[erc]ulanu[]: reliquof[]ſons in eo philoso-
phandi genere docto[]es illuſtres. Sed e[]p[er]ſandi omnino cum is quo tradebant ſua
dogmata ſermo[] tunc eſſet in v[]ſu: latina[]q[]u eloqu[]tia u[]iſſet p[es]ſum. laudauere eam nec
imitabâtur detenti a ſeculi illius c[os]fuetudine homines: alioquin iudicio valètes t in-
tellectu subtiliſſimo. C[]eteru[] nec ſenescendum in Jacobi: et Agonis c[om]entarijs me-
dicis i[]p[]is eſt atq[]u philosophi: A[]dedicos omnes recte eos appellauerim: d[ar]i lib[]us h[ip]
p[ro]c]ratis cohi: et galeni p[er]gameni incumbunt: vt hominis naturâ cognofcât: alij[]ſons
ſint adiun[]m[]eto. A[]dultos tamê (quemadmodum alias ſecimus) non eo inſicias dari
poſſe ad p[ri]ſtina studia reditus: aut relap[]ādi animi gratia: aut rememo[]zâdi que obli[]ti
ſumus: aut c[om]ponendi operis a[]licuius: aut alio quopiâ genere iuandi ſe et alios. hec
ſunt nature amato[]es ſeru[]t]eſſimi: que de c[om]entarijs Jacobi: Agonis: alio[]zumve ſo
p[hi]ſtarum antris p[ro] ingenij nostri capacitate p[er]ſtrin[]p[]im? T[]alete i[]g[]ik et Sympho-
[]rianum vestrum symphoniace amate.

## Tractatus

Gioannis Perculantis sui tis medicozú ac philo
sophorum principis Expositio optima in quarti
canonis Prinzipis Sen primam feliciter incipit,
ACILEMNA.

Empedocles
tzenon necnon plerius bipso
cratet sebrem
diffinuerit ca/
lores 5 natura
a corde lumé/
té principium
excoq pro ar/
terias ac ve/
nasi corp/vnt
ueri progre
dictés: natura
lech senius of
fendéres actio
nes edisserit.

Ebis est ca/
lor extraneus
accensus i cor
de et procedes
ab eo mediati
bus spü und
sanguine per arte
rias et venas i
totu corpus, et
infla mak in eo

inflamatione que nocet operationibus na-
turalibus:nò lictur caliditas ire et laboris:
cum non vtimatur et impedit operatione
ita vt retineatur.

Ebbapert.
febris est calo
naturam cor
dis et arteria/
ru5 vitalis fir/
mitudinem offe
dens: planeq
delicens: sub/
lata exponunt
do 4 acuta: et
vellicæ tactur
incidens preci/
puein tbozace
et vbi arterie
fut magne. ad
bmòvò cali/
ditare nequa-
litas quæ dura
odinis imuta
tio specie tpa
febris pulbìb
aduenit.

## Expositurus

prima2 quarti canonis
auicenne omittis pluri

mis in librorum principijs inquiri solitis que boc i
loco prosequi esset supphuum accedam ad actinua
tionem buius quarti libri ad precedentes:diuſtione:
et litere exponitione. Est enim ſatis ex dictis in priz-
kio prima canonis manifeſtus q subſectu buius
quartii canonis Auicenne est corpora bùanu5 arte
sanabile ſim egritudines particulares nulli mem
bzo appropriatas ad differentiá ſubſecti tertij ca-
nonts:q6 est corpora bùanu5 sanabile ſim egritudi-
nes pticulares meb5is organi5is:appróiatas.
Pt5 c6vo 6ta fit buius quarti libri vtilitas 5 marti-
me buius prima En: qua ſumus exposituri: cu p
cau im ſub ſebi notitia 5 tpsaz ingenti curatiu5
adipici valeamus que duo pperter frequêtem fe/
berum cuenti 5 tpsaz ingés particulari ſunt perma-
rime medico necellaria. Quapropter quilibet p vi
rill elaborez 5 po2 po baru5 noticia cap cefceda: cu5
ſit tante rei doctrina puro perſtricta volumine: per
qua6 facile paruo tempors decurfi decus: vtilita
tem:gloria: amicop copiam nobis pollicerit va-
leamus. Gontinua5t aŭ bica6 liber ad precedetes
in bica6 modi. G posth Auticenna determina5t in
primo de rebus vnueraliibus scientiæ medica5i:
li5 et in c6vo de virtutibus medica5i simplici5i
et in tertio de egritudinib5 pticularibus ſingulis
membri5 organi5is apptóziatis: placuit ſibi in
boc quarto libro determi5nare 5 egritudinib5 pti-
cularibus nulli mebro5 apptóziatis: et de deco-
ratione poſtea in quinto determi5naturis de me-
dicinis cópoſitis qui 5 antidotarius. G po2 quo
notadùs q 13 febres poſſint duci egrudines com-
munes comunitate inſebis, et apometaba poſ-
fint duci egrudines comunes cóitate ptinetic:q2
continent ria genera morbo5 simplici5i: soluta
coſtinuas poſſit duci egritudo cois: q2 primo p
ſe ledit vnitate que est natura cois tam simplici5i
q2 composito5; et diſpoſitio venenosa poſſit duci
egritudo 5 munis cóitate leſi6s:q2 ledit totu5 cor-
pus: 13 principalius vnù medb5 5 reliquiu5, et d6s
iſte poſſint duci comunes: q2 nulli mebro5 appt-
itate: attamé d6s ſke egrudines de quib6 agit
in quarto diſcutur pticulares particularitate po-
ſe: diſe5tationis: ſunt enim tanq2 sp6s illo5 generu5 de q/
bus agitur in primo. 4 poſtillime in c6vo Sen primi
vbi agit de egrudine cóplexionali cópoſitionali:
li5 vnitatis: que ſunt genera ad d6s egrudines

## Primus.

Fo. II.

consideratas in boc quarto.

## Dividitur

p6s liber tuxta ordinæ Auicen-
ne in ſepté ſen. In prima agit

de febribus. In c6vo de crisi. In tertia de aſpatib5
In quarta de soluti6 de tertin. In quinta de alge-
brae ſiue rellauro ratio 6 diſlocationem 5 fractura5 0
ſius. In ſexta de venenis. In ſeptima de decozatio-
n6. Partes ſ facile pat6t. G pria ſen diuſitif in qua-
tu6r tractatus. In primo agit de quibulda viibus
ptinétib5 ad febri5 noticiæ 6 de effimeris. In c6vo
de febri5 6 zumozibus. In tertio de ethici5. In
quarto de peſtiléritab5 0 ſibi homogeneis de fe-
bibus apotematus 5 febibus compositis. Par-
tes ſ facile patent.

## Anniversalia

autez 3 p[er]mittit de febrib5
ſunt quatuor:pmü est qui

ditas febres. ſe6m est diuſto eius in ſuas sp6s:de
quibus in primo caplo agit. tertius est q corpo5a
fint ad febres paratioza: quod practat in ſecundo
caplo. quartu5 q 4 quot ſint tpa febri5 de quibus
agit in tertio5 4 quarto capitulis. G primum autem
capim q6 inſtitu6 de ſe, cu5 duo marieus vnuerafa-
li5a de febrib5: p[er]mittant diuſitik in partes uas.
In p[ra]ma ponti diffinitiones febres. In ſecunda ibi.
Et ſunt quid[am] dominu5 ponit diſuſiones ſebres in
ſuas ſpecies. p[ra]ma i6er in duas. na5 primo ponit diſ
ſitione. c6vo declarat duas pticula5 in ea p[ra]ſi-
tas ibi. (Et inſlámak.) De p[ra]p[ra] p[ra]te dicit q[ui] ſeb. est
calo: q 1. est qualitas p[ra]ma q 1 no corp5 cau6m extra-
ne 1. p[er]ternaturalis 4 bec est prima diſeritía ſe,
accensus in corde. 1 in ſiert quo ad effimeras 4 bu-
mo[ta]res 4 in ſacto e6 quo ad etbicas. 4 p[ra]b[ac] pt[is]
culá manifeſtak pmü ſubm febres 4 p[ra]cедes ab eo
1 a ptus p[ca]edere yel de ſacto p[ca]cedes deucto im-
pedimo[to] ſicut apparebit inſert in caplo de lipa-
tia. Gco t[em] ſe p[er]mittit q 1. yel vt bec diuſinitio c6pe-
tat febrib5 méb[or] pticulari5 albo5 a corde. licet
bec non fuerit mens Aut. pt v5 in capo de liparta.
Mediátiб 4 p[er]tum 4 languine ſupplete 4 vaporib
bus 4 p[er]b[ac] pticulará manifeſtak delatores ſe-
bilis calo5is per venas 4 arterias ſupplete per
neruos 4 reliquias corporis pticula5 4 per banc
pticulará manifeſtak 4 vie delationis ſebilis ca-
lo5is in corporus vnueram. in totu5 corpos p[ra]b[ac]
particulam manifeſtatur totale 4 adequatu5 ſub-
ſectum febres. na5 lícet cor ſit primum ſubſectum ſe-
bres: totum tamen corporus est tota6 et adequatu5
ſubſectum eius.

## Pro declaratione

diffinitionalis no
randa5 primo q

febres penes ſido5u5 et Conciliato7em differen-
tia. 87 d2 a ſeruo5:eo q per ipſas corporus ſerueat
grece d2 pye2os a pyr q6 eſ ignis:eo q per ipſas
corpus ignea6t, et febres que bic deſcribitur no est
sp6s ſed est terminus conoratiu5s. apptópter non
vere effentialiter diſſintri p[or]ſed describیر decla-
rari. G morandu5 ſe6 q calo5: no est genus cu5 ſit
sp6s ſpálitílima: 15 ponik loco generts. eſt. n. 6is ſe
bres calo5: 13 no ecótra 4 vt dictu5 fuit febres est ca-
lo5 qut eſt q[ui]tas prima5 no corporus calidu5. ſic em
efſet ſubſtátiá 4 morbus in nuero: cu5 8° terapé-
tice cap°. primo fit accis et morb5 in cópione: et
eſt q[ui]tas p[ra]ma. et no est cóplo que eſt q[ui]tas fecu-
da. Dó p[ra]batur pluribus rónibus. G prima: q2 ca-
leſa cu5 eſſe bumoz et caleſactu eſſe ip[er]um ſunt
caſu5 diuſante ſebi5 effimeraz 4 buóraliz de in-
tentione oim aucto5: et no ſunt cauſe ſpuncte
cóplexo5 ergo bmòt ſebres no ſut cópiones: tenet
conſequentia. et minu5 p[er]batur: quia complejo
est qualitas ſecunda cauſata immediate ex actio.

A II.

Vnds roupis
complixi.

Domiſich6
libes in quaſi
mocunt in quaſi
ren paratoſi
P[er]miſi in
quato5ch[ia]
ta[mi]s.

T[em]pliche
diſſinuti
ſebres.

Vnds ſe6
mo5 ſebres.

G[ood] ſebres
p[er] arduiſis
& morbis
in ſample
ſi6 n[om]ma
litas p[er]miſi
& plixio5 in

["## Tractatus", "ne et passione qualitatú còtrariarú in elementis\nrepertarù quarrum partes ad tantà paruitate re-\nducte sunt vt minimú yntus contàgat mintimum\nalterius: prima p[rimi] doctrina tertia. cap. I. ergo cò-\nplexionis causa coniuncta non est aliqua de lupera\nscriptis. alr etudè effectus effent plures cæc con-\nuntione: quod est impossibile. 1. Scanda. si febris est\ncomplexio sequitur q[ui] febrize aucta que est calot: for-\nmaliter et scittas actualiter debet febridentis cò-\nplexio effici colerica: q[ui] est salutiz: cu febrientes si\nsint flegmatici remanet flégmatici: et famiguline\nsanguinei et hæde ceteris. 2. Preterea sequitur q[ui] se\nbribus babentibus multos porixmos multoties\nbomo efficeretur colericus et multoties flegmaticus\net complexio sua radicalis fuerit flegmatica.\n3. Tertia fit for. colericæ q[ui] cipiat pmutatur ad fle-\ngmatici et p[ono] d[um] pmutat ad flegmaticum inci-\npiat febrire febre augemastica. t[um] si febris est cò-\nplexio, sequeq[ui] q[ui] idè nuero itendereç in gradu calo-\nris seu caliditatis et frigiditatis. p[abat] q[ui] feb. au-\ngemastica còrtine itêdit in gradu calotis. 3. est fe-\ncomplexio fuctura opinionem ergo còplexio est intèdi-\nto in gradu caloris readè còplexio frigidam q[ui] for.\npmutatur ad flegmastica, ergo idè calefit et infli-\ngida. 4. Quarto suppono de intètione ojnim q[ui] cò-\nplexiones q[ui] permutatur: magis pmutant[ur] per cu-\nbos et potus q[ui] per simplicè alterationem, bocma-\nnifeftus est: cu in pmutatu de còplexionu oporţea cò-\nportiones dictorum variari: fed variar[que] magis\nper cibos et potus q[ui] per simplicè alterationem cu\nmanifestus est: et t[uc] accepito for. colericu febrientes\nfebre augemastica q[ui] vtrat luctus. et alijis notabi-\nliter frigidis t[uc] manifestus est et sup. fupposito q[ui] se\ninfrigidatur: q[ui] cib[us] et potus sunt magis infrig-\ndantem q[ui] fimpler alterato: febrilis: fed febris cò-\ntinue intenditur in gradu ergo febris sua non est\ncòplexio eius: q[ui] eius còplexio infrigidatur et fe-\nbris còtinue intenditur in calo: relinquitur ergo\nq[ui] febris nò fit còplexio: q[ui] erat p[abatù].", "### Dubitatur\n\ntrùn febris fit calo: supabùn\ndans arguit q[ui] non, nam: in\nprincipio febrúi interpolátarù adefrígus extre-\nmitatu, et in feb. fincopali cù frigore extremitatu-\nest pulſus paruus tardus et rurus. 3. Ite in morie\ntibus ex febribus colliquatuis cù frigiditate ex\ntremo: est anbefúris frigidus: que oia arguit fit\ngiditare in corde et membris. Quare códulatur q[ui]\nfebris nedù q[ui] nò fit calo: ſuperabùdans: fed non\nest calo. 4. In oppoftutú est Aui. et religuì p[apie]\nBaſ. 8. terapentice. ibi dícés. Est aut immodera-\ntio discrabe ſeb. in ſupabùdantia caliditatis.", "### Anſperus\n\nDe còtra na-\ntur est calidi-\ntas ea ex alij\nextrinſeca cau\nſa q[ui] ſit neq: ſa\nmiliaris natu-\nre neq ab ipa\ncapès princi\npium corpori\naduentens nò\nproportionale\neritens intru-\nmentu natura\nliu potestatù\nneq cuſto diés\nad cògruâ ope\nrationè bec ac\nàſtitucia et alij\nna eſt: que po-\nro ſua diſtěpe-\nratia neuquiqua\nconſeruâs ad\npotétiis ope\nra: proſtionié-\neiusmodi etià\ndiceretur p[ra]\nnaturam com-\nplexio ad maſo\ntem calo: de-", "### Inbocubio\n\nſunt tres famoſe opti-\nniones. Prima Barſi-\nliu de ſancta ſopbia diſcentis: q[ui] 15 nò omnis ſeb.\nſit calo: ſuperabùdæ quo ad tactú neq respectu\ncalo: diſbiti t[que] ſanita: t[atis] est t[in] omnis ſeb. ca/\nlo: ſupabùdæ respectu calo: naturalis in eo-\ndem subſecto repertu: primá partè buiis: códulio:\nnis probát argumenta adducta ante oppofum.\nſecunda p[er] p[abatur]: q[ui] in quolibet ſebiètè est ſou-\nplex calo: vnus naturalis: q[ui] alr nò viueret, alter\npreternaturalis: q[ui] alr nò ſebzirer, n[unc] aŭt ſebris\nest totus calo: in ſebrente repertus qui est còpifi-\ntus ex naturali et preternaturali tan[que] ex ouabus\npartibus intenſuus. Et certu: est q[ui] bic totus calo\nest intèſio: q[ui] aliqua par: et c[um] est ſuperabùdans\ndans respectu calo: naturalis in eode subſecto\neritens ſicut totu: ſupabundat tot: parti: et bác: códulio:\nnem dicit eſſe de intètione Alut. et reliquiorum p[re]", "cipue Aluer. 5.° collget dicentis q[ui] ſebris est calo:\ncompoſtus ex naturali et extraneo.", "### Contra banc\n\n### Contra banc\n\n### Contra

["Primus.", "Fo.ij.", "acceſtæ ſolo ſuſer o differentia ſo ſunt in codes\nſubſcieto adequato: et p[er]t[er] dictus Bate p[ro]mo de\nſt]fferens] ſebt]t]t]t]t]t]t]t]t]t]t]t]t]t]

["## Tractatus", "fecto: et sunt eiusdem ſpex et illis fit vnus caloſ nu-\nmero iuxta ſiam pbi. 5°. metapbi. φ accidentia\nſolo numero differèntia no ſunt in eodem ſubſecto ad-\nquato. et ſiur cocedèndu et ſ totus calor in ſebreſ,\nter repertus et qlibet pars et est ſimul naturalis et\np: eternatualis et ignea: cum quelibet pars iſt?\ncaloris agat ſimul opa naturalia et elementalia,\nI. Deinde eu dicit extraneus i. p: eternatualis, ex-\ntrane? em diſtinguit ap. priu. p: prius em caloſ in-\ntendit perſectione eius cuſus est et operatione eius\nextraneus em coruſionem et ipſectionem et per bæc\ndifferentiam differt ſeb. a caloſe naturali et pro-\nprio qui non est ſeb.", "### Dicoubitat", "Bccti. an ſeb. fit caloſ eſſe:\nc: neatec: oppoſita ſanita-\nti an vite. et nò du\"q. φ ois ſeb. c caloſ extrane-\nex tranecione oppoſita ſanita: q. cum ſebre nò\nſtat ſanitas: ſed eti: ten endu et φ ois ſeb. p: cti-\npue pendens a putredine aut venenoſtate est ex-\ntranecione oppoſita vite. ſi ven pures ſebre ſint\nſalubres p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\npropter defectum in gradu caloſ aut preter naturalitatis et defectus proportionis in\ncomparatione ad virtutem illius qui ſebreit: tamè\nex natura ſua inquantum ſeb. cum tal: prope:ta-\nte in toto genere vite inſimica et est nata occiden-\ncius ſignum est: q. ſeb. p: tuncuncs: remit ſua occi-\nderet illum ad cuſus virtutem habet proportione\nmaſoris inequalitatis. vt verbi gratia, ſené in v: l:\ntimo deprecitatis est enim necessarium virtutes\nex decurſu et atuo remitti ad non gradum. quid-\nbet autem ſebris est certe potentiè de ledendio\net interficendi, et ſic dicimus de nellop. φ ex na-\ntura ſua est aptus interficere. cauſa autem φ alí-\nquando non interficit est defectus in q: titate et\nmultitudine ſorme venenoſe in comparatione ad\nſumentem.", "### Dubitat", "At: ſe. fit caloſ addit: caloſ na-\ntural: ut fit caloſ naturalis p:\neſtens nunc factus extraneus vel fit aggregat\net ut proſc f: addito et p: ree: stente. C: argutur p:\nmo φ ſeb. fit ſolun caloſ additus: qua ſolus ſele\ncaloſ debet deſt ſeb. qui et p: p: p: p: p: p: p:\nſus caloſ additus est p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p:

Primus.

Fo.iii.

addito prouent etiam a caloë preeestente. Et
quo sequitur q[ui] vnus est preter naturam et alter
fi vnus est morbus & alter. cum per leſioné opera-
tionum per ſe pendenté morbi arguamus: et p[ro]
batur aſſumptu: et p[re]ſuppono q[ui] remissum non
intendit intenſum. boc aſſumptu est de mente om-
nium p[bil]oſobantii. Et tunc arguitur ſic. calidit
us: corde ſebiétis calcæcit p[re]ternaturaliter
ſanguinem et ſpiritu: ſed non per caliditatem ad-
ditam: ergo per p[re]eſſentem aut aggregatum ex
vtraq[que] q[ui] non per addita arguitur. nam caliditas
addita i caloë ſebiétis è remissi: òq[ui]t quittu: ſi
caliditas. ſanguis et ſp[us] è ſupra quatuor et ſupra
gradus medii latitudinis: ergo ex ſupposito ca-
liditas addita non intendit caliditatem ſanguis
nis. Q[ui] autez caliditas addita in corde ſit. remis-
fio: òq[ui]t quattuor: maniſſet i: quia cor naturali
ter diſpoſitum babet caliditate ſupra mediú p[ro]
derale. ſi ergo caliditas addita e[et]iſta vt quat-
tuor: tunc cor: eſſet ita calidus ſicut i[n]mo ca
lidius igne: ergo diſcend[us] est calcæctionem ſangut
nis et ſpiritu: et omnes ſimiles actiones p[re]ter/
naturales eſſe a toto caloë in corde reperto. I[sc]
cunda demonſtratio. accipiamus corpus tempe-
ratum babens in ſua naturali diſpoſiti[que] quinſ
gradus calo[ris] addatur a ſole vnus gradus vt ſit
ſebi[ens]: tunc ſi per a[pp]roximationem inſtrigida[
tium] remooueat vnus gradus calo[ris] de quinſ
p[re]eſſentibus remanet e: calo[ris] inducto a
ſole: boc corpus erit curatu et reductus ad ſu[n]
prop[rium] temperamentum: ergo gradus calo[ris]
induct? a ſole è ita naturalis ſicut aliq[es] ex quinſ
p[re]eſſentibus: tenet conſquentia: et p[ro]batur
aſſumptum. nam accipiamus al[iquod] corpus t[em]
peratum p[rimo] ſimile: in quo corrumpatur vnus
gradus calo[ris] per aeris frigidaſtate: ita[ut] corp[us]
illore perdat prop[rium] temperamentum. Deinde
pono q[ui] a ſole corrumpatur gradus frigidaſtatis in
ducte et inducatur vnus gradus calo[ris]: tunc boc
corpus reſedit ad prop[rium] temperamentu: ergo
gradus calo[ris] additus a ſole e[st] ita naturalis ſi/
cut p[re]eſſi[es] deperditus in boc caſu et in p[re]ceſſi[
]gitiur non eſt diſcend[us] q[alor] additus ſit magis
ſebi[ris]: òq[alor] p[re]eſſentiſt: nec calo[ris] p[re]eſſentiſt
magis ſanſtas òq[alor] addit?. Adulta enim ſunt
alia argumenta contra banc opinionem: ſed vt
b[re]uſtati indulegeam bis ero contentus.

Secunda opinio est Jacobi forſt.
Agonis ſenen,
fis: et quozund moderno: um: licet per quofdaſ
antiquos recitata: ſed non ſufficienter dilucida[ta]
tenet bec opinio q[ui] ſebriſi ſit totus calor: actuali
ter in corpore vel membro ſom: ſe totum in ſebriſi
te repertus ad bunc intellectum q[ui] totus ille calo[ris]
eſt ſebriſis et quelibet pars eius: ita vt omnis leſio
operationum que prouent a toto caloë p[uen]tat a
quocunſes gradu calo[ris] p[ro]out toti inerſtit et q[
]toti et curiſbet parti prout toti inerſtit competat
diſſinitio ſebriſis: ſimiliter totus calor et quelibet
pars eius eſt vite conferuatiua et productiua ope
rationum: quas babet corpus ſebriſens et non mi
rum. nam ex omnibus gradibus calo[ris] in eodem
ſub iecto repertis ſit vnus calor: totalis: nec iſt
gradus calo[ris] differunt (specie: ſed ex p[is]iſ ſit vn
]calor: idem numero. I[sc]t tamen queritur vtrui duo
gradus calo[ris] ſint idem. numero: diſcitur q[ui] non:
q[ui]a vnus non eſt alter. Et ſi argnatur q[ui] materia
ſit cauſa induidiuationis. quinto Metapbi. ergo
cum conucent in materia ſunt idem numero. re

ſpondent q[ui] in babetibus materiam diſtinctas
materia eſt cauſa induidiuationis. in non babet/
tibus autem materiam aut in communciantibus in
eadem materia adequate materia n[on] eſt cauſa in[
diu]duationis: ſed vnum diſſert ab alio numero
per ſeipsum: q[ui] boc non eſt illud. Et ad auto: ſit at
p[hi]biloſo p[bi]bilo: q[ui] non eſt poſſible duo accidentia: so
lo numerodifferentia eſſe in eodem ſublecto ade[
quato diſcitur q[ui] ve[rum] eſt ad bunc intellectum q[ui]
ex omnibus bis opoſtet q[ui] reſuſtet vnum accidentis
n[om]ero. I[sc]titer tamen diſcend[us] eſſet ſom: To
mam et Albertum magn[ui] q[alor] qui intenditur
manet vnus et idem a principio q[ui]s ad finem: et
q[ui] gradus calo[ris], eſt quidam modus et non calo[
: Et ſom Burleum eſſet diſcendum q[ui] in quocunſes
inſtanti producitur. nouus calor: ſom ſe totum.
I[sc]tima tamen opinio eſt com[un]io: tenens q[ui] in
ſtenſio ſiat per additione partis ad partem vtraq[
remanet e: Unde ſom opinionem tam dictam e[st]
tenend[us] q[ui] ſi calo[ris] naturali p[re]eſſenti addatur
vnus gradus calo[ris] venenos[ui] vel putridi tot? ca[
lo[ris] et quilibet gradus eius eſſicur putridus vel
venenosus. Si autem ſit ſebriſis per solas intenſio
nem calo[ris] ſicut ſunt effi[mi]re: diſcitur ſimiliter q[
totus calor: eſt ſebriſis et quelibet pars eius: nec eſt
aſſignada alíqua leſio operationu: nec aliq[ua] p[
fectio que non p[ende]at a quocunſes gradu.

bis viſis

reſpondeamus ad argumenta
Bentilis adducta in contrariu
I[sc]t p[rim]um cum diſcitur solus ille calo[ris] debet di[
si] ſebriſis qui eſt pr[eter] naturam: ſed folus ſille ca[
lo[ris] additus eſt pr[eter] naturam. conceditur maſo[
et negatur mino: immo quilibet gradus calo[ris] p[re]eſſentis
eſſicitur pr[eter] naturam. Et ſi inſte[
tur: quia p[re]eſſens dependet a ſanguine et ſpiri[
tibus, ſed ſuper additus dependet a putredine vel
venenositate. Reſp[o]detur q[ui] quilibet gradus bu
tus calo[ris] et totus ite calor: pendet a ſanguine
ſpiri[tibus] et a putredine. I[sc]t ſom cu[us] arguitur
ſi loco calo[ris] ſuſſet inducta frigidaſtas etc. Reſp[o]
detur q[ui] ſola frigidaſtas inducta non eſt mo[bus]: ſi
aggregatum ex frigidaſtate et p[re]eſſiſtente
Similiter dico q[ui] aggregatum er calo[re] inducto et
calo[re] p[re]eſſiſtete eſt mo[bus]. I[sc]t tertium reſp[
detur q[ui] medicus intendit conſueru tantum ca[
lo[ris]em quantum eſt expedens p[ro] ſanitate: et ſi ca
lo[ris] ſit ſuperfluus inſtit[ut] ali[que] gradum p[is]iſus
corumpere ſiue corrumpat ali[quem] de p[re]eſſentis
tibus, ſiue de n[ou]iter inductis: mo redeat ad gra[
dum illi induidiuo co[n]uſentente. Et ſi p[ende]at a pu
tredine vel venenositate intendit remouere illam
qui a[que] quicunſes gradus calo[ris] p[re]eſſentis et no[
]uitur inducti eſt ſimiliter putridus aut venenosus
Si vero calor: non ſuperfluat: ſed ſit dependens
indebite intendit remouere cauſam indep[an]dente
conſuato calo[re] in ead[em] graduali meſura. Quo
modo autem colerico et flegmatico equaliter ſe[mi]
bi[mentibus] ſupra: prop[ium] temperamentum fr[il]
gid[io]a offerenda ſint f[leg]matico et pot[et]ius fr[il]
gida colerico alibi ſentietur. I[sc]t quartum diſciſ[
q[ui] quocunſes gradu remoto ſiue de p[re]eſſentibus
ſiue de n[ou]iter inductis: ita vt remaneat graduali
l[is] meſura et remouetur cauſa putredinis remo
uetur ſebriſis. nam quicunſes gradus: vt diſtictum] eſt
pendet a putredine etiam p[é]det a ſanguine et ſpiri[
r[it]ibus. I[sc]t quin[tu]z negatur ſimilitudo: quia e[ſi
ſſiliſe ſex digitis n[on] constitutur vnum numero: ſed
ex oibus gradibus calo[ris] reſuſtat vnus calor: et
ſic ſufficiêter soluta ſunt argumeta p[ro] opinio[em]e

Ehomas.
Albertus ma
nus.

Burleus.

A iij

Tractatus

Saleni. Deinde cum dicit, accensus in corde. per
banc particulam Auticenna nobis manifestat quod
sit subiectu febris: et cum quibus circuſtantijs di-
cens, quæ calo: extraneus qui est febris est accensus
in corde. et p[ro] vel procedens ab eo corde vel calo
re cordis mediantef ſp[rit]itu et ſanguine per venas
et arterias in totum corpus: vnde n[ò]s ſolum cor[is]c
subſectus: ſeb[ris] ſed totum corpus et quelibet eius
pars: modo calo: ille procedat a corde, dans intelligere
fi: qu[ia] calo: existens in toto corpore vel in aliis
qua parte eius procederet ab alio méb[ro] [que] a cor-
de calo: ille quantiſcunt: extraneus n[ò]s diceret
febris. Exponitur autem et p[ro] vel: quia ſi tenere/
tur copulatue diffinitio non competet et febr[us] est
ſtenti in aliis partibus ultra cor[is]: quia calo: illarù
non eſſet accensus in corde.

Hic solet dubitari

Atrus coru ſit p[ro]tum, subſectus

ſeb[ris]. In quo dubio tenende ſunt iſſe conclusiones.
I[pr]ima conclusio. cap[endo] subſectum p[ro]subſectio inſesionis et denomina[ti]onis non cuiuſlibet
ſeb[ris] cor[is]c eſt ſub ſectum. p[ro]batur. nam alta mem
b[am]a babet ſeb[ris] ſi quin[er]entem a qua denom
n[ant]ur ſeb[re]. Talis autem ſeb[ris] non eſtui cor[
]de cum non ſit p[os]ſible vnum accidens eſſe in plu
libus ſubſectus co[ro]s diſtinctis: nec eſt am ab illa ſe
b[ie] alio[rum] memb[or]t[us] cor[is]c denominatur ſeb[re]:
re: ſt maniſſetum eſt ſatis. I[sc]unda conclusio. to
tum corpus eſt totale et equatuum ſubſectum ſeb[
]ris. ad b[anc]u intellec[tu]s qu[em] n[un]que ſeb[ris] n[ifi]s ſit
in toto corpore aut in aliqua eius particula. B[anc]a
conclusionem ſenſit Auer. T[er]tio colligen. cap.tij.
dum dicit: qu[em] ſeb[ris] eſt calo[rum] qui continet totus cor[
]pus: et parum p[ro]ſit: qu[em] diſſinitio ſeb[ris] conti[
]net qu[em] ſit calo[rum] extraneus miſſus a corde in totum
corpus et ledit omnes actiones et paſſiones eius
cui etiam ſentente alludit Auticena in preſent[io]s viſ
ſinitione. I[pr]o t[er]tia conclusione p[re]miſtendum
q[ui] cor[is]c eſſe p[ri]mum ſub ſectum ſeb[ris] pot[es]t dupli[
citer] intelli[g]i. Ano modo q[ui] ſeb[ris] ſit paſſio fluēs
a p[ri]ncipij[us] eſſentia[bus] cor[dis]c. ſic ut diſcimus q[ui]
riſibilitas eſt paſſio hominis. Secundo modo q[ui]
co[r]t ſit ſub ſectum ſeb[ris]: licet alia membra non ſe[
b]rnat nec ſeb[re]ri: int: et p[os]ſible eſt a liquod aliuſ
memb[or]t[us] ſeb[re]ri: et q[ui] ſeb[re]ri. I[pr]o q[ui] p[re]miſi
ſo ſit bec t[er]tia conclusio: licet cor[is]c non ſit p[ri]mum
sub ſectu ſeb[ris] p[ri]mo modo. eſt tam p[er]miſi sub[
]ſectum ſeb[ris] ſecundo modo. p[ri]ma pars conclu[
s]ſionis p[ro]batur: quia aliter op[er]teret cor[is]c ſemper
ſeb[re]: quod for[te] quis concederet actu vel ap[er]itu
diſe: ſed for[te] non eſt p[os]ſible ſeb[re]m que eſt per
ſe cor[dis]c coruſtua fluere et p[ri]ncipij[us] eſſentia[
]bus cor[dis]c per que cor[is]c eſt illud quod eſt. ſecunda
pars pat[et] de emente doctorum et eſt diſſinitio Aut
cenne. Est enim ſeb[ris] diſſinitione calo[rum] extraneus
accenſus in corde aut calo[rum] extraneus procedens
ab eo ſciliſet calo[rum] cor[dis] in totum corpus. ſquare
constat neceſſario quod ſeb[ris] aut eſt calo[rum] cor[
]dis aut procedens a ſeb[re] cor[dis]. B[anc]a etiam ſenten-
tiam Auticenna in[nuit] in cap[it]ulo de ſeb[re] effi[
]mera ex calo[rum] e[er]is. v[bi] dicit caſeſt aer et perue-
nit ad cor[is]c et fit ſeb[ris]. Deinde ſpargitur. b[oc] ide[5]
innuit Galenus p[ri]mo de differentijs ſeb[ri]um ca
p[it]ulo p[ri]mo. v[bi] vult q[ui] diſtinctio ſeb[ris] in p[ri]
ma genera ſumitur per diſtinctionem ſub ſecto[ru]z
caſeſacti eſſe in corde exiſſentium. et t[er]tio colligenet
cui. et diſcimus p[ro]b[oc]q[ui] ſub ſectu p[pi]nqui[n] ſi[mi]
ca.tij. Et diſcimus p[ro]b[oc]q[ui] ſub ſectu p[pi]nqui[n] ſi[mi]
Lótra qu[am] determinationem ſo[ur]t du[

Querrois.

Auticenna.

Balenus.

bium a multis doctorum longis ambagibus vê
titatum. Unquid ſi calo[rum] extraneus ab alio mem[
b]ro a corde toti communicetur ſit dicendum ſe[
b]ris: vt p[ut]a ſi ab epe apostemoque apoſtemate
calido calo[rum] extraneus toti communicetur ledens
operationes totius quid p[ro]b[it]et t[ale]m calo[rum] eſſe
ſeb[re]m a quocunque membro ſit communicatu:
et eo magis: quia quid nomiſnis ſeb[ris] ſibi conuenit.
I[pi]eterea quo nomine magis congruo deberet
b[ic] calo[rum] extraneus n[unc]upari.

In bac questione

licet ſint multe

opiniones clas[
r]ſſimorum doctorum: ſciliſet Antonij de parma.
Dinti. Sal. A[dar]ſilij de ſancta Sopbia. Agonis
ſenſiſis: ne p[ro]ſiſus ſim recitado tantú opinioné
Agôts ſen. doctoris moderniſsim ac ſub ſtriliſimi-
deide poná opinioné q[ui] mib[ui] v[er] ſotati c[ó]ſorimor.
I[pi]erit Ago q[ui] c[à] quare caliditas extranea exiſs
in corde aut toti a corde c[ó]cata d[и]ciſeb. non
aút caliditas extranea epiſa aut alterus mébi:
neq ab eo toti c[ó]cata d[и]ciſeb. eſt: q[ui] ſiue calo[
]b ab extra venſat vt ab aere vel ab alio c[ó]cinente ſi[
]u ab intra n[ò]s eſt p[os]ſible alioq[ui] memb[or]t[us] toti ca[
]lefacere caliditate actuali per ſe ledete operationes
oim parti[us] n[ifi]ta totalis caliditas p[é]deat a cor[
]de.n[à] ſi ab extra venſat calo[rum] ſuſtra dicta iſtus ne[
]ceſſario anteſ[que] c[ó]ſicet toti accedik in corde p[ro]ſi[
]us qu[ia] ab aere vel alio p[ot]inſt e[mi]ná: q[ui] ſi ſit p[u]
]redo vel a poſſema in cerebro aut in epe p[ter]
magná c[ó]caté mediáte magna vena aut mediáti
bus arterijs ante[ſ]q[ui] dec méb[ro] a p[os]ſint t[á]to gradu
calo[ris] toti caſe facere q[ui] op[ati]es ledátur: inſla[
matur cor[is]c c[ó]cat caliditare toti ledet[ei] opatíes
Laus[ia] ergo epiſe eſt: q[ui] p[os]ſible eſt totum ſeb[re]
n[ò]s ſeb[re]ente corde: et qu[ia] nomen ſeb[ro] d[и]a ſeruoz[e]
et de ſeruoz[e] qui p[ro] radicaliter eſt accenſus in m[é]
b[ro]quod eſt aptu toti inſlámare: q[ui] fine cu[mi]n[á]
m[ati]o[n]e n[ò]t p[ot]ingit totu[us] inſlámarí m[ò] dicto: n[ò]s
no
m[é]e ſeb[ro] n[ò]s n[ifi]e de calo[rum] extraneo cor[dis] cor[is]c aut ab
p[to]ſo dependéte. I[no]q[ui] ſi c[ó]datur epar naturaliter
calid[ui] p[ot] totu[us] reddere calid[ui] corde eſtire frígido
ergo eſt q[ui] epar p[er]t naturalis c[al]im p[ot] toti inſláma
re et facere ita calid[ui] p[er]t naturá vt ledan[á] opatios
nes ſenſibiliter fine p[er]t naturali inſluxu cor[dis]. ne
]gat argumenti: c[ui] epar calid[ui] n[ò]s p[os]ſit totu[us] red[
dere calid[ui] ſim naturá n[ifi] multomagis bic[à]ctua
lijs calo[rum] p[é]deat a corde q[ui] ab epe dato q[ui] cor[is]c
]epe n[ò]s reddatur calid[ui] n[ò]s tamen p[ot] epar aut
aliud memb[or]t[us] p[er]ternaturaliter totus c[ó]ſacere
n[ifi] p[ri]mo bic calo[rum] p[er]ternaturalis cor[is]c c[ó]ſicetur
et e[nde]cor: p[er]ternaturali c[ale]ſacti totu[us] c[ale]fa-
ciat. Accedit ad b[oc]q[ui] epar apoſtematum apoſte
mate calido non mittit ſanguinem calid[ui] ſup[er]a
totum n[ifi] paularim: et ante istud inſlámatur cor[
]is: et for[te] non eſt ſanguis inſlámatus calid[ui] p[os]ſi-
tu cor[dis]: ſed qu[ia] p[ro]b[it]et ſpiritus euentari:
]ideo inſlámatur: et poſtea inſlammat totum.

Lótra er bac

opinione simul c[ui] funda

mento suo ſequrq[ui] calo[rum] extraneus epiſis et cereb[ro] debet d[ici] ſeb[ris]: quia cor[is]c p[er]ternaturaliter inſlámatum non p[os]ſit totu[us] c[ale]ſacere calo[rum] extraneo c[ale]ſacti c[ó]ſicatur. et e[nde]cor: p[er]ternaturali c[ale]ſacti totu[us] c[ale]fa- ciat. Acceſſat ad b[oc]q[ui] epar apoſtematum apoſte mate calido non mittit ſanguinem calid[ui] ſup[er]a totum n[ifi] paularim: et ante istud inſlámatur cor[is]c et for[te] non eſt ſanguis inſlámatus calid[ui] p[os]ſi- tu cor[dis]: ſed qu[ia] p[ro]b[it]et ſpiritus euentari: ideo inſlámatur: et poſtea inſlammat totum.

Lótra er bac

opinione simul c[ui] funda
mento suo ſequrq[ui] calo[rum] extraneus epiſis et cereb[ro] debet d[ici] ſeb[ris]: quia cor[is]c p[er]ternaturaliter inſlámatum non p[os]ſit totu[us] c[ale]ſacere calo[rum] extraneo c[ale]ſacti c[ó]ſicatur. et e[nde]cor: p[er]ternaturali c[ale]ſacti c[ó]ſicatur. et e[nde]cor: p[er]ternaturali c[ale]ſacti totu[us] c[ale]fa- ciat. Acceſſat ad b[oc]q[ui] epar apoſtematum apoſte mate calido non mittit ſanguinem calid[ui] ſup[er]a totum n[ifi] paularim: et ante istud inſlámatur cor[is]c et for[te] non eſt ſanguis inſlámatus calid[ui] p[os]ſi- tu cor[dis]: ſed qu[ia] p[ro]b[it]et ſpiritus euentari: ideo inſlámatur: et poſtea inſlammat totum.

["Primus.", "F. o. v.", "intendit, aſsumpti manifeſtis est propter magnâ\npróptinquitatê cordis ad mébra tilla et latitudine\nſiarum inter cor et tilla membra. Ia preterea dicit\nipse quod e par naturaliter caim potest facere totum\ncorpus naturaliter caim corde exilſente frigido;\ntamen e par p[re]ternaturaliter inflammatu nò potest\ntotu p[re]ternaturaliter inflamare nò inflammato\ncozde. I. Lôra, talis potest eſſe proporţio e patis\nnaturaliter frigidi p[re]ternaturaliter inflammati\nad cor frigidi: quâalis est e patis naturaliter cali-\ndi ad idem cor frigido: sed e par naturaliter cali\ndum non sufficit inflamare cor naturaliter frigis\ndum. ergo etiam e par naturaliter frigidi p[re]ter-\nnaturaliter inflamatum nò sufficit inflamare id cor\nfrigidi, quare totum p[re]ternaturaliter inflas-\nmabitur ab e p[re]ternaturaliter calefacto cor-\nde p[re]ternaturaliter non inflamato, aſsumptum\nprobatur, p[on]endo quod cor naturaliter frigidum ba\nbeat caliditatem vt ſer cum dimidio. E par autê\nnaturaliter calidum babeat caliditatem vt q[ui]n\ncum dimidio. ſemp te n[fi] co naturaliter frigidum è\ne calidus e p[re]ternaturaliter calido: ſed e par natu-\nraliter frigidum babeat caliditatem vt quatuor c[ui]\ndimidio et ac q[ra]t vnum gradu caliditatis p[re]\nnaturalis ita vt babeat caliditatem vt q[ui]n cum\ndimidio, et sequitur veritas a ſumpti quia q[ui]c[ui]\nsunt equalia ſe babet in qua proportione ad\ntertium. I ad p[ri]mam ratione forſte responderet\nq[ui] licet cor p[re]ternaturaliter calefactum non po\nſit totum p[re]ternaturaliter calefacere n[fi] prius\ncalefaciat e par et cerebrum. que calefacta poſtea\ncomunicabat caliditare p[re]terna tur alem toti: ſi/\ncut econtra e par et cerebrum p[re]ternaturaliter ca-\nlefacta non poſſunt totum p[re]ternaturaliter cale\nfacere n[fi] prius calefaci at cor: quod calefactus\ncomunicabit caliditatem toti, attamen inter ea\nmultum interest: quia ſemper cor magis comunt/\ncit caliditatem toti q[ui] e par et cerebrum cu[mi] ſit\ncalidit? certe ſi fic intelligit bene dicit: ſed bec op-\nnio coincidit cum opinione A[dar]filij quam ipſe\nrecitat vt apparebit ſtatim. I.ego autem optino\nopinione A[dar]filij eſſe magis veram et conſo-\nmen mentibus auctorum. Dicte n[fi] cauſam in que-\nſito eſſe, q[ui] caliditas extranea e patis et ip[si]m\ntoti comu nicipaliter non d[or] ſeb. ſed caliditas extra-\nnea cor dis et per ip[si]m toti cóicata solu[do] vt ſeb,\nqui medici voca urcurt ſeb[em] caliditatem illi?\nmembri q[ui] maxime eſt aptum inflamari, et quod\ninflammatum eſt maxime apti[mi] alta inflamare, et\nſimiliter voca urcurt ſeb[em] caliditatez ab eo alijs\nmembrijs cóicatam. ſolum autem cor eſt buiſimo\ndi. e par autem et cerebrum licet poſſint infláma\nti et inflammata comu nicipare caliditatem toti, ca\nlíditas tamè ſua eſt remiſa in comparatione ad\ncaliditatem cor dis: cum cor fit calidus et magis\naptum inflammar[ati] ceteris membrijs et: babens\nplus de multitudine caliditatis et magis comuni\ncatium caliditatis toti [mi] alioq aliu d membriujs\ntam in naturali [mi] p[re]ternaturali dispositione.\nPrópterea omnes auctores in docu menientes\ncongrue d[ic]uerunt ſeb[em] dictam a ſeruor eſſe, p[\n]p[ri]tam p[as]ſionem cor dis: quod maxime ſeruet et\neſt aptum facere vt alia ſerueat: et n[o] e patis neq\nalterius membrijs, ſic enim ſibi placuit et n[o] abq[ui]\nratione. Unde licet e par poſſit inflammar[ati] et in/\nflammatum communicare toti caliditare vt duo\nin ſo: equalem caliditati comu nicipare a corde toti\nin platone, et in vtròs caliditas tilla ſenſibiliter\nlederet operationes et equaliter: caliditas ta /", "men platonis eſſet ſebrijs et non caliditas forſtis\nſic em placuit auctorijs? propter cauſam aſſigna\ntam. Et ſcom banc opinionem euſtan[ci]t longe am\nbages et controuerſie quaſis nuttule effet multrifi/\ncare, vt bene ſenſit Autúcena p[ra]ma quarti, p[ro]ma\ncap[itu]llo. I ad argumétu n[ati]e in oppoſitu, d[ur] ma\nliditas illa toti cóicata ab e pate vocabitur mala\ncóplexo calida totius pendens ab e pate et pon\nnon ſebre: licet vt bene ſenſit Ago raro córingat cali-\nditatem extraneam toti ab e pate munificare fine\ncordis influixi. I. Loncludit itac[que] q[ui] nulla calid-\ntas d[ur] ſeb. n[fi]caliditas extranea cor diſ aut ab\ne traneca caliditate eius pendés et c[ui]b ſenſibl\nliter ledens operationes. I. Opinio autê Benti-\nlis de fulginco è bec: q[ui] illud debet eſſe ſubjectu\np[ri]mú ſeb. que per ſe ledit omnes operationes cu-\niuſcub[us] membri: vt eſt apud Auerroym tertio col-\nliget. cap. iiij. q[ui]d est p[ri]mú ſubjectu caloris per ſe\noim operationu perfectiu: ſed cor eſt b[mo]i. ergo\ncor e[rit] p[ri]mú ſubjectu ſeb. tenet p[ra]na, et maſto: e\nmanifeſta: quia cuius téperies eſt ſanitas eius in-\ntemperies eſt egrito[do] et minu: eſt de intentione\noim medicorú. calor: e n[fi] cor diſ perfectiu: eſt oim\noperationu. calor: autê e p[ri]s folium perſicur opera\ntiones naturales ſicut calor cerebriz solum antima\nles. I. Contra banc opinionem poſſent kiert mul\nte inſtantie quaſis vt euitati indulgea in p[re]ſen-\ntiarum omittam.", "Ago.", "Bértilis de ſul\nſineo.", "Marſillius.", "## Quartum dubium.\n\nAtrù ſe, ex n[fi]s\nin corde, p[er]\ndat ab eo mediátib? sp[u] et ſanguine per venas et\narterias in totu corp[us]. Arguit q[ui] non, acci[n]s n[o]\nmígrat de ſubjecto in ſubjectu, iſtig[que] ſtio falsa p[\n]parte affirmatua. I. sc[ato], in oibus ſebri[ba] in q[ui]\nbus extrema frigét: ſicut in principijs parorſimo\nrum: in ſebre tiparta: in morientib? et ſebre colli[\n]quatua non p[ced]it calor extraneus cor diſ in to\ntum corp[us] ergo etc. I. et c[of]fimatur ex ſententia\nAuicenne in cap. de liparia in qua ſin ip[si]m eſt im[\n]peditus tranſit? caloris ad extrema. I. ſertio. ſtat\nmulta alia mébra a corde ſuſſe p[re]ternaturali caſa\nante: q[ui] cor ſebreit. ſt poſtea corde ſebreſte n[o] p[er]\ndet caliditas ab eo ad mébra illa: c[ui] a[mi] vt p[ono] in\ncafu éte babuerit tatu calo[re] extranei [cui] p[ro] taſt\nſebriens poſſit ſibi tribuere. I. et p[ri]ſirmat[que] p[ro]\ncauſa extrinſeca totu: p[ro]corp[us] p[ro]ſe caſera: v[bl]\ntimo cor. ſim? in inſtati in quo cor e p[ro] p[ino] ſebriſe.\net certum eſt q[ui] in illo inſati[ba] ſeb. illa non p[ced]it:\nſed forſte i[ci]p[it] p[ced]ere: ſicut fi n[fi] p[ro] ma: cor fit ſe/\nbriſens reliq[ui] mébris n[o] calefactis p[re]ternaturali\np[ro]tunc a corde ſebreſte n[o] p[er] p[ced]it ſeb. I. Quarto\nſeb. et b[ica] e rſtens in mébris non p[er] p[ced]it a cor\nd[ex]u: q[ui] e ſeb. p[acta] a nullo p[ro]cedens aut dep[en]\ndens speciali dep[é]dentia, ſic enim eſſet fiés e[n]no\ndens ſpeciālē ſentencia. I. ergo autem e p[er] ſententia\nauicennæ in cap. de liparia in qua ſin ip[si]m eſt im[\n]peditus tranſit? caloris ad extrema. I. ſertio. ſtat\nmulta alia mébra a corde ſuſſe p[re]ternaturali caſa\nante: q[ui] cor ſebreit. ſt poſtea corde ſebreſte n[o] p[er]\ndet caliditas ab eo ad mébra illa: c[ui] a[mi] vt p[ono] in\ncafu éte babuerit tatu calo[re] extranei [cui] p[ro] taſt\nſebriens poſſit ſibi tribuere. I. et p[ri]ſirmat[que] p[ro]\ncauſa extrinſeca totu: p[ro]corp[us] p[ro]ſe caſera: v[bl]\ntimo cor. ſim? in inſtati in quo cor e p[ro] p[ino] ſebriſe.\net certum eſt q[ui] in illo inſati[ba] ſeb. illa non p[ced]it:\nſed forſte i[ci]p[it] p[ced]ere: ſicut fi n[fi] p[ro] ma: cor fit ſe/\nbriſens reliq[ui] mébris n[o] calefactis p[re]ternaturali\np[ro]tunc a corde ſebreſte n[o] p[er] p[ced]it ſeb. I. Quarto\nſeb. et b[ica] e rſtens in mébris non p[er] p[ced]it a cor\nd[ex]u: q[ui] e ſeb. p[acta] a nullo p[ro]cedens aut dep[en]\ndens ſpeciālē ſentencia, ſic enim eſſet fiés e[n]no\ndens ſpeciālē ſentencia. I. ergo autem e p[er] ſententia\nauicennæ in cap. de liparia in qua ſin ip[si]m eſt im[\n]peditus tranſit? caloris ad extrema. I. ſertio. ſtat\nmulta alia mébra a corde ſuſſe p[re]ternaturali caſa\nante: q[ui] cor ſebreit. ſt poſtea corde ſebreſte n[o] p[er]\ndet caliditas ab eo ad mébra illa: c[ui] a[mi] vt p[ono] in\ncafu éte babuerit tatu calo[re] extranei [cui] p[ro] taſt\nſebriens poſſit ſibi tribuere. I. et p[ri]ſirmat[que] p[ro]\ncauſa extrinſeca totu: p[ro]corp[us] p[ro]ſe caſera: v[bl]\ntimo cor. ſim? in inſtati in quo cor e p[ro] p[ino] ſebriſe.\net certum eſt q[ui] in illo inſati[ba] ſeb. illa non p[ced]it:\nſed forſte i[ci]p[it] p[ced]ere: ſicut fi n[fi] p[ro] ma: cor fit ſe/\nbriſens reliq[ui] mébris n[o] calefactis p[re]ternaturali\np[ro]tunc a corde ſebreſte n[o] p[er] p[ced]it ſeb. I. Quarto\nſeb. et b[ica] e rſtens in mébris non p[er] p[ced]it a cor\nd[ex]u: q[ui] e ſeb. p[acta] a nullo p[ro]cedens aut dep[en]\ndens ſpeciālē ſentencia, ſic enim eſſet fiés e[n]no\ndens ſpeciālē ſentencia. I. ergo autem e p[er] ſententia\nauicennæ in cap. de liparia in qua ſin ip[si]m eſt im[\n]peditus tranſit? caloris ad extrema. I. ſertio. ſtat\nmulta alia mébra a corde ſuſſe p[re]ternaturali caſa\nante: q[ui] cor ſebreit. ſt poſtea corde ſebreſte n[o] p[er]\ndet caliditas ab eo ad mébra illa: c[ui] a[mi] vt p[ono] in\ncafu éte babuerit tatu calo[re] extranei [cui] p[ro] taſt\nſebriens poſſit ſibi tribuere. I. et p[ri]ſirmat[que] p[ro]\ncauſa extrinſeca totu: p[ro]corp[us] p[ro]ſe caſera: v[bl]\ntimo cor. ſim? in inſtati in quo cor e p[ro] p[ino] ſebriſe.\net certum eſt q[ui] in illo inſati[ba] ſeb. illa non p[ced]it:\nſed forſte i[ci]p[it] p[ced]ere: ſicut fi n[fi] p[ro] ma: cor fit ſe/\nbriſens reliq[ui] mébris n[o] calefactis p[re]ternaturali\np[ro]tunc a corde ſebreſte n[o] p[er] p[ced]it ſeb. I. Quarto\nſeb. et b[ica] e rſtens in mébris non p[er] p[ced]it a cor\nd[ex]u: q[ui] e ſeb. p[acta] a nullo p[ro]cedens aut dep[en]\ndens ſpeciālē ſentencia, ſic enim eſſet fiés e[n]no\ndens ſpeciālē ſentencia. I. ergo autem e p[er] ſententia\nauicennæ in cap. de liparia in qua ſin ip[si]m eſt im[\n]peditus tranſit? caloris ad extrema. I. ſertio. ſtat\nmulta alia mébra a corde ſuſſe p[re]ternaturali caſa\nante: q[ui] cor ſebreit. ſt poſtea corde ſebreſte n[o] p[er]\ndet caliditas ab eo ad mébra illa: c[ui] a[mi] vt p[ono] in\ncafu éte babuerit tatu calo[re] extranei [cui] p[ro] taſt\nſebriens poſſit ſibi tribuere. I. et p[ri]ſirmat[que] p[ro]\ncauſa extrinſeca totu: p[ro]corp[us] p[ro]ſe caſera: v[bl]\ntimo cor. ſim? in inſtati in quo cor e p[ro] p[ino] ſebriſe.\net certum eſt q[ui] in illo inſati[ba] ſeb. illa non p[ced]it:\nſed forſte i[ci]p[it] p[ced]ere: ſicut fi n[fi] p[ro] ma: cor fit ſe/\nbriſens reliq[ui] mébris n[o] calefactis p[re]ternaturali\np[ro]tunc a corde ſebreſte n[o] p[er] p[ced]it ſeb. I. Quarto\nſeb. et b[ica] e rſtens in mébris non p[er] p[ced]it a cor\nd[ex]u: q[ui] e ſeb. p[acta] a nullo p[ro]cedens aut dep[en]\ndens ſpeciālē ſentencia, ſic enim eſſet fiés e[n]no\ndens ſpeciālē ſentencia. I. ergo autem e p[er] ſententia\nauicennæ in cap. de liparia in qua ſin ip[si]m eſt im[\n]peditus tranſit? caloris ad extrema. I. ſertio. ſtat\nmulta alia mébra a corde ſuſſe p[re]ternaturali caſa\nante: q[ui] cor ſebreit. ſt poſtea corde ſebreſte n[o] p[er]\ndet caliditas ab eo ad mébra illa: c[ui] a[mi] vt p[ono] in\ncafu éte babuerit tatu calo[re] extranei [cui] p[ro] taſt\nſebriens poſſit ſibi tribuere. I. et p[ri]ſirmat[que] p[ro]\ncauſa extrinſeca totu: p[ro]corp[us] p[ro]ſe caſera: v[bl]\ntimo cor. ſim? in inſtati in quo cor e p[ro] p[ino] ſebriſe.\net certum eſt q[ui] in illo inſati[ba] ſeb. illa non p[ced]it:\nſed forſte i[ci]p[it] p[ced]ere: ſicut fi n[fi] p[ro] ma: cor fit ſe/\nbriſens reliq[ui] mébris n[o] calefactis p[re]ternaturali\np[ro]tunc a corde ſebreſte n[o] p[er] p[ced]it ſeb. I. Quarto\nſeb. et b[ica] e rſtens in mébris non p[er] p[ced]it a cor\nd[ex]u: q[ui] e ſeb. p[acta] a nullo p[ro]cedens aut dep[en]\ndens ſpeciālē ſentencia, ſic enim eſſet fiés e[n]no\ndens ſpeciālē ſentencia. I. ergo autem e p[er] ſententia\nauicennæ in cap. de liparia in qua ſin ip[si]m eſt im[\n]peditus tranſit? caloris ad extrema. I. ſertio. ſtat\nmulta alia mébra a corde ſuſſe p[re]ternaturali caſa\nante: q[ui] cor ſebreit. ſt poſtea corde ſebreſte n[o] p[er]\ndet caliditas ab eo ad mébra illa: c[ui] a[mi] vt p[ono] in\ncafu éte babuerit tatu calo[re] extranei [cui] p[ro] taſt\nſebriens poſſit ſibi tribuere. I. et p[ri]ſ

Tractatus

ergo flnimle erit in febribus aliorum mèbzo:J. Foro
te dicuit q[ui] febris aliorum membroz a corde specifi
cant et denominatur denominatione feb. efficit i
corde. J. Lóra ex hoc sequit q[ui] aliqua caliditas
facta esset feb. effimera. Sequit scóq aliqua ca
liditas kiens esset etbica vtrùc fallum. et primus
probatur ponendo q[ui] coz febrizat febre effimera et
spiritu et sanguine ab eo delatis foueatur mala
complesto cala fixa in aliquo mèbzo et sequit q[
caliditas illius mébriz est feb. et non nisi effimera:
quia cor non febriz nihi febre effimera. Pro scóo
ponatur q[ui] caliditas febrilis figatur in corde an-
tey figatur in alijs mébris. et per spiritu et san-
guinè ponant mébra in calefiert ledente opatio-
nes. Et sequit q[ui] calor ille membroz est feb. iurta
diffinitionè et non nihi etbica: quia cor non febriz
nisi etbice: et tamen calor membroz est kiens vt
ponitur in casu. I. Sexto pole est febrìete corde ca
leferi solum spiritu aut solum sanguinè: sed solo
spiritu calefacto defertur per solum spiritum. et
similiter solo sanguine calefacto defertur per so-
lum fanguinè. ergo non per spiritu et sanguinem.
patet alsumptu: quia in effimera spùs sunt inflá-
matt et nò fanguis. et in putrida est inflammatu-
bumor et non spiritus: imo in etbica est inflámá-
ta cor disub sa et nò spiritus nec fanguis nec al-
bumor. igitura foriori potest inflámari fanguis
fine spiritu. et econtra. I. Confirmatur. quia cum
spiritus fit paratior: caleferi q[ui] fanguis et magis
aptus moueri itabit q[ui] spirit? deferetur ante san-
guinè et calefiant mébra. et sic pro aliquo têpore
poteft deferrit per solum spiritu. I. Septimo feb.
pôrprocedere a corde in totum corpus pervapo/
res et putridas suligines et simplicem alterationèn-
egon non solum per sanguinem et spíni. ergo diffi
nitio insufficientis. I. Octauo. poteft procedere a cor-
de in totu corpus per nervos et reliquas corporis
particulas. igitur etc. I. Et confirmatur. quavitene
et arterie non sunt extense per totus corpus. I. In
oppositum est auicè. in diffinitione feb. et Gal. et
p[ro]mo ò differètijs febris. et Auerro. tertio colligit.

Pro decissione

questonis notandum
primo q[ui] calorez a corde
pcedere in totum corpus poteft dupliciter in-
telligi. Ano modo. q[ui] nou caloq actualis spargat
a corde in mébra ad hoc vt febrât. Scóo modo q[
extraneus existés in mébris caufet a calore extra-
neo cordis fanginis et spirituïs flue illud caufari
sit de nouo produci flue fit solum conferuari. Pris-
mus modus videk magis de intentione Auicè.in
cap. de febre effimera a caliditate aeris. nà dict
q[ui] cor primo febriz. postea deferk feb. ad alta mè-
bra. calefit em a er cius et puенit ad cor. et fit feb.
deinde spargit etc. Et in cap. de liparia mouet q[
]ctionè quomodo poteſt eſſe feb. et nò procedat ex
ea caliditas in totu corpus. Respondet q[ui] in ter-
minis. l. diffinitionib barum dispositionu atten
ditur vna conditio. q[ui] non ſit q[ui] probibeat. po-
test ergo ipederi delatio caloris ficut ipse exépli-
ficat in textu propter alioq probibés: aut q[ui] non
eſſet têpus ſufficiens. ipse ergo per p[er]ſuum illus
tintelligit noui caloris spartonè. Secùdus autez
modus est magis amplus et veritati conformis.
et de mente doctoq nec Auicè. contrarius. I. p[ro]
magis ſpecifi cauerit. ſeruabimus itaq[ui] bunc ſin
modum in determinatione iſtus q[ui]tionis. I. Se/
cundo no tandú q[ui] omnia mébra alia a corde ſunt
minus calida spù et sanguine cordis in naturali
dispositione. ptz: quia inter alia membra a corde

epar est calidiffimis: q[ui] tamen est minus calidum
sanguine. prima primi. I. Tertio notandù q[ui] cum
duo vel plura calida approximant alicui tertio:
q[ui] vtròq illoq ſit minus calidum. ſe intuícè tuuát
ad calefaciendù illum tertiu: ita q[ui] nullus ſllozum
agit caliditatem in tertium: que caliditas etiam
non agatur ab alio tanç[ui] a partitli agente: ſicut
cum duo homines trabut nauiu vtrèq tanç[ui] par-
tiale agens trabit totam nauiu.

His ita notatis

ſit prima conclusio
ſicet non omnis ſe
bis exſitens in corde ſit procedens ab eo mediá-
tibus ſpiritu et sanguine in totum corpus. ois ta-
men ſebris exſitens in corde veducto impedimen
to eſt apta procedere mediátibus ſpiritu. ſ. et ſan
guine in totu corpus. ſta còcluſo quo ad vtræq
partem eſt de intentione Auicè. in cap. de liparia
que eſt ſebris in qua iterioza calent et exterioza ſri
gent: cuſus eſt bic textus. Et babet aliquis vt di-
cat quomodo erit ſebris et non procedat in ea ca
liditas er corde in totus corpus. Reſponſo itaq[ui]
q[ui] in terminis. i. diffinitionibus baru reru atten
ditur vna còdito: yt non ſit quod p[ro]bibeat ſic
diffiminus aqua ſrigtdà et bumtdà quàdo dispo
ſita eſt in naturà ſuam et nò fuerit q[ui] probibeat
et diffiminus graue quod eſt illud quod reedit in-
fertus quando dimitum fuerit cum natura ſua: et
in omnibus iſtus caliditas peruenit ad cor et p[re]
dit in arterias et p[ar]spigitur: at vero accidit p[ro]
bittio illus in quibufdam locis: ſicut a accidit et ſu
per quem ponuntur pruine. I. Et ex bac còcluſione
ne sequutur duo cor elaria. Primum in omnino cor
de febrìente eſt calor: ex ſeu ſufficiens ad comunticà
dum calorem febrizlem toti corpori. Secundum q[ui]
in liparia et febribus omnibus in quibus extero
da frigent non eſt dicendum illa exterioza febrize.
I. Contra. ſequitur q[ui] fincapitis in qua exterioza
frigent et pulſus eſt paruus tardus et rarus non
est ſebris. I. ſequitur q[ui]oq morientes ex ſebri-
bus colliquatiuſis nò ſebritunt. I. ſequitur tertio
omnem morientem ex ſebre ante morzem kiert in
ſebzientem: et in ſumma q[ui] nullum mébrzu ſebriz
nifi in eo calor fit intèſior calore fibi debito. Doq
solutio ponetur in solutione argumentoq. facto-
rum ante oppoſitum queſtionis. I. Secunda con-
clusio. omnis ſebris exſiſtés in alio membro a corz
de procedit ab eodem mediátibus ſpiritu et ſan-
guine. p[ro]batur. quàdo cùc[ui] alioq membzu alud
a corde ſebris babet caliditatem p[re]eter naturaz
ſufficientem ledere operationes p[ender]entem a cor
de: vt patet ex queſtione p[re]cedenti. ſed talis cali
ditas: ſi pendet a corde: p[endet] etiam a ſpiritu et
sanguie igtur p[re]cedit a sp[u] et sanguine. tenet. cò
ſequëtia. et mino: p[ro]batur de tertio norato. ſi duo
vel plura calida fucta ponatur vnt reliquis min?
calido: illa duo vel plurale: tuuant ad calefacien
dù minus calm. ſed in ſe. cor: ſaguis et spùs fucta
ponutur alijſs mébris q[ui] ſunt ipſis min? cala. igt[ui]
co: ſanguis et spùs ſe tuuát ad calefaciendù illa
mébra: ita q[ui] nulla calitas ducek i mébra illa q[ui]s
pedeát a quocùc[ui] illoq taç[ui] a ptiali agente fucta
notatu. D[omi]n a ſut cor ſanguis et ip[s]s ſint calidiores
alijſs mébris: ptz ex scóo norato. q[ui] ſaguis minus
cals spù et corde è calidio: epate magis calido re
liquis mébris alijſs a corde. p[ro]ma p[ro]mi. et bec d[omi]
vitatè babet de sanguie et sp[u] exſiétib[ui] in venſis
et arterijs: ſicut de sp[u] et sanguine exſiétibus in
corde: ſimiliter de vapòbibus in bis ptib[ui] còtètis
I. Et bac còcluſione ſequit primo q[ui] alicui m[es]
bro comuni car etur

Aulcenna.

Aulcenna.

Primus.

Fovi.

brio communicaretur caliditas per simplicissi altera
tiones abſcque preſentia ſanguintis:aut ſpiritus in
fillo membro adbuc calorile procederet a corde
mediantibus ſpiritu et ſanguine.quia illis adju
antibus agit cor caliditatem ſtillam. I Sequitur
ſecundo. φ licet in membris alijta a corde ſunt ſe/
bzes moſe medicorum ſpecie vel genere diſſe/
rentes: no opoſtet illas a corde p[re]cedere per alios
delatores? φ per ſanguinem deſt maſſam bumo/
ralem ſpiritus et vapores. illi enim ſimul cum cor
de agunt omnem caliditatem ſebzilem in mem/
bris repertam. I Tertia cōcluſo, non opoſtet ad
hoc vt dicaus alijquam ſebzum p[ro]cedere a cor/
de ipſam eſſe caliditare que producitur: aut fuerit
a corde produeta. H[]lla cōcluſio probatur. p[ot]est
enim alíquod membru z p[ri]us eſſe caſeſtum ca
l[í]ditate per ſe ſenſibiliter ledére q caliditas poſt
ea corde a ſebziente mediantib? ſpiritu et ſangul
ne conferuabitur: et cum conferuabitur dicetur ſe
b[]ris cum antea non eſſet ſebzis. igitur cōcluſiove
ra, tenet consequentia, et aſſumptum probatur ex
p[ri]mo notato.

Superest ut respondeamus ad argume
ra facta in principio qu[
ſtionis. J[ad]p[ri]mo d[ic]tur. φ licet accidens non
migret de subjecto in subjectus. p[ot]est tamen ſub
tectus illius accidětque iducere ſi e[]a c[]ris in p[re]ſi
d[]p[]to p[]nquinā illius ſuſceptuā. J[ad] ſōm ſunt duo
modi r[é]ſp[ò]dendi, vnus vt eſtimo magis conſo[
mis]mentibus auctorum: et φ nullus membru
ſicatur ſebzire niſi babeat caliditatem extranea[]z
excedentem et ſuperabundantem caliditati ſiſi
debite tempoſe ſanſtatis, b[ec] in verum ſunt de in
tentione auctorum ſi no volumus co[]zum dicta ex[
]ſorquere. P[ri]mo hoc manſſeste ſonat textus Alu[
cenne ſuperius allegatus in capítulo de liparia
et prima quarti capítulo p[ri]mo. vbi declarans
particulas in diffinizione poſtās d[ic]it. Et inſa[]l
matur in eo ſclicet corde aut corpoſe inflamma[
tione que n[oc]et operationibus naturalibus: non
ſicet q caliditas ſire: aut labo[]ris cum no v[]tima[
tur. J[tem] ſiſe textus Bal. octauo terapentice ſu[
perius allegatus et statim inferius ponendus, et
p[ri]mo de d[if]ferētij ſebzit et Auerrois tertio, col
liget capítulo tertio vbi diffinienſ ſebz[es] d[ic]it φ
est a]ggregat[um] et calo[]re naturali et extraneo ſu[
peradito. D[oc] idez oftendit quid nominis ſebzis
d[ic]ta a ſeruere: et grec[]ea d[ic]ta p[yr]zeos. J[tem] p[ro]
bac]parte ſunt rationes, qui]a aliter opo[]teret d[ic]
cere φ non omnis cura ſit per contrarium forma[
liter aut virtualiter.nam quando extrema ſunt fr[
]gida. ſicur in principijs parorifmo[]zum in liparia
in fincapi in mo[]nientibus caleſa[]cido extrema
omnibus auxiliis cum bis que ſunt forma[]litter et
virtualiter calida, ergo non ſebzunt. debet enim
ſebzis curari per frigida iuxta doctrinam Bale,
octauo terapentice. Eſt autem inmoderatio diſ[
craſe ſebzium in ſuperabuſdantia caliditatis, viā
igitur que in eucraſiam per infrigitationem erit.
J[p]eterea] ſi ſebzis in caſibus ſam dictis deb[]
]e curar[]i opo[]teret φ ipſa remittetur: et cum
ipſa]ſit calo[]r] opo[]teret calo[]zem remitt[]i. ſed cōſe[
quens eſt k[al]ſum. qui]a curantur per calo[]ris inten[
]ſionem: et bec argumenta procedunt contra Bal.
d[ic]entem φ calo[]z eſtens in membris infrigida[
]tis de quibus ſup[ia]ta. eſt ſebzis propter malam a
calo[]ze co[]d[ic]s extraneo dependentiam: q[ui] in mo[
]nientibus anbeltum frigidum aut pulſum par[
]p[ri]um tardum et rarum: ſi debet curari ſebzis opo[]

tet φ curetur per caloris intensionem tam in cor[
de φ in extremis: ergo nec in extremis nec in cor[
de. est ſeb. et ſin banc opinione concedend[ui] est φ
n[ò] solum in liparia extrema n[ò] ſebzunt: ſed nec
in principijs alarum ſebzum quando ſunt frig[]i
da. et φ principium fincapalis n[ò] eſt ſebzis. et φ
mo[]zientes ex ſebzibus colliquiutis necesse[n]ario
ante mortem ſunt inſebzentes. et φ n[ò] eſt poſſi[
bile aliquem mo[]z ſebzientem. C]alia tam[]e op[]
n[ò] eſt doctorum oſcentium φ in liparia extrema
ſebzunt et ſimiliter in p[ri] principio interpolatarum
Et φ in principium fincapalis eſt ſebzis: et φ ba
bentes anbeltum frig[]tum et extrema frigida p[er]
ſebzis colliquiutas ſebzunt tam ſin cor: φ
ſin extrema. ille enim puus calor qui eſt tas in cor
de φ in extremis: licet ſit in gradu diminutionis
respectu caloris ſiſi debiſt: et etiam in multitudi
ne forma[]t: tamen qui]a ſuperabundat in igneitatem
et p[re]ternaturalitate p[ro]pter quam ſuperabun[
dantiam ledit operationes d[ic]tur ſebzis. vt ſu[
]perius dictum ſunt in determinatione prima que
ſtionijs. et conferuenter iſt[ui] concedunt φ in eadez
parte adeq[]ta eſt ſebzis que eſt ma]la c[ò]plexio ca[
lida: et eſt ma]la c[ò]plexio frigida: que duo po[]
ſunt intendi in p[re]ternaturalitatem: licet ſimul
n[ò] poſſunt calor et frig[]itātas in eadez parte ade
quata eſſe. J[e]t ad argumenta adducta qu[em] p[ro]
opinione respondetur. J[ad] p[ri]mo[n] cum inſer[]
φ n[ò] omnis cura fieret per contrarium forma[]l[
]ter nec virtualiter d[ic]tur φ qui app[ro]ximant ca[
lida cum extrema ſunt frigida curant frig[]iditare
et non ſebzem: niſi forſte de per accidēs intenso ca[
]lo[]ze virtus forma[]tificata expelleret bumozem pu[]
dum: aut veneno[]m a quo dependet ille paucus
calor igneus. intentio enim in caſibus in curat[]
]ione ſebzis n[ò] eſt remittere calo[]zem ſebzilem. in ca[
]lo[]ze. ſed igneitatem: quod fiet expellendo bumozes
puttrid[ui] aut veneno[]m a quo dependet ille pa[]
cus calor igneus. in bis autem ſebzibus in qui[
bus calor ſebzilis eſt ſimul intenſus in gradu ca[
]lo[]ris et igneitatis intentio eſt ſimul remittere ca[
]lo[]zem et igneitatem. J[e]t ſimiliter ad ſecundum
d[ic]tur. φ curare ſebzis non eſt ſemper remittere
calo[]zem: ſed bene eſt ſemper remittere igneitatem
φ ſi in alíquo calo[]z eſſet diminutum in gradu ca[
]lo[]ris et igneitatis: t[ur]c non eſſet ſebzis: nec ma]la
complextio calida: ſed bene malus calo[]z: qui eſt vi
minutus: ſicut calo[]ze auct[]o frig[]iditas. pauc[]a ſe[]
cum co[]extensa n[ò] d[ic]tur ma]la complextio frig[]
da niſi forſte p[ender]et a reveneno[]: e[]t magis
elem[]talis et magis ledens operationes φ c[ò]ue
inſer[;]tam remiſſo gradu[]t frig[]iditatis. J[aliui]
tamen d[ic]ut φ in b[ab]entibus anbeltum frig[]id[ui]
et in p[ri] principio fincapalis cor: ſebzit: et φ ibi ca[
]lo[]z: viſq[]o ad mortem eſt intenſus in gradu calo[
]ris: ſed eſt diminut[ui] in p[er]titate flue in multitudine
ſorme. i]de]o aer e[]p[er]i]t? inſtrigida[]. q[ui] pot[]e]tia rei
inſequi]k multitudinem forma[]. J[es]ed contra b[ac]
opinionem eſſent instantie effica[]ces qua[]s p[ro]ſe[
]q[ui]e eſſet inutile. dicta a[ut] auctorum: p[ri]o[]zes d[ic]
tes o[]em ſebz[es] eſſe calo[]z igneit[ui]z aliquado ſit in
]gradi diminutionis. Et ſimiliter iſt[ui] posteriores
d[ic]entes o[]em ſebz[es] eſſe calo[]z intenſus ſup[ia]na
turalem: ſed aliquado diminut[ui] in multitudine
ſorme. P[ri]mo]g[lo]ſant exto[]quendo dicta auctorum
ad igneitatem ſc[ui]o gradu[]s ad intensionem abſiq[]
multitudie forma[]t. tu vero d[ic] vt libet. J[ad] p[er]t[ui]
argument[ui] pt[em] e[] tertia c[ò]cluſione q[ui] fit r[ì]nden[
d[ui]z. illa e[]m caliditaserſijs in m[è]b[]ris 13 a corde n[ò]

Tractatus

de nouo pducatur:t̄n a febre cordis cōseruatur. I Et ad cōfirmatione admittitur cauſe: ſt fit ma
le versiſtilis. et ſt q. in p[ro]ſe ſe febriſ: cordis q[ui] de
ſt primu: eſſe ſeb. alio[rum] méb[or]u: ſeb. alio[rum] méb[or]u: a ſe. cordis p[er]ſuari: ſt n[ò] de nouo p[er]ducat.
ſed in alio cauſu in quo ponit n[unc] p[ro] co: ſeb[rire]:
ſt q. ſebriſ: cordis n[ò] p[ced]it ad alia méb[ra]: neq[ui]
ſoſte incipſt p[ced]ere: ſt b[us] p[os]t b[us] p[ced]et. reſſit
em t[us] ſuſſic[ies] ad p[ceſſum] illu. I Ad quartu de
ſebze etbica eſt in méb[or]u: q[ui] de ſt facta et a n[ul]
lo dependet ſpeciali dependëtia: ſic em ſetſt ſiſes
g[hali]t[us] dependentia pendet a calore cordis ſan
guina[ſ] et ſpiritu[us] et bocſaſſe t[ip]aſm eſſe ſientem
q[ui] et ſa]b[ſ]o q[ui] b[oc] t[ip]aſ[er] e ſe eſſet apta cōseruari. I q[ui]
bec g[na]liſs dependentia p[os]ſet t[ip]aſm intendere
et facere mag[is] resſiſtente[] cauſis t[ip]aſm corriupe[n]
tibus. Et ad cōſfirmatione q[ui] dicend[us] ſit videb[ri]
tur ex ſolone ſecuſt arguere[m]. I Ad quintu n[ega]
tur ſequi dem ſeb[rem] eſſe effimer[à] aut ſanguine[à]
et c[ó]cendo q[ui] ſeb[riſ] cordis c[ó]ſpeciſicatur et denom-
nantur ſim diuerſitate ſub to[ro]: in q[ibus] ſunt cale-
ſacta eſſe a q[ibus] p[ender]t: n[om]t t[in] ſpeciſicant: aut
denominant[em] ſim diuerſitateſques ſub to[ro] in q[ibus] ſunt
calid[ates] kiſſes a quibus p[ed]ent. taſes a[ut] ſunt
ſanguis et ſp[us]: a q[ui]b[us] p[endet] oſis ſebriſ in méb[
]ris generali dependëtia: et ſt d[omi]n[que] q[ui] ſebriſ alio
rum memb[or]u: a c[ó]de c[ó]ſpeciſicatur et denomina[tu]
tur ſim denomina[tion]e ſeb[riu] que ſunt in c[ó]de:
cōſequenter cōcederentur ille due c[ó]cluſiones il[le]
late in argumento et n[ò] abſi]ſo]rōne. M[à]s ſicut cali
ditateſſentes in méb[ris] denominátur ſebriſ: p[er]ter
ſebriſ: cordis: ita p[ro]pter eſdem debent
denominant[em] sp[al]ibus nominibus t[ip]aſarum. I Et
ſi infestur: quia t[unc] eſſet eadem ſeb. ſiens: q[ui]a
dependens et independens. negatur p[na] n[ò] emi
omnis effimer[à]e t[us] ſiens et dependens: neq[ui] oſis
etbica facta eſt independentes. I Ad ſextu]z dicitur
q[ui] non eſt p[os]ſible co: ſeb[re]re qui ſanguis p[us]
caleſiant caliditate ſiente et n[ò] facta. Et ad con
ſirmationem licet ſpiritus c[it]ius caleſi[at] q[ui] s[an]
guſis: et calefactus c[it]ius ad membra deferatur
q[ui] ſanguis: n[ò] t[amen] eſt p[os]ſible co: ſebriſe. ſi
quin ita ſint calefacta: et ſic ab ambobus ſimul
pendebit qu[el]ibet ſebriſ alio[rum] méb[or]u: q[ui]n
cun[que] c[it]ius deferatur ad membra ſpiritus q[ui] ſan
guis. I Ad ſeptimú p[ced]itur a q[ui]d[em] deducitur. ſed
per ſpiritus Auticen. d[edit] intelligere vapores et
putridas fulgines: q[ui] quantuncun[que] p[er] simplicè
alteratione[]s membra aliter caleſiant: ita tamen
caleſatio p[er] ſanguin[em] et ſpiritus. I Ad octa
num dicitur. q[ui] per venas etarterias d[edit] intel[
l]igere neruos et ceteras partículas per quas po
tet co: p[us] c[ale]ſiert: expeſſit t[amen] principali]
ra. I Deinde cum d[icit]. Et inflammatur ineo. In
ba parte Auticenna exponit duas partículas in
diffinitione p[os]itas. p[rim]o declarat qualiter ſe
ſebriſ eſt calo[] accenſus. in c[ó]de, in ſecu]da ibi. (Et
impedit operationem ) declarat qualiter ſebriſ
eſt calo[] extraneus. De p[ri]a d[icit] q[ui] ſeb. q[ui] eſt calo[]
accenſus in c[ó]de taliter inflammatur in eo c[ó]
de vt per in[flam]matione[]s noceat operationibus
naturalibus eſt omnibus operatiōbus que in
ſunt homini ſim naturam ſc[il]icet vitalibus an[im]
maltibus et naturalib[que], ledit enim ſebriſ iuſta do
etrinam. Auerrois tertio colliget capitulo terſo
omnes actiones et p[ass]iones culuſcun[que] membi[]
Et ſubit q[ui] non ledit ita remiſſe: ſicut caliditas
ſre: aut labo[ris] cum non v[lt]imatur: quia cum ca[]

lidiſtate ſre: aut labo[ris] non v[lt]imata remanet bo
mo in latitudine ſanita[ti]a: ſed cum ſeb[re] non re[
manet in latitudine ſanita[ti]a ſed ſebriſ ledit bo
minem: ita intenſe ſicut caliditas ſre: labo[ris] eu
v[lt]imatur. ita enim caliditas v[lt]imata ledit ope
rationes homin[is] ſenſibiliter: ſicut et ſebriſ: im[
mo ſoſte eſt ſebriſ. I P[ro] qua partícula notan[
dum q[ui] calo[em] ſequentem iam aut labo[zem] vl[
timari potest dupliciter intelligi. vno modo ſicut
d[ict]um eſt: quia ſenſibiliter ledit operationes: le[
cundo modo: quia ſigfatur caliditas in aliqua no
ſtre: corporis partícula: ſicut in ſpiritibus: bumo[
ribus aut memb[or]iſ: et v[erb]e[]q[ui] modus eſt ad p[ro]po
ſum. In ſecunda autem partícula declarat ly e[]
traneus. eſt enim ſebriſ calo[]: ita extraneus vt im
pediat operationem: ita vt retineatur: que partis[
cula potest tripliciter expon. p[rim]o vt operatio
retineatur: ideſt non ſit omnino ablat: eſt dimi[
nuta vel corrupta. nam. cum ablatione omnim
operationum non ſat vitæ. licet cum ablatioe alſi
cuius vt viſus: aut appetit? quandoq[ui] ſtervita in
ſeb[ri]bus. operatio enim leditur tripliciter. dimi[
nute: ſez cum minuitur a menſura ſibi conuenien[
te. corrupte: quando n[ò] cōuenit alicut induiduo
de ſpecie bumana naturaliter dispoſito: ablate
quando operatio omnino auſertur. Exemplu p[ri]
m[uti]cuf quando domo diminute appetit et vno
bolo ſatitatur: corrupte quando appeteret carbo[
nes et res n[ò] cōuenientes: bunane speciæ, abla[
te ſi nibil appeteret: nunc autem in ſebriſibus re[
netur operatio: q[ui] n[ò] omnes auſeritur: q[ui] ſic eſe[
ſet moſes. Aliqua tam e[]potest totaliter auſerri: vt
d[ict]um ſuit. Secundo potest expon q[ui] ſe. impedit
operationem: ita vt domo retinea[]tur. i[mi]n pediſa[
ab operationibus ſibi cōnuenientibus et ſolitis.
Tertio exponitur a Bentile q[ui] ſebriſ impedit ope
rationem: ita vt t[ip]a ſebriſ retineatur. i[mi]n ſit
dependens a cauſa primitiva. voluit enim de inten-
tione Sal[em] p[rim]o de differentiis ſebriſ. nullam
posſe eſſe in c[ó]poze bumano ſanita[tem] aut egrí-
tudinem o[ni]o a cauſa primitiva dependentem.
Exemplum. nam ſi for. babeat malam c[ó]poſitio[
n]es manu[ſ] in digitis manu[ſ]: vt verbi gratia. to[
tur]a[ſ] vt n[ò] p[os]ſit ſcribere: eſt e[ger]. Si v[er]o plato
baberet to[ur]am in digitis factam a ligatura vt
n[ò] p[os]ſet ſcribere eſſet ſanus: q[ui] impeditum
illud pendet o[ui]o cauſa primitiva ab[ſ]e: leſione in
aliqua natura membi[]ut. Eod[em]o modo p[or] ex[er]píl-
fi car[]t de ſanita[te]. nam ſi q[ui]s babet bon[à] c[ó]poſi-
tionem manu[ſ]. i[mi]t p[os]ſit ſcribere eſt ſanus. S[ive]
ro q[ui]s babens digitum parali[ti]cum vel to[ru]m
non p[os]ſet ſcribere eſſe ex ſocius tamen d[ucendo] di
gitos ſuos faceret t[ip]us ſcribere: non eſſet ſanus
quia operationes ille penderent omnino a cauſa
primitiva. Similiſter opor[et]t de ſebze dicere q[ui] n[ò]
sit omnino dep[ê]dens a cauſa primitiva: ſed ſit fa[
cta leſio: et caliditas ſit fixa in aliqua corporis
particula: ſez: in ſpiritibus bumo[ſ]t: aut mébriſ.

Contra, temperamentum

co:dis pendet ab a[cre] respirato et eſt ſanitas. e[]
go ſanitas pendet a cauſa primitiva. I C[equ]do
fruſtum lapidis p[os]itum in veſica eſt egritudo in
numero et eſt cauſa primitiva: opilatio v[ine]e eſt
egritudo immediate pendens ab ead[em] cauſa p[ri]
mitiva. ergo determinatio falsa. I Ad p[rim]um re
ſpondetur q[ui] temperamentum co:dis non ledit:
no pendet ab a[cre] respirato: ſed a[ſpir]itibus com
p[os]itione

Primus.

F. viij.

positione complexione et unita te. J[ac]ud secundus credo q[ui] lapis positus in vesica opilans viam vit ne scit ita morbus in numero : 7 opitatio facta ab eo fit ita morbus in compositione: scitur fieret a la p[ro]ide ibidem nato. E[redo ita]q[ui] addendum esse in diffinittione sanitatis et egritudinis q[ui]fint inde/pendentes a causa primitiva ad placitum remo/ utib[us] quod non est in propositio.bec tamen argu/ menta licet appearient procedant contra opinio/ nem Centilis A[dar]bilis 7 Jacobi de filiusto: non tamen procedunt contra opinionem qu[ia] sequo[ur]. Ego credo vna cum princip[em] medi co[rum]. secunda pr[im]fino caplo[q]p[ro] egritudo est dispositio n[ò] na naturalis in corpe burmano et qua in operatione ecentia[rum] p[u]ent no cumentu p[u]entu p[ro]: est aut c[omplexio] n[ò] naturalis aut c[omplexio] n[ò] naturalis. Et ec[ota] SANITAS e[dis]positio naturalis in corpe bu[na]no et qua ecentia[rum] perficiunt operationes p[ien] tu primo.et bec est completo naturalis aut com positio naturalis: et sub compositione comp[re]be[d]itur unitas. Et similiter secunda pr[im]fino secundo capitulo. Sanitas est dispositio per qu[as] copus hominis in sua complexione et compositione ta/ le e[fit]sit: ut et eo operationes omnes proueniant incol[ie]: et egritudo est dispositio hominis bu[ic] contrarria nec credo addendum esse in diffinitio/ ne sanitatis: aut egritudinis q[ui]fint independe[n]tes a cau[s] pr[imitiva]e: sed sufficit ad esse egritudinis q[ui]f[it]dispositio malam f[il] aliquam corporis natu/ ram per se sensibilit[er] leſiua operationum. Similiter ad e[ſanitatis] sufficit q[ui]f[it]dispositio bona f[il] omnes corporis naturas per ſe operationum perfecta[rum] ſiue be[dis]positiones p[ende]canta cau/sa pr[imitiva] ſiue non. J[e]deinde cu[d] d[ict]it.

T[he] Alexander
apb]oditeus.
Feb[]tum diſſe-
rentia vna qui
d[é]eſſentialis.
Altera vero ac-
cidentalis ſue
qualitatis e[n]
tialis: 7 e[ntia-
lis quid[é] q[ui]
ips[]a ſit febrius
e[ntia]. Quali-
tatis q[ui] ſo eſſen-
tialis q[ui] exi[pa]
acce[di]tib[us] e[n]
tie p[er]ueno ac
l[ó]ge aſſumpta
e[ntia]na q[ui] ſe/
biu[s] 5 natura[ž]
caliditas daru[ž]
ſquid[é] e[ntia-
ma]giæ ſuſcipe[t]
2 min[es]. E[ſa]t a[ut
etiam in ſubie-
cto accidê[s] q[ui]
d[à] e[ſi]ſtens q[ui]
per ſe eſſe non
p[ó]t vel e[ſt] v[n]
efficient[em] eius
cá in ſup[er] 2 mo/
dus b[us] motu-
nature in quo
eſt 7 qualitate
ſue ſubſectum
ſue cauſa ſit.

T[he] ſunt quidam hominum qui diuidunt
febres in duas diuſſiones primas: ſcilicet
in feb[]zem egritudinem et in feb[]zem acci-
dens: 7 ponunt ſeb[]z[em] apſotemat[ú] de ge-
nere ſeb[]z[em] accidentis.

J[na]b[us] parte determinat de feb[]tibus diuſiue: et diuiditur in tres. in prima ponit diuſſionē vn[à] que ſm aliquos: p[re]cipue Rasim. 16. continens ca² 0º est principaleis. J[na] secunda parte ibi. (P[ro]cedamus ergo) ponit aliam diuſionem ſeb[]z[em] q[ui] ſm communem medico[rum] opinionem est p[ri]n/cipalió[rum]. J[na] tertia ibi. (Et diuiduntur ſeb[]z[em] po/nit aliam diuſſiones minus principales. prima pars diuiditur in tres. in prima ponit diuſionem dictam de intentione Ras[im]. secundo declarat in tellectum diuſionis ibi. (Et intentio quid[é]z). in tertia parte ibi. (Et contradicenti quid[é]z). arguit contra banc diuſionem. de prima parte d[ic]it q[ui] ſunt quidam hominum: ſcilicet Ras[im] et sequen[tes] eum: qui diuidunt ſeb[]z[em] in duas diuſiones primas: eſt in duo membra que dicunt eſſe p[ri]ma. Putant enim banc diuſionem ſeb[]z[em] eſſe p[ri]cipalem inter omnes: ſcilicet q[ui] ſeb[]z[em] diuiditur in ſeb[]z[em] accidentis et ſeb[]z[em] egritudinem et ponunt ſeb[]z[em] apſotemat[ú] de genere ſeb[]z[em] accide[n]tis et ſeb[]z[em] sequentem bumozum putredinem: aut calefactum eſſe ſpiri[uum] et similis cauſas q[ui] non ſunt egritudines de genere ſeb[]z[em] egritu/dinum.

T[he] intentio quidem huius ſermonis
eſt q[ui] ſeb[]z[em] egritudinalis eſt illa inter
qu[á] et cauſa[ž] que non eſt egritudo non eſt

medium ſic[ul]t ſeb[]z[em] putredinis. putredo
e[n]im eſt cauſa eius abſ[]medio: et non eſt
putredo in ſeip[]a egritudo: immo eſt cau/
sa egritudinis. T[he] ſeb[]z[em] vero apſotema-
tis eſt accidens apſotemati e[ſi]ſtens: dum
eſt apſotema ſequens ip[]ſum: et apſotema
eſt egritudo in ſeip[]o.

J[na]b[us] parte declarat but[us] diuſſionis intellec[t]um dicens q[ui] ſeb[]z[em] egritudinalis ſin intentio/nem diuſidentis: ſcilicet Ras[im] eſt ſeb[]z[em] cuius cau/sa im[edi]ata non eſt egritudo: ſic[ul]t ſeb[]z[em] ſequen[t]is putredinem cauſa eſt putredo: ſiue per putre/dinem intelligas cal[]em putredinalem: ſiue in/telligas putridam fuliginem. putredo autem n[ò] eſt egritudo ſed egritudinis cauſa. ſeb[]z[em] autem accidens eſt cuius cauſa im[edi]ata eſt egritudo: ſic[ul]t ſeb[]z[em] ſequens apſotema: aut vlicus aut op[]i]lationem.

T[he] contradicenti quidem inſeſt vt diſe-
cat: quoniam ſi p[ro]opterea q[ui] ſeb[]z[em] apſote-
matis ſequitur caliditatem eius: et ſequi-
tur et dolore ip[]ſus eſt ſimile vt ſit ſeb[]z[em]
accidens: tunc op[]o]tet vt ſit plurimum ſe-
b[]z[em] effimerarum accidens: et ſi ip[]ſa ſe
quitur putredinem que eſt in apſotemate.
tunc apſotema n[ò] eſt cauſa eius prima. vn
de eſt apſotema: immo quantum ad putre
dinem que eſt in ip[]ſo. L[au]ſa igitur eius q[ui]
eſt eſſentialis eſt putredo: et apſotema n[ò]
eſt cauſa eius niſi per accidens.

J[na]b[us] parte p[re]ſenti pr[im]o arguit contra diuſionem. in secunda parte ibi. (A[er]um occupat/io), e[cu]ſat ſe ab viterioſi argumentatione. p[ri]ma in duas. nam in prima arguit contra dictam diuſionem ſin vn[um] intellectum. in secunda parte te ibi. (Et dicimus, arguit contra candes ſin altu[ž] intellectum. J[na] prima parte arguit ſic. ſeb[]z[em] ſequens apſotemata: aut ſequitur cal[]em apſotes: matis: aut dolozem: aut putredinem. ſi ſequatur dolozem aut cal[]em: et p[ro]pter hoc ſit ſeb[]z[em] accidens ſequitur effimeras ſin plurimum eſſe ſeb[]z[em] accidentia. J[lle] enim ſin plurimum ſequun[t]ur dolozem: aut cal[]em: vt patet diſcurrenti con ſequens eſt contra Ras[im] et ſequaces qui nolunt aliquam effimeram eſſe ſeb[]z[em] accidentis niſi effi[er]meram ſequentem bubonem. Si vero ſeb[]z[em] ſequatur putredinem: ſequitur q[ui] putredo eſt cauſa eſſentialis: et im[edi]ata eius et non apſotema niſi quantum eſt ratione putredinis: quare apſotema non erit cauſa ſeb[]z[em] niſi de per accidens. J[e]deinde cum d[ic]it.

T[he] dicimus q[ui] ſin non signifi[ca]nuerit per
feb[]z[em] accidentis hoc: immo non intellere
runt per eam: niſi q[ui] ip[]ſa ſequitur apſote-
ma hoc: et inueniunt eam per intentiones
apſotematis. Similiter ergo eſt diſpoſi-
tio ſeb[]z[em] putredinis per comparationē
ad putredinem.

J[na]b[us] diuſionē ſin altu[ž] intellectum: dicens
q[ui] ſin intellectus pon[]e[n]tiu[ž] banc diuſionē n[ò] fuerē

Tractatus

suprascritus:immo q febris dicat accidens apo-
lematis:q per ipsam inueniut apostemata i.de,
ueniut in noticiá apostematis sfr erit febris pu-
tredinis:q per banc deueniut in noticiá putredinis.nam per febrém exacerbantè de tertio in tertium:aut de die in diem:aut de quarto in quartu
ventiut in noticiá bumoris putrentis.

Clerii occupatio in hómol còtradictioni
bus est illud qò non cóferit in ficia medici
ne aliquid: et facit medicíu pcedere ex arte
sua ad inquifitiones que forfasse impeditiut
ipsum ab arte sua.

In bac parte excufat se ab ylterori argumenta
tione corra bæc diuſionè diçes q occupari in bu
fufimodi diſventionibus no fbert aliquid in medici
na:immo magis impedit medicú q tuuet faciés
cui pcedere ad inquifitiones que impeditiut euz in
arte sua. huc paſus bene auđert at terentes oe-
tips ſuü in bis altercationibus q onibus Jaco-
bi de forſiuto i Agonts i Tdome de gar° qui tâ
dem nectefi odinare vnú clisterè: q fine artis fru-
ſtratur. ſuit.n.ile res a quibus in. primis ántis ſe
bebet expedire poſtea ad finé artis intendêres p
quam medict vocati ſea.

Hic dubitatur. Atq diuſio ſupra po-
sita fit conventiés. et vt
q ſic:q datur a Bal. 7. pticula afforſimòs. ſi ſe-
bris no a corola, bæc candè vt ſupra ponit Rafis.
16.4.17. continéntiés, necno Auëioar in tbeſtir. Itè
Auí. in pticula sequèti et flatim acceptabit ea. Rih-
det Dynus: et bene q febris duphí ſiderat aut in
ſe: q ſic est morbus: et no est diuſidèa in febris acci-
des i febris egritudiné. Alio mo cóſiderat in rela-
tione ad cognitióne et opationé medict: et hoc mo
est conuenienter diuſia. per boe effi q ſcimus ſe-
bié èse acciés ſcimus principallè est intendendus
illi moſto a quo dependet. ſecus cu eſt morbus a
morbo no depender. J poſtumus etià dicere feci
do q no eſt accetrada tanq principalis. princi-
palió: n. est immediate sequéis: quâ Auí. positur
et: 1s bec diuſio ſit vtilimata et maxime medico de
ferutéſ: quâ prie oculis medicus ſemp d3. bſene in
citat in errores in quos pleriqs incidut credentes
febris no ab alio morbo d pêdere: cu ſi frequêtius
deciptiur errore ſpele incortigibili. nec Auí. ar-
guit contra ea vt impobaret e a3:q d pt ex modo
loquedi ſuo cu dictet. Et còtradicenti quidè inſet
vt dicat. quaſi dicat aliq posſet ſic arguere 5 e:
udeo ad rònes Auí. rihdeamus. J ad primu cu or.
q febris aut sequit dolore: aut calorè apatis: et p/
pter boc fit acciés: sequiſt plúm qu effimere ſunt
ſe. acciuntia. negatur ſña. ille. n. no sequunk dolo-
nec calorè apatis niſi que fiut a bubonibus. J ad
alid cu or: fi sequatur putrediné apatis ergo pu-
tredo eſt per ſe et immediata că eius non aŭt apa-
negatur ſña. nam 15. apano ſit per ſe primo că eſt
eſt. ſi per ſe. ſeò ca ipſus cu producat feb: eſt
parte ipſus. f. putrediné. Et ad argumèta ſua pe-
nes aliu intellectu butus diuſionis cu arguit q
ita febris ducit in notitiá putredinis: ſuit ducit i
notitiá apatis pcedi: ſed eſt of ia: q ſeb. putredi-
nis ducit in notitiá putrediné: que no eſt egritu-
do: ſed ſeb. apatis ducit in notitiá apatis quod eſt
egritudo. Lredo ſi q ppter euitare cauſillatòes
q eèt rutius dicere q febris acciés eſt que pêdet a
morbo mediate vel immediate: q boc dico ppter
feb: eſequièm opplationé que eſt acciés: cu ſi
no poffit sequi ea niſi mediate. illa aŭt ſeb. que è

morb? èt q sequit nò morbi. Deinde cù dict.

Chrocedamus ergo ſm id qò còſuset
eſt. Dicamus ergo ppterea q febres aſa
tum et opilationum ſunt febres accièntes et
alie ſebres ſunt egritudines: tinc còucièns
eſt ut dicamus. quoniaſ, ppterea q omnia
que ſunt i corpore hois ſunt tria gnia. l. me-
bra continentia illud qo eſt in eis de hùidi
tatibus ſpiritib: quor còparatio eſt com
paratio parietum balnei: et hùiditas recò-
dita et eius comparatio: eſt comparatio
aque balnei: et spùs aſialis vitalis et natura
lis et vapores effuſi: et compatio eorum: eſt
compatio aeris balnei: et aer balnei: qn in
frigidatur illud qo eſt vicinu ei: non opo-
t et ipre extingua: immo poffibile eſt vt
remaneat: et redeat et calefaciat illud qo ei
vicinu eſt. C similiter eſt vnú ikto: triuſ
generi extra quod non inuenitur in homi
ne genus corporum.

In bac parte Aufcen. poſiturne diuſionè quas
credi eſse principale. primo acceptat diuſiones
ſuperius poſit vt sequatur opinioné aliorum: et
ponit fundamenta diuſionis sequenti: in ſecun
da parte ibi. (Nam ſi accendatur). ponit diuſio-
nem illam. in tertia parte ibi. (Dec ergo diuſio
febres eſt). dictq ipſam eſse p[ro]pínquam diuſio-
ni que datur per effentialia. De prima parte vt
cit in ſententia. p[ro]cedamus ergo ſm illud quod
conſuset eſt de bac diuſioſe ſuprascripta ab aliis
et dicamus. ſicur ipſi q feb. apostematum et opi-
lationis. et ſupplete vos vlcerum et alioq mébro-
rum ſunt febres accidetia: que aŭt sequuntur pu-
trediné calefactus eè ſpirituï: hómo: que no ſunt
morbí debent dic ſegritudines. Poſtea Auí-
cenna ponès fundamèta diuſionis ſequenti. vt
cit q in humano corpora ſunt tria genera corporo-
rea: ſes mébra que in ſe continent bumiditates et
ſpiritus. ſecundo bumiditates ipſe. tertiuſ e ſp
ritius animales vitales et naturales et vapores
effuſi: ſes in membris corporis qui vapores non
dum receperunt foſmam spùs vel ſunt spùs coz-
rupti vel foſte vapores a mébiss eleuati. návapo
res et putride fulligines ſub bùoribus eleuati ab
bù oibus trinéus. because aŭt tria cóparatur ad tria
corpoza que in balneo ſunt reperta: membra qui
dem ad parſetes balnei. bumozes ad aquam bal
nel. ſpiritus et vapores effuſi ad aeres balnei: aer
autem balnei quando inſtridatur illud quod et
eſt vicinum: ſes parſetes et aqua balne non opo-
t própter boct ipſe ac extingua: immo p[ro]ſo-
bile eſt vt calidus remaneat vel de nouo calefiat
et calefactus calefaciat parſetes et aquam bal-
nel: ſicuit eſt videre in balneis que caleſunt a fo-
nace ſibi p[ro]ſima mediáte ductu ferreo per ques
aer ignitus peruenit ad balneus. Similiter parie-
tes balnei calid poſſunt calefacere aquam bal-
nei et aerem: et aqua balnei calida potest calefa-
cere parſetes et aerem balnei. Similiter potest: ac
cidere in humano corpora p[ro]pter illa tria gene-
ra corpora e[tra] vltra que non inuenitur alíquod co-
porum.

Sed contra.

Maz p[re]ter b tria genera
corpozea ſunt in humano
corpore elemeta aer in ſpiratus aq bibita cbi et
similia.

Alexander
apbodiseus .
Lus ſint in no
bis tria: ſolidi
búores 2 aero
ſa cèntia: por-
tiones corpo-
ris niſi que fo-
lide ad búorù
bumecto: na-
turalíſis. flat?
aeroſe effentie
ptigit 5 natu-
raſ caliditate
q[ui]s ex alio io
coruz capere
principi. Di-
ſtribui at atq
difponi a pa-
tiète reliq duo
gna nifi p[]d
ſolui p[er]uenit
atq vitrabi et
bic tres nobis
que ad filuæ ſe
brui ſorie reſe
runt: vna q[ui]
q a[er]oia effen
tia sola ſatis
calefacta eſt at
búida 2 ſolida
caleſt quidè
ipſa quoq at
necdus calefa-
ta nec eſt pa
ruſ differt cale
ſieri et calefa-
ti eè. eoc eſi
ſit potétaque
comtittu ſemp
et necdú ente
lebca b3 vt ſit
b5o taz factu
eſt nec poten-
tia comtittu e:
eſt q[ui] actione.
Alia vero qua
búorù effentia
calefacta eſt.
At necdú cale
facta eſt aero-
ſa effentia neq
q solida ad/
buc caleſt
necdus calefa-
cta ſunt. Ter-
tia et vtilima q
tam calefacta
ſunt ſolida.
Leteravero ca
leſtunt quidez
at calefacta ni
poſſunt. P[ra]
igitur differen
tia quotidia
nas ſine effi-
meras. S[co]
d in putridis bu
moribus succé
ſiones b3. Ter
tia eribcas on
vit febres.

Primus.

Fo.viii.

similia. Tisicendus q[ui] elementa sunt partes isto[n]us
trius tam dictus. Sed Autc. intelligit in littera q[ui]
preret ista tria corpora ex cùcurret ad còstitutio/
nem corporis bumanus n[ot] est aliquod genus corpora[n]
q[ui] n[ot] fit pars aliquius istop.nunc auct elemeta, sùt
partes vniiuiculofus istop. aer autc inspiratus et
aq[ui] bibita et cib[ui] bibiti n[ot] sunt partes constitu-
tes corporus buanis. cbbillus auct lac et bûriditates
secûde itercoza et similia:ub bûridatib[que] compre
benditur: capillis auct n[ot] sunt partes integrantes
corpus bumanus. t.necessarij ad constitutionem cor-
poris buman. Deinde cum dicti.

C[it]am si accenda[rum] febris in medris radi-
calibus accensione prima sicut accenditur
ad uistio: verbi gratia: vt in parietibus bal-
nei: aut per follè ferrarij: aut per olla coci:
tunc illud genus februi noiat febris ethi-
ca. C[it] si accedat febris accensione prima
in huoib[que] deinde accedatur eris in me-
bris: sicut accidit vt accedat aq[ui] calida in
balneo: et igneat lateres eius: aut ius ca-
lidu in olla ca e[mi]: tunc illud genus feb.noiat
febris huois. C[it] si accedat febris accen-
sione sua p[ra]a in spiritib[que] vaporib[que] deinde
accedat er eis in medris t huoib[que] sicut ac
cidit vt p[er]ueniat ad balnei: aer ignisq[ui] accè-
da[que] in eo: et calefaciat aer eis: et p[er]uenit ad
aq[ui] et parietes: t[ur]c gen? illòd febris noiat
febris effimeræ: q[ui]m est accèsa in re subtili: q[ui]
resoluit c[ui] velocitate: et raro pràsít diè cu[sa]
nocte fua: nifi puerta[que] ad gen? aliu[da] februi.
Tibic Autc. ponit diuſionè qua intèdi dit c[es].
q[ui] si accedat febris in medris radicalibus q[ui] ſunt
oia mébra p[er]ter adip[que] et p[ing]uedinè: licet mébra
ſimilis in maritme iter oia vêc[ui] radicalia. q[ui] ſut
tam q[ui] radices et fundamèta alio[rum]. Accèſiò p[ra]
vt det exéplu erbice alijs febribus n[ot] còplicate:
t[ur]c dictur febris etbica. t. babitualis. vel q[ui]tura
ſtido[rum] babitu corp[is] et fixas corp[is] partes po-
dat aq[ui] erbica or: vel t[ur]c fìcit aduistio: calo: eſi
etbicus magis c[ou]enit cu calo[re] aduistuo qua cu
putrefactuo q[ui] est calo: febr[ius] putrida[que]: mébza
n[ot]q[ui] erbica aduritur et exccatur: ſed non putrèt.
buòres auct faciètes putridas putrèt. Que auct fit
differètia iter putrefactione et aduſionè dicèc in
principio tractatus ſci buius ſen. declarat autem
boc exép[lar]iter in parietib[que] balnei: follib[que]
fabri: et in olla coci. Deinde notificans bumozalem
alijs n[ot] conſucta replicat q[ui] ſi accedat febris ac
cenſiò p[ra]a in huoib[us]: deinde in medris. t. c[us]
ex aq[ui] calida acceditur parietes balnei et ex bo-
dio calido olla coci: tunc eſt febris bumozalis. et
dikit buòralis vt còp[ie]bèderet putridas t[ur]c pu-
tridas. I§. nono terap[é]tice.viiij. cap. ponat ſino
cbas fine putredine quaſi medias inter putredi-
nem et effimeræ. Deinde boc idem dict de effi-
mera oſtendès q[ui] dicatur effimeræ q[ui] raro p[ra]n-
sit diè naturalè nifi c[ou]erta[que] ad altid gen? februi.
Eſt eſi calo: accéſus i spiritib[que] ſacile aut reſol-
uunt: aut ad téperamètui proſi[tu] reducunt: p[er]ter
tenuitatem ſue subſtâcie. effi. or ab bymera grece
q[ui] est dies latine. vnde effimeræ febris diet. Et I§
dicat yach[que] effimeræ dicat ab effimeron p[li]ce:
cui] vita et p[iodus] ſinkt in die naturali. credo po-
tus q[ui] tam effimeræ parietes effimeron dicant ab effi-
meris grece idem ſonante q[ui] opus diet

Tibec ergo diuſio febrium est per modum
ppinquì diuſioni eu enienti p differètias.
Tibic extollit b[ac] diuſionè dicès q[ui] est ppínqua
diuſioni eu enienti per differètias eſſentiales.

**Super hac** particula cadit duo dubia
p[ro] vtrù q[ui]bet febris spe-
cificat et, denoietur ſcòm subiectu calefacti e[mi] in
corde. I§ pro cu[mi]s dicitione ponède ſunt ſue due
conclu[n]o[es]. prima. licet ois feb. cordis p[é]deat a
calefacto eſſe aliquius subiecti exiſtètis in corde:
n[ot] tamen ois febris alia[que] partium dependet ab
bmò[que] calefacto eſſe depèdètia speciali. prima ps
est de intètione B. p[ro] de differètis febrùs. et p[ra]
b[ac]t inductiue. effimeræ n[ot]q[ui] cordis pendet a ca-
lefacto eſſe sp[ü]s exiſtètis in corde et erbica a cale
facto eſſe subſtâcie cordis et buòralis a calefacto
eſſe buòris: vel vapors exiſtètis in corde. Secunda
pars p[ra]b[ac]. n[à] posſible est feb: rem fixam eſſe in
aliquib[que] medris ſola feb: eſiente exiſtente in cor-
de v[er]puta effimeræ. ſed ois tallis ſeb. ſika eſt inde-
p[é]dés depèdètia speciali. igr[ui]c. Aſsumptu autc
declaratum ſunt in q[ui]tione p[re]ceedère. I§ co[sa] cò[
cluſio. ois feb: is ſue cordis: ſue alia[que] partiu[que] spe-
cificatur et denoiatur ſm aliq[ui]s subiectum calefa-
ctum eſſe exiſtens in corde. p[ra]b[ac]. ois ſeb. cordis
speciſica[que]t et denoiatur ſcòm aliq[ui]s subiectu cale-
facti eſſe exiſtètis in corde. ſed ois ſeb. alia[que] par
tium speciſica[que]t et denoiatur ſcòm exiſtentiá ſeb.
cordis. ergo ois ſeb: is alia[que] partiu[que] speciſica[que]
et denoia[que] ſim aliq[ui]s sub[que] calefacti e[mi] in corde. I§
pra[mi]o de differentijs februm.

**Contra** determinatione inſatur ponam?
q[ui] per c[al]idità eſtient in ſanguis
ne et sp[ü] et in alijs partibus corpor[is] p[ro]duca cali-
ditas kiens in corde ſenſibiliter ledès opationes
t[ur]c manifètus eſt q[ui] caliditas cordis eſt ſeb. qua-
fìb[que] còpetit diſſinitio ſeb. et cordis n[ot] p[er]end ab
alìquo calefacto eſſe cu[mi]n[is] ſit. ergo t[em]. I§ forze
n[ot] admittitur caſus. Contra per c[al]idità eſt in-
tem in ſanguine et sp[ü] p[oteſt]eſſerrì caliditas a
corde in totu[que] corporis turta determinata. ergo cu[sa]
q[ui] ſit ceteris méb[ris] inflamabili? poterit c[al]idità
tas ad p[li]sum deſerrì. mediàte caliditate ſiente
ſanguinis et sp[ü]s. I§ ad b[ac] ratione dicèt admif
ſo caſu q[ui] illa caliditas cordis licet ſenſibiliter le
dat opationes: tamen non eſt ſeb. nec fibi còpetit
diſſo: ſe.n[ot] e[mi] ſi calo: accéſus in facto eſſe i alia[
qua] corpor[is] p[li]cula q[ui] reſtrìt ad eſſe cu[mi]ncu[que] ſeb.
ſue facte ſue fiètis in corde. I§ co[sa] r[ó] c[ó]tra de/
terminatione eſt: q[ui] de intètione Hypocratis et B.
in aſſòſimo illo. In bubonibus o[es] ſebres male
exceptis effimeris. Effimeræ in corde fit per ſola
cordis calefactione ab[que] q[ui] deſerat vapò: putri-
dus ad cor. q[ui] ſic eſſet pu. necq[ui] appet t[ur]c alìquod
calefa c[ui]t eſſe. I§ r[h]ndeq[ui] corde eſt calefa c[ui]t eſſe
ſpiritu[n]us qui sp[ü]s erat p[ro]mo in méb[rio] bubonato:
et poſtea ſunt ad cor. de lati sp[ü]s emi ſe[mi]n trabùtur
ad cor. vt fomentu[n] inde recipient. I§ tertio c[ó]tra
determinatione arguìq[ui] ſequitur q[ui] omnis ſeb.
putrida eſſet continua concluda. còsequès falsum
et p[ra]batur p[ri]na. q[ui] illa eſt ſe. còrtnua c[ó]clusa q[ui] p[é]
det a pu. buòrum in corde exiſtètui. I§ ad bec r[h]ndeq
q[ui] putrerèt bumozes p[pr]ij p[ri]ſus cordis facerèt
còtinuà c[ó]clusa[ſed] ſi vapò: putridus altùde ad
cor de deferatur: p[ote]ſt facere ſebem interpolàta e
continuam pro[po]tionalem ſecundum exiſentiá
bumo[rum] putrentis: aut extra venas: aut in venis
a corde diſtantibus quivapò: gerit vicem et sapit

Tractatus

naturam buōris a quo elevatur, quapropter ipso
existente in corde posolumus dicere ali质 subiectus
calefacti esse in ipso corde a quo feb. cordis pen-
der specificatur et denominatur. Que aui fit dite-
rentia inter calcæfrum esse et caleferit patuit ex
questione precedenti.

Secundum dubium
vtrum vii.
uſto feb. i
eſtueras bumozales et ebiclas fit per differen-
tias effentiales. In qua quætone p[]rimo tenen
dum e[]p feb. c[]ui ſit quid minus cōmune calore q[]ui
eſt species specialiſima nō potest diuide p[]diffe-
rentias effentiales quibus diuide[n] genera ap[]o
p[]byſicu et metap[]byicu. I[]cicendu i[]cdo. q[]ui licet
nō babeat differentias effentiales: babet tamen
species et differentias ſimiles effentialib[]de q[]b[]i
p[]byſicus et medicus c[]oſiderat. ſic uti e[]ſle diſſe-
rentie effentiales ducunt p[]byſicu et metap[]byicu/
cum in cognitio[]n specteru et inuentione diſſi[n]
tionu et tand[]e in ſin[]e ſuum qui e[]ſtreita iſte oſſ
ferentie et ſpecies ſiue modi[]t feb. ducunt medicus
in ſinem ſuumita vt per bas cognoscat naturas
feb[]tum: cauſas: pr[]onostica: z tand[]e curam. Nam
ſi medicus ſcit q[]ui feb. e[]ſt ebica ſcit ip[]ſam eſſe fix[]a
ſubo d[]enſo z difficulter remouſible: p[]cipue ſi ven
tum ſit ad ſecu[n]am ſpectem: ſcit etiā intentione
es curatiuas eſſe inſtrigatione bume[]cationem et
reſtauratione. Si a[]ut ſcuerit q[]ui ſt effimera ſcitur
ip[]ſam eſſe breuis terminationis et curand[]a eſſe p[]
[]nfrigitatione et bume[]catione abſ[]ſo euacuato[]z/
ne. Si a[]ut ſcuerit q[]ui ſt bumozalis ſcit ip[]ſam eſſe
b[]zeuem: a[]ut longam: mortalem: a[]ut salub[]r[]em ſin
[]rigentiam bumozis a quo p[]ender: et alias circu
stantias. ſcit etiam in cura eius duplicem eſt in
tentione vnca[]rca cauſam c[]oplend[]a per diſge-
ſione et euacuatione. altera circa ſebzem c[]oplend
dam per inſtrigatione et būnecatione. E[]t ita[]q[]ui
bec diuſto p[]ropinqua vel ſimilis, vt dicit Autic[].
diuſtioni euenti per differentias effentiales ad
intellectum diu[]cium. I[]et ex determinatis mani-
ſestum e[]t q[]o omnis ſebris eſt effimera ebica vel
bumozalis. I[]e ntra ponamus q[]o ad eſſe ſebris
et ſenſibilis ſectionis operationu requirant[] tres
gradus caloris p[]reternaturalis. In corde ſit ſolus
vnus gradue. ſi. in ſuba cordis addatur ſe[]dus a
calefacto eſſe p[]lritu[u]; et adda[]t tertius a calefa-
cto eſſe bumozum: tunc aggregatum ex bis trib[]
gradibus e[]ſt ſebris: et quilibet illo[]z trium per ſe
non eſſet ſebris: ſed neutralitas. tunc arguic[] fi,
bic totus calo: eſt feb. et n[]o e[]ſt ebica. quia ſi bic
totus eſſet ebica totus eſſet independens. conſe
quens contra cauſum: neq[]u[]t totus bic calo: eſt effi-
mera: a[]ut bumozalis. quia ſic totus eſſet depen-
dens dependentia speciali: q[]o eſt contra cauſum.
Ad hoc dicic[] q[]o bic totus calo: eſt ſebris ebica
effimera et buōrizalis de copulato extremo etnon
copulatue nec diuſtive p[]ropter rationes dictas.
I[] Secundo argutur, ponam: a m[]ebro p[]utrefacto
ſes a ſubſtātia m[]ebr[]i elevati purtud[]a ſulgin[]e ad
cor et facere ſebzem in corde: tunc be[]c eſt ſebris z
n[]o effimera. quia n[]o dependet a calefacto e[]ſi
ritu[u]; nec bumozalis. quia n[]o dependet a calefa-
cto eſſe bumozu: ſed ſolum a membri ſuba: neq[]u[]t
ebica: q[]ui eſt dependēs dependētia speciali. I[]ad
hoc dicic[] q[]o e[]ſt buōrizalis et putrida p[]eſdes ab bu
miditatem m[]ebr[]i euaporāte. I[]e tra ponam: q[]o
aliq[]u pars cordis p[]utrefiat et faciat ſebre: t[]uc eſt
eſt ebica: q[]ui fixa in corde: et eſt fixa et putrida: q[]
pendēs a putredie, ergo alíqua erit ebica et pu[]

trida. dicic[] q[]o boc eſt concedend[]u. vt p[]bat argu-
mentu. Alia n[]o argumēta de ſp[]mate x[]mib[]e: ch[]i/
lo: et filib[] b[]uiditatib[] putreitib[] faci[]le solu[n]tur.
q[]o e[]ſſe ſunt putrige p[]endentes ab bumiditā
tibus putridis.

Et diuſidetur ſebres alio m[]o: o[]ſ er q[]o
de ſebid[] q[]o ſunt ſebres acute; et de eis ſunt
n[]o acute; et de eis ſunt cronice: et de eis ſut
n[]o cronice. Et de eis ſut nocturne: et de eis
ſunt diuurne: et de eis ſunt salubres recte: et
de eis ſunt habentes accidētia horribilia.
Et de eis ſunt dimittētes: et de eis ſunt in-
separabiles. Et de inſepabilib[]b ſunt q[]da[]z
qb[]i ſunt remiſſiones: et de eis ſunt q[]b[]i ſunt
intef[]ſiones. Et de eis ſunt q[]b[]i ſunt forſtioſes
et de eis ſunt ſimiles. Et de eis ſunt frigide
habētes rigore: aut horripulatione. Et de
eis ſunt simplices: et de eis ſunt composite.
In b[]acpte ponent ſept[]e diuſiſiones min[]ui p[]ni[
]pales. p[]ma q[]o aliq[]e ſunt acute: et aliq[]o n[]o acute:
aliq[] cronice. ſebres a[]ut acute ſunt breuis termia
tiſiōs z ſeuq[]ui accidētia: vt p[]ri in cōmēto a[]ſorit[
]mi. Acute egritudines i q[]uot[]e d[]eb[]b terminan[]k. Et
quo iſkerq[] q[]ui 15 effimere i breui terminen[]k: ſi cum
n[]o ſint ſeuq[]ui acchiru[n]o diuſetur acute. acut[]e a[]ut
ad mimu termināturi i q[]uot[]e d[]eb[]b et vocat[] pacu
te. ad maximu a[]ut in. x[]iii. et vocatur acute abdo-
tige. n[]o acute a[]ut absolute diuſe acute tropice. i.
uerſue. q[]ui ex acutis absolute ad cronicas p[]uer-
tu[n]k. et eſte termināturi a. x[]iii. q[]u[]s[]b ad. mi. incluſue
roſce a[]ut. i. tpales termināturi a. x[]iii. l[]up[]ra. I[]e
cunda diuſto. ſebriu q[]da ſut nocturne. i. solu[]n affli-
gētes in nocte: aut ſalt[]e notabili: in nocte q[]ui d[]ie.
aliq[] diuſetur diuurne ex cāris pt rarijo. I[]e r[]tia di-
uſto. quedā ſunt salubres recte. i. non c[]u acchiru[
]tib[]t terrorē facientib[]b: quedam ſunt habētes accidētia
bozribilia: ſiue ad mo[]t[]e termi[n]tēr flue n[]o. I[]uar
ta diuſto. ſebres q[]da ſunt dimittētes. i. interpolla-
te: q[]da ſunt inſepabiles. i. p[]tinue. I[]e Quinta diu-
ſto. ſebres p[]tinue ſunt quadruplīces: ſunt e[]m q[]da[]z
b[]ňtes remiſſiōes. i. q[]ui p[]cedut remitt[]e do a p[]ri ſua
inuaſione q[]u[]s[]b ad ſin[]e: d[]ir p[]augmaſtice. Nuedā
ſunt b[]ňtes intef[]ſiones. i. p[]cedut int[]e d[]e do a ſua ma
n[]ifeſta inua[n]io e[]ſq[]b ad ſin[]e: d[]ir auſmaſtice. D[]ue
d[]e ſunt b[]ňtes exforſtatí[]iones. i. q[]ui aliq[]u int[]e d[]un[]k et
q[]h[]s[]b remittūtur: et iſte ſunt p[]tinue proſoriales
Nuedā ſunt ſimiles. i. a ſua p[]ra ma[n]iſtia inua[n]io
ne q[]u[]s[]b ad ſin[]e equaliter affligiētes et d[]ir omotene
I[]e x[]tia diuſto. quedā ſunt frigide. i. b[]ňtes rigore
frigus aut borripulatione: quedā ſunt calide. i. ſin[]
tipo. I[]e septima diuſto. quedā ſunt simplices vt
tertifiana quarta n[]a z quotidiana. quedā copoſte
ſicut emitrīteus. I[]e aut[]e diuſiſiōes d[]ir minus
principales q[]ui ſup[]a ſcripta in etb[]cam effimerā[
]bume[]zalē: q[]ui minus medico deſeru[n]t ad cogni-
tionem p[]nſtificatione z curas: ſicut p[]ot patere e[]
dictis in soluti[]de dubij immediate p[]cedētis.

Dubitatur

B[]a docto[]r[]b vtr[]i ſe. ſit mo[
b[]c̄pōſit? ex calo z ſicco. bu
tus dubij ſolo erit m[]aſſeſta ex d[]icēdis. Et arguic
q[]fi e[]c. et int[]e rione G[]a[]l. in par[]tula p[]ma a[]ſorit[
m[]o[]zu in cōmento illius a[]ſorit[]mi. B[]umide d[]iete
q[]e. D[]ic[]t e[]mi q[]o ſebris e[]ſt mo[]bus calidus et fi[]c[
]cu. I[]e confirmar[]q[]ui e[]ſa a[]ſorit[]mo preallegato
bumide d[]iete oibus ſebzicantib[]us conſeru[]t: et
go cum ca[]rat ſi per p[]artriu: ſequic[]q[]ui q[]o ſebris ſi
m[]o[]zu? fi[]cuc: et c[]ui ſit calidus vt m[]aſſeſt[]u e[]r d[]i[
finitione;

Ebamperſus.
L[]u ſint in nobis
tria: solidi buō
res: q[]ui aerofa
effentia: q[]ui poz-
tiones. corpiſis
nōſtr[]i q[]u solide.
At buō[]u bue[]
c[]top[]. Et bec ip
ſa g[]na multas
ſubēut d[]ifferen
tias p[]reter ma-
gis et min[]con
tra naturā cali
ditatis quætāi
effentalem fe[
]b[]i: q[]ui dicim[]e
e[]ſifferēt: qua
longas et b[]re[
u[]c ſebres n[]o
p[]minamus et p[]
ter modu[m]or[
]q[]ui tarde et ce
leres d[]icun[]k ſe
b[]reſs relinquin
telq[]b et n[]o. D[]
cere etiā c[]diue
uſmus ſeb[]ziu
alias quid[]e ru
bentes: alias
p[]alidas: alias
liudzas: alias
alter.

Primus.

Foix.

Salicus

finitio nee fit morbus cōpositus ex calido et sicco. I Scuit ait fit dicendu de bo c dubio ptz ex ſnia Saleni. nono tera pēricēt. et prīmo de differentijs ſebzium. ubi dicit q. ſebzis est de effentia caloſis ſue in genere caloſis. Lonkat ait q. calo: est fo: ma vna ſimplex nō includēs ſiccatit tanq. prem ſuā: necq. in effentia ſua. et in bo coes antique oſt finitions cōuensit. Œt ſco cōcedendu est q. alt qui est ſebzien in quo no: est ſicitas prēter natu ram. p. batur. nam aliquis pōt babere bumiditāt. tem ſuperflua. si ergo ſebzis in illo accenda: per tēpus ſabit ſebris antequ. inducatur ſicitas ſen. ſibilliter ledēs operationes. immo forze penfebrē ad tpaamentum in paſsimu: reduce: quare in illo ſebzis nō erit morbus calidus et ſiccus. Tertio dicendu est oem ſebre: eſse morbi p[re]ternaturali. ter eſſiccatiunx. Est eſi ois ſebzis caliditas ignea bumanit corporis eſſicattua. Ex quo inferq. q. ois ſebzis est morbus virtualiter ſiccus: 1s no: ſit eſsen tialiter ſicitas: fed ſolum calo: et boc voluit B. affoſimo allegato. Et ſimiliter Hypocrates cù dictu bumidus dictas oibus ſebſcitantibus con uentre actu. ſes vel aptitudine. I est bec ſufficientant pro: determinatione butiis dubii omniſsis multis ſuperfluis poſtis a doctozibus: quorum inquiſi: tio magis conneniret p[il]ſosopbo naturali q. medico.

Hypocrates.

I De preparatis ad ſebres Lap. II.

I Breſt q[ui]dā q[ui] corpavehemēti? prepata ad ſebres ſunt corpora calida et humida: et pp[er]ie cum homiditas eſ fortior: caliditate: et

iſt i q[ui]dē ſunt fetidi ſudoriz: vrie: et egeſtioris? I. Ibo: est ſcom capitulus prius tractatus prime ſen quarti canonis: in qua agitur de corporibus preparatis ad ſebres. ſic enim dicit rubrica capit. Babet boc capitulum partes duas. in prima agitur de corporibus preparatis ad ſebres. In fecu: da ſbi. (Et corpora frigida) agitur de corporibus longinquitibus a ſebzibus. Primam partem diuido in quatuor: ſm quatuor gradus corporum preparatorum. in primo gradu ponitur calida: et bumida. in fecundo ibi. (Et corpora calida. ponitur corpora calida et ſicca colerica.) in tertia ibi. (Et sequuntur bec ambo) ponitur corpora calida tantum: equatur in bumiditate et ſicitate. in quarta ibi. (Postea illa) ponitur bumida tantum: que equantur in actiuis. De prima parte dicit q[ui]dā dicerunt: et iſt i nō fuerat. Rasis necq. Sale nus ſicut male opinatus est Gentilis cum iſt i/vane oppoſitum vt videbitur. ſed fuerunt alij q[ui] nobis ſunt ignoti. Dicerut ergo illi q[ui] corpora parati: oria ad ſebres ſunt corpora calida et bumida: et pp[er]ie que ſunt magis lapſa ad bumidum q[ui] ad calidum. bec enim corpora ſunt fetidi ſudoris et vzie et egeſtioris.

I Et corpora calida et ſicca: iteru: ſunt pp[er]a rata ad ſeb. calidas: et incipitur prius effi: mere. deinde fetinat ad putredinē et adu: tionē: et q[ui]b[us] faciunt cadere in ethicam. Ijn fecu:da parte ait q[ui] iteru: corpora calida q[ui] ſic ca ſunt multum ad ſebres preparata: fed ſm plu: rimum prius incipiunt in eis ſebres effimere. dein de fetinat ad putredinem et aduſtionem et ad ſebres putridas et aduſtuas. que ſebres tam di: ete quandoq[ui] faciunt cadere in ethicam.

Notandum

I pro declaratione partius

q[ui] corpora calida et bumit da ſunt ad ſebres parata et maxime putrida pro: ter caliditatem actiue concurrentem et bumiditæ tem diſponentē ad putredinē. pro: p[er]tice q[ui] bumit ditas ſuperat calozem: ita vt obrundat et ſuſo: c[er]t i[ps]um. I. Contra. plurimum minus putreſcit pauco. quarto metbeozon. ergo q[ui] tum bumidus est matuis: matuis erit putreſcible. Dicēdu q[ui] qua: tum bumidum est matuis et bene a caloze regula: tā min? putret q[ui] paucu: bumidu: eque hom: regula: tum: s[ic]ut apparet in aqua multa et bimōt: bumis: diſ que cum multa ſunt minus putrent q[ui] paucu. ſed in propoſito bumidum illud multum non est bene a calido regulat: vnde multiplicantur ſu: perſuittates ad putredinem diſponētes. I tem bu midum illud ſuperfluum diſponit ad putredines optiando: pro: obibendo euētationem: et calo: ſuf focando: pro: a: p[ro]pter ſua caliditas efficitur extra nea. I. Notandum fecundo q[ui] bimō: corporo: sunt fetidi ſudoris: vzie et egeſtioris: p[er]tuiram superſuittates acuitate participantes multipli: catas in prima ſoda et tertia digestione qua: p[er]teter ſentet ſicut corpora birco: octauro tera p[er]tice. I atru: ait aliqua putredo ſtet: c[ui] latitudine ſue ſanitatis nō intendo ad p[er]ſens diſputare. I: re: do tamen q[ui] nō ſit inconueniens q[ui] in butufmodi corporibus c[ui] latitudine ſue ſanitatis ſtet in ali: qua leuis putreſactio curus ſignum est feto: exen: i[ps]tim. Quod ait dicat Auic. tertia p[er]t: q[ui] ars co: ſeruatuaſanitatis ſacit ſecuritatem de probi: tione putreſactionis omnino intelligitur in co: poribus ſculpate ſanis. I. Notandum tertio q[ui] corpora calida et ſicca ſunt ad ſebres parata pro: p[er]t ſimboleitatem: c[ui] ſebres ſit calo: ſo: p[er]titer et ſicitas virtualiter. Ijn iſtis ait et fere in om: nibus anſcedunt ſebres effimere p[ro]pter ſpiritus inflammabilitatem et ſubtilitates: vult Bal. prīmo de diſferentijs ſeb. prīmo capitulo. q[ui] p[er]ſacilius q[ui] bumores: et bumores ſacilius q[ui] mem b[ra] vt plurimuz rectiunt calefacti: eſſe. ubi dicit q[ui] ois leptomeris ſubſtantie ſacilius altera: per abdimera: et q[ui] bumores e[cor]um ſunt morzaces inflammabiles nō multi amici nature ſacile putre ſunt et aduruntur: et ſic ſacilius tranſeu: ad ſeb. putri. et aduſtuas: inter qua: inferius in capit: lo de cauſone oſt endetur differentia. cadu: etiam ſaciliſter in etbicas: cum corpora e[cor]um ſint cali: da: et ſicca etbice pro: po: zitionata. p[er]mutatio e[mi] in genere pro: po: zitionali eſt ſacili:.

Dubitatur

I vtru: corpora calida et bumit

da ſint ad ſebres ceteris pa: tiora. et videtur q[ui] ſic. ex ſnia Auticenne in capit: lo preſenti auctioritate alio: quos non repre: obat quar: eſibvidetur cōſentire. Ijn oppoſit: eſt. B. octauro tera p[er]tice. io. caplo quem ſequitur Ra: fis. 16. cōtinentis ſedo capitulo qui in p[ro]mi gradu inter parata a ſeb. ponut: corpora calida et ſicca. in fecundo gradu calida et bumida. I pro: ſolone du: b[ij] p[re]mittendum prīmo q[ui] aliq[us] corpora eſſe pa: ratu: ad ſeb. p[ot] dupl[us] intelligi. yno m[ō] q[ui] ſacili? eſt aptu: ad ſebres p[er]mutat. et ecōtra. illud eſt mi: nus patu: ad ſebres q[ui] diſſicil: ad ſeb. p[er]mutatur et c[ui] diſſicultas actionis iuxta cōſe opinionē ba: beat attendi penes potentiam necessitā: ad c[ap]a: tionē illud corpora erit magis paratu: ad ſe. q[ui] a: mino: c[ui] p[ot] ad ſeb. traſimutat: et ecōtra. illud erit m[īn] p[at]um q[ui] ſo: forto: e[ri]git c[am] ad i[ps]um traſimutādu: ad ſe. Scōo m[ō] p[ot] intelligi aliq[us]

Auticenne.

Salena.

B

Primus.

Fol.

extra temperamentis per frigidis et bumidis, et se-
quitur ᶜ immediate post hoc eritQUE temperantibus.
Et p[ro]q[ui] magis refestet causis febr[ie] facientib[que]
téperantem in extremo calidior et sicciori t[em]pa-
méti c[um] nulla p[ro]por[ti] subito dep[da]t. Et c[os]tir
matur: q[ui] corp[us] frigidus et bûdibus et sikk frigidus t[ui]
et frigidus et siccus magis restitut ne trabank ad effi-
meras etibcas et purridas p[pter] complexiones
suas bis lap[is] magis Œtias. Quare vna c[um] Ba-
leno et Raft tenendu est corpa téperata in q[ui]nto
gradu p[parato]ri ad seb. esse rituáda. Si a[ut]que
ratur de lap[is] in ſp[ales] feb[us] est dic[eret] q[ui] san
guinea magis ſunt parata ad ſanguineas: c[oleri]
ca ad colericas: melancolica ad melácolicas: fle-
gmatica ad flematicas p[pter] ſimboleitates ſi-
cut quotidiana experientia compròbatur.

J[de]boris febr[ium]

Lap.ijj.

Ebiu[rum] h[oe]z sunt sicut reliquiarum
egritudinu[rum] p[ri]ncipiu[rum] et augmen-
tu[rum] et status apud vlttimu[rum] et decli-
natio. Et ſunt quando[que] particu-
lares cauſe c[ui]ſo[rum] parorimiu[rum].

J[de]bamp[em]
rius. Feb[us]
q[ui]o[rum] b[abent]
tempo[ra] p[ri]n-
cipium. Aſcen-
sum: acu[m]er et
declinatione.
p[ri]ncipiu[rum] ſe-
bus est c[um] na-
tura non am-
plius oppo[n]tus
tur ſup[ata] ab
ei a[gu]ginit ma-
teria. Aſſeuus
est c[um] dolores
cap[unt] incre-
méti et feb[us]
intenditur: do
lo[ſe]ſo[rum] eulœ-
cerant. Acies
ſeu acu[m]e c[um]
be[c] o[ſia] temp[ur]
cuſpodiut[n]que ex-
mat: neq mi-
nus. Declina-
tio ſeu c[el]ſso
cum dolores:
difficultas an
belit: et ſi ita
euenit tuſſus
c[um] ſeb[ri]n in co-
po[re]du agan
tur: bic inten-
denda medico
acies in egrit
pariter et mo-
bi naturam.

In b[oc]tertio cap[to] 2 ſikr in quarto ſk[anti] agit
de bor[is] ſiue tépo[z]o[rum] ſe. et in b[oc]tertio cap[to] in
ueſtigat numeru[rum] tépo[z]o[rum] et descriptiones t[em]po[z]o[rum].
et i quarto cap[ito] docet bm[oi] t[pa] cognoscere.
W[oc]a[ut] tertiu[rum] cap[mi] diuſtink[que] in tres p[tes]. p[ri]o
p[on]t[ui] n[eri]u] tépo[z] quaternariu[rum]. in ſeba p[re] dic[er]
b[it]v[n]uq[do]q[ui]r[es] t[ips] i tertio p[ò]t canones c[ò]pletiu[os]
butiu[rum] doctrine. ſeba ibi. (Et p[ri]ncipiu[rum] q[ui]de] tertia
ibi ultra mediu[rum] cap[mi]. Et status q[ui]dem diuſerſi-
ſat] p[ima] in duas. in p[ia] ſonit duas diuſiſto[rum]
t[em]po[z]o[rum]. in ſeba p[re] p[on]t duas canones. ſeba ibi
(Et timo: c[um] ſe p[ri]ncip[io].) Et p[ia] parte dic[er]t q[ui]
ſeb. bo[re]z ſunt quatuor[rum] sicut reliquiarum egritudinu[rum]
p[ri]ncipiu[rum] augmentu[rum] et status apud vlttimu[rum]. i. in
uo acu[m]eria vlttiman[que] vel vltima[que] victoria ſtutis
tra materiá: aut ec[tra] quartu[rum] é de]clinatione. Et
ſub[it] q[ui]c[um] ſe quatuor[rum] t[pa]q[ui]ch[es] ſunt p[ar]ticularia
cá vntu[ſu]cuſiſo[rum] parorimiu[rum]. I[pro] q[ui] ſcien[ti]du[rum]
t[pa] d[or]i v[li]ka: q[ui] menſurát toti[rum] mo[bi] p[ſi]ſentiam
Evo[n]r p[ar]ticularia: q[ui] menſurát parte[rum]. p[or]t[im]iu[rum]
vel ex[ar]culatione et per t[pa] quatuor[rum] debetis in
telli[gere] quatuor[rum] varietate[rum] dueras q[ui] accident
in toriu[m] mo[bi] c[ò]ſſentitá. aut in paroritímo: que
varietate[rum] t[pe] menſurátur. I[z] etiam per quatuor[rum]
t[pa] p[ol]ſumus intellige quatuor[rum] méſuras t[ilos]
quatuor[rum] varios motus toriu[m] mo[bi] auti perorití-
mi menſurát[es] ſed b[ic] ſe[os] intellectus pertinet
magis ad p[ysi]cos: qui diffi[n]unt tépus eſſe nu-
meru[m] motus ſm p[ri]us et p[o]ſterius. et pars intelle-
ctus est magis medic[ur]um.

Dubius difficile
in b[ac] parte dignum
discuſione paucis p[
]stringendu[rum] et atru[rum] q[ui]l[que] mo[bi]b[ea]t quatuor[rum] t[pa].
I[pro] decif[ione] butus dubiu[rum] p[mi]ttendu[rum] q[ui]mo[bi]
apud A[ut]. ſeba p[mi] ca. p[ri]o et ſeba eſt dispoſitio
nónaturalis in corpe bu[an]o ex qua p[uen]ti in opa-
tionibus no c[ument]ui c[ential]iter p[ri]o p[uen]ti. i. p
ſe et imediate et ita e[ complexo] nónaturalis: aut
co[po]ſitio nónaturalis ſub qua ſoluta [ti]nuas c[ò]p[re]b[éd]it. I[mo]tandu[rum] ſeba q[ui] t[ips] mo[bi] duſp[er]
accipit. p[ri]o p[pr]ze eſt ſic ut accipiu[rum] p[bi] menſura
mor[bi] mo[bi] ſeba accipit magis p[pr]ze apud me
dicos p[ro]motu mo[bi] t[pe] menſurato. A[n] ſm b[ac]
accepte[ne] quatuor[rum] t[pa] mo[bi] ſunt quatuor[rum] va-
rietates mo[bi] distincti p[re] menſurate ſed penes
p[hos] quatuor[rum] t[pa] eſtlen méſura q[ui]tu[rum] varietat[es].

I[ter]tio notandu[rum] t[pa] ſunt duplici v[ia] et par-
ticularia que ſunt ſuper[rum] descriptione. I[pa] v[ia]
diſligunt tripl[que] aut penes mo[bi] eſſentia: aut pe-
nes acu[m]eria: aut penes materie alteratione. I[pe]
nes mo[bi] e[en]tia p[ri]ncipiu[rum] eſt t[ips] in quo apparet
egritudo et e[ui] ſimtilan[que] dispositiones nec appa-
ret in ea augm[ét]u[n]. notabile. I[aug]m[ét]u[n] eſt t[ips]
in quo egritudis manifestátur ſigna oi bo[ra] poſt
bo[ra]. ſimaneſte intendédo v[ic]p[er] ad statu[rum]. I[sta]
tum eſt t[ips] in quo egritudo manet ſm v[an]m di-
ſp[one]. i. p[os]t q[ui] aucta eſt: ita vt n[ò] appareat no[\]tabilis mutatio intendédo: aut remittendo. I[de]
c]natio eſt t[ips] in quo e[ui] e[pp]et diminuto, et qu[à]
to plus p[ced]it minozatio eſt magis manifesta. q[ui]
diffinitiones ſunt iſto[rum] tépo[z]o[rum] etiá penes ac[ci]
dentia c[um] c[à] et effectus debeat p[ro]po]tionar[que] ite
ſunt descriptiones tépo[z]o[rum] vntuerſaliu[rum] mo[bi] ſm
A[ut]. ſeba p[mi]. c[ep]tio. I[pr]incipiu[rum] a[ut] penes al
teratione materie e[ſt] t[ips] in quo materia cruda eſt
nec e[pp]et in ea veſtigiu[rum] digeſtio[rum] manifestu[n]: aut
digeſtio[rum] Œtius. I[aug]m[ét]u[n] eſt in quo apparet in
materia v[ini]g in digeſtio[rum] manifestu[n] aut dige-
tio[rum] diminu[n]t e[n]i ſumma digone vel d[is]
ſp[one] o[traria] digeſtio[rum]. I[de] status a[ut] eſt in quo
appent ſigna digeſtio[rum] c[ó]pleta: aut d[is]p[onis] co-
trarie digeſtio[rum]. I[Declination] a[ut] eſt c[um] materia
digeſta notabi[que] expelli[que] aut permuta[que]. S[tn]. ſint
ſigna o[ſo] digeſtio[rum] o[traria] poſt statum n[ò] ſequi
tur declinatione: c[uz] mo[bi]s accidat in co. I[pa] a[ut]
p[rticularia] in feb[ri]b[us] diſtingu[atur] penes modu[rum] ſe
bab[ed]i caloris. ita vt dic[ar] p[ri]ncipiu[rum] q[ui] calor[que] p[re]
foca[ta] a[materia] ſubmerſe in médo[rum]. Augmentu[rum]
quado calor[que] p[ſocat] excita[que] et manifeſte ad extre
mitates corpo[z]o[rum] p[ced]it. Status e[ſt] e[ſt] c[us] d[os]
partes corpo[z]o[rum] int[é]ſo[rum] gradu caleſiunt. D[ec]li-
natio a[ut] c[us] calor[que] p[ut]redinai[s] incipit remittet.
I[pa] ſi feb[ri]b[um] ab A[ut]. in p[res]entí cap[ito] ſta
tim descriptentur.

His igitur p[ren]otatis eſt b[ec] p[ra]ſi distinctio. mo[bi]b[us] q[uid]a ſunt, materiales qu[or]tu[rum] c[à] c[ó]ſuncta e[ſt] materia: q[uid]a im[]materiáles q[ui] n[ò] im[]edate p[endent] a[materia] p[ra] materiá a[ut] intelli[go] b[umo]e b[ui]dita[es ſeba: c[eb]liu[rum] feces: s[udo]e: v[ini]a et bm[oi]: e[pe]plu[rum] natura liu[rum] ſicut ſeb. b[umo]o[rales] et a[pa]tata: e[pe]plu[rum] ſeb. i. ſi] cut etbica et effimera: et de v[ri]ſo[ſ] est ſermo in que ſtione. A[nde] nota q[ui] materia de qua e[ſt] ſmo ap[os] medicos de ſcriptiue e[ſt] corpus mi[ct]ui ina[ta]tum a[ia] bu[ana] corpo[z]i intrin[ec]u[m] manifeſte ſen[ſible] ſen[ſu]viſus et tactus. I[sec]uda distinctio: mo[bi]b[us] q[uid]a ſunt falub[es: c[u]ſid]a mor[tales] et de v[ri]ſo[ſ] ſimili[ter] e[ſt] ſermo. I[ter]tia distinctio: mo[bi]b[us] na turaliu[rum] ſalub[riu[rum] q[ui]da[z] ſunt ſeruáres materiam ad vn[à] cretíc[ia] ex[p]ulsioné e[ſic] cauſon ſinoc[ba] et ſimi les. q[uid]a n[ò] ſeruáres materia ad vn[à] cretíc[ia] ex[]p]ulsioné e[ſic] pleureſis empíma tuſſis et ſimiles I[u]quarta distinctio: mo[bi] q[ui]ch[es] incipiu[rum] a[mate]tia cruda q[ui]ch[es] incipiu[rum] a[materia] digeſta aut a[materia] maligna b[abente] diſp[on]e dig[ont] Œtias. E[pe]plu[rum] p[mi] ſicut ſi ſeb. incipet a[que] fle[mate] aut co[ler]a in qua nullu[rum] appareret signu[rum] digon[ts] aut vi digeſtioni Œtium. E[pe]plu[rum] ſeb. i. incipet ab aliqua materia c[um] manifeste ſignis digon[ts] in p[ri]ncipio aut d[etr]arijs digon[ts]. E[ſt]. n[ò] p[os]ſible q[ui] aliqua ma[teria] digera[que] inveni[s] a] co[de] diſtantib[que] a] p[er] diſtá tiá ſeb. n[ò] faciát. Si a[ut] ita moue[que] verſus co[ſ] c[ie]t ſeb. p[pr]pp. p[in]quitaſt[em] e[ſus] ad co[ſ]. q[ui] e[ſt]. incipiet a[materia] digeſta. I[d]e cauſis p[ò]t fieri de materia malignata in loci a] co[de] diſſat[iti]b[que] a[ poſte]mo[]

["Tractatus", "ta verius cor. faciet se. incipit et. cí signis digeſtioſt quod ſub ſeruere. Q. ſub ſiſt. ſub ſ

Primus

erit ca.° 5. et dictit Gal. ibi hoc effe experimento et
rōne. Ratio aūt ei? sec est: q. non e possebile et eger
moratur ut illius morbi: cuius materia vīnitur vir
tus, et cui pecte dōnatur. nā si in tribus porib? nō
succubuit ubi nō erat tanta ppozio virtutis ad
morbū qūo poterit in declinatione succūbere in
qua matōrata est ppozio virtutis ad morbum et
caufam et accidentia eius.

Pro solutione

dubij dīcendū: cp du-
pler est declinatio vni
uerſalis. ā et nō ā vel merita. ā declinatio est

fla in qua virt? pecte dōnatur morbo et caufe et
et accitibus. et nō miru. est eſi ā declinatio via
in salutē. ubi aŭt nō ſit veru dōnium ſup oibus bis
cui fixione virtutis et cōſtantia eius est neceſſaria
via in salutē. Declinatio aŭt nō ā ſue mentita ẹ
qui ſup his tribus virt? nō pecte dōnatur cui fixio-
ne et cōſtātia et: sed ſolū appenter. De bac aŭt
declinatione vli nō vera auctores cōmonefactūt
medicu̇ ne facile ppter appentē declinatione ſa/
lutem pmittat. Et poſuerut ſer caſus false decli-
natioris freqnter pringētes. Cp. p[.m]. mkōtiēs cō-
tingit cp calor. naturalis resulit ad cuſ mino-
atōnē minoſa: extrane? vīn mebza q. p[.]r? erat nota
bīſr calida ad tactu ſā incipiut tepere tepeze ſi
calor: naturali. bic t[.]h. t[.]pezo: est tranſit in frigidi-
tatē extremō: et moſtě caloris inati. et de B Aut.
cōmoneca: c[.]t. p[.]ma quart ca.° 4. quaſi ſin fine ca-
pitult ibi. Et multotiens q[.]de accidit apud moſtě
dispositio q[.] est ſut decinatio. et eſt ſut eger ta
euaerit: c[.]z opz vt nō occupis i. h[.]mo cognoscas
dispositionē p[.]ſus an magnificē: an finiat. I[se
cuſus caſus est. q[.]n materra ẹ diffōrmiſ et subſute
q[.]b putrit aut forſe: nō putrit resulit: alioquo
mo eutatur. I[]s remanet groſſus q[.]b nondù putrit
malignus ſubtrili. q[.]b tandē ducit ad interimi ſi
cut in emitratiſ. I[]c t[.]r. calus. q[.]n materia per
mutatur de vno meb[.]z in quo facit fortoza acſi-
tia ad aliu d[.]mēb[.]z nobile in quo c[.]u figit interſi-
cit: t[.]cui c[.]u materia ẹ in via trāſtus de vno ad alte
r[.]u vidēk manifesta alleutatio acſiut: et eſtimatur
declinatio c[.]u qua t[.]n moſs ſequitur p[.]pter fixionem
materie in alto meb[.]z. ex[.]pēla ſut c[.]u ſquinatia mu-
tatur ad perplemoniā: aut ad freneſim: et ſut c[.]
colica p[.]muta: ad paraliſim et a p[.]oplexiā. I[] quar-
tus caſus est q[.]n mo[.]bī materia mino[.]a: et similr
morbus: c[.]z t[.]us etiā c[.]u boc mino[.]a: sed equalr
aut forſe plus: t[.]unc est deuenire ad inflās in quo
ſere ſimul deſiciet virtus et egritudo. et iſta apud
Gal. tertio de crīſi. et in lib. ſectarī et apud Lōci
liato: c[.]z differētā. cvi. vo[.]ca: p[.]ugna cadmi[.]ca: būt
en[.]d. Ladmus re[.]x per ſaru: filius A[.]genoris duos
ſi lios teucrion: et poliſce: q[.]e ſe mutuis vulneribus
inter ſecerut. ſic in doc caſu virt? et morbus ſele in/
terimut. I[]quintus caſus est q[.]n p[.]pter multu co/
natu: virtutis vidēn: accidencia remitti et virtus
ſoſtificari: ſut accidit iſt. q[.]b c[.]u erigit caput in ſin
cop[.]mo[.]ſt: et multotiens iſta accidut in feb[.]r[.b]
apud mo[.]tě: p[.]pter v[.]liimos conatus nature. q[.]n
in firmi ſe erigut: recti loquutur. et poſt puſillu: deſi-
cunt. Et de hoc te cōmonefacti affo. scōpeptiule
Mon ſm rōnem alleuiatis opz nō credere. t. c[.]di-
dere. I[]ſextus caſus est q[.]n ad aliquem morb[.]z ma/
teriales ſequit alius morbus immaterialis: vt c[.]
ad a poſtema reiſ declinans et rupturā ad inte-
ſtina ſequitur v[.]cus morbus tandē morialis. Si/
militer c[.]u ad perplemoniā declinante ruptura ſe
quitur et p[.]tis: ſed o[.]s iſte ſunt declinationes n[.]o
vere q[.]r n[.]o ſunt cum perfecto d[.]hio virtutis ſupra

Aulcenna.

Balenus.

Febrium.

Foni.

mo[.]bum c[.]m eius et accidentia eius c[.]ui fixione et
cōſtātia p[.]ſi us virtutis: p[.]pterea n[.]o facile salutē
p[.]mittras n[.]ſi alleuatione perſeueringe. et poſt q[.]
cognoueris effe veram declinationem.

Ad rationem

in oppositiu de declina/
tione vera p[.]ticulari. r. ve

ra vli d[.]q[.]p sim ilitudo n[.]o est bona. ſla e[.]mi p[.]tifica
ris ſit a calido putredināli euapozāte c[.]u qua p[.]t
extingui calor: inatus. et etā p[.]r. mo[.]t. merito ma
terie q[.] est ſub for: a cause antecedētis cui virt? n[.]
dōnatur: ſed dōnetur materiē faciēt paroriximum.
I[]t nota q[.]r. ſicut determināt: et poſt mo[.]t e[.]
ger in declinatione vera vli n[.]ero merito ſiſtus e[.]gritu
dinſ: p[.]t t[.]n mo[.]t merito alterius diſpositionis
q[.]lii egritudināt c[.]p[.]licetur. I[tem p[.]t mo[.]t p[.]pter
in: dōnatur regimē in aliqua ſer re[.]x n[.]o naturali[.]
vt forſe. q[.]r. debilis ſurgit ad aſſellā et taliter fur/
gens ſincop[.]zat: quap[.]zopter eſto certus ubi virt?
sit debilis marie ſummope opz canuere o[.]bmo[.]t
regimē in: dōnatur. et hoc eſ q[.]dō dit Aut. in textu
q[.]n mo[.]t: e[.]r i[.]e. ip[.]sa n[.]ſi: p[.]pter illud q[.]b dice
mus sc[.]o quart. de c[.]a c[.]titer accite tam in decli-
natione q[.] in alijs tempōſtibus.

C[.]t principium quidē est h[.]ora: qua ca-
lo[.]z naturalis p[.]rocaſa a materia ſubmer-
ſa in meb[.]z ta[.]z diu donec n[.]o appareat ma-
turationi: aut diuſeritati eius cōtrarie ma-
turationi vestigiuſ.

I[]n bac pre described it quatuor t[.]p[.]a ſupra ſcripta.
et p[.]zio p[.]n[.]m. sc[.]o augmenti. tertio z[.]p[.]o, quarto
declinatione z[.]cōda ibi (et augmenti.) tertia ibi
( c[.]tata?) quarta ibi (et declinatio) p[.]ma in duas
n[.]a p[.]r.imo facit ſut dictus e[.]t. in sc[.]o ibi (et p[.]n
quidē est inuenti?) removert q[.]dā dubiu. de prima
p[.]te described p[.]n: p[.]cii d[.]cict q[.]p. e[.]bō in qua ca
lo[.]z inatus p[.]focatur a materia ſubmerſa in mem-
b[.]z durās tandiu donec n[.]o apparet maturatio:
n[.]is aut diſpositionis ſiē maturationi vestigiuſ
ſes manifeſtum. nam cum incipit apparere bmōt
vestigiuſ manifestum incipit augmentum.

Notandum

p[.]zio q[.]p. n[.]m capit tripl[.]
q[.]n[.]q[.]p. p[.]n: p[.]c: ip[.]c: ip[.]c: in itatituo
m[.]b[.]q[.]n[.]q[.]p. p[.]m: p[.]ris tribus diebus. et neutro ito
r[.]u mod[.]q[.]b c[.]s: d[.]eribit p[.]ncip[.]i. tertio m[.]o accip[.]
yt est u[.]num de quatuor: p[.]tibus morbi: ta[.]r fum/
p[.]tū b[.]c d[.]e described. I[]llo[.]rādu sc[.]o q[.]p. calo[.]z p[.]foca
r[.]t n[.]o est n[.]ſi calo[.]z c[.]oſtringi et diſpont ad interim:
ctationē q[.]b ſit ſm plurim[.]p[.]ter materias q[.]p. p[.]rte
groſſam et viſcoſa[.]z aut multa: aut p[.]pter vap[.]o[.]zes
multos groſſos et viſcoſos. bec aut materia ſub/
mergitur in meb[.]z: q[.]t tegit morb[.]z. et forſe implet
p[.]ſi us poroſitate[.]s. p[.]pter q[.]b tegmentu: calidum
actuale et p[.]rte sp[.]umorum indig[.]es p[.]li ſerua-
tione vt eu[.]teſt i[.]a p[.]pter materia: regent[.]e auti p[.]
vap[.]o[.]zes c[.]oſtringi: q[.]r n[.]o p[.]t o[.]lata[.]r ſut d[.]s
et tendit ad extinctionem ſut igni: ſub multis li/
gni: vi[.]ridib? inſocatur: aut etiā ſub ſcutella po/
ſitus. Et q[.]n[.]q[.]b bec p[.]focatio est tanta vt n[.]o ſol[.]m
nuat calo[.]z ſed deſtruat p[.]pterea q[.]n[.]q[.]z accidit
mo[.]z in p[.]ncipijs poriſim[.]o[.]z. I[]t ex b[.]s apparet
q[.]b fit differentia inter calo[.]z extingui p[.]vā ſuffoca-
tionis m[.]t d[.]s: dicto: et calo[.]z extingui p[.]vā ſolu-
tionis p[.]r: p[.]z subſecti. I[]lotandu: tertio. cp. calor
magi p[.]focat: in p[.]ncipio vt et in p[.]ncipijs po/
ris mori: q[.]r: materia est magi: grossa et min: pa[.]
sa a calo: e. I[]lōtra. in p[.]ncipijs poriſim[.]o[.]z ſtat?
calor: magi p[.]focatur: q[.]r frigus durat diutius q[.]
in p[.]ncipijs paroſim[.]o[.]z p[.]ncipijs ergo bec noti:

Principia trl.
pler.

Bij

["Salenus.", "## Tractatus", "ficatio magis cōuenit statut i, quin. I. dicendu: q in principijs parorismov. status multotius ca/lo; magis prefocat q in principijs parorismov. p[ro]cipi viis: q; materia est pluris quātita is aut for; temouetur ad mēbra majori cum impetu. Sed in/rentio. Aut. est q in p[ro]n° magis prefocat a materia rōne grossliet iue: q; par. paſſa est a calo. An reli quis exiſtibus parib in p[ro]n° et statu p[er]tq ex p[ro]te groſſitiet materie 2 fuo: u vapōu ſemp. magis p[ro]ſocaretur calo; in p[ro]in. q in statu. I. GLōtra in tertiantis puris materia est ſubtilio; in p[ro]in. q in statu que digeri p[ro]ingroſſationē. ergo calo; ma/gis p[ro]ſocat i statu i bmōi tertiantis puris q in p[ro]n°. I. Rndetur q ap[parādo materiā groſſam ad ſub/tile magis p[ro]ſocatur groſſa q ſubtilis: cu boc ſin stat q materia ſubtilis magis p[ro]ſocet q medio/cris: q magis ſubmergi in poſſitatibus mēbi. I. Motandū quarto. q in p[ro]cipio p[ōt] apparere veſtigiu diſognis aut dispositionis cōtrarie digōnt occultis ſicut exépiſcat. Balenus tertio de crifi. Luſ vina aliquiditer rubeit aut ſubtil is aliquid litter ingroſſatur et bmōi vestigia diſognis occul/ta no excludunt principia sed ſolū maniſesta ſicut cu apparet y poſtatis. I. Motandū quinto. Fm Bentiſ: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe aſcedetis magi p[ro]ſocatur calo: q in quiete alio rum tempore. I. J[on]tra inſatur Fm Bentilē: q in p[ro]cipio particulari status viis apparet ma/nifeſtum vestigiu diſognis cu tota materia ſit ma/nifeſt de diſeſta et p[er]ſecte. ergo bec notificatio diſtāt ad p[ro]tem illā no p[er]uenit p[ro]n°. pt[iculari] I. Rndet ip[er]p[io] q bec de scriptio cōuenit p[ro]cipio pt/ticuli q u[aliter] ſed q u[aliter] ſeptiqtis p[ro]cipii merito cauſe a

Primus

tur fupata ab ea que sigint morbum materia. Et prینſa, pia3 acciſſo, niſs ſeb. et plu rimum est coſ, reſpito omnibus extremarum p[ro]ſum p[re]ciſpue naſt[que] toti3 p[ro]poſi3 frig[ur]i ditas. Et ſi3q[ui]que tuſſa3 cula irriſt se frigidiat im mſſes oſcita3 p[ar]uſtus vel naufa[ve] vel vomiti laſſu3 tudo deſſien[te] aia: p[ar]itibus dolo3 vel alteri3 partis. In ſomni ſepe de lapſus, pluſi p[re]terea paru[n]ia: tardo reſi[n]dends. Aſſe ſus est c[ui] doło ree capit[re]re me[n]tus; et ſebris int[ed]iſt. Aſces c[ui] nec obi aia tem p[us] custodiſt ſeulat[io] ſeu deſſeu: c[ui] do loſes: difficil[es] tunc anbeliſtus et ſi ita euenit tuſſis c[ui] ſebi in corpoſe diu agitur. In pu bertate aſt pa roſiſmo mo[rum] mo[n]tunt vi et ve bemetia egr[ia]tudinis ſupa[ta] natura: obi egr[ia] p[ore]ſas viſqueſt. Et a[n]t modo p[ring]it etiam in a[d]i tamento paro r[ati]mi ſpos mo[rum] mo[n]tunt soluta p[er]ſis vi tal[em] firmitud[ie] ne. b[inc] vid[em] vulgaribus et imperſtis: tuſ meliusabere c[ui] euguit: et v[el] c[ui]rctus aia deſſicètes.

epilenia et apopleria: et quandoſ princi[pi]um est occultu paucorui accidentium: et estimatur q[ui] no[te] fit principiui in ea. Et simi[li]tibus quandoſ in die primo ſebrium acu- tarum vid[em] nubes et signum maturitatis et estimat q[ui] no[te] fit ei principiui: et no[te] est ita. In hic remouet dubius ost[end]as q[ui] in oi moſbo est p[no]m[mi] 13z aliquado occultat d[us] tres modos q[ubus] p[ot] occultat. T[he]p[rimus] modus q[ui] principiui est ita br[ue]e q[ui] no[te] cognoscib[ile] ficut i finocba auſ gmaſtica que poſt ma[ppa] apparente inuſionem p[re]cedit ſere ſemp augendo. In hoc e[m]i occulta[pr]ncipi plus status et declinatio. 2c ficut in finocba peru[ra] gmaſtica que a p[ri]a maniſſesta inuſione p[re]cedit declinando occulta[pr]ncip[em] 2c stat. Et in omotena que a p[ri]a ma n[ifeſta] inuſione vnifomitter ſe b[iz] et ſere tota est status occulta[pr]ncip[em] augem[que] tum 2c declinatio. Similiter diſcendit de par o[ris]mo a p[ople]ſexie et epilensie. T[he]secu[di]2 modus est quando[bus] est paucorui accidentiui. estimat e[m]i p[er]paru[ra] ſeſionem q[ui] no[te] fit principiui et p[ro]ſebo accidit in bo[ie] ſoſt[ur] 2c no[de]licato. I[zo] tam men in veritate b[er]uit principiui ſenſibiliter led[es] op[ation]es: q[ui] cogniſtu]s ſuſſet a medico ſi ſuſſet p[ſens]. T[he]teri2 modus q[ui] in die p[ra]ma ſebriui acu- tarum apparent in vi[n]a nubes, ſiu e[po]ſa[n]is et ita ſtrafa n[ife]mati]tatis quap[er] estimatur no[ta] babere principiui 13b[er]uit. nec a[n]t nubes aliq[ui] est vera. q[ui] ſoſte mo[ſb]t et a[ter]a materia diſeſta. Et q[ui] ſoſte p[er]t benſiſtatem materie calide acq[ui]ta est. a[ut] tertio q[ui] nec nubes deſiſa est a[ter]a n[ife] que erat t[he] paſſati]n: ſic ut aliqui acq[ui]t ad in p[es]ſentialibus. Aliq[ui] a[n]t no[ſt] est ver a[po]ſa[n]is: ſed q[ui] d[ura] flegma liqueſque ſimile p[o]ſa[n]is inter que duo est differentia. q[ui] illud flegma ante finem bo[ie] petit funda[]. e[po]ſa[n]is vero no[ra] ita cito deſcendit. 3tem e[po]ſa[n]is attinet cuſdam reſu[n]ce t[ed]e ſed no ſlegma.

Et augmentu[que] quid[em] est h[ora] in qua como uetur caliditas innata ad reſiſtendum materie motu maniſeto. et apparet ſigna di g[estion]is aut ſigna contraria diſeſtioni. In h[ab]e parte deſcribit augmentu[que] duo diſens mo[ſb]t q[ui] e[no] in qua comouetur caliditas inato ad reſiſtendu[m] materie motu maniſeto. S[com]bi diq[ui]tus e[m]i q[ui] in h[ora] augmenti]t apparet ſigna diſeſtioniis aut diſpositionis c[ó]trarie diſg[on]t. In ſotan, d[ui]s e[tr]a p[rima] p[tem] q[ui] per caliditati]n[ata] de/ bemus intelligere totu[rum] calo[ſe] in ſebi[ente] repreſtus qui p[rim] et naturalis p[rim] p[tern]aturalis. D[ic] q[ui] dem tot? calo[ſ] q[ui] p[rim]o erat a [mater]ia p[ro]ſocus tam mouetur motu maniſeto ad reſiſtendu[m] mate r[ie]t ne p[re]ſocetur. ad a[ge]ndu[m] in ip[ſam] ad b[ac] fi nes vt d[ig]eratur: ſic ignis qui p[rim]o ſub lignis viridibus ſuſſocabatur iam p[ra]ſagitur et dilatatur vt ligna caleſiant. ſic e[ſt] de calo[ſe] nostro respectu materie. Et ergo calo[ſe] ſiſte taliter agit i materiam vt fiat in ip[ſa] maniſſesta p[re]ſeſio ratione cuius ſint apta sequi maniſſesta ſigna diſeſtioniis vel c[ó]t r[ar]ia t[unc] est augmentum. Si autem diminute ip[ſam] agitat vt non ſint apta sequi veſtigia diſeſtioniis aut diſpositionis diſg[on]t c[ó]trarie niſi oc[ulta] t[unc] est p[ri]c[ip]tum de quo ſermo p[re]ceſſet. T[he]lotandu[m] ſechno q[ui] b[ic] calo[ſ] ab anima direct[em] licet intendat diſeſtioniem materie: mo[ſ] tam e[ſem] per materiam d[ig]erit. Si enim fit ſoſtis et mate[ſ]

Febris.

F[o]xii.

r[ia] obediens sequitur diſeſtio int[ē]ta ab eo. Si au tem fit debitis et materia multum reſiſtens ratiōnem quantitatis aut ratione qualitatis male n[ife]ſte vel occulte: t[uc]que diſpoſitio c[ó]traria diſeſtioni. Nec est credendum q[ui] ſille calo[ſ] ſemper reſiſtat diſpoſition[em] male in materia a calo[ſe] puſtredinali[ſt] inducēde: immo p[ler]u[m]s accelerat ip[ſi]n[] inductionem materie c[ale]ſaciendo.

T[he] status quidem est h[ora] in qua vehe mens est pugna inter naturas et materia[ſ] et apparet victoria vnius ambarum earu[ſ] ſuper aliā et est h[ora] pugne.

In parte p[re]ſentis notificat statu[m] 2c b[us] du[m]a p[tes]. in p[ra]ma deſcribit statu[m] in ſeſu[a] ibi. (Et ei] sp[ac]uum) declarat t[ep]us d[uration]is etu[m]. In p[ri]ma parte deſcribens statu[m] diſcit tria. p[rim]u[m] e[m]i p[re] status est h[ora] in qua fit vebemens pugna inter naturam et materia[ſ]. S[com]b q[ui] in bac p[ugna] appa reſt victoria vnius ambarum ſuper altera[m]. natu[m] re ſupra materiam aut e[cor]tra. T[he]teri2 q[ui] est h[ora] pugne. T[he]l[ir]a p[rim]a parte diſcendit de par o[ris]mo a p[ople]ſexie et epilensie. T[he]secu[di]2 modus est quando[bus] est paucorui accidentiui. estimat e[m]i p[er]paru[ra] ſeſionem q[ui] no[te] fit principiui et p[ro]ſebo accidit in bo[ie] ſoſt[ur] 2c no[de]licato. I[zo] tam men in veritate b[er]uit principiui ſenſibiliter led[es] op[ation]es: q[ui] cogniſtu]s ſuſſet a medico ſi ſuſſet p[ſens]. T[he]teri2 modus q[ui] in die p[ra]ma ſebriui acu- tarum apparent in vi[n]a nubes, ſiu e[po]ſa[n]is et ita ſtrafa n[ife]mati]tatis quap[er] estimatur no[ta] babere principiui 13b[er]uit. nec a[n]t nubes aliq[ui] est vera. q[ui] ſoſte mo[ſb]t et a[ter]a materia diſeſta. Et q[ui] ſoſte p[er]t benſiſtatem materie calide acq[ui]ta est. a[ut] tertio q[ui] nec nubes deſiſa est a[ter]a n[ife] que erat t[he] paſſati]n: ſic ut aliqui acq[ui]t ad in p[es]ſentialibus. Aliq[ui] a[n]t no[ſt] est ver a[po]ſa[n]is: ſed q[ui] d[ura] flegma liqueſque ſimile p[o]ſa[n]is inter que duo est differentia. q[ui] illud flegma ante finem bo[ie] petit funda[]. e[po]ſa[n]is vero no[ra] ita cito deſcendit. 3tem e[po]ſa[n]is attinet cuſdam reſu[n]ce t[ed]e ſed no ſlegma.

Contrain [augmento multot[em]ens est ma] ſor p[ugna] q[ui] in statu[m] eſuſdem mo[ſb]t, vt quando materia in statu[m] est pauc[ia] quiſa in temporibus p[re]cedentib[us] e[m]i p[art]em expulſa. T[he]teri2 e[m]i in statu[m] paroſim ſunt remiſſi[os] et mi[n]nius durātes q[ui] in augm[ē]tō. et p[er] ſi[n]s mino[rum] p[ugna]. T[he] ad bo[ic] vi[tr]e aliqui q[ui] p[re]status b[ic] deſcript[em] e[m]i ſol mo[ſb]riui in q[ubus] c[ó]ridant t[pa] p[ens] al[ter]ationem materie et acq[hi]tati]n[ia] 2c ſi]t] ſunt mo[ſb]t re ſeruantes materiā ad vna cretica p[ro]expulſonem. In aliq[ui] e[m]i no[te] incōueni[ſes] p[ugna] eſſe m[ato]r[ie] in augm[ē]tō et p[no] 2[u]o ad diſg[on]t. 2c p[ler]u[m]s in[cludat p[no]m] augmentu[m] 2c statu[m] q[ui] ad acq[hi]tati]n[ia]: et status quo diſeſtioni[n]o[n]e in[cludat in illis niſi deſclination[em] q[ui] ad acq[hi]tati]n[ia: ſic ut p[le]ureſt 2c oibus mo[ſb]ris materialib[us] in q[ui] materialis in p[lu]ribus vi[ct]ibus in p[ri]c[ip]tio 2c augmento e[m]i expulſa. T[he]eru[m] ſin b[anc] r[ation]e op[zi] dicere b[ac] deſcr[ipt]ionem n[ó] c[ó]petere c[ul]ic[n]c[us] statu[m] vntu[er]ſal[pe] n[es] materiā. T[he]aliter ergo d[om] q[ui] alio[um] paritate ſupponita p[re]ciſpue ex p[re]quātitatibus materie ma[ſ] to: e[m]i p[ugna] in statu[m] e[m]i augm[ē]tō. q[ui] materia in statu[m] b[iz] o[m] diſg[on]t 2c p[ut]refactionem q[ui] reſci[pi]t in augmento. et p[er] ſi[n]s e[m]i p[re]ap[ag]i[m]i[ſi]t mulare virtutem q[ui] in augm[ē]tō. Et p[re]ciſpue b[oc] est veru[ſ] apud tenentes diſeſtioniem et p[re]ſa[ction]em ſinui[]l intendi[.] Et est eti[as] in statu[m] m[ato]r[ia] agitatio materie non ſolum ex parte alterati]ſiis ſed etiam motus localiſis cum in statu[m] magiſ q[ui] in temporibus p[re]cedentibus ſiat commotio ante[ſ] c[edens] cr[ifi]m per quam ſeparatur ſu[n]tatum a nocitui[uo]. Et tertio[] eti[as] in statu[m] ſit p[ugna] c[retica] per quam materia p[ro]expellitur ad extra aut permu tatur. nec enim omnia licet aliquando poſſint ac c[idere] in augmento: non tamen ſunt de r[atione] augmenti. T[he]n[atra] sequitur q[ui] in deſclinationi]s ne e[m]i tanta p[ugna] quanta e[m]i in statu[m] cum d[as] beat omne diſeſtioniem. 2c p[ut]refactionem q[ui] ba[ſ]

B III

Tractatus

bebat materia in statu:et cum hoc materia localiter mouetur et expellitur. Respondetur licet in multis sit paritas: tam en in hoc est differentia in ratione declinationis includitur: et materia sit paucificata respectu eius q[ui]b[us] erat in statu non autem hoc in includitur in ratione status respectu augmenti. Secundo instatur c[ó]tra descriptione quia morus digestione et dispositionis contra/rie digestioni sunt velocizes in augmento: in statu c[um] magni pars digestiòsis aut putrefactio nis aquiratur in augmento: parua autem in statu. In statu enim fit scolio complementum digestiònis aut dispositionis c[ó]trarie: quare valde parus intenditur. Ad hoc respondetur qu[ant]úcunque hoc affiumptum sit verum et conveniens differentioni augmenti: u[n] negatur consequentia after tres causas dictas statim que factunt maiòre esse agitationem et maiores pugnax in statu in augmento. Circa secundum dictum est notandum et post bane vebementem pugnam in statu apparet domnium aut nature supra materiam cum appa renient signa complete digestione sumpta maxime ut vina, aut apparet dominium materie superta naturam cu[n] apparent signa completa dispositio nis digestioni contrarie. Circa tertium dictum norandum et status est bo[ra] pugne scilicet cretis, ce.funt enim crifes maxime in statu t[us] quia vir est multum irritata, t[us] q[ui] materia est summe digesta: et sic parata expulSIONI, aut summe mali/na virtutem faci[le] oppesura. In bac ergo p[]ticulara ultima differentionis loquitur de pugna cretica. sed in prima particula: cum dixit: q[ui] est yebe/mens pugna loquitur de pugna nò cretica.

Et eius spacium est in habentibus par/ori.nos acutos paroximus vnus, et non cognoscitur nisi per illum qui sequi[que] ipsius aut duo paroximus et cognoscitur in tertio eius: ideo q[ui] non adiit super illos ambos in pluribus nisi in egritudibus macro/noris. foztale enim asimilantur parorisi mi plures in omnibus iudicii suis, et illic apud statum completur vestigium digestione aut contrarij eius.

In b[ac] parte declarat quod fit spacium status et quomodo cognoscitur, et tria dicit. Primum q[ui] status in morbis babetibus paroxísmos acutos id est in morbis valde acutis est vnus paroxísm? aut ad plus duo paroxísmi sed i egritudinib[us] ma cronorijs. i. longi t[ur]pis pos[unt] esse valde plures porílimi status q[ui] vel erunt similes in oibus iuditijs suis. i. in longitudine intèsione et leſione opera tionu[n] et similibus. Sc[o]b[que] dicit q[ui] status nò cognoscitur nisi per porílimu sequentè. St em porílimus sequens fit valde remissus tunc precedentibus omnino ſimiles fuerunt status. T[ertio] dicit q[ui] in statu c[ó]pletur vestigium digestiòsis aut dispositionis et contrarie. In contra scorn dictum est sententia Bal. primo afforſi. c[ó]mento 7°. et primo de crifi. dicentis q[ui] status cognoscitur anteſit et quando est preſens. Preterea c[um] omnis dieta ordinetur in relati[one] ad statum quomodo nò p[er]cognitio ſta tu potest medicus e[rum] dietare. Respondetur q[ui] iudicio c[ó]lectaturi u[n]t[us] et eſtimati one veritati p[]p[er] quinque cognoscitur status anteſt: et multo ma/gis cum est preſens. que cognitio ſumitur ex natu ra morbi: qu[à]titate materie: qualitate ipsius: tem

De horis

po[re]:et virtutis c[ó]stantia vel debilitate et ceteris de quibus in sequenti caplo: cum sciètia certa nò cognoscatur status n[isi] p[er]tیرi per paroxísmus sequentem. Ex tertio d[ictio] collige q[ui] digestio et similiter c[ó]traria dispositioni intenditur in statu. Dicit em q[ui] c[ó]pletur vel iſtigat digon[s]is aut ſut conſtrarij in ſta tu. Et hoc d[è]ſentit Bal. primo affo. c[ó]mèto 12. et primo de crifi. 13. quidem ſin verba Auer. 3°. colligit dicentis q[ui] cum c[é]ſat digestio aut putrefactio tunc est status. q. d. q[ui] in statu ma teria nò digeritur: nec putrefcit. ſed omnis talis tráſmutatio ſit in augmento gloſandus est q[ui] n[ò] tra manifeſte, p[er]cedit digestio aut putrefactio in statu ſicut in augmento.

Et declinatio quid est h[ora] qua calo[n] innatus iam dominatur materie i[mi] vinci[t]t eam et eritit in c[ó]gregationis eius ſeparatione. ſ. rei poſt re: et alleuiatur caliditas caloris occulti, et expellit ad extremitates donec resoluſt et multotibi ingroſſatur. In parte p[ra]ſenti describedit declinationem. et d[ict] cit quatuor. primo q[ui] declinatio est h[ora] in qua c[ó]lo[n] inatus t[à] d[à]natur materie i[mi] vinci[t]t eam. ſc[ó]b[que] d[ic]t q[ui] eritit in ſeparatione c[ó]gregationis eius. ſ. rei poſt rem. i. p[er]tis poſt partem. tertio d[ic]t q[ui] per b[anc] expulsionem alleuiatur caliditas occulti. ſ. partit[us] occultar[us] intrinſecar[us] et expellitur ad e[m]tremitatee. ſ. p[ar]ſat materie et caliditas. Alto[m]t[us] d[ic]t q[ui] bec declinatio durat donec resoluſtur et deſtruitur caliditas aut donec resoluſtur. i. toti[m] ter expellitur materia ſiue ſenſib tiliter: ſiue iſenſi biliter. et multotibi ingroſſatur. i. apatur alij[us] membr[u[n]] materia ad illud membr[u[n]] cretice p[er]miu[ſ]ta. aut ingroſſatur. ſ. materia quando resoluſtis partibus ſubtilibus remanet cinericum: q[ui] non est amplius vebiculi calo[ris] putredinials. t[em] bec maxime accidit qu[à]do materia est diſſo: miſi ita vt babeat p[em]t subtilem et parté groſſam. i[mi] em esſet vnito[mi]ter ſubtilis tota resolueretur. L[ir]ca primu[n] d[ic]tus est notandum. q[ui] 13 in statu salut[i]na natura d[à]natur materie quantu[n] ad digestionez et ſeparationem nocitiu[n] a inuatiu[m]o: tamen in declinatione d[à]natur materie magis q[ui] in statu: u[n] alij[us] t[ur]pibus quantu[n] ad expulsionem materie ad extra corpus vel saltè permutando e[ſ] a loco in quo est ad alij[us] membr[u[n]]: quantu[n]c[ó]s em i[mi] alij[us] t[é]po[zib]t? pos[it]e ſteri materie expulſio, t[em] permutatio: b[oa]tamen ſit p[er] po[z]itionab[ili]r in declinatione q[ui] in al[io] q[ui] t[é]po[zib]t; precedentijs. Circa 12[mo] nota q[ui] ſit expulſio materie per parté poſt parté. q[ui] expellitur nocitiu[m] et remanet iuatiu[m] in crifi laudabili[que] est in declinatióne ad differentiá mot? finito[m]atici q[ui] p[ó]t esseſ in quoqu[us] t[em] alio c[ui] quo qua ſi ſubito expellitur iuatiu[m] u[n] nocitiu[m]. q[ui] ideo in declinatióne vera illa expulſio ſit c[ui] bona e[gr]ito ierantía u[n] c[ó]ferentía: n[ò] ſic in alij[us] t[ur]pibus. Circa tertiu[n] nota q[ui] 13 alleuietur caliditas tam part[ium] intrinſecar[um] q[ui] extrinſecar[um] tamen plus proportionabiliter alleuiatur caliditas partiu[n]s intrinſecar[um] a q[ui]b[us] materia expellitur c[ui] de ipſa forte a liq[uid] ad partes extrinſecas expella[tur]. Alto[m]t[us] nota duplicem crifi[m] accidentè in declinatione frequentius q[ui] in alij[us] temporibus vnam euacuationis: alteram permutatiónis.

Pro declarati[oe] d[omi]scion[i]t[i]o[n]s h[or]t[em]po[ſi]n d[ubita]t vtrùb[us] be descriptiones ſint temp[o]z[i] vniversali[um] aut particulari[um]. Et i[mi] vniversali[um] an ipſoz[i]um diſtinct[i]o[rum]

Decliatio fa
deceſſo.

Primus

diffinctoſi penes altera tionem materie an ipſoſi
vniuerſalium diffinctoſi penes moſbi effentiam
et accidentia. In qua quæſtione tenenda eſt bec
côcluſio q. intenſio Aut. ſuit bic diffirent tempo
ra vſia febriu[m penes alterationem materie di-
ſtincta. et ſic videbis oſm particular[us in bis deſer-
ſcionibus poſtam cœucrent têpoſibus vſib[us pe-
tines materiâ diſſinctis. Non aut intenſio ſua ſuit
diſſinfre tempoza particularia cù eorum diſſini-
tionem ponat in sequenti caplo[] ſuius alque par-
ticule in bis diſſinitonib[us] poſte eis poſſint adaf-
ptari.nec etiâ intenſio ſua ſuit diſſinfre tempoza
vniuerſalia penes moſbi effentiam et accidentia
cum bas diſſinſtiones poſuerit ſôda primi ca.
7.° que diſſinſtiones ibidem poſite ſunt cùmunes
febribus et omnibus moſbis.

Stat? ſeu acu
men ſiue acſes

C[et] status quidè diuərſiſcătur in egritudinibus, egritudinûn[em] valde acutarum lôginqui[or] status eſt vſoſ[que] ad quatuor dies et ſebzes effimere ſunt de hac ſumma: veruntamen ipſe non numerantur acute: q[ui]n n[ot] sufficit in acutate egritudinis vt ſit sta t[ut]us eius pr[or]imus: immo ſit de egritudini bus habentibus timozem. Et sequuntur eas ſebzes acute absolute n[ot] valde. et ſunt ille quarz[us] status peruenityvſoſ[que] ad quatuor decim dies: et quod ſunt ſupra id.

In partem preſenti Autc. ponit quatuor: cano. co-
pletuos butus doctrine de temporibus moſbi.
Et ſic poſſet diu[i]rid in quatuor: partes. ſcoda ibi.
( Et cognitio quidè egritudinum ). tertia ibi. ( Et
plures quidem feb[ri]tum. quarta ibi. ( Et ſebzes
quidem diuərſiſcantur ). Pr[imus] canò[rum] eſt q[ui] sta-
tus diuərſiſcantur in egritudinibus quantus ad
propinquitatem et longinquitatem. Egritudinum
enim valde acutarum quas Sa. appellat acutas
in vltimo. prima particula affor[]ſimorùn[que] status p[
]p[rin]q[ui]oſt eſt vſoſ[que] ad quatuor: vſes. butus aut[em] taz
cite terminatonis cauſa eſt q[ui] natura nequit ram
ſoſ[que] motus tolerare n[ot]i paruo têpore. Eſt e[m]
necesſarum vt natura cito vinceat aut vincatur. et
effimere quantu[m] ad b[ac]c] propinquitatem ſunt et
b[oc] numero terminantrur e[m] in quatuor: diebus
et poſſe effimera et apſotmate et naufeatua
ſatietate: n[ot] tamen viciſtur acute cum n[ot] ſit in eis
ſeuitas accidentium q[ui] p[er]teter bleuem termina-
tionem reequitur ad b[oc] vt egritudo d[ic]atur acu
ta. Similiter diceretur de tertiana pura duozum
aut trium par[or]timo[rum]. ſunt in fecundo loco al[ia]
que egritudines absolute acute diſtinkuèdo e[as]
côtra per acutas. r[ic]starum quedam ſunt quarum
status e. 14. d[ier]um. Alie aufem vocatur acute tro
p[ic]e ideſt cœuſiue quarz[us] status eſt a. 1. 4. vſoſ[que] ad
4.0. ſupplete vos. Alie ſunt cronice quarum sta-
t[ut]e ſupra: 4.0.

C[et] cognitio quidè egritudinu[m] acutarù[m] in ordini bus ſiuis et cronica rum est iuua tu a in regimine cibi egr[ia]fm q[ui] dicemus in sequentibus.

I. Secùdus canò[rum] eſt q[ui] cognitio egritudinum acu
tarum et crontarum in ordini bus ſiuis ideſt tem[
]poſtibus ſuiu[m]ta in regimine cibi q[ui]fm q[
]dicetur in capitulo de regimine feb[ri]citantium.
medicus nanç[que] ordinat dietam in comparatione
ad statum. Si enim status eſt longinquis alio[rum]
partitare ſuppoſita ordinat dietam groſſiòzem.

Februm.

Fo. xiii.

Si vero propinquis subtili[or]æ: et quanto mag[is]
accedit ad statum quantum eſt merito status non
ſumendo, indicati[on]e a replectione nec ab alta re
tanto ordinat dietam subtili[or]em.

C[et] plures quid[em] ſebriu[m] complèct prin-
cipu[m] augmentu[m] et statu[m] in parorismovno.
et faciut por[is]um alium declinando.

C[tertius] canon eſt. q[ui] plures ſebzes còplent pn[
c]ip[]ſum augmentum et statum in vno paror[is]imo
deinde faciunt ſe[]om poror[is]imum ptinentem de[
]c]linati[on]i: immo etiam quod plus eſt plures ſe[
b]zes tertiane quartane et quotidiane complen[k]
in vno paror[is]imo. Et dicuntur tertiane quartane
et quotidiane merito materie a qua pendèt apte
paror[is]imare q[ui] butusmodi p[ro]diſes.

C[et] ſebzes quidè diuərſiſcantur in his
tempo[]ribus. de eis quidem ſunt iquarum
augmentu[m] p[ro]longatur. et de eis ſunt qua
rum declinatio p[ro]longatur.

C[uartus] canon eſt. q[ui] ſebzes diuərſiſcantur in
têpoſibus penes longitudin[ez] aut b[re]uſate[nt vni[
]tpis in]còparatione ad alia. ſunt e[m]i quedam in
q[ui]bus augmentu[m] p[log]atur. et quedam in q[ui]b[us]
declinatio eſt longa in còparatione ad alia têpo-
ra. Et tu dic ſimiliter de ſatu q[ui] p[rin]m. Marum aut
diuərſitatum cauſa diffuse perqudotur inſerutus
in capitulo intitulato de rebus in quarù[m] quib[us]
dam cœu[n]ſunt ſebzes q[ui] in quib[us]da diſferent.

C[ognitio] h[oz]arum egritudinis v[li]um
quâdoq[us] eſt ex ſp[er]e egritudinis.nâ ſpaſinus
ſic[em] et epilên[ia] et apopleria et ſinach[ia] ſunt
ex acutis valde: et tertiana pura et cauſon ò
acutis n[ot] valde: et quartana et paraleſis
de macronorijs.

C[poſt]o[]p[er] Aut. in p[re]cedenti ca. notificauiſt t[ra] egritudinum q[ui] p[ro]pri[em] ſebriu[m] quan[tu[m] ad co[mi]n[que] q[ui]dittates bic docet cognos[]cere butu[mi]nodi têpo[]za et marie ſtat[um] vniu[er]ſalem ſiux[ta] rubri[]ciam. q[ui] ſm p[ro]ſi[u]s erigentiam eſt dieta vniu[er]ſalis ordinanda vt eſt apud Sale. prima affor[]ſimorù[m], et p[ri]mo de crifi. Sed q[ui] etiam varianda eſſi]eta[] particularis ſim et gentiam tempo[]ribum particularium docuit Autc. in preſenti capitulo non ſolum cognos[]cere tem[]po[]za vniu[er]ſalia ſed etia[]z particularia.b[us] g[iti]tur b[oc] cap[im]n duas partes.in prima docet cognos[]cere têpo[]za vniu[er]ſalia. ſcoda ibi. ( C[ognitio] aut
borarum p[ti]cularium ) docet cognos[]cere tempo-
ra particularia deſcribendo. Prima ps d[u]ſiſtur
in duas.nam in prima docet cognos[]cere tempo[]za
vſia et p[ro]p[ri]e statum per ſigna p[re]appar[è]tia.in
ſcoda parte ibi. ( Et quâdoq[us] cognos[]citur ex v[ſ]po-
ſitione euacuationum ) docet cognos[]cere bm[]o i[mi] ſe
po[]za p[er] ſigna poſt appen[]tia. p[er] a p[ar]s i[ter]u[m] diu[i]di
tur in plures p[tes] ſm q[ui] plures ſunt manerics fl[
g]norù[m] p[ar]p[ar]ètűi. p[tes] vero p[ate]b[ut] diſcurren[
do] per textu[m]. C[pro] culus notit[ia] ſci end[ui] p[er] ſigna
illa diſcuntur p[re]apparentia que ſe[]om plurimum
p[re]apparent in principio egritudin[s]. Sed illa
d[ic]untur poſtapparentia que ſecu[dus] plurimum
non apparent in principio egritudinis. Exem[
]plum p[ri]mo[]rum. ſicut ſpecies egritudin[s]. regio
tempus complectio q[ui]. Exemplum fec[]dozum.n[ot]
cut euacuation[em] et diſgeſtio. In p[ra] parte docet Aut
cenna cognos[]cere tempo[]z[ua] vniu[er]ſalia et p[ro]
]pri[em] statum et ſpecie egritudin[s]. Ilam ſpaſinus
ſic[us] i[mi] de manitione et epilên[ia] vniu[er]ſa p[ar]or[is]

Salinus,

Primus

est tamen cōtinue zebras sunt breviores interpos-
latis vt est apud Bale. tertio de crisi. capto tertio
ergo longitudino parotismorum no lignificat egrit
dudinis longitudines. ligitur etc. In oppositù est
Auticè in parte preſenti.

Pro solutione quondam p[ro]mittendum ہ
varietas porſimorum et
egritudinum q[ui] ſunt in biāno corpora p[er]uenit ex tri
bus caufis. p[rimo] ex varia dispositione mébrozus
mittenti et recipienti. ہ[o]d[ex] ex varia disposi-
tione materie, tertio ex bis que vtris[que] caufis taz di-
tis ſupermenſu[n]t, et p[re]q[em] mébro[que] or[mi]tus ſit
magna variatio in parotisimis et egritudinis/
bus ہ[us] potentiá corú vel debilitat[em]. Mā fi mébroz
est potens in expellendo expellit multa quātitate
materie in vna vice aut aliquò corporis mébro[que] aut
ad extra corp[us] ſicut cōtingit in ſtoma c[abo] forſi qui
vna vice multa euoment et debilis paru[n]. Similis
ter cerebru[us] apopletici ſorte expellit materiā mul
tam ad nervos vt se deoneret, debile aut n[ò] fi[que]
si[rum] epar aut mébro[que] forția i[r]inſeca expeller[er]t vna
vice multa materia ad extra venas facturá paro-
ſimis longos, et ſi debilis ſit n[ò] tantá poterit ex
pellere. Et ſimiliter fi mébro[que] recipi est fuerit ſorte
n[ò] t[ui]s recipi et: debile auté recipi et plus. ſi[rum] est
duiversitas ex parte mébroz[que] porſt[que] materiá rece-
perunt. forția emi facillime materiā expellut ſenſi
biliter aut inſenbiliter. ſimiliter b[ab]entia vias la-
tas faci[bus] expellit[que] b[abentia] t[ips] angulatas,
v[n]i in boibus lato[rum] por[zo]t[us] citius parotisimi ter-
minan[que] ہ[in] b[rit]ibus por[zo]t[us] strictos. tertio cōtin
git b[mo]d[us] duiversitas p[pter] forțio[re] contá virtu-
tis ad expellend[us] materiá recept[qui] conat[ur] p[ot]
puenerit ex duobus: aut n[ò]miſa ſensibilitate, p[]
[ut]erea in colericiis et corporib[us] ſicci t[ui]s por[to]ſimi
citius terminan[que] natura emi p[pter] ſensibilitatis
magnis irritata est ad materie expulſion[em]. ہ[o]d[ex]
p[er]uenit b[ic] conatus ex parte nobilitat[is] leſe a[ctio-
nis, et p[pter] b[ac] c[am] cerebru[us] apopletici c[ito] ex
pellit materiá apoplettere ad nervos n[ò] ſufferens
tantá leſione. ہ[o]d[ex] p[er]incipally p[uer]nit bec duiverſi-
tas parotisimorum et egritudinum in ſua duratione
ex parte disposi[ti]o[n]iis materie: q[ui] multa ſit aut
großa aut viſcosa aut per aliquam qualitat[em] mani
ſetta vel occulta virtut[em] inſimua opprimens ip[er]us
est c[à] longitudinis por[to]ſimorum et egritudinum. Si
vero b[ab]eat ہ[us] t[as] dispoſi[ti]ões est c[à] breuitatis
et p[rae]ſi ſit digeſta. tertia c[à] p[ri]ncipalis bui[que]
duiverſitatis er p[re] reru[n] extrinſecar[u] respectu ſtaru[n]
duaru[n] cauſar[u] que ſunt m[ag]is p[ri]ncipales est bec.
Lertu[n] emi est q[om]plexo calida regio calida t[ips]
calid[us] et alia abzeuſant egritudines et parorſi
mos et contraria p[log]anat.

bis ita
p[ro]mittis ſit bec cōclusio r[hi]ſua ad q[
ſitu] de intenſione Aut. in parte p[hi]
t. ہ[o]i paritate ſupposita p[er]eter[que] ex parte mate
rie multre groſſe viſcoſe aut modis p[ar]trarijs c[odi]
tionate breuitas por[to]ſimorum ſm plurim[us] signifi-
cat b[re]uitat[em] egritudinis. et ecōtra longitud[em] po-
ſimorum significat longiitudin[em] egritudinis. p[rae]
nā fi parotisimi ſunt breues significat [q] materia
est pauca aut ſubtilis et ecōtra ſi longi significat
q[ui] ſit groſſa aut viſcosa aut multa. ہ[us] filos[que] diſ/
posita q[ui] est ſub forma cauſe a[n]cedentis ſic materia
por[to]ſimalis. ہ[us] por[to]ſim[que] breues significat b[re]uitat[em]
egritudinis et longi longitudin[em] ſm plurim[um].

Adrationes in oppositù. Ad p[hm]as de
epileniá d[ó]. ہ[o]d[em] est inten-
tio Aut. cōparare epileniá ad feb. ſed inten[tio] ſua

Febrium. Fo[x]ni[th].

in bis signis est cōparare adinuicēę egritudines
eſtud[em] ſp[et]. Añ o[n]r d[ó]co ہ[o] epileniá badens po[
]r[is]imos breues est breuio: ہ[us] b[is] por[is]imos logos
[et] ad cōfirmation[em] de apoplexia q[ui] est breuis:
et ہ[us] b[is] parotisim[ú] longu[em] in cōparatione ad epi-
lenſiá d[ó] ہ[o] n[ò] ſerua[que] paritas in ſitu materie. Est
em[er] materia in apoplexia cōtenta ſm plurim[us] et?
in ہ[o]d[ex] et v[lt]imo ventrículo cerebri. ſed materia
epilens[em] m[ag]is in anteror ventrículo quare ma-
tera apoplexia permutá ad nucb[em]. n[ò] mul-
ta et groſſa no p[ot] faci[que] refolut aut alio m[ò] ad
extra expellit: ſicut materia epileniá q[ui] est paucio
et ſubtili[que]. ہ[ad] ſc[om] d[ó] ہ[o] n[ò] ſerua[que] paritas. in
ſatu em[er] materia m[ag]is digeſta ہ[us] in p[ri]cipio
qua p[ro]pter parotisimi ſiunt longi[ó]zes c[ui] ſit ma-
gis parata vt expellatur de ventis ad extra venas.
[ad] t[er]tiam de materia diſſo[m]i[que] illud c[ó]l-
ducere p[ro]pterea in c[ó]clusione d[ict]u[m] ſuit ſm plu-
trim[us] et ſimiliter responſe[que]. ہ[ad] quartu[n] neq[em] de
bo[c] m[í]retur aliquis. vn[ò] em[er] ſignu[n] non ſufficit ad
ſignificand[us] longitudin[em] aut b[re]uitat[em] egritudin[
]s: neſi ſed o[ia] redecdim de quib[que] agitur in preſentis
c[ui]s. ſunt adinuicēę cōparada vt defect[em] in ſuo ſup[
]pleat d[ec] fectu[er]t. ہ[ad] v[lt]imá d[ó] ہ[o] c[ui] cōpank[
]quartana c[ó]tinua et tertiana interpolata n[ò] ſer-
uat paritas ex parte ſit: materie c[ui] in c[ó]tinuis
c[à] c[ó]tinya c[à] parotisimi ſit ad inſtra venas: ſed in t[em]
interpolatis extra venas. ſed ſi c[ó]parent[em] terſiām
cōtinue adinuicēę aut due interpolata ad inſitu c[ó]ntem
ille quar[um] por[to]ſimi erut breuiozes abzeutabutur
et quar[um] longi[ó]zes elongabutur. [T]altemo ſolet
q[ri]r in continua ſit breuio[re] interpol. ہ[ad] q[ó]
d[ó] ہ[o] c[ó]tinua ad totá interpolatam c[ó]parata est
b[re]uor[que] vt vult ہ[as] q[r]ta p[íc]tula affo[ra] affo[ra]t[ul].
tertiana p[ura] in ſeptem periodis iudicat l[ó]gis[
]ſima. ſed ſi c[ó]pare[em] ad toru[n] t[ips] afflctionis in t[em]
interpolatis certum est q[ui] illud est maui[n] [tem]pus
afflctionis. continue ہ[inter]polate alio[rum] pa[
]ritate ſupposita.

Et qu[à]doq[ui] est ex n[ù]te em[ui] velociter ac-
cidit debilitas. q[ui] est egritudo acuta aut
non appet illud et est egritudo non acuta.
In b[ac]tia parte docet cognoscere: mo[bi]
longitudinem ex virtute. nam ſi virtut[em] aduenit de
b[ilitas] significatur q[ui] egritudo est acuta ideſt bre-
uis terminationis. Si autem et n[ò] accidat debi-
litas. ſellicet notabilis: t[ur]c egritudo est n[ò] acu-
ta ideſt n[ò] b[re]uis terminationis. I[]notandum
p[rimo] q[ui] virtutem debilem arguimus ex opatio-
nibus cum ip[sa] n[ò] est bene potens ad t[il]las per-
ficiendas: et ſecu[n]do ex pauca reſſentia cauſis al-
terantibus. I[]notandum ſecundo de intenſione
Auticen. ہ[o]d[ex] p[rim] virtutem ex tribus debilitat[em]
aut p[ro]pter no[ment]um in'membro: ſicut cum
est leſa ſua complectio compoſitio aut vi[n]itas. ſe-
c[ui]do p[ro]pter no[ment]um in ſpiritibus: ſicut c[ui]
funt pauc[em] aut aliquam alia qualitate infecti ma-
nifeſta vel occulta ſicut est venenofitas. tertio de-
bilitatur p[ro]pter defectum in ip[sa] virtute ideſt in
ip[sa] anáma cum est diſtracta per multiplicés ہ[o]
tes operationes. ſic enim p[er]eter modum vacans
operat[i]ibus animalibus debilitatur ſc[om] ope
rationes naturales etiam abſis: b[oc] q[ui] ſpiritus
membro[que] naturalium refoluantur aut conver-
tantur ad membra an[ima]tia: immo ſolum quita
anáma non applicat[ur] ad illas operationes per
agédas. Sic enim intenti for[ti]ibus imago[n]atio
nibus de]ata ſub o[c]culis n[ò] videmus. ہ[o]d[em] de alia
curatur.

[I]bamper[em].
Q[ui]daz enim
m[or]bi breues
ſunt: q[ui] c[ito] vel
tollunt domi-
n[ò] vel ip[si] c[ito]
ſinunt. Q[ui]
dam longi ſub
q[ub]us neq[em] ſant
tas in p[ro]p[in]
quo neq[em] ex[]
tium est. T[er]
tiun[que] gen[em] co
ru[em] est: qui mo
tem acut[em] mo-
do longi ſunt.
Atq[ui] etiá p[er]
ter bos q[ur]tum
est: q[ui] neq[em] acu
tus d[ici] potest
q[ui] n[ò] perimit
neq[em] viq[us] lon[
gü: q[ui] occurrí
tur facie fa[
natur. Acutus
qui[d]e mo[bi]bus
quo vetutio[z]
eſt: longus au
tem quo rece[
tio: eo facili[
t]o.

Tractatus

De boris

Jad. p[ro]positus c[ui]n d[ic]t b[ic] Aut. q[ui] debilitas virtutis s[ign]ificat moribus breu[n]e intelligi[que] de quacunque debilitate[s]ed portissime de p[ra]na et secunda. S[er]tilis et Marfilius redderet s[on]e but? passus q[ui]t p[er] in morbo morati[que] virtutis debilitas est s[ign]um b[re]uitatis et virtutis for[ti]tudo s[ign]ui longitudinis morbi. q[ui] in morbo morati[que] necessitas virtutis debiles citi[us] succ[ur]bere q[ui] utut est for[ti]. In morbo salubris est or[ar]it[iu]. n[am] s[on]tus debilis s[ign]ificat longitudine[m] morbi salubris et s[on]tus fortis s[ign]ificat b[re]uitate[m] c[ui] maiores pro[portion]e b[abeat] s[on]tus fortis supe[ra] morbi q[ui] debilis, quare citi[us] ad fa[ut]e virtutis, for[ti]s terminabit morbi salubrem q[ui] virt? debilis, et b[ac] dictu[m] esse i[n]tentione. G[ra]viltio ca[]o [s]t[ui] de d[omi]ntijs febr[i]n c[ui] d[ic]t q[ui] s[on]tus debilis s[ign]ificat l[og]itudine[m] e[gr]itudinis. S[al]ubris, q[ui] mo[n]tauctores illos appenderent aduer[s]antes c[oe]cordant.

Ego senenesis.

Sed h[us] dicta s[ua] s[unt] ya[n]t d[ic]t Ago senenesis: t[n]o n[on]sunt ad mentem Aut. in p[re]p[iti]. b[ic] em[mi]t p[ro]s in textu, loq[ur]t de debilitate[m] aduente[m]erito morbi, sed bec debilitas aduente[m]erito morbi absolute s[ign]ificat b[re]uitate[m] morbi s[ui]e fit salubris s[ui]e fit moralis. N[am] fit morbi? fit salubris et aduente[m] velociter debilitas er mo[bo] o[si] p[ro]portionabilis debilitati[que] virtut[em] et sic de necessitate ad salut[em] terminabitur? s[ui]s in b[oc] casu s[on]tus te esti[m]ente for[ti]s citi[us] ad salut[em] terminaretur. Si vero moribus fit moralis res clara est: c[ui] maior est p[ro]portione b[abeat] moribus supe[ra] virtut[em] debileq[ui] sup[ra] for[tem]. ergo g[na]liter debilitas virtutis accums ex morbo est s[ign]ui b[re]uitatis morbi. Sed si virt? in morbo remaneat for[ti]s q[ui] morbus fit moralis de necessitate, plongabit. Q[ui]s moribus ille moralis b[abeat] p[ro]portionem moratis inqualiter s[up]ra virtutem: illa t[n]o parua est q[ui] virt? n[on] debilitatur. Si aut morbus fit salubris velocius aut citi[us] ad salutem terminabitur fin variam p[ro]portionem virtutis ad morbum.

Signa longitu-
dinis morbi.

C[et] quid[em] est ex etate et t[pe] nam in etate ca[la] et t[pe] calido festinat status e[gr]itudinis, et in temp[ibus] frigidis et etatibus frigidis t[ar]datur status e[gr]itudinis, et si militer est dispositio regionum.

J[n]n b[ac]. 4. 2 p[re] Aut. ponit quartam q[ui]ntam et s[er]tata manerie s[ign]or[u] l[og]itudis aut b[re]uitatis in morbo d[ic]ens q[ui] b[oc] cognoscitur ex etate et t[pe] anni. M[n]a in t[pe] calido et etate calida festinat star? e[gr]itudinis? sic e[gr]itudo ab[re]uitabitur. Sed in t[pi]ibus et eratibus frigidis s[ic]ut seni[m] et byems t[ar]da[m] staris. Et sic e[gr]itudo plongat. Et id[em] t[ar]di[i]n est de regione calida et frigida. Tu[ro] potes addere c[os]plexionem calida et frigida q[ui] s[ic]r s[ign]ificat s[ic]ut t[as] dicta c[ui] c[ui] etate: t[pe] regi[d]o ac c[oe]plexi[d]o frigidis multiplicam[b] bu[no]s grossi frigidi et vifcosi q[ui] factut e[gr]itudine longa. Q[ui]tem po[si]t et alij duct? c[os]tringun[em] et virt? debilitat. q[ui] s[ef] pulpe[s]ua. Sed in bis calidis multiplicam[b] bu[no]s calidi subtiles: po[si]t et ductus apertuntur: virtus expulsiva for[ti]ficatur et i[rr]titat. Et c[ui] b[oc] c[ot]inua fit bu[no]s resoluto quare e[gr]itudines ab[re]uitatur.

C[ó]tra
virtus est for[ti]o[si]t: t[pe] frido q[ui] t[pe] calido f[ur]ta affor[m]smi p[ú]mee pt[ic]ule, v[é]res vere et byeme. ergo morbi salubres erunt ló[g]iones t[pe] calido q[ui] t[pe] frigido. J[ad] h[us] d[or] p[ro] p[ro]cederet si c[etera] essent paria. Sed est magna d[isp]aritas. M[n]a t[ps] calid[u] apit pozos; puo[c]ati su[d]ores subtilitati: re[fol]uit: p[ra]u[n]cificat. q[ui]re morbi salubres citi[us] ad salut[em] terminan[t]. bec em[mi]t plus p[mo]n[u]et

q[ui] for[ti]tudo virtutis in byeme. et c[ui] morbi morates citi[us] ad morut[em] terminan[t]e p[cal]ido q[ui] frigido. q[ui] ad s[unt] bu[no]ses calidi for[ti]tus ip[rim]etres. et c[ui] b[oc] fit s[pi]n[u]m m[ato]r re[fol]utio et y[tr]tus debilitas q[ui] t[pe] frigido. et bec ya sunt fin plurim[u]. n[az] in morbis calidis inmateriálbus s[ic]ut est effime ra fec? esset q[ui] caliditas s[ua] a frigida[rit]ate p[si]s citi remouet. S[ic]r si morbi essent morates: q[ui] virtut[em] suffocátes p[pter] materiá multá malá gros[am] et víc[er]osam citi[us] accideret moris tempore frigido q[ui] calido.

C[et] ex pul[s]u. nam si est velor: magn[us]? fre quens tunc e[gr]itudo est ad acuitatem clinans. et si non: tunc non est acuta.

J[n]n b[ac]p[te] 5. docet ex pul[s]u s[ign]ificare l[og]itudine aut b[re]uitate[m] morbi d[ic]ens. q[ui] s[ul]p[us] est magnus velor et frequens: t[uc] e[gr]itudo est ad acutatem clinans. q[ui] si n[on]: tunc e[gr]itudo n[on] est acuta i. b[re]uitate[m] d[ic]ens. c[ui] d[ic]t est q[ui] pul[s]us magnus velor et frequens s[ign]ificat necessitate[m] enationis. bec aut ceteris paribus s[ign]ificant ma[ter]ia essent calida et p[hi]s merito bu[no]s e[gr]itudinis. nem ab ea p[ende]ntem esse citi[us] terminanda q[ui] q[ui] pul[s]us non est t[ande] m[ate]nitudinis velocitas aut frequentie. c[ui] illa s[ign]ificent febr[em] pendere ab bu[no] moze frigidi o[si]. Si t[n]o c[ot]ingeret in febr[em] q[ui] pul[s]um e[se]paru[n]i tard[u] et t[ar]di: t[uc] s[ign]ificat fin pluri[m] pp[in]quita[t]e morbis. b[oc] em[mi] aliq[u]n accidit in fine febr[i]n acutar[u] c[ui] p[pter] extremá calida re solutionem est frigideq[ui]. et multortens accideret in sincopali t[á] minuta q[ui] bu[no]s a que frequenter ad morut[em] terminantur. Si vero pul[s]us esset paruus valde velox et frequens s[ign]ificat m[agn]a virtutis oppre[ss]ionem aut p[pter] multitudin[u] materie: aut eius maliciá. et tunc sim[ur]bus fit moralis citi[us] fin plurim[u] ad morut[em] terminabit. q[ui] si pul[s]us e[est] magnus velor et frequens n[on] s[ign]ificans tantá vir tutis oppre[ss]ionem. Si vero morbi q[ui] fit salubris credo q[ui] citi[us] ad salut[em] terminabitur babens pul[s]um magni velociem et frequentem: cum s[ign]ificet moratisem p[ro]portionem supe[ra] morib[um].

C[et] ex rigore[n]. nam si est p[ro]liti sp[aci]n[c]t e[gr]itudo est d[eci]uis ad p[ro]litatem. Et si est b[re]uit sp[aci]n[c]t t[unc] e[gr]itudo ad acutatem tendit. et quando n[ullo] modo est t[ro]gor[t] t[unc] ab[re]uitabitur eius extensio.

J[n]n b[ac] s[exta] parte docet cognoscere l[og]itudinem aut b[re]uitatem morbi ex rigore[n] d[ic]ens tria primum q[ui] frig[or]o: fuerit p[ro]liti[x]us e[gr]itudo est longa. secu[n]o si vero b[re]uit c[ito] terminatur. t[er]tio d[ic]itque quando nullus est frig[or]o s[ic]ut in febr[i]nibus continuus ab[re]uitatur eius s[il]icet febr[em] est extensio. qua[s]a c[ito] terminatur. Lausa autem predixit est q[ui] frig[or]o: p[ro]liti[x]us s[ign]ificat multitudinem. aut grossi[m]em materie cui n[on] facile virtus domi[n]etur. b[re]uitas autem eius s[ign]ificat dispositio[d]es c[ó]trarlas in materia et virtutem facilius domi[n]antem. Lausa autem t[er]tij quando nullus est frig[or]o: s[ign]ificat febr[em] esse continuam. q[ui] p[ro]p[li]tus est continuarum n[on] boz[er]re. p[ri]mo de differentijs febr[em]. autem continue sunt b[re]ufozes interpolatis. Lausa autem quare continue non boz[er]et est q[ui] n[on] sp[ar]giturextra venas materia s[up]ra membra senfibilia. J[on]tra duo prima dicta inſtatur. qua[t]ia t[er]tiana non pura et ſlegmatica bab[eb]t min[u]em rigore[que] q[ui] t[er]tiana pura. J[er]ſp[er]detur q[ui] rig[or]o: duplíciter accipitur, v[n]o modo p[pr]ite

J[la]bamper[que]
Pul[s]us is vo[c]catur mor? vi[t]alibus potest[ia] cuius co[z]e principi[m] inge nitam[que] s[ib]vi talem calidita tem omni coz[poris] particu[le] per arterias viſtribuit s[ic]ut i[ecur] p[er] venas alim[et]um. p[ro]inde eſtende cozde c[of]estim totum corpus c[ó]tra naturas exſeuat et kriſtente friget.

C[et] ex l[og]itude

Primus

ppre p[ro] motu m[é]broz[ú] c[ó]cufi[us] et taliter non sumit h[ic]c.²⁰. c[ó]titer vt c[ó]ucrect c[ú] typo.²¹ sic est q[ui]d c[ó]mune ad frigus rigó[re] et boripitationé.²² b[oc]mo p[ura] q[ú] impura.²³ L[ó]tra tertíu d[ict]ú arguſt.²⁴ in febribus c[ó]tnuis ac[é]dit al[í]q[ui] rigó[re] q[ui] significat e[ó]ú veloc[é] terminationé ad saluté vel ad morres t[uxta] affo[ra]. A caufone bito rigó[re] ſuperuèntes ſol/ut ſi p[oc]ſerunt ſigna mantesta cópeta diſognis Si vero n[ó] significat mor[é] ſekta[na natura tenderá te crifim: et n[ó] potente p[ic]ficere.35 t[ú]ez t[uxta] afforſi/mum. Si in febribus n[ó] deſticitub[] rigó[res] inter c[í]derút tam debil[é] c[í]ente t[ú]tque mor[é]tale. Significat e[í]n v[í]timus nature conatus ad materiá expellen d[á] q[ui] n[ó] potens expellere ſucúbit. A d[ad] b[oc]d[or] q[ui] b[] est fermo de typo accite in p[ri]cipio exacerbationis n[ú] et parorismor[ú]n, n[ó] a[ut] in medio natura tenderá te crifim. A[tr]u a[ut] in p[ni] ex exacerbation[em] febrúi c[ó]tnuarú] pos[it] accidere typ[us], tenédu[que] ſic c[í]ſut in p[ni]q[ui] f[leg]matice [ct] continue. D[icit] Aut exacerbation[es] p[er]ſupere c[í] frigúre rigó[re] et boripitationé ſed illi typ[us] n[ó] p[u]enunt] merito ſp[er] t[ú]rís[is] mate/r[ie] ſupra m[é]b[rá] ſenſibilitá: ſed p[per]t multitudinie materie mote ad venas minó[es] calidú[que] naturale ſuffocantes. A[tr]u a[ut] ſit pos[ible] ſebres interpolatas in p[ni] ſuózu portimó[us] incite p[ri]tque typo. D[icit] Ago ſenſenſis: et ſil[le] Gentilis b[] n[ó] eſſe poſſible c[í] materiá ſpargak[que] ſupra m[é]b[rá] ſenſibilitá róníes a[ut] et experíteſt efficaces ſunt in 37. N[á] poſſible eſt materiá venenté[que] ad m[é]b[rá] eſſe taller disſpoſitá: ſicut eſt dispoſitá materia in augmèto a[ut] c[í]lité: p[or]tum poſt rigó[re]. ſed illa n[ó] facit rigó[re]. ergo nec eſt ita t[us] 25. N[á] et aſſumptú p[ab]ak. q[ui] poſſible eſt materiá alíqu[em] benigná tardem voleat ad membra ſenſibilitá. et ſicut mouetur ita cale kiert et acq[re]rere ſil[le]m dispoſitioné materie q[ui] eſt in augmèto a[lic]ius porſimi poſt rigó[re]: et tunc n[ú]l lo m[ó] fa[ci]t rigó[re]. Sebo[que] quotidie videm? in p[ar]orismi interpolaratu[rum] ſubintrantib[us] iſcipe.²⁵ poſimi in statu p[ced]etér[és] et n[ullo] m[ó] ſeq[ur] rigó[rem].

Et cognoscur h[ó]re egritudinis q[ui]ch[que] ex parte h[ó]zarú parorismó[rum] n[á] ſi fuerint p[cedentes] ſin acceſſioné iuperfluenté: ita[pt] vnq[ui] antecedat ſup[fluit]até alterius tendé[s] ad additioné: tunc egritudo erit in augmèto: q[ui]n[ó] de egritudib[us] ſunt q[ui] c[ú]rrut v[í]ſo[us] ad ſiné h[ó]zarú ſuarú ſin augmètrú. z ſunt qu[á] doq[us] de genere tertiane: et de ſenera allíque. ſi a[ut] ſteterit antecesſio et ſteterint ſuperfluitates: tunc ſine dubio erit egritudo in statu. Et ſeruans h[ó]zam vnam eſt longi ſpacij et ſi poſponuntur tunc egritudo eſt in declinatione.

In b[ac] seſtima parte docet cognosere t[pa] ſel/brúi er m[ó] parorismandt. Et d[icit] quatuó: p[mi]q[ui] cognoscur bo[re]. v[í]les ex parte bo[zarú] portimó/rú. t[em] parte parorismó[rum] c[í] inuadút.n[á] ſi parorismi fuerint p[cedentes] ſin antecessionem ſuper ſluentes vt, antecesſio v[ní]us excedat antecessiones alterius t[unc] egritudo eſt in augmèto et. remoués dubtú d[icit]: q[ui] video d[icit] ad significandú augmen t[ú] eſſe neceſſartú. alíq[ui] q[ui] anticipatio v[ní]us parorismi excedat anticipationem alterius. q[ui] ſunt alí que egritudines que ſemper p[ro]ceed[ut] anticipan do a p[ni]v[í]ſo[us] ad finé. Et d[ó] itis ſunt q[á]da tertiane: q[ui]dam continue. In itis enim per ſolá3 antícpa/

Febrium.

Fo.xv.

tionem n[ó] cognosceretur augmentú: ſed, requirit/tur ad cognoscedunt ſipsum q[ui] anticipatio v[n]tú pa[ro]tisint augmenti ad dat ſuper anticipationé alte rius. D[icit] ſedo q[ui] ſteterit antecesſio. t[em] p[ar]o[ris]imi inuadant eadem bo[ra] z ſteriut ſup[fluit]a/t[es]. t[em] excesſus v[ní]us parorismi ſupra reliquú tún[é] egritudo eſt in statu. Z[ert]to d[icit] q[ui] l[la] ſebris in qua parorismi inuadunt eadem bo[ra] a p[ri]ncip[ato] v[í]ſo[us] ad finem eſt longi ſpacij et eſt ſni illius aſſoríſimi. qui[bus] exacerbation[es] aut parorismi. Z[u]quarto d[icit] q[ui] poſponunt parorismi t[unc] egritudo eſt in declinatione.

Hotandum

Primo p[ro] declaratioe butus p[ris] q[ui] alique ſunt febrés in quibus a p[ri]cipio v[í]ſo[us] ad finem parorismi inuadunt ead[em] bo[ra]: a l[í]que ſunt febrés in qui bus parorismi in aliqua parte ſut inuadút eadeſt bo[ra]. et b[oc] eſt c[ó]titer in p[ri]cipio et alíq[ui] p[te] poſponút et e[ſ]b[ui] pluriſum declinatio: in alíq[ui] anticipát: et e[ſ]b[ui] pluriſum augm[ét]u. Z[er]tio ſunt alíque febrés in quibus parorismi antici pant a p[ri]cipio q[ui] ad finé. Z[u]quarto alíque in q[ui] bus poſponút a p[ri]cipio v[í]ſo[us] ad finem. Z[ul]andú ſedo q[ui] c[á] barum varietatus ſumitur a qua tuo[que] a materiá a membris. ab aſtro[ó]z. in fluxibus quarto a regime[n] in ſer. rebus n[ó] naturalibus. A materiá q[ui]dem.n[á] e[ſ] c[ui] vniformis quantum eſt merito illius eſt aptayt parorismi equaliter inua dát. martíne a[ut] b[oc] fit q[ui] eſt vniformiter groſſa et viicofa q[ui] n[ó] p[ó]t facílit[er] ab ordine ſuo remo/uerti. Z[ú]tes merito quantitatis.n[á] q[uá]ro eſt p[ur]ris quátitatis eſt mag[is] apta vt parorismi anticipát e[cc]tra q[ui] eſt paunce quátitatis eſt apta vt parorismi poſponát. Z[em] ex parte diſognis.n[á] quanto velocius d[í]geri[que] aut velocius p[urret] e[ca]uſa ant[icipationis]. q[ui] a[ut] eſt mag[is] crudá e[ſ] c[á] poſt/p[ositionis] c[í] ſemp[rim]us parorismus incipiat a ſubtili[ó]t: et ſo[ſ]a m[í]nus ſubtili[que] ſic dein ceps. Z[em] parte a[ut] m[é]bro: ſum mittentius.n[á] q[uá]ro ſunt for[ta] aut mag[is] for[ti]ficátur: aut abſolute aut in cóparatione ad materiá merito butus parorismi anticipát. q[uá]do a[ut] mag[is] deblítat magnis poſponunt. Similiter ex parte acutatis ſenius e[ó]z. N[á] q[ui]to ſenius e[ó]z e[ſ] acutio: et intenda[q]t eius acutas for[te] p[per]t b[ú]di[ resolutioné q[ui] ſenſum faciebat obtufum t[unc] parorismi anticipát q[ui] iſtata[que] virtus ſemp[er] mag[is] ad expellé[du] m[á]teriá. Ex parte a[ut] memb[ó]z[ú] recipienti[que] foſſitu do e[ó]z e[ſ] c[á] poſp[ositionis] parorismi et debiliſtas anticipatióis. S[3] ex p[re] aſtro[ó]z. et p[pr]ie t[une] nobis inter ceteros planeras p[pi]nque et b[ńt]is v[ón]i u[ſ] sup[]búdi[ta]té n[í] corp[is] q[ui] mouet veloci[que] ſicut in augue ſut e[pi]citi parorismi anticipát. ſed q[ui] tardus ſicut in oppoſito augis porſimi poſponút. Ex p[re] a[ut] regiminis.n[á] regime[n] in ſer. rebus n[ó] naturalibus caſe faciés faciet porſimos ant[icip]are. et e[cc]tra inſtridá[s] faciet porſimos poſponi. Z[em] ad p[po]ſitu: q[ui] p[ar]o[ris]imi inuadát ead[em] bo[ra] eſt viſcositas materie et groſſities et vniformis c[í] p[ua] p[por]tione virtutis ad ip[am]. Et ſic ita[que] e[ql]is inua[ſ]o signifi[c]ado materiá groſſam et viſcosam signifi[cat] mo[bi] longitudinem. Z[em] autem queratur qui[ſ] mo[bi]bus ſit longi: an inua dens eadem bo[ra]: aut nullum ſeruans ordinem in inuasione. Respondetur q[ui] ſi bec inordinatio p[rou]entiat e[ſ] debilitate, virtutis fecúndum plusimum breuó[que] erit. qui[ſ]a citius ad mor[tem] termi[n] nabitur. Si autem bec inordinatio p[rou]centiat e[ſ] multa diſſo: mitate materie et ſit salubris ſic cete/

Caule varietatum quatuor.

Tractatus

IIS paribus erit longis cù fit difficilissi virtutis diari materie tante dueritatis & materie vnis formiter groſſe, et eo magis quia medict male posuit eſtibere quod digestiu quia ſi digerunt materiam subtilem ingrossando nocebunt materie groſſe. Si vero digerut materiam groſſas subtilando nocebit subtili. Lauda aŭt ſecundi quare in aliquibus febribus ſim principium et statum poroſimi inuadat ea de bora est, q[ui in principio materia]e crudæ nec p[ro]cedit manifesta alteratio ipſi? a calore naturali nec a caloze putredinale et sic est fere equalis pugna inter virtutes et materiam, et binc est q[ui] materia paroſiſmat equaliter vel quasi. In statu etià nò velociſtatur diſgelio nec putrefactio cù fit fere còplementum digestionis aut putrefactionis in ipſo, quare natura paroſimando equaliter mouet c[ó]tra ipſam. Sed in augmento q[ui] velociſtatur diſgelio et ſi[mi]t putrefactio est apta materia c[ó]tinue et velocius mouert, et sic paroſimi antecipabatur. J[er]te q[ui] maior quâritas c[ó]tinue mouetur vſo[rum] ad ſtatui: ſed maſſo: quâritas est cauſa anticiſationis. In declinatioe aŭt ſit poſtoposito, q[ui] paucificata est materia, et virtus nò multum a materia irritatur. Lauda aŭt q[ui] poroſimi in aliqua eſtrudine ſemp anticiſpent est, q[ui] materia aut c[ó]tinue subtiliſtatur, aut q[ui] membrozus c[ó]nfus continue ſit acutio[rum]. Lauda aŭt quare poſtoponut ſemper est q[ui] formitas materie, vnde prim? paroſimus incipit a materia magis subtili, ſecuſus a minus ſubtili, et sic deinceps, quare poſponut, c[ui] materia groſſa tardius moueat. J[es]coa cauſa r[or] de e[que] obtusio ſenſu mebrozú que creſcat a p[ci]no vſo[rum] ad ſinem. J[er]ſique etià due cauſe ſumpte a regimè ſex rerù nò naturaliú et ab aſtris poſttime poſſunt eſſe cauſe tantarù varietatum. ergo verificando primu dictu Aut. in bis moſbís quozú paroſimi ſemp anticiſpát pura anticiſatio nò est ſignu augmèt: ſed anticiſatio ſupſua, nà in principio et statu lb[us] ſint anticiſationes: nò t[em] ſunt ſuperſuientes. In declinatione autem lb[us] ſiant anticiſationes ille c[ó]tinue remittitur. Si/ milliter in moſb[us] quozú paroſimi ſemp poſponunt poſtoposito ſola nò ſignu declinatio: ſed poſtoposito ſuperfluio[rum]. In principio et statu erit ſo la poſtoposito abſo[rum] ſuperfluitate. In augmento aŭt lb[us] ſi[mi]t poſtopositiòs ille erut p[ro]tinue minores. Et similiter cognosſitur diſpoſitio hozarù et augmento accidentiú febriu et statione eouum et declinatione ipſo[rum].

J[en] bac octaua parte ex accidentibus et morbi essentia docet cognosſere t[é]p[ora] vniuerſalia, nà c[ui] accidetia incipit ut nec apparent in ipſa manifeſte intendi est principiú vniuerſale, c[ui] aŭt manifeſte augmentado p[ced]ut est augmentu: c[ui] aŭtes ſtat in ſut v[til]imitatevel circa t[em]c est statu, c[ui] aŭt manifeſte declinant est declinatio. J[ota] p[ro]mo q[ui] ſi diſtinguamus t[é]p[ora] morbi penes accidetia res clara est, n[am] aŭt ſimul penes accidetia et materie alteratione vt fit principiú q[ui] est materia cruda et accidentia incipit ut, augmentu q[ui] p[ro]cedit manifeſte diſgelio vel putrefactio manifeſta et acciden[ț]ia augmentan[ț]. Status q[ui] accidetia vtilimátur et materia ſi[mi]r b[us] c[ó]p[let]a diſgelionè aut putredinè: t[em]c dicta Aut. clara ſunt. Sed ſi diſtinguanc[ț]ra pa[n]enes a[le]tationè materie: t[em]c dicta ſua nò ſunt v[til]erá. In moſb[us] emi non ſeruantibus materia[ſ] vſo[rum] ad statu: s[ic]ut in pleureſi: et multis alijs febrii bus in q[ibus] materia expellit p[ro] magna parte in

De boris

principio et in augmèto et in statu quo ad diſgonem remanet et pauc[ia] p[ri]cipi[ti]o q[ui] ad diſgonè aliis q[ui] icludit principiú augmèt[us] et statu q[ui] ad accidetia et status quo ad diſegtionè icludit declinatio nè accidentiú vt in pleureſt et multis febribus lb[us] in moſb[us] referuantibus materia tota aut quafi tota vſo[rum] ad statu dicta ſua continent veritatem. J[lotand]u ſco[ro] q[ui] accidetia de q[ibus] bic quittur ſunt h[ui]t dolores capitis ſitis vigilie etc. J[lotand]u tertio q[ui] c[ó]n: q[ui] in statu accidetia vt iman[ț]u d[zi] intelligi c[ó]parado partes p[ro]p[o]tionæ les paroſimorú inter ſe. Mulli emi est dubiu q[ui] in declinatioe poroſimi ſtat? ſunt accidita remiſtiora q[ui] in statu paroſimi augmèt[us] aut declinatio: n[ò]s.

Et ex additione paroſinorum eius in l[og]itudine et z[re]uitate ipſo[rum] et fortaſſeviuersificatur et nò affilimantur.

J[en] bac parte docet cognosſere t[ra] p[re] e[en]tie morbi. N[am] c[ui] poroſimi ſunt b[re]uſis et paru in/tenſi est p[ri]ncipi[ti]ú, c[ui] manifeſte intendútur et, plon g[á]tur est augmèt[us]. L[ui] aŭt ſere ſtat in v[li]tara ſui intenione et longitudine est statu. C[ui] b[us] minutiur est declinatio. J[sub]di t[em] Aut. q[ui] aliq[ui] poriſmi dueriflican[ț]e et nò affinian[ț]k: q[ui] in statu p[ote]rit eſſe vnus poroſimus b[re]uſis valde in c[ó]patione ad paroſimos augmèt: Et ſi[ra] aliquis b[re]uſis in augmento in compatione ad t[or]oſimos p[ri]ncipij aut declinationis: q[ui] totu p[uenit] p[pter] et ero/geneitare materie; et regimè nò c[ó]ventes: et ſilla

Et q[ui]ch[us] cognosſuntur ex diſp[one] euacuation[nt], n[am] c[ui] accidit in portiſmo aliquo ſudor aut v[etr]is flúrus: et poriſmus ſc[ó]s qui est poſt ipſuz est in ſimilitudine vehemè t[ie]p[mi]: et poſtitudine eius: aut ſup[ra] ip[mi] t[em] c[u]n[atio] e[mi] d[em] p[er] multitudinè: n[ò] p[pter] poſtitudinem: et egritudo iudica[er] longa.

J[en] parte p[ri]ſi docet cognosſere longitudine et z[re]uitate morbi. Et ſi[mi]r longinquitate aut p[ri]nquinata t[é] status ex ſignis poſt apparentib[us]. D[u] bec p[os] duas p[tes]. J[en] p[í]ma parte docet b[oc] cognosſere ex eatione. J[en] ſcoa ex diſgonè. ſcoa q[ui]. Et q[ui]ch[us] cognosſunt]. J[en] p[í]ma parte d[ic]it q[ui] longitudo et z[re]uitas morbi ex eua c[u]atiorè cognosſunt, n[am] q[ui] in paroſimo vno accidit ſudor aut flúrus v[etr]is et vos ſupplete vomitú flúru s[angu]is n[ar]tui: et c[eteras] b[mo]i c[u]na t[io]ſes: c[ui] q[ui] b[us] t[em]t educi alíq[ui] de materia factura morbi ſi ſequens paroſimus fuerit rit in v[eb]ementia p[ri]mi: q[ui] ad accidentia, et in poſtitudine quo ad intenſionè et longitudinè ipſi? aut exſeſerit p[re]cedentes debem? iudicare q[ui] e[ntio] ſilla est p[pter] multitudinéz materie: n[ò] p[pter] d[omi]num magni virtutis ſup[ra] materiá, tota, qua p[ro]pter egritudo ſilla iudicáda e[mi] l[og]ior. Si aŭt fuerit e[cor]a q[ui] paroſimus sequens b[re]uſis fuerit iudicandum est egritudinè eſſe b[re]uem. J[er]ica quam partem notand[us] q[ui] ſi materia fuerit valde multa aut maligna natura multum iſtrítata vebe menti conatu materie ad ipſius ex[p]ulsionem non diſgeſte expellit aliquam partem ipſius ſimul c[ui] tuatuo. J[sti] ſunt motus ſintbomatici. l[ui]noſi: et c[ui] n[ò] b[abe]at domini ſup[ra] totam materiam partem ſolam expellit. reliqua autez materia agiata forſe faciet paroſiſum sequentem maſto[ſez] precedente: q[ui] tamen forſe erit mino: q[ui] p[re]cedens materia non ſuſſet enacuata. L[um] autez materia est diſgeſta aut p[ro]p[o]inqua vijs ductuum natura expellit multam quantitatem non agi tando residuam

Aucicenna.

Primus

tando recidu taliter φsin plurimù sequèns porſi
mus est minò; p[re]cedente, et h[ui]s sequèns saltè ter
tus minor; erit. I[hn]p[ro]mo aut cauſu argimus lon
gitudinem e[gr]itudinis ſi moſbus fit salutis, ſt
vero moſtalis argimus b[re]uitare materia mul
ta cito oppreſſura virtutem, ſed in ſe[co] cauſ ar
gutmus b[re]uitare moſbi et ſalutates. I[no]ta
dum ſe[co] q[ui] 13 be[ce] dicta ſint vera ſin plurimum:
tamè quâdo contigit erro; n[am] materia exiſten[
se et berogenea forſe sequens paroſimus pen
dens a materia ſubtrit erit b[re]utis n[ò]du mota, ma
teria groſſa et multa ad putredinè que poſtrea erit
caufa longitudinis moſbi et forſe moſtis. Stim[
li]ter poſſible est econtra materia exiſtente deni
gne et ſubtilis aut mediocriis ſubſtâcie paroſimus
ſequentez eſſe yalde longu; q[ui] forſe tota cauſa a[n]
cedens tranſibit in c[ò]tunc]ta facturam ſe[n]d in paro
ſtimù, et ſic e[gr]itudo in ſe[co] paroſi[mi]o erit c[er]terni
nata ſicut multior[es] vid[ui] p[ro]sterea do tibi san]
conſilium vt in bis caſibus expectes ſaltem duos
paroſimos ante[que] de longitudine aut b[re]uitate
morb[us] p[re]noſticertis.

Et q[ui]s[que] cognoscitur ex parte digeſtio[
nis et corar[is]i digestionis ſin p[ro]dirum,
verbi gratia q[ui]n apparet ſputui c[ui] digeſtio
ne aliqua; aut vina in qua e[]nubes aliqua
tunc et principi[us] augmèti, deinde quâdo
multiplicatur illud et apparet; aut c[ò]rarrarii
e[n]tus; t[em]e status. Et iter[us] quâdo apparet
digeſtio aut c[ò]rarrarii eius velociter ex p[ru]
to aut n[ube]tunc ſcias q[ui] status est p[ro]mi
quus, et ſi tardatur; t[unc] ſcias q[ui] status est
longinquis.

I[le] docet cognoscere t[em]oza morbi q[ui] ſunt et lon
gitudinem et p[ro]p[ro]nquitatem status ex parte
digestionis et vi[po]sitionis contrarie digestioni.
D[ict]it e[n]q[ui]h[ui]n]t]e] apparet ſputum in digeſtione alt
qua aut vina in qua est n[ubes] aliqua: t[em]e est p[ri]
cipium augmenti. Deinde q[ui]n multiplicatur illu
ſes digeſtio: aut vi[po]sitiu] digeſtioni pr[ar]toria eſt
status, in p[ri]ncipio e[n]t]o n[am] apparet aliquò p[ri]ci
pium digestionis nec vi[po]sitionis c[ò]rarte di[
gel]tioni manſteth. I[de]n]c]atio a[ut] in ſalutib[us]
cogno ſcitur per materie eu acuationem moſtales
e[n]t]o n[am] b[ade]t veram declinatione. De nde noti,
ficans p[ro]p[ro]nquitatem aut longitudinè status vi[
ct] q[ui] quando apparet digeſtio aut c[ò]rarrarii eius
velociter ab i[n]itio e[gr]itudinis in ſputo aut nu[
be]: t[unc] status est p[ro]p[ro]nquis, et ſi tardatur t[unc]
est longinquis, bi] canones ſin plurimù ſunt veri
b[em]o n[am] ſemp[ato] materia exiſtente vi[po]ſomi poterit
ex materia ſubtrit cito apparere vestigiu digeſtio
nis, materia tamè groſſa erit cauſa p[ro]longato[
mi]s e[gr]itudinis. Similiter quâdo apparet in vi[]
na n[ubes] que n[am] erit deciſa a materia morbi: ſed
ab b[un]oribus ſants qui p[re]erant t[em] sanitatis.

CL[ognitio] a[ut] horar[us] particulari[us], n[am]
[hor]a p[ri]cipi[ui] por[mi]ſi è [hor]a in qua coar[ta]
tur pulſus et tu iam ſciuſtii intentione ei[mi]
et p[li]beus fit col[or] extremitat[em] et inſtri[
gantur extrema et p[pr]ie extremitas au[
ris et naſi vſch] ad ho[am] in qua ſentitur
[ſpar]ſio caliditatis.

I[le]b[ap]eritus
p[ri]ncip[i]us ac/
ceſt[i]ojs ſebruſ
v[et] plurimù eſt
conſeptio o[im
etremat[ur] p[ri]mi
p[ap]uenan q[ui]
[con]t[ur] corpo/
ris, frigida[ta]s

Febrium.

F[or]mi.

I[hn] b[ac] parte docet cognoscere t[pa] particula/
ria, et tria facit. p[ro]mo descriptib[us] t[pa] t[pa]fa, in ſe[co]
ibi. (Et ſt tibi vid[em] declarat t[pa] per expe[ri]t, in
tertia ibi. (Et ſcias q[ui]s e[gr]itudo) ponit cauſas
longitudinis ſeb[que] pars diuſt in quatuor ſin p[ro]
quatuor ſunt t[pa], i[da ibi. (Et bo[ra] augmenti)
tertia ibi. (Et bo[ra] status) quarta ibi. (Et bo[ra]
declinationis). Prima iter[us] in tres, n[am] p[ro]mo de/
ferit p[ri]cipii p[ti]culare, i[da] ponit accideta fre
quenter in eo[]c]tingentia, tertio[mi] oſidit h[ui]tute ma[
gis debilitari in p[ri]ncipio et statu q[ui] in augmen[
to et declinatione. ſe[co] ibi. (Et q[ui]s] associatur)
tertia ibi. (Et v[eb]ementius quid[em] debilitantur.)
I[hn] prima parte descriptib[us] p[ri]mi] v[ic]it quatuor
Pr[mi]u q[ui] p[ri]ncipii eſt bo[ra] in qua pulſus coar[
tatur, et tu tam ſciuſtii, fi[da] p[ri]mi]t et ſcies inſert]
in ca, de ſignis ſeb[ui] putridar[us] intentione i[mi]tus
ſes q[uid] ſit pulſus coar[atio]. S[ch]o d[ic]it q[ui] in p[ri]
cipii paroſimo; n[am] co[al]z[em] extremitat[em] fit plübe[
tertia q[ui] inſtrigan[em] extrema et p[pr]ie extremitas
auris et naſi, quarto d[ic]it q[ui] p[ri]mi] durat v[ic]ch] ad
bo[ra] in qua ſentit [ſpar]ſio calo[ris]. fi[da] incluſiune et n[am]
exclusiune. I[ri]ca p[ri]mi] notand[ui] p[ri]p[ul]us coar[
tatio eſt p[ar]uitas pulſus c[ui] diuerſitate pendens
a c[à] tegente et i[u]ſocante co[al]z[em], ſit e[n]t] but? p[ul]
fus coar[atio] in p[ri]ncipii por[mi]o; n[am] p[er] mate
riam que expargi[que] de venis magnis ad minores
in exacerbationibus aut de venis ad extra venas
in paroſimo; q[ui]b[us] ſin plurimù eſt in ambitu to[
tus corporis q[ui]n ad p[res] extremas, because a[ut] ma
teria taliter ex[pa] ſuffocando co[al]z[em] mébroz[em] ad
que p[ra]sargi[que] et er mitt[é]do vapores groſſos ad co[al]
et c[à] q[ui] p[ri]p[us] et ſanguis iubriti: ad co[al] retrab[em]
p[er]ter cuujs retractione c[ui] ſuffocatione materie
ta dicta op[3] pulſum fieri p[ui]um et d[u]uerſus; p[er]ter
virtutis debilitate p[re]ſequête calo[ris] ſuffocatione
I[ri]ca ſe[co]m d[ic]t[em] notand[ui] q[ui] calo[re] ſit plübeu[s]
permiſtus ex albo et nigro. M[à] p[er]ter p[er]ſentiá ſan
guinis nigri groſſo[ris] fine reſucentia p[er]ter de[
fectu] p[ri]ſtuti[n] c[ui] albedic curi[is] resultat col[or] p[li]
beu[s]. I[ò]ra tert[em] argut[em], n[am] ſi in statu paroſi[
m]t p[ri]ce[de]dètis occurrat p[ri]ncipii ſequêtis paroſi[
m]t extrema n[am] inſtrigan[em], q[ui] calo[re] ſeb[que]
dentis magis ſuffert extrema caſafacere q[ui] ſuffi[
ciar] p[ri]ciu[pi]n]t]e[ſ]is inſtrigare. I[ch]d bo[co]t argu
mentum co[]cludere, ſed poſita in b[ac] descriptione
o[3] intelligi deducto in pedimètio: ſic]t o[3] in cap.
de ly[ar]ia. I[n]frigida[tur] a[ut] extremitates auris
et naſi magis: q[ui]le p[res] ſunt magis exangues
ſpiritib[us] magis p[ri]uate q[ui] cete[re] extreme. I[cal]
mo nora q[ui] p[ri]ncipii durat quouſch extrema frig[ri]
da[ci]piciu[t] tepere, nam t[em]e est p[ri]m] augmenti.

Et q[ui]s[que] aff[oci]an[ki] p[ri]ncipio alteratio co
lo[ri]s et p[ri]gri[cia]: et anguſtia: et tarditas mo
tu[n]: et p[ru]ſiditas ſomni: et mollificatio pal
peb[ra]z[em]: et h[or]ripilatio iter p[at]ulas: et gra
uitas ſerm[i]o[si]: et forſtaffe accidit in eo[]rigo:
for[ti]s: et q[ui]s[que] accidit curſus ſaline et saltus
timpor[us] et t[inn]itus aurin[que] sternutatio: et
c[ò]m[ortio] membroz[em] corporis.

I[ma]rrat i[mi]z. accidentia frequenter in p[ri]ncipio pa
roſſimor[em] c[ò]t]ingentia. P[ri]mi] alteratio co[al]
ris: qua re fit col[or] plumb euſe de quo ſupra: ſic]t
c[ui]n in ſincopalibus apparet facies ſic]t mo[ti]t: ſe
re omnibus p[ri]ſitibus et ſanguine ad co[al] reſenti
bus. I[ſec]u[em] est p[ri]gri[cia]: ſe[ch] ad mor[em] inchoa

e[que] exi[gu]a t[us]
ficula i[rr]it et
ſtrigida[ti] in
mi[c]cês: oſe[ta
tio: p[ri]zutus
vel nauea: v[el]
laſtudo deſi[
ciente a[ia]: ca[
pi]tis dol[or]vel
alterius p[ris].
I[n] ſonnum
ſepe delap[ſus
p[ul]ſus p[ter]ea
paru? et corre[
ptus: tarde re
ſcindês: e[que] co
mitari p[re]ſue
runt e[gr]itudin[
nes cau[n]p[re]
ſentium i[rr]ita
tio.

Accidentia ke
brutum in prin
cipio.

## Tractatus

dos: cu ppter vapores exparos per corpus muſ culti mouères membra ſint debilitat: et iam q: inclinatur ad ſomn. C. Tertii est angustia cōſur gens merito nocumenti oris ſtomacbi ppter bu moſtos ad ipſum in principio parorismo/rum. C. Quartu est tarditas motuīn. ſad ipſos cō tinuandos. C. Quintum est pſfunditas ſomni pro pter multos vapores: et prie frigidos aut bumí dos petentes cerebru anterius: et prie rete mi rabie: in caufone et ſebibus colericis posset ac cidere ſubbet ppter vapores ſua mktitudine opi lantez. ad hoc forſte adiuut eleuatio vaporum a ſanguine et fle mogate: in ſo putreat. C. Sextum est molliſcationi palpebza vaporibus multis ad ipſa[rum muſculos eleuatis. C. Septimum est grau/ tas ſermontis. tum ppter ſomn. tum propter va pozes ad muſculos epiglotis eleuatos. C. Octa uum est bozripilatio inter ſpatulas et in doſo: et forſſe accidit rigor forſis: quor: ca inkerius po netur in caplo propvio ſiunt aſt matime in doſo et inter ſpatulas: q: ille partes ſunt multi ſenſiſt ue ppropter nervos per illas partes diſſemina/ tos: et qua ſub loco illo tranſit vena chilis: et teria adorati in quibus multe materie occulte con tinentur: que facile p[er]pter pp[er]nquitates illis ptibus cōdicar. C. Nonu est q: q[ui]nq: accidit curius ſaline p[er]pter liquefactione būdiat ſu a capite et q[ui]nq: p[er]pter multos vapores a ſtomacbo ad p[es] oris eleuatos. C. Decimu est saltus tímpor. ideſt iectigatio accidens in muſculis illis qui ſunt in tímpo/ibus p[er]pter ventoſtatem materie illis ptibus cōciate. Et forſſe materia moſzicans illis muſculis cōcatur: que p[ro]pter nocumentum ſen/ ſatum p[er]pter nimiam cor ſenſibilitatem cōmoue tur ad ſi[la] excutiendæ: que ſi nocet et p[ro]pterea ſit motus ille. C. Andecimu est tinnitus ille auris/ vaporibus ad miringã auditus: et ad neru[n] audi tiu[n] delatis. C. Duodecimus est ſternutatio vapo ribus aut bumo/ibus acutis ſuper/obus ptib[us] nati cōdicatis. C. Decimu[ter]tii est cōmotto mébro rum corporis: ſch in allícibus p[er]pter multos vapore res membri ſenſibilibus cōmunicatos.

### Et vehementius quidem debilitatur virtus p[ro]pter debilitatem que est in principio aut statu.

C. In b[ac] parte d[ic]it virtutem mag[is] debilitat[ur] in principio et in statu: p[er] in augmento aut declinatone. In principio quid[em] debilitatur p[ter] ca lidi innati ſuffo/catione. vnde fit multo/um p[ul]ſus co[ru]ptio. dec a[ui]t ſuffo/catio n[ò] est i aug[em]to aut declinatione. ſim[li]titer in statu p[er]pter caliditatez i[n]ſam fit ma[ro]z resolutio p[ul]ſum q[ui] in augmento in quo: caliditas non est tanta quanta in decline natione. in qua ſam calor putredinalis exponat materia p[ro] magna parte resoluta: et a[mi]teria est a: coz de mag[is] longinqua. because autem intelligitur alio/um paritate ſupposita. nam posſible est virtut[em] p[er]pter nocum[em]tui p[ri]ncipii aug[em]ti. et ſtat[em] et ſe tanta debilitat[am] et in declinatione p[pr]o[ctiona] biliter posſit min[em] refiſtere q[ui] in principio vel statu.

Et h[or]a augmenti medietas prima est h[or]a in qua p[ul]ſus incipit apparere et magnificari et velor fieri. et sp[ar]gitur calor in toto corpore ſin equalitate et medietas eius al[er]ca est h[or]a in qua non cessat hec calidi tas p[ar]ſa c[ui] equalitate augmenti.

## De horis.

C. In b[ac] parte d[ic]ribit augmenti diuſiens ipſum in duas medietates d[ic]ens q[ui] prima medietas augmenti est bo[ra] in qua p[ul]ſus qui p[rim]o erat ſuffo/catus incipit apparere et magnificart et velor fieri. et sp[ar]gitur calor in toto corpore ſin equalitate. Sed ſeda medietas est bo[ra] in qua bec caliditas p[ar]ſa c[ui] equalitate p[ced]it augen do. C. Lirea qua parte notand[ui] q[ui] Salen in liu bo[ra] de p[ib]ibus particularibus p[os]uit quin[que] tem pora p[icularia]. f. principibus: anomalia: aug[em]tum: statum: et declinatione: qu[em] Auticena sequi[d]i ſit augmenti in duas medietates: quar[ui] p[ra]ma a Saleno d[ur] anomalia. i. fine norma. n[ò] eim calor: est eque p[ro]positionabiliter p[ar]ſus in toto corpore: immo partes extreme valde parum calét in comparatione ad cal[or]em ſibi deb[ut]um, partibus centralibus mag[is] calentibus debito. et b[ac] in principio p[ul]ſus: ſed in fine buſus prima medie tatis est calor: p[ar]ſus per omnia membra equaliter. i. p[ro]positionabiliter. Sed a[ut]e medietas que a Saleno vocatur augmentu est bo[ra] in qua n[ò] cessat bec caliditas p[ar]ſa c[ui] equalitate augmenti et ſeruata debita. p[pr]o[ctione ad cal[or]em ſibi debi tum. Inon d[ico] tam[em] q[ui] in oibus mi]e[bi]s ſemp[er] ſer ue[q]b[ec] p[pr]o[ctio]: in m[ro]t mag[is] ſeruat q[ui] imp[ri]nct p[ri]me medietatis. Aliter poſtumus intelli[ge] re caliditatem cum equalitate augmenti in omnibus membri: s. f. omnia membra in caliditate intenduntur in ſecunda medietate et in fine p[ri]me medietatis oia ſunt calida et debent d[ic]t calida ſed in principio p[ri]me medietatis n[ò]. In b[oc]mo expon[é]do equal[em]t id[em] signifi[cat] q[ui] vnuierſaliter.

### Et hora status est hora in qua remaet caliditas p[ar]ſa cum equalitate et accidentia cum dispositione ſua et p[ul]ſus fit ma[ro]z q[ui] vnq[ui] et fit vehementius velor et freq[ui]ns. C. Deſcr[ib]it ſtatum particularem d[ic]ens q[ui] stat? est bo[ra] in qua caliditas est facta intenſio: q[ui] vnq[ui] et remanet cum intenſione illa ita vt non apparet ip[er]ſam notabilit[em] et intendi aut remitti. et p[ul]ſus est ma[ro]z q[ui] vnq[ui] fuerit in tali parorismo. i. ſi virtus confet et eſt velociq[ui] et freq[ui]tio: q[ui] alijs tem[por]ibus p[ro]pter ma[ro]z em eſſe necessitatez in illa bo[ra] q[ui] in alijs. Si in virtus multum debilitate re[n]t n[ò] eſſet incó[n]eniens ip[er]ſus eſſe min[or]em et tar d[io]zem in eſſet freq[ui]tio. Et credend[ui] q[ui] aliquā do ex forſi opp[er]ſione virtutis in principio: non poteris magnificare pul[ſum]: immo nec forſte ve locitate flat p[ul]ſus freq[ui]tio: in principio q[ui] in statu. Sim[li]titer al[iqui]n in declinatione mo[tr]tali ſic p[ul]ſus formicans valde frequentio: q[ui] fuerit pulſus in statu eſuſdes parorismi: ſed intelligitur ſic debere eſſe ſi[que] textus d[ic]it merito necessitatez q[ui] est ma[ro]z in statu q[ui] in reliquis temporibus.

### Et hora declinationis est hora in qua incipit diminutio et incipit p[ul]ſus tempe rari et equatur deinde illa in qua incipit corpus ſudare et producit corpus ad eradi cationem.

C. In b[ac] parte d[ic]ribit p[ri]mo declinatione. ſeda oſtendit q[ui]dam cōtingentiā ad monendā medi[c]os ne ſint faciles ad p[no]ſicandum. ſecunda ibi. (Et multo/iēs). D[ic]it qu[em] q[ui] declinatio est bo[ra] in qua incipit diminutio accidenti[n] et incipit p[ul]ſus t[ar]p[i]. i. redire versus t[em]peramentu in ſuis d[iffer]entijs. et equatur illa. f. caliditas p[er]ſe[br]tilis. q[ui] d[uc]itur

Deci[la]tio q[ui] ſit.

Primus

duckt versus qualitatem egro naturalem. Deinde incipit cop? sudare; 2 pducit ad febris eradicatim inimicis alter subintraret paroxissim. 3 Dux autem cæc est quæ materia paroxissimæ est multu paucificata et subtrillata 4 fumis resolutis 5 a fœte caloris egestati. 6 De sudore autem nota duplex est qdam materie paroxissimæ: 7 bìc sì 8 accidere in plurimù accidit in declinatiorè. 9 Aeru aliquæ materia existètque formi accidit in augmèto et statu; 10 est signu longius tudinis 11 soli paroxissim: fed etià totius egritudinis; 12 et bìc est paroxissimus quarte particule. 13 Si fu do: 14 incederit 15 no deficiëee febre. Alter est sudos ma terte que est sub forma cause antìs ciretice expulseret: 16 bìc 17 sm plurimù incoeat in statu vidi: 18 est boza pugne: et etià sm plurimù incipit in statu particuli 19. 20 Et cœsmiliter tam in declinatione vniverstariæ 21 particulariæ 22 frequenter in pluribus declinationibus particularibus cœpleatur.

Ibæplegus. 4n deficienciu aut vigoremibus paroxissimorum moritur soluta ipsi vitales firmitudie Obfcurio: náspç/cidés in p[ro]nictios deficiens tibibus vigorem? paroxissim fit pulsus. Defultus násp cum aliis in corpe: tui etiam febrilis calo: 29. Vinc videlicet vugaribus: 30 iperitio: tui melius babare cui exurrit: 31 vêter ducit: 32 vel alio mo do moue: 33 aia deficiens. Aliq aligatutus tuus sudore glutino lum educentes vitæ decet est.

Et multotius q[ui]dè accidit apud mortem o[sp]o que est sicut declinatio: et est q[ui] eger eaferit: et nò op[us] ut statueris in h[oc] immo cognosces o[sp]nè pulsus et an ma gnificetur et fortis fiat.

In b[ac] parte ponit [ingent]a qua medici erudunt ut nò fit faciles ad proſticandù dicés: q[ui] multotius accidit apud mortem o[sp]o que est sicut declinatio: 4 est qua[le] eger tam eaferit. 5 I[sc]o ut et q[ui] ad certificandù te ne error: [ing]at nò debes ſolùmodo occupat. 6 P[ro]fiderè in illa apparèt de/ declinatiorè: 7imo cognoscerè o[sp]nè pulsus in ma/gnificet 8 acqutrat o[sp]nes quenètates et ſintat tendès versus formularè aut fo: 9micantè.

Notandù 1 q[ui]b[ec] o[sp]o ſimilis declinatiorum p[or]tè eſse in trib[us]. In calidità te ad tactu ſenſata: 2 q[ui]b[ie]r at valde calidus propter defectus calo: 3 inmati intendit ad frigidità: 4 t[em] cù nò ſit tráſitus de extremi ad extremi ni[mi] p[ro]meditius aliquæ venet ad tepidatæ ſiue q[ui]dà t[em]peramentù graduale p[ro]p[o]tionatù ſanitati. 5 I[sc]o p[or]tè eſse in o[pat]ionib: 6 q[ui]to: ſorte natura ag[em] ſm vt timi[mi] conatu p[ic]fiet aliquas o[pat]iones: 7 q[ui]s antea nò p[ec]erat sicut cù domo p[pi]nquinus mori ſer eit rit: et loqui[que] cù antea boc nò fecerit. 8 I[sc]erto est o[pat]res declinatio: 9 q[ui]b[ec] p[ar]remissus accidetus 10 q[ui]virtus defecta nò audet aggredi pro materia q[ui]e materia nò agitata apparèt accidetia remittet: et bec multotius apparèt in p[es]til[it]ialibus. 11 I[sc]o in butu[mi]dot casibus nò p[er]didas ni[mi] pulsus coſideres an ſo[tr]ificet: 12 tunc cauſter pr[on]oſticare salutem: vel mori tem ip[so] deficiente.

Et si tibi v[er] ponà tibi exemplù de tertiana, attède ergo q[ui] cù tertiana in plurib[us] o[sp]nibus incipit h[or]ripilatio: deinde frigus et rigo: 2 poſtea ſeda[que] rigo: et minora[que] frigus: et incipit calefactio. poſtea equatur calefactio: deinde additur: poſtea stat: deinde incipit minui v[is]c[uo] eradicetur.

In b[ac] parte doc: 3 Auic[em]o: c[er]p[ul]o cognoscerè bec quatuor: tpa particularia. Ma in p[ri]nctip[io] tertia: ne h[uius] plurimù incipit h[or]ripilatio q[ui] fit ex remissio ribus cauſis: h[uius] frigus et rigo: vt infra in ca. p[er]ſo poſt h[or]ripilatio: eſequi[que] frig: et rigo: cù eit augmentù p[ri]cipii: poſtea ſeda[que] rigo: et minora[que] frigus: ita vt in extremis flat q[ui]dà tepiditas: 7 eſt finis p[ri]cipii: 8 poſtea augmèto incipiente incipit calefactio: ita vt ſentiatur aliqua mèbza notabiliti ca

Febrium.

Fo. xvij.

leſerit. Poſtea in ſo[rum] parte p[er]me medietatis augmèti equa[que] calefactio. 1 q[ui]o mèbza efficiunt ma nifeſte calida: nò tamè q[ui] caliditas ſit eſt illis in o[ibus]. Deinde in ſo[rum] medietate augmèti addi ca leſatio in o[ibus] mèbris: ita vt in ip[is] manifeste caliditas intèndèo p[cedat]: 2 eſt finis augment: poſtea caliditas in statu in vitimata ſui intèſione ſat vt nò videa[que] manifeste addi aut minuti. Altito in declinatiorè incipit minuti manifeste v[is]c[uo]que era dicetur. Et ſictas in bacuitima parte but[que] cap[it] po nit causas plongatòs: ſeb. quarus ſufficiens ita ſumèda est: 4 q[ui]c[ia] plògatiòs ſebris aut ſumitur a cauſis in corpo[re]: aut a cauſis corp[ie]. Si primi bæbatur trescauſe h[uius] regio frigidà: t[ui]s anni frigidum: 7 reliqu[i]i regimè ſex rerù nò naturaliù multi p[li]catu[i]i materie in ſente digeſtior: aut euacuatiòs aut op[li]atione faciètes. Si h[uius] cænnt ſunt corp[ie]: aut ſumit[que] a materia: aut a mèbriis ſui a materia ſic m[ita] groſſa: au[tr]iſcoſa: au[tr]iſega: aut frigidà: aut diſpo[mi]ts in partibus ſuis est c[ui] plògatiòs. Si h[uius] a membris aut a c[om]plexiòe e[cor]t: aut a c[om]plexiò: ſi a c[om]plexione unc c[om]plexio frigidà merito: p[or]to[mi]z elementò: s[ui]c f[leg]matica: melà colica: frigidà th[ui] et ſup[flue] b[um]ida ſensum obtrùdèo: 2 ſimilis eſt ſent cause plògatiòs: 3 ſi frigidà de decurui et a t[ui]no ſicut ſenti. Si h[uius] a c[om]plexiòe unc ſoliditas corporis. 4 meatui 5 poz[ui] strictura p[er]b[ido]que terie euacuationè est c[ui] plògatiòs: ſunt etià mul te alle cauſe p[er]t natura: de q[ui]b[em] c[ui]nò egit Aut cenna: ſicut durtícies v[ic]erù: debilitas d[ur]tis: 6 ſimiles: 7 t[ui]s egit de naturalib[em] aut nò naturalib[em]. Et tu ex cauſis c[ot]rarijs collige mo[bi]t ab: c[oe]ta[tonem]. Et de cauſe p[ol]ongationis intelligitur in putri: non in effi: aut etricis.

Dubium difficultie discuſione dignum est. atrum ſeb. putrida salubris pen[si]ens a: materia non reducibili ad benignum fit m[ato]r: moribus in statu q[ui] in augmento: 2 m[ato] in augmèto q[ui] in p[ri]nctip[io] loqu[uo]de o[sp]tib[em] 3 diſtingi et c[er]tis penes alteratione materie: nò a[ut] pen[si] acce dentia necmo[bi]t effentia. 4 I[sc]t aut in dubio mètio de febre putridæ: 5 q[ui] de effimera et etbica nò eſt dubi[que] c[ui]q[ui] ſint mo[bi]t immateriales nò b[ui]t t[em] diſtinta ni[mi] penes mo[bi]t effentia: 7 a c[oe]tia. Et cer t[em] e[ſt] q[ui] ſunt m[ato]r: mo[bi]t in statu q[ui] in augmento: 2 in augmèto q[ui] in p[ri]nctip[io]. S[ui]l[que] loq[ur]t i[nd]ubio de materia nò reducibili ad benigni: 4 q[ui] certus eſt q[ui] moribus p[ê]dens a materia reducibili ad benſis gnù est minor in statu quo ad o[sp]nè q[ui] in aliis t[em]po[bi]: 5 imo c[ui] eſt ſume digeſta ampli[que] nò eſt moribus. 6 I[sc]n b[oc] dubio omniſſis argumètis ad p[res]: 7 q[ui] de bis e[ſ]a: 8 inſerit. 9 p[ri]mo ponà quèda notàda. ſc[uo] ponà opinionem plus: L[ò]mentato[ris] tertio opinionem gentilis. 10 Notandù p[ri]o q[ui] febriis putridæ b[us] dupli[ce] cauſam: antecedèt: 11 p[u]ſtacta. Et a[ut] cauſa conſueta febriis putride c[ui] corpo[re] t[em] mediate febriis p[ro]duci: a[ec] b[ui]t eſt humor putridus et vap[or]i: inde c[os]ſurgens et non ſolus vap[or]t op[in]atus eſt L[ò]ciliato[ris] diſferètia c[et]eſima q[ui]s qua eſſimanona quoniam b[umo] putridus cozdi c[ot]iguus: ſicut ſanguis putrefeſis in extro vêtriculo cozdis: p[duc]it inmedia te calidità putredinalem in co[de]: 2 nò ſolù vap[or]i: eſt: fed de b[umo]c: a c[os]de diſtante qui ſolus ab[ſo] vap[or]e ab ip[so] eleuati: to nò p[os]ſit cale facere co[ſ]e: magis dubi[que]. 3 S[ui] cer te tenendù e[ſt] q[ui] p[ar] vap[or]i: ab ip[so] c[os]ſurgés et eſtui: dem speciæ cum ip[so] b[umo]ze a quo eleuati q[ui] ipſe b[umo]z eſt cauſa p[u]ſecta febri: ſicut ſi ignis ſit ap[li]cat: a[lic]ut c[os]buitibili tam medictas ignis p[er]

## Tractatus

pīnqua cōbustibīt & remota est causā imediata
salefaciōs cōbustibīt. Sīl in pposito tam bu
mo: putrens & yapō in iurges cordi cōtigu?
eft imediata cā febrīs. Sed ponědo vaporem specie
distinctū ab eo a quo elevat magis est dubium.

J[اه] Sed tencēndū est adbuc q[ui] bumo: est cā coniuncta
febr: sicut sol calafaciēs boiēm p radios suos est
immediata cā calo[ris] illius: q[ui] causat illu: et nulla
est cā imediata q[ui] fit principāt: sed soli nſtik alis ſi/
si/ cut i[que]s deberet naue mediate fune trabere aut p/
cutiēs aliquē cū baculo dicim? ipm e[que] cā imedia
tā: q[ui] nō mediat i[n] cā nſtik alis. Est e[m]i vapor pu
tridus: sicut inſtrīm buōzis putridi. Lā vo[rum] ah[que]
cā corpea mediata causans febrē mediate cā p[un]
cta: q[ui] solu[em] p accidēs. sicut: x. z. cblōre e[n]htes ive
nis sunt cauſe febrīs: q[ui] ſimulādo naturā ſunt cau
ſe vt natura irritata expellat aliquā partē extra ve
nas ad poros et cutē: q[ui] expulsa p[ro]pter motu illu[rum] pu
treſt: et ſit cā p[un]cuncta febr[ius]. J[oh]no dico t[em] q[ui] q[ui]ber
e[br]bis BABEAT DUPLIC[EM] CĀM: sed aliq[ui] b[us] solus cām
coniunctā: vt q[ui] tota materia ad putredinē moue[que]
vt in tertiana vn[ti] paroxi[m]. Aliq[ui] nō b[us] n[unc]t cau
ſam antecedēm ſicut in tertiana pluri[rum] paroxi[m]
mo[ui]n in tpe q[ui]etis in qua tertiana ſerua[que] vnitas in
cā antecedēte. Aliq[ui] nō b[us] cā a[n]tē nec p[un]cunctā
ſi, p[ro]pter calidate[que] e[pat]tis venarū ex cibo lumpto
bodie generem du[que] z[ub]ere q[ui] putre[que]t & faciat pa
roxi[m]. Deinde ex e[d]e cā g[hi]n[que] du[que] alie[que] z[ui]
ctiāt alii paroxi[m]ui: sic de alijs. Est ei manifeſtū
q[ui] aliq[ui] nō babebit cām p[un]cunctā nec a[n]tē q[ui] ſit ma/
teria: vnitas a[ut] but? febr[ius] ſerua[que] in cā a[n]tē q[ui] est
caliditas e[pat]tis et venarū. J[es]o notandū q[ui] di
ſtinctio t[em]po[ru]s ſeb. p[en]ces alterationē materie de/
betur febr[ius] putridis tā interpolatis q[ui] cōrniu[s]
Eſt e[m]i febr[ius] interpolata: febr[ius] inter cu[mi] paro[
x]timos cadit quītes media: cu[mi] cā cōiuncta putret
extra venas. L[oh]tina a[ut] est q[ui] ſemp affligit cuius
cā coniuncta est bumo: putrens intra venas. Dec at
est duplex cōtinau propositātionalis et e[m]ota: lic[es] e[m]
[tr]inute affligat: habet t[em] excreſcentiā de d[omi]n diez
aut de tertio i tertii: aut de quarto in q[ui]tō ſm ana
logiā de ſuam materiā. Aliqua est p[un]cina p[ul]sa p[ri]
nue affligēs: et nō babēs bm[ō]i excreſcentiā de q[ui]b[
]supr: a[que] e[m] duplex quَّueda p[é]det abvica mate/
tia durāte a p[ri]ncipio v[oc]s ad finē cu[mi] nulla fit ad
ditio: sicut eſſet tertiana vn[ius] paroxi[m]. Aliqua
a[ut] pendet ab aliquā materia durāte a p[ri]ncipio
v[oc]s ad finē: cu[mi] tam e[que] aliqua fit additio. Et e[m]
tripler. augmaſtica: in qua de materia plus addiſt
p[ri]me materie putre[que]t q[ui] ſit illud q[ui] ab eo resoluſt
qua p[ro]pter aug[é]do p[ced]it: est e[m]e tota augmen/
ti. S[eb]a e[m] peraugmaſtica q[ui] declinando p[ced]it.
but? cauſa e[m]: q[ui] de materia p[ri]ma plus resoluſtur
q[ui] ſit illud q[ui] addiſt. T[ertia] e[m] omotena q[ui] vntof[
]miſter affligit: et e[m]e tota statu[m]. cuius cauſa e[m]
q[ui] tantū de materia addiſt quantū e[m] illud q[ui] de
p[ri]ma putre[que]t resoluſt. Feb[es] a[ut] iſte q[ui]b[us] nul[
]la fit additio ſunt rarissime vt p[ri]z discurrendo.

Distintio
tempo[ru]s.

J[ah] Distintio a[ut] temp[o]r in bis p[en]ces alteration[em]nem materie ſumitur b[oc]modo: qua[ſ] in p[ri]ncipio n[ō] est i[n]ſt velitiu[m] digesti[on]is aut dispositi[d]is di[gest]ioni cōtrarie occulti[rum]. In augmento ſigna di[gest]ioni cōtraria ſunt maniſesta: et digestio aut putrefactio maniſeste aug[é]do p[ro]cedit. In statu[m]eſt alit[ér]iter di[gest]io intendatur: salt[em] v[oc]s ad me[diu[m] status: in medio status e[m] ſumma di[gest]io: et ita ſumma putrefactio. J[oh]tra. maſ[or] est p[po]z/tio v[or]tutie di[gest]ione ad materiā dirigendā a p[ri]ncipio status v[oc]s ad mediā q[ui]nquam ante, ergo di[ſ]

## De horis

geſtio magis int[é]ditur: et velocita[que] in b[oc] t[em]po[ra]e
q[ui] in aug[em]tō: ſi ſic: sequi[que] q[ui] aug[em]tō di[gest]ioni
bis e[m] in statu[m] magis maniſſest[ui] ſenſible q[ui] in aug
méto. J[ah] de b[oc] di[n]egado v[or]timā di[gest]ionta.n[as]
q[ui]tuncum di[gest]ion lo[vel]o[ci] p[ro]cedat in statu[m] in aug
méto: i[lle]t n[ō] est ita ſenſible ſic i[que] aug[em]tō n[os]
cut q[ritas] di[gest]ionali alicut corpi magno n[ō] est ita
maniſesta: ſicut quatitās e[m]em addita corpi par
uo. J[oh]na d[omi]n tertio q[ui] l[ic]z plures ſint febr[ius] eu[n]i
dem speciſet: n[ō] tam[em] ſeruat e[m]andem p[ro]portionē in
tomu materie ſuor[u] paroxi[m]mo: por e[m]i eſſe vna
tertiana: in qua materia vn[ius] paroxi[m]i ſit ma[
to: q[ui] materia ſcori: materia cori: q[ui] tertij: ſic dei[
ceps v[oc]s ad statu[m]. Aliqua tertiana ſe b[é]bit oino ec[
tra: in q[ui] materie ſuor[u] paroxi[m]mo e[r]ut e[que]t: ſic
paroxi[m]i e[r]ut ſere e[que]tis in l[ó]gitudine: et i[n] ſuis ac
cidětib. J[oh] n[ō] a[ut] ſoc doc t[em]vi[n]o d[omi]itur.n[ā] in conti
nu[n]s cōcluſis b[oc] est poſſible: ſicut in aug[em]aſt[
]cis in q[ui]bus magis de materia moue[que] ad putre[s]
dinē in tertio ſequi[que] q[ui] in p[ro]cedět. Et in omote
nis in quib[us] tantūr[i] de materia addi[que]t ad putre[d]
nem in tpe ſequi[que] quan[t]i in tpe p[ro]cedět: ergo ita
erit poſſible in interpolatis. J[oh]rau aut[em] diuſer[
tat]u, cauſa potiſſime ſumit ex diuſeritate materie.
n[ā] materia e[n]hite diſſo[mi]t et etberogène maſ[que] p[os]
subtilis poterit moueri in p[ri]to paroxi[m]o: et in ſe
cundo paroxi[m]mo materia e[r]it pauci[ro: q[ui] magis
grossa et diſſicil[em] mobilis, in tertio porti[m] paus[
cito: q[ui] ad bu[c]uc magis grossa: et ſic deinceps. Aliq[ui]
etiā res ſe babebit econuerto: ſic accidit ſm plus
trimi: q[ui] p[ro]ſe quādo materia e[n]p[ro]fo[mi]s vel q[ui]
N[am] p[ri]mus paroxi[m]ſus p[é]detia pauca materia
qua n[ō] est di[gest]a: nec a fuuatiu[m]o separata. S[eb]
q[ui] p[é]debit a pluria materia: q[ui] e[r]it magis di[gest]a
et motu magis parata: q[ui] ſic de alijs. J[eh] et b[oc]no
tato inſerutur q[ui]s cōz correla: J[oh]p[ri]mus. materia
que mouetur in statu febr[ius] salubris aliq[ui] e[m] pu[
ris quantitatis q[ui] illa que moue[que] in p[ri]ncipio: alii
quando econtra p[ro]pter cauſas ſupra[ſcriptas] aliq[
]quando ſunt equales ſm q[ui] aliq[ui] febr[ius] e[r]it ma[
to: in statu: q[ui] longi[que] et ſeuio[n] ſen[ccid]etum q[ui] in
p[ri]ncipio. aliiquādo ec[ó]tra: et aliiquādo equalis.
J[eh] q[ui]b[us] ſequitur q[ui] queſtio in eod[em] eſt id[iffer]es
et neutralis: cum aliiquādo febr[ius] ſit ma[ſ]or: mo[bi]b[
]in statu q[ui] in aug[em]tō: et in augmento ma[ſ]or: q[ui] in
p[ri]ncipio. aliiquādo ec[ó]tra. aliquādo in omnibus
erit equalis. nam materie multitudine et paucitas
est cauſa potiſſima ad faciend[ui] mo[rum]b[us] magnu
vel paru[n]. J[eh] tertio ex notato ſequi[que] q[ui] t[em]po[ra]e fe
b[us]s quo ad accidětia: et penes alterationē materie
raro coincidu[t]: immo ſere non coincidunt ni[n]ſt
in mo[bi]b[us] ſeruātibus materiā ad vn[ā] creaticā expul
ſionē. Et qua[ſ] dubi[us] b[oc] modo e[m] neutrale a qu[ui]
busda[m] limitatur. Albertus e[m] bononienſis di[
cit non aliter limitand[ui] eſſe q[ui] fuerit dictu[n] in p[ri]
cipio queſtionis. ip[s]e tam[em] ſequens plus q[ui] cōmēn[
tato[em] ponit general[em] cōcluſionem: q[ui] o[n]is febr[ius]
putrida salubris q[ui] e[m] mino: mo[bus] in statu q[ui]
in augmento. et mino[n] in augmento q[ui] in p[ri]ncip[
p]io. Et cōſequ[eter] dicti[que] q[ui] l[ic]z plus de materia p[ra]
treat in statu q[ui] in p[ri]ncipio: attam[em] qua[ſ] illa ma[
teria e[m] facta benigna per di[gest]ionē mo[bus] e[m]
mino[n]. J[oh]tra. malignitas materie p[ri]ncipij est
ſinita: et malignitas materie e[m] aliquāta: imo no
tabiſis cum putreat et faciat febr[ius] et accidentia
ſequi[t]a ſeb:em. Sed certum e[m] q[ui] contingit ma[
to[em] p[ro]portionē eſſe quatitata materie status
ad quantitatē materie p[ri]ncipij q[ui] ſit malitía p[ri]n
cipij ad malitías t[atus]. ergo plus p[ro]moue[que]t ad
magnitudine

Albertus boj
nonienſis.

Bentfils.

Primus

magnitudinem morbi quantitas materie in statu
q ad remissione morbi pmoucat benignitas eiusf
dem in comparatione ad principium, 2. anis est la
tis manifestum volentibus abſoſe paffione metrit
butuſmodi còtigettias. in statu eni materia còiter
magis nocet ſicando imprimendo: 3. in principio
magis ſuffocando. 4. Iſtibus àtque magnæ qne
ne limitat titulum questionis ad ſebzes incipien
tes ab aliqua materia que tota incipitat putrefce
re: 4. ita ducatur ad statu abſoſque materie addi-
tione: 5. quia ſte ſunt pauciflome: 6. titulusq[ui]tio
nis est valde artatus: 7. no ſe extendit nifi ad ſeb. q
reierant materia ad vnæ cretica expulſione: 8. non
ettà ad omnes ſitas. ſunt, eſt multe ex ſtilis refer
uantibus in quibus tota materia in principio no
incipit purreſter. Et ſunt et multe ex ſtilis in qui-
bus in augmèto et statu additur materia que om-
nes poſtea vna crifi expelluntur. Ad pauciflmas
itaq[uo] ſebzes ſe extendit titulus questionis. Propter
c. Aſto ſenéſis dicit q[ui]to oz limitari alij pa-
ſibus: exceptis illis in quibus fit còparatio et ne
ceſsario ſequentibus. et ideo ſuxta doctrinas ſecu
di còplectionu in còpatibus ſeru adà debar titu-
lus queſtionis ſic formari, vtrù ſeb. putrida ſa bris
pendens a materia no reducib ill ad benignu
ſit ma: 9. morbus in statu q[ui]n in augmento 2. maior
in augmento q[ui]n in principio. ſupposito q[ui] p[rae]cife
ſit tanta materia ſub forma cauſe còſuncte in bo-
ta status: ſicut in principio v[el] partisfat: 3. fibi p[ro]
poſitionabilis in principio còparando: ita q[ui] ſi e[co
tinuaq[ui]to plus eſt dissolutu in bo[ra] stat: q[ui]n in pn
cipło tato plus tranſuitt in t[em] intermedio in pu-
treditin actu. Et ſi eſt interpola: q[ui] p[rae]cife tan-
tum træſeat de c[ui]s anſte ſub forma cauſe còſuncte
in statu in vno paroristmo i[p]tum ſubtràuit in porſi-
mo p[ra]ncipii. 10. Quarto notandum q[ui] digo in nociti
uo non reducibili ad benignu q[ui] eſt p[rae]paratio ma-
terie ad expulſionem eſt oupler, quedà eſt adequa,
to ſubſecte materie digereſe. vt q[ui] ſi ſubtrà ſit in
bibita inſgroſetur. ſi groſſa n[ò] potès per meatus
angustos ſtraſre ſubtilletur. St. viſſo ſa adberens
memb[or]u2us ſuperſiceti incidatur. Alt. era autes eſt
p[ra]p[ra]ſetas occulta q[ui] acquiritur materie per actione
ne caliditatis Innate ageritis in materiam et affiniti
lant eam m[é]b[is] radicalibus: quod eſt inſtrumè/
tum: cuſuſmodi d[ig]onis efficax argumentum eſt.
quia in apate fecto in corporze tèperato a perculſso
ne q[ú]t[u]c[u]s ſanguis ſit mediocris indigem? matu
rantibus. non quidemt[ur] ſanguis ille acquirat ſub
ſtantiam mediocre: cuſi ſit temperatus: 5. vt a acqui-
rat p[ra]p[ra]ſetate illam q[ui] facile obediat vi[rt]ututi ex
p[ra]p[ra]ſus. S[it]t in finoeba ſacta in corporze tempera-
to n[ò] ſt c[ri]ſis in p[ra]tima q[ú]t[u]c[u]s ſit ſanguis quo
ad modu ſube mediocris 2. op time digeſtus: 5. fit
crifi in ſeſtima poſt actionem caloris in ſangui-
nem v[à]tis ſib[li] p[ra]p[ra]ſetate deq supra. 6. ſt eſi fo-
la adequatio ſube ſufficeret n[ò] op[or]teret ad ſigni
ficandum digeſtione còplet q[ui] p[ra]p[ra]ſes cèntal
be.n[à] incipiente ſebze a c[oli]a rubea mel[la] vel san-
guine: cum q[ui]ch[us] butuſmodi bumozes ſint medi-
cris ſubſtantie ſufficeret ad ſignificandum còple
mentus digeſtionis q[ui] p[ra]p[ra]ſes eſſent mediocris
ſubſtàte citrine rubee vel nigre. quod tamen fal/
s[um] eſt: 7. contra experientia: que etiam in debabant
apparere in p[ra]tima die. ergo còcluditur q[ui] p[ra]ter
modu ſubstantie reſuſitur p[ra]p[ra]ſetas de qua ſu
p[ra] que acquiritur in materia per actionem mem
b[or]u2us radicalium in materia que p[ra]p[ra]ſetas ma-
time cognoscitur per albedinè p[ra]p[ra]ſatis. 7. Quin/

Febrium.

Fo.xvith.

to notandum q[ui] digeſtio debetur t[as] cauſe a[n]t[he]q
coniuncte: licet de boc dubium non paruum ſue
rit apud antiquos: sed q[ui] debetur cauſe coniun-
ce manifestu eſt in apostematibus in quibus ma-
teria putrens et faciés ſebre digerit et tandéſſan
cur. hoc idè penes Balenus, 1. de differétijs ſeb: 2.
ca.v.s. reperitur in cauſa coniuncta ſebre: 3. putrida
vbi dicit: q[ui] putredo bumor qui in venis et arterijs
ſunt eſt ſimili illi qui ſcom apokemata: fed vince
te natura in apostematibus fit puſe laudabile. in
bumoribus vero qui ſunt ſcom arterias et venas
apportionale purt illud quod in vintis ſubſtitut by
poſtasis. videmus etià in còtinus p[ra]cluſes appa-
rere in p[ra]ſu bypoſtasilin laudabiles: cum p[ra]us
non apparuerit: que aliquado n[ò] babet nifi cau
sam coniunctam. D[oh] a[ut] debetur cauſe antecedé
ti oftenditur in interpolatis: in quib[us] apparet by
poſtasis laudabiles: cum p[ra]us n[ò] apparuerit. Et
certum eſt q[ui] poſtasis illa n[ò] decid[er]i nifi a mate
ria exſiſtente in venis que n[ò] eſt putrida. A materia
enim putreſte in poſis cutis n[ò] c[er]t ſoffible decid[]
materia poſtasis: que venas ingrediés cum v[ir]
na deſcederet. Et etià a[pu]d Auicen. ſco pa[mi] ca.
de poſtasi. bypoſtasis laudabiles principaliter
ſignificat digeſtione bumoz qui ſunt inventis. Et
idè Bal. 1. de crifi. Eſt a[ut] certu q[ui] in interpolatis
materie n[ò] ſunt putreſt in ſtra venas: quia ca[re]ſet
continuà. E[et] ex bis manifestu eſt q[ui] extranea lo-
cutus eſ coſciliato[rum] differétera. c[ui] qui dixit q[ui] cau-
sa conſueta ſebre eſt vapò: putridus antecedès bu
mo[rem] n[ò] putridu: fed bumor putridus eſ quodam
modo mediu inter cauſam antecedent[em] et p[ra]nictum
Et dixit q[ui] cauſe conſueta qui eſt vapò pauca de/
betur digeſtio: quia n[ò] babet ſubſtantia impediè
tem: merito tamè qualitati: quibus eſt nature re[
bellis: alqua debek alteratio. bumor vero putri
do qui eſt cauſa media p[ra]ſte et per ſe debetur q[ui]
digeſtio: quia op[or]tet in eo facere ceſſare purtrediné
manente ſubſtàtia: fed bumor qui eſt ſub forma
cauſe antecedentis non debetur p[ra]p[ra]ſe digeſtio:
c[ui] non ſit putridus: fed bene eſt debetur al[iqua]tis
digeſtio per qua ſua ſubſtàtia adequetur. n[ò] auſt e
p[ra]p[ra]ſe digeſtio: nifi illa que facit ceſſare putre
dinem manète ſuba ſuxta diffiſtione d[ig]onis. 11.
tegnt. Error a[ut] totoſ eſt in exponè textus Sale.
11. teqni. 1. p[ro] cu[mi] intellectu eſ ſciendu: q[ui] ma/
teria fuerit putrens leui putredine: t[uc] digeſtio fa
cit ceſſare putrediné manète ſuba. 1. manente foro-
ma bu[no]: q[ui] per d[ig]onè bu[no] reducet ad benignu
St. y[ò] ſit bumor n[ò] putreſ: 2. ſit c[ui]a n[ò] ſeb: 3. al
q[ui] malà d[isp]one n[ò] in p[or]t[ic]u ſibi p[er]uenit d[ig]o que
facit ceſſare putrediné n[ò] p[ri]t[em] ſe fecuratur merito
ſue male d[isp]onis q[ui] remouebi: p[er] d[ig]onè q[ui]
vel adequabi: ſuba eius: vel remouebi: eius ma/
la ap[ol]o d[isp]onès ad putrediné. N[ò] eſt t[em] credèdu
q[ui] quilibet bu[no] poſſit tal[or] diger. n[ò] alioq eſt ita
putridus vt n[ec]essariuſ ſit p[or]tum resolu[ti] aut inci-
nerari: aut aliter ſenſibilt expelli. tenendu eſ t[ar]a
ſuxta p[ra]p[ra]ſcripta q[ui] tam c[ao]a[n]ti: p[or]t[ic]u p[ra]p[ra]
debek d[ig]o: q[ui] p[ra]p[ra]ſcriptio data a Bal. còpetit so
l[ò]n d[ig]on i nocitiuo reducibilt ad benignu. In
no tandu: ſexto q[ui] e[ſeb. salub: tb]: bu[no] q[ui] mouet poſte
riuſ: ſm plinu eſt magis digeſt: q[ui] ille q[ui] p[ri]mo/
uek: vtrputa in interpolatis tota c[ui]a n[ò] a p[ra]ncipio
incipit diger: v[on]i m[à] c[of]i p[or]tini eſt magis d[ig]
ita q[ui] materia p[ri]m. Et ita m[à] terii mag[is] digeſta q[
]materia c[of]: ita in p[or]tini p[or]tionalib: 2. c[of]t
in oib: e[ſeb. salub: tb]. Aeru alioq p[ring]it oppo-
tu pp etbero genetate materie ſicut i f[leg]maticis

Balenus.

Ei

Tractatus

nâ qîcis materia sequêtiû porrimo:û q est grosior:
ch' materia pcedenti:u; nò facile passibilis a tuu-
te digestio est unius digesta ch' materia pcedenti:u
t bec est câ quare aliqui perdetur signa digestio:is
t recidit pâtur credit p[r]iuscium; quare fiut p[r]odict
vere. I[]Et ex boc notato sequitur p[ro]q in plurib[]
materieb; p[re]cedit digestio in quib[]n? nò p[re]cedit pu-
trefactio: p[tr]s in materieb? interpolataru; multa
râ altarui febi:u. I[]Sequiſk scôo q vt plûmû in ma-
terieb? putre:tib? in statu nò p[re]cessit putrefactio a
principio vcfq ad fin:u. I[]tud p[tr]s in interpolatis in quib[]
t materia paroximi stat? soluz incipit putre
re in principio eiusdem porrimi:u; ita dom est de mate-
ria exeraciatiôs stat? It[]re in multis c[ò]tinuis con-
clusi in q[ub]n stat? in. xliij. de est verissim litera existi
mandu: est ubi ille est de materia mota a principio.
I[]Ex bis sequitur q líc[]s c[ò]cederek digestionem t putre
factionem simul intedî poſse: ex boc th[]n nò sequitur q[]
boza stat? vt plurimus in feb. putredis materia fit
magis putrida ch[]p[]nicip[]p. Mâ nò op[]z pluri tê/
poze putruerit ch[]materia q est sub forma c[à]e p[]lun
cate in princip. imo stat q p[re]cisse e[]qit tpe aut miло
noiz. boc p[tr]s in interpolatis in q[ub]n? tâ in statu ch[]
p[ri]cipto materiain cept putrere in principio suofu-
paroximorum. fi entim fin in p[u]c tissue equidiftant
tib? ap[]nicip[]p. suofu porrimor:u ſle materie ſut equa
liter putrida. Si[]vo ſint in p[u]ctisineq diſtaltib[?]
il/amin? putret ch[]m agiſs vicina:k suo p[ri]ncipio, idem
tudicu:u eſt in ptinuis p[or]tionalib[?]. I[]Ex q[ub]tâ
d[é]ſequitur q[]va vera ad ſolu:du q[on]n[é]p[os]ſationem
eſt boc q[]diſo t putrefactio ſik intedank[?]; I[]en
tilis putauerit illud eſse fundamêtu soluti:ôs du-
bii p[or]ſotiti, q[tr]s q[to] p[re]cesso n[ò] ſequitur in statu v[]
putredine e[]c intêſione: in materia ch[]p[]nuerit a p[ri]nc[
pi]o:niſi ſolui in cau[]i in quo vna materia a p[ri]ncipio
vcfq ad statu putruerit: ch[]p[]nul digeſta fuerit: q e[]
tota c[à] mo:bi q[]cusus rarſtume pt ingit: u n[ò] v[]
e e[]c de intențione aut:q ponutregulas q[as] volunt in
plurib[?] viſicarit: sicut ſunt can[ò]es in ordinado die
tam t ſiles. I[]Septimo notandu:q illud or: magis
putreſa q[os] magis app[or]pint termino putreſa/
cti ôſis e[]t incineratio: aut magis diſtat a termio
a quo:ſue a non gradu putredis I[]Ex quo sequitur
q[un]d[é]q est magis putridu: est magis calidi:u; cu:
ea q[ui]m[]t app[or]pintant incinerati:ôs min? babeat
de bumido: t p[or]s minus de calido actuali ch[] ca
q[ui]alitul[]u magis diſtât: sicut videm? in ſtercorib[?]
que putre:t q[ui]min? ſunt calida c[ù]vicinam: incineram
ratoti: L[]u q[ra] in p[ri]ncip. ch[]p[]n statu v[]k[] materia ter
mink ad incinerationem: g[]trobic[]p erit magis pu-
trida. q[re]e fundamentu B[]ettilis nullu q[ui] vicit febi:
e e[]c maſo:re mo:bus in statu ch[]p[]nicip[]p. q[]r. materia
ſtatus eſtagiſs putrida. I[]Forze r[]idebiq vt illud
or: magis putridu: q[ub]s plus decalido putredina
liq:q putredo n[ò] est aliud ch[]calo: fixus in materia
putrida: vt vult Autc[]e. ii. p[rimi] inca. de c[à]is caleſa
c[]letib[?], y[bi]t dicti q[re]nti:io putrediseſt ch[]
caliditati: e[]tranea e[]nuerit facit: u n[ò] aliud. putredo itac[]
n[ò] est aliud ch[]calo: putridus: t[]m itud illud e[]
ma/gis putridu: q[ub] est calid? l[]id itate putrida: n[ò] auiſ
d[é]q magiſs app[or]pintq incinerati:ôs aut q[ub] magiſs
diſtat a termio a quo. I[]Lôtra sequitur q[ra]t in p[ri]nci-
pio v[]k[] ch[]p[]n statu materia e[]qit erit putrida c[ù]vto
bi[]q tráſeat a n[ò] gradu putredis vcfq ad terminu
etus: g[]fundamêtu B[]ettilis nullu: c[ù] in introq tráſi
tu tâ materia p[ri]cipti:q ch[]materia stat? erut e[]q[ui]lere
calide caliditate putredinali. I[]Notandu: th[]n q[un]
d[é]q est magiſs putridu: est maliqnt minus putri
do: sicut in materia p[es]tilentiali: q líc[]s fit min? pu-

trida:p[ò]t th[]n eſſe malignor alijs magiſs putridis:
c[ù] eti:u abſc[]q putredine eſſet malignor videm? e[]
q[ui] materia antracis e[]ſt malignor p[li]b[]alijs mate-
riebus ap[]tû magiſs putridis t fetetib[?] c[ù] corzu/
p[ar]to on[]ſi:bi:vi:ntu. I[]C[ò]tuo notandu: q[]diſo in
materia: ſi n[ò] p[ri]bibeat oino ip[]sam putrefiert p[
]bibet th[]n ip[]sam putrefiert valde maligna putredie.
I[]P[r]ima p[es] notádi eſt maniſſeta i ap[]tib[?] in q[ub]
santes laudabiliffima adbuc faciet feb. putrida:z.
I[]t[]re in feb:ib[?] in q[ub] materia i statu t: declinatio:
e ſtumme digeſta: t abduc faci: feb[re] putridam.
I[]Secu:da p[os] notádi p[ra]b[ak] q[ui] tam santes laudabi-
lijs q[es] ſedim[è]m laudabile decuiſa in materia inveni-
digeſta ſunt dantia fiduci:am ſanitiſa c[ù] q[ub]us non
tímem? maligna putredin[è]: p[re] boc e[]ſi n[ia] Bal[]ij.
de crifi, y[bi]t dicti: n[ò] eſt p[os]ſible apparète ſedim[
]ne laudabili q[re]ſebi ſit difficultas v[]l[]dominu: Et
idem ſentit Autc[]e. ii. q[ri]t[]c c[ù] dicti ca. de ſignis d[é]ge-
ſtionis. Et ſciſa q[ui] n[ò] ſebris c[ù] apparati:ôe diſo/
nis neq: ſublimatio ſit cum declinatio: ap[]tatis ti[
]mo: vebem[è]s. I[]Notad[ù] nono q[ui] e[]p[os]ſaſs
laudabiliffima p[er] ebulitionem c[ù] qua etiá ſit feb[ris]
intêſio. I[]Decimo notandu: q[ui] traſmutatio:ſes fa[
]cte in corpe b[]uano ſunt triplices: q[àn]d oino natu-
rales facete a calo:ze naturali: foli: ſic ut digeſtio:es
q[ub]b? cibus in ch[il]abi: ch[il]ibus in ſanguin[è]: ſanguis
in b[ù]viditates ſc[ò]as traſmuta:k. Qued[à] oino p[er]
naturales ſicut putrefactio:es q[ui] ſunt in c[à]crenis
aſcachilos eſtomeno. Qued[à] at ſunt medie ſicut
eſtraſmutatio: b[um]orui in ſan[ie]. EtDECIT p[re] triplet
qued[à] in qua a[q]it p[ri]ncipaliter calo: naturalis t
]paru: extrane?: ſicut c[ù] ſit santes laudabiliffima: et
]ſicut c[ù] materia p[re]poſtatis laudabili in c[ò]cau-
tatibus venarui g[ha]t in feb:ib[?]. Qued[à] in q[]magi[
]cōcurrunt calo: extrane? putredinali:ſicut q[ui] g[ha]
tur ſantes maligna: fetid[à]miqula v[]k viridis. et q[ui]
]genera: k p[re]poſaſſis maligna fil[]t t[é]dens in viride
vel n[igr]u. I[]C[ò]t tertio alia traſmutatio in qua
calos: iſti equaliter cōcurrunt: ita vt in materia
vtriusq[]vestigii appareat et equale. L[]redo tam[]
tenendum eſſe vn[ò] et eundem calo:em numero re
pertu: tam in m[è]bis q[ui] in materia e[]ſe simul natu-
]ralem t p[er]ternaturalè talia noia ſoſtiri ſim duerſi
tatem operationi: t effectu:q qui ſequitur. I[]n
d[ecimo] notandu:q ſeb. p[os]ſunt c[ò]parari dupliči/
ter in malignitate: t ſoſtitudine. nullu: e[]m inč[ò]ue-
niſens e[]t vn[à] e[]c alta malignore:q tam[è] ſit remiſ[
]ſio: sicut p[es]tilentiali: c[ò]parata caufoni. ſoſtitudo
e[]m ſeb[ris] ſequi:calo:ris int[é]ſionem: t multitudin[è].
malignitas at p[er]ternaturalitate qua magiſs ledat
et occitat: q[al]malignitas ſeq[ur]t aut venenofitatem
aut putredin[è] int[é]ſione: t buſimod[ì]: licet etiá ſe
]quatur calo:ris int[é]ſionem et multitudin[è]. Et ita vna
]feb[ris] ad ſeip[]sam c[ò]parata duerſis temporibus
]p[ò]t eſſe vno t[pe]malignor: t min? int[é]ſa. t alio t[]
]poze ſe babet e[]contra. Et cum malignitas ſeb[ris]
tan[que] penes effectu: babeat attendi penes leſionem
operationi: ſila ſeb[ris] e[]t malignor: q[ui] ampliſ? e[]
operationi: leſiua: ſiue merito calo:ris naturalis
ſiue p[er]ternaturalis ſiue meritovtriusq[]boc notad[ù]
]p[ò]t effect ex dictis Bal[]ij. de crifi. ca. liij.

De horis

Balenus.ij. de
crisi.

Balenus:

Quantu: ad

Primus

Quantù ad secùdù articulù, popis nonone plusp[ro] commatotis et sequentiù pertractàda supponitur primo titulum questionis sic esse limitandus: sic ab incitum dictum fuit: scilicet utraque febris putrata salutis pendens a materia non reducibili ad benignù fit maiò in statu qu[am] in augmèto: aut m[ino] in augmèto qu[am] in principio: loquido s[emp] de bis tépo[ribus] distinctis penes materie digestione. Secundo fupponit qu[am] in tota materia que in statu facit feb. continue p[esser]it digestio a princip. vs[que] ad statum. Tertio qu[am] digestio facit materia putrere min[que] ma[la] purreed[que] qu[em] non fufflet digesta, hoc supponit pt[us] ex notatis. J[u]narto supponit: qu[em] in rōne feb. includitur duo. vnum qu[em] fit calor. alterus qu[em] fit p[ter] naturam. et ratione vtriusq[ue] potef d[ici] febris ma[lo]: scilicet aut q[ui] fit magis p[eter] naturā: aut q[ui] fit ca/lo: int[en]ſiò. I[oc] supponit eſt manifiſt[us] er vtilimo notato supr[a]poſito. J[u]ninto supponitur: qu[em] accidendit in febribus et in alijs morbis qu[am] d[am]nunt ſunt p[er] p[ra]tia mo[bo]: qu[ed]a sequitur morbi et nature in/ citationem: sic ut ſunt prop[ia]tia febribus coartatio pulſus. frigus extrematut corpo[ris]: ex[ec]tio: ſi/tis: d[olo]: capit[is] ex: ſinſtate vigilar[us] et ſimilis. Sequentia autem febrem et nature incitatione ſunt ficut rigo: vomitus: fluxus ventris: et omnia accidendit cretica.

Nò respòſua.

Alenus.

His suppositis fit dec[]clusio respòſa pendens a materia non reducibili ad benigni in qual tota et sola putrente in statu p[ro]ceſtit digestio a principio vs[que] ad statum eſt maiò: morbus in aliqua parte principij: qu[em] in aliqua parte tépo[ri]i sequenti: aut maiò in aliqua parte augmèt qu[em] in aliqua parte statu. J[u]nato co[clusio] eſt de intentio[B]al. in cōmento illius affo rihim. inco[bo]tibus morbis: et rationib: fic. p[ab]atur. P[ra]tia: qu[ia] materia in statu eſt magis digesta qu[em] in augmèto: et magis in augmèto qu[em] in principio: ergo cu[j] digestio fuxta tertiu suppositu faciat ma/teriam, minus malæ putredine putrede: fi nò di/geratur materia putres erit mag[is]maligna in ali[qua] parte principij qu[em] in aliqua parte tépo[ri]i sequèctum. et ſic descendu eſt de augmento statui cōpara to: ſed materia mag[is] maligna ceteris paribus moribus facem morbi. qu[em] c[om]p[lo]sio vera. J[u]n[da] co[ratio] eſt virtusma[ro]b habet p[po]p[tione] ad ma[teria] in statu qu[em] babeat in augmèto: et maiòrem in augmento qu[em] in principio: ergo materia mino: eſt in bis tépo[ribus] babebit p[po]p[tione] ad virtutè alte/randæ: et ſic morbus erit mino: in statu qu[em] in augmènto: et mino: in augmèto qu[em] in princip. J[u]n[da] continue p[ost] principiù talis morbi salubris corz[us] mouetur ad sanitatè: et digestio p[t]inue p[ro]ce d[it]: ergo c[ó]tinue p[ost] minus participat de termio a quo: qui eſt: egritudo in statu. ita[que] morbus erit mino: cum tunc corpus ſit mag[is] motu ad sanitæ tem qu[em] tempore p[re]cederét. J[u]narto: q[ui] in statu ac cidentia p[pr]ia mo[bo] ſunt remitti[o]z qu[em] in princi p[io]. pt[us] in pleureſi ſuppurata: in qua dolores et cete ra accidentia sequentia pleureſim ſunt remitti[o]z qu[em] in principio. Et ita c[ò]m plurimù eſt in ceteris apostematibus ſuppuratis: nam circa generatio nem ſanien fiut dolores et ſebres mag[is] qu[em] facta ſan[ie] fuxta affo[ri]smù. J[u]n[ta] mai[or]i et mino: eq/iter dec[]reſcètib: c[ó]tinue dec[]reſcit p[ro]po[lio] mat[ris] ad minus: ſi virtus qu[em] ma[ro]t: in mo[bo] salutiz: b[us]: b[us] p[po]p[tione] malor[is] in eſtiquitatis ad ſp[em]: morbus qu[em] mino: p[t]inue dec[]reſcùt a princip. vs[que]

Febrium.

Fo.xix.

ad statu: virtus qu[d]e dec[]reſcit: q[ui] resoluſt: p[sp]s paup[re]cificat: et bùdiù ſumit: et morb[us] dec[]reſcit q[ui] ma[teria] digerit: et efficit min[que] maligna: et eri ex actio ne caloris p[arte] resoluſt: ergo c[ó]tinue dec[]reſcit p[ro]po[lio] morbi ad virtutè erit mino: in statu qu[em] in augmèto: aut mino: in augmèto qu[em] in p[ri]ncipio. J[u]n[da] ois ſeb[ris] putredis salubris eſt ma[ligno]: in p[ri]ncipio qu[em] in augmèto: et in augmento qu[em] in statu: ergo eſt maiò: morbus q[ui] afflumptu p[er]batur: q[ui] malignas morbi babet attendi penes p[re]ternaturalitate tan[que] penes causam: et leſiones opationu p[er] ductuariu ad morbi: tan[que] penes eſ fectum: ut p[ot] elici ex vtilimo notato: ſed ois talis ſeb. in p[ri]ncipio a quo materia nò eſt digesta eſt ma[teria] p[re]ternaturalis alio: u[par]itate suppo[ſita] qu[em] in statu in quo materia eſt digesta: eſt ad morbi p[er]iculato: qu[em] in statu in quo p[er]t er g[e]ſtioni]que o[ple]ta ſunt certa ſigna salutis. ig[rit]e eſt maiò: morbus in p[ri]ncip. qu[em] in statu: ſi in augmèto iudicatu eſt mediu et ad intellectu] p[re]cluſiòs p[ro]ſcripti e[lla]xit. Ra b[im]oyſes c[ui] d[ix]it: p[er]egritudo in t[he] status eſt: me li: q[ui] infirmus o[ſ] ſaluari. J[u]nato c[om]p[lo]ſione sequitur neutralitate: precedente qu[em] ſeb[ris] eſſe c[ó]nparado: nam p[ok] morbi materia putrenſe eſt q[ui]lis et mag[is] benigna p[er]t er g[e]ſtioni: mino: eſt debet facere ſeb[re]: sic ut videm? in apostematibus ſuppuratis mino: eſſe ſeb[re] et remitti[o]z accidetia: taliter etiam o[ſ] eſſe in materia ſumme digesta in c[ó]ncauita temvena ru: cum Ba[B]. s[de] differentijs ſeb[ris] c[ó]paret g[e]ſtioniem que eſt in venis qu[em] ſit materia bypo[ſation]e lau[da]bilis g[e]ſtioni materie apostematu in q[ibus] ge neratur ſantes: et bunc intellectu] babuit Zutten: ij. q[ui]t[ur] ca. de iudicij s[di]g[on]is: c[ui] d[ix]it: q[ui] nò eſt ſubli matio ſebris c[ui] apparitio eſigno: d[ig]on[ts]: sicut nò eſt cum g[e]ſtione apostematis d[olo]: fortis.

J[u]nato bis ita[que] tan[que] c[ó]clusi[que] p[er] ſebris putredis salubris eſt maiò: morbus in p[ri]ncip. qu[em] in statu: et ſe cundo qu[em] eſt malignior: et tertio qu[em] eſt intenſio: ſebris alio[rum] paritate suppo[ſita]. In augmèto au[n]t in omnibus bis iudicium eſt.

Sed contra

b[ac] determinatione argutur: q[ui] ſebres ſeruátema[teria] ad vntic[á] creticá ex[pul]ſione ſunt mai[ores] in statu qu[em] et p[er]g[red]ic[em] ergo determinatio falſa. t[us] p[er]na. afflumptu, p[ab]k[ui] p[io] de intentio[B]al. ij. de crifi. ij. ca. vbi d[ix]it: p[er] ſebris in p[ri]ncip. eſt parua debilis respectu et q[ui]n in statu eſt c[ó]pleta a fortis. J[u]n[da] p[er]miſus acciditia p[pr]ia q[ui] sequitur p[re]ſſionem materie in m[é]do: ſunt fortio[za] in p[ri]ncip. qu[em] in statu et c[ui] hoc in statu acciditia c[ó]ta et p[er]t[em] acciditia cretis ca ſunt fortio[za] qu[em] in p[ri]ncip. ita[que] e[mi] remittiſtme accidut in p[ri]ncipio. ergo absolute accidentia ſunt fortio[za] qu[em] in p[ri]ncipio. J[u]nato dec[]reſcum q[ui] in ſeruátib[us] materia ad vntic[á] crifiſim cetera non ſunt par[ia]: q[ui] plus de materia eſt in statu qu[em] in p[ri]ncipio: c[ui] ſim plurimù in p[ces]tu nona a d[ad]t[em] mate riaque poſtæa tota in crifi: expellitur. Et fil[ia] o[ſ] ad Ba[B]. ij. de crifi. J[u]nato negat afflumptu: et q[ui] ac c[identia] omnia tam ſequentia i[m]preſſionem ma[ter]e qu[em] ſequentia oppreſſione fortio[za] ſunt in p[ri]ncipio qu[em] in statu alijs paribus. accidentia tamen cretica que ſunt ad salut[em] fortio[za] ſunt in statu qu[em] in p[ri]ncip. cum raro in p[ri]ncipio accidat crifiſ. Lon

L ij

Tractatus

cedèdùn ùn est et vt plùmù febrìs putrìde salubris sunt maforès in statu ûn in principiæs in statu mate ría sit digèstio: ùn multo est amplior est sub forò ma caufe contùcè in statu ûn in principi. Pretererea cótra determinationè instat: quæ febrìs nò est nifi calo: pèter naturar: utte est maforè in statu ûn in pìncipio: pèt pèt vt ad tactùet: et q pulsus sunt maforèsvelo cios: est frequècios: et similiter anbelitus. ISe cundo: quæ status est et ora pugne prima quarti. capitulo tertio: et Galenus prima afforùlimozum et hoc nò est nifi pòpter forètem stimulationè quâ facit materia in natura: ideo crìsis fit magìs in de parorìfimi: sed cauſa maforìs irritationis na/ ture nò est nifi maforè in pìncipio a materia in mem/ brò: quare febrìs fit maforè in statu. ITe acciden/ tia omnia ſunt in statu mafora tam q merito men/ ſure ſunt pèter naturar: que ex toto gne pèter na/ turam: vt dolos et similis: quare intèſior: et magìs pèter naturar. ITe dès opatiòes animales vita les et naturales ſunt magìs leſe in statu ûn in pìncipio: vt apparet intelligèti. ITe ſi febrìs est et ma/ to: in principio ûn in statu: tùc sequit q neutralitas sequès pìncipit: est maforè ûn febrìs in statu. IItem Galenus in libro de têpòbus morbum cóparat plante et alìali in pìncipio paruìs poſtea augmen/ tatis: poſtea magnis. ITe pio bac parte est Ba/ le. ii. de crìſis. c. ii, cù dicit. Jam ergo opò vt exerci/ tes teſipum donec cognoscas vnàquaçùs egritùdi/ nes fingularè fin ſetipum: an est intègræ et pòple ca cum, velocitàte, nam ſi nò antecesserit, exercita ueris teſipm in hoc cum studio et solcitudine nò co gnoſces egritùdinè quâdo incipit: cum ſit paucæ et debilìs. IAd bec respòdetur. IAd primù diſicq calo: nò est maforè in statu ûn in principio aliozum paritate ſuppoſita: comparado partem calidio: est status ad partè calidiorè in pìncipio. ISe vt plùrimù nò est paritas: q: ampliorè cà pìncta febrìs in statu ûn in principi. et ſi negat q pulsus ſint maſto ree et alior paritate ſuppoſita. IAd ſeemò d: q morbus ſit mafora: quæ tota leſio illa nò est acqui/ ſita têpòre status: ſed in têpòibus precedètibus. IAdtrù aùt ſn equali tpe status acquirat: maforè: le q ûn in equali tpe pìncipii aliorù paritate ſuppo/ ſita est dubiu: nò paruni. I Lutus solutio ſiat in vi dendo i quo tpe est maforè: pòrtoio vòtutis ad morùn in statu vel in pìcipi. Et credo vtràparte fa/ cile defendi poſse. IAd quintù diſicq febrìs au/ getur tpe pìncipii: nec bic ſumit pìncipiù p. inſatì iinitatuo morbi: sed p: vno de t: pibus morbi. I Si que aùt autoritates Bal: et aliozùvidentur ſonare oppoſitù. Dic q intelligunt de t: pibus distinctis penes accidètia, aut q nò ſerua: paritas: q: plus de materia repitur de forma caufe conſuicè in statu ûn in pìncipio. I Sed cótra banc determinationè est bic argumentù. Febrìs est maforè in statu paro/ klimi q in principio eufùde: ergo ſimile erit in febrìe in cauſo conclusionis: illa em est ſicur vnus paro/ klimus. I Rhède sicut scis. et marine argumètù pìce dit de parorìſimo status vnuerallis in quo mate/ ria est magis digeſta q: putrida.

Balenus.

De boris

Quantù ad tertiù articulùp opinto ne Bértilis ſit bec pria cóclusio. In materia febrìs putrìde salubris que nò reducitur ad benignu post intittum febrìs procedit putredo intendendo: vſa ad certu: têpus pba: cóclusio in pìncip. putredo materie ès alìqua te intèſionis aliter nò faceret feb: ès: qui gradus pu tredinis est acqúitus in têpòre neutralitatis pìce deentis febrìc. IET pcedit augmètum vſa ad certu: tum têpus: q: aliter nò augeret feb. nò potest emi febrìs augerit nulla addita nulla materia: nifi per augmètum putredinis in ea: aut q: materia mag/ codi vicinæ: q: rarissime accidit: q: ſm plurimum augmètus febrìs fit per cremètum putredinis i materia. bec autè putredo et similiter febrìs sequès eà nunq: cefſat nifi materia expella: aut incineretur. I Secundo: q: ſimile est de materia febrìu: putredi: nis: de materia apatu: p:rio de orijs febrìs. ca. vt. ISe in materia apatu: post ip:to: intiùi intèdiſt putredo: ergo ſi: ſiet fiet in materia putridarù: pt: mi noz: p augmentu: fetorùsin materia cui maturatur. I Terto: hoc manifèctu est i materia finoche: in q: cum firſlobotomia in principio eucau: ſanguis parù diſtàs a naturali poſtea cum fit firſlobotomia eucau: ſanguis mktu alterat? et fetès. I Scda: cóclusio i mă: feb. putrìde salubris pècedere. putredi ne pcedit etiam digestio. I Dec: cóclusio q: est fun damentù pòſtis Bértilis p: batur: q: quado quid vnt paſso duarù dispoſitionu: ſus cepti: uo applica tur duo agentia illas intèdétia. ille due diſpònes in illo paſſo inducètur. ſed materie ſeburìs putrìde salubris applica: calo: naturalis intendès diſo/ nè: calo: p:ternaturalis intendens putrefactionè quare vtràc: diſpò inducèt. I Scda: ratio de Bal. p:rio p:noſtico:u, còmento vltimo. Et ex Auic: ii. quarti: cap: de iudicijs ſantef. ſanies fit a calo: na naturali: qui intèdiſt digeſionè: q: a calo: pèter na/ turà intèdête putrefactionè: p:oba:t. in ſante est al bedo intenta a calo: enaturali: et fetor: intentus a calo: p:eternaturali: ergo idem accidet in mate/ ria: feb: ùn fuxta Bal. vbi ſupra. I Tertia ratio: q: egèſtio nigra appears in statu et ſi: ſeruòs p: bypoſtatis aut v: rina nigra nò significant ita male: c: ucut quan do appàret in pìncip. quarta particula affòrimo i. Egeſtiones nigre qualis ſanguis q: c: et cò p: mi. Etia: I: saac de v: nis. I Sed boc nò pòt cè: nifi q: cum putrefactionè in statu etia: p: cefſit diſo que nò p: cefſit in principio quare q: I Tertia conclusio de intentiòe gètilis responſua ad dubium vel queſitùt est itta: ois ſebis putrida salubris pèdes a materia nò reducibili ad benignu que tota p: cef: fit ſub forma caufe conſuicè a pìncipio vſa ad ſta tum illius saltè nulla facta notabili diminutione est intenſio: q: forto: in statu ûn augmento: et in augmento ûn in principio. I Stà conclusio est de intentione Galeni. in lib: de temporibus vnt/ uerallibus vbi affimilat morbus plàte que primu: incipit. poſtea augetur. poſtea ſtat. et Auicenna ſe cunda primi: diſit q in augmèto manifeſtak con/ strictio: q: p in statu confitit ex multis ſuis partiz/ bus. Et Altabas quarto t: be: c: o: diſit q augmen/ tum est quâdo incipit maturatio: q tunc auger: vtr/ tus morbi: q virtutis debilitas. IET boc idè clare dicit Auicenna prima quarti ca. ii: .ii: .iii: . Et certu: est q ibidem loquitur de têpòibus distinctis pe/ nes alterationè materie. IET p: batur ratione q: illo tempo: ſebis putrida est forto: q: intèſio: in qua materia est magis putrida in statu ûn in pìn/ cipio c: a p:ncip. vſa ad statu: p: cesserit itendèdo.

IET confirmatur

Gentilis
opinio.

Balenus.

I: J: S: a:

Balenus:

Aliabas
tbco.iiij.

Primus

IET cōsfmaſt: q. ſimile est de tota consſtētia ſe/
bis in cauſu cluſionis: ſicut de vno paroximo ſe/
bis: ſed paroximus continue pcedit intendēdo a/
principio vſaſ ad ſtatut: ut p[ro]t ex quotidianā expe/
rientia: et no est nifiq: materia magis putrefit et ca/
leſit. ergo et c[]Tertia in ſebe putrida virtus et c[]tis
pcedit debilitādo notabiliter vſaſ ad statu. et mor-
bus auget aut ſaltè ſim dem opinionē no nota/
biliter diminuit. Dui: et re exemplu manifeſte ba/
bemus in paroximis. ergo cōtinue crescit p[ro]to/
tio morbi ad virtutē: ergo in equali ſtēpo plus le/
dentur et minuent operationes in ſatu q[ui] in aug-
mento: et in augmēto q[ui] in principio quare accidē/
tia fortoioza fient. et ſic morbus intenſio.

Sed cōtra bāc determinationē instatur
prio q[ui]s digestio[rum] putrefactio
intendātur equaliter aut magis digō q[ui] putrefactio
et digō facit materia benigna[que] putrefactio
malignā: ſeqitur q[ui] c[oe]t aut magis itendeſt in ma-
teria benigna[que] p[ro]malignas. Ad hoc c[]t: q[ui] pu-
trefactio magis intèdiq[ui] digōr et p[ro]tib: q[ui]
lic[que] alijq par[isi] materie decalbat: a qua decidiq
bypostas q[ui] digō ſummā: no t[em] totār decalbat.
p[ro]s bis q[ui] accidunt et crifi in qua expellunt būo[rum]
sub p[ro]prijs formis: ut colera citra[rum] ſanguis ruber
et melacoliā nigra. Et ſi querat qu[ui] signa digōnis
sunt signa salutis ſi maſt: ps būo[rum] non digerit et
forte o[ſ]e outreat: T[er]ſider q[ui] no obſtāte putredic
virtus meb[us] remanet forſtis q[ui] significat p[ro]bypo-
ſtatiq[ui] quapp p[ro]totā expellere materiā ſa deal/
batam q[ui] no dealbat. Et ſita etiā bypoſtasis ſi de/
gnui q[ui] et būo[rum] no digeratur: no t[em] putrefiat ma-
ligna putredine: et c[ed]endu est in resíduo materie
aliq[ui] digōne effe. I[sc]do inflar: q[ui] digō et p[ro]tufac-
factio ſunt cōtrarla: h[ui]s trarla: no p[ro]ſint intèdiq in eo-
dè subjecto: ſicut nec caliditas et frigiditas et bmōi
T[er]boc ſindeq[ui] ſikt mot? ſunt alíquio m[or]traritj
th[em] no pp[ro]ſeimo ſunt vnus mot? diuersa noja: ſo[ſ]
titus q[ui] diueras dispónes q[ui] inducunt: in q[ui]b[us] ap
paret vtrius caloris tā naturali p[ro]ternaturalis
vestigii. Et b[oc] voluit Baſ[que], de differétijs febriſi
en d[ic]it altera voca p[ro]purredo qua[que] digōne dicim?
in vnā sp[em] ſemp trāſmuta: ps. I[er] io q[ui] mate/
ria est b[oc] m[or] ſumme digesta: etiā ſumme: putri-
da facit maſto: et ſebrem. Et butuſerempl est ſicut
quādo alijq no colo[ra]tus rubeſt: lic[que] no formar
th[em] virtualiter acquiritur albedo et nigredo. Et creſceth
rubedine crescut: dualiter albedo et nigredo: itavt
rubefactio p[os]ſint alíquio m[or] d[ici] albeſactio et n[em]
grefactio. No[ut] ſut putrefacti p[ro] naturā trarior: e[m]
minſſettj: q[ui] putrefactio qua[ro]t metauro: e[trarit]u
magis g[ration]i mixt: q[ui] t[em] vnui vni est p[ro]trarii.
No[ut] ſut participét naturā trarior: p[ro]q[ui] no p[ro]ſi
sub quibuc[ui]ch gradib: q[ui] ſe copati. p[er]ſecta em[] digō
que est in corpe ſeperato no patiſ ſecu ſummā pu-
trefactionē que est in bis q[ui] incineratur: h[ui]z grad? ſu/
me digōnis et putrefactiōs ſe! copatiētes ſunt in
ſatu ſebiſi: ſo[po]ſtematu: ſalubriu[m]: q[ui] apparet
optia bypoſtasis et ſanſes laudatissima. I[]cōtra
ſan[ie] laudabili p[er]ſecta ſebris remitti: ſueta affo/
ſimuli. L[irca] g[ration]i ſanſei q[ui]. et ſimili dolores
q[ui]. ergo: p[ro]cluſo ſalſa. I[]p[er] ſetera e[ſ]le de bypoſtasi
et ſanſe: p[ro]to, de differétijs ſebiſi. ca. v[.] ergo bypo-
ſaſi laudabili p[er]ſecta debet ſebris remitti. b[oc] ar-
gumentu est mib[us] difficulti. I[]c[ter]ia r[ō]q[ui]a no[vo]
let b[oc] argumentu: longior: ſtēpo: p[er]ſeitt putre/
factio in ſatu q[ui] in principio vel augmēto: ergo ſe/
bis est maſt[or]. Nam ex b[oc] fundamēto ſequer etur

Febrium. Fo.+x.

q[ui] ſeb. effet maſt: in declinatiorē: et ſic fundamētū
gentilis nulli. D[ic]t q[ui] argumētū illud ſic abſo-
lute n[ui] valet: ſed bene valet c[ui] b[ac] additioc[que]
meria tunc p[ro]to est ſumme digesta: ergo t[em] ſic ſum-
me calida calo: putredinat: et ſit ſebris maſt: An-
ande: q[ui] intérto putredis b[us] attèdi penes distā
tiam a no gradu putredis: et penes accesseſſes ad
ſummū gradu calo: tis putredinalis no[ut] ſent penes
acceſſum ad termini putredinis: qui est incinerat/
tio: que em[] ſunt valde vicina incinerationem parus
babent de calo: a actuali putredinat: lic[es] tamen
Bētilis in q[one] ſua d[ic]at oppoſtu: et male poſſit
rindere ad argumentu factu statim. I[]quarto ar[
guit] ſic. digestio et putrefactio ſunt diuerſi motus
cüvelit Baſ[que] v[.] de simplici medicina. Digestionē ſie
ria calo: e naturali. putrefactionē no[bo] a calo: p[re]
ternaturali. I[] respondetur ſe[m] gentilem q[ui] ſe
ynus motus dictus digestio et putrefactio: licet
ſtat flat a diuerſis agentibus. P[ro]optera in materia
digesta ſicut in ſante apparet vestigius calo:is na-
turalis: l[ic]s albedo vestigium calo:is p[er]ter natu-
ram: l[ic]s fecer: lic[es] ſim verio: et opinionē ſit vnus et
dem calo: numero perficiēs bunc motu: qui: bo[rum] na-
turalis et p[er]t natura ſim diuerſos effectus. I[] et ſi
adducatur textus. A[in] ſermone v[.]l[ic]erem q[ui] in lau-
dabilissima ſante no[em] ſet putrefactio. dic q[ui] non est
putrefactio maligna qualis in herpete eſtomeno
fed bene alqualis putrefactio. I[]QUinta r[ō]poſi-
tio Bētilis est volutaria. l[ic]s em[] ſupponat verum
p[ro]s l[ic]s digō et putrefactio vſa[que] ad alijq gradui p[ro]
ſint ſimul in cadē materia adequat e intèdi: et ſe c[ō]
pati: t[em] no p[ro]bat vſa[que] ad quartu gradu: est em[] cer-
tum q[ui] c[u] putredine qualis est in herpete et p[er]ſibus
no[em] intèdiq digō: imo diminut: et ſi[rum] c[ui] materia: de
n[ig]ratur: v[em] ſit p[ro]tui n[ig]rus: et bypoſtasis nigra:
ergo q[ui] ſi[rum] cum materia ſe ſumme digesta: ſit q[ui]
ntes et bypoſtasis ſint albe et laudabilissima b[us] pu-
tredo effe remiſa. D[omi]nus autē ſignum est: q[ui] ſante
laudabili perfecta ſebris: calo: remitti: ſueta af[
ſoſt: L[irca] generationē ſanſei q[ui]. Et ſi[rum] debet effe
bypostasis apparěte laudabili: qua[que] potius ante
perfectā digestionē ſebris est intèdi: l[ic]s in aug[
mento in quo fit ebulitio p[ar]as ad ſummā d[ige]
ſtonem: et t[un]c debet ſe[m]ma putredo que de-
ținceps remitti: certe b[ec] r[ō] ſicut et inſtantia ſup[
rto: est mibi difficultilis. I[]sc]ta r[ō] digestio mate[]
rie facit ip[er]am putrere minus maligna putredine
q[ui] ſi p[ra]ſa no[em] effet digesta: ergo in ſebre ſalub: t[em]
bante plures paroximos c[eter]is paribus et p[er]
te quāritatis materie. materia paroximor[ui] p[ri]n[
cip]j que no[em] ſet digesta debet putrere magis mali-
sma putredine q[ui] materia paroximor[ui] t[atus] que
digesta ergo bec ſebris in principio erit maſt: in
morbus q[ui] in ſatu. B[inc] d[ic]it: concedédo illud ad
q[ui] deducit. ſed non ſumus in cau: gentilis. loquit
entem gentilis de ſebre pendente a materia in qua
putredo et digestio p[ro]ceſſit vſa[que] ad ſatum. I[]c[ō]
tra digestio facit materia benigno: et p[ro]putrefactio
malignio: ſem. ſed p[os]ſible est ſe[m]vartam diſpo-
sione: materie q[ui] digestio in aliqua materia ma-
gis p[re]cedat et intèdatur q[ui] putrefactio. ſicut in ma-
teria benigna. et p[os]ſible est e[con]tra: ſicut in ma[
ligna. ergo p[os]ſible est q[ui] equaliter intendantur,
quo p[os]ito ſequitur q[ui] ſebris aliquando erit beni/
gnio: aliquando maligno: in ſatu q[ui] in tempor
bus p[re]cedentibus: aliquando equalis.

Ego autem credo nullam positionu: ſu
perioru: deſedi p[os]ſe: et mul
ta ex argumētis p[os]ſit: contra e[as] militare:
L c[ui]ij

Galeus.

Tractatus

Sed credo in bac materia bas coſclusiones eſſe tel
nendas. Iª prima conclusio omnino ſebris putri/
da ſalub:is est ſalubio: in statu quin augmèto: et
in augmèto ch in principio: voco ſebrè tunc falu/
bizorem in qua apparent magis certa ſigna salu/
tis: et que est ſanitati propinquis: probatur. qu. in
statu apparent completa ſigna digestionis q. ſunt
dantia fiducia ſanitatis. Iª Secunda coſclusio ois
ſed. putrida ſalubris est maſor morb? maligno:
in principio ch in augmèto: in augmèto ch in sta/
tu oium paritate ſuppoſita: pieterea in quibus ſit
côparatio: que neceſsario ſequitur ad còparatio
nem: op5 enim ſuppont paritate: ex parte quâta
tis materie ex parte gradus putredinis in oibus
bis têpoſibus: et reliquioru: que faciunt ad morbi
magnitudinem vel remissionem. nemo eſi dubitat quò
tertiana vni paroſimi est maſor in statu ch in aug
mento: maſor in augmèto ch in principio: ſed no
feruatur paritas ex parte gradus putredis: quia
in principio materia est occulta digesta. in augmen
to manifeſte. in statu ſumme digesta: ſed quato est
digestio: est aptio: putrere minus mala putredie
quare etc. Et pro hoc ſunt omnes autoritates pro
opinione plus Lomètatoris ſuperius adducte.
Iª Tertia coſclusio ybi: no ſeruatur paritas in oib
contingés est ſebrè eſſe maſor: morbum alioquado
in principio: alioquado i augmèto. aliqhi in statu ma
xime propter disparitate in ſpittate materie i gra
du putredis. pt5. na maſor: gradus putredis: ma
ſo: ſpittas materie faciut morbi eſſe maſor. Lu
aŭt bec poſttinge in quocuſque itto: ſi trium
tepò: ſequit veritas coſclusi ois. Quarta coſlu
ſlo. licz ita stryt aſſerit ſo: oclusio: no tamè ois ſe
bis putrida ſalubris est intèſio: in principio ch in
augmèto: et in augmèto ch in statu, oclusio pt5. na
multe ſebrzes putride per dìgono intenditur in ca
loze: ſicut pendentes a materijs frigdis que per
digestionem caleſiunt. non est autem neceſsarium
omnes materie calide per digestionem caleſiſt
immo q[ui]ch infrigidatur. Digerimus enim mate/
riam colericam ſubtilem et ſanguinem ſupercale/
factum per potum aque frigide: ſicut etiam ac/
dit in digestione que est in tuatuo: ſicut cum ſan/
guis in lacransimutatur. Rationes autem que
poſſunt adducta contra banc opinionem ſuperius
posui et solui cum pertractatu: opinionem plus
Lomètatoris. Et ſic cum deſ gratia ſit finis bu/
tus queſtionis.

Iª De cauſe effimeres ois ſpeciet. L. a. v.

Iª Lbäperius.
Fuit quotidia
ne ſebræ circa
bumoz tabem
ſolo còſlagran
te ſpiritu: et ſo
a latinis quot
diæanea neoteri
cisvero effime
re vocantatur.

Aſſue omnium ſpecieru ſebris
effimerem ſunt cauſe primitue ca-
leſacientes eſſentialiter et cale
facientes per accidens de ſum
ma occurrentium et aſſumpto-
rum: ſelicet in cibo et pota et paſſionum
corpoearum et animalium et ex dolori-
bus et apostematibus apparètibus: ſunt
de eis et opilationibus quarum cauſa non
est primitua.

C. posth. Auicenna in quattuor: capitulis prece/
dentibus egit de quattuor: vnſueratibus de ſebi/
bus preſcendis. In bac parte agit de effimeris. et
primo in generali. fecundo in speciali ibi. (De ſe/
bibus effimeris ſunt.) in principio ſexti capituli.
Primam partem diuido in quattuor: Ilam in pri-
ma parte premittit ſermonem generalem de ſebrí

Deſignis

bus effimeris. in secunda parte ibi. Et de proprie/
tatibus. in principio ſequentis capituli ponit in/
gna generalia ſebi:u effimerar. in tertia parte ibi
(cum expedit.) in principio tertii capituli ponit cau
ſas et ſigna permutationis ſeb. effime. ad alias
ſeb. in quarta ibi. in omnibus speciebus. in prin
cipio quinti capituli ponit curationè generalem
ſeb. effimerarù. In primo capitulo ponit quattuor
generalia de ſebibus effimeris preſcìeda.pter
ea hoc capim dicic fermo ghalis in ſeb. effimeris.
Prinú est cauſe cuiuſque effimerem in ghali. ſcch
est tempus duratiòſs ſeb. effi. incipit ibi. Et ille
quidem ſeb. tertium qualiter ſe babeant in faci/
litate et difficultate cognitionis et cure ibi. Et
bec quidè ſebris. quartu: est ch corpa ſint forma
ra ad ipſas ibi. Et boies quidè. prinú: parte di-
uido in tres. Ilam p[ro]io in ghali ponit cauſas effi-
merarù. in ſco ibi. Et nò p[u]enit. ponit modu-
quo bmói cauſe ducit ad effimeras. ch no ad alias
ſebrés. in tertia ibi. Et ſunt quidam boim. remo-
uet quendà errorem. Et ſi q[ui]s quéreret quare Auicen.
in doc primo tractatu ſimul egit de generalibus
prefcendis de ſebibus. et de effimeris. noú ſic
de putridis aut. eribici. Dicendù obniffis ambas
ſtibus ch bec fecit quita ſibi placuit. De p[ra]ia at
parte dicit ch cauſe oium ſpecieru ſeb. effime. ſunt
cauſe primitive caleſacìtes effentiam. i. p[er] ſe et im-
mediate caleſacìtes per accidens: ſicut opilani
do aut p[er] antiparitati. Et ille cauſe ſunt de ſum
ma occurrentiu: ſicut a[er]is ſolis balnei et ſimilium
que corpori occurrut. Et ſunt de ſumma adſumpto
rum in cibo et potu s[ic]ut cibi et potus calidi actua
liter aut potètialiter et filr medicine. Et ſunt etiam
ille cauſe de ſumma paſſionum. cordoearu ſicut
est exercitiu: de ſumma a[er]ialiu. p[er] paſſionu ſicut est
ira et reliq[ui] animi accitius: ex dolozib. et a[patibus
aparètib? p[er] extrinſectis. Mă intrinſeca com plu-
rimu faciunt ſeb. putri. licet non negàdum ſit ipſa
poſſe facere effimerar: ſed extrinſeca frequentur fa-
ciunt effimeram raro putridâ níſi ſint magna aut
maligna. Et ſut de eis. p[er] cauſis alíque ſunt, ex opi-
lationib? quapro: ſez effimerarù. càn òt effimitia
vel aliter. quarù opilationù càn no: est primitua. p[er]
semper cu[pi]oplatiòes etiam perducètes ad effime
ra poſſint a cauſisp[é]dere corpo[er]is: ſis frequé-
tius pendeát a cauſis primituſis ſicut a[er]o frigido bal
neo skiptico et ſimilibus. M[otandum] primo q[ui]
dupler effimerar: vera ch no: vera. vera eſt illa que
p[é]det a c[ar] primitiu: ch no: vera pendet a c[ar] corpo
rea: licz tamè ambe in veritate debear d[ic]i effime-
re cum p[er]ſiis competat diffinitio effimerem: ſed pen-
dentes a cauſis primituſis: ideo d[ic]r vere: q[ui] com
plurimú ourat ſolú per vná diem: ch ſic ſibi cópetit
quid nois effimerem. Sed pendères a cauſis corpo-
reis durant lògiòri tempore. ſo: cauſa: quita p[ri]
mís. vnica tantú debetur intètio que est alteratio
cum non babeant alíqu[ia] cauſam corpo[er]a: qua
pendeát. Secùdis autem dupler debetur intentio
vna ad cauſam corpo[er]a que est p[er]ſiis remotiojal
tera ad ſebem: que est alteratio. M[otandum] ſe/
cundo. quod Auicenna numerando cauſas p[er]eter
paſſiones corpo[er]as et animales d[ic]it quasda c[as]
ſunt et dolòtibus: ch fecit quita dubium erat ap[os]
alíquos: an dolozes ſint inter dispoſitiones cor-
po[er]as aut animales numerandi: quod dubium
tamè ſolui poſset. Ilam dolozes corpo[er]is ſunt in/
ter dispoſitiones corpo[er]as numerandi: ſic uter
cittum et ſimilæ que incipunt cum manifeſta cor-
po[er]is paſſione: ſed dolò: ſue tristitia mentis ira t[
]e
cetera

Duplex effi-
mera.

Primus

cetera animi accidentia numerantur inter dispo-
siones animales cum incipiant fine manifessa
corporis passione: sed solum anime: quâuis quâ-
docis perdet ad manifessas corporis passiones.

Et non proueniunt cause earu cum ve-
hemêtia sua ad hoc vt pertræseat illud qô
inflammat spiri: nam si pertræseat illud fa
ciunt cadere in ethica: aut in speciez februi
humorû quam dicemus. Causæ eum pri
mitiue quâdoq[us] mouent antecedentes: φ
si mouerint eas ad putredinê erunt febres
putredinis.

In secunda parte dicit qu[ie] iste cause iam nume-
rate ca fuit soli effimerâ quâdo nò calefaciut nifi
spùs ponendo in ipfis calefactu eſſe. Si eum cum
vebementia ſua pueniſt ad ponendü calefactus
eſſe in humoribus aut medris tunc fieret bumora
lis aut etbica.nâ cause primitiue plerariis mouent
antecedêres. etiſi mouerint eas ad putre. factunt
febres putridas. ſi autem fixerint caliditatem in
membris ſet etbica.

Dubitatur circa partè preſentem.q[ui] effi
ceræ est morbus factus. p[ro]
mo de feb.ad glauconè.7.vij. terapêtice.ergo nò
babet cauſa z qua pèdeat spâli depèdètta. J[hi]
cèdi q[ui] apud tenêtes ſpiritu[m] effe formaſt aiatû
effimeræ est morbus factus ſue mala ap[ro] ſacta
eſt eſi calefactu eſſe q[ui] est in ſpiritu[m]. J[S]s ap[ro]
tenêtes q[ui] spùs nò fit formaliter aiatus ſebris ef
kimera est ap[ro] ſiens in corde. et nò eſt calefactus
eſſe q[ui] est in spù. qua ois morb? eſt paſſio veni
tijs. veri calefactus eſſe in ſpiritu[m] eſt imediata ca
eus. Bal. tamè qui vt credo nò tenet spiri eſe foz/
maliter animati eſt interp[er]t adus q[ui] dixit effime
ram eſſe morbum factus ſin quandâ metap[ora];
qua sicut etbica que e[m] morbus factus indiget so/
lum intentione que eſt ad ſebrem z nò ad cauſa:
ita effimeræ l. vera indiget solum intentione que
eſt ad ſebrem. l. alteratione.

Secundo dubitatur vtrù effimeræ fit pu-
tri. C[in] quo dubio tenendù
est q[ui] licet aliquâdo effime. fit putri. illud tamè ra
da cotingit. prima pars pbaf. nam spùs posſunt
putrefiert. et certù est q[ui] effimeræ pendès ab eis ê
putrida sicut feb. pendès ab bumore putrido vi[
ct]rum bumoza[li]t putrida. aſſumpt[us] autè probatur
de intentiòse p[li].vij. metau. q[ui] oïa putrefunt p[er]
ignem. Item q[ui] ac cui spùs in modo ſubſtatiè et
in còplexione aſſimila[ta] putrefcit ergo et spùs po-
terit putrere. aſſumpt[us] eſt Auticè. sòda p[mi]n. in ca.
de mutationi] aeris etra naturâ. et prima q[ri].
ca. de peſtilëtia. tertio. q[ui] de intentione Arift. viij.
metau. putrefactio opponit[em] generationi miktop.
q[ui] sicut in miſtriò ſe fit elementop] conjunctio ita in
putrefactione fit ip[to] ſepatio. Et quo inferk q[
]oia miſtra posſunt putrere. I[] Secunda pars clôcu-
sionis pbaf. q[ui] spùs propter ſubſtatiâ ſuâ remit
ſuâ et bumidù ſui facile euap[ar]abile. et q[ui] ſunt
magis calidi quâ bûdi raro putrent. ſed ſin plin
cù inflamantur resoluun[que] et corúpunt abſp[u] pu
tredine. et p[hi]ns ſeb. effimeræ pendens ab eis eſt
ſin plin nò putrida. Ecôtra aut[em] eſt de ſeb. bûzoa
liq. q[ui] eſt ſin plurimù putrida. raro e[m] ebuli[ut] bu-
mozes fine putredine: licenaliq[ui] ſi lò ſit poſe: sicut
in finoeba nò putrida. I[] et p[er] p[er]ter bác cám aucto
res nò fecerut métonè de effimeræ putrida. q[ui] ra
ro cotingit. I[]ke q[ui] nò diversiſica[ta] morbus cura/

Aristoteles.

Ephimere.

Fò.xxi.

tionis ſue fit putridus ſue fit nò putridus. soluz
eni opus ê alteratiòe. Et si spùs ſint valde dimi-
nut opus ê eor[que] restauratiòe. Calii th[ui] dicunt q[
]effi. nùq[ui] eſt putridæ l. manifessa de qua eſ t[em]ro
apud medicos q[ui] ſit cù manifessa bûdi eductiòe
abſp[u] sp[ui]s resolutiòe. Et p[r]pterea oïa q[ui] p[ut]ret
b[ac] putredine efficiunt mollia et bumida. S[pi]
e[m] non posſunt putrere b[ac] putredine manifessa
cù ſint remiſſue ſubſtâtiè b[ab]ètes bumidù faci[
]le vapòrabile: cuius non p[òt] apparere ſepatio a
partib[us] terreis. Sed b[uo]zes posſunt putrere b[ac]
putredine manifessa. p[pt]erea b[uo]zales ſin plin
ſunt putride. I[] et si inſteq[ui] q[ui] spùs posſunt putre
re putredine descripta ab Arift. liij. methauroz
of q[ui] e[ver]u. ſed t[ui] illa putredo spùs. q[ui] nò eſ ſen
ſib[il] nò facit vt ap[ò] medicos effi. dicat[que] putride.

Tertium dubium diffusione di-
gnù eſ nùq[ui] ef
kimera posſit iungi cù putrida vel etbica. i quo
dubio ſunt due famoſe opiniones. C[ana] B[ai]
del doctoris antiq[ui]ſimi q[ui] tenet effimerâ nò posſe
côtügi cù etbica vel putrida motus auctoitate
H[laac]. 2. ſebri[us] et auctoitate Bal. p[imo] de dite
rètis febri[us]. 8. cap. vbi dicit. Laleſtunt e[m] ap[ri]
e[ſ] effimeris ſup[flui]tates. deinde p[ri]ncipii putre-
factonis bu[ic]t allumêntes accèdunt alia[ta] ſebri[us] ſpe
cie p[ri]ſo[re] ta q[ui] c[rem]e. Ecco vult q[ui] p[ut]refiut bu
mores accendit kalia ſpecies ſeb. ab effimeræ et q[
]effimeraiq[ec]ſcit cum accenditur putrida. I[]b[utus]
a[ut] cauſam reddens H[badeus] dicit: q[ui] caliditas
putride et etbice pertràſt ap[ri]n. q[ui] calitas nò figrit
in ſubſtatiâ spùs. q[ui] ſubſtatiâ ſua p[er] actione cali-
tatis putride ſebris aut etbice nimis ſubtili]ta et
ertermi[n]at vt nò ſit potê[que] ad retiné[n]di calitate[m] in
eo i[sp]eſſas deducto spâli c[os]eruâte. Quare licet
spùs ita ſubtili]ta? a[ger] et caliditate[m] in corde ſen-
ſib[ui]tibus ledenti] opatiòes : nò tamen illa calitas
debet d[ic]t feb. effimeræ: cum non ſit alioq[ui] calefa/
tum eſſe in ſpiritu[m]ibus.

Secunda opinio fuit thome de garbo q[ui]
in méto libri de differencijis
febri[us] recitans opinione H[badei] dicit illam opti-
nione eſſe ita vil[ie] vt non ſit q[ui] igna redargui. quaſi
dicat q[ui] ex ſeipſa manifeſte falsa e[m]. I[S]ed tamè
q[ui] ſis bene c[ó]ſidera[uerit] erit difficulté repire me-
llo z[em] viâ a[di] saluandù dicta Bal. et H[laac] locis
ſup[ra] allegatis. I[]p[er] ergo vna c[ui]z Gentili tenet
effimeræ posſe cauſare putridâ et eribicam c[ui] q[ui]
conſungi p[ote]ſet. et ſimiliter putridam et etbicam
posſe cauſare effimeræ cum qua c[ó]ſungi posſunt.
Et tertio q[ui] ip[er] ſe posſunt ſimul conſungi p[enden]
tes ab vna aliqua cauſa vel pluribus. I[] p[rimum]
ſic pbaf. p[ona]k. foz. babere talem diſpositionem
in bumorib[us] : vt b[inc] ad duas bo[ra]z debeat i[cur]
rere ſebriem putridâ. et q[ui] nunc ex c[ale]ſatione so[
lis] incurrat effimeram: que agens in bumoribus
ſo[ſi]tis ad putredinê diſpositis velocitè e[zo]n pu-
trefactionê ita vt ſequatur putrida. Et certum ê
in b[oc]cau effimerâ per alioq[ui] tépus posſe c[ó]un-
gt c[ui] putrida. aliter ſequeretur latitudinem fixio-
nis caliditatis ſpiritu[m]um ſubito deperdi vtputa
inſtitante putrida. I[] et confirmatur: qua in cauſu
p[ro]ſo[ri]t ex actione caliditatis ſolis posſunt ſpiri-
taliter diſponi vt in fine ſecunde bo[ra]z incipſat eſ]
ſimeræ et per cauſum etiam incipſet putrida. ergo
ambe posſunt ſimul incipere. et cum nulla latitu-
do ſubito deperdatur: vt ſup[ra] per aliquod tem[
p]us remanebunt conſuncte.

I[] [secundo] p[ri]ncipaliter arguitur ſic. quâc[ui]que ca[pi]

I[s]aac et israelita
Balenus.

Thadeus flo /  
retinus.

Thomas de
garbo,

Bentiss.

Tractatus

lidiat potest rectipere in facto esse. ergo putrida
calefiétate spini poterit quæcunque gradus caloris a
putrida ipse plus i spini rectip in facto eê. Et sic
effic. er putridi, simul colungitur. tenet ûnia et alii/
sumptus manifestus est. quia frequenter omnem ca
liditat quam recipt spus a causis extrinsecis re
cipit in facto effealiter non sequeret effimerâ. er
so etiá potest esse per actionem febris putride in
spirituum. Et confirmatur. quia ille motus est ca/
lefactio. sed terminus cujusque motus est mutatuz
esse. v. phy. ergo terminus calefactionis spus est
calefactus effeiphus qo est causa effime. quare pu
tri. et effimerâ culm contungent. Tertio sic. bu/
mo: putridus existens in bubone potest esse causa
effimerem ponendo spus incalefacto esse. Et potest
esse causa putredinis cóicndo vapores putridos
cordi. ergo bubo erit simul causa vtriusq. Iuar
to sic. potentio: est caliditas febrilis ad calefaci-
dum spni quaz fuit multe cause extrinsec. sed ille
posfunt inducere in spus caliditat facta sufficiens
tem ad effimeram. ergo etiá febris putrida pote/
rit inducere candé vel similis caliditat in spirituï
sufficientem ad cauſand. I. Quinto argumento
Thome qo est fluit, demfiro. acceipamus cor: so/
tis etrici. putrefiat ſanguis in ſpo existens. et fa/
cat putrida duranté per quatuor dies. tunc in boc
te necessarii est nouos spus in corde ex ſanguis/
ne ibi reperto generat qui spus erunt putridi fi/
cut ſanguis eu quo generatur. et fi sic fecurit q/ ba/
bebunt caliditare fixam q est causa effimerem. ergo
simul etbica effimerâ et purrida pendé a ſangui
ne putrido cóiungitur. I. seto p[]suppono q. ſtan
tibus cauſis sufficientib ad productione alicit?
effectus: ille effectu producatur et tam diu duret
effectus quâ diu durant cause sufficientes ſpsum
conferuare. I. p[]suppono ſco q. calefactus esse
bumor sufficiens cauſare caliditâ in corde ſen
ſibtiliter ledent[em] operatiónes fit cauſa effime/
re: ita vt quâ diu duret tam diu cóseruetur effime
ta. I. doc ſupponit manifestus est et diffinitio of
ſimere et putride. I. d[]bis ſuppositis argutur sic.
caoliditas medicine calide in tertio; sic est confe
tio anacardina ſumpta in poru ponit in ſpiritu-
bus calefactum esse ſufficiens ad febrem effime/
ram: fed tantâ proportioné ad calefaciend[us] spni
calefactu esse bumor potest babere quâtabet
confectio anacardina. ergo fi c[]fectio anacardi/
na ponit in ſpirittibus calefactu eſſus ſufficiens ad
effimerâ: etiam calefactu eſſe bumor agens ab
eadem vel similis proportione idem poterit facere
quo ſtate sequitur q putrida et effimerâ simul co
lungentur. Assumptus autem probat. ac tanta p[]ecise
poteſt esse potêtia calefacti eſſe humor quâta e
potentia confectionis anacardine. Et quecumque
ſunt equalia ſe babet in equali proportione ad
tertii er primo Euclidis. ergo etc. Assumptus autê
probatur. quia potêtia calefacti eſſe humor po/
test eſſa m[]o: quam potentia confectionis ana/
cardine. et pot[]e c[]m[]inò. ergo p[]ot e[]c e[]glis: q[]re etc.

Tertia opinio
nondum vulgata que ê
Egonis et quorundas
modern[us] ponit quatuor: cluſiones. I. prima q
effimerâ potest eſſe c[]a putrida vel etbice c[]u q[]bus
p[]ot diungt. I. sc[]o q ambe posſunt ab eades c[]
vel plurib[us] ſimul p[]dere, et sic p[]aliquo vel p[]
conſiungt. I. Tertia q[]lud tepus est ita paru[]nt vt

Thomas de
farbo.

De horis

non fit medico ſenſible. I. Quarta q nulla putri
da vel etbica p[]ot c[]e cauſa effimerem nec aliquo pa
cito cóiungt c[]u effimerâ ab ipſis pendête nec pro
teneq p[]nstitâ. p[]mo q[]clo et ultima ſunt ſint e[]t[
]ione I[]aac et Baleni p[]mo de d[]ifferêtiis ſebriu.
Dicut em q effimerâ p[]ot eſſe c[]a alto[]z mod[]o[]r. fe.
fed q ipſa n[]o p[]ot est ab alijs cauſart. q. sp[]us non
bab[]z materiâ q p[]osſit retinere calo[]z c[]eſtate alia
febze q eſt c[]. I. et banc cóclusione p[]mâ p[]roband
rationes adducte q in ſp[]itone Etilis et I[]bome
et similiter per ead[]p[]bæk q[]clo ſcoa. Et cóclusio
tertia eſt de intérétio I[]aac c[]u B[]aleni in libris taz
allegatis c[]u dicut q. sp[]us n[]o b[]ab[]et materiâ que
p[]osſit retinere calo[]z c[]eſtate alia ſebze que eſt c[].
P[]ropterea auctores paru[]t factu mentione de có
p[]licatione effimerem c[]u alijs modis ſebriu. I. Calti
ma aut q[]clo p[]bæk etiá expertetia. Núch em vid[]
mus p[]ost poritúm tertiane etiá in corde colerico
q[]o eſt patiſsimu ad effimeras remanere effimerâ,
q[]o tam[]e debeter eſſe fi putredo p[]osſet cauſare ef/
fimeram. Et similiter n[]úch c[]óbertu[]n effimeram in
ſequit putridam vel etbica m. quare etc.

Sed opus est ut rep[]foeam? ad argu-
menta I[]bome et Etilis q
p[]cedunt contra b[]ac[]clusione. Obmoſto ergo pr[]
mo arguméto ſuo q[]o facit p[]mâ cluſione rep[]ſo
de[]k ad ſcom q[]uac[]u[]c] caliditare ab aliquo de[
terminato agere imp[]eſam: vt p[]ura a ſole vel vi[
no qu[]e n[]o ſunt for[]tita ag[]etta p[]ot recipe ip[]us fi a
c[]to eſſe: fed n[]o a ſebze putrida q[]eterminat sp[]us
ſubſtâtiaz ita vt caliditas n[]o p[]osit fig[]u. I[]t ad
c[]oſfirmatione c[]oſcedik q[] termin? intrinſecus cale
factionis eſt c[]alefactus eſſe. i. gradus caliditats
inducte.n[]o aut eſt c[]alefactu eſſe mo[]re medicinz
q[]o e[] caliditas fixa. I[]ad tertiu[]n dicik q[]umor pu
tridus existens in bubone fi cauſat putridâ n[]o cau
fat effimerâ.q[]p[]ter for[]tudiné ſue actionis eſr
terminat ſpiri[]t? ſubſtâtia. I[]ad quartu[] negatur
c[]oſquentia. et c[]oſcedik q[]minus pot[]es caliditas
p[]ot inducere in ſpirittibus calitibus eſſe: q[]os for[
]to: caliditas n[]o p[]ot inducere: licet p[]osſit induſ
cere valde intenſiorem caliditatis. Et c[]oſequerit
c[]oſcedik q[]uato caliditas magis intendik in al[]
quo ſubſecto tâto minus fig[]it. Er[]eplu manifesta
bab[]es i carnib[]t in q[]b[]ig[]it caleſis putredinális
a calo[]re o[]tinet[]e. t[]aere et t[]n n[]o fig[]it in eis calid[]
ta[]sa caliditate ignis affante aut eli[]rate. n[]a[]remo
ta e[]b igne statim iſtrigidan[]. fed licet remoueant
ab a[]ere calido et ponant[] in a[]ere frigido aut i[]a q
núch ap[]li? remoue c[]alor putredialis. S[]s fi d[]eret
remouerit por[]t? remoueret per actione ſo[]ſtis cali-
ditatis. I[]ad q[]ntu[]n I[]bome d[]o q[] sp[]us genit? ex san
guine putrido n[]o e[] putridus. q[]o n[]o b[]z calitat[]e q[]
ram p[]ter nim[]a tenuittat[]e ſue ſubſtâcie. neq[] est
necessariu[] q[]o de genitu[]n ex putrido ſit putridâ. vt e[
ap[]d Aut[]c. de ſe. ſagu[]. I[]ad ſextu[] admittis ſuppo
ſitis for[]te c[]oſcedik q[]alefactu e[]e bu[]o[]z p[]ot induc[
]re c[]alefactu e[]i ſpiri[]tib? ſufficiens ad effimerâ. S[]
d[]o q[]o ill[]o c[]alefactu e[]e bu[]o[]z n[]o ſufficit cauſare ſe/
bi[]e putrida: I[]s ſol[]u neutralittat[]e ſebris. Et fi eſſe
ta pot[]es q[]a cauſaret putridâ n[]o poner c[]alefa[
]ctu e[]i in ſpiri[]tib? q[]n[]im[]s subſtrittare eo[]z ſubſtâ
tiá. I[]Lôtra. calefactu e[]e bu[]o[]z e[] potêtius aut e[]
p[]ot[]es ad c[]alefa[]cte[]du c[]o[]z q[]alefacti[]n e[] sp[]u[]z: c[]
p[]duca[]k ab eo: I[]s c[]alefactu e[]e sp[]u[]z p[]ducit in cor
de caliditare ſenſibiliter ledête operatiónes. ergo eti[]az
calefactu eſſe bumor[] p[]ducet in corde calidit at[]e
ſenſibiliter ledent[em] operatiónes. Replicatio e[]effi[
car. quare est aliter reſpondendum.

Altimo cótra

Primus

Altimo contra

vlttimam conclusio/
nez arguitur.nã effi/

mera potest contungi cù putrida cuis ipsa effi/
mera est cã furtalpimã cœclusione, sed tanta pze/
cife potest esse p[ro]positio putridæ non sequentis
effimerã ad calefaciendum sp[iritus]: quãta est pu
tredo sequëtis effimeræ, ergo st effimeræ potest c[]
lungi cum putrida sequête ipsam effimeram: etiá
effimeræ sequens putridæz poterit contungi cum
ipsa putrida. Nam posth est eadem p[ro]positio vtri
usq[ui]s putride ad calefaciendum sp[iritus] non ma[
gis vna subtrahabit sp[iritus] substantiam ch alte/
ra. J[et] confirmatur, quia a duobus agentibus
f[ra] cauſa effimeræ et putrida magis subtrahit sub
stantia sp[iritus] ch a putrida tantus, ergo etc. Op[]
nio tamen d[icens] cp nullo modo posſunt effimeræ
et putride contungi potest facilius defendi chec
vlttimæ, et est mentibus auctum magis confor[
mis, et marine Salent et J[]faac in locis ſupra al
legatis. Et Autc. i capitulo p[re]ſenti, ybi dicit. Et
intento quidem permutationis est ch retentio ca
lidiatisATIONIS pertransit sp[iritu] ad corpus aut bumo/
rem. quaſi dicat non retinetur in sp[iritu] cum figi[
tur, in corporæ aut humoze, et in boc sequitur Ba.
primo de differentijs februi, loco ſupra allegato
et ratio mea vltima ſupra:scripta est efficac con[
tra opinionem Agonis, et tu potes formare ca[
fum in quo manifestius apparebit vis illius ra[
tionis.

C[et] ſunt quidam hominum qui effimat
ch febris effimeræ non fit nifi ex labore spi
ritus et corporis et illud est erroz.

T[ib]icnarrat f[al]sam opinionem circa causas ef/
ſimeræ, et p[ater ex] labore ſpiritus. i. accidentibus
anima et labore corporis. i. exercitio. E[st]n. certus
ch a multis alijs causis p[re]ter itas potest effime
ra contingere.

C[et] ifte quidem ſecundus plurimum re-
cedunt in die vno et raro pertranſeunt ter-
tium diem. namſi pertranſeant illam qua-
titatem effimatur de eſſe earum ch ipſe per-
mutatur. Et intentio quidem permutatio-
nis est ch retëtio caliditatis pertransit spi-
ritum aut ad corporus aut humozem. licet
sint de hominibus qui dicant ch ipsa quan
doq[ui]s remanet et ſer diebus et consumitur in-
tegra c[om]sumptione cui non eſſet ſimilis ſi
permutare etur ad aliud genus.

J[n]b ac parte ponit tempus durationis effime
farum, et dictitria, primum ch ſeb. effimere ſecun-
dum plurimum recedunt in die vno. i. in. xxiii. bo-
ris, et raro pertranſunt tertiam diem, et ſi pertra-
ſeant tertiam diem effimatur ch ipſe permutan-
tur ad bumo:alem vel ad etbica. Secundo vi[
d]ct ch intentio buis permutationis. i. ch bec per-
mutatio ſic intelligitur ch retentio caliditatis. f.
caliditas fixa pertransit sp[iritum] ad corporus aut
bumozem. quia figitur in corporæ aut bumo:ez et
non in sp[iritu]. Ex quo manifeſte collige ex modo
loquendi Aut. ch cum fit etbica aut putrida ceſſat
eſſi, que p[rius] fuerat, quod etiam est de intentio[
ne] Salent et J[]faac locis ſupra allegatis. T[ert]io
dicit ch quidam ex hominibus dicunt ch effimeræ
quandoq[ui]s remanet ſer diebus et consumitur inte
gra consumptione cui consumptiori integre non
eſſet ſimilis ſi permutarech ad aliud genus febrizius

Maliceno.

Balemus,
J[]faac.

Epbi.in generali. Fo.xxij.

quaſi. d. ch in bis ſer diebus remanet effime. abſc[
transitu in aliud genus febrizium. Cauſa quare du
rat vera effi. folum. xxiii. boris. est. qua]ta sp[ius] ſunt
tenuſſimi quare vel corz[upuntur] in boc tempore
vel per inſtrigadionem ad benignum reducunt
nifi badeant cauſam contínué ſouentem. p[er]tran
ſeunt autem aliquando vsq[ui]s ad diem tertii et vi[
tra quando ſunt non vere p[endent]es a cauſa cor[
po]zea continue calefacientis. Nec est credend[ui] ch
idem sp[ius] n[ú]ero faciat effi.OURAT[é] trib aut pluri
bus diebus c[ui]s ſere in qua]c[ui]s c[ib]atione restauré
tur nou[ti]s sp[ius]. ii. terap[éti]t. p[rimis] ergo sp[iritibus]
corruptis accenditur caliditas in alijs donec re[
moueatur cauſa corporæ a qua p[é]det calefa]ctus
eſſe sp[iritus]. J[on]tra tertium dicti]natur, q[ui]
p[oteſt] vna putredo c[ó]ſumi in paucioribus ch ſer
dieb[us]. ergo dicti]n Aut. non veru. aſſumptu manife
tum de tertiana vnibus porti]mi de febrid[us] pera[
cutis q[ui]n. iiij. terminantur. J[es]pondend[ui] ch c[ó]
sumptio illar[ui] non est ſimilis consumptiori effi[
q[ui] cum manifeſta euacuatione consumuntur effi,
vero n[ó]c:um subſtantia sp[iritu]oſa non poſſit ſen
ſibilter euacuar[ati].

C[et] hec quidem febris c[ó]facilis curatio-
nis et difficilis cognitiòs, et ſimiliter prin-
cipium et]ice.

J[n]b ac parte d[icit] ch ſeb. effi. est ſacilis curatio
n[is] et difficilis cognitiòs. J[on]tra effimare c[ó]
facilis cognitioris apud Bal. primo de d[if]feré[
tijs] febrizium. J[D]icend[ui] dupliciter. primo ch effi[
comparata ad putredinem est fm pln difficulti[
ris] cognitiòs qua]t[em] putredo. et bocvoluit Autc.
ſed comparata ad principium etbice est ſacili[
ris] cognitiòs, et p[rec]tium cum etbica est alijs ſe[
ſibibus complicata: et boc voluit Bal. J[al]iter di[
cend[ui] ch effimera cum incipit est difficilis cogni-
tionis, cum autem p[ro]ceſſit vsq[ui]s ad statum vel de
clinationem est ſacilis cognitiòs. pr[imum] vo[
luit Aut. fm Bal. Est autem difficilis cognitiòs:
qua] parum impedit dominem in ſuis operatio[
nibus, et calor]ius est parum mod[ar] vis recedé[
a diſpoſitiòc]e ſanctatis. J[tem] vid[ex] ch etbice p[n]
cipium fit difficilis curationis: cum fit caliditas
fixa in membris non faci]e removibilis. J[D]icen
dum ch est ſacilis curatiòs comparata ad putre
dinem fm pln occurrentes. qua]t[em] fibi non debetur
in principio n[ifi]o inſtrigadio que facili]t]er per ap
p[lic]ita et aſſumpta p[ri]ſic[ui] pot[ei]t: fed putridis p[ie]
ter inſtrigadionem que debetur ſeb. est alta inte[
tio] circa diſgestionem humo[ris] et ip[si]nus euacua[
nem que non facile completur.

C[et] homines quid[é] velocius cadètes in
febres effimeras; et qui vehem[er]tus ledun-
tur ab eis ſi erretur in eis: ſunt illi in quib[
calor] et ſiccitas ſunt magis vincentes: q[ui]
perueniunt velociter ad ethicâ et tertianâ.
Deinde illi in quibus calor] et humiditas
vincunt: quoniam perueniunt velociter ad ſe
b[re] putredinis. deinde illi in quibus calor[
ê]plurim[que]n, deinde illi in q[ui]b[ê] plus ſiccitas.
J[n]b ac vltima parte ponit que corpora ſint ad
ſeb. effime, paratiora, ſecundo dat quendam cano
nem. ibi ſeda. (Et cum illi.) J[n] prima parte po[
nit quatuor: odines p[re]parato:um tam ad cauſus
in effimera quâ ad boc vt ledantur ex effimera. J[n
primo] gradu ſunt corpora calida et ſicca: quoniam

Tractatus

peruentunt velociter ad ethicam et tertianam. in
scö odine sunt calida et bûida: qnq puendentur ve
lociter ad feb. putredinis. in tertio gradu sunt ca
lida tantù: in quarto sunt sicca tis. Icôtra calida
tantù sunt magis parata ad effi. calida et bu
mida bidimitate probibente spirituum inflamá
tionem. Igtur odio malus. I respondetur conce
dêdo illud ad quod deductit. sed intétio. Auic. fuit
odinare eka corpora non soli in preparatiæ ad ea
sum in effimeras: sed ad casum in effimeras et
delionem ab eis mul. Munc autê corpora cali
da et bumida sunt magis apta ledit ex trâitu ad
effi. corpora calida tantù. q[ui] citius transeft ad
putredine calida tantum. Aggregatum ergo ex
vtraç preparatione est matus in calidis 7 bûmi
dis 9 in calidis tantum.

Et cù illis qui habet còplezionc cali
dam et ficca accidit fames et adueniùt cum
ea vigilia et labor aialis et labor coporeus
festinat ad ipsum febris effimerâ cum h[or]
ripilatiòe quadâ: cp si nò succurra et cibet
statim festinabit ad ipm febris putredis.
I Quid dicat in bac parte ultima est fatis mani-
festum. Sed est dubium quomodo febris effime/
ra incipiat cum borripilatione: cum nò cœnientat
effimerè incipere cum tipo nec pulius coarta-
tione, ut in cap. sequenti. Dicendù borripilationè
fieri in corpore colerico ex quibuscâ vapòbus
ad cutim sparis per calefactione effimerè etho
accidit merito spirituus. nisì ergo succurra auxta
textum bis corpibus colericis cù cibo quiete ant
mi et corporis somno et butufmodi infrigidanti/
bus facile træest in effi. et ex effimerâ i putridâ.
I De signis effimerarum in generali.

Ie propicietibus earum est ch[ar]p
ipsenon sunt a causis antece
dentibus.

I n hoc capitulo agitur de lignis
febrïu effimerarum in generali. et
habet hoc cap. viij. pattes fm ch[ar]funt octo mane-
ries lignorù ipius effimerè. Prima est fumpta
a causis. scöa a priatione coartationis pulfus.
tertia a caliditate mitt. quarta a pulsu et vrina fi/
mul. quinta a pulsu tantù. sexta ab accidèribus.
seftima a fudoze. octaua ab experientia per bal/
neu. partes patebùt discurrendo per textu. I Pri-
tia manerès lignorù effimerarè et ch[ar]nò fiùt cau-
sis antecedentibus i. corporis. sed a causis prit-
mittuis. et hoc intelligit de effimeris veris. nam
non vere possunt fieri a causis corpeis iuxta de/
terminata superius. et hoc est signum præi effi-
meraru veraru. quia conuenit omnit effimerè vere
non soli. cum etiam multe putride fiant a causis
pmittuis.

Cinquecenti cù coartatione et est ch[ar]p
ipsenò incipiunt scòm plin cù rigore et fri
gore extremitatu et profundatione calidi-
tatis et declinatione ad pigritiâ et somnù et
subersione pulfus et subtilitate et et di-
uersitate eius et paruitate ipsius: imo for-
tasse accidit in principio earum similitudo
frigoris et h[or]ripilationis et punctio cuius
caufa est vapò chimi mali et remouet ve-
lociter et accidit: sed raro rigore ppter mul
titudinez vapòzì ledentiù lacertos ppter

Alexander
aspodicus.
Adanifeftù ef
q[ui] facillime
oim spùs fuc-
cenditur et ce-
lerrime dissol-
uitur: minus
fuerit quotidia
nababunt aut
bumores.

De signis

punctionem suam superflua multitudine.
I p[onit] scòam maneriem signorum sumptorum
a priatione coartationis pulfus. et dicit duo.
primum ch[ar]non incipiunt effimerè cum coartatio
ne pulfus: et est ch[ar]non incipiunt ipse fm plin cù
rigore frigore extremitatum et borripilatione no
tabili necpfunditate caliditatis pigritiâ ch[ar]s
nom et submerfione pulfus cum diueritate et par-
uitate ipfus. Mam bec paruitas cum diueritate
a materia suffocante et tegente proprìe dicit pul-
fus coartatio. I Secundo dicit ch[ar] fortaſſe in prin
cipio accidit similitudo frigoris et borripilatoſ/
nis: sed nò frigus: nec borripilatio notabilis. Du-
fus autem similitatis borripilations et frigoris
caufa est vapò malibum. i. humors vnde facili
ter remouet. Et similiter accidit sed raro rigor-
ita vt membra se conculiant propter multitudi/
nem vapòrum ledentium lacertos extrinsecos et
cutim per p[unctionem] suam superflua multitu-
dine. maiòs enim multitudo requiritur ad facien
dum rigorem sive similitudinem rigoris ch[ar] simili
tudinem frigoris aut borripilations. Et bene ct
cum est butufmodi typos fieri a vapòbus ch[ar]nò
ab humoribus fm ch[ar]accidit in principio feb. in-
terpolatarum. fic enim feb. effent fortes et diu du
rantes. illi tamen vapòres non sunt putridi necq
babent caliditatem fixam fed elevati sunt per ca-
liditatem feb[ile]m ab humoribus non putrenti/
bus. nam ch[ar] effent putride et peruenirent ad cor ef
fet feb. putri.

ET est eius inflammatio nò mordicati-
ua aspera: immo bona sicut caliditas cor-
poris laborantis et ebrii.

I sc[ie]n p[onit] tertiam maneriem ligno:uz sumpſä
a caliditate. dicès ch[ar] eius caliditas nò est mordi
catua. l. acuta forfiter imprimens in tactum necq
aspera. quia non est cum ficcitate et inequalitate
fed bona. i. mittis sicut caliditas laboratis et ebrii
ad differentiam caliditatis putredinis que est
mordicans. et caliditatis etbice que est aspera.
I Iontra calo: fundatur in subftàcia subtili ergo
est mordicatiuus. negatur consequentia. quia do
lòr mordicatiuus fit ab bumore qui qualitatem
babet acutæ. secunda prim[ar]cap. de speciebus do
loris. et similatur calo: et ebrii: quia est mittis sicut
ille quâuis calo: ebriòrum quando: occidat: ut
in còmento afforizmòrus. Si inebriatus aliquis.
I Redo tamen ebrium non mori merito caloris vt
calo: est: fed merito multitudinis vapòrum vini
cerebrum optilantium et perducentium ad apople-
xiam. vnde probrìto anbelitu fit suffocatio.

ET cum vrina est in primo die digesta et
pulfus bonus tunc iudica ch[ar] est febris effi
era. et illud ideo quoniam vrina non alte
ratur in ea inquàtum ipsa est effimera; et e
fedimen eius digestum non decliue ad co-
rem humoris. et est quando: nubes eius
pendens. quâdo: est natans eius boni co
loris. et quando: accidit ut non equetur
color eius. tamen eius subftàcia est equa-
lis: et non alteratur color eius nisi propter
id quod associatur ei de caufa alterationis
vrina: quâuis non fit illic feb. effimera ex eo
quod dicemus in tertiana et similibus ei.
I p[onit] quartam maneriem signorum sumpta:
ab vrina et pulsu simul dicens: ch[ar]nò vrina est in
primo die

Primus

primo die digesta et pulsus bonus. l. non coartat. s. fuit in principio iter polaratur. n. eti et par. uus et frequès fuit in principio et bicarù: sed ma. gnus velox et frequens fuit dicetur inferius. tunc. judica q. est febris effimera. Et illud o. q. virina. nò altera f. in ea. l. effi. nifi inquatù effime. q. p. cali. ditatem simplicè suâ abque alior. bumo. mirio. ne poteft virina tingere sed parum. et ideo subfun. git q. sedimen. i. ypoftasis est digestu et non decul. ue ad coloro buòis. l. peccatùs: cù effimera fit im. materialis. Eius aŭt nubes. l. ypoftasis est quicb. pendens circa mediù virine. et quâdoq. est natans. effens circa simplicè fm q. consuecit est e in sua dispositione naturali. boni coloris. l. non multis. permutati a coloro naturali. Et subdit q. quâdoq. accidit ut nò equeitur color: eius. tamen eius suba. est equalis. l. medocris fm q. consuecit est e in sua dispositione naturali. Et demuò dicit q. color v. ne non altera f. s. notabiliter nifi popter illud q. et associatur de caufa alterationis virine quâuis illi c. nò fit feb. effi. et sunt caufe que possunt eſſe i. differêter in effi. in tertiana et quibus c. alijs ſe bitibus fuit caliditas epi s ſupflua: nimia abſt. nientia et similes. Ex quo infert q. per simplice al. terationem virina poteſt alijqualiter tingit licet il. lud parum fit. magna em tinctura est per admix. tione rei tingentis: licet de boc non fit paruì du. bius quia ſi textus dicet: et illud ideo q. virina nò altera f. in ea inquatù effi. textus è clarus: et opti. me concordat particulis sequentibus. I. sed cò tra bunc text ſt eſt textus. Auì. in cap. de febre effi. ex aguitia cù dict q. ſigna et ſunt igneitas virine et acuitas eius. Item in cap. de ſeb. effi. ex tra eſt aqua rubea a cuti tact? Respondebik q. illud non est merito effi. inquatù effi. l. inquatum caliditas immaterialis accéſa in spiriſtibù: sed eſt merito inflammationis epi patis et bumo: q. potest etiam accidere in alijs ſebibus. vnde aliquid bumo: is cum virina permiſetur tingens ipfam.

Dubitatur. trum digestio apparenſ in virina in principio et in toto ptoceſſu ſeb. fit ſigni ſufficiens ad concludendus effimeram. I. in quo dubio, tenendù eſ q. fic. ybi ſeb. incipiat a materia digesta. in quo cauſa ſola digestio non eſt ſignum efficac ſed digestio ſimul cum bonitate, pulſus. I. Lôtra: q. effimera è mo/ bus immaterialis. ergo ſignu eius non debet eſſe lumptù a materia. I. ad q. dict q. licet non ba/ beat materià a qua pèdeat: et licet ſigna digestio nis non ſumant a materia eius: ſumuntur tamen ſigna digestionis marine bona ypoſtasis et me/ diocritas subſtârie ab bumo: is naturalibus in corpo: eſſimerante repertis. I. et ſinſtek ſco q. digestio poteſt apparere in ſeb. tertiana q. ba/ bet tantù duos portimos in prima die. ergo illò non eſt ſignum efficac ad ſignificandù effimeras. I. Dicèdu q. ſignu digestionis: licet appareat in in fine pmi oſe: non tamen apparet in principio fuit in effimera. I. Et ſi inſtetur tertio q. i. effi. et naueatiua fatiſate et opilatone apparet virina cruda. Dicendù illud non eſſe merito effimeræ ſed merito cauſe eius.

I. et pulsus eſt deſliuis ad spiriſtudines et fortitudinè et magnitudinem nifi in ea q. eſt a paſſiòbus debilitàtibus. et nifi fue rit in stomacho huo: mordicatiu? aut frigi dus aut cauſa alia de his que mutant pul/ ſum pater ſebem.

Ephi.in vniversali. Fo.xiii.

I. In bæ quinta parte ponit qunc tâ manerì: ſigno rù ſumptà a pulſu. I. pimo declarat qualis vebeat eſſe pulsus effimerantis ſim quicb conditiones. in ſo parte ponit canonè correctuum circa dicta de pulſu et virina ibi. (Et ſcias) pima còdito è q. pulsus eſt spiriſus forſtis et magn? Ex quo còdeu/ ditur q. fit velor nifi in ea effi. q. p[ou]enit a paſſio nibus debilitàtibus: ſicut doloz ebemèt i. bu/ tufmodi: nifi fuerit i. stomo cho huo: mordicati/ uus: aut frigidus: ſicut frig? ſlatis: aut cà alia de illis que mutat. pulſum p[eter] ſebem ſicut exerci/ tium forte resoluens et nimia fames.

I. et raro quidè diuerſicat. sìvero diuer ſificef erit ei odo. nam ſi diuerſicè ſulud tunc erit p[pter] cauſam alia antecedentè ſe/ bem: aut vicinàtem ei ſicut eſt labòr vehe/ mens: aut mordicatio vehemens in viſceri bus: et similia his.

I. ſo parte còdito. q. pulsus effimeràtis raro diuer ſificatur. I. ſi diuerſicè erit et odo in diuerſitate ſua. Laufa nò diuerſitatis nò eſt effi. inquatù eſt effi. q. cà a[n]s ſeb: eſcut exercitù ſebemès aut p[er] p[ter] cauſam vicinà. I. eſt ent eſtimul cauſe ſicut mordicatio vebemens in viſceribus. I. similia bis que faciunt pulſum diuerſum resoluendo aut op primendo aut p[ter] p[o]ſter forte p[ug]nam.

I. et quâdoq. accidit vt indureſt p[ter] frigus vehemès et/inspilans infrigidans: aut p[ter] caliditè ſolis vehemèntè eric cantè: aut p[ter] vehemèntè labòrericcà tem: aut famè: aut angustias: aut vigilias: aut eucaationes.

I. Tertia conditio q. pulsus effimeràtis non de/ bet eſſe durus: licet quâdoq. indureſt aut p[ter] p[ter] frigus vebemès. l. extrinſecù induràs arterià: aut p[ter] ſolis caliditè vebemèt eſſicantè arterià: aut p[ter] labòrè vebementè aut famè: aut an gu/ stiam. l. oris stomachi. aut vigilias: aut eucaationes: que oia eſſicant et indurant arterià.

I. et quâdoq. festinat in eo dilatatio et tardatur conſtrictio et nò festinat plus q[] naturalis nifi raro et cum velocitate pa/ ca: q[ui] necessitas euçationù in eo eſt vehe/ mentio q[ui] necessitas educendi vapozè coz ruptum. vapoz em in eo non eſt cozruptus còparatione ſui ad equalem: imo eſt bonus comparatione ſui ad eum: et cum ambigu? ſit tibi pulsus et conſtrictio eius tunc ſcias e[ p] anh[]elitu.

I. Quarta conditio pulsus eſt q[ui] diàtoles ſiue di/ latatio festinat. l. velocitatur et tardatur conſtr/ etio ſiue ſistoles et non festinat. l. conſtrictio plus q[ui] naturalis nifi raro. l. parum. I. eſt cum pauca ve/ locitate. in comparatione ad diàstolem. Omniù borù cauſam reddens: dicit q[ui] necessitas euent/ ationis eſt vebementio: in effimerante q[ui] necessi/ tas educendi vapozem cozruptum. qui: vapoz nò eſt cozruptus in effimerante còparatione ſui ad eum. I. Lirca quas partes notandù q[ui] diàtoles in effimerante eſt maio: velociò: et frequentio: q[ui] ſit ſistoles. qua necessitas euentandi eſ maio: q[ui] necessitas mundificandi et educendi vapozes co/ ruptos. conſtrictio tamen in effimera eſt maio: ve/ locio: et frequentio: q[ui] ſit conſtrictio ſui ſanti q[ui] nò mul/ t[ui] q[ui] vapozes effimeràtes ſunt calidio: es q[ui] ipſi?

Tractatus

sanctitamen non peccant in grossitie aut multitu
dine magna respectu fut sani. et hoc est quod dixit.
vapo: naq in eo nò est coruptus in comparatio:
ne iui ad eum. quod intellit in materia subiecta: non
aŭt in caliditate. Est eſi natura calidio: i effime/
rante q in nò effimerante. et cum ambiguus fit ti
bi pulius q tu non prebendas et? conſtrictione
que a paucis cop: ebendif niſi a Bal. tu debes in
dicare per anbeltis. nam pulus et anbeltus p/
portionant. 9. Pieterea videbis dilatatione an/
belitus maio: em velociotè et frequentio: est in eſi
merante q fit conſtrictio. et conſtrictione maiores
velociotem et frequentio: q tempore sanitatis.

Cet pulius quidè redit post eradicatio-
nem eius ad confuetudines eius naturalè
in corpo: ello et hoc est signum bonum.

I. Quinta conditio p pulus post eradicationem febris redit ad confuetudinem naturalez, et hoc est signum valde efficax fup effimera. in buòralibus nàq quâuis ſint interpolate ſm pln non oino re dit ad diſpositionem naturalez propter aliquas reliquias bumoris putretis.

Cet ſcias penitus q quotiés vrina et pul
ſus ſunt boni significat q febris est effime
ra. et quâdo non ſunt boni non oporpt q
nò ſit effimera. multoties eim eſt i ea vrina
tincta; et pulus duerus ſi debilis ſet puus.
I. In hac parte ponit canonè correctum signi: ſum/
ptu a pulu et vrina dicens. q quotiés vrina et pul
ſus ſunt boni significat q feb. est effimera, fed qn
nò ſunt boni non op5 q tu iudices q non ſit effi/
mera. nam multoties est vrina tincta. ſ. notabili/
ter et pulus duerus debilis paruue ppter cau
ſas alias ab effimera. I. Contra, ad cuſus eſſe ſe/
quituraliquid: ad eius non eſſe ſequitur contra/
riim: yr Mdefuc. ij. cap. ergo ſi vrina bona ſignifi
cat effimeram: quâdo nò est bona significat q nò
eſſeffimera. I. Dicendu q: propoſitio illa verifica
tur in caufis et effectibus còtrarijs et adequatis.

Et de illis que significant cp ipsa est fe-
bris effimera est vt fit principu eius facile
et leue. et fit augmentu eius non addès ſu
p29 duas hozas; et necq affoſcientur ſtatui
accidentia vehementia. et vt non accident
in ea accidentia praua. et nò ſit in ea ebuli
tio caloris vehemens: et minozantur cù ea
dolozes. cp ſi cù ea fuerit doloz capitis aut
doloz aliis nò ſit fixus inſeparabilis post
eradicationem eius. Et hec quidem signi-
ficant cp ipsa est effimera.

I. Ponit ſextam maneriem signo: ſumptam ab accidentibus dicens. cp febris effimera babet p[ro]cipium ſ facile. i. paucor accidenti: et leue. i. ſ facile tolerabfile. aliter leue. i. cum caliditate remiſſa. ſe/ cundo dicit q augmentum eius nò est addens ſu p[ra] duas boras. calo: eim actualis in re tenut in paruo tépoze tendit ad ſummù. 2. in ſtatu ſunt ac/ cidentia parua 2 dolozes. f. capitis et alio: ſu me/ brozum minuuntur. Et ſubdit q si aliquando ac/ cidat doloz capiti aut aliis doloz ſicut in corpo/ ribus valde ſenſittuis; 3. ille dolo: non est fixus ſed immediate eradiſcatur cefſante effimera. et hoc est ſignu: efficax. non eim ita accidit in putridis.

Cet pln quidem eradicationis eius fit
per ſudorem et humoſoſitatem ſimilem ſu

De Signis

dozi naturali non humo: zó, et non ſit ve:
hemens ſuperfluitas iterum in qua: titate
ſua: immo app: zopinquant ſudori naturali
in qua: titate ſua ſicut est primus eu: in qua-
litate ſua. ſi enim videris ſudorem plurimù
tunc ſebis erit non effimera.

I. Septima cògeries ſigno: ſ est q ſm pln termi
natur effimera per ſudorem pp: quinú naturali in
qualitate et qua: titate.nà ſi eſſet multus non eſſet
effimera. Similiter eſſet mo: dax aut acutus aut
ſapiés naturam extrane: alicius bumoris ſigni
ficaretur q non eſſet effimera.

Cet de eis de quibus ſebis effimera ex
peritur: est vt ingrediatur balneum habes
eam: cùch: mo: ſe fecerit euenire in eo quaſi
ho: rapiationem non confuetam ſcitur q
ſebris est ſebris putredinis: et egrediatur
habens eam ex balneo ilico. et ſi nihil alte
ra: t a diſpoſitiò ſua tuc ſebris è effimera.
I. Altimo docet cognoscere effimeras per experi:
tiam de balneo. Et patet q: dicit. per balneu em
in ſebre putrida liquefi:nt bumores qut peruenſe
tes ad membra ſenſibilia faciunt ho: rapiatione
non confuetam. hoc autè non accidit in effimera.
I. Bcrttilis ſuper hoc capitulo mouet duo dubia.

Primum

dubitatur effimera babet
quatuor tempora. In hoc quod

bìo tenenda est bec còclusio. licet effimera nò ba/
beat quatuor tépoza penes materiá diſtincta. ba
bet tamen quatuor tépoza penes mo: bi eſentiaz
et accidentia diſtincta. prima pars est manife-
ſta. qua: it mo: bus immaterialis. ſo: am partem
declarat Au: ſe in ſexta manerie ſignor effimera/
rum qui attribuit ſibb principium leue. au: men/
tum breue: ſtatum non prauus; declinatione per-
ſectam.

Duo gentilis
dubia.

Secundum

dubium vtrum aliqua ef/
fimera fit mortalis. Ijn

quo dubio teneatur bec conclusio. licet effimera
ſm plurimù ſit falubris 2 ad salutem terminetur.
Aliqua tamen eſt mortalis de necessitate ad mo-
tem terminanda. prima pars queſtionis pro: ba/
tur. nam effimera eſ: egritudo parum ſeu a non
timorosa. et pro: p[ro]ſen non numeratur inter acutas
quâuis ſit breuis terminations: vt eſt apud Au:
cen. ſuperius in capitulo tertio. buiis p[ro]me ſen.
ſecùda pars conclusionis pro: ba tur. Nam in effi-
mera pos: ſunt eſſe ſpùs: co: di: s: et ip[ro]pum cor infe-
cti qualitate venosa: vt: p[ro]uta per inſpirationem
aeris peſtilentialis; qua: p[ro]opter ſpiritus co: di: sis
poterunt cor: rumpi: antec: nout regeneretur. et
ſic accideret mo: s. et hoc modo concederetur al: i
quam effimeram eſſe mo: bum peſtilentalez mo:
talem. I. Secundo etiam ſi non eſſet ſpiritus in:
fecti mal: igna qualitate nec eſſet peſtilètalis: po-
test tamen eſſe mortalis respectu alicius ſubie:
ct. nam ipsa est mo: bus: et ledit ſen: ſib: iliter ope-
rationes: et eſt alicius potenti: ad debilitandù
virtutem. I. Lum autem ſit neceſſarium ex decur:
ſu etat: tu: dominem téperatum deuenſre ad non
gradum virtutis: al: iquando effimera ab e: bavit.
portionem ma: oris inequalitatis advirutè eius
quare mo: zietur ex effimera. Am: p[ro]？ fuit: dicit Bè
ttilis ex a: uctoritate Balen: i. libro de quatuor te:
por: b? mo: bi. effimera poterit eſſe mortalis vn:
bom: in et non alteri. q: vnus babet ſanit: at: vt?
mod: in nò poterent reſſtere effimerre, alter ſwellime
reſſket.

Bentilis.

["Primus", "Epbi.in vniversali. Fo.xxiii.", "reſſket.fanitates em quorùdam in indiutubiſtib coſſunturita vt a quoque exſſu ſupra têperametùs ſuum facillime et multu patiunt. Quidam autez ſub alia alter ecótra. Tante a ut varietates còtins gunt ſim varias propoſtioſes elementor, et qultatùs elementor, et ſim varia propoſtioné médiouſus inter ſe. ynde in vno indiutuo coſ cópati vnt me inter ſe. ynde in vno indiutuo coſ có

Tractatus

euacuari in senkbléis euacuatio. Aut tertio, q[ui]c
multitudo malorù bumidòru qui n[on] facilevtruti
ob edist, et bec tria significat tranfitu in putrida
Aut quarto, q[ui]c est puatio buorù et bûditatu scóa
et bocviltum significat trâfitu in etbica. Q[ui] autê
accidat fudo; et febis n[on] müdificek significat q[
calo]; n[on] est fundatus i re facile euapazabil: sicut
est sp[us]. Et similiter q[ui] declinatio fit longa, ultra
24.博as et difficultiç[es]. I. seuor acchium: et rema/
nêtria dispositioni ûper naturâ in pulsu: et rema/
nentia dolozis capit[s] oïa magis significant ca/
lozem ûper naturâ esse fundatu in buóre q[ui] sp[us] q[
est res tenuissima facile euapazabilis. I[sc]t i n/
sfletur qu[ui] declinet effimerâ si permutat. I[rhde
tur q[ui] remittik aut oino recedit alijs fezib? sup[
uenientib]. aut forte obumbrat q[uper] alia forţta
accitia supuenetia. Et i potim? interpolate su
peruèlat declinat forţe cù parotimo flo. Penes
tamen Irbadei qui non vult effimerâ et putridaz
simul contung[us] poſſe. Dicend[us] febre putrida su/
perueniente sp[am] omnino definire.

T[em]o si ad ethica pmute[tr]e videbis tactum arteriar[ui] calid[ui] valde. et videbis feb[em]z simil[em] vel firam. et in oibus m[ê]b[ris] addi[que] calefactio sup repletionem. et i t[em] acce[ptio]n[is] cibi aut videbis pulsum seruare equa-
litatec cù duritie et paritate. et videbis fi-
signa reliqua q[ui] dirimus de signis ethice.

In hac parte ponit signa sp[ali]i ymutationum
primo ad etbica, sc[uo] ad finocba, fine putredine,
tertio ad fe, putridas, sc[uo] ibi. (Et q[ui] tertia ibi.
( Et q[ui] ) In pr[ato] p[ate] dicit q[ui] cauſe fuerint vebe/
mentes aut multu z[ol]ongate ſicut valde longa
aut int[ia] ſtrititia aut longa, statio sub sole: et ſic
de ſin gultis effimeræ pmutatq[ui] ad etbica, cu[mi] pu-
tationis ſigna ſunt quatuor. I[pr]timu, q[ui] videbis
tactu arteria[ar] ca[m] valde in cóparatiò ad reli-
quas partes cor[pi]s, vnde caliditas p[cepta] in re[
po[si]b] vi]b[ui] est multitudo arteria[ar] appar[eb]it ma-
tio: q[ui] reliqs partib[ui] priuatis arterijs. et ſic de relii
qui[ps] p[ribus] arterio[n]is. I[sc]om, q[ui] caliditas fixa
in oibus m[ê]b[ris] est similis, q[ui] non addi[que] nec mi-
nutur ſicut in reliqs fezibus. I[T]ertiu, q[ui] caleſit
c[or]p[io] q[ui] t[he] acce[pt]io[n]is cib[ui] notabiliter ſin omnia
m[ê]b[ra]. I[qu]tui, q[ui] pulſus ſeruat equalitate c[ui]z
duritie et paritate, et in ſumma videbis reiſqua
ſigna que inferius ponetur in etbica, bec quidem
ſigna ante permutatione ſunt debilia: ſed permu-
tatione ſacta valde manſesta, bozumignoz[ui] ve-
rificato referetur vſo[ſ] ad capitul[ui] de etbica.

T[em]o quando p[ mutation]ur ad genus feb[ri]n[ui]
q[ui] nominat[ur] s[ino]chus a b[os]c[ui] putredine vi-
deb[is] additionem et repletionem calidita
tis et inflammationem faciei.

I[sc]p[on]t ſigna p[mutation]is ad finocham fine pu-
tredine, et ſunt tria, f[re]plettio venarui, additio ca[
]liditatis ſupra caliditatem p[rop]ositionatam effi-
mere, tertiu, est inflammatio faciei cum rubedine,
bec tria ſimul ſignificant caliditatem acce[ſam] in
ſanguine, et tu ſupple reliqua ſigna inferius po[
nenda in capitulo de finocba.

T[em]o quando p[mutation]ur ad feb[res]e putre
dinis apparent h[or]ripilatio et diuſitas
pulſus et p[uitas] et coartatio, et est calidi-
tas mo[d]icatia ſicca et vel em[ê]tia acchitiu
in vina vero forſtasse remanet digestio ex

ſubſtâtia et in pluribus non apparet in ea
digestio.

I[sc]p[on]t ſigna p[mutation]i[s] ad putridas, et ſunt
quinç[us], p[rim]u, est bor[ripilatio] i. typus cum ſpar-
gitur materia ad aliqua membra in quibus pu-
tere debet. ſcom est diuſeritas pulſus paruitas et
coartatio. Diuſeritas quidem p[ter] p[ug]nam: q[ui]
virtus diuſero modo conatur ſupare materia et vi-
uerſo modo opp[er]imitur a materia, paruitas, q[ui]
principio talis motus cor retrabit ſpiritus et in-
clinatur non multu remittere. Eſt effi natura ma-
gis ſollícita de m[ê]b[ris] nobilibus intrinfecis q[
extrinfecis. Loartatio emi in pulſu n[on] est ſinſi par-
uitas eius cum diuſeritate a materia ſuffocante
et regente calo[re] actualiter ſicut ignis ſuffocatur
sub lignis vi[rid]ibus, tertiu, est caliditas mo[d]ica
tina ſicca p[ter] ſumos putrídos, quartu, est vebe
mentia accidentiu, s. dolozis capit[s] ſitis inſan[
tie] vigila[rum] c[ui] similib[ui] p[ter] ſumos putrídos
multo magis ledentes q[ui] sp[us] inflamati, quințu
q[ui] in vina forțe remanet digestio quatu[ri] ad sub-
ſtâlam eius cum nondom imp[er]ſerit calo[re] putre
dinalis in principio p[er]mutationis, ſed in plur[
bus] dispositionibus vina[ne] non apparet digestio
ſciliz in colo[re] et poſtali: c[um] ſi te facilius permu-
tentur q[ui] subſtâtia vina[ne]. I[re]do tam[que] q[ui]
quitur de pluribus effi, non de pluribus dispoſi-
tionibus vinarui, nam ſin plin etia ante p[ mutation]
êre] in putridam apparet vina male c[od]itto
na t[em] p[ter] bumores malos in venis repertos ad
putredine patos, bi, eſt ſunt cauſi butufimodi p[
]mutationis, licet non ſit negand[ui] in principio pu-
tride poſſe apparere vinâ bene conditionatam.
ſicut quando feb[res] incipit a materia digesta aut
a materia benigna q[ui] ſic facile digeri potest.

I[sc] de curatione generali ſeb, effi.

Cap. I.

In omnibus specieb[us] feb[res] effi-
mere op[or]tet yt aſſeratur ſuper
corpo[ra] patiètui eas ea que nu-
triant eos nutrimèto bono cum
velocitate digestio[nis]: quoniam febriens
est eger; et eger est leſus.

I[sc]n hoc capitulo ponit curatione generalem ſe
br[ium] effimerar[ui] et babet tres partes. In prima
docet curare effimeras per aſsumpta n[on] e[u]antia
in sc[uo] ibi. (Et c[ö]cedit eis balneu,) docet curare
per extrinfecus applicata, in tertia ibi. (Eſione
aut[em] ) docet curare per e[u]antia, prima pars diu-
ditur in septem partes ſin q[ui] septez ſunt canones
quos ponit circa aſsumenda, partes patebunt.

I[pr]timus can[on] est ſi te, omnes patient eſeffimerâ
debent nutriri nutrimento bono, quita boni c[im]bi
et paucarum ſupernuſtatum, et c[ui]z b[oc] fit facili[
s] digestio[nis: quoniam omnis feb[res] est eger, et om-
nis eger est leſus in operatioibus respectu ſui fa-
nt. quare cum digestiva fit debilio: debent conce
di ea que ſunt facili: is digestio[nis q[ui] tempore
ſanitatis.

T[em]o quib[us]da e[con]u conceditur delitiar[ui]
in eo ſicut patienti ex labore et anguſtia
et fame et in illis in quorum corporib[ui] cho-
lera plurima eſt. Et qui conqueritur ſe pa-
ti h[or]ripilat[ionem] in principio deglutiat
cibum inſuſum in aqua aut vino vt ſit ma-
gis penetrans.

I[sc]ecùdus can[on], quib[us]dam e[con]um effimerâtib[
]conceditur

Irbadei optimo.

["Primus", "Ephi.", "in vnuiuersali.", "Fo. xxv.", "cōceditur delitiari. 1. comedere quatuor bene potest digere et 2. uti sunt quattuor: 3. patiētes effimeræ ram et labor: 4. effimerātes ppter angustiā: 5. id est propter documentum in orbe homacbi aut ex angustiā: 6. id est ppter ingētem trifitiā propter re amīſam et 7. am trrecuperabilē: 8. 9. effimerātes ex fame. 10. 11. corpora in quibus abundat multa colera. 12. uti em debet a cibo delitiari: 13. cum ſint eructat 14. 15. 16. in quibusda eorum 17. 18. multu ſeu ſeu ſtinet 19. 20. fincopis propter resolutione 21. 22. 23. spirituā: 24. ppter raptu co/ lere ad os homacbi. 25. Et qui 26. 27. coqueritur ſe pati bor/ ripitatione. 28. 29. tipu deglutiat in princip. buibus: 30. 31. ripilatōs cibī in ſuſuz in aqua aut in vino aque comixto. 32. 33. per bane comixtione facilius pene/ trat cibus ad loca in quibus colera cōmouetur fa/ ciens boripitationem.", "Tet ita qdcē cibāt etiā in principio febris. Tertius canon. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. corpora quāto magis nutres tante magis ledes. 54. affoſi. 55. sed corpora abundā/ tia in multa colera ſunt no pura. ergo non ſunt ci banda: et marīme in principio ſeb. Respondetur quod regulariter non ſunt ciband: ſed coacte ti/ mendo ſinco/ptim.", "Tet qubudā phibeſ delitiari i ea et inuitur eis vt ſiāt ſubtiliātia ſuſt in patiēte ex op/ latione et ſoliditate et ex apoſtemate.", "Quartus canon 4. quibusdam effimerantibus probibeur delitiari: 5. immo precipit 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91. 92. 93. 94. 95. 96. 97. 98. 99. 100. 101. 102. 103. 104. 105. 106. 107. 108. 109. 110. 111. 112. 113. 114. 115. 116. 117. 118. 119. 120. 121. 122. 123. 124. 125. 126. 127. 128. 129. 130. 131. 132. 133. 134. 135. 136. 137. 138. 139. 140. 141. 142. 143. 144. 145. 146. 147. 148. 149. 150. 151. 152. 153. 154. 155. 156. 157. 158. 159. 160. 161. 162. 163. 164. 165. 166. 167. 168. 169. 170. 171. 172. 173. 174. 175. 176. 177. 178. 179. 180. 181. 182. 183. 184. 185. 186. 187. 188. 189. 190. 191. 192. 193. 194. 195. 196. 197. 198. 199. 200. 201. 202. 203. 204. 205. 206. 207. 208. 209. 210. 211. 212. 213. 214. 215. 216. 217. 218. 219. 220. 221. 222. 223. 224. 225. 226. 227. 228. 229. 230. 231. 232. 233. 234. 235. 236. 237. 238. 239. 240. 241. 242. 243. 244. 245. 246. 247. 248. 249. 250. 251. 252. 253. 254. 255. 256. 257. 258. 259. 260. 261. 262. 263. 264. 265. 266. 267. 268. 269. 270. 271. 272. 273. 274. 275. 276. 277. 278. 279. 280. 281. 282. 283. 284. 285. 286. 287. 288. 289. 290. 291. 292. 293. 294. 295. 296. 297. 298. 299. 300. 301. 302. 303. 304. 305. 306. 307. 308. 309. 310. 311. 312. 313. 314. 315. 316. 317. 318. 319. 320. 321. 322. 323. 324. 325. 326. 327. 328. 329. 330. 331. 332. 333. 334. 335. 336. 337. 338. 339. 340. 341. 342. 343. 344. 345. 346. 347. 348. 349. 350. 351. 352. 353. 354. 355. 356. 357. 358. 359. 360. 361. 362. 363. 364. 365. 366. 367. 368. 369. 370. 371. 372. 373. 374. 375. 376. 377. 378. 379. 380. 381. 382. 383. 384. 385. 386. 387. 388. 389. 390. 391. 392. 393. 394. 395. 396. 397. 398. 399. 400. 401. 402. 403. 404. 405. 406. 407. 408. 409. 410. 411. 412. 413. 414. 415. 416. 417. 418. 419. 420. 421. 422. 423. 424. 425. 426. 427. 428. 429. 430. 431. 432. 433. 434. 435. 436. 437. 438. 439. 440. 441. 442. 443. 444. 445. 446. 447. 448. 449. 450. 451. 452. 453. 454. 455. 456. 457. 458. 459. 460. 461. 462. 463. 464. 465. 466. 467. 468. 469. 470. 471. 472. 473. 474. 475. 476. 477. 478. 479. 480. 481. 482. 483. 484. 485. 486. 487. 488. 489. 490. 491. 492. 493. 494. 495. 496. 497. 498. 499. 500. 501. 502. 503. 504. 505. 506. 507. 508. 509. 510. 511. 512. 513. 514. 515. 516. 517. 518. 519. 520. 521. 522. 523. 524. 525. 526. 527. 528. 529. 530. 531. 532. 533. 534. 535. 536. 537. 538. 539. 540. 541. 542. 543. 544. 545. 546. 547. 548. 549. 550. 551. 552. 553. 554. 555. 556. 557. 558. 559. 560. 561. 562. 563. 564. 565. 566. 567. 568. 569. 570. 571. 572. 573. 574. 575. 576. 577. 578. 579. 580. 581. 582. 583. 584. 585. 586. 587. 588. 589. 590. 591. 592. 593. 594. 595. 596. 597. 598. 599. 600. 601. 602. 603. 604. 605. 606. 607. 608. 609. 610. 611. 612. 613. 614. 615. 616. 617. 618. 619. 620. 621. 622. 623. 624. 625. 626. 627. 628. 629. 630. 631. 632. 633. 634. 635. 636. 637. 638. 639. 640. 641. 642. 643. 644. 645. 646. 647. 648. 649. 650. 651. 652. 653. 654. 655. 656. 657. 658. 659. 660. 661. 662. 663. 664. 665. 666. 667. 668. 669. 670. 671. 672. 673. 674. 675. 676. 677. 678. 679. 680. 681. 682. 683. 684. 685. 686. 687. 688. 689. 690. 691. 692. 693. 694. 695. 696. 697. 698. 699. 700. 701. 702. 703. 704. 705. 706. 707. 708. 709. 710. 711. 712. 713. 714. 715. 716. 717. 718. 719. 720. 721. 722. 723. 724. 725. 726. 727. 728. 729. 730. 731. 732. 733. 734. 735. 736. 737. 738. 739. 740. 741. 742. 743. 744. 745. 746. 747. 748. 749. 750. 751. 752. 753. 754. 755. 756. 757. 758. 759. 760. 761. 762. 763. 764. 765. 766. 767. 768. 769. 770. 771. 772. 773. 774. 775. 776. 777. 778. 779. 780. 781. 782. 783. 784. 785. 786. 787. 788. 789. 790. 791. 792. 793. 794. 795. 796. 797. 798. 799. 800. 801. 802. 803. 804. 805. 806. 807. 808. 809. 810. 811. 812. 813. 814. 815. 816. 817. 818. 819. 820. 821. 822. 823. 824. 825. 826. 827. 828. 829. 830. 831. 832. 833. 834. 835. 836. 837. 838. 839. 840. 841. 842. 843. 844. 845. 846. 847. 848. 849. 850. 851. 852. 853. 854. 855. 856. 857. 858. 859. 860. 861. 862. 863. 864. 865. 866. 867. 868. 869. 870. 871. 872. 873. 874. 875. 876. 877. 878. 879. 880. 881. 882. 883. 884. 885. 886. 887. 888. 889. 890. 891. 892. 893. 894. 895. 896. 897. 898. 899. 900. 901. 902. 903. 904. 905. 906. 907. 908. 909. 910. 911. 912. 913. 914. 915. 916. 917. 918. 919. 920. 921. 922. 923. 924. 925. 926. 927. 928. 929. 930. 931. 932. 933. 934. 935. 936. 937. 938. 939. 940. 941. 942. 943. 944. 945. 946. 947. 948. 949. 950. 951. 952. 953. 954. 955. 956. 957. 958. 959. 960. 961. 962. 963. 964. 965. 966. 967. 968. 969. 970. 971. 972. 973. 974. 975. 976. 977. 978. 979. 980. 981. 982. 983. 984. 985. 986. 987. 988. 989. 990. 991. 992. 993. 994. 995. 996. 997. 998. 999. 1000. 1001. 1002. 1

Tractatus

ne.eis enim conuenit vt p[ro]longent moras
in aere balnei donec sident.

Ibertus canon, babentes fed. effime. non prolon
gent moram in aere balnet: ſez calido: quia addit
caliditatem ſpirituï: et non refrigerat nec bove
catar: immo moentur in aqua balnei quatu[rum] voluit
ideſt quantu eos delectat. Ab hoc canone excipiſi
tur patiſtée effime. ex ſoliditate et ſp[er]ſitudine cu-
tis ſue por: ſint naturaliter ſtricti ſiue opilati fr[ati]
gozé aeris aut ab aliquo ſp[er]ſtico ſicut balneo alu
minoso. aut etiam a materia pauca. Istis enim iz
competat balneum aque calide: tamè multo ma-
gis: còpetit balneu aereu. quare non est ita aptum
reddere inoplationè ſicut balneu: que remanens
in pozis reddant poſtea ſead ſuam fr[igi]ſtatè no
tabilem: et est ap[ra] aliquo modo opſare. Posſet
etiá balneum mar[íme] aereus còcedi babentibus
opilationè intrinſecá a paucis bumozibus pen-
dentem. Nam rariſcando pozos et ſudore p[ou]o/
cando posſet educere materiá opilante.

Embrocato autè ſi fuerit infundendo
aut liníendo tantio opilat pozos.

I[se]ptimus canon. aqua dulcis calida embroca
ta aut linita ſuper corpus effimerantis aut epi-
tibimata opilat pozos. propter ea no comenit eſt
merantibus ex opilatione. aqua enim hoc modo
applicata cito infrigidatur circa corpora eorum
et infrigida data adi inopilationem: fed balneum
aque calide minus noceret aut forte iuaret opila-
tione exſiſtente leui cum longi[us]i tempore maneat
calidum. Simtiliter in effimeratibus in quibus in
tendimus materiá resoluere propter materias ſu
ſi[ra]ſcriptam. magis comenit balneu aque dulcis
calide quæ ſpa aqua calida embrocata aut epitbi-
mata. Neec b[ic] canon còtrariatur dictis Autcen,
quarta primi. ca. de embrocis. vbi dicit. ap[ro]bo/
ca est medicamen congrui ei q[ui]o oporet dissoluti,
ibic enim canon intelligitur vbi no eſt opilatio no
tabilis: et etiam licet vbi non eſt opilatio conue-
niat ad resoluendu: multo tamè magis balneum
co[n]uenit cum diutius caliditatem ſuam retinæt.
Et licet caſus ab alto ſicut fit in embrocis faciat
virtutem aque profundius penetrare [c] penetrat
in balneo. tamè deci aqua infrigidatio aque embro-
cate magis impedit resolutione [c] ipſe caſus ab
alto tuet faciendo penetrare virtutè. vbi aut eſset
opus ſolum infrigidare aut bumectare: re: nò reſol
uere bec aqua embrocata magis còpeteret [c] bal-
neu. magis emi fr[igi]ſdaret et h[ue]c皆et [c] balneu.

Et in curatione omnis ſebris effimerem
que eſt ab opilatione extrinſeca aut intrin-
ſeca fricatio aperit pozos habentis ea, dein
deli obuiat h[ui]uiditati plurime resoluit eas:
et i no obuiat h[ui]uiditati parue ericcat eam.
Octauus canon et viſtimuseſt: [c] fricatio aperit
pozos habentis effimeram ex opilatione: et i frica-
tio obuiat materie multe resoluit eam: et ſi obuiat
pauce ericcat eam. Dinus itelligit [c] ſi obuiat bu/
miditati multe resoluit eam: ideſt paulatim et tar-
de tranſmutat, ea in vaporem Sed i materia fuer-
rit pauca ericcat eam: ideſt cito resoluit et c[oh]umit
Bentillis autem dicit [c] fricatio obutans materie
multe resoluit ipsam: quia ſubtilat: videlicat et ſpar
git ipsam. Sed i obuiat pauce, extrabit eam a cor-
pore. vtræs exponiio p[ot] saluari. tutius tamè eſt
materia exſiſtente multa p[emi]tterite euacuationes
et ſi flat fricatio materia exſiſtente multa ſiat frica

Bentillis
epinio.

De speciebus.

tio nò forſtis nec valde lòga: ſed tanta vt por: ape
riantur: et materia aliqualiter ſubtilietur: et ad re
ſolutionè disponat: ſi materia exſiite pauca frica-
tiones forſtiozes et diutiniozes concedit p[ro].

Euacuatione autem nò indiget aliquis
eorum nifi habens opilationem repleiona
lem et habens naufatiuam satiaticatem et
qui habet ſebrem effimerà ex ſoliditate eu-
tius corpus est repletum.

In b[ac] tertia et viſtima parte butius capituli po-
nit canonem circa euacuatione: et dicit [c] nec effi-
merans indiget euacuatione ſez per vias ſenſibl[
les ad differétiam euacationis que eſ per pozos
cutis qui non ſunt vie ſenſibiles nifi habens reple
tionaliter opilationem: ſez intrinſecá p[endentem
a] materia et habens naufatiuá satiaticæ. Et qui
patitur effimeram ex ſoliditate que eſt opilatio in
pozos cutis corpo[re] exſiſtente repleto. In bis enim
tribus caſibus: et ſimtiliter in effimmera ex ap[ost]ema
ta] convenit euacuatio per vias ſenſibiles: ſez per
vomitum per ſeceslum per fluxum emorroydalem
menſtrualè sanguinets narium et ſimtilles ſòm exi-
gentiam materie euacuande et duertende. Lano
nis causa eſt ſatis nota. Ex dictis in preſenti ca
p[it]ulo posſumus elícere quinque intentiones cura/
tiua ſe. effimerarù. Prima remouet caſum eius
et vicinam ſi qua ſit. Secunda alterat d[ic]ſcratiam
ſebzilem. Tertia probibet tranſituz effimerem in bu
m[or]alem aut etbica[]. Quarta corrigit accidentia
tam ſequentia ſebris [c] caſus ſebris. Quarta or-
dinat debitum regimen ſex rerus in contrariu cau
ſe d[ic]ſcrate ſebzillis et accidéribus. I[sc]i ergo pen-
det a ſole ponatur in ymba loco frígido et b[ui]n[
]do et remouetur cauſa vicina: ſez caliditas ip[er]ſi
ſa in cerebrù cum ſuccis et aquis frigidis c[er]terius
applicatis. Simtiliter remouenda eſt quæcunque
cau
ſa corpo[re]a et incorporeza [c] vicina eius ſi qua ſit
ſic d[ic]ſetur clarius in capitibus proprius. I[sc]ec-
da] intentio perficitur cum frigidis et b[ui]dis actu
vel potentia cum expedat aliquado ap[pr]timare
calida actu ſicut facere balneu fricatios: tum ad
remotione caufet: tum ad vaporis et ſudoris educa-
tionem. I[sc]tia probibens tranſitum in alías ſe
b[re]ſes perficitur remouendo caſum tranſitum aut
aperendo pozos et facièdo materias et vapores
exalare: et aliquando c[abo]ndo ip[os] in principio
ſebris: et permittendo ip[os] in illo delitiar: et alí
quando euacuando c[ui] fuerit ſuperfluitas in qua[
to aut in qualí. I[quarta autem intentio corrigit
d[olo]zes capitis inſtantia vigiliarum ſitim et ſim-
lia ſequentia ſebrem. Et corrigit aliquando ſinco
p[im]n epilensiam et cetera que aliquado ſequuntur
cauſas ſebris. Aldi enim plures ſincopiza re: et epi-
lenſicos ſerix et trititia ad quam ſecuta eſt ſebris
effimera. I[quinta] intentio ordinans debitù regi-
men ſex rerum naturalius nò ſòm plurimù debet
magis intendere ad caſum [c] ad ſeb. et ſòm plu-
rimù magis ex ſad. [c] ad accidentia ſeb. li[es] opo-
teat magis intendere ad accidëtia [c] ad ſe. aut ad
cám ſeb. c[ui] modà excediſt ſicut ſinco[ps] et epiſſína
Regimè t[em] ſim plurimùs ó[em] declineat ad frigidù et
bumidù. et regulariter debem? cibare paroſimo
declineat: li[es] aliquando cogant cibare in princi[
]p[io]: ſicut particulariter videbſi in p[ri]prijs capit.
I[spec]ies ſebris effi.

I[sc]pecies ſebris effi. I[sc]p. x.
I[sc]e bribus effimeris ſunt que om
nino còparantur ad dispositiones
animales; et de eis ſunt que c[ò]pa-
ratur ad

I[sc]b[ä]perius.
Laufe quoti-
diane ſebris
quæ effimeram

## Primus

neutericivocat
sunt labores:
frigora:viglit
auremerozes:
animi tritas/
tiones in tram:
rigo:effus:in
scoctio:et cu-
tis denitas et
difficillie pos-
sit erumpere
spiritus.

Effimeras spès
non babet.

rantur ad dispositiones corporæs: et de eis
sunt que proportionantur ad res que eue-
nunt deforis.

In bæc parte agit de febribus effimeris in specialet. In primo capitulo enumerat ofnæs species effimeræ de quibus est acturus. In secundo capto, ibi. Quædoq. accidit. In cipit figillatim de vna quæ specie determiare. Primu capitulü diuido in partes duas:q. in prima ponit vnæ diuisionem et numerat effimeras que sub vno mébo diuissi nis illius utincent. In secunda ibi. Et de comparatis. Ponit sub diuisione. In prima parte dicit quin febribus effimeris sunt quedæ que omnino còparantur: id est pendent a dispositionibus aliciæ, et quedam pendét a dispositionibus corporæs. Et quedæ a rebus que veniunt a foris: quia non sunt dispositiones animales neq. corporæ. Innotandum pio quæ effimeræ non babet species. Pprie sumptas: fed babet quosdæ modos diuerstificæres cum ram medict quæ sumuntur a caufis spfarum remo tis. Superius em in diffinitio de febris oſtium est quæ febris non babet species cum cotineatur sub clore que species est specialissima. In notandùs, sæcundo quæ iunt alij modi fed, effimeræ qui sunt in magis propti quæ iſt. licz nò ſint species propti ſum pte: et iſt. ſumitur a dueritate spirituæ quorum calefacto eſſe immediate pendet effimeræ. Et dictus mus quæque effimeræ pendent a calefacto est spirituus animalius: alique a calefacto eſſe spirituus vitalius: alique a calefacto eſſe spirituus naturalius de quibus agetur in sequètibus. In notadùs tertio q. quibus de foris no convertitur cum caufa primis. Et de comparatis ad dispositiones animales est illa que fit ex angustia et illa que fit ex triftitia: et de illa que fit ex estimatio ne cogitatione ira et vigilij et fomno et tranquillitate et timoze et gaudio.

In bæc parte pont octo spès effimeræ, q. pèdent ad diſpòndit: aialibus: id est que se magis tenet ek parte aie q. corporis: licz vtrich aliquo mò pertineat Prima est effimeræ ex angustia. Secunda ex triftitia. Tertia ex estimatio que est operatio virtutis estimatue que est in fecunda medietate fcòt ventri culti cerebrit: et cogitatiuæ q. est opatovirrutis cogitatие exhitis in pria medietate fcòt vêtriculi, quar ta est pendès ab ira, quinta a vigilij. Sexta a fom no 2 traquillitate ſc. aiali, ſeptima a timoze, octa uæ a gaudio. Iste em oës diſpònes magis se tenet ek pte aie q. ex pte corporis: ly alique inter itkas ſint magis ſubleate ad grad? diſpònuz imaterialiuæ.

Et de proportionatis ad dispositiones corporæs sunt ille que comparatur ad res que sunt actiones et motus: et de eis sunt que comparantur ad non actiones et motus et ad contraria eorum.

In bæc parte enumerat Auicen. effi. pendètes a caufis corporæs penes banc diuisione: q. alique ex iltis còparant ad res que sunt actiones et motus et alique ex iltis còparant ad res q. nò ſunt actiones et motus neq. contraria eorum: et per motus in telligit bic motus locales: et per actiones intelligit motus qui non ſunt locales.

## Epbimere.

## Fo. xxvi.

Et còparate ad res que ſunt motus est que fit ex labore et illa que ex tranquillitate: et illa que fit ex euacuatione: et de eis est febris effime. ex dolore: et de eis est febris effimeræ que est cum fincopt: et de eis est illa que fit ex fame: et de eis est illa q. fit ex siti.

Tbis enumerat effi. q. pendent a rebus que ſunt mot? et actiones aut praría coruæ: et ſunt ite, pmo effi. ex labore ex motu ſue exercitio. ſcò olla q. est ex traquillitate. f. corporali q. motu et operationi cori: tur. Est em cœſtatio a motu: opatiòe corporali, quar to est illa q. est ex euacuatione: q. euacuatio ſub mori tu còprebendik. quinto è effi. ex dolore q. dolor ſub acroè còprebèdik. SEXTO feb. effi. cù fincopt q. cori: tur actioni et motu cù ipa fincopt tollat bmòſ. ſe pimo è illa q. fit ex fame. octauo est illa q. fit ex fiti et certuè q. fames et fitis ſub acroib: q. prebèdunk.

Et de comparatis ad ea que non ſunt actiones est illa que fit ex opilatione: et ex ilis est illa que fit ex naueſatiua fatietate: et de eis est illa que fit ex apostemate: et de eis est illa que fit ex soliditate.

T enumerat effimeras pendères a caufis corporæs que nò ſunt actiones aut motus: aut eorum cori: trariæ: et ſunt quattuor: Prima est effi. ex opilatione ſc. intrinſeca. Secuè da est effi. ex naueſatiua fatietate. Tertia est effimeræ ex apostemate. Quarta est effi. ex soliditate et opilatiòe cutis non notabili: ſic ut ab bumòb: et terreſtreitate cutis. t. ab opilatiòne cutis p: opter naturali: pozor stricturæ.

Comparate autem ad res que accidut de foris ſunt ſicut illa que ſiunt ex aduistiòe quecùs: aduisto fuerit: et ſicut que fit ex fri goze et soliditate et er abluutione. dic: ita q. vnam quæc: earum cum curatione ſua.

In bæc parte numerat effimeras q. pendèt a caufis de foris nò proportionatis aie neq. corpori. Prima est illa que fit ab aduistiòe quecùs aduisto fue rit ſue a ſole ſue ab igne. ſcò a ſtila q. ſit a frigo re: et soliditate: et opilatione q. ſit ex abluţiè: ſc. cum rebus frigidis et stipticis: nò aut a caufis cori: pozea: q. pertinet ad diſpònes corporæs. Et ſub dit Auicæ: ſe de oibus ſtis determinaturi quanti: ad motu p: youctus earu: ex caufis ſuis: et ſigna et eu ram. Si aut bene còputent: ite effimeræ ſunt. xxiij. Sed bic ops ſupplere illa q. ſit a cibo et potu et alk: bus: de quib: infra: et sic faciet viginti tria capla.

De feb. effi. ex angustia et ſignis eius. ca. r.

Tandoq. accidit ex motu spiritus ad interioza et occultatione eius in eis p: popter ſuperfluitatem aug: gustie febris spiritualis.

Tbis in speciali p: rosequitur de effimeris. 2. p:rio de effi. pendètibus a diſpònib: animalibus. In ſe cùda parte de effimeris a caufis corporæs. In tertia de effi. a caufis que ſunt extra corporis: aiam: ſe cùda ibi. (Labor.) tertia ibi. (Oneg. accidit ex calo re.) Prima pars poſset diuidi in octo partes ſin q. ſunt octo capitula de feb: ib: effi. pendètibus a diſpositionibus aialibus. partes patent in principijs capitulari. Primum capitulü diuidi in tres par: tes. In prima ponit modum p: ouentus effime. ex auguſtia. In fecunda ſigna. In tertia curaz. partes patent. 1. p:ro notitia terminò: ſcien: ut poteſt elici ex dictis Auicæ. eſſe differenti: inter auguſtis

Dij

["## Tractatus", "tristitiæ et cogitationem. Est enim angustia dolor; de amissione alicutus sunt in cuulis recuperatiōnem est spes sicut de amissione filii; aut amissione patre aut pecunie: cuulis recuperatio non speratur. Si tristitia est dolor; de amissione alicu? bonti cuulis recuperatio speratur. Aut dolor quâdo bomo non potest asequi bonum quod vebementer eodem pater: in cu? tamem adeptione nō omnino cadit de speratio. Ppter qo? dictat in textu, quâdo rem quæstam. Sed cogitationem est profunda meditatio circa aliquid cœmplādum: sicut accidit aliquibus qui deum et causas altissimas profunde contéplant in quibus nō cadit angustia: aut tristitia. In mari misi enim speculationibus prope nō gaudemus aut triflamur: sicut in bſque prosequimur in ratiōse bont vel mali. Iij. p. 1. Nec in bſis prope cadit spes aut deperatio. Estimatione aŭt est profunda meditatio circa aliquod eligendum aut prosequendum: in quo etiam nō cadit spes aut deperatio. Nec delectatio aut tristitia accidit ad to: ex angustia motus vebemens spirituī ad interiorem et ipso: vnto in interiōbus: p. 2. Propter que duo spiritus acquirunt caledocti et taliter suprcaledocti inducunt caliditatem fiēntem in corde que dicitur fecit spirituales: id est effime. Et credo fin Isaac magis appropiari spirituali vitali. Quidam aŭt p. 3. p. 4. propter barri conſoormatitè posuerunt eas in vno capitulo sicut Aliabas. Iij. practice.", "Cuius signa sunt igneitas virine et acutas eius. Ita vt habens eam ſentiat acutatem ipsius p. 5. propter domini ſiccitatis in ea et est motus oculi ad clauſionem declinuſis; et est oculus ſubmersus p. 6. propter resolutiones cum quiete ſub cluſione: et facies est tenebens ad citrinitatę p. 7. propter p. 8. funditatę clairitatis: et pulſus est ad debilitatem paruitatem decluſijs; et ſoſte declinat adOURITIEM. Ponit quattuor signa bu? effi. P. 9. primi est igneitas virine. I. colo: igneus ipſius qui est ſertus colo: in genere citrinitate. q. d. q. virina e multi citrina et acuitas eius ita vt habens eam ſentiat acuitatem: id est modicationem ipſius p. 10. propter ſiccitatis domini. Lalò: eſi ſiccitati conſuclutus est acutio: aliter: igneitas virine: id est acuitas: 2. acuitas eius: ſes calo: 3. effimerantis: ita vt habes eam effime, ſentiat acuitatę ipſius p. 4. propter domini ſiccitatis: et bumidi ſentimento. P. 5. Secundu: signu: est ut moſtus ad clauſionem decluſijs: ita vt ſere teneat oculos clausos: et est oculus ſubmersus: ſes in orbita p. 6. propter resolutionem bumidi: et est cum quiete et ſubclauſione: quia nunq. dilatatur exterus cù nul la ſit ſpecies in recuperatiōe amiliſt: ſecus in tristitia. T. 7. Tertium signus est q. facies est ſendens ad citrinitatem: id est ſuſcitatem: ſes viriditatem. Ara. bes enim per colo: ſem citrinum: quâdo: ſucum. quando: viridem: quando: vero citrinu: intelliunt. 8. ſtud autem accidit p. 9. propter profunditatem caliditatis ſpirituī: 10. ſanguinis ſubtilis: vnde ap. p. 11. ap. p. 12. p. 13. p. 14. p. 15. p. 16. p. 17. p. 18. p. 19. p. 20. p. 21. p. 22. p. 23. p. 24. p. 25. p. 26. p. 27. p. 28. p. 29. p. 30. p. 31. p. 32. p. 33. p. 34. p. 35. p. 36. p. 37. p. 38. p. 39. p. 40. p. 41. p. 42. p. 43. p. 44. p. 45. p. 46. p. 47. p. 48. p. 49. p. 50. p. 51. p. 52. p. 53. p. 54. p. 55. p. 56. p. 57. p. 58. p. 59. p. 60. p. 61. p. 62. p. 63. p. 64. p. 65. p. 66. p. 67. p. 68. p. 69. p. 70. p. 71. p. 72. p. 73. p. 74. p. 75. p. 76. p. 77. p. 78. p. 79. p. 80. p. 81. p. 82. p. 83. p. 84. p. 85. p. 86. p. 87. p. 88. p. 89. p. 90. p. 91. p. 92. p. 93. p. 94. p. 95. p. 96. p. 97. p. 98. p. 99. p. 100. p. 101. p. 102. p. 103. p. 104. p. 105. p. 106. p. 107. p. 108. p. 109. p. 110. p. 111. p. 112. p. 113. p. 114. p. 115. p. 116. p. 117. p. 118. p. 119. p. 120. p. 121. p. 122. p. 123. p. 124. p. 125. p. 126. p. 127. p. 128. p. 129. p. 130. p. 131. p. 132. p. 133. p. 134. p. 135. p. 136. p. 137. p. 138. p. 139. p. 140. p. 141. p. 142. p. 143. p. 144. p. 145. p. 146. p. 147. p. 148. p. 149. p. 150. p. 151. p. 152. p. 153. p. 154. p. 155. p. 156. p. 157. p. 158. p. 159. p. 160. p. 161. p. 162. p. 163. p. 164. p. 165. p. 166. p. 167. p. 168. p. 169. p. 170. p. 171. p. 172. p. 173. p. 174. p. 175. p. 176. p. 177. p. 178. p. 179. p. 180. p. 181. p. 182. p. 183. p. 184. p. 185. p. 186. p. 187. p. 188. p. 189. p. 190. p. 191. p. 192. p. 193. p. 194. p. 195. p. 196. p. 197. p. 198. p. 199. p. 200. p. 201. p. 202. p. 203. p. 204. p. 205. p. 206. p. 207. p. 208. p. 209. p. 210. p. 211. p. 212. p. 213. p. 214. p. 215. p. 216. p. 217. p. 218. p. 219. p. 220. p. 221. p. 222. p. 223. p. 224. p. 225. p. 226. p. 227. p. 228. p. 229. p. 230. p. 231. p. 232. p. 233. p. 234. p. 235. p. 236. p. 237. p. 238. p. 239. p. 240. p. 241. p. 242. p. 243. p. 244. p. 245. p. 246. p. 247. p. 248. p. 249. p. 250. p. 251. p. 252. p. 253. p. 254. p. 255. p. 256. p. 257. p. 258. p. 259. p. 260. p. 261. p. 262. p. 263. p. 264. p. 265. p. 266. p. 267. p. 268. p. 269. p. 270. p. 271. p. 272. p. 273. p. 274. p. 275. p. 276. p. 277. p. 278. p. 279. p. 280. p. 281. p. 282. p. 283. p. 284. p. 285. p. 286. p. 287. p. 288. p. 289. p. 290. p. 291. p. 292. p. 293. p. 294. p. 295. p. 296. p. 297. p. 298. p. 299. p. 300. p. 301. p. 302. p. 303. p. 304. p. 305. p. 306. p. 307. p. 308. p. 309. p. 310. p. 311. p. 312. p. 313. p. 314. p. 315. p. 316. p. 317. p. 318. p. 319. p. 320. p. 321. p. 322. p. 323. p. 324. p. 325. p. 326. p. 327. p. 328. p. 329. p. 330. p. 331. p. 332. p. 333. p. 334. p. 335. p. 336. p. 337. p. 338. p. 339. p. 340. p. 341. p. 342. p. 343. p. 344. p. 345. p. 346. p. 347. p. 348. p. 349. p. 350. p. 351. p. 352. p. 353. p. 354. p. 355. p. 356. p. 357. p. 358. p. 359. p. 360. p. 361. p. 362. p. 363. p. 364. p. 365. p. 366. p. 367. p. 368. p. 369. p. 370. p. 371. p. 372. p. 373. p. 374. p. 375. p. 376. p. 377. p. 378. p. 379. p. 380. p. 381. p. 382. p. 383. p. 384. p. 385. p. 386. p. 387. p. 388. p. 389. p. 390. p. 391. p. 392. p. 393. p. 394. p. 395. p. 396. p. 397. p. 398. p. 399. p. 400. p. 401. p. 402. p. 403. p. 404. p. 405. p. 406. p. 407. p. 408. p. 409. p. 410. p. 411. p. 412. p. 413. p. 414. p. 415. p. 416. p. 417. p. 418. p. 419. p. 420. p. 421. p. 422. p. 423. p. 424. p. 425. p. 426. p. 427. p. 428. p. 429. p. 430. p. 431. p. 432. p. 433. p. 434. p. 435. p. 436. p. 437. p. 438. p. 439. p. 440. p. 441. p. 442. p. 443. p. 444. p. 445. p. 446. p. 447. p. 448. p. 449. p. 450. p. 451. p. 452. p. 453. p. 454. p. 455. p. 456. p. 457. p. 458. p. 459. p. 460. p. 461. p. 462. p. 463. p. 464. p. 465. p. 466. p. 467. p. 468. p. 469. p. 470. p. 471. p. 472. p. 473. p. 474. p. 475. p. 476. p. 477. p. 478. p. 479. p. 480. p. 481. p. 482. p. 483. p. 484. p. 485. p. 486. p. 487. p. 488. p. 489. p. 490. p. 491. p. 492. p. 493. p. 494. p. 495. p. 496. p. 497. p. 498. p. 499. p. 500. p. 501. p. 502. p. 503. p. 504. p. 505. p. 506. p. 507. p. 508. p. 509. p. 510. p. 511. p. 512. p. 513. p. 514. p. 515. p. 516. p. 517. p. 518. p. 519. p. 520. p. 521. p. 522. p. 523. p. 524. p. 525. p. 526. p. 527. p. 528. p. 529. p. 530. p. 531. p. 532. p. 533. p. 534. p. 535. p. 536. p. 537. p. 538. p. 539. p. 540. p. 541. p. 542. p. 543. p. 544. p. 545. p. 546. p. 547. p. 548. p. 549. p. 550. p. 551. p. 552. p. 553. p. 554. p. 555. p. 556. p. 557. p. 558. p. 559. p. 560. p. 561. p. 562. p. 563. p. 564. p. 565. p. 566. p. 567. p. 568. p. 569. p. 570. p. 571. p. 572. p. 573. p. 574. p. 575. p. 576. p. 577. p. 578. p. 579. p. 580. p. 581. p. 582. p. 583. p. 584. p. 585. p. 586. p. 587. p. 588. p. 589. p. 590. p. 591. p. 592. p. 593. p. 594. p. 595. p. 596. p. 597. p. 598. p. 599. p. 600. p. 601. p. 602. p. 603. p. 604. p. 605. p. 606. p. 607. p. 608. p. 609. p. 610. p. 611. p. 612. p. 613. p. 614. p. 615. p. 616. p. 617. p. 618. p. 619. p. 620. p. 621. p. 622. p. 623. p. 624. p. 625. p. 626. p. 627. p. 628. p. 629. p. 630. p. 631. p. 632. p. 633. p. 634. p. 635. p. 636. p. 637. p. 638. p. 639. p. 640. p. 641. p. 642. p. 643. p. 644. p. 645. p. 646. p. 647. p. 648. p. 649. p. 650. p. 651. p. 652. p. 653. p. 654. p. 655. p. 656. p. 657. p. 658. p. 659. p. 660. p. 661. p. 662. p. 663. p. 664. p. 665. p. 666. p. 667. p. 668. p. 669. p. 670. p. 671. p. 672. p. 673. p. 674. p. 675. p. 676. p. 677. p. 678. p. 679. p. 680. p. 681. p. 682. p. 683. p. 684. p. 685. p. 686. p. 687. p. 688. p. 689. p. 690. p. 691. p. 692. p. 693. p. 69

["Primus", "Ephimere.", "Fo. XXVII.", "cum lectigatione quadam apparente in pulsi ex motu caloris exerctus. Iterer cum saltu. id est pulsi/s dilatatione. i. quia aliquando dilatatur quan do apparet sibi inuentisse medium consequendi qo intendit. Et nec omnia sunt ad differentiam effici mere er angustia in qua nulla spes est recuperans/di deperdita.", "Tet cura eius est sicut cura ei? que est ex angustia.", "T. Dicit q. curatur sicut effimera er angustia.", "T. De febre effimera ex cogitatione. La. xiiiij.", "Tandoq accidit ex multitudine cogitationis in rebus febris simi/s illi que est er tristitia nisi quia mot? oculi est eglis nò ad clausio nè: neqz ad exitu decliuis; et est decliuis ad profunditatem. et pulsius est diuerlus in di latatione et constrictione. Et plurimù quidem est equalis et facies est ad citrinitatè decliuis; et cura eius est cura illius que est er tristitia.", "T. In hoc capitulo curat effime. er cogitatione et estimatione dicens q. quando accidit propter multum cogitationem in rebus circa quas contés/platur. aut propter multitudinem effimationis in eligendo res quos prosequi intendimus fed. simi/ lis illi que est er tristitia propter motu spiritus ad interioza. et non est aliqua differentia nisi q. mot? oculi in effimera ex cogitatione est equalis nò ad clausione neqz ad exitu decliuis. Nò eim qno clau ditur: qno/a peritur sicut in tristitia. et si qua est diueritas illa è valde modica. quia in maximis spe culationib? nò cadit spes aut despatio sicut in bis que psequitur rône dont vel malî. Sêm signum q. pulsius est diuerlus in dilatatioè et restrictione q: nò babet dilatatioè neqz restrictiones equales immo vnai moizei altera cœz q. apparet sibi cogitatu esse còp: ebêsum vel esse longinquuì a còpze/beniôde. còm plurimù tì est equalis i còparatioè ad pulsum effici er tristitia. In illa eim valde ma/ tores diueritates accidunt: cuz in ea pprêe cadat spes aut despatio: fed in bac nò. Altimo dicitq. curatur sicut effimera er tristitia.", "T. De feb. effi. et ira. Lap. xv.", "", "Tandoq accidit ppter superfluiatem motus spiritus ad exterioza in dispositione ire calefactio su perflua adurès spirituè et feb.", "T. In hoc caplo agit de feb. effi. et ira: et babet tres partes. In prato ponit modum. puentus effi. et ira. In scöa: signa. In tertia curâ. partes patebûr. T. Sed ante oia sciendù qi irato duo sunt motus. Primus est motus spirituù et sanguinis subtilis ab exterioibus ad interioza: scö ad cor. P:opter/ ea trati in principio pallecunt: et cum sanguis et spiritus sunt delati ad cor. inflamatur circa ipm. P:opterea tra describedit q. est feruo: sanguinis circa cor. ppter appetitù vindicete ob inturia illa/ tam. Scöa aùt motus est sanguis q. spnum a corde ad exterioza ppteræa rubet facies cum p:ius pal/uerit. De hoc scöo solu Autic: facit mettonè cum hoc contûgatur effimere: fed primus antecedit effimeræ: accidit lititur p:opter bos duos motus ca lefactuè eim in spiritibè, et phr febre effi. Signa.", "T. Luius signa sùt rubedo faciei nifi per", "misceatur ei timo: quoniam citrinatur: et inflatio faciei similis ei qui inflatur in dozitione. Et sunt oculi rubei: tendentes exteriuri p:opter vehementia: motus spiritus ad exterioza: et quandoq. accidit quibusciam eorum tremo: p:opter motum humoris: aut p:opter debilitatem natura: et est aqua rubea acutitactus p:opter acuitate suam. Et quandoq. est cum ea aliquantulum claritatis: et pulsius est groslius plenus pulfans p:ulsens p:ulsens p:ulsens p:ulsens p:

Tractatus

quibuscâ emi opz vt deſſis fit notabilr limpbatû. IDe feb. effi. ex vigilijs. Lap. xvij.

Tandoq etiâ accidit ex vigilijs
febris effimera.

I Pontit feb. effi. ex vigilijs inflamâ/
turem spûs in lôgis vigilis: cù còtî
nue sint in motu fim exigentîa opera
tionâ à quib? bô vigilâs nunc cæſtat: à inflamâtî
ponut caliditâre in corde: que dicitur effi. ppter/
ca ſomnus a natura inſtitutus est vt spûs fatigat
et resoluti in vigilijs redeat ad ſua principia: à ibi
ſomêtâ acquirat: non regenerêtur: à reghatio fit
per digône mel? celebratâ in ſomno Æ i viglijs.
CLuius ſigna ſunt antecessio vigiliarum
et gravitas palpebzarû quomâ forſtasse nô
aperit eas: et pioſundatio oculi popter re
ſolutionem. et inflatio palpebzarû popter
corruptione cibi et multitudinem vaporis:
et conturbatio vîne popter priuatione di
gestiòis: et debilitas pulsus: et citrinitas ſa
ciei popter malitiam digestionis: et infla-
tio eius ppter excitationem ex malitia di-
gestionis: ſed non est cum rubedine ſicut in
illa que est ex ira.

Signa. viij. effi.
ex vigilijs.

I Pontit ſeptê ſigna. Primûm est antecessio vigi-
larû modû excedentî. I Scòm est gravitas pal-
pebzarum et difficultis carum apertio ppter now/
mentum in lacertis carum ex vapòribus et bumil-
ditate ad ipſas defluris cum paucitate ſpirituâ.
I Tertii est pfaundus oculi ppter bûdi subſtati
fici resolutio. I Quartu inflatio palpebzar p/
pter nurrimêti coruprionê et multitudinê vapoz
ventêtes ad ipas. Aldê ſdiction oculi ſint pfun
di et palpebze inflate. pterea ſomn? est cauſa infla-
tionis palpebzarû et faciet. ergo vigilie debét eſſe
cauſa tumefactionis. tenet còſequëtia. quia còtra
rie cauſe còtrarios producunt effectus. I Ad pri-
mum dicitur oculi ſunt profundi popter bumt
di subſtittici còſumptionê: à cù boc palpebze ſut
numêtes. ppter multitudinê vaporis nec est ſdiction
I Ad ſcòm dicitur o nô est incouenîes. Æ ſte cau
ſe caufent ſiles effectus: qin illi effectus nô ſunt im
mediati. Sed qô due cauſe ſte caufent ſiles eſſe
et? per ſe et immediate est incoueniens: ſed vigilie
caufant tumo: palpebza r corrumpêdo digône
ſomnus aŭt popter priuatione resolutiòis vapo
rum. I Quintum ſignum est conturbatio vîne.

Contra

Contra
quia vigilia incрудat: in: sic fit
tenuis et clara. I Dicendu q per
turbatione intelligit puatiorè luminositas que
puenit ex dimingione digônis. ſcòa primi ca. de
ſignis colòris vîne: et bec priuatio luminositats
in multis alijs est ſignû diminute digestiòis: ſicut
in ſanie et ſilib. I Cet vòs q i vigilijs fitviza tur
bida fl ſint materie mot ad vias vîne. q fino tê
dit ad claritât. I Cet dicendu q vigilie quâdoq
tingunt vinâ popter caloſis ebultionê in princi
pio: ſi in pricip. ppter nimâ eius resolutione vi/
ſcolorat. Æ i diſcolorationevocat turbatione. Li/
trinitas faciet: tum popter malitiam digônis: tum
popter ſanguis aduſtione: quare citrinatâ vt eſt apò
Auer. ſcòd colliger. inflatto faciei ppter excitation
nem conſequêrem malitias digestionis: ſed nô est
cum rubedine: ſicut in fra: ſed cù palloze et citrinat
te. Excitatio autê apud arabes duo importat. ſe
expergeſactione: et taliter nô ſumik bic. ſcòd apo-
kema flegmaticum ſimile caſeſie et taliter ſumt

Auero. ij. col/
liger.

Despeciebus

bic: ſunt emi caſetici ex mala digestione
Luratio eius. Lap. xviij.

Laturio aŭt eius est ociart: quieſt e
re et domire; et embrocare caput
cum eis que inſtrigidant et hume-
tant et balneu humidu et cibi bo
nozum chimozu et inuinetiones humectan-
tes. et vinum est ex rebus magis confereti-
tibus eis: et ſumât in potu ipsum ſine timo
reniſt fuerit dolo capitis.

I Jnota ſunt omnia, vertit enim intentionem ſua:
quandoq ab cauſa m: quâdoq ab ſeb. ipſam: quâ
doq ad accidentia. vinum aŭt est ex rebus magis
conferêtibus: ſed debet eſſe limpbatû et vnius an
nî tr: medioriter viſi ſum: potius dulce Æ acre
vinum aut em potens antiquâ purus cotoſe ſum
ptum occidet multiplicádo vigilas: ſic ut accidit
feruo notarij. tertio de interioſibus. ca. v. exſiſtente
tamen doloz capitis notabili timendo de apostle
mate vitandum est vinum.

I De ſeb. effi. ex ſomno quete. La. xix.

Piritu quâdoq resoluńtur vapò-
res ca li di per vigilias et mot. Lû
ergo p rolongatur ſomnus et tra-
quillitas et non resoluuntur acci-
dit er eis caſe factio ſpiritu et ſeb. eius. Lu-
ius ſigna ſunt ita. ſignificat enim eam an-
tecessio ſomni et tranquilitas plurima: et
proprie que nô eſt in còſuetudine: et cadit
contrarium conſuutinoris: et ſignificat ip-
ſam resolutio vapozosa et pulsus.

I Dic agit de effimera ex ſomno et quete tam cor-
poris quam animi vtrange: quiemet cù ſomno in
eodem comprebendene: quia ſomnus quieti vebe
menter ſimilis eſtit. ſco a primi. Et primo
modum prouentus effimere ex ſomno. ſecundo ſi-
gna. tertio curam. Sz que dicit in duabus primis
partibus ſunt manitrita. Signant ipſam resolu-
tio vapozon pulsus: quia ab arteria eleuand: qui-
dam vapòzes calidt retenti popter longuz ſom-
num qui venientes ad digitos ofentant calidita,
tem quandaz vapozam: immo forte vapòribus
eriſtentibus grossis ſentire ad modum iectigatio-
nis nunc eleuata: nunc dep: eſſa cure regere arteria.

I De curatiorè eius. Lap. xx.

I Laturio eius est ſudatio in aere bal
nei et ablutio equalis cù aqua ca-
lida: et paucitas cibi: et declinatio
eius ad id quod inſtrigidat et humectat ip-
sum: et exercitiu temperatum: et non opoz-
tet vt bibat vinum.

I Facit ipſum ſudare ipſm in aere balnei vt vapòzes
plurimi retêti mel? resoluātur. Lo: cedit th post h
ablutione equalè cù aqua calida ad bueectandù et
infrigidadù: et declinatê ſeb. dat paru de cibo de-
clinare ad frigidùr bûidu aligtr. nô emi opz ipſum
tantù inſtrigidare et humectare ipſus patiés effi. ex
vigilijs. Concedit exercitiu têperatu. ná licz bic p
ſe caledaciat: p accidê: th inſtrigidat vapòzes reſol
uendo. p: robibetur vinum quia ſomnû inducit.

I De ſeb. effi. ex gaudio. Lap. xxi.
Tandoq accidit ex gaudio ſeb. ſi-
cut illa que fit ex ira. Euius ſigna
funt p: oxima ſignis eius que est ex
ira: vi: bi

Salen? iij. de
mébris affectis

Ferク.えん、Ama
fus Amessh! ni
mſetate gaudi
qo illi ſubitus
ſupervenit: in
ſeritſſe.

Primus

ira:nisi quia forma oculi est forma gauden
tis:non forma irascentis. est enim frequen
tia in pulsi minoz. Et cura eius e[prima
curationi eius que est ex ira.

Habet boc capitulum tres partes. In prima po-
nit modum prouetus effimere. Secundo signa. Ter-
tio curam ex gaudio partes patent. Accidit enim
febris effimera ex gaudio sicut febris effimera ex
tra.f.ex motu spirituum ad extra.in quo motu in-
flamantur:veri motus spirituus in gaudio fit ma/
gis paulatim. q[ropter nō ita intedunt nisí fit acta
gnī gaudii et repetinu. p[terea frequentia in pul-
ſu est minōr i effimerāte ex gaudio q[ in effimerāte
ex tra. Cura buſus effi. est prōpima cure effimere
ex tra quaſtum ad fecundam intentionem: q[ est in
frigidatio. et quantum ad quartam q[ est correcctio
accidentium. et quantum ad quintam que est de/
bitum regimen in ſer. rebus.nō est differentia.ní
qui quia regimem totum debet magis ad frigidum de
clinare in iraſcente q[ in gaudente. ſed quanti[ ad
prīmam intentionem que est remoto cauſe e[m
igna differentia quia in effimerante ex ira debem?
irā lentire cum bis que ibidem precepta ſunt. Iſ in
effimerante ex gaudio debemus gaudium minuè
re:vt quią res illa qua tantum gaudet non est ita
tuta fuit ipſe credit. et ſoſte in futurum est fibi ma/
gnam trifſtiam illatura:sicut perſpeſe res. huma/
ne cōſueuerut. De ſe. effi. ex tioze. Lap. xxiiij.

Candoq accidit ex timoze febris
secundum ſemitam que accidit et
angustia. proponcio namq timo-
ris ad anguſtiam est proponcio ire ad gau-
dium ex hoc q[ motus timoris est ad inte-
ri ora:et ire ad exterioza: et fit ſubito et alio
rum modozum fit gradatim. Luius signa
sunt prōpima ſignis eius qui fit ex anguſtia
nisi fit duerſitas in pulſu est vehemen-
tioz: et forma oculi est forma territi. curatio
et? est prima curatiōi et q[ fit ex anguſtia.
t opozet vt ſecuret a timoze et veniāt ad eui
cum nučijs gaudere facientibus et letiſica-
tia ſunt iuuaſtua ei.

Habet boc capitulum tres partes. Primo po-
nit modum prouentus effimere ex timoze. secundo
signa. tertio caufam. partes patent. Dicit emi eſa-
dem eſſe proportionem timoris ad anguſtias que
est ire ad gaudium. motus enim ſpirituum et bu-
morum. est in timoze. ad interioza: ſed in ira est mo-
tus ſpirituum ad exterioza: et vterc[ bozum est ve/
bemens et repentinus. altozum autem duozú mo-
tus fit gradatim: quare timentes aliquando incur-
runt fluxum ventris et vrine. xviiij. p[oblen. p[oblen
mate primo et fecundo. motus etiá in timoze ma-
gis diuerſicat pulſum q[ motus ſpirituum in an
guſtia: nisí fit valde vebemens et repentinus. cete/
ris tamen paribus vebementius accidens est ti-
mor q[ anguſtia: sicut tra q[ gaudii. babet autem an
guſtiatus formam trifſtiam: sicut timens formam ter-
riti. Luratur fuit effimera ex anguſtia quantú ad
fecundam tertiam quartam et quintam intentio-
nem: fed quantum ad prīmam diſferunt. In angu-
sita enim opozet lentire dolozem: ſed in timoze le-
nire timozem. p[opterea dicit Auicenna. opozet
vt ſecuretur a timoze et ventatur ad eum cum neces
ſarijs gaudere facientibus. letiſicātia autem vtrioq

Ephimere.

Fó.xxviij.

iuuaſtua ſunt.

De ſe. effi. ex labore.

Aboz quandoſt puenit ad ſum-
mum in caleſaciendo corpus et
ſpiritum ita vt fiat febriſ nocens
operationibus. et est. plurimi no
cumenti et grauitas ipſius ſuper vitalem
et animalem.

I[le agit de febribus effimeris pendentibus a
dispositionibus corporis. a babet duas partes.
In prima agit de effimeris pendentibus ab acta
nib[? et motib[? et fibi contrarijs. In ſea ſib. (Opt/
latis). agit de ſe. effi. pendentibus a dispositioni
bus corporis que non ſunt actiones aut motus
aut fibi contrarie. Prima pars diuicitur in ſer
ſim q[ ſer facti capitula. dimiſit tamen capitulum
de febre effimera ex tranquillitate corporis. q[ de
illa egit in capitulo de effimera ex ſomno: et meri
to. quia ſomnus quieti ſimilis vebementer exſtit
secunda primi. I[ed boc primum capitulum de
febze effimera ex labore babet tres partes in pri-
ma ponit modum prouentus effimere ex labore:
in ſea ſigna. in tertia curam. partes patent. In p[
ma parte dicit q[ laboz. f. corporzeus quandoq[ pro-
uenit ad ſummum. i. quia fit multum forſis p[ter
ipſius intentionem aut utroq[ modo. vnde caleſit
corpus et ſpiritus ex quo[rum caleſacione fit ſe-
bris effimera nocens operibus et ſt modus loqu[.
di. vel aliter. nocens operibus marime animali[
bus et vitalibus cum plurimum noctumenti ſequet
tis exercitium cadat ſupra ſpiritu] vitalē et aialē q[
funt instrumenta motus voluntarij. Signa.

I[igna ſunt antecessio labo[ris et adi-
tio caleſactionis iuncturarum ſuper alia.
et tactus laſtitudinis et ſicctas corporis.
et quādoq[ accidit in fine eius humectatio
ſi fuerit labo[ temperatus in eo. i. quando
non est in eo ericcatuum aut frigus p[oh]
bens ſudozem. ſi autem labo[ fuerit ſuper
fluus minozatur humectatio et ſudoz. et quā
doq[ sequitur ipsum tuſis ſicca p[ropter co-
munitatem pulmonis et quādoq[ declina-
tio complexionis e[ et pulſus eius paruus
debilis. et quandoq[ declinat ad duritiem:
et vrina est citrina calida p[ropter motu] ſub
tilem et p[ropter resolutionem.

I[ponit octo ſigna. p[mi est antecessio labo[ris ſa
dicti. S[om additio caleſactionis ſucturaru] ſuper
alia m[ēbra: q[ magis labo[at ſucture i. ex reſtio ce
teris m[ēbris. T[ertiu] est tactus. i. perceptio laſitu]
dinis vlcerose ap[ostemoſe extéſue aut are actiſtie:
ſi ſtati ageq[. Quartuz est corporis ſicctas pp. būdi
coſumptione. Quintu] est humectatio corporis et ſu-
doz. accis in fine. ſ. effi. t. boc accidit ſi labo[ fueri
tépatus. i. nō multu] exceſſuus būdi ſter moduſ
p[sumés. Et q[h] nō est i. eo. f. labore. ericcatiui. i. nō
fuerit factus prope materiā ericcantē: sicut est are
na: ignis: et ſilia. et q[ h] nō fuerit frigus p[ib]bēs ſudo
tè. I[z emi labo[ eſt ſupflu? aut fact? circa bmōi ma
terſas aut ſoſte ip[ frigors minozās humectatio
et ſudoz. Sextu] est tuſis ſicca pp. cōſitate pulmoſ
p[ter] vapores acutos ad ip[ muenſêtes aut ma
lā cōplexione calida fine materia. Septimu] signu]
est pulſus paruus debilis. p[ter] debilitate t[utus
et aliq[ h]urus arteria ericcata. D[rauus est vrina

D. Iiiij.

## Tractatus

eltrina calida p[pt] moti[rit] aŭt citrina aut p[pter caliditare] supflu[na] fine materia[aut p[pt] m[tr]tione pauc colere mot[er] p[pter exercitum]. Et aŭt vina subtilis p[ter] resolutione multe emi materie q[ui] c[omo]nuerunt aut vina permittentiis pp[orte] exercitui res[olutur]: v[n]ato q[ui] vina citrina p[ter] colere mi[tr]tonem sit grosso: q[ui] vina aquosa: ita tam est subtilio: q[ui] t[ep]oze sanitatis p[ro]pter dicta: caufam.

Lura.

La. xliiiij.

Aratio eorù est tráquillitas et balneatio in tina: et inunctio fricádo proprzie super iuncturas: et accentio cibi boni chimi humectantis sedm quantitate qua digeratur de genere carnium pullozù: et edi: et pisciui paruozus Et quonià virtutes eorum sunt debiles: tincidunt oporztet vt confidant de se posse digere re: quò digerebant in dispositione sanitatis: immo minus illo: et p[ter] hoc cibentur eis quou[que] paucen nutrit plurimù: sicut ea quod p[imus]: et sicut vitelli ouo[que] sofbilibù: et testiculi gallozù sunt eis boni.

Et dec par[que] b[us] tres p[tes]. p[rio] ponit curà. In fecabili. (Quid[que] t[em] remouet errore: quòzùnam. In tertia sbl. Et oporztet vt s[um]mătur.) c[ó]plet curam. In prima parte ponès curà q[ui]s[que] vertit intètionem suâ còtra caufam p[er]cip[endo] ocui[que] tráquillitate: q[ui]s[que] còtra feb. et accidet: fa. c[ó]pis s[ic]citate: p[er]cipiendo balneatione in aqua calida dulcet: et inungèdo iuncturas: qu[á]doq[ui]s vertit intètionem suâ ad regimè vitetâdo eis cibù boni: c[im] b[um]ectâris sedm c[ui]tati tatem q[ui] possit d[ig]ere: nòs emi tantòs p[os]sunt d[ig]ere qu[em] tráquus t[ep]oze sanitatis. P[ro]sterea oporzt vt cibi dentur eis quou[que] plurimù nutrit pauca quatitasse: s[ic]fuit caufem pullozù: edo: c[ó]rum: et vitelli ouo[que] sofbibillum: et testiculi gallozum.

Et quidam tamè estimaverunt q[ui] op[os] vt patentium lasitudinem regimè plus subtilietur et aliozum. Sed illud non est rectum.

T[rem]ouet errore: quòzùdà dicentùi q[ui] regimè pa tientù lasitudinem debet plus subtiliariq[ui] regimè aliozù: sed illud nò est rectù: idest nò est bene d[ic]uerit. L[op]tose emi debêt c[ib]arit: et etià feb. intriâte: et magis q[ui] effimeràres ex multis alij[s] caufis: et etiam q[ui] febridentes purtide.

Contra, nà Gal. iiij. de reg. san[ti]. ponit q[ui]n la lastitudine apostemo[sa] valde di minuæq[ui] c[ibus]: sed talis p[òt] est e[ra] labor[em]. C[pi]bozùn p[oo]d[ia] scien[di]i q[ui] lastitudo est q[ui]drupler v[c]l. c[ero]fa: a ap[ost]emo[sa]: ex t[é]s[ni]a: et arefactiva. Lastitudo vlcero[fa] est q[ui] b[us] fentit fikitudinem vlcerù in supficite cutis: et etià in musculis: et est multotie[s] ac fi sentiret p[u]nctiones acuiu and p[uen]it ex b[uo]: tb[us] acutis subtilib[us] ad illas p[tes] delatis. S[3] ap[ost]emo[sa] est q[ui] b[us] fentit in cute in lacertis t[é]s[non]e in vitiè cum grauitate qua[d]a in interdù rubo[ze]: alio[que] tumoze: et p[ou]nent ex multitudine bu[no]s qui fluerunt ad partes illas. Sed lastitudo t[é]s[ni]a est illa in qua b[us] fentit se totù et etià fracti: et fit ex b[uo]rbus ad musculos delatis: q[ui]n sunt bone subfataie. Arefactiva aŭt est q[ui] b[us] fentit se arefacti: et c[omo] fumpta: et est pp[que] b[us] di nimì ref[or]utione flue seque[rit]ur exercitati: aut quacumque altam cám. G[h]ste autem quartuòs p[es] lasitudinis duob[us] modis p[uen]it nt. aut ab exercitio: aut a c[àtis] corporis: est sunt ille

## Despeciebus

de quib[us] loqui[que] affo[sm]m: q[ui]ntus sepe[ct]icule affo[]. Labores [s]p[ò]tanet narrát morbos. C[id] positi[us] si te lasitudines fiat a c[à] intrin[ec]ea opus est atte nuare dietâ c[ui] in pluri timi min[et]ur fedr[ie] putridâ futurâ: et hoc intelligit Gal. iiij. terap[é]tice. Si aut[em] sequitur exercitui est dieta min[us] attenuáda: et hoc mo l[o]qui[que] Autcèna in p[te] p[rit]i. P[re]sterea in lasti tudine àp[osa] et vlcero[fa] opus est multi attenuare dietâ et hoc elevuit Gal. S[3] in ex[te]sfia: et arefactiva dieta b[us] esse grosso: et p[ro]przie in arefactiva: et sic intellerit Autcenna in parte p[res]enti.

Et oporztet vt s[um]nant de fructibus humidis: et s[um]nant in potu vinû pluriue com miriţiòs si fuerint asfueri: aut t[ule]b: aliud si nò fuerint c[ò]sueri: et oporztet vt eorù inunctio sit plurima q[ui] inunctio alio[que] cum oleo aliquo vt humectetur eorum medra: et iuncture et s[ic]citate: et iterù vt mollificet illud q[ui] accidit eis[que] tensione. Et oleum violatum est de oleis meliozibus eis. Et oporztet vt c[om]unicet inunctio eorù corpori: et proprzie capit: et collo et [s]pondilibus dos[ni]: et iuncturis oibus: et proprzie post balneationem. Et oporztet vt aſternantur strata eorù et aromatizentur indumenta eorum: et sedi lura eorum: et ſi indigent iteratione balnei p[ro]pter reliquias iterentur omnia que ſcripta sunt in capitulo ſuo.

Et c[ó]plet curam c[ó]cedêdo fructus bumtòs: s[ic]funt pepones: p[oz]una: sed marine et illos q[ui]sunt mi[n]nus apti putrere: bos a[ut] c[edit] ad b[um]ectandù et infrigidandù. S[3] c[aria de] quib[us] supa[mi] multi nutriment[em] ad reſtaurandù bumidù dep[er]ditù. Et c[edit] vinû pluriue c[om]iriţiòs asfueris potare num. Auti[que] emi infrigidat et b[um]ectat faciendo aqua feci miri[ta] ad extrema corporis penetrare. Si vero nò fuerint vino asfueri da iuleb frigidum ex aqua et zuccaro aut aqua oz[ei]t similes potus licet Aliabba[c]as c[ó]cedat vinum limphatum etiam non asfueris. Lurat etiam inungendo corpora eo[rum]: et proprzie iuncturas que sunt exccitate c[ui] oleo viola. et similibus c[ui] quo debite calido debet inſunt ca put collum et ſpondiles dos[ni] et iuncture o[es]. Sunt enim aut principia motus volutari: aut instrumenta. et proprzie inungantur post balneum vt inunctio retinæar aqua in poris que rediens ad frigiditatem natural[em] amplius infrigidat et bu[m]ectat. Docet etià applanare strata: ideſt lectos vt ſint molla[que] in quibus bene quæſcent: et docet aromatizare strata et ſedilta cum roſis sandalis et similibus ad infrigidandù et virtutè confortandù et ſi opus est reſterare balneu[que] reſteretur: et proſe datur s[ic]fuit dictum est in hoc capitulo.

Et febreze eſtine. et euacuatiòte. La. prv.

Tandoq[ui]s: accidit et c[öm]otione h[ui]z[em]um post ventris solutionem etus spirituïs ſuperfluus et inflammans in ip[so] ſeb[em] p[ro]pter multitudinem lasitudinis que ſequitur ip[am]s. Et qu[á]doq[ui]s faciunt eam medicine solutiue p[ro]sterea q[ui] c[ale]faciunt et qu[á]doq[ui]s ſequitur flebotomia. p[ro]ptera q[ui] redire facit hu miditatem vapòzum et ſanguinitatem eo[rum] ad poroſitatem colericam.

Ib[ic] agt

Dippocrates.

Balenus.

Allobbatus de
vino diluto
opinto.

Primus

Ephimere. Fo. xxix.

T. dic agit de febre effimmera ex euone. Et primo ponit modu puer et? ei, alignas quatuor cas qub? euo facit febre effimmera. Et prima: q. in euone bu mozes cōmouetur. In quorum cōmotiōe accidit mo tus spūs. Et poniter inflamatio ipso ſun. ſunt eis spūs bumorib? pumirt. I. scba. q. ad euonē sequit ali qua spēs laſtitudinis de qub? ſupra. aut pter fre quentē ſurrectione ad affellā. aut q. buōzes agita et p aliquā euonē. g. p. flutu vētris aut vomitu: aut ſanguis euonē flutit ad cuſi et ad lacertos: ſic in ducur aliquis ſpex laſtitudis. C. tercia c. q. medi cne exoluētes aut foriter vomitue ſut cale apte corpus inflamare. G. quarta c. eff. q. Romia aut euo ſanguis p. alii modu ducit ad inflamatio e furioſitate colerica p. pte de corpib? abuſatib? in cora aut i ſanguie colerico. Et ad bāc inflamatio ſequr aut effimmera: aut i. bumorib? inflamatio pp. quæ euapozant abſiq. putredine. Et q. q. et putrent. i. factunt aliquam febrem putredinis. I. Luratio.

Lapitulum. xxvi.

Portet vt ſubtilietur in retinē do vunā per ea que ſunt ordi nata in capitulis ſuis: et vt cibe tur eger cum eo quod cōſoſtat plus et ſcom quātitatez qua di gerat de eis que inſrigidant et humectat: et ſint i eo pōtica ſkiptica: et ponant ſup ſtoma chy emplastrut: et embrozoe cōſoſtātia cale facta no tepeſacta. N. az omne tepidum eſ t molliſcatuī et resoluit virtutē. Et de hac ſuma eſ t lana inſuſa in oleo nardino: aut oleo frigidoze e eo aromatizato. Et erup tatur adeo dōec ſepar et ab ea ptes olei: et ponant ſuper cor et epar ea que inſrigidat. T. dic ponens curam quādoq. vertit intentiones ad caufam, unde docet retinere fluxuus ventris per ea que ordinata ſunt i capitulis ſuis. I. ſedo cano ne et. xv. tertii. Quandoq. vertit intentionem ſuam ad accidens maxime ad debilitatem virtutis ſe ſequentē euacuationē. Unde dat cibaria cōſoſta tia ſm quātitatē q. puentiēter poſſit diſgeri q. ciba et pter febrem ſint inſrigidātia et humectātia, et ſint in eis aliqua pōtica aut ſkiptica ad retinen dum flutu. ponticoq. eim actio magis p. funda q. ſkipticoq. et ſunt frigidoza q. ſkiptica. Exemplum bozum ciboz est fuccus carnis pulloz: vel dicu: vel ipsa caro cōtusa et pimixta c. pauco viro gra natozu aut citontozu. Exterius aŭt ſup ventrem et ſtomačbū ponit emplastrū etvncțiōes et embroz cas ſkipticas cōſoſtātes: actu calidas: no tepidas q. omne tepidu eſ t molliſcatuī: et resoluit virtutem. b. ec aŭt calida applicata ſunt: ficut oleu̇n car dimu. i. de spica, aut aliud oleu frigidus. i. minus caſm ficut oleu̇n maſticuī: q. eſt minus caſm nar dinu. vt. de regl. ſani. ca. pe. Et p. doc intellige alta olea frida: p. cipue oleu citonoz: q. eppu. et ſint bec olea aromatica c. aliqub? rebus boni odo ris: ficut roſis fucis ſemine eau c. gallia muſca. et ſimilib? In quib? oleis potet inſundi filtruz: aut lana: aut ſtomačbo: aut ventri applicari. Sed cuſ applicant ſint optime expressa donec non rema neat niſi virtus oleozum et non bumiditas olea ginea fluens.

Sed contra
inſtaq. quia teptida appli
cita ſtomačbo etvētri ſunt
conſoſtia calori inmaſſum agentia. ergo non

debat virtutē debilitare. En oppoſtu eſt Aut
cen. dic et Bal. viij. tera pētice. I. p. zo solutiōe bu
tus dicendu q. licer ea que teptida ſunt ratiſe ſue
conſoſmitatis qua habent cuſ caloze inmaſſo ſint
per ſe cōſoſtatiua calozi inmaſſi et spuſum: tamē
per accidens adjuuant fluxuum dilatando meat?.
Sed ea q. ſunt actu notabiliter calida de per a cci
dens ſua a cuitare retinēt pungedo et stimulādo.
vnde virtus pribat mébza et claudit meat? P. zo
p. pterea. M. eſue docet retinere fluxuum ventris a ca
dartico c. approximatione oleoz valde calido
rum actu: et aperſione gallie muſcate et amiliuſ
aromatico: ſuper ventrē, bec aŭt maxime cōne
nict in ſtomačbo et in intecti nts: q. ſunt mébza na tu
raliter frigida. obi autē effet intétio ſed are dolo
rem melius eſt vt applicita tepida babētia cali
ditatem cōſoſmē caliditati inmaſſe. bec aŭt q. ap
plicatur debét eſse expressa ne bumiditas ipso: ſu
actualiter plus no ceat faciēdo fluere qua virtus
ipſorum potentiās conſtringendo.

I. De febre effimmera et dolore. Lapitulum. xxvii.

Dolz q. q. calefacit spuſum adeo donec inflammeſt febres. Signa, doloz in capite: aut oculo: aut dē te: aut iuncturis: aut extremitati b? aut colica: aut emor opus ibus: aut alijz dolozib furunculozum.

I. habet bec pars tres partes. primo ponit modum puent?, ſedo signa. tertio cura. partes patēt. doloz aŭt inflāmat spuſus: q. natura intendēs ſub uentere p[er]t dolēti trāſmitit ad ea inſtruimēta ſua q. ſunt ſanguis et spuſus: ex quor motu et vnione in loco dolente accidit ipſoz inflamato. aut extremitatibus. i. doloz extremat um. i. vnguis quem admodum accidit in panaricio poteſt eſſe că feb. effimmer ſuriculozu. i. a dbemenu. de qub? Auicen. tertia. iiij. et ſunt apata calida ad cupum tenden tia que ſm plurimū ſunt exſiture incipiendo.

I. Lura eius que fit ex dolore. Lapitulum. xxviiij.

Egatur doloz cu eo q. do opozet in capitulo ſuo. deinde curet cura ei que fit ex labore. Quod ſi timeatur ex potu vini motus dolozis: no detur in potu.

I. Aertit intentionē nunc ad caufam ſedando do lozem tripliciter aut remouendo caufam. aut cuſ anodinis. aut tertio cum stupeſacientibus: vt eſt apud Autcen. iiiij. p[rim]i. cap. iiiij. aut regatur doloz cum eo quod eſt in cap. dolozis cuiſque mébzi. Quādoq. vertit intétionē ad febrem et ad acciden tia cum dicit q. curatur cura eius que fit ex labo re cum inſrigidantibus et humectantibus. Et ſi timent ex potu vini augmentum dolozis: vt q. do/ loz eſſet in capite: aut in ſucturis dimiſtatur. licet potus vint frequenter ſuget ficut in dolore vētoso vel pendente a materia frigida: vt in colica q. ſit v托g modo.

I. De febre effimmera ex ſincop. Lapitulum. xxix.

Tandoq. accidit ei cui ſuperuenit ſincopis p[ro]pter cōmoticioneſ spuſus diuſerā caleſactio et cōuerti tur in febrem. et quandoq. remo uent de ea poſt ablationem timoris in ſin copi re liquie.

Balenus.

Medue,

## Tractatus

Primo ponit modum prouetus effimere ex fin-
copit. scöda signa, tertio curam, partes patent, acci-
dit ei effimera propter motum spirituān ad cor-
et ipso cum unionem in corde, qua propter superca-
lesunt, ideo fit diuerfa corporis calefactio. In fin-
copi eiem cor cale et extrema sunt frigida, sed rece-
dente fincopi caliditate sparta extius simul ca-
let cor et extrema. Et subdit poft ablationēt i
moris in fincopi remanent quandoque relique fe-
bris. Si eſt fit vna fincopis remanet maior pars
feb. poſt ipſam. Si vero ſint plures fincopes: ſuſt
quandoque accidunt per communitates a ſtomacho
aut matrice multe fincopes in vno aut duob'die-
s, aut remanet mino: pars febris poſt fincopes il-
las ſiue poſt ablationem timoris de alia fincopi.

## Contra. fincopis

infrigidat et ex-
tinguit calidita-
tem. ergo nō est ca febris. Dicēduz po fincopis. ij-
tertijt is destructio maioris partis plurium virtu-
tum ſenſibilis et motive propter retractione ſpi-
ritus in corde propter caufam mouentem ipſum
interius: aut propter aggregationem ſpūs in cor-
de vt non inueniat ſpira culum, aut propter pauci
tatem et subtilitatem ipſius vt non ſuperfluat ſu-
pra illium qui est in minera, destruitt em in finco
pt virt? ſenſibilis intrinſeca et extrinſeca, et deſtrui
tur virtus motiua mere volutarie, ſed non deſtrui
tur virtus motiua naturalis. ſ. cordis neq mixta
naturali et voluntario sicut pectoris. Subdunt
autem tres cauſe fincopis, ſ. aggregatio ſpiritus
propter caufam mouentem ſpim interius que cauſa
non eſt niſi no cumentū cordis per effentiā aut cō-
munitatem. scöa eſt propter caufam prefocantes
ſpūs in corde vt non inueniāt ſpira culi neq pht
debit euentari, sicut exempli gratia, per motum
multi ſanguinīs ad cor ſuffocantis ſpūs. et bis
duabus cauſis poſunt ſpūs in flammari, et ſic ſie
ri febris effimera. Sed ex tertia cauſa que eſt pan
citas et ſubtilitas ſpūs nō est apta contingere fe-
bris effime. Sed ad rationem dicitur po licet fin
copis infrigidet extrema calefacit tam cor: vnde
feb. eſt in corde: licet po ſum non ſit in extremis.

### Signa.

Ticinitas fincopis et causivirtutis abſ
ſignis februum aliarum que non ſunt ex
febribus effimeris et pulſus in ea eſt diuer
farum ſpecierum: qinſz em cadit et deſtrui
tur quâdo vincit frigus, et qinſz ſit velor et
apparet cum dominatur caliditas et ſimi-
latur pulſui patientium extenuatione exic
catiuam in duritie cum verminatione.

I Sed que dicit i ſoda parte quatuātudigna ſunt
manifesta. I Similatur pulſu patienti ſt展en-
tionem excicatiuam. i. tertiam ſpeciē etbice in uo
rittie, quia in fincopi pulſus ſit durus propter in/
frigidationem: ſed in tertia ſpecie etbice propter
excicacione et vtriodic potest ſi eſſe formicularis p/
pter defectum virtutis. Et potest etiaſ pulſus in/
durari bumido consumpto propter fincopes freſ-
quentes.

### De curatione

Lapitulum, XXX.

Tra eius est cura fincopis et da
re cibos velois digestiōs bo-
ni chimi de illis quos sciuiſti: et
ſi indigueris vt des ei in potu
vinum fac et non cures de fe-

## De speciebus

bze. Cum ergo liberatur ex fincopi et rema
net febris similis ei que eſt cuj extenuatio-
nē curetur cum eo qo eſt in canone de ifri-
gidatione et humectatione.

In curayertit considerationem seu intentiones
principāliter ad fincopim dando vinum et ciba-
ria boni cibim. Sed recedente fincopi cūretur cuj
infrigidantibus et bumectantibus ſicut curatur
etbica. IS3 nota q bec cura maxime cōuenitvbi
ſit neceſſarium ſpin reſtaurare: ſicut in tertia cau-
sa fincopis: et in baco non conuenit euacuatio: neq
diuerſio: ſed in alij duabus cauſis: et forſte eu-
cuatio: et forſe pauca ſpirituum reſtauratio cum
vino et ſimilibus. Sed in oibus conuenit egri ex-
citatio ab actu fincopis cum vocibus altis: et cuj
aſperſione facieſ, motus autem et eleuatio corpo-
ris fincopiCATIC: licet poſſer tuuare in duabus p[ra]
mis cauſis nullo modo conuenit in tertia. imo ta/
ceat ſupimus: neq eleuetur: neq fricetur.

De febre effimera ex fame. Cap. XXXI.

Tandoq acuunt vapores in cor-
pore quando non inueniat nu-
trimentum et generant febzem: et
eius pulſus est debilis et paruus:
t quandoq deplinat ad duritiem.

### Curatio.

Libatio quidem in febre est sicut ex for-
bitionibus factis ex chift ozdei cum oleri-
bus; et poſt illas cum cibis bonis confo-
tantibus; et balneetur: et effundatur ſuper
caput eius aqua plurima tepida: et ſedeat
in ea et humectetur corpus eius cum eis q
ſunt sicut oleum violatum: et rolatum: et cu
curbita.

TAgens de febre effime. ex fame. ipmo ponit mo-
dum prouentue et signa. scöo curam. I. Circa p[ra]
mam partem ſciendum q cum cibus inter cetera
comoda babeat temperare caloem ex fame ya-
pores. t. ſpūs exacuuntur. t. inflammantur: quia a
vaporibus cibalibus non debitum fomentum re-
cipunt non eſt tamen credendum q ſpiritus per
vapores vere nutrunt. ſcom quod quidam arbі-
trati ſunt tenentes eſſe ſpiritus formaliter anima-
tos ſed ſolū bumeſtantur: refrigerantur: et ſouen
tur. P[ra]ulſus debilis est et paru? virtute deficiente
fed est durus aliquando arteria excicata ex deſe
ctu cibi. In cura vertit intentionem circa caufam
cibando: que cibatio ſtatim a principio fieri des
bet et ſtante febze: ſed cum cibis infrigidantibus
et bumectantibus: ſicut est p[ra]tifana ozdei et ſimi-
lia: que tamē non ſint facile corruptibilia ne a ſto
macho inflammato corzumpāt: ſed in fine deſ-
tur cibi boni et multi nutrimenti infrigidantes et
bumectantes vt ſimul intendantur cauſe febr, et
accidentibus, cetera manifesta ſunt.

De febre effimera ex ſiti. Cap. XXXII.

I[nt]ec prima eſt ei que eſ poſame
et dignior vt accidat p[ter]de-
fectus et quo ſedatur: de aqua
caliditas forſtis in vaporibus.

I Primo cóparat feb. ex effi. ex ſit ad ſe. effi. ex fa-
medicens: q

Primus

me dicens: *p dignius est ut accidit feb. effi. ex fit quæ ex fame. et ita frequentis debet accidere. In fiti enim est defectus frigidi et bu. et est apud Arici. flo. viij. probleumatum. problemate. viij. Sed in fame in comparatione ad fitim est defectus calid et sic. Propterea dicit Autceñ. propter defecti et de aq. quo sedat calitas foris i vaporib. Propterea sublato bumido aqueo quod auferit in fiti: et non in fame bis multo magis pp. fitis caliditas in vap. oribus. i. in spiritib. accendi (p. pter famem. q. dicit in cura manifesta sunt.

Eura.

Tare in potu aquā frigidas: et aquas fructuī frigidorum; et popzie granatозi; et humectare corpus cù tina et si posibile est ei balneatio cum aqua frigida faciat.

Et si posibile est *p balneetur cum aqua frigida* fiat ad citi? frigidandus et humectandus. itimek in balneu aq frigide si fit enatuī et resolutiū i aqas frigidis balneari: ne virtutes naturales debilitè tur: et calo? innatus extinguitur.

J[es] febre effimmera ex opilatione.

Lap. xxriij.

Pilatiōs fiut in poris cutis ppter spigitudinē eius et pau citate ablutionis et multitudi: nē cibōrui et ppter frigiditate: et ppter ablutionē cum aquis

frigidis: stipticis: et ppter adustionē solis et quibus fit in vijs venarui et meatibus eaz: et orificijs ipfarui et cursibus et vijs earui.

In b[ac] parte agit de effi. caufis corpeis q[ui] no sunt actrōs aut mot? neq. cōrratria eoz. Et sunt quatuor species: s. febris. effi. ex opilatione intrinseca. effimmera ex fati etate naueatiau. effimmera ex aste. quarto effi. ex opilatione extrinseca. de q[ui] tuor aget in sequētib[us] capitulis. Clapitulum p[mi] de effi. ex opilatioe intrinseca bis tres pt[es]. In p[ra]ma ponit species opilatiōs: modui prouet? et c[as] opilatiōs. In scōa signa. In tertia curas. partes patēt. prima p[ra]s diuīdik in q[ui]nq. In p[ri]ma ponit duas species opilationis. In scōa ibi. (Et cum dicit:.) innuit de qua specie opilationis vel opilatione in p[re]ſent locuturus fit. In tertia ibi (Nam p[ere]cqs.) ponit modui prouent? febris ex opilatiōe. In quarta ibi. (Et buiufmodi q[ui]de) ponit caufas opilationis. In quinta ibi. (Et bec quide) ponit canones opletuos hui[us] doctrine. In p[ra]ma parte ponēs duas species opilationis intendit q[ui]na est opilatio extrinseca in poris cu tis que pendeta quibus caufis. vna est ſtructura porum in creatione ſua. scōa e ſoſidites q[ui] sup[er] fluitas quarte diſognis in poris ſgregata p[ter] paucitatez ablutionis. tertia cauſa est multitud bo[zu]n opilanti: poros cutis p[ter] multitudinē ciborui. quarta est fritas extrisca aeris aut ablatio ſue balneatio cu[us] aq[as] fridis? stipticis. q[ui]nta cauſa est p[ter] adustionē solis inſpilantis cutē. I[sc]o da opilatio fit in vijs venarui et meatib? eaz et forte dicit vias quatuī ad venas puas. meatus q[ui]tum ad magnas: et in orificijs ipfarui venarui q[ui] ſunt ipfarui extremates. et fit in cursibus et vijs. i. in poris ip[ar]um venarui. I[sc] q[ui] b[ie]c dicit de ve nis intelligit de c[er]teris meatibus intrinſcis.

Species due
opilationis.

T[et] c[ui] dicitur febris effimmera ex opilatio: non innuitur niſi ad h[anc] speciem.

I[sc] b[ac] scōa parte declarat q[ui] b[ie]c vult d[eter]mi

Ephimere. Fo. xxx.

nare de febre effimmera ab opilatione intrinſeca.

C[ui]nam pleruſq[ui] accidit ut mino[que] resoluio: et multiplicetur repletio et coartario et priuetur respiratio et aggreget vapōr plusimus et non resoluitur: et tunc eu[n]iet ca liditas ſuperflua.

J[n] b[ac] tertia p[te] ponit modui p[u]er? feb. ex opilatio: e. p[ro]mi i. g[na]li. scōi b[ac] sp[ali] ibi. (Et d[ui] p[se]uerat.) J[n] p[ra]sia dicit q[ui] feb. effimmera accidit q[ui] mi no[que] ſolo. i. e[u]no b[uo]n maniſſet a: vel occulta. et m[ulti]plicat repletio et coartario. i. repletio coartans et p[ua]k respiratio ita vt vapōres nō poſſint tráſpirare: t[uc] agg[re]get vapōr plurimus faciſes eu[n]ire caliditatem ſuperfluam.

T[et] dum perſeuerauerit eius inſlamma tio in debiliori er corpo[bus] q[ui] est ſpirit? erit febris effimmera. Cum ergo inſlāma[n]k in ſanguine est ſpecies famoſa sinoche quas dicemus. et est illa que est de ſumma februi h[uo]z? et n[ò] est p[ter] putredinē immo est p[ter] inſlāmatione et e[bulitionē]. D[ò] ſi p[er] tranſeat illud ad putredinē qua[n] facit opilatio et priuatio respiratio[n]is permutatur ad feb[res] putredinis.

J[no]dit in sp[ali] modui p[u]er? feb. dicēs q[ui] in ſinflamatio p[fe]uere[et in debiliori er corpib? q[ui] est p[ſus] q[ui] e[m]agis tenuis ſubſtāti erit feb. effi. L[ui] aut in ſlāma[n]k in ſanguine. est p[ſus] famoſa fed. que d[ici]tur ſinocba: que est de ſumma feb. fine putredine f. per ſolam inſlāmationem et e[bulitionē]. Si vero ſtinuata opilatione et p[riuatio]e respirationis ac c[idat] putredo: t[uc] p[mutatur ad] feb. putredinis.

T[et] h[uius] quidē opilatio aut fit a multitudine humorui et ſanguinis: aut ex groſſititudine e[or]um: aut ex viſcoſitate e[orui]: aut p[ter] opafum rei de caufis opilationis inſtrumēto: n[ò] in curſu: immo frigus conſtringēs: aut a[pa] coartans: aut n[alcen]tia rei: aut aliuſ de illis: quarum te opo[z]tet rememorari.

Species tres
opilationis.

I[sc] b[ac] quarta parte innuit tres p[ſus] opilatio[n]is. prima est coartatозia: in qua c[à] opilās est in vià: er est multitudine humorui groſſities aut viſcoſitas. scōa p[ſus] d[ic]it attenuatозia: c[à] opilās in inſtrumēto: n[ò] in curſu: ſut frigus oſtrigēs: aut alio[d]a[pa] coartās meatuī. tertia opilatio d[er] carnoſa: cu[u]ſus c[à] d[er] n[af]cētia carnis de illis q[ui] c[ida]t funt. ſecu[da] p[ri]mi. 7. 14. tertij. ſicut exempli g[ra] effet veru[ca]: aut ablatio magne pt[is] cutis pp. ſulcera ſupſicialiā corrodētia: ſut q[ui]s accidit in ſupſicie in]trinſeca matricis: aut p[ter] coſubſitionēs ab igne. I[sc]ed forte alio[d]s inſtabit q[ui] n[ò] poſſit effi. p[uen]t re ab opilatione carnoſa: c[ui] opilatio carnoſa n[ò] poſſit remoueri b[us] pl[ui]mus. ſeſtur ergo q[ui] feb. effi. ſilla erit coeterna patiēt. I[sc]d[ac] b[oc] reſp[ò]def: q[ui] opilatio erit c[à] totalis effimmera ex ſilla effi. erit tráſit? in putridā q[ui] ſorte erit coeterna patiēt: q[ui] morietur cum illa. Si autem illa opilatio non fit to[talis] cauſa effimmere: poterit effimmera remoueri re manente opilatione: vt maniſſetum est.

T[et] hec quidem febribus effimmera pa[rum] permutatur ad ethicā: q[ui] corp[us] in ea c[est] plurime materie.

## Tractatus

Primus canon

In hac quinta parte Auic.ponit septè canones
Præm. bec.feb.parù permutaſ ad etbica: qui
corpus ſinea è plurime materie: quapropter mul
tum reſtit caufis exccicantibus.

Et in hæc febræ iterum est ſitis et inſlāma
tio: et adherentia caliditatis: et vina me-
dia inter igneam.

Secundus.

In Secundus canò.in hæc ſeb.funt accidentia que
conſueunt accidere in alijs ſeb.f.fitis inſlam-
matio: adberetia calitatis: i. ſtinutatis: ſicut con
tinua è opilatio: raro cmi accidit: lb babet pori-
mos: vt óf q ſit ſtegra quæs inter porſimù et po-
ximù: et vina è media iter ignea. Iſ sed tu dices
vbi est alíud extremi. I. Dicuſt quidà qvult dixre
de inter ignea et rubæ: ita vt color: ſit partim citri
nus et partim rubeus. Aliter et melt? iterignæ. k.
inter gradus citrinitatis: ſicut multis effi. debilis
calitatis: neq intêle citrinitatis: ſicut i colericis.

Et hec febris est difficilis ad cognosce
dum cuuis similitu oct prorima similitu
dini febrium humorum.

Tertius.

I. Tertius canon. bec. febræ è difficilis cognitio/
nis: qualet multum babet ſimilutudins cum putri-
dis propter opilatioem et multitudinem materie.

Et hec fedus quandoq. remanet vſqz
ad diem tertiu: et in eo qo est poſt ipsum ſi
ſunt opilatios plurime: foſtes: et no ſunt
inſpilantes: et non ſunt condéſantes de fo-
ris: et ſi ſunt parue festinat eius eradicat:
tio ſi non fuerit erro.

Quartus.

In Quartus canon. bec. ſeb. quaſdoq. duratvſqz ad
tertiu vièt et etiam poſt ipſm ſi opilatios fuerint
foſtes: ſed no in ulmo fortitudinis: q. quic ſueret
tráſit? in purridâ: et no ſuerint inſpilantes: neq
coſdenantes de foſtes. i. no ſuerint inpo: q. ſi
ſte leues in opatia ad opilatios inſtrinfecas
q. ſi opilatones ſunt parue cito eradicantur: niſi
accidat erro.

Et hec febris iter ſebres effimeras qun-
qz accidit et redit propter fixionè opilatio
nis que est cauſa quare ſunt ei parorſimi.

Quintus.

I. Quintus canò. bec. ſeb. inter effi. qunqz accidit et
redit: i. b3 parorſimos ſue exercbatios ppter
fixionè opilatioris: q. eff cä quare et ſiant porſim.

Dubitatur

pro declaratioe but? partis
vtrù ſe. effimera ſit porſimù

ſue piodica. Arguik q. no. pmo ſeb. effi. et ſacta:
ergo no ſe piodica. tenet ſna. et aſsumptu è Bal.
viiij. tera pétice. I. Scò. q. aliq effi. etſet piodica
maxime eſſet effi. ex opilatiorè: ſed bec no è piodi-
ca. ergo nulla alia. aſsumptu p:obaſ: q. opilatio
ſixa debet facere ſeb. ſtam et non pefodicam: cu
cauſa et effectus debeant proportionari.

Inoppositum

ſt Auic. in parte p/
ſenti in cap. ſequèt
de effi. ex naueatua ſatietate. vbi dicit q. b3 qua
tuo: piodos vſqz ad septimù. I. Scò. p b ac par
te ſunt rations. potef eff inſimerans et ſole ite-
rum ad ſolem redire: et ſic fiet nouus porſimus.

I. Tertio spùs inſflammatus faciens effi. potest
inflammare altu ſue genitù ſue de nouo produs
cendù qui inſflammatus faciet ſcom parorſimù.
I. Quarto reperitur tertiana vnius parorſimi q.
eſt piodica. ergo etiè effimera vnius porſimi po-
tet eſse piodica. I. Quinto quecunque cauſe fa-
ciunt putridâ eſse piodica p[rit in effimera reſiri.

## Despeciebus

et q. cauſa cōiuncta vnius effimere dispōnit cām
cōiunctā ſcò de effimerè: et ſic de alijs cauſis que in
putridis reperiunt. ergo effimera poterit perto/
dica eſse ſicut et putridâ.

Distinctio de
periodicatîo.

Pro solutione

but? actionis præmit
reò è bec distinctio q
periodicatio accepit dupl.

cōiter et pprze. Lo
muniter ſumpta est diſcretiue reditus febriu simi-
lis p[ime] p[pter] cauſam c[orpo]zea p[ime] disponeſtè
ad ſcòam. voco a[ut]e ſeb[re] ſimili ſcùm in eadè de
nominatione p[ecifica]. Periodicatio autè p[pr]ie
ſumpta est reditus febriis ſimilis p[ime] p[pter] cām
cōiunctā p[rim]e disponeſtè ad cām ſiunctā ſcùs
de et attrabentes ip[am] ad locum determinatum
vbi prima cauſa fecit p[ra]ma ſebrem. et boc p[pter]
veſtigii er p[ra]ma cauſa derelicti u. loco toſo. I. I. I. ac
distinctione p[ra]miſa ſit bec prima c[ocl]usio. nulla.
ſeb. etbica est p[er]iodica. p[oba]ſ. q. nulla ſeb. etb[]
ca babet cām a qua dependet p[ecial] dependen
tia. I. I. Scò c[ocl]o. ſeb. effi. tam vera q[ui] novera è
periodica. p[ra]ma pars p[oba]ſ. M[à] aliquo efficente
ex ſole potest cauſa conſueta illius effimere. I. p[ps]
inflamatus a ſole dispone re cāmi p[ra]ſi ad inſla-
matione. vnde ceſſante p[ra]ma effimera redibit ſe/
cunda ſimilis p[ra]me p[pter] cām c[orpo]zea. q[ui]e bec
effimera vera est p[er]iodica. I. ſtud tamen eſt rarissim
um q[ui] vnus p[ra]ſus inſlāmatus absq[ui] alia cauſa
corpo]zea cāmi p[ra]ſi disponeat ad inſlāmationes
taliter vt ſcòam faciat effimeram. ſcòa vero p[ar]s
p[rob]atur. opilatio em remanès fixa fuxta tertuz
est cauſa inflammationis p[ra]ſus p[ro]b[ibita] euèta-
tione quo p[ra]ſu refoluto et ceſſante effimera tādes
opilatio fixa erit cauſa inſlāmationis alioz p[ra]
ritu] venetitù ad eadè loca op[ila]ta. et ſic vſqz ad
plures porſimos donec opilatio remoueat aut
effimera tráſeat in putridâ. boc a[ut] manifeſtum
eſt in effimera ex naueatua ſatietate. potest em
vnus c[il]bus corruptus faciès effimeram dispone
re ad aliu] c[il]bum corruptu facturù ſcòam effime
ram: et ſic abibit ſim Auicè. quandoq[ui] a quatuor-
porſimis vſqz ad septimù. I. Item apa inſtrinfecus
inflamans p[ra]ſi et faciès effimerà p[ra]ſu toſo inſlam
mato refoluto. et ſic p[ra]ma effimera ceſſante potest
inflāmare nouu p[ra]ſi et noua] facere effimeram. et
ſic non est incóuentès in vno bubone in pluribus
dieb? plures accidere effimeras. Et et bac c[ocl]u-
fione ſeqitur q[ui] p[er]odicatioe c[ōiter] ſumpta: potest
etiè putridâ eſse p[ro]poda. I. Tertia c[ocl]uſo. accti
piendo p[ro]odicatione p[pr]ie ſola ſeb. putridâ eſt
p[ro]poda. Et p[ra]bafc[lo]. M[à] c[à] p[u]tucta p[mi] poriſi
mi dispont cām p[u]tuctá c[ò]ſi porſimi et attrabit
ip[am] ad locu] illu] i quo p[ra]ma c[à] p[u]tucta putrè ſe/
cit porſimù. boc pp veſtigii derelictu a p[ra]ma c[à]
putrè ſue illu] veſtigii ſit c[iner]ticiu: q[ui] eſ termi
nus putrefactiōs ſue malap[lo] i loco derelicta
nibl a[ut] tale p[òt] cōuentre effimere q[ui] c[à] cōiuncta
effimere no p[òt] trabere c[à]s ſcòaz p[u]tuctá ad locu
determinatu] pp veſtigii derelictu: cu] p[ra]ſu]ſit ſub
ſlatia tenuiſſima nibl tale potès reſi]q[re] poſt ſut
putredinè aut inſlāmatione. I. Quarta c[lo]to ter-
tiana vn] p[or]ſimi: I. b[ò] no ſit p[ro]poda actu: eſt in p[
]iodica aptitudine. Laus[à]n. c[ò]iuctá illu] porſimi
eſt apta attrahere noua] materià ad locu] i quo pu
tret pp veſtigii derelictu: no a[ut] attrabit. q[ui] de/
fecit materia. nibl em] remaſit ſub forma c[à]e ante
cedettis p[ra]ſupra illa]q[ui] fecit illu] pororſimù. I. I. I. et
dictis in p[ra]ſenti q[uestione] et parti et dictis p[ra]ſu
p[òt] facile r[hi]ſio patere ad r[ò]nes factas in p[ri]ci]
p[io] q[uestions] t[à] a[n] oppoſitù q[ui] poſt oppoſitù.

Et bec quidem

Primus

Tet hec quidem febris permutatur ad fri
gus et horripulationem et significat ipse
sit putrida.

T. Sextus canon. bec. fed. multotis permutat. ad frigus et borripitationem. fupplete et rigorez: et si/ignificat quæ sit putrida. Effimere enim non sunt eus tipo notabili. et hoc sanguis manifeestum est si priæ precedat fed. et poftea fequitur tipus.

Tet cum illa que est ex opilatione facit accidere dolozem post flebotomiam in latere finistro nò est exculfatio iterationis fle botomie; precipue cum sedatur, fed. et per feuerat doloz.

T. Septimus canon. cum fed. effi. ex opilatîde facit accidere dolozem in aliqua parte corporis post flòmïa in latere finistro. et. ex. basílica finiftra non è excufatio iterationis flòmie precipue cù sedatur fed. et perfeuerat doloz. est eum fedata fed. premo tionè repletionis vapo:ofe per flòmïa. basílica finiftra. meime ad hoc còferèrit: ut est apò Auicè. ij. tertij. cap. de curationibus generalibus cóples/ ktonum malarum coridis: fed. doloz. pfeuerat post flòmïa. qz. fanguis agitatus et no sufficiëter edu cus per prima flòmïa. içipit alioq. mébîu apare ppterea necellarii est flòmïa iterare. IScöa ex/ poftio est ut textus fic odinque cum fed. effi. ex. op latîde facit accidere dolozè in gte corporis finiftra post flòmïa facta in aliqua parte corporis est ne/ ceffarium vt reiterèk flòmia: precipue cu ſe. sedat. et pfeuerat doloz. est eum signu. dolozè illum non ſeq febzè: sed potius agitationem alicius bumoiz melici in latere finistro incipientis partè finiftrâ apare. quapòptor è necessaria reiteratio flòmte. I Sed ex qua partez qua vena debeat. fieri flebo/ tomia: et quatum fanguis fit bauriendu tuo re linкуitur judicio effimativo.

T Signa.

T. Quadoqz accidit febris effimera nò est a cauſa primitiva et est longe declinatioris: tunc effima ipfa est opilatio: et pprie qùi declinat fine euacuatione cù hùeatione. IIdic pontis ſigna. et prio vátia notitâ effiatuâ. ſco magis certa ibi. (Et vifica t.) Signa aut pri ma ſunt tria. Primû nò fieri a cà primitia. I3. hoc signu. I3. excludat effimeras hâs: et in cò oib: effi meris pèdètib' a cà corpea. I Scòm signu. I3. et lòge declinatioris. I2. hoc cò pebîb' pèdètib' a cà corpea. I Tertius magis. ppunq. precedètib' est qùi decliat fine euone. I. fine ludoze fili nàli. nà cerere effimere fùt magis apre teriari cù ludoze fili nàli q. pèdès ex opilatòe. è eum opilatio tâ intriseca q. extriseca mktu apta ipedire ludo: è nifi forte effi/mera pèdès ab euacatòe: è eum paru apta termi narip. p ludo: est fed illa facile p cám ſua cognosctt.

T. Et verificant estimatione tuaz ſigna re
pletionis: et in corporibus plurimi ſangui
nis et generatibus eui: aut grosforz huozi
viscoforoz; et ofia quidè inter ea ambo est
qum opilationes in eis ſunt propter grosli
tudinem humozi et viscositate coru signi-
ficant ea ſigna nota eis; et nò est illic inflà
matio corporis et rubedo et eftensio et ad
summu ſigna multitudinis. Et illis in qbd
cauſa est repletio ſunt ſigna repletionis: ep

Epimere.

Fo. xxxi.

rubedine faciei exuberatione venarù et in
flatione et tensione et alia apparentia. Et
ſi ſuperfluß opilationes puliis est paru
et ſi non ſuperfluunt: non opoſtet ut mino-
retur pulſus.

I Ponit ſignum magis certum: et eſt pittia op/ationis cognita per ſigna ſua ſiue opilatio fiat a multitudine: ſiue ab bumoze grosſo et viſicoſo. I Signa autem opilationis ſunt eſtenſio et grauitas in loco opitaro precipue. ſi locus ille fuerit tranſitus multarum materierum ſiut epar i quo plerumq. propter opilacionem eſ maio: grauitas q. in apate et? ſcòa pmi. in cap. de ſignis opilationum. Opilationes quoq. in venis babentes babent colo:em citrinum: aut ſaltem non bonuz. qmifanguis per fozamina ſua ad cutis ſuperſicie non accedit. I Signa autem q. opilatio ſit a mul/titudine ſanginis eſ membzòz grauitas: in mo/tibus pigrità: faciei rubedo: venar: inflatio et tè/ſio: pientudo pulſus. licet aliquàdo ppter nimiá: pientitudine: ſuffocantem appareat paruus ſunta textum: et babent ſomnta que grauitatem p[ro]ten dunt: vt ſomniare ſe mouere non poſſe: ſit econ tra. ſomniare ſe volare significat bumozes ſubti les in quaſitate téperata. I Signa aut opilatio nis ab bumoze grosſo et viſicoſo è calo: malus tè/ dens in plumbei: pigrità ad mot? albedo vîne extrema ſomnus multus et ocioſitas: membzòriu laſſitas et pigrità: pulſus paruus precipue op/latione ſuperfluente.

T Decura.

Signa jopſa/
ſionu plurima.

T. Cum cauſa est multitudo huozi et re/pletio: tsc opoſtet vt in principio p[ro]pes ad flòmïa et euonc: et vt flòmes eum cù taz non ſebzit: tunc est melius. Et quando ſebzit ſi non fuerit necessitas: tunc ſtatio est magis conueniés. flòmia eſn facit huozes cùrere et permiscet inter eos. Si aŭt non fuerit exculfatio: tunc nò opoſtet vt poſtponatur et tardeſ flònia et euo: deinde fiat occupatio in eis que aperiut opilationes et müdificat meatus. Et non p[er]es ante euacuationc: ad müdificandos meatus et apertionc: illud forſtasse fit cauſa ad attra hендyn hnozes ſubito ad quofda meat? et inuiſcandù in eis: et illud est res in qua ſunt errores plurimi z forſtasse addit i op/lationib: ſi fuerint groſi z p[ro]prie ſi meatus in creatione ſua fuerint ſtricti.

IIdic ponens curam. p[ri]mo ponit curam magis
conuenientem in principio. ſco conuenientes in
proceſſu. ſcòa ibi. (Deinde opoſter. ) Prima in
tres. nam in prima parte curat effimeram pendè/
tem ab opilatone propter multitudinem mate/
rie. in ſcòa ibi. (Et ſi non ſentis.) curat effimeram
pendentem ab opilatone propter groſſitiem et
vifcositatez buoq. in tertia ibi. (Et cibus fit.) po-
nit cibos conuenentes in curatione buſuimodi
effimere. prima in duas. nam in prima curat per
cuacuationem. in ſcòa per apertionem ibi. (De-
inde fiat in eis occupatio.) In prima dicet q. ſi ſue
rit multitudo buoq. et repletio. in multudo replès
ficut qùi est ſanguis p[er]modu exuberàs tunc fiat
flòmïa et euo. ſed euo d5 eè cù clisterib: et cù bis q

Tractatus

sanguinē mundificāt. Aliter et ſi fuerit multitudi buōz. f. altoſū a ſanguine: et repletio quātum ad ſanguinē: ſiat ſlōmia propter ſanguine: et eu p/ p/ zia altoz bumorum electiva ſin ipſo/ exigētia. Et dec ſlōmia de kiſi cum no ſebit ſue flat ante ichnationē ſue postp/ declinauerit prim/ porſis/ mus. ſlōmia em agitat buōzes: et per corporus ſue re factt: et miſſet bonum cum malo. boc aſt plus fit pñte ſebz. Et de boc eſt canon inferius in ca. de cura generali ſebz. vbi dicit, et non moueas in die porſimi. dec aſt intelligunt in cura regula ri. coacte em quādoq/ ops/ parare ad ſlōtam et alia ſeu cuacationēs in ſeb. timendo ſuffocationē: aut raptu materie ad alioq/ membuz nobile: aut forte in ruptura vene et alia ſimlia nocumenta.

Deinde oporzet vt demus aperiētia et mundiſi/ cantia meatus opilatos. ſed null o pacto because/ tientia debent ebrīberi ante euacationē. illō em effect cauſa attribuèdi multos buōzes ad meatus illos z ad inuſcanda multos buōzes i illis mea/ tibus. ppter quā rem multi ſequerētur errores. i. no cumenta vt quia augerent oplationēs: et p/ p/ ze bumoribus exſentiibus grossis et meatibus strictis in creatione ſua. et forte kieret tranſit? effi/ mere in putridam.

Œ ſu ſlōmia iteru et euacuatio quādoq/ educant ſupertfluitates viſcosas ſumofas facientes coartatione ſua hanc ſebzem et p/ p/ hibeant vt permutetur ad putredines et p/ p/ ze cum ad vltimū facis eam perue nire: et facis appziorimare ſinco/ nire.

P/ ponit ſecunda/ quare eſt incboandū a ſlōmia z euacuatīo, quā buuſmodi euacuationes q/ nq/ ſuſſicunt abſo/ exibitione altoz apparenti/ ad curationē opilatīsis z ſebris inde ſequentis ſue ſit effimera ſue finocba. et p/ bibeſt tranſiti/ in pu/ tridam. q/ r p/ titer buuſmodi euacuationem edu cuntur materie opilatēs: et ſupſultates ſumofe. i. que vapozant abſo/ putredine: que/ coartate: z nō potētes tranſpirare ppter opilatōnē ſunt cauſe effimere. et forte finocbe ſine putredie: et p/ p/ ze quando exſicente multa repletione ſanguinis fa/ cis ſlōtam vſo/ ad ſincopim exſluſe: ſicut inſe vius dcfetur in finocba. et bec ſunt dicta Bal. k. terapentice.

C/ et ſi nō ſentis multitudinem humoru/ immo ſentis opilationēs: et q/ ipſe ſunt ac cidētes a grossitudine eorum z viſcoſitate ipſo/ z. tuc forſtasse nō indiges ſlōmia ſu perflua et euacuatione ſuperflua: immo in/ diges apertione.

J/ de p/ ponit curā effime. pendētis ab opilatione ppter bumores grossos z viſcosos: et pt. J/ sed bic nota q/ φ buōzes fuerint a ſanguine ſeparati ſola idigem? ipſo/ euacuatīo: et alioq/ incipim? a ſlōmia ſanguine z bis bumoribus equato p/ p/ porſiona biliter: aut ipſo domināte. Si h/o ſit ec/ tra ab euacuatīo incip e debemus: z raro in bu/ luſmodi caſib/ oporzet buuſmodi euacuationes eſſe valde cop/ toſas: niſi forte materia optime di/ gefta: aut ſpa repète ad aliquod membzu nobile.

C/ et aptio quidc/ eſt cu/ abſtergétibus et medicinis et cibis: et p/ pterea q/ egritudo eſt ſebris nō eſ posibile vt redeas in ape/ rièdo ad abſtergentia caſa: immo ad illa q/ ſunt inter ſirupu/ acetoſum puru/ vſo/ ad il/

Deſpeciebus

lum qui eſt cum ſeminib/ : et aquā endiuie vſo/ ad aquam ſeniculi.

J/ de p/ ponit q/ poſt euacuationē ſa dicta/ eſt ap/ rièdu/ cu/ abſtergétib/ ta/ ex cibis q/ ex medicinis: z/ p/ p/ titer ſeb. debét e/ remiſe caſa c/ uſt cu/ ſirupo/ acoetoſo. ſuppleatis i/ cluſione: ſue mellin/ : ſue su/ cbaru/ vſo/ ad ſirupu/ acoetoſu/ p/ p/ toſu/ ex ſeminib/ in quo e/ tā ſint radicées apſentes: et ab aq/ endiuie vſo/ ad aquā ſeniculi incluſue. J/ Lirca qua/ par/ tem nota q/ medicine deſerutentes apertioni op/ lationu/ ſunt q/ ntuplices: subtilitatiu/ abſterſue: inciſue: lauatiu/ et apitiu/ . J/ subtilitatiu/ autē medicina e/ cu/ p/ p/ rietas e/ ſt vt faciat buōzis ſub/ flantiā ſubtilio/ e/ cu/ calitate t/ ata: ſicut y/ ſopus alasse et camomilla. J/ abſterſua aſtui/ cu/ p/ p/ ze tas e/ vt remoneat bumidates viſcosas et con gelatas ab oſticijs meatu/ ſue por/ z qui ſunt in mèbi/ ſupſicie: ita vt longet eas ab eis: c/ uſt aq/ mellis: et q/ ex melle ſiunt. qua/ p/ titer ois medi/ cina abſterſua e/ co/ p/ zis solutiu/ : licet nō p/ p/ titer proprietate/ occulta: et o/ e amaru/ e/ abſterſuum.

J/ inciſua vero e/ cu/ titer p/ p/ rietas e/ vt ſubtili/ tate ſua penetret inter duas ſupſicées. I. buōzis viſcoſet et ſupſicie mèbi/ : in qua/ e/ ſit viſicatus et re/ mouet ipſum ab ea: et cu/ boc etia/ diſuſit ip/ m bu/ moru/ in partes: licet nō faciat ſubſtantiam ſuam ſubtilio/ em: ſicut fina/ et oximel. inciſiu/ em. p/ p/ ze opponitur viſco/ ſubtilitatiu/ autem gro/ so/ z ip/ s/ . J/ lauatiu/ autē e/ cu/ titer p/ p/ rietas z vt mundiſicet meatus cu/ bumiditate ſua quam adiuuat motus. nā curreſt ſubtile cu/ tranſit ſuper o/ ſtificia: et p/ meatus ſuo cur/u remouet ſupfluita/ tes: ſicut aqua order: et aqua cucurbite. C/ p/ p/ titiu/ ho/ medicina e/ cu/ p/ p/ rietas e/ vt moueat ma/ teriā exſentē in concauitatem meatu/ ad extero/ ra et remanere cōcauitatem meatu/ apertam efficit boc ſubtilitate ſua: ſicut petroſillum: aut q/ ſubtilis e/ t et inciſiu/ aut q/ ſubtilis e/ t lauati/ u/ aut q/ ſubtilis et abſterſua : et omne acutum aperſtuum e/ t. Et melius e/ t in apertione opila/ tionum vt inchoz ab abſtergétibus et inciſuis. Deinde p/ ocedas ad ſubtiliātia et aperientia: et omnia ſint liquida et fluribilla.

C/ et cib/ z/ ſit ille in quo e/ ablutio: et non in quo e/ viſcoſitas ſicut ch/ itz order. Et zu charu/ cu/ hoc q/ ipſum e/ p/ p/ quinu/ cibo e/ in ipſo aptio et abſterſio. non e/ t ergo ma/ lum ſi miſceatur cum ch/ itz order.

J/ de p/ onit qua/ es debét eſſe cibi. et patet. l/ ist. order id e/ p/ tisana orderæca.

J/ demu/ op/ z/ cōsideres cu/ eu/ auers: ſi neceſſaria fuerit eu/ eius z appuerit: ſicut o/ p/ imus an minua/ ſebris et deſciat: et an ſi por/ simos hüerit ſi/ ra/ gat et debilite/ po/ rilimus e/ q/ c/ so/ a p/ io. Et cōsidera vi/ nā: z ſi inu/ enis eam non priuā digestione: z in pulsu/ et ſi inuenis eam nō ſignificare pu/ tredinem p/ oceedes ſcom hoc regimē. Et intromitte egrum in die tertio poſt por/ mum in baln e/ h/ oza molliſationis pa/ ro/ p/ imi expectati ſi fuerit ſebris/ vſo/ ad q/ n/ h/ oza et inunge cum. Et frica ipſum cu/ rebus in quib/ e/ t abſterſio equalis: ſicut quod e/ t inter farinā faba/ v/ ſo/ ad farinā horobi et farinā radicum lilij et aristologie emolli/ te.

Primus

emolliente cui aliquatulo mellis et aque. Ns
fi fueris ausus vt fortiorti hoc: tunc vtere spu
ma baurach; et si effimas qu balneu alterat
naturā ei in aliquo et facit accidere quasi
hозripilationē non mozetur in eo ictu ocu
li. opilationes enim iste non sunt de genere
earum quas aperit balneum.

In hac parte ponit curā cōuenientē in pceſſu:
et est administraſtratio balnei et fricationis. in ſeba
parte ponit quid poſt exiſtū a balneo: faciēduz ſit.
ſeba ibi. (Lū ergo egredit.) In prima parte po-
nit octo conditiones ſeruandas in vſu balnet. Pr-
ima q preeſerit eucaatio. ſeba q pecta fit opf-
lationi aptio. Tertia q porſimus ſi fuerit vn: ſo
lus fit in declinatione. Si aut ſint plures porſimi
q cu balneat ſit porſimus declinatōtis vnjuerua/
lis. Quarta q vina ſignificet digeſtione. Quinta
q pulius fit coartat? ſignificās putredine. Sexta
q ponatur in balneo in die tertio q in hoc têpo-
re veriſſimile eſt egrum eſſe in declinatione et pze-
s effesse eucaationē et aptionē que pemitēde ſunt,
et ante porſimus ſequētis ſi fuerit aliqſ veriſimi/
liter ſecuturus ſaltē per quinque boas: ita vt poſ-
sit fieri balneu fricatio et cibatio ſi fuerit expediēs
Septima q poſt balneu fricet et vngaſ cum ab/
ſtergentibus q in textu deſerit. Nox tam vſus
non eſt apud nos: et magis cōueniret opilatioru
existenti in cute spuma baurach. i. pars subtilio:
ſalis: qo dicit baurach: sed loco ipſus accipim?
sal nitrum. Octaua. q si balneu alteraret ipſus fa-
ciendo opilatióne illeco de balneo egredia. ſign-
ficat enim q balneum non eſt aptus aperire bu
ſuſmodi opilatiónes immo potius dispoſit ad ſe
bem putridam.

T Lū ergo egreditur de balneo nō opo-
tet vt apporuetur cido necs vino: niſi poſt
ſecuritatem ex porſimo. Si aut erigit diſpo-
sitio vt cibetur aliquatulum et nō tolerat:
detur in potu id i quo eſt aptio vt aqua oz
dei ſubtilis plurime aque pauci ozdei plur
rime decoctioſis decocta cum apio. Qno
ſi porſimus non iterat ei: tunc balnea euſ
ſco: si defiderauerit illud et ciba ipſum: et
ſi fuerit paropimus diminutus a porſimo
primo et vina fuerit bona: tunc confide in
veritate curationis et paucitate opilatio-
nis: et cura eum poſt eradicationem eius
ſicut curaſt: et ciba ipſum. Et si venerit pa
ropimus sicut fuit aut fortiorti illo: et vina
non fuerit ſicut opoſtet: tunc egritudo eſt
tendens ad putredinem: et curatio ei eſt
curatio putredinis.

Tponit quid operandi ſit poſt exiſtum a balneo,
nam regiſt non debemus exibere cibum porſi/
mo proxime ſecuturo. Si autem virtus non tole/
ret detur aqua ozdei ſubtilis. i. in qua ſit paru oz/
dei et multu de aqua. q p[ro]p[ro]ſe decocta cu paucu
apio ad matom[em] apertionem. Nos autem loco
buius daremus aliquid p[ro]ſane ozdeaceq. Si ve-
ro alius poropimus non ſupernuat: iteru bal-
neandus eſt ad reſolutione resiſidui. Et si ſuper-
ueniat: et ſit valde diminutus respectu p[re]ceden-
tis. et cum hoc vina fuerit bona: tunc ſignificatur

Ephimere. Fo. xxxii.

paucitas opilatiónis: et q non fiet tranſitus in
putridam: et p[ro]ſot eger groſſus dietai. fi vero
fuerit paropimus ſequē equalis primo aut for-
tior et vina non diſgeſt: tunc fit permutatio ad
ſeb. putridam. et curandus eſt cura putride.

T De ſebre effimera ex naueatiua ſatietate et re-
pletione.

Capitulum.

xxviii.

Tandoq accident ex nauica-
tua ſatietate vapores mali ex
quiubus accenditur caliditas et
inflammatur ſpiritus quare
accidit ſebris.

In hoc capitulum de ſebre effimera ex naueatiua
ſatietate habet tres partes. In p[ra]ma ponit modu-
puentus ſe. effimer ex naueatiua ſatietate. Se/
cuſo ſigna. Tertio curā. partes patent. Primā in
tres. in p[ra]ma ponit modu[]p[ro]tus ei in generali,
ſco in speciali. tertio canonē. ſeda ibi. (P[ro])p[ro]
ſte in corporibus. (Tertia ibi. Et iſt quidē) Ibi pri-
ma parte dicit q uādoq[]s accidut ex naueatiua
ſatietate. i. ex corrupta diſgeſtione in ſtoma[bo] va
p[oz]es mali: ex quiubus accedit caliditas in corde
et inflamānt ſpiritus q[ui]re accidit ſeb. (T) morandu
q c[ui] DIGE[]TIO ſtoma[bi] ledatur tripliciter: dimi-
nute ablate: corrupte. per naueatiuā ſatietate de
bemus intelligere diſgeſtione corruptā: per qua[
s] generatur chilus corruptus. Dici[que] autē diſge[]tio
corrupta: q[ui] nō cōuenient alicut induiduō de ſpe
cie bumanā naturaliter diſpoſito: aut q[ui] per ipſa
p[ro]duciq[ui] chilus ſolū equiſo non p[ro]p[ro]ſie ponē
dus in ſpecie chil[.] Aliquādo tamē p[ra] naueatiuā
ſatietate intelligenſus chilu[] corruptum naueſare
factentē. Et aliquādo per naueatiuā ſatietatem
telligenſus ſatietate et plenitudinē ſtoma[bi] cu
naueſa. ita vt corruptio diſgeſtioni ſit cauſa ch[ui]
li corrupti: et chilus corrupt? cauſa plenitudinis
ſtoma[bi] cum naueſa.

Sed dubitatur q[ui]re ex corrupta di-
gestione epatis non reſponſio.
generatur ſeb. effimera. T. dicendum q[ui] ex corru-
pra diſgestione epatis eſt apta generari ſeb. putri-
da et non effimera. Lut ratio eſt. qua[rum] b[um]o[rum] ge-
nitus per corruptam diſgestione epatis ponit in-
ter cauſas corpo[re]as: ſed chilus inter cauſas p[ri]
mittuās. eſt enim longinquinus a corporib[ui] niſis
chilus qua[rum] b[um]o[rum]. Item qua[rum] chilus non ponit
inter res naturales: s[ic]ut b[um]o[rum]. qua[rum] non neceſſa
rio i[gn]edredit. ſtitutione corpo[re]is b[um]a[n]t. multo-
tiens enim domines ſunt fine chilo: ſed nuiq[ui] fine
b[um]o[rum]b[ui]. Sed ponitur dignius inter res non na
turales. qua[rum] neceſſario occurrens corpori b[um]a
no p[ro]ſot cōuenienter et inco[u]nienter ap[pli]cari:
s[ic]ut c[ib]us et por[tu]s: et e[codem] fundamento ſe-
ces. q[ui] per p[ri]ma[] diſgestione z immediate ex chilo
in ſtoma[bo] generātur: s[ic]ut et chilus reponi de/
bent inter cauſas p[ri]mittuās: vapores ita[que] ex ch[ui]
lo et ex ſeb[ri]bus eleuati co inflamāntes d[ign]ius
faciunt effimeram quam b[um]o[rum]alem.

T Et p[ro]p[ro]ſie in corporibus colerici: et il
lis qui non habēt amp[lo]s pozo[rum]. nam plu
rimum ſuperfluitat[ui] e[cor]u[m] vapōrat vapō-
rationes ſumoſas et minozatur in eis eru-
ctuatio acida. Et de illis qui ſunt v[eh]emē
tiūs diſpoſiti ad illam ſunt illi qui incip-
unt poſt naueatiuam ſatietatem vt i[mi] per-

Zefio ſtoma[bi]
triplex.

Primus

Ephimere.

F. xxxii.

klámatio fit vebemens.magnificat & velocitatur
pulsum.rubet vina:fed in patiète nauseatiuæ fa/
tietatè dec fium ppter vapores fumosos còſtan/
tes cordi epati: tot corpo:in ira autez ppter
ebulitionem in ſanguine & spiritu.

Amplius cum plus remanet nò excedit
tres dies.

Quintus canon.feb.effimera ex nauseatiua ſa/
tietate cù p? remanet nò transit tres dies,in doc
en tempore cbiilus corruptus est eductus et febr.
effi. debet eſſe corrupta:ſi eſter bene rectus fuerit.

Cet ſcias q[ui]e febris effûne.q[ui]e nauseatiua
ſatietate: quandoq[ui]z venit cù p[ro]diſs q[ui]toz
aut ſeptem: et cum hoc est febris effi. verù
pulſus eius est ſanus.

J[es]ertus canon. q[ui]e febris. effimera ex nauseatiua ſa/
tietate bz aliqua quatuor p[ro]diſs q[ui]z ad ſeptimù
ab[que] q[ui]z tranſeat in putrida:z illud marime
cognosſitur per pulſum q[ui] est ſanus nò coarattus
ſm q[ui]e confueuit in paroxiſmis putridis coararti.
De aŭt perioſa quatuor: q[ui]z q[ui]z ad ſeptè accidunt
ſm numerum cibationùn in tribus dieb? in quarù
qualzibus aſſumptus ad fumofuz corruſpitur
Quod aŭt tot perioſi posſint ex vnicæ cibi corru/
ptione p[u]enire est longinquù et male veriſimile.
poſſible ſt n[ot] est duovel tres accidant in vnicæ re
pletione p[er]t ciborum diuuerſitatè:vt ſi còederet
lac et oua et carnes. lac primo corruſtum posſet
facere perìodum oua ſecundù. et carnes tertiù.
DE SJBMYS.

Cigna eius ſunt al teratio eructatio/
nis ad acetofitatem aut fumofitatè. Lum
ergo alteratio eructatio ad ſanitate in/
dicat ſanitatem. Et vina quidem iftozum
est.p[rim]ata digestione aquoſa. Et quando
cauſa naſuatiue ſatietatis est vigilia est in
facie et ſaucibus eozum inſlatio et in pal-
pebzisozum est gravitats.

Ib[ic]e ponit tria ſigna. Primum q[ui]e preſeſt dmòſ
corruptio cbi[que] ſignata per eructationem fumo/
fam in acerofam. L[ux] en ſeruſtio ſan fa]no
redolens aliquè ſapozè extranec]us indicat ſanitate
Iscòm ſignum. cum vina iftozum est p[rim]ata di-
gestione aquoſa.

Lótraq[que] ſupra dixit q[ui]e rubet vina. ID/
cendù q[ui]e vina aquoſa est ſignum
corruptionis ad fumofum. Ael al[que] q[ui]e vina est p[ri]
uata diſgène aquoſa:q[ui] subtilis:zib tincta. Ael ter
tio q[ui]e in principio est a quosa ſimilis a]q] significas
indigestionez; ſed poſtea in p[ro]ceſſu efficiſt rubea
per actionem caliditatis febridis. T[er]tius ſigni
est manifeſtus ex bis que dicta ſunt ſuperius in.c.
de effimera ex vigilia.

I]de cura.

Lap.

xxv.

Acien]s hanc nauseatiuæ]z ſatieta
tez nò e]utatur quin aut ſit natura
e]q[ui]z nò soluta: aut ſit soluta.

D[ic]e ponit cura z b[us] tres p[tes]. in prima
ponit vnam diuſtionez, in ſeda ibi. (Et ſi natura)
p[re]ſequit mé]za diuſſionis. in tertia ibi. (Et ſi per
ſeuerat ſolo) ponit quod]sam canones. Nd] d[ic]
in prima parte est manifeſtù. q[ui]e vna diſtinkto]
facta ex p[er]tibus còtradicentibus. Eſt en] neceſſa/
rtù vt neuter bo]n patiètù ſit solutus. f[a] natura
aut nò ſolut[que], et est dictum Ba. s[te] terapentice.

Cet ſi natura eius fuerit nò soluta: tuc p[
culdbio op]z vt ſolua c[as]z: z ſi fuerit aliqd
cibi: aut fecis: aut gravitatis remanens in
ſtomacho tuc op[or]tebit vt facias vome re
ipsum: deinde ſolue ipsum z. confidera vbi
inuenit gravitatem.

In bac]p[te] curans effimeras ex]naſeat iua ſa/
tietate ex]equitur mé]za diuſionis. z primo curat
q[ui]n natura nò est soluta. ſe]do ibi. (Quod ſi natura
fuerit) curat q[ui]n natura est soluta. Príma iteruz in
duas.n]a]p[rim]o ponit cura in g[ra]li. ſe]do in p[ra]ſal
ſe]da ibi. (Et còſidera). in p[rim]a p[te] dic]t q[ui]e ſi na/
tura nò fuerit soluta op]z vt ſolua c[as]i tamen in
ſtoma]bo fuerit aliqd cibi aut cbiil] corruſt] gra/
uantis: aut inclinantis ad vomitù. primo oz p[re]
mittì vomitù: poſtea ventris ſolo, quando tamè
ſtoma]b? effe] repletus z nò est ma]zo inclinatio
ad vomitùm q[ui]z ad ſeces]lum ventris soluto] debet
p[re]mitti vomitùt.

C[et] còſidera tunc an] fit rectius c]nare il-
lud en] cliferibus et ſupposito]z;s aut c]u
aliquo q[ui]z bibitur de]ſuper vt ſolnat aut de
ponat aut d[igerat]: z] significat illud q[ui]z re-
ctius est de hoc dispoſitio eructationis.
foſtasse en]i necessarii erit: z] ſi fuerit cibus
ſtans foſtiter et ſit difficilis vomitus vt nò
aſpiciatur ad febzè: ſed administretur, dya
piper]eon vt p[re]cipitetur et de]ſcendat cum
digestione: aut administref] q[ui]z est debilibus
eo; et administref]n] emb]oce z em]plafra di-
gestiva cognita in capitulo digestionis: et
solutiva cognita incap]o solutionis. Lum
ergo de]ſcenderit: tunc aut egredietur per
ſeip]ſum: aut tuu]abitur cum ſupposito]z.

T[in] parte p[re]ſenti docet curare effimeras in ſpa-
ſi q[ui]n venter n[ot] est solutus. z b[us] duas p[tes]. in prima
curat q[ui]p[er] ventris solutio]n. in ſeda per dietar ibi.
( Et] toleretur famis). T[in] prima v[ic]it q[ui]e medie?
z còſiderare: an c]ibus corru]tus deb]eat c]nari
per vomitù: aut per v[etr]ís solutione. D[oc]a]ut fiet
ſibi] manifeſtum ex] duobus ex] grau]itate p[re]cepta z
eructatione. Nam ſi ſenſerit grau]itati]e in ſtoma-
cko z eructatione: t[uc] c]bilus corru]tus est in ſto-
ma]cho. ergo ſi naſuauerit: primo p[er]c]ur]sus è vo-
mitus. de]inde ventris solutio per qua c]bilus cor-
ru]tus o]io e]utetur extra corpus: aut minu]t: aut
ſaltes de]ſcendat a ſtoma]bo ad in]testina. Si aŭt
n[ot] ſen]ſerit grau]itati]e in ſtoma]cho: neq] b[uer]it eru
c]ctuationem: ſed ſen]ſerit grau]itati]e in in]testinis: vt
p[uta] iter vmbilic]u et ſtoma]cu vel ab vmbilico in
fra.n]a] per p[rim]u] ſequit c]bilu] corru]tù effe]n in]n-
tef]tinis gracilibus. p[ scòm in gros]is: eſt p[ced]edù]
m]ò ifra ſer]pto. E]x]ſt]ète g[ra]bilo, cor]upto i ſtoma
chovel in in]testinis gracilib] zandù e]t]aliqd per
os q[ui]z p[re]cipitet c]bilu] corru]tù ad in]ferio]z. L[ui
ſter]ia n[ot] aſcendùt ad ſt]om: neq] ad in]testina gra-
c]ilia ſup]er]io]z. I]de] marine autem c]o]nuen]ti]
bus ad bec est dy]atri]p[iper]eon. i] elect]uarium de
tribus p[iper]ibus, cu]ſus de]ſer]tio]c]t apud A]de]
fue z A]ut. b[oc en]i ſum]ptù a. z. ii]. q[ui]z ad. vi] p[er]cipt/
tat corru]tù ad in]ferio]z. Et ſi aliq]u]d de c]bo ſit
et nondù] di]get]u ad]iu]uat ad di]g]onem. b[em] en]tib
mu] z p[iper] q[ui]a] di]iu]uat ad ventris solutione: et nò
res]p]ici]atur. d]ùm]ò educ]atu] c]bilus corru]tus. Si
t[ui]z vid]e]t nim]a in]flá]matio zand]a] e]t aliq]d min?

A]ſeue.

2

## Tractatus

calidū ventris lenitiuſi:sic ut aqua mellis:aut aſ suc. debite calida quantitate. 5. aut. 6. 3. Exterius aſt apprōkimen emplaſtra v interventiones epitbima ta: aut embroze q. cōſoſtant digestiuſ: aut cū hoc vē trem lentāt: sicut eſſer decoctio ſacta ex abſinbio ſpica q. affarō: quib? apud maſſore nececitatē pof ſer addi paruſ artanite, bec eſi exterius applicata cū b. q. cōſoſtat cbilu corruptū deponuſ. St auſt p signa ſupra ſcripta cōbſum fuerit corruptū cblu eſſe in intetinjs groſſis clifters edueendus eſt.

### Sed dubitatur

vtriuōyatriōpionem cōueniat i cura but? effimere. et arguit q. nō de intentione Alleādrī in caplo de corruptione digestionis reprebenden tis Bal. in hoc paſſu qui in octano tera pétice cōcedit oyatriōpireon. In oppoſitu eſt Bal. 8.° terapentice et Aut. bic. In hoc dubiuſ facile pōt ſol ut dícendo q. Bal. et Aut. cōcedut ipſum quando corruptus eſt ad acerſum et ſit corruptio a mala cōplexione frigida. Aliter pōt dicit q. in bac cor- ruptione ad ſumofum eſt duplex intentio, vna ad deponedum chilum, et ad hoc optime yaler oy a/ tronomipireon.nam cum hoc q. deponit cbilu corruptus: fi quid remanſit ex cito indigestum ad ſuuar ad ipſius digestionem et cura eſ cōuentiens in principio. Alia aſt intentio eſt ad malam cō plexionem calidam corruſpentē: et ſeb. et ratio ne buiis nō conveni: ſed cōuentum frigida:sic dictetur inferius. I. Ego tamè credo q. ſtante bac corruptione eſt ſeb. et a mala complexione calida ſit tutus adbiſbere aqua mellis: ordei: aut ſucba ſt vt ſinul cbilus corruptus deponatur et mala cō plexio calida corrigatur.

Et toleratur ſames ſuper ei diu donec non remaneat heſtatio in deſtructione ſa tietatis naueſtiue: deinde ſumat cibus leuem: velociſis digestiūs boni chimi: et ſit in tentio ad ſame et ſomnum tantū: qod excu- ſat ſollicitudinē in alleuatiōrepletionis. In bac parte dicit q. ſames in hoc casu dz tole/ rari donec ſarietas naueſtiua ſit deſtructa: ita vt nō ſentiat eructationem: neq grauitatem in ſtomaco et intetinjs gracilibus poſtea ſumat ei/ bum leuem boni cbilimet velociſis digestionis: in ſumma tolerer kamem: multum domniat ſuper ſa me: bec enim excuſant ab alia euatione. Lonuer/ tuntur enim ſpiritus in ſomno circa ſtomacu: et ſu adiōgitionem vt ad bentignu: reducaq q. pōt reduc: et reliquiu ad euacuationē disponatur.

Quod ſi natura fuerit ſoluta considera an res que euacatur ſit illud quod eſt corru- ptum: et ſuerit illud nō retineatur donec totum euacetur vſiq ad poſtremum eius: et expeſta declinationem paropini et fac ingredi ipſum tunc balneum: et ciba ipſum nifi fuerit illic ſuperfluum deſtruens forzi- tudinem. tunc enim nō facias ipſum ingre di balneum: immo ciba ipſum: et conforta ſtomachu eius cuſ rebus quas ſcies: et qua rum quedas ſcripte ſunt in capitulis de ſo lutione ventris. Et de illis eſt lana infu- ſa in oleo in quo eſt virtus abſinbii: aut etiam in oleo nardino poſt q. ſuit expeſſa et separata fuerit ab ea maria pars olei.

## De speciebus

Ibid. curat effimeras ex naueſtiua ſatietae qūn venter ſponte soluitur. Et dicit q. medicus debet cōſiderare an res q. euacatur ſit id quod eſt corru- ptum. et ſi aſter fuerit nifi: retineat donec totus cbilu lius corruptus euacatus ſit. quo eu acuato decti/ nante parorimo debet ingredi balneum et poſtea cibari. Aerum ſi adſit virtutis debilitas dimittat balneum et cibetur. ſed ante cibationem cōſoſte/ tur ſtomaebus cī medicinjs deſcriptis. 16. tertij. in capitulo de solutione ventris ex quibus eſt la/ na infusa in oleo de abſinbio: aut in oleo nardi/ no: ideſt de ſpica que lana ſit expeſſa ab oleis et notabibitr calida ſup sto: intetinjs applicetur.

Et ſi perſenerat solutio et inuenis id quod egreditur absque genere eus quod corruptum eſt: administra oleum de cito- nijs tepidum recens ſim hunc modum et oleum de maſtice et non eſt iterum in oleo nardino cōtrarietas eis. Et forſtasse admi- nistramus cerotaria: et proprzie quādo nō ſuffer dispositio strictur as eorum ſuper vē tres eorum. Et quandoq. indigemus em- plaſtris forſtioſibus hoc de emplaſtris pze dictis in colica paſſio: et da ei in potu aqſ fructuum ſi tolerat eas: et da ei ad com- dendum illud cuius alleuatur nutrimen tum et facilis ſit digestio: sicut testiculi gal liet pifces aradrach. et pzemitte ſuper il- lud aliquid de fructibus et ſuccis et robub skpticis.

In ita parte ponit quoddam canones qui ſunt maxime ad corrigendum accidentia. corrigit aſt tria accidentia. primu: eſt fluxus vētris ſuperfluis ſcom est delectio appetitus. tertiu: difficultas tra- ſitus chili ad epar. P. 2. primo igitur corrigendo dicit. q. ſi vētris solutio pſeuerat: et illud q. cua/ tur nō eſt cbilus corruptus: imo forſte buōs quo rū cātio nō cōfer: tunc administra oleuq de cito nijs tepidu: t. calidum: et oleum de maſtice vel de ſpica nō eſt cōtraribi: immo ſuariu: bec eſi sto/ macho et ventri applicata ſiſtū flutu. aliqhi admis/ nitramus cerota: sicut cerotu eſ maſtice et ſimili bus cōstringētbus que cerota ſint tenacta: 2. p. ſe adbereant pprie quando eger nō vult ſuffereli/ gaturam. et apud maſſore nececitatem administra magis skpticāta ſupra dicta in caplo de colerica paſſione. et detur in potu aqua fructuſ skpticorū sicut citonio: et granato: q. cibi eorum ſint facilis diſognis et boni chymi ſicut teſticuli gallozu: et pio- fces aradrach. 1. pui petroſi. 2. an bmōt cibaria da aliquid skpticum ſicut oyacitonitem. ſimiliter ſuc et rob skpticis.

Et ſi abſcindif de appetitu aliquid ad- mone ipſum cum eis que ſciuſi: et proprzie cum eis que ſiunt ex citonijs.

Ibid. pſtrationē appetitus corrigit et pprie dā/ do citonia: et ea que cum citonijs ſiunt.

Et cum euacatum eſt non eſt malum vt administra ei electuarium forſte de illis que digerunt et confortant ſt stomachum et aperiunt opilationes: et illud poſt ablatio nem ſebis et accidentium.

Ibid. administra ea que factum cbilum ad epar penetrare ex quibus eſt oyacalamentum ty/ taca et vinum

Canones ad corregendā ac cidentia.

Primus

et vinum potens, sed hec non sunt administrandae
nisi in fine cum tam eductus est totus cibulus corru-
ptus; et cesseruit febris, et correcta fit stomacta
mala complecio calida.

Et iter quidem ad flebotomia est ut non
fiat in ea donec declinet: tunc enim fiat.
In hac parte dicit non esse facienda flebotomia
nisi post totus cibulus corruptus est eductus.

Et illud quod prins datur in potu est
aqua oderet et cibus fit sicut ille qui fit de
agresta cum cucurbita et amigdalis paucis
et infrigidetur locus eius; odozamentu ei
et trocisci de camphora in quibus non pont
tur reubarbarus.

Diete reglimè.

In hac parte pontit regimè per dicta in decil,
natione cœuentent: et in summa cœdit agresta
cucurbitam cum paucis amigdalibus, quæ sunt diffi-
cils digestiones; et infrigidat lectus ipse orant et
odozamenta frigida: sicut trocidos colore ora
in quibus non pontitur reubarbarum, ut sunt frigid
idiozes. Nec eis convolutum tam rōne feb. corone
crustalitatis superflue stomacibus coarimentis.
Et in hoc textu manifeste elicitis quatuor inten-
tiones. Pria è remotio causæ, naufestuæ fatietæ-
tis; quæ pro remouenda sunt in sufficeret vomitù et
opus est solutione in naufatiau fatietate ad ace
tolium ventre existente stiptico darem vnæ. 3. ptll.
elefanginarum: aut stōicarum, et non esset consētus
solo dyatriōpipereon, et 2. et esset corruptus ad fu-
sumofum daret. 3. floris casti ventre existente fit/
ptico. non essi fiderè quæ aqua mellis vt zucbari: aut
oderet posset chilium corruptum educare. sed aintè
tio est infrigidatio que debetur feb. 4. tertia correc-
tio accidentius: sicut dictum fuit circa textu, quæ
ta est regimè in sex rebus qo in corruptione ad fu
siumofum declinet ad frigidum, in corruptione yes-
ro ad acetosum declinet ad calidum. magis enim in
tendendus est ad cām et ad febrem. Altimo non
a quæ adminitrata exerctus ad retinendum flutu
aut vomitù debet esse aut notabiliter calida: aut no
tabiliter frigida. non aut ut pedita, ut super? often/
sum fuit in febre effimera ex euacatiōe.

J. Febres effimere ex apate.

Lap. xxxvi.

Febres sequètes apostemata inte
riosa sunt putride; et quâdoq_æ
sociatur eis ethica; et non sunt de
numero feb. effimerarum.

In hænsi capitulo Aut. agit de febribus effime
ris sequentibus apostemata. Dabet hoc capit-
lum tres partes. In prima ponti modù puentus
effimere ex apostemata, in sed a signa, in tertia cu-
ra, partes patent. Febres autem diuerfificantur
fim diuerſitatem apostematum, sed apostemata
diuerſicantur loco et causa. Primo ergo ponti
que febres sequuntur apostemata fim locorum vi
uerifitatem, fecundo fim diuerſitatem caufarum, ſe-
cuâ ibi. (Et plurimum accidit.) Prima in duas
nam primo oftendit que febres sequatur apofe-
mata intrinseca, fecundo que extrinseca. ſeda ibi
(Apostemata vero apparentia.) In prima par
te dicit quæ febr. sequentes apostemata intrinseca
sunt putride; et quandoq_æ affociatur eis etbica; et
non ſunt effimere.

Contra primum

inſtatur: quia non
sunt putride: quia
nō cōtinue cum materia cōtinuarum putreat ad

Ephimere.

F. xxxiii.

intra venas. primo de differentijs februm, mate
ria autê apostematum est extra venas scilicet in
cōcauſitibus membrozú necq_æ interpolate sen
tentia. Ba. in cōmèto illius affo. Febres quæ cun-
des.

Contra ſecundum

inſtatur: quia
etbice ſunt fa-
cte propterea non dependet a causis corporis.
Ipsi ſolutione tenède ſunt ille cōcluſões. Ipsi
ma. febres sequentes apostemata intrinſeca ſim
plurimum ſunt putride cōtinue. ſeda quâ aliquado
sunt interpolat e, tertia quâ aliquando ſunt etbice,
quarta quâ rariffime ſunt effimere. Prima pbatur
pptertria: ſcs proſinquitatem materie putrien,
tis, ad cor: rectitudinem vie, et tertio ppter latitu
dinem viarù. Et ex oppoſitis causis ſebres putri/
de sequentes apostemata extrinſeca ſim plurimùs
debent eſse interpolate ſebres sequentes apof-
stemata intrinſeca. Quod aſtint aliquando in-
terpolate ſurta secuâ cōclusionem oftenditur, et
pono quâ ſit aliquid apostema colericum intrinſe-
cum ita paruum quâ no posſit facere febrem nifi q_æ
caliditas ſequens ipfum exercfit. Preſuppos
no ſeda quâ merito colere caliditas ſequens ipfum
creſcat de tertio in tertium, hoc enim eſt intentio
ne Aut. inferius in caplo de febribus apoftema-
tum. Dicit eſi quâ vniculæ bumo: inef perio-
dus qui ſibi cœnit ex quibus facte deducit, con-
clusio. Quod autê aliquado ſequantur etbice oftè
ditur tu ppter caliditatem febtilè putridâ ducen
tem ad etbicam, tu ppter nocumentum digestiu
membrozúm naturalium nec obſtat quâ etbice ſint
facete: et per cōsequés independètes cù facte ſunt
q_æ tunc in fieri fuerunt dependentes a causis tam
dictis. Quod aſt effimere poſſint ſequi apoftema
ta intrinſeca ſurta quartam cōclusione oftenditur
q_æ sequuntur apostemata extrinſeca quando in
flammantur spus: no tamè poſſunt mittere purtù
dam fuliginem ad cor: sed tantù ppoſtionem po
test babere preciſe apoftema intrinſecum ad infla
mandum ſpiritus no mittendo putridam fuligin-
nem ad cor: sicut apoftema extrinſecuz ergo tc. te
net cōſquentia, et aſſumptù et fatis manifeſtum
Pòt eſi apà intrinſecù eſse ita paruì vt posſit in
ſiāmare spus: no mittendo putridam vapózè ad
cor cum illud ſit facilius quâ mittere vaporem pu-
tridum ad cor sufficientem ad feb. putridam Du-
eta aſt Auticen, veritatem babet in pluribus. Et
tu adde quința cōclusionem quæ febres ſequentes
apostemata intrinſeca plurimùs ſunt va gátes no
feruantes periodù ſut bumoriz vt et aput Auti.
18a, tertij caplo. de apatibus renum. Et experiè
tia compòbatur et raffone, q_æ piodicatio fit per
nouum aduentù materie: aut per crementum pu-
tredinis eſus. ſed bec non ſunt tempóibus de
terminatis in apostematiibus, quare tc.

Apostemata vero appentia: sicut ſunt furunculi; et exiture vel bubones que eueniunt in ea: et pprze apostemata magna q_æ ſunt in membris glandulosis et in carni bus que vocantur molles: sicut illa que ſiut in inguinibus a ſuperfluitatibus epiat: et in aſſellis a ſuperfluitatibus cerebr: quâ docq_æ ſequuntur febres et no euacuantur quin aut ſit illud quod peruenit ex eis ad cor donec iugneat ipsum caleſtio ſola: aut cum putredine. Q_ò ſi fueritcaleſtio ſola

Conſclusiones
tenende in ſe-
bre etbi.

De furunculo
et exituris.

E ii

Tractatus

tunc erit de genere febrimum apostematum
intrinsecozus.

In parte prefent. ostendit que feb. sequatur ad apostemata extrinseca dicens ᶜ apata apparentia: sicut sunt furcultur. i. apata acutius dicta ademanul apud Aut. tertia quarti: exitur. i. apata colligettia bumorez calidum sive fiant incipie, do sive permutando bubones. i. apostemata in guinum. bubon. n. grece inguen la tine que veniit in ea. l. parte extrinseca sive apparenti. Et simili: ter apostemata magna que sunt in mebdis glan doſis: idest carnibus gladioſis mollibus: sicut illa que ſunt in inguibus a ſuperfluitatibus epatis cuius inguina ſunt emunctoria: et in ſseffallis a ſuperfluitatibus corde: cuius ſunt emuctoria: et ſub aure a ſuperfluitatibus cerebr: quandoque ſequuntur feb. que aliquando ſunt effimere quâdo in ſlammando ſpribus igneunt cor: no cōmunicand do tamen putridam fulliginem corde: aliquando ſunt putride ſi putredo corde: cōmunicetur. Appelat tamē Autic. effimeras de genere feb. apostFormula. cum. q. frequenter ſequuntur apostemata extrinſeca: licet tranſlatio iudayca dicat de genere febrimum effimerarum que ſequitur apostemata: et eſ textus ille clarus.

Et plurimū quidem accidit de iftis ſebzibus sequentibus apostemata ſequentia caufas primitius er vlerceris et scabie et dolozibus et perculſionibus et caibus ad que erpe luntur materie et retinentur in viis apud carnes molles eſt de genere ſebzis effimere. Et plurimum quidem accidit de iftis ſebzibus sequētibus apostema ta quozum caufe ſunt antecedentes: sicut re pletiones et opilationes præterite ſunt putride. et ſm plurimum ſebzes ſunt radices et apostemata ſequentia: licet quâdoſ ac cidat ecōtrario. Hypocras nomiauiit has ſebzes malignas que er eis ſunt effimere et que nō ſunt effimere. Et ſebzes quidem ſe quentes ea ſm plurimum ſunt effimere; et ſi nō ſunt effimere ſunt male.

In parte p[ro]pri Aut. ponit que feb. ſequantur apata, cauuerificata ſm caufas. et primo ſm caufas generalibus. ſcoo ſm caufas ſpeciales. ſcoa ibi. (Et plurimū quidē baru). Prima in tres. In p[ra]p[ro]nit que feb. sequātūr apostemata extrinſeca pendentia a caufis primitiuis. In ſecunda que ſebz. sequātūr apostemata extrinſeca p[en]dentiā a caufis primitiuis. In ſecunda que ſebz. sequātūr apostemata extrinſeca p[en]dentiā a cauſis corpozeis. In tertia parte ponit quandā comparationem. ſecunda ibi. (Et plurimūm quidē ac]cidit), tertia ibi. (Et ſebzes quedāz). In prima parte dicit ᶜ febzes ſequentes apostemata extrinſeca p[en]dentiā a cauſis primitiuis: sicut ſunt vlcera et scabie. et exco]zatio dolores perculſiones cauſus no cētes alioq[ui]bus membris ad que ſuſt maſtere ſufficienter retinentur in viis apud carnes molles: ſunt in loci emuctorijs: ſunt effimere. Deinde in ſecunda parte dicit ᶜ ſm plurimum ſebzes ſequētes apata extrinſeca pendētia a cauſis corpozeis: sicut repleſtiones et opilatones p[er]terite id est antique ſunt putride. In tertia parte dicit ᶜ ſebzes ſequentes apostemata extrinſeca ſm plurimum ſunt effimere: et ſi nō ſunt effimes re ſunt male: et eſ affoſimus quarte particule.

De speciebus

In bubonibus omnes ſebzes male exceptis effimeris. p[er]ſime a[n]t ſunt putride ſequentes apostemata peſtilentia. In notandum primo ᶜ l[uc]vica scabies et dolores ſint caufe corpoze: ap[ell]ātūr tamē ab Autic. primitiue in comparatiōe ad op]ſationem et repleſionem que maſis viden[corpo]ze: et directius ap[ost]emata caufantes. Aliſter tamē posſumus dicere ᶜ Autic. per vlcera ſcabiem et dolorem ſnt intellig cauſas primitiuis b[os]rum factiāas. In notand[us] ſecundo ᶜ per vlcera do]zem et scabie[n] in membris e]trinſecti: sicut in pe]dibus et virga attrabuntur materie a corpoze ad membra illa que fluentes lucta inguina retinētur in caribus mollibus er]ſentibus in inguibus que ſp[ong]ie ſunt: ad doc deputate vt recti[pi]nt ſuperfluitates e]patis. Et simiſter ſi bui[n]ſmodi ſint in brac[i]bijs ſiut ex ſimiſi cauſa ap[ost]emata in ſub aſſellis. et ſi in mento aut labijs aut dentibus ſunt ap[ata] poſt aures vel ſub auribus.

Ultimo inſtatut
cōtra dicta: q. ſi ſe
b[us] ſequētes ap[]
ra extrinſeca ſm pluriſtum ſunt effimere et ad ap[]
ſtemata extrinſeca p[en]dentiā a cauſis primitiuis
ſequanſ plurtes effimere ᶜ putride, ᶜ econtra ad
apostema extrinſeca pendētia a cauſis corpozeis
plurtes ſequanſ putride ᶜ effimere. ſequit ᶜ apo
ſtemata extrinſeca plurtes ſiut a cauſa primitiua
q[ui] corpora. Ad doc dicit primo cōcedendo ad q[ui]
deducitur maxime ſub cauſis primitiuis comp[re]
bendendo vlcera scabie et dolorem ac butu[n]modi
[pl]iter potest d[ic]t q[ui] Aut, ſuperius locutus eſt c[hi]
paratiue vt q[ui] e[que] ſequentes ap[ost]emata e]trinſe]
ca p[en]dentiā a cauſis corpozeis ſunt plurles pu
tride q[ui] effimere in comparatione ad ſebzem ſe[
quentem extrinſeca a cauſis primitiuis que rarit
[mi]ne ſunt putride.

Et plurimum quidem h[ar]uz ſequitur
apostemata ſanguinea: et quandoq[ui] acci-
dunt ſequentes h[er]ispiłam et similia ei.
In parte prefenti d[ic]t q[ui] ſeb. effimere pluries
sequitur ap[ost]emata ſanguinea q[ui] colerica: ſic ut
bertispilla[]a ſoſmicā et similia: iux q[ui] dolō: eſt ma
ſor in ap[ate] ſanguineo q[ui] colerico. q[ui] eſt exte]ſiūus
et pulſatiūus: i[n] apate] colico eſt p[u]gitiūus: i[n] q[ui]
plures vapores: iux n[ot]a acui t[em] e]luant ap[ate] ſan
guineo q[ui] colerico.
S[y]B[ina].

ſi signa earum ſunt ea que d[im]imus de
anteceſſione ap[ost]ematum ante e[as] et fa-
cies eſt inflammata et rubea: et eſt additūr
in ea ſuper diſpositionem ſanitatis et nou
eſt caliditas vehementer m[ord]icans qua-
ſuis ſit multitudo eius in eis: quoniam hu-
tus ap[ost]emata ſunt ſanguinea niſi ſint ſe.
ſequentes h[er]ispiłam: et tunc iftis ſebzibus
ſuccedit h[u]ectatio: et eſt pulſus in eis velop
magnus frequens p[ro]pter repleſionem et
caliditatem: et eſt vina aqua]ſa: alba p[ro]
pter curſum materierum ad ap[ost]emata t
v[lc]cera.

In parte prefenti ponit ſe signa buſu[m]modi ſe
brum effimerarum. Pr[im]us eſt anteceſſio ap[at]u.
I. ſecundum. q[ui] facies eſt inflammata rubea nota
b[il]iter ſup[ra] diſpoſitione ſanitatis: q[ui] ſeb[us] n[ot] eſt
vu[n]ier saliter veruſ. ſed maxime veriſcatur in bis
qui multo ſanguine abundant in bis entim cor[
po]zibus

Sex ſignis re
brum quoti[n]
dianar[ui] quas
effimeras diſ
cunt.

Primus

posibus frequenter suntur furuſcul ad quos ſequi
tur ſebzeſ effimere. ſeda primum. Tertius quia ca
li ditas quâuis ſit multaippter multitudinè vapò
rum: et pp:te in pendète ab apate ſanguineo: nò
tamen est multuz mozdaz.mozda citas em argue/
ret ſebzem putridâ. verum ſi apâ ſit colericu: cali/
ditas etiâ est mozdacor. Ix ſit mino: in quaſitate,
nunq tamen ceteris partibus est ita mozdar: ſuſt
est quâdo est a putredine. Quartii: q: ſtis ſucce
dit ſudò ſenís ſimilis naturali: cutis cauſa p3 ex
ſupradicitis. Quintum q: pulſus est magnus ve
loz et frequens vt ſatitfaciat necſſatit. I: ſexti
est virina aquoſa. I. subtrilb alba. I. albedine tranſ
lucente ppter curſum materie ad apoſtema ta. vn
de diuerritur a vijs vir:ne: boc in principio: licet
poſtea in fine pecedente actiòe caliditatis ſebri
lis et amplius non fluente ad apoſtema:
ta tangatur.

LARATJO.

Op portet vt antecessio fiat in ea cum fle
bothomia et fluru ventris et curetur apo-
stema cu eo quod op portet in capitulo ſuo
et ſubtilietur regimè et non bibat vinſi o-
no: et no cibetur nifi poſt declinationem co
pletam: et neceſſaria ſunt ei extinguentia et
infrigidantia humectantia et emplaſtra in
frigidata cum niue ſuper membzum inſi-
mum apoſtemoſum: ita vt nec eant no apo-
ſtemati: neq faciant ipsum crudum: immo
infrigidetur via inter ipsum et cor inſtri-
datione penetrante in profundum.

Ibicum ponit curâ, pro cutis notificatione memo-
rande ſunt intentiones ſepe dicte. Prima est eu-
cuatio apoſtematis. ſeda est infrigidatio que de-
betur ſebz. tertia correcio accidentu, quarta re
gimen vite in ſex rebus. Curatio autem apoſte-
matis duplex erigit regimè. Primus debeb cauſe
anteceſſet exigens tres intètiones: ſes euacatio
nem diuersionem et flurus interceptionem. Eua/
cuatio aŭt complêda est cum ſkebotomiis et alijs
euacuationibus ſm bumorum erigétiam. Diuer-
sio aŭt compleſ cum ventosis cù ſacrificatîde cù
ſangulifugis ligaturis et ſimilibus. Sed flurus in
terceptio perſicic cum repercuſtuus poſitis ſu/
per mézro: per qò materia. ſlurura eft. Et aliquan
do materia eſtente ſubtili acuta cù bibitis que
materiam ingroſſant et immobilitant ſicur firu-
pus de papauere et ſimilia. Sed regimè particula
re erigit tres intentiones. repercuſſionè couènien
tem in principio. repercuſſionem cù resolutioè co-
uenientem in augmento vſc: ad medi: status re/
solutionem conuenientem a medio status vſc: p
totam declinationem. Si vero maturatur in au-
gmento ministranda ſunt repercuſſua cù matura
tiuis et ſkatu maturatua ſola quo maturato eru
pendum est et cura viceris curandum. Repercuſſi
ua tamè in oibus apatibus nò ſunt applicanda,
bozum tamè inueſtigatio nò pertinet buic parti.
sed perquirida ſunt bec quarta primum. et tertia
quart. I: ſeda intentio est infrigidatio que debe
tur ſebz cù interſus et exterſus applititis. T:er-
tia intentio corrigit dolozem ſm op portet et cor-
pus bumectat: et ſi vapores reſpient ab apoſte-
mate ad cor: aut ad alia membra nobiliaut ma-
teria retrocedat: apportimâda ſunt emplaſtra in
frigidata cum nufc ſupra mebrum apoſtemoſum
inſirmum ita vt no nocatur apoſtemati: nec fiat

Ephimere.

Fò. xxxv.

ipsum crudum, tertio inſrigidetur via inter mem
brum apoſtematum et cor inſrigidatione penerra
te in profundùt et butuſmodi etiam debent eſt ſi
tpica: et boc magis conuenit in augmento et ſatu
q in principio. Et bec no debent applicari ſuper
boc apoſtemate ſed diſtâter ab eo vt interciſpian
vapores et materia ne tenderet ad cor et ad mem
bia nobilia. regimen autem in cibo et potu ſubtrí-
litur: et no bibat vinu: neq comedat carnes: et no
cibetur nifi apud declinationem completam: ſes
parorixmi. et aliquando regimen administretur
ſim erigentiam apoſtematis et ſebris.
I: ſebris effimera ex terrestreitate. i: q: cutis fit
dura vt testa.
Lapi. xxxvii.

Et ſebris iteruz ſequitur prima
tionem reſolutioſis ptopter opti
lationes non profundatas. Et
plures quidem hoium cum di-
mittit corſuetudines ſuas bal-
neâdi ſebziut. et plures eorù ſunt illi in quo
rum corporibus generatur vapò coleri-
cus ptopter completionem corporum eo-
rum et cibozum ipfozum et aquarum ipſa
rum malarum: et ptopter diſpositiones eo
rum accidètes ex vigilijs. Curatio eius
eſt extinctio et administraio balnei et ſu-
dare in eo poſt declinationem: et fricari cù
eis que ſunt ſicur furfur et farina fabarum
et amigdale amare et ſemen melonis et ali
quid de aluſen et baurach. Et ſit cibus ei
extinguens et humectâs et vinu eius ſit plu-
rum mixtionis: et iteret balneu multotius.
In boc capitulo agit de ſebzibus effime, ex ter-
reſtreatate cutis: id est ex op ilatione que ſit in po-
ris cutis a cauſis intrinæcis que ſunt tres: ſes stri
atura porozù in creatiòe ſua. lutu retentum in ſu/
perſicie porum reſecatum in quarta diſgetione et
tertia bumozes groſſi: aut vifcoſi in poris inuſi-
cati. et quarta cauſa potest eſſe noue cutis nò po-
rose raffauratio. Jſte autem vocantur opilatio-
nes non profundæ quia ſunt in poris cutis ad of-
ferentiam op ilationum de quibus ſupra: et que
dicit in boc capitulo fatis manifeſta ſunt. Aq區s
malam ſicut aqua termarum, ppter diſpositiones
cor accidentes ex vigilijs: ſicur ſunt artes et exer
citia. Aluſen est herba falſi ſapòris inuena in ſit
toze maris que comburitur et eius cùnis vocatur
cinis alladiter quo fit vitrum. bìc cinis valet ad
cutis abſterſonem.

I: ſebris effimera ex caloſe.

De duritùe cu-
tis.

Tandoq accidit ex caloſe ac-
ris et caloſe balnei et ſimilium
ſebris effimera. Et plurimum
eus non accidit nifi ex vehemè
tia caloſis ſolis.

I Determinat de effimeris comparatis ad cau-
sas que ventunt de foris: et ſunt quinque, et ſic fa-
cit quinque capitula. I Capitulum primum est de
effimera ex caloſe quod babet tres partes. In pr:
ma ponit cauſas et modum prouentus. ſecundo ſi
gna. tertio curam. partes patent. Prima in duas
primo enumerat cauſas: ſecundo diuerritatem im-
pressionis illarum. ſecuſa ibi. Et eſt prima. In
prima dicto et ex caloſe balnei. caloſe aeris etrimo

E iij

## Tractatus

lium: scilicet calo: ignis accidit febris effimera
fed im plurimum accidit ex vebementia calo:is
folis cum communiter plus nobis occurrat.

Et est prima suspendio eius cum spiritu animali cum primum quod eo leditur sit caput: calefit enim aer eius et peruenit ad cor: et fit februs: deinde spargitur in totum corpus.

In parte ita ostedit que causa ex predictis magis alterer cerebrum: fecundo ostendit que magis alteret cor: fecunda ibi. (Et quandoq: fit eius). In parte prima dicit qu: prima actio caliditas folis est in spiritum animalem eo qu: primum quod leditur cum caliditate folis est cap: .alefa: cit enim aer eius: scilicet spiritus cerebr: ut est de natura eius et peruenit ad cor: scilicet caliditas illa per spiritum vitalem qu: contiguus est animali maxime in rebus mirabili ut est apud Auti cennâ. prima tertij caplo de melancolia. Inel aliter: calefit aer eius scilicet inoptratus ad cerebrum per eius eucentationes, quinta tertij, et peruenit ad cor: quia talis aer supercalefactus post cor: fit febris. eo qu: cor: est primi subectum febris deinde spargitur in totum corpus. Et quo infert sparsionem caloris febrilis in totum corpus non esse de effentia febris, quod verum est quatum ad sparsionem actualè nò quantù ad pritudinale.

Et quandoq: fit eius suspendio cuss cor: de propter caliditatem anhelitus; et quâ doq: custoditur caput a calore. Sed ilia que er sole accidit plurimum incipit in cerebro et capite: et propter illud qui non est mundus impletur caput eius. Et illa que non fit ex sole: fed fit ex diebus caniculibus: et ex balneatione: et ex alij: impresionem facit in cor.

In parte ita ne aliquis crederet qu: a calo: ex trinseco semper in primis alteraretur. cerebrum: ostendit qu: aliquando in primis calefit cor: per ae: rem inoptratum. et proprie quando tegitur cerebrum cum capello: aut alia: re ne primo calo: cò: cò: nitêris imprimat in ipsu. Et in sunma cò cludit qu: quando fit impresio in corpus bumanum a sole le actu radiante prima impresio incipit in capite: propterea cum caput nò est mundum repletur buminiditibus liquefactis in eo que liquefacte ad olierias partes fluunt: sic homines algozantur. Incurrunt enim grauedinem capitis: et ipsis fluentibus ad nares incurrunt nasitatem et fluen tibus ad cànem incurunt raucedinè. Si vero fiat impresio in corpus bumanum a sole nò actu radiante ficut fit in diebus canicularibus bomini bus stantibus in vmbra: sic fit in balneo a calidi tate balnet: et dominibus stantibus prope ignes valde magnum propter eius caliditatè. Tunc prima impresio incipit in corde propter aerem in: ipiratu. Sunt autem dies caniculares a.x.º. tuli: vsc: ad vigeSIMâ: auguSti. tal: dict: ppter stellâ: q: canis appellatur: in quibus diebus sunt in aere vapores exultit venenòsi. vt dicit Autcenna. in terria tertij. in capitulo de consideratione sanitatis ocult.

Qui sunt caniculares dies.

Et signa sunt causa eueniens ex vehe-
mentia inflammationis capitis in parte so-

## De speciebus

lari cerebr: et fortaſſe est cum gravitate et repletione: ſi non fuerit corpus mundum; et magnitu do anhelitus in parte cordiali.

Et est illud quod apparet de corpora evehementis calefactionis calidius interioze eius. Et de illis quibus scitur illud est qu: tis est miò: ſiti illi: cu: caliditas est illa caliditas: et est in hæ habitudie còtraria vel dueræ ei que est ex densitate.

Et signa sunt quatuor: primum est ipfa causa im-
mediate precedens. fecundum vebementia inflam-
mationis capitis in parte foli expofita et fortaſ/
ſe fequitur grauſas capitis et algozatio ſi caput
fuerit repletum. tertium magnitudo anhelitus in
parte cordiali propter caliditatem coridi impres/
fam et in bis dictis innuſt magis magnificari an
beliti quando prima impresio est in cor. Iuar
tum. quia pares exterio: capitis est calidio: inte-
rioreius: nò quide: absolute: fed in comparatio
ne ad altas febres in quibus magna est caliditas
interius et pauca exterius: ſicut maxime accidit
in effimera ex opilazione a vento: aut continente
frigidò. hoc autè declaratur per ſitim que. et pau
cæ in hoc effimerante a calo:e continentis reſpe-
ctu ſitis in alio effimerante ex alia: causa qui ba-
bet tantam caliditatem exterius: ſicut ſte: title em
plus ſitiet propter vebementio:em caliditatem
infrinſcam. LARA.

Signa: ſtuer.

Et est neceſſariuſt incipiatur in curatio
ne ei: cù: eo quod infrigidat ex embroicis
ſuper caput et pectus et ex oleis frigidis et
proprie oleo roſato infrigidato ſuper mi-
uem quod fundatur ſuper caput et pectus
er loco longinquo: et detur in potu aqua
frigida et que currunt curſu eius: et fine
cessatione eius fiat illud vis:quo declinet
febris. Lunç: aufertur ingrediatur tinam
et non tangat eum tina ſi fuerit cum eo fe-
bris: et balnea cum cum aqua tepida: et nò
permittas aerem eius calefacere ipſum: et
non timeas ex effusione aque calide ſuper
caput eius: quoniam ipfa humectat et re-
soluit febzem et neceſſitas ad balneandu:z
plus est cù neceſſitas ad vngendum. Lum
ergo egreditur tunc frica caput eius cum
oleis frigidis: ſicut est oleum roſatum et
denenuſare.

In que dicit in cura ſunt manifesta: non tangat eum tina, quia tim etur caliditas: equalis enim caliditas in tina que est subectum denſum ſic cù magis impriimit cù equalis caliditas aque, et neceſſitas ad balneandum est pli: cù ad vngendum. q: balneum infrigidat bumeat: et excludit vapores ſed vnoſiſolum inſridat et bumeat: ſed non excludit vapores.

De febre effimera que accidit ex frigoze et balneatione. Capitulum. XXXI.

Candoq: accidit ex frigoze et balneatione cum aquis frigidis vt condensentur pozi apparentes et coartentur vapores fumosi.

Primus

fumosi: fin dictus est in illa que ex testuo-
sitate quare accidit febris et multotiens
perducit ad putridam: et non perducit ad
illam febrem nisi quando vaporem prefocat
us est acutus non suauis, suauis enim non
generat eam.

Signa

Sunt eius caufe et corpus in ea: in pri-
mis cum tangitur non est vehementis ca-
liditatis. Luntis fixitur manus sentitur ea
lo2 elevant et pulsus non est in paruitate:
in qua est in illa que fit er angustia et tri-
sticia et fame: quoniam non est illic resolu-
tio: sed est velor propter necessitatem: scilicet
et attrahendi aerem nisi sit frigus vehe-
mens et fortaſſe declinat ad duriciret et ocu-
lus non est profundus immo quandoq[us] est
inflatus propter vaporem coartatum et
vzina quandoq[us] est alba: quoniam calidi-
tas est prefocata: et quandoq[us] est tincta:
quoniam caliditas que refoluitur ex poris
erpellitur ad viam vzine.

Euratio.

Cooperiantur in febze donec sudent: cum ergo declinant ingrediantur balneus et balneentur cum aqua ad caliditatem de clui et cum aere calido et embrocentur su per ipsos aque in quibus decocta sunt sic cut amaracum et anetum et fisimbrium: et fricetur cum eis que dimimus que absterunt poros et mollificant eos; et postponatur in eis inſuctio visq[ui]o sudent: et fricentur et balneentur cum aqua calida val de. Et oporzet ut antecedat balneatio cum aqua balneationem cum aere: deinde inun gatur cum aliquo er oleis dilatantibus poros et fundatur ſuper capita eorum iteruz sicut oleum de aneto et lezyi et de camomilla. Et cidentur de cibis leuibus et aromatisentur. Et ſumant in potu vinum album ſubtile commixtum: et est melius eis ч aqua propter quod est in eo de ſudatio: ne et pronlocatione. Et inunctio cum oleo aliquo patientibus er labore est magis in uatia ч patientibus er soliditate.

Que dicit in prima parte quantum ad caufam et modum euentus eius ſunt manifesta et non perducit ad illam ſcilicet putridam niſi vaporem acutus ſuauis. ſuauis enim non faceret putrida licet posſit facere effimeram: et forſe finocbam ſi ne putredine ſi exuberet in quatitate. Signa ſunt quinç[em] et ſatís nota. pulſus velor ybi propter vembemem frigicitatem fit arteria iudurata. tunc enim oporzet ſa tuffier necessitat per frequentia. vzina quandoq[us] est alba ſcilicet quando caliditas est obſessa ab exteriort frigoze vt fere extingua tur et materia non remouetur ad vias vzine. Et quandoq[us] tincta est quando materia que per poros confueuit resolu retenta propter opitatio/nem pellitur ad vias vzine.

Ephimere.

Fo. xxxvi.

Sed contra

ſi caliditas est diminuta
vel extinta non est febris

J. dicentem vt patet ex superius dictis non eſſe incoenuens cum caliditate ſere extinta: eſſe febrem ſicuit in moſente ex febze cum anbelituseſt frigidus de quo dictum est ſuperius. J. procura. Tertit intentionem principaliter contra caufam ſcilicet opilationem non negligendo tamen reſſuas intentiones. H[uius] ergo operiantur panntis donec ſudent, et declinante febze balneentur in aqua notabiliter calida: ita tamen vt non modiſcet: quia poros conſtringeret ſeprimo terapenti. Et ſi in ipſa eſſent decocte alique berb[es]icut matratrum ideſt maſo: ana anetum et fisimbrium q[ui]o eſt ſpecies mente eſſet magis pozo[ni] dilatatua. Deinde ſi oporzet ſuccedat balneatio in aere, balneum enim aqueum debet p[re]cedere vt poros diſlatet et mollificet. aereum autem ſub ſequentu maſtert ſudo: ofam educat et aquam in poris reten[t]am ne reducens ſe ad frigriditatem opilet. Portea fiat inunctio cum oleis dilatantibus poros s[ic]ut oleus de lezyi, ideſt viola ſarra cenica de ane to et camomilla, poſſonit autem inſunctionem: quia timet opilationem propter viſcoſitatez olei qua[pro]pter liberius concedit inunctio effimeratibus ex labore ч effimerantibus ex opilatione cum in illis non timeatur opitatio: cibantur autem bis peractis et cum tam febres declinauerit: et bi bant vinum miſtum: quia magis prouocat viznam et ſudare facit.

J. de fed, effimera ex soliditate ex aq[us] ſticiis.

Capitulum.

pl.

Tandoq[us] accidit illis qui balneantur in aquis ſtici citatem facientibus ſicut ſuper quam vincit virtus aluminis: aut dragati vtve hemens fiat ſpinitudo pororum apparentium quare comprimuntur eorum vapores; et accidit eis quod dimimus aliquotiens et multotiens quidem perducit ad putredinem.

De ſignis.

Capitulum. pl.

Ignificant eam caufe et quod significatur de nigre dine cutis illi ipſa ſit extenſa preparata preparatio ne qua preparantur coria et ſicut ſi tangatur cutis in ſuſa in aqua draganti: et eſt disposirio in additi[oe] caliditatis poſt tempus: ideſt non ſtatim er tactu cutis ſicut in alijs de illis que accidunt ex opilatione pororum et pulſus eſt debilior et mino[]z et veh ementioris velocitatis. Et vzina eſt veh ementius alba et tenuis ſicut vzina mulieris et non eſt in cozporibus eorum diminutio: neq[ui]s in ocu-lis eorum profundatio.

Euratio.

J[es] portet vt cur etur cum propinquitate curationis eorum qui ſunt ante eos. Te runtamen eis non datur in potu vinu[n]iſi

L iii

Secundus

Putri in vninersali.

Fo. xxxvij.

remanet humo? malus frigidus quem ab hozret calor? innatus et succedit ei extrane? sicut ille qui generatur a cucumere et citri lo et pisris et similibus. Aut malicia artifici eius. Aut hora ipsius Aut ordo eius se cundu? q[ui] scis.

## Hic tractatus

secundus diu iditur in

Galenus decil/mode ingento. Si recte a no/bis monitatu? est putrefactio/nem bumozum multo?z dieru? febrizus caufam effebanc sana/re opotet p[ro]l/mum:nu neggesinges extrigue/re febrem, que eres accedi an/tichpauit.

duas partes. In prima parte agit Aut cennna de febribus putridis in ge/nerali. In secuda in speciali. Secunda ibi. (Febres colorice). Prima in tres. In prima agit de caufis putredinis et diuerfitatis eius et de diuer sita/tibus febrium putridarum. In secunda ibi. (S/gnificant). in principio sequentis capituli ponti signa februm putridarum in generali. In tertia ibi. (Scias) ponit generalem curationem februi/it. cito?e faute magis ad intение conditio?is possit bic tractat? diu idui in tot partes quot sunt capitula. Primum capitulum diu iditur in tres partes. In prima ponit causas quando? est comunit? po/nit diuer fitatem putredinis. In tertia ibi. (Et putredo colere) ponit diuer fitatem febrium putridarum. Prima in quatuor? sicut quatuor? sunt cau se putredinis: scilicet cibus, opilatio, aer, et bu?oz, secunda ibi. (Aut propter opilationem). tertia ibi (Aut propter disposiciones extrinsecas). quarta ibi. (Et plurium caufum putredinis). Et iesi multe alie possint esse cause putredinis sicut venenum medicina putrefactua accidentia animi, vobus venereozum et similia tamen mentionem fecit de caufis contingentibus pluribus dans per ipfae reliquias caufas intelligere. In prima pars potest diu idui in septem partes secundum q[ui] septem modis ex parte cibi potest in bumano corpora ac cidere putredo. partes patebunt discurrendo per textum. Prima caufa est malitia subflantie. idest proprieta?es cibi per quam n[ou] est paratus vt pa/tatur a calo?um bumano transmutationem perfec/tam in cibi? sicut fungi et fruges collecte tempo/re peftientali? carnes crude et similia. vnde gentum ex eo est ad putredinem paratum. et ad banc cau sam reducitur cibi babestes p[ri]eta tem indi uidual em nocent? vnt boi et n[ou] alteri sicut in me caeus. I scos mod? est q[ui] autus fit bone subflantie est t[em] et illis q[ui] velociter recipit ut corruptio/nem: sicut lac. est em bone subflantie: q[ui] currit p[ro]p[ri]etas inter ipsium et boiem vt a calore bu?ano fit n[u] p[ro]portionato et debite aplicato fit in cibi? bo/nu trafumutabile: sed t[em] est ita facile alterabile ip[er]ter modu?n fue subflantie vt a calore sibi d[isp]op[or]tionato facile putreat. T[er]tia ca? q[ui] est cibi? nu trimenti? malio aquos cut? a quosita? e? recipitat fan guis sicut illud q[ui] g[hat]atur a fructibus tardis bu/midis. I pro quo nota q[ui] sunt multi cibi aquos quoz[us] aquositates stomacbus et epar separant ab illo: q[ui] in sanguine couerit. et istor?u aquosita?es n[ou] recipit sanguis. Et quid?a sunt quor?u aquositas n[ou] facile separatur per primam digonem nec? sciam. et istor?u aquositas remanet in languine. et sanguis iste qui est calor? naturalis: n[ou] babes suf ficiens d[ui]num ad bumidu? su?n regulandus facile putret. Et primi? penes Auticenn? scio canone. ca. p[rim]o babet c?plexion? debil?e: et scio c?plexion? fortem: ita vt non fue subflantie facile separentur. Exemplum primi? sunt ficus et vue recentes quo/num bumiditatis, pars magna separatur in p[ra]

digestione a cbilo. p[ra]terea ventre lentunt: et a pe ponibus bumiditatis separa? pars magna intse c[uda] digestione que multu? vitare facit. et ita ba?ent c?plexionem debil?e. Exemplum scbi. sunt si cut psica pruna cerafa et similia quoz[us] bûiditas n[ou] bene separata per p[rim]a aut sciam digon?es re manet in sanguine. Et ita babet c?plexion? for? te? in c?parati?o ad calor? bu?an. I?b ab solute. in c?paratione ad ignei? babec?plexion? debil? lem. Oleum a?ut ab solute b? c?plexion? et mixto/nem for? te: cutus p[res] n[ou] possunt abinit?e separa? p[ra] action? e? gnis. Fruct? a?ut iti? d[ui]r tardi: q[ui] p[ter] iufplu?a bûiditat? tarde d[iger]unt sicut perſica te. I Quarta ca? est q[ui] cibi? ſunt multu? frigidi et diſſi/ciliis digon?is: ex q[ui]b[us] n[ou] est aptus bonus ſanguis generati: imo g[hat]atur bu?oz frigid? crudus cui cas lo? naturalis n[ou] p[ot] d[ia]r vi? succedit in eo calor? extraneus ducens ad putredin?e, et ite modus oſſert a p[ri]o: q[ui] ſle ducit ad putredin? e? merito p[ra]tietatis bic a?ut merito ſuprue frigiditatis. Et diſſert a scbo m[ou]q[ui] ſle est merito modi subflantie fa/citer ad putredin?e paratus. Et diſſert a tertio: q[ui] ſle parat ad putredin? e? merito bûiditatis ſuprue flue. Exemplu? but? quarti? modi ſunt cucumeres citruli et p[ira]cucumeres a?ut ſunt qui notro ideo mate vocant taliter frigidi in scbo. citruli aute?s ſunt minores adbuc frigidio?es et deterior?es: ex q[ui] bus bu?ozes groſſi frigid? g[hat]ant q[ui] putrentes p[er] carum. P[ra]ſi ſilt n[ou] oia: ſed ſilla marie q[ui] ſunt straf[ul]o bulo?a et n[ou] p[nt] comedi n[iti] cocta. I Quinta ca? est malitia artifici? vt c[ui] cibi? n[ou] debite coquatur aut indebite p[re]parentur ſic c[ui] p[ra]ſces cum la/cete miscentur aut c[ui] p[ra]ſces eli[ti] tenetur cooperti. c[ou]ertunt e?m in venen?i. f[erta] tertij. I Sexta cau fa est bo?a cibi? ſue tempus incontinens. I. qua?do ſumitur cibus ſuper alto ſemdigeſto. p[ro]bibe tur enim digestio primi? per aduentu? secundi: q[ui] for? te vterb[us] corruptitur. I Scetrima caufa est o[do] malus vt cum cibus groſſus p[re]ponitur subtili? qui ſubtilis p[ri]mo digeritur et cum non pos[it] p[ell]i extra stomacbum cum n[ou] amplius ſit aptus pati a calo?um stom? ab i[mi] vt naturalis patitur ab eo tanq[ui] a calo?e abſolute et putrefit. I Iec b[us] oia de bent esse citta? tertia primi? caplo. de regimine et q[ui] q[os] comeditur et bibitur. I[o] d[ic]it ſin q[ui] scis. Sunt a?ut p[re]ter bas alie cauſe ſicut nimia qua[tit]atis ci/b aut paucitas eius de quibus. I?2. tertij: sed for?itas septem ab Auicenua p[os]itas p[os]titur reliq[ue] que intellig. I Quid autem ſit putredo diacetur.

T[er]p[er] opilacion? p[ro]hibent? re/pirationem t[e]nentatione p[ter] comple[c]ion?e corporis malam c[ui] non potest digestionem facere bonam.

I n b[ac]pte ponit sciam c[am] putredis q[ui] e[pt]latio. Et diu idit? in quatuor? p[res]. in prima ponti q[ui] opilatio e[ft] caufa putredinis mediatis mala c[plexi?e qua? opilatio causat. I n secuda of[de]dit q[ui] opilatio e[ft] caufa putredins debilit?ado virtut?e. I n tertia ponit q[ui] modis mala c[plexio?e cât pu/tredines. I n q[arta] o[n]dit q[ui] opilatio t[e] effect? ab ip[er]a pendentes ſunt recipio: c[ui] ſele mutuo aug[et] et ſouent. sc[oa] ibi. (Et ſunt iteru? virtutes) I?2. ibi. (Et bu? q[de] coplo). I?2. ibi. (Et c[ui] cauſe ſunt). I n p[ra]sia p[re]t d[ic]it q[ui] putredo ſit aut pp[er] cibos ſic dictu? ſuit: aut pp[er] op[on]e ad q[ui] op[on]e ſequr p[er] bibita tr[ap]spiratio: q[ui] p[rib]e?c a[er]is frid[it] ip[ra]spiratio t[em] p[er] ſedi c[ali] et iutilis ſimul c[ui] vaporb? e[pra]

## Tractatus

tio. Et sequitur etiam probibita cupentatio: quia calidum actuale tam spirituum et medbizonum non poteft debite frigidarit, ad probibitam autem respirationem et cupentationem sequitur mala còplexio que fin plurimum est calida saltem in pincipio licet poſtca tandem fiat frigida cum spiritus corrumpuntur et calor: extinguitur. Ad compherionem autem autem sequitur mala digestio perquam malam digestionem bumo: de nouo generáduſſe malus: et qui genitus est corúpſt.

Et ſint iterum virtutes de illis que nò faciunt in cibo aut humoze aliquid propter priuationem respirationis humozum quare dimittunt eum crudum.

In bac parte fecùda ostendit quomodo virtutes debiles ſint causa putredinis: quarum virtutum debilitas sequitur opilationem ptopter prieationem respirationis.nò enim faciunt in cibo neque in bumoze aliquid: quia dimittunt eum crudum: et quando est crudus nò regulatura virtutute qre capit a caloze agente vt elemétaris: et ſic paratur ad putredinem et putrefit cum calor in nobis rariffime baeat vim adſtiumam.

### Sed dubitatur

quia videtur q: bec causa non differat a prima, nam virtus nò debilitatur nifi ptopter ma lam complexionem sequentem opilationem.

J[]Dicendum q in prima causa licet fit mala còmplexio et debilitas virtutis ſicut in fecunda: attamen alidi est bumozem non regulari a virtute et alid est ipſum alterari ptopter malictem complexionis agentis in ipſum ſicut fit in prima causa. In fecùda autem ſolum derelinquitur a regimine nature mala complexione non concorrente positue ad ipſus putredinem. J[]mota etiam q multotens accidit q: ſante debita complexione membriz cum ſufficienția: ſpirituum virtù teme non ſufficit bene digere: eo q: anima est alteri operi intenta. ſicut accidit in illis qui p[]funde ſpeculantur. ſicut en im attenti foſtibus imagina: tionibus del ata ſub oculis non videmus. fecùdo de anima, ſic etiam attenti foſtibus imagina: tionibus non bene digerimus: In plurimum tamen virtutes deſcunt ab operando p[]ropter deſectus in ſpirituibus aut membriis.

Et huusmodi quidem complecio aut generat humozem malum aut corruoit id quod generat p[]ropter abzuicuationem ſuam in digestione; et quia mouet eum mo tu pigro.

In bac tertia parte ostendit q: mala complecio est causa putredinis tribus modis. J[]primus q: generat bumozem malum ſiue generet ipſum per digestionem corruptam. ſicut quando ſtomachus generat flegma acetoſum aut rem ſumoſam qua lis non debet in ſtomacho dominis ſant fecundum ſpeciem generari. et ſicut epar generat co/leram vitellinam aut citriam ſiue generet bumo rem malum per digestionem diminutam per reſmissionem. ſicut ſi generaret ſanguinem flegmaticum non decoquendo CBilum ſufficiter aut per digestionem diminutam per intensione ſicut ſi ge neraret ſanguinem nimis calidum nimis excoſando CBilum. J[]secùdus modus est: quia corruoit illud quod generat per diminutione ſuá quia generando corúpſit illud quod generat corruptione proxima in putredinem: quia deſicit a

Adala complecio cà putrefactionis.

## De febribus

perfectione digestionis quomodocumque deſicit et non est differentia inter cauſas primam et fecù dam: nifi q: in fecunda generando viſponit ipfum dispositione proxima ad putredinem: ſed in prima ma non. J[]tertius modus est: quia mouet ipſum motu pigro ad finem ſuum. quare tardatus ca/ pitur a caloze extraneo et putrefit ſiue illum bus/mozem actu generet ſiue tam generatus ſit nam cum a virtute digerente mouet ſubiectum a ter/minato in terminatum per viam terminatam ſic ut quando de cibo ſit CBilus: et de CBilo ſanguis: et de ſanguine bumiditate fecù deſi debita ve locitate agat: quandoq: p[]reoccupatur materia a caloze extraneo et non peruenit ad ſuum inten/tum: ſed putrefit ſicut CBilus bene digestus in ſto ma chob putrefit quando non poteſt tranſire per pileron: eo q in pileron est aliquis cibus nò dige ſiue viam p[]reoccupans. Exemplum butus est vas plenum aqua quod circunducatur q[]d tamen aqua non cadit deoſum fi circunducatur velociter dato quod aliquando fundus vaſis ſit ſupra aquam. Si vero tarde circunducerunt tunc cadere deoſum et motus rectus p[]reoccuparet motum circularem.

Et ite cauſe ſunt iuuan tes in generatio opilationis generantis putredinem. In ita parte ponit q: opilatio et effectus fut re cipioce ſe augent et ſouent. Nam ite cauſe: ſicit/cet mala còplexio et debilitas virtutis ſunt iuua/q: tes in generatione opilationis generando bumo res malos qui opilant. que opilatio est causa pu/tredinis cauſando malam complexionem et de/bilitando virtutem.

Aut p[]ropter dispositiones extrinſeas ex aeribus malis ſicut est aer p[]estilentie et aer lacunarum et locorum inſufozum in quibus madeſtunt res vt linum et aspal/tum. Et quandoq: agregatur de eis numerus reru[]plurimus.

In bac tertia parte ponit tertiam cauſam pu/tredinis dicens q: putredo ſit p[]ropter disposi/tiones extrinſeas ex aeribus malis. ſicut est aer p[]estilens et aer lacunarum ſiue paludum et aer locorum inſufozum in quozum aquis ponuntur res ad macerandum ſicut linum et aspal[t]. aspal/tus autem est tuncus ex quo ſiunt in bispania ſunnes ſicut apud nos ſiunt ex canabe qui etiam ſunditur in aquis vt macereur. nam aque ille et ſi ſint laudabiles p[]rrente cum buiſmodi infundù tur in eis. et vapores ab eis elevati corruuntur p[]roter putredinem babet p[]roprietatem venenoſam qua inducet malignam putredinem paruo tem/ pore occidentem. et ideo ſebzes p[]estilentiales ſunt ſebzes acutissime. ſebzes autem p[]endentes ab aeribus putridis non babentibus banc p[]ro/ p[]rietatem venenoſam fecundum plurimum ſunt cronice. Et quandoq: agregatur numerus rerum ideſt cauſarum putredinis: quia plures ſimul concurrunt ad cauſandum putredinem ſicilicet cibus opilatio aer etc.

Et plurimum cauſarum putredinis humorum est aut p[]ropter multitudinem bu/moris: aut p[]ropter groſſitudinem ſuam aut viſcoſitatem ſui.

In bac

Secundus

Putri, in vniversali.

Fo. xxxviiij.

In boc quarta parte ponit quartaς caufam pu-
tredinis sumptam ex parte bumoris. Et diuſit
in tres. in prima narratiftas cauſas. in secunda\ excufat ſe. in tertia bat modum quo ex humorum
ta libus dispositionibus coadiuamtibus alijs
cauſis fit putredo. secunda tbi. (Et caufe). tertia
tbi. ( Ergo quando fecerint). In prima dicit q
plurimum caufarum putredinis eſt et malis di
ſpositionibus humorum: ſcilicet p[ro]pter multitu-
dinem aut viſcoſitatem aut groſſitiem eorù. Luſ
enim bu[no]zes ſunt multij nò poſſunt bene a caloſe
regulari. ſuffocatur eni et opprimitur a multi-
tudine. et multitudi etiam eſt cauſa op[ila]tionijs
eſt cauſa putredinis. ſimiliter groſſities et viſco/
fitas vt eſt apud Autcennæ ſecunda primi.

Et cauſe multitudinis humorum et vi-
ſcositatis et groſſitiei humorum ſunt no-
te; et inceptio op[ila]tionijs eſt nota.

In ſecunda parte dicit q cauſe multitudinis groſſitiei et viſcoſitatis humorum ſunt note: ſcilicet secunda primi. Et ſimiliter inceptio op[ila]tionijs idet cauſa quare incoſt illo op[ila]tio eſt nota. ſunt etiam nota ſigna op[ila]tionijs ex dictis ſecu- da primi, et in tertio canone in multis locis et ideo de illis nò op[or]tet bic dicere.

Ergo quando fecerint op[ila]tioniem ac-
cidit putredo p[ro]pter euentationis prima-
tionem p[ro]p[ro]e cum fuerint succedètes mo-
tibus in non ſua h[ora] hum[or]a ſuper repletionem et
nauſeatiam fatietatem et balneationes
ſimi iter aut ſol calidus aut ſumere caleſa-
cientia ſuper repletionem et dimiſſio cau-
tele obferuationis digeſtioris in ſtoma[ch]o
et epate. Et succurrendi defectui ſi accide-
rit p[ro]pter caleſactionem amb[or]ui in epi-
thimatibus et vaporatoribus.

In dec contunctio ponitur bic continuando nò in
ferendo quâdo bumoz es aut multi aut groſſi aut
viſcoſi fecerint op[ila]tioniem: tunc accidit putredo
p[ro]pter p[ro]bitionem euentationis. et maxime
accidit putredo, quando c[or]iungitur vna aut plu-
res de cauſis ſequentibus. I Prima cum motus
fuerint succedentes bis op[ila]tationibus et p[ro]p[ro]e fa-
cti in h[ora] non conuenienti ſcilicet ſuper repletio
nem et nauſeatiam fatietatem. I Secunda eſt bal-
neatio in aqua aut in ſuſa succedens op[ila]tioni.
et p[ro]p[ro]e ſi cum op[ila]tione fit repletio aut nau-
ſeatia ſattetas. I Zerzia ſol calidus tali h[ora].
I Quarta ſumere caleſactionia f[ic]t p[er] 3inſi-
ber et ſimilia. I Quinta dimiſſio cautele obſer-
ande pro bona digeſtione ſtoma[ch]i aut epatis
ſcilicet in quantitate et qualitate cibozum et qui
buldam alijs auxſijs neceſsarijs quib[us]dam bo-
minibus f[ic]t quidam poſtant circa ſtoma[ch]um
pellem vulturis vel agn[im]am. I Sexta dimiſſio
cautele ad succurrendum defectui: id est nocumen
to maxime ſtoma[ch]i aut epatis ſi acciderit cum
caleſato[rijs] ep[it]bimatibus et ceteris bu[li]ſmo-
di aliquando caleſcientibus aliquando in frí-
gidantibus ſecundum exigentiam nocumenti in/
ducti.

Sed dubitatur
b[ic] de q[ui]t[u]o: caufisā
dictis. primo motus
probibet putrefationem, quarto metbaurozum
ergo nò eſt cauſa putredinis. Iſtem balneatio
in aqua calida resoluit et minuit multitudinem et

repletionem. secunda primi capitulo. Quidam 01
nate loquentium. Et ſimiliter ſol calidus foſtifi-
cat calo[ze]m et resoluit ſuperflua. res autem cali-
de ſic ut p[er]t et 3inſiſter ſoſtificant digeſtioniem
et resoluunt ſuperflua. quare prob[ib]ent putredi-
nem. I Ad hoc respondetur q stoma[ch]o multum
repleto cibo et epati cibo et venis bumoribus
foſtes motus succedentes. p[ro]p[ro]e ſtante op[ila]
latione agitant bas bumiditates et agitando ca
leſa[ci]unt et cum nò poſſint bene a calo[ze] natura-
li regulari tum p[ro]pter op[ila]tioniem: tu[us] p[ro]pter
multitudinem ſuccedit in c[ia]s extraneus. Balnei
autem et ſol caleſa[ci]unt et trabunt ſpiritus a cen-
tro ad circunferentiam: vnde calo[ze] tinnatus circa
membra digeſtioris debilitatur et per calo[ze]m re[
sum ſup[ra]ſcriptarum bumiditates caleſiunt qui
cal[o]z agit elemeta[li]ter. ſimiliter res caleſa[ci]tes
ſump[te]n in bis ca[ſi]bus caleſa[ci]endo ad putredi-
nem cito diſponunt: qua[rum] bumiditates ſi le nò re[
gulatur: ſed tamen nò in omnibus ſunt ſi le res
caleſcientes cauſa putredinis ſic ut in illis quo
rum virtus regitua[rum] eſt foſtior ad p[ro]b[ib]endum
putredinem q res ſup[ra]ſcripte a d ip[am] cauſan
dam ſic ut in ruſticijs et bis qui conſuetti ſunt simi-
tibus in[or]dinationibus. I Sed ad argumenta.
I Ad pr[ima]mum d[ic]tur q motus p[ro]b[ib]et putredi
nem illarum rerum que p[ro]e ſui conſeruatione a
putredine nò indigerent al[iquo] ſpeciali c[or]ſoneru-
te ſic ut aque: ſed tamen multo[ri]ens preparat ad
putredinem ea que indigent al[iquo] ſpeciali con-
feruante ſic ut bumiditates nostr[ie] corporis. ſimi-
liter non ſequitur q ſi balneum et ſol resoluant ſu
perflua q non ſint cauſa putredinis ſut: p[re]cipue
cum occurunt corpori dominis et conditionibus
indebitis. I De medicinis autem calidis d[ic]tur
q debite administra te et in corporibus frigidis
et quando op[or]tet tuuants: ſed indebite admini-
ſtrate nocent.

Dubitatur
vtrui p[ur]uredinis ſit ſem per ad
functa op[ila]tio aut p[ro]b[ib]i
ta tranſpiratio. Argutur q ſic. pr[imo] ex Baleno.
j[er]terapentice. I Item Autcenna in parte p[re]ſen
ti ponens modum quo hum[or]a multus groſſus et
viſcoſus cauſat putredinem d[ic]t q eā cauſat me
diante op[ila]tione.

In oppositum argutur. quia nulla
eſtientem op[ila]tione
p[oteſt] calo[ze] extrancus co[ru]mpere bumozes et
membi caliditatem naturalem cum c[eter]is c[ir]cuijs
ſtantijs ad putrefactionem requisitiſis igitur po[
t]eſt eſſe p[ut]reſactio abſ[]c et ei conjuncta ſit op[
]lato[rum] et abſ[]c q ſit conjuncta p[ro]b[ita] tranſp[ir]atio
que eſt effectus op[ila]tionijs.

Pro decisione dubiij notandum q reſ
perſtunt ſi termi[n]t opi
latio obſtructio p[ro]b[ib]ita tranſp[ir]atio p[ro]b[
]i]ta euentatio. Op[ila]tio autem p[ro]p[ro]e ſump[ta]
eſt clauſio v[ie] ſi e[ſi]ſicio ſiue in al[iqua] parte in
ter media. Ob[structio] autem eſt clauſio or[ſi]ſicij et
p[ro]p[ro]e por[oz]um. p[ro]b[ib]ita vero tranſp[ir]atio eſt
p[ro]b[ib]itio e[xi]tus a[er]is facti inut[i]tis. ideo dicta
eſt tranſp[ir]atio quaſi vi[li]ta p[ri]ſtratio. A[er] enim ſp[
]i]tus d[ic]tatur et ſic p[ro]b[ib]itio e[xi]tus vap[or]um
et a[er]is facti inut[i]tis d[ic]tatur p[ro]b[ib]ita tranſ[
]p[ir]atio. Euentatio autem d[ic]tatur quaſi venti
actio inſtrigidans caliditatem ſuperfluam ſpiri[
t]ui et m[é]b[or]ui que neceſſaria eſt p[ro] ip[or]ui c[or]ſeu-
uatione. p[ro]b[ib]ita aut eu[ē]tatio d[ic]t eui p[ri]b[ib]
actio v[ē]ti vel a[er]is deb[ē]tis bm[ō]i calid[ū] refrige

## Tractatus

ratene superfluat que probibita euëtatio marſi me fit cum probibetur aeris frigidi ad aliquem loci tráspiratio propter alicuſus vie opilatione.

### His premiffis

ſint de còſuſiòes ad queſtum responſue prima, poſſible est eſſe putrefactionem in buſmano corpore abſcō opilatione iſſet præternuturali clauſione alicuſus vie vel orſicij patet conſluſio de chilo putrente in ſtomacho: aut de buſmore putrente in alioq. corpore lataru viarum te pore peſtilentie. IScöa conclusio poſſible est in buſmano corpore eſſe putrefactione abſcō pribidita tranſpirdatione que ſit cauſa efficiens aut còſimitans, pabur q. poſſible est in alioq. bumoſre eſſe putrefactionem in ſui principio in quo buſmore ſit pribus caloſ extraneus nondum tamen vapores ſunt educti ad ſui corporis ſuperſicium tunc patet ex diffinſione putrefactionis inferius ponenda q ibi est putrefactione, et tamen ibi noſ est pribita tranſpiratio cum ibi nulli ſint vapores qui tranſpiratione indigeant. I Tertia conclusio poſſible est eſſe putrefactionem abſcō probibita eventuali que ſit cauſa efficiens aut còcomitás pabur q. poſſible est in alioq. bumoſe vel meſbro fierit putrefactionem quanuis ſuus caloſ euen terur quantu debet eventuali qui caloſ ſi fieret reſmiffioz adbuc eſſet magis pieter naturam. Igitur còſluſio vera, aſſumptum patet, quando aliquid putrefieret ppter nimifas frigidatem ſicut in bis que congelantur et ſunt vicina congelationi.

I Quarta còſluſio, de intentione auctoris noſ poteſt eſſe putredo cum febre quin ibi ſit probibita tranſpiratio et pribita eventuali ſaltem còcomitiannter, pabur, naſ semper in febre putrida vapores putridi ad cor. perueniunt qui non sufficieter tráſpirant. Similiter ſemper in corde febriente eſt caliditas pieter naturam eventuali indigenas. Dic tamen eſſet instantia de corde febriente cuſt caloſ eſſet remittens reſpectu corporis ſibb debiſi. I Sed ad hoc p[ater]er ſiſto e] dictis ſuperius Er bis tandem patere poteſt putrefactionem in plurimum eſſe conſuctus opilationi que ſit cauſa efficiens aut còcomitans.

I Et putredo quidem quâdoſ est communi corpori et quâdoſ est in membro p[ro]pter debilitatem ſuam, aut p[ro]pter veheſmentiam caliditatis ſue extranee et ſue acuitatis, aut doloris eius.

I In ſita parte ponit diuerſitatem putredinis, et habet bec pars duas partes. In prima parte ponit diuerſitates putredis contingentes merito loct. In ſeunda ibi. (Et bumo: receiptiens) ponit diuerſitatem putredinis contingens, merito bumo[rum] putreſtium. In prima dicit q[ui] putredo qua]doſ est communi corpori: qua]doſ est in membro determinato p[ro]pter cauſas quatuor: p[ri]mo p[ro]pter debilitatem ſuam, ſe]cundo p[ro]pter vebe]mentiam caliditatis ſue extranee, tertio p[ro]pter acuitatem ſuam, quarto p[ro]pter dolorem eius. I Nota ſgitur p[rimo] q[ui] per putredinem bic] de]bes intelligere bumo]zem putridum: ſed per eſſe còmune toti corpori intelli]ge q[ui] bumo[rum] putridus fit in ambitu totius ſicut in tertiana interpolata quando materia colerica eſſet ſparla h[ora] parorſimi extra venas in omnibus porſis corporis ex]inſecis et in tertia continua in venis paruis ad memb[ria] ex]trinſeca terminatis. Sed minus p[ro]p[te] dicitur putredo còmunis toti quando mate:

Balenus ſe]do de differentijs febrium auctore rcare Arisſore lit.

Aidetur quidc reccre Arisſo, diſtke: putrefactionem a calo re extraneo ſic eri: dixit aut ex]traneum exte]rioreſ: no] tina tum neq] p[ro]p[rium] vnitiu]que iuſque] eo]zum que ſunt; ma] bic] q[ui] coquere aprus natus eſt: extra neus vero cor]rumpere quod eſt putrefacere.

## De febribus

ría putrida eſt contenta in venis ſue concauſatis bus que ſunt deputate ad reſtendum bumo]zem comunem toti, ſic fit putre ad reſtendum eſſet còntent a in ve na chili aut vena porre aut arteria adorſi aut in corde aut in ſtomacho. Dicitur autem eſſe in meſbro determinato quando non eſſet in ambitu totius: ſed in loco determinato ſicit in pleura ingui ne cora pectore et similibus ſue ſint organica ſiue còſimilia: in quibus ma] teria coadunatur p[ro]pter cauſas in textu dictas: ſcilicet p[ro]pter debili]tatem illius membri, que debilitas p[oteſt eſſe in virtute digestiva: ita non bene digerat nutrime]tum ſibb aduenſens: quod remanens ibi non digne ſtum putrefit, et p[oteſt eſſe debilitas virtutis e] pulſiue no] expellentis ſuperfluitates que nec]ſario in quacunque digestione multiplicantur, et quo] cunque ito]zu]z] modo]z] adunatur bumo]z putridus in loco per viam paulatine conſestionis ſue apostementu ſue no] Aliquando p[oteſt eſſe debili]tas expulſiue bumo]zum fluentum ad memb[rum] vel virtutis reſſtitutue ſue respuitu ſuperfluo]z: ad ipſum venientum: que tam] eſt vna virtutus: ſed effectus ſunt diuerſi, aliud enſi eſt reſſiter e] ne bu]mo]zus fluát ad aliquod membri, aliud eſt poſſu]fluerent ipſos expellere. P[ro]opterea ſe]cundum diueros effectus ſo]ſtitur diuerſa nomina. Et p[ro]pter buti]ſmodi debilitatem coadunantur bumo]z res putridi per viam deſlurus ſue apostement: ſi u] no] bec autem virtutis debilitas e]ſtens in alio quo memb]ro aliquando eſt ab]ſoluta comparand]o memb[rum] ad medium ſui generis: aliquando eſt reſpectiva, verbi] gratia, eſto q[ui] ſtomacho? ſit for]tis: p[oteſt tantum ac]p[it de cibo: et ita difficultis digestionis q[ui] no] poterit ne]c] digerit: ne]c] expelli quin p[ri]us putrefiat. Similiter intellinis e]ſten tibus foſtibus ſkat materiam tanto impetu ab alijs membri]s moueri q[ui] intellina no] poterát reſſiter: imo recipi]t p[ter reſpectu]t] et no] ab]ſoluta debilitate. I Secunda c[ausa] eſt ve]bem]entia caliditatis trabentis ad ſe bumo]zus alioz] memb]rozum. vt dicit: Bale, ſe]do de differentijs febrium, et nos expertimur q[ui] fricando memb[rum] ad ignem rube]ſit et tumefecit, p[ter attractione] ſanguinis et alio rum bumo]zum ad ipſum. I Tertia cauſa eſt acuitas caliditatis quando eſt conjuncta ſiccati, ita vt mor] dicet, aliuer. acuitatis ſue]q[ui] membri, for]tis en]ſi acuitas ſenſus me]bi] facit vt a] qua]c]us cauſa faci]t patiatur. I Quarta cauſa eſt dolorem membri qui eſt cauſa attractionis bumo]zum: qua natura no] v]tens p[re]uſione intendens ſucaure membro]z dolenti tranſmittit ſpiritus ſanguinem et alios bumo]zes cum ſanguine qui indebite ibi retenti putrent.

I Et humo]z] recipiens putredines aut eſt colera talis modi]t] ab ea vapoz] egrediat]ur qui] ſit ſubtilis fumosus valde. Aut ſan guis talis modi]t] ab eu]po]zet ab eo] vapoz] ſubtilis. Aut flegma talis modi]t] illud q[ui] eu]po]zet ab eo] ſit vapoz] ſp[illi]ſus. Aut me]l]colia talis modi]t] illud quod eu]po]zet ab ea ſit vapoz] fumosus puluerulentus.

I In parte ſita ponit diuerſitatem putredinis còtingentis merito bumo]zum. Et dicit q[ui] bumo]z] recipiens putredinem iſſet qui] pu] treſit et eſt ſubſectu] putredis: aut eſt colera talis modi]t] nature vt ab ea vapoz] egredia]t: q[ui] fumosus ſubtilis val de aut eſt ſanguis talis modi]t] ab eu]po]zet va p[or] ſubtilis:

Secundus

Putri, in vninersali.

F. xxxix.

poz subtilis: et nò dikit fumosus: quoniam vapores sunt, sunt bumidè non sic actu fumosi: aut fle/gma talis modit: vt vapò: suus fit spissus: aut melà/cola talis modit: quod vapò: at ea ab fit vapò: fumosus puluerentus: et quia est admixtus par/tibus terreis proptera fumante melanolia ap/paret in lingua: sic lutum terreum: et climbà non fit nisì ex effumatione metallozum. In nota primo q nò sunt intentio Auticenna q solù bumores pri/mi putreant: immo posunt putrere m embra: et bu/miditates secunde lac chlus et similis: sed facit solum mentionem de bumoziibus: eo q frequèt putrent: et sunt frequenter causa febrizum putri/darum. Alia ratio et per bumores dedit alia in/telligere. nò enim est dubtus q humiditates feci/de posunt putrere et facere febrizm putridam. Il/lud raro tamen accidit et iam vidit febrizètem ex/ter permate putrido per cutus expulsionè sanat? est Similis putrent vermes et faciunt febrzes. 4 similis/ter membra: et reliquia butiùsmodi.

Sed dubitatur

vtrum spiritus pos/fit putrefieri. In

Brikotes.

In quo dubio tenéde sunt ite conclusiones. Prima omne mixtum potest putrefieri præter flammam ignis. Deco cóluſio est de mente Aristote. quarto met/baurozum. vbi dicit q omnia putrefunt præter ignem. Buius autem ratio est: quia in omnibus mixtis calidum suum potest fieri impotens ad proptium bumidum regulandum præter qua/in flamma ignis propter suj caloris intenſio/nem et paucitatem suj bumidí. quap/opter suobu/mido app/otatur aduſtio nò putrefactio. Se cunda concluſio. spiritus licet raro: posſunt tamè putreferit: 4ab habent calidum intenſum cum pau/citate suj bumidí. Raro ergo contingit q sua ca/líditas nò posſit proptium bumidum regulare. Tertia cóluſio. aliqua febrís effimera est putra/d Patet de spiritibus putrentibus in sinistro vé/triculo cordis: immo potest esse peſtilétalis ſi ac/dictat in eis putredo per aerem peſtilentiam et ad co/ſpiratum. Auctores tamen de bae effimera/ putrífida nò fecerunt mentionem propter raritàem ſui euètus: 4 quia curatur ſicut relique effime/re Iz putrida peſtilétalis exérigat po suj curatio/nem q frigida fumpta et applicata ſint conſonatù/ua virtutis vitalis et a putredine preſeruatua. In motandum q Iz aliqua colera ſit certo ſangui/ne groſſio: 4 similiter certo flegmate et conſequent vapo: suus fit groſſor: vapòre ab illo ſangui/ne et flegmate eleuato. Auticenna tamen dicens vapòreem colere eſe subtili/oxem vapòre ſangui/nis etc. intellexit butiùsmodi comparationem ſer/uata paritate bumoziem in ſitu ſue latitudinis vt subtilis subtili: groſſus groſſo: mediocris me/diocri comparetur. Quomodo autem vapò: et bumo: ſint causa conſuncta feb. dictum ſuit ſupe/rius in questione de maſoſitate morbi. In motan/dum ſecundo. q Iz aliqua putredo posſit esse fine aktozum vapòzum eleuatiòne: attamè putredo fa/ciens febrizm putridam nò potest esse fine bozum vapòzum eleuatiòne quantuncuq bumo: putri/dus posſit esse in ventriculo cordis 2 posſit ſe fo/lo cauſare feb: èttamè quando cuncb 5z tantam caliditàtè putredinalem que ſuſſicat ad cauſandum febrizm: tuc ab eo vapòzes putridi eleuabun tur ad diuàtæs ſpùs in cauſando feb. quap/opter nunq est febrís. putrifa quin vapo: putridus cò currat ad ipas cauſandà. Iz buòze euacuato poſ/fit per tèpus remanere vapò: putridus cóleruãs

De putredine.

febrém. quap/opter ſemp vapò: est causa cótùn/cta. feb. si febrís putrida fit: licet nò ſemp bumo/. Posſemue tamè aliter dicere & cóſomius deters/inationibus ſuperius facte de causa cóiuncta mor/bi in questione de maſoſitate morbi: et etià buòz/posſeth eſuáteus est causa cóiuncta feb. cauſans ipsam per aliquid ſui. f. per vapò: cùſit etià duci/mus forſtè eſſe cauſam mortis platonis: qui cum fecerit ſaculù in platonem moſtatur autem faci/lus attinçat platonè. 2 ſoz. eſſe causaſ gniationis platonis: qui posſit missionem ſpermatis in matr/cem moſtatur antech/ plato atius fit. Ibi q: fæta est mentio de putredine & putrefactio de dignùs est declarare quid ſit putredo: qùd putrefactio, et quò putrefactio differt a cóbustione. Dorum tas/men declarationè decreat ponere in fine butus ca/pituli: 4 alqualiter pli/a est. 2 ſic d'cieps queſtio nes longas ſi que erunt ponam in fine capitulò/ne textus expositio interrùpatur.

C et putredo quidem colere facit tertia/nam: et putredo ſanguinis facit continuà et putredo melàcolie facit quartanam et q/ currunt curſu eius. et putredo ſlegmatis similiter vt multum facit quottidianam et que currunt curſu eius.

Posſch in parte p[re]cedenti posuit cauſas putredi nis et diuèritatem eius. Ibi ponit diuèritatè ſe brizum putridarum. et diuèrit in tres partes. In prima ponti diuèritatè febrizum putridum ſim diuèritatem bonozum. In fecuùda ponti diuèritatem earuq ſim diuèritatem locoùz. In tertia po/nit quaſdam diuèritates magis ſpeciales cum quibusdaſ canonibus. ſco à ibi. (Et ſanguinis loci). tertia ibi. (Et ite quidèz febzés). In prima parte dicit q putredo colere facit terciarùa. putredo ſanguinis facit continuam. putredo melanco/life facit quartanam et que currunt curſu eius. puſtredo ſlegmatis facit quottidianà et que currunt curſu eius. In motandùs primo. q Iz colera faciat terciarùa tam córinuà q interpolatà: q flegma et melanolia faciàt quottidianà et quartanà tam cótùnam q interpolatam: in faciunt cù putrent etiam alios modos februi nà colera facit cauſo/nem. 4 similiter flegma ſalſum. 4 melàcolia facit quiniana 2 ſextanà vt ifra in pp[zo caplo. Et eſt posſible q melanolia putreus in locis pp[inq]s cordi faciat cótùnam nò bntè manifiestà exacerta/tionè de quarto in quartù. attamè Aut. fact. ſolù mentionè de febrizibus ſim plurimù ab bis buòzibus cótingentibus. ſicut etià eſt posſible. Iz raríſe ſime accidat ſanguinè posſe facere interpolatam. In motandùs ſco q cù dixit q flegma et melanco/lia facient quottidianam et quartanam et que cur/tunt curſu et q. alías feb. ſimiles illis. flegma et p[re]eter quottidia nà cóter cótingentè facit ſinco/pale buòzò safem empatàlà liparà diurnà nocturnà et ſimiles q currut curſu quottidiane qptù ad mul ta accitàta 4 modù periodicàdi. 2 facit cauſonem multù differètè a quotidianà cóter contingente in accitibus et modo paroraimandi. Et etiam facit aliquando quandà febrizm vniformem in qua nò apparet maniſesta p[ro]di caſio de die in diè ſicut ſepe vidi. Ic[5] in multis accidentibus affini/letur quotidianæ cóter contingenti. In melanolia facit interdum febrizm vniformem que eſt ſicut cótùna concluſa. 2 facit quittanam ſextanà. Mon autè addidit in ſanguine et colera: et quod curre

Pituita cum atra bilk.

## Tractatus

cursu eius. quæ licet alique diuerfitates posſint acel
dere preter clouſam proportionatam Sanguin: quæ fanguis potest facere interpolata et preter ter-
tiaman proportionata colere: quæ colera caſit cau-
ſonem et ſin copalem diminutam. ille tamè diuerſi-
tates ſunt paucioſes et rarius contingentes. Ael
dicæ potuiffet facere ſi voluiffet et dedit per
ſitas pertinentes flegmati et melacolie illas in-
telliſt. Gie cadit questio pucberrima et difficulti-
ſis de periodicione. Luus determinationem:
q[ui] proliſa est referuabo in fine capituli.

Et Sanguinis locus est intra venas. Lo
lera autè et flegma et melancolia quâdoſ
putrefiſt itra venas et quâdoſ extravenas
In parte preſenti ponit diuerſitatem februum
ſin diuerſitatem locoſi in quibus putrent bum o-
res. et diuſidur in duas partes. In prima ponit
loca in quibus ſm plurimum putrent bumores.
In ſeda parte ponit que febres ſequunt ſm illoz
locoſum diuerſitatem. ſeda ibi. Et quondo
ſiunt extra venas). In prima parte dicit quæ
Sanguinis ſes vbi putret ſin plurimum est intra ve-
nas colera autè flegma et melancolia quandoſ
putrefiunt intra venas quandoſ extra quasi in-
differenter. ita ſe putrefiſt itra venas ſic utra

Dubitatur

vtrus ſanguis posſit putrefie
ri extra venas. In quo du-
bio est tenendum q[ui] ſicq[ui] in quo cùcij loco reperi-
tur ſanguis ibi p[ot] putrefierit: ſed in multis lo-
cis reperitur extra venas: vt ſuta in ventriculo
dextra cordis in poris membroz[ui] et in bis obvi-
locis naturaliter continè. In in poris membroz[ui]
non c[ó]tineatur ſub disposi[ti]onibus. p[ri]zijs ſan-
guinis cum tam dealbetur tranſiens in duas bu-
miditates. Reperitur aut preternaturaliter in co-
cauo p[ecto]ris in stomacho in intestinis in venica
et poris mébroz[ui]m: p[er]t c[ó]tusiones aut q[ui] facit
apostema. Et certum est q[ui] in oibus bis locis p[ot]
putrefierit: et tam c[ui] incipit putrefierit adbuc re-
manet ſanguis per certu[em] ſepus. vt vult Aut. in ca-
de ſeb. ſanguis. Iſeda c[ó]clusio ad intentionem
Aut. et ceterorum auctorum ſm plurimum cum facit
ſebem putridam putret intra venas. I[ter]tia c[ó]
cluſio ceteri locorum in naturali disposi[ti]one in
differenter c[ó]tinentur intra venas et extra. Lole-
ra nan[que] naturaliter c[ó]tinentur in cibis fellis que
est eius receptaculum. Melancolia in ſplene. ſle-
gma in stomacho in intestinis et ſuncturis. Simi-
liter ad intra venas naturaliter continetur. et c[ó]se
qu[em] enter ſequitur q[ui] ad intra venas et ad extra in
differenter posſunt putrefiert et facere ſebres pu-
tridas. I[ad] Auerrozy a[ut] tertio colliget vicident[em]
q[ui] ſanguis n[ò] reperitur actu niſi in venis. Simiſt ad
Aristo. tertio de bistorijs aſtium dicentem q[ui] n[ò]
reperitur extra venas niſi in corde dicend[em] q[ui]
telliſtui i naturali disposi[ti]one et ſibi et corpiq[ui]
prum e[mi] incipit esse in loco p[er]terp[em] in corde aut
venis t[à] primu incipit p[ter]ternaturaliter dispoſi-

Auerrois.

Aristoteles de
bistorijs aſi/
liuſ. Sanguis
venas vala fi/
bi babet nec in
villo alio niſi in
corde preter ve
nas c[ó]tinentur
Sanguis fi in/
teger eſt i non
natura vel moz
bo vitiatus ru
ber: et dulcis
ſaporis eſt.

Auerrois.

Aristoteles.

Et quando putrefiunt extra venas et
non est cauſa alia: neq[ui] est putredo in apo-
stemate intrinſeco q[ui] det cordi putredinè
continuam faciunt períodos quos dirim[em]
Sed vnicuic[ui]s accidunt et eradicant: quæ-
nis flegmatica n[ò] eradicetur: quin ibi ſint
relique occulte.

In parte ita ponit diuerſitateſ feb. ſim diuerſi-

## De febribus

tatem locoſi in quibus putrefiunt. Et diuſidur
in duas. pr[imo] ponit bas diuerſitates. ſc[ó] po-
nit cauſam earum p[ecipue] c[ó]tinuitatis et inter-
polationis. ſc[ó] a t[ib]. Et ſeb. quid[è] putrefi[n]is).
Pr[í]ma in quatuor. in prima ponit quales ſebres
fiut cum putredo est extra venas. ſc[ó] quales q[ui]
putredo est intra venas. tertio quales quando est
intra venas o[que] aut c[ó]diti vicinas. quarto quales
fiunt quando putredo est ſolum in venis paruſs
n[ò] vicin[s] cordi. ſecida t[ib]. Et quando putres
fiunt. t[er]tia t[ib]. Et quâdo putredo est i[tr]inſeca)
quarta t[ib]. (Lum autem ſunt). In prima dicit q[
]uando materie facientes ſebres putrefiunt er-
tra venas: t[unc] faciunt ſebres interpolatas cum
modis parorifmo[rum] ſupr[á]cripto[ru]z: ſc[il]icet ſle
gma de die in diem: colera de tertio in tertium. et
melancolia de quarto in quartum: que omnia ve-
ra ſunt obferuatis duabus c[ó]ditiunibus. prima
q[ui] p[ro]pter multitudinem materi[n]o ſi k[ant] diuer-
si parorifmi. qu[ó]zum vnus alterum subintret aut
q[ui] parorifmi ſint ita longi p[ro]pter multitudines
materie vt pr[imo] non finito alter incipiat. G[ri]
mus cauſus accidit quando c[ó]tinduntur p[ru]lues
ſebres quorum quelibet eſset in interpolata: ſed om-
nes ſimul continue affligunt p[ro]pter multitudi-
nem et groſſitiem materie. G[secundus] cauſis ac
c[ó]cidit aliquando in f[leg]matica: aliquando in ter-
tiana nota: quorum parorifmi ſunt due terſtane:
que adeo prolongantur vt ſequ[é]s p[ro]intre p[ri]ce-
dent: et bos cauſus t[er]tig c[ui] d[ic]it. et non est alia
cauſa. G[sec]uda c[ó]dito[rum] q[ui] ſi ſent alídi[to] apofte
ma intrinſecum: quod det cordi putredinem con-
tinuam p[ro]pter prop[ó]nquitat[em] aut magnitudinem
non e[mi]t neceſſar[um] o[que] apoftema intrinſecum
cuius materia putreat facere ſebre[nt]uam: vt
ſuperius dictum ſiut. G[sub]dit in fine q[ui]aſ ſle
gmatica non eradicetur quin ibi ſint reliquie o[que]
culte ſeb. quod accidit p[ro]pter prop[ó]nquitat[em] pa-
roſim[ui] ſc[ó] q[ui] materia putrenſs est multa q[ui]
reſoſa. vnde n[ò] ſit fit integra resoluſto. I[z] tam re-
liquie iſte que c[ó]titer durant ſex bo[zi]s inter vnum
parorifmu[m] t[al]ium n[ò] debeant d[ic] feb. ſed neu
tralitas q[à]da. in alij[us] a[ut] interpolatis fit integra
eradicato obferuatis duab[em] p[rim]i c[ó]ditiu[n]ib[em].

Sed dubitatur
quare n[ò] fecit men-
tionem de ſanguine
quem periodum ſeruet cum putret extra venas.
I[di]cendum q[ui] boc n[ò] dirit. q[ui] ſi d[ic]erat ſangui
n[è]t putreare ad itra venas ſm plurimum: raro extra
ſi t[u]n putreat e[mi]n venas ſic[ui]t in c[ó]cauſitate p[ec]to-
ris vt multot[em]iens y[di]t: fac[it] ſeb. c[ó]tinuam c[ui] qui
b[us]dam excreſſet i[mi]s ordin[n]o ſeruantibus. Et ſi
militer in a[pat]ibus i[tr]inſe[ci]s ſic[ui]t in pleureſi: a[pa]
te epatis: apate reni: et ſimilim[ui] qu[à] diu[er]ſitat[em] cre
do accidere. q[ui] alij bu[vo]zes ſimul c[ui] ſanguie ſpel-
luntur ad bec loca. Nam c[ó]titer quando maſſa bu-
moralis in qua ſanguis d[hi]natur ad bec loca ſpel-
fa fac[it] a[pa] d[ic]imus illud apoftema eſſe ſangui-
nen: g[ó]c[u]ndun[k] p[io]di ſim bu[vo]zu varietat[em] et ſo-
te ſim c[ui]ſicu[s] c[ó]zu varia et berogenetate: et pp
boc in ſinoca pendente a c[ui] b[umo]ra li videmus
excreſſentarui multitudiné et c[ó]ſuſioné vt n[ò] poſ
sint ad certu[em] ordin[n]e reduci. Si vero ſanguis q[ui] est
bumor quartus diſi[n]ctus co n[tra] t[res] expellitur
ad bec loca facit c[ó]tinentu ſebre[n]o babet[n]o n[ò]
tables varietates quouſis ſtat forma ſanguinis
et non conduertur ad alijos bumores per putre-
factionem: ſed ſeruat per[io]dum illius bu[vo]z[is ad
quem couertitur. Et b[oc] est quod v[ic]it Bal. ſc[ó]
de d[ic]erent[ei]s

Balenus.

de d[ic]erent[ei]s

Secundus

Putri.in vniversali.

Fo.xl.

de differentiis feb:trium. q. pleureſis ſanguinea: ſeruat periodum colere. quia ſanguis ad colerâ per putredinem tranſmutatur. ergo periodus pôt in apoſtematibus duob? modis ſeruari, vno modo ſulla materia fluente: ſed ſolum ratiune materie que actu facit apoſtema que mouetur periodo il li bumozi: couentienti. et ſimilis periodo pôt ſer/uari i quocumque bumozevibćibus putreat ſiue faciat apoſtema ſiue non. ſebo modo pôt ſeruari perio/dus per noue materie fluxum que fluit ad locum apoſtematis determinato repore illi bumozi ap/propioziato ſicut materia noua mouetur ad locum minere putredinis de tertio in tertii: aut de quar to in quartum ſm naturam bumozi. s. boc modo q. ſanguis nô ſeruat in motu dterminatam pe/riodum nô mouetur alioquo trium modozum pio/portionatozum tribus bumoziibus ſupradictis: ſed ſeruat motu vn: ſo: men còtinium ſiue ſit tot? putres in vna maſſa collectus. ſiue moueatur ad aliquem locum ſiue apoſtematum ſiue nô: quan/ do mouetur ſm ſuam naturâ i. cum reſſitêta cauſis mouentibus que eſt ſua forma ſubſtantialis et ſua forma specifica, et boc eſt q. dicit Auic. in paritcula sequenti bui? capituli. bumozes amittur periodicatione ſiib ppiam quando tranſmutatur/ in aliam ſpeciem. q. o. q. babet periodi pio/ ppiam ſm ſpeciem in qua tranſmutatur. boc ides dicetur inferius in capitulo de feb:bus aſpatus vnqueb: buozum inſet perodus qui ſibi couenit. Si vero ſanguis et alij bumozes nô moueatur ſm naturam ſuam. i. ſo: formâ ſubstantiale: t. ſormatim ſua: eſſicificam reſſitentê modo dicto: ſed ſol: ſm diſpoſitione mébi mittentis ſuſcipientis et gene rantis. et ſm alia diſpoſitiones manifeſtas. i. mo dom ſuße quantitatis et bmôt tunc cuſtusque pe/riodus pôt in inſinite varari vt quilibet de die in dies: de tertio in 3m. de q:roto in q:rtu: de octauro in octaui: de mêſe in menſem: de anno in annu: pe riòdicare posſit. Sed de bac materia latius dice/tur in questione de periodicione.

Et qun putrefiunt intra venas faciut ad herentia feb:bi: et nô eradicat: neq: est pio prima ei que eradicatur; immo eſt affidua in ſeparabilis: ſed ei eſt vêl ementia per quaſ cognoscitur paroſimus qui eſt ei.

In bac parte duo dictit. p[ro]ſum q. quando bumo res purrent ad intra venas: q[ui] intelligit de buozibus alijs a ſanguine: faciunt ad herentia ſeb. i. ſe/ b[em] còtinuam que n[ò] eradicatur nec eſt prima et que eradi: catur: q[ui] 6: ad differentiâ flegmaticê ſed eſt affidua in ſeparabilis: q[ui] ſemper eſt ſeb. et numq[ui] neutralitas ſeb. vi:s de finem conſistentie ipſus. I. ſe:undo dictit q[ui] eſt ei vebemêtia i. pars intenſio: ſeb. ſiue exacerbatio per qua cognoſt: paroſimus qui inſet ei. i. paroſimus qu[em] faceret ſalis materia quando putreret extra venas: q[ui] flegmaticê exacerbaret oi de colerâ de tertio in ter/ ſium: melanolita de quartu: in quartu: et boc intel ligit ſm plurim: J. ſausa aŭt quare materia pu: trens ad intra venas facit còtinuâ babetê exa/ cerbationes dicetur inferius. Et qu[ui] dixerim q[ui] loquitur de tribus bumozi:ibus et n[ò] de ſanguine q[ui] ſanguis non babet aliquam periodo de ſupra ſcriptis: tamen bec paritcula ſanguin: ad atari potest: q[ui] babet motum còtinium per quem facit còtinuâ conſuam qui eſt paroſimus i: deſt mo/dus affliction: et p[ro]p[ro]tus. I. nota tamen mul/tottens accidere q[ui] vnus paroſimus incipiat a

materia putrente intra venas que ſeb. incipiet ſi netypo. et ita duraſt ſeb. pendens ab illa materia putrente ad intra venas per aliquot boas. I. Deinde illa materia que antea n[ò] potuit expel li extra venas p[re]gròſticè ſua ſubtilita: a: p[er]letur et incipiet rigo: in actu expulſion: tandem duraſt paroſimus donec tota materia consum p[ra]ta ſit et multotens terminabitur cum ſudore. et certum eſt q[ui] eſt paroſimus vnus: ſiue vnitas pa/roſimi attendatur penes materiam vnam facien tem p[ir]ſum: ſiue attendatur penes continuatam calozi: ſeb:tilis in cord: e: qu[o] infertur aliquem eſſe paroſimum in cuſus medio accidit typus et n[ò] in principio. et conſequenter q[ui] p[ra]ſt augmentum et ſtatum redit p[ra]incipum.

Et quando: putredo eſt intrinſeca do minans ſuper venas o: c: aut ſuper pluri/mum eius q[ui] ſequitur ex eis n[ò] ſunt forſit:tam additiones et diminutiones es apparen tes. Lum autem eſt ſcöm còtrarium eius apparent alterationes maniſſe.

In bis duabus partibus quas legâ simul duo dictit. p[ro]ſum q[ui] quando putredo eſt in trinſeca do/minans ſuper omnes magnas venas et paruas tam cordi p[ro]p[ro]inquis q[ui] remotas aut domi:nâs ſuper plurim:us quod ſequit: cor: et eis venas. i: deſt quâdo putredo eſt in magna parte venarû p[ir]n/ quarum cordi:tunc ſit ſeb. còtînua dicta còcluſa in qua forſitan n[ò] ſunt additiones et declinatio/n:es paroſimales apparêtes. I. ſcöm dictit q[ui] ſunt ſm còtrarium eius. i: q[ui] materie putrent in ve n:is a cord: de diſtantibus apparent alterati:es po/kimales maniſſe: ſm naturâ bumozi. ſiunt eſt còtinue p[ro]po:tonales. I. darum aŭt diuſeritatum cauſa eſt: q[ui] ſicut in interpolatis materia paroſi: mi mittit: de itra venas ad extra venas aut quot: tidie ſi ſit flema: aut de tertio in tertii: ſi ſit col: a: aut de q[ro]to in quartu: ſi ſit melanolita: ita in còt: nu:is p[ro]po:ationalibus materia factura exacerba/tiones q[ui] putret in venis paru:is mittitur de venis magnis ad paruas periodicatione c[oh]miſt. q[ui] pe/riodicatio inter cetera cauſas potiſtima: ſit p[ir]ter formam ſubstantialem et p[ri]p[re]tate occulta bumozi per qua vnus bumo: magis reſſit: q[ui] alter ne putreat et ne moue:t de vno loco ad alii: q[ui] ite motus disponit ad ſui coruptionem. for/ma n:anc: melanolice magis reſſit: ceteris. p[ir]terca moue: tardi:us. i: de quarto in quartu: Lo/lerâ ſcöm loco. i:deo mouetur de tertio in tertium: et flema in tertio loco. i:deo q[ut]otidie mouetur. Sanguis auté per formâ ſuam minus reſſit. p[er]p[ter]ea paratus eſt ad motu còtinium et putredin: e: còtinuam. Lum aŭt materia putret aut in venis omnibus aut venis plus cordi p[ro]p[ro]inquis: tunc n[ò] apparent ite exacerbationes maniſſe: q[ui] p[er]t magnâ putredin: e: in buozibus. q[ui] cordis vi: cinitate virtute debilitata n[ò] p[ò]t materia ſaltes in notabili q[ui]tate pellere de venis magnis ad p[er]uas. p[er]p[er]titer ſit ſeb:bi: for:ti: vni: formis con/ tînua que d[omi]: còtînua còcluſa. I. Īa: aŭt quare ap: parent alique excreſcent: et diminuti:ones occul: te eſt: q[ui] aliq: de materia putrente expellit: de ve/nis magnis ad paruas ſm naturam bumozi: de qua ſupra. et in tempore in quo materia putrens expellitur et ſit a: cord: de diſt: at: fit remiſſio ſeb. 13 occulta de ter/ ne colerica apparet remiſſio ſeb. 13 occulta de ter/

Duo Autem
documenta.

## Tractatus

Lauſon ſiue tio in tertius. In cauſone flegmatica quod ille die ſi cauſus ex ſleg le aŭt remiſſiones ſunt parue: q. paucus est illud q[ui]o expellitur ob virtutis debilitate. et etiàs q[ui]aliter ſeb. remiſſio, i comparatione ad ſebzes ita intensas vir: p[os]t apparere ſic ut dimittio parua a quaſtitate magna vir: ſentiri p[os]t. Et exbiſerit ut cauſones et c[ò]tinue p[or]p[to]tionales ſebab[et] modo c[ò]tradictorio quan[tu]s adieus buiſmodi. Lum enim materia expellitur de venis magnis ad parua ſunt intenſiоes in c[ò]tiniuſ p[or]tio nalibus ſed in cauſon ibus ſunt remiſſiоes. Ic[ic] tam e[n]o videam cauſam cur ex venis paruis n[ò] posſit p[ell]i materia ad venas magnas q[ui] ſit cauſa excreſcentie.

Sed dubitatur a doctoribus an per culuſeuncs dumor[s] putredinem posſit fieri c[ò]tinauca c[ò]clusa. I[p]ro cu lus dubii decisione premito q[ui] c[ò]tinauca concluſa p[ot] tr[ip]erl d[scrib]it. p[ri]mo q[ui] c[ò]tinauca c[ò]clusa ſit ſe. c[ò]tinauca intenſa n[ò] habens int[en]ſiones neq[ui] remiſ ſiones p[iodic]as maniſſetas neq[ui] occultas. et b[oc]o modo ſoli ſanguinio c[ò]duent facere c[ò]tinauam con cluſam p[pter] ſuas cauſas tam maniſſetas q[ui] oc cultas. I[sc]o c[ò]do in c[ò]tinauca c[ò]clusam posſumus intelligere continuam int enſam non b[abe]ntem maniſſetas ex acerbationes. et b[oc]o modo accepa p[ot] fieri a colera. multr[us] emi de t[ips]a reperiri in ve nis pulmonis que ſunt, p[pe] co[z] et p[ot] fieri a fle gimate falſo: q[ui] multr[us] de eo in pulmone reperiri p[ot]. I[et] tertio ex melancolia aduſta. I[z] decarit? c[ò]tingat tam e[as] aliquando vid[iti]. p[ot] emi co[le] ra. et ſimiliter ſanguis p[pe] co[z] exiſt[es] p[ad]uctione in melanz couerit que n[ò] erit minus calida q[ui] ſe/ gina ſalum. vid[em]us emi diſinteritas a melia adu ũta q[ui] p[pe]ze genita per aductione colere for[to]tozes q[ui] a flegmate falſo. Et ſicut fit ſlegma ſalſuz ex fle gimate et co[la] ſinul mixtis: ita p[ot] fieri melia ex melia et colera ſinul mixtis que n[ò] erit minus ca lida q[ui] ſlegma ſalſuz, est emi dec magis ſicca. I[et] c[ò]ſirmatur: quita ſicut dat aatur colera min[or]is fame facta ex colera et melàcolia ſinul mixtis colera dhante in mixtione. ita p[ot] reperiri melancolia facta ex melàcolia et colera ſinul mixtis melanco liadominàte. L[ò]tinau concluſa b[oc]o modo ſum/ p[ta] n[ò] p[ot] fieri ex alijs ſpecieb? flegmatis neq[ui] ex melàcolia natura li p[ro]pter ſuam frigidatatem I[T]ertio per continua c[ò]clusam posſumus intel ligere feb: em c[ò]tinau[m] n[ò] b[ab]etem maniſſetas ex acerbationes. et b[oc]o modo ex multis ſpeciebus flegmatis et melancolia naturali p[ot] fieri conti nua c[ò]clusa. Et vid[iti] multas lat[ic]as non b[abe]ntes maniſſetas ex acerbationes.

Quid c[ò]tinau
c[ò]clusa.

I[et] ſebris putredinis quidem extrinſeſe n[ò] eradicatur et redit niſi quomà mate riet que putrefit ſuperuenit putredo in t[em] poſe parorſimi et ſuit et h[ui]s iditates ex qui bus p[è]debat caliditas et resoluunt et egre diuntur ex co[pr]p[ore] quoniam n[ò] ſunt reſte te[n] venis ita vt p[ro]hibent e[as] illud a co p[lemento] resolutionis et remanet cinerei tas emi et i[ps]ius terreitas que n[ò] ſunt v[eh]i cul[ui] ſebris et caliditatis ſicut videſt de diſ poſitione cumulo[rum] ſter cor[um] paulatim donec fiat c[im]tus totum: deinde remanet ca lidi tas. I[et] quando n[ò] remanet in humoze aduſto per putredinem caliditas deſtruiſ

## De ſebribus

ſebris quouſch[que] regetur vice alia ad lo cum putredinis.

I[sc]n ita parte ponit cauſas aliquarui diversita/ tum ſupraſcriptarum. et p[ri]mo ſquare ſeb. p[end]es a putredine extrinſeca est interpolata. I[sc]o qua ſeb. p[end]ens a putredine intrinſeca. et quando materia. putret ad intra venas est continua. I[sc]a ibi. I[L]um aŭt putredo est intra venas. P[r]ima di viditur in tres. in p[ri]a ponit quare p[ri]mus parorſimus recedit ante c[ò]plementum ſeb. in ſecunda parte. quare ſc[ui]s parorſimus poſt p[ri]imum. redit. in tertia epilogat. ſecunda ibi. I[E]taz remaſerunt] tertia ibi. I[Res] ergo putredinis]. In prima parte d[icit] quatuor. P[ri]imum est q[ui] ſebres putredinis extrinſeque. i. pendentes a materia putrente ex tra venas n[ò] eradicant quo ad ipſum parorſimù et redeunt quo ad ſc[ui]m: niſi q[ui] materi[et] que putre fit debêti facere parorſimù ſuperuenit in tempo/ re parorſimi putredo. i. cal[ò]z putredinalis qui ca lo[z] putredinalis ſinit bumiditates illius materie ex q[ui]bus p[ende]bat caliditas tam putredinalis q[ui] ſeb[er]tilis. I[sc]o d[icit] q[ui] bumidates illius ma terie resoluuntur et egrediuntur ex co[pr]p[ore] ſub for[ma] ſum[et] et vap[or]is quoniam ſte materie n[ò] ſunt retente in venis: ita vt p[ri]babit e[as] illud ſez reti: nere in venis a c[ò]plemèto resolutionis. I[T]ertio d[icit] q[ui] poſt bar[ui] materierum resolutione rema net in loco v[bi]t putrebant cinereitas c[ò]terretas que n[ò] ſunt v[eb]iculum ſeb. et caliditatis putredin]alis ſicut videſt in ſterco[bi]? que putrefiunt pau latim donec totus fiat c[im]tis. I[quarto] d[icit] q[ui] in materia c[ui] est incinerata n[ò] remanet amplius ca lidi tas actualis. et quâdo talis caliditas n[ò] rema net in materia per putredin[è] aduſta deſtruſk ſeb. v[sc]oq[ui] a aggreget vice alia materia ad locu[] putredinis que putrens facit alii parorſimù.

Miccadunt dubia. P[ri]mu[n]i. q[ui] vt detur q[ui] putredo non ſemp veniat tempore parorſimi: immo ante t[em]ps parorſimù ſicut in materia cauſon i[c]s ſe]p[pe]llitur et tra venas: et facit rigore: ſueta affo[ri]ſimum quarte particule. A cauſone babito rigore ſuperueniente soluto fit. I[sc]u do q[ui] multorfiens videm? mate riam p[io]t putreere itra venas et facere ſeb. p[os]tcea expelli extra venas cum rigore tand[em] terminari cum fudo[re]. q[ui] I[T]ertio ante oem[] ſeb[re] p[re] c[edit] putredo in materia: ſed ois parorſimù ſeb. p[ut]r[ida] ergo ante oem[] parorſimù ſeb. p[ut]r[ida] c[edit] putredo in materia. c[ò]ſegnita est notac[ui] mi n[or]t. et ma[lo]z arguitur. q[ui] ad faciend[ui] ſeb. p[ut]ridâ requiruntur aliquanta putredo que non ſubito in materia acquiritur.

Pro solutione dubii dicendum q[ui] ne cessario ante oem[] pa/ roſimù ſeb: i[m]item pendenter a materia putrida p[re]ceſſit putredo in materia que p[ro]pter e[mi]s re/ miffi]on[è] adduc n[ò] ſufficiebat facere ſeb. c[ui] quo tam e[ſat] q[ui] in parorſimo ſupuenat aliquis gra[du]s putredinis qui p[ri]us n[ò] ſuit. I[M]ota tamen ad intentionem Aui. q[ui] quâdo materie ſunt in ve nis ſub forma cauſe antecedêtis n[ò] putrent in ſe br[ib]d? interpolatis ſunt tam e[ſal]iter male diſpoſi t[em] q[ui] tenen[em] i[ps]as expelleret et quando expelluntur in ip[so] motu agitantur et incipunt putrefieri. ita vt ſin pluriu[m] simul c[ui] t[yp]o incipiat ſeb. I[z] fit poſſible q[ui] ante expulsion[è] putreant etiam pu tredine faciente ſeb[em]. Et ſimiliter est poſſible q[ui] ſent per i[ps] notabile poſt[que] expulse ſunt a[n]que putreant. et poſſible est rigo: em. c[ui]z coartatione

p[ul]ius

Moratu diſ
ſnum.

## Secundus

pulius insepiscisse fine febre: et poſtea materia pu-
trente ſupuenat febri: ſicut possibile est a flegma
te vitreo ſteri ſigozem ſue febre: cap. de rigore: ſed
quod cunque ſit ſuperuenit putredo tempore paroxiſ-
mique nowus gradus putredinis qui nò putuit
Tætrum autem incipiente rigore a materia que nò
putreat: et poſea putrebit: et faciet febrem: paro-
ſimus incipiat incipiente rigore et quando coar-
tatur pulius aut ſolun quando incipit febri.
Tidicendum paroxiſmus incipit incipiente ri-
gore qui non est paroxiſmus febtilis: ſed ſolui pa-
roſimus febtilis incipit febre incipiente, vnde pri-
mum principu a quibuscumque dictur principinm
exclusivum ſeb. Sœmvero p[ro]ſum inclusuum.

### Secundum dubium

caidit còtra ſeſdem dictu videtur enim et citius debeant resoluti materie pu-
trentes ad intra venas: quia in venis calor est for-
tio: ceteris paribus et extra quare etc. C[it]dicit
q[ur]tus ſunt cauſe quare materie putretes ad intra
venas tardius resoluſtur et materie putrentes et
era. Pr[ati]a quia ſunt tecte a venis que ſunt forſes
et dense texture. ſeda quia ſunt in vno loco collo
cate: viterſis quâdo ſunt extra venas ſunt ſparſe
in pozis. ita vt minimu materie tangatur a mini-
mo membriz: et bec est cauſa quare apotemata ma-
turata nò poſſunt resoluti vel difficillime resolun-
tur et ante maturatione ſeſfaciut. Et buius bæb-
mus exemplum. Nam aqua in ciato poſita ſub ra
dijs ſolis difficillime et tarde resoluſtur. E[ad]em
tamen aq[ua] poſita in loco lato: q[ui]p[ro] primu resolu-
tet in vmbza. T[er]tia cauſa. quia materia putres
cexistens in venis est mixta cum aliis materijs non
putreſtibusque probibent ipſius resolutionem ſi
cut acetum mixtum multa aqua in lebete nunc[que]
resoluſtur niſi tota aqua resoluſtur. e[ad]em tamen
quantitas aceti in vno lebete de per ſe poſita ad
ignem q[ui]p[ro] primu resoluſtur. T[er] et bis ad rationem
in contrariis adducta patet solutio. ſte enim tres
cauſe ſunt forſtiores in probibendo resolutionem
q[ui] magnitudo caloris ad resoluendum.

### Contra tertium
dictus argutur: q[ui] non semper ex ma-
terijs putrentibus relinquitur cinerici: ſicut quâ
do: putrebat materia colica lubrity aut flegma aq[uo]-
si[mi]. Preterea videtur et cinericii derelictus nò ſit
o[ino] bûiditate p[ri]atu: iimo q[ui] ſui bûiditate ſit iſe
tum vebiculii caloris putredinalis cum experia-
mur ex cinericijs in venis per febres derelictis ſe
bzes quartanas accedi. na doc mo ſunt quartzane
permutado. T[he] cinericii er ſtercoze putreſte de-
relicii ſueta ex[ep]lum ſui nò eſt o[ino] p[ri]atu: bu-
miditate: cum poſtui apud plantas ipinguit eas.
J[ad] boc: q[ui] ſones ſte clucludt: nò em o[is] buo:
putres derelinquit cinericii qui notabiliſter par-
ticipat partib? terrenis. L[et] o[ro] ſeſo q[ui] cinericii
illud nò eſt o[ino] bûmiditate p[ri]atu: ſed eſt p[ri]ua
tum bûmiditate putredinali que p[ro] tunc erat ſub
fectum caloris putredinalis. ſics in reliqua bûmit
ditate ipſius poſtea poſſit accedi caliditas putre
dinalis q[ui] iterum faciet febrem. Exemplum bæb-
mus in carntibns putrêtibus aliqualiter a quibus
poſtis ad ignè cum ſale et aqua remoueſt bûmidi-
tas putredinalis quâ p[ro] tunc bæbemat: ſi flant fi-
ne fetoz[em] per duos dies. Deinde iteru accensa pu-
tredine in reliquis bûiditatibus de nouo incipiut
fetere et puttere.

### Contra quartum
dictus argutur et nò poſſit eſse

## Putri. in vniversali. Fo. xli.

aliquisbumo: aduſtus p[ro] putredinem cuſ aduſto
et putrefactio ex oppoſito diſtinguatur. quarto me
tauro: ſi p[er] aduſatione intelligit quâ
cunque bûdi resolutione et còſumptione ducentes
ad cinericii ſiue ſlla ſit aduſto proprie ſumpta fi/
ue putrefactio. T[al]timo nota q[ui] exempli ſtud de
ſtercozib? eſt Galeni p[ri]mo de differêtijs febrium
cap. v. quorum vna p[ar]mi p[ro] putrefit et effumat.
ſecundo alia tam prima definênte fumare: et sic p[ro]-
ceditur quouſque toru putruit. Simile est in bumo-
ribus nostris cum putret et faciut paroxiſmos. p[ri]
mo enim p[ar]mi magis diſpoſita moueſt ad putred-
nem fumat ad cor et facit febri: Deinde incipit alia
prima cefſante, et sic ſuccedit poroſmi inter quos
cadit quies tanto têpore quatum est têpus in quo
nulla p[er] effumat effumatione ſufficiête ad febre.

T[he]t iam remanserunt in ea reliquie cali-
ditatis ex putredine prima: quâuis non re-
maneat materia. Aut propter inuentiones
cauſe p[er]mi p[ut]redinis in materia prima et
inflamatur in materia ſceda: ſeſdem ſemitam
putrefactionis.

T[he] p[or]tuit duas cauſas reuerſiòs: paroxiſmi ſe
q[ui]etis poſt receſſum p[re]cedentis prima eſ reliquie
caliditatis derelicte ex putredine prima cui ciner-
cio aut abſque cinericio que quidem resolutione calid[io]
tatis nò ſunt niſi caliditas remiſſa que eſ pars ca-
liditatis p[re]cedentis que erat intenſa b[um] actu pu-
treret ſeu putrebat materia et putrems faciebat ſe
b[em]: quâuis in loco putredinis nò remaſerit ma-
teria ſaltè apta p[ro] tunc facere febre: eo q[ui] a cali-
ditate putreſte eſt in toru resoluſa aut ſaltè: ita re-
ſoluta vt nò remaſerit niſi cinerici: q[ui]b[us] tunc non
est aptu facere febre: T[he] secunda cauſa ſe]com erpo-
tionem B[et]tilis: D[ar]ſilij est: q[ui] cal[or] putredina-
lis existens in materia p[re]cedentis paroxiſmi ſui erat
intenſus et actu ſeb[em] faciebat: diſpoſuit: aliam
materiá ſimili diſpoſitio eſt illi quâ babuit materia
p[re]cedentis paroxiſmi: qua p[ro] p[er]ro p[er]tracta ad eui-
dem locum vbi p[ut]ruit prima p[ut]rebit et faciet ſe
quentè paroxiſmi. L[et] ſi bene còſideres verba te
tus manſteſſe ſonat banc ſententiá. Et ſe]com b[ac]
expositione differêtia inter p[ri]mi cauſam et ſe]co-
s est: quia p[ra]mi cauſa eſ ſol[ui] caliditas remiſſa q[ui]
par[mi] p[re]cedentis intêſe que agit têpore quietijs in-
ter paroxiſmi et paroxiſmi: ſed ſecunda eſ p[ra]mi ca-
liditas intenſa materie actu pur têtis et faciétis ſe
b[em] que têpore paroxiſmi diſponit alia materia
ad faciend[us] paroxiſmi ſequentè. Item ſecunda eſ
cum p[re]ſentia materie actu p[ut]reſtis prima non.

T[he] alia exponiſto eſ Agonis dicétis q[ui] ſe]da cauſa
factua p[re]cedentis paroxiſmi eſt diſpoſitio in aliqua
alia parte materie que stat ſub forma cauſe ante-
cedentis ſimilis diſpoſitoni illi que ſuit in mate-
ria p[re]cedentis paroxiſmi: vt ſi ſint ſex vncie colere
ſub forma cauſe antecedentis còringit vná magis
ceteris diſpoſitaz[es] que expellitur natura irritata et
stimulata extra venas: et facit paroxiſmum inteſ-
rim ſimili diſpoſitone diſponetur ſecunda vncia
et expelletur tertia de et faciet ſe]com paroxiſum
et ſic de ceteris paroxiſmis. T[al]質iter autem diſ-
ferat de ſecunda cauſa a prima eſ manſtifu fa-
tis: et credo vtrano] exp[on]em saluari poſse: et vtrac]
eſ c[ó]ſona tertut. Sed exponiſto Agonis dat cau-
fam magis effica c[em] creditus paroxiſmi. St enim
non eſſet materia diſpoſita stanſub forma cauſe
antecedentis eſſet difficile q[ui] per alia cauſas redi

Aristo
tele.

Bentilis.
Marſilus.

Ego senſeſis.

f

["Bentilis.\nMarfilius.", "## Tractatus", "ret paroxísmus. Et sirediret solum,pter illas cau\nsas nò deveret deficere paroxísmi vnus post alter\nrum vscb ad mozem cum oibus esset similis cau/\nsa reditus. P. dieterea medici in febribus interpo\nlatis plurimù paroxísmozus euacuant materiam\nque est sub forma cause antecedentis estimantes\nq illa euacua debeant cesserare paroxísmi cù po-\ntius talí materia nò existerè sub forma cause ante-\ncedentis deberet febres periodicæ curari per al-\nterantia q per euacuantia. Et melius fuit est Ben\ntilis et Marfilio facere ex illis duabus vnam cau/\nsam: quia eadem est caliditas primo intensa agès\ntempo: paroxísmi. fecunda remissa agens tempo-\nre quetis. Sed credo q diceret q lies fit eade c\nliditas: tamen in prima causa cum est remissa nò\neft còfuncta materie putrenti: fed in fecunda causa\neft contínua materie putrenti. Et certe credo qua/\ntum ad cauſes reditus paroxísmi inter hos docto\nres nò eſſe differentiá: lies fit disſcordia i expositio/\nne textus. Omnes eſi concederét ad reditú paro-\nſimi ſcurreurr dispoſitione materie que ſat sub\nforma cause antecedéſtis et banc eſſe principalio\nrem ſeòm plurimù: et età concurrerr caliditare pu-\ntredinalè agenči è tpe quieto: q tpe paroxísmi.", "Notandumprimo\n\nq reliquie ca-\nliditat: ſiue ca-\nlo: derelictus a materia putrète: eſt causa reditus paroxísmi attrabêdo materiam ad locum vbi, pu-\ntruit prima: et età aliquâdo cor: rumpendo nutri-\nmétum aduentiens membro ſtili in bumorem ſimil-\nlem illi qui primo putruitt: ſicut co: rumpendo ſan-\nguinem aduentiens pro nutrimento illius mem\nb: i: dum aduc eſt in ventis illius membrin colerà\nvel melancol: ſeòm crigentia illius bumor: isque\nantut putrifici, diſtруi, diſſicunt tam: eſſet q illus quueret\nin flegma. bec tam: caliditas veri: ſimilis p: curre\nreret ad generatiò: bumor: is ſimilis illi qui pu-\ntruit ſi reperiret nò sol: in loco vbi putruitt mate-\nria: fed etiam in epate: et ventis ita q in bec mébr:\neffet imp: ſeffa ſimilis caliditas illi que erat i bù:\nre putrente: ſicut eſt poſſible. J. notandù ſecùdo\nq quia bec caliditas babet determinatá: pro: p: es-\ntem pro: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\nsol: vt caliditas: i: de: ſeòm plurimuz reaggregat\nbumor: e: ſimil: illi qui putruitt et nò bumor: e diuer\nsum a primo: et p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\nrepetit: in ventis de illo bumore: q: p: p: p: p:\nputruitt et q: còngit: itum bumor: e buis: modi aliq: hva\nſtari: binc e: q: al: quâdo vari: atur paroxísmi mul\ntum a p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\nparoxísmos: saluatur in materia antecedète rema\nnente ſeòm al: q: e: us part: a: p: r: p: p: p: p:\naf: n: fi: b: abeat illam. fi: vero nò b: abeat bm: i: mate\nriam: et ſiat reag: g: g: g: g: g: g: g: g:\nparoxísmi p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\nparoxísmi p: p: p: p: p: p: p: p: p:

Secundus

ruptionem sanguinis aut alterius bumoris in bu
mozem similē illiqui putruit. Tertio vtrae cōcur,
rat atrabendo materiā ad locum minere putre-
nis: et non mīrum quia ambe caufe sunt vna calidī
tas differens ſcom magis et minus. In lotandus
ſeptimo q. dixit fin femitā putrefactiōis: id est ſe-
cundus dispositionē ad putredine: eo q. tam prima
causa q. ſeDA non actu putrefacit materiā deven-
tem facere sequentē paroxismu: ſed disponit ipſa
que dispoſitio non est niſi remitta putredo que non
est ſufficiens facere ſebz: aut forſte est alia dispo-
sitio a putredine: sicut ſuperflua caliditas et simil-
les que etias non dictum atque gradu putredinis
St. eſi materia sequenti paroxismi actu putrefie
det dum materia primi putret tunc ſebris eſset co-
tinua et non paroxissmalis. Illud autē quod inten-
dit putredine in materia ſequētis paroxismi est ca
liditas continentis: liſs no fit impossibile aliquā
qualitatem intendere ſeipſam cum est directa ab
aliqua ageante intendente ipſus intensionē ſicut
frigiditas aque calide intendit ſeipſam directa a
ſoſaque. In lotandus octavo q. omnes cauſe
reditus paroxismi bic ab Auicce. tacte ſcom omnem
expositionē ſunt ſolum tres: ſe diſpoſitio in mat
ria que est ſub forma cauſe antecedentis. Secuda
caliditas materie actu putreſtis. Tertia caliditas
remanēs in medris poſ paroxismu: et per bas est
dispoſitio epiſatis et venarī generans materiam
aptā facere paroxismu: qua omnit ſolum loquēs
de cauſis reditus paroxismi propter ſebzem aut
caufam ſebz pro: quinque.

Que ſequatur
epone géttilis
et marſilij.

Dubitatur q. er fecunda cauſa penes ex
positione Bētilis et Marſilij
sequitur q. paroxismus colere citiis redit ch paro-
rismus flegmatis. Conſequens falſum. p[ro]b[ac]t. co-
ſequens: quia colera poſ ſequeti parokifmo citi:
disponitur ad putredine ſufficiente facere paroxi-
mum ch flegma: igitur et c.ptz conſequētia. aſſum
p[ro]tum declaratur: quia putredo colere actu putre-
tis est intenſio: et ſoſtio: ch flegmatis actu putren-
tis: et propter hoc colera poſ ſequenti paroxismo
ef magis apta caleſierrt et putrefier ch flegma: eu
ſi t[ut] calidio: et ſubſilio: et quaſtitas fit equalis et
cetera paria vt p[on]o: ergo citiis disponetur colera
poſ ſequenti paroximo ch flegma. tenet conſequ-
tia: quia actio caliditatis inſequitur. pro: poſtio/
nem potenti ad ſuam refiſtentiā. C[et] confirmat
quia qualis est putredo ad putredine cōparata ta-
lis est diſpoſitio ad diſpositione cōparata. T[ide]
tur eſi q. ſite diſpoſitiōes ſint debiles putredines
ſed putredo colere citiis p[ro]cedit in materia cole-
rica f[ut] c[it]ignis in ligh[es] ſic[is] putredo aut[em] fleg-
matis t[ar]de c[it]fut ignis in ligh[is] viribus: et intm
q. Ras[is]. x[liij]. cōntinens in ca[sp]. de quartana credi
dit augmentum paroxismi flegmatice eſse l[og]gius
ch mel[α]colice. ergo diſpoſitio ſufficiens ad putre-
dinē citiis a c[ui]re cur[i]tur in colera ch in flegmate.

Ad hoc dubiij resp[ō]det Bētilis q. matei
ria prima vel fecunda vel ſunt in vno
cumulo: vel de fecunda materia niſi est actu: ſi de/
bet actuari: vel de nouo generari. Si quidē mate/
ria prima et fecunda ſunt in vno cumulo a quo p[
pter cauſam ſuperius dictā ſeparare: p[ri]mo vna
pars alia remanēte. Dico q. quantiij est ſubſtan-
tia et qualitate c[ui] babeat vt p[u]suppono quaſtita/
tem parem est magis parata putredini colera ch
flegma. Et ſub dit q. ſi in corpore ſoſtis, verbi gra-
tia ſunt. ſi.j[ij]. colere et in corpore platonis due.z.
flegmatis q. quantiij est ex parte diſpositioni ma

Putri. in vniversali.

Fo.xliij.

nſektarum citiis reuertetur paroxismus colere ch
paroxismus flegmatis: cum colera fit l[oge] abili:
viri ſklāmetur. T[ec] valet q[ui] quidā d[uc]t q. durat
plus calo: paroxismi flegmatis ch colere. nam du
rat quinč[us] bo[ris] plus: ſed intensi calo[ris] colere
videtur plus facere ad actione ch p[ur]daturio obtusi
calo[ris] flegmatis. Si ergo referu[n]k motus colere
ad tertium diem et motus flegmatis ad ſcom non
erit niſi a proprietae inſequente naturā dumzum
Et credo q. Bētilis bene dicat ſi loquatur de p[
]rieta[te]t vt reſi[t]itia et n[ò] actiāna ſut declaration
in queſtione de periodicione. Aerutamē nonva
let hoc argumentu. a. est inflamabilius et ſubſilio
ris ſubſtat[ie] ch fit. b. ergo citius parotrefcat: ſicut
patet devitello ouſ extra corſicem cōparato ad vt
num maluatici. C[undo] d[ict]it Bētilis q. ſi ſe
cunda materia debeat generari aut actuarí q. tunc
paroxismat tardius colera ch flegma: quia de p[ro]
proretate colere est ſcom tertiu[em] diem babere cōple-
mentum generationis vel actuat[i]ōs vt putrefiat
ſed de proprietaſte flegmatis vt citius putrefiat.

Sed istud dictum Bētilis videtur fatis
absurdid: quia ſi colera de p[ro]
proretate ſua babet cōplementus ſue generationis
ſolum in tertio die quero an proprietas ſua ſue-
rit ante tertiu[em] diem aut n[ò] ſi ſic ergo colera ſuit et
babet cōplementu[em] etias ante tertiu[em] diem aliter
non ſufflet proprietas ſua qua ipſe appellat fo[]
mam ſpecifiq. si n[ò] ſuit. quomodo ergo illa p[ro]
proretas babuit cōplementu[em] generationis cōple-
te in t[é]pore in quo n[ò] ſuit. C[ad] hoc d[icit]ur q. itel
lectus Bētilis ſuit bonus. licet verba ſint extra-
na: z tunc ad formā argumentu d[icit]ur q. ante ter
tium diē proprietas coleren n[ò] ſuit. Et p[ro]ſequer
d[icit]ur q. n[ò] probibuit cōplementu[em] generationis
ſufficiens ad paroxismi niſi in tertio die. et hoc
d[icit]ur est cōmune apud nos. D[ic]imus enim q. de
pp[ri]eta[te]t e[m]aſculi vt an[im]e[ri] in ḥdras[ef]imo diē
et n[ò] ante. de pp[ri]eta[te]t autē feminine ſolum in. 5°.
id est q. cauſe ſa c[ientes] ad an[im]andu[m] e[m]aſculi n[ò]
poſſunt hoc facere ante. 4. o. diem. Similiter cauſe
de nouo producētes colera sufficiente ad paroxis/
mum n[ò] poſſunt banc producere niſi. in tertio die
ſed flegma produceret in ſecundo.

Sed ad rationes in atriui. C[ad]
parimā negatur q.
colera fit magis apta putrefieri ch flegma. Et liſs
fit magis apta inſlāmi[ri] ch flegma n[ò] ſequi[k] q. fit
a[pt]io: Sicut vino et p[il]ſce posſitis ad ſol[ez] vi[n]num
eſt magis aptu inſlāmi[ri] ch p[il]ſcis: n[ò] tamen ma[
gis aptu putrefieri. reſi[t]it enim putrefacienti ma-
gis ch p[il]ſcis ſuo modo ſubſtantie et ſua proprieta
te. Similiter eſt de colera ad flegma cōparata.
C[et] ad confirmationē negatur ſimiludo. Nam
quant[u]c[n]um putredo accenſa in colera citiis in
tendatur et ſinat colerā ch putredo accēſa in fleg-
mate p[er]ter tenuitat[ē] ſubſtat[ie] colere c[ui] paucitā-
vifcōſatatis et ca liditātē eius.n[ò] tamen ſequitur
q. ipſa n[ò] exiſſēs putrida citiis diſponatur ad pu-
tredinem ch flegma ſicut eſt in ex[em]p[lo] sup[ra]ſeri/
pto. p[il]ſcis citiis diſponitur ad putredine ch vi[n]ni.
tamen c[ui] vtruis incipit putrefieri et caleſierri a ca-
loze p[ro]p[rio] putredinali: a caloze continentis ci-
tiis finietur vi[n]num ch p[il]ſcis. C[et] c[ó]ſequenter di-
citur q. non est neceſſariij q. diſpoſitio ad putrefa-
ctionem ſit diminuta putrefactio.

C[er]s ergo putredinis habet reuoluto-
nes ſcom inuentione caliditatis non deſi-
cientis putrefacientis et resolucentis et ſa-

ſi

Secundus

Fe.pu.in vniversali. Fo.xciij.

dictat ideoffis fortasse sufficit aqua orde. et forfasse
egent vt micetur fecum vinu granatoru et simi/
lia illi os stomacbi conforrantia et infrigidantia
sicut vinum citonioz.ij.dicit: et quando est ne/
ceffartu vt faciamus eovomere cu facillitate. le
utibus remediis ante cibum ad educendu sulpflua
que sunt in stomabo. Quarto dicit: et pluribis isto
rum si debilitantur et propter si superuenit eis cum
copis cauſa non est debilitas magna. f. per viam
resolutionis ſpirituu et consumptionem humidit:
immo cauſa fincopis ſue est effuſo materie ad os
stomacbi. Quinto dicit et cum ſumut in potu firu
pum acetolum cum aqua calida multa: vtputa ſi/
rupt acetoſi. z.ij.que. z. iiiij. aut circa. ita vt totus
siz tepidum: aut ſumar vinu permitizt cum aqua
multa qo fit similiter tepidu euomut bumores co
lericos et virtus eorum est forſtis: quia non fincopi/
zant ppter defectu ſpirituu: immo ppter copaſ/
sionem cordis ad os stomacbi. Ultimo dicit et cu
cibantur aliquo rob ſkpticozum ſedatur. f. finco/
pis et reliqua accidentia. Est autem rob succus per
deccionem inſpilatus. Eligatur itac rob de ci/
tonijs de pritis: aut alid simile frigidum oris ko
macbi conforatu iuui et colere reſeſtuum. Illo/
tandu primo et bi de quib? est bic ſermo dixt inſe
liſes a generacione. habent em pozum felleu cum
tem ad os stomacbi latiorum: de beate eſse in na
turali diſpositione: et plus colere deferent. vnde
de qualibet leut cauſa colera euomunt. immo qda
omnide. et de bis est ſermo apud Ba. ſcdo regni.
et ſcdo regiminis acutor. cémento. xtr. Di autes
cibandi ſunt parum ante paroſſum vel etiam in
principio paroſimi alituo ſkptico infrigidante
ſicut dictum est. Ilam buis modi ſumpta aut pbi
bent aduentu colere ad os stomacbi. aut fi no pos
ſunt probibere cu hoc cibo eam facile euomunt:
ſic fincopis probibetur. Et bec cibatio multu diſ
fert a cibatione primorui corpozum colericoz. illi
em cum fincopiſent popter debilitate ſequentes
resolutione debent cibari cu aqua carnis et vino.
Et ramen melius vt aque carnis ſit aliquid frigi
dum ſkpticum admixtu vt simul ſubuenatur de/
bilitati perviam resolutionis: et fincopi venienti
et deſulure colere ad os stomacbi: ſicut aliquando
ſbi accidit. Et similiter eſset in bis factendum ſi
ſue debilitati ſequenti raptu colere ad stomacbi
complicaretur debilitas per viar resolutionis: fi/
cur accidit aliquado: et tunc etiam cibandi eſſent
i statu: ſicur ptores. Primo ergo cibadi ſunt ante
aduenti paroſimi cu aliquo ſkptico frigido. pbi/
bente aduentu colere ad stomacbum. Secundo ſi
colera peruenit ad stomacbi procuretur ei. edu/
cio cu vomitu. Tertio stomacbus conforetur cu
aliquo frigido ſkptico.

Et senes quidem et debiles et infantes
sunt de genere eorum qui non tolerant fa-
mem. Deprimis vero ſemb? ſunt qui ſunt
vehementis tolerantie famis et ſequuntur
eos adolescentes: et propter habentes so-
lida medra amplas venas in aere frigido.

Ibide ponit caſi. cibationis ſim etates. Et primo
facit hoc. ſebdo docet euitare quèdam errorem. ſe/
cunda ibi. Et multotiens. In prima parte vicit
tria. primu et senes. ſdecrepit. et debiles ſicut co
uaſeſcentes ex morbo resolutiuar. Ister debiles na
turaliter ppter bumidi paucitatè et caloris inati
qui in hoc decrepitis appoſtionantur: et infantes

ſunt de bis qui no tolerant famem: imo ſunt cibá/
di in paroſimo nimis pliko. ſcdo dicit et de pri
mis ſenibus ſunt alit qui optime tolerant famé:
et bi ſunt q ababt humidu ſpilum cum denitate
pororui. tertio et bos senes in toleratia famis ſe/
quantur adolescentes. per adolescentes intellige
do iuuenes et pueros ſib proximos qui propter
adolescentes vocantur. Nam adolescere etiam
significat ſuutêtut apud Lonciliatoz d'ia. 124.
et propter illi adolescentes et senes primi optime
tolerant famé qui habét ſolida medra. i. denfa in
poizs cum ſpillicudine bumidi et amplas venas:
et cu hoc plenas sanguine: no ramen cu calore val
de intenso et in aere frigido paru. reſoluète. et bic
est affoſim? prime particule. Senes facillime to
lerant ſetuntu. Rafis vero. xvij. continètis ca. liij.
vnde Auſceñ. accepit bunc paſſum ſicut dicit. Ilii
q ſunt debiles virtute ſicut decrepit: et multe diſ
solutionis: ſicut pueri no posſunt abſtinere a cibo
et qui plus pati posſunt ſetuntu ſunt senes: et poſt
illos q in vltimo inuututis. maxime tamen quorui
corpoza ſunt darii tactus et paucè diſ solutionis:
largi pectoris: et affluèt in aere frigido et regimie
grosso ante morbum.

Et multotiens quidem errat medicus
in huiusmodi egrotis ſcðn alium modum
quoniam ipſe pohibet eis cibum in prin-
cipio rei, et quando appropinquat status
et ſciunt quod cadit virtus cibat in illa ho
ra necessario. ià vero ergo errauerunt duo
bus modis et ſi ipſi cibarent eos in princi-
pio eſset errore ille; et ignorantia infra hunc
errorem.

Ibide ponit quèdam canonem vt illum euitem?.
ſcdo ofſtendit nocumenta que accidut ex illo cano
ne. ſecunda ibi. (Accidit illis.) In prima parte di-
cit et medicus errat in cibando bos egros. ſciliſet
keſtquentes ſcðn alium modum: ppter bunc q sta/
tim poſitus eſt. quia non cibantur in paroſimo q
ſunt cibandi fuxta canones statim poſitos. Sed
bic ſecundus erro: eſt quia medicus ignoratus pbi
tet cibum in principio vniversali: aut minut ma
gis quâ opoztet. Et quando appropinquat sta?
vnthusalis et videt virtutem cadere coguntur
tuè necessario cibare grossius quâ debet. quapzo
pter errant duobus modis. Anus modus: q non
cibauerunt in principio quando erat cibandum.
ſecundo quia cibant in statu magis quâ ſit ciban
dum: et ſi cibassent in principio etiam grossius et
opus fuſſet mnoz erro: ſuſſet et mnoz ignorans
tia. i. minus nocumentu quâ cibare ipſos in statu:
q non cibasse in principio aut minus cibasse quâ
erat opoztunù. Libatio em facta in statu plus no
cumentu affert quâ cibatio facta in principio tu-
nta ſuperius determinata.

Et accidit igitis egris vt accidat eis ca-
tari naueatiui et colerici et vigilatiui, ppter
reſolutione et priuatione dignonis et inqeti
ſuìt et alienatur; et coartant materie et vir
tutes eorum et multiplicatur ipſoùyapozes
quare audivit id qo non êt et tremut et citâ
tur vel saliùt et pmutatur in lectis: et ima-
ginatur qo no est: et tremut vel saliùt labia
eorum in inferioza pp. dolozc oris ſtòi; et contri
ſtant aie eo? ppter gravitare materie.

Rafis.

## Tractatus

Et� ponit nocumenta que accidunt illis qui in principio non cibatur; aut cibantur subtili? quas erat opotunùn, poſtea cibanſt in statu grosſi? ą est opotunùn, accidut enim catarrt naufeatui, i.nau ſeam excitantes fluendo ad os ſtomaſbi. Et coſerici, nam quaſtuncus ſebis, non penderet a coſera, multotiens tamen ea excitanſ buozes colerici qui: quita ad motu ſunt p[]ronto[]zes ſimul cum alijs buoibus moueſtur ad os ſtomaſbi, immo faciant alios buozes fluere, et vigilatiui, i. vigilare facien tes ſua caliditate et ſcitate; et forſtalle tuſtim ex citando ſi fluant ad pulmonem, ę bi catarrt posuunt excitari, tam p[]pter ſuperflua inanitione caloſi, ſiſmato defectu cib[]i; et ſua inflamatione ſoliqueſa, ciendo bumores in capite contéto[]s ą p[]ropter ſu, perſuam repleſionem cib[]i t[]epore ſtatus, vnde coriumpſt cibus; et euaparado est cauſa bm[]o[]i catar rozum, p[]pter q[]o[]t dicit p[]pter resolutione, i. diffolutio ſe t[]epore ſtanitionis in principio et priuatione diſgestionis ſumpto cibo t[]epore ſtatus et inquieti ſiunt et revoluſtur non potentes quieteſcere invenvo loco marſime p[]pter viſigatas ſequentes autos va[]pores ad caput peruenſetes, et alienantur vapotibus peruenſtibus ad organa virtutu interio[]p[]uas operationes impedientibus; ſic in freneſi non vera accidit. Et coartat materie virtutes eo[]rum, ſia[]tales naturales et viſita[]es; aut oſe[]aut plu res ex b[]iſ. Et per materias intelliſe cbitum cum vapobus ſuis: et materias malas que ex cibo corrupto generantur. Et potestis et iſtā intelligere materias diſsolutas t[]epore ianitionis; et multipli canturvapores maxime per actionem caliditatis t[]epore ſtatus ager[]is in cib[]i; et in ea que ex cibo generantur, quare audiſtallud q[]o[]n est vapobi[]bus multipli catis et veniendi[]b ad m[]tringā audit: ſunt eſu cauſa t[]innutus, vnde exſiſtmat aliquem ſo num eſſe in aere qui non eſt, et ſimiliter imaginan tur q[]o[]n eſt. Et ead[]e cauſa tremut citan[]vel ſa liunt et comouentur labia eo[]p[]er inferio[]ra p[]pter do lo[]ze[]ris ſtomaſbi ſequētē; aut cib[]i corruptionem aut catarrum ad ip[]um deſluentē. Et eſi p[]elluc la labi[]i inferioris o[]si ſtoma[]ſbi cōtinau. Ande oze ſtomaſbi c[]omoto comouetur labium inſert[]u; ma[]gis qua[]ſuperius, ſicet et iſtā ſuperius cōtineu[]r o[]si ſtoma[]ſbi, qua[]ſi c[]u[]i ſit pendens non eſt aptu ita c[]o moueſt; ſicut inſerius. Et contristantur a[]ie eo[]zum p[]ropter p[]rauata[]t materie euapozantis ad c[]o[]t et ad cereb[]um; ſiue illa materia ſit cbitus corrupt? ſiue genita ab eo[]; et bec ſententia ſup[]ta est ab by/ p[]ocra, i[]g. regim[]nīts acutorum, s. illo. Alultotiēs aut[]e a capite; et ſic eſt finis but[]i capituli.

JLanon in dando in potu aquam ordei: et firu
pum acetoſum.
Lapitulum, ik.

Lbamp[]erius.
Si fuerit immo
derata calitas
parcedi[]uſ est me
lícra[]; at vten[\]du prifane ſuc[\]co: ſinaut[]e op[\]latiōs difficul
ter solubles no
biscu reputaue
rimus: okymel
vāduz: e[]p[]terea

Qua ordei quedam eſt i qua nō est de corpo[]ze ordei; niſi quod e[]s c[]uſt virtus et forma et non eſt et introitus in curatione; aut ſi ducia in iuuamento; niſi quādo est complete decoctionis. Et que de ea eſt melio[] est vt ſit aque quaſtitas ſacraiai, rr. et ordei ſacraiai, j. et ſit iam reducta p[]priæ ad quintam; et aſſimatur illud quod de ea rubeum eſt et subtile; hoc enim eſt subtile cuius nutrimentum eſt minus et cuius hu

## De aqua

mectatio eſt maiol; et ablutio ei, et abstra[]ctio ſuperfluitatum ab ea et digestio facta ab ipſa eſt multa equalis.

J[]uota Auicenn. promittit ſupertus e ſacturū, ſermonem ſingularē de aqua ordei: ſi rup[]o acetoſo. J[]edeo facit boc capituli in quo agit de modo conſiciendi aquā ordei: et rup[]o acetoſum. Et ponit canonem in vſu vtriusq[]u[]s. Dabet boc capituli tres partes. In prima docet facere aquam ordei. In ſe cunda ſirupum acetoſum. In terra ponit canoni, i. vſu vtriusq[]u[]s ſeda ibi. (Et melio[]; q[]u[]de i) tertia ibi. (Et aggregare.) Prima in duas, n[]a[]n in p[]rma ponit duas ſuferitates aq. ordei penes i[]gredi paru[]i aut multu de corpe ordei in aquā. In ſecuſa ponit diuerſitates i[]p[]ſus ſumptas ex parte ordei, ſecunda ibi. (Et aqua quidem ordei.) Prima in duas, n[]a[]n in prima parte docet conficere aquā ordei in qua ingreditur virtus ordei, et paru[]i de corpo[]ze eius. In ſecunda docet, ſocicere aquā in quam ingreditur multu de corpo[]ze ordei, ſecunda ibi. (Et de ea eſt in qua?) In prima parte dicit q[]u[]e aqua ordei eſt in qua non eſt de corpo[]ze ordei ſeſticet, aliquid notabile: ſed ſolua aliquid: quod eſt ſicut virtus p[]ri maut ſecuſa, t[]o[]rma i[]dei proprietas tertia n[]o q[]u[]lud paru[]i quod ingreditur de corpo[]ze ordei in aqua ſit virtus prima aut ſecunda aut tertia eius ſed in ip[]so ſeruam, buiufmodi virtutes. Secundo dicit q[]o[]n n[]o valet in curatione: neq[]o eſt ſiducia in iu uamemo eſu niſi quando eſt complete decoctiſis ſeſticet vſoch ad aperturam grano[]zum ordei incluſiue, non tamen magnā ſed inchoant[]e, nam ſi eſset magna multum, de corpo[]ze ordei in aquam in[]grederetur. C[]ertio dicit q[]u[]e melio[]; aqua ordei: eſt vt aq[]t ſacraſati, xx., et ordei ſacraſati vn[]. Eſt aut[]e ſacraſati p[]odus q[]u[]tus, c[]u d[]imidio aut b[]ſ alios v[]i, 3. Sed n[]o p[]ot e[]c error, ordei ſit subuigecupl[]u ad aqua, c[]u bulferint ſimul donec remancat ſolum p[]rope quintam partem aque. Quarto dicit quod de ea ſumatur illud quod eſt rubeum: et subtili p[]siflum remanens in fundu, tendens vero magiſs ad albedinem abijcatur. I[]doc enim subtili aque eſt pauci nutrimēti: qua p[]eru[]i eſt in eo de eo corpo[]ze ordei. ſed eius bumeſtatio eſt maiol[]ratione aque, ſed ablutio eius et e[]tractio ſuperfluitatus, ſeſticet per vi[]nam et per ſecſum eſt ratiōe aque: q[]u[]t virtutis abſterſiue que eſt in cortice ordei; inrīn ſeco ratione n[]iroſtatis ſpar[]e cum eius ſuperſi[]cie, q[]u[]e digestio eius eſt multa equalis. i. non ſupersluens, inſrigidat enim et abſtergit: ſed n[]o ſupersflue, et bumeat ad ſufficienter.

J[]et de ea eſt in qua c[]aliquid de corpo[]ze ordei et farina eius. Et magis dilectu muhi in his eſt vt non ſit plurim[]us decoctum immo ſecuſum menſuram que auferat inflationem et n[]o perueniat; ad hoc vt faciat ip[]fam viſco[]ſam vehementer. Et huiuſmo[]di quidem eſt pluris nutrimēti et minoris ablutionis et diſgestionis; et accidit et mul totiēs vt acetur et in ſtoma[]cho frigido in ſubſtantia ſua; q[]u[]t eſi in eo calo[]z extraneus multus de malitía complexionis.

J[]n parte iſta agit de aqua ordei in qua eſt plus de ordei corpo[]ze; et farina eius quam diſcit non multum debere decoqui: ſed ſecuſum menſurā que auferat inflatione ab ea que eſt apta eſſe in ea

etā oxymel eo imodere vſet tibus intellitina p[]stringit; et miſis moueſt; n[]er uſias offenbit parties; iſta iter difficillima eſt alioq[]b[]mo[]liue n[]ire auxiliu[]i: q[]b[]s ſane n[]o oſſedat villa in p[]te; q[]u[]t p[]ſit p[]l[]in: boc aut fit ob affectio[]n[]u in corpe contra naturā p[]le cum. Quare in[]ter ea aq[]e ſ facile offeſdit fatius fuerit p[]rife n[]ane succovit quoad poſſimus. E[]ui n[]u quoq[]a q[]u[]t lutiu[] potu[]i c[]ueta mouet excremē ta: c[]o: coctione apparēt i: vi[]n[]is maniſesta,

Secundus

effe in ea merito butus ordei ventosabilis:nisi suf ficienter decoquat:non puariat ad hoc vt factat ipsam viscosam vebemeter: et bec quidem est plu sminutimente rône kantingrediêtis in aquâ:fed est minoris ablutionis rône paucatiss aque.vn no impetuose fluit:et est minoris digôntis iua vis scostate absterionê impedite:Secundo dicti φ multotis acetat in stô frigido naturaliter:φuts fit in eo calor extraneus et multus de malitia com plexionis calide.naz flôsue effet calidus et ficus s naturaliter:et cii hoc babens calozê extraneum po tus corvperer ad fumofum φ ad acetoſuz,et bec aqua est magis apta acetoſari cui diutius perma neat in stomaco φ aqua subtilis de qua ſupra. JAdodus autem facteſt ibi bac aquâ est permitten do ipsam magis buli re ſeilicet vis ad completas aperturâ granozû ordei,ita tamen vt non inſpiffe tur.fic enim effet ptilana et non aqua ordei.

Et aqua quidem ordei quandoſt est de cocta ex ordeo ipso et qunc est excozticatu. In parte ita ponit duas maneries aque ordei ſumptas ex parte ordei dicens:φ est aliqua aqua ordei facta ex ordeo ipso ſeilicet ſicut est:quia non muſato a cortice ſeilicet interioſt:ſed bene ab er terioſt. Facta enim ex ordeo non muſato ab alio quo cortice nô babet iuuanêta que querimus ex ordei,et vit vefue et Bazarauis ibro de cimoſto capiulo primo et butus virtutes posite ſunt ſuperius. Alta est aqua facta ex ordeo mundu co abvtores cortice que est min? abſteriua φ poz. ſed magis ſitim et aperitare ſedat:inflammatio nem extinguit magis:bumectat guttur pectus. et pulmonê lentel precozia bumeat et c.Sed prima ratione abſterionis magis digerit abluit et ape rit opilatioſe φ fecunda. I pro clarioſt illigen tia est ſciedus primo φ ex ordeo pitt fieri ita ſilli cet aqua ordei:ſuccus.ptisana.bist.fauicb.alpbi ta.polenta.puls.pulmentus.far. Et aqua ordei est corpus bumidus potabile in quo aqua in magna ſtitate excedit ordeu ſi de odeum ſit fractum ſue non. Succus ordei est bumidu expressus ex ordeo. Ptiliana vero ordei est cibus liquidius medius ſe cundum ſubſtantiam inter potu veru et cibum ma skatione indigetê. Et fit dupliciter.vno modo fa rinam ordei paucâ aque ordei admifêdo que taſ diu permittantur bulire donec ſiat liquo: medius inter verum potu et cibû maſticatione indigentes: et cû decoquitur debet ſemper permitſert ne fun do adbereat,decoctio autem ſufficiens per odozê cognofcitur. Fit etiam ptilana decoquêdo ordeu mundum ſtata decoctione vt ſiat cibus mediocris ſubſtatie vt ſtatim dictum est. Et est duplex:que dam colata que postφ facta est colatur et partes groſſiizes abijcuntur. Rist vero ordei est ſuccus ex ordeo post decoctione expressus. et est ides quod ptiliana colata.Puls vero et pulmêtum alpbita et polenta ordei est ides quod ptiliana ordei quomo docuncs ſiat. Far vero ordei est ordeus groſium in partes fractum:li cet ſumendo a frangendo far di ctu fieri poslit ex quocub grano,verus apud nos far est quoddâ ſpeciale granû in partes fractum: quod forſitan est species ordei. J.Aqua vero ordei apud Adefue quem debes sequerest enim docto: veritatis est duplex. Ana que est potus medicina lis. Altera que est potus tantû. Prima ſit hoc mo do. R.odei excozticat a cortice primo exteriori. poslea fricat cii pano aspero fricatione vebemê/ et circiter libra vnaz, et ſit ordeum subtile medium

Ordei. Fo,xciiij.

inter nouû et antiquâ ſuper quod nô ceciderit alit quid corruptonis neque de contagione fumit: aut pulueris: et quod côſeratu ſuit in loco aeris libe ri: etiam babuit perfectionem in naturali. fua:et ponatur in olla munda et vitreata et optime ab ſteria. et pone ſuper ipm aque libras.2.0. que aqua fit bene ceditionata: et exerce coctione cui omni fa cilitate φtum est poslibiter: fine fumo auferêdo a principio ſpumâ eius et decoquitur vſcb ad cons ſumptionê medietatis aque:aut duarû tertiarû. Deinde côſeruetur in vafe vitreo. Dabet enim bec aqua virtutê lentitiam resultat in ea aqua et medulla ordei: et abſteriua et lauatiuam a nitroſ tate quadâ expâſa in cortice interiori ordei tegête medullâ et? est igitur lauatiuam ſputi faciliſtina. ventris lubrificatu. opſlationes aperit et virnam prouocat. J.Are vero facendi aquam ordei que est potus tantum completur hoc modo. R. ordei excozticat circa libra vnâ: et frica ipium cuj pano aspero fricatione vebemêri vſcb ad exclusionem ſeparationem corticu interiozu omnino: et lau la uationibus pluribus cum aqua calida. Deinde po ne illud in olla. et poslea funde ſup illud aque cir citer lib. 8. Deinde bulant cii facilitate ebulito ſe vna. et ptoijstatur ab eo aqua illa. Deinde pone ſuper ipm aque circiter libr. 2.0. et decoque cum fa cilitate vſcb ad lib. 10. vel. 7. Deinde cola et recoode in vafe vitreo. bec aut aqua ſitim et asperitatem ſe dat:inflamnatione extinguit pectus et pulmonem et guttur lent ſitim extinguit: yetre lubitzum reddit precozia bumeat et ſputi facilitat. De autem aqua vleriozu recipiêis digonê refundêdo adbuc paru post parum ſuper eaz circiter libras.10. aque calide effectif cibus et potus quê quibbudam cola tum quibufda non colatu. Dypo. dari uſtit ſom necessitatis extigetia. Et enim non colatus pluris nutrimenti. colatus vero paucoris. et quando vite riorum recipit decoctione vſqueo ſit mediux in ter iſtus: et liquidu est cibus laudabilis babâs bo nitates solennes quo vrendum est: cum adbuc plu ri opus est nutrimento. J.Dueriftates autè quas tu reperies inter auctores variantes propositio nem aque ad ordeum: et in matot: aut minori de coctione ſicut bic vides inter Adefue et Aut. còcoz da diſtinguêdo de ordeo. Et enim quoddâ quod cito decoquitur. quoddâ qôr tarde. licet etias inter aquam ſit bec d'ra: est eit quedâ aqua in qua res cito decoquit: et est melio: quedam in qua tarde: et est deterio?. Et ſcom boc auctores: ſicut Autce. voluerunt decoctionem matozem fieri vſequo re maneat fere quita pars. alij vero ſicut Adefue ecò tra. Accidunt etia de dueriftates ſcomvas in quo exercetur decoctio cum et lati aut stricti oſticij. Lum eim est lati oſticij. opus est plus de aq cons fumit. cii vero stricti econtra. Jfte etiá dueriftates ſunt ſcom duerifatem iuuanentoriu que queris ex aqua ordei. Lü enim vfs facere aquâ ordei que ſit potus medicinalis panoſtiori opus est decoctio ne. Lum. vero vfs facere potum tantum opus est pluri decoctiöe. Lum vero ptilanâ que per aquâ ordei aliquado intelligitur adbuc pluri opus est decoctione. Lum. vero cibum maſticatione indige tem multo pluri opus est decoctione. Duerifita tes autem in hoc ordeum debeat eſse fractum vel integrum soluuntur ſcom diuerſas neceſtia ſes. Si enim vfs φ plus de corpora: ſiue farina or de ingrediatur in aquam: eiius est vt fit fra ctum. ſic enim erit magis nutrimentum. Si enim opus est minori nutrimento debet eſse integrum,

Adefue.

["## Tractatus", "In nota *q* cum vis plus bumectare melius est igitur deum grossum, cum vero minus melius est ordeinque subtili. Sed ut non fit error in aqua, ordei attende boc solum. Nam cum vis facere aquam ordei potum medicinalem bulkat ordeu quouque incipiat aperiri, *b* vero potum tantum bulkat visque ad com pletam apertione. *Jaltem nota *q* aqua ordei conuenit in febribus colericiis et sanguineis. *Jreis in febribus flegmaticis a flegmate falso: et in febribus melanicolis a melanolita adusta. Sed in febribus pendentibus ab buoribus frigidis quibus non inſit caliditas nec de per ſe: nec de per acidiés raro conuenit in febrib? vero effuſeris cœunite. In eſt ethicis puenti a ordei: *q* est por? tatu ma gis *q* illa *q* est pot? medicinalis. Si yo in febrib? pendebit? ab buorib? frigidis vis eavti decoquat ſimul cu ordeo aliquid calidu: ſicut radix apix aut ſeniculi aut ſimilia. Et p[ro] potu quotidiano posuimus in bis vti aqua zucbarata cum zucbaro optimo. Et ſi vis aliquatulum caleſacere cum zucbaro vnus cocte: *a* ſi vis vti aqua ordei ſit medicinalis et enim minus frigida et potus bonus quotidia nus in febribus pendentibus ab bumeo frigido viſcoſo est aqua zucba. cum pauco optimelle ſimuli.", "### Dubitatur.\nAtrum aqua ordei ſt bume, davitualiter: quia de actua li bumiditare non eſt dubium. Arguitur *q* non. q[ui] ordeum ſćcum eſt virtualiter merito ſue complexijs, et complexio a que non eſt ſicca neque bume da cum non babeat complexionem: quia ſimpler. ergo aqua ordei ſcom complexione ſuam eſt ſicca et ſic virtualiter erit ſicca, tenet conſequētia cum no coponat ſin et aqua et ordeo. *I* Solet dupliſciter reſpōderi. *I* primo *q* licet aqua ſimpler: no babeat complexionem. bumiditas tamē ſua actualis vin c[it] complexionem ſicca ordei: et ſic virtualiter buſmectat.", "### Contra. ſequitur.\nq[ui] ois decoctio facta in aqua eſt bumida virtualiter: et debet bumectare. ſequēs falſum: et contra *A* defue tractatu. viij. et *p[ro]* oſe auctoziates. Sed probatur coſequentia: quia *a* determinat ſibi lummem frigiditatis aut ſaltem fine admixtione ſicfitatis: quia ſimpler: et eſt maſtoſis quantitatis quā reliqua que decoquunt in ea. ergo aggregat: debet eſſe virtualiter bumidu. *I* Preterea bumiditas actualis que eſt qualitas prima non contrariatur complexioni ſicce: que eſt qualitas ſeda cum tantu vnum vnt opponatur. Et certum eſt bumiditare a que eſt qualitas prima oppont ſicfitat que eſt qualitas prima: et ſic non opponitur ſcomplexiont ſicce: quare non ſibi co[tra] operatur. *I* Et confirmatur, q[ui] ambe poſſunt in codē ſubſecro inſtedi: ſicut in ſebriſte cuſus com p[le]plexo efficiatur bumida. *I* Et coſequēter ſequiſt *q* idem co: p[os]uſ per aquā ordei extccabitur et buſmectabitur. *Jaliter dicunt quidam ſicut *Marthi* lius inguè in questionibus ſuper lib[ro] de genera[țione]: *q* quodlibet elemēti determinat ſibi duas qualitatis actuales et duas virtualiter tales a p[ri]miis diſtinctas: et ſic in aqua erit bumiditas actua li: *a* bumiditas virtualis abinutēc diſtincte: *a* ſic per bumiditatem, virtualiter contra operabīc ſicuitati complexionali ordei: licet non per bumidi tatem actualem.", "### Contra adbuc\nſtant ratiſes facte co[ra] primā responſio/nem nifi dicat: *q* illa bumiditas eſ remittit: *q* ſit", "## De aqua", "bumiditas actualis: et ſic conſequenter decoctio/nes ille erunt ſicce in quibus buſtent notabiliſter ſicce: et in notabili quāritate: ſed ille in quib[us] buſtient remiſſe: icca: aut in pauca quāritate: erit buſtide. et ita dicatur de alius qualitati bus.", "### Sed contra\nbanc responseſonē ſunt inſtantie difficiles quas reſlinquo dominiſt philofobis. Ana tamen medi[c]inalis instantia eſt ſatris apparens. ſequereſt emi *q* aq decoctiōs camomille eſſet frigidamutualiter coniequens contra experientiāt: et contra comune[] opinionē, et conſuentia p[ro]batur. qu[ia] aqua e[rum] p[ro]ſum frigidōr: et magis frigida *q* bumida: aut ſaſtem equaliter ſcom o[mi]n opinionem. ſed camomilla non eſt magis calida *q* ordeum ſit ſicum. ergo *q* et. De instantie ſunt miſi difficiles quibus male p[ot]est respondent. nifi ſto: de catur *q* ordei ſit ſicum ſcom cortices. eſt tamen bumidum quo ad medullā et farinā eius. q[ui] tamen non bene conſonat mentibus auctōr: Thec valet ſi diceretur *q* aqua qua ſtimur non eſt ſimpler qu[ia] certum eſt *q* non ſit vere miſtum: neque babet complexionem ſed debis alias.", "Et melioſ quidem ſirupus acetofus apud me eſt ille i quo ponitur zuccharum in vafe: deinde funditur ſuper ipſum acetum ſorte quod ſit devino tante quāritatis, vt eleueſ ſuper doſzum zuchari: immo dimittat ipſum diſcooper tum. deinde ponuntur ſub vafe carbones quieti et cibus calidus donec liqueſat zuchar[ui] in aceto fine ebulitione: deinde colligitur ſpuma: et dimittitur vna h[ora] cum multo calore donec miſceat zuchar[ui] cum aceto: deinde fundat ſuper ipſum aque quantitas duozum diſtozum: et bulat viſq[ae] ad sp[il]ſitudinem.", "Ibid. docet conficere ſirupum acetofum: diſcens *q* melioſ ſirupus acetofus eſt ille in quo ponitur zucbar[ui] ſeſiſcet trium coſtarum in vafe. Deinde funditur ſuper ipſum acetum ſorte: quod ſit de vino vt ſit magis inciſtum: et penetratum: et no debet eſſe evino granatozum aggreſſa: et ſimilib[us] neque aqua, et ſit tante ſp[il]tatis vt no cooperat zucbar[ui] totaliter: ſed fecundum do[z]ium eius: ſecundum partem altoz[em] maneat diſcooper tum. deinde accendatur igniſt quietus: t[em] paruus ex carbonibus: ita vt c[ui]s calidus cu paucis p[ro]nis ſufficiat donec liqueſat zucbar[ui] cum aceto fine ebulitione. deinde tollatur ſpuma et dimittatur ſic bo[ra] vna cum multo calore: ſed abſiſq[ae] ebulitione notabiliſt donec miſceatur zucbar[ui] cum aceto: deinde fundatur ſuper ipſo aque quātitas duozum diſgitum ſecundum latum: et poſte bu[ſ]lat donec inſp[il]ſetur. Adod[ui] tamen *A* defue quē debes ſequi eſt clarus et bonus. Ac c[ip]ice zucbar[ui] albi lib[us]: q[ui]que: ſunde ſup[er] illud i vafe lap[í]deo aque ſo[rum] dulcium et claro[rum] lib[us]: et decoqua/tur ſemper abijſcendo ſpumam. Et ſit igniſt quo coq[uitur] p[ri]unarum: aut tenuis flamme: et fine ſu/mo donec clarkiſcetur: et diminuta ſit aqua: ſicut medietas. Deinde funde ſup[er] ipſum aceti vint albi et clarkiſbas duas: *a* viſ vis facere par[n]i acetofum, *a* ſi vero multum p[ō]e lib[as] quatuor: *a* ſi vero medio c[ri]ter: p[ō]e aceti lib[us] tres: et poſte a p[ri]ſice decoctio[n]e viſq[ae] ad sp[il]ſitudinem: *a* ſit doſis et ab [i]. s[v]iſq[ae] ad tres cu a[ſ]q frida b[hi]n editionata. In boc eſi ſirupo acetofo eſ irridat[io] p[er] aquā et aceti: *a* ſi b[u]cََََََََََََََََََََََََ

Secundus

aquam et alqualiter per succbarum: si non est an/
tiquum incidit et apst per acetum: et abstergit per
zucbari: et etiá aperit: et poté couené's i feb:ib¹.
Quantitas autem aceti debet pont sćom guftum
bominis: et eius tolerantiam et sćom grossitudi/
nem aut fubtilitatem materierum: earumque vifco
fitatem. In grossiori enim et vifcosiori plus de ace
to debet pont: et acutus: etvalet in omní materia
ita vt etiam in melancolica: quâuis ſibi assimileſc
ſcom qualitates primaſ propter incſionem ſub/
ſationem et abſterſionem: q[ui]t[em] est in eo merito aceti
et zucbari: miſceatur autem tantum aque in potu
quotidiane quatum erigit guſtus patientis.

C[et] aggregare firupum acetoſum: et
aquam ordei ſimul est illaudabile: quomiá
corrumpit aquam ordei ſcom plurimum.
In parte preſenti ponit octo canones. quorum
primus est. Aggregate: i. miſcere firupuſ acetoſum
et aquam ordei ſimul est illaudabile. quoniam ſi/
rupus acetoſus corruſit aquam ordei ſcom pluri/
mum. f. ad acetoſum.

Contra quia
auctores p[re]cipue Aut
ce[n]i. permíſcet firupum
acetoſum cum aqua ordei. p[ri]ma
tertij. cap. de fre
neſt: et infra docebit miſceri cum aqua ordei paru
aceti. Similiter in capítulo de ſebre flegmática
concedit banc mittonem. Item Bal. primo alimé
tozum docet acetum ptíſane miſcere.

Pro solutione
bozum dic[um] q[ui] aq
ordei aut d[am] gratia
cib[ici]ſut illa in qua plus est de farina: et tunc non
debent permíſceri. nam firupus acetoſus in nota
bilí quáttrate faceret ipſam ex ſtomacho deſcen/
dere ante completam diſgestionem. Et quâuis Ba.
permíſceat acetum cum ptíſana: boc facit in p[ar]
pau quáttrate: vt fit incíſuum et p[ro]bíſitium in/
flammationis: et non ſit tantú q[ui] faciat illam de/
ſcendere. Si autem aqua ordei detur ad alteran/
dum: et non dubítur de acetoſatione: quia for[te]
datur in ſtomacho naturaliter calido: in quo non
funt bumozes potentes corrumpere aqua[que] ordei
ad acetoſum: permíſceri tunc posſunt adinúmcem.
licet etiam ſeparat: posſunt d[ari]. Si autem detur
in ſtomacho naturaliter frígido: aut in quo ſunt
bumozes potentes corrumpere aquam ordei ad
acetoſum: non debent permíſceri: q[ui] corrumpereſt
ad acetoſus. ſed debet p[ri]us p[re]miſt i[mi] firupus ac
toſus vt dic[er]t. p[os]tea exib[er]t aqua ordei: quia ta
men frequenter in ſtomachis ſebi[re]tium reperſi/
tur bumozes buſu[mi]d[io]. Auicéna p[ro]buit buſu[
]modi adinúmcem permíſceri: ne firupus acetoſus
adiuuet ad corrumpendem aquam ordei ad ac[
]etoſum. et quia boc non est ſemper ídeo dixit ſcom
plurímu[m].

C[et] non oportet vt detur in potu aqua
ordei cu[j] ſicitas nature aſdet: immo ante
ipſam fiat cliftere.

I[Secundus] canon. Non detur in potu aqua or-
det cum venter est ſiccus: immo ante ipſius exibi-
tionem fiat cliftere. Dic canon ſumpt[er] est ab Iby-
po. primo regiminis acuto[rum]: et verificatus in
principio precedentis capituli. Et potest b[ic] ca-
non intelligit tam de aqua ordei que datur p[ro] ci-
bo. quia regulariter ante cibi exbibitiones debet
venter esse non plenus fecibus. potest etiam veri-
ficari de aqua ordei data medicinaliter. I[psa] effi
babet virtutem abſtergend[ui] et lauandi ſuperſlu[
tates quas ad loca fecum conducit que p[ro]bíbit

Fe.pu.in vniuersali. Fo.xcv.

ab eſtu propter fecum obuſatione nocebunt eua
porantes: aut mote ad venas: square p[re]miſtatur
cliftere.

D[on] fi acetur in ſtomacho detur in potu
q[ui] de ea est magis ſubtile. Quod ſi acetat
coquatur cum ea radix apij et eius ſimile.
S[ive]ro acetat iterum. tunc neſſarum è
vt miſceatur alí quid p[iper]is cum ea p[ro]
p[ri]e qu[á]do materia non èvhemètis ſub-
tilitatis et caliditatis.

I[T]ertius canon. D[on] fi acetat f. aqua ordei in ſto
macbo detur in potu q[ui] de ea est magis ſubtile:
est calidus et paruam mo[am] contrabit in ſtoma-
cbo. D[on] fi acetat etiam illud q[ui] est ſubtile coqua
tur cum ea radix apij vel ſimile: ſicut ſenſculi. Si
vero adbuc acetat neſſauruſ est vt miſceatur ſe/
cu alíquid p[iper]is: u[m]m decoquíſt. Et p[ro]ſi[que]
materia n[ò]t. èvhemètis caliditatis nec ſubſtila-
tis. I[ll]lotand[ui] q[ui] aqua ordei est merito cóplexio-
nis: qu[ia] frígida: et merito modi ſubſe. quia ſubſt-
lis: ap[ta]t vt acetoſetur. p[ro]pterea concurrente fr[
g]iditate ſtomacbi: aut bumozibus frígidis in ſto
macbo facile corrumpitur ad acetoſum que corru-
ptio no cet diſgestioni. p[ro]pterea succurrend[ui] est
f[u]xta ordinem ſupraſcriptum.

C[et] quando multiplicatur eius inſlatio
tunc miſceatur cum ea ad caleſacts paru
aceti vini acetoſi.

I[Qu]artus canon. Qu[ão]do multiplicatur eius. i.
aque ordei inſlatio miſceatur cum ea ad caleſa-
cos. i. inſlámatos, parum vint acetoſi, ideſt aceti
vint.

Pro quo
notand[ui] q[ui] licet inſlato a ven-
toſitate p[ro]uen[é]s calo[ris] ſigni
ſicet debilitatem respectu calo[ris] reſolu[é]tis ma-
ter[ia] inſenſibilleer. inſlato tamen aliquando p[
]nenit propter vebementem caliditatem tranſinu-
tantem bumozem in vêtoſitatem. Quap[ro]pter in
caleſactis. ſ.ex]eſſu en[im]ia caliditate ventoſant
bus bumozem conuenit parum aceti vint q[ui] pe[
]netrando remittit caliditatem. et ita p[ro]b[ite] in
ſationem a ventoſitate p[ender]entem. Et quid per
acetum vint babeamus intelligere patet per Ra-
sim. xvij. continétis capítulo de ſebre ſanguínea
in fine auctoſitate Adengarat. Qu[ão]do vis vt de/
f]ictat inſlato aque ordei: p[one] in ip[sa] ex aceto vt
n[ò]t: et p[ro]p[ri]e in caleſacto vel colerico. Si vero in[
]flato p[ro]uenſret propter caliditatis diminuti[
nem] acetoſa non conuenient. Nam acetoſa cau[
s]t vêtoſitatem apud Autce[n]. vigetíma tertij. tra
catu primo capítulo de cura p[ra]p[ſim] in fine.
C[er]um cum firupus acetoſus in potu
datur incidit h[u]o[res] et p[re]parat ſuper flut-
tates ad exp[ul]ſionem: et tu conſequenter
p[ost] duas h[or]as da aquá all[it]z ordei ſub-
tilem p[re]dictam vt abluat quod incidit et
abſtergat id et extra[ha]t ip[li]um per ſudo[res]
et p[rou]o cationem.

I[Qu]intus canon. cum firupus acetoſus in potu
datur: incidit bumozes: et p[re]parat ſuper fluitates
ad exp[ul]ſionem. ſacit enim operationem diſgesti[
ui]. Et conſequenter p[ost] duas h[or]as da aquam
l[it]z ordei. ideſt ordei exco[rt]icati a cortice exterſo[
]tubilem p[re]dictam: ſic]icet illam q[ui] est p[or]mi[de]
]n]talis vt abluat quod i[cid]idit. ſ[ar]iprus acetoſus et
]abſtergat et extra[bat] ill[ò] p[ro]ſu[d]e: ſ[u]p[u]o cationem. ſ[.

Auicéna.

Tractatus

vzine. Quapropter firupus acetoſus est premiſtibus
dus iicut diſeſtiva premiituntur euacuatiuſ.
Nota tamen φ licet aqua ordei: habeat virtutem
lauatiuſ: non in b5 virtutem tertiam puo cātez: aut
ſudoem facientem. Sed materijs incitis per firu
pum acetoſum: deinde comotis per aquam ordei
natura comouetur ad expellendum per bas vias
adiuta tamen ab aqua ordei.

Et non est nocumentum si detur in po-
tu firupus acetoſus apud cenam cum iam
separatus est cibus a stomacbo.

Sectus canon. Non est nocumêtum: immo ſup-
ple tuuamêtum si detur in potu firupus acetoſus
apud cenam. l.ante cenam. l. tanto tempore φ fit
digeſtus cum cena ſumitur: et φ fit etiam celebra-
ta digestio cibi precedentis: et sic faciunt plures q
digesſtiva extbêr bis in die. l.ante cenâ: et in mane
confidentes per bunc modum diſeſtionem velo-
citart.

Et quandoq[ui] est necessarium vt premit
tatur iuleb ante aqua ordei vt addat in lu-
mectatione: et illud est cum vides ſiccatè
dominantem ſuper coſpus et linguam.

I[se]ptimus canon: quandoq[ui] est necessarium vt premitatur iuleb q[ui] fit ex aqua et zucchra ante aquam ordei. l. per duas bozas: aut circa vt coſpus et materia bumectetur. et boc. marine obseruâus est cum vides ſiccatè dominantem ſuper coſpus et linguam. Est enim boc bumectatûnum ratione aque et zucchari. licet etiam ratiò zucchari fit abſterſuum. Abi ergo indiges amplius bumeatione premitte iuleb aque ordei. Abi vero inclinione et subtiliacione: ſicut in materijs groſſus et viſcoſis premitte firupum acetoſum. Potest etias ly ante diſere p[re] electione vt fit ſenſus: φ vii. ibi in diges matos bumectatione preſeigatur iuleb aq[ui] ordei. Lum iuleb bumectet ratiò e aque et zucuba vt ſed aqua ordei tantum bumectat ratione aque: et p[re] eſtcat ratiò ne ordei.

Et quandoq[ui] est necessarium vt premit
tatur ante ipſam ad leniendum naturam
aliquid de tamarindis ante illud per duas
hozas.

I[so]ctauus canon. quandoq[ui] est necessarioru vt pre-
imitatur ante aquam ordei ad leniendum natura-
aliq[ui] de tamarindis. l. per duas bozas. Ante boc
autem necessarium est cum adest ſicitas ventris
etiam in inteſtinis ſuper tobius, non enim con-
fidimus φ aqua ordei ſufficitat ad leniendum: nec
etiam cliternia peruenant ad intestina ſuperiora
opus ita q[ui] est vt ſumatur leniitium. Ados autem
medicoz[ui]um est vt potius exibcant aliquid mâne
aut casſie. circa vnâ. 3. mâne: aut ſer. 3. casſie φ ta-
marindos. quia non confidunt intestina poſse le-
ni tru niti p[ro] notabilis quâtitatè tamarindôq[ui] for[te]
remanêres i ſt stomacbo c[ui] ſumikq[ui] ordei eſſent c[ui]
vt corz[ur]peretur ad acetoſum. In bomine tamen
babente stomachum calidum cuius venter fit fa-
ci[le] ſolubilis eoz[ui]m administra ratio eſſet c[ou]eniæ
prop[ie]t[em] in febribus multe incensionis. Inotan-
dum φ sicut ante aquam ordei debemus premit-
tere clitere lenitiuſ. ita etiam est faciendum ante
firupum acetoſum ampliſem: et composi[ti]u vt via
ſit aperta: per quam poſſit educi q[ui] per buiſmo-
di est inciſum et abſterſum ne remanens in intei-
nis euapotando noceat. ne etiam illud cum alijq
parte fecali bi firupi et prop[ie]t[em] acetoſus compo-

Decura

ſitus ad epar penetrare faciat. Et ſi clifſere h[uius] po-
terit eadem die ante bos ſirupos: aut aqua or-
dei premiſt iufficitat vt die precedenti premiſum
ſit, et intelliguntur: vbi venter fit valde ſipticus et
plenus fecibus.

Decurationibus februum acutarum. Lap. k.

God dictum est de regimine le-
nificationis et prouocationis et
fudationis et diſeſtationis: dein-
de euacuationis cum medicina
poſt illud. Et quod dictum est
de catione poſt ip[er]m est illud: quod opo-
tuit nos rememorari hic.

Jauicêna in capitulo precedent[em] tradit regimen
generale februum acutatum. quia ceteris magis
piculose ſunt. Et diuittur boc capituli in duas
parte[as]. Nam in prima parte premiſt regimên[is]
contra materiâm. In secunda contra febr[em]. Se-
cunda ibi. parum infra. At modi extin[tion]is ve-
bementie caliditatis.) Dicet prima opot[ere]
nos recor[ar]i po[re] curando feb[ri]zes ac utas inten-
dendo ad cauſam et virtutem regimên[is] dicti de
leniſcatione. l. ventris: et prouocatione. l. vzine et
ſudo[ris] et diſeſtione materie feb[ri]zes et euacuato-
ne poſt diſeſtionem cum medicina d[iger]ente bu-
mo[em] qui est cauſa feb[ri]zes. Tacuit autem bu[bo]
tbomiam dans illam intelligere p[re] reliquias eu-
catiuſes: aut forte: quia raro in febre acuta de co-
lertica materia vebementis inflammationis con-
uenit flebotbomia: ne c[er]g ad nimiam colerico[
rum ebulitionê perducatur contra canone. quar-
te primi. capitulo de flebotbomia. Opo[re]t etia[as]
nos rememorari etus quod dictum est de cibario[
no] feb[ri]citatûnum poſt capitulum de cura generali-
febr[ium] acutarum: vt per bec que dicta ſunt in il-
lis duobus capitulis poſſimus recte intêdere ad
curam feb[ri]zes: et ad virtutem.

At modi extin[tion]is vebementie cali-
ditatis ſunt cum infrigidati[oe] aeris; et c[ui]
infrigidatione cibi: et cum epithimatibus et
emplastris et medicinis.

Inunc Auicêna, ſa cit[uo]d dictum est, et continet
partes duas. Nam in prima ponit ſex modos ex-
tinguendi vebementiâ calati: et declarat duos
tilloz[ui]m modoz[ui]m. In secunda vero declarat altos
quatuor modos. Secunda ibi. Et opot[er]t vt fit
aer. Prima in tres. nam in prima ponit quatuor
modos extinguendi caliditatem quos non decla-
rat. In secunda ponit quintum quem declarat.
In tertia ſextum ip[er]sum declarans. Secunda ibi.
( Et cum retentione eoz[ui]um. tertia ibi. Et quan
doc[ui]m ſuatur per administra[atione].) In prima di-
ct φ modi extin[tion]is vebementie caliditatis
ſelicet feb[ri]lis perſicuntur cum infrigidatione
aeris. Et secundo cum infrigidatione cibi: iub ci-
bo etiam comp[re]ebendendo potum. Et tertio cu[z]
ep[ith]imatibus et emplastris. Et quarto cum me-
dicin[is] frigidis.

Et cum retentione eoz[ui]que ſunt sicut
mucillago p[fil]iij et mucillago granoz[ui]ni ci-
tonij; et ſuccus poſtulace et ſuccus liquiri-
tie in oze[nt] vt ſedetur fitis. Ma[na] affiduari gut
turi patientis egritudinem calidâ aliquid
vt remaneat

["Secundus", "vt remaneat os humidum; et nō excitetur in curis est iuutatuum valde.", "Ibicum ponit quintū modum quem declarat: et est cum retentione in oze: cumque sunt sicut mucilago pfluij: que est frigida et būida in primo: et muclilla go grano: cum seminum citon to: frigida et bumida in primo: que mucillagines per decoctionem bovum grano: cum aqua extrabūtur: s. mucillago seminis pfluij: debet extrabi per leuem decoctione: ipfius: et abſi: contufione: ne forte aliquid de medulla eius calida et ficca: in quarto p[ro]miceatur cum mucillagine. Est enim mucillago bumiditas alba viscola ad ſimilitudine mucilaginis: et fortis dicta cz: bis GLYPH<213>GLYPH<213>GLYPH<213

Tractatus

manationes fontiī et decurfus aquarū: aut saltè
 Domus aqua asperfa trrozetur. Sexto stratu si/
 ue lecrū faciendo sug lacunā coopertā rebtī: sicut
 rebe factum ex funibus adinutcē cōtextis. et stra-
tus ſille.i.pānus ſup quez dozmitur ſit ex tabarī.i.
 ex ligno qo est frīgidus q̣orut: et bis ſimilibus
 stratibus.i.lectis bene ſituatis et equatis: sicut ex
 cozo: et reliquī stratus er quo culcitre implenſt fa-
 cte ex linio aut cozo et ſimilibus: sicut ex extremita
 tibus ſalicum citontop.i. mixt.i. ex eo[rum] ſolijs: et
 ſint asperfa aqua roſarū. Et ſimiliter er ſolijs ma-
 lorum et nenufaris roſis et vſolijs. et bene in illis
 dia ſint equata vt lectus ſit mollis et vnitoſmis.
 Septimo ponātur in domo calatbi: in quib[us] ſint
 ordinata fruſta fructuus bont odonis frigido[rum] ſi/
cut malo[rum] acetofo[rum]: qua ſunt frigido[rum] et cito-
nio[rum] et modo[rum].i. et ſpecterū prunobont odonis
 et nenuſare et ſalicibus ſup quas pulueriſat ſint
 sandali frigidi ȋp[er]cipto tertij: et capbora: et ſup
 quas tā distillatū ſit pa[que] vint odorſeri.博 enim
 et vtilmo[rum].i. in bonitate. vapores nāc[us] vint aroma-
tici in pauca quātitate permitti cu alij[s] vapori/
 bus frigidis multis faciut alios ad i[tr]inſeca coz-
 pozis penetrare magis: et cu boc magis p[ro]fo[t].
 Et concludēo dictō boc eſt regimē a eris. Galti-
 mo circa banc partē cultādo dubiu: nota domum
 acute febriciens no ille ſternenda frondibus popu-
 li que cōtter apud nos repitur. Mam populus o[mi]
 cta atbroſa: et aurū romanu apud Auicen. caſeſa
 cit vebemēter in tertio et eſſecat in prīmo: et eius
 flos eſt vebementis caliditatis: et ipſius gūmi eſt
 vtilmo[rum] in caleſactone. Alia tam[que] ſpecies popu-
 li que apud plinu[m]. trīui. naturalis byſtorie. cap. de
 populo. et apud Symonē genuſem eſt frigide co-
 plexionis forſa p[ro]ſset ſterni in domo febriciens.
 Motādu[n] ſecundo q̣ui licet nostra populus crescat
 apud aquas. ita tamen ipſam eſt calidam: ſicut
 rifius a corus et similia. et quauijs flos eius ponat
 in vngueto frigido: sicut populeone: ſtat in ipſam
 eſſe calidam: et ibi p[ro]ſtam eſſe ad contemperan/
dum res frigidas que illus vnguenti cōpoſtio[\]nē ingrediuntur: ſicut in multis medicinis calidis
 calidis ponimus optum vt ultra alia tuuamēta re
 mittat illo[rum] calidatem.

Regimen autem cibi iam ſciuſtis: et sive
luntas aſſed vt cum inſrigidatione ſit leni
ficatio: tunc detur aqua cucurbite: et aqua
melonis indi p[ro]p[ro]zie: et aqua cucumeris: et
lactuca cum aceto eſt vltima.

Tunc Autceni. docet extinguere caliditare acu/
te febrientiui cu cibis et potibus: et tria facit. Pri-
mo ponit regimen inſrigidans. i. leniens. ſecum/
do regimen inſrigidans. et ſitim ſedans. tertio po-
nit regimen inſrigidans. et conſtringens. ſecunda
ibi. (Et quod cōuenſens eſt in ſedado.) tertia ibi.
( Et ſi aſſed volutas.) Dicit primo te ſciuſſe regi-
men cibandi. cap. de cibatione febricitant iui. vo-
lendo tamen inſrigidando lentre. i. ventrem detur
aqua cucurbite et aqua melonis indi. et eſt. p[ro]p[ra]
et aqua cucumeris: inſtelligendo per laquā ſuccum
borum in frigidantē et bumectantē et lenientē: et
magis p[ro]p[er]tus interbos eſt ſuccus angurie. et gu-
ſuf placibus. Accipit a[rgo] fruſtuus angurie. et po-
natur i. aqua zuccharia et maſtice[rum] et ſuccus de/
glutatur. Sunt et alij modi de quibus dictus eſt
in capitulo generali curationis februti putridarī
et lactuca cu aceto eſt vltima. i. valde conueniens
ad inſrigidandā: licet non ad lentenduz. Et q[ui]que

Decura

ita dantur ante digektionē et diem ſeptimū cum
maſtia eſt neceſſitas inſrigidandi.

Et quod conueniens eſt ad ſedandum
ſtim eo[rum] eſt foca ſactum er pane ſimile
cum aqua caſet acceptra er dogo. i. lacte er
quo e[tractum] eſt butyru[rum] poſt collationē
vḥe[mentem].

Facit quod dictum eſt dícens conuenire p[ro] ſe-
dando ſtim foca et eſt potus ſactus ex o[r]deo qui
eſt ſpecies ceruſiſe apud Symonem Genuenfem
in preſenti tamen intelliſe poru[rum] ſiue cibum ſactu
er pane ſimile. i. puri[ſ]o[rum] partis ſarine frumenti
que eſt minuſ calida parte ſarine magis furſurea
cui aqua caſet acceptra ex dogo. i. lacte acetoſo. q[ui]
frigidius a quo butyrum eſt e[tractum] aptu infla-
mationi et exbibeatur ita aqua poſt vebementez
collationem vt e[ EXTRA] batur pars caſalis et buty-
roſa: vt magis ſit inſrigidans et bumectas leniſs
et ſitim e[tinguens]. buui[mo]di autem non ſunt in
vſui apud nos. credo tamen cum multa aqua caſet
aliquid modicum panis optimi eſſe diſoluēduz:
ita vt ſoſberi poſt.

Et ſi aſſed volutas vt cum ſedatione ſit
retentio: tunc detur ſuccus granati muſi et
retentio: tunc detur ſuccus granati muſi et
acetoſi: aqua agreſſe et aqua mori de ſe-
mi et aqua acetoſitatis limonis non ſaliſi:
et aqua acetoſitatis citri: et que ſunt his ſi-
milia: et aqua cereſculi et eſt berberis.

Tunc dicit q[ui] volendo cum ſedatione calo[ris] et
nitis retinere. i. ventre dentur ſucci granati muſi et
acetoſi. et aqua. i. ſuccus agreſſe et ſuccus mori de
ſem. i. de regione illa. et ſuccus acetoſitatio limo-
nis non ſaliſi: et ſuccus neleſimit: id est berbero[n].
Tnotādu[n] q[ui] licet granata acria et muza babeat
virtutē solutuā. tum cōprimendo. tum abſtergen
do. et tertio ſua acuitate pungendo et ſtimulādo:
prop[er]ie ſuccus ip[ro]ſum expr[er]ſis a toto p[re]ter
coſticem e[ter]toſem: babent tamen virtutes kipti
cam quas poſſunt ventrem retinere. Unde quauijs
soluant: derelinquit tamen vestigia conſtrictiōs
in ſteſtinis. Unde Auicē. ſecundo canone caplo
prop[er]io dicebat in oibus ſpeciebus ſuis vſiq[us] ad
a cetoſum eſſe abſterſionem cum ſipticitate. Ael
foſte conſtringunt: qua[ta] p[ro]uocant vīnam. et ac
etoſum eſt plus p[ro]ouocans q̣ui dulce. Que aut p[ro]
uocant vīnam conſtringunt. qua[ta] vīna noctu fa
ta multa modicum ſecellum hignificat. 4. affo[ru]ſis
mozum. affo[ru]ſimo. lxxiiij. Sacuit autē de granato
dulci. qua[n]a nō eſt ita apri[rum] ventre retinere: ſitim ſe-
dare et ſlammā extinguere: et cu locutus eſt de mo-
ris maxime itellexit de acetoſis. qua[ta] dulcia ſunt
calida ſe[do] canone. cap. p[ro]p[ro]zie: et de vtrōq mo[
]ro. i. rubi et celi potest boc intelliget et per boc in-
tellige ſuccum aranctij et similia.

Epithimata vero et emplaſtra ſunt eſ
ſuccis notis. Et p[ro]p[er]ie aqua rosata: aut
ſucco roſarum recentum cum ſandalis et
camphora: et aqua coziandri et endiuie:
cum ıſtis enim eſt inſrigidatio pluruma et
muſcilago p[er]ſilij cum aceto et aqua rosata eſ
huius generis.

Idic autem declarat tertium modum inſrigidā
di febrientes acute et eſt cum epitbimaticb? et res
liquis actu applicitis. Habet bec pars duas par-
tes. Man i prima declarat ex quibus buui[mo]di
conſicuntur. ſecundo ponit ca[n]h. de emb[ocatione].
ſecu[n]da ibi.

ſecida ibi.

Secundus

ſea ibi. (Et embocare epar.) In prima dicit qo
eptibimata dicta ab cpi qo est ſup; aut tibes poſi
tio: ſicut ex ſuccis. idet quioſibus notis et proſi
pere aqua roſata cum sandalis et capbora 2 aqua
cozandri et endiſte. cum iltis enim est infrigida-
tio plurima: licet ſuccus roſarum fit calidus: ſed
poteft cum reliquis frigidismiſcerit: vt addat in co
fortatione: et mucilago pflilij cum aqua roſarum:
taeto est ex boc genere.

Et embrocare epar cum infrigidanti-
bus est res maria et magis iuuans; na cum
equatur est in eo maiio2 pars rectificationis:
et fortaſſe rectificat aquam.

Tillunc ponit canonem embrocationis per embro-
cationem intelligendo quencung modum appli-
cand medicinas exterius. Et continet bec pars
tres partes.nam primo ponit utilitatem embro-
cationis epatis. secundo ponit canones embro-
cationis capitis. tertio ponit canones embroca-
tionis epatis. secunda ibi. (Et quando est illic ca-
tar?) .tertia ibiſatis extister. (Et ifrigida epar)
In prima parte dicit quod embrocare epar cum
infrigidantibus est res marimi tuamenti. Nam
et equatur mala complectio calida est in eo ma-
to: pars rectificationis et fortaſſe rectificata qua-
tidem viniam meliozando calorem modum ſubita-
tie aut bypofatim.

Et quando est illic catarrus et tuſſis aut
in capite eius est gravitas aut tenſio signi-
ficat multitudinem vaporem: quare opor-
tet ne fundatur ſuper caput aqua: aut ace-
tum: immo occupetur cum inclinatione ca-
pitis ſuper vapores aque ſecundum quod
dispositio facit illud necessarium. Si vero
non fuerit catarrus: neq: aliquid eorum que
dirimus: tunc adminimiftra de embrocis et
epithimatibus que vis. Et nocibilio2 em-
bzoca in huius dispositione repletionis ca-
pitis est mulſio lactis ſuper caput. ſortaſ-
ſe enim facit accidere apoftema in capite 2
perditionem. Et magis ſalua horarum em
blocationis capitis cuż repletione eius est
vt ſit vapot colericus non humidus: immo
in huius hozza fortaſſe non nocet: immo co
fert. Et cognoscitur ex dispositio ſomni et
vigilijs et humiditate ſuperiozum partium
narium et earum ſiccitate. Lum ergo vide-
ris ſomnum aut pzoſunditatem ſomni aut
humiditatem ſuperiozum partium narium
tunc caue embrocationem et inufunctionem:
et ſtude in attrahendo materia: ad inferio-
ra. Et cum videris rubedinem in naſo et fa-
cie vehementem. tunc non erit malum vt fa-
cias currere ſanguinem ex narium.

Tillunc ponit canonem embrocationis capitis: et
babet ſex partes. In prima ponit canonem pzoſi-
bituum embrocationis capitis. In secunda cano-
nes concedentes eius embrocatione. In tertia po-
nit embrocationem magis incouenſent. In quar
ta parte ponit caſum in quo cum repletiſe est em-
bzocandum. In quinta ponit ſigna repletionis in
qua conuenit: et in qua non conuenit embrocatio
capitis. In ſexta ponit duos canones. Secunda ibi.

Febrium acu.

Fo.xcvij.

(Et in non fuerit catarrus).tertia ibi.( Et nocibis
lior: embrocatio:)quarta ibi.(Et magis ſalua bo
ranum.) quita ibi.(Et cognoscitur.) ſexta ibi.( Œ
ergo ibi videris ſomnij. In prima parte dicit qo
quando in corpore febriente est catarrus et tuſſis:
autinca pite, eius est gravitas intelligens multi-
tudinem ſuperfluttatis in eo: aut extenſio signifi-
cans multitudinem. vaporem: uo poſtet ne fundatur ſu-
per caput aqua necq: acetum: immo debet inclina-
re caput ſuper vapore: aque frigide tepide aut ca-
lide pauciori tempore aut longiori ſecundu quod
exigit dispositio ſua. Laumate nanc: exiſtente ma-
gno pluri infrigitatione opus est. ſed econtra ipo-
exiſtete paruo. et ſecundu boc opoſtet aquam eſſe
frigidam calida aut mediam. Similiter repletio e
exiſtente multa opoſtet non longo tempore tenere
caput inclinatū ſuper vaporem, aque ne per cali-
dos vapores prier modum liquefiant: nec per frí-
gidos vie opilentur et bumores prier modum tu
grossentur. In ſecunda parte dicit quod non exiſtě
te catarro: nec alioqu ex bis que dicta ſunt admíni
ſtra de embrocis et epitibimibus quod tibi pla-
cet. In tertia parte dicit quod cognoscitur: embzoca
cum caput est repletum est mulſio lactis ſuper ca-
put. Fortaſſe enim facit accidere apoftema in ca-
pite: et interficit opilando poros ſua viſcoſitate et
adberentia. vnde non fit tranſpратio. In quarta
parte dicit quod magis ſalua boza embrocationis
capitis quando est repletum est vt fit in eo vapoz
colericus non bumidus: immo in boc caſu fortaſſe
non nocet: immo confert et est modus loquendi.
In quinta parte dicit quod cognoscitur an vapoz
fit bumidus an ſiccus ex ſomno quita tunc et bu-
midus: et ex vigilijs: quita tunc est ſiccus : et bumi-
ditate ſuperiozum partium narium. ſcilicet muſi.
quando ſcilicet ſunt multi et non acut: et earus ſic
citate ſcilicet quando ſunt muſi. Tunc enim signi-
ficat vapores illoſſe ſiccos ſicut bumiditas na-
rii significat vapores būdos. In ſexta pte dicit
cui ergo videris ſomnij: ſc:z notabil: aut pzoſundi
tatem ſomni aut bumiditatem ſuperto: partius
narium: tunc caue embrocationem et vnctione ſci-
licet capitis: et ſtude in attrabendo materia ad in
ferioza: ſcilicet cum clisteribus: et reliquis auxilijs
Et tu ſupple etiam aliam partem: ſcilicet ſi vide-
ris vigilijs et ſiccitatē narium: tunc embzca 2 vn
gem ſcilicet cum frigidis. I Secundus canon. cu: vi
deris rubedinem in naſo: et facie vebemētem: tunc
non est malum vt facias currere ſanguinem ex na-
ribus: ſcilicet cum berba dicta poligonta: aut feris
pozicnis. aut ſanguisuga parti intrinſece narium
applicata.

Et infrigida epar cum emplastris: et ei
infrigidas: caue ne occurras cum infrigida-
tione vehementi hozza ſudoris et resolutio-
nis: immo opoſtet vt obſerues illud: ſotaſ-
ſe enim fit cauſa in elogatione egritudinis:
licet quandoſ ſit logitudo egritudinis ſal
uior quam ipſius acuitas.
Illic ponit cano: embrocationis epatis: et quę
dam alium: licet etiam adaptetur primus canon
embrocationis cu: uſo: partis extrinſece dicens in
frigida epar cum emplastris ſibi pripo: ijs. et cum
infrigidas: ſcilicet cum bis ſic applicitis exterus
caue ne occurras cum infrigida: ehementi bo
ra ſudoris et resolutio: materie: immo opoſtet
vt obſerues illud. nam ſexta fortaſſe est cauſa pro: longa
tionis egritudinis: ſcilicet ret inendo materiā qua


n

Tractatus

do natura tentat eucautione: licet quâdoq: fit 15
gitudo egritudinis saluio: quam eius acutas.
Quapropter ei egritudo est valde acuta corp? pre-
termodum consumens ad quod natura tentaret
sudoem essent butusmodi frigida applicada, ma
gis enim eligamus aliqualem prolongationem
egritudinis quam corporis arefactionem.

Et opotet ut caueas in febrib? acutis
calium rature: quomâ addit in debilitatevir
tutis et teretur natura a receptione super
fluitatum ad intetina et ab expulsiòe earû
ab eis propter victoriam superfluitatum: z
fortasse redeunt superfluitates ad superio
ra et ledunt hipocundria et inflant ea et le-
dunt caput.

Secundus canon. Læue in febribus acutis ca/
sum rature: id est exhortationis intellinoium: quæ
addit in debilitate virtutis et secûdo quia natura
a receptione: id est expulione superfluitatu ad in-
teftina terretur: et ab expulione earu ab eis: id est
per ea: fecilicet inteftina. non quia superfluitates
dominentur virtuti: immo quia natura timet: ne
transitus superfluttatum per inteftina dolorez au
geat in intefinis exhortatis: sicut etiam natura ter
retur a mingendo cum vesica est exhortata. Qua
propter superfluitates non expulse fortaſſe redeut
ad superio: et reten te in ventre ledunt bypocun-
dria et ledunt caput euapozando: aut forze ad ip-
sum permutate.

Et quandoq: est in potu papaueris iu-
uamentuz mirabile in inſpìlando materiâ
ſubtilem: quare digerit in faciendo ſomnû.
Ibic declarat ſerum modum infrigidandi acu-
te febzientes cum medicinis dicens quod quan-
doq: est potus de papauere ſuamentum mirabi-
le inſpìlando materiam ſubtilem: fecilicet calida:
quare digerit cum digestio in ſubtili ſit equatio
per ingrossionem: et in faciêdo ſomnû quo mul
tum tuantur febzîtres a cute: et per potum de pa-
pauere intelleige vel ſhrupum vel decoctione: eius
licet electuarium: ſicut diacodion et ſimila valeat
et per bunc potum intelleige alia extinguentia.

Mèbza inſtr/
gidâda i. febzi/
bus acutis ſit
quatuor.

Inflota pro declaracione butusmodi infrigidan/
di febzientes a cute quod membra infrigidada in
febribusa acutis ſunt quattuor: fecilicet caput cutus
epitbima potest eſſe tale. R. ſucci lactuce. oleiro-
fati.ana.3. vnâ aceti.3. z. mifce. bis addere potes
squam roſatam et ſuccum roſarum ad libituz vbi
magis intendas conſoſationi. Et er ſerie textus
potes compreſendere in quibus caſibus ſit epit-
bimandum caput et in qutbus non. Loz potest
epitbimari cum boc. Recipe aque roſarum.3. duas
ſucci roſarù aque acetose ana.3. vnâ aceti. aque co
riandri ana.3. ſemis sandali dragmâ vnâ. cam-
pboze grana quinque croci.3. ſemis. bis potes ad/
dere aliquid aliud calidum ſicut parum vini aro-
matti: aut parum muſci et ſimilum. Epar autem
est epitbimandum cum butusmodi. Recipe aque
endiuie et aque roſarum ana.3. vnâ ſpecierum ce-
roti sandali dragmas duas aceti.3. vnâ bis po-
tes addere parum ſpice aut aliquid calidum. Re-
nes autem epitbimantur cum infrigidante Bale-
ni. Potes etiam cuz mucilaginispſilijs dragmís
duabus aceti.3. ſemis aq roſar.3. z. ſacere epitbi
ma. et ſtante pientudine nullum borum membro
rum regulariter est epitbimandum niſi preeccedete
mînozatione.

Decura

I Rememoratio accidentium que ſiunt infebribus
acutis. Lapitulum.xxi.

Quamur ita? in p[er]mis de accidentibus que vêchemêta ſunt in febribus: z de curatione eorum. z festinemus ad distingue diu febres acutas. Et hec quidem accidentia ſunt sicut rigoz et frigus et horripilatio: et sicut suda plurimus: et sicut flurus ſanguins narium ſuperfluus et sicut vomitus laboriosus et flurus ventris debilitans: et sicut ſitis que non tolerat et sicut profunditas ſomni ſuperflua: et sicut vigilatio inſeparabilis et sicut asperitas lingue et obſuſcatio oris et sicut ſternitatio continua et doloz capitis præaus et tuffis frequens: et sicut caſus appetitus et bolíſmus et sicut appetitus, caninus et ſingultus.

I Aucenna in parte p[re]ſenti intendens ponere re
ſigen accidentium que frequenter ſiunt in febri/
bus acutis ponit p[er]mo intentionem ſuam dicês
quod in primis vult loqui de accidentibus: deinde
ſteſt inabit ad loquendum de febribus acutis: licet
etiam de cronici ſit in boc tractatu determinatu
rus. omnes tamen dic[ur]i p[os]ſunt acute: quia moza
ces respectu effimerarù et eti[ar]um. ſecundo ſin-
pit ſingulariter agere de bis accidentibus ibi. (D[]
eſt de boc.) Et que dicit in bis partib[us] nota ſunt.
I Notandum quod licet regularius ſuifet p[er]s
ponere regimê putridarù quâ accidenti ſequen-
tium eas cum cura accidentis vt accidentis p[e]deat
er cura egritudinis que est cauſa eius: attamen q[]
accidentia vêbementia in febri? ſic ut illa de qui-
bus b[ic] acturus est frequenter curationes peruer-
tunt. p[la]cuit Auicenne p[re]ponere regimê borù ac
 accidentium regimint febriù.DEC autem accidentia
de qutbus determinabit ſiunt vigintitría. licet b[ic]
non ennumeret.

I D[ec]regimine frigo[ris] et borripilationis cum ſu
perfluunt Lapitulum.xliij.

God eſt de hoc ſequens suda[re]t rectificatur velociter et non inſidet regimine. Et cretico non opotet ut contrarium fiat per remotionem: et non eſt de illis que debilitant: et que faciunt aliud.

I D[oc] capitulù primù diuiditur in duas partes.
in prima explicatur rigores nò vertentes ad ſecu-
ram. in ſecunda virtutes. ſecunda ibi. (Et quâdoq
ſedatur cum lîgatione.) In prima parte dicit duo,
primù. rigo: ſequêſ suda[re]m rectificatur velociter
et non indiget regimine: id est curatione: ſez nota
bili. ſecundù rigo: creticus nò debet remoueri per
contrariù. Et quo sequitur quod non indiget cura
tione: cum omnis cura fiat percoſtrariù. P[re]ter
ea non eſt de illis que debilitat neq[] faciant aliud
nociumentù ſi crisìs ſit laudabilis. square non indi-
get curatione. I Notandum p[ro]mo rigo[re] ſumptum
cóiter p[ro]out conuerſi[re] cum tipo aliquâdo p[re]cede
re suda[re]m aliquando ſequi aliquando et P[ri]ungt
Primù p[tr]s in principijs febriù interpolatarù que
cui suda[re]m terminatur. Item etiam in rigo[re] p[re]ce-
dete crisim p[re] suda[re]t, yt q[r]to affo[rim]orù. affo. l[v]itiij.

I cauſone

Secundus

A cauſone habito.Secundu pt. nam aliquando poſt poſt ſudozem exalatis iam vapozibus caliſis et apertis poſis multotiens etiā ſpiritibus re ſolutis ſequitur frigus quodā et forſte aliquis rigo; qui ſequens cōpletam euacuationē nō eger re gimbine per medicinas per leuē enſu ſtricationem aut pannu ſalidōrum applicationē remoueſt. Et quod rigo; ſequatur euacuationēs collige ſecuā quarti. tractatu prīmo cap. de narratiōe ſignozum bonozum; et de boe rigoze est fermo bic. Patet etiā tertium nam aliquando tempore ſudoris terre, tur natura in expellendo materiā noctuā per mem/za ſenſibilia et retrabit calo; et ſpiritus et ſigni ſicatur impotentia virtutis et terro; eius necnon malitius materie; et bic rigo; est malus. de quo. vii. affoſiſmo. In ſudo; rigo; malu. Et aliquādo cō tingit poſter vebementē resolutionē ſpiritus cujus debilitate virtutis preſtive ſicut in ſudo; diaſtore tico cu frigus affoſiāc. et bic est poſſimus. In/lo/ tandem q per rigoze creticu debes intelligere rigo; em antecedentes crſim cu oibus aut pluribus conditiōbus laudabili bus crſiis.nam p cura bus; nō est aliud faciendu ſiuta aſſoſi/mu. xx. prima particule. Ea quozum crſiis ſit aut facta est.nec ex hoc timemus virtutis debilitatē aut aliud nocucu mentūnte notabile ſic cōverſionē materie ad aliqo membzu nobile et ſimilia verus aliqua caleſactio cum pannis poſset feri.

ET quandoſedatur cum ligatione et
tremitatu et fricatione facili et cum calefa-
ctione cooperture et cum vnctione de oleo
de aneto. et de camomilla ſi indigetur eo.

Tpon regmē rigoſis vertimus ad ſe curā; et p[ro]mo minus forſis. ſecundo magis forſis. ſeō ibi (In forſi aſt quādo perſeverat.) In prima parte dicte q rigo; ſez debilis quādoſedatur cum ſiga ſione extremitatu; ſez coratu et adiutoſto; ut frica ſtione facili ſez totius corpo;is et extremitatum. et tertio cum caſeſatione et vnctiōe ſu oleo de aneto aut de camomilla ſi indigetur eo. quaſi dicat. q aliquādo ſufficiet ſola ligatio et fricatio abſo vnctione. Inotandu quod butuſmodi fricationēs et vnctionēs debent fieri do; so ſpine et partibus poſterio;bus a quibus incb aſt rigo; quarto aſſo/riſimo; u. aſſo. 6. 2. qui buſu; cujus in ſebitibus. Lalea/ ciendo em et trabēdo calidu exterius ſedāt rigo;.

In ſoſt autem quando perſeverat ſiue
ſit in ſebibus ſiue ſit in alijso poſtet vt lige
tur extremitates in locis plurimis et inun-
tio fiat eu oleo camomillino et radice lilij.
et ſunt de hoibus qui conſoſtant illud cum
eis que ſunt ſicut cardamomu et caſtoeum
et ruta et ſchea et calamentu et baurach) et
piper et piretru. Et quādo; pertrāſit illud
ad administrau linimenta et ſnapira; aſſa
nō fetida. Et quando; decoquutur medi-
cine iſte in aqua; deinde coquitur in ea ali-
q; oleum et aqua eruce forſtis est in hoc ca
pitulo p ſe ſola aut cu oleo aliquo q; deco-
quitur cu ea. et ſi de decoctio ozimi et aque et
E ſefectio olei boni. Suma; anetum ſicu et
myzra; et ruta et calamet; et piper piretrū
et coquant in vino decoctiōevitima; deinde
coqua; colatu in tāto ſp; ſt medietas et

Acci.feb.acu.

de oleo ſi amino vſo; quo cōſuma; aſ; et re-
maneat oleu; et administra; vngēdo. et de oleis
forſtib? in eis in tali qualis eſ rigo; quarta
ne eſ oleu; de costo et oleu; de ſchea to leum
de abzotano et oleu; de lilio et myzra) et po-
nantur in vncia vna olei pondus. 5. iii. pipe-
ris et septa. 5. j. piretri tritozum. et admini-
stretur abſinthis decoctum in oleo aliquo
aut oleum oliue in quo decoctu; eſ apiu; et
introitus in oleu; lenis caliditatis eſ iuati
uis valde; et forſtasse neceſarie ſut potiōes
et multotiens ſedatur cum aqua calida le-
nes caliditatis et cum incuru atiōe ſuper va
pozem eius. Et quādo non ſedatur per id ſi
materia eſ groſa decoquant in aqua ani-
fum calamentu et ſemen apij et ſemē apij et
mastip et eruca et anetu et ſimilia. Et balne-
tur in aqua in qua decocta ſint ea que ſunt
ſicut ſchea et abzotanu et calamentu; et ane
tum et ſquinantus et ruta et ſanſucus et co
ſus et ſemina calida.

Munc curat rigo; forſtē. 2 primo magis per exte
rius applicita. ſeō magis per interim p[sum]ta,
ſeō ibi. (Et omnes medicīne forſtis. puo caſtioris.)
Prima pars poſſet utuidi in tot partes quod reme
dia ponti. partes patebūt. J. Ante oia primo notā
tandum rigo; vertere ad ſe curā aliquando p[pte]r
tristem ſensationē vebemēter contristantē et debi-
litantem virtutē. Secundo p[pte]r motum cōpſe;
ſuum ad quē resſoluto; 2 virtutis debilitato; p[ie]
quitur. Tertio p[pte]r vebementē retractionē calo;
ris ad qua p[ote]ſe qui ſuffocatio. 3 Secundo notā
dum butuſmodi applicita locis de quibus ſupra
conferre caleſado; ſua actuali; et potestat calid-
tate etritREM ſensatiónē remitti; 4 tertio de ma-
teria faciente rigo; eſ resſuſo. 5 Primu; remediu; fa
ciendum in rigo; forſt quādo perſeverat ſiue in ſe
bibus ſiue quando nō fuerint ſebzesſet ligatio ex
tremitatum in locis dictis; et innunctio fricādo cu
oleo de aneto camomillino et radice lilij. ſellicet
albi que eſ calida in ſecu; et rigo; ſedationē; et
p[ote]ſt decoqui radix lilij cum oleo camomille et p
sum oleum applicari vngēdo et fricando. Secun-
dum remediu; eſ q; aliqui boies cōſo; tant oleum
ſupra ſcriptu addendo cardamomu calidu; 2 ſicu;
in tertio caſtoe; p[ing]uedinē teſticuli calida. et ſic
in fine tertij aut in principio quarti. et rutam cali.
et ſic. in tertio ſiluſe; 5o in. tij. Sebea q; ſeom alij.
quos eſ t[ic]ados arabicus cali. in p[io]o. et ſic. in. ij.
ſeom aliquos eſ p[ie]s abſinbij; et d; ſandonicu; a
ſandone loco gallie. Sz apud Gal. ſexto de ſimpli
ci medicina eſ abzotanu cali. in ſni[po]mo. ſic. in ſeō
calamentu cali. et ſic. in ſeō baurach p[ie]s ſalits p
qua ſal nitru; ca. et ſic. in tertio p[iper] piretrū cali.
et ſic. in tertio. bec aut aliqua iſto; poſſunt ſup[ra]ſcrí
pto oleo comſiceri ſeom ſu; ſubſtatia; aut p[it] po
ni ad decoquendu; et poſtea oleu; colari bmōi abij
ciendo. Tertiu; remediu; qui; per tranſit medi; ad
linimenta magis calida ſicut que fiut et ſnapira; ca
lida in quarto. J[te] ex aſſa gummi calida in quarto
ſicca in ſecundo intelligendo de nō odorſera que
eſ cādiio; odorſera. licet magis abominabilis.
J[te] due poſſunt cum alioqu o lquizeo permiticeri in
pauca quātitate et bis loca dicta inungl. Et qua;
do; decoquutur iſte medicīne in aqua; deinde de/

["Tractatus", "coctio ſlla colata bulitur cum aliquo oleo vsſ ad aque cōſumptionem & administra tur. Quartu reme diu est et aqua decoctionis eruce calide. 2 ſic. in ſcode ſola aur cu aligua oleo bulita est forſtis in boc ca. Similiter decoctio ozimi. 1. b. baliiconſcalida 2. ſic. in ſcode. 3. aqua eius per aqua intelligêdo succu aut aqua distillatioris. Quintu remedius est confectio olei boni. ſumak ſancti ſicci rute mirre calamenti ana partē vnā. piperis piretrī anī. partē mediā co quātur cu vino decoctio vltima ita vt boru virt? ingredietur vinu: deinde vinu istud coquā in tantu olet ſſamini chta est et? medietas vſquo consu matur aqua & administra tur. 4. bec est forſtis & ſolē/ nis. Septu est ex oleis forſtibus multu calidis cœu nſtibus in rigoreſtibutib qualis est rigo? quar/ tane ſicut est oleu de costo cal. 2. ſic. in tertio oleum de ſcbea oleu de abrotanu. 2. bic vides 3. Aut. per ſchea nō intelligit abrotanu. oleu de lilio oleu de mirra. Septimum ponantur in. 1. 3. olet tres. 3. pl/ peris. 4. ſcxta. 3. vnus piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4. ſcap. 1. ſim. 3. vnius piretrī trito? u. 7c. Octauum administra tur abſintibus decoctu in aliquo oleo ſi cut oleu olium in ſuo decoctu ſit aptu. Monum in/ troſtus in oleu aliquod pauce caliditatis est tuu ta tuus valde ſi ponatur in eo ſim totu corpus pze/ terp 4.

Secundus

scamno ad experiendùn an fit fo:tis potens tolera/
re butufimodi opiatæ et etiam vt melius posuit de
glutire et debet esse in camera calida aut in pánis
circúdatus vt nò frigeat. R.myzre opij oppopo/
naci omnùs ana partem vnam conficiatur cù bu/
tiro: vt fit doſis vt quátitas fabe. Do tibi sanù con
ſtilum quando incipis alicui exbibide medicinas
opiatas nò træſcendas ſup duo grana opij. Sunt
enim quidam qui facile patiuntur ab opio. quidà
non.intra quos difficile est diſtinguere nifi per ex/
perienti. Quomodo aut butufimodi opiatæ còſe/
rant in rigore patere potest ex dictis. Et due medi
cine ſequètes ſedant rigorem:tum caledaſiò et
subtiliando per medicinas calidas:tum ſtupeſa/
ciendo.nam in prima ſequente ponitur opium in
secunda ſem èsufquiàmi albi:quod tamen minus
ſtupeſacit quâ opium. Solum ſuperest vt aliqua
declarentur. oppoponacù dictum est ab opos qò
est gummi vel lac:yma et ponax vel ponacuz ber
ba. ſic ſumitur vt ſumik a plinto. 12. naturalis bi/
kotie. et est calidum et ſicù in tertio Amíden est ſi
ſeleos.rij. tertij tractatu quarto capitulo de cura
aſclitis i fine:aut est berba de qua fit affa. est val
de calida. Arisologíta capiens nomen ab inuenito
re qui ſeminando inuenit. vt ponit Zullius prima
de diuſnatone diſtinguens in longam et rotundà
ſic differètes ſom folia et radices: quarum vtracq
est notabiliter calida: fed łoga calidio: de vtracq
potest intelligit. Airmel est ſpecies rute et non ſilue/
ſtris vt voluerunt quidam:vt patet per Autcen.ys.
quartii capitulo de cura morius viperarù.

CET foſtasse est neceſſarius in eo vt detur
in potu vinum caledactus et cibi caledacti.
Tn parte ita ponit quod cibi et potus debét da
ut actualiter calid:et melius est etiam vt ſint poté
tta tales ſiue dentur in rigore ſicut aliquando est
necesſarum deſciente vtrute est ante rigorem.

CET solutio ventris cuz eis que ſunt ſicut
yera et dyacitoniten et dyafinicon:imo qùi
est rigóz prauus et propie in febre dentur
in potu pillule fetide: quoniam ipſe ſunt ſa
nitas eius.

Jurat rigorem cum solutius concedens yeram
ſticicet simplicem diaconitonen et diaſincon: qua
rum descriptiones videa Adefue in ſuo antidota
rso:et ab Auf. quinto canone: immo quando rigóz
est prauus: quia forſis et longus et propie fine ſe
bubus dantur in potu pillule fetide: quoniam ſa/
nant. quarum descriptiones vide nono Almanto/
ris. capitulo de paraſeli. et dicuntur fetide: quia ſe
tidos educit bumores: et conueniunt cum non est
feb. aut pauca febris: quia ſunt notabiliter calida.
Notant bic doctores solutia non eſſe exbibenda
ita vt opererent tempore paroxifmi nifi materia ex/
ſtente in vijs ductuut aut ſibi prima in pauca quâ
titate: quod credo eſſe veru prieſpue: quando bu/
tufimodi medicine ſunt violente ſicut ſunt que bic
descripte ſunt pzerer yeram. Lura rigózis ſex reſ/
rit intentiones. Prima est regimen ſer rerum po/
prize in aere qui debet eſſe calidus. ſimiliter cibi et
potus in rigóze pendente a materia calida debent
eſſe actualiter calidi. Secunda intentio est mino/
ratio bumozum cum vomitu cum plurimum de ea
materia expellatur eo tempore ad stomacbus: ſed
ante rigózem per notabile tempus puta die pzece
denti cum medicinis solutius: ſticicet yera ſimpli/
cl diaſin. diaconitonen. pillulis fetidis. reubarba/
ro.aloe et ſimilibus ſecundù exergentiam materie

Febrium acu.

Fo.xcix.

Tertia intentio est remittere acultatem et subtili/
tatem materie. et etiam subtiliare groſſam. Pratum
perſictur cum ingroſſantibus et inſuſcantibus vt
aquis et ſyzupis. Secundum cum subtiliantebus
abſtergentibus et incidiétb? ex eſtdem: et ita ſunt
exbibenda tempore digeltonis materie que ſtat
ſub forma cause antecedentis. et ſic per duas bo/
ras ante paroxifimum ratione materie conjuncte
paroxifmi. Quarta est reddere materias non ita ve
lociter mobilè ſuper membra sensibilia que com/
pletur per quietem corpoſis aut per frugita inſpí/
santa. Quinta intentio est obtiùdere ſensum ne p/
ter ſenſus acultatem valde debilitetur eger et aug
mentetur conciſſo que completur per p[ro]ſuor can/
tia ſonnum. Sexta intentio est partium exterſo/
caleſto et propie doſi et extremorum. que cóple
tur cum fricatione cum pannis calidis et calidòz
exterius applicatöe que multiplicia posſunt eſſe
Item cum cibis et electariis et aquis in preſenti
capitulo descriptis. de quibus vint potentiis et eſt
datum. diuamcum. et similia. et propie in mate/
ris frigidis ſumpta cù paucó vint potentiis et eſt
cum bis que exterius applicantur. Descriptio con
uentiens. R. olef anetini. 3. j. s. fucci arthemſie. 3.
bulant. ſimul ad consumpitionem fucci. et adda
tur croci subtiliter puluerizati. 3. j. cere quantum
sufficit. ſiat vnctio cum aqua debite calida vnga/
tur doſo ante rigózem et in rigóze. Aquæ vittis
applicata doſo et extremis est efficax.

Regimen ſudoris in febribus. Lap. xij.

Poztet ne ſudoz creticus quan-
tum possibile est restringatur.

En preſenti capitulo Auticenna po
nit regimen ſudoris. primo creticis nò
ſuperfluentis. ſecundo cretic et non
cretici ſuperfluentis. ibi ſecunda (Cum antem ſue
tum ſe neceſſitas) dicit primo creticum ſudorem
quan tum est posſibile non eſſe restringendum. patet
qui natura in crifi perfecta non est impedienda.
prima afforſimorum. affo. xx. ſi tamen in ſudore vir
tus pzerer modum debilitare: tunc conuenit illus
restringere.

Cum autem fuerit neceſſitas et per tran
sit terminum. tunc opoſtet vt euacetur et
infrigidetur locus. Si autem non exculpat:
tunc ſuper instrumentum posuit quo pue
ri vel iuuenes ſolent in aere concuti còmo-
ueatur in loco frigido.

Tunc Auticenna facit quod dictum est. et habet
quinque partes. tres prime partes regunt ſudorez
parando a erem. ſecundo in tali regimine abſter/
sionem ſudorez docet eultare. tertio ponit quedarz
remedia exterius applicanda. ſecunda ibi. (Et nò
opozet vt intendat.) tertia ibi (Et opozet) Dicit
primo quod cum neceſſitas est stringendi ſudorem
superfluentem opozet euentare et infrigidare lo/
cum et ſupple etiam ſudantem. quo remedio non
sufficiente ponatur ſuper instrumento quo ſolent
pueri in aere concuti et ſe comouere. Ipo cuius
declaratone notandum quod debent primo di/
scooperiri vt vapores retenti ſub pannis exalent
simul cum aere caledacto circuſdante. ſecundo doc
non sufficiente debent aliquater flabellari ſiue
euentari: vt flabellatio illa impellendo vapores a
superficie corpoſis proptera erem impetuose mo
tum in corpus ſudantis infrigidet et ipſum et pozos
opilet. ſemper enim a corpoſe nòſtro exalant va/
pores calidi qui circa corpus retenti ipſum caleda

n iij

Balenus septi
ma amborphis
morus. Sudoz
multus frigid?
Lalidus ſemp
fluens: frigid?
maſores: calid?
minoz: egritu
dinè significat
Laufa vero ſui
doſis multitu
do est in corpi
b? collecte bu
miditatis que
bic p[er]citur et
pelli ſuperius
cùvomitu a cor
pore foſti: inſe
rp cù p[ar]barma
cia a debili. qu
dignù est repre
bendi.

Tractatus

clunt et pozos aperientes amplius sudare factunt
quinta probleumatú. problemate. decimoſto
quare quieteſcentes immoti ſub radijs ſolis magis
caleſiunt. ventilatio itaſt. ito modo et cömotio ſu
per notato puerozú instrumento.

Et non opoſtet vt occupetur in exiccan
do illud quod rozando egreditur faciendo
exiccationem poſt exiccationem. nam illud
eſt occasio ad illud prouocandum et multi
plicandum. et forſtasse attrahit ſincopim.
Nam eius abſterſo addit in ipſum et eius
dimiſſio restringit ipſum.

Inunc facit quod dictum eſt oſcens non opoſte/
re occupari in exiccando illud quod in modum ro-
ris egreditur per pozos cutis faciendo exiccatio/
nem poſt exiccationê.nam buiſmodi exiccatio eſt
cauſa puo candi et multiplicandi ipſum: 2 fo:taſ/
ſe attribuit ſinſcoptim:ſe3 multiplicatio ipſius ſpſ/
ritibus pzerer modum refolutis. abſterſo imſim
fu doſis auget ipſum et dimiſſio eius restringit ipſm.
Abſterſo nanſ fudòris eſt cauſa cur alius ſequa/
tur e de tur vacuum. ſed dimiſſio restringit: quia
ipſe dimiſſus circa porozum ozificia inſuicatur et
ingroſſatur.nam cum ſapſat naturam aque redit
in ipſam ab extrinſeco et ſic inſtrigatur et ingroſ-
fatur: ad quâ inſtrigationê et ingroſſationem ad
ſtuat frigidi as cutis et còtinentis. et dec eſ ſen
tentia Arifto.ij. probleumatum proſoblemate. xij:

Et opoſt et vt tungat eum cum oleo ro-
ſato ſoſti et oleo myzto. Aut cum oleo de
ſalicibus et cum oleo de balauftijs.

Inunc Autcenna ponit remedia. et prìmo ſudoze
non exiſtente multum vebementi. ſecundo ipſo ex-
ſiſtente valde vebementi. ſecunda ibi Et cum res
ſit vebemens) 3n prima parte ponit tria remedia
Pamü remedium eſt vt vinga cum oleo roſato ſoſ-
ti: ſes ad reſtringendum: quia oleum ſcilicet factus
ex olivis immaturis: quia nonduſ apertis 2 ſi ſint
ſluſtres et albe ſunt stipticzozes quam domestice
et mature. Et cum oleo myzto. ſcilicet ſimilis
virtutis: aut de ſalcib quod eſt frigidius: non ta-
men magis stipticum: aut de balauftijs: id eſt cadu-
cis granato: um que ſunt capita ipſorum: et boc
ſoſtius conſtringit ipſis ſupraſcriptis. ſingula eſt
bozum ſunt ipſius conſtrictiua et eius omnia ſi/
mul mixta.

Aut fiat oleum cum aquis in quibus de
coquantur citonia pontica et mala ponti-
ca et rose et balaustie et harabe contriti ſi-
cut puluis qui apparet in radio ſolis et ſi-
milia quoniam restringit et quandocunque
restringit: acetum miſtum aqua et ſuccus
agreſſe et decoctio balauftiaruz et decoctio
gallarum et decoctio myzti et ſuccus sali-
cis eſt mirabilis et aqua ſemperuie. Et
cum res fit vehemens liniatur cum mucilla
gibus frigidis et cum gummi et pöpzie
cum emplaſtratur bis duobus et eventa-
tur. Et quando vehemens fit res opoſtet
vt ponatur niſi ſuper extrema et ſola ſint in
ea extrema. aut balnectur cum aqua frigi-
gida ſi ſuffert eam.

Ponit regimen ſecundum. et eſt oleum factum

Decura

boc modo. accipiatur aqua decoctionis citon torſi
et malou ponticozum que magis conſtringunt
quam citonia cum ſint magis frigida et magis
de partibus terreis participantia quam ipſa. et
roſarum: ſcilicet ſiccarum et balauftiarum et 2 lara-
be contrite ſicut puluis qui apparet in radio ſo-
lis et ſimilium que aqua poſtea debet bulire cum
oleo aliquo viptuta oliuarum onſanžino vſoſ ad
aque consumptionem. eſt enim efficac. doc. et aqua
aſpera ſuper corp? egrit aut epitbimata eſt valde
conflictua.nam dec iunt frigida et stiptica. 2 lara
be autem quaſi trabens paleas interpretatur: et
quandoc? restringit ſcilicet ſudozem aceto miſtü.
3rem ſuccus agreſſe et decoctio balauftiarum. et
decoctio gallarum et decoctio miſtir et decoctio fo-
lioum ſalicum: et aqua ſemperutie. ſcilicet deco-
ctionis exprſſionis aut distillationis. eſt entimal
de frigida. Et cum res id eſt ſudo: ſit vebemens 1
niatur corpus cum mucilagintibus frigidis ſicut
pilij aut cum gummi arabico vt inſuicentur in
tuperſicie corporis vt ſudo: non poſit extre. Dec
enim ſoſtiter stringunt co diuuanțe cuentatione.
et quando vebemens fit res: quia alta non conſe-
runt ponatur niſi ſuper extrema et ſola ſint in ea-
niue extrema non reſiduum corporis ne ſoſte conge-
laretur: aut balnectur in aqua frigida ſi ſuffinet ea
Dicit tamen Bentiliis ſe curaſle ſudoem cuſi-
dam domine cum roſata nouella deſcriptione Mi-
colat in ſuo antidotario quam dicte: conuenire in
ſudo:ibus diaſoſticiis et datur mane et meridié
cum aqua frigida credo quod ſufficeret. 3. ſemis.
Morandum quod intentio Autcen. eſt reſtringere
ſudorem ſequentem subtilitatem materie dilata-
tionem porozum debilitatem contentiue et tritia/
tionem expulſue maxime quando timetur cauſis
virtutis. 2ro cutus conſtrictione ſunt de intentio-
nes. prima conſtringit pozos. ſecunda ingroſſat
materiam. terra conſoſtat contentiuam membro
rum 2 remittit acutatem expulſiue eorum. quarta
duerit materiam maxime a circumferentia ad cen-
trum. quinta odiinat debitum regimen maxime ci
bos et porus ſnſpſlantes materiam ſudoalem 2
vi tutem ſouentes que intentiſes qui busobeat
compleſi fatis bene patere poteſt.

Regimen fluxus narium ſuperflut. Cap. xiii.

Postet vt non properetur ad
p[ro]híbendum illum qui cret,
cus eſt quantum poſſible eſt.
Et Doc capitulum babet duas par-
res. 3n prima parte premittit fluruz
ſanguinis narium non reſtringendum. ſecundo vo
cet regere reſtringendum. ſecunda: ibi. (Cum auté
eſ necesse.) 3n prima parte dicit nò opoſtere pro/
perare ad reſtringendum fluxum ſanguinis narii
creticum quantum poſſible eſt niſi ſuperfluat et
debitetit virtutem.

Cum autem eſt necesse p[ro]híbere fluruz
ſanguinis narium in fedibus acutis; tunc
līga extrema et pone ventoſas ſuper latus
quod sequitur latus fluruz ſanguinis na-
rium: deinde conſequenter adhibe regine
illius loci. forſtasse enim poſſible erit tibi vt
infrigides et reſtrigatur per illud et ante
ponas ventoſas deſuper et distilla in naſuz
aliq uas distillationes p[re]dictas in capitu-
lo fluruz ſanguinis narii. Et cum non eſt
probibens

Sobpſita Ale-
kădrin. vii. epi
dimartü. Qm
in egritudini/
bus ſuperuenit
fluxus ſangu-
nis per nares
ſiquidè modé-
ratus ſtat: pla/
cet nobis: ſi
immoderatus
op3 nos ſiſtere
2 p[ro]stringere: et
m[or]totiés abſc
arte fluruz ſan
guinis ſoluit
ſint bomata ſu
p[er]uenièta: ſin/
tbom a enim ſi
porbomia ſuit
fed q[ui] ſi co li
potbomia non
odco imodera/
tam doſaſc etim

Secundus

naturalis calo
ris fed moderna
tâ lipotrombia
ficur ad aptio/
nê. Adultotria
emille qui pa-
titur flutûr san-
guis ex naribb-
vidês fanguine
multî exire p-
turbatus est et
obfupuit dein
de frigida? fact?
et naturalis ca-
lo et reductus
est fanguis: er
he constrict? est
flutus fanguis/
ntis,

probibês aliquod infrigida caput cum in-
frigidantibus predictis in eo.

Tunc facit quod dictum est et primo regit flutûr fanguinis in febribus acutis. Secunda specialiter in quartana. Secûda ibi. (Et quando aduenit?) In prima parte pro stringendo fanguine ponit tria remedia. Primo est ligatio extremo; scilicet adu totozum supra cubitos per duos dígitos: et similis ter coxarum supra genua tantundem. necnon teſt lozum ad diuertendum. Secundus remediis est po fitio ventosarùs ſi fluat ex nare de extra ſuper regioſe splens fine facrificatâde ad dienduâ fanguines ibidem aut ad diuertenduâ. Tertium remedium est regimen loci per quem flutu fanguis scilicet nafi. frontis. temporum colli et partium propinquarùs nam forſtasse erit posibili vt per infrigidationem ſupple et conſtrictionem illarum partium reſtrin gatur absque positione ventosarum ſuper regione splens aut epatis. Aliter et non ponas ventosas ſuper partibus ſuperſoibb: ſch naſo proſinquis ne fanguis trabatur ad ſuperioza: et diſtilla in na ſum aliquas diſtillatîes predictas: ſch quinta ter tij cap. de cura flutus fanguis nartium. Et cum nô est aliquid probibens: scilicet catarrus aut nimis repletio infrigida caput cum infrigidantibus di citis in capitulo de cura flutus fanguis nartium.

T Et quando aduenit patientib? quara-
tanam flutus fanguinis nariù. quare opor-
tet vt iuues cum facientibus fluere fangu-
nem ex naribus scitis. in ipso enim est ſana-
tio quartane. Si vero ſuperfluitatem ti-
nuerimus faciem? sicut illud qo fecimus.

Tibic flutum fanguinis nartium regit in quarta
na dicens quod oporzet vt iuues cum facientibus
fluere etipsum ex naribus que ſunt ſita. quinta
tij. scilicet conſtringendo gulam ponendodígitos
in naribus ex fetas pozinas aut berbas dictam
poligonium. Nam per flutum ipſus ſana quar-
tana maritime pendens a melàcolia genita per ad-
ſtutionem fanguinis. ſi tamen timueris ne ſuper
fluat conſtringe vt dictum est. Lura fanguinis na-
trium exſit quinque intentiòes. Prima est remotio
cause flutus que multiplier eſe potest. scilicet ní
mia aquoſitas aut nimia colera fanguine permis-
ta aut ſuperflua caliditas ſicut in febribus acu-
tis aut debilitas contentiue: aut fritratio virtutis
crumpſue. ſecunda intentio est diuersion cum eu-
cauſione aut fine. Tertia flutus interceptum cum
bis que applicantur collo timporibus aut fronti.
Quarta oziſicozum venarum que ad nares termi
nantur conſtrictio: scilicet bis que naribus in
ſtillantur aut inſufflantur aut in forma ſuellozum
imponuntur. et hoc abſo alijs ſecundi plurimum
est ſufficiens. Quinta est regimen ſer rerum nô na
turalium per que ſanguis inſpiffetur et ſecundum
plurimum inſtrigdetur et fiat inceptus flutur et con
tentua membzozum forſtificetur. Et p[ro]comple-
do quartam intentionem inſunde aliquem pulue
rem ficut trocificos de terra ſigillata: aut de Izara/
be aut bolum armenicum. fanguine draconis in
albumine ouï. et bene concute: deinde ac ſuellum
fatis groſſus ex cotto aut tela aranea aut pitis
leporis et inſunde in albumine illo et naribus im
pone quem diu retiret et non violenter extraba-
tur. hoc enim ſ plurimum ſufficit: immo ſuellus
tinſus in ſolo albumine ouï est ſufficiens ſecundi
plurimum. Et qua cura flutus fanguinis nariùs

Acci.feb.acu.

Fol.

cum est continuus celeritate indiget: ſunt be om/
nes intentiòes aur plures ex bis quâ cito p[ro]ſicen/
de cum remedijs oppoztunis.

T. Regimen vomitus qui accidit eis Lap. xv.

Reticus iterum non abſcinda-
tur nifi apud neceſſarum.

Tn boc capitulo Autcenna ponte
regimen vomitus et primo cretic
non reſtringendt. ſecundo reſtringe
di creticî vel non creticî. ſecunda ibi. (Et ſecùduz
plurimù) Dicit primo non eſſe reſtringendum cre
ticum nifi fit neceſſarùs. ſcilicet quia ſuperfluenz
t deijcens virtutem: et qua non euacuat quale est
euacuandum.

T et ſecundum plurimum abſcindatur in eis p vomitù et per adiutorium eius quo ex tralitur humoz nociuus sicut est ſyzupus acetofus et aqua calida. Et quâdoq[ui] est ne ceſſarium vt conſoſtetur virtus. quare po- natur loco ſyzupi acetofi puri ſyzupus ace- toſus cum ſeminibus.

Tunc facit quod dictum est et còſinet duas par-
tes. nam primo in generali docev regere vomitum
Secundo magis in speciali. iba ibi. (Et ſi bumo-
timbibitus.) Dicit primo vomitùs ſoch plurimù ab
ſcindi per vomitum et per adiutoziu quo euacua-
tur bumo: no ciuus ſicut per ſyzupù acetofum cum
aqua calida: quandoq[ui] tamen necſſe est dare regi-
men ſoſtius vt ſyzupum acetofum cum ſeminibus
loco ſyzupi acetofi simplicis. P[ro] qua parte no-
tandum quod vomitu valde debilitante et corpoze
valde inepto ad vomitùs et ſuſpecto per illum ad
fracturam venenô debemus ſi posſimus alitervo
mitum vomitu curare. in alijs autem caſibus vomi
est vomitu curandus marine materia ad ſupe-
rioza leuigante. que ſententia colligitur. decimaſe
kta tertij de cura colerice paſſionis. J. Motandù ſe
cundo quod vt facili: ſiat vomitus p[re]paràdum
eſſe bumo:em vomitu cum ſyzupo acetoſo zucbari
no materia exſiſtête calida et cum oximelle ſimplici
ipſa exſiſtête frigida et groſſiori. ipſa vero exſiſtente
frigidiort et groſſiori cum ſyzupo acetoſo còpofi-
to cum ſeminibb. scilicet calidis ſubtilitiu[m]us ma-
terierum ſicut cum anifo ſenitulo et ſimilibus. Et
autem bmōt ſyzup? acetofus còpoſitus oupler.
J. Quidâ cum zucbaro factus et dicitur apud nos
ſyzupus acetofus. Quidâ cum melle et dicitur oſi-
mel compositum: quod conuenit abdc materia ex
ſtente groſſiori. Oximel vero ſquilliticum conuen-
nit materia exſiſtente frigidiſſima et groſſiſima. bi-
autes ſyzupi miſſcendi ſunt cum aqua calida: ideſt
tepida. Dimnia enim tepida exolu[n]t robur ſtoma
cbi. poſt cufus tepidi ſumptionem per bozam p[ro]
cure[v] vomitum exquiffitum fatis cum impoſitione
digiti aut p[ene] in gutture.

T et si humoz est imbibitus et groſſus. ſuc
oporzet vt fiat solutio in dando in potu qo
eſt ficut aloes et yera. Et quando nô est im
bibitus forſtasse confert yera et aloes.

Tunc ſpecialem ponit vomitus curam. Et con-
tinet partes tres. nam primo ponit regimè vomit
us ſecundi diuerſitâcè ſubſtantie et ſitutum bumo-
ſecundo ponit curam vomitus colericî. tertio po-
nit regimen vomitus melancolicî. ſecûda ibi. (Et
quando affiduauerit vomitus). tertia ibi. (Ad vo-
nitum quidê colere nigre) p[rima] in tres. nam pri

M iiii

Tractatus

mo docet regere vomitù bumoze existète imbibito grosso. secundo non existente ibito. tertio existentem imbibito no grosso. còda ibi. (Et quâdo non est imbibitus.) tertia ibi. (Et si est ibitùsus no grosius). Dicit primo qum bumoze existente imbibito in stomacho et grosso opozet soluere yentre czu aloe et yera. Et dicit in secunda parte qù non est imbibit? fortaſſe confert yera et aloes. Ipo prima parte notandum quod bumo: existès in stomacho quando est imbibitus: idest intus bibitus et in pozitibus conclusionibus quando est imſtitucus quando natâs: quando apotemans. Imbibit, tue est duplex, subtilis et groſſus. licet subtilis, fit magis aptus imbibit. et vereqù potest eſſe ex qua, cùm ſpecie bumo: Ipo remouèdo ergo groſſum flue imbibitum flue non. docet exbibere yeras pígram: ſcilicet simplicem. Balique dicta est yera quia ſacra et pigra amara: et fit ex octo rebus in: ter quas nibl est solutiùus nifi aloes. Aloes autem quando ponitur ouplus ad reliqua et est magis solutua, et banc vocant aloem et yeram. Aliquádo ponitur in doſi equalitæ reliquis ſeptem: et banc vocant yeram et aloem. Doſis yere pígre in qua aloes è duplus ad reliqua ſine melle est a 3. 5. vices ad duas. In forma electuarium cum melte est. 3. 5. et hoc magis confert quando bumo: est imbibitus. Aut aliter per aloem et yeram intelligam? aloem quod nono miſſeatur cum yera pigra aloe domi nante ſicut. R. aloes. 3. 5. yere pígre. 3. 5. miſſce et etc. bibeatur in forma pílatura rum. vel distemperétur cum aqua zucbarata et bibantur. Contra vero per yeram et aloem intelligimus yeram domina: rit aloe. vt. R. yere p. 3. 5. aloes. 3. 5. et exbibeatur: vt ſupra. Et forte per yeram et aloem intelligit duas medicinas diſtincte: quarum quelibet buic. propondo deuerit.

Et si est imbibitus non groſſus mûdat ipfum ſyzupus acetofus cum aqua calida: deinde equat ipſum poſt illud aqua granatozum que bibatur. Quod si euomuerit eaz bibat ipſam vice alia donec equetur et quie ſeat: et ſimuliter ſyzupus de menta cum grans granatози. Et fortaſſe ſedat ipſum inſtrigidatio stomachi.

J. Facit quod dictum est et continet partes duas. Ilam primo ponit: tria remedia facienda quâdo bumo: est imbibitus non groſſus. secûdo quodda regimè eutare docet. còda ibi. (Et non opozet vt apporimet). Primum remedium mundàs bumo rem imbibitus non groſſum est ſyzupus acetofus cum aqua calida. Digerit enim ipſum ingroſſando et abſtergit ipſum aſtomacho et ſua punctiſe incitat ad vomitus poſt quem facto vomitu aqua granatоз: bibita equat ipſum: ſcilicet stomabù temperando eius calidità tem: quam fit vomuerit bibat alia vice donec equetur: ſcilicet stomachus ee vomitus quetetur. Secundum remedium est ſyrupus de menta cum grans granatorum. confert enim in dicto vomitu. Tertium fortaſſe inſtrigida to stomabì caſedat ipſum non ſolum perſcienda cum interius ſumptis: red etiam cum exterius apſplicitis ita vt aliquando oporcat: eſſe actu et potentia frigidum ſicut in colerica paſſione precipit. Rafis nono Almanfoſis. Dec autem administra da ſunt bumoze tam educto. Et nota quod est bonum in vomitu vebementi et propice ab bumo: re calido primo lauare stomacbum cum aqua ca:

De cura

lida aut ordeſt in multa quantitate: deinde appro: kimare remedia stringentia interius et exterius actu et potentia frigida.

Et non opozet vt apporimet reb? pon ticitis et ſedantibus vomitus cum ponticitate ſua et acetofitate ſua stiptica alle qui vomit pzopter humozem imbibitum. qua est malum et addit imbibitioni ſed non imbibito fortaſſe faciet eum deſicere deoſiſus: Huis ſit groſſus et fortaſſe uuaubt ûtutes stomachi ad erpellèdu eum per ſuperiora. In preſenti parte docet eutare quodda regimè dicens. Non opozet ilum qui vomit pzopter bus: morem imbibitum apporimare rebus constringentibus vomitum ſua ponticitate et stipticitate. Ilam bec facit bumo: eum magis imbibi. bumo re vero non existente imbibito fortaſſe conferunt. Ilam ſi bumo: ſit groſſus fortaſſe stomacbus con fortaſſe eijciet eum per inferius. Si vero ſubtilis fortaſſe eijciet eum cum vomitu. tuttus tamen est vt credo primo mundificare stomabù ab stomobus in eo contentis per ſuperius aut inferius flue ſint imbibiti flue non. poſtea butuſmodi conſortiantia administra re tam interius quam exterius.

Et quâdo affiduauerit vomitus deycole ra et no fuerit de genere imbibiti. tunc vreten stipticis: et prie emplaſtris uuaütb? factis ex corticibus granatози 2 gallis et bis ſilib? cù vino permixto aut aceto permipto. In p: eſenti parte curat vomitù colericù quâdo no fuerit bumo: imbibitus. dicens quod tu debes vti stipticis et prie emplaſtris factis ex corticibus granatозum et gallis et ſimlibus cumvino aut aceto miſtis.

Et ad vomitù qde: colere nigre ſupfluü submergatur ſpongia in aceto et ponatur ſup stomachù. No si necessariù fuerit aliquid fortiſus: administra medicinas predictas in capitulo retentionis vomitus.

In ſunc curat vomitù melancolitù dicès: qum vomitù tui coler enigre ſuperflue confert ipògia inſuſa in aceto et bene exſpila stomacbu applicita. Altimo dicit q: in efficacioribus po: reſtringendo vomitù erit recurrere ad medicinas dictas in capitulo de reſtrictione vomitus dictas. x. 111. tertij. J. notàdu: quod buiſmodi ſpongia in aceto inſuſa confert stomabù quadam stipticitate còſoſtando. 2. ſi ſue rit melàcolia aduſta. ſpert inſtrigádo 3. inciden: do 4. stomabù pforzádo. Sed ſi eum aceto buiterit menta et ſimilia còſert etiaſ: calefacièdo. Lura vo mitus ſex exigit intètiones. P. zia remouet cauſam ſue fuerit primitua: ficut regimè ſex rerù no natu: raliù faciens vomere. ſue fuerit corpoza: ſicut opilationes apotemata vicera et ſimilia i stomacho existentia: aut in membro ſibi communique. Alia viuerit bumozes ad stomabù fluxuros. Tertia mû diſicat stomabù a ſuperflutatibus in eo exſiſtibus ad vomitù incitanibus. Quarta vias 4. duſus conſtringit per que ad stomabù deſertur bumo: ipſum stomabù conſoſtádo ne recipiat et vt debite ſuas operationes perſicat. Quinta corrigit accidentia. Sexta ordínat debitum regimè ſex rerù. Et ex dictis in textu potes elicere auxilia: plus res barum intentionis perſcientia.

J. Regimè fluxus vêtris qui accidit els. Lap. xvi. Jam singulariter

Secundus

Am singulariter in capitulo flu
rusventris locuti sumus in hac
intentione ergo redeamus ad il
ud. Et de illis que conferut ex
via ciborum sunt almes tozrefacti et lentes
tozrefacte et coriādrum: quod ciborum
duorūn fuerit elixetur et fundatur aqua ab
eo et propter quando fit acetofum cū gra
nis granatorum: qnī est bonum.

Ibic Autem ponens fluxu ventris q accidit kebeſtib duo facit. Primo pro sufficiens regimine fluxus vētris remittit nos ad decimāsnext ātij.o.se lo cutu ſuſſuſtibide ſingulariter quatuī est opportūnīn in bāc intentione.i.in regimine fluxus ventris ſequentis febrem. ſcoo bic bræuiter ſe expediés ponit quosdā cibos cōnuenentes in fluvu ſequēte ſebrem dicēs q de illis q conferut via cibi ſunt ſicut almes tozrefacti et lentes tozrefacte et corian drum ſiſt tozrefactu. Dōcūcō boru duoq. l.almes et lentinu posſu tozrefacti est debet pmo elixari et abijci prima decoctio: deinde debet bulire quouscůs decocta ſint et debent kieri acetofa cū granis granatoru. ſ.exprimēdo succu ab eis. et bnōt con diendo. Almes autē ſunt roblie. Lorandru. pereparatu cū aceto et tozrefactu ſingulare in fluvu ventris et pze ad retinendu cibum in stomacbo. Dec autē cū frigida ſint et stiptica conferunt in fluvu ſequente febre. Intettīones babède in cura fluxus ventris ſunt ſer. Prima remotio cauſus fluxus quecunque fuerit aut primitiva: aut corpora. ſe cunda est duerio buonu a fluvu ad intektina. tertia est mundificatio intetinuno a ſupfluīs in eis contētis et doloris eorù sedatio aut cū disterijs ſi fuerint in intetinſis groſſis: aut cū ſumptis in po tu ſi fuerint in gractibus. quarta intētio est viarum et ductuī fricctio bumozi ingrossiatio et qetato necuō intetinuo: cōſoſtatio ne recipient cum ekterius apſlicitis et ſumptis. quinta est accidenſtium coarctio. ſexta debiti regiminis ſer. reruſ ozi dīnatio.

Regimen ſitis eorum ſuperflue. Lap. xvij.

Posttotem unngatur caput cī
oleo frigido valde qo fundat
ſuper ipſum et ponatur ſuper
caput ſi non fuerit quod ptohi
beat; et cum aquis inſrigidan-
tibus.

Iauiceñ ponens regimē ſitis ſupſuentis pmo
ponit regimen generali p[ro] sedādo ſtim. ſcoo ſe/
dat ſitim ſomn aliquos ſpeciales modos ipſiu.
ſecunda ibi. (Sitis quandoq[ur] ſit a frīgorē.) p[ra]
induas.n[am] p[ro]p[ro]mo[nt]it regimen ſitis p[ro] inrigr/dantia capitī applicāda. ſcoo p[ro] infrigdātta i o: e
tenēda. ſecunda ibi. (Et retentioē mucillaginis.)
Dicit in prima parte opoſtet inuīgere caput oleo
frīgido potentialiter inſrigidato. ſi. actualiter in/
ſuſo ſup caput n[on] exiſtente p[ro]obivente. ſ. catarro
capitīs repletione et ſimilibus. Et inungi etiā cū
alijs aquis inſrigidātibus. Laufa dicti est: quia
ſi ſitis ſequitur ſuperſluam cerebrō caliditatem frī
gida a applicita capitī conferunt remoendo cau/
siam: quare inſrigidatio capitīs est cauſa inſrig/darionis oris ſtomacbi per nervos descendētes.

Et retentione mucillaginis feminis ci-
tonioruſ permisce cum oleo rosato yltimo

Acci. ſe. acu. Fo. ci.

aut inſuſiōis p[ro]nozum et medullarū cu-
cumeris t alżendi et cucurbite et feminis
lactuce nigre et radicum liquiritie et pillu
laru[rum] descriptarum in antidotario ad ſtim.
et de illis que maſtican[t] et almoſoſat ſunt
tamarindi.

In ſunc ſedat ſtim c[ui] b[us] que in o[ra] tenētur. P[ra]ſum est mucillago ſemini[s] citiſteru: ſum mixtā c[ui] oleo roſ. yltimo. ſed in inſtrigando inter omnes modos olet roſ. est q[ui] ſit ex oleo onſancino et roſis albis flueſtibus nond[ui] benematuris. Secundum est cum reſtentione inſuſionis p[ro]noz. ſ. acriu aut etiam cum retentione medullarū cucumeris t alżendi. i. citrulli. et niedulle cucurbite. et reſtatio ne feminis lactue nigre: qnī est frigidius. ſ. in fine ſeundi vel in principio tertij. Radicum liquiſtite mundataru: c[ui] coriſce ekteriōt et inſuſarum in a[que] Tertium tenendu[rum] in o[ra] ſunt pillule ſcripte in an/tidotario. et debét eſſe confecte ex frigidis et acri bus. Quartum remedium est aliqua que tenentur in o[ra] ſicut almoſoſat t ſunt tamarindi. Laufa di cti: quia pellicula oris est contigua pellicula oris ſtomacbi. qua propter inſtrigidatio et bumectatio vnius est cauſa inſtrigidationis et bumectatio nis alterius.

Et ſitis quidem quandoq[ur] ſit ex frigo-
re t abſcindit eam ſomnus: t quandoq[ur] ſit
ex caloze. et abſcindunt eam vigilie.

I altimo dicit q[ui] ſitis quandoq[ur] ſit a frīgorē et
abſcinditur per ſomnus. et quando ſit a caloze et
abſcindit eam vigilie. I Notandu[rum] p[ro] declaratone
buius partis q[ui] in ſiti mendaſa cauſat a per
indigeſtionē c[ib]or[u] maxime n[on] caloq[ur] ſicut p[ra]ſicuſis
et ſimilum diſgeſtioniſis difficilis a q[ui]tus ſtoſmacbus
labo[rat] in diſgestione eleuātur vapores
calidi perueniētes ad os ſtoma[bi]c[ui] ſitim inducētes
conuenit ſomnus qui for[ta]tificando calo[re] ſtoſmacbi
est cauſa diſgestionis et reſolutionis e[or]uſ vaporum
qui erant cauſa ſitſis. et ſic verificata est
prima pars buiūs teruſt. t b[ac]e in[am] efficere poſſumus
ex p[ar]ticula quinta affor[mi]m[us]. affo. xvij.
Qui bus cunq[ui]e deſideriui n[ot]e bibetur. et. i[bi]s. tertij.
capitulo de ſiti ad finem. et. 4. epidimiaru. In viſiglando
ſitis in ſuperficie ſomnus medicamen[t]um.
Secundus modus in ſiti cauſata ex vapòtibus
calidis circa os ſtoma[bi]c[ui] ſacta ſumptione
t ex [er]icatione nimia vigilie conferunt resoluerndo
tillos vapores calos q[ui] erant c[ui] ſitſis. et b[oc] voluſt
Aut. in p[re] v[it]tima. Ex b[oc] faci[le] solu[n]tur inſtāt[ie]
q[ui]tra b[ac]e textu[rum] ſieri p[ra]ſueu[er]. L[ura] ſit[s] q[ui]que ex
igit iteſtioēs. Prima remotio c[ar]p[us] ſitis ſiu fuerint
p[ra]mitiue ſuei co[pe] p[ro] c[ó]tate[em] a toto ſicut i febriu?
aut m[é]briſ p[er]tictarib[us] ſicut a cerebro: aut a m[é]briſ
ſp[ú]alib[us] t reliq[ie]s: aut p[e]e[n]tiā pp[ro] nocu[n]ſita cerebr[us]
et p[er]p[er]o[ris] et e[mi]t. ſcōa ā ſedatio ſitis c[ó]plēda alioqu
viij. modoq[ur] iſtra ſcriptoq[ur]: aut plib[us] q[ui] erigētā c[ar]p[us]
ſit[s]. P[rim]o mod[us] t ā c[ui] bis ſup q[ui]b[us] an[bel]m[us] ſicut
ſup a[que] frigida et ſimtlib[us] frigidis. t b[ic] modus c[ó]feri
in ſiti ſequěte ſup[flu]ā caleſactionē cerebr[us] et
m[emb]ro[rum] ſpirituallu[m]. Secu[d]us modus per reſeta
in o[ra] ſicut est frustum angurie et ſimilia. et b[ic]modus
maxime valet in ſiti ſequente caleſactioni nem
et ex[i]cationē meri c[à]ne pulmonis t m[é]briſoq[ur]s
ſpirituallu[m]. Tertius modus est per caput purgia
et per gargarismata c[ui] aqua frigida ſola aut cui
admiſteri ſunt aliqui ſucci a[cr]es. et b[oc] valet in ſiti
ſequěte diſp[ón]es capit[s] t meri c[à]ne pulmo[ris]

Tractatus

De cura

et membrorum spiritualium. Quartus modus est per epitbimata et vnctiones circa caput collum gulam et spòdiles vlsq ad redecim et mala grana nata et reliqua ex rebus frigidis quitbus aliquid aceti fit admixtû ad penetrandû. et bec valet in fit. et merito culucuçs mébrz contingétis culus regio vngatur et epitbimetur. Quintus motus est cum somno: fortficando digestioné: per cuius debilitatem accidit fitis. Et similiter quandoç vigilie sedant fitim resolunden vapores qui in somno centrantur. Sextus modus est cù bibitis qin ma/la còplexiòe calida et ficca fine materia debet esse frigida actu et potentia.vbi vero adsit materia co/lerica falsa alterius generis: aut prope timbicta aut imiscata potus debet esse actu calidus. Lice/et potentia frigidus. Septimus modus è stupe/faciendo alìqualiter sen sum oris stomacbi cù in/tense frigidis actu vel potentia. et boc valet in quncùs fiti. Octauus modus est convertendo men/tem ad alia magnitDOCUMENTI VA TITIS OBLITI/ scatur. et boc valet in quacùs fiti remissæ. Izer/ta intentio est confortatio stomacbi complenda cum interius et exterius applicitis contrarijs of/seraie et moderata fristictitate participantibus. IQuarta intentio est correctio accidentiù et pfc/titur scòm ipsorum exigentiam. IQuinta inten/tio que est regimen se/ rerum declinet ad contra/ium diſeraie.

I Sc. p. funditate somni q. accidit eis. Lep. xxiij.

Portet et remoueatur a proſun
ditate somni cum fabulis et his
similibus per voces. et ligentur
membra corum inferioza liga-
tione dolozosa posthè non fuerit quod p-
hibeat. et supponatur coliri subtile fit na-
tura fuerit restricta et in hozæ quietis et tè
poze affiduitatis: et vêtofetur quod est in-
ter ambas spatulas et spondiles.

I Remouet profunditem somni quatuor: auxilijs.primo cum fabulis et similibus ficut bysto/rijs fecundo per voces. s.alte vocando dormiente et frepitus circa ipsum faciendo. tertio ligando membra eius infra genua per quatuor: dignitos lig/gatione dolozosa.tum ad excitandum.tum ad diu/ertum vapores et materias ad inferioza. et sub hoc modo comprebenditur fricationes mem biorù inferiozum. Dicit tamen bas ligaturas de/bere kierit si non fuerit quod probibeat ficut poda gra et vicera illarum partium que ligantur. quar et supponendo collirium subtile acutum et moz/dicatiuum.ficut est suppoſtorius. doc. R.mell.3. ij. serepegre: falligemme ana.3. j. et si vis fortius adde ſupraſcriptus ſcamomee colo qnntide anii. 3. et fiant ſuppoſitoria longitudinis quatuor vel quinçq. digno: tum et mediocris groſſoretie. Vel kiat ſuppoſito: tum ex ſapone vel ſalegemma et ligetur vt ad libitum posuit extrabi. nec autem fieri debet ventre restriccto et posſunt fieri in boza quietis. ſa profunditate somni.f. cum somnus non est pofundus ad prieruandù ab eius profunditate qn bomo est ad illà paratus. et erit tempore affidua/tionsis profundatis in somno. vt remoueatur proſundatio illa. Aliter in boza quietis. ſa paroximi et eracerationis et tépore affiduitatis. i. dum adest paroximus dans intelligere et etià tempore pa/vorimi boc faciendù est in qua cùsbo boe boc accidens ſupuenerit. Altimù. auxillum est ventosatio

elus quod est inter ambas spatulas et spondiles
idest ventosatio in pulpis spatularù fine scarifi/
catione aut cum scarificatione fit peccauerit san
guis aut fuerit timo: litargie. Sunt et alia reme/
diafìc ut odo: aceti acutifimt. It est prouoatio ſter
nutationis tam premiffa ventris lentiune vento/
fatione et eucauationibus opporuntis.

Dubitatur

vtrù fabule remoueant proſ

funditates somni. Negatue
arguit sic. fabule inducunt p. funditate somni. ergo
nò remouèt. ſha ptz. et àns declarat experiètta.
I Scò do alique fabule costruèt ergo inducunt somni.
ptz. ſha. q. trifitia reuocàdo spùs interius è
causa somni. I. Tertio auditio fabulæ p. dicatio/
num lectionum et similium ſunt cà resoloniis spiri-
tutù et ligàfactua materierù et euapozatòis cairù.
ergo ſunt cà somni. t. ſha. q. bis modis somnus. puocatur. affiunctur ptz. q. spùs audièdo ex/citantur et comouentur quorù motus est cà resolu-
tionis eoq. liqfa ctoſis materiet et cuonis ipzax.

In oppoplitum

est Aut. I. P.imo no

tàduq fabula aps
Ad acrobatiù in p. metàrio libri de somno Scipioſis
circa p. nicipitù a falèdo dìctæ. est narratio rerù nò
babeatiù faciè veritatis aut nò verarù. byſtoria ve
ro è narratio à rerù geltax. et eaz. ſcriptura cro
ntica vocat. I. Scò do notandù q. quèda corpa ſm
cerebrù abundat in q. busda bùiditati? crudis frì
gtdis aptis euapozationi quorù spùs agitati et
labozàtes ùn audiunt aut legunt butimodi ſunt
causa liquefactionis earum. et q. in vapores con
uertantur quarum ligàfactio et in vapores puerſio
est cà somni. tum spùs inſtrigtdado et inſtriglado:
tum oplado. Aliq. vero ſunt que abudât in busòt
bus colerictis et nitroſie: quorù vapores ſunt cà vt
giltarù. Lum ergo audiunt aut legunt bmòi fit in
eis duplex motus. vnus spuliis p. prius ipf itel/
lectut ſm què ppòt diuſedit et diſcurrit. alter è mo
spòr spùs h5 uiteras ptes ſm exigètis paſ
ſionù q. mouenk audièdo et legèdo bmòi: q. n p
bmòi audita et lecta q. mouenk ad trifititiam timòre
aut desparationè spùs mouenk interit. Sìdo ecò
tra mouenk ad ſpem gauditù audacta aut ira ips
mouenk extert? in quoz. motibus ſupcaleiutur per
quà ſupcaleactionè resoluumèt et pauciicantur. et
ſic bùiditates de qb? ſupra ligqùiùt. et in vapores
puerſtùn. I. ſpìms itacq. coptb? bmòi audita aut
lecta ſunt cà somni. i. coſis ſunt cà vigiliat. I. Ter
tio notàdu q. qdà boies ſunt p. pmpti et acutì inge
nij. qdà tardi et obtuſi: p. primi legètes et audiètes:
et bi intelligètes que audiunt et legunt vidètes ſe
p. p. oficere vigiliat. ſcòi vero ex cà straria dommiùt.
Iz aliqh ſci p. pyveb emètè trifititù cù vidèt ſe nò p.
ſicere necq. intelligere expectàtes repbènonèt et igno
minta poti? vigiliat. trifititia nàq. de futuro malo è
cà vigiliat: et trifititia ò p. terito è cà ſont. I. ſkì pmi
aliqh cù tì tenèt ré de q agit dommiùt spiriitib? as
qefcètib? q p.mo eràt i motu. I. Quarto notàdu q
fabule bystòre p. dicatiòes et bmòi qhòs ſunt diſ
fozmes ex p. narratìs ita vt nunc alia voce nunc
submiſſa loqè: nùc leuq. nùca ſpa et auſtera. Qnq
etità ex pte eoq. de qb? agit ita vt nùc moueàt au
dientè ad iam nùc ad odùi et ira: nùc ad trifititìs
p. ſpem deſpationè. et ſc de reliqs. qhòsèo ſunt vni
fozmes. tum ex pte recitatiò: t. ùn eoq. q recitùk. p. me
excitant et vigilare faciut mouètes spùs diuerſis
motibus imo còtrarijs. ſcòe vero faciut domire
spùs quietàtes aut figentes ſeòm bitudinez vnà.
somn? èm qetì vêbemèter ex fitit alkis. ſcòa primi.

I pieterea

Secundus

I preterea butuſmodi fabule et byſtorc et. quæſ
ſunt beues et non inducunt ſomnù: quâdoq: lon-
ge fatigantes audientes et ſpùs ipſo ſonu resolu-
ntes. et ſunt cauſa ſomni. I preterea quâdoq: ſunt
de rebus multu mouëtibus audiètes ex excitat vi-
giltas: quâdoq: de rebus paru còmouentibus: et
ſunt potius cauſa ſomni. I Et ex bis tam manife
ſum est quales boies per butuſmodi lecta aut au
dita excitatúr a ſomno. et quës prouocatur ad ſom
num. ſco etiam manifeſtů est quales fabule aut
byſtorc. et qualiter recitate vigílare faciít. et quës
et qualiter recitate dormire faciít. tu ergo cu exci
tare vis ſonnolentů narra byſtoſi aut fabulam
multum mouentem et diffòrmê et recita eam diſ-
formiter frequenter eleuado voce et eam exaſpe-
rando. Eo tra vero fac cum vis ſomnù inducere:
que dicta ſunt p[ro] magna parte elici posſunt ex
dictis. Arifto. xvij. problematú problemate p[ro]mo.
I Solutio autè rationù factarù in principio ſua/
dentùs contrarii butus declaratio[s] manifesta è
ex dictis. Lura ſomni p[ru]ſuti quatuor exigit intè
tones. Prima remouet cauſam p[ru]ſunditatis ſom
ni. ſco excitat p[ru]ſunde dormientè cu auxilijs q
dicta ſunt. Tertia corrigit accidentia tam p[re]ſen
ta quâ veriſimiliter ſecutura ſicut litargtá. Quar
ta ordinat debitum regimen ſex rerum in contra-
tium p[ro] funditatis ſomnt et cauſe eius.

I De grauſtate capitum eorum. Capitulum. x[ff].

Portet ut alienef ab eis emulſio
lactis ſuper capita eorum aut eſ-
ſuſio olei ſuper ea aut embroca
aut caputpurgium.

I Auicèna in preſenti parte ponens regimè gra-
uitatis capit[s]. primo docet q[ui] ſunt eutāda. ſco
due que ſunt facienda. ſco ibi. (Immo ſint. contenti)
In prima parte docet eutare quatuor. p[ri]miů est
emulſio lactis ſuper caput grauatum. ſecundum
est effuſio alicius olei ſuper caput. tertiu est em-
broca. quartum est caputpurgium.

Irimmo ſint contenti vapozationibus
factis embrocis ex camomilla. 2 ſint in eis
viole et ſurſu et h[is] ſimilia.

I[Im]nunc docet q facienda ſunt vicens q contenti
sint vapozationibus factis ex embrocis camomil
le violarum ſurfuris et ſimiliu. I Notandù per
grauſtatem capit[s] intelligendà eſse quâda pon-
derationè et capit[s] percepta: extenſionè cauſatà
per multà materià groſſaz vapozam. et hoc ma-
chine ab ergo percipitur cum multu depirimit ca-
put. et potræa paulatim ſipsum eleuat. Lui Auicè.
Probibet emulſionè lactis aut eius inſuſionè ſup
caput ne inuſcatum in capit[s] ſuperficie opilet
pozos et probibeat vaporum exalationè. Secun
do probibet applicatione[s] olei: quita ſi frigidum
opilaret frigiditate et viſcoſitate. ſivero calidum,
licet forte tuuaret ſua caliditate resoluendo. tamè
plus est aptum nocere ſua opitando viſcoſitate.
Probibet tertio embrocas et caputpurgia que p-
nares ſugantur maxime quâdo eſſent frigide opi-
lantes aut malam còplexionè capit[s] augentes
et forte bumores agitantes et mouentes: ſiue ca-
lite ſint ſiue frigidè non p[re]ceedente euacatione.
concedit tamen euapozationes factas cu embro-
cis et decoctio[nibus] factis ex camomilla ad res-
ſoluendum: violis ad infrigidandù diſcraſiam ſe-
bilem et ad temperandum caliditatem camomili

Acci.feb.acu. Fo.cij.

Ie et ſurſuribus ad resoluendum et abſtergendum
ſi quid in poris capit[s] curis ipſos optilans con-
tinetur. bec autem ſteri debent preſimis euca-
tionibus et diuerſionib oppotuntis. I Lura gra-
uitatis capit[s] exigit quatuor: intentiones. p[ri]ma
cuacuat materiàs grauantes eucaationib? coſ-
munibus. ſi. ſlebotomia et farmacia ſcom exigen
tiam. ſecunda diuertit cum clifteribus lotionibus
curriu fricationibus et ſimlibus. tertia eradi-
cat refiduum materiæ aut partem ipſarum in ca-
pite contentarum caputpurgijs maſticatorijs et
ſimlibus. quartà reſolut refiduum in capite con-
tentum diſcraſiam cerebri alterando et ipſum co-
foſtando cum euapozationib? in textu positis in
quiibus meltus forſe effet ponere roſas quam vio-
las aut vtraſc. multum enim valent roſe in capit-
pitis conſoſtatione. et tu adde reliquias intentio-
nes omnibus còmunes ſeb.

I De inquietudine babentùi ſeb. et alio[rum]. La[pi].

I facere vero oleum violatum cu
oleo de ſemine lactuce et oleo ne-
nufarino et oleo de cucurbita: et
a dhibere aliquid de ſtupeſacien-
tibus rumoſis ſuper t[im]poza: et incuruare
caput ſuper vapores humectantes: et odo
rare nenufar t poma mandragore. et alſe-
heſſabre asperum er longinquo et embzo-
ce humectantes: et res quas iſcis. Et ſimuli
ter ſi nò fuerit q[ui] probibeat detur ſirupus
papaueris et l[oh]oc eius.

I En preſenti capitulo ponit regimè inquietudinis vigiliarù febrientùi et alio[rum]. non ſebien[t]ium. et babet boc capitulum duas parres. nam primo ponit regimè predictum non ſpecialiter deſcendendo ad cauſas dicte inquietudinis. ſco de specialiter deſcendendo ad vnam ſpecialem cauſam. ſecunda ibi. (Et cu bumo[rum] bauracius.) P[ri]ma in duas. nam primo ponit boc regimè no ex p[lic]icando tempus administra[t]ionis butus regiminis. ſecundo ponit regimè ex p[lic]icando tem[]pus. ſecunda ibi. (Et cum inuenit leuſtatem.) p[ri]ma in duas. nam in prima ponit regimè per odorsationes et vnctiones et potus. ſecundo per diuerſiones. ſecunda ibi. (Deinde multiplicentur.) D[it] cit in prima parte q[ui] odozare oleum violatum et oleum ſeminis lactuce et nenufarinu et de cucurbita. et adhibere aliquid ſumſuſ ſup[er]ſaſciés ſup[er]t[im]poza ſicut est ſuſqam? papauer mandragore. et ſup[er]t[io] ſicut vnguentu populeo cu paucu opit. q[ui] in curuare caput ſup vapores buccarès ſicut ſup va pozes eleuatos a decoctio[em] ſeta et lactu cts 2 ſtilis bus. et odozare nenufar frigidù et bûidù circa fecu dum gradum et poma mandragore frigida in tertio et ſicca in primo. 2 odozare alſeheſſabre et ſt l[ili]lum vallium citrint coloris et non est nenufar: cum tam ſit nominatum et longinquo alperſuſ. ſ. vino odoziferu paucu cum aqua roſata multa ſic admixta. et ſimiliter embroce bumectátes. 1. caſus aliquo[us] humectátium ſuper caput. 1. prop[ite] ſu per comíſſuram còzonalè facto[ru]z ex lactuca flo-ribus nenufaris violis et ſimlibus ſuntres quas iſcis conferre in p[ro]ouocando ſomnum. ſimiliter ſi nò fuerit q[ui] p[ro]beat dek ſirup de papauere loco e[pi]. et tu ſup. diacodit. 1. decoctio papaueris. bec e[mi]n q[ui] ſut de papauere ſut domestica ſtupeſacietia

## Tractatus

que natura bene tolerat. Dicitur autem si nò fues rit quod probibeat: quia probibens posset esse si cut pleuretis aut asma ab bumeze grosso in pecto re contento et similia.

Deinde multiplicentur inter man? eius candele et eleuentur voces cum fabulis et li gentur cum institis extremates eius liga tione dolozofa parum cum ansis que refol uantur velociter: Deinde capaciatur et vt doz miat et claudat oculos: cuçq dormit parus extinguant candele et cœscent voces et sol uantur anfe: quoniam dormiet.

Imunc curat inquietudinem et vigilias diuerten do et laxando virtutem animalis dicens: inter ma nus egrì ponatur multe candele accenfe et fabu lentur. alte, i. a. stantes et extremitates infirmi ligè tur dolozofe: sed modicus dolozofe cum institis et alutis vel cordellis cu ansis. i. nodis qui facile fol ul possunt sicut sunt nodi quibus vtimur in la qan do caligas. et precipiat egro vt dormiat et clau dat oculos. cuçq parum dormit. i. incipit extingui: extinguatur candele cœscent voces et soluant anfe: quoniam dormiet.

Et cum inuenit leuitatem et quietes ex parochiano aut vehemètia affiduet ablutio nem faciè cum aqua in qua decoctum est papauer nigrum cu aliquatulo mādrago re et radice eius.

Ibide ponit regimè vigiliarum explicādo têpus di cens. qu cum eger inuenit leuitate. i. declinationes et quietè totaliter cellante parochiano quo ad in terpolatas aut leuitate vebementie quo ad conti nuas proportionales laues facè cum aqua deco cionis papaueris nigri cui aliquid mandragore et radicis eius fit admiſtus que ſunt frigida et ſic ca in fine tertij: aut in principio quarti. no effi con cedit decoctionem bmōi in ſatu parochimo aut exerbationu ne opilando pozos ſua ſentia fri gidiſtate magis noceat quâ cōferat ſlupeſacido.

Et cum est illic humoz baurachius con fert aqua in qua cocta ſunt ſilimbriu & mel lilotum et alhacuen et papauer abluendo faciem et incuruando ſupervaporem eius. Et cu est illic humoz baurachius. i. nitroſus flue fallus in cauſa vigiliarum confert aqua in qua des cocta ſunt ſilimbriu: et est ſpès mente melilotum albacuen. i. matricarta. et ſcom aliquos pes cozi nus. ſic. fit dicit Autceh. xviij. tertij de excoſatione in teſtimoz. et bec tria ſunt calida resolutiua. et pa pauer ponitur ad ſlupeſacendu et ſomnù indu cendum et ad têperandù butus modi caliditatem cum bacc decoctionele abluenda facies et debet incuruari ſuper vaporem eius vt virtus bozum pe netret melius ad profundum. Jura vigiliarum exigit duas intentiones. Prima remouet cauſam vigiliaru ſue fuerit pimitia ſicut ſupersflua aeris caliditas efficcitas et cibi et porus calidi et sicci. Item accidentia animi moleſta ſue fuerint corpo rea ſicut dolores ſebres preſentia bumezis cole rici ſali aut melancoli. J. Secunda ſomnum in ducit quinque modis. primus cum odo: amètis. ſe cundus cum applicitis exterius ſicut lorto extre mozum cum decoctionibus ſomniferis. Item cu ventionibus ex apphimatibus applicitis frôſteth timpo: ibus et parti anteròti capitis. Item cum

Autceña.

## De cura

embrocis ſuper parte anteròti capitis. Tertius modus est cum instillatione in aures. Quart? cuz suppoſitis in modum collitij vel clifteris. Quint? cum ſumptis bec tamen diuerſificanda ſunt ſim diuerſitatem caufarum. et a leuſoribus incoan dum est et gradatim ad foſtiora procedendum. Sextus modus est cum laxantibus virtutem ant/ malem de quod apud Autceh. in textu. J. u. vero ſi vis addas duas alias intentiones oibus cœmens. f. correctionem accidentium et debitum regi men ſex rerum in contrarium diſcrasie faciétis viſ gilias.

J. De dolore ventris qui accidit eis. Lap. xxiij.

It ex effusione colere ad ſoma chum. et ſi accidit in principio periodi eius detur in potu pa rum ſirupi demalis cum firu po acetofo.

I. cecet volor: ſtomači posset esse ex multis cau sis. Autceh. tamen bzeuitati indulgens et excuſa tus propter ea que dixit. xiiij. tertij. curant tantùmo do dolozem ſtomači ex effusione colere ad ſtoma chum eo q in febribus acutis ex bac cauſa dolor ſtomači frequenter accidat. Dicit ergo volor: ſtomači fit ex effusione colere ad ipſum. ſue illa co lera effundatur ad ipſum ſolum ex epe et cibiti fel lis mediante pozo felleo ad ſtomačum termina to et no ex inebris q ſunt ultra epar mediáte epa te. et ſi accidit in principio periodi febris ſicuè est ſim plurimù detur in potu parum ſirupi demalis granatís muſis aut acrib? c ſtrupo acetoſo ſim plici. vel de malis maciſtis cuius est vigor vitre ſtomačum et stringere colere acuitatem. Et effi alterando diſcrasì calidam ſtomači et ipſaz cò foſtando probibét coleram ad ipſum venientem: et ſi no posſunt probibere aduentu eius ſaltes re/ mittut auitate et? I. preſea faciut vt faciét: po/ ſit euom cu ſecu p[ro]ſiſceſ. I. redo ita q[ui]a boz[ui] ſiru po/ po: eſse eribendà. 3. s. aut circa cu. ii. 3. aq per bo ram aut circa ante principium parochiu. I. Lu ra buſus dolozis quatuor exigit intentiones. P[ra]ma euacuat coleram ab epate aut toto. ſecuða vi uertit ipſam maxime ad intestina cum clifteribus que due intentiones abſolunde ſunt ante poſt/ mù tépoze matonis quietis. tertia conſoſtat ſtom et alterat diſcrasì cu dictis in textu et cu exterius applicitis ne colera effundatur ad ſtomačuſ ad q[ui]uatu potito ventoſe ſuper regione epatis. Quarta intentio ſuat ad vomitum eius aut ex/ pulſionem eius per inferius. I. De asperitate lingue cozum. Capitulum. xxiij.

In effentia quidem viſcoſtatius fricetur cum bzuſco aut cù vir/ gis salicis cu oleo amigdalino: cù zuccaro taberzet donec müdeſ aut cum spògia et pauco ſale et oleo roſa. in hoc enim est alleuatio multa inſirimi. In ſpenti capitulo Autc. determinat de aspita/ te lingue febriétu. et p[ro]inet p[re]tes duas. p[ro]mo p[os]t curátia dicta[as] aspitatê. ſcò q[ui]dà vitatá. explicat. ſcòda ibi. (Et oz vr no ponatur.) Prima i duas. nà p[ro]mo ponit regimè aspitatius viſcoſtatius et limoſi/ tati ſiücte. ſcò q[ui] no ê ibi viſcoſitas aut limoſi/ tas. ſcòda ibi. (Et poſt illud.) In prima dicit. q[ui] in effentia viſcoſtatís. i. q[ui]a aspitas ſeſt viſcoſitatê. i. b[us]o: grosſus ſup linguâ muſſcatu: fricet ligua cu b[us]co aut cu lign[is] ſalic cu olo amigdalio aut zuccaro

Secundus

succaro tabarzetb. l.optimo. l. triu coctarû donec
mûdetur. I. stidem remedius est cù spôgta cuz pau
co sale et oleo ro. infuso. doc eis est alleutatio mul
ta infirmi. Prîmus quidem perficict intîmedo
linguam cum succaro optime dissoluto cum oleo
amigdalarû vulcius. et prestantius, isto est orixmel
simpler. et deb et alteru istorù qôd vis remanere sup
linguâ per bozâ: deinde mûdare linguâ cum virgis
brusci subtilitatis aut cuz virgis faliciis. moderni
ti idem faciut cum canâ curuata et subtilitata. Ali
quit id faciut cù cœleari argenteo. Et sivelemus
illis euobus remedijs uti premittatur remedius
Auric. l.succa. cù oleo amigdalino. deinde sequat
orixmel: cù prîsum mollificet: scòm. magis adster
git. Alleutac enim infirmus per remotionem allius
limostatis. q. impediebat gustum. et fortest est in
merit aut canâ pulmonis pòi impedire deglutonê
et anbelitu. S3 scò remedia l. spôgta. vitimur fris
cando linguam cum ea.

Et post illud cù eius asperitas est non
propter viscoſitare: immo a ſicitate opoſ-
tet vt teneat in oze suo ſebestè aut nucleos
puzonùs aut ſaltè qui aspoſtatur de india.
et est in colorc salis et dulcedine mellis: et ſu-
mat de eo fin cù p[ro]dicht Archigenes ſtitatè
fabevnius. Et grana citoniozù ſunt de eis
que humectant linguam et prohibent ei
obſuſcationes.

I. Curat asperitates coniuncta ſiccati que eſt vera
asperitas que e[rum] inequalitas ſuperſiciei lingue cù
ſicitate et duritate. et dicit c[ur] teneat in oze ſebestè
fructus notus frigidus et bumidus. et melius est
vt pungantur scòm multas partes et ponâtur in
aqua poſlea teneantur ſuper lingüa: et nuclei po-
morù frigidi et bumidi. prìmo in aq. poſiti. et filtr
pruna aperta excoſticata et i aq. poſita eſſent pre-
ſtantia. tertio teneat in oze succari candi qôd cfr
cufribit dicens c[ur] est in colorc salis. l. albî et dulce-
dine mellis et teneat de ip[ro] quâtitatæ vi nius fabe
et grana citonioz[us] et pprie aliquiditer côtuſa bu-
mectant et probibêt eius obſuſcatione et proprie
ſequêtem caliditatem exccantem. quia frigit ſunt
ebumida.

Et oportet vt non ponatur puluinaria
multa nec resupinetur dormiès. nam hec
duo exccant linguam.

I. In parte ita ponit duo vîtanda. Prîmus c[ur] non
teneat ſub capite multa puluinaria. l. plena pen-
nis: quia nîmis caleſtacunt: nec resupinek eger od
dormit. quia ſupinus magis difficulter reſpрат.
et ſic. p[ro]pter bec duo lingua ericcatur. I. Lura aspe-
ritatis exigit duas intériones. prima debet caufe
anteceſtè que est e[rum] bumo[rum] viscoſo[rum] quor[us] va
pozes ad linguâ perueniètes inuicant in eius ſu
perſicle et faciut prìma asperitare. ſed ſœo aspe-
ritatis est extintio caliditatis febriſis ſuperflue.
Secunda vero intérto que debetur caufe coniuncte
asperitatis prima est bumo[rum] c[om]nicti abſterſio
viscoſa a lingue ſuperſicle. ſed ſœa alterius aspe-
ritatis est bumectatio cum inſrigidatione.

I. De sternutatiòc asſiduâ q[ui] accidit eis. La. cxtij.

Tandoq magnifica[rum] nocumen
tum sternutatiòdis affìdue cù eis
ledit namq[ui] eos et replet capita
eozù et debilitat eozù virtutes. et
fortaf[ie] facit flupum ſanguinis narium.

Acci. ſe. acu. Fo. ciij.

I. In preſenti capitulo Auicên[ius] ponit regimê ſter
nutationis. et còtinet duas partes. I. in prima po-
nit utilitatê et neceſſitater regiminis ſternutatio-
nis. in alia parte ponit remedia. ſœa ibi. (Quare
e opoſtet.) I. in prima parte dicit: c[ur] quâdoq[ui] magni
ficatur numentu[m] ſternutatiòdis affìdue in febru-
bus: quia ledit eos et replet capita a gitrâdo mate
rias in capite contètas et faciendo cas fluerê per
caput. et aliquâdo et guttur et pulmonê: vt p[er]a-
cinta tertij. et ſœo p[no]ſtico. c[om]eto. q[ui]vij. ſœo
deblitat virtutes inſirmi tamè forſi et frequenti
motu ſp[ü]s resoluèdo et n[ò] finèdo ip[os] dozimre
et quieſcere. nam interd[ù] ſternutab[ù]t duoq[ui] die-
bus. tertio quia fortaſſe facit fluere ſanguinê viò-
[le]ter ad oricficia venarù que ad n[ò]res terminant
et aliquâdo venâ et arteriâ in capite r[ù]pendo. Et
p[er]ieter tria n[ò]cumenta aliq[ui] faciut ſcorbomia[que]
et vertiginê agitando ſp[ü]s et vapores c[irca] oculos
et c[irca] parti[que] anterior[que] cerebrâ p[re]tos et n[ò] abſp[er]
cauſa. Est e[m] ſternutatio p[ra]ma tertij. tractatu q[ui]
to cap. p[ro]p[ro]to. motus tractuus et concu[n]ſus
fortis ſicut quedâ epilenſia: immo dicit c[ur] motus
ſternutationis est quaſi motus epilenſe leuſis. epi-
lenſia vero quaſi ſternutatio multa et forſtis.

I. Quare opoſtet vt friceſt eozu[us] frons et
collum et naſius. et aperiâtur oza eozù et fri
centur eozù palata cum vehemêntia. et tun-
dantur capita eozù et conuertant et p[re]mâ
tur eozù extrema. et fundant in aures eozù
olea tepida ad caliditate[rum] parumper decli
uia: et humectentur lacerti eozu[us] et ip[so]zù
mandibule. et ponantur ſuper eozum cer-
uicibus puluinaria canaria calefacta et n[ò]
excententur a ſomno eozum ſubito et minuâ
tur a puluere et ſomno. et o[ui] in cuius odo-
ree est acuitas. et olfaciant ſauich et lutum
alnaia et ſpongia[m] marinam.

I. Hunc Auicêna curat ſternutationem et ba bet
tres partes. I. in prima ponit quedam factêda. Se
cundo quedam cultâda. I. tertio ponit regimê ſter
nutationis per odozes. ſœa ibi (Et non exciten-
tur.) tertia (Et olfaciant.) Prima in duas. nam
p[ri]mo ponit quedam remedia diuerſua materi[
us] et diſtra[ct]uâ virtutis ſentièdo. ſœo ponit regimê
magis p[ro]resoluentia. ſœa ibi. Et fundatur in au-
res.) I. sed p[ro] declaratione textus et regimê ſter
nutationis e[sc]ièd[ui] c[ur]a ſternutationis exigit
q[ui]s intér[i]t[i]o[s] elicièdas et textu. P[ri]a e[du]erſio
materie et ſedatio tristis ſenationis marie diſtra[
b]êdo virtutê ſenitiuâ et in textu p[ri]ſic[ui] fricâdo fr[ò]
tem et naſum et ſtricando palatum cum vebemen
tia. I. tem extendendo cap[ita] ip[so]zùm posterius
cum ſtricatione et p[ect]inatione doloz[ia]. I. tem
ſtricando et stringendo extrema idest bracchia ad-
ſutoria coras et crura et teſticulos. et ſub bac fris-
catione comp[re]bende etiam ſtricationem oculi[us]
Tande Arſitoteles v[ir]geſimo fecùdo p[ro]blematu[m].
problemate p[er]ropter q[ui] fricâtes oculos c[ess]a
mus a ſternutatiòc. I. ſtricatio auris. vnde quin
ta tertij. ca. de medicinis p[ro]bitêtb[ù] ſternutatio
nem. Et de eis q[ui] p[rib]ent ip[ra]ſaz et ſtricatio oculi
naris et extremitatu[m] auris set palati. I. Secunda in
térto est repreſſio acutitatis reſ facientis ſternuta-
tionê. I. m[ò] oleu[rum] roſ. oleu[rum] de faliciib[ui] odora[tu] est
coſueniès de q[ui]b[ui] olets facit métonê Auic. in quita
tertij. c. allegato, et in capitulo, p[re]ſenti ad finem.

["Tractatus", "docet euitare odores acutos: et docet olfacere satuibc et lutuī alnat, et est lutuī quo vuntūn carpētarij. Tertia intérto est resolō materie faciētis sternutationē, et isto mō odōzamentuī spōgie marine cōuenit. Et olea tepida declinātia ad calm infusa i aurib. Et positio puluinōp calidoruī sub ceruleābus. Quarta intérto est correctio accentiuī et bec pſicit būectādo mādíbulas et earuī lacertos exſentes circa timpoza ne nīmms p ſternutationēn re ſoluanct et exciccent aut forte spaſment. Quinta intérto e ſopſre ſututē ſenſitua et pſundatio ſomni cōuenit. q̣unta tertij. cap. allegato, et excitatio a ſono et puluis et oia excitātia ſututē discōueniut, q̣unta tertij. et ca. pſenti. Et tu adde sextā l.euōne materie q̣ua stat sub forma cauſe antecedētis que d5 eſſe p[erma in executiōe qua]ut ceſt: forte nō poſuit, cū materia ſilla q̣ua est in cerebro ſtās sub forma cāe aſtis p ſternutationē eucau s ficut erpientia decla]rat. Sed notanduī vt tolla]t pradictio apparēs in textu cum d[ic]t. et nō exciſtens a ſomno eo]r subito statim poſt subdat. et minuānt a puluere et ſomno q[ui ſomnus cōuenit quid[ea] ſopſedovitutē ſenſitua]n et faciēdo p[ro]tuc cefſare ſternutationēn. Moct autē q[ui] p[lo]gāk caput replēdo et vaporuī resolutionem p[b]ibēdo, qua]p]roper p[ced]edus est in forzi]t cōt]nua ſternutationā:em]nō t[em]n valde p[lo]gādus eſt p[pter] nocu]mēta p[up]a]ſcripta. Q[ui] aut debeat cōcedi et q[ui]t[em] p[lo]gāri ſtat in discutiōe mediſt. vt plurimūn t[em]n eſer p[ſp]oſte ſua exci]tāk p[pter] acuſates materie cōmo]u]tis ſternutationem. min]o]t ac]q[ui] ſm pluri] mū p[ōt] error] eſſe ſin]edo ip[im do]rmſre q[ui] p[lo]gādo. Si vero ſo]s text] d[ic]at ſomno nō est cōt]radictio cōt]net veritatem. minu]dus eni] eſt a forti ſono in ſternutado]t a quoc]ui]q[ui] magno ſono audito. q[ui] ponit bumozes in motu.", "De dolore capitis q[ui]t accidit eis. La. xxiij.", "Iga extremitates eo]r. et p[pe] co\nras c[ui] c[ui] instituta ligat et frica pedes\neo]rii. et ſupponantur eis collitia\ntrahentia materiā ad inferio]a.", "In boc ca. ponit aut. regimē dolozis capitis. et\nbaber duas partes.nā in prima regit dolozes ca]\npitis magis in generali.in.ij.p[er]egit ip[ma p[re]\nialt]cā cōt]ingēt.ej.ij.b[it] Et q[ui]n multiplica]k]re]p]\nt]tio.] Prima i duas.nā i p[ima regit magis p[ diuer]\ntētia.in.ii.magis p[ cō]fo]t]atia caput et infrigidan\ntia.ij.b[it] Et p[fo]zra eo]ri]a. ) Dicit primo te\ndebere ligare extremitates c[ui]ſtitu]t et p[pe] coras et\nfricare pedes. l.magnos p[re]bēdētes coras et cru\nta. et ſupponere collitria.i. ſuppo]ſoria trabentia\nmaterias iſerit? et ſub colli]rijs p[re]bēde clisteria.", "Et conforta capita eo]z c[ui] infrigidātibus notis. Et si nō fuerit q[ui] pro]hibeat er coriza aut tuſi embrocetur capita eo]z et cum decoctione roſarū et violarū et ordei folio]u] salicis et his similiu]n. et similiter oleo roſato et oleo de salicibus.", "Iauct. facit q[ui] dictu] est. et primo ponit regimē p[ro]frigidātia p[ro]ſot]atia caput p[co]do p[ emb]ro]cas. iiij. ponit regim]n et canōes applicati]os l[actis]. iiij. ponit canōes applicati]os būectātiu]n. ii.b[it] Et si nō fuerit q[ui] p[ro]b]ibeat. iiij.b[it] Et non mulgeas lac. iiij.b[it] Et si nō adminiftres būectātia.] Dicit in prima parte te debere cōſo]tare caput c[ui]. infri]g]idātib] notis qualia ſunt que statim sequentur. In.iiij. parte dictir. et si nō fuerit q[ui] p[ro]b]ibeat. f.co t[ir]za aut tuſi]s embrocen]t]a capita c[ui]z decoctiōe ro", "De cura", "ſarū violarū or]de] folio]u] salicis et similiu]n. et cum oleo ro. et oleo de salicib] et ſub. embrocis compre bende vnctiones et epibimata.", "Et quādo nō e]p]u]sat hoc. tun]c p[miſce\nemb]ro]cas i]frigidātes c[ui] lenitiu]s ſicut ca\nmomilla et stupeſactiu]s ſicut e]p]apauer.", "J[est]q[ui] b[ui]ſimodin]nō ſuſſicut ad curā t[ue] ad ministra emb]ro]cas ex] decoctiōe reru] infrigidātiu]n ſicut ſunt statim dicte p[mi]xtar]us c[ui] rebus leniti]s id]est q[ui] leni]t]t d[olo]z]o]n]ta] ſolu]c]do ſicut ſunt camo]milla et stupeſactiu]s ſicut e]p]apauer vt ſimul ſiat infrigidatio resoluto]t et stupeſactio.", "Et nō mulgeas lac nifi c[ui] remouetur ſe\nbis]s. Si aut]e virtus fuerit for]tis mulgeas\nlac capin]n. et ſi fuerit debilis mulgeas lac\nmulieb]e et cau]e lac apud repletionem hu\nmidam facientem p[ro]funditāte ſomni. et\nsimiliter cau]e humectantia.", "Et dic] ponit can]o[n]. administra]tioni] l[actis] di]\nc]n]c: non mulgeas lac p[uper] capita cum remoue]\ntur feb]s ne lac opilando rec]tare in capite va]\np]ozes feb]iles qui ſunt cauſa augmenti dolozis.\nI] sec]ndo d[icit q[ui] virtus fuerit for]tis mulge lac\ncap]in]um. fi] vero debilis lac mulieb]e. p[rim]u]n]n]n]n]n]n]n]n]n]n]n]n]n]n]

Secundus

Acci.feb.acu. Fo.ciii.

Scriprio.

tate:et in bis rose et que fium ex ipfis obtinèt pni
ciparu et poſſunt applicari sub forma vnctionis
epitbimatis embro odoris ad hoc conferunt et
poſſunt infundit in auribus medicine attracluie et
dolozis ſedatine, et que bic posita ſunt ab Œuicè,
in principio capituli que ſunt ppria. ſi tamen ca
pitis repletoſt eſſet būda bmoi vitāda eſſent et
debebus ſtare cōntenti ſecunda intentione et odo/
ribus cōtrarijs diſcrasie. et bis que per nares ſui/
guntur ſicut aqua roſ. cu paucó aceti. ſed vapotis/
bus caput repleſtibus epitbétibus fumobis bis au/
dacter posſumus vt. multſo tamè lactis et ipfus
epitbimatione ſuper caput non debebus vt niſi
in tepore vel quiete: quod est capinum forſi eſtêc
tevirtute: quita magis inſtrigidat: et multiedreytute
epitbete debit: quita magis conſoſt: ſi tamè vir/
tus eſſet extreme debilis neutro vtédù eſt:ne pzo/
bibèdo trâſpirationes materiā ingrossando ſuf/
focaretur calo: in ſub œdibus debilis. et bol voſuit Se/
rapio beufarij primo capitulo ſexto et Altabas
tertio practice. caplo.xxiij. Quarta intentio est
terme repleſtis v apotis reſolutio. ſil enſi altera
do diſcrasiam et dolozè ſopſedo. et bec intentio cō
pletur cu antidoris virtutè babetibus mixtà par
tim reſolutiuâ: partim inſtrigidatuâ: partim ſtu/
peſactiuâ. ſicut est dectoſto cu camomilla melito
to papaumer eſo. yfolis et butuſmodis et anuſtus ſe/
resulit ſedat dolozem et ſomnù inducit. pectinatio
nes quos et leues capitis fricationes tuuât ad re
ſolutione vapoz. Quinta intertio est cōrrectio
accidètii et precipue vigiliaru: quarù cura in boc
canone kàre capite repleto et capitis reſpone bu/
midia fiat epitbima ex ortodino ſeſt epitbima/
te facto ex aceto et oleo rosato. Dicitur autem ab
ort quod est acetuz et rodino roſa. et catarro etiam
exiſtente eſſet epitbimandù cuz ortodino.nam ſi
figaf apofema in capite nò eſt ſpes cure. Iſex
ta intentio est regimè ſer rerù quod ſit in cōtrartur
fedriz. necno cause ſebezis et accidètibus: immo alì
quando in accidètii vebementia est magis ordi/
nàdu ſom eorum exergentia & ſom exergentia ſe
bris ſeu cause eius. Si tamen doloz capitis pzo/
ueniret in ſebezibus a caliditate et ſiccatate fine ma
teria. yna tantum eſtitur intentio compêlada cuz
fridis et bumidis capit ſapplicitis ipsum cōſoſtà
tibus et cum odoribus et ſimilibus.

Ie tuffi eozum.

La. xrv.

Aſſis plurimù accidit eis ex calo
re aut ſiccatate quare opoſtet vt
teneàt in oribus ſuis pillulas bi-
chichias et allohomac de papaue
re facta cuz medullis fructuum frigidis et
amilo et his ſimilibus. et vtantur cerota
rijs inſtrigidantibus factis ex oleo rosato
puro et er mucillagine pſilij. et ſucco po-
tulace et alijs.

Ibic dictit q. tuſſis accidit ſebentibus ſecùduſ
plurimus ex caloze aut ſiccatate, qua ſemper opo-
ſet vt teneant in oze ſuo pillulas bicbichias ſeſſet
ad tuſſim. bicbis enim grece tuſſis latine. inde bi-
chon ideſt medicamè ad tuſſim et alobo calide ele-
ctuaria que lambuntur de papauere ſicut diaco/
dion facta cum medullis fructuum fridis ſicut ſe/
men citonſo zum et quatuor ſemina cōmunta frig-
da et amilo componèdo omnia adimutem in mo/
dum electuarij. et vtantur cerotarijs et ynguètis re/
cipétibus cerà et oleu inſtrigidatib? factis ex oleo

ro.puro ideſt in quo non ſint niſi roſe et oleu mſp/
tum cu mucillagint pſilij ſucco porulace. et alijs
inſtrigidātibus et bumectātibus proprie ſicut luc/
cus cucurbite. Lura buius tuſſis exigt duas in
tinſtibés. yna eſt cura ſeb. ſom q. dictur in ſequè
tib? altera eſnfridatio et buectario ſplenda ta re
gimine ſex rerù nò naturalitûc regime nime medic/
nali cu bis que applicantur exterius bibèdo tam
bêdo et in oze tenèdo. I Descriptio cōis pillularu
bicbichiaru. R. tij. ſe. frit. minoz. an. 3. f. cápbore.
gra. ij. fucci i. quitri. diadragáti. gùmi ara. an. 3. f.
penidiaru. 3. ij. pulpa z sebestè. tuubarum an. 3. f.
mucillaginſis. pſilij. ſe. citonfozo. an. 3. ſuprî
violati q. tum ſufficit ad omnia permifcenda pio
puffillis conficiendis et fiant pillule alìqualiter
presse ad q. titatem vnius amigdale. J. Anguètuz
conuenſis in caliditate et ſiccatate vebemétibus
R. olei violati. 3. f. amigdalarum dulciz. 3. f. olei
ro. 3. ij. ad conſoſtationem mucillaginſis. e. cito/
nioz. 3. ij. mucillaginſis pſilij. 3. f. gummi ara. 3. f.
pinguedinjs galline recentis non ſalite lore qua
ter cum aqua viol. 3. f. cere q. tum ſufficit: q. fiat vn
tio. I ſi vero tuſſis in ſebezibus acciderit a catar
ro fluente ad pulmonem lique facto per ſebem fa
ciente ſuſpitionè ptfis vtetur boc firupo omniu
pfeſtantiflmo ſumendo de eo debite calido ma/
ne t. ſero. R. tuubarum: ſebeſten ana numero. rv.
lquiritie. capitlozum ve. an. 3. ij. paſſularum. 3. f.
incidantur incitenda et bultant in duabus libris
aque ad cosumptionem mediſtatis et colectur: que
deoctio colata miſceatur cum firupo de papaue
re. firupo de mìrto an. 3. ij. et clarificetur et valet q/
uis eſſet ſebezis in catarro calido ſubtritt ſuſpitiò
nem ptfis faciente.

Ie deſtructione appetitus eozù.

La. xrv.ii.

Clandoq. eſt cauſa euſhumoz
in oze stomachi q. ſe cutur ex eo
qò dictù eſt de deſtructione ap
petitus et euacuatur per vomi
tù aut ſolutione ventris. et mul
totiens tuuatur cuu intromilione digitozù
in gutture et còmoticè stomachi. et pprie
quando vomitu expellit colericam rem aut
acetosam.

I. Jurat deſtructione appetit? p. quâ intellige et
ipf? diminutione q. pèdet ab buòre i oze ſòt. et
to. Et diuïdik in tres ptes. nà pmo fac it. doc. ſebo
curat bác de ſtructione ſequètè debitat. eòs itòt
pp alitq. malà aplonè. 3. doc5 eſcritur appetitù
deſtructù ex catarro. ij. ibi. Et q. q. e vebemètia de
bilitatits. )tij. ibi. ( Et opz vt appoximes eis odo
res bonos.) In pîma parte dictit: q. q. q. cu deſtru
tiòe appetit? eſt buòz. et tèt? in oze ſòt flue ſit ibi
dè paulatine q. gell? et è kla. flue alìude dertuat? et
pòr eſſe buò: cuuſcùq genertis. f. klatis a cerebro
catarriżat? et mekì? a splene. et colìc? a cbiti ſell:
et cuuſcùq gîntis ab epate t a toto corpe mediàte
epate t frequèter repre in ſò buòz colìc? et acetoq?
deſtruès appetitù. 2. quâuis acetoſa eſcittè appe
titù tîn cu ſupluuſt ipm deijctù ſua ſupflua fridi,
tate corupèdo ſpùs. ois em imoderata diſcrasia
deijcit actu. pp: ex: tuttis. Icè pìt bfe alìquà malà
q. lítatè ſtòi borridà. I. Pzeterea pìt ſenimis. pſü
dare in ſòi subſtàti q. q. q. eſſent pauct et in ſupſi
cie corugando eſſent cauſa appetit? p. cipúpe ſi nò
baberèt alìquà malà q. lítatè i stomacho borridà.
Di anî buòzes ſut eùandi p vomitù. et multotìés

Tractatus

patientes suuantur cum intromissione digitus
in gutture et commotione stomacbi proprie qua/
do vomunt materiā colericam vel acetoſam. aut
supple bumo: est alium qualificum fit.

Et quandoſt est ex vehementia debilis
tatis, quare curetur cōplexio que facit eam
cum eo qoſ scitur.

J[oh]ne curat deſtructionem appetituse p[ro]pter de
bilitate magnæ sequentem aliquando malæ com-
plexonem cum eo qoſ scitur. f.xiiij.tertij. Luratur aut
tem cum contrarijs stomacbum cōſortātib[us] p[ro]
p[ra]tietate et k[ri]p[ti]citate moderata, que malæ com-
plexio in febribus ſ[om] plurimù est calida.

Et opoſtet vt app[ro]pimes eis odores
bonos excitantes appetitum ſicut odoz fa-
uich inſuſt eī aqua et aceto. et detur eis ele-
ctuarium proportionale ſe febricitantibus et
parumyini et succi fructuus p[ō]ticozum bo-
ti odoris et lābant aliquid de aceto gelati
ne p[ri]ſiui aut edi et)is ſimilii. Et ponātur
ſuper stomachus poſt dies primos empla-
facta er fructibus. Et ſint in eis abſinthiù
et aloes ſeom qoſ ſeis. et inunctio eius cum
oleis bonis est iuatiua.

In prefenti parte excitat appetitū primo cum
odozibus bonis ſicut ā odoz ſaucti inſuſt in aqua
cum a ceto. est eī ſaucti orde[n] non integrematu-
rum p[ri]movulatū poſtea fractum ſicut far q[ui]d
bet coqui in aqua et conditi c[ui] aceto. Ael ſit inſu-
fum in aqua et pauco a ceto juxta textum. Et loco
buius odorantur vipe inſufe in aqua rosarum et
pauco aceti et pauco vīn odoriferi. et in aqua frī
gida addatur multu de vino et. paru pulueris ga-
rioffi. et c[ò]tjer magis confert ad appetitū q[ui] ma-
gis delectat. et ſcō detur electuarium p[ro]portio-
nale febricitatib[us] q[ui] debet eſſe frīgtidu. Et de p[ri]
ſtantibus est q[ui] ponitur a Adefue diſtinctio[re] p[ri]
ma cu[mi] est textus. J[oh]n[ac]fectio de citonijs facta
cum ſucco citonioru appetitū excitat mortu[n]. R.
ſucci citonor[u] mellis p[er]ſummati ana. 3. z. iiij. aceti
bonti. 3. z. iiij. decoquan[que] c[ui] ſu c[ar]ilitate auferendo spu-
mam. Si a[ut] volueris ſipsum p[er]ſerre in diſpoſitio
ne frīgida adde ſeomatibus ſeom q[ui] est e[pe]
pediens ſicut est p[er]p[er] longu[que] cinamomu lignum
aloes garioſt et ſimilata. et des paru vīn[que] p[ri]
pr[ie] acris quado est mala cōplexio calida. Si au-
tem frīgida ſit vīn[que] vīnoſum dulce aut auſteru[n]
ſ[om] appetitum p[ra]tietis vt romantia et p[ra]p[ri]
succus fructu[m] ponticor[u]. Et per pontica intelli-
ge etiā k[ri]p[ti]tica, et ex maxime p[ri]ſis est succus cl-
tonor[que] et lābant aliquid de aceto gelatine p[ri]ſiui
ſdeſt lābendo deglutiat vt in eius ſumptione de-
lecten[que]. T[er]tio curat per applicita exteri[que] poſt
p[ri]mos dies quare iam facte ſunt eucaationes
ſ[om] o p[ro]oſtet. J[oh]ne a[ut] emplaſtra ſint ex fructi
bus in quib[us] ponātur ab ſinbtiu[m] et aloes ad con-
ſo[ra]tatione et t[em]peri[re] frīgtid[que] vt Recti pulpa[]
citonior[que] cocto[n]i sub p[ri]nunti. ſdiminute lib[er]s ab-
ſinbii pulueri[ſat]. 3. ſ.aloes. 3. z. iiij. miſce et incorpo-
ra add[ed]o aceti bonti vīn[que] nigri k[ri]p[ti]tica ana. qua[
tum ſuſſi[que]t. et eſt p[ri]ſiij. Potes aut[em] ad d[ere] plus
de vīno et aliquid aromaticus de q[ui]b[us] ſupra vii]b
eſſer lapſus ad ſtr. J[oh]tem vnctio cum oletis bo-
nis ſicut de abſinbto de p[ra]ſica de citonijs et ſic de
alijs est iuatiua. J[ura] deſtructio[s] appetitus
exſi[gn]t duas intentiones ex textu eliſten das. p[ri]

Adefue.

De cura

ma remouet cauſam. ſe[da] excitat appetitrus. p[ra]
perſicur ſeom exigentiā cauſarui ſipsum deſtruen
tium. ſe[da] cum k[ri]p[ti]cibus p[ri]ſijs aliquiter ad ac-
toſum declinatibus calidis aut frīgtidis ſeom exi-
gentiā. In cauſa calida citonía et que ſiunt eis
obtinent principatiu[m]. Success quoq[ui] limonu[m] aran
ci[no]u[m] et ciu[no]z et agresta et acetum et ſimilia ſunt
prop[ria]. Sed in cauſa frīgida olium condite cepe
caro falſa et p[ri]ſces falſi et p[ri]ſte in aceto inſuſi. et
abſinbii comesti est p[ri]p[ri]tui. et e[ſ] cop[oti]ſis ge/
latine limonía et ſimilia.

J[eh]boſilmo e[zo]m.

Capitulum. xxvij.

P[or]tet vt curentur cum odoza
mentis et luto ana[ati]h et arme
nt inſuſt cum aceto et odozent
almoſuſat et pan[æ] mundu[m] cali
dum et carnes aſſatas et strin
ge e[zo] extremitates. Et e[tr]tende aures eo
rum et capillos ip[ro]zu. et conſo[ta] co[ru] ce
re[b]a cum emb[oc]is inſrigidantibus et hu
mectantibus plurim[u] n[æ]s bolini e[zo]um
eſt p[ro]pter cauſam c[ō]municat[ē] ramis qui
adueniunt eis cum ſenſu[m]. et e[ſ] c[or]pus du-
rum et indu[ra]tur verum ſenſus n[ò] vltima
tur cum eo.

In b[oc] capitulo Auſce[n], curat bolism[u] et eſt bo-
lismus ſeu appetitius vaccinus appetitus m[é]bo-
rum c[ui] satietate stomacbi. memb[ra] n[æ]s inanita
appetut c[ib]um ſed stomacbus reſputi. Et diu[i]di
tur in partes tres. p[ri]ma curat bolim[u] per odo[
res. ſc[o] per excitatía virtut[em]. tertio per c[of]o[ſ]tación
cerebrum. ſe[da] ibi. (Et stringe e[zo] extremitates.)
tertia ibi. (Et c[of]onta e[zo] cereb[ri].) D[ic]iti p[ri]
ma parte q[ui] opoſtet vt patiètes bolim[u] curentur
cum odozam[é]tis luto ana[ati]h et luto armeno in-
fuso aceto et odozet almoſuſat. t. tamarindos. t. p[
]bos reliqua acetoſa dat intelligere. et odozet pa[
nem mundu[m] calidu[m]. et e[ſ] optima farina fruenti
actu calidu[m]. et carnes aſſatas. et per b[oc] intellige
reliquia que placet e[ro] excitantia appetitú[m]. ſc[o]
ſtringe e[zo] extremitates. ſ. adiutozia. et c[ó]cas et
e[tr]tende aures e[zo]n et capillos e[zo] ad enuigladu[s]
virtut[em] cerebri et o[ris] stomacbi sopitá. tertio con-
ſo[ta] e[zo] cereb[ri] cum emb[oc]is inſrigidantibus
et bumectatibus, et cauſam reddens quare debet
cereb[ri] c[of]ortari c[ui] frīgtidis et bumidis. et debat
eſus virtus sopita excitari c[ui] d[ic]ti[s] diu[er]ſótibus
dolo[ſos]i[d]e: quia p[li]m bolismus accidit p[ro]ter
nociuntu[m] o[ris] stomacbi p[ro]ter cauſam c[of]icat[æ]
neruo[q] q[ui] deſert ſenſum o[ri] stomacbi. et o[ri]t[u] baber
a tertio pari neruo[ſ] cerebri. et c[or]pus. ſ. n[er]ut fili[
]que o[ris] stomacbi eſt uru[m] et indu[ra]t[u]. p[er] calidu[m]
tat[em] ſebril[é] a[du]rent[é] et p[re]ter modu[m] excicantem.
vnde ſenſus n[ò] vltimatur c[ui] e[ſ]o[re] stomacbi. ſ.
in bonitate. Lurat ita[q] bolíſum a caliditate ſe
brili contingente p[re]ter modu[m] excicantem memb[ra]
d[ic]ta. J[oh]na tam[em] in etbico non necessario cau-
sari bolim[u] c[ui] flat in eo tanta durittes neruo[ſi]
vt p[ri]uetur ſenſu. cauſa[que] autem vebem[é]s duritties
p[ro]ter vebem[é]nt[é] compaſſion[é] bumídi cum ſic[co]
terreo dum calidum valde exceſsiu[m] applicat[æ] bu-
mido. dum vero calidu[m] paulat[em] a g[it] ſicut in etb[ri]
co: et ma[q]is vnſuerſaliter reſoluito bumídi n[ò]
facit membr[u] ita durum: nec in ſeu[m] ad virtutem
ſenſi[tu]ni[u]. ſtat ita[q] in etbico n[ò] eſſe bolíſm[u] qua[
t]c[ui]n[que] nerut d[ic]iti et os stomacbi. p[li]m excicentur
et magis qua[q] in bolíſmo d[ic]to. J[ura] bolíſmi
ex[ſi]gn[t] duas

Secundus

exigit duas intentiones, prima remouet cām flue
fuuerit caliditas supflua flue frigiditas et quecùs
alia, no eſi ſolus et caliditate ſed etiā ex frigidita
te supflua et ex multis alijs cauſis contingere
pōt., octaua pblematuſ, pblemate ſeptio. et 15.ª
tertij cap. de bolitimo. Iſ coa intentio est exictca/
catio virtutis ſenſitie et appetitie cuſ bis que
dicta ſunt.

Iſ de nigredine lingue eozn.

Lap. xxiij.

Poztet vt non dimittatur lup
anguam nigredo: immo fricet
cum eo quod ſcis et ſi nō: eleua
buntur ad caput vapores mali
gni. et facient cadere in ſyſen.

Ibic dicit opz vt nō dimittatur ſupra linguam nigredo: imo fricetur cu eo qoſ. ſcis. i. in ca. deaſpita lingue, et ſi nō amoueak nigredo ab ea eleua buntur ad caput vapores maligni et facient cadere in ſyſen. Iſ notanduō banc nigredinē eſſe cātam ex vapozibus aduſtis et malignis eſuatis a peſſima materia que eſt in ſtomacho aut in membris ſpitalib? ſin plurimuō qv vapores berētes inſue faciunt cozruptionem gustus et vapozantes capitii poſſent facere ſyſen qv freneſim ſaltem nō veram. Studenduō eſt itaq in pibbēdo illos. p[ra]mo alterando diſcrasiā ta mébzo: ſi bumo: et ipſos digerendo. cſvo eando eos. tertio ſumedo cozandros p[re]paratos ad p[rib]enduō ipſos aſſe dere ad ſup [er]toza. Deinde remoueatur nigredo a lingua primo ea buectando cu aqua zuccarina te p[ida] aut ſimilibus poſtea p[ſ]ſam abſtergendo c[ui] predictis in capitulo de aſpitate lingue.

Iſ de appetitu eozun canino.

I curanč cūnvctuſonis fris voulcib?

Iſ dictat Aut. appetitūr cantinuō curari cuſ
vnctuſonis frigidis et vulctibus vt puta
cucurbitis conditis cu oleo volato et zuccaro. et
boc q[ui]n p[en]det a caliditate f[u]cit accidit in ſeyb/
bus et bibat aquam. Iſ vero p[e]deat a frigidita
te denk calida vnctuofa vulcata et bibat vinuō vul-
cen nulla acredine aut ſkpticitate participans. Et
ingentum in cibando cos eſſt nō p[re]ſentent: co/
ra eis nifi ea que debent comedere. poſtea ſurgat
a menſa et circa alia occupent. ſimiliter ſtōm re
laxantia ſunt exterius ſtōmacho ap[pl]icada cali/
da aut frigida ſin ex[er]gentiā diſcrasiē. Ego autem
poſt q[ui]a méla ſurreuerut cōlueut ſibi cōcedere ali
quas paſſulas et ſimilia que paulatim comedan
tur interim ſopitur fames.

Iſ de fincopt que accidit eis.

Lap. xxix.

Tandoq accidit eis fincopt in
p[ri]cipio ſebziȗn p[te]r effusionē co
lere ad ſtōmach os eozum. Quare
ops vt de: ante porſinuō aut apud
parorſinuō fruſtuz panis de ſilla cum aqua
graniſi et aqua agreſte. Et ſcias q[ui] quando
aggregantur fincopt et ſebris t[u]c fincopt
est dignior curatione.

Iboc capl[mi] diuſiſt in tres partes. In prima cu
rat fincopt a colera repente ad ſtōm p[uen]ſitem
In ſcō a ibi. (Et ſcias.) cōparat fincopt ad ſeb.
o[n]dens q[ui]n ſit dignior: curatione. In tertia parte ibi
( Et ſi indiget.) ponit quedam cōuuentia et que/
dam vitanda in fincopt. In prima parte dicit q[
] fincopt accidit in ptinº. parorſimozum ſeb. p[ro]
pter effusionē colere ad ſtōs eozum. quare de: eis

Acci. ſeb. acu.

Fo. cv.

ante p[ri]ncipuſ parorſim. i. per bor[ia] aut circa fru-
ſu]z panis de ſilla cu aqua granati. i. acris aut mu
ſi et c[ui]a aqua agreſte ſiue ſimul miſceanč: ſiue vn[u]
ſtoru] tantu[.] p[rib]ent n[ac]b[ui]t colerat ad ſtōs
eſſandi ipſum cōſtoſtando et caliditatem t[e]peran
do. Et ſi venerit ad ſtōm cu bis mi]ta faci]t: euo/
metur. In ſcō a parte dicit: q[ui] cōtungūtur ſin
copis et ſebris ſincoptis est dignior: curatione c[ui]
ſit accidens ſeuſſimum nō dansi ndicato.

C[it] et ſi indiget pauco vino de]r permittuſ
cum. iij. z. vini antiqui et ſi nō firupi malorȗn
antiqui cuius refoluta est ſupfluitas et fle
bothomia quidē multotiens addit in ſinco
pi. et cliftere leue eſt magis conueniens. et
vomitus est iuua]t]uus eis. et cōſtrictio cru
rium et poneramanus et pedes in aqua ca
lida. Et c[ui] euadunt tunc de ſollicitudie eſt
vt c[ib]entur ſauci orde] in frigidato in quo
ſint grana granato]um.

I[n]b[ac] parte dicit q[ui] ſi indiget qui paratu]s eſt
fincopt aliquato vino de]r permittu]t vt p[uta] c[ui].
[ui]. vini antiqui. i. bene clarificati depurati miſcua
tur notabiliſis quantitas aque vt p[uta] z. j. aut qua
tum videbik ſin potentiā vint. c[ol]uſtudinē egr.
temp? anni. et ſebris intentionez verum t[pe] n[fi]
in quo c[ib]imus potenter bec vini quantitas eſſt
eſtigua. etiā p[ro]ſum ex]bire. z. j. c[ui] tantandem
aut duplo aque. et d[ſe] v[oc]e vinuō releuans a ſin-
cop] subſtire et aromatici]n tendēs in dulcedinē ve/
locius e[mi] ceretis a fincopt releut [ut]s vapozib
ſpirittibus c[ō]ſi]ibus ipſos ſouendo. Et ſi n[ō] p[of]
ſet ſibi d[ar]i vinum lege p[rib]ente: aut q[ui] ſorte per
p[pr]: tetatez indutduale] ſibi intimi]catur: firupi ma-
lo]um antiqui. i. bene depurati a q[ibus] aquositas
ſit refoluta et ſer de]ſcenderit ſic erit minus aptus
ebuli]tioni. z. per mala intellige granata aut]mala
p[ont]ica de q[ibus] p[up]ta: z[ir]upus de acetoſitate ci-
tri eſt p[re]ſtās ſi similes. ſi ſit doſ. z. j. vel circa cu. iij.
z. aque. aut aq] acetoſe que eſt p[re]ſantio]t] niſi for[
re et] odo] egro diſpliceat. z. 2º d[ic]t: q[ui] flōnia v[]
táda eſt q[ui] addit in fincopt. I[ter]tto dicit q[ui] clite
re leue eſt magis cōuentiens n[ō] quides] in actu ſin
copis ſed ante fincoptim et a[n] parorſinuō ad p[ri]
benduō colerá repletá ad ſtōm. Et vomitrus eſt iu-
ua]t]uus eis c[ui] ſentir p[ſentia]t] colerá in ſtōmacho
et aſſet naufea ante fincoptim et in fincopt et poſt
fincoptim. A[di]t e[mi] multos fincopt]zates c[ui] vom[
tu] colere ſtatim liberarit. Et c[ōſtrictio] cruriāt et po-
nere manus et pedes in qua calida conuenit ante
parorſinuō et in parorſimo ad diuertenduō. Et c[ui]
euad]t a fincopt c[ib]enk ſaucib orde] d[o] q[ui] p[up]ta.
per ſaucib orde] bic] intellig p[ri]ſaná et ſit inſrigi
datum p[pr]ce cum grans granatoru]i. f. muſis aut
a]cribus. tum p[ter] ſeb. t[u] p[ter] fincoptim. Si t[he]
poſſer expectari] de]clinatio parorſim] ſeb. anteq[
c]ibetur: eſſet p[re]ſantius. I[ura] fincopt ex]giti
duplex regimē. vn[u] t[pe] fincoptis actualis v[]d[pi]
ſitionis p[pr]inque fincopt. et eſt vt e[ger] releuetur a
fincopt exci]rando ipſum c[ui] vocibus altis v[]d[pi]
do faci]e cum aqua et p[pr]ce roſ. z. bonis odozib.
Et ſi fincoptis fuerit p[ter] raptu] materi]ad ſtōm
cōuuentur fricationes ventoſe diuertētes ligatu]
re extremu]z et lotiones. ip[to] ſi n[em] ſemp t[ace]nte su-
p[ino]. Sed n[ō] cōuentin fle]bothomia, tum q[ui] debili
ta]t. tum q[ui] facit fluere colerá ad ſtōm. neq] debent
ex]bire]bert ſolut]ua per os c[ui] debilitent et attrabát
mat]erias ad ſtōm. ſed b[hi] cōuent suppoſitor]um

Halenus ſecu
da aſſorimoz
Non omnes q[
e]wulturnur ſub/
mo] moriuntur
h[ui]s ſec]b]a cō
dittio]aliter ad
tunguntur fre-
qu[ue]ter et forſi
ter et fine mani
ſelto] occaſi]/
bus: ſunt autem
maniſſete occa
ſiones vt flux?
v[er]tis: emiſſio
ſanguinato]n: lon
q[ui]s] egritudin-
res] diſtillatátes

D

Tractatus

et forte cliftere lenituus cù pauco melle nifi fit ex bis qui fincopizant ex clisteri. Si vero fuerit finco pis ppter pteocationem spüs in corde et ppriea multirudine etiá ppter diuerfioes supacriptas cûeniteliomia ex basílica detri lateris fi fuerit re pletio sanguinea aut ex basílica finitri lateris fi fuerit repletio vapofoia. Si vero fincopis fuerit ppter paucitare spüsneq duiverfioes neq flömie neq alie euationes cûenientu: sed solú excritatio a fincopi cù vocibus apſione faciet bonis odori bus et vint exbitione aut aque carnis. adz face/ supinus et fm pkm oës patientes fincopim pze ciptunk vigilare et dimittere locutione. IIa. tertij. Aliud regimè est obseruandù in dispone ante fin copim, vt pura in bis qui fincopizant in pínº fe/ brii sicut fincopalis minute aut bumozofe aut ppter alías cas. et exigit duas intétiones. Prima et remotto caufe fincopis tam ppingue p remote. et p bac intentione perficenda fi in cã fuerint bûo/ res cûenit ipzou cúatio ta3 flömta p farmacia fm exigentiá caufe. Sint in solutua bene correcta neq cozdi intimica. Sćda intentio est cozdis con/ foratio cù ppijs discraie contrarije. butismo/ di exqusitum regimè vide in còmento quod feci super nono Almanfoizis.

I De constrictione anbelit? exom. Lap. xxx.

Unſtrictio anbelitus accidit eis aut ppter spafinu et ſiccitatc que accidit eis in la certis anbelit? aut ppter materiam pzeſocatiuæ deſcendentem ad guttur eozi aut ppter debi litatc que dominatur neruis venientibus ad membria anbelitus.

Ibabet hoc capim duas partes. In prima pte ponit tres caufas conſtrictionis anbelitus. In 2a curam. ſcda ibi. (Et prima quidè). In prima p/ te dictò: ap conſtrictio anbelitus accidit febrienti/ bus ppter spafinu et ſiccitatc in la certis anbelit? t. spafinu cozú de inanitione p quê intelli ge oem còtraktionc a ſicitate depèndentc aut impotentiá debite mouendi pectus ab eadè cã. I Sćda cã cò/ strictionis eius est ppter materiá pzeſocatiuam deſcendentc ad guttura cozú t prie ad epiglotú et canam pulmonis factentc vná de spébus ſqui/ nantie pzeſocatiuæ. I Certia est ppter debilitatc que dñatur neruis venientib? ad membria anbeli tus ſue ſint nerui reuerſiut venientes ad còplexo nez muſculo: ſue epiglotis ſue ſint nerui venientes ad díafragma. et bi deſcendunt a tertio et ſerio pa/ ri neruorú cerebri ſue veniant ad còpositionem neruorum muoentú pectus qui deſcendút a. 9. 7 io: pari neruorú nucbe: quozú primu o:zitur inter octaua: et nona ſpondilc. 2m inter nona: decimá.

I C et prima quidè cura: cù vnguentis vel emplaſtris humectanti bus. Et ſcda cù eis que phibent ſtrangulationc: et tertia cum equatione còplezionis in cerebro et inun/ ctione colli cùeis que infrigidat et húectat. et ſuper ſöm iterum ex eis que ſunt ſicut ra ſura cucurbite et poſtulaca et sandali cum oleo roſato et similibus eis.

Iblic ponit cura: et b3 tres partes. In prima cu/ rat primam cù vnguentis et emplaſtris humecta/ tibus. In ſcda curat ſoam cù p:phibentib? ſtrangu lationem. in tertia curat tertiam cù equàtibus cò plexionem cerebriz. et ſcdo vngen do colli cù infriz/

Decura

gſdantibus et bumeſtantib? et tertio ponendo ſu/ perſtöm rafurã cucurbite poſtulacas et sandalos cù oleo roſa. et similib? I ſura conſtrictionis an/ belitus ppter primã cãm exigit duas intétiones. Prima remouet cãm f. ſebrzem cù bis que dicetur in capl's ſequentibus. pzo qua curanda magio in tendendù eſ ſebriz inquantum ſebrſis cù frigido t bumido p cause eius. I Sćda intentio eſ infrigi datio colli et partitú pectoris cù bis. R. olei am/ gadalorum duleit. 3. j. f. ptinguedinis galline recen tis lote quater cù aqua frígida et vltimo cù aqua violata. 3. v. olei violati. 3. f. cere albe cùtus ſuſ/ cſicit fiat vnctio mollis. I Sćda conſtrictio anbe/ litus cura: cura ſquinantie que exigit duas inten/ tiones vnam que debet cause aſtiti còplendã cña tione duiverſione et fluxus interceptioe. et inter ce/ tera ad dilatandù viam anbelitus multu confert ventoſa poſita in collo. Scom regimè exigit tres intentiones. f. repercuſionem cûuententc in pín/ cipio. ſcdo repercuſionc mixtã resolutione cùen/ tientem in augmento vſc: ad mediú status. tertio deinceps resolutionc. Si vero apa tendat in ma/ turationc adjuvunt cù interferis t:tergeris appli/ citis. et poſtea pcuretur eius eruptio t viceris mû difficato et tandè còsolidatio. Pzo bis recurre ad ea que ſeripſit. Ix. Almanfoizis. Sed tertia conſtr/ cito pendens a caliditate et ſicitate neruorú de quibus ſupra prier intentionem que debetur ſe/ bize completur cù frigidis ſapplicitis capit: et collo et ſpondilibus ſuperozibus dozí. necno cum ap/ plicitis stomacho et marineri parte ſuperozí: et ver ſus dyafragma. et per boc dyafragma et membria anbelitus humectentur et infrigidentur. I Et me dicina Aucf. ſic est deſeribèda. R. ſucci. rafure co/ ticitis exterfozis cucurbite recentis. ſucci poſtulace aii. 3. ii. olei roſa. 3. j. bullat ſimul ad consumpto nem ſucco: cùdeinde adde sandalozum 3. ii. et fiat vnctio. I Ael. R. rafure cucurbite recentis aut an/ tique. 3. ii. ſucci poſtulae o lei roſa. aii. 3. j. sandal. 3. ii. miſce oia ſil et applica in modù epibutatis. I De vebemen tia tristitie eo zum. Lap. xxxi.

I Cládos multiplicatur tristitia cã oris stomachi ex aduentu humo/ rius mozdicatiu in eo: tunc infr/ gida stomachos eozi cuz eis que c:is de cibis. et inungantur et dormiát in loco primo motibus aque ſtrato extremi/ tatibus et fructetis frigidis et odoriferis frigidis et nenuſare et roſis. et aspersionib? frigidis factis et fructibus odoriferis fr/ gidis et sandalis. et multotiens quidem cò ſerunt in eo zum tristitia clifteria frígida ſa cta ex aqua cucurbite et citrulli ſucco po/ tulace et ſemperuie cù oleo roſato.

I Gnboccaplo Aul. ponit regimen tristitie et an/ güite feb: tentinn còringentis cauſa buòris mot/ dicatiu venientis ad os stomacbi qui ſim pluri/ mum eſt colericus oicens p stomacbus eo zum eſt infrigidandus cum frigidis ſiccis. et b3 in eis eſſe aliquid stipticum ſicut vinum granatozum et ci/ tonozum et ſuccus arancij. ſeundo vnguanck ſto/ macbi eo zum cum frigidis alìqualiter stipticlate par ticipantibus. tertio dormiant in loco frigido p:opínquo motibus aque aut aliter frigido itra/ tozum. I.in quo ſunt strata. I. lecti ex extremitatib? fructetis frigidis ſicut ex ſolijs ſalicis t similib? et in tilo

Dalyabbas li. v. theo. cap. vi/ timo. Tristitia naturalis e ca/ lozis ingreſſus ad coporis in/ terſoza paula/ tim: in: antum q:ch: ap: co:po/ ri ſebrzem vnt: cù diei afferat: cù tus ſi dormur/ nius têp? flat co:pus poſt: ter: calefaci: oiaq: caſeſtui mèbra: ſolida/ tur: calo: na/ curalis in pinc/ palibus mem/ bris: fit: ab inde etbica ſel b:is.

Secundus

et in illo loco sunt odotiferæ frigida sicut nenufar roseæ, & aspergantur per locum illi fructus odoriæ feri frigidi & sandali. quarto cōferūt eis cīsterſa frigida facta ex succi cucurbite. 3. of. succi citrulo, rū succi poſtulace an. 3. iiij. succi ſemputu. 3. i. o. l. roſh. 3. t. iiiij. et ſupponatur tepidum. J. Lura buijs tres exigit intentiones. Prima eſt eutatio buozius illius vomitu aut ſecellu. Sća eſt ſtomacbi conſoſtatio et infrigdatio. Tertia eſt ſomni p[ro]oſatio et regimen aliaruz ſer rerum declinans ad frigum.

I. Difficultas deglutïedi 6 accidit eis. L. xxxiiij.

Difficultas deglutïedi cum accidit eis et febriis fuerit cōclusa tunc ſie bothomia paulatum fiat et equatio fiat ad attrahendum. et ſuppoſtoriū est melius 5 pln solutius deluper.

I. Dicit 4 si difficultas deglutïedi accidit que forſte eſt ſp[er]ſquinant ledens meri et febriis fuerit concluſa que pendet a ſanguine: truc fiat ſebotomia: 4 am nucleus eſt reſterare 5 ponica vice multum de ſanguine extrabere. 4 ſiat de cephalica in b[ac]bto aut[em] de vena que eſt iter pollicé et indicé poſtea ſequenti die flebotoment yene que ſunt ſub ſlingua. et ſuppoſtoria 4 cīsterſa magis conſerunt 5 ſolutua ſumpta per os: cum diſſicule ſit ſlla ſumere. et poſte ſumpta puoarent vomitum quod eſſet valde malum. J. Lura buijs perficien da eſt cura ſquinantie que ex capitulo tertio p[re]cedentium p[oteſſe] eſſe manifiſta.

I. Frigus extrematu5 q[ui] accidit eis. Lap. xxxiiij.

Altotiens p[ro]fundatur calo2 eo[rum] et infrigidantur extrema et tendit calo2 ſubmerſus ad caput. ponatur ergo extremitates in aqua calida et nò bibant aqua frigida5.

I. Dicit multotiens p[ro]fundari calo2 eſt febrilem et extrema e[or]u inſtrigdidart et calo2 ſubmerſum ten dere ad caput. 2[ro] cutus cura ponantur extremis tates in aqua calida et nò bibat aquam frigida. I. Notandù multis et cauſis calo2 eſt p[ro]fundari et extrema inſtrigidari. I. Primo p[ro]pter paucitatem ſpùs vnde retinentur interius naturaliter eſtate ma gis ſollita de mebriis intrinſecis 5 extrinſecis. I. Sćo2 p[ro]pter magnú no cumentus in aliquo vel pluribus mebriis intrinſecis. ſcut fi in eo eſſet apa vel vulcus aut eſſet in eo materia multu ledes ſua multitudine aut malitía abſo2 vicere aut a[pat]e: 2[ec] bec duo ſunt valde mala. I. Zerito p[or]t eſſe p[ro]pter materia frigida eſtate in extremis ſcut in liparia. I. Quarto aliquando p[ro]pter cibù calo2 e[u]reucato interius ad forſticandù diſſatione: 4 nò eſt bonù p[vi]a2 ſigni. I. Tem p[ro]pter timo2e et similia acciden tia trabentia calo2 interius: et iá p[ro]pter continen tis frigiditatem. I. S[exto] p[ro]pter opilatiónes in extremis. vnde ſpùs et ſanguis nò libere p[os]ſunt ve nire ad extrema. I. Seprimo q[ui] colo2 ſpùs et ſanguis tendùt interius ad locum materie vt eam ex p[ellant]iut f[ic]ut a[cc]idit in principijs paroxſimorum. I. De caufe colligi p[os]ſunt ſparim in multis. 1. f[il]ma quarti. tractatu ſc[o]do. cap[lo] p[rimo] et eod[em] tra c[atu] ca. de borripilatione. 2[em] in cap[lo] de liparia. et quarto affo2rismorù. affo2. 4. 8. 2. 7. 0. affo2rismorù c[om]mento p[rimo] et c[om]mento. 2. 7. et 5. 0. de acciden t et mozo. Inelligamus t[em] in p[os]ſito b[ac]ſiſ frigidationem fieri per retractionem humorù et va porum 4 modorù ſubmerſionis 5 ſuffocationis ca

Cole.ter.

Fò.cvi.

lo[rum] a quacumque c[aus] fiat. quo ſkante tendit calo2 ſubmerſus ad caput. 2[ro] vapores leues tendùt ſur ſum ad caput in boie recte ſature 4 nò ſit in alijſ aſialibus ſexto p[ro]blematum. p[ro]blemate. 55. in quo cauſo c[ou]enunt extremozus caſeſactiones multis ſingenijs. 1. c[ui] p[ar]nris calid[is]; 2[er] f[ricatione] ponen do lateres calidos vino aſperſos ad extrema aut appp[ox]imando extrema ad ignem et inungant extrema c[ui] oleo anetino et ſimilibus calid[is]. aut impleatur veſica aut altid vab decoctione aneti anſo2u et camomille. 3[ap]plicetur ad extrema ſeu loca que frigent et nò bibat aquam frigidam ſed aquam zuccaratam caſeſactam. et diſcurre per ce tera auxilia dicta in capitulo de regimine ſoriz[is] ibidem enim ſunt p[os]ſite intentiones bui[]capitu lo deſerutentes et plurima auxilia illas intentio nes perſicientia.

I. Sermo de feb[ibus] colericijs. Lap. xxxiiij.

Ebres colerice tres ſunt. tertiana o'tinua et ſtiana p[iodic]atu caufon. I. In b[ac]parte Auic. d[etermin]at de feb[ibus] bumozalibus in ſp[al] 4 diuſid[tur in quatuor partes. in prima d[etermin]at de feb[ib] 4 colericijs. in ſc[o] de ſanguineis. in tertia de flegmaticis. in quarta de melàcolics. partes pa teb[ut] per rubricas capitulòvi. Prima p[ar]s diuſid[tur in duas partes. in p[ia]ma g[is] general[] de d[etermin]at de feb[ib] 4 colericijs. in ſc[o] mag[is] ſpe[caliter]. ſc[o] ibi in ſequenti capitulo. (Paroxſim[] tertiane.) Pr[im]u cap[itu]luz tres continet partes principale[s]. p[rimo] enüerat ſeb. co[le]. ſecuſo illas declarat. tertio ponit generalia ſigna ſeb. coler[ic]arum. ſc[o] ibi. (Tertiana quid[em]. tertia ibi. (Ee vebementia quidem ſitis.) I. In prima parte o'tit ſeb. colericas eſſe tres. 1. tertianam continuam tertianà periodicam. interpolatam: 2[ca]uſonem. I. Ex quo infer[]c o[em] ſeb. colerica eſſe tertianà c[ou]tiam aut tertianam interpolatià aut cauſones Enumerari t[em] p[os]ſunt ſeb. colerice per diuſiones b[im]e[br]em ſcut enumerat eas. 3. c[abo] de oſſere rentijs ſeb. cap[lo] p[io] 2[em] ſc[o] d[er]iſi ſat[is] ad p[ri]ncip[io]s. ois ſeb. co[le]. aut eſt interpolata aut c[ot]tinnua. et c[ot]inua aut eſt continua p[ro]po[z]tionabilis de tertio in tertium aut caufon.

Contra.aliqua

ſeb. eſt colerica que nò eſt aliqua er iſtis tribus enumeratis a Gal. aut ab Auic. ibi. iſtur diuſto inſufficiens. 3. na t[us] 3. et aſſumptum eſ ma[n]niferum de colerica paroxſimáte oi die cutus pa[ro]xſim[] ſunt eſſ[es] quo ad intétionè durationè et accitía: et o[es] p[é]dét a minera vna ita vt nò p[os]ſit dict[em] q[ui]t duplex tertiana aut due tertiane. I. P[re]terea quidem p[hib]et colerá p[ro]pter groſſit[er]s aut paucitatem eius paroxſimare de quarto in quar tum: ſicut paroxſimat aliq[ui] melancolica de quin[to] in quintu. et ſexto in ſextu. et de ſeptimo in ſe[pt]imum. vt inferiuis apparebit in cap[lo] de ſexta na et ſeptana: ſicut etiam ſlegma p[ro]pter paucita tem et groſſitiem p[oteſt] paroxſima re de tertio in tertium. I. Dicendum iſta[as] rationes concludere. ſed ſermo Bale. et Auic. eſt de feb[ibus] c[om]munter contigenſtibus ſic paroxſimátibus merito ſue forſe me ſubſtantialis et proſſetatis ſpeciſce reſſitiuſe ſicut dictum ſuſt in queſtione de p[er]ſod[atic]ione. nam etiam cauſon licet videatur continua con cluſa: b[ab]et tamen excreſcentiam quandam oc cultam de tertio in tertium. ſed interdu[]caufe ma nſſeſte cauſas occulta[]s ſuperant. et variatur pe[]r t[od]us in plu[ra]tum cons[]ſuctus.

D ſi

Tractatus

De febre

Et tertiana quidè periodica aut est pura et fit a colera pura.

Inunc Autc declarat mebza diuſionis predicte et diuſtur in partes duas. imprixa ghaſiter no tificat feb. cole. periodicâ. ſödo cauſonem et còti/nuaz. ſöda ibi. (Aaufon vero est de genere.) Pria in duas. nam primo ponti vnà diuſione ſeb. cole rice perſodice et declarat vnù membru. ſödo alid. ſöda ibi. (Aut no pura.) In prima parte dicit et tertiana piodica aut est pura: et ſic fit a colera pura. et per colerà purà, intelliſt cui no est admittus alter bumo: comixtione vnita per quâ vtriu ſö co ponentis amittur forma ſubstantialis et acqui ratur materie vtriu forma vna còis. exempli gra. ſicut colera naturalis aut forte genita a ſangrine per aduſſonem aut putrefactionem cum subtile eius vertitur in coleram.

Aut non pura et fit cù putredine colere groſſe ſubſtantie ppter comixtione colere cù flegmate comixtione aliqua còplectiona li vnita. et per hoc diuſeriffica ab emitriteo cù emitriteu faciant due materie ſeparate. et hanc faciat materia vna que in ſeipſa est permipta: cù cuius caloze permiſetur alioquantù frigoris qò grauat ſuà putredines et ſuà resolutione et ſuam diſgeſtione: et pter pter illud quidè in emitriteo ſiunt duo parorſimi. et tertianenò pure parorſim yn'. Et hec quidem no pura quâdoſ, plongaſ tempore longo et circiter medietatem anni. et quandoqù percut ad mollici et maſgitudinem ſplenis.

Et est que pendet a putredine colere no pure et bec colera no pura est colera groſſe ſubſtätie piro) pter comixtionem colere. ſ.pure cù flegmate com mixtione còplectionali vnita. i. per quâ comixtio/ nem inducitur forma vna in materiam vtriuſo. ſ. colere et flegmatis. et bec est vera mixtio per quam fit, miſcibiilu vnto per ſoſam ſubstantialè vnita cù nam ghato vnus est coſruptio alterius aut plu/rius ſicut chibi in ſto maſco er multis cibis. Aliter dicunt quidam et ſic fit comixtio vnita per vnam forma. qù bumo: magi dînans affimilat ſibi aliuſ ſicut vnù elementuſ affimilat ſibi alid. Sed diſſicile eſſet ſaluare quò flegma affimilat ſibi cole/ram. cù coctu per diſgeſtione aliqua zò no poffit in crudart ſaltem in eodem loco còi in quo facta est diſgeſtio prima. ſ.in epate et venis ad diſferantià ſanguinis quî in mânſtilis per verà diſgeſtionem inſtrigidatur. Scöo dicit: et bec tertiana no pu/ra diuſerifficatur a pura vel ab emitriteo cù emitriteu faciant due materie ſic babentes. ſ.duas ſo/ma ſubſtantiales diſtinctas. et banc tertiananò puram facit materia vna. ſ.per vnitaſtem ſoſme qù in ſeipſa est. permipta. ſ.comixtione vnita: cum calo/ re cujuſ colere miſſetur aliquantulù frigoris qò generat. i. plongat ſuam putredinem et ſuam reſolutionem et ſuam diſgeſtione. nà tardius putre/ fit postqù incipit putreere et tardius reſoluſt et tar/dius diſgeriqù colera pura. ſed hù vltimuz est verù ſm plurimù vt videbitur infra. Mâ et ſi bec miſci/ bilia no remanerent ſormaliter in miſto ex ipſis genito: remanent ſi ipfoz virtutes reſfracte re/dacte ad mediuz. ſ. caliditas ſiccitas et ſubtilitas a/ colere. et frigiditas bûridas et groſſities flegma/

tis. Tertio dicit: et ppter illud emitriteus b3 duos paroxímos. vnà de tertio intertium m. alium quotidianu: et tertiana no pura b3 vnù paroxíſ/ mum de tertio in tertii. Quarto dicit: et terſa/ na no pura quandoqù plongatur tpe longo circa medium annu. et qunc perducit ad mollici. et ad ydropíſim. vel mollicieſ i. ad paralíſim epate aut neruts debilitatis ex longitudine ſeb. et magnitu/ di/ne ſplenis debilitato ſplene et multiplicatis bu mo/ibus melancolíſis per aduſſonem aut putre factionem. Notandù circu primù dictum et líciz 5m plurimù colera no pura fit ex comixtione co/ lere cù flegmate: alioquá th' fit ex comixtione co/ lere cù melancolita: que ettà advnam forma redu/ cuntur. et bec vocat colera minoris fame eo et ra/ ro reperitur. et p:ime vocatur colera nota et. famo ſa eo quod frequenter reperitur. reperitur autem prima raro et ſöda frequenter. qù minus de melan colia in cospore reperit et plus de flegmate. Se/ cundo qù difficile est duos bumozes ſiccos permí ſcere. flegmaverò bumidù 4 bene paſlibile per co leram optime pòt permíſceri cù ea: quam ſi am collige a pbo in fine primi de ghaſione. et bec qui dem colera est duplex. vna quidévittina que affi/ milatur in colo: vitellis ouoruz. et ſic fit permíſ/ tio: e flegmatis groſſi cù cola. alia aſt et citrina et ſt ex comixtione et ſatis ſubtilis cù cola. et hù eit cali/ dior vitellina et etiam ſubtilio/. Erunt aùt alie co lere ppter bas que per aduſſioné tranſeunt ver/ ſus melancoliam. Item p:raſtina ſinaria de quib/ prima pími. ab A. Notandù ſödo circa tertii di/ cum et illo ape/te appreبدitur ſo/ma ſub ſtantiales bumoz: et ſir p:przetates ſpecificas inſequères ſo/ma e/ co/plectiones eo/ni eſe causas periodications qù emitriteus pendès a duobus bumozibus quò no ſunt. redacti ad vnà ſo/ma/m. ſ. a flegmate et colera facit períodos 5m illozu bu/ morum erigentia. tertiana vero nota pendès ab bumozè genito ex flegmate et colera que ſunt re/ dacte ad vnam forma per vnà còplectionez et ſir babens vnà p:przetate: ſpecificà facit vnà febrem et b3 ſolum vnù modù periodicationis qui eſt pe/ riod: colere: eo et qù in ſima miſto: cola vicit ſaltem s:ute. Et ſi in miſto: e ſatis et colere vincere ſka/ fieret period: flegmatis ſicut in klate falso.

Lótra ſi equaliter miſceretur quo ad virtutes, aut nullus ex putredine illi? bumozis fieret poſtímuus aut duo. Ad hoc: et qù imposible ſequi quel/ liber ſicut est imposible illos bumozes equipòt e/ ter concurrere ad mixtionem: ita vt per actionem et passioné qualitatù eo/ni equipotenter concur/ rétium ghetur nonus bumoz qui fit flegma aut co/ lera multo minus ſanguis ant melancolita. et per equipotentià no ſolum intelligo equipotentiam qualitat ù ipfoz bumo: ſed equipotentià oium agentiù et reſſistentiù ex parte vtriuſo: ſicut ſunt ſpofitiones membo: um: inſluxus celeſtes et reli/ qua. bec autem verificare p:byſici eſt.

Contra quarti dicti: inſta: et terſia na pura non debeat plongari vſo/ et ad medietate anni cui terminus fle gmatice fit. 64. dies que ſi plitoz: cui materia ſit groſſio/ viſco/soz. et ſm pl: mo/aris qua/ſtatis que faciunt ad plongatione. Ip:eterea videt et aliqua tertiana nota minus debeat plongari et terſiana pura oì paritate ſupposita ex parte qua/ titatis et reliquioruz. qù cura tertiane pure. fit p/ in/ groſſatione co/ke pure a qù pèdet. vt eſt manifeſtù de intètione

Secundus

de intentione oium præter ch de intentione Rafis,
cultus opinionem reprobavit Alucê. in ca. de cura/
tionibus vibus febridi putridarî. Caponamus et
so ch a cola pura cù erit digesta fit in duplo gros/
siòs aut in qua pro portione volueris ch qùn abest non
digesta. et poslibile est reperiri colera nò pura in
eadè pro portione que est a colera pura ergo erit di
gesta vel magis p pinnæ digestioni ch a colera
ante digestióne et sic facillus eùabitur ch a coles/
ra pura nò digesta. C et confirma. ac receipto. c. co/
lera nò puram nò digesta grossiòrem ch b. colera
pura digesta in ea pro portione in qua tpsa. b. coles/
lera pura digesta et iubtilletur per digestióne fit/
cut deberet tieri donec fit similitis in subfiantia. b.
colere pure digesse. e manifestus est ch tunc. a. b. c.
erant files in mò subfiantie, ergo merito buis eq
facilr eùabiles fed. a. t. b. facilus eùantur ch
cole ra pura nò digesta. ergo etià. c. facilus eùabitur
ch colera pura nò digesta. t3 pîna. qz. quæcùs se ba
bent in eadè pro portione ad tertii et babè inter fe.
primo Euclidis. C ex quo inferit aliquâ coleram
nò pura minus grossiam ch se facilus esse eùabì/
lem ch. a. colera pura nò digesta ceteris partibus.
C ad primu rìndetur ch terminus còis flegmatice
interpolat est. 64. dies fed terminus còis tertia
ne est valde minoz. pim eùi termina k in. 4. 0. die ch
est terminus viltimus tropicarù. cù quo tîn stat ch
aliqua tertiana plongat vícp ad medium annum fi
cut aliqua flegmatica terminatur supræ annum.
C ad scom nò est facile respondere volenti tenere
oppositu eius quare ratio concludit. t qui aliter
fentiu rìndeant. neq qu ratio cò cludit est et extra
e pertientis videlicet eùi plures tertianas notas termi-
nari inter quin tù die cù vomi tu et seceffu magne
quantitatis colere citrîne et vitelline. verus est con
tra dicta auctus. fed sufficit ch vnuers medi
cozum verificantur vt in pluribus.

Causon Bo est de genere continue, qnìs dif-
ferentia inter ei? vehemètiâ et ei? tepòre est\ infenſata et accidècia eius ſunt vehemètia.
C yn parte iſta facit qò dictu est. et prò notificat
cauſonem. ſco tertianam interpolatâ et còſtinuâ
ſco a ibi. C Tertiana vero. pia in duas. nà pmo
notificat cauſonè quo ad pprietates et acciden-
tia eius. ſco cauſam reddit. ſco a ibi. C Et cauſa.
C yn prima parte dictu ch cauſon est de gne feb. co
tinuarum qnìs differentia inter eius vebemèntiaż
et ipsius tepòre ès infenſata. t. vir perceptibilis. et
acceita eius vebemènta maritime que sequunck im
pressione caliditàtis ficut dolos capitis fitis in/
ſtantia vigiliarù lingue ariditas nigredo t filia.

C et cauſa est acuitas materiæ et multi-
tudo cum eius caſus fit circa coz et invenis
oris stomachi aut in partibus epatis pòr-
præt. et ad ſummum in membris nobilibus
vicinis cozi.

C yn pitt pre reddit Aut. cám ſuarù. pprieta tù. et
accidentiù dicens: ch ca è cauitas materie et mul-
titudo eius. et tu supple cozi. ppin quitas: cù. l. lo
cus eius. f. materia circa cozi. t. in venis et arterijs
circuïdantibus coz ſiue ſint in cozidis ſuperficie fi/
ue cozi intrinſece et etià còſtinetur in ventriculo
dextro. et venis supple et arterijs stomachi que tîn
nò ſunt valde magne aut in partibus epatis ma
time venæ ch ilis que est in gibbo epatis pprize. ch
qz. ibi est frequenter rône multitudinis colere et cui
tatis materie, tum ppter caliditàcö cozidis cùt vi/

Cole.ter.

Fo. cviij.

cinaç. tû ppter caliditàcö epijs. Et ad ſummù ma
teria còſtinetur in mébris nobilibus vicinis cozdi
ficut est pulmo gibbus epatis et os stomaci aut
in ipso coze. C Et bis poſſumus elicere descript
ionè cauſonis. Est eſi febris continua accenfa
valde cutus tepòr inter eius excreſcentias eſt oc-
cultus pendens a ſlegmate falso aut colera ebu-
liente cum putredine aut ſine in venis cozdis aut
dextro eius ventriculo vel invenis membrozòs coz
di vicinuòs ficut pulmonis et oziis stòt et gibbi
epatis. t sub venis etià còpzebendo arterias.
Et ex bis apparet ratio quid nominis eſus cum
cauſon grecce idem ſonet quod incendium latine.

C yn tertiana vero colera est i carne et ad
partes cutis. et còtinau est ſparla in venis
corpo ris que elongantur a coze.

C yn iſta parte notificat tertianas interpolatam
et còtinau dícens ch in tertiana. f. interpolata co/
lera est in carne et in partibus epatis et in còtinau
est tpsa in venis cozdis ch elogank a coze. C po
quo ſciendu ch in interpolata colera que est ca cò/
uncta eſt in carne. f. muſculo aut alia: aut in po
ris cutis. colera vero que est ca aãs eſt in venis ſm
plurimù et maxime in paruis que ad partes exte/
riores terminanck. Et parorſimus ſit ſm plurimù
cx vna parte colere exſentis in venis paruis taz
dictis que expellitur extra venas ad pozos carnis
et cutis. et ibi putrens facit parorſimum deinde
alia expellitur et facit ſcom porimùm. tertio deſin-
ceps. Sed in còtinau pro portionali ca còuncta fa-
ciens excreſcentià còſtinek in venis puſt ch ad par
tes extrinſecas terminanck: et ibi putrens facit ex/
creſcentià. deinde alia succedit et facit ſcom ex/
creſcentià t fic deiceps. fed in cauſone materia cò
tinetur in partibus ſuper dictu. ſ. cozdis t coz/
di ppinquis ch colera putrens de tertio in tertii
exdeditur ad venas magis diſtantes. t tunc ſic ap
paret aliqua febris remissio l3 occulta. parua emi
remissio in caliditate magna vir pòt còpzebendi
ficut a magna quantitate parua diminutio. ſlec
potest dici ch excreſcentia que tîn eſt occulta ſicut
tepòr est occultus fiat. qz. aliquid expellit de ter-
tio in tertii de venis magnis diſtantibus ad ve-
nas cozdis aut ppinquis cozdis: qz. natura eſt ma
gis ſollicità de mébris nobilibus ch de ignobili/
bus. l3. t. qz. feb. cauſon ſemper eſset morialis: qz
bmòi expulſio de mébris ignobilibus verius coz
est pellima p vià signi et p vià cæ. t s alibiqut fiat: est
raro. t fit qnìbò est debilis et morti. ppinquis.

C et vehementia quidez ſitis et angustia
et inquietudo et impatientia et alienatio t
nausea et amaritudo oziis et ſicitas labio
tum et ſeifflio eorù t Dolos capitis multipli-
catur in febribus colericsis et eſt. nà in plu-
ribus eorù ad ſicitatè dectiuis. qnìs mate-
riei motus est aut ad ſuperiora aut ad il-
lud quod apparet de corpore et cute.

C yn parte iſta Aut. ponit signa generalia febrizus
cole. Quorù vnù est vebementia fitis ppter ſuper
fluam caliditatem còſumentem bumidù rozidum
oris stomachi: l3 etià poſſit kiſt a membrijs alijſ
stò còſcantibus ficut est pulmo et cerebrum cù ſu/
perſlue caleſtunt et exſecantur in febriz? colericsis.
C ſcom est angustia per qua intellegire aut noce-
mentum membrozòs spialiù cum anbelitus fit an
tius cù ſupſirijs ppter ſupfluam caliditàtè et va/

Causonis de/
ſcriptio.

D ſij

## Tractatus

pozes acutos spúalita ledentes aut intellige con/
urbatione et angetatae ſlorù ex deſuluxu coiere ad
ſtöm ab epate et chifti fellis. I. Tertii est inquietu
do: quò nò pòt domire necq in vno loco quicere.
I. Quartu est impatiente q[ui]multu tam emeræ et est
molestus ſibi et ceteris.tus p[er]tuer dolores capitis
et ſimitles.tum qu[em] nò pòt domire necq quicere.
I. Quintu est alienatio per qu[ia] intellige nocomès
tum cuſuip[er] virtutis interioſis. ſ. imaginatine co/
gitarine et. I. Septu erit naufa. t. icillnatio ad vo
mitu in per qu[ia] daf[est] intelligi ſubuerio et vomit? p[ro]
pter deſuluxu co[le] ad ſtöm. I. Septimù amaritudo
oris vaporib[us] colicis ad linguam perueniètibus.
I. Octauus ſicitas labiorù. I. Monu ſcilio eorù
ex ſuperflua caliditate et ſicitate exſcante et còti
nuſtate eorù ſoluerè: eo p[er] mollia ſunt et facile paſ
ſibilia. I. Decimù do[lo] capitis q[ui] multiplica[re] in
ſpibus p[er]tuer ſup[er]flua caliditatez et vapores acutos
pántulos cereb[us] ledentes. I. Andecimù vêter et o
rum pln est ſicus: eo p[er] materia colerica petit ſu/
periora: ſicut caput et ſtöm ſua lenitate aut moueſ
de centro ad circuſerétis cù frequenter ſub forma
ſudoris expella[que] aut inſenſibiller resoluatur.

I. Decit tiana absolute et noia[que] trite[que]. La. XXXV.

I. Aripoimus tertiane incipit in p[ri]
mis cù hozripilatione vt p[u]cture
acus.deinde inſrigidat et incipit fa
cererigoreſſi difficiſè valde difficiſio
res reſeli rigoreb[us] nò frigidù aut cù pa
co frigore. Et nò e frig[ui] eius niſi p[er]tuer
p[u]fundatione caloris ad interio[ra] ad parte[]
materiei et inuenit ſicut p[uncturas] acuus.
I. Et h[ic]e quid[em] rigor[em] vêhemiètia ſua eſt ve
locis ſedationis et tu tam ſciuſti čam hu-
ſus rigores et ſit rigor[em] eius in diebus p[ri]
mis fortiòt et vêhemiètior[em] et in ōrтana eſſo
trario. Et iteru rigor[em] incipit cù forſtitudine
deinde lentur paulatim et minuitur veloci
ter et in quartana e[contrario].

I. Aut. in preſenti pre ſp[ali]us determinat de ſeb.co
lericus. et viduittur becps in duas p[tes] in prima
determinat de per[odica] et c[ò]tínua p[ro]portionali.
in ſeda de cauſone. ſeda ibi. (Lauson eſt in duos
modos.) p[ra]ia in duas p[imo] notificat tertianæ ab
ſolute. ſco[do] ponit differentiá inter pura[] tertianæz
periodicá et nò pura[]. ſeda ibi. (Pura e ſubtilior[em].
I. Q[ui]d cap[li]m primu viduitt[em] in tres p[tes] in p[ri]
p[on]it ſigna ſeb. tertiane quecumque ſit. ſco[do] p[er]
noticia ponit quendà ca[n]i, errores correctiun[em].ter-
tio cóp[le]do ponit quendà alta ſigna. ſeda ibi. (Lú
ergo cóponun[em] due tertiane.) .tertia ibi. (Et pa-
tientibus tertianá.) Prima viduitt in ſex partes.
in prima ponit ſigna ſump[ta] a qualitate ſeu m[ò]
rigoris. ſco[do] ponit ſigna ſump[ta] a dup[lici]a exequi-
ſ Virginia et ſudore. tertio ponit ſigna ſump[ta] a qua
litate caloris. quarto ponit qu[edà] ſigna ſump[ta]
ab actione leſa maxime aſalis ſiututis. quinto po/
nit ſigna ſump[ta] a pulſu. ſexto ponit qu[edà] ſigna
ſump[ta] ab áneris reru naturaliui. ſeda ibi. (Et in
[do]z multiplica[re] in tertiana.) .tertia ibi. (Tertiane
caliditas eſ falut[em].) quarta ibi.) Accidëtia q[ui] ac
cidunt eis.) quinta ibi. (Pulſus eius eſt acutus.)
ſexta ibi. (Et q[ui]n ſignificat eui. etas.) In prima p[er]
tedict quin[em] . rigour[em] est p[er] parox[+]imus tertianæ
in p[rimis] incipit cù borripilatione et punctura
acus: deinde inſrigidat et incipit facere rigorem

I. Lbamp[er]us.
I. Signit tertia/
na ex ſlaua bi/
le putrida et cò
mora et extra
yasa delata. Al
p[ri]cipio statu
rigor non ſe/
gnis iſer[em]. bec
ſeb. in nò etuà
tem ſeruorè de
ſint ad paro/
trinù: toru t[em]
p[us] parox[+]imus
facièdo bo[ra]
non pluribus
duodecim. bec
demus ſinceræ
tertiana nomi
natur. Qut ve/
ro diuturnoſo
tempo: Ḥ q[ui]
diximus: in pa
parox[+]imo oblan
guerit: banc p[
ſens]a appella
mus tertianá.

## De ſebre

difficillen valde difficiſiò: reliquis rigo[bus] nò
frigidis aut cù pauc[us] frigore. ſco[do] cám reddens:
quare frigus non eſt magnum dicit ḥ non eſt fris/
gus eius ſelis tertane niſi p[ro]pter reuocationem
caloris ad interio[ra] ad p[rem] materiei. ibi con/
tine[que] materia ſicut d[ictu]n eſt in p[ro] ca.buius ſco[
tractatus. Et ſubdit p[er] inuenit. i. ſentit. ſ. febrizens
p[u]cturas acu[n] p[er]tuer mat[eri]a ſubtiliè colerica ve
nient[em] ad poros lacertòr et cutis. eſt eſi laſtitudo
viceroſa. I. Tetio dicit ḥ p[er] rigor[em]: l[ex] ſit vebemès in
tenſus: iſ n[ot] est veloci ſedationis in còparatiò ad
rigores puendentes a materia frigida aut viſicosa
et tu tam ſciuſt[em]. ſ. in ca. de rigore cám rigors et
qualiter ſit. Quarto dicit ḥ i tertiana ſit rigor[em] in
diebus primis fortiòt et vebemètior[em] ḥ poſtea. l[ex]
in quartana eſ co[tra]q[ui] rigor[em] ſit remitt[em] in die
die bus primis q[ui] poſtea fortiòt. Altimo dicit ḥ rigor[
incipit cù for[ti]tudine: deinde lentur paulatim et
minuitur veloci[te]: ſed in quartana eſ econtra. q[ui]
in primis icheòre poroximo eſ leuſo: deinde in eo[
dem paroximo p[re]cedit augendo et durat diu.

## Pro quorum

declaratione primo noſ
tandù circa primù dictù
p[er] parox[+]imus tertiane incipit in p[rimis] cù bor-
p[ila]tatione cù nò cù rigore: q[ui] colera cù in p[rin] venti
ad meb[ra] ſensibilia eſ pauc[us] poſtea eſt in mato[ri]
quàtitate, p[pte]erea in initio facit borripilatione[]
deinde rigore: q[ui] borripilatio fit a minori c[ui] p[er]
gor[em] vt dictù eſt in ca. p[pr]io. et ex eade[m]. ſ. c[ui] ſunt ſi
cut p[uncture] acus pauc[em] e ſremitt[em] in initio deinde
in p[ces]su plures et intensiòzes: quatu[em] ſenſatio ò:
laſtitudo viceroſa poſt borripilatióne. e frig[ui] pa[
rum reuocato calore inter i[mi] eſt rigor[em] difficiſo: ce-
teris rigo[bus]: l[ex] ſit b[re]uis plurima colera ad meb[ra]
ſensibilia veniente p[er] in p[rin]. I. et b[oc] ap[
p[ar]et Aut. ſentire intèſiones rigores t[er]s inter ab bu[]
ribus calidis p[er] ab bu[oz]ibus frigidis l[ex] b[re]iozes
de quo ſuſt dubt[em] de c[es]im in ca. de borripilatióne,
I. Notandù ſco[do] circa ſcòm dictù p[er] frig[ui] eſ mi[
nus in tertiana p[er] flegmatica aut m[el]ica. q[ui] in ea
nò ſit frigus ni[n]e] reuocatione caloris interiòs.
ſed in p[eb] p[è]dètibus a materia frigida fit frigus
p[er]tuer reuocatione caloris. p[er]tuer poſtitiuam in
trigitatione a materijs frigidis venientibus ad
meb[ra] ſenſitua[em] in p[rin] parox[+]imus. I. Notandù
p[er] bicrigor[em] in tertiana qu[à]uis ſit intenſus i[n] ſe
velocis ſedatiò[rum]. q[ui] pauc[em] e ſteria p[er] ſubtilis
et paru[em] viſicosa. p[end]eſt aut a meb[ra] aut flegmate
eſ longe durationis ex cauſis c[ò]trarijs. I. J[ul]otan
dù circa quartù dictù p[er] p[rimis] parox[+]imus ri[
gor[em] in tertiana eſ fortior[em]. ſed in por[ti]mis circa ſla
tum materia e ſremitt[em] per digitatione ingroſſa
ta et inſrigidata. ynde n[ò] venit c[ui] tanto imp[etu]
ad meb[ra] ſensibilia e ſt minuſis a cuta. E[contra]
a[ut]e[cc]it in quartana et flegmatica. q[ui] materia
per digonè ſubtilia[em] e ſic moueſt c[ui] mato[ri] ſimp[
[em] tu ad meb[ra] ſensibilia. e bec eſt c[ui] qua[] ponit Se[
ra. 6°. ſue p[ra]tice ca. de tertiana. e L[omentato]z
Aleksádrinus ſuper primo epidimiarù. ca. ſco[do] et
de b[oc] vt d[ic]t L[omentato]z Aleksádrinus ydeota
tristatur et artiſta l[er]atur. I. Altimo notandù cir[
ca ylttimù dictù p[er] in tertiana rigor[em] incipit c[ui] ſor[
tudie fatis a p[ri]cipio parox[+]imus. l[ex] i[n] d[ict]u fu[tt]
in p[rin] cap[li] borripilatio p[re]cedit c[ui] deinde leni[]
paulatim et minuſt. i. aufer[em] veloci[te] co p[er] toru[
t]epus rigores in tertiana eſ pauc[em] durationis vt
puta a me² bozav[em] ad vn: l[ex] i[r]qtana e[cor]ta. q[ui]
rigor[em] in initio poroxim[em] incipit obi[que] poſtea paulat[em]
p[re]cedit augédo: poſtea decreſcit et tarde aufer[em].

elus enim

Secundus

et.n.duratio cōter est a duab? bozes vsq ad tres.

Et suda? multiplicatur in tertiana, cuż dimittit, et fit vzina in ea rubea tendens ad igneam in qua nō est multa, grossitudo aut est nō pura, et fit vzina ei? cruda aut, grossa. In bæc parte ponit signa sumpta ad execuntib? et dicit quod suda? multiplicatur in tertiana, cu? paroximus recedit; cujus causa est subtilitas materie et apritudo motus eius ad cutum, secundo ad ecit vzina in eo fit rubea tendens ad igneam in qua nō est multa, grossitudo, et bec vera sunt in tertiana pura. Aut est nō pura, et tertiana et fit vzina eius cruda et, grossa. cruda quidè et tenuis, ppter oplationem sed grofla; q: aperta oplatione, mafera tertia aliqua cum vzina permifectur.

Et tertiane caliditas est saluio? caliditate caufonidis, et pto pliuxus man? tagit copus nō additur inflamatio, intimo quâ docq minuitur inflamatio eius et in cauſo nide additur inflammatio.

Ponit tertium signu? sumptu? a caliditate, et signa caliditas tertiane est saluio? caliditate caufonis, i. minus mozdaz, et acuta, et quanto pliuxius manus tangit copus nō additur inflamatio: immo qua? docq minuitur. Sed in cauſone est ecorratio, tota cā butus est multitudo vaporis quenfentis ad tangetem in cauſone, ppter multudinem materie. Ecōrra, paucitas vaporis perueniètis ad tangētem in tertiana, ppter paucitatem materie, vth faſtile resoluit, et calor, apparet, mino? mozdacitas eius caloris, sequitur intensionem, et multitudinē eius et ficcitatem fibi colunctam.

Et accidentia q accidut, eis in tertiana sunt vigilie fine grauitate in capite nifi, in quibusdam non puris et fitis et furor? et ira et odium locutionis.

Ponit quartum signu? dicc:s, et in tertiana, p. putra sunt vigilie fine grauitate in capite, ppter pauccitatem et jubilitatem materie et vapozu? nifi in quibusdam non puris: quarum materie sunt grosse multe: ideo in eis ad eulol? cu? grauitate multis grossilis vapotibus ad caput perueniètibus, et grauantibus, et per hoc fozte fit in eis aliis somnus et de hoc loquitur Bale. In lib. de caumate. Et fitis furor et tra quor? cause sunt note, et odiu? locutionis, q: spus comotus loquendo aut audiendo acuit coleram et vapozes eius, aur: q: babét o: ga num auditus valde mundu? cōfumpta būitate au ditum obtundente: ideo sonus imprimit multum in auditum et valde rympant at sicut ragible in organu? tactus neruo: discooperito.

Et est pulcus eius acutus velor, per coparationem ad reliquias febres, et non est equalis constrictionis, quoniam humo? de bilitat eum et addit ei diuerfitatem apud statum, et diuerfitas in eo est sub ea que est in aliis cumOURIE et est pulcus forto? in ea: immo diuerfitas non est in eo fin pluriim nifi diuerfitas propria cum febze et aliis. Et in principio quidem est necessarium vt coaretur pulcus vsq ad horam diolationis febres, et tunc conforitatur: et fit velor et frequès et eius diuerfitas nō est mul

Ter. absolute

Fo. cvii.

tum ſuperafla.

Jube ponit quintum ſignum ſeu genus ſignozus et dicit quatuor: Primu? p pulſus eius, f. patiétis terſianâ, e acutus, i. magnus yelov per copratio nem ad reliquias ſeb.f. quœ nō ſunt colerice, et non est equalis coſtrictionis et dilatationis, q: dyasto les nō equatur, fiſtoti, q: bumor debilitat eum, f. pulſum, i. virtutem puliatiſt. et addit ei diuerſitatem apud ſtatum, i. vsq ad statu incluſive. J. ſcoò dicit q: ſi diuerſitas a qua fit in statu est magis ratio ne ſeb, q: rōne bumozis, et ſi diuerſitas eum eo ſub ea que in reliquiſt: ſe, bumozis, i. mino? ea diuerſitate que est in alijs cu? duritie, ppter caliditæ, ericcantè materiâ. J. Tertio dicit q: est pulſus forto? in ea q: in alijs bumozibus rōne ſue materie, subtilis nō tîm opprimitis virtutem: immo diuerſitas nō in eo ſupple notabilis ſin plurimum nifi diuerſitas ppria q: cātæ ſeb, reſte inquantu? ſeb, est et alijs, f. cauſis naturalibus et prieret naturalibus, q: diuerſificant pulſum prier ſeb, et cauſas ſe. ſut eſi alíqui qui natura? r babet pulſum diuerſum, et in aliqb? diuerſicat pulſus ppter aliquas cās diſtinctas a ſe, et a cāis ſe, de qubit? ſepe dictu? est. J. Quarto dicit q: est neceſſarit vt in prin. coarte, tur, pulſus vsq ad bo: dilatationis ſeb, i. vsq ad augmentu: cōſo: tatur pulſus et fit yelov et freqnes, ſes, magis q: antea et eius diuerſitas nō est in per ſua. ſin comparatione ad aliis ſeb.

### Dubitatur

vtrum in ſatu paroſtini ter tiane pulſus fit magis diuerſus q: in tibus precedetibus. Erividek q: ſic, q: A. affirmat doc dicens q: bior debilitat eum, et addit et diuerſitatem apud ſtatum et paru: infra: immo nō est diuerſitas in eo fin plurimum nifi diuerſitas ppria cum ſeb, et alijs. Jamplius in statu est maio: debilitas, q: mat: calor, q: ſic pulſus è magis diuerſus. P. prieræa in statu est maio: pugnæ q: in alijs têpo: bus ergo pulſus magis diuerſus. J. In oppoſitum est Bal, ſcoò de differentiis ſeb, ca pítulo de ſignis tertiane, vbi, dictit in illa ipſa tis ſignum est magne putredinis, f. diuerſitas pulſus et multo magis inua: dête paroſtimo, et multo ma gis ascendente in ſatu, in doc au: ſit ſatu minus q: fin ascensioné et augmentu. Et idem ponit Bal, lib. p: io ca, de ſignis ſe, putridaz, mino? itacq: viu: diuerſitas pulſus ſin Bal, est in statu tertiane q: in principio et mino: in principio q: in augmento.

### Pro solutione
dubij ſcenduj triplícè eſse diuerſitatem pulſus vnam que sequitur oppreſſionê: calidi natura lis ſub materia, et bec è in prin. Secu: dæ sequentè diuerſitatem in diſpoſitione materie, vth fit diuerſitas in mō caloris, et bec est in augmento. Ter: tiam sequentè debilitatè per vi: reſolutiòs spus et bec est maio: in statu q: in alio tempore, q: tunc est maio: caliditas, ac maio: spūm reſolutio.

### Sed contra

bec est maio: in ſclinatio, ne, q: tūc de spiritib? plus est reſolutum. G. ſin q: de declinatione salubri, cù fit caloris remissio et pprite per resolutionem va pozum putrido: ſi fit aliqua virtutis coſo: tatio, etiá declinatione exiſtente mo: tali, dicit Bêtilis de intentione Bal. in cōmento pulſus q: ipſe ca: fus virtutis nō facit diuerſitatem in pulſu, f. ma: nifeſtam q: pprite d: diuerſitas nifi aliqua pugna confu: gant, et intell: exit hoc Au: ſic, paucis verbis li. p: io, ſen ſco a cù dixit. Laus: diuerſitatis pulſus cum debilitate virtutis est pugna inter egritudi:

D. III.

Bentliss.

Tractatus

nem et virtutè, in statu aùt poriximi est maior excita-
tio et violentia ad pugnâ, et ideo virtus deficit et
pulsus tendit ad vermicularè et formicantem ſim
ozdinem caude foricize finientis: nò ſi eft ppter
doc diuerſus, ſ.notabìſt, ſi aùt ſit ad bonù cum
est q[ui] nò ſit diuerſus ppter cám dictam. Et ex bis
manifeſta est concodita Bal. cû Aucten.nâ de ot-
ueritate pulſus sequète resolutionè ſpùs que ma
gis est in statu loqui[que] Aui, de reliqs duabus loqui
tur Bale. I[quod] ſi queraſ que ſtaru diuerſatitâ est
abſolute mino: R[he]r q[ui] ſm plurimù illa que est in
augmento: deinde que est in prin. est minò, et ad/
buc minò que est in statu, et abduc mi[n]o: q[ui] est in de
clinatione falubri. Inuen tes ſi oſpoſitù q[ui]que ſm
diuerſita è quarùda còditionù individualùz. Si
ti còparemus pulſum tertiane ad pulſum aliaru
ſebi[n]u paroxſimantù certù est pulſum in alijs ſe/
bribus eſſe magis diuerſum, tu ppter groſſutdi
nem et multitudinè materie magis opprimentes
virtutè et ſeb. cù c[um] c[um] c[um] c[um] necno ppter debilitate
maior em per vià resolutionis et aggrauationis.
I[quod] est bis p[ro]ſoluto ad r[ohes] adductas in pn.
ſuadentes còtrariu butus determinatiòs. I[quod]
prima p[ro]ſoluto per exponi[tionem] textus. I[quod]
ſò am negetur illa p[ha]na, est maior debilitas in ſta
tu. ergo maior diuer fitas in pulſu.n[as] diuerſitas
in pulſu nò ſolю ſequitur debilitatem: ſed mul-
to magis pugnâ: que est maior in augmento q[ui]n
in statu, et ex bis patet r[esp]oſio ad tertium.

Et quandoſ signiſtant ipsam etas
et conſueto et regio et ars et forma et tê
pus et multitudo euentis tertiane in illa
h[ora].

I[quod] ponit textum genus ſignor[u] d[icens] q[ui] q[ui]s
tertiana ſignificat per etat[em]. ſ. iuuen[ti]tis in qua
colera multiplica[que] magis q[ui] in alijs etatib[que] cò/
ſucludinem patièdi tertianâ ſuperior[em] tpe. et per
artè. ſ. multplantancè colerâ et inflamantem: ſicur
artis fabrtilis. et per formâ. ſ. babitudinê macilentâ
cù citrinitate colozis et ſimilibus q[ui] est babitudo
coleri q[ui] coz[ui] et per t[ips] anni. ſ. eſtatè et per regione
ſez[que] ad ca[m] declinantem et p[ro]multitudinê euent[em] ter
tiane in anno t[ill]o que multitudo ſequit aliquam
cam c[oe]m: ſicur influtus astro[rum]. vt puta domi-
nium martis aut declinationem anni illius ad ſu
perſuli caliditatem et ſiccitatem.

I[quod] ergo componuntur due tertiane
ſunt parorimi eueniètes omni die. Qui er-
go considerat tertianam per parorismum
errat in eam immo op[5]z vt attendantur signi-
ficationes alie quas dicemus.

I[quod] ponit ca[n]i. erroris correcțiun[di] q[ui] q[ui] com
ponuntur due tertiane parorimi eueniunt oſi die
qui ergo p[of]iderat tertianâ per parorismu errat. ſi
fi fidat ſolo illo ſigno: immo op[5]z q[ui] considerentur
alia ſigna que dicemus. ſ. in capit[s] ſequentibus: q[ui]
que dicta ſunt in boe caplo. I[quod]and[us] pro buti
partis declarati[q]o q[ui] illa est differètia iter duas
tertianas et duplice tertianâ. q[ui] duplex tertiana
l[3] totiès parorismet quotiens due tertiane. tamè
caufe còſuncte parorismorum eſus decidunt ab
vna minera. E contra a[ut] cause còſuncte parorist
morum duar[us] tertianarum decidutur a duab[que] mi-
neris loco diſtinctis. Et ſim plurimù quâdo ſunt
due tertiane parorismiun[us] ſibi correspondens
tes de tertio in tertium ſunt ſiles multu[n] in mò in
uationis intensione et duratione et accidentibus

De febre

et magis differunt a paroxſimus alterius tertia[
ne et diuerſant parorimi iutius duplicitis tertiane
inter ſe p[er]pter còmunionê qua babet in minera.
I[quod]and[us] ſe[do] q[ui] l[3] parorimi duar[us] tertiana[
rum et etià duplicitis tertiane posſit venire omn[i]
die: immo aliq[ui] duo parorimi euentiun vna die
et sequenti nullus: tertia die duo ſim modu[] con-
municatiòs subtractions aut alterationis. Di-
ctum a[ut] Aui. intelligit vt in pluribus. Et nota q[
]b[que] erro[]z frequenter accidet medicis modernis q[
videntes paroximos quotidie iudicant ſeb. que
in veritate ſunt due tertiane vn am quottidianam
flegmaticam.

Et patientibus quidem tertianam ac-
cidunt vigilie et amor solitudinis et multo
tiens ſentiunt ebulitionem apud epar.

I[quod] còplet ſigna tertiane que iunt etra. ſ. vigilie
p[er]pter caliditare ſuperfluam et vapores a curos.
amo[rum] solitudinis. q[ui] nolunt audire i[re]pitiu p[er]
dolo[rum] capit[s] qui ſim plurimù ſibi accidunt, ali[
ter amor solitudinis. q[ui] ſunt queruli: ſemp lamen
tantes p[er]pter inquietudinem. tertio ſentire ebul-
tionè apud epar. est e[n]i sub media p[en]ula epiatis
h[iliftis] ſell. ebultit a[ut] epar et h[iliftis] colera inflamâ
ta. et multiplicatur in feb[ri]bus colericis cuius l[3]
ſtis est receptractul[us] ſicur in meliciis multiplicatur
melia in splene. et in flegmaticis flegma in ſto.
I[quod] v[est]iora iter tertianâ pura [que] nò pura. La. xxxv.

Ara est ſubtilis leuſ.

I[quod] ca[p]ròtinet duas partes pri[n]cipe[s].
pales. in prima ponit ſigna tertiane pu-
re. in ſe[do] nò pure. ſe[do] tbi. (Et c[um] non
pura inuenitur gravitas.) Prima diuſit in occé
c partes ſim q[ui] exponit ſigna partes patebùt in le-
gendo textum. Primum ſignu[rum] est q[ui] tertiana pura
est ſubtilis. i[pendens] a colera pura q[ui] est ſubtilis
quap[ro]pter eſt faciliſtis resolutionis et còiter paro-
xim[us] ſui ſunt breues. et ip[s]a etiam tota est b[re]uis
in còparatione ad nò pura. al[ter] ſubtilis. i[acura] ſi
ue mozdax. est e[n]i calo[et] q[ui] mozdacio: q[ui] calo[et] nò
pure leuſis. q[ui] nò opprimens virtutè et ſuffocans
calo ſem inar[us] coartans pulſum ſicur in tertiana
nò pura propter ſue materie groſſitiam.

I[quius] parorimus c[ò]ſumiſt a quatuor
h[or]i[s] v[ic]os ad. xij. h[or]as et nò addit ſup[er] ea
multum. Et ſi addit additione multa tunc
est non pura.

I[sc]om ſignum eſt q[ui] parorismus eſus consumiſt
a. 4. h[or]i[s] v[ic]os ad. 12. et ſi multum plongare[] v[ic]
tra. xij. h[or]as. ſ. ad decima[3]z quartà aut ſupra: t[uc]
nò est pura et est vt plurimù perueniens ad ſeprè
bozas. Speciſat autem terminum maſoem et
mino[]zem et medi[]u[rum] ſim plurimù contingentem in
qui[bus] termi[n]is multum differt a tertiana nò pu
ra in qua ſi[mi] termi[n]i ſeom plurimum magis po
longantur ratione maſi[or]i[s] groſſitiet et viſi[co]ta[
s] et multitudinis materie. I[sc]tamen termi[n]i nò
a p[ri]o[zi]: ſed a poſteri[us] et per expeſientiam in[
]uenti ſunt.

Et calefit in ea co[rp]us velociter et vi-
des caliditati[es] p[cedere] ex co[rp]ore et extre-
mitates adhuc frigide.

I[sc]ertum ſi num, et calefit co[rp]us in ea veloci-
ter 2. vid[ic]os caliditatem procedere ex co[rp]ore et
extremitates adhuc ſunt frigide. calefit aut[é] co[z]
p[u]s in ea velociter. q[ui] colera pura est b[u]mo: cali-
dus ſubtilis qui cum incept[em] calefiert: calo[si] ſuus
cito peruenit

Secundus

Ter. absolute.

Fo. cix.

cito peruenit ad statum sicut ignis accensus in ty
gnis siccis subtilibus vapores sui subtriles valde
caliti spargi per corpus cito ipsum inflammat. Ad
boca ut adiuuat, q. rigo? suus paruo tpeourat,
ideo subdit q. cù vides caliditatem procedere ex
corpore. t. in exterzo:ibus corporis ad partes exte
riores corporis precipue ad partes pectorales et
sibb vicinas. et in extremitates sunt adtruefrigide
vaporibus nò ita cito peruenientibus ad extremi
tates. quap. opter est notabilis calor? in ptib? pe
cito:alibus et vicinis et extremitates friget nòsita
fit in tertiana nò pura necq. in flegmatica aut me
lancolica ppter tarditate: inflammationis bumo
tus a quibus pendent rône grossitie et. ppterva
pores grosso nò ita cito perueniètes ad ptes vi
cinas. et etiam non ita cito inflamantes ea. quia
non sunt ita calidi.

Et similiter pura nò addit cum nò acci
dit erro? supra septe periodos. et quâdoç
coſumitur ppter subtilitatem sue materie
in por:imo vno in quo accidit vomitus aut
ventris solutio mundificas. si aŭt addit su
per septe periodos additionê plurimâ: ta-
men est de generu nò pure. et similiter ſi p-
longatur ſpaciu sui rigoris.

J. Quartù signum. q. simili mò bis quic dicti sunt in pura tertiana nò accidente errore nò pertransit septe periodos. ppter paucita tè et subtilitate: ma- te. scò dicti q. quâ: cù sumitur parotimo vno cù vomi aut solutione ventris müdificante coz/ pus a materia faciente feb. dec autem nò accidut aut rarisime accident in tertiana nò pura et mul to minus in flegmatica aut melancolica propter cauſas oppositas.

Et apparet digestio in vina in piro die
aut in tertio aut in quarto aut in septimo.
Et apparet digestio in vina prima die aut ter
tia quartia aut septia. q. nò est in nò pura plu
rimù. h. necessarium finaliqua colerà nò purà ita
cito dixeri sicut aligua colera pura alioru parita
te supponita. Specificavit aŭt diem p[am tertia
quartà et septimà. q. sunt aptiores digestioni co/
lere q[ui] scòs quintus aut fextus. q. digestio colere
magis fit in diebus impartibus. sicut in ipsa in eſſ
dem magis mouetur. Specificavit aŭt quartum
quauris ſit par. q. est dies indicativa in qua sicut
in cretica signa digestio is ſunt magis certa signa
salutis: sicut etiam in eſſem ſunt certioza signa
mortis: vt dictis Bal. scò et tertio prononciux.
Et ex dictis apparet q. ſi extendaf: multu ultra
septe periodos est de generu nò pure. et similiter ſi
plongetur multum suus rigo. ambo em bmòi ſi
gnificant grossitiem materie que nò est pura.

Et est additio suorum parotimo: nuz et
antecesio eorum adinuicè fin ordinem ser
uantem propoſtiones similes et in nò pu-
ra est illud diuerſu? nò retètù nò similatù.
I. Ponit septimù genus signoz. ut. p[imo]. q. addi
tio. l. augmentù parotimo: nuz et eorum anteces/
sio. i. anticipatio ſeruans similes propoſtiones. i.
q. per quantùauge: scòs et anticipat supra p[ri]
mù per tantù tertius ſupra scòm est signum pure
tertiane. ſed in nò pura est illud diuerſum nò retè
tum nò similatù quo ad accidètta. quasi dicat. pa
votimi: tertiane pure ſeruant. pp[ozitiones] et
adinuicè in bis tribus per vnifo:mitatem et sub/

tillitatem materie. ſed in non pura non ſeruantur
butuſmodi propoſtiones propter materie groſſi/
tiem et diffòmitate. et multo minus ſerua bûtur in
quottidaniis.

Et similiter quando affimulantur paro-
culi fin terminum vnum et reliqua signa
elongationis. feb. etiam ſunt de illis q. ictis.
J. O cnum signu. q. affimulantur por:imt fin ter-
minum vnù. l. inuadunt eadè bora significat non
pura. ſignificatur em: groſſules materie que neq
t ab vno ordine remoueri. et bec ſnia colligit quar-
ta affo. cömen. tertio. quibuscùs exacerbationes.
et similiter confidera reliqua signa elongationis
que ſunt de illis que potes ſetre ex bac ſen. et ex vi
cendis in fen. ſequenti que ſumuntur ab etate tem
pore anni et polixitate tipi et similibus.

Et cum vides principi: cù rigo: ſm q.
determinaum? et statu cù ſudoe exuberæ-
t: tunc nò dubites quoniam ipsa ſit pura.

In nonu signu. cù vides pn". l. paroximi: cù rigo/
re: satis intenso nò plìco ſin q. deteminatum est
et statum cù ſudoe exuberante nò dubites. est em
tertiana pura. bìc enim ſunt subtilitate materie
non sic est in nò pura.

Et in pura qdè cù eà habès bibit aqua
procedit quod est in corpore eius cum va-
pore humido qnì ipse velit ſudare et qnìſ
ludat.

Decimù fig". cù babens tertiana: puram bibit aqua. l. f. ram: p[cedit q. in corpe est ad circu:feren
tias cù vapore bûdo quaſi veuit ſuda. e qnìſ ſu
dat: cu? cæ eſt. q. colà ſubtilis p. aqua frigidà di-
gerit: caliditas ſupflua tpatur et calor: inatus for-
tifica: quap[ro]pter a[que] caſeſtà in corpe et i. vapo
ré verfa educitur ſimul cù vapòzib. a. cetro ad cir-
cu: conferentia q. bûveant cutim et forſatfe ſit ſudo:
cù ſint copioſi et pori ſatis lati. Ecòtra aŭt colà q.
reliq: materie groſſe incruan: et calo: cor:pis quf
nò est ita intèus extinguit: virtus debita: et sic
fudò: impeditur ad cutus ſudo:is p[ribitionem
adiuuat opitatio exiſtes in alijs ſebibus ab bu-
moribus grosſio:ibus pendentibus.

Et cù non pura inuenitur grauitas plu
rùna in capite.

Ibic ponit signa tertiana: non pure: quo:um p[ri]
mum est grauitas in capite. i. dolo: grauati: nus.

Et extensio.

Iscòm extenſio. i. dolo: extéſiuus. bl: aŭt kùſt p[
pter multitudine et groſſité vapóri: qui rône co-
uerſionis cuiufdam verſus natura ſui bumor:is in
grossati magis grauant caput et extendunt.

Et plòga: rigo: ɔ̑dec puentyſc[ɔ] ad. rr.
iiiij. aut. xxx. horas vſc[ɔ] ad horà ſuà et tepe-
ſcit donec còplen[κ]. plviij. hore et per quan-
titatem additionis parotimi ſuper duode
cim horas est eius elògatio a puritate.

I Zerti, q. plòga: rigo: i. por:imus. vel al[ri]. p/
lo:ga: rigo: donec por:im? cui? ille rigo: est pn"^
pueniat vſc[ɔ] ad. xxiij. boras aut. xxx. vſc[ɔ] ad bo-
ſuam. l. declinationem excluſue: et tunc reperſct
donec compleantur. 4. 8 boze. durabit ita: deel-
natio. 18. boris. I. Sed contra. ſequitur quod eius
parotimus eſſet longio: q. parotimus flegma
tice aut quartane. Ad quod vicitur quod paro-
ſim? klattice aut ĝrtane est lògic: ſm pln de ſe.
i. merito cæc conjuncte facientis parotimus: de

Salutem.

Tractatus

per accidens aŭt alijn cōtingit contrarli ppter inzordinatum regimè aut duritùs visceru et similia aut forte coļa nota valde difforiz accidit vt ys subtilis inuſcata cu pte groſſioriambiba in poſroſticibus mebnozum et pibet materie groſſor is eductione ſub forma ſudoris aut alto°, qo nò ita acidi in quartana autkatica quelz babeant ptes diffomtozes nò ſi ita aptas imbibi et imbi bitas alias ſecum retinereſcut bſ colera nota, et bec solutio est melio: pria, ſi prime cauſe puit e' coſes, ſo va vero nò, aut nò ita frequêter. Sebo di/ct qo ſcom quantitare additionis paroximi ſup boras e'ius elogatoa puritate. Si em multum plogatur paroxim? ultra xij. boras multu elon/ gatur a puritate. Si vero paru poſt et paru elon gatur et cā ſumſt ex maſori groſſitie et visconſitate ceteris pibus ex pte quātitatis et reliquorum.

Cet in tertiana quidènò pura tardatur
apparitio digestionis.

IQuartuſignu. in tertiana nò pura digestionis
apparitio tardatur ſupple magis in tertiana
pura materia eius per ſua groſſitem magis reſi
ſte te virtuti degentiu ch corera pura.

Cet nò apparet i forma obſucatio neq
extenuatio.

IQuintuſignu.nò apparet in forma i. habitudin
ne obſucatio.i.color tendens in nigru ſanguine
et ſpiritibus paucificatis cu ſedentibus in quan
dam aduſtione: ſicut apparet in tertiana puro po
pater maſore calidità ſamptus refoluent, et eric
cantate, et ex eadeu cā nò apparet tanta extenuatio.

Cet fortaſſe non eradicatur cum ſudoze
copioſo.

ISequi ſignu. fortaſſe i. aliquado: immo ſepe ter
tiana non pura nò eradicatur cum ſudoze copio/
ſo: ſicut tertiana pura bumore exſitente groſſor i
plurimum opilatiori conjuncto.

Cet fortaſſe nò incipit cum rigore.

ISeprimuſignu. et fortaſſe nò incipit ſemp cu
rigore materia exſiſtere nimis acuta: ſtardius mo
ta ſuper membra ſenſibilia.

Cet nò eſt caliditas cù multa forſtitudie.

IOctauu ſignu. nò eſt cù multa forſtudine p/
pter annexione klatis aut meſte cù colera natura
li, veru vii eſt ſacta colera nò pura ppter ſuam
aduſtione abſp bozù admixtione illa nò pura poſ
ſet eſſe calidio: nà dicit Bal. tertio de ingenio fa.
q. fi colera fuerit groſſima cutiz excozitabit vſq
ad ſui interioza: qo nò faceret colera pura.

CHeq est augmentum eius equale: im-
mo est quaſi ipſa addatur: deinde p[ro]cedit
et minuitur.

I Monu ſignu.nò eſt augmentum eſus equale.i.
vinſormis: immo eſt quaſi addaſ ipſa et cresſit.
deinde pcedat.i. credaſ augmentu pcedere et mi
nuitur. dec aut kiunt ppter difforimitate materie
ppter quam accidit vt pars subtilior moueak in
qua calo: maniſſete pcedit poſt illud pars gros/
fio: mota ad putredine ſuffocà. caloſe facit illu
minut. et beom aris eviſikan: i augmèto p[li]culari.

Cet accidentia ſeu a minorantur in ea.
Decimu ſignu. accidentia ſeu aminozan: inno
pura que.i. accidetia sequuntur impreſſione calo
ris: i5 ecotra accideta sequentia oppreſſionem
virtutis et coralis inati ſint forzióra in tertiana
pura materia eius exſite groſſor: i5 minus cala,

De febre

Tertiana continua.

Lap. xxxvij.

Enſoſcitur perveſmentiá paro
rifi nozum tertiane: per vehemè-
tiam accidentiü tertiane: et apud
gale. quidem cù ſanguis putrefit
ſit de hoc generem et eo ſiet ſermo poſt.

I Primo ponit ſigna tertiane còtinue per que diſtinguitur ab alijſ ſeb. 2. maritime colerits i5 ter/ tiane interpolate cù caufons. ſco ponit opini/ nem Bal. p[mi]ttens ſe inferius de bac locutur: ut puta in ca. de ſeb. ſanguis ſcò ibi. Et apud Bal. 3. in p[ra]ma parte dicit q[ui] tertiana còtina. enſoſcitur per vehementiá porſimorú tertiane. i. q[ui] cù bec eſt còtina webementer porſimet: ſed oc/ culte vt dictu: ſuit ſuper? 4. ſco differt ab oib? ſe. que nò poroſimát de 3° in 3" neq necculte neq maniſſete. I Notandù p[ri]o q[ui] ſicut tertiana inter polata eſ douplex pura et ipura: ita tertiana còtina è duplex pura 2. ſi pura. 3. vtraq: d: pura. q[ui] p[er]det a coļa pura. 4. vtraq: d: nò pura. q[ui] p[er]det a co/ lera nò pura. ſiue ſit colera nota. ſiue mioris fame et in vtraq: pura accidetia ſequentiá impreſſionem coralis maſor: an: respectu accentiü nò pure. 5. ecò tra in vtraq: nò pura accidita ſequentiá oppreſſio nez maſor: an: respectu accentiü pure. cù colera nò p[er]ſut groſſio: et minus cala ch corera pura. I ſi t[em] copemus porſimos còtinue paroſimis inter polata ceteris p[ib]bus. certu: eſt paroſimú còtinue ſupare paroſimú interpolate impreſſione opſione et duratione apud Ba. bic iponit Bal. ip[mi]m opinat: ſuiffe q[ui] ſanguis cù putrefit faciu tertia. nam còtina: ſed de boc erit fermo: vt puta in ca/ pitulo de ſeb. ſanguinis.

Cura tertiane pure.

Lap. xxxviij.

Porſtet vt rememozem illud q[ui]
de edimus tibi de radicib? in cura-
tione ſeb. de solutione ventris et ci-
bo et in omnibus capitulis et fa-
bri ca ſuper illud.

I Aui. intendens bic ponere curà tertiane duo fa
cit. Primo boc. ſco ponit curam tertiane nò pure
ſco a ibi in principio ſequentis capituli. (Res q/
bus.) Primo cap[im] d[u]itutur in duas partides. in
p[ra]ma ponit curam tertiane interpolate.in ſcòa
curam tertiane còtinue. Prima in tres. in p[ra]ma cu/
rat ſeb. in ſecunda pro cura accidetiu remittut nos
ad p[re]cedentia. in tertia curat caliditatem quan/
doq[us] remanentem poſt ſeb. ſecunda ibi. (Et ſi ſue/
rint illic accidentia )tertia ibi. (Et quâdo poſt.)
Prima in tres. nam in p[ra]ma curat ip[sm]a prin/
cipio vſq ad ſtatum. in ſecunda curat ip[sm]a in sta
tu. in tertia curat ip[sm]a in declinatione. ſecunda
ibi. (Et ſi conſequatur.) tertia ibi. (Balneo vero
op[or]tet.) Prima in tres. nam in p[ra]ma ponit ca/
nonez in evacuatione. ſecudo in cibatione pr[ouo]
catione v[ir]ne digestione et alteratione calidita/
tis. tertio canon. c[ib]ationis aſſumat. ſecunda ibi.
( Et nò cibes niſi apud.) tertia ibi. (Et ſictas q[ui] in
t[et]t[io].) Prima in tres. quita in p[ra]ma ponit canon.
in euatione per medicinas. in ſcòa per clifteria. in
tertia per ſlòmiam. ſcòa ibi. (Et clifteria leuca.)
tertia ibi. (Et quando poſible eſt vt fleb[or]bo/
mes.) Prima in duas. pr[imo] remittit nos ad ca/
non. generales. ſecundo reſicit quoddam regi/
ten. Raſis et sequentum eum. ſecunda ibi. Et
tu quidem non auſcultes.) In p[ra]ma parte d[ic]it.
op[or]tet vt rememozem id q[ui] d[ix]im? p[ri]us deradici
bus. i. canon.

Secundus

bus.f. canont.vibus in curatiode feb.de solutione ventris quo ad primu capintitulatu intentio ad curationes vles feb.ptu.1. decibo quo ad sequens cap. de cibatione febricitantiu et in boc ca.de cu/ra tertiane et sequeitibus fabtica curatiоseas tuas fup illud fup cañ.gnafibus poſtis in illis duob? caplis.nò ei in opz ghalia. in vnoq ca. replicare.

Tet tu quidè nò auscultes ſermonè eius qui còedit in principio solutiuia foſtia et mirabolanos et his ſimilia nifi illò qò dirix mus:immo opz vt pperes in primis et leziarias lenitate quadà cù eis que dirixm' illic ſicunt ſunt tamarind quantitate.r.l. qui in fundantur in aqua calida in nocte et colen tur. et pſician deſuper ſiracost aut tere niabim aut aqua duozú granatozú; et ſicunt dectoctio lubleb cu tereniabim et paſſulens enucleat:aut inſuſio prunozum cu tere niabim aut ſiracost aut ſirup' violat? et vio le condite. et ſoſtasse facit mucillago pſillij cu quibudà ſirupis: ſicunt ſit ſirup' pruno rum lubicitare et lenificatione et cu decoctione lentii cum lubleb aut clifteria lenia ſicunt ſit cliftere cu decoctione altee et iuui be et ſebestes et radice lilij et oleo vio.et ſuc co ſicle et baurach ſin moduì quèſeis et ilud qn necessitas tangit ad ipiam. rectum nanq est ne in potu detur qò est ſicunt ſorbi tio ozdei neq: et ſimile neq: cibi nifi natura iam lenificata. et ſi vêtris solutio in principio in tertiana pura minuòs ſit malitie q: ſimi le alij:15 ſit eius malitia etia3 marima.

In bac parte dicit nò auscultes ſermonè eius.f. Raſ, qui còedit in principio solutiuia foſtia.f. ſca. moneam et mirabolanos qui poſt solut ionem de relinquunt veſtigium conſtrictionis et bis ſimi/ lia partim exoluëta: partim còſtringëia nifi per moduì per què diximus.nò ei ſuſu entia cœuientú in principio nifi coacte: ſicunt in materia ſurioſa aut multa aut alijæ caſibus de quibus ſupra in ca./ge/nerali curationis ſe.pu. Et ſimiliter in principio nò cœuientú ſliptica nifi timoze fluxus ventris pñtis aut futur aut ſoſte cá correctionis medicinarum ſoluent: imo opz vt in priciple pcedas de culié/tibus in caplo ghali ſeb. et eképlicando enume rat quinq medicinas lenientes.prima cuius vni/ ca doſis ſic describitur.nam descripta per Aui. est p pluribus doſibus cu ponat ibi.4.0.3. tamarin/ dozum. R. tamarindo.3. vi. vſoq ad. ŵ. j. incidant in fructa ſatis groſſa et in fundanſt in. vi. 3. aque ca/ lide per.rij. bozas poſtea colenſt exprimèdo cuius cola ture. R. ŵ. tij. ſiracost. máne. ŵ. ſ. vſoq ad. ŵ. j. et debite ca'lam exbibe et eſt lenitiuòt cole eductiuò vel cù ſupra ſcriptis inſuſione aque. t. ſucci.ij. gra/ natozus. t. a cris et muſ. ŵ. j. vel. ſ. j. ſ. melius est vt ad datur. ŵ. j. ſuc. poſſes tì lo co muſ accipere dulce vbi non conuenat tanta inſrigidatio. et bec eſcripti ma descriptio. R. lubleb que apud Symonen est volubilis quam minozè diximus nafcitur vbiq: et in vinéis et in locis cultis et eſt babés lac: et eſt de leuoribus solutuis ſue faciliòb: laxatiuòt ita vt detur in ſe.a cu. et loco ipſius poſſumus accipe/ relupulos. 1. de decoctionis eozù puta. ŵ. tij. máne. ŵ. j. paſſul. enucleatarum. ŵ. ſ. mifce et kiati potto.

Symö, genuè.

Tertia. Fo.c.

Tertia descriptio. R. pzu. circa 3. j. infundanſt poſt eozù incitionè in aquam per bo: as.rij. poſtea colentur bene exprimèdo cuius ſiſurions. R. 3. j. máne circa 3. j. mifce. Quarta descriptio è ſirup? viol: aut viole còdite ſue 3uc.viol. R. ex vio. recet. 3.rij. aq. 3uc. 3.rij. vel loco eius accipitatur 3uc. 3. j. j. et cù trib? 3. aq. 3uc. distêpereſt. Quinta delecti/ pto. R. mucillaginis pſillij. 3. j. firu. de prunis. 3. j. ſ. aque decoctionis lentii z lubleb. 3. j. tij. aut qua tum suſſicit ad bene distêperandù mifce. bec tamè ſunt leuia. et ſi venter eſſet ſlipticus nò ſoluerent. Adoderni tì vtunk caſſia. vt R. flois caſſie ab. 3. vſoq ad. 3. x. distemperent, cù aqua fructuò aut lo/ co ipſius p diuittib? aut delicatis accipianſt. 3. j. máne. L. listere poſtú ab. Aui. còcedendum ills quibus nò eſt opus potione aut ſoſte q: nolit ſu/ mere. R. ra. altbee. 3. j. iutubarú ſebef. aii. nuero. xx. radicij lilij. j. albi vel yzeos ſi vi: magis ſtimu/ lare expulſuá. 3. j. icidant radices z ptundanſt tu ſube et ſebef. et bultant in. vi. j. aque vio: ad còſum prtionè duarù partiù de qua decoctione accipiaſt. lib. j. ſ. olet vio. ſucci ſicle. aii. 3. tij. j. ſak. 3. j. mifce. Aut butus loco ſiant clifteria inſrigidantia et le/ níen a, quozù descriptio pzeceſſit in curatione ſeb. pu. in ghali. et bis clifteribus nò ſolú vtendú: eſt a pnº. ſed quncunq venter fuerit notabíſt ſlipticus eſt nanq: rectú: vt dicit. Aui. vt nò deſ: aqua oz. aut ſimiles potus neq: cibi nifi natura lenificata. et 3. verú eſt regulariter vbi venter fuerit plen? fecib? 13 ois leuis ventris còſtrictio, per qua in prin. aii. digeſtionem educti materia p: pta ſe. certante ſit minuòs noſumenti q: in alijæ ſeb. in quibus exoluè do educationem materie atin ipſa etià eſt magni no cumenti. ſed de noſumentis q: ſequunſ: eúonè ma/ tere facta à pn. aii. digeſtionè dictú eſt abúde in ca. ghali ſeb. pu. Et poſtú ſunt ibiè quinque caſus in quib? cogimur eúare ante digeſtionem. et q: yuis bec eúo. ſemp notabíſt nocea: tì in caſibus ſupra ſcriptis eà factimus: ipamus multo maſtoa eſſe in uamenta q: noſumenta. minus tì nocte bec eua/ tio in tertiana pura q: in alijæ ſeb. q: co/a: pura aq: pendet magis ſtimulat expulſuam. q: eſt nature mktú borrida et? eúonè natura facile pſentit imo adiuutat. et 3º q: ſubtilis facili? et meat? águſtos eductur. Nec ob. q: ſubtilitate ſua magis imbiba tur in poſis q: materie groſſe. q: tille ſua groſſitie ſunt difficulter mobiles. et ſua vii: coſitate ſupſiciei médiop adberêtes vt groſſities vii: coſitas tì p/ moueàt ad eap: difficulte eúonè quantú ſubtilitas materie colorice. et cù. boc alijæ facit? co. educti.

Tet quâdo eſt poſsibile vt flebohomes vq3 ad tres periodos fac.

In p[rae]ſenti parte ſuperius divita Auiſc. ponente tres cañ. Prim? qn: eſt poſe. t. cœuient: vt hòmes in tertiana pura fac illud vſoq ad tres periodos.

Pro cujuis cano. decione dubitatur an poſt tres periodos cœuariat flebotbomia in tertiana. videt q: ſic ex Aui. quar/ ta primi capitulo de flebotbomia vbi dicit q: in earum principio flebotbomia penitus dimittat et inferius dicit q: cum in ſe. opor: uerit flebotbo/ mare nò attédas q: quidà dicit q: poſt. 4. q: dies nò eſt bonu: yº poſt. 4. 0. dies. In oppoſtú eſt. Aui. b: c. Soluendù vt dicit Bétil q: i tertiana pura flo/ mta nò fit rône cæ còuntecte: ſed fit rône cole que itans ſub forma aſcedéſtis eſt mikta cù ſanguine et dispoſitavt ſequatur illum in flebotbomia: vel q: ſanguis exſis mult? et ſubtilis quaùs a pnº ſtet: ſub forma ſanguis: tì in p[ce]ſiu inflamátus et

Bentlis.

Tractatus

ebuſiens per actionem caloris ſebrilis ſin aliquaz parté cùBUS in colerum converteſt et cresſet cæ eius Ael tertioq colera erat in p[]n. ſanguinum p[]mitta. fit acutior et multu diſtans a natura ſanguinis et ſorte ſm locu ab eo ſeparabiſt. et ideo ſlomia tunc ſo erit cœuentens cù a p[]rin[]o ſuſſet cœuentés. boc aut r[]ps Aut. arbitratus è eſſe ſpactu triu parorix/ mo:ii. Ex quib[]b appet c[]p[]ſi tertiana pura incipiat a colera ſeparata a ſanguine et diſtante a natura ſanguinis: deinde in p[]ceſſu ſuit permiſeatur aut ſi magis p[]p[]tina nature ſanguinis. c[]q[]r: ſorte in frigidabitur et ingròſabiſt in p[]rin. n[]ò p[]uentebat ſlomia q[]n in p[]roceſſu erit cœuentés. boc aut cognoſcetur. c[]q[]r: vina in p[]mo cauſu c[]ui trinitate ſua t[]e debat in rubedin[]e c[]ui grossitie. in p[]ceſſu vero fit maſ. g[]ls c[]trina c[]ui tendentia in rubedin[]e. in ſeſo vero vina ſe babebit ec[]o tra. J[]et ex bis p[]z solutio ad r[]one primâ fundatâ ſup textu Aut. y[]oluuit e[]m Aut. ibid[]b eſt ſlebordomia dimittit in egritudinb? pendê tibus alijs bumozibus c[]p[]a ſanguic[]q[]n bumozes t[]ill k[]antes ſub forma c[]ae a[]tís n[]ò ſunt mixt[]i. ſan guin et ſorte multu diſtantes a natura ſanguinis bic aut loqui[]que tertiana: cuſus c[]a a[]ns e[]t in p[]n. ſanguinum mixta. J[]ad ſe[]d[]m textu dic[]eſd[]u c[]ille n[]ò c[]otradicti p[]rimo: neq[]s texturi Autc, in p[]reſenti par te. n[]a in qua c[]un[]que egritudine facienda eſt ſlomia vbi appet cœntitas eius etià ſi tranſierint qua/ tuor: dies c[]oſtante y[]tute c[]ui quo ſtat c[]p[]lomia q[]n ſi fit p[]osterius n[]ò ſuſſet cœuentens a p[]rincipio tutus t[]in et e[]ligibili ſtante pari indica t[]ise de ſlomia ip[]am facere a p[]rincipio c[]p[]o p[]osterius. et ſic medi/ c[]i faciunt ſin plurimù: l[]z aliq[]n cogant p[]osterius c[]a reiterare. et r[]aſſimum eſt c[]p[]o cœnientat p[]oster? et a p[]rincipio n[]ò cœuent. et ſin plurimù copioſo/ facienda eſt a p[]n[]o c[]p[]o p[]osterius. J[]et ex bis elice/ reposulums c[]p[]o alique ſunt ſeb. in quib[]b ſlomia c[]o uentit in p[]n[]o et n[]ò in fine. in aliquib[]b ec[]o tra cœu[n]it in fine et non in p[]n[]o in aliquibus in fine et in p[]rincipio. in aliquibus neq[]s in fine neq[]s in p[]rin. p[]er similitudo furioſa et faciis illud erit illud q[]d ac-

idit de errore ſi accidit minus c[]p[]a aliud. J[]n b[]ſo cau[n]. dic[]t c[]p[]a tu times. i. suspitaris c[]p[]eritudo ſit furioſa et facit illu[m]o. f[]s[]lömiam erit illud q[]d accidit de errore. i. no cumento ſi accid. i. ſi quid no cumen ti acciderit min[]p[]a aliud no ment[]n[]o q[]d ſequet ex omificatione ſlömie. n[]a ex omiſ/ ſione ſi ſlomie ſorte ſequet a p[]a aliſicus m[]ebr[]i nobilis. c[]p[]a ſi ſtat n[]ò ſequet n[]iſ qued[]a leuſis debilitas. q[]r ſorte eductio ſimul b[]uor[]is boni et m[]ali q[]n ſimilia que ſunt valde leuto[]za no cumenta c[]p[]a membi: nobilis. Dic can[]o etià p[]osſet adaptari farmacie. de bis a[]ctu e[]t quatuor eſt expedens in capitulo cu rationis v[]k[]s ſeb. p[]utridæ ad q[]d recurre.

C[]et op[]z vt non moueas in die parorixmi aliquid n[]iſ p[]ropter neceſſitatem.

J[]Tertius can[]o, op[]z vt n[]o euacues aliquid. i. alt[]i quem bumo[]re in die parorixmi n[]iſ p[]pter neceſſi tatem. ſed de bo[]c ſuit dubium dec[]ſiſus in caplo ge n[]erali: ad quod recurre ſi exped[]it.

C[]et n[]ò cibes n[]iſ ap[]d c[]oſditiones p[]redictas.

J[]n b[]ac parte diuſa p[]erſupus aggregat cau[n]. p[]tim circa p[]uocatione vina diſognem materie c[]a lo[]ris ſebrilis alteratione. J[]p[]rim[]o cau[n]. n[]ò cibes n[]iſ apud c[]oſditiones p[]redictas. c[]p[]o véter ſit p[]rio leſſificatus c[]p[]ibus ſit diſgeſt? a[n]i aduentu paro/ xim. q[]p[]o cibet in quiſete et tepore aut ſolum deſi/ natione ſeb. ſi e[]t p[]osſible. et similib[]b? conditionis/

primus can[]e.

De ſebre

bus obſeruatis de quibus in capitulo g[]niall.

C[]et n[]ò puoces v[]rin[]a c[]ui emblioſe ſeminu. I[]Sc[]os c[]p[]o n[]ò puoces v[]rin[]a c[]ui emulſione ſeminu c[]òium frigido[]z[]i neq[]s c[]ui alijs p[]rouoantibus n[]iſ facta flebotomia ventre lenito de quibus dictu fuit in capitulo generali ſeb. p[]utri.

C[]et op[]z vt l[]upueniat et parorixmi d[]u eſt famelicus et n[]ò eſt in ſt[]o eius aliquid.

J[]Tertius canon. c[]p[]o parorixmus ſuperu[n]iat va/ cuo ſt[]o a c[]bo. et n[]ò uſſuit ſib[]diocre d[]u eſt fame/ licus. c[]q[]r: p[]osſet et a[]p[]eſtitu canio fameſcere pleno ſtoma c[]bo. ideo d[]i r[]t d[]u n[]ò eſt in ſt[]o eius aliquid.

J[]Immo op[]z vt ſumat in potu ſirupu ac/ tolium o[]i mane et poſt duas horas aqua o[]r deu in die in qua non eſt parorixmus.

J[]Quartus canon. c[]p[]o d[]e[]ſi ſirus acetoſus. ſ. duarum c[]z. c[]i. iiij. 3[] aque in mane succarate omni die. ſ. per duas bo[]ras poſt d[]e[]ſa o[]r deu que ſit circa c[]z. iiij. in die in qua n[]ò eſt parorixmus: vt q[]d o[]cillum eſt et abſterſum per ſirupu acetoſum lauetur per aqua o[]z. ſed in die p[]orilmi ſol[]u c[]p[]it ſirupu a/ ce/ tolium et n[]ò aqua o[]z. poſt ſirupu acetoſum ne po[]z/ te parorixmus ſuperu[n]iret aqua o[]r. e[]n[]te in ſt[]o. e[]t quid eſſet faciend[]u ſi e[]ſet dup[]er tertiana parorix/ mans o[]i die. op[]poriter e[]m ſin plurim[]u alteru e[]o/ rum dimittere, et tunc p[]reſtantius eſſet vna die ſi ſirupu acetoſum exbibere e[]et altera die aqua o[]z. p[]ropter iuamenta p[]redicta.

Sed dubi[]n

C[]et ſirupus quidem acetoſus poſt paro/ xim[]um eſt conueniens.

J[]Quintus canon. c[]p[]o ſirupus acetoſus tuat ſi de tur poſt parorixmus. c[]q[]r remittit reliquias caloris et rectificat residuum materie.

C[]et similiter ponere pedes i aqua frigi/ da ad attrahendum residuum caloris.

J[]Sextus canon. c[]p[]o similiter tuat ponere pedes in aqua frigida poſt parorixmu ad attrabend[]u et remouend[]u residuum caloris. Accidit a[]t quâuis parorixmus receſſit in pedibus remanere alique calorem qu[]e remouet poſi[]o ped[]u in aqua frigida et p[]edes i tellige crura. c[]q[]r etià pedes puos. et i[]de e[]t iuſticiu de manibus v[]c[]os ad adiutoria. Et bec maxime exequêda ſunt obſeruatis in magna par[]te c[]oſditionibus ſupertus poſtus in ca. g[]nalt i bal neando ſebr[]ent[]e in aqua f[]k[]a. Aliter ſorte eſſet tu/ tiu[]s ponere bm[]ôl extrema in a[]q[]u c[]ep[]taut ſim/ p[]lic[]et aut deoct[]onis rer[]u frigidar[]u. et ſorte bic can[]o poſtus e[]t ad p[]rbend[]u etbica in paratis ad eam aut curandum e[]a[]ſi inceperit. multa e[]m op[]us e[]t derelinquere diſcretioni medict. Ego e[]m quant[]u e[]t in me b[]unc canon[]e n[]ò obſeruar[]e n[]iſ ad curand[]u aut p[]rbend[]u etbica. I[]z t[]n bec iuſu/ fi o[] extrem[]o in aqua frigida mino[]ris poſſet eſſe n[]o cumenti in tertiana pura c[]p[]a in reliquis putri d[]is ſebribus.

C[]et e[]go magis dilig[]o vt ſit in ſirupo ace toſo p[]rte in poſtremis emulſio ſeminu fri/ gidozum p[]redictozum. et ante parorixmi per tres horas aut quatuor.

J[]Idic e[]t ſe p[]rīmus can[]o. in quo d[]ic[]t e[] magis vt ligere vt in ſirupo acetoſo in poſtremis ideſt o[]t/ g[]ella materia et p[]ro parte mi[]o[]ata ponatur lac. v. ſeminum communium frigido[]z[]i. ſ.melontis an/ gurie curcubite cucumeris citruli: vt p[]uta. R[]i[]mu p[]i acetoſi p[]licatis. 3. vnam. f. lactis expressi/ nis. ſe.

Sc[]os canon.

Tertius can[]o.

Quartus cau[n].

Quintus cau[n].

Sextus can[]o.

Septim[]u cau[n].

Secundus

ntis fe. cōtum frīgido: ſi p[ro] cōtusfor[]u et inſuſo[]p[]t in aqua calida. 3. f. miſce. Et cōſidera 〈c〉 Autem. Oenotinus et bic ſemia cōta eſſe fatis cōuendens puoatium in materia colerica: ſicut ſpagus et affarū in ſkatica. 4. q[]us illo[]zum diſeſtino: ſu eſp[er]it in tertiana ſicut ſus for[]tio: puo cantium in ſlegmatica aut melancolica. Caliter poſſet intel lig[ia]p ante paroxiſmus detur ſol[]um ſirupus acetoſus. ſed in poſtremis. i. poſt paroxiſmus detur firu[]s pus acetoſus: et lac. ſe. cōtum frīgido: ſens educens refiduī materie per vīnina. 13. bec ſimul mixta poſſint d[ar]it ante paroxiſmus et poſt diſeſta materia. Œp[as]a[ut]dandi ſirupu[]s acetoſum ante paroxiſmus eſt tres aut quatuor: bo[]re vt in aduentu paroxiſmi ſit diſeſtus. eſt ei[]n poſtus cibalis et for[]ſte vomeret niſi eſſet diſeſtus in aduentu paroxiſmi aut for[]ſte consumptus a calo[]ze ſebul[]i n[]o operaretur in ma teriam. quantu[]s ip[]s debeat d[ar]it poſt paroxiſmus n[]o eſt bic ab eo expeſſus. ſed credo 〈c〉 finita deſi natione immediate poſſet d[ar]. vel for[]ſte parum poſt ante cōp[]letam deſi nationem vt poſt ea ip[]so diſeſto poſſet cibari ſi fuerit expeſiens.

Et detur in potu iteru[]i poſt paroxiſmus
aqua ordei. Et quâdo neceſſaria e[]ſubtilia
tio. regiminis detur in potu ſicut aqua gra
natorum et aqua melons indi: t his ſimili-
bus. Et gradatim fiat eius regimē ſin mo
dum p[]reſdiciu. Et quotiens appropinquat
status ſubtilietur. et in diebus pr[]imis cibe
tur c[]ui lift ordei et pane trito c[]ui aqua fr[]
ſida: aut ſicut eſt aut emulet[]uſ ex eo qui fit
ex lacte, acetoſo et lentibus.

Octavus cañ.

Octavus canon. 4. deſt in potu poſt paroxiſmus
aqua ordei que p[]ot d[ar]it medi[]ciнал[]r ſue ante e[]ca
dat? fuerit firu[]p? acetoſus: ſiu[]ne n[]o: c[]utius ſuuiamē
ta ſunt nota. et p[]ot d[ar]i loco cib[.]i p[]r[]ie in die pa
roximili: et maritime et fuerit v[]kis in quo op[]osteret
attenuare die[]tam. i[]deo ſubtili[]ngit. 4. q[]ui e[]ſubtilia
tio regiminis detur in potu. f. via cib[]t ſicut aqua
gratiorum et aqua melons indi: t. angurie. 2. gra-
datim p[]cedend[]u e[]ſub ſubtiliando regimen v[]ſo[]c ad
statum inclusi ſui modu[]n p[]reſdiciu. i. in ca. de ci-
batione febriſitantium. 3. deo ſubdit. 4. quotiens
appropinquat status ſubtilietur. ſed in dieb? p[]
miſ cibetur c[]ui lift ordei. t. p[]tſana ordeacea et c[]
pane trito. t. i[]ſoluto in aqua frigida: aut ſicut eſt
q[]p[]er detur ſimul panis et aqua aut muſtui ex eo t. ſo
la aqua expe[]rimitur a pane. et e[]ſta c[]ita valde
ſubtili. et ex eo c[]ibo qui fit ex lacte acetoſo de quo
extrauctum e[]ſ butyrii. 3. ſu[n]fundik[]i e[]ſi panis et reſo[]
litur in la[]cte acetoſo de quo e[]ſtra c[]tui e[]ſ butyzum
aut in aqua lactis aut toru[]i ſimul aut ſola expe[]
ſio ſin q[]p[]er opus e[]ſubtilio: t aut minus ſubtili de
ta t lentibus. t. lift lenitiu[]n prima aqua abſecta.
et b[]i cib[]t gros[]toſes magiſe conuenſt in princi[
]p[]io. ſed teni[]tores magiſe in statu.

Et quando cibus acetat in ſt[]o n[]o detur
in potu aque ordei que n[]o eſt valde ſubtil
aliquid et ſi neceſſariu[] fuerit dare in potu
ip[]fum conſoſtetur paru[]i c[]ui decoctione ra-
dicis ap[]i. Si a[]ut fuerit ſtomachus frigi-
dioz illo et ſe[]b[]ris n[]o magna et n[]o pura po
natur paru[]i p[]iperis ſe[]dōm consiliu[]m hyppoc.

Nonus cano:

Nonus canon. p[]b[]bet acetoſiſtā cib[]r: vt qua
do cibus eſſet aptus acetoſari in ſtomacho n[]o de

Tertia.

Focri.

tur in potu aqua ordei niſi q[]b[] est ſubtil e valde.
Et ſi neceſſe fuerit dare eam in potu que eſt groſ/
ſlo: p[]b[]bet a[]ſe eſſe acetoſitas decoqu[]e in ea pa[
]rui radicis ap[]i. 1. ſt[]o eriſtente frīgido: t ſe[]b[]re n[]
magna et n[]o pura tertiana que e[]m t[]nuſus calida q[]
]pura n[]o t[]meas ponere paru[]i p[]iperis ad buiten[
dum c[]ui ordeo in aqua: vt puta in tribus libris cir
c[]a ſex ſna groſſo modo fracta p[]ſiſto Hyppocra
tis: cuti librum n[]o babemus.

Quod ſi ſigna ſignificaverit 〈c〉 crifiſis eſt
pp[]inqua: t[]c ſufficiat ei a[]q ordei et a[]q gra
natorum dulcis et muſi: t firup[]s acetoſus.

J[]Dic decimus canon. ſubtili[]at regimen appro[
]p[]inquante crifi and notus eſt.

Decimus caſ.

Et fructus quid[]e q[]ui]diliguntur eis ſunt
Granata dulcia et muſa et p[]zuna matura
et inmatura. Melon vero indus eſt res mari
miuuiuamenti c[]ui hoc 〈c〉 ip[]ſe ſoluit et p[]zono
cat et frangit v[]eh]ementiam calo[]ris et fa-
[]tus ſudare: et for[]tasse n[]o nocet niſi pa[]
[]rur et ex o[]leribus cucurbita et cucumer et al[]le
c[]i]egi et lactuca.

Undecim caſ.

J[]ndecimus canon. eli[]git fructus conuenientes
in tertiana pura et qu[]eda o[]lera et n[]o dia. A[]ll[]zel[]e
gt. f. c[]itrulli, qui a[]ut fructus c[]ocedantur in ſe[]b[]ri:
qui n[]aſcuntur ex arbo[]re non lignea qui dicuntur
apud grecos et arabes o[]lera dictu[]n ſuit in capitu-
lo generali ſe[]b[]rium putridar[]u. 2. bi fruct[]: 13 t[]ug[]
rant aliquid mal[]i t[]rimi p[]utricib[]: tam[]e c[]ocedu[]
: tur in aliquibus ſe[]b[]rium putridis. q[]u[]r] frīgido: d[]
et bumectant ventre lenitiu[]m p[]rouocantv[]rinam 2. in
dozem ſaltem aliquid e[]conu[]t et. p[]p[]rie anguria. li
berius t[]n concedu[]rur in ſe[]b[]rium p[]endentibus a
c[]olera pura cuu[]s putredo e[]ſicut qu[]edam exar[
]ſio c[]i. et be ſunt tertiana pura m[]i]nterpolata q[]
]cōtina et cauſa pendens a colera pura.

Et sciæ 〈c〉 intentio in eo quo cibam pa-
tientes tertiana aut e[]ſu h[]uectatio ſicut da-
tur eis in fine de ex[]tremitatibus altaiegi 2. de
testiculis gallo[]zum et cerebell[]o edo[]zu c[]ui
quibus n[]o eſt naueſa: et vitellis ouo[]zu: aut
eſt inſrigidatio et h[]uectatio ſimul ſicut in
l[]aſt ordei. Et n[]o y[]ltimes in inſig[]itatione
multa et p[]p[]rie in principio niſi inuenias in
flam[]inationem: aut t[]meas conu[]ſionem
eiſus ad cauſonem et continuam.

In bac. parte. ſut cen. ſummat intentiones ciba-
tionis in tertiana dicens quod intentio in cib[]an[
do patientes tertianam e[]t oupler. vna e[]ſt ad bu-
mectandum tam qualitatiue q[]u[]p[]utantſtifice. et ra-
tione butus d[ar]tur eis in fine. t. in declinatione
tertiane vnſuerali de ex[]tremitatibus altaiegi t.
auiu[]m ſin alio[]quos: quod non videtur veriſimile:
cum ex[]tremitates au[]tium ſint notabiliter fice cre-
do quod al[]b[]a[]tegi ſit quadrupes notabiliter bu[
midu[]s ſicut agnus aut po[]cui. Et quauiu[]s al[]que
partes bo[]rum animalium e[]ſent bumidio[]zes. q[]
d[]ant nutrimentu[] magiſis viſcosum et non ita eu-
po[]tabile. et de testiculis gallo[]zum nondum coeui-
tium qu[]orum parum multum nutrit. et de cerebel-
lis edo[]zu non naueſantibus. qua[]c[]a cerebella ſunt
naueſatina. tertio alimento[]zu. et tertio canone et
vitelli[]o[]zu. q[]u[]r] diſeſſibill[]o[]zes q[]u[] album[]c[]apud
Blaucon[]c. Alia intent[]o eſt inſrigidatio t h[]uectatio

Tractatus

simul sicut hest ordeſt. Sobo dicit no vtilímate inſ
frigides et præſie in principio vniversali. et età in p
iculari uſtii inuenias inflamacionem multa et tis
meas conversionem tertiane interpolate ad cau
ſonem et tertianã còtinuam. Et ex bis accipere
pores tutius et magis eſſe inſrigidandis in statu
et declinatione tam uſtuerali qu particulari in
principio. eſt eſi in illis tibibus calor malo. et no
ita tinerur pribitio enationis materie et expan
ſionis caloris ſicuit in principio ſed in augmento
iudicium eſt medium.

Quod si conſequat crisís et videris odige
ſtionem in vrina. et ſed iuſum laudabile qò
cognouisti tunc ſi excufat bene eſt. et ſi no
cura tunc cum eo quo inuatur natura ex pro
uocatione vrine aut ſolutione ventris; aut
vomitu aut fluru ſanguinis narium et non
agas contra ipsam in hoc. Quod ſi no inue
ntis declinatiuom manifestã tunc euacua
cum ſolutione ventris.nã de illo eſt ſcamo
nee. 3. j. in iuleb. Aut deoctio mirabola-
norum cu tamarindis et tereniabim et paſ
ſulis et radicibus et caſſaſtula ſin p[er] ſci
uſtii. et tibi inſet vt conſoſtes eos cu fumo
terre et ſene et ſcamonea.

In preſenti parte curat tertianã in statu vii di-
cens q[ui] ſi natura faciat crisim et veriſimik lauda-
bil[em] q[ui] tu vididi digestionem in vrina ſignata per
ſubstantiam vrine ingrossitataz cu prius fuerit ſub
tilſis. et per ſedimé laudabile: tunc ſi p[er] ſpa excufat
bene eſt. et vero no: q[ui] dimiutate euacuat: tunc iu-
ua eam per vià per quâ inceptet cu puocatione vii
e ſolutione ventris aut vomitu aut fluru ſangui-
nis narium. et no agas còtra inclinacionem e[mi]
Et in bis dictis inclutur ſinia affo. vigefimt. p[er]
me particule. Ea quod[us] crisís fit q[ui] ſententia af
ſoſt. vigefimt: p[er]mi p[er]ticule que ducere op5
vndeuncq[ui] natura reſit. I[sc]om dictum eſt q[ui] ſi
no vidersi naturam inclinante per aliquà viam:
tunc euacua cu ſolutione ventris. bec eſi eſt via ſm
plurimú couententio[rum] et magis egro tolerabilis
Solutua vero ſunt ita: R[om]ica ſomee ſextam. 3.j.
et ſunt gra. r. iuleb. 3. f. S[ic]om ſolutuum. R[om]ira
bol[ei]. ta marindozum paſſularu radicu endiſte
aui 3. f. buſiant in nouem. 3. aque ad còſumptione
duaru partium et colenſ. cuuis colature. iiij. 3. aur
quantu ſufficit miſceæ cum vna. 3. terenabim 7.
3. f. caſſe. Et ſub dit. et tu pores còſoſtare hoc ſo-
lutuum cu fumo terre et ſene et ad. buſien. cum ſu
p[er]ſcriptus. et ponendo in ſubſtàtio duo autrira
grana ſcamonce corſecte. et valebit rône ſene et
fumit terre magis ad bumo: eſ ad bumo: eſ ad ſuſſus.

Et de illis que couenient eis ſunt troci-
ſci de ſpo. còſtrictiui. Deſcriptio. Re. mira-
bolano[rum] citrinonu enucleatoru pondus
3. iiiij. zuccari tabar[et] pondus 3. rr. ſcamo-
nee pondus ſerte. 3. j. bibatur cu aqua frigi-
da et poſt illud currentur cuſ puocatione.
T[er]tium ſolutiui eſt trociſci de ſpodio ſolutiui:
cuius deſcriptionem vide quinto canone. I[no]
larum ſolutuum. R[om]irabola. citrinonu. 3. iiiij. zuc-
optimi. 3. rr. ſcamonce ſextam. 3. vnius bibantur
cum aqua frigida. I[con]tra Auëu[ar] preſcript fo
luttua dari cum aqua calida. D[ic]endum q[ui] regu-
larius eſt ſolutua dari cum aqua calida. q[ui] ſuyat

De cura

ad operatione coru. tamè in ſeb. inflamatiuom tis
mendo ne ex caloze medicine coru p[ar]tatur posſunt
dari cum aqua frigida: 1z aliquando aqua frigida
far[ia]ſicet operationem ſolutiui fig[ur]edo partes et
in poris ſomacbi aut intreſtino: u. et poſt illud cu-
rentur cum puo[ca]tione. ſ. v[ir]ine. eſt nanq[ui] rectum
vt ventris ſolutio. p[er]miſtatur prouocationi v[ir]
ne vt poterat patere ex dictis.

Et ſi fuerit ille caliditas ſuperflua et in
flammatio marima cum iam euacuaueris
cum non erit ei malum dare in potu ali-
quid de extinguſtibus forſtib de illis que
dicta ſunt in regimine acute. et forſtale conſe
runt ei emplaſtra e[re] eis.

P[er]onit alium canone d[ic]ens q[ui] exſiſtente inflam
matiòe marima premiſſa euacuatione no erit ma
lum dare et in potu aliquid de extinguentibus for-
tibus ex bis que dicta ſunt in regimine ſeb[ri]u in cu
tarum et forſtale tunc emplaſtra inſrigidantia,
bec aut[em] marime neceſſaria ſunt in tertiana còt[
]nua et cum timetur tranſitus in cauſonem. Et no
ta quod ita extinguentia potata et epitímatá
marime ſoferunt et ſecuríus adminístrantur facta
euacuatione: vt dictus eſt in capitulo de regimine
a cutarum.

Balneo vero opoſtet ne app[or]imet ni
ſi poſt digestio[n]e. poſt digestio[n]e aut et ap[o]
declinationem eſt ip[u]sm melio[] curatio eis
et præſie conſueto: qu[à]uis erro[] in intro-
mittendo eos in balneo ante deſcriptionem
ſalui[or] eſt q[ui] ſuum ſimile cum alijs. Et op[]
vt ſit balneum e[oz]um tempera[t]um boni ae
ris qui ſit humidus in quo ſident cum fa-
cilitate: ita vt no[] inflammentur e[oz]um coz
da et inungantur cum oleo violato et roſa
to conquaſſato cum aqua. et no[] p[ro]longét
in eo moram: inno[]egrediantur velociter.
nam iteratio eſt eis couenientio: q[ui] statio[
nis p[ro]longatio Et ſi apud eruitum inſun-
dant in aqua tepida ſtient in ea ſm qua[t]ita
tem delectationis: deinde cu[]egrediuntur:
tunc conuenit eis vt bibant vinum album
subtile multa còmiq[ione] permi[t]um t co-
operiantur in lectis ſuis. ſudabunt e[mi] ſu-
doze vehementi. et ſi quid residuum fuerit
digeretur. Et poſt illud cibentur cibis in-
frigidantibus et humectantibus et oleri-
bus que ſunt illi? modi. Et no[] timeas poſt
declinationem potare eos vinum plurimú
còmi[t]um. vinuſ enim fractiui per còmi[t]io
nem confert quanti[tati] eius residue in re-
ſoluendo illud cuius neceſſaria eſt: reſolu-
tio. et ſuccurit aque penetranti cum forſt-
tudine ſua et permiq[ione] eius quod eſt in
eo de caleſactione pauca. quare inſrigidat
vehementer et humectat.

In parte preſenti ſuperius diuſsa curat tertia/
nam in declinatide d[ic]ens q[ui] patiètes tertianã de
bent ingredi balneum niſi poſt deſcriptionem ma-
terie. ſed multo magis conuenit cu[] ventum eſt ad
declinationem. et præſie conſueto is balneart. I[se
cundo d[ic]it

Secundus

Tertia.

Fo.ck.

cûdo dicit q balneû ante digestionem in tertiana
rijs est minus malu q in aliis kebriêtib? s. f. legma
ticis aut melancolicae. Tertio dicit quod e/
rum balneum d3s esse têperatu, s. ad senfus balneâ
di. et d3s esse bont aeris q lo? ille nô fit malido/
ris. et fit bumidus s. per aspersione aque tepide p
locu eius in quo sudet cù facilitate vt nô inflamè
tur corda eorù, pperea nô fit superfue calidû et
poft exitú a balneum vingant cù oleo rosato còquaſ
sato cù aqua viusa viscositate retineat aqua in po
ris que retenta amplius infrigidet et bumectet.
Quarto dicit q nô plongêt morâ in balneo. est
em balneireiteratio couenentio: q statonis in
eo plongatio, q min? debilitat et magis hüeят
Quinto dicit q s poſt exitú balnei inſunda: in
aq tepida et flest i ea nîm quâtatê delectati ôtis cò
fert. Tpo quo nota q per aquâ tepida poſsemus
intelligere aquam min? calida, q fit aqua balnei
precedêtis quâ têperatâ appellat eo q b3 caloţê
concentues que poſt aperunt et materia euapo
ret et sudet bô: sed iſta tepida adminitratur poſt
illâ q est min? ca lida ad mitigandû caloţê prie-
cedentê aquâ inductis est em tepida respectu illi?
et poſt bâc corpe exciccato d3 sequi iunctio cum
oleis infrigidantib? ſupra scriptis. Aliquò vero p
aquam tepida ſub ſequentê intelligit aquâ prima
calidozem: qo còſirmât nù ex vt vocabuli, videtur
em tepidû magis calidû q tatum. Œt qur Autc.
ſed a p[im]t et Bal. io. terapêtice docet in balnean
do p[cedere] de ca ſima minus calida ad magis caſa
ergo ſicb eſſe in barû aquarû administratione.
Ego credo vtrancb opinionê eſſe verâ: ſed in di-
uerſis casibus. in etbica em i in ſeſibus valde ca
lidis in quibus timemus inſlámatione et excicca-
tionem est p[cedent]us ex calida in frigida ſicut in
tertiana et caufone et etbica et ſimilibus. Ecôtra ve
ro in q[uo]b nô timamus aliq[us] sup[ra]scriptus: ſed
intendamus ſolâ resolutione. nec bis d3 ſuccede-
re inunctio cum oleis frigids: ſed potius cum ca-
lidis in p[rimis] vero ſuccedat inunctio cum frigi
dis. Expositio itacq prima est melto cù bic po-
natur cura tertiane pure t continue t interpolate.
Sertio dicit q cum iſt egrediatur de balneo cò
uenit vt bibant vinum albû subtile m iſtum cum
multa aqua. f. poſt q[ui]queuerint aliquantulù. t ca
lo: ſit aliquater remissus ne mébriis nimú cales/
factis fotiter attrabentibus attrabat vinû indi
gestus ad epar et ad mébza. t ſumpto vino cooſiá
tur in lectis suis. et domiáti. ſudabunt emi ſudore
copioſo. t si quid residen[us] fuerit d[igere] per bunc
potum aque vino mixte que infrigidat t hüeятat
et ad eulationem p[re]parat marîme per ſudorem.
Septimo dicit q poſt q[ui] ſudauerit et calo: coz/
po[ris] ptatus fuerit cibê cibis infrigidantibus t
bumectantib? ſicut ex oleribus qualia ſunt lacu[
ce po[trula]ce et cucurbita q ſiles et tunc p potu cò
uenit vinucú multa aqua còmiptu quo debet vt
cum cibantur. et etiá medicinaliter ſicut statim cò-
cessum ſuit poſt balneú. t maxime couenit vinum
aquo ſum album subtile de quo sup[ra]q. ideo dicit
Autc. Timú emi fractú permixtione multe aq con-
uenit quantitat refidue eius. f. materie in resolu-
do illud cu? necessaria est resolutio et facit aquâ
secus còmiptá penetrare ad viuierum corpus cù
fortitudine ſua et ſua app[ietate]. q multú ad mem
bza attrabitur. t permixtio eius qo est in eo de ca
leſactione paucu tuuante ad penetrandú. quare
attractum ſimul cù aqua infrigidat vebemeter
et hüeятat totum corpus t multo magis q vinus

ſolú aut aq sola. Proportio: aút aque ad vinum ſit
ſm vini potêtâ còſuetudinê egri tps anni ſe. ma-
gitudinê. còiter tîn ſit a oupla vlos ad d[umplá].

T. Et ſi fuerint illic accidentia fitis et do-
lo[z] capit is et vigiliarum et aliarum iam ti-
bi p[acter]ijt eozum cura.

Tn bac parte ſuperius diuſa p[ro] cura acciden-
tium que sequuntur kebzem remitit ad capitula ſu
p[ra]ſcripta in q[uo]b p[os]ita est cura bmô accidêntiú.

T et quâdo poſt crîſim remanet aliquid
caloris inſeparabilis tunc tibi ſuper est vt ad
ministres ſirupum acetoſum cù ſuccis diu-
reticis aut in quo decocta ſunt ſemina t ra
dices diuretice.

Tn parte p[re]ſenti curat caloſe remanentê poſt
crîſim et fractionem tertiane qui calo[] ſm pluri[
]tum remanet in epate. et cognoscitur per calid[]i
tatem in loco ſensatâ t per tincturâvinea. Si ergo
calo[] fuerit immaterialis abſq[ui] opilatione ſuffi[
]cit sola inſtrigdatio cum interius et exterius apli-
cito. Si vero fuerit cù materia in p[rimo] opus est
eſtatione poſtea inſtrigdatione t cò ſoſtatione. Si
vero adſit opila tio et materia ſit in gibbo p[er]miſa
lenitione et ſlônia ſi fuerit expedîſe est educêda
cù aperientib? t puo cátibus t ſi frigida ſufficiut
ſicut aqua ozdei et ſemina còla frigida et aqua ci
coree t ſimilâ. Si vero nô tunc administres ſiru-
pum acetoſum cù ſuccis diureticis ſicut ſucces ſe
nictuli t ſimiles aut administres ſirupum acetoſus
in quo coocta ſint ſemina et radicæ diureſtice. i. p[
u]ocantes vinâ. ſirupus aceto ſuser q[ui] p[er] radi-
cibus calid[]is. f. ap[ici] feniciut petroſilini brucſet et
ſparagi. t ſemina eorùdem t anſi t ſimilum. Si
vero opilatio ſit in còcauo potius educatur cù ſo-
lutiuis materia opilante et ex opilatione reţeta.
T et ſi querat an ſit poſſible caliditare abſq[ui] ma-
teria kierit t ſouer ab opilatîo. Dicendú est q[ui] ſic
et modus est q[ui] opilatio p[hibet] euentiones ca
lid[]t med[]zalis t ſp[um]osi. qua p[ro]pter neceſſe est ca
liditare kierit et remanere donec remota ſit opto.

T et ſćiς q cura tertiane còtinue est cu
ra tertiane: ſed est deuiliuò ad obſeruatio
nem diſpositionuò digestionis et ad infrigi-
dandum cù ſirupo acetoſo facto cum ſemi
nibus ſemine citrulli et ſemine endiuie p[ro]
p[rie] contritis. et poſt ip[ium] poſt duas ho
ras d[am] in potu aqua ozdei. t ad ſubtiliatio
nem cibi et adminitranda clifteria lenia in
principio et ad p[uocatione]s. t op[3]v ſubti
liet et nô ſumát in potu de ſolutuis in p[ri]n
cipio: necq[ui] ap[pro]ument alicui eorù nifi eis
que ſunt ſicut ſirupus violatus et aqua fru-
ctuum: et nô ytan[que] nifi clifteribus lenibus.
Tn parte p[re]ſenti ponit cura tertiane continue
et tertiane interpolate. quia o[ſes] intentiones que
requiruntur in tertiana interpolata requiruntur
in tertiana continua. Eſt tamen differentia in e[re]
cutione illarum intentionum in quinčq[ui] p[ri]mo
q[ui]a in tertiana continua debemus magis obſer-
uare digestione. i. magis ſollícite eligere exibiden
do pluries digestiuom in equali tempore q[ui] in t[im]
iterpolata. quia materia eius est ineptio: euq[ui]a-
tioni. cu? ſignu. q[ui]a tpe p[iodi] nô expellit: e[ve]
nas ſicut in iterpolata. Eſt itacq[ui] ieptio: rône q[ui]
tatis aut modi ſubſtâtis, t[em]a mato: timor exbibere

## Tractatus

solutiūn in ea materia nō digesita ne forte agita
ta et nō educta tendat ad mēbą nobilia, et etiam
ne matoz sequatur inflamatio et tertio mato: de/
bilitas, bec ita nō timemus in interpolata, ppter
ea posſumus exbibere solutuum efficacius in in/
terpolata ч in cōtīnua nō expecta digesitio cō
pleta. Ісōa est differentia, quia in cōtīnua opus
plus infrigtdare cū firupo aceto so facto cū semi/
nibus frigidis ſicut femie citruli angurie, et ſim/
lium et ſemine endiuie qō pōt ſkiert lac bmōi ſe/
men exprimendo inſirupo aceto so, vel ponendo
ſpa ad bultiūs ſecum, et poſtea colādo. Et poſt
bunc firupu per duas boas dando in potu aqua
ozdet et cānota e cū matoz ſit caliditas in cōtīnua
ч in interpolata. І zertio opz de etam magis ſub
tiltare ч in interpolata, quita morbus eſt acutioz.
ІQuarto plus vīnam puocare, tum q; materia
cōtinue magis cōtinetur in venis ч materia inter
polate, tum q; plus in continua est de a quositate
et ferostate ſanguinis per vinā educenda: quare
magis, puocationi vīne est intendendu; ita ma-
tor: puocatio flat cum pluri vſu aque ozdet subti/
lis et expressione seminum cōmuntium frigidoz.
ІQuinto plus debemus intendere ad lenitiones
ventris cum clisteribus lententibus et infrigdan
tibus, et etiam cū medicinjs lententibus ſumptis
ante exbitionem farmaci electiui in cōtīnua ч
in interpolata, ppterea dixit opz vt subtilietur 7
subtiliter et caute ſe gerant patientes tertianā cō
tinuam et nō ſumant in potu de solutuis in ptn/
cipio ſez exbibentibus, nec apportimēt alicui eo/
rum nifi que ſunt ſicut firpus acetofus violare
et aqua fructuum: et nō vțantur nifi clisteribus le/
ntibus: nō aŭt acutis, et bec oia magis obseruan/
da ſunt in cōtīnua ч in iterpolata, 7 ppter ſtipi
citatem ventris et matozem timozē frenefis. Іet
tu adde ſextam differētiam, q; magis opus est fle
bottomare in cōtīnua ч in interpolata, ch in con
tinua cauſa antecedens et cōjuncta cōtineatur in	ra venas: ſed in iterpolata ſola cauſa antecedēs
et q; in ea est matoz timor raptus materie ad mě/
bza nobilia ч in interpolata.

Sed contra
quintam differentiam in/
ſturat q; citius de beamus
vt solutius eligentibus, et et fortiortib? in tertia
na cōtīnua ч in interpolata, q; materia tertiane cō
tinue frequentius est furioſa et matozis quantitā
tis et eſt in membro nobilioi et apta magis rapi
ad membza nobilia ч materia tertiane interpolata
ergo citius et fortiortibus solutius intenden-
dum eſt in ea ч in interpolata, antecedēs et confe
quëtia posſunt patere ex ſupraſcriptis. Ad boc
dicendum banc rationem concludere, q; cura coa-
cta per quam exbibentur solutia forzia ante di/
geſſtonem materie frequētius est vtendum in con
tinua ч in interpolata, ſed illa quinta differētia
veritā babet in cura regulari.

Ex dictis in
boc capitulo posſumus el
cere octo intētiones curati/
uas. Prima eſt debiūt regimē ſer rerū declinās
ad frigillum et bumidum, ſed magis in continua
ч in iterpolata; ſit magis tenuis et ſit magis fri/
da 7 būida ч in iterpolata et ſit magis tenuis i ſta
tu 7, pptie boa crisiſ i qua regulariter nō cōcedit
vinum neq carnē: neq oua nifi in declinatione
et vinum tunc etiā ſit in paucā quantitate pauci/
ferum et et bene limpbatur: inspecta ſi n魔 egrī cōſue
tudine. Ісōa intentio eſt eductio materieru cō/
muniu intentarū in ſomacho: et in intetinjs cū

## De cura

clisterijs: aut medicinjs lentientibus frigidis et bu
midis que intentio magis ſollicita exequenda eſt
in continua ч in interpolata. І zertia eſ legma
cuius matoz necceſſitas eſt in cōtīnua ч in interpo
lata. І Quarta eſ digesito materie cū frigidis et
bumidis ingroſſantibus, ſed magis ſint extinguē
tia in continua ч in interpolata: et in ambabus
pōt cōcedit potus aque frigide obſeruatis cōdi/
tionibus: de quibus in cap. ghali, bec ſi nō digesito
magis ſollicite ob ſeruāda eſt in cōtīnua ч in in-
terpolata. І Quinta eſ euaſtio materie colericē
cum euaſtibus ipsam eligentibus: que tamē ſint
miſra cū lententibus et magis lentientia et minus
fortia resſoluentia cōuenti regulaſt in cōtīnua.
І Serta eſ puocatio vīne et ſudoris cū frigidis
et bumidis potentia actu, calidis, matoz: iu pō/
catio vīne ſm plurimū est expediens in cōtīnua
et ſudoris in interpolata. І ſeptima eſ virtutis
cōſoſtatio necnon caliditatis ſupſluē in mēbis
remanentis alteratio. І octaua eſ correcio acci
dentium ſm ipſozum exigentiam.
І De cura tertianē nō pure.

Lapi. xxix.

Es in quib? diuſerſicatur cura
tertiane nō pure ſunt res in qui
bus cōicant febres frigide de li
centia ſecunda.

In boc caplo ponit curā tertianē non pure. Et
pimo ponit differentiā tner curā pure nō anō pure
ſm q; ordinat multos canones curatiuos inibus
diſſert cura nō pura a cura pure. in ſcōa pte ſum/
mat curam nō pure in tertia pſequit curā tertia-
ne nō pure in ſpali, ſcōa ibi. (Et opz vt ſpiderēt.)
tertia ibi. (Et cū videris.) Prima in duas pimo po-
nit istam differentiā in ghali, ſcōa in ſpali eā de/
clarat, ſcōa ibi. (Et ſoſtalle cōceditut.) In prima
parte dicit q; res quibus diuſerifica cura tertia-
ne nō pure a cura tertiane pure ſunt resiquib? cō/
municant febres frigide inter ſe: et cū tertiane nō
pura de ſicentia ſcōa, i. quanti ad indicat ionem
ſcōam. И до curius textus difficilis declaratione
ſcendu q; per febres frigidas intelligit ſeb, pen/
dētes ab buōre frigido: ſicut ſunt ſlegmatice et me
lancolice per tertianam nō puras: vt dictum ſuit
ſuperius intelligit tertianā pendente a colera nō
pura: ſiu ſit colera citrina ſiu vitellina q; ſit ex cō
miſtioē colere cū ſlegmate. Iż vitellina ſit groſſio/
citrina ppter pluris et groſſioris ſlegmatis miſ/
tionem ta in colera vitellina ч citrina, 7 be due di-
cuntur colere note 7 famoſe: eo q; magna quanti-
tas reperitur 7 multotiens faciut ſeb, ſiu ſit cole/
ra nō pura genita ex cōmixture colere cū mekta
dicta minozi fame: eo q; ip plus mīno: reperiatur
quantitas et rarius faciat ſe, ſiu ſit colera nō pu
ra ingroſſata per vleriozē aduſtioniem ſicut cole/
ra piaſina et 3 inaria, oēs emi be groſſe ſunt idigē
tes pro ſui digestione ſubtiliatiuſis et incidentib?
Sed ecōtra colera pura a qua pendet tertiana pu
ra indiget pro ſut digestione ingroſſantibus 7 in
uſiſcantibus. Ex quibue inferk q; buōes frigidi
ſlegmatici et melancoli; et colere nō pure cōve/
nunt adinuicē quan tu ad digesitua cū in bis ſm
plurimū digestiua debent eſſe ſubtiliata et incli
ſua: et quanti ad banc diſſert a colera pura cu?
digesito: vt pr3 ex precedenti cap. pſictenda eſt cū
ingroſſantibus et muſiſcantibus. І demittendu:
ſcō q; Aut, bie ſicut etiā alibi per ſicentia intelli-
git indicat ionem vt. 14. a, tertij cap. de cura apatū
calidoz; dixit. Et quare ex bis, ſreplezione virtu
te & alibus

Secundus

te et ſilb? licentia in ſiōmia. l. indicatione p quæ
ſit licitú ſiōmare. Et aut licentia duplex ſiue indi-
cio duplex vna prima et ſumitur a ſe. et ratione
buius intendimus inſrigare et bumectare. Alte
ra ſcōa et ſumitur a cauſa ſeb. et ratione eius intè
dimus digere et euacuare ſed hoc intendit. de vi
gelſione. Dicit ergo q. res quibus conuenunt ad-
tinucem ſeb. frigide: et etiá quibus conuenunt cuj
tertiana nò pura de licentia ſcōa. id est quanti ad
indicatione fecuá: ratione cuius digerimus cum
putridiātib: qu. pendeást ab buòz:ibus groſſus: ſunt
res qui differt cura tertiane nò pure a cura tertia-
ne pure q. p cura tertiane nò pure: quanti ad intè
tione fecunda vt dictu: est indigem? ſubtilitantib:
cum ſit bumo: groſſus: ſed in cura tertiane pure in
digemus ingroſſantibus cum ſit bumo: ſubtilis.

Cet forſaffe conceditur illud habebus
puram: ſecilicet vt nò expectent plurimò de-
clinationis: ſed quâdoſ expectat digestio-
nem: quoniam est p[ro]hibitus in eis balneum.
Balneum enim facit descendere flegma in
digitur p[ro]pter illud quod effunditur ad
locum putredinis: et permisſet humozem
malum cum putrido et resoluit subtile. et fa
cit remanere ſpilium.

Iblic in speciali ponit differentias inter curà ter-
tiane pure et nò expectent plurimò de-
clinationis: ſed quâdoſ expectat digestio-
nem: quoniam est p[ro]hibitus in eis balneum.
Balneum enim facit descendere flegma in
digitur p[ro]pter illud quod effunditur ad
locum putredinis: et permisſet humozem
malum cum putrido et resoluit subtile. et fa-
cit remanere ſpilium.
Iblic in speciali ponit differentias inter curà ter-
tiane pure et nò expectent plurimò de-
clinationis: ſed quâdoſ expectat digestio-
nem: quoniam est p[ro]hibitus in eis balneum.
Balneum enim facit descendere flegma in
digitur p[ro]pter illud quod ſunt differentie. ſecunda
ibi. (Et quidem cibatio) tertia ibi. Aut in ſrigida
tio mino: qu. quarta ibi. Et elſtiteriſet? quinta ibi.
(Et vt expectetur Digestio) ſexta ibi. (Et vt ſint in
aqua o:dei). G[ui]n prima parte dicit ponens diſe
rentiam exparue balnei. et forſaffe. idest alíquado
Ael poſſimus diſcere quod fit modus loquedi. c[]
ceditur illud habentib? tertianæ puram: ſeyt non
expectent plurimù declinatioris. l. digestioris ſigni-
ficate per declinatione p[ro] facièdo balneu. q. ſi qu-
quavis expectet digestione manifesta: ſed nò tan-
tam quantà expectat patientes tertianâ nò pura
cuius expectationis majoris in tertiana non pura
caufas aſſignat tres. prima: q. balneu facit. deſce
dere flegma indigestu ad locu putredis. ergo non
conuenit ante c[ap]lètâ digestione: aut manifestas
ſaltem. àn[si] patet q. balneu alíquado flegma ſup-
caſitutâ effundit ipſum ad locu putredis: q. pat-
ſiña. q[ui]ta putre talem effuſionê auſequ[em] putredo: inſe
ſatur etiá corpus magis. nam res mota eſt mag-
afflictiua fetp[ra] quiſcetere. quinto de accidête. Se-
cunda: q[ui]ta balneu ante digestione b[mo]m[oi]p[er]ſeet
bumorè malu putridu c[ui] nò putrido: igtitur est in-
conueniens: et pt[us] antecedêſe. q[ui] eleuat buòzes. ſa
putridos qu[am] nò putridos. Et est differentia inter
p[ri]ma et ſecunda: q[ui]ta ſtat bumorè mouerit ad lo-
cum putredis in quo nò est bumo: purtidus cui c[]
mſſeatur. Sic etiá poſſimus imaginar[em] bumores
nò putridu miſcerti putridoato quod nò in loco
ſeu minera putredis. Zertio p[ra]b[ac] cluſio ſic: bal-
neu refoluit subtile. et dimittit groſſum ſp[il]tum: er-
go q. c. p[ater] coſequëttia. q[ui] talis dimiſſio est in con-
ueniens. et pt[us] àn[si] q[ui] c[ui] materia est indigesta nò
bab5 debita p[mi]xtionè ſubtiliscu grosſo. quapro-
pter resolueſ ſubtilis ap[ta] reſolutiòt: et fiet groſſa
inpetiſſima digesti? et euacatiòt, nò autè ſic fieret
materia exiſtente p[re]ſecte digesta et debite p[mi]xta.
B[er]tilis tamè q. Barſitib? p[ter] bunc intellectuò dát
alii d[ic]ètes q[ui] in ſi[te]xtu poſſem? intelligere duas
vías iter curà tertiane pure q[ui] nò pure. vnà ex par-

Tertia.nò pu.

Fo.criij.

te euacatiòis et eſt prima.alterà ex parte balnei,
quiſt? nò affentio. p[rio] q[ui]b[ba] textus male p[ri] ac-
comodari bis duab? diſijs. Sc[oc]o q[ui]b[na] b[ac]a. f.
s[um]prà e[pr]te expectatiòis digestiònis a[n] euatiòes.
Auic[et]a tim ponit inſerius.nò eſt aut bene c[oe]
niens: vt idem bis replicet in tam parua oſtinaſtà.

C[et] q[ui] cibatio omni die iteru: aut p[ro]pe
cibationeſ eſt e[pr] eis que illius nocent: immo
op[or]tet vt cibentur vno die: et alio dienon.
E[tt] sit in cibis e[zo]um quod abſtergat et ca-
leſaciat parum: q[ui] vt ſit cibatio in principijs
egritudinis ſpilior quam ſit in principijs
pure: deinde gradatim perueniat ad subti-
lationeſ forſè ſicut eſt iubtiliatio tertiane.
Ib[ic]e ponit ca[n] in cibatiòe patiètiu in tertiana5
dicés p[rio] q[ui] cibatio. f. p[uen]iés. 7 p[er]ſe cibatio. l.
alicui q[ibi] oblatio. diminuti th[em] a p[uen]ièti cibatio
ne oi die eſt no c[iu]a. Sc[oc]o d[ic]it q[ui] imo op[si]t cibé/
tur. vno die vt puta in die q[et]is: a l[io] die nò. f. i d[ie]
paroſiint. Z[ertio] d[ic]it q[ui] d[os] e[ſi] in cibis c[oe]
aliq[do] ab d[ist]ergat q[ui] caleſaciat paru: ſicut aliq[do]zubcarb
aut ra d[ic]is ſenſiculi p[et]roſiint y[ſ]opi q[ui] ſiimiliu: q[ui]
materia e[ſt] e[pr] viſic[ua] groſſa. 4 q[ui]e q[ui] cibatio in
p[ri]ci pijs. f. v[il]ib? e[gr]itudis d[os] e[ſi] groſſio: q[ui] in p[ri]
cipijs pure: deinde gradatim subtiliádo p[uen]i-
at ad subtilitationeſ forſè. f. i. statu: au[ſ] p[pe] statu: ſicut
eſt iubtiliatio tertiane puta[ſ]k in principio.

Sed dubitatur

vtrù patiès tertianâ

nò purà debeat vna
die cibari. f. in die q[et]is. altera[vo] die oino abſtine
re. f. in die paroſiint: ſicut ſonat ˆbba Aut. nò p[ce]
dentis in die poroſiint c[ib]atione: q[ui] d[em] ſicut.
B. i te
rapêtica ad glauconê dicés q[ui] ciband[em] e[ſt] p[er] die.

In decisione

but d[ub]ij. B[it]ul. Adar

ſi. tenèt c[ib]adum e[ſi] ſicut
ˆbba Aut. ſonat. f. vna die ſi altera nò: q[ui] p[ri]n[si]r] subtili
lus d[iet]andù ſit in die poroſiint in tertiana nota q[
]ui in tertiana pura: q[ui]s in die q[et]is: etiá absolute
in ordine ad ſat[ui] ſit groſſius digestandù in nò pura
q[ui] l[og]io. A[n] p[ced]e[t]ur in ea pulli: ſed in pura nò:
ſed ſola p[ti]ſana et ſimilia.

Sed cótra

q[ui] nò vidèc[ui]ſiſimile, q[ui] feb[ri]ſes

notabil[ur] cui? b[ui]tudì c[ò]tinue et
d[if]ſoliuſ: q[ui] sp[ú]s pauci[ſi]ca[n]ſe p[os]ſit altemis dieb[
]abſtinere a c[ibo] oino p[.x]t[riij]. bo[za]: a[m]axie in bac
keb. q[ui]q[ui]s plonga[] viſq[ui] ad dues m[é]ſes: vt ſup[ra].
P[ri]terea poriſmo tertianè nò pure durate a. x[riij].
boris viſq[ui] ad. x[riij]. bo[za]s ſicut durat q[ui]m plurimù
q[ui] p[er]b[ac]t etibi exbibert a[n] poriſimù p[ti]ſanà ozdea
c[ea]. v[.riij]. bo[za]: aut q[ui] ſi p[er] in fine poriſimù eand[et]
aut p[an]e lotu: q[ui] in a[q] diffoliutu qu[em] poterim? etiá
[da]re in declinatiorè ſi bo[za] declinatioris fuerit bo[
ra] coſueta. M[ec] valet q[ui] d[ic]at q[ui] poriſmus tertiane
nò pure durat al[io]q[ui]x. x[riij]. bo[za]: au[ſ] sup[ra]: q[ui] nò eſt
p[uen]iens in poriſmo c[ib]are. p[ri]q[ui] b[oc] raro acci
dit: nec p[er]ter caſi[us] raro cuenitèt deb[et] facere ca[
]nonè g[na]lè in oib? P[ri]terea etiá in b[oc] caſu in de
clinatiorè poriſint c[ib]ari poterit saltè dando bro[
d]i[n] pulli z[uc]barat[ui] q[ui] b[oc] q[ui] nutrict forſe etiá
puoac l[ud]o[ſe]. nec p[al]z q[ui] d[ic]at q[ui] cadète d[ut]e e[ſt]
c[ib]us d[à]dus: al[ir] q[ui] debem? expectate q[ui] cadat.

Ego ita[qs]

p[ro] mea parte credo aliq[do] e[ſ]
exb[ib]endù in die poriſimù ter[
t]i

tiane nò pure q[ui] a[n] poriſimù q[ui] poriſimù: au[ſ]t al
tè in declinatiorè e[ſi]: ſi[ſ] re ſubtilè ſicut p[ti]ſan: 3: au[ſ]
panè lotu etiá in brodio pulli q[ui] ſilka. p[et]pue t[em]o
stro in quo bo[ſes] ſunt aſſuèt multi c[ibo]. e[n] im
andù aliq[do] p[lu]etudin: p[ri]a aſſo[ri]mo: ſ3 volè
P

Autcenna.

## Tractatus

do tenere Aut. et Bal. et uniformenter métibus eorum loqui op 5 dicere et cibatio de q. bic loquitur est exbitio ferculi et pulle nus groſſe in notabili quæritate: fed proprie cibatiori sonat vocabulāu est exbitio ferculi et carnu: fed in modica quæritate ptiſana yo et panie lotus ſobilis et ſimilis: q. ego pce do etiā bis in dienò ſunt cibatio neque p[ro]ſte cibatio: hoc modo credo eorum dicta eſſe interpretāda et ſic noproto tempoze dietandum eſſe.

### Et non ſit infrigidatio mino?

In bactertia parte ponit minore ifrigidatione Puenire i tertiana nò pura: q[ui] intelligendùnque t[em]a in regimine medicinali: in regimine cibi et potus.

### Sed dubitatur

qui dictu nò doc est de licentia p[ra]ia: q[ui] debet ke. et nò de licentia ſeda: q[ui] debet bùori. Dicte q[ui] etià est de licentia ſeda: q[ui] debet dumor: nò eſi solu miſus in tertiana nò pura infrigidamus: q[ui] ke ſit mi nò: fed etià ne colera nò pura amplius ingroſſet et fiat ineptior euacationi.

### Et vt clifterizetur in principio clifteribus acutionibus.

Tibec est quarta d[omi]a p[ra] quâ medici debêt cliftert 5are in principijs ſe[ſ]vibus clifterib: acutionibus et patières tertianâ nò purâ p[ro]pter mato: multitudine groſſitièr et viscoſtatê materie in partibus ſtoma cbi et inteleſtino: in quib[us] est minera illo: glemmati q[ui] colere admifcetur i ponendo blitè mt/nòre cartamú mercurialè: turbitb. furſures. et ſilia in decoctiòe p[ro] clifterib: Œt ponèdo in eſtè mel: aut mel violatú teràpigram et ſimilia.

### Et vt expectetur digestio in solutione vetris eorum plus.

In quinta d[omi]a per quâ p[re]cipit q[ui] mato: digonè debem? expectare i tertiana ſi pura p[ro]dódo p[ar]macu electuïn colere non pure q[ui] in tertiana pure p[ro]dódo p[ar]macu electuïn colere pure cuus c[non]is ratio est. qui colera nò pura p[ro]pter ſua[ſ] groſſitiam et viscoſtatem est ineptior euacationi quâ colera pura vt declaratú ſuit fatis ſupercus.

### Contra quę

canonem instat: q[ui] còter opantes factùt p[tr]ararium frequêter fatis a p[ri]cip. euacuàres non expectata valde manifesta digonè in tertiana nota. et ecotra valde manifesta: immo còpletà digonè in tertiana pura expectàres. In ſecundo Aut. d[ecedit] i principio nò pure clifteria acuta et nò in principio pure. Ter tio in fine but? capit còpont solutiùn cut? paucu euacuat paru de malo, quare debes intelligere in tertiana eſſe euacuandú paularitæ an[di] digonè completâ. In quarto in cura legmatice fatis ab initio euacuat cù turbitb. ergo ſic faciendùn est in tertiana nò pura p[ro]pter admixture f[leg]matis c[u]s colera ratione cuus genera: colera nò pura. In oppo ſitú est Aut. in p[re]pitt. et ratio ei? dicta est ſupra.

### Pro solutiòe

bui? dubij p[mi]ttendùn est p[ri]vo q[ui] duplex est cura: re/gularis: et coacta: q[ui] ſit vtrach ſtatur ex ſepe dictis manifestùn est. In d[oc]p[mi]ſſo ſit bec p[ra] c[lu]ſio co acte frequêt? est euacuandú in tertiana nò pura. q[ui] in pura ante còpletà digonèm: p[br]atur: q[ui] in pura aliquado co acre euacuandú est ante còpletà digon[ton]e p[ro]pter furioſtatê materie: q[ui] in nò pura euacuandú est ante digeſſionè còpletà p[ro]pter multitu dinè materie cogentè euacuare. ratiſtime auri in pu ra p[re]tingit eſſe furioſtatê materie cogentè euacua re. i[g]itur còſluſio. vera. tenet confequëtia: et mato: quo ad vtrach partè est manifesta. mino: yo p[br]at

## Decura

q[ui] raro reperſtutur materie furioſe. ſeda affòrſimo rum còmento.rij. Et multotìtes in tertiana nò puſa reperit materia peccàs ſuperflua multitudine cum de mête autòu frequêter ſit moſbus repletiounis: ſicut in flegmatica. hoc etià quotidiana expectientia declarat. In ſecunda c[lu]ſio. citi: ab initio ceteris partib: cogimur euacuare in tertiana pura pendête a materia furioſa nulla expectata digonè qua in tertiana nò pura p[ed]êde a materia multa. p[br]at: c[ui] veloci? et matu: imineat p[cul]i: p[pt] ma teria furioſam q[ui] p[ro]pter materià p[ri]terea me dic[ici] materia furioſa ſtati ab initio euacuát et era dicatiue p[ri] p[rit]. Et ita p[ri]cipit Aut. in ca. de curatio: ntibus vlibus ſeb. p[ur]i. q[ui] in tertiana nò pura flegmatica et ſimilib: ante q[ui] mino: et expectat aliquas digeſſionè saltê occulta: que nò excludit principi: ab augimêto: ita paulati p[ced]uti digerêdo et euacuando vt patebit de intentione. Aut. in hoc ca. et in ca[pi] de f[leg]matica. In tertia c[lu]ſio regulariter et ſöm plurimúi est longior: t[em]a mato: expectas da digestio in tertiana nò pura qua in pura. p[br]at colera nò pura ſöm plurimúi est ineptior digestio in nò qua colera pura. quare logiuse t[é]pus exigit pro sui digestione. P[ri]terea dato quod in genere ſuo baberet equalè gradu: digeſſionis cù colera pura: c[ui] p[ro]pter groſſitièr et viscoſtatê ſuam difficilius ſit apta a ſuo loco remoueri et penetrare p[ar] meat? an guffos: q[eo] exigit in genere ſuo mato: expectiounem quam colera pura vt ſit apte educibils. et bec conſluſio est de mente Aut. in prefenti parte.

### Et vt ſint in aqua ordei eorum virtutes digestione et solutие: ſic illud quod diſimus in eo i cui? ſtoma]o acetat aqua ordei: immo fortiòres quam in illo. Forſtasse enim necesse est vt decoquan[que] in ea ſopus et, ori ganum et calamentum et ſpica ſecundú c[ou]plexionem: et ſicla iuuaatiua eſt in eis: et permi[ſt]io a que ciceris cum aqua ordei: et in n[em] ne eius cicer est iuuaatiùn eis.

In parte prefenti ponit ſextà differètia d[ic]es q[ui] in aqua ordei patienti: tertianâ non pura debent eſſe virtutes digestione et reſolutiue. i. subtiliatiue: q[ui] ſiud illud q[ui] ponitur in eo: in cuus ſtoma]co acætata aqua ordei. immo fortiòres quâ in illo. Forſtasse e[m] necesse est vt decoquatur in aqua ordei eorum ſtopus cali: in tertio. a[ſc]i. origanú etiam et calamentum ſpecies pulegi] cali. q[ui] ſic. in ſecundo. et ſpica cali. q[ic]ſica in primo ſecundú c[ou]plexion. ide[ſ]t of]uerſitatem c[ou]plexionis corporú patienti: q[ui] cole: re non pure. colera e[m] magis calida: ſicut cora ci[trina exigit min] q[ui] calida q[ui] colera vitellina: q[ui] ſk[ra] corpa magis cala exigu[n] minus calida. q[ui] ſicla. f[la]blitis mino: eſt iuuaatiua eis p[ro]pter plures partes calidas reſpas in blite minore qua imato: qua p[ro]pter magis ſubtili[ta]t et abſtergit qua blitis ma[ſ]io: q[ui] in fine et? f[ter]tiane cicer. q[es]a aqua ciceris ru bet vel nigtr tuuat in eis: nò a[ui]t in p[ri]cip]to: q[ui]ntúm[ſ] puocat et a[per]t: q[ui] per cicer etià poſsum? intelligere ip[er] vía c[ib]i exbibitú in ſuba. p[re]ſtatius t[in] est h[ui]ſt et? q[ui] c[af]i]tòris digon[ti]ns. In notandú p[ri]vo q[ui] in ca. de aqua ordei. d[oc]uit Aut. ponere radices apij ad p[bi]tendú et? aceto ſitatê in ſtoma]bo: q[ui] lis n[ò] ſufficiëtib? d[oc]uit ponere paru p[iper]is. b[ic]a[u]t Aut. n[ò] ponit bec cala ad p[bi]tendú acetoſatio n[é] aq[ui] ordei. q[ui] ad ſubtiliandú materiá terſtiane n[ò] pure. Et q[ui]s d[ic]at b[ic] q[ui] debêt p[on]i in ea forſto: res q[ui] poſite ſunt ad p[bi]tendú acetoſationè n[ò] in teſligi]tur.

Secundus

telligitur intemne: sed quo ad multitudinem forme non enim posset aliquid puentiens intesse calidum? Φ̣eit piper calidum in quarto que ibi ponitur.

CET opus vt cōsideret eppinquit as nō pure ad purā et elōgatio ei? ab ea: ʿs cōm illud diuersificare inter curā ei? et curā pure: ʿs fi fue rit valde pπinque pure: tunc diuērifica inter eas diuersificatione parua.

Jn parte pſiti ghaliſat diſerētā inter curā tertiane pure ʿnō pure dīcēs ʿp cōm lōginquitateſ nō pure a pura debeat inter eas curā diuersificare iſpfa aut paru diſtāte oz cura paru diuersificaret et bec diuersificare intelligit in ſex dōdiſtībōſuprāſcriptis. Sed vtr in bac vltima exéplicet ʿq̣n paru diuersificabit ponem? ad buliendu cū aqua ozdet radices endiuſet ʿnī multu radices apij.

CET cum videris vānas eoπ groſſas: tunc flebot homa: et cum flebot homaueris non indigebis clifteri.

Idic ponit in ſpāli curā tertiane: nō pure: et p[ro] per euacuationē. ſco o per digōnē. tertio ponit deſcriptio quarundā medicinār ʿt caſi. quo: ſuam in ſn eis. ſco a tbi. (Adiuuātia aui): tertia ibi (Et de euacuationibō bonis). P[ra]ia in q̣tuōt: ſicut quatuor: ponit canones in q̣tuō: euacuatībō: quoruzi p[ri]miſt eſt de flebotomia: et ʿſp cū videris vīnas groſſas. ʿt zu supple subrubeaſignificātes co l[er]ā eſſe admixtā cū ſanguie flebotboma. ʿt cū flebot homaueris nō indigebis clifteri. ʿl acuto faltes ead[em] die. G. P[ro] quo ſcendus ʿp duplex eſt cliftere, quodā acutū: ʿnō eſt ſol ad mūdificandū inteſtina ſa attraendu materias lōginq[s] q̣dō d[ae]t le nitiu[n]: eſt ad educendu materias q̣ inteſtīntis cōdinētur. Jnunc ad p[ro]p[ort]it cliftere lenituiu p[os]ſt ead[em] die p[mi]tti flebothomieytute nō ex̄re multu debil[ati]na ʿnī ſet et multu debilis melius eſt ʿp c[ed]eſt ʿnī yelspera p[rem]itraſt: ſed cliftere acutu regulari nō debet fieri ead[em] die in qua ſit flebotbomia.

CET ſias ʿp nō eſt res magis iuuan eos quam vomitus p[os]t cibum.

Idic eſt c[anon] in quo d[ic]it rē nō eſſe magis iuuanțē eos ʿq vomit? p[os]t cibū. Lui canoni c[or]dat Bal. in terapētica ad glauconē. Raſis. xvii. cōtinētis. Lutus o eſt: q: vomitu vtrac materia: ſes colera ʿt flegma apte euacuāt. ſit eſi nec ſe. e[]u duplex tertiana nō pura[em]itrite? boib[em]ultipliſcatibus legma per indigeſtionē ſtomachi ʿt calidis ſcom e[pr]: ʿp ſup[ca]le factis malis motib[em] in q[ui]b[em] vomit? bmōt e[n]at materias: q[] fac ilio[plur]imoz emi expulſio eſt leuio: ea q̣ paucio: vt d[ic]it. F[at] at b[ic] vomit? l[um]edo p[os]t cibū. ʿz. ſij. okimellis cū. ʿz. ſij. aque tepide: ʿnī ſi opus fit: a[da]ſt aliq[em] d[omi]t? vt puta. ʿz. ſ. ſucci rapbant: aut ſimile ʿn adjuuetur cum iterata impoſitione d[ig]iti: aut p[ē]ne in o[ze].

Sed vtrum b[ic] vomitus debat fieri na tura nō inſtitāte eſ dubium cū ſuperius in ca. g[na]li p[ib]be a[ſ] natura nō inſtitāte. Ex alia p[te] b[ic] ʿnī multis locis plurimū laudāk et eſt aptiſim[em] ad euacuationē bmōt materierum. Z[red]o ip[ſum] eſſe p[u]ocandū etiā natura nō inſtitāte obſeruatibus duabus dōdiſtībō: p[ra]ia ʿp facile vos mant. ſecuā ʿp frequêter cōſueuerint purga re ſu/ perſula ſua per vomitā. Sed natura inſtitāte adi uandus eſt quā docunc[em] natura tentauerit niſi alio qua causa foſtis obſtet: ſicut timor fracture ve/ ne frangt: ſonſuete et ſimiles: aut quia difficulter vomant,

Tertia, non pu.

Fo. cxiij.

CET de solutiuis in principijs ei? que ſunt proponquiōra equalitati eſt aqua algelenia b[im] decocti ʿt ſyzupus acetoſus: ʿt forſtasse ponemus in ea caſi. ʿnī foſtius illo eſt vt p[os]nas in ea virtutem turbith.

Jn p[re]t p[ri]t[ati] deſeribit quedā solutiuā. d[oc]o de ſol lutiuis que conceditur in principijs tertiane non pure p[pi]nquis leniatis. i. lenibus nō exoluētibus ſunt aqua: ſes in ſuſi[on]ta algeleniab[im]: ideſt condīti de roſis ſiue ſit z[uc]baru ʿroſi. ſiue mel roſi. ʿroſi eſſe eſroſis recētibus decocti: ideſt ſufficieter ingrōſſa ti p[ro] decoctionē. p[ro]p[ote]rera magiſintelligit de mel leroſ. q̣d decoquiſt. posſem? etiā iuleb roſi. e[pr]roſis recentib[em] ʿvīt. q[ui]d etiā decoq̣tur. D[omi]s a[ut] ſit. ʿij. ʿz: cū tanta aqua vt apte p[os]tit bibi. ſyzupus aceto p[os]ſus: aut cū bis mixtus tāte quātitiatis vt p[os]t ſit aliquiditer lenire: ʿt forſtasse ponemus in ea. ſes aqua mixta cū ſupr]aſcriptis caſi am tante quanti[tatis] vt p[os]ſit lenire ʿn foſtiori p[os]t opus: ʿr posſem? caſiā et virtutē turbitb miſcere cū aqua ſupr]aſcri pta in d[omi]s p[u]enient[em]: aut t[ui]n vni ex eis. Eſſe ʿp c[ō]b c[ō]cedit turbitb in principio q̣d maxime p[ced]endu[n] eſt cum ſint aliqua ſigna vigōnſis occulte. q̣ nō ex] cludunt principiui: vt e[pr] apud Bal. i. de crifi. viij. ca. Al]y abas t[ui] nō c[ed]eſt solutuiu[m] electiuiu[m] in principi]o buſus ſeb. niſi materia ſit tumultuofa: ʿz tu in] tellige per tumultuofam] largo m[ō]. ʿz debis ſupr]a] d[oc]tum eſt quantu[m] eſt oppoſunum.

CET clifteria in principio ſunt magis dile c[eta] qua solutiuā alia: et ſunt clifteria in quibus eſt virtus alhaſſel ʿt camomille, et ſicke et cartami et violarū et ſebest[em] ʿt fic[em] ʿt odo[z] turbith): ʿn e[pr] eis eſt caſi. ſi[ſt] ʿn oleu[] ſilaminu[n] ʿz b[aur]ach): ʿt forſtasse indigetur vno iſto[rum] ſcom elongationem ſebris a pura.

C[aff]irmat clifteria etiā magis Aut. diſlecta quam solutiuā alia ſes in principio q̣d canō ſupr]em] decla ratus ſuit in ea. g[na]li: ʿn eſſebrīſes ea inſu[n] nobis duplex cliftere vn[u] leu in quo nō ponun] ſelective aliqua euacuātia nec multu stimulātia: aliu[n] acu[n] tum in quo ponūtur turbitb: cartamui: ʿn e[pr] ſale no tabiſiter. C[]eſcriptio primi. R[em] camomille ſicke violaru ana. AD. ſ. fi[ci]u[m] ſiccaru numero ſer. ſebest[em] numero xx. p[os]t debitā incſionem] cōſtutionē buſat in quattuor ſib. a[q]ad: c[ō]ſumptionē medietaſtis et colētur. cu[em] decoctiſ[s] colate acipſian[em]. ʿz. xx. oleu[] ſi[ſam]inti. ʿz. ſij. ſal. ʿz. ʿij. miſſce. viole ſin[] fine ponant ad coquendum. C[]eſcriptio acutu. R[em] alba ſseſt 1. tribuli cartamui. ana ʿz. ʿz. turbitb ʿz. v[ic]lem] mi[zo]ris AD. ʿij. buſi[]tāt in quatuor ſib. a[que] ad p[]ſumptionē medietaſtatis: colētur bene ex[pr]im[em]o. de qua deco c[ti]ſione acipſiantur. ʿz. xviiij. oleu[] ſi[ſam]inti. ʿz. ʿij. ſalis 5. v[ic]riuſo[] potes addere caſſa. Posſemus etiam buſu[]modi fortificare addendo yerāpīgrā benedi ctam yerā logodion ʿn ſimila ſcom erigentia. Bis ergo vtere in ſeb: zeu: aut parum diſtante a pura acuto in multum diſtante.

C[]adiuuantia autem ad digeſtionem ſunt ſicut ſyzupus acetoſus permiſtus cum alio[] quantulo de geleniab[im]: aut ſyzupus acetoſus de radicib[em]. E p[os]t ſepti[n]um] ſicut de]coctio abſin[th]em] eſt enim iuuiuatio subtili[tia] materiei et conſo[]tatiuā ſtomachi ʿn ſi militer aqua ſeni[culi] et aqua apij cum ſyzu[po] acetoſo: ʿn ſi pertransit decim[u]quartum

P. II

Tractatus

tunc non malum est dare in potu trocíficos
rotatos et minores.

Ib. ſyrupi acetoſi ſimplícis. 3. f. mellis ro. co. 3. v.
míſce cù aqua endiute; 2. aqua zucb. ſt. p[er]u enit ſyr-
rupus acetoſus de radićb? p[ro]cedente magis d[ig]e
ſtione; et p[er]miſſa euca cuatiòe. ſt. decoctio abſin-
bij poſt ſeſtimú; 3. poſt maniſſa d[ig]estioneſ tu/
uaſ ſubſtílado materiá et conſoſtado ſtoma cbum
ante d[ig]estione nocet vt infertus in emitrit[ate]; 4. ſil-
poſt d[ig]estione 2. aliquá mino[ra]tione p[er]uenit ap[pi]
et ſenſtua cù aqua 2. bmó[ta] perſt[ia]; 2. poſſunt míſce
rt cum ſyrupo acetoſo. 2. ſi p[er]traſt decimú quartú
nó eſt malú addere trocíficos roſ. minores. i. b[er]
uſs deſcriptionis qu[ia] c[ou]nenit. tunc conſoſtando
quadá ſtup[er]icitate quóru[em] administra[ti]o n[ò]i eſt con-
ueniés ſiſi poſt d[ig]estione et mino[ra]tionem.

Et autem egritudo p[ro]longatur non in
uenemus e[rc]uſatione[]s quin demus ea que
ſunt: ſi[mi]t trocſi[ci] de eupatòrio et decoctio
eius et caleſtio partium hypocundrio[]n
eſt huius generis; et emplaſtratio, mirach:
ozoum iterum cum eis quo d[ig]erunt et ma-
turant et molliſtant tensionem cum vene-
rit illic. Cum ergo ſeuueris q[ui] d[ig]estio iam
aduenit; tunc euacua 2. puoca t non cures.

Ib[ic]e oſtendit quid factend[ui]s ſit: cum bmó[ti] tertia/
ne p[ro]lóſganur multú: ſes ad duos menſes ſupra:
quia taſes maliſnát memb[ra] nutriu[n]a ea op[ila]n
do debilitádo et multiplicando in eis ſuperſluítas
tes ſam for[te] errante d[ig]estiu[n]a epatis. ſinde eſt
ti: mo: de y[ro]pí[n]. d[ic]it eſt in b[oc] canone vt[é]ſd[ui]s eſſe
trociſc[ie]s de eupatòrio et decoctione eius: 2. debě-
mus etiá caleſa c[er]e paſſu p[oc]cu[rid]iorú; 3. em-
plaſtrare mirach c[ui]s bis[que] d[ig]erut. 4. ad benignú
reduc[ido] id q[ui] p[ot] reduci 5. maturát d[is]ponendo
ad eucauatio[ne]t 6. molliſat[ia] tensione mirach ſi fue
rit reſolu[ído] que in eis de bumó[bus] 7. ventoſita
tibus continent[em]. Abímuſs ergo trocíficos de eupa-
tòrio diſſperatos cum ſyrupo ſuo: aut for[te] reſo[]
mati in p[il]ulitis: ne for[te] diſſperati cum ſyrupo
ſint nimis abo[bit]es: aut for[te] faciem? decoctio[
]nem ſupplentě vicem trocſi[ci] ex eupatòrio ſcolo/
p[end]ria c[u]ſcute t[am]aríſco 2. filib?. ſyrupus aut[em]
mirabilis in bis casib[us] eſt ſyrupus acetoſus diaro
don deſcriptiòe. Ad ſue que p[ores] diſſeperare c[ui]
aqua abſintbijs e[up]ato[rij]. Laleſtio aut[em] de qua
ſupra fiat c[ui]s oleo de abſintbío de ſpíca ſomenta[\]s/
do ſes p[ar]te leſam c[ui]s filto[ro] in bis inſuſo qua p[ot]
sequi vnctio ex eſt[em] de miſcendo ſecu alijq[da] abſinbiſ
ſpíca. ſuq[ui]nát: calamenti 2. ſimiliú: addendo c[er]a[]
et p[ar]ni aceti ad penetrand[ui]. Et de p[re]ſantibus
eſ ſuccus e[up]at. cum quo p[ot] kierí vnctio 2. ſom en
tat[io]: aut ſingulariter: aut c[ui]s ſup[ra]ſcripti miſcen
do. Tua a[ut] interest bmó[ti] duerſſicare 2. ſom ſeb.
erigentias; et ſcom memb[ra] nobilia leſa. ſes e[pa]r
aut ſplen[é]: aut ſtomačbú: aut plura ſimul. Lú ergo
ſeuueris quod d[ig]estio iam ſes perfecta euenden: t[uc]
eucaua ſes pb[ar]maco exoluenter 2. p[ro]oua vi[ra]n[am
forto[bi]t? p[ro]ouatiuſis: 2. n[ò]o cures trí[mi]s. ſes de al[re]
ratione: aut d[ig]estione quan[ti]u[em] de eucauatiòe. Ali-
ter et n[ò]o cures: ideſt n[ò]o dubitanter euacues ſolu[é]
do: ſi[mi]t for[te] ſecit[it] ante perfecta d[ig]estione, nam
perfecta d[ig]estione butuſmodi c[ó]cedun[em] ſecuſus
quiá ex parte d[ig]onís n[ò]o p[ot] sequi nocu[em]tum.

Et de euacuatio[bus] bonis eis est vt ſi
mantur p[er]e[pi]gre. 3. v. ſucci lactuce et cupa

De cura

toſij ana. 3. iiij. ſeminis ap[pi] mirabolano[]zum
citrino[]zum l[ez]bulozum ana. 3. v. turbith. 3.
vii. ſiant pillule e[ris] c[ui]s aqua ap[pi]; 2. ſit do-
fis eius. 3. iiij.

Ib[ic]e ponit p[ri]mo quaſda[]s medicínas solutiuſas
ſco[do] ponit canonem et ſecundú illus ſi[mi]n ponit
quaſda[] alias medicínas. ibi ſco[da]. Et ſoſtasse eſt
neces[]saria. in p[ia] parte ponit duas medicínas:
quarum p[ri]ma eſt ita. R. y[ere]pígre ſes c[om]unis
que y[era] ſimpl[es] app[ell]atur: 2. ſit e[] octo rebus: et
d[ic]itur y[era] quaſi ſacra et p[ig]ra amara: qua[] ponit
Auicen. quinto canone. 2. Bal. viij. terap[é]tice: 2. ma
nifeſtum eſt quod be p[il]lule ſunt magis solutíve
ſlegmatis qua[] colere: et reliqua q[ui] d[ic]it nota ſunt.

Et de illis eſt decoctio bona inuentione
noſtra. Recipe e[up]ato[ri]j abſin[th]ij mirabo
lanorú l[ez]bulozú ana. 3. v. ſeminis melonis
feminis cucumeris et citrulli: ſeminis ap[pi]
p[oli]podij ſuch[aa]e bedeguar omnium ana
3. v. turbith. 3. i. caſſe fitſule. 3. v. p[as]ſularúz
enucleatarum. 3. pp. ſicuum. decem numero
ſebefen numero triginta. geleniab[ui]m fa-
cti cum roſis perſicis pondus. 3. quindecim
decoquantur omnia ſecundum deſcriptio-
nem huius. Et ſumaſ[que] de ea caduſmagnus
in qua p[os]ita ſit filli[qua] vna ſcamonee.

Ib[ic]e ponit ſecundú solutiuſi: et eſt decoctio que
vt eſſiſtimo debet hoc modo kierí debemus acſipe
omnia q[ui] ponútur in b[ac] recepta p[re]ter caſſiá; 2. ge-
leniab[ui]m 3. c[ó]terere conſerenda grosſo modo: 2. in-
cidere incidenda 2. bulire in ſer. ſilib. aque v[ic]p[us] ad co-
fumſionem meditatis: au[]t quarú partúus: 3. vi vis
quod for[ti]us ſoluat: et coletur bene ex[pr]im[é]do c[ui]
qua colatura vel decoctione colata miſceaf caſſie
tracte. 3. v. geleniab[ui]m de roſis perſicis. i. regiſt[ois]
illius. 3. v. miſce de qua decoctione e[bi]beaک p[ro]
d[os]i vna caduſ magnus et pondus. iiij. 3. in quo ca
do ponatur vna filli[qua] ſcamonee: et eſt pondus
quartuo: grañ. o[de]ſi. Such[aa]e eſt ſp[ina] arabica.
Bedeguar eſt ſp[ina] alba: et ſunt ſimiliſs virtutis.
Ib[ic]e n[ò] inſto in verſiſcatione butuſmodi recepta[
]rum. nimis enſim eſſet poliſum. Adodus autem
veriſicádi eos facſe elici poſſet et qu[est]ione mea
de compositio[]e medicinarum.

Et ſoſtasse neceſſaria eſt medicina for-
tis vno modo: debili alio modo: eius vero
ſoſtítudo eſt ſecundú hoc quod ipſa eu-
cuat humo[]zem viſco[]ſum: ſed ipſius debili-
tas eſt ſecundum hoc quod ipſa non eu-
cuat plurimú vice vna: immo poſſible eſt vt
fiat gradatio in ea quare euacuat humo[]ze[]
cuius euacuatio non eſt neceſſaria multis
viciſbus vt non deſtruat virtutem.

Ib[ic]e Aut[em] ponit canon[é] et p[ri]tinet tres[partes]. P[ri]
mo ponit canon[é] et ipſi[us] declarat. S[co]do ponit vt
litaté et p[od]itiòdes medicina solutíve ſin dictum ca-
nonem. Z[erti]o deſcrib[it] illas medicínas. ſco ibi
( Et bec eſt medicina que p[oteſt] subtiliare.) t[er]tía
ibí. ( Du]uiſmodi quid[é] medicina. ) In p[ri]ma par-
te d[ic]it ſoſtasse. 1. al[í]quando for[te] neceſſaríu[em] for-
t[é] med[ic]iná: vno modo et alio modo debil[é]: ſoſtem
quid[é] euacuant[em] b[um]o[ſ]e viſco[]ſum q[ui] ſeſſit t[uc]a
cuat[ion]t. debſtem vero: quiá n[ò] v[ic]e vna plurimú
euacuant[em] que medicina eſt gradatim: et in pluri

bus vicibus

Secundus

bus viciibus eribenda 2 nō vica eribitibōse: sed
in pluribus totus bumo: superfluus educatur et
nō detrabatur virtus. Primo notandī merito eti
cruz fuisse fortaſſe ſue aliquādo: q. ita medicina
nō conuenit: nifi quādo tertiana nō pura multus
elongatur a pura ppter multi 2 viſcoſi flegmatis
admiſtionē cum colera: ſicut est in tertiana non pu-
ra pendēre a colera vitellina valde groſſa: et ma-
time quādo aſdect virtutis debilitas nō tolerātis
in paruo ſepeore forſte euacuationē. Iſecundo no-
tandō: q. licet duo bumozes equalē babeant gra-
dum digestionis in latitudine couëntēte ſue ſpe-
cieſtat vnum eſſe altero euacuationi imperatio:
rem: ſicut colera vitellina naturali colere compa-
rata: et melācolia flegmati comparata. vnde opz
minus paratu paulatine et gradatim magis eua
cuari eo qui magis paratus est. Iſ ex quibus iſer
tur ceteris paribus melancolā magis gradatim
eſſe euacuandā quā flegma; et flegma quā colerā
nōtā et coleram notam quā coleram naturalem.
Iſ et nota in ita euacuatione bumozum groſſoz
ſardam euacuationem ſolutiut eſſe melioſe 3 ſe-
kinā eius operationē. impetuofa nāq et velor ſolu-
tio educit partes ſubtiles groſſis remanētibus.

Iſ et hec medicina est que potest ſubtilia
re et aggregare et ſoluat paru ei? et ſoluat
plurimum eius et malo: ſed parum parum
et malo: et plurimum plurimum ex malo.

Iſ nunc facit q[ui] dictum est. et primo p[er]mittrit con-
ditiones medicinae dicte. c[uo] infert implicheat for-
mam exbibitionēs medicinae dicte. c[u]ſecca ibi. (De
decoctōibus parum.) In prima parte dicti q[
bec medicina potest ſubtiliare et aggregare: ita
q[ui] medicum eu acuabit et plurimum eius eu-
cuabit. ſed parum eius parum euacuabit de buxo
re malo. plurimum vero eius plurimum euacuabit de
bumorez malo. Prima autē pars ſic est intelligen-
da. bec medicina p[or] ſubtiliare. i. minozare et ſub-
tilem. i. bumorem minore quādo. f. datur i parua
quātitate et aggregare: quia coniunctim multus
de buoze euacuare quādo. f. datur i magna quāt-
tate: et cónsat bec expositio textui ſequēi. q[ui] pa-
rum paru ſoluit et plurimum plurimum. Secundo po-
test expon q[ui] bec potest ſubtiliare. b. buozes q[ui]s.
in ea ponerētur aliqua ſubtiliātia: et aggregare:
quia ſtipticando vnire et vniendo conſoſtare: q[ui]
q. ponerētur in ea aliqua ſtiptica: nec mirandum
butuſmodi effectus a medicina compoſita poſſe
product. In notandum tamen q[ui] ſi notum fit pa-
medicīne parum ſoluere et multu multu. determina
tate tamen ſunt doſes medicinarum c[ó]poſitaru
ſcom virtutes implicaui ingredienti medicinas
compoſitas ſolutiūas quozum ingredientium vir-
tutes a Aſſue: et reliquis perquirende ſunt.

Iſ de decoctionibus vero parum forſtasse
non facit aliquid.

Iſ hec Autceñ. implicheat tangit modum et ſoſmā
coſpositionis et bmōſ exhibitionis melancolie co-
poſte q[ui] q[ui] forſan. modicuī. ex decoctionibus non
facit aliquā operationem. Et quo infertur q[ui] cum
querimus euacuationē bumoriz paruam vel ma-
gnam non erit eribenda medicina in ſoſma des-
coctionis: ſed ſcom ſubſtantiam vputa in ſoſma
p[il]lularum aut electuarij. ita vt detur ſubstantia
medicine et non ſolum ſoſma: aut virtus Ali-
ter ad ſoluendum etiam paruopozet dare quatu-
tatem magnam quam ſtomacbus forſte abbomis

Tertia.nō pu. Fo.cro.

naretur: et boc maxime verificatur in bumozibus
groſſis et viſcosis: diſſicilis ſolutiōs: et ibis quo-
rum venter nō facile obedit medicinæ ſolutiuis.

Iſ et huus quidem medicina eſt ut ſuma
tur turbit quātitas. 3. f. et plus ſcom ne-
ceſtitatem: et ſcamonee p[ro]pe altoſugi. i.
aut ſupra id: et conficiatur cum geleniā-
bim predicto et bibatur. Aut ſumatur de
agar. et ſcamonea ſcom hanc compositio-
nem et conficiatur cum geleniabim predi-
cto et bibatur: aut ponatur in ſucco roſa[]
recentium cuius quātitas ſit vīnca vna. et
bibatur aut ſirupo roſ. et bibatur.

Iſ auicē, deſeribit illas medicinas. et c[ó]ſtinet tres
partes ſcom numerum triu[m] medicinaru[m]. quarum
prima eſt. R. turbitb. 3. f. ſcamonee altoſugi vnuz
aut parum plus. et eſt altoſugi pondus triu[m] gra-
o. de. Debem? aut de turbitb ponere plus et mi-
nus de ſcamonea quādo tertiana non pura mul-
tum diſtat a pura. Econtra vero quando parum
diſtat et miſceatur cu[n] geleniabim. eſt vna doſis.
Iſecunda medicina. R. agaric[] ſcamonee ſcom
banc p[ro]poſtionem. i. p[ro]poſtionem bozum duo[]
inter ſe et euacueſt de ſlegmate et colera ſcom eſt
gentiam colere non pure. poterim ergo acſipe
re agarſt. E. ij. ſcamomee altoſugi vnui aut circa:
et ſimiliter miſceantur cu[n] geleniabim et bibātur.
Aut terſto bmōi permiſceatur cu[n] ſucco roſe recen-
tis cuius quātitas ſit. 3. j. aut cu[n] firupo roſato et
bibatur: et bec viſtina p[er]miſtio magis valer in ter-
tiana nō pura parum diſtante a pura p[er]pter ſuch
cum ro aut firupum roſ. magis inſrigidantem et
coleram euacuantem. Iſed bic[] nota q[ui] in tertia-
na non pura colera et flegma ex quibus facta eſt
colera citrina aut vitellina ſunt redacte ad vnam
ſo[m]am. i[de]o bonum eſt vt medicina ſolutive
in quar[u] co[po]ſitionem ingreditur turbitb ſcamo-
nea et ſimilia: ſint fermentate: et per fermentatio[
nem redacte ad vnam ſo[m]a et ad vnam po[pr]zie[
tatem elective euacuantem coleraz et flegma. In
emitriteo vero cuius colera et flegma nō ſunt re[
dacte ad vnā ſo[m]a melius eſt ut non ſint fermen[
tate: vt ſcamonea euacu et colerā: turbitb flegma:
et de bac materia dictu[n] eſt quātus oppoſtu[n] eſt i
questione mea de co[po]ſitione medicinaz in fine.
In tertiana nō pura p[er]ſuſ ponātur intētiones
furta Auicē. c[ó]ſideretur p[er]quittas pure ad non
purā et eius elongatio ſcom pluris: aut paucio[
ris: groſſioris: aut minus groſſi flegmatis admis-
ationē cum colera: et ſcom boc cura diuſerificetur
tam ex parte ſex rerum non naturalium quā in re[
gimine medicinali. I[ura] itacq[] tertiana non pu-
re erigit nonem intētiones. Prima eſt debitum re-
gimen ſex rerum: q[ui] minus debet ad frigidum et
bumidum declinare quā in tertiana pura. et tāto
minus quāto eſt magis diſtans a pura: et tanto ci
bus 2 potus debent eſſe magis abſteriut: inciſtut
2 ſubtiliaturi quāto magis diſtat a pura. et dieta
d[oc]e[ſ]e groſſio[n] in nō pura q[ui] p[ra]tavt a p[ra]cipto
comedātur pulliſatis groſſi. et quāto magis p[ce]
dit verſus ſtatum dieta ſubtilletur. et in die paro
r[im]mi non conceditur c[ib]atio: et in c[ib]is e[oz]um fit
aliquid q[ui] abſtergat ſubtillet et incidat et calefa-
ciat paru[m]i ſcut paſſule succbaru[m]: aut ſint decocte
radices apij et ſen ſculi. Secunda intentio eſt leni-
tio c[ó]plenda tam cliferibus quā medicinis ſum-
ptis per os que debent eſſe efficacioza et magis

P. ij

Tractatus

abſtergentia ᾤ in tertiana pura. Tertia intentio est fiedotomia cuius secundum plurimum est maſto: necessitas ᾤ in tertiana pura: quia est moribus magis repletionalis. Quarta intentio est vigiliatio complica da principio cujus minus abſterfiuis subtilitiatis et incitiuis ac aperitiuis: poſt ea gra datim buſiunodi apertantur ficut a principio ſi/rupus acetoſus simpler cum melle roſato. poſt ea firupus acetoſue duarum radicum: poſt ea radicus quinque, et in aquis a principio: aquautiude: poſt ea aqua caſve. et abſintij. poſt ea aqua fenicul et apſi. Quinta est eucautio cujus solutiuis ſepe reiſteranda vt paulatinia materia, digeratur et paulati euacuetur: et vbi non multum diſtet a pura aloes lotus obtinet principium. Sed vbi multum diſtet per multam flegmatis mixtionem cujus alioſe mittæ tur parum turbid vel agarici cujus ſuis correctius et dentur pillule elepbatine pillule ſtomaſtice et similes, et ſi fortio:ibus opus eſſet dentur pillule aggregat iue: aut dyafintico in parua doſi: aut ſo/lutia poſita in textu. et bic est opus medicina forſi debil iuxta textu. Eſto tamen memor iu in bac et in omnibus feb:ibus et alijſs egritudinibus duſu turnis ne inter vnam euacuationem et aliam tem: p[ro]pus interpona in quo ab omni re medicinali deſtitendum est: ne natura terreatur et fastidiatur a continuo vſu medicinam: et etiam ipsa poſſet fa cera crifni ſi expedierit, omnium enim natura ope ratri: medicus vero miniter etc. Sexta est prouo catio vire ne et fudor is cum fortioribus et calidioribus ᾤ in tertiana pura in quibus gradati augmès to procedendum est p[re]terea fricationes in ea optime ſunt. I[]septima est vomitus pronuocatio: ma[]tine poſt cibum ſi natura ſipium tentauerit est eni valde conuenens ad euacuationem flegmatis cujus plurimum in ſtoma:bo congeritur et colere: c[]a h[]iſt ad ſtoma cum mediante meatu ad ipſus ter minato deriuerat. O[]cuaa est coſo fortatio: ſtoma:bi et epatis: et eorum diſcrasle alteratio: ma[]tine quando p[]i]o longa: est eſi timo: deydrope. I[]no na est accidentium correcctio. Si yero tertiana non pura penderet a colera minois fame vtrunche regi men debet eſſe magis bumectatium: et intendendum est c[]a bis q[]ui corolar et melancolica: respiciunt.

I[]de febre caufon: et eſt illa q[ui]noatur faricos. Lapitulum quadragesimum.

Champerlus.
Est inflamma
bile tabida suc
cenſa cōtina
febris eſtuoſiſi
ſima: q[ui] neq[ui] me
dicis neq[ui] lan-
guétibus ſerire
tenens. In bis
nam[que] lingua
arida et nigra
a p[]mordio vel/
licatio ventris
ingens: et fitis
intolerabilis:
a toſi vigilia: et
q[ui]que delirium.
p[]rimum ſiitur
ipſi conſolado
et ſuadêdo op[]
tinberere. Lum
vero ad virne p[]

Aſſon est ſecundum duos moſtos aut enim caufon est colerica: et eſt cauſa in ea multitudine putredinis: aut intra venas corporis totius aut in venis que sequunt partes cordis proprie aut in venis partius oris ſtomachi aut in epate.

I[]qui, in parte p[]cedêti determi aut de tertiana in terpolata p[]tina, pro: portionali i prit parte deter minat de cauſone dicta a cauſate idez ſonate q[ui] incendiā latine. Di[]aŭr faricos quaſi ſeb. incênua. Diu[i]diſk boc capin in p[]tes tres. in p[]ra: ponit ſpe c[]ies et qu[]edat alia. in ſea ponit ſigna. i tertia cura. ſea ibi. (Signa et? ) tertia ibi. (Et cura tertiane) P[]rima in quinque. in prima ponit ſp[]es et ſe[m]n c[]as c[]ius in ſea ap[]arat cauſonē tertiane ponēs dura tionē. in tertia ponit q[]ui corpa ſunt parat: ora ad in currēdu cauſonē et magis ledi ab ea min?, in q[]rta ponit d[]icti b[]ip. In q[]ui ta: modostermiatisiōs. ſea ibi. (Et q[]ui cauſon) tertia ibi. (Et ſenitb? quidem) quarta ibi. (Et byb. q[]de d[]icti). quinta ibi. (Et plus

De Signis

rīmus). P[]ra in duas. in prima declarat cauſonē coruerim: est vera. ſea ibi. (Aut flegmatica). In p[ra]idicit q[ui] cauſon est duplex. qu[]eda colerica et eſt eus c[]a multitudo putredis col[]e: aut intra venas toti? corvis. ſes magnas et paruas: aut in venis q[ui] sequunt partes cordis p[]r[]ie: i. q[ui] ſunt in ſuba p[]r[]ia cor dis: aut invenis partium oris ſtoma:bi aut in epe te: aut in venis epatis.

Aut flegmatica et fit ex flegmate ſalfo putrefacto in venis que sequuntur partes cordis: ſicut d[]icti hyp[]o. in epidimia et n[]o fit flegma ſalium: ſicur ſciuſt: niſi ex aquoſita te flegmatis cum colera acuta. Et ergo co lera que putrefit aquoſitas permipt a aquo ſitati plurime.

Idic declarat cauſonē flegmaticā que fit a flegmate ſalfo tam putrefacta in venis que sequitur partes cordis ſue in venis m[]e:bi:z[]or: cor di: p[]rmo:ru:; ſicur oris ſtoma:bi epatis et pulmonis: in: cur di: ut Hypoc. in epidimijs. ſe:co d[]ict q[ui] n[]o fit ſala ſal: ſum ſicur ſciuſt: prima pri:mt ca[]p. de b[]umo:ibus: niſi ex mixtione flegmatis aquoſi cu: colera acuta. tertio inſert q[ui] colera q[ui] putrefit est aquoſitas permipt a aquoſitati plurime.

Et quoniam cauſon vehementiora habet accidentia quam tertiana oportet vt ſit b[]euvioris ſp[]aci quam ipsa.

In b[]ac fecu:da parte c[]o:parat cauſonē tert: ane di: cens qu[]ia cauſon est ſeuio:u accidenti:u q[ui] ter: tiana opp[]er:et vt ſit b[]euvioris ſp[]aci q[ui] ip[]a natura n[]o potente diu for[]tē mor:du tolerare, quito af: for[]ſimor. affo. vii. Quic[]u:q[ui] a tetano ap[]b[]edun:.

Contra sequitur

cauſonē eſſe b[]euviore: effimera cujus b[]abeat ſeuio:ra accidētā q[ui] effimera. conſequens est ſalium. P[]re:terea reperi: t[]ertiana viu[n]is paro:riſim[]i que est b[]euvi:or cauſone. R[]e:ſp[]o:de:k rationem I[]ui. n[]o c[]ocludere niſi ponatur cetera par[]ia p[]reter c[]o:parata: et que ad c[]o:parationē sequitur: et bec ſunt intentio euis bic: c[]o:paratis tertiana cauſon.

Et ſenibus quidē paru:z accidūt ſeb[]res cauſonid[]is et cum accidūt eis p[]ere:ut: quo n[]iam non ſunt in eis niſi cauſa valde for[]ti. Amplius eorum vii[t]utes ſunt debiles. in iuuenit? vero et p[]ueris plurimū accidūt: et eſt in infantibus leuio[]z p[]ropter humiditatem eorum: et quando[]q[ui] est in eis cum p[]roſundatione ſomni p[]ropter elevationem vaporem ad caput.

Dicit q[ui] ſenitb? raro accidūt ſe. cauſonis. cu[]t c[]a eſt: q[ui] ſunt natura frid[]i. id[]e b[]r affo:riſimo. p[]ra par:ti:cula. affo:riſimo. x[]uii. I[]ui creſcūt, p[]roter boc ſentibus n[]o ſklr acute ſeb[]res ſiut. frid[]i em corp[]b:ab[]er. I[]se:co d[]ict q[ui] e[]n accidūt eis p[]ere:ut: q[ui] n[]o ſiut in eis niſi a valde for[]ti c[]a. Lui[]t? e[]q[ui] egrotāt in p[]trarīui ſue c[]o:plexiōs q[ui] e[] c[]a valde calida: et e[]or:trutes ſunt debiles. I[]tertio d[]icit q[ui] cauſon est le uio[]z i n[]fan[]tib? q[ui] in reliq[]es pp[]u:bi:litati ſue pp[]lo[n]nis optie reſiſtět e[]p[]ericationi apte k[]eri q[ui] cauſonē. I[]altimo d[]icit cauſones in eis k[]eri:q[]ui:q[ui] c[]u p[]fun di:itate ſomni pp[]ro: elevationē vaporem ad caput ſua m[]k[]litudie op[]i:ati:ui:; ſo:ſte, i mo:ntu eleuātura va:po:zes col[]ici et ſaliq[ui] q[]rone ſue acutatis ſunt ap[]tire facere vigiliatas: i mo:gu:nei: et flegmatici: qua:uis neq[ui]

uentuz fuert k[]igna conciatio n[]is: et pubeſt egritudo: t[]u de mum eſt contiſtio: ſtandu:; z[]ad dirigidea q[ui] po: tum perue:ni:ndum eſt e[]ni q[ui] e[] dicta ſunt aliqua p[]ibeam: et: quo: minus aq[]rigi da prebeatur. I[]n cauſo n[]ag[]rigore aduētā: te solutur egritudo.

Secundus

us neq sanguis neq flegma putreat.

Cet hypocras quidem dicit q si alicui ac
cidit in fedze, caufon tremoz: tunc permixtio
mentis soluit ab eo tremorem.

In pte pont dictu hypo, fedo hikicat iph
sfo ibi. (Et sile). In pria pte dictit bipo, dixisse f.
vf. afforizmor. affo. 2.6. Quibuscuiq caufone tres
mozes kiut. Ht. tiiij. afforizmoz affo. Iviij. no còit ba
bito. A spafmo z tetan bito feb. acuta supuines
soluit egritudine. No si aliciu accidat i feb. caufon
tremoz. runc pmixtio mëtis soluit tremoz. Ilo/
tandú prio q per pmixtion mëtis debem. intellig
gere quacunque corruptione senfus interioris. I Mo
tandú sfo q per tremore debem? intelligere non
totu tremoz pprize fumptu: imo quacunque neuor
passionem maxim e a cár frigida ptingere: sic ut accidit
in caufone: z in alijs febrizb? in: qbus ppter calidi/
taté febrizl materie frigide lique facte fluít ad ner
uos: z caufant tremó: z spafmo z para lefim: z fi/
miles neuor paflides. pmixtio autem mëtis sequis
caliditatè z vapores acutos calefaciètes norabi/
liter cerebrizl neruos resoluit tremor: f. est signu
resolutoris tremoris. qua resolutor materie fa/
cientes iph per caliditatem fozte, febrilem.

Cet sile est ut fit illud: qin cerebrizl calefit
valde z calefiút nerui: z est sile yt fit caufon:
et fit pmixtio mëtis et resoluaq ab eo p tre-
morem propter expulsionem materierum ad
neruos.

In bac parte Aut. hificãs afforizmú. dt. est fíle. f. versifile: vt fit tuld. f. refolutio tremó: qin cerebrizl calefit valde z nerui calefiút, qua propter materia factes tremó: resolutio ab eis. fedo dicit q et fit míle vt fit in aliquo caufon: z pmixtio mëtis et refoluatur ab eo p tremó: pp expulsionem materieq ad neruos: z banc finiam voluit Ba. vj. affo. affo. xxvi. Quibuscuiq in caufone tremores funt alienatio soluit. z pòt pkrmarí p afforizmú. Iviij. qrte parti/cule. A caufone babito rigente fupuiente solo fit et doc est veru sequêre, ludo: vel aliqua alia euæ cuatione: vt lumi: k qnto de accidenti z morbo: z bic per tremó: intellige rigozem.

Cet plurimú quidem consumitur cum vo
mitu et solutio evetris aut fudoge aut fluru
sanguinis narium.

Inunc Auicé, ponit críſes caufonú. d. tllas còſu/
mí. ſöm plurimú vomitu: solutio eventrí: fudoge
vel fluxu sanguis nariú. Dixit aut ſöm plurimus
cu poſſint alígni termiart per inſenfibilé refolutio
nem, terminatur aut rarissime per vinaut críſi p
mutatíonis: ſed frequêter terminant per fluxú ven/
trís: deinde per fudoge. tertio per vomituz, quarto
per fluxú sanguinis nariú, quinto inſenſibiliter.

Pro noticia dicto: ùn in boc ca. circa pí
cipú tria ſunt intelligéda
Prímu vtrú caufon pèdeana coleravel a flegmate
ſalfo, ſöm vtrum ſit poſſible ipſum eſſe nò putri
dum. tertium vtrú materia eius continuea tîn in lo
cis: de quibus Auicé, fecit mentioné.

Proborum dubio: decifíó pmittédú
primo: q caufon duplr accí/
pitur. Prio còiter vt significat quacunque febró ve/
bemétis incendíj: ſcut ſonat eius qnois: z ſic ali
qin lumi: ab Jſaac. z in. vii. viatici: z Ba. iiij. de diſſe
rentijs febrú. ca. tij. z ab Auerro. viiij. colliget. ca. p.
de cura febrú: fino charú. sfo pprize: z significat

Causonidis.

Fo. cxi.

bré que in caumatizádo ſupzemú obtinet gradus
qua Auerro. eodé. viiij. c. de caufone vocat inčíſua.
I Secudo notandú materia posſet eſt foſtis cau
matis duplr. vno mo merito ſue naturalis còplec-
tions: z boc mo colera inter eis altos buòes ob
tinet pripitati: est eſt ceteris calidio: pria prímt.
Sco mo ratione loci: z boc mo quepintèk in méz
bro calidior est magis inčíſua. IZ terto notadúz
q caufon pprize ſumpta descriptiue est febrizs ma/
time inčíſua pendés ab buòe ſupúo calido ebu-
líete in partib? cordis: aut mébriis fibi prímis cu?
tepo: inter eius excreſcétias est occult? ex qibus ſe/
quitur caufoné pprize ſumptá eſſe colerica ſue co/
lera ſit naturalis ſue nò naturalis. Lóiter át ſum
ptá posſe a flegmate falso: z ab alijs buòizb? nota
biliter calidís pédere: ſicut a melácolia genita per
aduſtioné sanguis. Hté per aduſtioné colere. I De
ſcriptio caufonis còiter ſumpti vt non differt a ſe
bre fino cba est febrizs inčíſua pédens ab bumoe
notabiliter calido ebuliét: z i partib? cordis et in
mébriis fibi vicinis: et boc mo ſumpta pucit ſino/
che: qíp si voluerim? ca a fino cba differre addamus
buic descriptiòi cu? tepo: inter eius excreſcétias
est occult? Sin coba ei nò b3 bmó excreſcétias ſz
ppo: tioné aliquá diem sequenté ſua forma: speci/
ficam: ſicut babent ceteri bumores.

Eterhis patet respóſio ad prímu dubií.
Auicé: tamé fecit ſolú mëtioné de
caufone pendéte a colera vel a flegmate: eo q: fre-
quétius ab bis duob? buóitb? ptingat Iicb còtín/
gens a flegmate falso nò fit pprize caufon. I Pto
repſóſione ad ſöm dubiú tenéda est bec còlúo:
pl3 caufon nò verus posſet ab buòe nò purrido:
sed ſolú ebultéte ab ſoqiputredie còtingere. caufon
tamé verus pédet ab buòe putrido. I Pria ps cò
cloſiòs pzbatur. pòtem ſanguis ebultire fine pu
tredine et facere fino cba nò patridá: igi: z colera
pòt ebultire fine putredie et facere caufones, tenet
côſequéttia: cù colera ſit magis parata ebuliţióq
ſanguis. qua calidior: z minus apta putrere: qí:
ca: boc etiam est de mête Auer. viiij. colliget. I Sóa
pars còlusionis pba: q: caufon verus obtinet in
pzemú gradú caliditatis inter febés ex ſupertus
dictis. ergo fit tîn ab bumoe putrête cum bumor
nò putres babeat diminutá caliditate in cópara-
tione ad caliditate ipſius putréſis. immo ſeb. pen
dens ab bumoe nò putrête est media inter effime
ras et febres putridas de mente auto: ù. I Sed p
responsione ad tertú tenendú q: caufon verſiim?
obrínés ſupzemú gradu in latitudine caufonú pè
det a materia putrente un venis totius: ſed matie
in venis cordis et fibi proxímis. In ſco gradu est
que pendet a materia putrête in venis cordís tîn.
In tertio gradu que pédet a materia putrête in ve
nis proxímis cordi: ſicur in venis, gibbi epatis et
parte vene cbitis proxima cordi. nam per venas in
telligo arterias. febis: aŭt pendés a materia pu-
trente in venis distàtibus a corde non eſt vicenda
caufon. còciuſo pzbatur. nam cum materia eius
putret in oibus venis est magis apta maxime cau
matizare totum corpu: minus tamen cum putret
in venis cordis. deinde minus cum putret in venis
proxímis cordi. Sed que putret in venis: distanti:
bus a corde non est factiua tanti incendíj. quazo
pter non est factiua caufonts: ſed ſolum continue
proportionalis. vtrum autez materia apotemás
co: aut cerebrú. aut mébrius nobile fibi proximum
posſet facere caufonem est queſtio. dubia apud alt
quos: ſed indubice tenenda est pars affirmativa.

D tij

Tractatus

JESIGNIS eius

La.xl.

Jgna eius sunt in separabilitas et occultatio tepozum: et yehe mentia accidentium ex asperi tate lingue: et ex citrinitate eius in primis: et ex nigredine eius scöo. Et ex retentiōe sudaoris nifi apud crīsim. Et vehementia sitis. Inquit Hypocras nifi accidat tuſſis parua accidentalis: sedat ergo illa fitim. Et videtur ut sit vehementia sitis eorum ptopter caufam pulmonis. ergo cum mouetur tuſſis parua hume atatur: per id quod currit ad ipſus ex carne molli. Et caliditas in cauſone quidē scōm plurimum nō est ita forſtis in exterioribus ſicut forſtudo eius in interioribus. Et est cofractio in ea leuior quā in alijs.

In preſenti parte ponit ſigna: et continet tres partes. in prima ponit ſigna cauſonis absolute. in ſea cauſonis colerice, in tertia ſigna cauſonis accidentis pueris. ſecuā ibi.) In facta autem in colera). tertia ibi. (Et quando accidit infantib?). prima poſſet diutid in ſer. partes ſcom in ſe ſunt ſigna. partes patebunt. Primum ſignu est inſeparabilitas: idet continuas ſeb. et occultatio teporis quāuis enim tepeſcat de tertio in tertii illi te/ pozes ſunt ad eo remiſt vt vir cōprebendi poſſint: vt dictum ſuit ſuper ſub, et per boc ſignu diſſert ab interpolatis inter quarū paroſmos ſunt quietes et a continuus proportionalibus: inter quarum ex creſcentis ſunt manifiſt in tepo: es. Si vero textus dicat tepozum cōrnet veritati: quia tempora ſua ſue boze occultaſtur. nam apud Bale. ii. ide differre tis ſebu ſatis ad principi cauſon potest dicta continua concluſa diſtinguibils in augmaſtica omo tenam et peraugmaſtica cā: ſicut diſtinguitur ſeb. ſan guinea et ipſa exilītē augmaſtica cetera tempora: pater augmentu occultantur propter ſuam beati tatem. Si autem fuerit omotena cetera tempora occultantur pater statu: est enim fere tota status ſi aut fuerit peraugmaſtica cetera tempora occul tantur pater declinationē. Per tempora etiā poſſumus intelligere partes capitis laterales que in cauſone occultant: propter vebementem resolutio nem et exſccationem illarum carniu[m que in tempozibus apparent. unde nō ſe offerit ſenſui tumores naturales in illis partibus conſueta. JSecu[diu]m ſignu est vebementia accidenti: ex asperita/te lingue ſuperſicle ipſus ſuperſlue ericcata ex/ſccationem ſacta dum et in equali et ex citrinitate eius in primis vaporibus colerictis ad ipſam per uenientibus ipſam citrinātibus: ſed poſtea deni/ gratur per vebementē aduſtione eius. Tertium ſignum est p[ri]uatio ſudoris nifi apud crīsim. et per boc diſſert a colerica interpolata in cuiu paroſimis ſecundi plurimū accidit ſudo: et etiā in parte a continua proportionali cum in fine excreſcen tiarum ſuari ſcom plurimū accidat ſudo: In bac vero nunquaſ nifi tempore crīſis: quia materia in partibus acute multum diſtantibus continetur. J[u]quartum ſignum est vebementia fitis propter vebementem caliditati em pulmonis et alto: u mē/bozum spirituali: Et est modus fitis poſtus ſeundo tegni. decimationeria tertij. quarta afforſimo rum afforſi. lvii. Quibus cunq[] tuſſes fiecer modice

De febre

prouocate in febribus vzentibus nō valde fitiens/tes kiunt. Et merito dictit Hypo. et modice: quita magne propter vebementem motu ericctatem augerent fitim. Autic. ergo conſormado ſe afforſi. Hyp. dictit q[ui]tis in cauſonizāte est vebemēs nifi accidat tuſſis parua accidentalis. i.nō antiqua: ſu nu/ per facta in cauſone ſedans illam fitim. Et verſi cans dictu Hypo. dictit q[ui]t. vebemēria fitis coru[mi]t fit propter cauſam pulmonis. ſes ſuperflue ericcati. Œu ergo mouetur tuſſis parua bumecta[] pulmo per illud q[ui] ad ipſum currit ex carne molli: q[ui]m est in radice lingue. ibidem enim bumiditas quedam cōgregatur ex vapotibus ad ipſam peruenientibus q[ui]t in bumiditatem condensati fluēres ad pul monem bumectado ipſam ſedant fitim. líc[ui] etiam bumiditas poſset a capite ad pulmonē catariza re que etiam ſedabit fitim. Quintum ſignu est q[ui]t. caliditas in cauſone ſcom plurim[u]n: est ita forſtion in exteriōb: ſicut est in partib[us] interioribus.

Dyplocrates.

Lōtra. fruſtra dixit ſcom plurimus: quita ſemp caliditas in cauſone nō est ita forſtis in exteriōibus: ſicut in interioribus. J[D]icendu intentionē Auticen. ſuſſe q[ui]t. caliditas inſirſea in cauſone magis excedit caliditatem extrinſecā quā in tertiana interpolata cō continua proportionali: eo q[ui]t materia putresc in cauſone ptinek in venis cordis: aut ſibi primis valde acutě diſtantibus. qua[pr]ropter vapores nō ita ſ facile ad cutim spargunt: ſicut in tertiana ptinua in q[ui]ma materia putres ptinek in venis puſs primis cuti et ſa tis a corde diſtātib[us] in tertiana. interpolata in qua materia cōtinek in cute et carne prima cuti. ad q[ui]ta facit q[ui]t. virtus est debiliz[us] in cauſone q[ui] in tertiana continua. aut interpolata. qua[pr]ropter nō ſufficit: ita vapores exterius spargere. Dixit aut ſcom plurimū: quita, aliq[u]n in crīſtingit oppoſitū materia exteri: (p]ſara c[u] cauſon ſudo[termina]k. J[u]ſextu ſignu: q[ui] conſactio. i.laſſitudo marie vylercoia aut apoſtemoſa: est in cauſone leuio: quā in alijs: ſes in tertiana interpolata aut continua: eo q[ui] materia in cauſone: et ſimiliter vapores minus spargu[t]ur exterius ſuper membra ſenſibilia quas in illis propter cauſam dictam.

ET i facta q[ui]de ex corola forſtia ſiut accidencia mala ex vigilibus et inquietudine et ad uſtione et permiſtione mentis et fluru ſanguinis nariu[m] et dolore capitis pulſatione timpo[rum] et p[ro]funditate oculorum: et ſolutione vetris c[u] ſui corola pura et cauſu appetitus.

J[ui]ſa ponit ſigna: cauſonis colice. d. accidetia ma la eſe forſtta vt vigilias inſquidutinē aduſtione: et me[n]tis miſtrionē p[pr]pter vapores vebemēter calidos et fićcos poſtetēs caput: flur[u] ſanguis nariu[m]: p[pr]pter vebemērem ſanguis ebulitionēr leugitationē et venar[u] nariu[m] apertur. J[te] dolo[re] capitis potē tiffim[u] a caliditate vebemēt. J[te] pulſationē timpor[u] ex eade[m] cā p[ru]fundationē oculorum: ſequentē vebementē resolutionē. et flur[u] vētris colere pure: ſes in caliditate q[ui] fine miſtrio[d]e frigo: q[es] ſes morabiliſis ſed multu accedētis ad natur[u] igne[ā]. J[te] parue: q[ui] fine miſtrio[d]e altert? bu[ro]z[us] p[pr]pter colere o[n]ſium et maxime vera ſunt in cōpatio[de] ad cauſonē flegmatica. Et cauſu appetit? corola ſua caliditate aduret: te ſuperſicti: o[n]s stomacbi: et p[re]ter modu[] ericctant[er] a ramosu[]nueru: deſcedenti[u] et cerebro ad os stomacbi ad dand[u] ſibi ſenſum. J[tem] p[pr]pter raptum colere ad os stomacbi forſte ad vomitum excitan[ti]s et os amaricantis.

J[et] quando

Secundus

Et quando accidit infantibus abhor-
rent māmiliam et non recipiunt eam; et co-
rupitur illud q̣o sugitur de lacte et acetat.
Sibic ponit signa caufonis cum accidit infanti/
bus o. c. infantes cum caufizāt abbozent mā-
milliam; quia sunt vebementer ſupercalefacti ſim
os et ſtoma cbum. vnde abbořet: quod cunque actu
caliduin: et eſiderant actu frigidum. propteræa
medicti in hoc caſu tubent māmiliam tota: ſed mari
me pupillam eius inſtrigidari cum aqua frigida:
et banc taliter inſtrigidatam acceptant libenter
nifi forte ex alia cauſa abboſerent omnem potu.
vitputa propter raptum colere ad os ſtoma cbi: et
ſimiles cauſas irritantes ad vomitum.

Sed dubitatur vtrum lac in ſtoma/
cho infantis patien
tis caufonem corrumpatur ad acetoſuz. Negat/
ue argutur, quia in ſtomacho eius corrumpitur
ad fumosum: ergo non ad acetoſum, conſequētia
tenet. cum buiſimodi corruptiōs ſint contrarie:
et exigant cauſas contrarias. Sed antecedēs est
Bal. in comento illius affoſimt. Lac dare caput
dolentibus malum. I. Secundo ſic. acetoſitas cau-
satur a frigido. ergo lac in ſtomacho cauſonizāte
vebementer caſeſacto non corruſpitur ad aceto/
sum. conſequentia tenet. et antecedens est. B. pri-
mo de ſimplicit medicina. et Autceñ. secundo cano-
ne. I. Conſirmatur, quita omne acetoſum est frig-
dum: et ſi fit a re calida genitum ſicut est a cetu vi-
ni. I. Et confirmatur, quita omnis curatio ad ac
tofum curatur per caſeſacientia. vt patet prima
quartii. de effimera er naufeatua fatietate. vtpu-
ta per dyatrio piperon. I. Tertio aut acetoſitas
tilla fieret a calido aut a frigido. ſed non a calido.
quia tunc magis acetoſaretur in ſtomacho ſuue/
nis cauſonizātis quā pueri. Item magis bec ac-
toſitas fieret in epate quā in ſtomacho nec a frig-
do: quia tunc magis acetoſaretur in ſtomacho
ſenis quā pueri. conſequens est contra experien-
tiam. I. In oppoſitum est Autceñ.

Primo notandum de intentione
Autceñ. secu-
do cañ. capítulo tertio. cp acetoſitas fundatur in
ſubſtantia ſubtili frigida. propteræa miſta ſubſe-
lis ſubſtantie frigida ſcom plurimum ſunt aceto
ſa: ſicut acetum: aut ſ facile ad acetoſum tranſmuta
bilia vt lac et aqua ordei. I. Secundo notandum
cp de intentione eiusdem acetoſitas prouènit ex
converſione dulcediſtis: cum diminutione calidi-
tatis in eo q̣o digeritur. et hoc ſcom plurimum ſit
per viam diſeſtioniſtis: ſicut in fructibus q̣e pon-
co conuertuntur ad acetoſum: ſicut appet in vuis
pirtis pomis et ſimilis. I. Tertio notandum bu
ſuiſimodi tranſmutationē ad acetoſum fieri quan-
doq̣a caliditate vigerete quomodo fructus a pi
cipio pontici: ſicut poma pira et ſimilia: de quib?
vitpza tranſmutantur per calidatem ſolis: et etiā
per proptiam calidatem edigerentem et permis-
scentem partes aqueas et aereas cum ſicco terreo
ad acetoſitatē que a cetosa: licet de frigidityate mi
nus babeant quā pontica: er quibus generantur:
aliquando tamem magis inſtrigidāt quā tis pa-
pter maſorem penetrationem eoſu ſubſtātia ma-
gis ſubſiliata. Quandoq̣b vero bec tranſmutatio
ad acetoſum ſit a caliditate corupente: ſicutvini-
a caliditate putreſaciente corruſpitur in aceto/
sum q̣o remanet frigidum partibus. calidſoribus
reſoluti: licer remanentibus in eo q̣ubitudā par
tibus acutis et magis exacutis a caliditate putre

Lauſonidis. Fo. cxxvii.

faciente remanet in eo mor didatio ſatis forſtis. et
faciende remanet in eo mor didatio ſatis forſtis. et
coc modo lac et aqua ordei corruſpuntur ad ac-
toſum tam a caliditate continentis quā a calidit-
tate ſtoma cbi. I. Quarto premiſtendum calidita
tem ſtoma cbi naturalem forſtem propter multitu
diné calidi naturalis: ſed non intèlam valde opti
me etiā converterere lac aqua ordei et ſimilia: ſ facile
acetoſabilia in bonum cbitum. Si vero bec calidi
tas eſset multa et intensa valde quāuis naturalis
forſtasse corruſperet buiſimodi ad acetoſum: ſic-
ut econtra iſpa eſtiffens multa intensa nec obtusa
multo bumido corruſperet buiſimodi ad fumo
ſum. I. Ex bis inſertur cp lac in puero ſeſbiente eſt
aptum acetoſari propter extraneationem caloſis
ſtoma cbi: et eius obtuſionez a multo bumido. ſed
magis in ſtomacho frigido complexionaliter ba-
bente caliditatem diminuta in quato. ſed in pue-
ro ſeſbente babente ſtoma cbum complexionali-
ter calidum cum multitudine caliditatis in quā-
to et in quali corruſperetur ad fumosum: et coz-
ruptio ad acetoſum: de qua ſupza non eſt apta ita
fieri in tuuene: cum caloz eius non obtundatur bu-
tido: ſicut calo: pueri. ſed magis eſt aptum lac in
eo corruſpt ad fumosum. in ſenibus vero proſin
quis tuuètuti indicium eſt in medium: ſed oſtantes
particantur pueris. I. Et ex bis inſertur omnem
acetoſationem ſiue naturalem ſiue preter naturali-
lem fieri a caliditate aucta: aut diminuta: non au
tem a frigidityate pura. Luus ratio efficax eſt. qua
ſi ſi naturalis ſit a caliditate vigerere. ſi vero pze
ternaturalis ſit a caliditate corruſpente. videm?
enim lac citus corруpſi ad acetoſum in continé-
te calido: frigido: vtputa in citate: q̣u in byeme.

Eterbis faciis è ſolo ad ratione ſuaden
tè oppoſitù.nà manifeſtus est ex
notatis in ſtatione in aliquo puero lac corruſp ad
acetoſuz in aliquo ad fumozuz nec hoc è ptra me-
tè. B. in loco ibide allegato. I. Et ſi př ptz rniſo ad
ſcom. Et cù auctoritates dictù acetoſitatè fieri a
frido nò è intelligendù cp kiat a friditate pura: ſed
a calidate diminuta. I.5 th ſim plm corruſptur ad ac-
toſuz ſit. curàda cù calis. I. Et ſi př ptz et dictis rni-
fio ad vliutù. I. Et ad ſpirmationè dř cbiti i epe
poſse corruſpt ad acetoſuz tâ merito diſpoſnis ipi?
q̣u merito diſpoſis epiſis ptz tranſmutatis cù cali-
tas eſt eſ notabiſr diminuta i q̣to et in q̣li. vii ſka
acetoſum frequêter in eo generatur: ſicnt in eo ve-
bemèter ſupcaſeſacto: et ex chilo valde calido vel
ad fumosum corrupto buòzes aduſt et fumosi ge
nerantur.

I. De cura cauſonidis.

Lap. xlii.

Et cura terſtiane pure.

I. In ſpenti parte Autceñ. curans
cauſonem ponit curam eius a prin
cipio vſcp ad deſinationem. ſecundo
urat ipm in declinatione. ſco ibi.
( Et in fine eius da in potu. ) Pris
ma in duas.nam primo ponit canonem attenden
dum in cura eius. in ſecunda parte pro cura acci-
dentium remittit nos ad loca ſuperoſa: et cù boc
aliqua ipſozum curat. ſecunda ibi. ( Et cura acci-
dentium eius ſupernflua. ) Prima diuſitur in ſe-
ptem partes ſcom q̣o seſpè ſunt canones. partes
patebunt. Prímus canon. Lura cauſonis eſ cura
tertiane pure: intelliſce de cauſone a colera pèſé-
te. p[ro]batur. quia eadem eſ cauſa vtriusq[ae]s. cau-
ſonis et terſiane tam continue q̣e interpolate: qua
eadem materia colerica. Unde eedem intètiones
extiguntur in vtræc: et non eſ differentia ſillarum

Balence.

Tractatus

nisi sibi magis et minus. Laus autem pendens a flegmate multum affimilatur in. cura tertiana non pure cum materia vtriusq. fit ex comixtione colere cum flegmate licet i. colera nota magis do minetur flegma quâ in flegmate falso.

Et cum indiget euacuatione: sicut cum illis que dicta sunt: tunc festinatio est me- lior. L'oplem et uero est apò digestionem. Isos canon. cu indiget euacuatioe cu illis aut filib: que dicta sunt in cura tertiana. tunc festina/ tio. et festina euacuatione est melio: quam in tertia/ na cum pendeat a pluri materia et magis furente quâ tertiana. secundo dicit qò còplementu. i. com pleta euacuatione que dicitur eradicatua fiat apò digestionem. i. materia digesta. et hoc est veru nifi materia fit valde furiofa. nam in eo cau soportet eradicatue euacuare furtua posse etiam ab initio.

Et non flebothomec. forzasse ei inflamabit eos; et forzasse iuua bit eos; si fuerit illic turbiditas et rubedo.

Tertius canò. qò caufontans nò flòmetur in pluriùm. forzasse ei fleborbomia inflamabit eos perdu cendo ad bumorù colerico/ ebulitionem: et forte, iuua bit eos. et si fiat illic tenebò sitas et rubedo. i. vzina rubea grossa significans coleram facientem caufonem: aut etiam flegma falso est fanguint comixtum. appellauit autem ipsam tur bidam. qùndo est mixtio fanguintis colò vrizine cum a citrinate tendit in rubedinem opaca flue obscuram artefatur fanguini. boc autem raro est quare raro in caufone competit fleborbomia. in plurimis eu caufones sunt in valde colerits. in quibus est parum de sanguine parum pimkto. cu colera. raro itaç in caufone competit fleborbomia. sive pendeat a colera fua e flegmate falso.

Et eru indiget subtiliatione et regimine vebementiore et infrigidatione actu ei qò ipsi sumunt.

Quartus canò. verum indiget subtilitati e. i. vt medicus subtiliter se gera i. cura caufonis. est ei egritudo valde perculosa. Aliter subtiliatione. i. dieta subtili et magis subtili quâ in tertiana pura interpolata: aut continua cum sit seuiozum ac/ cidentium et velocioris terminationis. et indiget regimine vebementiori. s. infrigidat iuo: vt non so lum fumat: sed etiam exterius frigida applicens: e in frigidatione actu eius qò sumunt. debent ei eſſe actu frigida potentiá. nam multo maioem exigit infrigidationem quâ tertiana.

Et cu times caufum virtutis est neceſſarùn cibare eos quâuis nò appetant et pro/ prie in eo ex quo resoluti res plurima: mul totiés enim aduenit eis bolimus propter priationem ſenſus.

Quintus canò. cum times caſum virtutis est ne ceſſarum cibare. quâuis non appetant: et pro/ prie est cibatio neceſſaria in illo in quo resolutur res plurima. s. ex ſpiritibus et bumoribus: et ex bumi do subſantifico: ſicut sunt coloricti babentes bu/ mores et ſpiritus subtilés et poros latos et os ſto macbi debile. Multotiens enim aduenit bolimus? qui fit in eis propter priatione ſenſus oris ſto/ macbi ſequentem caliditatem adurentè exiccan/ tem et indurantem ſuperſciam oris ſtomacbi: et neruos qui descendunt a cerebro ad os ſtomacbi ad vandum ſibi ſenſus. boc enim posuit ſupertus

De febre

causare bolismum qui est famis membrorum sto maſco cibum retinente.

Et indigent lenificatione in principio forziori.

Sextus canon. et indigent lenificatione. i. ven/ tris lenitione in principio forzioze. l. quâ tertiana eo qò venter in caufone est magis stipticus prter maiozem caliditatem resoluétem et feces exiccan tem. debent enim dec lenificantia dari in matori quâtitate. et cum hoc frequentius iteranda sunt et bumectanda ſiué ſint clisteria ſue ſumpta per os et cum hoc ſunt magis infrigidâcia et bumectantia ſicut ſunt clisteria cum decoctione matrum vio larum in quibus ponatur succus angurie cucurbi te oleum violatum parum cáphore. et età caſſa. Et ſimituer lenientia per os ſicut mâna caſſa cù decoctione prunozum tamarindo: umviolarum et ſimilium. Bentilis od. 3. ij. ſirupi violat cu mo/ dico mucillaginis ptilij: qò est conveniens ſi vêter fit facile lentibilis. et bec nò ſolum dantur ad edu/ cendum ſuperfluitates ſtomacbi et inteffinozum: fed ad infrigidâdum et probibendum ne materia convertatur ad alioq membrium nobile.

Et indigent curationibus febris acute predictis ſecundum omnes species nar/ ratas.

Dic ponit septimum canonem. ſecundo descre/ bit quafà medictinas buic canonò deferuentes. ſecunda tbi. (Et quandoq/ puentiens est.) In pri/ ma parte dicit qò indigent curationibus feb. acu te còſom omnes ſpecies narratas qù ſunt feb de qò/ ſupra in capitulo feb. acutarum. extingutur nach/ caliditas vebemens in feb. acutis cum infrigidat/ tione aeris. ſecundo cum infrigidatione cibi. ter/ tio cum epitbimatib. quarto cu medicinis ſup/ ptis. l. aquis ſirupis et ſimilibus. quinto cum bis que tenentur in oze. ſexto, cum clisteribus.

Et quandoq/ cùueniens est vt dormiát apud tepozem parum feb. ſuper aquam tamarindozum. Et quandoq/ ponit in ea parum et cáphore et diligitur eis ſirupus acetoſus aut emulſio ſemis poſtulace aut emulſio ſeminis endiute. et melon alii est bonus valde. Et ſit contentus potatiòe aq frigide ſecundum qò dirimus illuc. Si au tem nò fuerit quod prohíbeat detur in po/ tu de ea etiam visq/ ad satietatè. Et fortaſ/ ſe aduenit eis permiptio mentis et obliu/ ſcuntur petere aquam. quare opotet ut ſo/ beant de ea paulatim ſobditiones pluri/ mas. et pro/ prie in eo cuius linguam vides ficcam.

Dic ponit quedam ſumenda ſuxta quartuz mo/ dum infrigidandi. quozum primù. R. tamarindo rum. 3. ij. incidantur et infundantur in. 3. vi. aque et colentur et expe/ timantur de qua accipiatur. 3. iii. campboze. gra. iii. ſuper bà aquam dormiát te/ pefcente febre. quia tepo: comuniter est in mane. infrigidat enim lenit ventre et cor conſoratz. Lon cedit enim ſomnum ne per vigiliás virtus medi/ cine diffoluatur. Et quâuis campboza excitet, vi/ gilias. ſecundo cau. ſua ficcitate aut suo odore: ta men multo magis tuat infrigidando et cor con/ fortando. ſecundum est ſirupus acetoſus ſimplex. et punc

Secundus

et per bunc intelligere reliquios sicut firupum aceto
sitatis citri limonis et similium. Emulsiones etiā
seminis porculace frt.et bu.in secundo. Et emulo
se.endiute et similium sicut se.papaueris sunt pze
stantes et melon alzin.i.anguria est bonus et fit
contentus potentiōe aque frigide. Scom qoſ dit
superius in cap. de curatiōbus għalibus fed.pn
tridarū.tillius em porus visq ad latietatē est vtili/
musin extinguendo. Sed obieruenk octo aut ples
de cōdictionibvidēt points nulla em ſe. fed.in q
puentat bmōi porus sicut in caufone cu fit reliq
magis incēnua. Et subdit qo forſſa ſib aduenit
pmictio mēris et obliuſcitur petere aquā. qre oz
vt foſbeat.f.cogantur de ea paulatim ſobrioniōes
plurimas. et prie in eo cutus vides lingua ſicca
et arentē signiſticanțe.f.magnum incendium.

Et cura accidētia et superflua cu eis q
dirimus in capitulis suis. Et opoſtet vt ca
ueatur in eis ſupfluitas ſanguinis nariuſ,
est em de eis in quib magnificatur timoz
apud eos. Et opoſtet vt obseruetur anhe-
litus eorù et nò dimittas partes pectoris
ſpaſinari. Et op5 vt obferues capita eoruz
cum aceto et oleo roſa. et sandalis et aqua
roſa. et caphoza et his similibus. et emb2o
ces cù decoctiōbus in quibus ſunt ea que
dirimus. Et quâdo fortes ſunt in eis vigi-
lie.tunc cura eos et non est malu vt in potu
des firupum de papauere etiā et ſi ſit de ni
gro in huus dispoſitione.

In bæc parte ſupius diuſa p cura accidētūre
mittit nos ad dicta ſupius. et eréplicādo de bis
accidētibus dicit. q op5 vt cauca k ſupfluitas flu
kus ſanguis narii. Est em de eis accidentibus in
qbus magnificatur timoz apò eos. Ego em cum
nò posſem in caufonizāte flurū ſanguis narii cò
stringere balneaut ipm in atbch visq ad collu do/
nec ſanguis còtringerek et rigeret. et eadē die fa/
natus est a fluju ſanguis t a caufone. ſcdo dicit q
op5 vt obferuenk. i. ſeruerenk eo2 anbellet et nò di
mittanf partes pectorales ſpaſinari pp caſitare
eciccatc et prabeniē muſtos et nervos. Hoc aut
ſit cu frigidis et būidis apſpicitis pectori colto?
capiti: fed de boc ſupius pceſſit capim intitulatu
de pstrictio e abeli. Et tertio dicit opoſtere ob/
feruari capita eo2 cu bis. R. aceti. ſ. j. olei roſ. aq
roſ. anī. ſ. ii. f. sandalox. ſ. ii. caphoze gra. v. et bis fi/
milibus ſicut ſucſis inſtrigidatib ficut lactuce et
similiu emboces. et emboces cù decoctionib in
qbus decocta ſunt ea q dixim?. f. in capitō de do/
loze capitis q obſint infrigidates et būectātes poz/
tantes et somnī. puocātes et p embrocas intelli
ge embrocas ppe lumptas et epibimata. dec em
fiut po7 regimeine dolozis capitis freneſis verez
nò vere tam pſeruatuo q curatuo. quarto dicit
et quâdo fortes ſunt i eis vigilie cura eos: fed de
regimeine vigilia p ſuperti pceſſit capitulum. Et
subdit qo po curādis vigilijns nò est malu vt des
in potu firupum de papauere quāuis ſit denigro
quut est magis inſtrigidans p firupus de papauere
albo. doſis ei? c ab. ſ. i. visq ad. ſ. ii. boza ſomni.

Cet in fine eius da in potu trocifcos qui
cuoeniut eis sicut ſunt trocisci de campho
ra.et in illa boza convenit eis ſrupus ac-
toſus cum emulſione feminis cucumeris et

Cauſonidis. Fo.cxxvij.

feminis endiue et ſemis porculace. de vno-
quoc eorù ſit pondus. ſ. ii. et firupi acetoſi
lit pondus. 3. xpv. vſoq ad. xxxv. secundū qo
videtur.

In bæc parte ſuperus diuſa curat caufones in
declinatione. o. punc denk in potu trocisci q ue
nunt eis ſicut trocisci de campboza: quorù deſcr
ptionem et vtilitate tem vide a Adesive in ſuo anſi
dotario diſtinctione octaua. tunc em. i. in fine con
uenient trocisci cum antea non conuenirent auxta
determinata ſuperus in fine capituli de genera
libus curationibus fed. purtridarum. doſis cuzz
pulueriatozum est. 3. j. cum. 3. j. vii. granatozum
aut acerofitatis citri aut arancij. et duabus. 3. aq
3ucbarate aut aque acetoſe aut aque nenukaris.
Et in illa boza. f. in declinatione conuenit firupus
acetofus cum emuloſe ſemi. cucumeris. ſemi. en/
diuie. ſemi. porculace ſcom q tibi videſ dare ma-
gis aut minus inſrigidantia. et magis aut minus
pouoantia: in matot aut minozi quaſititate. Auc
cen. tamen ordinat aliter banc receptā dicens q
de vnoquoc illozum ſeminum debent accipi. 3. ij.
de firupo acetofo simplicit a 3. xxy. vſoq ad. 3. xxy.
f. a. ii. 3. vſoq ad. iii. vel citera. et debent miſceri poſt
ſe. conſtritionem. et poſtea exprimt: fed nota q iſte
firupus debet eſſe longus. non em poſset apte ſu
mi. Tempore autem nostro bec recepta eſt ſic ordi
nada. R. ſe. cucumeris. endiue. porculace. anī. 3. ii.
contūdantur groſſo modo et inſundantur in. 3. v.
aque calide per duas boras. poſtea exprimant: et
aqua illa expeſſi ſe. illozum miſceatur cu. 3. ii.
firupi acetoſi simplicis breuis.

Cet si fuerit illic vetris solutio: tunc den
tur trocisci de ſpodio conſtrictiui. Trocisci
boni. Recipe ſpodij. ro. anī. 3. ii. f. croci. ſextā
3. viuus. ſe. porculace. ſe. endiue anī. 3. ii. ſe.
cucur. ſe. cucumeris ana. 3. ii. f. sandal. 3. f. ſ.
fucci liquiritie: amili. ana. 3. f. camphoze. ſe/
rtam. 3. viuus. f. Et doſis eius ſit dragina. f.
Et iterum roſa. 3. iii. ſe. melonis. citruhi. cu-
cume. et poſtula. 015 anī. 3. ii. croci. tertia. 3.
vnius. caphoze ſextā. 3. viuus. gümi. amili.
draganti ſuc. liquir. anī. 3. f. doſis eius. 3. ii.
Et cum declinat egritudo mamſeste: tunc
nò est malum vti balneo: cuibus aqua dech-
nat ad frigus. Et illi in quibus magis dili-
gitur balneum ex eis ſunt quozum fed. est
ex fleſmate ſalfo.

Ibicum curat fluxum ventris in cansone. d. qo den
tur trocisci de ſpodio conſtrictiui. R. ſpodij. roſ. q
duo ſunt frig. et ſic. et ſtptica. anī. 3. ii. f. croci ſextā
3. f. ad cordis conſorationem. ſe. porculace: ſe. en/
diuie que ſunt frigi. et bumf. anī. 3. ii. fandali frigi.
q ſic. 3. f. ſucci liquiritie amili anī. 3. f. cápbore ſe/
rtam. 3. viuus et mediām. doſis. 3. f. Et iterum alia
deſcriptio. R. roſ. 3. iii. ſe. melonis cucumeris ci/
trulli poſtula ce. anī. 3. ii. et terzia. 3. viuus campo-
re ſexta et medietais ſerte. 3. viuus. et ſunt. xv. gra/
na gümi arabict amili draganti ſucci liquiritie.
anī. 3. f. doſis est. 3. ii. Cum declinat egritudo: tunc
non est malum vti balneo quod declinat ad fris-
gus. secundo dicit q illi in quibus magis con-
uenit balneum ſunt quozum febſ. ſelis caufon est
ex fleſmate ſalfo. Notādu q māſſekte declinā-
te febze et materia paucificata notabiliter ot nò tis

Tractatus

meamus agitationem et materie ebullitionem conuenit, balneusque declinatissimis ad frigus: quæ tepide ta li tephidæ qualibet dabus aqua in quâ ipse esterit, ra dij solis tpe estatis in cauſone colico ad infrigida duâ bumectatù. Ss. i flelgmate puenit balneus aliqualiter calidus quo balneo fiat porozù aptio et materie resolutio q[ui]a ſua groſſitie est ineptior reſoluſutiori: cujus expectata ſata diſgone nec ſata ma terie minoſtatioré poſset p[er]cedi balneus i colica q[ui] in flelgmatica: eo q[ui]a ſua groſſitie est ineptio: reſolutiori: et est in ea timèda agitatio et dilatatio maſſis quâ in colerica. Et ex bis babcam? còrdiam inter Gal[ern]aneſt[em] balneus in cauſone flelgmatica tertio regi, acu, còmèn, viſtimo. Et Aui, bic p[er]cedentè ſpm. Ga. negat ip[er]m a[n]m còpletâ diſgone: aliq[ui]n còcedit in colerica. Et in hoc no[d] disrepat ab Aui, p[er]terea no[d] còcedit balneus t[em]pidù q[ui]e p[er]cedit in colico: ſa: ſal calid[em] tepido et idè ſentito Aut. LARA.

Pro cura cauſonis in primis me/mozandus et
docrine Hy. p[ia]a affo[ſim]om, affo. y[ſ]. Ad viſtimas
egritùdines etc. quarto affo[ſim]om, affo. y[ſ]. medi/
cart in valde acutis aeſd[ie]e ſi expedit, differre e[m]
in talibus malus, cum e[m]i cauſon ſit egritudo ac/
ta valde opoſtet multu[m] et repente ſubuenire et mul/
tipliciter remedia abſp[er]ze errore ſemper ſeruata viro/
tute: ſed p[ri]ncipaliter vacare circa intentiones
in quiibus ſoſtitt[us] viſ curatiòſis vt ſunt diſgito[\]extuatio extinſcio calo[ſis] ſebillis et accidenti
num correcſiù. Quibus p[re]miſſis ſiendus q[ui] cura cauſonis octo exſit intentiòes. Prima e[m] de bitum regimè ſer rerùs no[n] naturali, ſa[da] euacua/
tio. tertia e[m] calo[ſis] ſebillis extinſio. quarta e[m] vi/
gito. quinta eradiſatio. ſexta v[ir]ine p[ro]uocatio,
ſeptima med[io]rum nobilium et p[ro]p[er]ze cordis con/
ſo: ſtatio. octaua accidentium correcſto. Regimen
vero ſer rerùs ſuxta p[ri]ma intentionem ſit exceller[em]
frig. et bu. et multo mag[is] quam in interpolata aut
còtinau in q[ui] etià dieta d[omi]n esse tenuis et tenuor q[ui] in
tertia pura et excellenter frig[ui]. et bu. ita v[er]o c[it]i et
potus ſint acu[m] et potètia frigida. Sed cu[m] timea[
mu]s cau[m]t]utris p[er]t accidem[ui] ſeuſtat[em] et mul
tam resolutione opoſet c[it]ibare illos: p[er]op[er]ze qui
ſunt colerici rar[em] in poſis babètes ſp[ui]s et bumidù
subtilè et os stomacbi debile etià fi p[ater]em [boli]
mù. I[mi]o ſecu[da] intentiòſe. ſe. eucaatione op[
di]ligèter confiderare an opus ſit flebotomia p[er]
q[ui]o cognoſt[em] p[er] v[ir]ina rubèa groſſam et babitudine
carnosam et ſimilia: et in eo cau[m] flebotomia quaz
citius e[m] poſſible, líc[es] raro accidat vt in cauſone
competat flebotomia cum ſe[m]d pluri[m]um corpo
ra ſint colerica qu[or]um ſanguis e[m] paucus cu[m] coles/
ra non e[m] immixta: p[re]miſtatur tamen ventris le[
ntio cum c[it]isteri et fuerit expediès: deinde ſequi[que]
die poteris mino[ra]re cu[m] medicina leniète et eligen
te. vt. R. flo[ſis] ca[ſ]. ſ. vel mæne. ſ. diapuntis ſolu
tiui aut electuarium de succo roſ, ana. ſ. y[ſ]o ad. iij.
ſe[m] exerigentia aque decoctiòſis tamaridoru[m] vio-
larum quan[tu]s ſuſſicit. fiat portio. Si h[ui]o no[m] ſit op[
flebotomia, tunc prima die aut quaz citius fieri
p[ò]t soluend[us] e[m] cu[m] medicina ſup[er]a[ri]ta: licet ta
imen frequèter colera multu[m] ſuperabùdante: q[ui]s
ſit mixta ſanguinio opoſtet p[re]miſtere mino[ra]tio[
nem flebotomie, bec ſiant in diſcreſtione medici.
Pro curetur t[em] deinceps ventris leni[ti]o ſaltem cu[\]d[ite]ſtibus. vt. R. decoctiòſis matru[m] violarus lib. j.
suſci cucurbite. ſ. iij. olei ro. olei y[ol]afati ana. ſ. iij.
caphoze gra. iij. ſal. ſ. iij. et tepidum ſupponatur.
I[mi]teria intentio e[m] extinſcio calo[ſis] ſeb. et perſi

De febre

citur ſer modis poſtis in curatiòſe ſeb. acutar[ui]s. ſe[ra]e[ris] inſrigi[datiòſe. ſcòo inſrigi[datiòſe cib[em] q[ui] pot[em] actu et potètia. tertio[m] cu[m] ep[it]bimatiſbus frig[ui]s. et bu. equali ſlipticitate p[ar]ti[c]ipati[b]i capit[em] cordi e[pa]t et renibus. bec tam e[m]omitti[da] effent t[em]po[re] cris[is] et maxime per ſudo[re]. quarto cu[m] ſyzupis et bu[ce] marime inter o[d]es ſebzes c[ou]n e[m] potus aque frig[ui]s de. ſyzupus de papauere de acetoſitate citri et filles et er a[quis]aqua nenufaris acetoſe porulae c[er] si[m]iles. opoſet e[m]i multum inſrigi[dare] cum bui[n]us modi[que] frigida[m] actu et potètia multu[m] intèſi[m] in gradu et multiplicatiòſe in qua[t]itate. Quod ſi no[n] p[ui]t bibere multa aqua femel deur in multis vicibus inter quas ſit moza parua.naturall[em] ſo: tafle ex[ci]taret, caliditare: quinto cum bis q[ui] in oze tenent[em] ſi cut anguria acetoſitas citri et arantij et filia. ſexto cu[m] c[it]isteribus de q[ui]b[us] ſupra. Et in hoc cau[m] aliq[ui]n p[uen]it balneus aque fride etià in ſlatu ad extinſcio n[em] caliditatis. líc[es] in declinatiòſe ſuxta tertu[m] p[ue]niat aque tepide ſumptio ad frigida[n] declinatissim in colerica: ſed calidioris in flelgmatica. I[]uarta in tentio ſe[ſ] diſg[one] perſiſt[em] cu[m] oriſacbara ſyrupo de acetoſitate citri. limonis, et nenuſare, et filib[em] y[ſ]o ad ſyzupu[m] de papauere: ſed in flelgmatica ſyrupus acetoſus ſimplex oriſacbara cu[m] quiſbus modicum ſyrupt de ſumo terre poſset admis[eri]. I[]uita in tentio e[m] eradiſatio perſiſt[em] cu[m] solutiuſe de q[ui] bus ſupra in ſea c[it]intione. verus p[ui]t ſolſuina in flelgmatica ſalfa diſtêperari cu[m] aqua lactis ta[ſ] in mino[ra]tioſe q[ui]n eradiſatioré. I[]exta intentio. ſ. puo[ca]tio v[ir]ine p[er]ſic[em] cu[m] bm[oi]t. R. ſyzup[em] acetoſi[m]plicis. ſ. iij. emulſionis ſe. c[ot]um frig. ſ. iij. mi[ſ]ſe. I[]Septima intentio. ſ. cordis c[ô]ro: tationi mem[bi]o[n]u nobilium perſiſt[em] cu[m] bm[oi]t. R. troc[em] de cam[bo]ra. ſ. y[ſ]o. acetoſi[tatis] citri vini granator[us] ana. ſ. y[ſ]o. aque acero[ſe. ſ. iij. it[em] cum tria[ſandalis]. I[]octa u[m] ſe[ſ] acidi[em]tium correcſto p[er]ſicitur regendo flu[m] r[u]m ſanguinis nart[em] diſſicultate an bellus frene[]ſim[em] vigiliſtas ſlur[u] ventris tam regimè curatiu[m] q[ui]p[er]bittu[m].

I[]de ſeb. ſanguinis. Lap. xliij.

P[rin]atus e[m] g[al]p[er]non fit ſeb. ſan
guinis a putredie ſanguis: n[am] ſan-
guis cu[m] p[er]trefit ſit colera e[m] no[n] e[m]
ſanguis. fit ergo tunc ſeb. colerica
non ſanguinem: et fit cauſon p[re]dictat t[er]
ti]ana: et curat e[m] cum illa cura.

I[]poſt[em] Aut. in p[er]cedèti p[re] e[m] g[it]e de ſeb. colicis b[ic]c
agit de ſanguineis: et b[us] tres p[res]. in prima ponit
eſentià ſeb. ſaguiee et ſp[es] et. ſcòo ſigna. tertio[m] cu
r[ar]é. ſcòa ibi[que] ſigna. tertia ibi. (Interno[m] i curatiòſe)
in p[ra]p[ò]t opinione n[am] Ba. cu[m] r[on]tb[em] ſuis. ſcòo ip[ſ]
re[po]bat. tertio[m] p[er]ſuic[em] de ſeb. ſanguieis ſim[] op
in[on]e. p[er]p[ra]ſa. ſcòa ibi. (Dic[ito] ſimo e[m]s e[m] tertia
ibi (Dicam[em] n[unc]) in p[ra]ia p[re] dicit Ba. opinatum
fuſſe no[m] c[it]ister ſebzes ſanguis a putredie ſanguis
g[ui]q[ui] p[ab]ta duab[em] r[on]tb[em]. P[ra]ia.n[am] cu[m] ſanguis p[re]ut-
[em] fit ſit cola no[m] e[m] ſanguis. fit g[ui]n ſeb. colicar[em] no
ſanguiea. t[em] ſóna. cu[m] ſeb. bu[no]rales recipiát denoia
tiòem a cá di[n]cta. Et ſit a[ra] r[on]e p[ò]t Ba. iij. de crifi
t. iij. de diſferètijs ſe. Et exboc ſequur ſe. facta e[m] pu
tredie ſanguis e[m] cauſon[em] aut tertia n[am] di[t]nu[m] vel
interpolat[em]: cu[m] p[er]t basno[em] ſit alt[em] ſeb. colica. ſcòa
r[on]. bec ſeb. cura ſebi[ui]s colicar[em]. g[ui]q[ui] e[m] colica. t[em]
ſóna. cu[m] vnaq[em] ſeb. p[er]gat cura p[er]p[ra]ſa a cura alia[ſ]
distincta, a[n]es a[n]t e[m] manſſeſt[u]m. cu[m] Gal[ern] non di[t]sin
guat ſe. acutas i[m] cura. ſe[ſ] o[d]es ponti[m] i[m] cura ſanguiee
in de ſeb. ad Blanconem. t. y[.] tera[pi]ſe.

I[]chic vero ſermo eius e[m] contrarius ſer-
monk

L[amb]erpt. D[ic]
fert cauſus ab
intabe ſyno/
cho: q[ui]le ille in
putrido ſaguie
ſiſt[em]: et a[mi]
c[ip]to abſolu-
tiòs y[ſ]o fine
vn[u] babet pa-
roxim[u]. Lau-
sus y[ui] inflam-
mabile tabid[em]
ſlagrat: et ter
tio exſucitatus
b[us] e[m] immi
nutione quan[
]dam: et velutin[
]re miffi[mi]nè. Et ſi
nocbus ſimil[
lis fibi e[m] quo
ad reſoluatur.

Secundus

moni hypo, et contrarius ei qo est conueniens. Et plurimum quidem erroris eius est in sermone eius; quâdo putrefit sanguis fit colera. Hjste emi fermo facit opinari duas intentiones; quarù vna est q quâdo putrefit peruenit ad hoc vt fiat post putredinê colera. Et secunda qo quando putrefit; tunc fit colera sicut dicitur qo lignum quando calefit fit cinis.

In presenti pte Aut. intendens reprebare Bal. dicta ex putredie sanguinis nò fit keb. sanguinea pmo ponit propositio q et origo et fundametus fut errors ponens illius propositiòs duplicê intellectù. sedo arguit extra propositio sèm illum du plìce intellectù. tertio de intireto Hypo, coludit còtra Bal. seda ibi. (Lodiderem itaq.) tertia ibi. (Aerù vitas sana e.) In pma dictit quov. Primù bic fermo Ba. ex putredie sanguis nò fit ke, sanguinea e prarii fermont Hypo, et atrius et qe euenies. Vitati et trarius. scòm cp plurimus errors fut. ut. origo et fundametus errors fut e i fermon e? i. i bac propositio sanguis q quâ putrefit fit cola. tertiu ex ilse fimo facit opiri duas iteïtios. I. bec ppò q quâ sanguis putrefit fit colera. pòt bfe duos itellectu. quòp yn? e q quâ sanguis putrefit putenit ad hoc vt fiat post putredinê cola: ita vt colera fit termin? sult putrefactionis. Secùdus q quâ pu trekt tuc fiticola. ita cito sicut incipit putrefieri i/ cipit eius querho i colerà. quartù est expeplit deligno qo q quâ burrik fit cinis. pòt em dec ppò. lignu q quâ còburik fit cints bfe duplicê intellectù. pms ex cints fit termin? dubitiòs ligni sicut dictio e b pmo itellectù: q cola e termin? putrefactionis san guinis. Secùdus cp lignu eque cito sicut incipit com burt incipit e cints sicut dictio e penes secundum itellectum cp sanguis eque cito sicut incipit putrefieri incipit esse colera. In pmo notanduum pro declaratione primi dicti cp dictio Hyp. extra Ba. non babemus manifestus in libris. quorù noritad ad nos peruenit, aliquiter tamen ex dictis suis pmo epidimiarù, et in regi. acu. pòt elici ex putredine sanguinis poſse fieri febrizem sanguineaſ.

Et consideremus itaq. in vna quaſs duo- cum propositio. Intellectus vero pmo est corrupte acceptiòis tribus modis quozum primus est cp sanguis quando pu trekt coûvertik subtile eius ad colerà malà et spíſum eius ad melancolià: non ergo cù totalitate ſua fit colera. Et fecùdus est cp illud fit post putredinê: et nostra consideratio est in dispositione putredinis. Et tertio est: quoniam post illud fit colera. et non sci mus an in ea fit putredo an non.nà plurime res putrefiunt et separatur ex eis subtili et spíſum et non est in spíſo neq. in subtili putredo: quoniam non est necessarium ut fit putridum id quod generatur a putri. ſit enim ex putredine qo nò est putridum. Et si generatio eius a putredine face ret putredinê eius necessarià; oporteret vt spíſum cinerulentù iterù eſset putridum. Et ergo illic febzi melancolica iterum. hoc ergo est illud qo facit eſse necessarium

Sanguinis. Fo. cix.

expositio eius quod primum intellectù est. In parte presenti intendens reprebare Ba. opinionem arguit extra propositio q est fundamenius fue optuntionis. pmo scòm primum intellectu. scòdo penes scòm intellectu. ibi scà. (Dò vero intelligitur.) In pma pte dicit Autc. consideremus itaq. in vna quaſs duarù propositiòs. i. consideremus propositio dicta que e. sanguis quando putrefit fit colera scòm vnùqueq duos itellectu. fecundo dictit intelleclus primus est corrupte acceptiònis tribus modis. i. tribus ratiòbus. et nò dicit cp fit fallus: sed solum corrupte acceptus a Bal. quia dato sicut est veritas cp sanguis quando pu trekt randè transmutèk in coleram faltè scòm alii, quâ eius partè: nò ppter boc sequik cp ex putredie sanguinis nò fiat keb. sanguinea: immo pott op positio: quia quâdo putrefit et nò est adbuc traf mutat? in aliquè bûno: facit febrè: et certù est cp il la est sanguinea: q est bûnozalis et nò coleràica nec melancolica nec flegmatica cù feb. debeat denominari a causa puctæ etius. tertio dicit cp primus modus. et pma ratio est cp quâdo sanguis putrefit conuertik subtile eius in coleram malà. i. nò na ergalem. et spíſum eius ad melancolià: non ergo cum totalitate ſua fit colera. Secùdus modus. i. ratio scà est cp illud. i. transmutatio spíſus in coleram fit post putredinê: sed nòstra consideratio est in dispositione putredis. i. dum actu putret anteq. fit conuerſus in colerà facit febrè: et certù est cp il la nò est nifi feb. sanguinea vt katam ducendum est. Tertius modus. i. ratio tertia est cp fit post illud. i. post putrefactione colera. et nò ſimus cum illa colera fit putrida an nò. nam plurime res putrefiunt et separatur ex eis subtile et spíſum. et non est in spíſo nec subtili putredo: q non est e necessariu: vt fit putridu qo generat ex putrido. fit em cp putredie qo nò est putridu. sicut acertu generat ex vi no per putrefactione: qo tamè nò est putridum. q fil vermis generat ex putredine: q tamè nò est putridus. Et si generatio alicut ex putredine face ret putredinê necessarià oporteret cp spíſum cine rulentum eſset putridum. q per spíſum cinerulentum intelligit cineritium remanens post putredi nem bûo. Ex quo sequik cp culciu: febri derelinquenti cineritium poſt fut bûoris putredinê com plicare: feb. melica cum cineritù illud fit terre: r melancolici qo est còtra experientià. doc est ergo illud qo facit e necessariu: expositio eius quo ad pmo itellectu. pmo incoueniés cp sanguis cùs putrefit nò totus couëttitur in colerà: sed soluppsubtilio: et vnctuosa. spíſum vero e? et pars terrefrario: couëttitur in melancolià. ergo nò ois feb. ſequens putredinê sanguinis est numeranda in/ter feb. colericas: neq. curanda cura feb. colerica/ cum. Lulus oppoſum dicti Bal. locis allegatis. f. in de febribus ad glauconem. et. ix. teraperi. scòm inconueniens est cp sanguis per tempus putret anteq. conuerta ad colerà. et in illo têpore facit feb. et certum est cp non potest eſse nifi feb. sanguinea cum adbuc non fit in alium bumorè transmutatus. tertium inconueniens cp dato cp sanguis poſt putredinê trafmutèk in colam: ſat in illa colerà nò e putridà: q nò od qo gha: ex putrido est putridu. keb. itaq. pendès a putredie illi sanguis nò erit colica nec klatica aut melica vt manifestus est. ergo erit sanguinea cum fit bûnozalis.

Quod vero intelligitur fecundo est men- da ciu: quoniam putredo est via corruptiòis

Secundus

tittur idè in scò de crifi.cap.ix. dictè ad litteram. Omnia genera fœbibus flunt ex colera. et est pluri mū quod accidit in febrib? quædiā fiut et flegmate. et hoc idè confirmat.ca. xo. et. xj. dict. verutamè cí incipit fanguis putrefieri non remanet versu sed declinat ad colerá. Lôstat igitur propter hoc q feb.que pucit a sanguine quâdo putrefit ppo/ tionatur ad colerá. Oppositu tamè manifeste ap paret.ix. terapeí, et i multis alijs locis. vbi distin guitt feb. fanguineá in putridá et nò putridá. Ætes diuidit eá i auguſtificá et omorèna Lôcordia igitur ponèda eiter dicta ſua. Et iſz Aut. aliquo ex dictis duobus ſupraſcriptis. Ætes qz 15 pendeat a ſanguine: multu tamen ppo/ tionatur in cura ſeb. coleritis: cum exigat notabiliter inſtri gidantia et extinguéntia. pterea eam inter colerí cas reponit: nò autè ſic inter melancolicas: qz tar de groſſum eius in melancolicú coueritur: ſubtil/ le vero citissime in coleram.

### Dicamus ergo nunc q febris ſanguinis est ſeb. putredinis et ſeb. caleſactionis et ebulitionis: quâ nominavi: Hypo. fino-cham concluſam fine alijs.

In parte ſpenti Auic.agit de febribus ſanguinis et primi opinionem propt: babet bec pars tres partes in pina diuidit ſeb. ſanguinis in duas ſpe-cies primas. in ſeda diuidit eá in alias duas ſpe-cies. in terra ponit modos terminatiòs eius. ſe-cunda ibi. (Et eius ſpecies.) terra ibi. (Et et? cos/ sumptio.) prima i duas.na primi p[]mittit diuſtio ne. ſeda declarat mébza diuſtioris. ſeda ibi. (Et plu-rimu ebulitionis eius.) in prima pte dicti q feb. ſanguis è duxper. q. ſeb. putredinis. t. pendens a putrido ſanguie. altera eit ſeb. ebulitionis et cale-ſactiòs. t. p[]edés a ſaguine ebultiente abſc[]pure diſne: quâ denomiaut Hypo. fino-cab. cluſab. ſue alijs. i. i. hoc noſte ab alijs d'nte. I. p[]ro quo notat/ dû de itétiòbe Symonts genuſtis q finocba e ſeb. ex ſanguie nò p[]utefacto. fino-cb? nò eſeſbis ex ſan guine putrefacto: cui'tres ſunt ſpecies ſz Ba. ad glauconè. Auguſticus paugmaſticus et omotem. nus. boc auīt nomè finocba nò competit alijs ſeb. febribus neq ſanguineis neq ab alijs bûzorib? pen dentibus. Similiter bic termin? cluſa idè ſonas q[]o yndiq cluſa quaſi vniformis non badens ex creſcétias neq occultas neq manifestas ſm ana logiá ad alíquè diè non p[]petit alíci ſebri q[]o ſon ſeb. ſeb. ſeb. p[]enditibus ab alijs bûzoribus p[]ter ſan/ guiné: neq etiá finocto. nà ſinocbus babet c/ uiter ſitates ſcom tres ſpecies et? de qibus ſupra. 3tem ſcom plurimu ſanguis q[]ui p[]utret ſcom alíqua et? p[]arté couerit in alíu bumo: e facientè alíqua ex/ acerbatión ſcom analogiá ad alíqua diem.

### Contra. colera

ebultis. p[]pe cor fine putredie ficut è pole ex dictis ſupus facit p[]tinuá cluſam. igtí. q. Re/ spondek negádo a[n]o:mo colera ſiu e putrida ſue nò putrida putres p[]pe cor babet tepores occul/ tos de tertio in tertiu ſequètes ſua. p[]prietate è for- mà ſub ſtantiale ſcom modú d[]ictu in queſtione de periodicatio: ſed finocta fine putredine nullum babet tepozem ſcom analogiá ad alíquè diè. boc itacq nomen finocta cluſa nulli alteri febriz c[]ope petit n[]ifi ſaguinee fine putredie. bis t[]n teris. ſi. fi/ ca b[]et et ſinocbus medici q[]uiq[]us abuſi ſunt vnú. p[]lio accipictes: et q[]uiq[]es eos p[]oibus ſebib? acutis c[]o tinnis c[]o cedètes. J[]no ſi querat an ab alio b[]uo/ re a ſanguie posſet fieri ſeb. ebulitiòs abſc[]pu/

Sanguinis. Fo. xxx.

tredine. I. Dicèdu q[]ic non tantú ab bumo: e fed etiam ab humíditatibus ſecundis: q[]i c[]a frequeati? a ſanguine còtigere: q[]i ſi caleſiat notabiliter abſc[]putre propter ſui similitudinem potest notabiliter corpus caleſare: nò ſic alij bumozes nec bu miditates propter ſui paucitatem nifi putreant. I. Quod ſi ſedo queratur an ſanguis posſet facere ſeb. nò ſanguineá. I. Dicèdu q[]i ſanguis tâ putres q[]o nò putres p[]ot facere ſebè effi. inflamando ſp[]ritus et non comúnicádo vapores cordi ſicut ma/ teria bubonis quarta affo/rimo: n[]i ſedo de diſe rentijs ſebri. et ita alij bûzes. I. Et nota q[]i ſan/ guis nò peccans in qua[]titate ſuperflua: ſed ſoli inflámatus et cordi p[]ropiq[]nus potest facere ſi nocbam fine putredine. licet ſcom plurimus adſit multitudine ſanguinis cum facit eam.

### Et plurimum ebulitiòs eius est er op/ latione ſuffocante caliditare: et quandoq[]ufi t a cauſis alijs que vehementes ſunt ſu/ p[]ra veh ementiá ſeb. effimere. et nominatur p[]ro fundi ſonni forſtis.

I. Dic notificat mébza diuſi/ontis ſupra ſcripte. et babet duas partes. In prima notificat ſebè ſan guineá ſue putredine. In ſeda ſeb. ſanguineá pu/ tridaz. ſeda ibi. (Et videq Bal.) Prima iterum in duas. Primo notificat dicta ſebè per cauſas. ſe cundo per coparationé ad alias ſeſzes. ſeda ibi. (Et eſt de ſumma.) In prima parte dicti. primo q[]i plurimu ſeb. ebulitionis ſanguinis abſc[]putre diſne cauſatur ab op/latione ſuffocante caliditare: q[]uadoq[]i ab alijs cauſis ſue corpo: eis ſue p[]rmi/ tius que ſunt yebementiòes qua cauſe ſeb. effi/ more. Dicit ſedo q[]i bec finocba ſine putredine no minatur ſonni p[]ro fundi. q[]ui ab eo fiat diffi/ liſ excitiatio. et forſtis qua longi. vel. ſi ly forſtis ſit cauſis nominatui bei ſeb. nomina: forſtis. ſin in ſflammado. I. Primo notandú circa primu dictus q[]i ſanguis est diffici/ulus inflamabilis qua p[]ſus: tum q[]i groſſus: tum qua babet plus de frigiditate refiſtente inflamatiòi qua p[]ſus. id[]eo cauſe poten/ tiòes requiruntur ad inflamandú ſanguine q[]ui p[]ſui. licet tamen cauſa p[]re caleſatiq[]us p[]ſus ſit in/ tensior: qua cauſa caleſaciens ſanguinem c[]ui ſp[]trit u[]s ſit calidio: ſanguie et níbili agat vi[]tra gradú p[]ro p[]ro p[]ro. I. Secundo notandú p[]ro declaratio: ſe/ cundi dicti q[]i finocta fine putredine e[] ſomni lon/ gt et p[]fundi p[]pter multitudinem vapòz. bumido/ tum facientu ſonnu ſui multitudine: op/ilante ve nas ſubetibcas: non ſic finocbus putridus c[]ui va/ po: eis ſui ſint acuti n[]o mulceb[]zes. I. Tertio notan/ dum q[]i 15 op/ilatio ſue in po: eis ſue in venis. p[]b/ bendo vapòz transp/rationé et calidi euètationé posſet eſſe c[]a ſeb. caliditare intède: tamè ſi effet forſtis et extrema posſet calo: e[]b abſc[]p[]er ſeb. in paruo t[]pe extinguere. et hoc dicere posſum? de intentioè Bal. ſedo de accidet. de cauſis morbi frigidi: po teſt tamen ſanguis intendi ab alijs c[]ais. ita vt faciat ſebè abſc[]eo q[]i op/ilatio ſit cauſa incêdiòis.

### Et e[]tè de ſuma ſeb. q[]ui ſut iter ſebzes putre dimis t[]e ſebzes effi. q[]o differt a ſebrib? effi. p[]p[]terea q[]i caleſactu p[]mú i ea e[] h[]uò. et dif/ fert a ſebrib? putredis: q[]ui n[]o è et putredo et è ſeb. acuta: n[]o ſeb. effi. neq: ſebzis ethi/ ca: neq: ſeb. putredis. Et multotiès q[]de p[]muta: ad ſe. putredis: aut ſe. ethi/ ca. Et m[]l totiès q[]de facit c[]a cùrere ga. curſu ſe. diei J[]nunc facit q[]o dictum eſt. et dictit banc ſebè eſſe

Balenus.

Balenus.

Tractatus

de summa, i. de numero fedrii mediantiis inter pu-
tridas et effimeras differentem ab effimera: quia in
illa primi caledacti, i. immediatù qùd est causa con-
functa feb. buòzalis est tam bumor quâ vapoz: is
bumor: nò est primi caledacti nec causa contincta
effimere: immo ipsi differêtè vero a putridis: qa-
in ea non est putredo: sed est feb. acuta: qu est seu-
rum accidentiis et cite terminationis et nò est effi-
mera neq: etbica: quia etbica est caliditas facta;
sinoba vero kiès. Altrimo dicit q: multoties per-
mutatur ad putridâ aut etbica, et hoc est claris. Et
multoties Bal. numerat ea iter effimeras. I Primo
notandù q: finooba fine putredine è media in-
ter effimeras et putridas. per abnegationè vt de-
clarat Auicè. in textu, et est aliquo modo media p
participatione. nam còcat aliquo modo cum effi-
mera: quia causa contorta eius est vapoz: sangui-
nis nò putridus. et similiter causa effimere est ipf
rius qui est vapoz: sanguinis aut saltem genitus
ex parte subtilissima sanguinis existens sicut va-
por: eius. Et propter banc causam Bal. viij. et, ix.
terapei, numerat ea inter effimeras cut bìc dicit
Auicèn. Lòmunticat etià cù putridis: qu causa et'
contucta est bumor: sicut est putridarum.

Balenus.

Auicèna.

Balenus.

Dubitatur
vtrum feb. sanguinea putrìs
da neccesario sequat sanguis
neam non putridam. I et videtur q: fic. quia Ian-
guis caletit antequam putreat. ergo prius accendit
ur sanguis fine putrere anteq putreat. I Zenen/
dum est q: licet fœm plurimum ante febrè sanguï
neam putridâ feb. sanguinea non putridâ preece-
dat aut neutralitas eius. Est tamè possibile ante
sinoebam putridâ non precedere nò putridâ fino
cbam necq eius neutralitati. I Prima partem bu-
lus conclusionis probat ratio adducta in princi/
plo dubij. Scòa vero pars probatur: qu poe est q
parua pars sanguinis incipiat putrere distanter
a corde ita vt vapoz: eius non posset corde còdicari.
et poitea putre per partè post partè magna par te
sanguinis incipiat neutralitas feb. putride nul
la febrè nò putridâ aut neutralitate et pcedète.
I St auté queratur vtrum finooba putridâ posset
conuerti in finoebam nò putridam. I Dicendum
flud non eſſe poſſible nifi sanguis leuſible pu-
trerer in quo caſu reductionem recipere posset de
intètione Bal. scòa afforùmòp. affo. xvij.

I
Et videtur gak. q. feb. sanguinis nò cò-
ponitur cum reliquis febribus; quoniam pu-
tredo in sanguine est còmunis omni humo-
ri. Et in hoc est contradictio quibufdaz in-
tentionibus fuis in quo nò est neceſſe plon-
gare ſermonem: quoniam non iuutatur cuż
co medicus.

In preſenti parte notificat sanguinea putridâ
et primo facit hoc còparâdo banc febrê ad alias
febres. ſecundo explicando causas eius. tertio po-
nendo conditiones eius. ſecunda ibi. (Et cä qdež
buius febris.) tertia ibi. (Et bec quidem.) Dicit
ergo in pma parte videri Bal. febrem sanguinis
nò compont cù alijs febribus: quia putredo san-
guinis est: còmunis omni bumoz. Dicit ſecundo
q inter hoc dictum et quedam alia dicta Bal. est
contradictio in qua contradictione oftendèda nò
opòr et prolongare ſermonè. quia per bmòſt offe-
ſionem nò ſuatur medicus: ino potius impedit
icut dicit Auicèn. in primo cap. butus prime ſen.
I primo notandù q: hoc dictum Bal. l. q. feb. san-

Balenus.

De cura

guinits non componitur cù alijs febribus elicitur
er dictis eius. ſcò de differèrijs feb. ca. x. Reuer-
ti igitur est têpus dum dicebat eam que est in ſan
guine febrem simplicitiore bis que in alijs ſunt bu-
mozibus proporçãobiliter. I Secundo notand-
dum q: bic ſermo putredo sanguinis est còmunis
omni bumoz potest itelligt dupliciter. Primo q
ſanguis per putrefactionem ad vntuſeuuiu triu
bumor naturâ et febrè puentat in canticis. Ixij.
Et videtur Bal. q. ſeb. generata ex ſanguie putre
facto ſit de genere colericis. Probabiliter tamen è
q: cù putrefit ſanguis et egreditur ab equalitate
ſua: ita q. l. augеatur calor et forſtificet ſicitas ra-
tione augmèti ſuper ipſum generetur inde ſeb. de
colera citrina. Si vero augеatur et forſtificet bus-
miditas et frigiditas ratione augmenti ſlegma-
tis in eo generatur inde ſeb. ſlegmatica. et ſi ipſi-
frigiditas et ſicitas intendatur ratione melanco
lie aucte in eodem còtingit inde ſeb. melancolica
bec Auerroys. et penes Auerroym vera ſunt ſue
ſanguis mutet ſpeciæ ſue remancat in ſpecie. ſe-
cundo intelligere possumus putridèn sanguinis
esse cùmunè omni bumoz: quia ſanguis ſit pur-
et solus in venis. et alijs bumozes nò ſunt acut: ſed
potentia in venis. vt videtur velle Auerroys. ſecu
do colliget ad principi. et q: per putrefactiones
tamen in tres bumozes et corum naturam perue-
tat cum in ſanguine ſit cuiq: bumoz pars pòr-
ATIONA. I Aut ſi monachi vià teneremus eſſet oſ-
cendù sanguinè eſſa illam tertiam ſubſtantià bu-
mozalem ſub certa et debita proporção qùa pòr-
portionez per putrefactione mutando in illa tris-
plícem ſubſtantià bumozale manifeste. I Tertio
notandù. q: bec ſequeta. putredo sanguinis est
cùmunis omni bumoz. ergo ſeb. ſanguinea nò cò-
ponitur cù alijs bumozibus valer penes Balen-
fuca primù et ſeòm modù. quia ſi ſanguis per pu-
tredinem acquirendo caliditatem et ſiccitatè ver-
tatur in colerâ. tunc ſit piodaticio de tertio in
terium proporçãotonata colere. et tuc non periodicat
alia febris cum nò puertatur ad naturam alteru
bumozis facentis febrem altam. Iam ſi permu-
tatur in coleram non permutatur in ſlegina neq
in melancoliam. cum exigant dispoſitiones con-
trarias. ſcò penes modum Auerroys et piblofo
pboz ponenti q: tantù ſanguis in actu in venis
contineatur et reliqui bumozes ſint in potentia. r
penes modù monachi tenentis eſſe illam tertias
ſubſtantiam debita proporione ſeruata. Et quia
ſanguis variatur in alios bumozes proporione
variata per putrefactionem valer bec conſequen-
tia. putredo sanguinis est cùmunis omni bumoz
ergo ſeb. ſanguinea non còponitur cum aliaq alia
febrè cuius bumoz non prefuerit ſaltem in poten-
tia tam ſeòm pibloſopbos quâ ſeòm monacuz.
I Quarto notandù dictum Bal. primo de differè-
tijs febrii contradicere dicto eufdem ſcò de dik
ferentijs febrii, capitulo ſcò. et capítulo penul-
timo. quare nota de bis. In primo nàq: loco dicit
febrem ſanguineam non compont cum alijs febri
bus. In ſcòlo loco dicit eaum cù alijs febrib: poſse
còpont. Dicit enim ad litteram. Si vero imbecilis
lis facta fuerit bec cauſa conſtituetur et vt non ſo
lum superfluttates: ſed ipſe ſanguis corzumpaک
et putrefiat et ſanguis accendat. I Sed Lonci
liatoz differentia non aſſima. tollit banc contra
dictionem. d. q. in primo loco locutus est de febri
bus ſanguinis putretis inſtra venas. In ſcòlo loco
de febribus ſanguinis apantis. I Sed ne in alijs
ſermonem

Secundus

fermonē polōgemus: quia boc probibet Aufcen,
tenendū est febrē sanguineā tam fine putredine
çú cù putredie: flue illa putredo fiti venis flue in apo-
stemate posse contiūgi cù alijs febrib? bumoralib/
bus et cum elbica et cù effimera antecedēte eam. It
cet nō cum effimera subſequēte eam vt declaratuz
est ſuperius in dubio. vtru effimera posſit contiūgi
cum putrida. Inde otendū est fuit dicit Ben,
q 12c posſet contiūgi cum alijs febribus: illa tamē
cōpoſitio non manifeſte cōpribeditur: q2 feb. san-
guinis obubrat alias. vt dicit Iaac quito febrīu.
I Ego tamē credo quod ſi textus ille ſco de diſſe
rentijs febrīu bene pōderetur non ſonet q6 febris
sanguinis nunç̄ cōponatur cum alijs febribus: 13
q7 rarius cōponatur quā alie ſebz inter ſe. dicit
enim febrē sanguis ſimplicitore eſſe ſebre alioz, bu
moz. 4 nō dicit eā nunquā cōponi cum alijs.

Et causa quidem huius febris est reple
tio et opilatio et multitudo exercitii; et p2o
prie non consuiet et dimittio euacuatioris;
deinde vſus exercitij labozioſ: et quādoſ
facit putredinem in eo multam: aquositas
sanguinis ex comestione fructuum aquoſo-
rum; quare conduertitur ad putredinem. Et
multitudo humoſis crudi in ea est popin-
qua; quare p2eparat ipsum ad putredinem
ſicut qui generat ex cucumere et alzethed
et piris et ſimilibus.

In p[rae]ſenti parteiponens causam eius dicti p[ro]
mo causam eius ſeſſe opilatioris ſiue intrinſecā ſiue
extrinſecā. et ſecundo repleſionem tam quo ad vafa
q[ui]o ad virtutē: tertio multij. longij webemens
ideſt intenſum exercitium: et p[ro]p[ri]e cum corpus
non fuerit conſuetum, quarto dimittio euacuatiori[
nis] consuere: et p[ro]ſi am vſus exercitij labozioſ
non consuere. Quinto in causa quādoſ est aquoſi
tas ſanguinis ex comestione fructuum aquoſoſu
ſicut ceraſorij perſicoſ: et ſimiliu: quorum aquo/
ſitas nō ſeparatur neq[ui] in prima neq[ui] in ſecunda di-
geſtione, quare conduertitur ſanguis ad putredine,
ſexta multitudo bumoſis crudi groſi klegmatiſc
cum ſanguine mutiſc ficut qui generatur ex cucume
re alzethed: ideſt citrullis et p[ri]ſis: 13 babentibus
bumidum male digeſtum et bis ſimilibus ſicut ſo-
be est. causa p[ro]p[ina]qua p[re]parans ad putredineſ
sanguinis cui admicetur.

Et hec quidem febris est continua que
non tepesct propter cōmunitatem mate-
riet et eius adherentiam vſq[us] ad crisim aut
mortem.

I p[ro]n[ti]t conditiónes butijs ſeb[ri]s d[ic]ens quod ſe
brijs est continua: quia n[ò] tepesct tepore manife-
ſto neq[ui] occulto vſq[us] ad crisim: ideſt eius bonas ter
minationē vel ad mor[tem] propter cōmunitatem
materie. ideſt multitudinē eius omnibus venis cō-
munem et adberetiam: ideſt cōntinuitate eius in ve-
nis omnibus. Et enim ſanguis in mat[or]i quanti[
tate et magis ſtinuus in venis quā alius bumo[]
et per boc diſſert ab alijs ſeb[ri]b? būroalibus que
babent tep[or]em manifeſtum ſicut cōtínue p[ro]po-
tionales: auti occultum: ſicut cauſon ad aliquam
diem. Et ſi inſteſtur de ſebre vntus paroxiſmi dic[
quod licet non babet tep[or]em neq[ui] excreſcentiāz
actu ſe[m] cōm analogiam ad aliquā diem: babet tamē
vtrūc[us] aptitudinaliter propter p[ro]p[ri]etate inſexiſt[
em] cu[t]ic[]ulb[om]or[;]cap, de ſeb[ri]b? ap[os]tematu[m].

Sanguinis.

Fo. cxxi.

Hic sum excusatus a determina-
tione but? uo
bij. ytrum posſet ſanguis periodica re ſecundū ana-
logiam ad aliquā diem. nam ſuperius dict de boc
quantum est oppoſtum in quels[io]se p[ro]ſica de pe-
riodicatione que in boc volumine est incerta. Hic
tamen memorandū est ſecundū plurimū banc ſe-
brem eſſe continuam non babětem analogiam ad
aliquam diem. Primo propter multitudinem re-
ſp[le]tiam omnes venas: et etiam ipsum co[z]. Secundo
propter continuatem partium ſanguinis inter
ſe. Tertio propter caliditatem et bumiditatem et
eius que diſponunt ad putredine ſicut eon contra
ſri giditas et ſicitas reſiſtunt putrefactioni. Quarto
propter propr[ia]tem eius inter omnes propr[ie]
tates bumor[us] minime reſiſtentem. ſquare cum inſi
pit ſe[m] aliquā partě inflāmarī aut putrefieri fa-
ſe inflammatio et putrefactio p[ro]cedit in totus
et facit ſtinuā vntſoſem vſc[us] ad crisim vel ad mo[
tem. I] [secundo dic]edum q[ui] est posſible de ſanguis
ne kieri ſeb[riem] babentě perſodum. nam posſible
est aliquā partem ſanguinis ſolitam euacuarī per
flurum emorziolaru retinert; et retentam putrefie[
ri et facere vnum paroxiſmus; et p[ro]lea illa parte
per putrefactione consumpta alteram ſimiliter re
aggregat et facere ſe[m] paroxiſmum. et ſic dein[
c[ep]s. I] p[re]terea ad quemcunque locum ſanguinis
posſet expelli naturaliter ad eundem p[ot]eſt expel-
li p[re]ternaturaliter. Lum ergo ſanguis converſus
in ſecundas bumiditates posſet expelli extra ve[
nas naturaliter posſet expelli p[re]ternaturaliter ſub
ſo[rm]a ſanguinis qui retentus in po[ſi]t et p[ro]tra-
factio poterit facere vnum paroxiſmus. et p[ro]lea ſe[
cundo iterum expulsus faciet altu: et de bac mate[]
ria dictum est alibi quan[ti]u[m] est opo[ſt]um.

Et eius ſpecies ſunt tres, quar[ui] saluior
est epigraſticus: quonia[]z resolutio in eo est
maior quam putrefactioni incipiens cum diſ-
ficultate; et non ceſſat diminui. Deinde est
omotenus. et forſtasse aſſimilat[ur] ſept[em] die-
bus: et nequio[]r e[no]r est augmaſticus: quo-
niam resolutio in eo est minimo[]n quam putre
factio. Et eius crisīſ est vſq[us] ad ſeptim[ui] ſe-
cundum plurim[um].

In p[rae]ſenti parte p[ri]mo pon[ti] tres ſpecies fino[
cbi minus generales. Secundo tempus duratiōſ
etius. ſco[a] ibi. (Et eius cris[.]s.) In prima parte vi[
cit] quod fino[c]bi tres ſunt ſpecies: quar[ui]m saluior
est epigraſticus incipiens cum diſſicultate: 2, p[ro]
cedit minuèndo vſq[us] ad finem. Aldetur enim totus
deſinatio et buſus diminutiōſ causa eſt: quoniam
resolutio vapo[ri]s putridi a co[de] 2 co[po]ze, eſt ma
foz quam eiusdem in eſis multiplicatio. Deinde: id
est ſecunda ſpecies est omo[tem] qui forſtasse ſimi[
latur sept[es] diebus: ſcilicet in ſeuitate accidenti[us]
vnde vid[em]e totus status. Lufus. causa eſt: quia tan
ta eſſa vapo[ri]s putridi resolutio quantum eiusdem
in co[de] vel co[po]ze multiplicatio. Et tertia ſpe[
cies nequio[]r: ideſt maliſno[]ſo[] est augmaſticus qui
procedit augendo: 2 vid[em]e totus eſſe augmentum:
cuius causa eſt: quia vapo[ri]s putridi resolutio eſt
m[ino]r: quā eius multiplicatio. In alia parte p[ri]citi
quod eius: ſcilicet fino[c]bi crisīſ et terminatio ſe[co]
plurim[ui] est vſq[us] ad ſeptim[ui]: ideſt non tranſit ſept
im[ui]. I] [primo] notandus. q[ui] licet bas tres ſpecies
Aui. attribuat ſanguinee p[ro]tide posſunt tamē at
tribut ſanguinee n[ò] p[ro]tide. vt volut: Sale, nono


Ω

Balenus.

Tractatus

terapè. Posiunt enim plus de vaporibus non pu-
tridis a corpore resoluit quæ de eisdem multiplicar-
et et econtra et equaliter. I. Secundo notandù quod
licer augmasticus absolute et secundù plurimum
sit nequio: quæ omotenus: et omotenus quæ epig-
masticus: quia ab solute ceteris paribus eo deter-
rius per viam fight et per viam caufe plus multis,
plicarit de vaporize putrido in corpore etezde quæ
sit illud quod resoluit in secundo loco tantù mul-
tiplicarit quantum ab eo resolutur: attamen aug-
masticus terminatur secundù sui extremus inten-
sus ad gradù omotens: est minus malus quæ omo
tenus. et simliters fit terminetur secundù idem extre
mum ad finem epigmasticus est minus malus quæs
epigmasticus ut patet. I. Tertio notandum quod
licer epigmasticus non videatur babere nifi decli-
nationem omotenus' folum statim augmasticus
folum augmentum, omnes tamen incipienteis poft
principia generationis ad salutem terminàdi bas-
bent quatuor: tempora penes accidentia còdigin-
cta. reliqua autè tempora propter breuitatem latèt.

Sed dubitatur de epigrafaica. nasciit illud quod de vaporize putrido resolutur plus est quæ illud quod de vaporize putrido multiplicat. sequitur quod epigrafixicus non duraret nisi per vnum instans aut nunc fieret, secundum est contra mentem autòs: sed primum est imposibile: quia sic est epigrafixicus sensibliter ledit et cum sensibilibus lefto nec subito acquiratur nec subito deperdatur. sequitur quod per tempus ante hoc fuit et per tempus post hoc erit. I. Sed probatur quod non duret nisi per instans. nasc quâdo pio est: est maio: resolutio apoputrida a corpore etezde quæ eius multiplicatio a materia putrente. ergo quâdo pio est deffinitè eſſe et fic nò durat nifi per initans. I. Dicendus quod ad hoc fit principium epigrafixicus est neceſſarium ut fit maio in corde et toto corpore vaso pors multiplicatio quæ resolutio. ad hoc multo maio vt fit status ergo neceſſarù est vt procedat augendo vis: ad statum inclufiue: sed bec tempora nò manifecta ſunt propter beauteatem. ſola autè declinatio còpreebenditur in qua fit maio: resolutio vaporis putridi quæ eius multiplicatio ficut in declinationibus duricuarù feb. ſu materialiu: nec est neceſſarium quod declinatio subito tollatur: quia quâuis fiat maio: resolutio vaporis quæ et multiplicatio tamen ſim de eo multiplicat vt ſubſiciefet feb. conferuare. Atrum autè fit posſible feb. durare per instans nò intendo ad preſens determinare: ſed apud tenêtes darì viltim neutralitatis decidetie et nò primu egritudints ficut comuneriter tenetur tenèda est pars negativa questionis. Apud vero tenêtes darì primum egritudinis tenenda est pars affirmativa: nec propter hoc sequitur viltimà latitudinè realem subito acquiri aut de perdi: ſed folum latitudinè denominationis. I. Si vero querat vtrù ex aliquo buone: præter ſanguinè potest: ſe caufon augmastica i qua plus de vaporibus putridis aut nò putridis multiplicat in corde et corpore quam illi qui resoluuntur et caufon in qua res ſe babeat ecotra: et caufon in qua equa litter. Et ita occultabuntur tempora aliqua cœs quidum est in ſanguinea. liceet etià ſanguinea putrida nò ſemper ſe babeat còfozmiter: ſed in alijſ ſe/bibus: ſcilicet: interpolatis et continuis portioſo malibus non ſunt hómo species attendède cum in

De Lura

tis p[er]ta p[er]apareant manifeste deſtincta.

Sed contra dictus butus paris instat: quia tertiana ptinua terminatur in.vij.vt notat Bal.in còmento illus affo rismi.tertiana vera seftudicæ perſodis lògicus ma.ij.pnoſticoz:is p[er]tuf subtilitate et paucita tem materie citius qua ſanguinea cùs ſanguis fit grosſio: colera et maoris quatitatis quo faciut ad prologatione ſeb. I. Dom q[ui] is ſanguis fit grosſio: colera et maoris quatitatis p[ot] tamè ſanguinea eque cito terminari cù tertiana ptinua: q[ui] ſan guis est benignior et facilius obedi[nt] ututi digerenti et euacuati. Et ſeda causat: q[ui] tertiana ptinua baz bet tepozes: nec etià virtuastantù trittat ad expel lenden ip[er]m. I. Preterea caufon est beuio: qu[à] ter/ tiana continua q[ui] qu[à] ſit nota. I. Nota tamè q[ui] rit ſin plurimù. q[ui] quâdoq[ui] ſanguinea prolongat ſupra: decimùquartù cù ſanguis est grosſus crud? ficut est tertiana p[ê]dens a corola groſſa.

I. Et eius consumptio est cum euacuatio ne: aut ſenſata: aut inſenſata. Et quandoq[ui] permutatur ad caufonidem et ad firſen: et quandoq[ui] permutatur cum infrigidatione plurima ad litargia: et quandoq[ui] permutatur ad variolas et moſbilum. Et quâdoq[ui] accidit in ea p[ro]funditas ſonni et inſlatio ventris ex qua p[ro]uenit ſicut vor timpani: et non deponit eam ventris soluto cum rafurificatione. Et quando solutio ventris non valet: deinde egreditur aſaf viridis lata p[er]p[ie] est deſignis mortis.

I. In preſenti parte ponit duos modos terminationis ſanguine. I. Primo modus est cù euacuatioſe ſenſata ficut p[er] fluxù ſanguis meſtrualis emorozialdi narium per fluxù vêritù vomiti per ſudoſe ſue ſanguis ſub propria forma expellatur aut in alios bumores trâſmutek. quâdoq[ui] cù euacuatioſe ne inſenſata. I. Iſt deq[ui] ſanguis in vapores couerſus resolutur. Secundo quâdoq[ui] permutat ad caufonidem ſangue in colera trâſmutato. I. ad firſen: I. Iſt ap[o]ſtema capitis colericu. lice etià poſſet ſie rìt ap[o]ſtema ſanguineu dictu ab Autic. I. flegmo in cerebro. I. Tertio quâdoq[ui] permutat. p[er]tuf nimam infrigidatione ad litargia. I. ad ap[ar] flegmaticum in cerebro q[ui] infrigidatione p[ò]t ſeq p[ò]t aque frigide et filia. I. Quarto q[ui]s ad variolas et moſbilos mutatur? no ta ſunt. I. Et bec permutatio accidit fre quêter in pu[er]s. I. Quinto quâdoq[ui] accidit in ea p[er]funditas ſonni dicti ſubet p[er]tuf m[+]itudinè ſan guis aut vapor[+] opti[+]atius arterias ſubeticas et rebe mirabile inſlatio ventris ex qua p[ro]uenit vor ficut timpani: I. cù cum venter percuti. I. Et e[mi]n bec diſpoſitio timpanites ſequê vêtoſitatè et va p[os]ezes grosſos p[er]tactio calidationis extranee conduert[+]itis dumozes in vêtoſitatè et vap[os]ez. n[ò] potêtis ip[os] resoluere cù maio: ſit bumoz. i. illa couerſio qu[à] illo[+]u: resolutio p[er]t virtutis debilitatè ad que adjuuat erro: digestiue epatis et ito machi: et n[ò] deponit eam ventris soluto cù rari: ficatione. I. Iſt resolutio ſe facta: I. cù cum bis que vêtri applicatúr ficut ſunto: n[+]ctiones ſomentationes facult: vap[os]ez et vêtoſitatis resolutua: deinde egreditur aſaf. I. Iſt moſbilus viridis et proſpice quâdo est latus et est de ſignis mortis. ſignificatur enim per hoc debilitas virtutis et malignitas morib.nam moſbilus ille qui eſt puſtula qu[à]e ſignificat ſua viriditate malignam materiam: putredi in

Duo modi tet
minatòis ſan
guinée.

dinem in

Secundus

dinem in cupü cum materia faciæs illa fit calida.
ET nota quod secundù plurimù bec materia nò est folum vna pultera: fed plures. et bec pultera si mul cum alijam tam dictis est de lignis moris.

Isigna.

Lap. xliij.

Isna febris sanguinee sunt ad herentia feb. et rubedo faciei et oculozum. et inflatio venarù et temporum et repletio còple ta absque rigore et non est fudoz nisi apud cri sim. et multotiens associatur ei puzitus in nafo et in loco colli in quo ponuntur vento se: et constrictio in anhelitu. et multotiens ac cidit eis profunditas somni et difficultas sermonis et est malum. et similiter apostolæ gutturis et duarum amigdalarù et vue et cursus lacchimarum. et caliditas eius est plurima propter humiditatem vaporosam et lacunalem non ericcatam sicut in caufonide. et pulcus eius est magnus leuis plenus velor frequens valde diuerus nò plurime diuer sitatis et est minonis diuer sitatis et ve locitatis quam in caufonide: et non est caliditas eius in termino caufonidis et tertiale forris.

In hoc capitulù babet trespartes. in prima pontificia febris sanguinee. in secunda signa permutatio nis. in tertia signa prolongationis et quibus dantur intelligizantes eius. sibi ibi. (Signa aŭt permutatio nis). tertia ibi. (Signa ve ro longitudinis). prima in duas. in prima pontificia communia febris sanguinee. in secunda signa propria speciebus eius. sibi ibi. (Illius que ex ea est). prima posset dividit in tot partes. quod sunt signa. partes patebunt legendo textum. primum est a dberentia: id est continuas feb. absque tepozimateffet vel occulto sibi propositio ad aliquod diem. et per hoc differt a reliquis febribus bumeoralibus. Secundù est rubedo faciet et oculozum: et caufa nota est. Tertium est inflatio venarù totum scilicet et temporù: id est venarum et arteriarù que sunt in temporibus propter multitudinem sanguis extendensè fit, cum vaporibus eius. Quartum repletio còpleta: id est kommunisti corpori. Quin tum non est rigore: quia materia non egreditur ve/nas. Sertium nò est fudoz nisi dum fit critis: scilicet per sudozem: quia sanguis non est aptus faciliter educi sua grossitiet: et etiam dum fit critis per fudo rem rarisime fit euacuatio sanguis sub forma. p/zia. Septimù multotiens associatur patièti eam puzitus in nafo et in loco colli in quo còsueuerunt ponti ventofe: quia natura tentat euacuationè per illas vias sibi suetas. Octauù profunditas somni et difficultas sermonis et est malum. vtrù enim isto zum sequitur opilatio nè in arterijs subetibícis et est dispositio in apoplexiæ. est enim prima tertij vnus modus apoplexie propter earum opilatio/nem. Monum est apostema gutturis et est squinantia et duarum amigdalarum et est proprìe finan/cia et vue propter multitudinè venarum in illis partibus existentium de quibus sanguis apoftemans illas partes egreditur frequenter. Decimus curus lacchimarù propter multitudines buminiditatis et caliditate dilatatomæ meatus per quos la

Sanguinis.

Fo.cxxij.

chime expelluntur. Undecimus caliditas eius est plurima propter multitudinem vaporum elucitorum ab humiditate sanguinea vaporosa lacunari. id est se babentè in modus lacune aque calida, est eui caliditas eius buminiditati contiucta: et non est ca lidi tas ficca nec aspera sicut caliditas caufonis. Duo decimum pulcus eius est magnus: quia virtus forris. necessitas magna, instrumentù obediètis leuis quia non coartatus sicut in principijs parorismorum. Aliter leuis: quia non durus propter. humiditatem. plenus propter multitudinem sanguinis et vaporum contentam in venis et arterijs velor et frequens cum nò posuit fatiſſieri per ſolus magni tudinem. valde. i. notabiliter diuerſus: non tamen plurime diuerſitatis et velocitatis in caufone.

## Contra. quia

sanguis est grossior ma gis opprimens virtutes quæ colera ergo pulſus debet eè magis diuerſus quâ in caufone. C. respòdetur negando conſequè tiam. quia licet ratione materis grossitiet fangutis quæ colere deberet fieri in finocba pulſus magis diuerſus quâ in caufone. attampe ratione intè/ſonis caloris et magis acuti in caufone quâ in ſi/nocba: et quia colera est magis borrida quæ ſan/guis ex quibus magis deijicit virtus in caufone est magis in eo pulſus diuerſus quam in finocba. Secundo non est finoche caliditas ita intenfa aut acuta sicut caliditas caufonis et tertiane: quia coflera est calidior quæ sanguis. licet propter. materé multitudinè vaporiz in finocba quam in caufone posuit eſſe in eo plus de caliditate.

Et illius que ex ea est a putredine calidi tas et accidentia sunt vehementiora: et cura eius est difficilior et magis similis cum caufonide. Et vero ſubti itas sanguinis et grossitudo cognoscuntur propter illud qò egreditur de eo.

In preenti parte pontificia primarù specierù finocbe. et babet tres partes. In pria pontificia finocbe putride. In alia pontificia subtilitàtis et grossitiet fanguinis. In tertia signa finocbe putride addens aliquid de putrida. fecunda ibi. (At vero subtilitas). tertia ibi. (Et finocba ferutis da). In prima parte dicit quod finocbe putride accidentia sunt vehementiora: scilicet acutas caliditatis fitis dolo: capitis et similis cum vapores putridè ſint acutio: es nò putridis: et cura est diffi/citor cum in cura non putride frequenter sufficitat ſola flobotomia et regimen infrigidans. in putrida yero prier bas multe intètiones: scilicet dige/tio mundificatio et alie de quibus agitur in sequèt et capitulo. Affimilatur enim cure caufonis cu/ per putredinem sanguis còm aliquá partem in cole/ram convertatur. In secunda parte dicit quod ſub tilitas et grossites sanguinis cognoficèr per illud quod egreditur: scilicet de ſanguie flue ſpòre egre diatur flue per flobotomia aut aliter egreditur. Et nota buis modi noticiâ eſſe medico necefica/ram vt ſcat remedias còs exegétia exibere. groſſus enim debet equar per ſubtilitati et viscoius per incidentia. et contrarie diſpoſitus per contra/ria bis grossities sanguinis cognofetur primo qù non potest eire fine fozamine lato. còsò ex coloze. tè dit enim in nígrum. vel ſi tendit in album per ad/mixtionem flegmatis groſſi vides manifeſte flegma groſſuminutſcatum cum eo. Tertio quia quan do colligitur in alíquo yate lato habente funduz planum frustu eius coagulatum est altum. Quar/

Ω ij

Tractatus

to quia s frumentum languis suspendatur stilo in eo infixo stat suspendit stilo et non scinditur. Item quia difficile est scindere ipfum cum re babente acutem obtufam. Quinto ex cœpultione babudine et regimine precedente illius a quo sanguisille ex tractus est. Et contrarijs modis cognoscitur sanamus subtritas et tunc etiam interest cognosce re an declineet ad coleritem propter multitudines colere sibi admixtam et quia rubedo sua tendit in citrintratæ sicut melæcolicus in nigredines et flegmaticus in albedines cum admixture flegmatis grossi aut aquositatis et putridus tendit in fuscum dinem et viriditare cum pallore.

Et finocha feruida est res magis similis in principio sui febriz effimerere; verum caliditas eius est parue mordicationis et leSIONIS, ET INVENIT ET EA INFLAMMATIONEM ET DILITIAM. ET EST PLURUM IMPRESSIONIS eius pape cor. putrida vero est equalis et filis equa li fecundu plurimum.

Et dicunt quia ligna propria finocha feruida que dictur feruida: quia in sanguine est feruor abſque putredine. Et no dictur feruida: quia fit feruidio: finocha putrida. Dicit ergo quod est res magis similis in principio sui febriz effimerere: q. babet in principio caliditati mittorem similata5 caliditati efimere: sed in pape cor. acutio: cum fit facia int finio. verum caliditas sua est paucè mordicationis et leſonis: ſcilicet i coparatione ad finoeba putridam et inuenit patiæ in ea inflammatio et dilittat idest anbelius conſtrictione propter multitudines sanguinis ebuſentis et vaporu eius in venis corris in extro ventriculo eius in vena cibi et in arteria adorati proximis cordi. putrida vero est equa lis et similis equali ſeem plurimù in modo afflictionis: non equidæ in comparatione ad finoeba fine putredine. Illa enim est equalio: sed in coparatione ad alias putridas in quibus ſunt malozes diuerſitates in modo afflictionis vt ptz ex ſepe di cits. Aliiter est equalis. I. media inter feruozem fino che no putride et feruozem caufonis.

Et signa vero permutatio5 eius ſunt cuinſcozum ad quod permutatur vt pzeoationis et apostematü gutturis et duarus amigdalarin. et tu iam ſciuisti ea. et signa variolarum ſcias. et signa firſen: et doloris capitis: et permiſtionis mentis et aliozum iam ſciuisti.

Et hunc Auicennæ ponit ſigna permutationis eius dicens quod ſigna permutationis butus febriz: ſc. ad alium morbun ſunt ſigna cujuſcuncæ ad quod permutatur: id est ſigna cujuſcuncæ morbi in quem ſit because permutatio vt pzeoationis quâdo ſciliſc permutatur ad pulmonem optians viam anbelltus cum apostemate aut fine apostemate: vel ſquinantie: id est apostematü gutturis. ſunt enim ſquitantie apostemata gutturis et duarus amigdalorum que apostemata dicuntur prope: ſquinatier curam ſciuisti: ſciliſcet nona tertij. et. tertij: et ſigna variolarum ſcias quarto tractatu but? prime ſen. quartij. et firſen: id est apostematis capitis et doloris eius et permiſtionis mentis et aliarum paſſionijs capitis iam ſciuisti. p[rim]a tertij. I. pro qua parte notandum permutatione but? febriz ad illos moſtos vel accidentia poſse intelligi vel permanente ſebre parte alioqua materie ad hec membra quib[ut]

De Lura

ſte egritudines apprœpiatur pmutata 〈 pluries accidit: vel q. fiat cretica ſebre recedere vel clinate.

Et signa vero longitudinis eius ſicut iam ſeuſiunt ſunt ex postpositione ſignozum diſeſtionis et tornalitate facer; et diuerſitate diſpositionis eius in ſpatio ſuo ex additione et statione et diminutione: ita vt ſit quasi ipſa ſit tepida. Illud est significat 〈 ſanguis est plenus humoze crudo.

Et in parte p[er]ſenti ponit ſigna ſlogitudinis et breguitatis butus ſeb. Secundo infert dies creticos in quibus terminatur. ibi ſeda. (Spactu vero crisif) Dicit primo quod ſigna longitudinis et breguitis ſumuntur ex postpoſtio: id est tarditare ſignorum diſgestionis et tu ſupple ex velocitate corum quia ſi tardantur p[ro]longatur egritudo. ſi vero ve locitatur bregitatur egritudo. Secundo ex tornalitata et extenuatione faciet et eius contrario. quoque primu magnificat bregitates: magnificado bumores subtiles. S[]còm plongatione magnificado buòzes grossos. Et pro illo facit affoſſimus ſecunde particule. Febriciantibus no omnino etc. Tertio ex diuerſitate diſpoſitijs in ſpactio ſuo: id est in ſua ouratione ex additione: ſc. in augmaſtica. et ſtatione ſc. in omotena. et declinatione ſc. in epigmaſtica. Iam addito ſi mozb? mortalis ſit magnificat breguitatem. Si vero salubris magnificat longitudines magnificado multitudinem materie. Diminutio vero in epigmaſtica que comuniter est salubris ſi sequa tur paucitatem materie magnificat bregitatem. Si vero groſſitem et tarditatem inflammatonis magnificat longitudinem. in omotena vero iudicite et medium 〈 p[ro]p[er]terea loquendo de epigmaſtica di k[rit]. Et diminutione ita vt ſit quasi tepida. Aliiter et melius poſſumus bunc textum adaptare cujuslibet itarum ita vt ſit ſen ius quod quelibet itarum coignoscitur ex diſpositionis eius diuerſitate et vniformitate, nam ſi in augmaſtica ſit vniformis ad dictio et in omotena vniformis statio 〈 in epigmaſtica vniformis declinatio. because vniformitas magnificat bregitare. ſi vero in augmaſtica ſit diſformis additio: ita vt nunc magis velocitet nunc minus faciat additionem because magnificat diuerſitatem materie: et ſic eberogenitatem: et ſic longitudinem. Similiter in epigmaſtica ſi fiat diſformis diminutio. similiter in omotena ſi fiat diſformis statio. because enim diſformitas magnificat tepiditatem: et quod quasi ſanguis fit plenus bumoze crudo.

Et spactum vero crisif eius magnificat apparitio ſignozum diſgestionis que ſi tardatur vſc[]o post tertium et quartum non ſit crifis in ſeptimo. Et multotiens quid[em] ſit crifis eius in quarto.

Et in parte p[er]ſenti ponit ſigna velocitatis et tardingitatis crisif in bac ſebre dicens. Spactum crisif id est propinquitatem vel diſtantiam eius magnificat apparitio diſgestionis que apparitio diſgestio nis ſi tardatur vſc[]o post tertium vel quartus no ſit crifis in ſeptima. immo tardius qua in ſeptima. et multotiens ſit crifis in quarto. et tunc apparét ſigna diſgöns in prima vel ſo[]die. et b[ac] iniam babes ſeda affo. exiiij. ſeptimam quarta manifestat.

Lura febrizum ſanguinis.

La. xlv.

Notentio in curatiòſe ſebris ſanguinis est euacuatio plurimi vſc[]o ad ſin copim et ingroſſatio ſubſtantie ſan

guinis 〈

Secundus

guis si fuerit subtilis valde aquosus et cole
ricus. Et infrigidatio eius et mundification
et subtiliatio ipfius si fuerit grossius et ſum
pferit eger prius generatiua ranguisgroffi
et generatiua humoris crudi et digestio ma
teriel facientis ſebre: et eius resolutio.

Primo ponit intentiones curatiuas ſebris ſan-
guinee. Secundo illas exequiit. Tertio ponit ei-
baria consequentia. Quarto pro cura accidentius
remittit nos ad capitula ſupra scripta. ſo a. ibi.
(Cuauato aurem.) tertia ibi. (cibi vero). quarta
ibi. (Et si accidat.) Primo notandum quod iſte
intentiones posite bic ab Auicena ſunt ſer. prima
euacuatio. ſo a substantie ſanguinis equatio. ter-
tia infrigidatio. quarta est mudaſſatio. quintad
getto. ſexta est resolutio. Secundo notandum qo-
licet euacuatio mundificatione et resolutio alioqu
modo conveniant: quia per qualibet aliquid eu-
cuatur differunt tamen quia euacuatio est materie
proprie ſebris eductio: ſe ſanguinis. ſed mundiſ-
catio est bumozu qui ſanguini immixt iunt edu-
ctio ſue illi bumozes fuerint ante ſebzem. ſive ſint
geniti post ſebre ſicut cum ſanguts ſi quia aliquam
eius partem in alium bumozem trāsimutatur per
putrefactionem. Resolutio vero est vaporem qui
ſunt in venis educto. bi enim bumozes et vapores
licet non ſint materia propria ſeb. ſanguine: ſunt
tamen apti fouere ipsam. Similiter licet equatio
ſubstantie et digestio puentiāt: quia vnaqueq pre-
parat bumozē ad expulsionē aut ad hoc vt reduca
tur ad benignu: tamen digestio reſpicit bumozem
putrentē: et proprie opponitur putredinī cum fa-
ciat cesserare putredinem manente ſubstantia. Zer-
tio tegni. ſed equatio ſubstantie reſpiciturque. ſe
putrentē et non putrentem. Tertio notandus q
iſte intentiones ſumuntur ab effentia ſebris ſan-
guinee. Sunt eſt in ea ſer. primu eſt impletio cui
opponitur euacuatio. Scorn est ſanguinis replēs
bis ſubtilitas vel grossitieis cui opponit equatio
subtilis per ingroſſationem et groſſi per ſubtrita-
tionem. Tertium est caliditas membroz que est ſe
bris vel caliditas ſanguinis et el opponitur inſri-
gidatio. Quartus ſunt materie corrupte q ſangui-
nem inſicunt. buic opponitur mudaſſatio. Quin
tum est ſanguinis putrefactio. buic opponitur di-
getio. Sextum est vaporem multitudi opilatio re
tentoru: et ſibi opponitur resolutio. vbi etiā inclu
ditur opilationis apertio.

Euacuatio autem nō est aliqua sicut fle
botomia ex manu in quacuōz hora accidat
Et non expectatur crīſis neque digestio: niſi
ſit repletio naueatua. tunc enim caue eam
et remoue ipsam. quod ſi ſebris perfeuera-
uerit tunc flebotoma. Et non cesseret flebo-
tomare donec eger appropinquet ſincoin: aut
cadat in ſincoinpim ſi corpus fuerit forſte.
In bac parte proſequitur curam ſom bas inte-
tiones. et primo vſac ad declinatione. secundo in
declinatione. ſo a. ibi. (Et in fine eius.) prima in
quatuor: Primo ponit curam per euacuationem
Secundo per equationem ſubstantie. Tertio per
infrigidationem. Quarto per mundificatione. ſe
cunda ibi. (Sanguis vero.) tertia ibi. (Eius vero)
quarta ibi. (mudaſſatio aut.) Dimittit curas per
digestionem. quia intelligit per equationem ſubſa-
tie. nam quādo ſanguis rectifica in ſubſaſtā cī

Feb. San.

Fo. cxiij.

rebus propriets extra putredinē q ſed plurimū de/
bent eſſe frigida ficca et acetaſa tunc digerit. Lu-
ra aſt per resolutione que cōpletur subtilādo po-
ros aperiendo et vapores transpirare factendo est
nota in capitulo de effimeris et in caſp. de cura pu-
tridarī in generali. ad illam eſt tuant fricatiōes
et similia. prima in tres. Primo ponit curā princi-
paliter intentam. Scōo ponit euacuationēs ante
banc premittenda. Tertio oftendit quid faciendī
ſi ſi eſſe euacuationēs nō posſint ſkier. ſecuſa ibi.
(Oporetet.) tertia ibi. (Quod ſi dispoſitio.) prima
in duas. primo premittr. ſecundo probat. ſecunda
ibi. (Sincopis nāq.) In prima parte dicit tria,
primu quod non est aliqua euacuatio preſtant or
qua flebotomia ex manu. i. ex brachio in quacuōz
bora accidit: id est qua prīmu occurris parienti. nō
enim dāde ſunt induite in flebotomādo. Secundo
dicit quod nō expectetur: ſe quod natura faciat
crīſim nec digestio cuz opus ſit felinātia. nec etiā
pro facienda flebotomia est opus digestione ſicut
in euacuatione alioruōz bumozu cum solutuis niſi
ſit repletio naueatua. tunc enim caue eam: ſe fle
botomită et remoue ipsam. ſe naueatua ſatiera:
tem anteſt flebotomes ne ebilus corrupt? ad epar
tractus corrumpat bumozes epeſis et venarū. quo
modo autes corrigenda ſit dictum est in caſp. de eſi
ſimera ex naueatua ſatiate. Tertio dicit qo for-
te virtute existēte ſoſtia ſiat flebotomia donec eger
app: opinquet ſincoin aut cadat in ſincoinpim ſi cor-
pus ſit forſte abuſans in multo ſanguine.

Dubitatur

vtrum in fino caſola ſolub debeat
ſkier flebotomia in principio
q sic. pbaſper Azarauīn dicentē tam i ca. de fino
ca nō putrida. q et in ca. de fino ca putrida q si
eger p[riat]uerit extractiōe ſanguis in p[ri]cip. ca
ue p[ri]s p[er]t? extrabere apud augmētūn et in et?atu
et si virtus ſit forſtis. J[em] ſentit J[ha]aac in caſp. de
noco ba cum putredine. J[na]cotrauiu eſt Auic. vi. q
ſi ſeb. perſeuerauerit tunc flebotoma. J[D]icendu
cum Ba]nono terapentice quod conferuata virtu
te in fino ca] nō solum poſt tres dies ſed ultra eos
etiā eſt flebotomandu. C[id] Azarauīn et J[ha]aac di-
cendu eos male ſentisse. ſed ſi volumus eos ſalua-
re dicamus eos voluſſe nō eſſe faciendā tantā fle
botomiam in proceſſu quāta est in principio.

Sincopis nāque infrigidat complecio-
nem forſte. et ſcias qo flebotoma et ſume-
re in potu aquā frigidaſ quādoq[ue] excuſant
ab infrigidatione alia.

In parte preſenti probat eſſe faciendā flebotom
mitiam vſac ad ſincoinpim quibus rationibus ſum-
ptis a Galeno nono terapentice. Prima. flebotom
nia vſac ad ſincoinpim inſrigidat complexiōnē forſte
id est fortem caliditāt eſebit emvel forſtem comple-
ctionem: id est bomine babentē complexiōnē forſte
cum abundātia plurimī ſanguinis et p[ri]s patien-
tem fino ca] remittendo simul caliditāt eius na-
turalem et præternaturalē ergo convenit cum boc
quod ſit cura fino ca]e. Secunda ratio. dec flebotom
nia et potus aque frigide excuſat ab aliqua cura.
ergo est faciēda. q. o. q[ue] aque frigide exibitio neq-
alia forſtis infrigidatio est facienda ſtate repletio
ne ſuperflua.

T[est] partitio quidem in ea eſt melioſi nō
fuerit quod neceſſariā faciat festinationēs.
nam forſtasse erit in ea q[ue] eſt infra appropin-
quationem ſincoinp[is] vſtimatio.

O ſij

Tractatus

J[ohannes] resp[on]det vnt [ui] tacit e queſtion[em], posſet e[m] que
ri an flebotomia infra fincopim ſt partantioz. Rh[.] det φ partitio in flebotomia eſ melto[] φynica fle
botomia copioſa ducēs ad fincopim. Si [ho] fuerit
q[ui] necessar[ia] ſac[ia] ſeſtimationē ſic ſet tim[]o] ſeſi[
ne ſuffocation[em] aut aduētus a[]patis in aliquo mē
bro nobili. nā forſtasse in flebotomia q[ui] eſt infra fin-
copim erit ſ victimatio vel ſufficientia. I. ſubſidiōv/
tinu[m] in bonitate ſufficiens ad curam.

T[he]t forſtasse ſequeſt flōmiā vſtimam ſtati
ſlurus v[ē]tris colericus et ſudōr qu[ē] op[]z om[
ni h[]oza abſtergere donec cōtinuetur. forſtaſ
ſe enim ſaluaditur cum eo.

T[he]teria ratio, illa euacuation[em] eſt fac[]eida ad quam
ſtatim ſeq[]tur flurus coleric[em]? et ſudōr qu[ē] op[]z om[
ni boza abſtergere donec cōtinuet[em] ad quosaliq[]n ſeq[
tur ſanita s: led banc flebotomia ſucentēd ad finco
pim ſequi[]tur bmōt[em] euacuation[em] aliq[]n ducēt[em] ad
ſanitar[ē]. ergo eſt fac[]eida. Laufa[]no quare ſequunt[em]
bmōt[em] euiones eſt φ natura cōſor[tata] per deconera
tionēc a tanta repleti[d]e et equati[d]o e[]p[]luti[d]os mo[\]ueret cōtra bas materias ſanguinīmi imitātis et eas
expellit. Morate ſi[]n] φ e[]ct difficile vt fieret simul
fluors v[ē]tris et ſudōr: cu[m] ſint euacuation[em] cōtrar[ē]
et aliq[]n ſit v[nus] aliquando alter.

T[he]t ſuccurratur ei q[ui] accidit ei de debili
tate et fincopi cum cibo ſubtriti et quiete.

J[ohannes] docet ſuccurrere debilitati[em] q[ui] ſeq[]tur banc fle
botomia dicēs. φ et ſuccurrēdum eſt cu[m] cibo ſubtr[i]
ti. i. velociet p[]uerenti[d]os et penetrati[d]os et p[]aucē p[]ri
tatis ſic[]t aqua carnis yinu[m] tlmptatu[m] subtile bo
nt odoriz[em] et q[]ere op[]z e[m] φ fincopi[d]as ſint quet[\]i
ti antino[m] et corpe ita vt ſtent ſupiri[em] t[em] n[ò] moueatur
immo non loquātur: n[ò] tamen debét dormire. Di
cit e[m] Aut[em]i. tertij. p[]recipi[tur] vigilare et dimit[\]re tere locutionem.

T[he]t opo[]z te vt pr[em]ittatur lenification[em] na
ture cum illis que ſciuntur de illis que ſunt
ſic[]t duo[]zum granator[]uz aqua: ſc[]z dulcis et
muſi[]ſvs ad terminu[m] et ſiracost et tamarin
di et colluria leuia de quib[em] dixim[em]. Et q[ui]c[]z
eſt neceſſariu[m] apud diſestionē euacuare cu[m]
eis que ſunt ſic[]t mirabolani et fumus ter[\]re et caſſaſtula et his ſilia de illis que
ſciunti[em].

T[he]n pr[em]p[er]t ponit euacuation[em] qu[em] op[]z fr[em]e/
ter p[er]mittere, flebotomie. D[icit] ergo φ op[]z vt p[er]mit
tatur lenification[em] ventris cu[m] eis q[ui] ſciunt[em]. t. in ca. ge
nerali curati[d]os ſeb. putri[m]t. et ſuccus duo[]zum granato-
r[em]: ſc[]z dulcis et muſi[]ſvs ad tantu[m] t. doſim ſufficiē
tem que eſt circa vi. ſz. dulco[]zeck cu[m] ſ. ſucca. opti-
mi[m]t. et ſcom lenitiu[m] eſt bmōt[em]. R[em]tamarin[]do[]r[em] ſ. ii
infundātur p[]c[]iſionē in. vi. ſ. aque per. vi. boras et
aqua illa coletur exp[]rimitendo cu[m] ſ. iii. miſcea[]k.
ſ. j. f. māne. T[he]t colluria. t. clif[er]eria bona leuia ſut
cōu[n]entiēta. de quib[em] in capi[s] p[]cedētib[em]. Et q[ui]c[]z
eſt neceſſaria[em] e[u]are apud diſonem. i. diſeſta mate-
ria cu[m] bmōt[em]. R[em]cozic[]n mirabolano[]zu[m] citrinop[em]. ſ.
j. ſumiterre. Ad. j. buliāt in. j. lib. aque ad medieta[
mi]ts p[]ſumptionē. et col[]e[]tur exp[]rimitēdo: cu[m] cuſus de/
cocti[d]os. ſ. ii. miſcea[]k flores caſſie. ſ. j. lenit emi[]ve[
tr[em]t ſanguinē mudiſſicat a col[]era et bu[]boribus ſal-
si[m]. T[he]t quo notand[em] φ materie corrupte q[ui] ſebr[em]
aſſociātur ſanguinée qu[+]a[d]oq[]s ſunt circa p[]tes ko[
]macbi[m] et intellin[]toz[m] et meſerat caru[m]. t[em] ante fleboto[
]miam educēde ſunt cu[m] leniti[]ebusp[]rius positi[d]os ne

De Lura

materia ſlla corrupta ad venas trabat[em] et possib[]le.
le eſt φ clif[er]eria lenitiora ſufficiāt marie ſi[] ſint ſol[]
in intestinis. aliq[]uado ſunt in venis et poſt flebo[
]tomia educēde ſunt cu[m] b[]ac medicina vltimo poſ[
]ta. licet etiam ante flebotomia cum b[]ac medicina
posſet vtrab[em] materia educi.

T[he]d[em] ſi diſp[]o[n] no tolerat flōmias in manu
flebotome[em] vena q[ui] eſt in cornu frontis aut
ponātur ventoſe. Si aut[n]o p[]parat aliq[]uod eor[u]z et hoc p[]pter acci[n]s q[ui] p[]hibet: t[]uc fac
solution[em] v[ē]tris ſcom modu[m] qui eſt in cau[
]ſonide et regimē fit in eis que aperu[t] et in-
cidūt et ſedant ebulitionē. Et ſi acciderit e[]
flebotomia ſincopis ciba cu[m] pane et aqua
aggreſte. Quod ſi accidit flup[] p[]anguis na-
riu[m] per ſenon abſcindatur niſi cum ap[]prō
pinquauerit ſincopis.

T[he]p[]ont quid facte[n]u[m] ſit cu[m] flōmia n[ò] poſſit ſie[
ri et bracbio: q[ui] forſe eſt: q[ui] vena illa n[ò] reſi[t], au
e q[ui] e[]ger e[]de debilis: et vult φ flōmet[em] vena frontis. n[à]
ti fa[n] immediate c[]oſert grauitati capiti et mediatis a
to p[]ot e[]t c[]uare. et minus debilitat[em] q[ui] vena manus:
et ponātur v[ē]tose. ſ. in spatulis aut natib[em] cu[m] ſcari
fica[tionē]. Si aut[n]o p[]ot ſieri aliq[]uod bor[em] p[]pter ali[]
q[ui] acci[n]s q[ui] p[]hibet: aut q[ui] n[ò] vult t[]uc trat solutio
v[ē]tris cu[m] bis q[ui] dicta ſunt in cauſonſte c[]uāntibus
bu[]no[]e ſanguini admittum ſic ſic e[]decotio[m] tama
rind[em] cu[m] māna aut caſſia, q[]ibus aliq[]uod q[ui] ele[
]scire e[]t e[]t bu[]no[]e p[]eccat[ē]t cu[m] ſanguis poſſer addi. ſ. de bis infra. Regimē ſit cu[m] bis q[ui] ap[]unt incidūt et ſedat ebulitionē ſic ſit firupus acetoſus ſimpler
aut orſacara cu[m] aq[]endute capitlo[]zum ve. q[ui]s[] ad
aquā fenticult marie q[ui] ſanguis fuerit ingroſſat[em]
p[]legmati[]s groſſi admittanceē. aut cu[m] aq[]endute
detur firup[em] acetoſus c[]po[n]itus q[ui] ap[]d. Adſu[m]e nu
merat inter firupos fridos. Et ſi acciderit e[] flebo
tomia ſincopis ciba e[]t cu[m] pane inſufo in aq[] ag[
]greſte: et b[]oc marie c[]opit[em] at[n] ſin ſcopi ad p[]ibbe[d]u
ip[]fam ſtöm p[]ſto[]tādo et poſt ſincopim p[]uent ad p[
]bib[]e[n]d[em] iterationē e[m]. T[he]d[em] ſi acciderit flup[em] ſanguis
p[]ſe. i. a natura n[ò] abſcindatur niſi cu[m] app[]opinat[em]
ſincopis. T[he]t quo notand[em] φ p[]hibet ſincopin in
fluru ſanguis ab arte. i. flōtomia. eo φ in fluru ſan
guinis a natura non ſit acetoſus niſival[em] ſup[]flue[]
te e[]none: cu[m] natura elig[]edo e[]na[t] ſanguinē min[]c[]
]ueniēt[em]. ſ. cu[m] minori e[]none p[]arte ſeq[]tur ſincopis.

T[he]s[]guinis vero ingroſſatio ſiat cu[m] eis
q[ui] ſunt ſic[]t rob. iuiu[]baru[m]. t[em]t deco qu[+]atur
c. iuiu[]be cu[m] lib. y. aq[] donec remaneat t[]ertia
t[em] inſp[]erſet cu[m] zucca. t[em]t p[]l[]us m[]iorat[em] zuc-
caru[m] t[]ato e[]melus. Et l[]citesiteru[m] p[]p[]zie p[]ze
parate cu[m] aceto acetoſo poſt[em] ſunt h[]ui[m] ge-
neris. Et caue ne des in potu rob iuiu[]baru[m]
aut corpus l[]eni[m] materia exſite groſſa.

J[ohannes] curat fino ch[ar]p[] ſanguinis e[]q[]tionē q[ui] ſuit ſe/
cu[d]a int[]er t[]io[m]. Et d[ic]it φ ingroſſatio ſanguis ſi fue
rit ni[n]mi[s] ſubtilis ſiat cu[m] eis q[ui] ſunt ſic[]t rob tuiu[
]baru[m]. ſ. t[]p[]o plus m[]ino[]tatur zuccaru[m] t[]ato e[]t me[
l]ius: cu[m] zuccaru[m] inſlāmet et in colerā c[]overta[]k. ſu[
f]ictet ergo int[]at[]u[m] zuccari[em] φ aq[] u[m]a ſiat dulcis. Et
lentes et prop[]ite earu[m] liſt abſeſta prima aqua con
uenit c[]odit[]u[m] cu[m] aceto devino notabi[]liter acuto q[]
eri[]ccat et notabi[]l[em] inſridat se p[]ſ Fundādo in ſubſi[
]tam ſang. et acuſtat[em] ſua[m] et p[]res ſubtilles reſolu-
do ingroſſat. ſubtilitat eni[m] t[]m]oſſicat dura[]g roſ[
sa et ſubtilia

Secundus

ſa et ſubtilia et mollia ingroſſat et indurat, ſicut eſ videre in autbusq ponitur in aceto quaru carnes indurat oſſa mollificat. Laue iſ ne deſ i potu rob tutubaru aut corpus ſentiu materia eſtſtère groſſa:imo q̑ratur ſubtiliāta q̑dicaſ cù odiabo curà.

Œius vero ifrigidatio ſit cum eis q̑unt ſicut aqua lentii inſrigidata et aqua lactu- ce inſridata: et ſumere in potu aqua frigidā ſi nò fuerit q̑uod p[ro]hibeat. et ſoſtasse ſumi- tur in potu donec tremere faciat et ſaciet. et ſoſita. n. ſanat eu et quinſ p[mut]atur ſeb[]l. ad f[leg]matica, et curatur cù troſcicis de ro- sis et ſilibus. et hec quidè cura eſt quozid[as] antiquorù et ſecuti ſunt eà q[da] moderno[]zu. Dare aŭt in potu aqua ordei eſt curatio cò ſerè eis[] cù lenitate nature. Et melior ho rarum ad hoc eſt h[ora] vehe[m]eſtìs ebulitio nis et anguſtie et inſlámationis et frequètie pulſus cordis.

In p[te] p[ſti] curat finocbă p[ter]tiâ intètione d[]i- c[es]:p[ro] inſrigidatio fiat cù aqua lentii inſrigidata actu cù aqua lactuce ſimilr inſrigidata cù aqua frida ſumpta in potu ſi nò fuerit aliq[] p[bi]b[]ens. et ſoſtasse. et aliq[ui] ſumitur in potu donec tremere t[rig]ere faciat et ſatiet ita vt nò ſitati. cò ceditur emi de aqua quan[ti] p[ot]est bibere quando adſunt omnes aut plures còdiţiòs ſuadètes potu aq[ui] frig[]t/d[ec]. ſed de b[ac] re d[ict]u eſ ſuſſicìeter in cap[.] de cura putridarù in generali. J[na]zeca aqua ſunta ſat p[re]cipue finocbă non putridă ſanguinè ad be[n]ignum reducendo, et ſoſtasse mutat banc ſeb[]em in f[leg]mati c[à] non quaſ ſanguis ſuertatur in f[leg]ma ſed inſrigidatur, et ingroſſatur ita vt faciat ſe/ b[em] remiſam ſicut eſt f[leg]matica, et p[ot]est eſſe q[ui] ſanguis reducatur ad benignu ſed p[ro]pter nimis inſrigidatióne f[leg]ma putreat nimio frigore. et ac- cendat f[leg]matica quam medicus mag[is]eligat p[ro] moſtatur et ſanguinea nimio eius caumatè ſicut b[oc]modo Auerroſs. vii. colliget, p[er]mutat cauſo/ n[em] in cronica cum aqua anguſte et curatur cù t[ro] c[if]. de roſb. bec f[leg]mati]ca in qua] facta eſt p[er]mu- tatio non quid[es] in p[ri]cipto p[er]mutationis ſed mag[is] in p[ro]ceſſu, v[al]iſter curatur ſed ſanguinea cum t[ro]c[if]. de roſis in declinatióne ſic p[er]cipit Ra/ [ſis]. vii. còtinetis: et b[ic] eſt ille de antiquis de quo loquitur Autcen. qui vero ſunt moderni deus ſic. multi enim crant medici tempore Auſc[]e, qu[os]u no ticia nò peruenſt ad nos. Dari autè in potu aqua ordei confert ſed cum lenitate nature. iſt[em] ventre non eſtſente valde p[ri]ſtico et pleno ſecibus, aliter ſed ſed lenitate nature. iſt[em] qua] ſenit ventre cus non ſit valde p[ri]ſticus. omne enim abſterſuum eſt ventris lenituum. ſco canone cap[.] quarto. Et me lior quidem bozarum ad e[ſ]bibendum aquam or[]dei aut aqua frigidă eſt h[ora] vebementis ebulitio nis: iſt[em] caliditatis ingentis et anguſtie: ſciliſet cum eger nò p[ore]ſt quiescere et p[er]muta] de figu/ ra in figură ob ingentem caliditatem circa p[re]coz[]dia. et un[]c eſt frequentia pulſus cordis. butiſmo/ di autem inſrigidauta mag[is] necessaria ſunt et mi- nus ſunt ap[ta] no c[ere] p[ro]pter caliditatis magne reſſentiam.

Œt ſci]as quod eſſe contentus inſrigida- tione et d]immer[]e flebotomiam et v[etr]is ſo lutionem addit in op]ilatione et coar]tatioe

Feb. San. Fo. cxxiii.

F[o]cc[.]xiii.

quare additur putredo et caliditas in reſt- qua diſpoſitiòe.

In p[re]ſenti parte ad monet nos non debere eſſe contentos ſola inſrigidat ione ſed p[re]mittendum eſſe flebotomiam et solutionem ventris ante inſri- gidianda ſoſtia interius ſumpta ſiue exterius ap/ p[li]cita. qua] butiſmodi addunt in op]ilatione: ſe[]liet attenuatoria, et coar]tatione: iſt[em] op]ilatione coar]tatoria: quare c[re]ſcit putredo et caliditas in reliqua diſpoſitiòe: iſt[em] in putredine b[uo]t[]o[]ris p[re] exiſtente et caliditate ſeb[]lii p[re]exiſtente per addi- tionem noue putredinis et noue ſeb[]ris que erunt matoſes tempore ſequenti quam fuerint in p[re]ce/ denti, et ſoſte accendetur putredo in aliquo bumo re et fiet noua ſeb[]ris.

Œnûdificatio enim fiat cum eis que ſunt ſicut ſoluentia coleram ſecundu] responſio- nem neceſſatatis virtutis et debilitatis cum digerentibus humo[]re crude. quoniam ſo[]tasse ſi]pa eſt cauſa in p[re]traſactioe ſanguis. In p[re]equitur quartam intentionem et eſt eu- cuatio b[umo]rum qui admifcentur ſanguini. et d[]i/ c[it] quod mundificatio ſanguinis ab b[umo]ibus ſibi admifritis fiat cum ſoluentibus coleram ſecun dum exigentiam neceſſatatis et tolerantiam virtu- tis: et fiat c[um] in ſigerentibus bumo[]m[]e crud[ui] ſan- guini ad miſtui qui eſt c[à] p[ut]reſactionis ſanguis. In p[ro] quo notandu] quod in finocba. ſemp[] opus eſt euacuatione, tum qua] ſanguis per p[ut]redine]z] ſat[]s cito in coleram converſtur, tum qua] aliqua] do p[re]eſt in ſanguine diſponens ip[]s]um ad putre dinem. Aliquando eſt opus cuacuatione bumo/ ris crud[ui] f[leg]matici groſſi aut ſubtilis qui p[re]eſſi] ſtens in ſanguine diſponit ip[]s]um ad putredinem ſed innuit Auticenna b[unc] d[iger]endum eſſe p[ri]mo. non autem ſic d[ic]it de colera ſed ſolum ip[]s]am eſſe euacuandâ: eo q[ui] p[ta] paratio: eſt euacuationi p[] f[leg]ma. L[ui] q[ui]bus autem bec intentio debeat c[ò] plerit videbitur in ordinatione cure.

Œt in fine eiuſ da ei in potu que ſunt ſi- cut t[ro]c[if]. de camph[ora] et t[ro]c[isci] de ſp[odio] et da ei in potu.

Œſtietias t[ro]c[isci] ſunt boni. Recipe p[os] dij. 3. tres. ſeminis. p[oz]tulace. 3. quiq[]s ſemi. cucum. 3. quattuor ſe. cucurbite. 3. ſer. gum mi. et dragan. et amili omnium ana. 3. tres. ſuc. liquiri. pondus. 3. sept[è]c. ſiant ex eis t[ro] c[isci]. Œſcriptio alia et p[ro]p[zie] apud de b[ilitat]e p[ep]atis. Recipe roſaru] 3. tres. ſucci berberis. 3. duas ſe. cucumeris et melonis. et citrulli. et po[]tula. et ſp[od]ij omnii] ana pondus. 3. ym[] gummi et draganti: et amili omnium ana. 3. ſemis. rauedeni. et croci et camph[ora]e. omnii] ana. pondus quarte par- tis ym[]us. ſiant t[ro]c[isci].

In p[re]ſenti parte curat fino]bam in declinatióni ne d]ando t[ro]c[if]. de camph[ora] et t[ro]c[if]. de ſp[odio] ſecundo d[er]ſcrit quod]da t[ro]c[if]os. p[ri]ma de] ſcriptio eſt ita. Recipe ſp[od]ij. 3. lij. ſemi. p[oz]tula/ ce. 3. quiq[]s ſemi. cucumeris. 3. quattuor. ſe. cucur/ b[ite]. 3. ſer. gummi draganti amili ana. 3. lij. liquiri/ tie. 3. sept[em]. ſiant ex eis t[ro]c[isci] inco[]po[]z]ado cum aliquo liquore ſicur aqua roſa]z. aut aqua acetose. Œſcriptio alia p[ro]p[zie] ad debilitatem p[ep]atis.

Q. liij

## Tractatus

Reciprocz.3.iiij. succi berberis.3.ij. feminis cucumbers:melonis: citrulli portula. sp. ana. 3. j. gummi arabici amtil. zagari ana. 3. f. reubarba. crocif. campboze ana. quartà. 3. j. fiant trocifci. bos di. cit valere ad debilitatè epatis ppter reubarbarù. C. 120 qua parte notandù bos trocifcos conuenit re in declinatione tam precedentibus eucauatiobi bus: tum ad extinguendù caliditatè: cum ad vien dum subf tantìa membrozù nobilium et ea conforandum. datur autem conuenienter de eis. 3. j. cum aqua ro. ant acetofe et similibus ita vt bibi pulſit.

T. Libi vero ſint illi qui ſiunt ex iuïubis: et illi qui ſiunt ex lentibus cum aceto z grana tis et ſumach. Et ſi ſit aliquid eorum còſtri ctio cuius timeatur frangatur cum ſiracoſt et p[]zunis et cum eo quod ſit de cucurbita z cum herba acetofa. et eius fructus ſint pira de ſeni et granata et mala de ſeni. et eius olera ſint cucumeres et cucurbite z allhebet ed de endiua et olus benedictù et acetofa et coriandruz et que ſunt eis ſimilia.

In preſenti parte curàs per dietam dicit cibos conuenientes illis qui ſiunt ex iuïubis et qui ſiunt ex lentibus conditis cum aceto et cum granatis et cum ſuma ch et omnes infrigidant z ingrossant. et omnes conueniunt ſanguine exiſtente ſubtril z bec ſanguine exiſtente, groſso ſunt vitanda. C. Secundo dicit quod ſi er alio ſtozù timeamus còſtrictio/nem'teatum ſiue opérationè aut conſtrictione ventris franguntur cum ſira coſt et manna aut p[]utis miſcendo illa cum ſupra ſcriptis z dando poſt illa. 3tem ſcitriatur cum ſolo cibo ſacto ex cucurbita. 3tè acetoſa et eius fructus ſunt pira de ſeni. 1. de regione illa et granata et p[]roſe muza aceto/ſa. et mala de ſeni et eius olera ſint cucurbita culemeres allhebet ed. 1. citrulli endiua olusb[]diectù. 1. portula ca z acetoſa et coriandru z filia frigida.

C. ſt ſi accidat doloz capitis aut pulſus cordis aut vigilie: aut profunditas ſomni: aut flurus ſanguinis nariù superfluus desfruens virtutè et alia de accidentibus ſuis cura cum eis que docuimus te in loco ſuo. 3tis procura accidentium remittit nos ad capi tula ſupra ſcripta in bac ſen. in quibus omnibus ibo rum ponitur curatio. Dicit tamen fluxus ſanguinis deſtrucens virtutem. 1. q[]uæ fluxus ſanguis creticus nòs est reſtringeus niſi maniſſe debilitet exutè. Dubitatur

vtrum liceat in finoca flebo tomaru vsq[]s ad fincopim. nez gatius arguitur primo per Rasim decimo ſeptimo continentis dicentem. diſco magni ſaga citatis eſt non ſubtrabere ſanguinè ſubito vsq[]s ad fincopim ſed trabere prima viſe medictatè. Et idè dicit Aut cenna in bo: capitù. Et partitio in ea 1c. Et Balenius ſecundo terap[]tice di. duos flebotomatos vsq[]s ad fincopim mortuos ſuſſe. nullum tamen di cit flebotomatu zitra fincopim mortuum ſuſſe. er go nò videtur eſſe flebotomadù vsq[]s ad fincopim incluſue. tertio ſin ſcopiseſt accidens ſeuſſimù maſtine vitandum. ergo per flebotomia nemo debet duci ad fincopim. quarto quecunque ſonumenta vi ſtantur et quecunque iuamèta ſequitur flebotomàdo ad fincopim vitatur z sequitur nò flebotomàdo vsq[]s ad fincopim. ergo non eſt facièda fleboto/ma vsq[]s ad fincopim. ptz 3na: et antecedens proba tur. quia diuſidèdo flebotomia in modico tempore

## De Cura

vtputa in spacio vnius boze aut duarù: poterit ea dem quaſitas extrabi vtputa due lib[]ze abſq[]s boc quod ſequatur fincopis que due lib[]ze extracte con tinue facerent ſincoſim et vtrib[]s ead[]t iuamen ta ſequitur et eadem nocumèta vitantur. ergo 1c. C. Et confirmatur. 1. flebotomia tarde quaſuis cò tinue ſanguinè educendo minus debilitat qu[]a fle botomia velociter et còtinue tantundè de ſanguinè educens. Sit ergo 1c in duplo minus et pono quod vna lib. ſanguis continue et velociter per fle botomà extracter p[]recipe inducat ſincoſim in ſoz. tunc arguik ſic. Flomia educèstarde ſanguinè q[]ui ſit a. in duplo min[]o debilitat qu[]a flom[]avelociter edu cens: q[]ui ſit. b. 3[]g in duplo plus de ſanguie extracți z flom[]ià p[]recipe ducit ſoz. ad ſincoſim: z min[]o e[]no ducit ſoſtez ad ſincoſi: vt exempli gratia extrab[]es in ſexquilartera plus z bec que ſit. c. que faciet tuua menta et vitabit eadem ſonumenta que facit et vi tabit. b. et bec eſt infra ſincoſim. b. yo ad ſincoſi. ergo 1c. C. P[]reterea arguik rationib[]z Auer. ſeptio colliget. còtra Bal. quarù prima eſt ita. illa eucauatio nò eſt facièda q[]ui eſt inartificialis: 1. euoyq[]s ad ſincoſi eſt inartificialis. 3[]g nò eſt facièda. tenet 2[]nair maiò eſt maniſſeta: 1. min[]o. p[]bar. illa eucauatio eſt inartificialis que eſt còtraria operatio ni nature: ſed eucauatio viſq[]s ad ſincoſim eſt conſtraria operationi nature cui natura nò faciat eucauatio nè vsq[]s ad ſincoſim niſi in crinibus mortali bus. C. Secunda intentio eucauationis eſt eucaua re ſuperflua ſeruata tanta quantitate ſpiritus et bumo: um quod virtus non cadat: ſed in ſlebotomia viſq[]s ad ſincoſim virtus cadit. ergo non debet eſſe intentio ad faciend[]u eam. C. 3. t[]erio ſi eſſet facienda flebotomia viſq[]s ad ſincoſim maxime eſſet quoniam infrigidat malam complexionem ſoſte: ſed istud iuamentu non eſt conuenientis cum ſit de per accidens ſequitur enim paucitatem ſanguis et ſpiritus quod eſt nociuus. 3. Quarto minus ma lum eſt quod poſt eucauatio nè aliquid ſuperfluus maneat et cum boc notabiliter de calore naturali quam quod totum ſuperfluu remouca[]t cum ma[]p[]ima paucificatiò ſe caloris naturalis: ita vt cadat virtus: ſed primu ſit per flebotomiam citra ſinco[]pim. Secundu yo per flebotomiam vsq[]s ad ſinco p[]im. ergo p[]ra facièda eſt: z nò c[]ſa. 3. Quinto ſim plurimù in finoca bu[]nozes ſunt ſuperflut ſanguin i[]ni admixt ap[]ti ad p[]nitredines qui per diminutio n[]em caloris per flebotomia viſq[]s ad ſincoſim pu[]treſt et facient aliam ſeb. cum calo[]z naturalis diminutus nò poſſet ſe a putredine tuari. ergo in] couens eſt flebotomare vsq[]s ad ſincoſim.

In oppositum eſt Balen[]z non o[]t era pentice. et Auicenna in parte preſenti: quod ſi ſeb[]es per ſeuerauerit tunc flom[]a z n[]o c[]ſes flom[]are donec appropiquet ſin copi aut cadat in ſincoſim ſi corp[]o ſorte fuerit.

Inter illos duos autozes et Auer. non opozet in ponendo concorzi diam elaborare ſicut quidam tentauerunt cum a]propoſto ſint difſo[]des. At deamusero cuſus ra tiones ſunt ſoſtozes et illum ſequamur. 3. R[]ones Auer. tam dicte ſunt. audiamus r[]ones p[]ro opinio/ne Bal. In primis Asaruius et Au[]e[]z oar quibus Rasim marie credit quos putat p[]reſtatozes medi/ cos qu[]a Bal. ſunt altra Auer. i doc ca. 3. Ampli? cò ueniètius è mai? periculù eutart min[]ori periculo ſed in flom[]ia faceta vsq[]s ad ſincoſim maſepericu l[]um eutam? 1. morte paruo p[]iculo. 1. ſincoſi a q[]uomo recurget asperh[]o eaque frigide, periculum aut[]e q[]u

Secundus

Feb. San.

Fo. cxxv.

sunt quod euitatur e mores festina p vià suffocatiòis et quâdoç ppter apa alícu? membi principalis. I. Tertio si fiat flòmia vſoq ad fincopim i finocba no putrida tollitur fe. et si fiat citra no tolli? feb. immo multotòs ad putrida permuta? q vitarbi p mio? e quàtitare sanguï nis. deo i bis casib? extremis facièda e flòmia la ta satis de sanguie in puo tpe educés. I ad pmaż ratione Auer. c nò tantù illa euatio è naturalis q sìmit a? natura:imo qhìs illa q eft opattiòi natu? re extraria: sicut qì natura mutat materis ad alti quod mébrü q apabit et medic? pibib s cuf ruſuis. Ite illa q supplet defectu nature vbi deſicit sicut cu ars abſidit mébrü putridù q natura no facit. et ſic in pposito ars supplet operatione natu re. I ad ſcos? dr. c intètio euonis è educere ſupers flua ſuata vture a caſu a quo no poffi relevart. I c q notabi? v? debilitèc boc no intèdit eúo. I ad tertii dr q multa tuuamèta de p acciis ſunt còue ntètia sicut inſtrigadio corpiſ febrétis p exbibì tionè ſcamomee. q ſicut curatio tetanè cuz balneo aq. vii. affo. I ad alias negat matoz. nà caſus ille vtrutis facile remouebit ſed ſe. remanès facile tra truſit in putrida et forte ſequr egri festina moſis. I ad vlttimum dicitur q virtus deonerata leua? ta a finopi deonerata ſanguine ſuprfluo moove bitur contra bumores illos et expellet: quos non expulſſet nifi ſuifet facta tanta ſanguinis euà tio: qo? aſſirmat Aut. c. d. Et forſtale ſequr flòmia vlttima ſtatim fluxus colic? et ſudor què op? ii bo ra abſtergere donec pttinuèt et forſtale ſanabitur. I Lura ſe ſanguinee nouè exigit ittìes. pma eſt debitiu regimè ſer rep. ſcòa è eúo. tertia è calitatis extictio. qrta è digò. qnta mûdificatio. ſexta è vrie puocatio. ſeptia reſolo. octaua cordis et mébòzì ſoſtatio.nona accentiu correctio. I Regimè ſer re rù dz eè eſſm ſi mkto magis i finocba no putrida et i in ſinoba fili caufont. i. inochoyo i quo è putre: factio ab buòze crudo grosso v' aquofo no è necef ſe ifridare mktù. et dieta dz eè ſubtilis. I zubtilior in ſinoba no putrida et inoeba fili caufont i qb? Aut. laudat tuſubas: I z deberèt decoq i aq poſt ea ſi inſtitionè. et ius eap? ſiue iſpap. lìſt ſeuitt. ifridat eſi et ingrossat. Silr kert lìſt lentiu abiecta piz ma aq odittis cu aceto granator vel ſumach. I te laudat cucurbitas acetoſam. portulacà. lactucas endiutà. cucumeres. pruna. pira. poma. q oia co quètur vt decet. Silr laudà acetoſitas citri. a ran cij: limonis. ceraſa acria. berberis agrema et vinù granator cù aq fit pot? eop. i. inocho yo qhìs oz dietare dieta groſſa et restauraria: et conari ſumo pere vt comedat ſicu i pellitèrlalib. cutus cä eſtvt ſanguis bon? restauret cu pèrhis ſit corrupt? et in boc finocho op3 cu cibis miſcere caſa vel frida ſi gradù egritudinis et caufam et pribibètia putre dinè. Frigida vero q milcetur ſunt ſcom plurimù aceti? et reliqua acetoſa. I te sandali: cozall: mar/ garite et ſimillia. calida vero ſunt cínamomum ga rìof. et ſimilla bont odors còuentia quâdo bu mozes frigidi ſunt admixt faciètes ſanguinè pu trere et tunc conuenunt abſterſua ſubrillatua i/ cíſua quâdo bumores admixt ſunt crudi groſſi. Si vero ſunt crudiaquofi butufmodi declinèt ad ſiccum cum pauca incifione et abſterſione. et tunc milium et pannicum et far eſſent conuentia. vi num carnes et oua non conuenunt nifi indectì/ natione aut nifi timetur caſus virtutis. I Secun da intenſio ſciliſc eu acuatio perſcifenda eſt fle/ botbomia quam cito è poſſible. ventre tamè exi/ tente pleno fecibus. pemiittatur clistere lenitiu?

His ita determinatis respoſè/ dum è ad ratiòes praturi ſua dètes. Ad ratione Raſh et Aut. dicendù eſ, c pritio est meſto: fi no fuerit q neces/ ſarità faciat. keſtinationè. ſed vbi tìmeat moſis ſe/ tina que aliquà accidit in. xij. boris potius eli gèda eſt flòmia vſoq ad fincopim. I ad ſebam ra tionè de duobus flòmatis vſoq ad fincopim mo/ tuis etc. Dicendù eſ illos moruos ſuſile. qua no fuerit ſeruate debite circuſtatiè nec tenor vtrutis eop. Et quàuis no recitet ibi aliquos flòmatos infra fincopim moruos ſuſile vi fincopis: fuerut tamen morut vi egritudinìs ducetis ad pefoca tionè vel ad aſa mébri nobilis. I ad tertii dicit q fincopis est accidens ſeuſſilium et maxime vitan dum quàtum est poſſible nec medicus flòmans intèndit principaliter fincopim. immo vitat quàtù eſt ei poſſible cu remedis opporunis. ſed bìſita tuit in mente ſua tantam ſanguis quàtitatè bau/ tre etià ſi eſſet caſurus in fincopim vt vitenè ma toza percula. I ad quartà ratione negat àiis. et quàuis diuſa? flòmia in modico têpore in duas partes: illa tamè no poterit pbbere nonDOCUMENTA? mortis ſeſtini ficit pbbet continua eiuſde quàti tatis extractio. et ad confirmatione forte negatur ſuppositum.

Contra pro ipso eſt expeſtientia. nà san/ guis egrediens paulatim ex naribus minus debilitat quù ſi egrederek velo citer et còtînue. et eſt idè. iudicii de ſanguine mé/ skuali et emorroydalt. ergo ſimile erit de ſanguie eſtracto p flòmia. I peferea aqua ydropicus et ſantes empiçum paulatim et ſuccellue edu/ cta minus debilitat. immo cum paulatina et ſuc/ cefſtua euacuatione liberatur ydropicus extrabè do torà aquoſitare. et filr empicus attrabèdo to/ tà materià in pectore contentà: et vtracì ikarù vel/ lociter educta adecù totaliter extrabaè interficit debilitàdo vtrutè. Et bec tuuamèta ſunt. vi. affoſi/moz. affo. xrvii. Quæcùs empici aut ydropici inci/dunk aut vzuntè. I de ſante paulatim et ſuccellue et apate magno educta. quare ſuppositus no pòt

negari. I Rnir p cedèdo ſuppositu? et admittèdo ca ſum et tunc dicit q. c. flòmia extrabès ſanguinè in ſeruclatera plus no facit eadè tuuamèta necvitat eadè nocumèta. no effi vitabit keſtina suffocatiò/ nè: neq apà qo vitabi? p mio? e quàtitare sanguï nis. deo i bis casib? extremis facièda e flòmia la ta satis de sanguie in puo tpe educés. I ad pmaż ratione Auer. c nò tantù illa euatio è naturalis q sìmit a? natura:imo qhìs illa q eſt opattiòi natu? re extraria: sicut qì natura mutat materis ad alti quod mébrü q apabit et medic? pibib s cuf ruſuis. Ite illa q supplet defectu nature vbi deſicit sicut cu ars abſidit mébrü putridù q natura no facit. et ſic in pposito ars supplet operatione natu re. I ad ſcos? dr. c intètio euonis è educere ſupers flua ſuata vture a caſu a quo no poffi relevart. I c q notabi? v? debilitèc boc no intèdit eúo. I ad tertii dr q multa tuuamèta de p acciis ſunt còue ntètia sicut inſtrigadio corpiſ febrétis p exbibì tionè ſcamomee. q ſicut curatio tetanè cuz balneo aq. vii. affo. I ad alias negat matoz. nà caſus ille vtrutis facile remouebit ſed ſe. remanès facile tra truſit in putrida et forte ſequr egri festina moſis. I ad vlttimum dicitur q virtus deonerata leua? ta a finopi deonerata ſanguine ſuprfluo moove bitur contra bumores illos et expellet: quos non expulſſet nifi ſuifet facta tanta ſanguinis euà tio: qo? aſſirmat Aut. c. d. Et forſtale ſequr flòmia vlttima ſtatim fluxus colic? et ſudor què op? ii bo ra abſtergere donec pttinuèt et forſtale ſanabitur. I Lura ſe ſanguinee nouè exigit ittìes. pma eſt debitiu regimè ſer rep. ſcòa è eúo. tertia è calitatis extictio. qrta è digò. qnta mûdificatio. ſexta è vrie puocatio. ſeptia reſolo. octaua cordis et mébòzì ſoſtatio.nona accentiu correctio. I Regimè ſer re rù dz eè eſſm ſi mkto magis i finocba no putrida et i in ſinoba fili caufont. i. inochoyo i quo è putre: factio ab buòze crudo grosso v' aquofo no è necef ſe ifridare mktù. et dieta dz eè ſubtilis. I zubtilior in ſinoba no putrida et inoeba fili caufont i qb? Aut. laudat tuſubas: I z deberèt decoq i aq poſt ea ſi inſtitionè. et ius eap? ſiue iſpap. lìſt ſeuitt. ifridat eſi et ingrossat. Silr kert lìſt lentiu abiecta piz ma aq odittis cu aceto granator vel ſumach. I te laudat cucurbitas acetoſam. portulacà. lactucas endiutà. cucumeres. pruna. pira. poma. q oia co quètur vt decet. Silr laudà acetoſitas citri. a ran cij: limonis. ceraſa acria. berberis agrema et vinù granator cù aq fit pot? eop. i. inocho yo qhìs oz dietare dieta groſſa et restauraria: et conari ſumo pere vt comedat ſicu i pellitèrlalib. cutus cä eſtvt ſanguis bon? restauret cu pèrhis ſit corrupt? et in boc finocho op3 cu cibis miſcere caſa vel frida ſi gradù egritudinis et caufam et pribibètia putre dinè. Frigida vero q milcetur ſunt ſcom plurimù aceti? et reliqua acetoſa. I te sandali: cozall: mar/ garite et ſimillia. calida vero ſunt cínamomum ga rìof. et ſimilla bont odors còuentia quâdo bu mozes frigidi ſunt admixt faciètes ſanguinè pu trere et tunc conuenunt abſterſua ſubrillatua i/ cíſua quâdo bumores admixt ſunt crudi groſſi. Si vero ſunt crudiaquofi butufmodi declinèt ad ſiccum cum pauca incifione et abſterſione. et tunc milium et pannicum et far eſſent conuentia. vi num carnes et oua non conuenunt nifi indectì/ natione aut nifi timetur caſus virtutis. I Secun da intenſio ſciliſc eu acuatio perſcifenda eſt fle/ botbomia quam cito è poſſible. ventre tamè exi/ tente pleno fecibus. pemiittatur clistere lenitiu?

Tractatus

eorъ ſunt in ſto eductiun, et post eorъ eductiones
qъ cito eſt poslibile flōmēr et venis brachij ab qъ
eligaſ basilica ſanguie multu inflamato circa ſpi-
titualia 5.epar peccāte.nigra yo pto exſte i toto.
ſi vero in cau fuerit reſtērio emorroydaru aut mé-
ſtruor pr emittat flōmia sapbenar: deinde flōmē
tur venemans. et nō eſt in bac ſebre expectanda
dlgъ qъ expecta i alijs ſeb:ib ab alijs buorib pe
dētib p[er]cipuei finocba. In finocbayoibv eit ad-
mixtio multi ſkaſis groſſi cu ſanguine: e nō eſſet
opnagna ſelinitātis p[er]miſa flōmia minoatiz-
ua ante ſcoa flōmiā p[er]mitte d[omi]geſturi. e nō poſ
ſent flōmarı manu vene flōment alie venemppin
e que bis in ſuado. Et A. méo[ra]t flōmiā vene frō-
tis aut apnatur vētoge cu ſcarificatīo aut ſan
guſuge in natibus e in spatulis. et ſi nibl bozum
ſiert posſet ſolua[er] venter ſcom exerigia. bumo[ri]
peccantium. et bec lebotomia de qua ſupra eſſe
copioſa et magis in finocba qъ in finocho. Et mi-
nor i eti flōmia ſincopis at patiès fino cu[bi] qъ fino
cham. Et ne decipiarı nota qъ non debet eſſu tua
intetio vt eger cadat in ſincopim: immo debus il-
lam p[er]bire quatuor eſt posſible. Sed intētio tua
debet eſſi vt extraba[er] tāta quātitas ſanguis que
ſuſſicat ad curā etiā ſi p[er] ducere[que] ad ſincopim.
Quātitas a[ut] ſuſſicēs e[ō]ſiter ab. s. lib. et. f. viſg
ad. ii. Sed cu[ra] extraerit lib. s. fi ſuperuenit ſincopis
odmitte p[er] tuc. et ip[er] releuato a ſincopi cum rem-
dijs oppo[nt]unis extra reſiduī. Eſt tamem meli-
ſegritudo d[at] iduturis partit flōmiā. nā bis aut
ter poteris iterare flōmiā in di naturali: im in
12. bo:is. G. Tertia intētio e[ō]xtinctio calitatis di-
uerſimode perſicēda in finocba e[ui]n ſinocbo aſſi
aſſimato caufoni cu[ra] vebemēter extinctiunis ſicut cu
aqua o[de]t infrigidata in magna quaſititate. Itez
cu[ra] aqua porțulace a acetose vino granator. orisac
bara et ſimilibus frigidis actu et potētia et etiā
cu[ra] exterioris ap[pli]citis, et bis nō ſuſſicētibus cu[z]
potu aque frigide viſg ad fatti[ate]t quādo adju[n]t
o[es] vel plures cōditiōes ſuadētes poruq a[que] frigit/
de. Sed cu nō ſit tanta caliditas q[ui] ſo[que] ſanguin
eſt mixtus bumo[ra] groſſus crudus aut ſubtilis nō
eſt opus tanta infridatione. ſed ſanguine exſiſtē
groſſo crudo denk ſubtiliātia ſicur firupus a[co]to
ſus ſimpler aut oris acbara cu[ra] aqua endiutus fili-
bus. et ip[er] exſiſente ſubtili a[que] iuuaru[ri] et filiux.
E[et] nota q[ui] exhbitio bo[zu] infrigidantiu nō p[er]
miſſis o[ibus] oppo[nt]unis multo magis noceret q[ui]
tuare[et] quap[ro]pter procedendu[ri] eſt ſcom intētio
nes p[er]dictas. I[n] quarta intētio eſt digeſtio in qua
intedun[que] duo. vn[ui]n eſt e[que]tio ſubſtātē groſſe p[er]
tiliantia ſicut eſt firupus acetofus oris acbara. a[que]
endiutē o[de]ſet et ſimila. et ſubtilis p[er] ingroſſantia
ſicur e[ta] q[ui] iuuaru[ri] lentiu[ri] et ſimiliu[ri]. Alteru[ri] e[que]
bitio putredinis ad qua[que] p[er]bendā cōſert acetum
et acetofa. acetofa itaq[ui] ſunt cibis et rebus medi-
cinibus imſſe[da] ſicut acētū agresta. vinu[ri] gra-
nator. acetofitas citri et ſimila. I[n] quinta inten-
tio. f. m[u]diſſatio fiat cu[ra] ſolue[tibus] bu[no]zes ſan-
guini admixtos: colerā quidc[que] cu[ra] aqua fructuui cu[ra]
aliq[ui]d modicum diap[un]is solutiu[ri] et electuaru[ri]
suſci roſ. addi p[or]t. Flegma quoq[ui] aquoſum cum
cassia diſsoluta cu[ra] decoctione turbit fine admi-
ktone. 3. in 3. ſed flegma groſſum cu[ra] aqua diſsolu-
ta cu[ra] decoctione turbit correcti cu[ra]. 3. in 3. agar-
co et ſimilib[que]. melacolīa vero cu[z] a[que] lacticis ſene et
epitbimo. I[se]cta eſt vīne puocatio cum deco-
ctione ſe. fri. cu[ra] firupo acetofo composito diſsolu-
to cum aqua ſparagor. I[se]ptima intētio que

Deſignis

eſt resolutio cōpletur cum fricationibus et cu[ra] p[er]
puatione ſudoris ad q[ui] puocandu[ri] uuatqua
o[d]e i[rum] cu[ra] paucu vint ſubtilis. I[nt]e ſuffumiſigat cu[ra]
aqua calida ſuper lateribus a[ſp]a ip[er] ſacente in
lecto et pannis debite cooperat. I[nt]octa inten-
tio. f. memb[or]io[n] nobiliu[m] conſoritatio perficitur
cu[ra] trocificis de c[ap]bo.rocitio.de ſp[odio] ſandalis e
ſimilibus. I[nt]ona intētio. f. accidenti[n] correcio
perficitur ſcom eo[rum] exſigentiam.

I[de] ſeb. f[leg]matica.

La. r.lv.

I[ci]uifti q[ui] ſeb. putredinis fleg-
matis quādoq[ui] eſt paropirina
lis. et quādoq[ui] eſt inſeparabi-
lis. et ſciuift caufam in hoc.

I Superius egit de ſebibus colericiis et ſangui-
neis: b[ic] agit de ſlegmaticis. D[u]bec par[es] p[tes]
tres. in p[er]ma agit de bis ſe. in g[ra]liu. in ſcōa in ſpe-
ciali pon[ed]o ſigna. in tertia curā. ſcōa ibi. (In il-
la quidc[que] tertia ibi. (Lura buijs egritudinis ot-
uerificatur). Pr[im]a part[ē]e ſeu p[ui]m capitulum in
q[ui]n[que] partes diuido[rum] in p[er]ma diuidend ſeb. klaticam
in v[i]nus p[as] p[er]ſpeciis. in ſcōa pon[it] p[er]ma eius p[er]ma
adainuic[que] c[ō]parando. in tertia pon[it] e[ui] caufas. in
quarta q[ui] corpa ſint ad e[que] magis viſpoſa. in q[ui]
q[ui]ta pon[it] uo[u]s canones. ſecuā ibi. (Et ſunt et bo-
re.) tertia ibi. (Et flegma q[ui]d[que] putridu[i]. q[ui]rta ibi.
(Et plurim[u] qui[dē]e) quinta ibi. (Et p[ar]ui] qui[dē]
euacuatur. I[n] prima p[te] d[ic]it. ſciuſt. i. in ca.
de putredine q[ui] ſeb. putredinſis flegmatis quan-
doq[ui] eſt paro[ri]malis. f. interpolata. quanq[ui]e e[n]
in ſeparab illis. f. continua. ſciuſt caufam eius.
ſit e[m] interpolata ex materia putrente extra ve[n]
nas. et continua ex materia putrente intra venas
aut ex a[pat]e ſlegmatico intrinſeco.

I[ct] ſunt ei h[oe] sicut in reliquis ſebib[et].
I. mino[] h[oz]arum ſui principi[] ſcom plus-
plurim[] eſt. xviiij. d[ier]um. et eius eradi[catio] in
pluribus eſt intra. l[xui]j. dies. Et salutio eo[
rum] eſt illa que eſt mundor[u] t[ē]po[ri]u. et p[ze]
cipue illa que e[m]t i[mi] ſudoris. ſignificat e[m]
e[m] ſubtilitatem materiei et paucatitem eius e[n]
raritatem corporis. Longio[] ergo partiu[ri]
huius egritudinis eſt augmentu[ri]; qu[ui]a[n]
eius declinatio iterum ſit longio[] declina-
tione tertiane plurimum.

I[n] bac ſcōa parte d[ic]it: q[ui] bec ſeb. babet t[ē]po[
ra] tam vnuerſalia qua[que] particularia ſicut relique
ſe. ſcōo d[ic]it q[ui] ad minus ſui p[ri]cipintu[ri] vnuerſa
le durat. xviiij. dieb[et]. D[ic]it terrio q[ui] buijs ſeb. era
d[ic]atio eſt ſcom plurim[u] intra. xliij. dies. quarto
d[ic]it quodilla ſeb. f[leg]matica eſt ſalutu[ri] que eſt
m[u]do[ri] tepor[ui]m. alias. tempo[ri]u p[er]cipue illa q[ui]
eſt multi ſudoris. ſignificat e[m] multu q[ui] ſuor[
]cita tem materie: ſubtilitatem eius et raritātē cor-
po[ri]s. quinto d[ic]it q[ui] longio[] partiu[ri] buijs egri[
]tudinis eſt augmentu[ri] qu[ui]a[n] eius declinatio ſit
longio[] declinatione tertiane vt plurimum.

I[con]tra ſecundu[ri] d[ic]it ſintat. f. ſi p[ri]
cipintu[ri] durat. xviiij. dieb[et] et tota. ſeb. durat. xliij. ergo t[ar]pa reliq[u]e e[n]t
minora diuſtědo reſidu[u] in t[ree] p[tes]. e[n]ſis eſt c[or]
tra auctoritatē e[m]. d[ic]entē e[m] auſmēmentu[ri] e[n] lon-
g[ui] t[ē]pus but[ri] egritudis. I[ct]eit. B[ē]. p[ri]cipintu[ri]
i k[l]atica e[ō] l[og]t. q[ui] bu[no] frid[ui]t. v[ir]ſcoſue tardat ac-
cěſſionē e[ō] app[ati]ſionē d[ig]oſis. I[ſ]q[ui] bec l[og]itudo fit
18. d[ui] no[po]ſi. p[ar]bi. I[ſ] ta[ſ] erpiſto i[nt] testificatiōi
auctori

I[b]ampertus,
I[m]p bemerit
I[nt]e ſuvocitata
eſt: q[ui] d[ie]t no[
ti]ſi
c[it]iſi p[er]spacia
aliq[ui] obtinere: i
naturis magis
p[it]uſtōſis reli[
det: et biberno
tpe: ſeneſſo[rum]
et pueros magis
inſe[ta]t p[pter]
edactates I[nt]om-
cipue i[rum] buiſid[ui]
frid[ui]tis locis
d[eg]e[ti]b[et]: et vi[
tis ſigni]b[us] cu[
f]aturitate e[ui]
ma[gi]s cu[n] in d[ui]
bis t[in]tūne ſele
lauerin: a[m]c
to magis cu[m]
p[er]ma c[ida]na
tra ſuap[ē]e ſut
ma[gi]s p[it]uſto
ſa: et ma[n]iſſelo
in[]no[]dina[m]. in[
c]p[ici]t non cu[n]
bo[zu] ſtatim p[ri]
mo d[ie] iuadit:
ſed frigiditate
circu[i]peſt ma[
gis diſſiculē ca
lo[ze]m b[abent].

Secundus

Feb. San. Fo. cxxvi.

auctio: u. no effi est dubius qo in febr:lb' klaticis tâ
ptinus ch interpolatis iu stat cruditas in vitra
anteç appcat signu. oligontis manifestu: ideo pn-
ciptu est longu. I. Sed ad rône in prariu dicedix
pùm qo p principi bico nô intelligim? p'nciptu ppe
lumptu distinctu extra totu augmetu qo excludit
signa digeclontis manifesta. fed intelligêdù est pn-
ciptu includes p'te augmeti. l. vlgq ad apparitio/
nê manifestop lignop. oligontis qii icipiat appa-
rere vlgq ad. 2.0. dies erit terminus circa. 4.0. aut
klitij. fœm gînales sermones. Ba. i. cò. affò. quarte-
pticule. Quibuscùp in feb. in. viij. termiaut aut i. ix.
Tadeo tâ vîsium e qo text? debeat dicere eradicat
tio e intra. ktitij. dies. Et forte sermo et eit ver? in
klatica iterpolata. fed in klatica ptinua pòt termi
nart ifra. ktitij. dies. ceteris eim pib? ptinuü ebre-
utus suo iterpolato apò Bal. et sm Tadeu ratio
nibl cò cludit. attribuem? eim p'ncipto. xvij. dies.
augmèto. xx. flatut. 10. Est eim ceteris vireuto: de
clinatior. xv. et summa erit. ktitij. Notandum p
declaratîde qrti dicti. qo fi text? dicit mûdorù te-
poz est clar? illa eim klatica qh. bze tepores magis
mûdos. i. magis primos ye qeti est magis salua.
significat eim buôze putrentê e paucio: e minus
grossum 7 min' viisofum 7 mafozè: p'positionè vtu
tis. supra morbûvel ad materiâ. Ile ant tepor: de
quo e bîc fermo est q purat. vj. boris. et i ptinua e
remittit: fe. 1 in tpe p'cedêrt. sed in iterpolata nô
est fe. fed neutralitas fe. Si vero text? dicat têpoz
verus e. illa eim febris q b3 tpa magis mûda. i. mi
nus ofusa e saluto. et tpa dictitur mûda qno con
funditur. et illa immûda q cofunditur. Ila aliqni
in bis febris? poit statu v' redire p'nciptu pp dix-
formitatê materie. q aliqni poit manifesta ligna
digeftiôs appebit in vitra cruditas moto buôze
grossiòt 7 vitco sliòt 7 faciète nouam opulatione.
Iba etia in p'ncipijs particlarib v' aliqni poit sta
tum redire augmetus pp diffozmitatê materie. et
boc significat logitudine: et qh. malâ mozbî ter
minatione. vbi ecôtra mûdicles de q supra ligni-
ficado materie vniformitatê et p'positione virtutis
ad ipam significat salutê et bzeutatê. I. scò no
tandu q klatica e salutoq e est multi fudoris fi il-
le fudor fit fac? in p'cellu ti apparètib? signis oi
geltonis. significat eim obedientia materie et p'
portione virtutis ad ea. Si vò fiat mult? fudor a
p'ncipio nô significat salutê: fed magis longitu-
dine findo materiâ illâ expellipter multitudinê
et nonpter digeftionê. I. Tertio notandu qf su-
doz multus nô significat paucitatê materie abso
lute: imo potius multitudinê: significat tamè pau
citatê materie in paratâtio ad illâ que effet tata
q suffoçado caloë innatu faceret ipm impotentê
ad et? expulsionê. Aliter significat paucitatê ma-
terte et q materia paucifica. 4. onr bzeutatê egrit
tudinls p'cipue si parosimi seque'tes minozetur.
T. altimo notandu q vitimù dictu butus partis
pòt dupliciter intellig. Primo q scòm pln decli-
natio flegmatice est longio: declinatîo tertiane
non semp cui interdus reperia flegmatica vnius
aut duorù dieru. Secundo q declinatio flegmati
ce est plurimù. i. valde lògio: declinatîo tertiane
ceteris paribus: et est nosum.

I. et flegma quidè putridus quâdoq est
vitreu. et quâdoq est acetoſum. et quâdoq
est dulce. et quâdoq est ſalſum. et tu tu ſci-
uiti quomodo ex ſalio fit causon.

In parte p[rae]ſenti ponit causas f[rae]gmatice dic[es]

qo flegma putridu faciés f[rae]gmatica q[ui]c est vt
treu. q[ui]c est acetoſum. q[ui]c dulce. q[ui]c ſalſum.
Et dicit q[ui] tu ſa ſciuitiſ. i. in ca. de caufone quò ex
flegmate falso fiat causon. I. Lôra p[ra]mù dictum
inſaک arguèdo. Aulcè. de inſufficiëtia. natura p[er]
bos modos klatis repitur flegma crudù. flegma
mucillaginoſum. k[la] infiſpidù. k[la] aquoſum p[òt]
cum 7 gipſeu. Rerpo[d]eſt q[ui] gipſeu n[ò] facit ſeb: e
fed crudù et mucillaginoſum dant intelligi vi vî-
treu. ſed infiſpidù et aquoſum p[ò]reبدوند 2 k[la]
dulce. p[ò]ticu vero p[er] acetoſum. I. p[ro] notitia c[ò]
dicti but? partis notadù q[ui] k[la] ſalſum putres in
cozde aut locis ſib. p[pi]nq[s] facit caufonè. putres
vero in venis puſiſacit ptinuâ exacerbantè quoti-
die. putres vero extra venas facit quotidianâ in-
terpolatam.

I. et plurimù q[ui]dè accidit feb. f[rae]gmatica
humidis et quietis et ſenibus et infantib?
et patientibus naueſatuam ſatietat: e p[er]
ercitâtibus et balneâtibus ſe ſuper reple-
tionè. et habêtibus eructatione acetoſa: 3.
et habêtibus repletionè: et patientibus de
ſcensum humoris et fit catarrus ad ſtoma
chum qui putrefit in eo.

I. yn bac pre oſtêdir corpa pata ad bâc ſebre: d[am]
p[er]m accidit bûdis. i. q[ui]unt klatici n[ò] aut bûdis
languineis et qetis. multiplicat eim k[la] ſenibus
et p[pi]te decrepitis et infantibus pp[er] bumiditâcè
et multa comectione et patientibus naueſatuâ fa[
]tietatê. i. c[ù] corruptiò ad acetoſum et exercitati
bus et balneatibus ſe poit repletionê. i. c[bi]. quia
n[ò] fit bona digeſto ſpiritib? oſtractis a t[ò] ad i[
]strumêta motus et ad circuferêntia. et babetibus
eructatione acetoſa: 3. q[ui] caufat et f[rae]gmati cau
ltitudinê klatis et habêtib? repletionê klatu et pa
tiètibus oſiraſla bumorù et catarru ad ſlom qui
putrefit i eo. Eſt eim catarrus k[os] plurimù klatis
cus. q[ui]ta tertij. Raro vero accidit iuuenibus et co-
lericis. Ande Bal. in terapentica ad Blauconem
nunç[em] vidit adolescen[te] colericuſ captum a ſebre
f[rae]gmatica.

I. et parum quidem euacuatur a leſione
in ore stomachi.

I. yn p[rae]ſenti p[òt] duos canôes. p[rim] patiés
klatica raro euaک a leſiô e[or]sis t[ò]. q[ui]t[ò]acb e[mi]
nera klatis. iò klatica necet t[ò] ſicut etiana fellit et
epati. et q[ui] tana ſplent. vt Rafa. xv. continentis.

I. et ſcias q[ui] c[ù] omni ſeb. c[ù] qua e frigus
constringitur pulſus et minozatur.

I. dic ponit ſöm canonè. in o[mi] ſeb. c[ù] q[ui] est frigus
ſtringit pulſus quatu[rum] ad vn[à] dimênionê q[ui] est lati
tudo. Et fit puns quatu[rum] ad o[mi] ſem sequêdo vocabla
Bal. in li. de d[ui]js ſeb. et c[à] nota e ex ſepe dictis.
I. de ſignis f[rae]gmatice perlodtee. Lap. xlvij.

I. illa quidè in qua c[à] est f[rae]g
ma vitreu aut acetoſuz frigus
multiplicat[ur] valde. et rigo[vi]
ireo est vehemètio. At frigus
non incipit in ea ſubito: immo
paulatim in extremitatibus. deinde perues
nunt ad hoc vt fiant ſicut nir: que n[ò] cale-
siut niſi c[ù] difficultate: neq[ui] caleſiut ſubito
neq[ui] ſöm gradationè continuâ: imo pau-
latim cum reditu frigoris. et forſtasse comi

Tractatus

ſcetur frīgori ei¹ in principio rigo². ſit er²
go frīgus p[ro]pter illud q[ui] non putuit et
h[or]ipilatio p[ro]pter illud q[ui] am putuit.
t maius frīgus eius et ipsius rigo² ſunt in
periodis status.

H[]lic ponit ſigna febrizium flegmaticarum, et pri
mo earu q[ui] c[ò]tter euem. ut. ſc[ò]o raro euem. etium q[
]s[]om plurimú[m] ſunt flegmatic[es]. ſc[ò]a ibi. (Et ſunt
feb.) prima in duas. in p[ra]ma ponit ſigna flegma/
tice interpolate. in ſc[ò]a p[ro]tinue. ſc[ò]a in sequētis
capitul[us] p[ri]cipio. (Sunt ſicut reliq[us] ſigna.) p[ra]
iterú[m] in duas. n[am] in prima ponit ſigna flegmatic[
]e interpolate. p[ra]ſa c[ò]s[]om caufas eius. in ſc[ò]a po/
nit ſigna flegmatic[es] continua omn[us] p[ec]iet eius.
ſc[ò]a ibi. (Et plurimí quídez ptodí.) p[ra]ma in tres.
in p[ra]ma ponit ſigna fac[te] a flegmate vitreo et ace
toſo. in ſc[ò]a fac[te] a flegmate ſalfo. in tertia fac[te]
a flegmate dulci. ſc[ò]a ibi.) Illa vero.) tertia ibi.
(Allam auté.) prima in duas. n[am] in prima ponit
ſigna vieta. in ſc[ò]a imſcet qued[à] ſigna c[ò]ta f[eg]
matice. ſc[ò]a ibi. (Et bec q[ue]des ſeb.) In p[ra]ma p[re]
dicit q[ui] in illa in qua c[à] est ſlegma vitreú aut ac[\]eſoſum frīgus multiplicat valde. et rigo² in vitreo
est webeméttoſ. q[ui] ad duratione licet n[ò] neces[\]s
farlo quo ad int[é]ſioné. I[sc]o d[ic]it: q[ui] frīgus n[ò]
in l[nc]ipit in ea ſubito. l[q]o in paruo tpe notabiliter
intendatur. immo paulatim in extremitātibus. et
delnde paulatim peruenſit ad boct vt ſcut ſicnt
n[í]t qui n[ò] calefiut n[í]ſi c[à] diſſicula te nec calefiut
ſubito. nec ſc[ò]m gradatione c[ò]tinuá. immo pa[]
latim c[à] reditur frīgori rigo² in p[ri]cipio (ſz] particularí.
ſit ergo frīg², p[pter] illa ſka q[ui] n[ò] putruit: et bor[]
p[il]atio ſue rigo²: pp illud q[ui] tam putruit. Talí/
mo d[ic]it: qu[á] maſſus frīgus et m[ai]or rigo² ſunt
perſodís status. I[pr]ma notádu² p[ro] notícia p[ri]
mi d[ict]i. q[ui] cauſa multiplicat[i]o[s]s rigo²s i fleg[
]matica vitrea q[ui] acetoſa è qua illa flegmata ſunt
valde frīgida et frīgidioza q[uá] reliqua flegmata
n[ó]ſtrí corpiſs. certu tamen est q[ui] ſlegma vitreú eſt
m[ag]is ſrm q[ui] acetoſum. Unde Raſ. xvij. c[ò]tín[
]eis. In vitreo eſt frīgus forſe.nam ipſum eſt cete[
]rs frīgidus licet aliquado acetoſum magis in
frīgidet qu[à] vitreú p[ro]pter subſtituítatem ſubſtan[
tie ſue pot[é]s magis in profundú penetrare. eſt ta
men c[er]teris paribus frīgus ſequens flegmavitrum
um longio[s]s durationis q[uá] frīgus ſequēs fleg[
]ma acetoſum: ly illud pos[lit] eſſe int[é]ſius. et cauſa
ſumſitur ex m[ò] ſubſtátte[ver]ſuſc. ſimiliter rigo² est
veb emétto[ri] invitrea. t. longio[]z in acetoſa ſit in
tenſio[]z. q[ui] ſlegma acetoſu[]z ſubſtituát[e] ſue ſubſtá[
tie velocíus mouetur ad m[é]bza ſenſibilia. et cum
boc ſua p[unct]o[m]e magis stimulat expulſiuá. I[sc]
cundo notandú p[ro] notícia ſc[ò]l dictú. q[ui] licet tam. i
vitrea q[ui] in acetoſa frīgus paulatim intendaſi i
extremitatib[us], et ly extremitates poſt[é]s ſunt infr[]
gidate n[ò] calefiat ſubito nec ſc[ò]m gradationem
c[ò]tínua: imo tarde et c[à] reditur frīgori[s].bec tamé
tardatio et difſo[mi]tatis inſtrigdat[i]o[s] et caleſa/
ctiónis eſt magis in vitrea q[uá] in acetoſa p[pter]
m[ai]z[em] grosſit[i]e et difſo[mi]tatem flegmatis vi[
]tre q[ui] acetoſi. I[sc]tio notandú p[ro] notícia ter
tij d[ict]i. q[ui] rigo² admíſceq frīgori in p[ri]cipio pa[
]roſiſmi ſue rig[ò]ze accipitam p[ra]ſie ſue c[ò]tter. l[
]vt eſt c[ò]ſis ad rig[ò]ze pp[ra]ſe ſumpti² et bor[]
p[il]atio nem. et rig[ò]ze magis ſeq[ur]t flegma putr[é]s. q[ra]
]maς ſubſtituat[us] eſt i velociq[ui] moueſt ad m[é]bza ſenſi[
]ſi
bilia, et ec[ò]tra frīgus magis ſeq[ur]t ſka n[ò] putri[
d]ú. q[ui] ſua int[é]ſa f[ra]tate e[m] magis apt[ui] infrigida[re].
I[sc]timo notádu² p[ro] declaratio y[lit]imi dicti fr[í]
gus e[ſ] duplex. eſt e[m] q[ò]d[à] poſtitiu[m]: et illud cete[
]ris paribus e[m] magis i p[ri]cipio v[li] q[ui] in ſtatu c[à] in
ſtatu materia bec ſit magis caleſacta q[ui] p[ri]cipio.
Eſt a[ut] altid frīg² p[uati]nú sequēs revocationes
calor[i]o[s] ad it[ra]. a[ll]ud p[oreſt] eſſe magis i ſtatu q[
]p[ri]cipio ſicnt i rig[ò]z e[m] m[ai]or ſue p[ra]ſe accep[?]
ſue c[ò]tter p[pter] velocio[ze] motu[] buo[zi]s ad mem
bza ſenſibilia in ſtatu q[ui] p[ri]cipio e[m] ſit magis
subtiltat[ie]. I[et] nota ſicnt b[ui] d[ic]it E[ut]tus. q[ui]
ce[n]i. a[li]j a[uct]o[zes] multu[] abutun[t] bis terminis
frīgus rig[ò]z bor[ri]p[il]atio: vn[ú] p[ro] alto accep[ti]o[
tes: imo aliquado vn[ú] iſto[]ra accep[iendo] tan[ç]p[ri]
nonum[ú] buic termi[no] typus qui eſt c[ò]munis ad
bec tria p[ra]p[ro]ſe ſumpta.

I[sc]t hec quíde[]e ſeb.n[ò] eſt e[]materia que
faciat p[unctionem] ita vt ſit cauſa rigóris i
via ex[]pul[]ſionis. putredo n[ò]q[ui]e eius eſt pu-
tredo rei lenis et incipit c[ui] grauitate p[ro]f
unditate ſommi. Et multotiens incipit in
paro[ſ]iminis p[ri]mis ſine frigo[ze] et neq[]s e[ri-
g[ò]z: immo poſtponitur v[lo]ſo ad t[é]pus i for-
tasse erit frīgus et non erit rig[ò]z. et multo-
tiens incipit c[ui] ſincopi et n[ò] ſit. Et in h[ac]
quidem egritudine multiplicatur ſincopiſ
p[ro]pter debilitat[è] o[zi]s ſtomach[ie] et cauſum
appetit? et p[ri]uatione alistimbre[que] e[ſt] fun-
damentum materi[ei] nutrimenti et virtutis.

I[sc]n p[ra]ſenti imſcet q[u]d[a] ſigna c[ò]ta ſere o[ſ] pe-
cieſ flatice. m[in]i? t[in] p[uen]túſi p[é]dentí a flat[è] ſalfo.
I[sc]p[ro] m[ic] d[ic]it: q[ui] bec ſe.n[ò] e[]m materia que faciat
p[u]ctioné: ita vt ſit c[à] rigóris i via ex[]pul[]ſionis. l[ic]
materia expellit[] ad m[é]bza ſenſibilia. putredo e[m]
eius e[] putredo rei lenis. i.n[on] acute n[í]ſi ſit ſka ſal[
]ſum. Et i ſummavult bic d[re] e[]q[ui] bec ſe. ſin p[im]n in[
]c[ip]it ſine rig[ò]ze. Et p[pe]a c[u] v[ic]túi ſit p[u]ſt[ui] c[à] i[c]
pere c[ui] rig[ò]ze e[] rig[ò]ze i[te]l[]iger rig[ò]ze c[ò]tیر ſum[
]ptúi c[ò]em ad bor[ri]p[il]atione et rig[ò]ze p[ra]ſe ſum[
]ptúi. freq[unter] e[m] i[c]ipúſt poſt[im] i[que] ſine rig[ò]ze p[
]p[ra]ſe ſumpto. I[sc]om ſignu. q[ui] i[c]ipit c[ui] grauitate
capitis et totius corpiſs pp[ri]k[ult]udiné materie et
]vapo[]z. I[sc]túri ſignu. q[ui] i[c]ipit c[ui] p[u]nditate ſo[
]nt pp[ri]k[ult]udiné grosſit[i]e e[ri]vicoſica[è] materie et
]vapo[]z. I[sc]uariú[]n ſignu q[ui] multot[i]es i[c]ipit in p[ri]
m[is]. i.n p[ri]cipei vi[li]b[que] poſt[im] i[que] ſine frigo[ze] et ſine
]rig[ò]ze: imo poſt p[on]t[i]u. l[ic]rigus i rig[ò]ze: v[lo]ſo ad t[é]
p[us] i quo materia e[rit] subſtituát[e] p[ actione] calo[
]ris. t[unc] e[m]i mota veloc[ie] ad m[é]bza ſenſibilia fa[
cieſ m[ai]z[em] rig[ò]ze e[] p[or]ſo[ri]t[ui]tuté magis ritmuládo
]p[ir]n fac[ementa]t? fr[ig]i q[ui] q[ò]d[è] poſtitiu[m] q[ui] t[uc] erit
]calio[]z. ly p[u]atiu[n]i reuocádo calm i[ter]i? Et ſubdit
q[ui] ſubtasse. l[ic]aliq[ui] erit fr[ig]i q[ui] e[]r[ò]t rig[ò]z i m[ai]ze
i p[ri]cipio v[li] q[ui] materia e[] gros[io[]z i rig[io[]z i tar[]
d[ia] mota ſup m[é]bza ſenſibilia. I[sc]uintú ſignu. et
multot[i]es erit c[ui] ſincopi i n[ò] ſit ſincopiſ. l[ic]ſep. ly
]m[ai]ze fit i p[ri]cipei por[mi]zú. i. i illa q[ui] p[é]det ab
]búo[ze] valde frido i m[ito]. Al[er] erit c[ui] ſincopi. l[ic]d[]
]ſp[ò]e ad ſincopi[mi] q[ui] d[ic]it lipotomia et n[ò] ſit ſinco
]piſs. l[ic]p[eta]. Et ſubdit q[ui] i b[ac] ſeb[re]s p[ri]cipica[]
]p[ro]copis p[pter] tria. l[ic]p[ro]pter debilitat[è] et nuco[
m[ét]u o[zi]s ſto[ri] cui co[ſ] faci[le] pat[i]ſ. ſc[ò]o pp[ra] cauſu[
]s appetit? tertio pp[ra] p[u]atione diſgeſtionis q[ui] e[ſ]un-
damétúi. i. c[à] p[ri]cipalis materi[ei] nutrimenti. l[ic]
]guis q[ui] d[iz] p[u]ertí in ſp[üs] et ſubſtáriá corpiſs. q[ui] c[ò]
]sequenter ſupple

Secundus

sequenter supple, est fundamentu virtutis natura
lis vitalis et animalis, deficiente nascu appetiti/
ua non fumitur cibus et de efficiete digestiva nò ei
geritur, quare sequitur defectus cutucuncu virtu-
tis ad quem sequitur fincopis.

Cillam vero que est er flegmate falso se-
quitur hozripilatio et nò fit vehemens fir
sus eius.

JSigna flegmatice pendentis er flegmate falso
ponit dicens quæ ad ipfam sequitur boripilatio et
non fit frigus vebemens. Se positiuam quia fleg
ma salsum est calidum pungens membra sensfibi-
lia et fic caufans rigorem et boripitationem nò
positue infrigidans.

Cillam autê que est er flegmate dulci ra
ro antecedit in principio vifc ad plurimos
parotímos hozripilatio; neq frigus, neq
rigo.

Iponit signa pendentia a flegmate dulci dicces:
qo raro in principio. v. niuversali vifc ad plures pa-
rotímos antecedit, boripilatio frigus aur rigoz:
eo qo materia est fatis grofla et benigna et male
mota fuper mèbra sensfibia, fed poftea subtilita/
ta et cañeacta a calozenaturali digerente et a ca/
loze putredinari, et mora velocius fuper membra
sensfibia caufat aliquem typum.

Cet plurimi quidem periodi febris fleg
matis incipiunt cum fincopi.

In pte p[ent]i ponit signa còla culcunc[que] speciei
flegmatice. Et diuìdik i. xii. p[es] f[com] q[ui]tum, q[ui]tum,
genera fignoz, partes patebùt discurrendo per
textum. Prinú genus fignoz: est q[ui]d plurimi pe/
riodí febris flegmatice incipiunt cum fincopi: et c[à]
nota est ex ſuperius dictis.

Cet iam apparet in ea i principijs calor
vehementior et in poſtremis mino[]tatur il-
lud. Et est simile vt caufa in hoc q[ui] putre
do antecedit prius ad magis dulce et ma-
gis falſus et magis subtilè, deinde ad groſ-
fus et frigidius.

I[com] genus fignozum fumitur a calore, et ba-
der quinç partes i[com] q[ui]nç ponit signa a ca
loze. I[co] ibi. (Et tactus caliditatis.) tertia ibi.
(Clerutamè non.) quarta ibi. (Et qualitercunc[
ſt.] quinta ibi. (Et multorſens quidem.) Prinú
ſignum est boc. In parotímis primis calor ap-
paret vebemètio: et in poſtremis apparet mino[
no. Et est simile i. verſimile vt fit caufa i boc q[ui] p[ri]
icipit putrefiert magis dulce magis falſum et ma
gis subtilè. et ſupple magis calidum. Deinde groſ-
fus et frigidius, fed bumo: magis subtilis et ma
gis calidus est aptus cum putret magis caleſace
re quâ bumo: groſſio: et frigidio: . Inforandum
q[ui]d fermo iſte est verus in parotímis babetibus
pro caufa antecedente vnum cumulû materie ſuf
ficientis ad plures parotímos. nam tunc de illo
cumulo pars mobility: citi? m[oe]uebitur. f. dulcior
ſalio: et subtilio: . I[deo] parotími principi erut
maſ[oris] calo[ris]. poſterius autê mouebitur pars
groſſio: frigidio: et ad motum p[ig]rio: vnde ſient
parotími mino[]ris calo[ris]. Sed cum parotími
nò ſient er materia buiis cumuli: ed ex ea que de
nouo generatur talis erit calo: buiis parotími
qualè còringit generat materiâ q[ui] prius nò erat.

Sed contra

quia statim oppositù di/
crum fuit ſuperius in fleg

Feb.fleg.perio.

Fo. cxxvij.

matica penděte a flegmate dulci paroxifimi in
primis non incipituci typo, et in procesu inci-
piunt cum typo materia magis subtiliata et pro-
pter subtilatione mota veloc? ſuper mèbra ſen-
fibia. Amplius oppositù dictu fuit ſuperius
de intentione còmenta. Alexandrini ſuper primo
epidimitarù q[ui]d in feb. de materia frigida porſimi
status fuit de materia subtilior et velocius mo-
ta, vnde rigores parotímo[]zum in statu quartane
fuit for[ti]to[]zes qua in eius principio e contra i ter-
tiana, et bic dicit Auicech. q[ui]d flegma faciens po-
ſterio[]zes parotímos è groſſus. I[ad] boc resp[on]
detur, q[ui]d ſermo Auicech. in parte p[ced]enti et com-
menta. Alexandrini intelligit in materia vnſo[]r-
mi in modo ſubſtantie. ſed ſermo Auicech. bic in
telligitur in materia diſſormi. Et ex bis sequitur
q[ui]d aliquádo materia flegmatica mota in statu è
subtilio[]z certa data mota in principio, aliquádo
groſſio[]: aliquando equalis ſcom m[ai]or[ia]t aut mi[
]nozem acquifitionem ſubtilitatis per actione ca-
loris digerentis. I[sec]undo, et melius d[ic]i potest
q[ui]d ſemp motera flegmatica poſterius mota est
subtilio[]z fibi ſimili mota in principio cum dige-
tio[]n in flegmate procedat ſubtilando, et boc vo-
luit Auicech. in parte p[re]cedenti, et Lòmenta. Ale
kandinus: cum quo tamè ſtat q[ui]d mota poſterius:
quibus ſubtiliata per digeſtione ſit groſſio[]: certa
data indigenta mota in principio. Sunt et alio ſo-
lutiones quas omiti vt b[re]vintur indulgeam.

C[et] tactus caliditatis eius in primis è
debilis et vapózóſus. deinde cum pròlòga
tur poſtio man? ſuper mèb[um] ſentit ma-
nus acuitatem et m[or]dicationem.

I[l]b[oc] est ſcom ſigni ſumpti a calo[ris] modo, et è
q[ui]d tactus caliditatis eius. ſ. f[leg]matice est, in p[ri]
mis. I[deo] primo occurreb[u] debilis et vapózóſus, ſed
com p[ro]longatur poſtio manus ſuper membus
ſentit membru acuitatem et m[or]dicationem. I[bu]
tus caufa est: quia vap[or] f[leg]maticus perueniens
ad manum in primis est paucus entardus p[ro] groſ-
fitem: ſed poſtea cumulatus ſub manu in magna
quaritare facit impreſſionem foſtem.

C[er]utamen[no] est ſimilis neq[ui] equalis
in omnibus ſuper que cadit manu: immo est diuerſa
et diuerſa: quoniam inuenit, in loco vno aspe
ritatem; et in loco alio lenitare, et est quaſi
caliditas colere poſt rem[cri]bellatam: q[ui]
flegma viſcoſum è, quare diuerſificatur et
paſſio a caliditate ſicut accidit i[re]quis vi-
ſcoſis cum ebulunt. ipſa enim diſrumpunt
tur in quibusdam locis et non diſrumpunt
in locis alijs.

I[l]b[oc] est tertium ſignum ſumptum a modo calo-
ris, et est quod caliditas non est equalis in oibus
partibus ſuper que cadit manu: imo est diuerſa
quoniam in vno loco reſentatur aspera ſiue acu-
sa et inialio loco lenis: et est quaſi caliditas coles
re per cribellum, et est vt fit manus ſuper cribellu
et peruenat caliditas ad manum per fozamina
cribellu. in partibus enim manus que obuſabunt
fozaminibus cribelli ſentietur caliditas acuta. in
reliquis partibus mittis. I[ta] apparet tangenti m[es]
b[um] patientis f[leg]maticam: q[ui]d f[leg]ma est vi[
]ſcoſum: quare diuerſificatur eius paſſio a calidis
tate ſicut accidit reliquis viſcoſis cum buiunt,
ipſa enim diſrumpuntur in quibusdam locis et

Tractatus

nō in aliis, et a locis in qutibus fit friguptio egre ditur vapo: calidus multum imprimēs in manu a reliquis partibus.

Et qualiscunque sit caliditas eius sibi plus timu nīno est quātum inflāmet, et angustiā faciat et magnificet desiderium aeris frigi di et aque frigide; et inſpinationis et rariſcationis anhelitus magni et eruſſantis. Q[ui]d o[est] quartu ſigni a inno caloris ſumptus, et dicit q[ui]d ſiuerint cunque fit, i. ſue ſint ſemp vera ea q[ui] statim dicta ſunt ſiue nō, q[ui] poſsiſible e[que] nō ſit ita licet e[mi]t p[ro]ſus viſcoſi f[leg]mati ſint diuſerſe iu: poratione, tamē ſi iu] vapo:res veniētes verus cu: tim poſſunt vniformiter p[ro] cu:tim diſſi]gi, et ſiet re: p[re]ſentatio e[que] iu]ibus ptibus manus tangētis tamē hoc e[ſt] veru: ſeom plurimū, q[ui] calor: f[leg]mati:que nō e[ſ] p[uen]iēs ad hoc v[oc]t inſlāmet et faciat an g[u]ſtia circa p[co]rdia et magnificet desideriū aeris frigide; q[ui]d marine cognosceſt p[ro]anbeliū magnu velocē et frequentē et desideriū aque frigide: quā nō valde ſitiut, et desideriū inſpilatiōtis, i. diſco: operendi ſe ad quā sequitur inſpilatio porozum: et rariſcatiōtis, i. p[o]ſt: co[ ])o]p[er]tiōnē, p[atiēt]es e[mi] ſe: ſe: b[]z]es acutas niu: ſe diſco:operiut, et poſſea ſe: co: operiut, nō ita factu: patentes ſebzes f[leg]mati:cas, ſtant e[mi] ſeom plurimū coopti c[ui] nō badeāt magnu incendiū; et nō babet etiā anbelitum ma:gnu et exuſſatione, i. valde velocē in coſtrictione et minu: in dilatatione, nā quāuis ſit multo ma:to: nec:ec:itas conſtrictionis pulſus et anbelitus: quā dilatatione p[ro]pter multitudinē vapo:bus tamen quā vapo:res illi non ſunt valde calidi nō e[ſ]magna nec:ec:itas conſtrictionis nee:q] dilata:tiōns in comparatione ad ſebzes acutas.

Et multotiens quidē accidit calidati
eus vt ſedeat t[em]poze quo habet quātitate
hōzevnius aut duarum hōzaru, quare eſt
matur q[ui]p[]ſa iam peruenit ad statum cum
ip[]ſa adhuc ſit in augmento, videbis e[mi] e[ſ]t
iam incipere augmentari, et similiter ſunt
ei in declinatione statione.

Et hoc est quinque ſignu: a caliditate ſumptu: Et v[oc]it q[ui]d multortiēs accidit calidati: f[leg]mati: vt ſedeat, i. k[er]t in e[od]e gradu vna b[]ora aut duabus, quare eſt:imam q[ui]d iam ſi tuemt ad statu: p[o]ſi:mi c[ui] ip[]ſa adbuc ſit in augmēto paro:li:mi, nā poſt i] lam stationem videbis e[mi] incipere augmētari, et ſi:mi:liters ſunt et in declinatione particulari: ſatio:nes quā nō delinat vniformiter poſt: ip[]cepit de:linare, et hoc toru: p[rou]enit ex diſſo:mitate f[leg]mati: cum e[mi] c[ui]us effu:mat p[ar]s grossior: stat ca:lo:z in e[od]e gradu aliquāto t[em]poze nō ſic e[ſt] in ter:tiāna pura p[ro]pter vniformitatē colere.

Et ſebzes quidē f[leg]mati: ſunt multe
op[]lationis p[ro]pter multitudinē humiditati:
tis et vapo:ris ſui pauci ſudoriz p[ro]pter vi:
ſcoſitatē humoriz. Et cum ſudare facit eſt
res non eruberans, et de p[ro]p[]tioribus ſi:
gnificationibus eius e[ſ] paucitas ſudoriz
et p[ri]uatio eius.

Et hoc est tertium genus ſigno: u[que] et e[ſ] q[ui]b[]s. f[leg]matice ſunt multe op[]lationis, p[ro]pter multitu: di:inem humiditati:is, i. f[leg]matice, que cum ſi:tu mul:ta etiam grossa e[ſt] et viſcoſa et vapo:res ſui ſimiliter grossi] et viſcoſi. In statandum q[ui]d e[ſt] op[]lato:

Deſignis

nes non apparent omnes in vi:zina ſed ſolum iſt[em] que ſunt in vijs vi:zine, ſep:atis et partium, p[]pin: quarum in qutibus c[ui] e[ſt] op[]lato: e[ſt] vi:zina ſubt:li:is, iſt[em] tamē que ſunt in poris m[]e]b:zori: et in par: iu:ts venis ad m[]e]bra terminatis n[ō] ſunt cauſa q[ui]d vi:zina ſubtili:etur ſed poti:us impedirent ſudorem et ſunt pauci ſudoriz, i. raro ſudant p[ro]pter viſco ſitatem bumor:u:; c[ui] ſi:tu ſudo: e[ſt] paucus. Et ſub: dit q[ui]d paucitas ſudoriz et p[ri]uatio e[ſt] de p[ro]: p[]tioribus ſignis i:pi:us.

Et ſitis quidem mino:zatur in ſebzibus
f[leg]mati: niſi p[ro]pter cauſam ſal:ſedinis
aut cauſam vehemēt:ie putredinis eius, et
cum hoc e[ſt] mino:ſitis que e[ſt] in alijs.

Et hoc est quartum genus ſigno: u[que] et e[ſt] q[ui]d ſitis mino:zatur in ſebzib: f[leg]mati:is niſi quādo pen: dent a f[leg]mate ſalſo aut a f[leg]mate q[ui]d v[eb]emē: ter putre:nt:enſa e[mi] putredo e[ſt] caliditas putre dinali:is ſintenſa que exci:ando facit multā ſit:im.

Et inflatio laterum multiplicatur i: eis
et quando:q accidit cuti lateris vt ſubtilie
tur cum tensione.

Et hoc e[ſt] quin:tu: genus ſigno: u[que] et e[ſt] q[ui]d inflatio lateri: et tori:us ven:tris inſter:io:ris multiplicāt: in patientibus f[leg]mati:cam, quia calor: factus de: bilis e[ſt] potens ad convertendu: b[]umozēs inven: toſitates et vapo:zes groſſos et non e[ſt] potens ad illos reſoluendum. I: Secundo dicit q[ui]d quando:q accidit cuti lateris vt ſubtili:etur cum tensione, i. p[ro]pter tenſionem factam a vapo:bus et vento: ſitibus, quando e[mi] aliquid ex:ſtitetur ſeom vnā di:menſionem opus e[ſt] q[ui]d mino:zatur ſeom al:ſe: ram. Et nota q[ui]d e[ſt] quidā modus cas:elē: q[ui]d i: p[]ſpositionis ad timpanitem ad quam toſte adju:uat erro: digestiue ſnomacbi: et e[pati:is.

Et color autem patientium f[leg]mati:is ſe
b[]zem e[ſt] de:cliu:is ad viriditatem et citri:n:
tatem currentes in albedinem ita vt ſit il:
lud quod aggregatum e[ſt] sicut color plu:
b[]i:vs:q[ui] in statu: et raro quidem ruber co:
lo:z in eo cuius rubedo ſit rubedo i: statu: re:
liquarum ſebzium.

Et hoc est ſextum genus ſigno: u[que] et e[ſt] q[ui] color: patientium f[leg]maticam tendit ad viriditatem et citri:nitatem currentes ad albedinem qua:ſi: color: ſi:tu: mixtus ex viridi: citrino e[al]bo qui e[ſt] ſic t[em]co:z: lo:z: plumbi v[oc]s in statum, i. p[ar]ticularem e[]clusi:ue. Secundo dicit quod raro rubet color: in pati:ē te f[leg]maticam in statu: cuius rubedo ſi:tu tanta quanta e[ſt] in statu: ſe:z particulari: reliquiarum ſe:z b[]zium, i. calidarum. In statandum quod calor: ten dit in viriditatem p[ro]pter frigittatem f[leg]mati:is et al:iqualem mo:ſtificationem caloris i:nati:is, e[ſt] e[mi] viriditas via: in ſuſcedinem et mo:ſtificationem caloris i:nati:is, tendit enim in citri:nitare p[ro]:p[]ter aliquale incendium ſeom aliquam partem converte:ns ſanguinem ad naturam colere. Ten: dit enim in albedinem p[ro]pter albedinem f[leg]mati:is et cuti:is, ſed color: aggregatus ex bis trib: e[ſt] color: plumbeus et bic calor: e[ſt] v[oc]s ad statum particularem e[]clusi:ue, ſed in statu: facies aliquate:ri: rubet licet remiſe.

Et p[]ulſus vero eius c[]p[]ulſus paruus ſub-
merſus debilis rarus in primis: deinde ſit
frequens in fine.

In eo septimam

Secundus

In prima pte dicti φ pulsus flegmatice ἐparuus deimini. et submersus ἀδιbis rarus in primis. in principijs particularib'que oia sequitur debit litate? virtut et suffocate in principijs particulari bus a materia flegmatica multa grossa viſcosæ. Est autem rarus nondù flegmate p putrefactio/ nem sufficieter inflamato. Deinde fit freqs in fine ideft in pceſſu et maxime in ſtatu particulari: flegmate tunc magis per putrefactione inflamato et potente coz maguis calefacere. et tunc fit maio? ve locio? et forto? et minus submersus.

Et frequentia quidem eius. et eius paruitas vehementio? est quâ frequëtia quartane et tertiane. et eparuitas et yehemen tia frequentie eius est propter vehementia paruitatis ipſius.

Ipso facit bancōparationē. ſcōdo reddit cau ſam dicti. tertio ponit alitâ coparationē. ſcōa ibi. (Et vebemētia frequëtie.) tertia ibi. (Aerum no est velocioz.) In prima pte dicti duo. primu? φ frequentia pulſus flegmatice est vebementio? i. maio? quâ frequëtia pulſus ᾜrtane. et tertiane. In ſe, cunda parte reddens cauſam dicit φ vebementia frequentie eius. i. pulſus flegmatice est ipſter ve bementiam paruitatis ipſius vt per frequentiam restauret illud qô deſicit ex magnitudine.

Dubitatur vtrum pulſus flegmatice ſit mino? pulſu melācolice.nâ qô fit mino? φ pulſus melācolice nô est dubium. Et arguitur pino φ pulſus melācolice ſit mino? p. Bal. ſcōdo de crifi. ca. de quartana dicetê qô quartana ſe. in principio porſimi pôt pulſum in oſpoſi ſitiôe paruitatis quâ nô ſequr egrito? pter ea. ergo flegmatica nô babet ſatâ paruitate pulſus quâmat babet quartana. (Jüe Auer. tijj. collii. et cap. de quartana dicit. pulſus ᾜrtane est paruto? plus quâ ſit in flegmatica.

Incontrarium est Aut. in p[rae]ſenti p[er]te & Aliabas. viij. t[he]o rice.v.ca. ybi dicit in ſignis flegmatice ſe. Est aŭt is pulſus mino: pulſu quartane. qui legma obedi titat virtutê ſua frigiditate et ſua multitudine in/ firmat. Idem dicit Rasis. yvi. & tinētis. ca. de flegmatica in fine. Dicit. Bêtilis quod auctores ſunt multu diſcores in differêtijs pulſu? flegmatice et quartane.nâ qui tudi cauerunt ſparationê pulſu? ſum baru ſebzû per rationê acquiteuerunt cause que ſom eſtimationê ſua viſa eſ potioz. Qui em dictut pulſus flegmatice paruto? est eſtimât φ mul/ titudo flegmatis groſſities et viſcositas plus, ſa ciant ad paruſicandû pulſum quâ frigiditas me lancolte ſicitas et groſſities. (Ecôtra vero alij oppoſitû opinati ſunt eſtimates frigiditate adiu tam a ſicitate et factâ actiui?o? per ea? ſimul cum ſua groſſitio terrea plus facere ad paruſtatê pulſus, tum opprimendo virtutê, tum faciendo arta/ riâ inobedientê. Qui vero per eſpientiâ indiſcant posſunt diſcozare. q[ui] exceſſus pu? pulſu? adiutum cem multu posſunt decipe. et euenit pulſus diuer

Balenus.

Fe.fleg.perio. Fo.cxxvii.

ſificari ſcom varias ſpecies flegmatum et varias ſpecies melancolie et multa alta q[ui] de facto p[ur]rùt. Et ideo vn? potuit iuentre pulſuz klātice puſo r[è] alter ecōtra pulſuz melācolice mino?em pulſu flegmatice. Et certe fi q[ui] b[us] ſi fine paſſio? ſideret iudicabit nec viâ ratiocinij nec vias expletentie eſſe latis sufficientē ad certificādu? veritate in boc ou/bo? L'edit tam e? Bêtilis φ o[mi] p[it]ate ſupposita quatu? est possibile φ ſignen[que] duō corpa ptata et in t[em] p[ato] quor[em] vn[ui] patia? klāticâ a klāte ou/ci. alteru patia? melācolia a melācolia naturali. Tel ſignen[que] duō corpa vn[ui] flegmati?c[u] in byeme patiés flegmaticâ a flegmate dulci. alteru melan colici patiés melici in autu?no ex melācolia natu/ rali. patiés klāticâ babebit pulſus mino?r[que] credès fritatê, intěſaz klatis c[u] viſcoſitate plus opari ad puſicandû pulſum φ fritatê melte c[u] ſicitate et groſſitie ſua. I[ sed ad auctores ſentières] cōtra/ ri? dicit φ p[ro]ceſſerunt ſu[i]o] eſtimatio] et ſcom φ iu[n]enerunt p[er]expletiâ q[ui] eis occurrerunt in q[ibus] n[ò] appet eis ὅτιas. Sed p[ro]udio: iib? f[eb]ola rib? ad tollenda? tradictionē ier auctores dicit φ pulſus in klātica ē mior? intěſue. ſed in quarta/ na mior? durat[i]o?e. q[ui] plus durat typus et p[ri]ncipi? in quartana quâ in flegmatica.

Indubio autem ſolito q[ui] an pulſus klātice ſit freq[u]entior? pulſu quartane ſere o[ſ]auctores c[ó]coz dát pulſus klātice eſſe frequêto?e pulſu quartas ne vt p[ra]ſtitudine restauret magnitudinis deſectu] q[ui] babet respectu quartane. Bal. vero in terapètica ad Blauconè dicit q[ui] pulſus quartane tato eſ rario? pulſu flegmatice quatu? pulſus klātice e[ra]rario? pulſu tertiane. b[oc] tam e[mi] p[ro] tactu] cóp[re]ben dere eſt difficultie: I[]3 Bal. ſcōdo de differentijs dicat bere coia per tactu? ap[er]eb[é]di poſte. I[] sed certe i[mi] de cis Bal. videp[er] tradictio.nâ in ſcōdo de crifi dicit φ pulſus klātice est maio? φ pulſus ᾜrtane vt ap[ar]utii in dubio p[imo]. In terapètica vero ad Blauconè dicit φ pulſus klātice e[mi] freqüntior? pulſu ᾜrtane ne vt appuit in dubio ſcōdo. ergo kafia e[mi] ca] q[ui] d[ic]t φ pulſus klātice eſ frequêto? pulſu ᾜrtane vt restauret p[er] frequêtiâ illud in quo deſicit p[er] magnitudinē. q[ui] n[ò] deſicit i magnitudine c[u] ſit p[er] Ba. maio? φ pulſus ᾜrtane. E certe credo bancō rónè p[ced]ere etra Ba. niſi dicat φ in klātica fit maio? necessitas φ i ᾜrtana φ n[ò] e[mi] rónabile c[u] ſla ſit fri gidi? φ melia. E certu] e[mi] acutio? e[mi] calitare? ſentiri i ᾜrtana φ i klātica. Tenèdu? e[mi] ita? vt exſitimo pulſus klātice e[mi] mior? e[mi]7 frequêto?e pulſu ᾜrtane ad q[ui] d[í]ras adiuuat debilitas ὅτu? maio? i klātica φ i ᾜrtana c[eteris] parib[us] t[em] pp[er] debilitate appe t[em] 7 malitía iktimb[em]t[u] pp[er] diſpónê ad fincoperim n[à] debilitas ὅτu?is facit ni[mi] pulſus pu? i freqüntê.

Tertio dubitatur vtrum pulſus klātice ſit freqüntior? pulſu tertiane. 2. videp[er] φ n[ò] p[er] Ba. i terapètica ad Blauconè. 3. p[er] Auer. tijj. colliget i[mi] ca. de ſe. klātica dicentê φ pulſus klātice e[ra]rario? pulſu tertiane in quolib[us] ſuor[em] t[em]bo? 4. d[é]e ſentit Rabi. ko. Almásor[em] et ſere o[ſ]a i boc] diſcozát. I[]p[er]e[a] b[uo?] colic[em] eſt valde calidus ponés in corde caliditare ſacientê angustiâ faciés i[em] ſam ſtim magnu defideriui a[em] ris frigidi. iſtantía vigiliaruz cuſus caliditas eſt acutior[que] caliditate a quoc[ui]s alio b[uo?]o?e pendête. Sed oppoſite diſpoſitiſes ſunt i flegmate. ergo in ſeb. ei? debet e[mi] pulſus ſimul maio? i freqüntior? φ pulſus klātice nec rato? Auicê. eſt alicu? momê t[em] cum d[ic]t φ deſicente magnitudine pulſus ſit

Tractatus

reſtauratio p frequentiā. dicet ei primo q. fit reſtauratio per velocitāte. Sćdo dicet q. ratio bene co cluderet si caloſ tertiane et caloſ ſlatice eēnt eſt intēſi, tunc ei pulſus q. eſſet minoſ: eſſet frequentior. Ijn oppoſiſt ei Aut. ot. q. frequentia ſlatice eſt vēbemētior frequentia tertiane. Dicit Bētilis ſuſpicā duſ eſt tertu eē corruptu. ſed cū oſe text? ſint ſiſſes opſ imagi nati altā ſolonc. dicit ergo q. i. principio et pprie in pina medietate principi multotiēs eue nſt q. pulſus eſt frequentior quā in coſica pp. ſincoſpim aut diſpōnē ad eā cu ſua ſlatica frequêter i. cipit vt dicit Aut. illa in ſincoſt et diſpōne ad in copim multotiēs fit pulſus ſoſticās cu magnā frequētia et puſtate. et fit frequētia illa magna vt ſuppleat in quo eſ deficit magnitudo et non eſt duibin q. tunc pulſus eſ frequentior: q. in tertiana in qua noē e ſincoſtis. L. ſōtra in ſeb. ſincoſali tit pulſus rarus. Dicēdu q. in ſeb. ſincoſali būno: oſa fit pulſus rarus q. ſui būno: nōdu p. putredinē aut diſgeſtio nē eſt caleſtac? et poſtea cum eſt caleſactus nō fit ſincoſtis. q. vapores ſrigidi ſunt, cā eius et nō caſid. id. et ideo pulſus eſt rarus q. cūnondi ſit ſeb. aur e miſſa. ſed in ſlatica cōtter eueniſte fit ſincoſtis: tunc ppter q. apſatione coſdis ad os ſiō. tum pp. malitās ſi llimbze vapōrib? veniētib? ad coſ exiſtetib? ca lidis. quap. appter fit pulſus valde paruus et ſir valde frequēs et frequentior: q. in tertiana, boc aut vt dictu eſt accidit merito ſincoſtis. ſed nō eſt ſtelle ſincoſt pulſus ſlatice e ſar tor pulſu tertiane, et ſi in tertiana eēt ſincoſtis ſicut in ſincoſali minuta pulſus eſſet, frequentior: q. in ſlatica cu ſincoſt. Alii ter poſset dicit ſcom Bentile q. pulſus flegmatice eſt frequentior pulſu coſica nō abſolute h. ppratio nāt putati q. in nulla ſeb. nec melācolica nec colerica tantu ſit addiſtio in frequētia ppter paruitatem quatum in flegmatica.

Acrum non eſt velocior pulſu quartane
et quandoq. eſt tardior eo aut similis ei in
primis.

In bace pte dicit q. pulſus ſlatice: h. ſit frequen-
tior pulſu ſqtane: nō in eſt velocior eo. Et ratiōn
virtus q. eſ defectu magnitidis restaurat p velocita
tem opſ q. p[er] fit forſis: ſed i ſlatica multu eſ deficit vir
tus. Unde Alyaba s dicit virtutem in bace ſeb. eſse
diſſoluta et inſirmā. Et quaqoſ eſt tardior in p[ri]
mis ppter paucā caleſactionē, vnde ſit paruus et
tardus h. ſit p[er]ſiſus. p[er]ſitudo e[mi] ſoboles e[de]ſi-
cientis ſue imbecillis virtutis apud Ba. in p[mi]e,
pulſuum. cap. de pulſu frenetico: aut filis ei. i. ſin
tarditate in primis. i. in principio principi poſtimi
nam poſt q. non eſt velocior pulſu quartane: relin-
quitur q. fit tardior autibi filis pp. maioſem aut
mino[re]m nec eſſitatē et maio[re]m aut mino[re]m de
billitatem virtutis.

Et eſt vehementis diuerſitatis cum pri
uatioe ordinis. et paruit debiles ex eis ſunt
in diuerſitate eus plus.

In p[re]ſita p[on]t altas diſſerétias pulſus fleg-
marice dicēs q. eſt vēbemētis diuerſitatis cu p[ui]
tione ordinis. et paruſ et debiles ſunt i diuerſita-
te eius plus. Laufa diuerſitatis et inordinatioſis
eſt debilitas virtutis per viā ſuffocatioſis ab bu-
moze flegmatico multo groſſo et viſcoſo. J[er] ſoſi-
titudo pugne inter humorē et virtutē. Diuerſitas
aute iſta eſt non qua vnuus pulſus fit magnus al-
ter paruus. vn? ſoſtis alter debilis. q[ui] omnes ſunt
paruſ et debiles, ſed diuerſitas eſt in maſori aut
minori paruitate. et maſori aut mino[re]m debilitate,

De ſignis.

Auſſoar autē dicit q. pulſus in ſlatica nō eſt mul
tum diuerſus. intelligends eſt q. nō eſt multu di-
uerſus. qua[ſ]a vna pullatio ſit magna altera parua
vna forſtis altera debilis: ſed in latitudine parui
tatis et debilitatis cadit be diuerſitates.

Et ſignificationes quidem pulſus ſuper eam ſunt de certioribus ſignificationibus.

In p[re]ſentis dicit q. ſignu ſumptu q. puliu e[]
de cer[ri]oribus ſignis buſus ſebiſ, ſed ad cognos-
ſcendu bas diſſerétias pulſus exqrite op[ſ] cogno
uſſe pulſum ſut ſant, vt dicit Rasus. xri. cōtinetis.
Et B[ak]. ſcōo de crifi.

China autē eius in primis quidē est al-
ba ſubtilis ppter multitudinē opilationi
ſtrigoſis; deinde fit rubea p[ro]pter putredi-
nem, et conturbatur p[ro]pter malitiam di-
gestionis.

J[]Doc eſt octau[n] genus ſigno[] ſumptu abvina,
et babet q[ui]to: p[ar]tes. p[ar]tes. p[ar]tes. p[ar]tes. vina q[ui]litates
apparente in principio. ſcōo p[er]pter putrefactiones
contingent[em]. tertio p[er]pter malitā diſgerědi. quar-
to p[on]t quādā vina diuerſitatē et p[mi]mutationes.
ſcōo ibi. (Deinde fit rubea.) tertia ibi. (Et contur
batur.) quarta ibi. (Et quaqoſ altera.) In p[ra]ma
parte dicit q. a principio in flegmatica vina eſt
alba ſubtilis. Luius cauſa eſt multa opilatio et
multu frigus. vtrius e[mi] ſub opilatio et frigus facit
vriam albam et ſubtilē albedine triflucete ſola
aquaſitate traſeute. N[am] ſi traſiret flegma pmis
tu[n] q[ui] vina: vina non eſset ſubtilis: licet eſt al[
ba ratione flegmatis albi. septia affo. cōmēto. iij.
fi ab albo flegmate, eſſet e[mi] tunc alba et groſſa.
Et ecōtra ſtante opilatio ne eſſet alba. i. peruta et
ſubtilis. ſed poſtea aperta opilatio ne fit groſſa t
opaca. nam ſicut ſcom plurim[u] eſt eius opilatio
p[er]ſus q[ui] eius apertio. ita p[er]ſus eſt ſubtilis t p[u]ta
q[ui] groſſa et opaca. ſcōo dicit q. fit rubea. p[er]pter pu
tredinē. l. calo[ſ]em putredinalem incendentem et
ignientem flegma. vnde fit invīna rubedo quedā
opaca tendēs in cinereu. vnde octauro terap[.]cā.
v. e[mi]s q[ui] rubo[ſ] e[mi] q[ui] bumo: flegmaticos q[ui]mo-
tus fuerit diutius putrefit et caleſit. tertio dicit q[
]coturbatur p[er]pter malitiam diſgeſtionis. et poterſt
intelligi quadrupliciter. p[ri]mo qua[mi]ta cōturi
p[er]pitur ſtatim q[ui] significat malitā p[er]miſtōtis ptu[n]
admiuſtē ſequentē malam diſgeſtionē ſtoma[bi] et
epis. vnde mali būzes multiplican[]. ſcōo cōturi
batur. i. perdit luminoſitate tendens in opaca, et
boc sequi[que] malitā diſgeſtionis. Unde ſcōa primi
de colo[ſ]: ib[us] e[mi] attinet ſuſcati p[er]pter p[ri]vatio[
nē] diſgeſtionis. tertio poſſimus intelligere ip[ar]am
cōturbari. i. turbidari ad modu[ſ] vina aſino[ſ]o. et ar
guit debilitate calo[ſ]is vigerētis flegma cu tendē
tia, in maligna putredinem. quarto poſſimus in-
telligere cōturbatur. i. inſpiffatur. et ſignificat al[
]quam diſgeſtionē: licet diminutā, et forſte aliquan
do malam queſtio forſasse via in turbulentiam.

Et quaqoſ altera in ea diſpoſitivno
tepore. et q[ui]n[que] mundificabitur ep[ar]materia
groſſa et resoluitur putridu et redibut opi
lationes dealbab[ic]i vna h[o]za. et alia quan
do remanet intra materiam groſſam et di
ſpositione putredinis. et aqua h[o]za opila-
tionu eſt alba: deinde quādo putrefit res
plurima poſt illud erpelli[que] aperit opila-
tiones rubet q[ui]s[que] veniat ſuper opilatio

nes q. opilet

Secundus

nes quod opilet eas vice alia de illo eodes
humoze.

In parte preſenti dicti Aut. q. vina in febre fle
ſgmatica no permanet in vna diſpoſitiſo eo qn in
vno têpoſe est alba subtilis, alio tpe est ruffa gros
ſa: sic multotiens in paucis dieb? variatur a ſub
tilitate in grossiſes, et ecôtra, et ab albedie in ru-
bedinê. et ecôtra, ſicit dicti Judæus ſexto cōniétis
et cám reddens dicti q. quich mundiſcabit, et ma-
teria groſſa ſupple cum vina. Et reſoluek putri-
dum: et tunc kiet vina groſſa ruffa bumoziibus cu
vina permiſtis, et redibunt opilatiodes, et dea-
babitur ſupple et ſubtilabit. vnde alia boza qn
ſe3 remaner feb inter materiâ groſſam opilantem
et diſpoſitionem putride. i. cu diſpoſitione ad pu-
tridam. tunc eſi facta opilatiò de alababitur ſup-
ple et ſubtilabitur. ná qn est opilatio est diſpoſi-
tio ad putridam: et tunc de alabat et ſubtilatur. et
ſic aliqua boza putride. i. dum disponik ad putre
dinê. et aliqua boza opilatiodes. i. cu est opilatio
est alba ſupple et ſubtilis, deinde quando putre/
ti res plurima poſt illud. ſopilationê et expelit
ſtud. i. putridum cu vina et aperiitur opilatio/
nes ruber. ſ. vina et ingrossatur viſequo veniat
ſuper opilatiodes. i. loca opilata q. opilet ea vi-
ce alia de illo eodem bumoze: et tunc ſupple kiet
vina ſubtilis alba.

Œius vero egestio est lenis ſubtilis fle-
gmatica.

In hoc non ſonu genus ſignoü ſumptu ab egestio
ne, et est q. eius egeltio eit lents. i. mollis no dura
ſubtilis. i. fluxibilis flegmatica. i. cu admixtio eſle
gmatum ſubtilium aquloz: aut groslo: ſim fle/
gmatum dueritatem. Est aut fluxibilis poſter
indigetionê et paucam epatis attractionê. oppo
ſite còditiones ſim plurimus ſunt in colerica.

Et de eis que ſignificant q. feb. est fle-
gmatica est vt ſit paroriximus eius decem
et octo horis: et dimilio eius. v. horis. et no
est dimilio eius dimilio mundæ: qni mate
ria cu grossitudine et viſcoſitate est multa.
In decimù genus ſignozum ſumptu a parorixmo.
Et est q. paroriximus feb. flegmaticæ durat. xvij.
bozis et dimilio eius est. v. bozis. et no è dimilio
mundæ. qni materia est groſſa viſcosæ et multa. vii
in ſer bozis tittus kalle quietis fit aliqua neutrati
tas feb. Et bic penes Bentilê confidera quatuor
miranda de flemate. Primuz q. citius mouetur
ad putredinem quocunque alio bumoze. q. parorix
mat quottidie. ſed colera de tertio in tertiu: melà
colta de quarto in quartum. In coło q. diſſom:
putrefit ita vt tempora còfundant q. accidit pro-
pter eius maſo: em diſſomitâcèt et viſcoſitatem qn
in aliquo alio bumoze. I. Tertio flegma parorix/
mans citius per putredinem finit poſt q. putrere
incipit q. melia: 13 tardius q. colera. I. Quarto q.
minus mundaf: co:pus qn in reliquis feb:ibus pe
r' odicis. et buſus vltimi causa est multitudo gros
ſities et viſcoſitas et. pauca diſtantia inter paro/
ríſimos eius. Sed videtur q. tertium repugnet. pr
mo ſi eſi tardius per putredinê finit poſt q. putre
re incepte q. colera. q. paroriximus et? durat. xvij.
bozis paroriximus vero colere. xii. videk q. magis
reſſtat cauſis putrefacientibus q. colera. Et ſic ſe
quitur q. deberet moueri tardius ad paroriximan
du q. colera. no eſi pòr aſſignat cauſa cur magis
reſſtat cauſis putrefacientibus poſt q. putredo in/

Fe.fleg.perio.

Fo. cxxix.

ceptit q. colera. et no magis reſſtat ne incipiat pu-
trefieri q. colera. ea eſi que reſſut putrefactioni
in vtraq: ſunt forma ſubstantialis pprietas com-
plexo modus ſubstantie. et certum est bec omnia
reſſtere quantu poſſunt ne incipiant putrefieri: et
ne putrefactio pcedat poſt q. inceptit cu ſint agen
tia naturalia. ergo ſupposita paritate ex pte qua/
titatis et alioru videtur de neceſſitate concludi q.
ſcut flegma tardius finitur poſt q. putrere incepti
q. colera: ita tardius debeat incipie putrere q. ipa
Dicendu ſicut est veritas q. flegma velocius inci-
pit putrere q. colera. tam e tardius finit per putre
dinem. quautis oia reſſentia putredini incoan/
de et ne putredo pcedat ſint eadem q. agëtia ſem/
per mere naturaliter et ſim vltimù conatu. ſed boc
est pter diſpoſitionem flegmatis facilem ad in-
choanduz ad putredinê pter puâ reſſentia ſue
pprietatis et econtra magnam reſſentiam piro-
przetatis in colera. Sed ecôtra magna est reſſen-
tia in ſ legitimate ne finiatur per putredinem q. mo-
dum ſue ſubstantie groſſe et viſcosæ. et ecôtra par-
ua reſſentia in colera ne finiatur per putredineſ
ppter ſuam ſubstantiam ſubtilem et prieatione
viſcositatis. Et exemplu babes in pice et vino. ei
tius enim valde incipit pícis putrere q. vinu ta/
men citius vinum per putredinem finit q. pícis.

Lôtra. reſſitêta

ſlegmat, aggregat
ta ex quatuor: p[re]di-


ctis semper agit mere naturaliter et ſim vltimù co-
natu ergo tantu reſſit ne putredo pcedat poſt
inchoauct quantu reſſit ne incoer. ſed bec ma-
gis reſſit ne putrefactio pcedat poſt q. incoba-
uit q. tota reſſentia colere. ergo etia magis reſ-
ſkit ne incoet putredo q. tota reſſentia colere. et
ſic tardius periodicabit flegma q. colera. Ratio
est apparens cu no incipiat periodicare perio-
faciente febrem niſi putreat. Redo q. fit bec pri-
ta co ſequêtia neganda eo q. difficilius est in fle-
gmate velocitare putrefactionem incoatam q.
ipfam incoare. Et ecôtra difficilius est in colera
putrefactione incoare q. incoata velocitare. q.
fi bec ríſno tibt moleſta est: aliam inuentes.

Significant ipfam etas conſuetoque et
tempus: et regio et cib: et aduentus caruſ
antecedentium ex ſatietate naueſtiua. et
significant ipfam forma p[re]dicta ex coloze
faciei et inflatiune eius. et lenitas tactus et
debitas oris ſtomachi et cauſis appetitus
et quandoſ magnificatur in ea ſplen. et ſe
quitur eam eructuatio acetoſa in plurib?
horis multotiens.

In hoc est undecimum genus ſignoü in quo mul-
ta cogeritur, et dictit flegmatica ſignificatur per
etatem. ſ. leni: et p[ri]e decrepitatis per còſuettid
nem. ſ. altas patiendi eà. et tempus ſ. frigidum et
bumidù, et regionem ſ. frigidâ et bumidâ. et bos
ſe3 multiplicantes flegma. et per cauſas antes q
ſunt signa aut cæ multiplicatis flatis ſicut el
naueſtiua ſatietas maxime cum coruptione ad
acetoſum et ſignificat ipfam forma p[re]dicta ex co
loze faciei. ſ. plumbeo et inflatiòe eius enilenitas
tactus ſequens bumiditatem flegmatis et debi-
litas oris ſtomachi et cauſis appetitus p[ter] cau
ſas ſupraſcriptas. Et quâdeq[us] magnificatur p[le]
flegmate per putredinem in melancolias verio et
ſplenem implente cum ſit eius receptaculum. et
ſequitur eam eructuatio acetoſa in pluribus boz

R

Tractatus

ris. i. temporibus ipfus flegmatice in quib? ma/gis debi tatur aut corrupti? digestio ad aceto/um. hoc autem fm plurimi magis est in augmen toet statu.

JSigna flegmatice in separabilis et illa que nominatur laticæ. Lap. lviiij.

Lbamperius.
In pului but? febris manife sta est inzordina tionet inequali ras confidet in paroxifmi iua tionc: pefertis motus crasifitu do. et ipfis non eftvebementia: neq languages bec exurit feb. neq in densu5 cogit respira/ renequffare feu frigus exq. rere verum bu/ fusimodi feb. neutich fiticulo fe sunt fed vo/ mentibus p/ tuturoſe: et que cunque per ven/ trem ipfis inſter ne exinanimunt fridiozaret pal litidiozat ſut cru diiozat: et mag/ aquofa ſele ſe/ pefuerit p/ris diebus bi neu tich ſudant/ ne/ q ad perfecta a cōflagratio/ ne immunitate/ peruenunt: eo rum colo: alb? virine alb: et re/ nuens p/mis emi guntur diebus poſt tum cras/ fectuz turbide.

Tint sicut reliqua signa feb. fle gmatice pter eradicationem et quod similatur eradicationi. Et apud inceptionem ſunt ri goz et frigus et boripilatio. et est re magis similis cu ethica. et fit illic ri goz in. vi. 1. oris. aut tantum ſuperaus illus qui fit in periodica.nam periodica iterum non edatur a refiduo : peruntamen est oc/ cultum non apparens.

JDic ponit quatuor signa feb. flegmatice conti/nue. Primu q. r. g. signo? in precedenti ca. po ſita que ſunt signa flegmatice iterpolate ſunt eria signa ſlattice p continue. et no miru cu ambe pendeat ab eade materia. et ne est differentia nifi q. in con tinua flegma putret ad intra venas. ſed in inter/ polata putret extra venas. io ambe i hoc differunt q. in cōtinua no eradica: neq affimaturur fe. que eradicatur. ſed in interpolata 15 no eradicetur in affimata ſeb. q. que eradica: q. cadunt ſex boze in ter vn? paroxifmi et alti in q. q. no ſeb. ſed ſoli neuf neutralitas febris. ſed in continua ſemp est feb. 15 remifſio: in ſex boris paroxifmis ſequenti paro/ rifmo: qua p/roptur nec eradica: nec affimata ſeb. que eradicatur. Scorn signu ſet. q. ex acerbatio cōt inque incipit cuz digore frigore et boripilatio ne. Tertius signu q. et emultu similis etbice. Quartu signu ſet. q. fit illis. i. in flegmatica cōtinua rigó. 1. remifſus calo: in ſex boris ſue declinatioſis par particularis aut tantu. i. vel circa ſex boras ſuperas tamé calo: è remifſium qui est in declinatioſe paro/ rifi mi periodice.nam periodica iteri no edatur a refiduo caloris. veruntill illud refiduº caloris pa/ roxifmi interpolate ſt occultu no manifeſtui ſcut in continua cu calo: remifſus in continua ſit feb. ſed in interpolata neutralitas febris. I. p/zo notà dum p/zo declaratio ſći q. fit typi. f. frigus rigó et boripilatio cāntur dupl. vno mo ſp/ alió materie ſuper medra ſenſibilia. et bi ſiunt in principijs ſeb: ium interpolataru cu materia ex/ pellitur de ventis p/uis ad membra ſenſibilia. et bi ſiunt p/ze typi. p/so mo ſiunt ex suffocatione ca/ lozis innat: ſub materia multa groſſa et viſcoſa. et bi ſiunt in principijs ex acerbationum flegmatice continue cum materia flegmatica expellitur de ventis magnis ad paruas ibide: suffocas calo/ rem innatu per qua suffocationem in extremis fit frigus rigó et boripilatio. Et bi ſunt imp/op/zie typi. q. valde remifſi et parum durantes. et bi ty/ pt q/ihis ſunt malores in principijs ex acerbationuº principi vnuerſalis q. in principijs ex acerbatio/ num ſtatus. Aliq/ e'costra. fm diuerſitatem materum que faciunt bos typos in frigiditate multitudine groſſitie et viſcoſitate p/pter quas aliq/ magtsuffoca: calo: in principijs ex acerbationuº principi viris q. in principijs ex acerbationum sta tus vnuerſalis. aliq/ e'costra. JScdo notandum p/zo declaratione tertii ſigni q. ſeb. latica est mul/ tum similis etbice. tamq calo: est mittis ſicut in ethica et fatis vnifo/mis: ſit extenuatio in ea. p/ p/ter defectum digestiu: stomacbi. et nifi effet lent

De febre

tas pulſus effet valde plus similis etbice vt dicti Aut. ſuperius in capitulo de rebus in quarum qui buſdam differunt ſeb. putredinis q. et ex baceo ſuentia cum etbica. Ego arguo q. frigus ri/ goz et boripilatio debeat raro accidere in principijs ex acerbationum flegmatice continue. q. per hoc ſignum faciiter discernernetur ab etbica: cum etbica non babeat butu/ mo di typos. Et eom te to: me raro perепisse bos typos in laticis. Letesra que dictit Autc. in hoc capitulo nota ſunt.

JFebres que ſunt fm plurimi de genere flegmatarum et ſunt quandoq. ex colera et non ſunt ex ets que kiunt ex melancolia. et ſunt ap/op/ziate cu nominibus et iudicis. i. bablet nomina. pp/za et fidicia p/ropra. f. per quam nominantur cognos/ ſcuntur et iudicantur. Lap. xl/ik.

J ſunt febres empialos z lipparia que ambe ſunt de ſumma fe/briz: in quibus diu/erificatur lo ca caloris et frigoris intus et er terius p/pter diuerſitatem et lo/ cum eius qo/ putrefit et quod non putrefit. Et ſunt tres diu/itiones febr. ap/ropra/ate: ſincopal/ humozofa: et ſeb. ex ſincopi minuta ſubtilis. et ſeb. diuturua z nocturna.

JDic determinat de quibusdam ſebibus ad fle gmaticas reductiblibus. q. zt plurimum ſiunt ex flegmate: 13 quandoq. fiant ex colera vt lipparia dicta tabaros et ſincopal/ minuta. et non ſunt ex melàcolia. f. pura: ſed aliquando ex flegmate ten dente ad naturam eius vel babente eius miſto/nem. ſicut ſaac ponit de lipparia. et docidat p/ima pars rubr/ce. Primo ergo Autc. nuènerat bas ſeb: ze. ſed o exequitur. ſeda ibi. (Dec ſeb. fit.) Di/ct p/zo be ſunt febres empialos et lipparia que ambe ſunt de ſumma ſeb. in quibus diu/erificant loca caloris et frigoris intus et exterijs p/pter vt uerſitatem eius quod putrefit et qo/ no putrefit. i. ſm diuerſitatem materie putrentis et no putrentis et ſm diuerſitate: loco z in ſtrinſezo: et extrin ſecorum in quibus cōtinentur bmó/ materie pu/trentes et no putrentes. Et tu addet tertiam ſeb. in qua interioza et exterioza ſimul calent z frigent p/pter bas diu/eritates materieru z loco/zum. et ſiunt p/ter bas tres alie diu/itiones. i. tres alie ſe. ſub bace diu/itione contente feliz. ſincopal/ bumo roſa ſincopal/ minuta ſubtilis. et ſeb. diuturna et nocturna.

JFebres in qua occultatur frigus et apparet in ea calo: et est empialos. Lap. l.

JEt ſebris fit ex flegmate vitreo ſed est comp/chemium in occul to et p/ofundo quod infrigida tur vbi est. Teru ipf accidit iaz putredo: quare ip/argit ex eo va por: eius quod cum putrit et du/paritur in ſlāmatur in exteriòbus. z illud quod non est putrefactu/ ifrigidatur in interiòbus.

JDec pars diu/ititur in ſex partes ſeom quod ſex facit capitula de bis ſeb. partes patent in princi pijs capitulorù. Primu capitulù diu/ido in duas partes. Wam in prima ponit caufam empfa/le et modù/ puentus eius ex ca ſua in. ſeda ponit signa ſeda ibi. (Signa eius.) Prima in duas. ná in p/ima facit qo/ dictu/ est. ſeò remouet du/ m. ſeda ibi.

Et eius

Secundus

Fleg empialos.

Fo. cxxx.

(Et ei quidc frigus.) In prima parte dicit Aut. (c) cu bius feb. est flegma vitreu cœntest in pfun do corporis occulto senibus nostris qo infrigida tur iniloco vbi cœtinetur et infrigidat loci illum et partes illi vicinas. Sed buius flegmatis aliqua ps purret et a parte putrente vapores elevati vel nientes exterius calefaciunt ptes exteriores, sunt em simul cu parte putrente a qua elevatur facti ca lidi per putrefactione: quare partes exteriores ca lefunt p vapores putridos ad ipsas veniètes. I3 ptes irrefsee infrigidant a parte flatis nò putrefacta.

Et eius quidc frigus nò appet in hmoï tèpore. qm est quietum et associatur et nò patitur ab eo qo occurrit ei. post ergo in cipit in eo putredo mouet et infrigidant in frigidatione: quada quâuis non perueniat ad hoc vt cœcet toti corpori.

In parte pre senti remouet dubius. posset em qu interrogare. quare frigus buius bûoris vitret nò sentiebatur in loco vbi cœtinebatur ante inchoatione buius feb. Rndet q frigus buius bûomor is nò sentiebat. prio q: h flegma erat quietu et erat cœnuet mébro in quo continebat, vnde in mébro tito pünete iâ erat facta mala còplextio equalis q nò sentitur. et etia bumo r ille fin eius superficies erat calefactus qua si fact? similitis superficiet mébriz circuïdantis et similia nò sentiunt. Sed cu incipit putrefier incipit moueri locar. et pars q piz/mo erat intrinseca efficitur extrinseca. et quia est magis frigida q ps extrinseca t obuiat parti cu bìc bumo: nò erat cœnuetus infrigidat illa parte factiens in ea malà còplectione diuerlam que sentitur: nò nè eius frigidityaseft tante potètie vt poſt totum corporus infrigidare ſentik itacq frigidisse interius et caliditas exterius. I Primo notan dum circa pre pinte q auctores bis terminis em pialos tipparta varto mó vtunt. Quid aem per empialos intelligunt febrè in qua fm eandè partem ſimul ſentik calo: et frigus. Et boc mó vititur boc vocabulo Bal. ſco de differètijs febrú. in libò male còplectionis diuerle. et in còmè. affo. ſe ptime particule. Si feb. a colà nò habeat. et Alia/bas ſeftimo theorice. ca. ſexto. 2. Rafis. I6. cœntènis ca. tertio. Quidâ vero boc noie empialos vun tur ad significandù febrè in qua exteri? appet frigus interius calor: ſicut ſco febrú. ca. de empla la. Et Art. 2.7. pblematu. pblemate ſco. Quidâ nò prario mó vtunt boc vocabulo empialos ad significandù febrè in qua intus ſentik frigus t interius calor: ſicut Aut. bìc. et ſera. ſexto bræutarij. Et Bentilis dicit q empialos ór ab empt. qo est ſupra t alos. t. aliud: quaſi vnú ſupra aliud. et fm boc quid nois posset dict de qua cuncq útarù febrú. In qualibet em eft vnú ſupra aliud. f. aut ca loz ſupra frig? aut ecótra. ſed litè de noibus omit tamus. Imaginemur febrè in qua calor fit exteri? et frigus interius quocunque noie vocetur et ques/ ramus cám eius. Jsaac imagina: cám buius feb. quam ipse lippariam appellat eſse duplicé buno/ rem. f. flegma groſſum exis interius nò putres in/ terioza infrigidans et colorà groſſam exterius pu trentes exterioza calefacientes. chima natio ſua potest ſ facile defendi.

Bic cadunt duo

dubia. Prinm quis

in quo flegma vitreu infrigidans cœtinetur. et que
sunt loca extrinseca que calefunt. Scòm fi iterò/

ra frigent qno bic erit febrïens? Rndet Bentilis
per loca punda occulta posſum intelligere sto-
macbum et intestina et partes fibi vicinas. et etia
quosdam muſculos intrinsecos. Item posſimus
intelligere concavitates quarodom venarum
fed per loca exteroza calida posſimus intellige-
re manus et pedes et partes cutis et fibi vicinas.
I est bis ptz solutio ad dubii an bec feb. fit cœ-
tinua an interpolata. Nam fi materia putres cœ-
tinetur ad intra venas febris est cœtûnia. fi vero ex
tra venas est interpolata. I ad lòm dubii relòp de-
detur q 13 in stomacbo et intestinis aut in muſcu-
lis profundis ſentiatur frigus. aut etia in cœau-
tatibus aliquarù venarù. ch vapo: putridus petit
coz et ipium inflamat. ynde bic nò ór ſentire frig?
in. p fundo. 1. in corde vel circa coz. fed ſentit frig?
in stomacbo intestinis et in pribus dictis. Lalo/
rem vero ſentit in manibus et pedibus et partib/
cutaneis et in corde.

Contra predicta

inſtatur. q 2 loca

intrinseca ſunt frigida ergo multo magis extrinseca cù pter frigidatitem loco: ùn intrinsecorum caliditas debeat a membris exterioribus ad intrinseca frigetia reuo cart natura exſistentem magis ſoſticta de mébris in trinſecis nobilibus q de extrinſecis ign oblitù. I ſco ſequere q oës ſeb. pendent es ab bùori/bs frigidis deberent eſle empleate cù oës bi bùres cù mouentur deberêt partes intrinſecas infrigidare ſicut flegma vitreu. I Certo ſequitur q in partibus intrinſecis deberet ſimul ſentiri calo: t frigus.nâ fi pars flegmatis vitrei putrens inter? calefacit partes exteriores: multo magis deberet calefacere partes interiores in quibus cœtinetur cù vnú quodq: foztus agat in partes ppinquas q: remotas. I Preterea aut parts flegmatis vitrei nò putrens eſ potenti: ad infrigidandù q pars putres ad calefaciendù aut ecótra. aut ſunt eque potentes. Si prinm ſequit q co: et partes extrinſece deberent infrigidari: et ſic nò eſſet febris. Si vero ecótra deberet interius ſentiri calo: nò nò frigus. alr ſimul in eadè parte intenderet calo: et frigus. Si yero ſint eque potentes ſequit q neq: calo: neq: frigus deberet pduct aut q ſimul in eadè parte pduceret calo: et frigus.

Pro buius solutione

opì tma

ginat q
pars klatis vitrei interius exn'tis putret. Alterave
ro eius ps nò putrens eſt maio: ps tn putres eſt
tanta et tantù per putredine inflamatur q vapò-
res ab ea elevati venentes ad co: inflàmant ipm
et faciunt feb. Et similiter veniètes ad partes ex-
trinſecas calefaciunt ipsas. pars aùt flegmatis vi-
trei nò putrens que eſt maior: infrigidar partes in
quibus cœtinetur et fibi vicinas. nò aùt infrigidat
coz et partes exteriores. q vapores ab ea elevati
sunt pauci et groſſi nò potentes puenire ad par-
tes diſtantes. neq etia ipsum per simplicé altera-
tionem pòt infrigidare partes diſtantes. tu: q vis
fua nò tantù extendik. tum q impedit a vapòrib?
putridis flegmatis vitrei putretis. I Sed supeſt
vt rìdeamus ad rationes ſuadentes contrarium.
I Ad prinm ó: còtiter q vapòzes calidi flegmatis
vitrei putrentis ſunt potentiòzes ad calefacien/
dum partes extrinsecas q fuga calo: is interius
ad infrigidandù. Lòtra ſequit q in alijs febrib?
nò deberent in pncipijs parotimo: ù extrema in-
frigidari. ùns eſt kallum. I3 pbatur pha. q: putri
di vapòzes petentes exteroza ſunt potentiòzes

R ï

## Tractatus

ad calefaciendú exterioa ᶜ fuga caloris intert
ad infrigidandú. Lredo ᶜ opor teat concedere in
pncipís paroxímoú feb. future empialos extre
ma infrigidart. 2 pro 2c nò est empialos actu.f3
poftea calefaciis extremis ppter vapores putri-
dos tandé calefacientes extrema et interioribus
eñtibus frigidis est empialos non sic est in alijs
feb.q a vaporibus multis putridis interioza ca/
lefiut nec ois buó frigidus etiá nò putridus est
porens ad illa infrigidandú nifi fit vebemétilis frí-
gozis sicut est k'a vitreum et forze aliqd acetofum.
Iet ex bis piz ríno ad scd. Jad tertii negat
phia. 2 pír 2d q ofne agens ceteris paribus ma/
gis agit in ptes ppíngs ᶜ remotas. Sed bic ce/
tera nò sunt paria.q: ps flegmatis vitrei nò putré
tis ipedit calcfactione interius:nò aút exteri? cu
nò fit exterius nec sua vis extenda: ad infrigidan
dù ptes extrinsecas. I sed ad cónfirmatione cum
querit an ps flatis vitrei nò putrentis est poten-
tior ad infrigidandú ᶜ pars putres ad calefaci-
dum.2d q est potéttor ad infrigidandú partes in
trinsecas in quibus còtinec q ps putres ad eas
calefaciendú. Et tis ps putrens magis potés ad
calefaciendú cor2 ptes exteriores ᶜ pars nò pu-
trés ad infrigidandú eas.q vapores et 1sunt pau-
ct et vade grossi quib'n nò est facillis tráfitus ad ló-
ginqua. Et ecotra vapores flatis vitrei putrétis
plures et subtiliores facillius penetrant ad par/
tes longinquas. Signa. Lap. 1f.

Ignæ eius sunt eadeque predi-
enta sunt: et q eius vrina est frig-
cruda miozis caliditatis q vrí-
na alarù sui generis; et pulsus
eius est rarus tardus.

TP.imo ponit signa. scdo quâdâ buius feb. p2o/
przetate declarat. tertio pplet signa. ibi. ceda. (Ma/
ipfa scd. plurimù. )terra tbi. (Spaciù vero pa-
roximi.) In pria pie dicit q signa eius sunt ea q
dicta sunt in ca. de signis klatice interpolate, et q
statim dicta sunt in boc ca. q patiens bác febzem
intus frigear: extrius caleat. Scöß signu est q ei'
vina fit frigida. q2 alba arguens frigiditatè, cru-
da q: est forze subtilis fine ypoftasi. Et bor2 çá est
q2 k'a vitreum infrigidans plus interioza q ali
lijs flegmaticis. Tertii signu est. q2 pulsus è tar
dus rarus no q2dez respectu fut fant. q2 fic nò febr
ret: fed respectu patientiù altas febres.

ET ipfa fin plurimù additur oì die. verù
ppter grositudinê sue materie conduertif
qincb in qrtanâ et tertianâ. qin hmoí mate
ria in corpe est parua et pue putrefactionis
ignea. Et paucitas quidè est ex causis elon
gationis periodi.

In preſenti parte declarans quâdâ pprzetatez
buius feb. p2io ponit eam. scdo remouet dubium
scda tbi. (Et ppterea q5.) In prima partedicit q
bec fe. fin plurimù paroxímat oì die. verù ppter
grossitudinê ſue materie qincb de tertio in tertius
quâdoq de quarto in quartù. qui materia buius
feb. qhçb est paucá tarde putrefactionis ppter ſua
intenam frigiditate grossitè et viscoſitare ignea
quafi videat ignita. bys eí paruam dispoſitiones
ad putredinem. fed putredo ſua est ficut quedam
ignitto violenta et paucitas quidez eius est caufa
elongationis. t. tardationis ſui periodi.

Et ppterea q paroxim' nò redit omni

## De febre

die nò remanet hec feb. quin ſit klatica; fed
ppterea est flegmatica. q2 putredo eius est
putredo flegmatis. et hec nò extrahit eam
ab hoc qn ſit klatica; fed ppterea q putre-
do est putredo flegmatis nò p2opterea q
paroximus nò redeat omni die.

In pte püti remouet dubii poffet quis arguere
dec feb. paroxímat de 3° in 3"; et de 4° in 4". er
go nò est klatica cu ppruti ſit flegmatice paroxif/
mare oì die. Rñdet Auic. q paroxímate de tertio
in tertii: aut de quarto in quartù nò facit banc fer-
bre nò eſſe klatica. nà decb: d: flegmatica. q2 pendet
immediate ex putredine klatis.nò q2 paroxímet
oì die. Et quo sequif q nò paroxímare quortidie
nò extrabit cã ad 3 vt ſit klatica. ſpecifiatio aút
feb. nò ſumiſ et mò paroxímandi: fed ex natura
materieit que est cã còiuncta earù. Ile cich dicit Be-
tilis quoſda arguſſe còtra opinionè ſua dicentes
q periodicato sequif buóz ex natura ſue formæ
ſpecifiæ.nà ſi ita est et pprzetas ſpecifica ſemper
comitatur ſua forma subſtantiale. ergo nunq erit
periodicatio klatis quenò sequif q2 pprzetate et
ſua forma subbalè. fed periódicato de tertio in
tertii aut de quato in quartù nò sequif q2 pprie
tatè necq ſua forma subbalè. ergo flegma nù q2 pio-
dicabit bis periódis: cùus oppoſitù dicit Auic.
ergo ppter pprzetate et forma subſtantiale ops
affignare cãs periodicatiòs. Rñdet Bentilis q
effectus qui sequunt pprzetates ſpecíficas et for-
mas subſtàtiales sequunt eas in determina méſu
ra accidenti nifi ſit pibens. Unde turbitè eut
flegma a pprzetate. I camonea colerâ in determina
tia méſura. et tis nì extra quàtitatè quâ forma requi
rit p bac opatiorè denk eubabit ſanguinem aut fl/
mul cu flate et colera aut fine eis. Silr magnes. fi
vngat cu olo nò trabite ferru. Ila eú moutè quot
tidie ex ſua pprzetate cu fuerit cu boc debite qua-
titatis et debiti modi subſtatie. Lù aút paucifi/
catur et ingroſſak 13 ex forma ſpecifica debeat fi/
di paroximus oì die: paroximás tì impedietur
ex bis accntibus. vn pigritabitur et tardoabit mo
tus ad tertii vel ad quartù die. Ex quib? apertevi
des Bêtilè velle pprzetate ſpecífica bumoriz
et ōnq ſua forma subſantiale intèdere et còcurre-
re tanç agentè ad factendù determinatù perio-
dum. 2 p2r intendere per le ſui buòzis corruptò/
nem qò videc' oino abſurdù. Sed de boc ſuperus
in quentione de piodicatione dictu est quantù est
oppoſum. Ego aút qui teneo periodicatione ſe
qui ppoſtioné potentie membzò mouentù buò
res ad ſua refiientiá pono buòzes refiistentes ſuo
motu periódicationi et ſue putrefactioni p for-
mà subſlatis alé modu subſtatie pprzetate et còple
rioné et pp matozé ppoſtioné méb: q2 mouentù
ad flegma q ad colerâ: et ad colam q ad melaco-
liam fit vt flegma fin pln periódicet quortidie.
cola de tertio in tertiiù. melia 8 quarto in quartù.

Bentilis.

### Contra.sequitur
q quanto flegma
effet matoris quâ
titatis deberet tardi? periodicare p2opter matozé
refiientiá. Æins 2tra Auic. bic et còtra expientias.
Reſpondek verù eſſe q quanto est mairòis quan
titatis tanto magis refiist: fed ex alia pte. q2 ma
gis stimulat virtutè expulſià in câv't virtus mato
ri conatu moueatur ad ipfus expulſionè: ſic tar-
dius periódicet. I lóta ergo q paucitas mate/
rie. et difficultas putrefactionis est cã retardatio
nts paroximt.q2 materia mouèda ad paroximù
babet duos

Secundus

Fleg.Lipparia.

Fo.стри.

babet duos motozes.f.naturã et est virtus expul/
siuæ:que tõn mouet bñoë nifi cù stimulat. pau/
citas aùt materiet est ex caufis tarde stimulati õnis
Zilius moto: est calor extraneus putrefaciens: et
sphr locarç mouens materiã putrefaciendã: œ est
qôd putrefit locarç mouet. Et qûn materia est gros/
sa paru receptibilis putredis tarde mouetur. Ah
calor putredinalis upbr velocitat putrefactione
vno mò:qz stimulat virtutem expulsiuæ 3. scòo mò
qr mouet bumozem qui putrefit localiter.

Cspaciù vero parorifimi eius est ex qua-
tuo:z horis vſqz ad. prutiij. horas. et fin plu-
rimum còsumitur ante illud. quoniam hec
materia nò est cù illa multitu dine.

JiDoc est vitimuæ lignuæ et est φspaciù paroxifimi
empialos est a quatuor: bo:z vſcò ad. prutiij. boras
et fin pln còsumitur ante. 2.4. qnî materia eius.f.
flegma vitre:u l3 fit groſſum. et vſcosum 7 rône bu
tus ôberet. paroxifimus plongar:in nò tõ est multu
raro em corpus bûanu ad tantã puentit frigidita
tem vt flegma vitre:u poslit multiplicat. Ic et bic
nota φ ponit matoë et minoë termini: duratio/
ntis porximi empial os: l3 poslit alr exponi φ pa-
torifimus empial os est a quatuor: boris in quib-
b3 nò fit empialos ex quo extrema nò calent: est tõ
fe. cozde inflamato. Sed poſt quatuor boras vſcò
ad. 24. pòt paroxifimus empialos durare in quo
têpoze interioza frigét 7 interioza calent.

JFebis in qua occulta caliditas et appet in ea
frigus et est lipparia sic d icta quaſi pinguis.pîn
gues em calèt iter? et frigét exter? 3.ª pblematum.
pЬлемат. 8.°. Lalét aut interius.qz multitudine
adipis faciente quandam opilatione attenua/
toriam spualta nò bene euentanç. frigent aut exte
rius.qz pinguo que est in ambitu totius est fris-
gida.prima primi capitulo. de complexionibus
membrozum. Capitulum. Iij.

Jc febis ſm plurimù est flegmatica. et quandoq[us] est colerica ex co-
lera groſſa valde.

Jn boc caplo determinans de lippa
ria primo premittit cæ et moduñ puentus eius ex
caufis ſuis.scòo remouet dubiu ibi.(Et b3 aliqis
vt dicat.)p:rima in duas.nam in prima premittir
caufas.in scòa moduñ puentus eius ex caufis po/
nit.scòa ibi.(Quò ergo est eft.)In prima parte dicit
banc feb.fm plurimù eſse flegmaticas:et tõ qûſis
est colerica a colera valde groſſa. J Primo nota/
dum ſm Bentilem chois feb. paroxifimalis inci/
piens cù frigoe in alioque tpe p:incipii pòt vi:ci
lipparia.qz p:riuſç extrema caledi:ustat in eis fris/
gus cù interio:z caloze.fed de tali mò lipparte nò
estermo bíc.fed de illa que in toto paroximo eſt
in tali diſpoſitiòe. J Scòo notandù eſ φ ficut di/
ctum eſt de empiala:ita dicendù eſt de lipparia.
medici vario mò vtuntur boc termíno lipparia.
Quidã eſi ficut Jsaac. 5. feb:zum per lippari:z in
telligit feb.in qua int? eſt frig? et calor extra. Qui
dam aut ecòra p lippari:z intelligù ſe.in qua in
terioza calent et exterioria frigent ficut Aut. in boc
caplo et Bale.tertio de simplici,medicina distin-
ctione tertia ca.3.º. et in affo.quarte particule.In
nò deficientibus feb.si quidè que extra. 7 in còmé.
affo. 7.° pticule.Si feb.a colera nò babeatur.vbi
appellat bác feb:z limonis vel lippari:z in cò-
mè.scòi pnoſticozù còmé-quarto. J Tertio notan
dù raro reperiri colerã groſſam groſſitie ad banc
feb.requifita.flegma vero frequenter qua:po:pter

bec ſeb. frequentius fit a flegmate ç a colera.

Qüo autè est flegmatica:qni f'la ítrinſe
cum quando inflamã et putrefit calefacit
illú locu:qni nò resoluitur nifi quando pu
tredo caleſa it exterioza corpiſ cù ſparſio
ne vapòris ſui caleſatione plurima.

Jn bac parte ponit moduñ puentus butus ſeb.
ex caufis ſuis. 7 p:rio qùo puentit ex flegmate.scòo
qùo ex corera.scòa ibi.(Adodus aute:qo.)Pria
in duas.nã in pria pte òndit quò calefiut interio
ra et nò exteriora.in scòa quò infligidanç extero-
ra. 1.ª ibi.(Et qn virtus effundit.)Jn pria parte
loquens interrogative dict qùo bec lipparia fit
a flegmate? Rñdet φ fit a flate qn flegma ex:ns in
terius qn inflamatur et putrefit calefacit.illum lo
cu i:trinſecu:z solum:qni illud f'la nò resoluit.i.nva
pores c:ouertik ſupple ſufficiètes calefa cere loca
exteriora nifi qn putredo.i.calor: putredinalis et?
calefacit exterior:z a corpiſ cù ſpíóe vapòris ſui.f.
ſpgédovapòres fuos ex calefactione plíma.f.l:llb
ſlegmatis qò putrefit iterius.quaſi dicat. op:z
flegma illud putrens interius calefiat calefactiono
ne pluria ad boc vt posſet ſpargere vapòres fuos
exterius et calefa cere exteriora. Si aut ipsum exi-
tens interius calefiat remiſe caleſt ſolù inte-
rióza et nò exteriora cù nò posſit vapòres calidos
ad exteriora ſpargere. Primo notandù φ flegma
fa:ciens lipparia est f'la groſſum. erit ergo aut vt
treu aut mucillaginosum. aut forze erit ponticuz
et acetoſum factu: tale p admittone: melie aeris.
J Scòo notandù φ boc f'ka calefacit locu:z intrinſe
cum vbi eſt. et nò infligidat ficut illud qò facit em
pialá eo φ totu:z aut ſm matoë parté eſt fa:ctu ca-
lidum per putrefactione:ecòtra qò facit empialá
eſ ſm matoë pté nò putridi. p:pterea eſ poten-
tius ad infligidan:z locu:z in quo còtine:z p:parté
nò putridá. ç ad calefaciendù per tem purridá.
Lótingens aut eſ trunca: euenire p:pter diuerſi
tatem boim et locorù et materierù diuerſitare: in
eadé: spê:z p:pter diuerſitate: caru agenti:z. J Zer
tio notandù φ flegma faciés lipparia in duobus
differt a:flate faciente empialá. P:imù. qz in lip/
paria totu:z calefit per putredine aut mato:z pars
eius. Ecòtra vero faciens empialá ſm mato:rem
eius partem nò putrefit et ſm mino:em putrefit
et vtrunc: posſibile eſt in diuerſis boibus ſm di-
uerſa circu:stantias de quibus ſup:za.Scòa diſſe
tëtia eſt.qz putredo in flate lippari: nò eſ fortis
et multe calefactionis vt posſit extra mouere va-
pozes.ecòtra in empiala illa pars parua:que putres
b3 forte: calo:ze igneum dantem vapòribus motus
ad exteriora vnde exteroza caleſunt.

Cet quando virtus effunditur ad locum
vbi eſt leſio tunc e:u:antur exterioria a calo:ze
quare infligidantur.

J:am pbautit φ calefactis interioribus stingés
est exteriora nò caleſiert: sed ſolum locus interior:
bic pbat còtingens eſse exterioria infligidari tri/
bus et cauſis. quaru: scòa incipit ibi. (P:op:ze qn
in exterior:ib.)tertia ibi.(Et ite:q qn multotieſ)
P:ima cá eſt qz qn virtus.i. p:ſus qui eſt infl:rmvir
tutis effundit ad locu:z vbi eſt leſio. i. interius tunc
e:u:antur exterioria a calo:ze. quare infligidanç per
abſentiá p:ſus qui fugit interius ad locum leſum.
bec aut frigidas poſt:ua que inducit in ptibus
exterioribus poſt:ç fugit calidum interius eſt aut
ab elementis frigidis aut a frigitate: còtnuitas

K ij

Tractatus

tis aut forte a quibusdam bûdicitatibus frigidis que se intendunt ad matorem frigiditatem.

### Contra quia
in empíala nò effundit calor ad loci infrinsecu lefus, ergo neep iipparía dz effundi. tr ûna. q. nò videc nò diuerfatis cuz utrobicq sìt equalis lefio in interioibus t forte mafor in empíala. qz frigidas eft magis íntimica nature et apta magis le dere ceteris paribus q caliditas. Rûdet. Bêtilis quadrupr. p[rim]o q. c[ar] in bac diuerfitate p[ot]re eſt diuerſitas indiuiduorù in ſensibilitate et aptitudi ne p[assion]u interiozum. ille ergo in quo eſt multa ſensibilitas et aptitudo ad p[assion]e in locis inte rioribus ybi ſla putrefit babebit fug[us] caloris in/ terius et ſiet lipparia. alter aut talis nò babebit ſt; et bic poterit babere empíala. J[sc]o c[ar] in bac diuerſitate eſt modus putredinis malignus vel nò malignus. et ſtant ſtimul q[ui] putredo ſi/ue caliditas putredinalis in toto ſl'ate in lippa/ria ſit in gradu remittitur: q[ui] ſit malignior magis cogens virtutè interius fugere ſicut ſepe vidimus in peſtientia libus. Tertia c[ar] p[ot]re eſt diuerſitas calefactionis baru materieru[ut]t imaginen[que] q[ui] in lipparia ſact fit qued[à] afflato totius flegmatis a caliditate in puo tpe fortiter agente, vn non ſit euapozio, p[pter]t in nò documentu caloris ignet af ſantis int? fugit calor: et t[uc]q[ui] opz discere q[ui] fortior et acutior eſt calor z putrefacti klatis in lipparia q[ui] in empíala, et eſt qu[ia] et q[ui] d[ict]u eſt in ſeda diſe/rentia. Quarto d[ict]u q[ui] vtrorbicq calor eſt apt? fuge re interius. ſed in empíala vapores cali[que] violentat extra motu caloris q[ui] eſt intus. ſed bic[modus] re ductur ad precedentes habens originem ab eis.

### Quod p[ro]e quando in interioibus ſunt flegmata cruda vitrea frigida.

J[dec] est ſc[ó]a c[ar] quare infrigیدantur extrema. et d[ict]u q[ui] p[rie] infrigidant extrema q[ui] in exteriorib[us] ſunt flegmata cruda vitrea frigida: tr Aufc. er nò ſcr ibendi ſuo videa[que] ponere b[ac]c c[am] ſtimul c[ui] p[re]cedente: p[os]ſet t[ui] eſſe vna c[ar] per ſe. n[am] q[ui] c[ui]z extrinsecus nò fug[at] intus. ſl[ata] t[ui] exterius eſt motu inſtrigidare exteriora maxime ſi ab ali/ quo mouebunk[er]. t[ui] vel a ſp[ui] interi? moto. vel a pau c[is] quibusdam vapòibus interius moris a ſl'ate pu/ tretent interius q[ui] p[rit]e dare motus illi flegmatis al[iquiter] eliquádo ipfum. n[ò] tam e[ca]ſacere exte/ riora q[ui] a ſl'ibus t[ill]is exiſtibus potentiòib[us] ad in frigidandus exteriora q[ui] ſint vapores calidi extra motu ad caleſaciendu[que] q[ui] t[ui] Auf. vidit q[ui] vapores calidi ſimul c[ui] ito flegmate ſunt magis apti face re ſenſum caloris et frigeris in exterioribus. q[ui] ſic ſeb. illa eſſet magis de ſequenti cap[lo] contunkſt banc cauſam p[re]cederét vt ost[è]deret q[ui] moto: illi? flegmatis virtut infrigidatís exteroza eſt calor: frigens intus. n[ifi] eſt illud fleſina moueretur n[ò] in/ frigidaret vt dictum eſt de intentione Aufc[en] in p[re]cedenti cap[it]ulo.

### Et iterum q[ui] multotiens reſoluif ex eo vapò qui n[ò] putruit: ſed eleuatur et facit caliditare et afflacia[que] ei caliditas spacio paruo: deinde separa[que] ab eo ſparſione va/ poris que calefacte. L[ui] ergo separa[que] ab eo et fuit in radice ante putredinè vehemè tis frigiditatis reſit et frigidat corpus. J[n]p[arte] p[re]ſenti ponit tertia c[am]: q[ui]are inſtrigیدantur exteroza d[ic]es q[ui] eſt q[ui] multotiens reſoluif ex ea. l[am] materia calefacta et ſim matorem

De febre

p[tem] putrentè inter? vapò qui n[ò] putrefit et n[ò] eſt putridus ſed eleuat[que] a caliditate ſubtili[ate] ma/ teriam et qua fit. et facit caliditare in partibus p[er]mis loco quo eleuat[que] que caliditas afflacia[que] ſibi ſpacio paruo. deinde separa[que] ab eo ſeparatione vapòris que factealide. i[mi]ſt separa[que] caliditas a vapòre que calefacte. L[ui] ergo ſepatur ab eo. l[ui] vapòre flegmatis caliditas: q[ui] ſla fuit in ra/dice. i[mi] natural[que] ante putrefactione vehemètis frigiditatis ſicut e[ſt] flegma vitreu: reſedit ille vapò ad frigiditare ſibi naturalè et infrigidat corpus ſicut aqua calefacta. l[ui] vapò etius reſit ad frigiditare ſibi naturalè. Altr[ui] ſtriget in radice ante putrefactionem et eſt textus clarus. reſit e[n] ad frigiditatem fibi radicalè. i[mi] naturalè qu[am] babebat ante putrefactione. Exempli babes in illo qui balnea tus eſt in aqua calida in cu[que] poris aq[ui] cala reſeta reſit ad frigiditare ſibi conaturales et infrigidat ip[mi]. An d[ix]it Auf. l[ui] p[rim]o cap[que] quid[ate] o[nate] lo/quentium. et ſimile accidit in manubrio lebetis ad q[ui] vapores que calide eleuati ip[fus] frigidat couertutur eſt in aqua: ita et vapores flegmatis ſunt apti in flema couert. Q[ui]o aut aqua calida reduca[que] ad frigiditati vide in contentione quam babui cum clarissimo doctore Joanne mariiano mediolanens[que].

### Contra bic
vapò n[ò] putridus reduciq[ui] bilis ad frigiditati multo facilius dz eleuati in empíala q[ui] p[os] putrida ele/iubit vapò: e[ſ]a qu[ui] ſum et n[ò] putridu[que] a parte non putrida. ſed in lipparia n[ò]imo neceſſario vapò: eleuatus erit putridus retinens calo[que]: c[ui] totus burmo: in lipparia ſit putridus aut mafor: p[os] ec[ò] tra in empíala pars mio[re] putrida in còparatio ne ad n[ò] putrida ſicut dictu ſuit. Respondet Ben tilis q[ui] Aufc[es]: banc diuſione innuit. vapò: q[ui] ab inſtrinſeco flegmate ſurgit quid[ate] eſt n[ò] putridus et per d[oh]s n[ò] ſeruas calo[que]: n[ò] eſt fixus. Q[ui]dam e[n] eſt vapò: putridus q[ui] n[ò] eſt aliuq[que] ip[fus] corpus putridi vapòris ſubtili[atum et eleuatum in vapòre: poſſumus ergo imaginari q[ui] in empíla la vapò q[ui] extra venit eſt putridus. q[ui] eleuatus a putrida parte que eſt foris caloris dans illi va/ poz[ui] motu ad exteriora. ſed a reliqui[s] partib[us] n[ò] putridis n[ò] eleuatus vapò: q[ui] ille ſunt multe par[tes] et multu[res]iſtentes: et solu[que] ſunt eliquabiles a calo[que] partiu[que] putridu[que] q[ui] n[ò] p[ot]e as facere eua porare ad extra: immo solu[que] eliquate infrigیدant interio[ra]z. et ſi a partibus n[ò] putridis ſurgeret va/ poz[ui] ventens extra ſimul cum vapòibus putridis: t[ui]c in bac ſeb. ſentire[que] calor et frigus in exterioribus p[pter]t duos vapores et eſſet ſeb. de ſequenti ca/pitulo aut ſentire[que] ſolus calor in exteriorib[us] q[ui] va/ poz[ui] putrid? cu[z] ſuo calo[que] vinceret et n[ò] p[mi]tteret vapòre n[ò] putridu[que] reuerti ad ſua frigiditare et eſt empíala, aut intus et extra ſentire[que] frigus ſi va/ poz[ui] non putridus vinceret in doc q[ui] eſt reuerti ad ſua frigiditare. et t[ui] n[ò] eſſet ſebris merito butus bumorib[us]. q[ui] ſi vapò n[ò] putridus veniſs extra ſuh perat vapòre putridu[que] et infrigidat interio[ra]t mul[to] magis ſup[ab]it vapòre putridu[que] eunct[em] ad coz. et ſic infrigid abit coz. et ita n[ò] erit ſebris merito butus bumorib[us]: l[ui] Bentilis opini[que] oppoſitui. G[lo]s/ cludit ergo B[et]il. q[ui] in empíala a partibus putri/dis flegmatis ſurgit vapò: putridus qui veniens extra calefacit exteroza. ſed a partibus n[ò] putridis que faciunt ſenſum frigeris intra n[ò] ſurgit va/ poz[ui] n[ò] putridus. aut ſi ſurgit n[ò] p[ot]e reuerti ad ſuam frigiditare radicalè p[pter] co[tra]operanti[que] vapòris

Bentilis.

Secundus

Fleg.Lipparia.

Fo. cxxxij.

vapo:is putridi. In lipparia vero opz imaginart
qvis pars formalis b5 calo:zes aut saltê nullâ b5
frigiditatem:que posset sennum frigoris inducere
ideo in interioribus senti k calo: pur?. Et quânsi
ita fit possumus in imaginari q no. quod pars fit
putrida. et tunc a partibus putridis ppter debilê
calo:ê earum no furgit vapò putridus tâti vigo-
ris vt venès ad extrema poslit calefacere sed be-
ne tanti q petit cor et ipsum calefacit.q; iterfo:zes
vie sunt latio:zes. a partibus aüt no putridis opz
imaginari q eleuentur vapores multi no putridi
qui extra vententes cum perdiderunt caliditatem
fuam infrigidant.

Sed dubitatur quid sepet bos vapò
resyt putridus têdat
ad cor. et factat feb.nô putridus vero têdat ad ex-
teroza vbi infrigidet. Dicendû q vterc est aptus
petere cor. et vterc; est aptus tendere ad exteroza
facil? in ppter latitudine viarum posfunt ire ad
cor. q ad exteroza. ppter hoc vapò nô putridus.
q; multis in còparatôe ad putridu petit exterozo/
ra et illa infrigidat cù redit ad frigiditatem natu-
rale vapor aüt putridus.q; paru? et paucis no
pôr ire ad exteroza. et fi vadit ad exteroza nô po-
test illa calefacere vapore nô putrido potentiòre
pbibente calefactiones. Contra ma:or pars bu-
ius bumoriz est putrida. ergo plures vapores ele-
uantur ab ea q a parte nô putrête. t5 pîa & aumm
ptum est superius cœcumm.q; aliter nô caleface-
ret iterfo:za. cù fit bumò naturall frigidus. Scdo
sequitur q no debeteri fiet feb:zis; q; sicut vapores
nô putridi.q; plures exteroza infrigidant quipu-
vapores putridi còtra opentur fibi. sic etiam estes
ad cor. deبات ad frigidat quâuts vapores pu-
tridi fibi còtra opentur. I sed forze or q calid;
tas coridis simul cù vapòibus putridis est poten-
tio:z ad calefaciendu q vapores nô putridi ad in-
frigidandum. J Contra fit caliditas meb:zòum
extero:z; simul cù vapòibus putridis est poten-
tio:z ad calefaciendu q vapores frigidi ad infri-
gidandum. ergo extero:za nô debent infrigidar.
t5 pîa et añcedens est manufestu. cù o viuens de/
clinet ad calidum. J Id primâ ronê opz negare añ-
cedens. q; ma:or pars fit putrida. et ad pbato-
nem cu or q superius cœcibus est. q; si ma:or ps
no effet putrida nô posset calefaceret interioza cù
fit bumoz naturall frigidus. Rûdetur q ma:or ps
est calefacta: no ramê ma:or pas est putrida. cale-
factio em illa peruenit a parte putrente que ê mi-
noz et a caliditate memb:zòu. Lôsimiliter in em-
piala pars putrida que est mino: debeter calefa/
cere partê nô putrida ma:orê coadiuante calidi
tate memb:zòu et multo magis q in lipparia.q;
pars illa et notabiliter per putredinê calefact
fed in lipparia pars putrida nô calefacit partes
extero:zes: qua:pr opter nô ita calida.opz dice/
re bas diueritares prouentre ratiôe diueritatis
memb:zòum. ita vt imaginemur membra intrinse-
ca calidio:za in lipparia q in empiala. et scdo me
rito diueritatis bumoriz fs5 q bumò intus exi-
stens est frigidior in empiala q in lipparia. J Id
scdo am ronem respondetur vt in:za. fed ad replica
tionem negetur q caliditas memb:zòu extero:zù
simul cum vapòibus putridis fit potentiòz ad ca-
lefaciendum q vapores frigidi ad infrigidan/
dum.nec conueniens est similitudo illa cu5 cor fit
valde caldius q membza exteroza.

C. Modus aŭt quo fit colera est qm cole-

ra quâdo est pauca et intrinseca et putrefit et
calefacit locum et nô resolutur ex ea aliquid
accidit qò dixim? in sua còpare ex flegma-
te: et app:op:ziat hec colerica taburos nomi
ne:verum lipparia est nomê generis et est
longioris spacij q emitriteus.

In parte prefenti ond't quò lipparia fit ex cole
ra dicens q quando colera existens pauca grossa
putrens interius calefacit locu intrinsecu & nô re
solutur ex ea aliquid notabile potens calefacere
loca exteroza accidit illud qò diximus in sua cò-
pare ex flegmate. Scdo dicit q nomê app:ium bu-
tus est taburos. sed lipparia est nomen generis.
Est em còis ad lipparia colericâ et ad lippariam
flegmatica q colerica or taburos. Tertio dicit q
lipparia est longioris spacij q emitriteus. Ino-
tandù p declaratione primi dicti q prima cã in-
frigidationis extremorum posita in lipparia fle-
gmatica pòt buic lipparie colerice couentre. l. fu-
ga virtutis et calo:ris extrinseci ad loca intrinseca
lefa a colera putrente. similiter scô a cã infrigid:
tionis partin extremo:z. l. flegmata vitrea in eis
erit:ia:z boc sit. min? divimile q; lipparia flatica
Tertia vero cã infrigidationis extremo:z pofta
in lipparia flegmatica. l. elevatio vaporù a mate-
ria colerica qui vententes exterius infrigidentur
nullo modo pòt buic lipparie colerice couentre
cum vapores colerici non sint apti infrigidare.
In notandù pò declaratione vitimi dicti q lip-
partia est longioris spacij q emitriteus quantum
ad vnû paroxifmu. et quatum ad còslistentia com-
parando lippariâ flegmaticâ flegmatice còponé
ti emitritei et còparando lippariâ colerica tertia
ne còponenti emitritei cum pendeat lipparia ab
bumo:ze grossior q emitriteus. Ex quo sequit q
lipparia flegmatica est longior absolute q emi-
triteus. et hoc verê est in plurimù immo semper
verum est aliozù paritate suppo:ita. Et forze ziut.
tintellex q est lògioris spacij l. maius spacium
tierponens inter vnum paroxifnum et alium q
emitriteus cum nô paroxifmet omnii de sicut emi-
triteus: immo lipparia flegmatica p:opter grossi
tiem materie paroxifmet de tertio in tertium et co-
lerica forze de quarto in quartum.

C et h5 aliquis vt dicat quò erit feb:zis &
nô procedet in ea caliditas ex corde i totu-
corpus. illud nàq; qò narratur est de gener-
eius in quo nô procedit caliditas ex cor-
dein totum corpus.

In parte prefenti intendens remouere dubium
primo remouer ipsum. secundo solut. secunda ibi.
(Re:spòsio itacq.) Dubius hoc est quomodo lip-
paria est feb. cum non procedat caliditas in ea er
corde in totum corpus sicut statim dictum est de
generatione lipparie scilicet quod lipparia est fe
bezis in qua intus est calo:extra frigus. hoc autez
repugnat diffinitiori feb:zis q est calo: extrane? ac.

C. Re:spòsio itacq est q in terminis harum
reru attendit vna còditio vt nô fit qò phi-
beat sicut diffinimus aquâ frigidâ et humi
dam quâdo disposita est in naturam suas
et nô fuerit qò phibeat. Et diffinimus gra-
ue qò est illud qò tendit inferius quâdo di-
misum fuerit cù natura sua. et in omnibus
iftis caliditas puenit ad cor et procedit in

R. III

Tractatus

arterias et spargitur. Et vero accidit pio
hbitio illius in quibusdam locis sicut acci
dit ei super quem ponitur pruine.nocumc
tum vero harum necessarium est esse actu.

Sic soluit dicens ὁ in terminis id est diffinitio/
nibus barum rerum fecilicet februum et aliozus en
tium naturalium que diffinuntur per aliquos ef
fectus id est accidentia attenditur because cödito vt
nō fit quod probibeat sicut diffinimus aquam frig
didam et bumidam quando est disposita ut sua
naturam et nō fuerit quod probibeat. et diffinim
graue ὁ tendit inferius quando dimittum fuerit
in natura sua et in omnibus istis fed. caliditas p
uenit ad cor et procedit ad arterias et spargitur
per totum corpus fecy deducto impedimento. At
vero accidit probitio illius sparisδιδις in quibus
dam locis id est membdis sicut accidit ei sicut ques
ponunt pruineque fiut avapore aque a forsi frigo
re congregato. secundo meteozorum. Sed ybi ba
bemus pruine textus iudatus habet nix et in ide
dedit. Si ergo super extremitatibus febricitantium
vel super aliquo loco ponatur nix vel pruina vel
glaces locus iucle in frigidabitur et febris nō pot
erit expandi in illum locum et tamē sile bomo di
citur febrvens. Simili modo propter multuas cau
sas potest probiberi expansio sicut membra et cau
sā finilitis niui est kla vitreō in frigidās exterioza.

Sed contra predicta instatur sequitur
φ lipparia est febr. et non
est febris. ὁ non fit fed est de intentione Auicen.
et omnium aliozum. Γtem est calor: extrane? exsis in
corde qo est primum subectu fed. Sed φ nō fit se.
arguitur q. sibi repugnat diffinitio fed. in qua in
cluditur calorem extraneum pcedere in totu cor
pus.nam si calor extraneus pcederet per totu cor
pus non esset lipparia. Iridetur φ lipparia est
feb. et sibi competet diffinitio febris. Et cōteri di
citur φ ly pcedere in totum corpus potius in dif
finitione fed. di cito aptitudine. in lipparia calor
extraneus est aptus pcedere in totum corpus lios
de facto non procedat propter impedimentum.
JLōtra cui essentia liter repugnat aliquis actus
eidem essentialiter repugnat aptitudo ad illum
actum. sed lipparte essentialiter repugnat actua
lis calefactionio extremorum. ergo eidem repugnat
aptitudo ad illam calefactionem. cōsequentia no
ta est simul cum mino: sed major probari potest
inducture. Iſc. q. illa aptitudo est fructu alcut na
ture cu repugnat vt reducatur ad actum. Ipræter
ea lipparte inest essentialiter actus infrigidatio/
nis extremoz et aptitudo ad ea. ergo eidem re
pugnat actus calefactionis eorum et aptitudo ad
eam contrarita. tenet consequentia. cum duo con
tradictio: non possint essentialiter inſelle eidem
rei. Dicendum cum autorebus φ lipparia est feb.
sed potest dupliciter considerari. vno modo vt fe
bris: et sic habet aptitudinem ad calefactiones ex
tremorum. Alio modovit lipparia: et sic nō habet
banc aptitudine: immo sibi repugnat. J. Contra
lipparia continetur sub feb. tanq. species sub ge
nere, ergo sibi nō repugnat de scriptio generis ne
getur antecedens. q. lipparia nō est species feb.
sed modus quidam. sicut bomo abſcillo pede est
greſſibiles. et tamē sibi vt abſcillo pede nō compe
tit eſſe greſſible: quod inducitur in deſcriptione
bominis: licet fibi vt boc competat eſſe greſſible.
Et cōsequenter sequitur φ lipparte vt lipparia re
pugnat φ fit ſe. et homini abſcillo pede repugnat

De febre

Φ sit homo diffinendo hominem: φ est animal ra-
tionale morALE bipes greſſible. Et er bis faciis
est solutio ad omnes inſtantias. Mo cumentum ve-
ro earum ſez pruinarum necefſe est eſſe in actu ad
infrigidandum vt ſint potentiœs ad ifrigiandā
extrema φ vapores ſebriles ad caleſaſcendū. Aliſ-
ter. Mo cumentum vero earum. f. februum necefſa-
rium est eſſe in actu. In extremis quamuis ſint in
frigidate. Ex quo ſequitur φ extrema patiunt duos
mo: bos contrarios actus. malam complexioζ
frigidam et ſeb. ſed malæ complexio frigida est p
eſſentiam in extremis et ſeb. ſolum per communi-
tatem a corde. vtręs enim moribus est in actu in ex
tremis cum ab utroque actualiter ledantur.

I Febris in qua fit vnaqueq duarum rerū in vno
quoq duorum locorum. Lap. liij.

I hec febris fuerit non erit niſt
vbi ſunt due materie frigidemo
te propter putrefactiones: qua
truvna e in iteriozib. et altera e
in exteriozib. et nō ealiq ea: plurimi nocus
mēti Deide cui iepiut putrefieri mādatna
queq earum vaporem calidum comprehe-
dentem cu partibus ſuis et ybi est frigidus.

I p[r]imo notificat banc febrem Secundo remo/
uet dubium. secunda tbi (Et tu quidem) In p[ra]
parte dicit si fuerit nec febris qua si oubitaneytru
reperfatur non erit niſt ybi ſint due materie frigl/
de mote feciliter localiter per putrefactiones qua
rumvna est in interiozibus: altera in exteriozibus
et ſupplere quia vtræs earu putret ſecùdum par-
tem minorem: ſed ſeculum malorem nō putret
vtræs ſecùdum partem non putretem infrigidat
locum in quo continetur. ſed ſecundum partem
putretem vtræs mittit vapores calidos cale-
facientes totum p[re]terey illas partes que actu
infrigidantur. ſecundo dicit quod non est aliqua ea
rum plurimi nocumenti. quia ſi effect aliqua earu
plurimi nocumenti propter ſuam malitiam mani
ſestam vel occultam. et proprie inſtrinſecam: tunc
calor: fugeret interius. et ſentiret erterius ſolus
frigus et non calor. tertio dicit quod cum ſile ma-
terie incipiente putrefieri mittit vnaqueq vapò-
rem calidum compregebentem cum partibus
ſuis: etiam ybi est bumo: frigidus: licer tamen
partem infrigdatam ab bumoze frigido non ca-
leſiat: ſed partes sibi proximas.

C et tu quidem iam ſciuisti caufam in re-
gimine h[u]o[ri]s frigidi in dispositioemot.
I[n]n bac parte remouens dubium dicit quod tu
iam ſciuisti caufam in regimine h[u]o[ri]s frigidi in
dispositioemot? id est ſa ſciuisti: fecilicet capitulo
de rigore caufam quare bumo: frigidus cum mo-
uetur infrigidat et ſentitur eius frigiditas culus
frigus duz quiſſebat nō ſentiebat. Sed nec cau
ſa dicta est in capitulo de emſtala. et in capitui
lo de rigore. ſufficiant ergo que ibidem dicta ſunt.

Primo notandum p[ro] declaratione prima
partis quod materia frigida inſtrin
ſeca ſola putrens ſcom minorem partem faceret
emſtalam. materia vero extrinſeca ſola putrens
ſcom malorem partem faceret lippariam, ambe
vero simul faciut febrem in qua interioza et exte-
riona ſimul calent et frigent. et in veritate nec ſeb.
eſt composita ex vna emſtala et vna lipparia. Et
mirum est quod ponens Auicen. in capitulo p[re]
cedenti cauſas

Secundus

Flegmatica.

quandocque mouetur. s. localiter et incipit putre vincit virtutem plus: cù ipsa mota localiter qùn in cipit putrere et porrimare vincit virtutè plus ceteris cùm partibus bumo: motus plus no cet ipse quicæscens, et facit eam virtutem belitantè. s. dubitante an debeat gredi et travirtutè an qæscere, nà quocunque modo timet ne succubat, cùus virtutis belitatio patebit ex dubitatione medici vitè geret tis. sicutus, dubitat emi medicus quid acturus fit.

Et que si dimissa fuerit cum materia non sufficiet contra materiam. Et quando oc cupatio fit in euacuatione eius cum facili tate sit inobediens: aut mouetur motu: pse focante virtutem et quando occupatur in euacuatione eius cum soluzione ventris: aut flebothomia cum labore nò tolerat vitutus. Quomodo enim tolerabit cum sit illic cum sua quiete sincopis: cù cito: toto ipsi indigent euacuatione vehementer.

In bæc parte notificat banc feb. ex difficultate cure, oftendit emi quantus difficile fit bene curare banc egritudinè. et bæc difficultate apperstutis belitatio. Et primo oðit difficultate cure ex parte eionis. scödo ex pte cibationis. scöa tib. (Et rite rum.) In prima pte dicit sc. ipse virtus fuerit dimissa cù materia ipsa nò sufficiet extra ipam: quod suffoca bitur a materia. et qùn fit occupatio in eione mate rie illius cù facilitate. et cù euentibus lenb? mate ria nò obedit eiont: aut forse agitata a medicina mouente: et nò euneante mouebit motu prefocantevitur repens ad mébra nobilia et prie ad cor. et mé bræ spuria: et qùn occupabit in eione eius cù solu tione ventris labotofa. t. forti aut cù flomita non tolerabit sicut. Quedo emi tolerabit cù fit illic mate ria quicæcete sincopis. nà multo magis fiet sincopis materia mota: q. plus euapozabit ad cor. et in eione spiritib? eductis magis cadet virtus. et cù boc indiget eione webemèter ppter multitudinè materie et malitía et? manifestius tis nocumentus est in eione per flomita cù prier agitatione que fit per flomiam magis debilitèk virtus: et magis perducatur ad frigidorù incradationem: quare ex toto pibetur. 12. terap. 7. 16° continentis.

Et iterum ipsi indigent cibo vehementer: quoniam in humoribus non est quod nutriat corpus et viuicicet ipsum et corpus eius est prinatum nutrimeto. Quod si studueris in cibado additur materia diminuta. et si non cibatur cadit virtus.

Et hæc oðit difficultate cure: p[er] debestatione vir tutus ex pte cibationis. D. ipse multi indigit cito qùm in buòzib: eor. nò est aliqd q[ui] nutriat corp? et viuicicet ipm. Et. n. corp? p[u]atu nutrimentù ipse studuerit in cibado addek materia dimiuta. t. pauica exis in copatiòe ad seipaz multipli catat p[er] cibù bint. n. stòz. nò b[us] digerentè. imo materias crudas multipli catè: et si nò cibat cadit s[er]? Quid a[ut] factendù fit i[mi]t [de] bestatiorib? videbiti in cura in plis t[em] b[us] est morat? n[ut] medici soler? succurra c[òt]i.

Sed dubitatur

q: dicit Aut. q: nò est in buòzibus cori? q[ui] nutriat corp? Lòtrartù inuit. B. 12. terap. ca. 2. 0 vbi dicit. Languentù emi q[ui] ad postpositiunt sunt ferut seculum ex ipsis quos habet crudis buòzibus vt gestis nutrito corporæ. J[de]z Raf. 16°. còtinentis cap[ur] scödo. J[dicendum] cum Rasi et Bale. cp. lit

cedenti causas lipparre non posuerit banc cau/ sencilicet flegma extrinsecum quod s[om] par/ tem malo: zem et non putrentem infrigidat exte/ rioza. et secundum mino: zem partem putrentem mittendo vapores interius calefacit interioza.

J[ed] instatur bæc feb. non reperiri. quia sequere tur quod si interioza et exte/ rioza simul calent et fri gent quod in eadem parte adequate simul interderetur caliditas et frigiditas. Respondek negan do consequentiam. p[ro] quo imaginàdum est neu trum istozum flegmatum esse còlinuum in parte in qua continetur. sed quodlibet istozum intrinsecum cujus extrinsecum esse diuſum in minima aut in paruas partes que minima in poris continen/ tur: et cum pori non ſunt continu in vno pozo erit minimum flegmatis non putridum ipſuminkridans et pars propinqua illi pozo calefi: aut a minimo flegmatis putrid: aut a vapòzibus pu/ trentibus qui vadunt in vnuerum corpus. et p[ro] p[er] propinquitatem partium: quorum vna pu/ trefit et altera infrigidatur vt tam intrinseca q[ui] extrinseca apparcant simul calere et simul frige/ re: ſicuit obiectum cùs: partes proxime et minuti: me eſſent diuerſis colozibus colorate: vt puta vna colo: albo altera colo: erubo: appare totum ru/ beum et totum album viſu nequeunte diſtingue/ re p[ro] p[er] paruitatem et propinquitatem inter partes rubeas et albæ. ita accidit in propositio vt tactus decipiatur: et ſimliter ſensus communis ipſis nequeuntibus diſtinguere inter partes cale factas et infrigidatas p[ro] p[er] earum paruitates et propinquitatem. et non ſolum boc accideret in partibus valde paruio: fed etiam in grandiuſcu/ lis ſue proximis. limo interdubus neſcimus diſtin guere inter vnum dentem dolentem. et ſibi p[ro]/ mul non dolentem.

J[ed]ekebæ: ſincopali buòzofa.

Lap. 1. 111.

Et in plurimum est p[ro] p[er] flegma crudiz repletionale q[ui] facit febrem diſpartitam pluri mum: quia tam vincit virtutem

Et in plurimum adiuuat ſuper eam debilitas oris stomachi: et quan do mouetur et incipit: in putrefactione vir tutem vincit plus et facit eam heſitantem.

In boc capitulum diſwiditur in duas partes. nam in prima determinat de bæc feb. quando fit a fle/gmate. In scöa quâdo fit a colera. scöa in fine ca/ pituli tib. (Et quâdoç.) prima in tres. nà in p[ra]ma notifica eam ex causa: et aliquid ex acciden/ te. in scöa ex mò. in tertia ex accidentibus. scöa tib. (Que si dimissa fuerit. tertia tib. (Et accidit i in/ ceptione fut.) In prima parte dicit q[ui] bec feb. in plurimum p[re]p[ro] p[er] flegma repletionale ideſt multe quâtitatis. vel repletio: ale. i[mi] per multas repletiones et naueſtiuas ſatietates cògeſtù: quod facit feb. diſp[it]itam. i[mi] diuerſam ab alij[us] febribus flegmatici: et in accitibus et in cura. Aliter diſp/tita m. i. interpolatà. est emi freqüntius. yt dicit Be. interpolata q[ui] còtinua. tertio diſp[it]itá. t. diſtantes a fuis paroxïmis vel ex acerbationibus. l[us] emi ma/ teria ſit multa. est t[em] frigidæ et groſſa valde que fa/ cium ad postpositio: paroxïmo: q[ui] flegma iá vincit virtutè p[er] t[em] ſui multitudinè: frigiditatem et groſſitiam. et in plurimum adiuuat ſuper eam. v[it]o: tostam debilitas oris stóti que. est causa. vt fiat ſincopis per còtitem coridis ad os stomachi. Et

## Tractatus

bumozes aliqui nō sunt multū crudi et malit: bol
mines tunc nō sunt malit coloris: nec cōcauati in
oculis. 4. tales pht nutriri flegmate per abstinen-
tiā in fanguine nō et bos cōrting euadere. Alii-
quin būores sunt mali crudi idigestibiles: et bō est
cui malo coloze. e.f.plūbeo tendēte in fusceinē et vi
riditatē: et quasi cæt Marcus: et ex bis nō pht nutriri
et rarissime euadūt. Aui. B. si vero nō solum crudi
cōtigerent effe: 5. inim cozruptis aduenerit vt nō
posset vigeri iposibile est salutarii ita egrotat.

Et accidit in inceptione sui vt effundatur
ad cor res frigida faciēs accidere sincopis
et minoratur pulius: et tarda: et fit rarus.
Amplius natura sollicita est in calefactione
materiei et subtilisatione ei? Et putredo q
mouetur in quasdam partes eius adiuat su
per eā ergo euadit cor a nocumento et frig-
gore ei? et cadit in nocumentu caloriz ei? q. re
fit pulius velor. et pprie in cōstrictione sua
plusq. fit velocitas alioru: quis illud q. vi
cit cui hoc fit paruitas tarditas et raritas.

Et dic ponit signa et accitia ei? quorum p[ro]mu est q
in principiis fuorui parorismoru effunditur res fr[ati]
gida. i. vapor frigidus ad cor faciēs accidere fin[
copim l3 etiā būno frigidus posset effundi ad cor
et pprie in cōntinau et pulius fit paruus tardus 4
rarus respectu fut sanc deinde frigidato. Ampli[
dedit deinde natura est sollicita in calefactioē ma-
teret et subtilisatione eius, mediante sp[er]t calo-
naturali, et putredo. i. calo: putredinats q moue
tur in quasdam partes. f. pacilius putrescibiles ad-
tuam sup eā. f. calefactionē materiei. ergo p[ter]p
banc calefactionē euadit cor a frigore et nocumē
to eius. f. fincobi et cadit in nocumentu caloziu
eius. f. būoris frigidi putridi: q. nocumētui est fe,
quare fit pulius velox et pprie in cōrritioē sua
plusq. fit velocitas alioru: f. pulsum precedenti: 2
quasi sunt pulius naturales: quāuis illud q. vin
cit. i. q. q. fin pln fit paruitas tarditas et raritas. f.
in coparatione ad pulus altarii feb. Ex quib?
babet p[ro]io q. enaio a fincobi fit per calefactionē
materiei tā a caloze naturali q preternaturali, et
p[er]q. in p[no] motus būoris nō erat feb. G. Babek
ſeb q. cui ſeb. ſuperuenit fit pulius velox et p[ro]
prie in p[er]trictioē sua cui matos fit necessitas erpelli
di fumos q. eventādi. G. Babek tertio q. pulius in
bace. e. puus fin plurimū tardus et rarus in cō[
paratiē ad pulus altarii ſeb. q. būor faciēs bāc
ſe. est radicaliter frigidus valde. in cōparatiē ta
men ad pulsum naturalē est magnus velox et fre[
quens: aut ſaltem velox et frequens.

Et periodus eius est periodus flegmatice et non alteratur ab ea.

Et dic ponit ſeem ſignu. d. q. periodus eius est pe-
riodus flatice: q. iuadēs quortidie. e[mi]n ſla in mul
ta quāritate fatis cori. p[pi]nquinum: 2. nō est tante
grosſitie: ita paucu: ſicut flegma vitreu: p[ter]p
ea nō est aptu parorismare de tertio in tertiu aut
de quarto in 4. m. ſicut aliqui poroſmat. ſa vitreuz.

Et est cui ea iſlatio faciei et mollicies cor
poris: et colores habentiu eā nō ſignum ſup
dispositione vnā: imo quādoq. est cinerea 2
plūbea eius materia: et q[ui]n[que] fit citrina: et
q[ui]n[que] fit nigra: et q[ui]n[que] ſunt labia eoq. ſicut
labia comedentis mora: oculi nō eozi nō ſunt

## De febre.

ſuci virides exeuntes val de apud cōmōti
nē egritudinis; et ſit ſicut maniac? et q[ui]b[us] est
ſub hypocūdrijs eoq. e[ve]h[em]ētis iſlatiōis
et ſilt vīſcera eozi: et quādoq. euomūt ace
toſum: et quando est eis aſa in quibusdam
vīſceribus: tunc nō iſperatur omnino.

Et hoc est tertii ſigni q. q[ui]b[us] est in ea. ſeb. inſlatio fa
ciei ſicut in caſeſa p[ter]p. vapores groſſos platuz
crudo: u[er]t malitā diſgestiōis et mollicies ſup[pi]
ciei cor[pi]s p[ter]p. klatis būdiſtatē. quarto colo[ze]
patienti ea nō ſunt fin vnā dispone: q. q[ui]n[que] ma
teria eius patiētis. i. cor[pi]s ſup[pi]ctes q. e[li] mate[
ria: et ſubim coloru nē cinericta. q[ui]n[que] e[li] citrina. i.
viridis. Sic e[mi]n vn[que] q[ui]n[que] p[er]t o ſumit. vt tertio
p[no]ſtico[ru]n comē. 2. Et i[vo] regi acutōrii. comē.
2. 1. bec aŭt dueritas i[qui]t d[u]erum gradi pu[
gne et ſuffocationis caloris ſub materia. nā cum
minus ſuffocatur appet colo: cineritus vel plu[ri]
beus. cui aŭt plus fiet viridis vel n[iger]t: et q[ui]n[que] ſint
labia eoq. ſicut labia comēdētis mora: q. denigrā
tur. p[ter]p. cām dictā. oculi eozi nō ſunt ſut[ti] virides
p[ter]p. moſtificationē caloris inati exeutes. i. emi[
nentes p[ter]p. multos vapores platicos groſſos
facientes eos intumefcere: q. p[ter]p. ſuffocatione
apud cōmōtionē et v[ic]toria egritudinis cui vebe[
mens fit pugna: et ſit ſicut maniacus q: nō p[er] in
vno loco quetiscere p[ter]p. angulitā p[li]tō et cordis.
appet ſicut et maniacus p[ter]p. terribiles aspectu
ſequentē tumoſe faciei p[ter]p. groſſas viſcoſitates
extendentes eā et malitā calo: de quo ſupra appa
ret e[mi]n ſicut babens maniā lupinā. et q[ui]b[us] ſub
by pocuſtrijs eozi e[ve]h[em]ētis iſlatiōis p[ter]p. ve[
toſitates groſſas cōntentas intra vīſcera eoziu. et
ſunt inflata: ſicut ſlōs et intetina ex eadem cā. et
q[ui]n[que] vomut a cetoſum. f. c[bi]li corzutu ad aco[
tiſates. et q[ui]n[que] flegma acetoſum. et boru cāe note
ſunt Et quādo eis est a[pa] in aliquo vīceru loco
nō est ſpes i[ber]atiōis: q. malitiā a[pati]s nō p[ot]
virtus ita oppreſſa tolerare. vna e[mi]n cōſis fal? a[pa]
tis in interio[bus] est virtutis robur. 10. terap. 5.
caplo. Amplius ſtos nō poſtimus cibare moſtoe
a[pati]s: et cibo indigent cā debilitatis nō baben[
tes fanguinem laudabilem quo nutrantur. vt di[
cit Bale. ibidem. et in ſo d[omi] tera p[entice].

Et quādoq. accidit eis in quibusda ho
ris ex colera domināte groſſa: 2. fit cui ea vi
ſeceribus aduſtio et euomūt colera: 3. et ſunt
ei periodi flegmatice fin plurumum.

Et dic p[ot]it ſincopal q[ui]n[que] fieri a cola groſſa mul
ta. cu[i]tus ſignum q: fit a duſtio in vīſceribus et euo
mūt colerā. ſunt 2. et e. f. ſincopal i. colerice p[ro]di fle
gmatice fin plurimū p[ter]p. multitudinē colere. ſi
cut e[mi]n ſlegmata p[ter]p. paucitatē f[leg]matiſis ali[
quando parorismat parorismis tertianē: e[mi]t as
aliquando colerica p[ro]pter eius multitudinem
parorismant parorismis quottidiane.

Et febris ſincolalis minuta subtilis dicitur fin
copalis. quita fit cum ea ſincoinp. dicitur minuta
q[ui]ta pendet a pauco bumoze ſubtili et in boc cō[
tra distingutur ſincolali būozose. Lap. I.
IV.

Et febris est acuta et cadit pul
ſus et virtus in parorismo vno
aut ouob? parorismis cui addi-
tione et eueniens in corpe cui ve
locitate. Et quādoq. nō ſufficit
cum ea

Secundus

cui ea virtus visc ad quartu; et fit ex chimis
subtilibus plurimù quorù colericù est vehe
mentis subtilitatis et pfunzionis male
substantie venenose cui ias accidit putrefa
cio in corporibus calide completionis sic
ce valde et plures parorismi huus febris
sunt parorismi tertiane.

In misa divitione bui, capli ppter breuitatem eius ventam? ad expositione eius. Et acuta, quæ se/ uorum accituntur, cire terminatiōs, et cadit virtus, s. a. ialis et naturalis et pulvis in paroxismo p[ro] et uodùs parorismis: cu additiōe, et multotius ca dit in scò poximo, et euèntés in corde cu velocita te, i. velociter intedict; et puentit ad statu, est, n. morbus quacutus et quibus non sufficit ei virt? visc ad quartu, s. paroxismu, quæ frequèter morit in quarto paroximo vel an. Et fit ex chimis, i. buòzib? sub/ tilibus quorù primu est colericù, vebemètis subtili litatis et pfunditatis, i. rōne subtilitatis multum se, pfundantis in subam mebzoz, et male sube, i. propioritatis venenose: cut accidit putrefactio, quæ alnon faceret feb, in corpe cale cōplonis et fiace valde, hoc est inter alia corpa maxime aptum ad multiplicacionem buius colere et plures par/ orismi sunt parorismi tertiane.

Pro noticia
fincopalis minuke primo
videndu est qut būzes fa/
cunt bæc feb, scò do que fit, tertio in quo tpe butus
feb, accidit fincopis. Quantu ad primu ex snia
Autc. cōp:ebendumus bæc būze: esse subtilè vene
nofum pm plm colericù. Et infert ipam eſse mate
rtā furioſam. Illi ergo būzes quī colerā babet
butus cōditionis p[rit facere bæc] feb, ſcut ſanguis
subtilis vapozuſus, et forze b[ic] faceret cōtinau: co
duſam, et forze aliquid ſka subtilleyenenofuz, etiā
infertur. ſcò nec colerā 3 inartā: nec p[raſinā] poſ/
ſe facere bæc fe, cu: ſint inter o[ſ]es p[es] ſpnes colere groſ
ſiozes que t[em] ſm verioſe ſniam p[rit] facere febrem
tā cōtinau: p[er] interpolatā etiā salubr: 13 yaac, 5°
februī opineſt 3:10. Ad ſcò d[ic]endu bæc feb.
fincopalè ſm plurimù effe cōtinau tertanā aut in
terpolatā. ſm q[] materia putret e[] venas aut intra
aliq[ui]n effe cauſonè ſi putrer p[pe] co, ſz. erit cire ter
minationis ad morè cu frequèti fincopt. aliq[ui]n ce
cōtinau: conſuam q[ui] ſanguis effet in cā, et q[ui]s
quottidiana q[ui] penderet a: klate. Ad tertiu autè
d: p[er] in interpolatis et cōtinau: p[or]tionalibus
ſm plurimù in p[r]ncipijs p[rt]icularibus accidit fin/
copis. t[em] p[er] p[ar]cōpationem cordis ad os stōt ad
qu[em] magis reſit materia in p[r]ncipijs p[rt]iculari/
bus p[er] in reliquis p[tr]tbia, i[de]o magis feruntur ad
co, ſed in cauſone et cōtinau: cōclusa magis acci
dit fincopis in statu viuierali.

In e[]fe, diurna et nocturna ex ſlaticis. Lap. Ivi.

Turna est cuius parorismus acci-
dit in die et et? tepor in nocte: et no-
cturna est ecōuerſo.

In p[ro] notificat bas ſe, ponèdo e[ar] q[ui]
tatè, ſcò e[as] adinutè: cōpa, t[em] ſb. (Et vireq)
sunt male.) In prima parte d[ic]it q[ui] diurna est q[ui]e
afflìgit in die, et eius tepor est in nocte, nocturna
est ecōuerſo. I. q[ui] afflìgit i[no]cte et et? tepor èn die.

C[it] et vireq sunt male.

In p[ri]nti p[re] cōparat e[as] ad inutèc, et p[ri]mo p[er]
ne couenienti: scò p[en]es d[omi]n. ſcò ibi. S[]s
diurna est.) In prima parte d[ic]it q[ui] vireq sunt ma

Flegmatica. Fo.cccciiiij.

le, cuius cā est: q[ui] ambe sunt longe ſm plurimum.

In sed diurna est deterior et longior et fac-
cit cadere multotiens p[er]t longitudines
ſua et ſu[n] eventu in calore diei in ethicam.
In p[re] p[ri]nti d[ic]it diurna e[ra] l[og]iorè et deteriorè.
q[ui] p[bat] trib[us] rōntib[us] qu[ar] multotius facit cadere p[
]p[er] ſu[n] euètui diei et etibicā, due e[m] cāc simul p[ur]c
rūr et ad etibicādu corp[us], l[ong]itudo ſe, et calo[rum] diei.

C[it] et ipſa n[ò] effet ſeu a[n]o accideret ho-
ra a[per]tionis poro[nu] et resolutionis vapo-
ris; et n[ò] accidit n[ifi] p[er]t multitudinem
materiei et for[ti]tudinè eius.

In scò cā, q[ui] ipſa, ſ[di]urna n[ò] effet ſeu a[n]o acc
deret bo[ra] a[ptionis] poro[nu] et resolutionis vapo
rum, b[oc] a[ut] e[st] in die ſicut ecōra e[st] in nocte p[ro]
pter frig[itu]ditate eius claudun[que] por[it] et p[rib]e[ct]
res[olutio]. Et a[ut] accideret in die ſignificat multitudinè
materie et for[ti]tudinè e[m] q[ui] grossit[ate] vi[sc]oſitare.

C[it] et est neceſsarii c[ui] hoc vt patientes e[ra]
c[ib]ent in nocte et n[ò] p[mi]ttan[que] dozmirè ſup
repl[one]s ſt[ori] et p[ri]cipian[que] vigilie et e[cr] e[is] q[ui]
faciant cadere virtutè et toleratia ſe, in ca
lo[re] diei et vigilie in frigore noctis ſunt e[is]
magis digne q[ui] faciunt cadere in ethicā.
In dec e[st] tertia r[ò], q[ui] op[3] vt patientes diurna[que]
bentur in nocte et n[ò] p[mi]ttan[que] dozmirè ſup reple-
tionè ſt[ori] et p[ri]cipian[que] e[ris] vigilie, et e[cr] ſ[vi]gularè in
nocte e[ris] q[ui] faciunt cadere virtutè in etibicam.

C[it] et ad ſomnù est de gne ſeb. difficiolum.
In e[ra] cōcludit q[ui] bec e[st], ſ[di]urna e[st] e[cr] gne februī
difficillt[us] et ſupple difficilio: q[ui] nocturna.

Ebis tribus cauſis etra victa i[mi]nti
c[ui]nſt. Primo o[is] ſe,
bumoralis p[òt] eſſe diurna vel nocturna ergo n[ò]
tin bec ſeb, erit ſl[atica] c[ò]tra rubricā, t[3] ſna: a[n]s
faci[re] p[òt] p[ar]b[ar] e[def]erit[io]t[é] diurna et nocturne,
In scò nulla ſeb, eſtua e[st] p[er]or et l[og]ior byema
li ceteris p[ar]b[us], ergo nec diurna e[st] p[er]or noctu-
na t[3] ſna, q[ui] q[ual]is e[st] p[or]po[z]tio e[ſt]atis ad byemè
talem p[os]ſumus ſingere diurne ad nocturnā, a[n]s
ſumit, 2. a[ſſo]. 29. Eſtue ōrtane vt multu b[re]ues
ſut, a[cr]c. T[er]tio ſe, veni[es] in die venti i[pe] p[oz]
tionali ſeb, et n[ò] ſeb, ventiens in nocte: i[gi]t n[ò] l[og]
gior: neq deterior: t[3] ſna, ex 2. a[ſſo]. cōmè. 34. In
morbis minus p[er]citat[que] a[n]c, et a[n]s e[ſar]is notu-
nt. P[ri]terea in die plus de materia resolu[ti]q[ui] calo-
ſe diei dilatantè pozos et ſubtilſant[é] materiā e[co]
tra in nocte: i[gi]t a[cr]c. t[3] ſna c[ar] resſol[u] materie faci[t]
ad breuitat[é] et falubritat[é], a[n]s a[ut] e[ſar]is notu-
t. T[er]c c[ò]tra alia p[re] inſt. posſible et nocte eſſe
valde longā in qua c[ib]ari poterunt patientes et
do[mi]re: i[gi]t r[ò]. Aut, n[ò] e[ſar]i ſufficiés t[3] ſna, et a[n]s
e[ſar]is manſestu. P[ri]terea matoria vel equalia
nocumenta ſequunt[que] ſi ſeb, fit nocturna, q[ui] op[or]te
bit infirmu[que] ſimul vigilare in nocte et c[ib]are in ca-
lo[re] diei, quare per vtrùs[que] equal[que] ducit ad etibicā.
In p[ro] boru[us] solutione p[re]miſtendu[que] p[ri]o t[3] diur
nam de quocunque b[u]no: p[os]ſimus cōparare no-
cturne de c[os]ſimil[que] b[um]ore. In[ten]tio t[em] Autc, ſuſt
b[ic] cōparare diurna ſl[aticam] nocturne flegmati-
ce, vt p[3] ex rubrica capli et ex cura q[ui] ponit inſe-
rius. In scò p[re]miſtendu[que] Aut, in bac c[ó]para-
tione ſupponit p[ita]t[io]ibus exceptis bis in qu[em]
bus fit c[ó]paratio et vertiſimil[que] ſm plm ſequi[t]
bus ad c[ó]parata. In e[ſar]miſtis ſit bec p[ra]z[ato].
diurna et nocturna ſunt male. P[b]atur, q[ui] ſeb, fle

Tractatus

gmatice sunt longe longo? paroxismo? pauca
rum quietum stōm de habitantes. ikt sunt male. t3
pōna, et anis est Aut. ca. de klatica. I scōa cōcluſio
t3 nō ſi neceſtariu diurnam ſemp nocturna eſſe
peſo? vt p3 ſi est diurna nocturna peſor. Lōclu
ho quāntu ad p3ma partē. pba.nā p3tingēs est pp
cām exterio? aut alia qualēcùs ſlegma modicis
et benignu moueri in die. et ecōtra in nocte mul
tum et malignu. ergo t.c. scōa ps pba. q.ni ſle/
gma eſſet valde multi et malignu diſſerret motu
ſui ad nocte que est boza pportionalis eius mo/
tui q auct moue in die nō puencit niſi et magna
ſtimulatione virtutis ſeſqnte multitudinē: aut et
malitā. ſte bāc. ſeb. moueri in die qn eſt vapors
et materie tranſpiratio ppter caliditāt diet 4 po
rozu aptione ſignificat magnā eius malitā. et ecō
tra moueri in nocte nō ſignificaret hoc ex cauſis
t3rijs. ppterēa cū iltud ſit ſlegma durās longo tpe
in ſuo paroxismo vel exaerbatione quantučung
 dies longa pona: opor: ebit in ſirmu in nocte ci
bart. 4 ita notabili tpe impediſt ſomn? et pudeſt
corpus ad caſum virtutis: er ad etbica ppter mul
tam resolutio ſctam taz a calore diſt q a ſebre.
aut ppter nocturnas vigillas. Sed ſi ſat ſeb. in
nocte t3 ſint vigiliē nō erit resolutio diſet nec tāta
ſeb, et die poterit cbari ſebriens 4 dormire ſuis
tle ſomnus nō ſit ita cōueniens ſicut nocturnus.
I Rōnes facte in t3riu et bis ſ facile solut poſſunt.
I Ad p3miu dictu q et Aut. cōparat bic noctur/
nam et diurna flegmaticas alia ſmittens. I Ad
ſcom d. q talis nō ſit ppozio t.c.nā dies nō du/
rat tanto tpe q poſsit in ea tāta egritudo formi
r. y.° nec paroximus ſed in eſtate ſic ſco mouert
de die cōtra natura flatis arguit mato?e multitu
dinē et malitā. Sed flegmaticā ſkier in eſtate nō
arguit tāta multitudinē 4 malitā. Picterea diur
na b3 paroximū valde longu et eque longu: aut
longlo? nocturna aut eſtua respectu byema.
I Ad tertiu d. q ſe. flegmatica venēs in die venti
in tpe magis diſproportionali q proportiona/
liq. t3 dies ſit pportionalis rōne ſeb. et t3 im/
proportionalis rōne cauſe ſeb. que impoportio/
nalitas eſt malo: q ſit pportionalitas rōne ſeb. cū
bec ſe. pèdeat in eſſe et conferuari a ſua cā. ſlate.
I Ad alia q t3 plus de materia resoluāt in die q
in nocte 4 rōne but? diurna debereſt eſe bezu?
t3 multitudo materie aut malitā malo: in diur/
na q nocturna facit tpſum magis prolongari.
I Ad aliu d. q qn noſt eſt longa dies eſt bezuis. 4
cū paroximus flegmatice duret. t8. boris quato
minus occupabit de die tanto plus occupabit de
nocte. iſgitur in nocte impediſt forſe cibus et ſom
nus: aut ſaltē ſomnus. Ad viltumus patet ex deter
minatis in questiō quid et respondendum.

Jura flegmatice.

Lap.

I viij.

Ara huius egritudinis diuerſi-
catur ſin hoza ſuas. l. principu 4
augmentu et statu declinatione
et ſin appitione digōnis in ea et
eius occultationem: et diuerſiſa: ſin mate
rias ſuas. l. klatica acetoſam et flegmaticā
vitream. et flegmaticam ſalfam et dulcem.
I Scip. ponit curā daru ſebriu quas ſupertus noti
ficauſt. b3 bec pars duas ptes. I ſn prima curat ſe
gmaticas cōſter euſientes. in ſćo curat eas que
raro euſent: et ad klaticas reducunt. ſcōa ibi. [Et
cura earu eſt. pp. in qua.) Prima in duas. in prima
ponit curā flegmatice interpolate. ſcōo adaptat

De cura

curās eius klatice cōſtinue. ſćo ibi. (Lura eius.)
Prima in duas. q.2 primo ponit curam que debet
fedb et cauſe: ſcōo docet ſuccurrere acceſtib?, ſćo
ibi. (Et ſuccurrat vomitui.) Prima in duas. pio
ponit tria a quib? ſumik modus ghalis curatiōs
eius. ſcōo exequitur. ſćo ibi. (Et oēs eius ſpes.)
In prima dictit. curā eius diuerſiſarii ſin tpa ſeb.
1. p.111 augmentu statu 4 declinationē. 1 ſcōo etiā
duierſiſarii ſin appitione ſDIGeſtonis et eius oc
cultationē. tertio ſin materias ſuas. l. flegmaticā
acetoſam: et klatica vitrea, et klaticam ſalfam. et
ſlegmaticam dulce. I primo notandu tpa in mor
bis materialib? dupp. diſtingut. l. penes acceſtia
ſue morbi cēntiā, et ſcōo penes materiā. Pia3s 01
ſtinctionē primo expeſſell. 2. ſcōaz cū dixit curam
duierſiſarii ſin appitione ſDIGōnis et et occulta
tionem. I pio quo ſcendu q. ſin prima diſtictio/
nem maritime diuerſiſa: regimen in cibo et potu
cu dieta ordīnanda ſit in relatione ad statu pria
affo. cōmē. 10. Penes vero ſcōam diſtinctionē di-
uerſiſa: regimē medicina le cū nondu digeſtam
materiā op3 digere, tpa3a0 digesta op3 euare. 4
canc marie expeſſit in flegmatica cūnī ea tpa pe
nes materiā ſepe cōfundam. nā poſtch apperuit
manifesta ſigna digōnis iteru redeunt ſigna cru-
ditatis ppter materie et berogen eſtatem et multe
tudinem. quib? redeſtib? op3 curare cura princi
pij et dimittere curā augmenti. I scōo notandu
q t3 ppter bas quatuor ſpes flegmatis ſint mul
tie alie potentes flegmaticā facere: be tamē ſunt
principales et frequētius cāntes klaticā: quou? re
gimē reliquorum regimen facile pōt cōpribendī.

I C et oēs eius ſpes cōciant in hōza princi
pij in tribus reb?: in neceſſitate leniſica-
tionis equalis aut vomit? et in neceſſitate ad-
ministrationis ſubtilianium et incidentiī
et diureticozum.

I Scip. pfequif curā, primo ſin diuerſitātē ſepor2u
ſcōo penes diuerſitātē ſpērū klatice. tertio ponit
medicinas cōuenientes ſin tllas intétiones. ſćo
ibi. (Ampli? diuerſiſa.) tertia ibi. (Et cōuenē
tes.) Prima in tres. pio ponit intentiōes curan/
tes que debent in p3n. ondendo qid in eo ſit facien
du. ſcōo ondit quid ſit factendu in augmento. ter-
tio ordīnat regimen in relatiō ad statu dans in/
telligere declinationē. ſćo ibi. (Et in augmēto.)
tertia ibi. (Et foſtasse eſt.) pria in duas primo po
nit intétiones que debent klaticis in p3n. ſcōo de/
clarat. ſćo ibi. (Et cū ſupuenit.) In pria pte dicit
q oēs ſpes klatice cōuenit i boza pncipii. l. viis
in tribus rebus. pio in neceſſitate leniſica-
tionis equalis. ſecundo in neceſſitate vomitus equalis.
tertio in administratione leniſciantium et incide-
tium et diureticozum. i. prouo cantium vinam.

I C et cuz ſupuenerint fedri dies tres ſub-
tilak in ea materia p2opter ſeb. Et si ante
illud mouebis nocebis et nō facies aliqd.
I ſn ſćo parte declarās dicit q. cū trāſerit tres
dies a p3n. ſeb. materia ſubtilak p ſeb. et aſi illud
t. tres dies ſi mouebis. l. ſi euabīscu ſolutiuis edu
centibus flegma: aut vomituis: aut cū ſubtilian/
tibus incidentibus et diureticis nocebis et non
facies aliquid filles notabiliis iuamenti agitabī
tur materia et non educetur conuenienter. I p3ri
mo notandum q. leniſicatio a ccipitur dupliciter.
pio p eua tīqua educa ſeducunt materie cōes q. ſunt
ſupert fluctates prime digeſtōlis ſicut eſt euatio cū
caſſa et

Secundus

caſſa et ſimſlib', ſćo accipit p. eūone p. quā p[er]ter
bas materiās euamus aliquid modicum de materia
pprīa q[ui] est cā cōſuncta: aut a[n]is ſeb. et vtrac[que] iſt[ut]a
p[or]dici equalis i cōpatione ad eūonē notabilit[ur]k
de materia e[n]tāes. ſuſ vomitus equalis est ou
plex. quidā leuſi in quon[n]o eſt intentio aliquid de
materia p[pr]ia educere ſicut vomitus c[ui] aqua te-
pida et paucu oſtimellis educens t[in] materias in
ſt[no] repertas faciſs eductionis. Quidā modicum
de materia educēs. Iſ co[n]otandū p[u] medica-
men incideſs p[pr]ie cōrtatartur viſſoſitatt bu[]o[]ris
ſubtrilians vero groſſitiet eſus. I[ter]tio notandū
p[u] medicamē diucreticu[b] b[us] educere b[um]o[]zem per
viſas v[ir]ne. bi[c] a[ut] bu[]o[]r est duplex. quidā q[ui] in qua
cunq[ui] ſeb. mult[ipl]ica[que] marie bu[]o[]rali: est q[ui] d[as]
ſe[or]ius. t[he]c[it]um a maſſa ſanguinea per actionē
caſiditatis ſebril[s]. quidā a[ut] est materia p[pr]ia
exn[is]. a[n]is vel cōſuncta ſeb. I[qu]arto notandū p[]
pn[mi] v[le] b[us] duas parte[s]. p[rima] in qua null[us] ap-
paret v[est]igut[i] diſpōnſis: nec[] manifest[us] nec[] occu-
tu[b]s. ſćo est i[qu]a incipit appere v[est]igut[i] diſgeſtio
n[is] i[z] ocultus. e[pe]crip[ita] gr[ā]. c[ui] v[ir]na que p[ri]us erat
ſubtrilis alba albedine tranſluſe[re] tam incipit in
groſſar[em] et colo[ra]tur que i[gr]oſſatio et colo[ra]tio p[ōt]
ſtert i[n]o soli[n]a calo[da] naturali a: i: et i[ta] a[ut] ſebliu[f]ub
ttiliante materiā: et aliquid eius per v[ir]nā expell[ē]
te. vt d[ic]it Aut. et [be]c diſgeſtio occulta. vt dictu[b] est
ſuperti[n]o ne ſeparat augmentu[b] a pn[ō] imo ſtat c[ui]
p[ri]n[ō]. c[ui] a[ut] ap[pe]bit b[yp]oſtātis que est ſignu[n]di[
]ſe[ct]ionis manifest[us]: t[uc]e p[er]ab[it] augmentu[b] a pn[ō]
prīia a[ut] pars p[ri]ncipij durat c[ō]ſter apud Aut. v[ir]n[is]
ad tres d[ies]. Alii v[ō] ſicut Serapio aſſignāt bu[re]
prime part[ie] partim[n]. 4. d[ier]t[u], ſed bec diſſerential
acidiēre p[ōt] et p[te] k[al]um t[ep]um regimis et re-
gionum. I[qu]ibus p[re]miſſis d[ico] de intentione
Aut. in p[re]p[er]ia p[ri]ncipii n[ō] eſſe ſoluen[d] reguſt
niti c[ui] ſoluti[us] lenientibus lenib[que] ſimiliter tunc
n[ō] eſſe puocand[u] vomitu[b]niti c[ui] ſolutibus educen
tibus que in n[ō] cōrtinu[m] faciſis eductionis: n[ō] trabentibus
a longinq[s]. ſi[br] n[ō] eſſe i[cid]cend[u] ſub
ttiliandum: nec p[er] v[ir]nā puocand[u]niti c[ui] ſolutibus
vt puta c[ui] aqua order[em] et oſtimelle ſimpliſt[ie] et tunc
est diſgere[n]i, c[ui] ſubſtriliantibus et i[nc]identib[em] et ab
ſtergen[n]. c[ui] lenib[que] ſicut c[ui] oxi[mel. ſimpliſt[ie] mixto c[ui]
aqua decoctionis ſuc. rubet aut paſſularu[m]. Lum
a[ut] ventu[b] est ad ſo[m]a part[ie] p[ri]ncipij: et appet ve-
ſtigut[i] diſgeſtioniſs occulti[m]z ſoluerē c[ui] ſoluti[n]
bus educenti[b] de materia p[pr]ia ſicut cu[z] deco-
ctione v[n]niu[s]. z[ur]bit a[que] paſſularu[m]. 3. k. 2. et 3. s[.]f. 3[.]q.
d[ec]octio tr[ui]z. 3. miſſeak[que] c[ui] 3. ſ. floz. caſ[ab]. vel circa.
et tunc [z] dare ſo[ſt]ius vomitiu[m]. vt puta. 3. ſ. ori-
me[l]. 2. ſ. 3. ſ. ſuc. r[ap]b. c[ui] 3. ſ. z[ui]. aque q[ui] te[pi]d[u] fuma
tur. et t[ui]z ſubtiliare i[n]ciderē et puocare c[ui] ſo[]
t[io]ſtibus: ſicut c[ui] oxi[melle. ij. radicu[m] aut. v[.] et aqua
kenſculi ap[ri]z et ſpagt. c[ef]ſus t[n]iare videbi[k] cu[z]
ordinado curā[que] et b[oc] est q[ui] ſentit Aut. in textu.

Cōtra predicta

inſa[que] Aut. paru[s] infra incipit et p[ce] dit v[ic]s ad septim[n]o c[ui] gelen[ab]im: et aqua ſent[cui] et aqua ap[ri]q[ui] que ſunt ſubtiliāntia et v[ir]nāz p[] uocantia: et ſic p[ro]cedunt quidam alij.

Pro solutione

p[re]miſtend[u] ſm Gen-
ti. p[ri] incitua t[em] ſubtiliā-
tia p[re]parant materiā groſſam et viſco[ſa]m e[u]on[i]
sed diucreticā materiā per v[ir]nā educu[t]. q[ui] a[ut] p[re]
parat materiā eſt debil[io]tis opatiōtis [que] illud q[ui]
materiā illā[que] per v[ir]nā e[n]tā: e[pe]ſplum i[n]cidenti[n]i:
subtiliāntium eſt oxi[mel] ſimpler vel cu[z] radice ſe
niti[culi] et p[etro]ſilini. Exemplu[que] de diucreticis eſt ſiru

Febris fleg. Fo. cxxxv.

pus de. v. radicibus in quo ponk affarus. iſte e[m]
virtutes. ſ. incisio subtritati et. puocario q[ui]s ſint
distinc[ere] virtutes. t[n]p[ter] patienti diucretare
accidit p[er] puocatiu[m] eſt ſol[u] incitiu[m] et ſubtiliati
u[n]z ſicut i[qu] materia ſit multu[m] groſſa et viſco[ſa] nec
sufficit ad diſgeſtione. t. ſubtiliatione et diuſtione
oximel ſimpler: fed opo[ze]bit i[pi]zu miſcere c[ui] a[ſ]
y[ſ]p[ori]: aut exbibere oxi[mel]uar[u] radicu[m] aut. v[.]q
ſirupus in materia k[at]ſica dulc[t]e n[ō] multu[m] groſſa
aut viſco[ſa] eſſet sufficiens. puocatiu[m]: p[ro]oućas
e[m]t in materia multu[m] groſſa eſſet ſirup[que] radict
bus et affaro [t] b[mo]l. Accidit ſćo[] bec diuferitas
p[ter] diuferitatē doſis. ſirup[que] e[m] diuferibus
in p[ua] do[n] ſol[u] ſubtiliaret et in c[ider]et: ſed in ma-
gna puocaret. Accidit 3[°] bec diuferitas eſt diuſer[
tate] diſpōnſis i[n]ſtin[or] et viar[u] v[ir]ne. i[n]z e[m] ci
cer[u] in boie apto ſol[u] n[ō] mouet. p[ter] v[ir]nā: ſed
materias s[ōt]i et i[n]ſtin[or] ſubtiliāt[er] et abſter/
get t[ui] ſenit ventrē ſua nitroſatione. Accidit 4[°] bec
diuferitas rōne e[or]n[que] que ſecu[m] miſcen[t]a ſirupus
de radicibus ſol[u] puocabit. ſed ſi miſſeak[que] cum
z[uc]. roſ[.] remittit[que] eius puocatio. et remanet diu-
dens et ſubtilians materias. ſi[k] ſi ſirupo ſoluti[
]uo admſſeak[que] alig[d] notabile diucreticu[m] kiet v[ir]ne
puocatiu[m]. 2[°] p[mi]tted[que] penes B[é]. p[ri] i[cid]cēntia t[n]
subtiliātia ſunt dupli[c]ia: quidā lena[n]o agitand[ia]
tia materiā: ſicut ſirup[que] acetoſus ſ. mellinu[s] vel
z[uc]barin[em]. et p[pr]ie c[ui] aceto n[ō] multu[m] acu-
to: q[ui]dā ſunt foſtia que materias p[ri]t agitare:
sicut ſirup[que] acetoſus c[ō]poſit[que] c[ui] radicib[em] vel y[ſ]
po: et cuuſis ac e[m] ſt multu[m]: t[ui] et multu[m] acu[t]
S[il]r d[ic]imus p[er] diucreticu[m] eſt duplex. q[ui]dā p[pr]ie
q[ui] alig[d] de materia e[ti]a p[er] v[ir]nā e[n]t, aliu[n] ip[ro]
p[ri]e q[ui] ſe[pi]m in v[ir]nā precipitat t[n] n[ō] mouet ma-
teriā p[ri]z[ia] ſeb. ſi ſuerit adequate groſſitiet et vi[
]ſcoſitaris. ſed ſol[u] q[ui]dā materias ſerotas ſebri[
bus cōſunctas aptas e[u]on[t] per v[ir]nā: ſicut dictu[m]
fu: t[up]a in canonibus g[ha]libus c[ura]tioniſs ſe.
putt[ie] q[ui]z[ui] ex[pe]li[n] est ſuleb ſubtilē et aqua order[
]ſubt[ic]. i[n]aqua order[u] non eſt multu[m] decoctum.

His p[re]miſſis

diend[ō] p[er] ante 3[mi] diſe. ſ. lante cruditate mate
r[ie] flegmatice nullo m[ō] ſoſt[ui] ſubtiliante i[n]cidere
vel puocāte vt[em] debemus. q[ui] illud agitat et c[omo]
uet in materia ſeſolu[t] ſubtilē et p[er] dimittens
groſſum. A[n]. B. 4[°] de re. ſa. p[al]iter ḥ diucreticis
ſoſtibus loquens. v[ir]natiua vera n[ic]n[ō] laudo i[c].
D[ō] e[m] b[n] est d[ige]rend[u] tanta turbatiōe vel c[ō]
motione nequaqua[t] est opus. c[ui] e[m] materia eſt mul
ta i[m]pediut[que] diſgōn[ē]. ſed c[ui] materie ſunt digeſte
poſſumus vt[em] ſo[ſt]io[ſ]ib[em] et ſin grad[u] diſgōnis au[
gere grad[u] ſo[ſt]iu[m] medicinaru[m]. ſed tu d[ic]es ex[
]quo materia eſt diſgeſta n[ō] i[n]d[ige]mus ſubtilian[
tibus aut i[n]citiu[m] nec ſoſtibus aut debilibus.
I[] diend[ō] p[ri]mo p[er] n[ō] i[n]d[ige]mus ad d[ige]rend[u]
sed puocand[u] n[ā] ſubtiliātua for[ta] t[uc] ſiunt p[]
uocatina. I[qu]el diend[ō] p[er] p[ro] p[te] diſgeſta bis n[ō]
i[n]d[ige]mus ſed bene p[ro] p[ti]bus n[on]du[] diſgeſtis.
I[d]i[n]i n[in] p[ri]n. n[ō] debem[em] vt[em] n[ā] materiā in p[ri]n[
]agitarent et p[im]ſcerēt bon[u] c[ui] malo. et faciendo
materias fluere opſlationes auſgerēt: ſed materia
diſgeſta: et p[er] p[te] minoriata n[ō] timeam? b[ac] agita
t[ion]e n[ō] opioniē aut bon[u] c[ui] malo miſtrion[ē]. I[t]
in p[ec]ſu p[tes] s[ōt]i et i[n]ſtino[u] ſunt m[u]dificate a
corruptio[ſib?] materi[ep]. v[n] n[ō] e[tā] ſuſp[ito] d[ō] pe
netratione bar[u] materieru[m] ad e[par] et ad venas
per diucretica et a[per]ientia ante t[er]tiu[m] dies poſſu
mus vt[em] p[ro]uocatiu[m]o debili ſicut aqua order[em] ſuleb
ſubtilibus. poſſumus etiam vt[em] ſubtiliante t[em]

Serapio.

Diureticus eſt
duplex.

Tractatus

dente leut vt oximelle simplicit cù alíqua radice p
puocá leutrer. Et qualiter fit opandù et sedatio co
trarietatis appentis inter auctores quorù quidá
cocedunt bmoí subtilianta incidentia et puocá/
tia a píncipio. Aliqui pbibent moduz ordinatum
pcedendi.pzio cù cliferibus aut solutuis lenen
tibus etivomittuis lenibus. scóo cù digestiuis in/
cifiuis et subtilitiuis lenibus. tertio cà minozan
di materià cù solutuis et vomituis et dureticis
aliquid de materia p[rae]liantibus post alíqua
lem appitionem dignonis quarto digerendo cum
fortibus incifiuis subtilitantibus et a perentibus
fam precedente digestione. et quinto minozando
materiam cum solutuis vomituis et dureticis
fortioribus oftendam cum ordinabo curam.

Cet in augmento cum subtilitatione regi
minis fin equalitatem.

J[dic] oftendit quid, factend[us] fit in augmento. d.
ep in augmento subtilles regimen. i. dietá fin pro
portionem alíqua ad vnanquam materiam. ßtre
fim qualitat: qu[on] non d[ur]s esse grossa f[ic]t in princ[
]p[io] nec subtilis f[ic]t in statu. vel fin equalitatem
q[ui] no subtilis: f[ic]t i tertiana: nec grossa f[ic]t in qr
tiana. Omnit aut ßut. regimen per medicinas in
augmento. q[ui] intelligit ex regime[n]tine principii. Si
e[m] in principio alíqual[em] digestiónem materie co
gnouers p[ter] q[ui] moueas in principio cù incifi
uts et subtilitiuis puocatiuis et minozatiuis cù
multo fortioribus poteris in augmento procede/
re in quo digestio manifeste procedit.

Cet fortasse est contentus aqua ordei in
primis tribus diebus p[er]ando cp[it] stat?
eus p[rin]quior p[ro]pter subtilitatem ma-
teriet aut paucitatem eius.

J[dic] o dinat dietá principii et augmenti in rela-
tione ad statum. et primo quâdo status est p[ro]pin-
quus. scóo q[ui] est longinquis. tertio declarat que
dam. scóa ibi. (Quod si certe.) tertia ibi. (Certus au-
gmentum.) In prima parte dicit cp[it] fortasse medi-
cus est contentus aqua ordei. i. ptíiana ordeacea
in primis tribus diebus p[er]ando cp[it] status fit. p[
]rinquus p[ter] subtilitationem materie: aut pau-
citatem eius. q[ui] s[per]at ip[as] no transfitur decimá
quartam diem. 13 h[oc] raro cuenat cum prolonge
tur fin plurimú. ultra. 44. dies.

C[ui]s si certe sciretur cp[it] stat? ei] c[ui]t tard[
]no subtiliarec[que] regimè p[ru]s fames t[em]sus
sup famè t[em] exercit[i]us sup famè si no d[omi]tát
sint v[erb]tima in tuuamento huius egritudinis
immo declinaretur in principio ad ingroſ-
sationem v[ob]s; ad septimú. deinde gradare.

J[dic] o dinat dietam q[ui] status est l[og]inquis. o.
ep si certe sciret cp[it] status eſset tardus no subtili/
ret regimen quâuis fames et ſomnus et exercit[i]us
ſuper famè: ſi no d[omi]tát optime tuuant in cura
buius egritudinis minuendo. i. materiá. imo ſi sta-
tus eſt tardus ingroſſetur dietá v[ob]s ad septimú
deinde gradetur. i. subtiliando eam.

C[ler]um augmentu[em] eget vt subtilietur re
gimen in primis. Si a[ut]t status appet ion-
ginquis poſſible eſt vt succurrat illi cù in-
groſſatione regimis, deinde gradetur v[ob]s
ad h[ozá] status, q[ui] t[em]s eſt ſufferens hoc in
h[ac] egritudine no ſufferès in acuta. Lúq[us]
pertransierit. vii. no ſtes t[em]c ſup subtiliatio

De cura

nem. q[ui] illa debilitat et addit in debilitate
oris st[or]. Et quotiens senſeris longitudinem
maior[em] subtilia minus quâuis subtiliatio
e[mi] p[ro]oio fit mag[que] necessaria p[ro] i q[ur]tana.
J[n]n p[rae]ſenti parte declarat qu[ed]a bui p[ro]poſto
deferuentia. d[em] in prin. augmenti debem? ſubtil
liare dietá in compatione ad p[ri]m v[ale]. Si a[ut]t sta-
tus appet longinquis poſſible eſt vt succurratur
tili. f[am]gumento deinde gradatim subtilietur die[
s]ta v[ob]s ad h[ozá] status. q[ui] t[em]s i. longitudo egrí-
tudinis eſt ſufferès hoc. i. subtiliatio diete poſt in
groſſationem in b[ac]e egritudine que eſt cronica et
no ſufferens in acuta p[ter]t ſut b[re]uettat. scóo di-
cit cp[em] cù bec ſeb. tranſerrit ſeptimú no ſtam[us] in
dietá nimis. q[ui] nimia subtiliatio debilitat et ad
dit in debilitatem oris st[om]acbi. q[ui] tolerantia fa-
mis st[om]acbi debilitat st[om]acbi p[ú]s refoluen[
do] et ipsum malis b[uo]rbus replendo. tertio di[
cit cp[em] quâto cognouers maiozem longitudinem sub-
tilia minus quâuis subtiliatio diete in f[leg]mati-
tica fit mag[que] necessaria p[ro] i quartana.

C[et] ſimiliter op[us] ne ſeſtines c[ib]are ip[s]uſ
cum eis que ſunt ſicut pul[li]et panis c[ui] mu
zagurach niſi timeatur. debilitas: aut ap-
pareat declinatio.

J[dic] quarto d[ic]it q[ui] ſeſtines c[ib]are patient[em] fle-
gmatica a principio c[ui] eis que ſunt multi nutris-
menti: ſicut pul[li]i. f[al]linarum: et i[am] colunbozum
cum mu[zag]urab q[ui] eſt modus qu[ia]t[em] velut
cibus factus ex aggreſta pul[li] et sucbaro niſi t[em]
meatur debilitas: aut appareat declinatio. op[us]
tet e[m] ne virtus cadat dietá ingroſſare: eſt cum
m[or]bus declinat. J[sc]ed p[ro] declaratione partis
p[re]ſentis in dietá debite ordinanda non ſolus in
f[leg]matica. y[em] et i[am] alijs ſeſtrib? materialibus
nota cp[it] dietá trip[em] d[in]aſſ. y[em] mo in relatione
ad statum: et bec d[ur]s eſſe grossa in principio in au-
gmento subtiliari. in statu adbuc mag[que] i. p[pr]ie
t[em] p[re]cris. eſt in declinatione ingroſſari. J[sc]do
mo d[in]o[din]atur dietá r[ö]ne v[is]positionis p[re]ſentis
et b[oc]mo aliq[ui]n in principio debemus subtiliare
multum c[ui] materiá eſt multa. et aliq[ui]n in statu. im-
mo t[em] p[re]cris ingroſſatur c[ui] timemus caſum vir[
t]utis. J[ter]tio mo d[in]o[din]atur vt ventamus in no-
tiam egritudinis ignote et r[ö]ne butius d[ur]b[u]ſi-
liari: vt natura non grauata c[ibo] fit mag[que] e[pe]
dita. t[em] c[ui] aut ſuperabit egritudinem: aut ma-
niſſeſtabi ipsam. et de duob[em] p[rim]is modis die[
tand]i eſt f[er]mo Aut. in p[ri]nti p[te]: eſt marie de p[ri]o.

A[mplius] diuerſiſcat cura cuius c[ui]s eſt
ſlegma falſum et dulce: et cuius ſlegma eſt
vitrei et acetoſuſ; et fit ex ea nimú[m] frigus
in qua corpus no[mi] caleſit. verutamè in dua
bus primis neceſſaria eſt leniſcationi c[ui] me
dicina leni et inſtrigadio qu[ed]a et in dua
bus ſc[ö]dis c[ui] medicina mag[que] laboriſa et
in duabus primis indigetriſiſi[de] c[ui] subti-
liatiuis in q[ub]b[em] no[mi] c[ale]ſactio plíma. qua-
uis fit ex[ec]catio plíma. Et i[du]b[em] ſc[ö]dis ne-
ceſſariu[m] eſt illud q[ui] subtilieth et i[en]ſiſi[d]e et ca
leſactione c[ui] acredine. et p[pr]ie q[ui] ſla eſt p
mixtum c[ui] meliá.n[az] neceſſaria ſunt in hu-
tusmodi ea que ſunt ſicut vy aciminu[m] et c[oe]
fectio de ſulſure et administra[ti]o salſo[zu].

J[sc] d[u]ierſiſcat

Secundus

Febris fleg. Fo. cxxxvi.

Iblic quuerificat curā penes diuerfatitā ſperū fle
gmatis. o. curā diuerſicari penes materiā flatis
nā in legmatica dulcet et falſa solutuīn oſ ſe le/
ue: ſicut medulla cartam i odo turbitb ecōtra in
vitrea & acetoſa soluenduī est cū medicina forſtio:
ſicut cum coſpo e turbitb in primis duabus cōue
nit infrigid atio qūda vel mino: calefactio: in alijs
duabus mato: calefactio. ſt e in duabus primis
indigemus incſione et ſubtritiſiōe: cū bis in qui
bus nō est calefactio: plurima: t. notabilis: ſed in
duabus ſći is est neceſſarum illud qo: ſubtileret
incidat ſoſtiter cū calefactiōe: et pprie quādo fle
gma est mixtū cū melkia nam neceſſarta ſunt in cis
que ſunt ſicut dyaciminu: cōſectio de ſulfuret, ad
minſkratio ſalfozum. I. primo notanduī qn in dua
bus ſći is solutuīn oſ ſe forſtius: q: materie ſunt
forſtiozes groſſozes & viſcoſozes pperea ineptio
res euatiot. ſoſtificantur aŭt ſolutiuā vando. in
maſori doſi et vando coſpus ſolutiuā. et nō ſolum
virtutē, et ppter eandē cam in duabus ſći is me/
dicine diſegettue debēt eſe calidiozes magis ſub/
tiliantes. et incidētes: et magis exſcicantes: in falſa
vero oſ ſe mino: calefactio et exſiccato o: in ce/
teris: immo ſcicitas nō cōuenti rōne exſiccāt: ſed
ſolum rōne ſubtriliationis et inciſiōs que funda/
tur in ſicco. Et ſoſte in falſa ſm pluriuīm cōue/
nit infrigid atio cū ſlegma falſum ſit burum: cali/
dus et faciat cauſone: in ſlla aŭt que est admira-
melke indigemus ma ſori ſubtriliatīo e et incſione
ſed nō tanta calefactiōe: miſ qn forſtis ſubtritiato
e et inciſio fundāt in notabiliſtur calido: ſicco.

Et cōuuentiozes medicine que admi-
nistranſ in principio ſunt geleniabim yſoſ
ad diem ſeptimum. et nō eſt malu: yt admi-
nistr etur iterum aqua ſeniculi et aqua en-
duie et aqua apij cū geleniabim ſin nece-
ſitatē: ſi ſirupus acetoſus eſt vehemētis ne
ceſſitatis iterum et aqua mellis cū yſopo.
I. p[on]tis canonibus euonis ſim tpa t. ſim mate/
rias. b[ic] ponit medicinas et cibos] conuenientes
et canones in vfu eo[uz] & reliquum regimē. t b[is] t[res]
partes. In prima ponit medicinas cōuentiètes cū
canonibus in vfu earui. In ſeda ponit cibos cōue/
nientes. In tertia regit per ſomn[u] et balneu: ſeda
tbi. (Et cib[ eo[ui] ). t[ertia tbi. (A]d]enſure aŭt ſom/
ni.) prima in quatuor. primo ponit medicinas et
canones conueniètes in principto. ſecundo in au
gméto. tertio in ſlatu. quarto, in declinatione ſe
cunda tbi. (Et quādo viſes.) t[ertia tbi. (L[u] v[ide]
ris diſegetionē.) quarta tbi. (Et qn] declinat.) P[ri]
ma in tot partes quot ſunt canones quor[u] quidā
in vfu ſunt ſubtriliantium et inciſientium et pro[
uo]cantium. quidā in vfu ſolutuiozu: quidā in vſu
vomitus. Quor[u] primus q[] cōuentiēriores medici
ne que admiſtranſ in p[n.] v[ſo] ad ſeptim[u]. ſunt
ſicut geleniabim. t. mel roſ. vel u[le]b. roſ. factu] cū
z]ucbaro: ſi ſoſte fuerit k[]a ſalſum. bec a[ut] poterut
distěperari c[ui] aqua z]ucbarata a[n] tertiu[n] diez. ſed
poſt tertiu[n] die v[ſo] ad ſeptim[u] poterut distěpera
t c[ui] aqua ſeniculi et aqua apij vitrea et acetoſa.
ſed in falſa c[ui] aqua endiute. in dulce vero p[miſce]
ri ſim tu]a eſtimationem. et ſirupus acetoſus. ſi[u]
charatus vel mellinuſ est vehemētis neceſſitatis
ſdeſt ſubtilitatis: qn: incidit. et aqua mellis c[ui] y[ſopo]
in qua decoctus ſit y[ſopus].

Et eſt posſiblet y[ſequa]r per e[ra] illud q[ui]
queriſ de lenificatione nature: et pprie cu[j]s

ſolutuīo facto de zucha.ro. et roſis rubeis
nominatis perſicis: qn iſ ſolutuīn et leni-
tuum. Et quandoq[ui] eſt neceſſariu[] vt cōſo[]
tetur eius leniſcationi: et cōſriſceſ in aqua iu
leb et p[miſ]ceat ſi voluerit c[ui] caſ. fiſt. et peni
dijs. Et iteru[] gelemiabim accepru[] cum mel
ler tereniabim cum permiptu[] cum aqua lu[]
bleb: et nō fiat aſſiluatio ſup ea cum ſoluti
uis in principio: et poſt iuſum. et pprie qua[
do materia eſt colera; illud enim perducit
ad cozruptionem complexionis.

Iblic eſt ſćiſ canō. q[ui] posſible èvt per ea que o/i/
cta ſunt v[è]ter leniſicet et pp[re] c[ui] u[le]b sup[ra]ſcrí
ptum fit ex]u]cbaro et roſis ru. p[er]ſicis. eſt eſi] ſo
lutuum et lenitiu[n]. nā per z]ucbaru[] abſtergut: et ſi
ſoluit roſas recětes ſoluit electiune] ſenit pytru[]ſ.
N[os] a[ut]o loco roſ. vt]umur roſ. rubeis. et q[ui] eſt etā] ta
c[it]e m[ro]. aut ſirupus acetoſus c[ui] aqua lubleb. ſ.
de]coctionis vel e]p[re]ſionis et q[ui] ſid ſub]leb o/i
tum eſt ſepe. ſt e]p[os]unt permittere aliq[]d e[ su/
p[ra]ſcriptis c[ui] caſſia et penidíjs. vt. R. u[le]b. roſ.
Z. f[loris] caſſie. 3. vi. penidíari. Z. f[.]miſce et ſuma
tur ſicut eſt: aut oſſi]pere] c[ui] aligua aqua: vt pu[
ta lubleb vel aqua que tib[] vide]t. Et item gelenia
b[im] permiptum c[ui] melle terentabim. t. ma[n]e que
ambo oſſi]peren] c[ui] aqua lubleb. T[est] nota q[
be]c lenitiu[]a pp[re] cōuenciunt in prin. quando n[ò]
apparent signa diſegetionis. et nos p[er] lenitiu[]o da[
rem? Z. f[loris] caſſ. Z. f[.]s. melk. roſ. aut u[le]b roſ. o/
temperatu] c[ui] aqua z]ucbari: aut paſſularum. Di
cit t[em] Auct. q[ui] n[ò] debemus aſſi]duare bm[ò]t in p[n.]
nec poſt p[ri]miptu[]; pp[re] quādo materia eſt colerí
c[nam]ILLUD. ſ. aſſi]duare bm[ò]t lentitua perducit
ad cozruptione] c[omplexionis. ſ. stomací] molliſca]
do et relaxando iuſum fine miſtione vera ſic[ut] in
ſlegmate falſo ſiue n[ò] vera. edoctur eſi] per bm[ò]
ma[gi]s ſubtile] q[ui] magis calidum et reliquiu[] magis
remanet ineptu[] digon]t et magis sk[om] debilitas.

Et multi quid[è] hoies d[à]t in potu in p[n]
cipio ſicut eſt medicina de turbith in o[ı] no[
ce]: et ſicut pillule de maſtice i] hebdomada
bis: ſi ſicut pillule de ſeminibus diureticis.

Descriptio medicina de turbith. Re. 3in
3i. et maſticis amborum ana. 3. r. turbith ſi-
cut alcohol. 3. r. zuchari tabarset qua[rum
oia. detur in potu o[ı] nocte aureus vnus: et
illud fiat quando natura eſt n[ò] lenis: ſi e[m]
respondet omni die bis non indiget.

Iblic eſt tertiu[n] canō in adminiſtratione soluen/
ti] electiue. et eſi]p[umptu] a] Rasi. io. Almanto. t. i. 8,
cōinentis. et p[ri]o ponit iuſum. ſcōo ponit ſniam
ſuam. ſcōa tbi. (Ego vero non d[ili]go.) In prima
parte d[ic]it. q[ui] multi boies d[à]t in principio ſolutuīn
q[ui] eſt ſicut medicamen de turbith omni nocte ad
m[ino]zandum materiam: et ſicut pillule de maſtice
bis in hebdomada ad conſor]tand[us] stomac[b]u. et
ſicut pillule de ſe. diureticis ad pu]ocand[ui] vi[n]na.
ſcōo de]ſeribit medicinā de turbith. R. 3. 5i. t. maſtí
eis et turbith pulueri]tatis: ſicut alco[bl] an. 3. x. 3u[
chari tabarset. t. trium co]ctarā. 3. xxx. detur in po[
ta o[ı] mane aureus vn] que eſt ſexta pars. 3. et boc
ſolutuum e]bibeatur quando natura. t. v[è]ter n[ò]
eſt lenis. ſi e[m] ſponte ſolultur omni die bis ſcom
ſuum, numerum c]bationum n[ò] indiget boc.

Tractatus

TEgo vero nō diligo expectationem digestionis et lenificationis cum eis que dixi muus pnuus: immo op5 vt eueitur ex ea aliquid et expectetur in reliqua vſquequo digeraſt et fiat illud cum facilitate paulatim abſſus ſuperfluitate: deide pueniat ad diuretica.

Tn prefenti parte ponti ſniam fuam di.ego nō diligo expectationem digestionis i.φ completa digestio expectetur anteφ soluak.nec diligo expeationem lenitionis i.φ longo tempore fiat occupatio in lenitinis de quib? ſupra:q: remolliuſt ſtomacbu nō educuſt materia ppria niſi qūda ſubtile q6 magis nocet q6 ſkerat:imo op5 q6 eueſt de materia ppria aliquid et expectetur digestio in reliquo: et fiat illa euatio paulatim cum faciliſtate et abſſus ſuſpluitate. i. abſſus q6 in vna vice fiat multa euatio op5 eſi paulatim digere.re et paulatim euare qhi materie ſunt groſſe ſueta canones datos. quarta pini tertio cap. aliter educuſtur parres ſubttilles remanenti bus groſſis iepbis digestio nſi et euatio: deinde mino:ata materia posſum? vti forſtobus diuretici. Confortātia vero ſto:macbum:q: ſkiptica ſunt cōuensuſt tam notabiſtiter mino:ata materia per ventre et virnam et alijmodis: aliter potius impediut q6 iuuent.

Tet similiter abhозreo quod est ſiſe aq
pruno:um et tamarindozum et similiz: de
illis que debilitat et soluſt ſubtile: et ſi ma
teria fuerit decluiſs ad additionem frigo-
ris miſceatur cu ea medulla cartami. Et ſi
fuerit materia ad coleram decluiſs miſcea
tur cum ea firupus violatus; aut viole con-
dite cu ſiracoft: aut viole ſicce contrite.

Jauicen, abhозret continuationem lenificantijs
que ſunt ſicut decoctio: et infuſo pruno:u: aut ta-
marindozum ppter cauſas dictas.q: debilitant
ſtoma:bu et educu: ſubtile: z dimittunt groſſum,
vnde ſi materia fuerit decluiſs ad additionem fri-
goris.i.qhi materia calida fuerit admixta frigida
a p[red]ominio miſceatur p[re]dicta aqua cu medul
da cartami ſoluens flegma. Si vero materia ad co-
lericam fuerit decluiſs.i.φ materia colerica d[he]neſt
miſcea: cu ea firup? violat? aut viole cōdite et ſi
raconſt et violeſſce cōtrite: vt ſimul cu ſlegmate co-
lera educatur: fed ma:gi: s colera. in primo caſuma
gis flegma. non tamen bec continuanda ſunt. Ex
bis igitur apte comp[re]bendis Autc, aliquiditer
Rafiſſe cōtrarium. primo quaſdo nō apparet al
quod vestigium digestionis nō cōcedit medicinā
ſoluentem flegma elective. Sed nō vult ſoluere
ſoſtiter oi de quando apparuit digestio. I3 inſe-
rius oi die, concedat aliquid: solatione. et in hoc
discrepat a Rafi. Tertio non vult multum ſoluere
vna vice. ſed vult paulatim digere: et paulatim
euacuare cōtra illos qui nun[que] ſoluunt. Item con-
tra illos qui ſtatim ab initio elective ſoluunt. Iſt[em]
contra illos qui apparente digestione ſoſtiter ſol
uunt in materia groſſa et vſſcosa. Et bec omnia in-
telliguntur in cura regulari.

Tet adiuues eu: cliferib? lenibus factis
er melle z ſale et aqua ſicle et oleo ſilami o.
Iblic est quartus canon. et adiuues eu: cliferib?
lenibus factis er melk. ab.ž.f. vſoq. ad.ž.ij. ſalis
ž.ij.'aque decoctionis ſicle.i. blitis lib. ſ. olei ſila/
minz.ž.ij.misce. per aquam ſicle posſumus et am

De cura

succu: intelligere: fed ſufficit lib.ſ. et augae: oleſſ.

Tet vomitus fiat eu: aqua raphani et ra
phano infuſo in firupo acetoſo cum ſemini
bus et similib. Et ſi neceſſarius eſt vomit?
plurimus p[ter] multitudinem eius q[ui] ac-
cidit et de naueſa et alteratio: ſaporis oris
administrentur grana raphani et bibatur
ex eis vſoq: ad aureum vnnum cum aqua fri-
gida. Et vomitus quidem cum eo q[ui] est in
eo de debilitate ſtomachi est vebemētis inu-
uamenti valde: et eſt vltimus huic egritu-
dini. O poſtet ergo vt expecteſt in eo ſepti-
mus vt non accidat ex eo in principio debi-
litas apostemās corpus ſtomachi. Et ſi ſit
grauis in eo vomitus non p[ro]uoces ipſum
ſuper ipſum cum laboze. Et ſi accidit vomi-
tus et p[ro]prie in principio periodi non reti-
neatur niſi fatiget z debilitet: tunc enim re-
ſtringatur: ſicut cum miua z firupo de men
ta que dicemus poſt.

T. Quintus canon.vomitus fiat cum aqua Ic5.de coctionis rapbant.fed poſtio: eſt aqua expeſſio: nts.Ideſt succus:de quo den.ž.iiij. aut circa. Et ſi militer rapbans infuſus in firupo acetoſo de ſe minibus.i. acetoſo comſito: cuuus. ž.ij. diſtemperentur cu. ž.iiij. aque tepide. q[ui] ſi neceſſat? eſſet vomitus plimus p[ter] multitudinem materie ſa: cientis naueſtam et alterantur ſaporem oris dectur aureus vnus ſe. rapbant cōrto:u: cum a que frigi de.i. tepide. ž.iiij. et vomitus quid[que] q[ui]uāus debili tet ſtoma:bu eſt vebemētis iuua:meti valde. eſt eſt vltimus buic egritutin.f. in cōferentia. Sed op5 vt expectetur ſeptimus vt nō accidat in princiſp[io] ex eo debilitas ap[ans] corpus ſtoma:bi eu: in principo corpus ſit plenum et materia inepta eu: ni. et b[ic]eſt ſermo de vomitu ſoſt. nam debilis cōceditur a p[ri]ncipio et ſi ſit iſſ officialis vomitus nō p[er] uocet ipſum ſuper ipſum.f. infirmum eu: laboze.i. cum medicinis laboriſonis. et ſi accidit vomitus et p[ro]prie in p[ri]ncipio periodi non retineatur niſi ta: tiget et debilitet, tunc e[m] reſtringatur cum miua ſe. c5 cum ſp[é]bus ſi ſit flegma multu groſſum. z. ſeb. non ſit magna. ſi vero res ſit ecōra retineat: cum miua fine p[re]ſpectibus et firupo de menta que d[ice]mus poſt.

Tet ſi accidat doloz capit is administren-
tur embroce ex camomilla cum immissione
quatuor extremitatum in aqua calida et li-
gatione crurium cum foſtitudine.

T. Sextus canon:q[ui]n in doloz capit is administra: tur embroce ex camomilla cum immissione quatuor: extremum in aqua calida et ligentur crura cum foſtitudine. Et nota q[ui] embroca ex camomilla poſtet fieri ſuper caput ſi p[re]ceſſerit materie digestio et euacuatio. ſi vero non emb:ocentur extrema.

Tet ſi indigetur aqua ozdei administra:
tur decocta cum radicibus quātitate equa
li: aut miſceatur cum ea ſirupus acetoſus
de melle ſi nō acetat in ſtoma:ho: aut aqua
melliſt acetat. Et melioli hoza in qua da-
tur in potu illud eſt: ſi fuerit in aqua eius in
principio rei tinctura. tunc enim op[or]tet vt
in potu

Secundus

in potu detur in primis de geleniabim, dein
de detur in potu post ipsum duabus horis
aqua ordet.

I[septimus canon, si indigeret aqua ordet: scilicet
propter fitim: aut altam necessitate, administretur
decocta cum radicibus quantitate equali: aut mi-
sceat cum ea firupus acetoſus de melle: si nō ace-
tat in stomacho: aut ſi acetat miſceat: cuſ ea aqua
mellis. Et apud Bentilem aqua ordet: de qua ſu-
pia: debet eſse duarum lib. que buliat cum radicib?
apii fentculi aut petroſilini. 3. f. melius tamè est ut
oſdeum et radices equalis quantitatis ſimul bu-
liant: et valet ad diſgestionem: et probet acetoſatio
nem. Et subdit quod melio: boza in qua datur in
potu. id ſeſa aqua ordet vt ſirup? acetoſus est ſi fuit
in aqua: idest etus virina: tinctura, tunc enim oportet
vt detur in potu in primis geleniabi: idest mel ro-
ſa. vel aliter, ſecanfabim, idest orimel ſimpler, et
post ipsum duabus horis detur aqua ordet vt le-
niat: quod eſt abſterum et incíſum per geleniabim
et ſecanfabim.

Et non oportet vt fiat inunctio cum vn-
guentis refolutiuis: 2 nec embrocatio fiat
cum embrocis ſubtiliatiuis: cum egritudo
eſt in principio et humoz eſt in corpoze am
bulans. ipfa enim mollificant viscera ſua ca
lefactione humida.

I[octaus canon, nō fiat inunctio cum vnguètis
refolutiuis: nec embrocatio cuſ embrocis ſubtilia
tiuis cum egritudo eſt in principio: 3 būo: est apt-
ſluere per corpus. ipfa enim mollificat viscera ſua
calefactione bumida. Sed bene boc potest fieri vi
gesta materia et euacuata, et bic loquiſt de vnctio/
nibus q[ui]nt in by pocundrijs. Sed de embrocis q[ui]
ſkunt in manib? et pedib? ad diuvertendb: bic nō lo
quitur: immo cōcedunk: quaufis tamen tutius 4 li/
berius concedi posſint digesta materia 5 minoza/
ta. Fricationēs aūr pedu et cruruz; et totius corporis
liberius concedunk quā vnctiōes et embroce. quā
uis tunc fit melius vt fricationēs: et proprie corporis
flant digesta materia et euacuata.

C[et] alienetur aqua frigida.

In nōus canon, alienetur aqua frigida: quia po-
ros claudit et includit materiam: et intelligitur de
aqua frigida ſumpta et applicata.

C[et] quotiens videris vīnam groſſiōzem
et rubricundiozem non erit malum ſi flebo-
tomaueris: et neceſsarium quidem eſt ut re-
deas tunc ad firupos acetoſos.

C[Decimus] canon. flue in principio: flue in pro-
cellu vīnam groſſiōzem et rubricundiſzem videris
erit bonum flebotomare: fed maxime in principio
tunc erit bonum vt firupis acetoſis: vt minus ca-
lefaciant. Laue tamen vt dict: Bēti. ne illa tinctu
ra fit propter profundationem putredinis ad par-
tes flegmatis: et ad aliquam colere excitationem:
aut permittionem. nos enim vidimus quoddaſ ta
libus vīnis in flegmatica apparentibus fleboto
matos extra coſ fanguie cu? retentio erat neceſſa/
ria: defectu ſubito caloris naturalis et animalis
ad moſtem peruenſſe.

C[et] ſcias q[ui]ndo fricatio eſt de curatiōibus
iuuantibus eos: et quanto fuerit flegina vi-
ſcoſius et groſſius: tanto erit fricatio ma-
gis conferens: et dicitur quod fricatio cum

Feb.fleg. Fo.cxxvij.

tela arancee cū oleo eſt iuuatiua valde.

T[andecimus] canon, fricatio eſt de curatiōibus tuantibus eos quod quāto fuerit flegina groſſus et viſcoſius tanto magis fricatio confert: et debet eſſe ſoſtior: et proſtior: ſed liberius concedunt viſ gesta materia et euacuata quam in principio, extre ma tamen in principio tutius fricari posſunt quā corpor. Et dicitur quod fricatio cum tela arancee cum oleo: scilicet mixta eſt iuuatiua valde. Seratio et Autcenna ſeſo canone, capitulo de aranea viciunt quod confert in tertiana. Sed Autc. bic videlicet autoritate aliozuſ eam conferre in flegmatica. Quod ſi vetum eſt credo a forma, specifica puentire cum tela arancee ſit frigida.

Et quando incipit egritudo augmentari et
post illud: tunc fit sollicitudo de oze stomac-
chi; et quod ipsum conſoſtat. Et ſint maſſi-
cationes facte ex menta et maſtice et amſo.
Ibic ponit curam flegmatice in fine principij, et
baber bec pars tot partes quot ſunt canones. Pr-
mus canon, quando incipit egritudo augmentari
et post illud tunc ſis sollicit[em] de conſoſtatione oris
stomacbi: ad quod valent maſſicationes ſorme ſi
ue boli: facti ex menta maſtice et amſo que debent
maſſicari et deglutiri. ſic enim melius operantur
quam ſi deglutiretur abſo: maſſicatione.

Et administret vomit? cum raphano ſeom
q[ui]dipimus cum minoizatione cibi.

I[Secundo] dicit quod administretur vomitus cuſ
rapbano vt dictum eſt cū minoizatione cibi. i. ſum-
pro aliquo cibo pauco: ſic enim melius ſit vomitus.

C[et] ſit cum geleniabim quod in potu da
tur in principio; et post leptimū permiptum
quod conſoſtat os stomachi, et ſit in eo p-
uocatio plurima ſicut anſiſum et maſſi: et ſit
cum aqua calida et proſpiciem in principio pe-
riodi: nam ipsum reliſtit rigori et frigori: et
eſtinguit cum hoc ſitim quāuis ſit eſtuoſa.

I[Tertio] dicit quod cum geleniabim quod in po-
tu datur in principio: et post leptimū ſit permiſtu
quod conſoſtat os stomacbi: et ſit in ea virtus pro
nocatiua: ſicut anſiſum et maſſi: quorù p[mi]n p[pi]rte
p[rou]oocat. ſecundum conſoſtat vt detur totum cum
aqua calida: et proſpice in principio periodi, nam
reliſtit rigori et frigori: et cum hoc eſtinguit ſitim
quāuis ſit eſtuoſa: et potest eſſe. 3. f. et. f. gelenia?
bim anſi maſſicis. ana. 3. f. aque calide. 3. tiij.

C[et] multotiens quidem conceditur euac-
cuatio flegmatis et humoſis crudin hac
hōza: ſed melius eſt vt epectetur in ea com-
plementum diſgestionis.

I[Quarto] dicit q[ui]multotiens p[oc]editur in litiis euacuatio flegmatis et humoſis crudin: idest non babetis niſi occultam diſgestionem: melius tamen eſt vt epectetur complementum diſgestionis: ſi materia non ſit nimia.

C[et] cum egritudo incipit: cum caloze: et
aſſiduat iuuatur cum huiusmodi trociſcis.
Recipem mirabolanozum citrinozum: aloes
ſucci eupatozij: ſucci abſtintij: omnij ana. 3.
v. croci. et maſſicis ambozuſ ana. 3. v. inſo-
mentur trociſci: et ſumatur ex eis omni die
pondus. 3. j. et omni nocte pondus. 3. f.

S

## Tractatus

J[oh]n[ho]nto dicit quod cum egritudo incipit cum ea loze et affidiat: quia forze pendet a flegmate fal/so; aut aliquid colere est flegmatt admixtum tuua tur cum bis trociscis. R. mirabolano[no]z citrinor[u]z: a loes fucci evpato[ri]j abintbi ana. 3.v. croci ma/ftcis ana. 3.v. forsetur trocisc: et sumax ex eis in potu omnino.e. 3.f. et omnino nocte. 3.f.

Sed contra quia superius vistus est re/ prebendere Rasim quino/cte dabat medicamen de turbibb hic vero dat solu/uum omnino die et omnino nocte. J[oh]n[ho]ndum quod hoc est solutu[i]n ita leue: vt. 3.f. vis educat femei et vantur magis ad confozationem et aperitiones fed medicamen de turbibb est fatis efficar. Ite doc datur apparente aliquo figno dige[ctionis]ed Ra/ffis p[]cedebat medicamen de turbibb stati a princip.

Et cum vides quod digestio apparet ad tuua eam cum eisq sunt sicut folia apij et feni culi et radices squinanti et capillus venereis. Si autem scias quod materia est frigidam, valet non alioque vidi: et videro, et videro ad valen de non est malum vti pipere pauco et vti vino pauco subtili non plurimo.

Et h[uius] curat flegmaticam in augm[eto]; et babet tot partes quot sunt canones. Primus, cum vides q[ui] appareret digestio: scilicet manifeste adiuua eam cum eis que sunt sicut folia apij et feni culi: et radices squinanti et capillu venereis faciendo ex eis deco/ctionem, est enim, aperitiva subtilitatua et prouo/cativa et n[on] superflue: sed bonum est quod mittea et c[ui]s jucharo: aut feci bultat melyt sit abstersiuia. Si autem scias quod flegma est valde frigidum n[on] est malu vti pipere paucor pauco vino subtiliz n[on] plurimo. nam in statu et declinatione liberus conceditur quam in augmento.

Et quandoq[ui] adiuuant vnguenta resolventia ad digestionem et resolutionem cum virtute forzi: et sunt conuenientio[ra in hac egritudine qu[ui]n in reliquis febzibus; et opor[]tet vt consideretur in hoc virtus et fortis ri goz. Quod si virtus fuerit fortis et febzis n[on] fuerit seua valde adde in ea inunctionibus confricando; et si non administrentur olea subtilia que ad equalitatem sunt decluiua. Et qu[ui]do p[ra]transit quartu[m] decim[u]n tunc ne/cessarium est adminitrare quod subtilitat plus sicut feniculum et apium: et fortaſſe indigemus ſemine ambozum et anſo et eo quod est sicut firupus acetofus cum ſemini bus in quo ponuntur yſopus et alhaſſe et adminitracione trociscozum de roſis et fortaſſe est necessarium addere in eis p[ra]p[ro]pter stomachum t[ur]us et maſticem et ciperum et abſinthium et his ſimilia ſecundum quod erigit illud quod p[er]ſens est: et vinum ſubti le confert eis in hac h[ui]ora cuz subtiliatione ſua: et quia conſoſtat calozem innatum. et quia p[ra]ouocat: et ſudare facit.

J[oh]n[ho]ndo dicit quod vnguenta resoluentia qu[ui]doq[ui]n tu[n]at ad digestio[rum]em et resolumentem cum virtute forzi: id est quando ſunt forſtis virtutis: sicut oleum rut a ceum: et de ſp[ic]a et ſimilia: vel cum vir/ute forzi: id est forſtiter adiuuat vel cum virtute forzi: quia debiles et extenuati non debet vngi. quia

## De cura

nimis exccaratur et debilitarentur: sed ſolum ſoſ/tes et cum bis debet vngi: stomachus infestina et doſum: etDEC conueniunt in augmento et non co[u]neniunt in principio et magis in bac febez qu[ui]n alij p[ra]p[ro]pter frigiditatem et bumiditatem bumo/ris. Et opor[]tet vt consideretur virtus febzis et ri goz. Quod si virtus fuerit forſtis et febzis non fue rit magna adde in vnctionibus: id est in virtute vnctionum confricando vt virtus penetret et p[er]ſupue ſi rigoz: fuerit forſtis: et si non administrentur olea subtilia: id est babetia virtutem bene penetrat tem propinqua equalitat: sicut oleum camomilli num. T[er]tio dicit quod quando egritudo pertran fit decim[u]quartu[m]: tunc est necessarium administra re ea que plus subtili: t: sicut feniculum et apij: et dicit quod fortaſſe indigemus ſemine ambozus et anſo: et eo quod est sicut firupus acetofus c[ui]s ſemini in quo ponuntur y[per]ſopus et alhaſſe: que omnia ſunt forto[ri]o[a]. et vitertus dicit quod indigemus adminitrati[oe] trociscoz[ui] de roſis: et fortaſſe est necessarium addere in eis p[ra]p[ro]pter stomachu[b]tus et maſticem et ciperu et abintbiu et ſimilia: sicut mentam ſecundi quod erigit viſpoſitio p[er]ſens. Et etiam dicit vinum subtilere conferre eis in bac h[ui]ora: quia subtilitat et conſoſtat calozem innatum: et quia p[ra]ouocat et facit ſudare.

Et cum videris digestionem et forſtitudinem: dabis ei in potu poſt illud trociscoſde abſinthio.

Et h[uius] curat flegmatica in statu quo ad digestione licet etiam poſset eſſe in declinatione: si p[er]ceſerit notabiliſis materie mino[ra]to quod est ſom plurim[u]n: et si cum hoc statu quo ad digestio[rum]em concurrit accidenti[us] difficultas erit ſimul in statu quo ad digestio[rum]em et quo ad accideta. Habet bec pars duas partes. in prima ex[pe]b[ite] quod[da]z trocicos. in ſecunda deſcribit multas medicinas conueniſtes. ſo[a]bi. (E[u] videris). Primio dicit quod cum videris digestio[rum]em completam des in potu trocicos de abintbiu: quonſa[] conſoſtant subtili:nt aperiunt et p[ra]ouocant. h[uius] autem tacer de vſu ſub tillantu[n]i diureticoz[ui] et de vſu solutiuor[u]. Et enſi norum ex p[er]ſedictis quod hoc tempo[re] debes ma/gis subtiliare aperire et p[ra]ouocare et soluere qu[ui]n in t[ur]p[or]b[us] p[re]cedentibus: et cum hoc conſoſtare.

Et cum videris frigus in principio p[ra]op[ri]noz[ui]m nocere et egritudo non est in principio. Da in potu aquam calida in qua decocta ſunt ea que ſunt sicut ſemen apij et anſi[um] et oz[ui]num et adminitrabis iteru[]s huiusmodi: et forto[ri]o[a]e eis embrocando et vapora[nd]o et huiusmodi.

Et h[uius] ponti medicinas. p[ra]mo conuenientes in re giminie. ſecundo que ſunt euacuantes et cum hoc digerentes. ſo[a]bi. (Et detur ei omnino nocte). In prima parte dicit quod c[ui]s videris frigus in principio paroſtimo[rum] nocere et egritudo non est ſi licet in principio vnuſerali. quia be medicine ſunt nimis aperi[ctes] ex p[er]ouo[c]ates p[ra]p[ro]ter quam ma/gis conueniunt tranſacto principio: et etiam quia poſt principium rigoris ſunt maioſes. Prima est aqua calida decoctionis apij et oz[ui]n: id est batiſlicontis ſumpta in potu vel etiam epitimbam vel embrocata. licet embrocatio fit fatis inepta.

Et quandoq[ui] datur in potu ad rigorem vel h[ui]ementem decoctio ſecundum hunc mo[dum]. Recipe

Secundus

Feb.fleg. Fo. cxxxvii.

dum. Recipe 3.5.izebe. origani ameos omníu
ana.3. tres. coriandri.3. quattuor roſa. cala
menti amborum ana.3. tres. paſſularum.3.
ſeptem decoquantur ſeom descriptionem et
ſit doſis. vnc. tres.

T. Secunda que datur in potu in rigore vebemem/
ti est decoctio buiſmodi. Recipe 3.5.izeberis 02/
ganti ameos ana.3. tres. coriandri.3. quattuor roſ
calamenti ana.3. tres paſſularu.3. ſeptem coquan
tur in ſer libris aque ad cōſumptionē medietatis:
cuſus colature doſis ſit.3. tij. per boram ante adue
tum rigoris.

T. Et cum videris flegma dabis in potu ty
riacam.

T. Zertia est tyſiaca de qua detur in potu a.5. vna
woſ ad.ij. cum pauco vini calidi per boraz ante ſi
gozem in flegmatica. tyſiaca tamen ſecuari conſe
ditur diſesta materia et minozata: licet in paſſio/
nibus neruozum et propie in paraleſi a quitbuda
concedatur in principio: ſed materia paraleſis est
remorio: in principio a venis quam materie ſe.
putride.

T. Et dentur iterum in potu trocisci de roſ
magni cum aqua feniculi.

T. Quart est trocſi. de roſis magni cu aqua fenicu
li. qui a longe deſcriptis dantur cum aqua fenicu
li. ut ſuuntur in apertendo et prouocando: et nò co
venut ſuli diſesta materia et minorata.

T. Et detur et omni nocte medicina de tur-
bith.

T. Bic ponit medicinas euacuantes et rectifican/
tes membra et materiam: et primo euacuantes de
biliores ſecuło fortores. ſecuła ibi. (De euacuſ/
tibus vero): prima in tot partes quor ponit medi-
cinas. Prima detur omni nocte medicina de tur-
bith ſuperius deſcripta. Et ex bis apparet Autc
nam iuperius nò ſutſe contrariu. Raſi in dando
medicinam omni nocte: ſed in dando cam in prin-
cipio nondi incoboata diſegetione. Ego tamen in
bominibus nostre regionis iudico tuttus eſſe in/
terpolandum.

T. Et pillule de aloe facte cum ſpeciebus
que ſunt ſicut piper.

T. Secunda est pillule de aloe facte cuſ speciebus
que ſunt vt piper galanga cinamomuſ et alia que
ſpecies dicuntur elepbangine et in ſumma conce
dit pillulas elepbanginas.

T. Et ad illud decoctio huiusmodi. Recipe
yere. dragmas ſeptè turbith. dragmas de-
cem mirabolanozum nigrozum. dragmas
quincs cupatocii. dragmas quinſal is in-
di. dragmas tres bedeguar ſuchaa omnii
ana. 3. quattuor anifi. dragmas tres deco-
quantur cum aqua apij. et ſumatur de ea in
potu ſeom quantitatem neceſſitatis.

T. Zertia medicina. Recipe yere. 3. ſeptè turbith. 3.
decem mirabolanozum nigrozum eupatociij. ana
3. quincs ſalis indi. 3. tres bedeguar. 1. ſpina alba.
fucba alta ſimſſis illi in virtute: et ſpina arabi
ca ana. 3. quattuor anifi. 3. tres decoquantur cum
aqua apij. et ſumatur de ea ſecundum quantitatez
necesſitatis: id est plus aut minus ſecundum quod
bomo faciſter aut difficulter ſolutur.

T. Et fortius illo est illud quod. Recipe duæ

rum radicum et radicis lilij. omnium ana.5.
decem yere. dragmas octo ſucci eupatociij
dragmas quinſes ſeminis apij. et ſeniculi om
nium ana dragmas quattuor ſpice. mente
amborum ana dragmas ſeptes ſiant ex eis
trocisci et administrentur.

T. Quarta medicina quam dicti fortozem prece/
dente: quita datur in ſubſtantia: ſed precedentium
ſolum datur virtus. licet ſamen componentia pre-
cedentem medicinam ſint forſta. Recipe duarum
radicum: ſcilſeet ſeniculi et petroſelini et radicum
lilij. ſcilſeet albi ana. dragmas decem yere. drag-
mas octo ſucci eupatociij. dragmas quinſes ſemis
apij ſeniculi ana. dragmas quattuor ſpice mente
ana dragmas ſeptem ſiant trocisci et administre
tur. Doſis a.3. j. vſc. j. ſ.

T. Decoctio bona. Recipe duarum radicu
nambarum ana dragmas decem paſſuſ. enu
cleatarum. dragmas ſeptem anifi. et maſti.
amborum ana dragmas tres bedeguar. et
ſucha. et eupatociij. omniuſ ana dragmas
quattuor decoquātur in libris tribus aque
viſſo redeat ad lib.que et ſumatur in
potu aliquot diebus in ieciunio.

T. Quinta medicina. Recipe duaruz radicum ana
dragmas decem paſſularu. enucleataru. dragmas
ſeptes anifi maſticis ana. dragmastres bedeguar
ſucbaa eupatociij ana. dragmas qutuor decoquan
tur cum tribus lib. aque vſcoqo redeat: id est ſuma
tur in potu aliquot diebus etuno stomaco. 3. tij.
piro vice.

T. Trocisci boni apud cronicas febres et
vehementiam rigoris. Recipe yere. ſuc. eu-
patociij abſintij. ſuchaa. bedeguar omnium
ana dragmas quinſe le. apij et ſeniculi ani
ſi omnium ana. dragmas tres ſalis naptici
ozagimas quattuor ſe. cufcute mirabolano
rum kebuloru. omniu ana. 3. decē agarici. 3.
quindecim trocisci de roſis dragmas vigin
ti turbith dragmas triginta ſiant ex eis tro
ciſi; et ſunt solutui.

T. Sexta medicina valens ad cronicas egritudies
t vebementā rigoris. Recipe yere. et per yēra in-
tellige yēram ſimplificem in omnibus bis medi-
nis in qua nibb est ſolutiui nifi aloes. ſucci eupa-
tociij. abſintibij. ſuchaa. bedeguar ana. dragmas. v.
ſe. apij. ſeniculi anifi ana. dragmas tres ſalis na-
ptici quod est forſtus ceteris ſalibus pzerter indum
educens ſlegma et melancolīa quattuor. ſe. cufcu/
te mirabolanozui kebulorui ana dragmas decem
agarici dragmas quindeci trocſet de roſis drag-
mas viginti. turbith. dragmas triginta: ſiant tro/
ciſci. ſunt notabiliter ſolutiui.

T. Et iterum aloes mirabolanozum citri-
norui z reubarbari. maſt. ſuc. eupa. abſinti.
omniu ana. partem. j. croc. partis vius me
dietatem. terantur z administrentur.

T. Septima medicina. Recipe aloes mirabolano/
rum citrinozus reubarbari maſticis ſeminis eпа-
tociij abſintibij omniu ana partem vnam. croci par
tem. ſ. terantur et admiceantur: et meltus est vt et
eis ſiant pillule: et valent quando cum flegmate
est admixta colera.

S. ij

["Tractatus", "Cet iterum yere mirabolanozum lebue\nlozum salis oium ana.3.iiij.se. apij et fenicu\nli et anifi omniu ana.3.ij.f. absinthii.3.v. tro-\ncufi de rof.3.iiij. suchaa bedeguar omnium\nana.3.ii. teratur et infoemetur pillule.", "Octaua medicia. Recipe yere mirabolanoz le\nbulozú salis ana.3.iiij.se.feniculi anifi apij ana.3.\nf. f. absint.3.v. trocif. de rof.3.iiij. sucbaa bedeguar\nana.3.iiij. kiant pillule.", "Decoctio bona. Recipe eupatozij.3.v. et\nradicis lilij. et radicis liqritie. et ameos om-\nnium ana.3.iiij. feminis apij. fenicul.ana.3.\niiij.rofarum.3.v. decoquantur omnia. et fit\ndosis et? omni die.vnc.tres.", "Inona medicina. Recipe eupatozij dragmas. v.\nradicij lilij liqritie ameos ana.3.iiij. feminis apij\nfeniculi ana dragmas quattuor rofarů. dragmas\nquinc coquatur omnia. dosis omni die.3.iiij.", "Cet iterum radicum trium omniu ana.3.\ndecem feminis anifi apij omnii ana.3.iiij. su-\nchaa bedeguar eupatozij absinthii omnii5 ana.3.v. centauree.3.iiij. decoquantur et bi-\nbatur vncie quattuor.", "Decima medicina. Recipe radicum trium:5c5 fe\nniciuli. petrofesliut. apij ana dragmas decé se. anifi\napij omnii ana dragmas duas sucbaa bedeguar\neupatozij. absintbij ana dragmas quinc ceutau/\nree dragmas tres coquantur in sufficientiaque.\ndosis.3.quattuor.", "Cet iterum herbe eupatozij fumiterre.\nbedeguar. suchaa. absinthii omnii5 ana.3.\nquinc pasfularum.3.decem mirabolanozú\ncitrinozum dragmas decem. et hec quidem\ncura est falso. et ei in qua vincit colera ma-\ngis conveniens.", "Jandecia medicina. eupatozij. fumit terre suchaa\nbedeguar absintbij ana dragmas quinc pasfula\nrum mirabolanozum citrinozum ana dragmas de\ncem. et hec conveniunt in falso. et quando colera\ndominatur.", "Cet agaricum cum de eo fumitur in pul-\nuiere er.3.ij. vſoq ad vnæ et tertiam diebus co-\ntinuis prohíbet elongari egritudinem. Su-\nmatur ergo puluis er eo et comíſeatur cu5\nmelle et bibat. et ſemen vztice poſt digestio-\nnem est mirabile valde ſumptum in puluere\naut cum melle.", "J Duodecima medicina quando ſumitur de aga-\nrco omni die a.5. vna vſoq ad.3. vna5 t tertia. pbv-\nbet elongari egritudine. ſumaſt 5 puluis et? aut ſu\nmatur cu in melle: et bibatur: et valet mirabiliter dige\nrendo et euacuando: ſed apud debiles melius cét\nſnterpolare ſecundú medici discretiones; et ſemen\nvztice digesta materia est mirabile ſumptum cum\nmelle aut in puluere digerit enim flegma et puo/\ncat per vitnát et ſoluit: et nô detur ſupra.3.5.", "Ciderum ſi acciderit ei modus aliquis ſo-\nlutionis ventris opoztebit vt addatur in eo\npopter debilitatem epatis ſemen cufcute.\net popter debilitates ſtòi maſtir et anifum et\npopter debilitatem ſplenis et groſſitudine\neius radix apij et ſcolopendria.nam multo-", "De Lura", "tiens aſſociaſt huic egritudini ſplen. Et foſ-\ntasse opoztebit vt addantur popter ipſum\nciperi et grana de ben et fenugre. et confide\nretur cum hoc opoſitio vehementie ſe. vt\nnon accidat vehementia caleſactionis.", "Jüdi ſuccurrit quibusdam accidentibus in fleg-\nmatica dicens quod ſi acciderit fluxus vêrtes pzo-\npter debilitatem epatis ponatur ſemê cufcute cù\nmedicinis flegmatice: ſed popter debilitate ſto-\nmacbi miſeetur maſtix et anifum: et popter debi-\nlitatem et groſſittem ſplenis radix apij et ſcolopê\ndrta.nam multortiens affociatur buic egritudin\ngroſſites ſplenis. et foſtasse opoztet vt addantur\npopter groſſitie ſplenis ciperi: grana de ben. et\nfenugrecum que ſunt alioquliter ſolutiua. bec eſi\naperiunt opſitionem ſplenis et ipſam extenant\nſumpta et applicata. cauendum eſt tamen a cali-\ndis ſuperflue cum ſeb. est vebemens.", "De euacatiòbus vero que ſunt foſtio-\nra et indigetur eis in hæc egritudine apud\ndigestionem eſt vt augmentetur dosi de pil\nlulis de turbith et administrenſ clifteria foz-\ntia. et de illis ſunt pillule iſte. Recipe maſt-\ncis ſextam.3.ij. fucci absintb.ii quartam.5.1.\npulpe colloquintide ſexta3.5.1. yere epigre.3.\n5. 5. 5. 5. 5. 5. 5. 5. 5.

Secundus

In hac parte euacuat cum prouocantibus et su
dare factentibus quâdo corpus non tolerat forţia
solutioa; et de summa illozum est infusio aloes cù
melle. Pro quo nota quod licet aloes fit solutio?
tamen infusus cum feminibus prouocâtibus pro
uocat per vînam: et fit illa prouocantia prouocât
menstrua adiuuat ad eorum prouocatione et ape-
rit orificia venarum menstrualium, quod bene no
ta: ponitur autem mel ad dulcoandù abstergen/
dum et faciendum virtutem prouocatuâ penetra
re: cù dulcia libèter a mês: 1s attrabatur.

Et quando declinat egritudo no est tunc
introitus balneum ante cibum malus: cibi
autem eorum sint subtiles sicut acetum et
oleum; et quandoq[] ponitur in eis parum
almuri et popzие in fine eius. Illi autem
qui sunt forziozes sunt altaragi et pulli
et alcobugi et his similia post declinationem:
et opoztet vt ponantur in eis et p[]oz-
prie apud digestionem ea in quibus est inci-
tio sicut acetum et finapis et almuri. Et si
fuerit flegma acetoſum malí yilcoſum po-
rum et aqua ciceris ſunt de meliozibus ci-
bis eis; et quandoq[] ponuntur in eis cimi-
num et anetum et oleum; et beguerid facta
ex ſicla et almiuri et aceto et oleo abluto et
alchaguamac sicut chemac de capparibus
et chemac de aneto et origano et amiden et
ſparag[]is. Et deutentur olera in quibus est
infrigidatio et humectatio: et h[]ora cibi est
poſt tepozem parorismi et, eradicatione et
et ante parorismi ad minus quattuor ho-
ris. Menfura autem ſomni eorum est vt ſit
equalis vigilijs vt ſit digestio materie ad
ſomnum et reſolutio ad vigilias. Et balnei
quidem est vehementis nocumenti niſi poſt
declinationem.

Ib[]le curat flegmatica in declinatioe per balnei
et cibos dicens quod quando ventù est ad declina-
tionem balneum ſtomacho ſetuno confert, et ſorte
melius aereu quâ aque:ccidit tamen vſus bal-
nei a conſuetudine: cibi autem eorum ſint ſubtilia
tuìt ſicut acetum ad incidendi, et oleum apud ara
bes ſere ſemper ponitur p[]ro condimento omnius
ciborum; et non nocet in flegmatica, et quandoq[]
ponitur in eis parum muri: id est ſalſamenti facti
cum placentis ordei cum ſale vt docet Azaranus
qua forziter exccat et adiuuat ad materie digestio
nem. Illi autem qui ſunt plurimi nutrimenti ſicut
altarag[]t: id est aues parue et pulli: ſes columboz[]
Per pullos enim abſolute intelligunt arabes pul
los columboz[]i et alcabugi: id est perdicis: et bis ſi
milta, poſtq[]e incepit declinatio: qua indige[] groſ
ſiori dieta: et poſt digestionem ponantur in cibis
fuis incidentia ſicut acetum finapis et almiuri. Et
ſi flegma fuerit acetoſum malumvifcosum: ſupple
aut vitreu conueniunt por: et aqua ciceru ad ſub-
tiliandum et incidendum et abſtergedum: et ſunt
de meliozibus cibis: et quandoq[] ponitur in eis ei
minum anetum et oleum, prima duo ad calefacie[
]dum et ſubtiliandum oleuvero p[]ro cödimento. Et
iterum beguerid que est composito quedas facta
ex ſicla almiuri et aceto et oleo abluto. Ablutio emi

Feb.fleg.

Fo. cxxxix.

facit vt oleuz ſit magis in bumiditate temperatù
cedo canò. ca[]p. de oliua et allaguamach[]o. condita-
saracenorum: et prop[]ie cum aceto aut ſale fit cbe
mac de capparib[]t? chemac de aneto? chemac de
amidè et chemac de ſparag[]is. Est autem amiden
radix berbe ex qua fit aſſa dulcis. et nos p[]oc ba
bemus chemac de cauſibus et similia. Et vitentur
olera in q[]ibus est infrigidatio et humectatio ſicut la
cuce et similia. h[]ora cibi est poſt tepozem parorismi
aut eradicatione quâdo itregre eradica[]t et ante
parorismi ad minus per quattuor bozas. Et bic
confidera quod Autcenna magis ſe elògat a prin
cip[]o parorismi quâ a fine declinationis in oâdo
cibum quod ſi eſset opus cibare bis in die natura/
lifetbur parum in augmento parorismi. ſomnus
autem ſit equalis: id est proportionalis vigilijs. de
bet enim eſse còmuniter ſeptem boarum vel circa
et pop[]rie in fine status vel in declinatione. et bal-
neum nocet multu niſi poſt declinatione.

Et succurratur vomitui eius quando ſu
perfluit; et opoztet vt administretur in illo
quod ſit sicut miua et ſyzupus de Granatis
cum menta ſimul cognitus. Et ſi necessariu
est for[]tius ſumatur de granis granatorum
mu[]zorum oragmas decem et thuris albi et
maſticis ambozum ana. 3.v.mente. 3.vii. de-
coquatur in duabus lib. aque in qua ſint fo
lia mente donec minuatur. Et succurratur
flupui ventris eius cum ſuperfluit cum reſe
tione eius cum eis que ſciuisti de ſipticis re-
gimentalibus et medicinalibus. Sed eus
quidem debilitati[i]o succurrit vt cibetur ſue
cessione pullis aſſatis et in patellis coctis: et
vt adhibeantur ſuffumigations et odozes
vuiſicantes. Et ſi acciderit inflatio in facie
et extremitatibus iu[n]atur cum administra
tur huiusmodi trocisci. Recipe anuſi et laccè
ablute ambozum ana pondus oragm. v.
amigdalarum excozticatarum. croci. mar-
maco2. omniu, ana. 3. quattuor ſeminis ap[]i
fermis ſeniculi flozis ſquintiam omnium.
ana. 3. iii. floziseupato[]rii. 3. iii. ſ. ip[]cise. 3.vi. pe
repi[]gre. 3.vii. roſarum oragmas decem fiat
ex eis trocisci. et administretur. Et for[]taſſe
indige[]bis eis que ſunt sicut omorufia. et oya
lacca. et medicamen de amigdalibus amaris.
Et ad longitudinem febris. Recipe roſarù
pondus oragm. decem maſticis. et ip[]cise
et ſeniculi. et ſeminis ap[]i. et ſemis endiuie
ſucci eupato[]rii. et ſucci absinthe. oim ana. 3.
tres ſpodii oragmas. v. fiant trocisci. Et ſit
doſis ex duabus. 3. viſ[]s ad quinſ c[]um. 3. r.
de geleniabim in decoctio[]dis ſeniculi quanti
tate viniarum. ij.

Ib[]le docet curare quedam accidëtta. quo[]rum p[]f
mum est vomitus cui quando ſuperfluit succurreſ
dum est cum miua citonforum cum aromatib[]t aut
fine ſöm exigentia. Item cum ſyrupo de menta in
quo ponitur vinu[]z granatorum. et meltus est vt ſit
cum evinu[] citontoriu. Morum deſcriptio est apud
A[]ſef. et alios ſi necessariu est for[]tius c[]onſtrictius

S IIII

Tractatus

fumātur de granis granatorūs. 3.x. tburis abt ma
ft.1. ana. v. v. mente. 3. vii. decoquātur in duabus lib.
aque in qua p[utus] fuerint inuīsa ſolia mente do/
nec dominuatur ad media. 3. et ſebo succurratur
flurut ventris cum ſupertuſt c[ui] eis que ſciuſtis de
ſtipticis regimētālib? egrī. Subuentiā c[ibādo] ip[ſ]
quādo debilitas ſuccedit ad flurū ventris c[ui] pul[
s]i affatis aut in patia coctis. Sic e[m] preparati
nutriunt et adbiſtetur ſuffumigationsē et odozes
viuſcantes. ſpiritus e[m] odoze conſoſtan[que]. Quar
to [ſi] ſi acciderit inſlato in facie et extremi tatibus ſ[
]dispositio est casſia ſubuentiā cum bis trocicis.
Recipe anſi laci ablute ana. 3. v. amīgdalarī ex[
corticat. croci marma coz. iſdeft melſſe anī. 3. iiij. ſe,
apii ſenſiculi. flozis ſquintati. ana. 3. iiij. flozis euca[
to]rii. 3. iiij. ſ. ſpice. 3. vi. yerepiſtre 3. vii. roſ. 3. decem
ſiant trocicis et adminiſtretur et forſtasse indigebis
eis que ſunt bomozuſa 4 dyala ca. 4 apertunt enim
opliationē et prouocant et valent in casſia. 4. dic
quinto succurrit longitudi ſeb. c[uz] medicamīne
de amīgdalis amaris. R. roſ. 3. iiiij. maſtis. ſpi. ſent.
ſe. apiij. ſe. endiute. ſeu. euca p[ato]rii. ſucci abſintbiij anī.
3. iiij. ſpodiij. 3. v. ſiant trocicis doſis a. 3. iiij. ſ. v[oc]ſ ad
3. v. cum 3. x. geleniābim in quaſtate 3. iiij. decoctio
nis ſenſiculi.

Sed dubitatur quomodo boc vocat medicamen de amig-
dalis amaris cum bi[n]o ponātur amīgdale. G[]i
cendum quod debent ſuppleri. 4. ac i[]cicndū q[]
quātus in ipſo n[ō] ſunt amīgdale amare. dicitur ta
men medicamen de amīgdalis amaris: quita ſiml[
latur amīgdalis amaris in apertione et p[]ouoac[
tione: ſicut dyacurcuma dicitur a curcum que eſt
celfidomia mino: quita ſibi ſimla[k] in virtute: qua[
]tus in dyacurcuma n[ō] ingredia[k]t curcumā.

Et ameos confectum cum melle est ma-
gni iuamenti in huiusmodi loco.

Et ameos confectum cum melle est magni tuu
menti in ſeb. flegmatica cum prolongatur. nā con
fert bumiditaribus malibus.

Et forſtasse indiges propter longitudi-
nem frigoris fricatioē et modus in ea ſt vt
incipiat ab humeris et inguinibus quādo
spargitur caliditas in manibus et pedibus
et caleſiunt. Si autem ſenſerit ſimilitudines
ſiſtitudinis fiat permutatio ad fricatione
doſi. et quando vehemēs fit caleſtio que
necessaria est in eis. t[unc] dimitte e[ra] ad aliu[d
membrum. Et de oleis bonis eis de oleum
dulce in quo n[ō] est ſtipticitas. et oleu[m] camo-
millinum et oleum de aneto decoctum in va
ſe dupli[c]. 4. ergo compleueris. tunc ab
ſterge oleum alio[do] yt n[ō] angustieſt: et n[ō] est
malum ſi fricationē ſiccam ſequa[k] fricatio
cum oleo aliquo.

Ib[]ic ſexto ſuccurrit frigori longo cum fricatio/
ne que debet incipere ab bumeris et inguini[b]2 tra
b[]eſo verus man? 2. pedes. et hoc in fine principiij
2 in principio augmenti q[ui] spargit caliditas ad ex
trema. Si autem ſenſerit ſimilitudinē laſtitudinis
ſez vlcerose dimittatur extremo[rum] fricatio et frice
tur doſi[rum]. Similiter quādo per fricationē fit ve/
bemens caleſtio aut alificius membra[] dimittat
illud membrum et fricetur aliu[d. Et de oleis bo[
nis c[ui] quibus debent inuīgi partes ſtricate est oleu[n
dulce in quo n[ō] est ſtipticitas: q[ui] ſez n[ō] ſit feci[m] ex

De cura

olluis imaturis. 3. ſe oleum camomillin[ui] ſ. oleum
de aneto decoctu in dupli[c]i va ſe. cum autem vnre[]
ris fricando: abſterge oleum cum panno ne rema[
nens in poris optiler: ad qua opliationē ſequatn
angustia probibita transpیرationē et non est ma[
lum ſi fricationē ſiccam ſequatur fricatio cum al[í]
quo oleo vt adiuuet ad materie reſolutionem. 3n[
nuit ergo quod alio[ndo] fricetur abſe. boc quod
succedat victio fricando iterum et tandem oleum
cum quo facta est fricatio abſtergatur.

Et de illis que ſeruāt ſtomachos eorum
vt n[ō] debilitent[ui] ſunt vngueta in unulta capi
ti ſtomachi q[ui] ſunt ſicut oleu[m] camomillinum
et nardi. et oleu[m] ane. et ſoſtius illo alna[]olzi
et de emplaſtris iuatiuuis est vt decoqua[k] camomilla
c[ui] re pauca[m]aſticez decoquen
do cum vino cum duplo ſui de melle.

Ib[ic] ſeſtimo docet probibere debilitatē digeſt
ue ſtomacbi: et etiā ſuccurrere et ſi acciderit. dicēs
quod oleum camomillin[ui] nardinum: iſdeſt de ſpi[
]ta anetinum o[ri] ſtomacbi applicetur. et meltus est
vt cum pauco cere vnum aut plura ex bis compoſi
ta applicentur: et ſoſtius iſtis est alna[]olzi: oleum
de gefemino. et alio[ndo] gūmi quod reperitur in
pino: iſdeſt refina et est p[]reſtans. Et de emplaſtris
iuatiuuis est vt decoquan camomille. 3. ſ. maſtis
maſticeis 3. iiij. viii. 3. iiij. mellis. 3. iiij. simul buſant
v[oc]ſ ad ſp[il]ſtitudinem et applicentur ſtomaco.

Et ſi ceciderit appetitus. tunc meli? est
vt n[ō] adminiſtretur vinu[m] ſolui[m] immo in quo
decocta ſunt ſicut camomilla: et dactili[m] mel
lilotu[m] et abſinthiu[m].

Ib[ic] octauo docet ſuccurrere caui[]t appetit?. me[
luis est vt n[ō] adminiſtretur vinu[m] ſez in poru mar[]i
me ſaracent qu[ui] non ſunt affuſeti. nam eliquando
materias remollit ſtomacbum: immo adminiſtreſt
vinum in quo decocta ſunt camomilla. dactili[m] me
litolum: et abſintbiui ſecundu[m] Dynus exterius: ſed
ſecundu[m] Bentlemi via ſyzupi: et certus ſum quod
vinum decoctonis abſintbiij est p[]reſtās medicina
ad no[c]umentum appetitus a cauſa frigida ſicut
est in flegmatica.

Ib[]ura ſlatice cōtinue q[ui] noia[k] lattica. Lap[.]viiij.

Ara eius est cura facientis pa-
[ro]ſinu[m] oi die. et iſſert ab ea:
q[ui] op[ſ] vt in illa ſit administra-
tio ſubtilian[ui] calido[]u[m] c[ui] faci
litate. et hoc ſi fuerit ſentuseis q[ui] ſunt ſicut
ſyzup?. acetoſus. tgeleniabi: 2 iu[]leb de mel-
le t aq[ui] eius. t aqua ſenſiculi. t apiij. t radicuij
triui ſine dubio[] cōſert. Et q[ui]q[ui] ſert eis laſt
de aneto. t laſt de capparib? et p[]rzie c[ui] ve
ſtigijs digōnis. Et p[]parent[em] c[ui] e[]orui in ob-
feruati[de] t[ep]o[]zu[m] et diuſeritatis ei[m] et ſoſti-
tudine virtutis t debilitates eius. p[]paratio
ne cuius rememozatio p[]terijt. et de medi ci-
nis bonis ad eos ſunt trocici de decē gene-
ribus. Et iteru[m] de medicinis erptis ad eos
est illa que. R. roſ. 3. vii. ſucci liqüiritie. ſumi-
terre. ſp[ice] o[m] ana. 3. iiiij. maſticeis. 3. iiiij. la-
rabe. 3. iiij. anifi. 3. iiij. p[]zeparenk. Iteru[m] troci,
euca p[ato]rii. 3. iiiij. ro. 3. j. t tertia ſp[od]ii. 3. iiij. t. k.

Et iterum

Secundus

Et iterum trociscorù absinthii, quorum de scriptio. Re. aſſar. ſe. apíi; aníſi. amigdalaz amaraz. ſuchaa. bedeguar. ſuc. eupatòzij. ſpice. maſticis. oim. ana. 3. ii. et iterù eupato riij. vncias. iiij. roſaru. rubearù. lib. j. ſpi. lib. f. ſpodij. vnc. quattuor.

Iblic curat lattà dicensp. curaſ cura flegmatice interpolate differe tamen quæ in latica calida fubit lantia debent effe remissioza cu ſit in eis minòr ca liditas quæ in interpolata. Et ſi fuerit etétus ſyzu po acetoſo mellino aut zucbarino aut gelenabin in iuleb de melle ſcz in quo eſt multum de melle et aqua eius: ſciliſet in quo ſit aqua multa et parum mellis eſt bonum. ſit enim ſolum ex aqua et melle in qua còpoſitiò poteſt eſſe plus et minus in com paratione ad aqua, et aqua fentculi et apíi et triusz radicu. ſcz. peterselimi et brſuci et ſparagi fine duò biò confert no tranſeundo ad fortius calida quàdo confert eis ſiſt de aneto ſiſt de capparibus et pio prie apparente diſgeſtione manſetta: qua in prin cipio non còueniut. et prepaſtur cibi eorum ſecù dum diuſeritatem specierum flegmatice vt notum est. 3tem ſecundi forſtitudinè et debitilitate virtu tis de quozum prepaſratione rememozatio preeſeſ, ſit in capitulo preeccidenti. Et de medicinis bonis ſunt trocifici de decem rebus. Et iterum de medici nis expertis ad illos eſt illa quæ ponit Autcèna in boc capitulo. R.roſ. 3. vj. ſucci liquirittse. fumiter. re. ſpice. ana. 3. iiij. maſticis. 3. iiij. aníſi. l. karabe ana. 3. ii. teratúr et cum alioquì liquoze fiant trocifici eu patòzij. 3rem trocifici eupatòzij. 3. iiij. roſ. 3. i. et ter. iiam. ſpodij. 3. iiij. ſ. et troc. i. abſintbì: quòzij deſerì/ptio aſſar apíi aníſi amigdalarù amaraz ſuchaa bedeguar ſucci eupatòzij ſpice maſticis omnium ana. 3. iiij. Et mirandù eſt quod dicantur trocifici de abſintbìo cum in eis no ponatur abſintbiij. vel q. debet ponit abſintbiij vel ſuinat denominationeſ ab abſintbìo: qua ibi ſimilatur in virtute ſicut et de dyacuràna dictum ſuit. Altima deſcriptio eu/ patòzij. 3. iiij. ro. ru. lib. 1. ſpodij. 3. iiij. kiant trocific cum alioquì liquoze. Lura flegmaticeam conti nue quæ interpolate nouè exigit intentiòes. Pria eſt debitum regimè ſex rerum non naturaliij. Secù da euacuat materiàs còſes. Tertia flebotomiam. Quarta euacuat euca cuatiò integrata ex minoza/ tione diſgeſtioe et eradi cuatiò materiel ſcom exigeſ tiam. Quinta prouocat vomitiij. Sexta puocat vii nam. Septima ſudozem. Octaua membra. Mona corrigit accidentia, et in boùz executiòe no eſt dif/ ferentia: nifi qua in flegmatica còntinua debet die eſse magis tenuis et medicine minus caleraſiè tes ſlebotomia magis ſuenit quæ in iterpolata. 3prima ſcz regimè ſex reruzi ſcom plurimiij debet declinare ad calidù ſicu nifi in ſalfa in qua ſcos plurimiij declinat ad frigidù ſumidù. et ſint cibi in principio aliaqualiter inciſut et ſubtilatiui in p. cefu magis: deinde còpleta diſgeſtioe et notabiliz minoratòie ſint cum boc aperitiui et puocantes. ynde in p:ntipio vinu regulariter no conuenit: ſz bene competit diſgeſta materia et minozata. omit to p:ſequit relſu quæ regimè ſex reru: qua manſe/ ſtum eſt ex textu. et nimis p:ſolux eſſem ſi oia ſigl latim p:ſequit yellem. 3ecuða intentio còpleſ cum clifteri. vt. R. b:zodij pulti lib. 1. olei. 3. iiij. ſalis 3. iiij. mellis. 3. iiij. miſce. 3tem còuenit factu e deco/ tione blitis mercurialis floz camotile furfuris et ſimiliu cu oleo melle et ſale p:ſictis. Aliquando

Feb. fleg.

Fò. clx.

cum lenſente ſumpto vt. R. flozìs caſ. ab. 3. j. vloſz ad. 3. x. que miſſeak cu aqua paſſulariij. I. fiedotò/ mta iuxta intètionè terria ſuenit cu vina fuerit ru bea et groſſa ceteris còſentientib. 3pzo quarta intentiòe facta lenitiòe ſ flebotomia ſi expediter diſgera: materia cum orimellis ſimplícis et mellis ro. ana. 3. j. diſſeperatis cu aqua zucba. aut paſſu laruzi: ni fuerit ſalsa loco orimellis pona: ſyzup? acetoſus zucbarinus: deinde apparète aliqua di/ geſtione occulta vel manſetta dentur pillule ele/ p:湾angine sole aut cu tertia parte agarici ìpara/ ti: aut ſi venter fuerit ſtpticus detur caſua cum me dulla cartami: diſſeperetur cu aqua decoctionis turbitb et pauci i:inſibers. poſtea diſgera: cu oxi/ mellis còpoſiti. 3. f. mellis roſ. 3. j. aquarù fenicu/ li et peterselini. ana. 3. j. ſ. et ſi materia fuerit ſalsa diſgera: cum ſyzupo acetoſo zucbaro de fumoter/ re cum aqua bugloſſe et endiut: aut cu: ſero capri/ no. poſtea euacuek cum medicamine de turbitb. et ſi fuerit ſalsa cu pillulis de fumoterre cu aqua bu gloſſe et endiut. et paucu turbitb cu modico i:inſi be. deinde diſgera: cu orimellis còpoſiti. 3. iiij. aqua rum feniculi. apíi. ana. 3. j. ſ. euacuek cum medica/ mine de turbitb. Aut ſi fuerit ſalsa diſgera: mate/ ria cu ſyzupi acetoſi poſoſit firupò fumoterre anì. 3. j. cu ſero caprino. Deinde eueſt cu pillulis de fu/ moterre et paucu turbitb coñecto cu i:inſib. I. co/ mitus antem iuxta quinlà intentionè eſt p:rouocà/ dus natura tentante. p:rimo cum lenibus: deinde cum forſtoſibus magis diſgeſta materia de quib/ dictum eſt in textu. Si vero natura non rentauerit credo potius quod ſit omittendum. I. ſed p:rouo/ catio vire iuxta ſextà intentionè perſcitur cu ſy rupis et aquis diſgerètibus tam p:dictis. I. ſudo/ ris autem p:rouo catio iuxta ſeptimà intentionè p/ ficitur cum aqua o:det et paucu vint ſubtilas. I. 3ez fumigàdo corpus pannis coopertù cum asperio/ tse aque ſuper lateribus calidìes ex viroſo latere ex intenibus. I. Mèbza autem conſto: tenent iuxta octa uam intentionè cum trocificis de abſintbio et ſimil/ libus et cum aromatico roſ. dyagalàga electuario regum et ſimilibus magis aut minus ſcom exigen tiam. I. Mona intentio: ſciliſet coñecto accidentiij perſcitur ſom ipſozù exigenià. et de bis dictum eſt in textu quantum oportet.

Lura emptalos et lípparie. Lap. lix.

Tra earù p:ppinqua eſt cure quæ dirimus. ſunt et ambe associate vni vie. Et opz vt incipia: in pri mis a ſyzupo acetoſo mellino et zucharino: et p:ecipit in eis am babus vt administre: rob agreſte decoctus cu melle et ſyzupo roſato: deinde fiat grada tio devia ſuinendi in potu ſemina et aquas eozum. ad infusione aloes. et trocicos de ro/ fis cu maſtice. et pillulas de aloe. et per:api/ gram. et pillulas de eupatòzio. Et opz vt in eis ambabus ſimul ſtomachi solicitudo ha beatur et administre: vomitiu: cu aqua ſa ſeolozum et raphani et aníſi et calamenti: et diuretica. Et de solutiu: iuatiu: eſt illud quod ſit exmi:rabolanis nigris et citrinis: et turbitb et zucharo. Et de illis que còſerut eis iuua:amentu magnum ſunt clisteria deendi quia ad acuitate et in quibus ponuntur me/ s iiij

J. D. abperius. P:ituitòn bùo/ ris eſt. p:pe no/ minata empa/ lis feb:is: cu ſi/ mul ſeb:icitare: t: riget: et vtrus/ ſentiùt vno eo/ deq:repe in om/ corp:is p:te. M:à acuta pituita et qv:itroſa dic: abſo/ ſebez qui dêrigore: ifert. Si hò quedas/ tabida medio/ c:riter ip:ſis inſi/ ta ſit: emptalà e:fficet ſeb:re: ſin plus p:urrefcat p:recedit q:dem r:gor: còsequi/ vero feb:is ex/

Tractatus

dulla cartami et cætaurea minòr et anetuz et
camomilla et aliaſce et melliloti et almuti et
mel. Et regimen lipparie indiget ſubtilita
te plus quæ regimen alterius.

Sub cura baru duarù ſebzù includitur cura ter
tie ſeb.in qua ſimul ſentit calo: 2 frigus et intus et
extra:et fine alta diuſiſe di. 4 cura baru ſebzium
app:opinQuant cure flegmatice 6 statim dicta eſt.
3te ambe eſte due. 4.tertia puenti inter ſe quod ad
curá.ná materie a quib? pендét vt plurimù ſunt fi
miles: 2 p digestiſe puenti in princip. ſyzupus ace/
toſus mellinus 3 zucbarinus: 15 ſimplices: 2 pce/
dente, digestiſe pceda k ad tpſos cópoſitos iuxta
canones datos in pcedéti cap. et in bis ſebzib: co
uent rob agrete de cocti ŏ melle ad ſomacbi co
foſtationé et ſyzup acerſus ſue ſimul dêtur ſue
ſeparétur. 2 doc ſom diuerſa s necessitates: deſide
fiat gradatio de via ſumêdi in potu: 15 ſemia ape
ritua et aquas. 1. decoctiſes eorù q dantur p[ro] di
getiſtus et ſubtiliātib? et aperitius ad infuonez
aloes que da[ad] puocandù iuxta dicta in p[cedèd]
ti cap. et ad troci. de roſis cu[m]aſtice q dantur ad
p[fo]ſtandù et ad p[ú]lulas de eupato[ro] q ad
fluendù aperiendù et p[u]ouocandù. q. o. prima ma
teria d[igeratur]o deinde ſolua[] puocet 2 p[fo]ſetur
ſcom intétiones dictas in p[cedenti] cap. 2 03 vt in
bis ſeb. babea[] ſollicito[do] komacbi ne debiliteſ
ſic ut fabêda eſt in oibus ſeb. flegmaticis. 3 te ad
minſtref vomitus cu[m] decotiſe tateolo[zu] rapba/
ni aneti calamètix marie ſtomabo naufate[re]: 2 vu
retica etiá adminiſtrek ad euacanduz per viñá
Et de ſolutiſis ſuatuſtis eſt q fiúnt ek miraboláſis
nigris et citrinis turbib[] 2 zucbaro: 15 p[ul]uere fa
eo. nam fi colera peccat cu[m] flegmate miſceáutunc/
trint cu[m] turbib[] 2. ho melácolia miſceáatur nigri cu[m]
turbib[] 2. si at[ut]bt tres b[no]z[os] ſint in c[à] bec tryca ſi
miſcean[]. De clisterib[] a[ut] 2 p[er]e[ritib]t ſunt iſta que
declinát ad acutaté p[ter] flegma groſſum. R. me
dulle cartami centauree mino[rum] aneti camomil/
le alaſce:ideft ibin[] melittori ana bulant in ſuffi
cienti quaſitare aque de qua accipitatur lib. 1.al/
mur[.]z. 1. mellis. 3. 2. miſce. Altimo di. quod regi/
men lipparie indiget ſubtilitate plus quæ regimè
emptalos. qua in lipparia cum fit calo[ra] intus nò
andemus vt calid[es] ſub ſiliátiibus ſicut in empla
los. Aellindiget ſubtilitate plus: q: cu[m] poſſet fiert\ex colera: 15 iſta que dicit tabaros poſſet kiſt er[
ro: 2 fi cure[] cura flegmatice: immo op[3]s vt cure[] cu[
ra tetiane note. Lura baru. quâdo p[end]eta a fleg
mate erigit intentiones illas que dicta ſunt in cu[
ra flegmatice eode[mo] modo perficiendas. Quâ do[mo]
lipparia dependet a colera groſſa curetur cura ter
tiane note.

Lura ſeb. cum ſincoſi 2 bumozóſa. Lap.lk.

Et ſeb. eſt difficilis cure: et mo-
dus in curatione eius eſt eu-
cuatio gradata e[ſub]tili ad fo-
tem; et proſpie quando natura
non reſpondet ſe le. tunc enim clisteribus
munda quod eſt in inteftinis et venis p[ro]
pinquis eis e[ſuper]fluitate; et administra
in reſiduo ſubtilatione c[ui] ſfricatiſe.

Primo ponit curá eius q[ui] p[é]det a k[ate]ſo. ſco q[ui]
a colera. ſcoa ibi (Q[ui] ſi fuerit). Prima in duasp[zi]
mo in g[ial]i curam ponit. ſco in ſpectali. ſco a ibi
(Et Bale.) In prima parte d[ic]it q[ui] bec ſeb. eſt d[ui]

De Cura

ſicilis cure. 4. modus curationis eſt euacuatio gra-
data ex lent ad forſt 4. proſte q[ui] vêter nò e] lenis.
tunc eni cu[m] clisteri euacues q[ui] eſt in iteſtinis 4 t[nye]
nis meſeracis terminis ad inteftina. incipieſo
a lenio[bus] 2 gradatin. p[cedèdo] ad forſto[ra]. 4 re
ſiduo corporis administra fricatione, ſubtiliāte mate-
riam c[ô]tentam in ea vt ſubtiliſtur 2 p[ro] parte ſol[
ua[] q[ui] fricatio ſimiliter debet eſſe gradata p[cedès]
de ſubtil ad forſt. 4. motand[us] 1 licet Aut. in boc
capitulo nò maniſſete exprimat ſolutiūn. e[ſib]ben
dum tam e[pl]sum nò negat: alioq[ui] vero auctores ip[
s]um e[pr]bibet ſicut Ra. xy. 4 c[ot]i. cap. de cura ſeb. ſin[
c]opa. 4 ſimiliter Alexander in boc[ap]. pp[ter]ea 15
Aut. boc nò exprimat poſſumus in dicere q[ui] ip[lu]z
ſubintelligit vol[é]s gradatim euacuatione fieri nò
ſol[ui] cu[m] clisteribus: ſed etiá cu[m] ſolutiſis e[ſib]biſt.
incipieſo cum clisterib[] q[ui] lenio[ra] ſunt minus agi
táda. 4 forte nò expr[ess]it ſolutua[] fo[ze]. e[ſib]b enda:
q[ui] noluit eſſe c[ò]traritus Baleno qui ſolutua[] p[ro]
bibet e[ſib]bert.

Et galenus quidem d[ix]it quod deſicit
ab euacuatione plurimù e[oz]um nifi cum fri-
catione; et melio[2] modo[rum] in fricatione e[oz]
rum e[ſt]t incipiat a coris et cruribus deſcè
dendo a ſuperiori ad inferius; 2 administra
tur illud cum man̄tili aspero abradente cu-
tem. deinde permutetur ad manus deſcen-
dendo ab humero ad ſpatulá ita vt igne-
tur cutis deinde ad doſsum et pectus; dein
deredeat ad crura et reuertatur ad ordines
p[ri]mù. Et ponatur medietas temporis e[oz]
rum fricatione; et medietas temporis e[oz]u
do[mi]ntioni, ſi poſſible eſt.

In b[ac] parte curat banc ſebz[es] ſere in omnibus
ſequens Baien: duodecimo terapétiæ, et babet
tot dies quot ponit canones. Primo[m]us canò. ſcom
Bale. ſcom pln dimitrêda eſt euacuatio 2 p[ro]ce-
dendum eſt cu[m] fricati[]o e[ſ] 2 f[ier]t cu[m] mătili. 1. p[á]no
a[ſpo] abradête cutim incipiendo fricare coras et
erura trabendo a ſuperiori ad inferius. 1. a[coris] 2
ancbis vſc[]e ad pedes: deide fricetur manus. 1. ma[
]gna incipieſo ab b[um]eris 2 sp[at]ulis vſc[]e ad ma[
nus] paruas ita vt cutis igneatur: deide redeat ad
erura p[ro]cedendo ordinate ad reliqua membra ſi[
f] cut dictum eſt et ponatur medietas temporis fri-
catione; et medietas dormitione e[oz]um ſi poſſibl
e le eſt.

Dubitatur etrum patfentibus ſinco[a]l
lem bumoz[os]am fit e[ſib]bedùn
ſolutiūm et videtur q[ui] ſic per R[af]sim decimo[ſ]exto
continentis. yb[it] autoſtate Ale[r]adri concedit ſolu-
tiūm. d[ic]it enim. da ſolutiūm lad mino[rum]andum
flegma vt non aggrauet virtutem quam ſi videreis
roboz[ar]i ſuper reſiduum: bonum. ſi vero non: va e[
ſolutiūm. Et confirmatur. non enim videtur ve[
r]ſimiliter tantam mole[m] flegmatis tam groſſi 2
vſcoſi poſſe fine euacuatione notabiliter mino[ra]
ri. In contrarium eſt Galenus duodecimo tera[
]pentice dicens qualiter ergo ad b[oc]saluatı indi[
gentes quidem euacuatione: non facientes autem
euacuantia auxilia nullá altam inuen in eis euac[
]uationem nifi per fricationem. Et Autcenna ma
gis in p[re]p[cedèdi]t adberet Sa. vt p[5]. Et c[ò]ſirma[k]
ná fit b[um]or[es] faciét ſincoſi p[ro]ſicet[em] quiſeſtet[em] aut ſal
tem cum mouentur. ergo multo magis commot[em] a
farmaco forſi ayt debili.

Pro ſolurione

Secundus

Feb.fleg.

Fo.cxi.

Pro solutione ad banc dubitatione dicendum ᶜ patiètes banc re.priunk in dupliciti dispositione. Quidam em partiumn banc fedè a materia cruda nullo mo duc suseptu a digestio est et bi babèt coloè plum beu tendentem in fucù oculos cōcauos et vututes debilè.nò em nutrétur nifi diminute. babèt enim parum de sanguine malignat o ab hoc maligno flegmate secu permixto et in iltis nò est spes salutis. Quidâ vero licet babèat coloè plumbeu ba/ bent tamè altù tendentè altqualiter ad rubedinè: nec babèt oculos cōcauos. babèt qvem virtutè satis forèt et in iltis è spes salutis. Hoc p[ro]mitto dicent dum p[ro]mo q[ro]n est bonù ponere cōcordiam inter iltos q[ro] a p[ro]posito voluit eſſe discordes: ſicutALEXANDER CUI. H[ab]s ed dicendù vnquêque ilto[]v i[ro]p[ro]celfeſſe ſuo iudicio estimativo. Aoluit em Bal. vt credo primos in q[ro]bus non est spes salutis eſſe dimittredos pronosticis. Sed q[ro]s tamè vult alioq tentare melius est vt nò tentet remediu: p[ro]ter q[ro] manifeste moriak ſicut farma cu, nà dum incipiet bumo es agitare et ipſi còmoti eu po[ra]tates vel flueq est ad cor faciunt fincopim irrecupabili: q[ro]nò erit abſo[]q[ro] medict magna calunia quatucoq[ro] p[ro]miferit pronotici. Sed fi, fiant fricatiòes dato q[ro]nò morantur nò ita cito moien: imo fricatio releuat ip[os] aliquado a profunditate fincopis et nò est remediù ita notatum ſicut solutiu: et in potestate tua est dimittere fricatione quâdo volueris: ſed non est in potestate tua ita impedire operationem in ſoluti. Ecòra vero Alexander estimat fricationes nò es[se] remediù alicius efficacie qua posset salutari ſicut eſſet solutiu: Sed in ſecùdis dicit Ha. procedendùs eſſe c[ro]fricatione: donec materia fit p[ro]ficatione calefactentè et subtiliantè altqualiter digesta. et donec fedè fincopis sequès frigiditya/ tem vap[ro]z venientiù ad cor ſonueta accidere in principijs parox[im]o[rum. et poſtillud procedendum eſſe c[ro]solutiùs timès de materia in principio cru da per farma cu agitata ne faciat fincopim irrecu perabili: c[ro]uiâ materia quieſcetre accidat fincap[is]. E contra Alexander vult q[ro]nò c[ro]v? eſt adauc fortis potès tolerare agitatione et euacuatione materie fit exbibendù solutiu timès in differatur ne virtus ex p[ro]celfu egritudinis succ[]ubat aut ante exbibitione farmacl aut in ipſa solutione et agitatione. et certe vt bene dicit Ben. neutra partibus potès bene alteri c[ro]cludere: neq[ro] etiâ experiètijs et succelibus p[ro]ſperis aut aduerſis pos[]ſet but? rei veritas iueniri. tum quia ſeb. be fincopales ra ro accidut. et etiâ quia ſ[om]m vtræb[]que intentionem operando res aliquando bene succedit aliquado male. Ego e[mi]ſo[]q[ro] ad anu ſerag[em]ſimù ſ[om]n etatis mee nò inuent nifi quatuor: ſeb. fincopales bumo rosas quarum babeam memò: vnam in quadam ſene c[ro]ui eſſet exbibitum solutiu fincap[is] aut q[ro] ſe re cum solutiu moriua eſt. Sed deinceps nobis nò audientibus solutiu p[ro]cepmus fricatiòes et in quarta die poſt diem solutiu moriua eſt. Reliq[ui] tres iuuenes euaferut in quozum vno ſuperuenit flutus ventris. et quâuis paſſus fuerit frequètes fincopes cum magna trùi virtutum debilitate vt fere omnes desperarent de eo tandem euafit. In alio ſuperuenit ſudo[]t et cum eo tandem ſanatus eſt. In quadam alia nobili veneta nò ſuit p[ro]cepmus nifi cum cliferibus et fricationibus per alio[rum] quos dies. et poſtea deſſclente fincop[io] p[ro]cepmus eſt c[ro]solutijs et euafit. Ego aŭt pot[ro] credo qu[ro]ſo[]q[ro] durat fincopis procedendum eſſe cum clite/

rbus: que tamen ſiant in declinatione parox[im]i quando non ſit fincopis qua c[ro]n solutiu: Sed poſtea cefſante fincopi ventendù est ad solutiu: tu vero fac vt libert. Et ſi vis dare solutuum fac vt operek in materi: quite quando non est fincopis, fincopis enim accidit ſ[om]m plurimù a principio parox[im]i v[ro]ſo[]q[ro] ad mediu augmenti. Sed eſo meq[ro]q[ro] non ſurgant ad aſſelliam: licet aſſeient ta centes ſue ſponte a ſeſſent ſue cum c[li]ſterib[ro]t vel solutis. Ratiòes autè facte in principio p[ro]vtræb parte facile soluntur. Fricationes autem qua[te] debeant et qua bo[ra]z dicetur quâdo ordinabo cu ram. Non enim credendum est ſicut ſonat textus q[ro]n per medietatem temporis debeant fricari: per aliam dormire: primum enim non est tolerabile fecundum. ſ[om]nus.rij. bo[ra]rum nò est c[ō]ueniès et forze non est p[os]ſible: ſed vtrùq[ro] debet eſſe, p[li]ſum vt per ſomnù vacetur digestioni et resolutio: nt. i[de]o Aut. dixit. ſi eſt p[os]ſible.

Et ad ſummù canò, curationis eorum eſt iubtilatio nò caleſtatio valde. et illis que conferut ills ſunt iubtiliantia ſicut a[]q[ro] melius cu virtutetopi et feminis ap[ri] in ma tutinis et ſimulus eis. Q[ro]n fi fuerit illic fluus ventris ſupfluus decoq[ro] mel decoctio: ne vehemên[io]n et non ſoluet nifi parù tem peratum iuunatuum.

H[ab]s aſſinimt reliquos canòn. euacuat[i]ſo[ns. quo]rum primus. debemus subtiliare materiam non caleſactendo valde ne per caleſactionem magnas liquefacta materia fluat et dilatatur aut ne reſo[]lutis partibus subtilibus ingroſsetur. Et de conſerentibus eſt aqua melius in qua ſit decoctus iſo p[ro]ſus et femen ap[ri] aut ſib[ro]t k[mi]tita exbibita in ma[]tutinis: aur aliter exbibita bor[ro]s ſib[ro]t ſimilibus ſi[mi]t ante etiam Q[ro]n fi fuerit flutux v[er]tis ſupfluus decoque mel ſue detur via c[it]b[ro]t: ſue via medicinæ decoctione vehemên[io]n et non ſoluat nifi parus iuunatuum. ſ[quod] ſolueret parum iuunabit. H[ab]s quo ſcendum quod mel non coctum eſt solutiu: ſua v[ir]tute acuta abſterſua et parte ventoſabili, ſi autem decoquatur cum aqua donec abijcatur spumà minus ſoluit. St autem poſt abrectionem ſpume adauc magis decoquatur efficitur adauc minus solutiu: partibus de quibus ſupra ad/uc magis resolutis. et de bo[ca] est ſermo in par[te] preſenti.

Et ſirupus acetoſus mellinus iterù c[ro]ſert eis in eſtate quidem et c[ro]n ſonueta di: ne potus aque frigide permiptus cum a[]q[ro]frigida. Et in hy[em]e opo[]z tet vt non ſumat eam penitus in potu. et ſit c[ō]tent? aqua calida: et aſſumere calidù ex potibus eſt melius eis nifi apud neſſitatè eſtus eſtatis et vehementia caloris plurimi. et c[ō]ueniè: tius que potantur ad ſitim eſt ſirupus ace toſus mellinus.

H[ab]s ponit tertiu canòn. d. p[ro]orimel p[ro]ſimplex per miptu cum aqua frigida ſonueta potare aquam frigida in eſtate: ſed in hy[em]e et in incoſuettis po[]tare aqua frigida detur ſolum permiptu c[ro]n aqua calida. Et in ſummo aſſumere potus c[ō]uidos e[mi]ſus in eis nifi i[de]o eſtate valde calida. et quâdo ad[ef]

## Tractatus

set plurimus calor: sive a causa extrinsecæ sive in
trinieca, et docpter grossitie et frigiditare fleg-
matis ne per potus frigidos in crudele et ingrosse
tur, vn de subito quidementius que potantur ad
fictim est firupus aceto suse mellinus, magis eum co-
fert quæ zucbarius cum magis abstergat subti-
liet et calcacetat.

Et vinu confert eis in principio et pto-
prie si fuerint febres eorç sanguinee: sed pa-
rum sunt et proprie in senibus et necessarii
est eis vinum post cibum.

Idic est quartus canon, qv in vinu confert patien
tibus bæc feb. in principio rei. i. feb. principio tam
vnfuerali quaz particulari, vel aliter in principio
ret. i. sincopis anteæ compleaç. et si feb. eorùs fue-
rint sanguine, i. a rate sanguinti mixto et nò mul
tù distate a natura sanguis. Sed paru iste fe. sunt
sanguinee: et proprie in senibus concedit vinum.
e necessarii est eis vinu nò solum in cibo: sed etià
post cibum.

### Contra in
principio materia est indige
ita. ergo nò competit vinu,
tenet pria est determinatis superius. ppetit eis in
datum materia ià aliquid iter digesta. I scdo quò
si feb. sint sanguinee ppetit vinu, cù tuc materia
fit calidio: et feb. vebemeto: imo magis cœpetit
cù legma è magis frigidù. Tertio quò post ci-
bum ppetit vinu cù fit extra vium oim practican-
tium. licet cœcedat vinu tépoze cibatiòis: nò eð cœ-
cedut iter cibatiòes. Ben. fuspicat trâslato: er/
rasse qv Autcein. in sequit quæ B. in cura but? feb. tex-
aute B. aix. terapèni, est iste. Bis aquoium vinus
cœstetim a principio dandù est nifi vebemèter fe/
blicitet qv nò vebemèter aqua còpetit scòm pte/
dictam dispositionè. adbuc aùt magis fi senè con-
tingeret eè. Et si bìs òfideres textu Autc. corhèdes
deberet dìcere fi nò fuerint eorùm feb. sanguinee.

### Pro horum
solutioe dìcèdùt arbitro
qb vinn in bac febze pcedi
pòt intelligi ex duplici causa: aut ratiòe sincopis
aut ratiòe feb. et caufe eius, si quidè primo modo
dicendù qv qua cùcù boza timuerimus sincopim
aut voluerimus egru a sincopi releuare vinu dan
dum è aquo sum: aut qv aque notabiliter pmixus
fi vino sum fuerit et debet esse subtile boni odosis
aut aquo sum: qv albù subtile pauciferu in colore
feroaque simile. et boc vinu maxime pcedit: senti
bus: fed magis vino sum qua iuuentibus et cù patu
cio: qv aq etià post cibù cedit: eis: sive vt fit potus
delatiu? sive timo ze sincopis: fed ratiòe feb. et cæ
eius pcedit vinu ad calcaciendù subtritiandù et
digerendù materià flegmaticà et ad reftauradùs
bumidù et spùs qui a febze refoluùtur. et ratiune
buius vinu nò ppetit in principio regulariter: fed
solu apparète digestione, et citius in mazor quàs/
titate puenit sentib: qv alijs cù finvobilitiòes et ma-
gis fridt indigètes mazor reftauratiòe et bis p/
prize mktù: imo affuetis ppetit vinu post cibù: sive
fit pot? delatiu? sive ratiòe vututis. Sed q magis
ppetat si fuerint feb. sanguinee mibiy difticle. I5
Ben. dìcat q baru febritiu sanguinearuz materia
è minus crudæ et magis susceptua plemèti dige
ftionis qv rà nò sanguinei, et ratiòe but? in rate
sanguineo vinu libert? cœcedit er citius concedit
a principio et certe magis credo litterà negatiuas
esse debere. tum ppter textu B. tum q patiètes
banc a rate nò sanguineo sunt min apti nutriri
et facilius sincopim incurrut a qua difficiulus re

## Decura.

leuatur. Item qum? babè de sanguine et spirtit
bus quò veloci reftauratiòe indigèt,DEC AUST VEJ
lor reftauratio maxie fit a vino. Et ex bis faciliis
est refponso ad rationes ante oppoſitum.

Et tibi quidè necessarii est vt còsideres
pulsum habentùi hanc egritudinè semper
et cù videris eù incipere debilitari et cade-
re subito: ciba cum pane infuso in vino cò-
mipto si non phibet apostema in viscerib.
Lì ergo associatur et hmoì egritudo non
est curationi modus neqf fiducie locus. f.
quando accidit hmoì alteratio in pulsi. et
hec quidè cibatio est ex eis que necessaria
funt quando vehemens fit sincopis. verum
opozort vt p2ohibeatur illud. Cibus autez
fuper quem fit dormitio est aqua o2dei sup
quam nò addatur niſi cum cadit virtus. et
fi additur tuc fit panis infusus in iuleb aut
aqua mellis.

Idic è qunt? canò. q è necessarii vt obserues pul
fum i bæc egritudie et cù videris eù icipe debili-
tari et cadere subito ciba cù pane iſufo i vino lim-
pato: fed nò pbibz apa iitriscu. scòo dicit qv cù
feb. sincopali affoicaç a nò, eù modus curatio-
ntis quo. f. pducà ad salutè nec fiducie loc? et ma-
time qn acciditDEC alteratio in pulii. f. debilitas
cui cau et?: tertio dicit qv bec cibatio. f. ex pane iſu
fo i vino è necessaria qn fit vebemès sincopis. vez
oz vt pbibeat illud. f. sincopis: ne ventat: vel pb
beat illò. f. aпа. qrto qv cib? fùp què dormiet è aq
o2dei. i. ptisana: iup què cibù nò addiit niſi cù èt
mo: c? vutis. et nì addaç nò timèdo cau qv vutis
è panis iſus i iuleb aut in aq mellis q è pluris
nutrimèti qv ptisana o2deacea. S3 i timerec ca
vutis darec panis iſus i yio fucit dìcìnè. I No
tàdu q ratiòe sincopis dat cibù magis q veloci?
reftauratè qv ratiòe fe. et sup cibo q daç ratiòe fin-
copis nò cœcedit somni: q patièces pèciptù vigi
lare et dimittere lo cuttonè. iij. tertij. S3 fùp cibo q
daç ratiòe fe. et cæ q deberet dormire et nò è tati
neq ita velocis nutrimèti respectu quatitatis fue
quàuis absolute debeat esse pluris nutrimenti.

### Dubitatur
vtrum in cura fincapalis buz
moroſe medicus debeat esse
contentus fricationibus et dieta tenui. f. ptisana
o2deacea et pane infuso in iuleb vel aqua mellis
vqfs ad plures dies. videq q fic. per Bal. et Autc.
Item quia cibatio auget materià, vt iupia dixit.
Ijn contrarii est Alexàder in ca. de feb. fincapa-
li cù plentudine. vbi òtra Bal. per intentione vi
cit. Uefcio quid paſſus fit Bal. q fic ordinavit et.
et dicit rem male fibi ſucceffiſe cù tali modoca-
tionis nec potuiffe boiem a moſte euadere cù tali
modo curationis. ldeo nò videq q virt posſit eè
tam forſtis q imeluratas fricatiòes ſuſtineat fine
cibo. I deo ſuader moderatius opòtere fricari q
Ba. pèciptat et nò ita tenuiter dietari. I Dicen/
dum flegma faciens bimòi feb. eſſe duplex. qôdaſ
malignù inepu tèpoze necessitatis in sanguines
couerti neq nutrire. qôda minus malignù aptuz
in sanguine couerti tépo: e abſtinéite. et còsequé/
ter apti nutrire. Ijn primo cau dieta nò debet eè
multu tenuis. imo opus est eſkibere aquà carni
et ſimilia: ne virtus in paruo tépoze deſciſat. et in
boc Alexàder bene ſentit. Sed in febo cau debet
esse tenuis ſicut pèciptit Auicè. I Bal. vt natura nò
occupata

Secundus

occupata conjugens se ad hoc flegma ipsum in
sanguine puerat, deficiet cito, et in hoc bene sen
tit Auticem, et Bal. Fraticiœs aŭt quâde debeant
eſse oſtendetur quando ordinabo curam, licet de
boc in parte dictum ſit.

Et balneû quidem est de rebus nocibi
lioribus iftis et calmi et frigidû valde ex ae-
re.cû calido eſt non fit ſecuritas de curu
humorû ad pulmonê et ad cor et ad cere-
brum. et frigidû p[ro]ſibet et digestiœ eius
et addit in opilationem eius.

Sextus canon.qb balneuz aereum, tu ſupple et
ignem est ex rebus marginem centibus, calidum
entim liq[ui]c[it] facerias materias et ad pulmonê cor et cere
brum fluere facit, frigidum vero probibet dige-
ſionem bumозis et opilat.

Et quod si fuerit in ea humor colericus alio
quis tunc si facilis est vomitus et leniatur
est iuuatius valde et ad vtimi melius est
et affidie p[ro]ſiatic in ea.

Et dic ponit curâ fed. fincapl[is]a plenitudine co
lere. v. d. qu[ui] faciis est vomitus natura tentâde ad
iunetur, et ſimiliter c[ó]ſt faciis ventris lenitiò.
Sed in ſumma melius est et affidie p[ro]ſiatic in\ ea minozando materia nunc c[ui] vomitu natura ten
tante nunc leniendo ventre c[ui] clifteribus aut ſolu-
tiuis lenibus n[ò] agitati bus materiâ: nunc c[ui] frí-
cationib[] que debet eſse leuiozes quâ in fincapali
flegmatica. Lura eius exigit intentiones ſup[er]
poſitas in bac babende ſunt intérìdes de quibus
ſupius in fed. flegmatica. Quatu[rum] ad primâ in-
tentione debet eſse magis tenuis: q[ui] ipa n[ò] est acutior et pendet a multa materia: de qua time
mus veloc[em] mortem. ynde vyſc[us] ad ſeptimùm: in quo
tépoze est ma[to] timo[que] in tempore ſequi[que]
meria est magis crudâ: ſufficit p[ro]ſana ordea/
cea: fed tempore nostru in brodio pulli aut panis
inſuus in tuleb aut aqua mellis: vinu[n] compe
tit boc tépoze regulariter: fed ſolum ad p[ro]ſibem
dum fincapim aut releuandu a fincopt: fed debet
eſſe aquoſum vt dictum est in textu. Aut fit medio
criter vinofum: et notabiliter c[ui] aqua p[mi]xtu: et
derur in paucu quátitate. Dabe tamem menti vt di-
c[ui] ſuit q[ui] ſi legma est valde malignu[n] o aptu nu
tire opor[et] magis ingroſiare dieta[que] dare aqua
carnis contuſum et ſimilia. Quado autem est aptu
nutrire: ſerua[que] dieta magis tenuis tam dicta. c[ui]
autem ſecurit ſumus a fincopt p[ro]cedat ſic[ui] in alijs
flegmaticis. et cibetor tépoze ma[to]oris q[ui]etis ſom
nus debet eſſe longus. i. ſept[em] aut octo bozarum:
et bo[ra] ma[to]oris quietis: et quando non timek fin
co[pi]ſis qu[ui] timo[que] magis a principio vyſc[us] ad me
dium augmenti: motus non conuenit: fed fricatio
nes non c[ò]tinue: fed iterate incipiendo a leuio[bi]
bus et procedendo ad fortozes. et conueniunt in
quo c[ui]q[ui] tépoze particulari et vniversali. Lenti[
]tio ventris iuxta ſc[om] intentiones est conueniés
cum clifteribus incipiendo a lenoribus et p[ro]ce
dendo ad forto[ra]a. Sed solutua oze ſumenda ſin
plurimù ſunt vitanda durante fincoſis timore.

Sed deinde p[ro]cedatur ſic[ui]n in alijs flegmaticis:
p[ro]p[ter]ea vomitus multum timendus est, agitat
e[m] materias ni[que] ſi faciis. Flebotomia iuxta
tertiam intentionem credo rarius conuenire, alio[
]s quando conuenit, in illa: cuius legma est permis[
]tum sanguini et, in tépoze ma[to]oris quietis ip[os]a
cente ſupino et ſemp[em]ente ea q[ui] p[ro]obibent ſin/

Feb.fleg.

Fo.cxlj.

co p[er]im. ynde medicus fit ſemp[em] p[er]ſens. Dige/
ſtio iuxta quartâ intentione ſiat c[ui] incipiens ſubri
liat iuis et abſtergentibus, p[os]tea c[ui] magis ape-
ſrientibus et p[ro]vocantibus ſic[ui] dictum est in cu
ra f[leg]matic[ie]: fed omnia ſint facili ne agitent ni[
mis et caufent fincapim. accipiatur ergo illa que
ponitur in textu ex tam dictis in cura platice eligi-
tur lenio[ra] et magis cordialia materie p[ro]p[er]t.
L[eu]acatio iuxta quin[ta] intentionem ſit facilis
n[ò] agitans materias notabiliter: fed t[em] educens
et derur tali bo[ra] vt venter ſolur in ma[to]i qu[
te]c[ui] et n[ò] ſurgat ad affelli: et fit contêrus ſolis ch[
]ſteribus. p[os]tea c[ui] ſest ſecuris a fincopt ſolatur
ſic[ui]n c[eteris] platícis. A[com]itus iuxta ſext[io]n[
tentione] cauendus ê[n]ni flat faciiter: et flat in bo
ra ma[to]oris quietis. Y[dem] d[io]c[oe] p[u]ocatione ſu[
d]o[ris et v[iri]ne iuxta ſeptimâ et octauam intentio[
nem que flat cum clifteribus lenibus non agitan
tibus nimis dictis in cura f[leg]matic[ie]. S[ed] in
conſotatione memb[or]o[] et p[pr]ie ſtoma[bi]c et cor
d[is] ſollicite arttendatur iuxta nonâ intentionem
J[tem] iuxta v[li]timâ intentione ſubuenitatur acſe
dentibus ſc[om] exigentia et p[pr]ie fincopt. S[ed] in
ſincopali bumor[ia]a colerica audacius, p[ced]eúdus
est ad lenitionem et vomitû et alioque materie
p[ro]p[er]t euacuatione quâ in f[leg]matica: c[ui] colera
faciplus educatur: et c[ui] minos] agitatio[que] f[leg]
ma. dicta ſimiliter p[re]cipti enda est ſic[ui]n f[leg]ma
tica: fed declinet ad magis frigidum: et vinum est
magis lìmpandum, et fricationes debent eſſe
leniores.

J[ed]e curâ ſeb. cum fincopt.

Lapitulum.lj.

P[or]tet vt emplastret p[ect]e eius
c[ui] sandalis, et aqua rol[ia], et viu-
ficetur c[ui] cibo paulatim, et ſit ci-
bus eius ſic[ui]t panis de fil[ia] inſu-
fus in aqua granato[ri]u frigida[ata] ſi deſi-
derat ipsum, et ſimiliter in aqua de fructi-
bus, ſi aut[em] indigetur advirtut[em] almuſoſat
factis ex pullis cum aceto et aqua agreſte
et oleribus frigidis et p[pr]ie coriádro erit
iuuamentu[n] in hoc ſi exhibeatur.

Et dic p[or]t curâ ſeb. fincap[ar] minute. D[op]o[ſtere]
epitbimari p[ect]e c[ui] sandal[em] et aq. rol[em] R. sandalo
r[u] o[ſ]i an[.] 3. j. aq. ro. 3. liij. bis p[ote]s addere ſp[od]ij
3. j. c[à]pboze. gra. ij. aceti. 3. s. ad cor[di]s p[ro]ſation[
n]e et refrigeri[ui], et ſi vis magis buëctare adde de
a[que] v[io]lato[rum] t[em]nufaris. Et ſi vis addere aliq[ui]d cali
dum iuxta canon[em]: p[one] aliq[ui]d v[ini] odo[ri]ſerit et vi
uſic[em] c[ui] cibo paulatim exbib[ê]do t[ar]u[pi] p[er] vice q[
]ui ſic[ui]t panis de fil[ia]. o[pt]ima farina frumeti ſiu
ſus i[que] granato[ri] frigida[ata] actu ſi appetit illud.
ſtil ſinſuus in aq[ui] de fructib[em] ſic[ui]n p[oi]no[ri] p[ri]o[zu]
angurie t[em] fili[ui]. Si aŭt ad restaurad[ui] evi go[ra]duz
vutut[em] idigeret almuſoſat. i. c[ib]is acer[os] factis c[ui]
pullis c[ui] aceto t[em] aq[ui] aggreſte t[em] o[lerib]t: frid[is] t[em]
p[ri]te coriádro q[ui] cordiale erit iuuatius[em]; et dic[ui]t el
lìgit galatina[em] et fil[ia]. L[ura] bu[em] exigit itérìtio[
s]uperius poſitas in cura tertiane p[ro]tinue: ſed com
p[le]de ſunt c[ui] bis q[ui] reſiſtut[u]venenofi[ati]t[em] et maligne
putredini t[em] ſunt p[ro]ſtatia cord[is] t[em] p[ru]num de q[b]
id p[er]peſtilletali. J[pr]ia i[tem]tio. f. regim[em] ſer re[vo]
neret ad frid[ui] et b[ui]d[ui]. t[em] b[ui] ſut ſepe cog[edi] coedere
exbib[ê]do p[ar] p[er] vice. t[em] c[ib]i ſint aceto[ni]. J[sc]o[da] i[tem]
t[em] f. lenitiò v[et]r[em]plek c[ui] clifterib[em] t[em] c[ui] leniti[eb]
exbibit[em] ſic[ui] m[âna] t[em] c[ab]r[em] aut d[io] coctio[de] p[un]o[
]t] t[em] tamarido[em], t[em] c[ab]k[ati]t i[em] d[ie] t[em] bo[ra] ma[to]oris q[ui]etis,

## Tractatus

Tertia intentio. s. Romia no conceditur in bace. quia sunt corpora colerica erat quia, et etiam timore fincops nam Romia multotiens ducit ad fincos. pim. Quarta intètio. s. digestio & pletur cu actu et potètia frigidis. s. cum fyzupo acerostatis citri orizacbara cu aqua endiute acetose nenukaris et similibus extinguètibus caliditare fe. que calidit, tas debet extinguitur oibus sex modis dictis in regi mine fed. a cuta? maxime epitrimado corpus cu frigidis cordialibus de qibus in textu. boc tamen raro accidit. Lüuent pot? aque frig. nisi sint pora extenuata. s. Quinta intètio. s. euacuatio masterie ppeste coplèda est in die et pora maxors que, tis cu mâna aut caffa addèdo reubar. et diffèpe/retur cu aqua decoctionis prunoz. et tamarindo rù et vitек s. camonea et alia exoluëtia et non sur gat ad ad sellam. s. P. zevocatio vomitus nisi fit fa ctilis et natura têtante vitanda est. s. Sed fiat. pucatio sudaors cu aq. ordet maxime natura têtante. Adебра нобilia còfòrtètur: fed marime cor et flo macbus cu interius et exterius applicitis. s. Loz rigantur accidètia dìligerent: fed marie fincops pibendo ipsam et releuatio ab ipa cu a sperhöe aque frigide bonis odoibus et pibendo egrù a motu et cum exsbitione vini aquos aut alterius optime limpbat et oibus ingenis polibus. et in bace et in similibi valde a cutis medicus debet esse femp prefens et frequenter tangere pulsum et afspere faciem. et cum viderit debilitari et cadere aut cum viderit ipsum pallekierf releuet ipsuz modis fam dictis et alta voce ipsum vocando.

Regimen nocturne et diurne.

Lap. Ixii.

Egimen ambarum earum est re gimen flegmaticarum: nec est diuer sitas in eis.

Regimen autem ambaru est regimen flegmaticarus nec est diuer sitas in eis. quare p[ro] regimen eurecure ad capituli flegmatice.

De quartana periodica.

Lap. Ixiii.

Purimum quartana est p[er]iodica et minozatur caus quartane in separabilis.

Primo bic agit de quartana. scdo de febribus eis annertis. scba ibi. Et nomiaک ptiba mos. Prima in tres. in prima ponit diuer sitates. et caufas qrtane. scdo signa. tertio curaz. scba ibi. (Sunt quia qrtana.) tertia ibi. (Lòsiderek.) p[ú]m capitulum in quatuor diu idif partes. in prima ponit diu ifionc et in fuos modos. in scba p[ò]it suas causas. in tertia ponit modù consecutionis et ad alias feb. in quarta oftedit que et faluioz et q[ui]n hus falua. scba ibi. (Lauſevo.) tertia ibi. (Et plu rùm qui dè. q[ú]ta ibi. (Et faluioz.) In prima p[ò]ticit q[u]t quartana est p[er]iodica in plurimù t. in/terpolata. raro autè accidit quartana ptinua. bu ius aùt cauſa è. quia bùz: melàcolicus et paucus et multus est ineptus putredin. Lù ergo colligik intravenas ante q[ui]t putreat expellitur a natura ex/ tra venas.

L'ambperius. Quartana fecerit plurimù no statim albi mo cu rigore in uadit: fed quicq[ui] ex alijs ex boc lapus est ab erantibus: et que fine ordie dicuitur: in hanc p[er]ce dienti aùt gigni tur rigó: senb[us] aùt languèrib[us] no est copúcta et vellicata cu: te: ficient fit i: ter tianie: fed refrit geratis: et vebe menter pturba tis ad oſſa ſp[er]: ita nàs audiaq[ui] ab ea tenean tur febri dicere: vt oſſa quatu: et caro totavidea tur: pulſus aùt exiguì et bebe

T.ause vero quartane sunt ea que generant melancoliam poſtea putrefaciant eà et tu iam ſciuſti totum illud. et ſciuſti q[uo] melancolia alia est que est ſer. ſanguinis. et alia est que est aduſtio eius et c[ui]nis humorum. Et ſciuſti q[uo] de illa est ſanguinea et de illa est flegmatica et de illa est colerica.

## De Lura

et de illa est aduſtio ipsius melancolie naturalis. et eſtimauerunt quidam hominu qu[o] quartana non generatur ex melancolia naturali: quoniam ipfa no putrefat. Et huius quidem ſermo no opor tet vt auicul tetur: immo de proprietatibus omnis h[ui]miditatis est vt putrefiat quàuis rarificet in preparatione.

tes: et tardi: et vari: iſignifica tionu ſunt p[ro]mo: dijs: vt in nulla alia affe[ctione].

In bace secunda parte dicit q[uo] cause quartane sunt ea que generant melancolia. poſtea putrefa cuunt eam. et tu iam ſciuſti totum illud: q[ui] causas melancolie ſciuſti prima primi. doctrina quartae. cap. de generacione humozum. Laufas vero pu[tr]tredinis ſciuſti tractatu scdo. cap. p[ro]mo but? fen. scdo dicit ſciuſti q[uo] melàcolia alia est que est ſer. ſanguinis que fupple est melancolia naturalis et alia generatur per aduſtionem et est ſer. alto? bu mo[ur]. Et ſciuſti q[uo] de illa melancolia aduſta alia qua est q[ui] ſanguinea. i. genita p[er] aduſionc ſan[gu]ntis. aliqua flegmatica: aliqua colerica: et aliaq[ui] genita per aduſtionem melancolie naturalis. ita q[ui] er bis est vna melancolia naturalis. reliq. qua tuo: ſunt melancolie aduſte genite per aduſionc ſanguinis flegmatis colere et melancolie natura lijs. tertio dicit q[uo] eſtimauerùt quid[à] q[uo] quartana non generatur de melancolia naturali: quoniam ipfa no putrefit: fed ille ſermo non est audientus immo de proprietate omnis bumo[z]is est vt putre fiat quàuis rarificetur in preparacione i. quàuis fit minus alij[is] humo[z]ibus putrere parata. vnde rariu[s] ceteris putrefit.

C[et] plurimum quidem euenit in successione egritudinis febrium diuer sarum putridarum propter diuer fitatem humozum ex quibus generantur: ex quorum putrefactione cum adduntur et non euacuantur multiplicatur melancolia: deinde cum putrefit est quartana.

In bace parte ponit modum successionis et ad alias feb. d. eam plurimum alijs feb[ib] qu[et]redinis succedere p[er] diuer sitates humo[z] ex quib[us] et ex quor[us] putredine generantur. nam cum humo res illi diuerſi ad unanunt et no euacuantur multificatur melàcolia: deinde cum putrefit est quartana. Ex quibus p[ro]mo collige q[uo] non omne q[uo] generatur ex putrido eſt putridum. Nam melàcolia generatur ex putredine humo[z]: que tamen no è putrifa. Icet forte poſtea putrefiat. et bec dicta Auſce[n]i. ſunta cceptra a Bal. tertio p[ro]nóstico: ſuper illo verbo. febres inordinate vagatibus in quartanam perficunt.

C[et] multotiens quidem accidit successione splenis. et cum hoc ipfa scòm plurimuz non euacuatur ex dolore splenis aut duri tie eius.

C[et] secu[d]o dicit q[uo] multotiens succedit n[ocumen]to splenis. et cu boc scòm plurimù associatur do[lo]z aut mollitiet. nam cum melancolia multiplicat splen frequenter calipletur.

C[et] ſaluiòz quartana est illa que no accidit ab apostemate splenis aut alijs: aut cu qua non est apostema splenis. Quartana enim que euèit ab apostemate splenis: aut cum qua est apostema splenis: multotiens perduek.

Secundus

Quartane periodi. Fo, cxxxij.

perducit ad ydropisim et perniciem.

In hac parte dicit q salutò quartana est q non accidit ab apostolate.s.l.splenis aut egritudinib? alijs et? et cù qua nò est timò splenis. quartana esti que venit ab apostolate splenis: aut cù qua è apostema splenis: licet nò pendeat ab ipso mul totens ducit ad ydropisim et morzem. ut patet in ritij. tertij. ca p. de ydrotij. facit em errare digesti ut aepatis infrigidando ipsum superflue aut non debite mundificando superfluitatem melancoli cam ab eo.

Et quartana q salua est liberat ab egritudinib? malis melancolicis sicut melacolia et epilenia. et in ea est securitas a spafmo. quoniam humor est siccus.

Iscుdo dicit q quartana que est salua liberat ab egritudinibus melácolicis malis sicut est melancolica epíkia et in ea est securitas a spafmo qum bumo? faciens cam est siccus.

Et in plurimum est egritudo salua. et quâdo non accidit in ea erro? nò addit fupza annu. et quâdoq perdurat.rij.annis. et quod est infra eos.

Tertio dicit q quartana sòm plurimù est egritudo salub: is. et quando nò erratur in curatione nò tranfit annu. et qnq? durat.rij.annis: et qo? est infra eos supple.rij. annos. supple ex errore regimis et etià ex caufa intrinseca pter còpionem supflue melancolica? et pter duritiè splenis.

Et que ex ea longa è perducit ad ydroisim. et sicas quod autùnus est inimicus quartane.

IQuarto dicit q quando plongat aliqni ducit ad ydropisim. Altimo dicit q autùnus est inimicus quartane. i. patientibue quartanà: faciens fo uens et augés ipiam. multiplicatur em in eis bus mozes melácolici cù fit facta adutio in bùozib? ex estate pcedete. et poitea pbbita transpiratiòe autunni frigiditye: et debilitata vute pter et vartetate: vapores retenti factut bùozis illos melà colicos putrere. I S ed pro declaratiòe s còi dicit nota qo quartana liberat a melancolica epilenia et spafmo et simlib? paflòib? cerebr et neruoz bùdis et etià pferuat ab eis. q bumo? a quo pen det est siccus bis paflòibus bumidis còdtrarius. secundo quia calefaciendo et excicando mébrozus bumiditates superfluas ericcat et resolut: a qb? sòm. plurimù pèdèt bmòi paflòes. et tertio popter rigore? accidentè in principio paroxismò bus feb. et rigore? accidentè in fine earu baru paflionù materie excutunt. Sed q liberet a melancia est difficiluus cù pendeat a siccitate et bumo? melancolico. vnde per quartanà deberet crecere et augeri. Sed mibividec dicendù q per putredi/nem bumo? melácolici a quo pendet quartana paulatim bumo? faciens melancolà consumitur et finitur. Ite per rigorem et fudorem excutitur: et bic bumo? educitur a mébris in qibus còtinetur et sic cestant passiones procedètes ab ipso.

I Signa.

Lapitulum. lxxxij.

Ant q quartana incipit i pmis cù frigore paruo. deinde incipit frigus eius addi: poitea mino ratur paru apud statu sicut in flegmate. Cus calefit corpus

nò est caliditas veh emes. 13 fit maiò et ma gis apparès q illa q est in klatica. Ipa em cù difficultate sua et inflàmatiòe nò inflamatur iflàmatiòe de qua curat sicut ignis in lignis grossis. et nò còpèhèdit sup corpus totù. imo est illic calitas cù horripilazione. et cà in hoc è grosstitudo hùoris. Et è cù frigore et aliquatulo dolore quasi frangat osla. et est illic còtractio pter quà stri dent dentes. verù nò sicut i klatica quapò pter pducit illud ad debilitatè vius. verus lenitur apud digestionè. qm malitia mino ratur sicut fuit in principio parùper.

I Primo ponit signa còta qrtane. s còd pòit signa distinguita causas quartane. tertio quedà signa specialia sumpta a pulsu et vrina et alijs. s còa ibi. (Et illi? qui è.) tertia ibi. (Et pulsuus quidè.) pima in quatuor sicut quorunt sunt lignor spès. et cù doc poit in fine duos canones. s còa ibi. (Et de signis qr tane.) tertia ibi. (Et de signis quartane.) qrtana ibi. (Et plodus.) cañ. ponit ibi. (Et multorìes.) pmù genus lignor sultitur a natura sui typi q qtana icipit in pmis cù frigore paruo. deinde frigus ad dik in codè porismo. poitea frigus minora? paru apò. i. òs us statu. et dec mioratio è in fine principij: sicut etià fit in klatica. Asfliitanè em klatica. q fritana. q in vtraç frigus è positiu magis q ex fu ga caloris interius et in vtraç frigus est magnu? 2 longe durat iòs. qz ambe materie sunt tardi mo tus ad mébra sensibilia et tarde inflàmatiòs: ita vt in vtraç principi augmentu status et declinatio frigoris posint distingui.

Eftamen
dubius in q itaz: fit matus frigus. q ex vna pte vr mat? frigus esse in klatica. q fa è fridus. et ex altera pte i melica. q frigus in melacolica est iunctu siccitat d facit ipsum actiutus. Eredo tamen q matus fit in klatica. q aq magis infrigidat q terra. posunt tamen sermo nes ikt referit ad principium vle vt dicaq frigus pmor porismò est paru. q materia tarde mouet cù fit cruda. deinde sicut i augemèto et statu icipit addi. q materna magis diges fa magis velocit mouet. aut q porini eoz pen dèt a pli materia. poitea miozat apò. f. p statu. s. i declinatiòe: qz miozata è materia. I s còdo dicit q cù corp? calefit nò est calitas magna. l. cuit ca liditas tertiane. 13 fit mator et magis apparès q in klatica. ipsa em. l. qrtana cùs difficultate sua et inflàmatiòe nò inflàmatè inflàmatione notabili sicut ignis in lignis grossis et nò còpèbèdit totum corpus subito: imo est caliditas illic. l. in teriozib. f. cù borripilatìo. l. frigore in extremis. q. d. qrtana in senfibilliter pcedit de frigore ad ca lozè pp bùoris grossitiè q difficulter calefit in flàmatè. ideo subdit q est cù frigore et aliquatulo dolore qft offiu ?fractio. et forze q nutrimètus: clca osa est multu eventit còmortonè ibi fierit de pprzetate melàcolici bumo? s. Et quia vapores a melancolica surgètes grossi et ficci causant quèds malum senfum in muculis 4 pànculis q sunt clca osa. vnde apparet eis quod osa sint còfracta. bunc autem senfum confractionis non faceret va por flegmaticus: quia est levis in comparatione ad melancolicum et est illic contractio in muculis mandibularum per quam strident dentes. fridoem dètium fit contractione flue quodam