Et nos sic non intendimus, quæ mediuæ et ex trema sunt vnius generis: et que sunt ut generis similia: et sic non est in bedazaris cum ueneno: et ppterea melius est dicere quæ bedazar sit ut sines contrarietatis? uene no: et medicatio cōtrarietatis semper de bet attribuit contrarietati. Sed cæ quaeret bedazar occidit sanum non est nisi quæ non hæ prodele nisi quando in corpoze est di spositio uenenosa. Et est ut sile medicine faciant duas operationes in corpore hæno. Una est ut uenenosa quando recipitur non existente in corpore dispositione uene nosa. Et alia est iuatrix quando in cor poze est dispositio uenenosa et sùt sicut ue nenum ex vna parte et medicine ex alia: non súnt medicine ex parte qua sunt uenenù quæ non est extraneum ut dicam quæ diuerti si cantur actiones unius agentis diuerſiſica tis dispositionibus ſubiecti loco zum: hoc est quæ potest dici bono arbitrio de operati onibus medicinarum qualiter operantur

Capitulum in quo inueſtitigat modus cor nſoſcendi uirtutes medicina[ur] et ciborum

Einceps bêmus perſcrutari ſi posuunt compzebendi argumento opænaiones medicinarum que non ſunt experientia: aut ſit cognitio inueſtigations earum p experientiam: aut ſi in hac inuentione caſidit res que continæt argumentum et expletiam: et ſi ceciderint utrum ſufficiant mo di qui dicti ſunt a medicis. Sed dicam quæ operationes medicinarum fm quæ dictus ês ſunt quatuor prie: et ſecüde: et tertie: et pprie. Sed cibus non babet niſi unam operationem: hoc est qæ nutrit. Et cibi naturales non conueniunt nobiscum niſi in tota ſubstantia. ppterea quando perſczutati e rimus de hoc ſi poterit compbendi pmo duz argumenti demoſtratiu in hac demoſtratione: alias pſcrutatioë cadet perſcrutatio inquifitionis, ppzietatis ſi potest alſignari aliqua ratâ uel non. Et dicam tam dictum est in primo posteriozuæ co cognitio rerum est duobus modis. Unus ut babeatur cognitio ſui eê solum: et hec uoca tur demoſtratio eê. Et ſecundus dat no bis cognitionem cauſe illius eê: et hec uo

catur demoſtratio eê. Et quando ſunt in una et eadem ſcientia diferunt in hunc modum: quæ quod dat cám non ſat niſi per primam cám p[]pinquam ſine medio. Et er bi gratia: ſi tu quereres que ſit cæ diei: re ſpondemus quæ est ppter lumen solis.

Sed quod dat eê rei solum: non ſtat per primam cám: sed ſtat per principia media ta: et ſi non ſint mediata non ſunt ipa et ea dem cæ. Sed hoc ſcitur per conversionem equalem: aut ppter res magis notas apnos. Et erbi gratia: ponamus ut uelimus rationem aſſignare quæ luna ſit rotonda: co quod ipplus lumen paulatius augmentatur in figura rotonda ſicut arcus quæ hoc p[]rincipium hoc est augmentato[]s ſui lumis pau latim non est mediatum: ppterea hoc idê non est cæ rotonditatis lune. ppterea quæ rotonditas lune nò est propter hoc quæ au gmentatur paulatim in hac figura rotonda: sed augmentatur in hac figura: quia et est converſua. ppterea quæ cuius rei in lumen augmentatur paulatim in hac figura est eius forma rotonda. et omnis res rotonda luminoſa augmentat lumen ſuü in hac figura. Et etiam inuenimus principia quedam eê rei solum in hoc quod nota ſut per ſe: et non ppterea ut ſint p[]rima cauſa in re: ſcitur dicitur quæ ſtelle que nò ſintillát ſunt nobis p[]ropinquiوزef: et hoc p[]rincipium est notum aput nos per ſenſum. p[]roperea prodeſt dicere quæ ſtelle errantes ſut p[]ropinquiوزes fixis. Et debes ſcire quæ hec principia que nos iuuant ad ſcienduæ eê rei solum ſunt poſterioza a complexioë in eê. et ſunt p[]zioza et in cognitione compe ratione ad nos. p[]ropterea quæ p[]riuatio ſi tillationis errantium est ppter earuz p[]ro p[]inquitatem ad nos. et p[]pinquitas earuz ad nos est p[]riòz in natura et cognitio ne.

Et principium conuerſuum potest no/bis dare cognitionem cauſe rei quando p[]batur per medium termi[n]um quæ fit in uero ſillo: quæ in hoc p[]batur terminus maiòz et minor uirtute medij. Qua quando inueni tur terminus maiòz in toto medio: et medi us in toto minori: tunc p[]batum est eê ma/iòris in minori: et hec demoſtratio potest dare cám eê maiòris in minori. et hec de/moſtratio potest dare cæz eſſe: et nominaſ

i 4

demostratio cause. Sed quod, dat solus
ee est inductio: hoc est quæ scitur ex inquilibe
tione partium que sunt sub illo vnuerantali
quia quando fuerit que sumit p[ro]dicatum cu
tus e[rum] uolumus h[ere] certitudinem vnuerat
saliter: tunc querunt omnes partes v[k]lis.
Et si inueniantur tunc constituetur 〈que〉 hoc
p[ro]dicatum est in toto vnuerantali: et hec sp[er]s
nominatur declarat[us] e[rum] maior[is] in medio
virtute minor[is]: qu[ando] inuenitur ma-
tor[em] in toto minori: hoc est in omnibus par-
tibus: et totus minor[em] est totus mediis tunc
argumentatur maior[em] e[rum] in toto medio.
Ergo quando queruntur multa ex parti-
cularibus in vna sp[er]: et inueniatur unum p[
]edicatum in omnibus non opinando ut sit
aliqua pars in subiecto in qua non inueni
atur hoc p[ro]dicatum: e[st] certificatum: 〈que〉 n[on]
videbitur p[ro]hoc quod uidetur a ptibus p[
]unc modum declarationis cognoscens e[rum]
unius p[ro]dicati in tota illa sp[er]a parte erpiæ
tie in omnibus suis ptibus. Et p[ro]banc ut
am h[emus] cognitio n[em] maior[is] ptis sp[er]
rum principiorum artis medicine. Et
principium quod nobilis dat e[rum] rei solum: et
que non est post conclusionem: est ut non sit
conueri sum super medium terminum: et i
hoc modo cadit p[ro]demonstratio e[rum]. Herbi gra-
tia sicut nelinius demostrare e[rum] uirtutem nu-
trittuam homini p[ro]vnum principium quod
dicet o[ne] al[em] est nutribile: et fiet argumentuz
hoc sic, omnibus homo est animal: o[ne] animal
est nutribile: ergo omnis homo est nutribi-
lis: pp[er]ter ea qu[er] hoc principium non p[er]est
nobis nisi ad tribuendum uirtutem nutriti
uam homini: sed non ut uirtus nutritiva sit
cá, p[rin]qua homini. Et quare non iuuat
nos in dando cám rei: qu[ando] non conuertitur
maior sup[er]a medium: qu[er] o[ne] nutribile non
est animal. Et in summa dico 〈que〉 demostra-
tiones que nascuntur a cáis remotis vel
affirmatimue vel negatieve sunt demostratio
nes e[rum] et non demostrat[ones] c[er]que
demonstratio e[rum] est prima et p[rin]qua. Et omnes
ſiſte res faciles ſunt ei qui ſtinduit in loyca
per aliquod tempus: et perfectus cogno-
ſet iuamentum quod faciant in hoc loco

et etiam necessitatem. Et posth[ae]ta est
sicut dictum est: debemus perfrutari p[ro]
p[ri]ietatibus: et idendum est si p[er]ſuit inue
niri uia qua possumus cognoscere q[ui]p[er]
etas fit per completionem alicuius alteri?
rei sicut est ad comp[ar]at[em] corporis ho
minis. Et dicimus q[ui]b[oc]o[n] potest ſci
ri niſi vno duor[u]z modo[rum]. Et nus est ut fit
natura p[ter] quam p[uenit] hec operatio
manifesta apud nos p[er]fecte: aut p[rimos]
intellectus aut demostrat[one]. Alter est ut
inueniatur res p[er]ſie p[oster]ius illi nature
Et ad hoc ut ſint ille res et p[ro]p[ri]etates
equales in vno p[ro]dicato. Et et ut ſint ille
eedem res p[oster]iores magis note apud
nos q[ui]p[ri]etates: et ut ſint ille res p[er]ſter
quas p[er]ſint ſciri p[ri]p[ri]etates abſo[li]z medio
Quoniam sp[er]s barum demostrat[on]us q[ui]
uis ſint ex rebus que ſunt quali p[er]accid[es]
sunt tamen ueraces. Et nos uellemus ſi
p[er]ſet e[rum] inuenire hec que ſint uirtute illa
rum demostrationum. Sed uidetur q[
]uiam sit sententiatum 〈que〉 natura qua opatur
p[ri]p[ri]etates non p[er]ſit ſciri p[er]fecte: qu[er] p[ri]p[ri]etas non est niſi vna operatio existens
per ſe transiens ab vno ente ad aliud p[er]
ter p[or]p[tionem] mensurarum element[or]um
quam h[ui]s vnum ens cum alto. Et hec men
sura comp[re]bendi non potest per modi[u]z
arbitrati, neq[ui] et potest ſciri hoc plus q[ui]z
hec cognitio que non est perfecta. Neq[ui]
et inuenitur bic aliud accidens p[oster]ius
q[ui] p[er]ſignificat p[er]banc naturam ueraci ſi
gnificatione. Etiam neq[ui] est aliqua niſi p[
]ri]p[ri]etates eadem que sentitur qu[er] tunc p[er]ſigni
eat ſup[er]banc naturam. Et ſi est impos[ible]
hoc ſcir[em] codez modo est impos[ible] ine
uire in eo q[ui]s p[ri]p[ri]etatem vnum accid[es]
equale p[ri]p[ri]etati ad hoc ut p[er]ſignificet p[er]
p[ri]p[ri]etatem et ſit manifiestus apud no[li]
ip[er], qu[er] non est convenienſ inuenire hoc ni
ſi quando inueniretur vnum accidens ma
gis notum 〈que〉 p[er]ſignificaret perfectam p[er]ſi-
ficationem. p[er]naturam p[ter] quam fit
bec p[er]p[ri]etates. Et p[er]p[ter]ea qu[er] p[ri]p[ri]etas ſe
quittur p[or]p[tionem] mensurarum reru[mi], p[er]
ſible ſuit inueniri i vna re p[ri]p[ri]etates qua

si infinitas. et res que est ppinqua inſiuto
non potest ſciri perſecte per arbitrium, nſ
et poſsum? inuenire ſigna ſignificantia ſub
ſtantialiter ſuper banc naturam. Et p
q; ita est debemus perſcrutari ſi poſſible
eſt apſhendere p[rimas operationes per
uiam demoſtratiuam aut non. Et dica/
mus q una qua perſcrutati ſumus ſuper p
p[rictates erit eadem cum una qua hic eri/
mus ſcrutati. q; ſi poſſet ap[phendi arbi/
trio medicina temperata aut diſtemperata
in fine equalitatis. hoc non eſt niſi cum co
gnoſceremus naturam que hoc operatur
perfecta cognitione. Quia quando nos
tractamus de medicina ſi est calida aut fri
gida, aut temperata nos non intelligimus
hoc niſi q; h; per ſui naturam et p[aratio
nem permutando ſe a corpore humano ſ
ut permutetur a corpore humano. et cor
pus poſmodum ab ea recipit unam qua
litatem permutatam comparatam p[orti
onatam qualitatibus naturalibus que ſunt
in corpore. quam p[portionem dicimus te
perantiam eſt aut diſtemperantiaz. Ergo
utiuam ego ſcirem que natura est hec p[ro
pter quam p[aratuſ eſt corpus humanu
pati bas p[assiones: et que eſt illa que p[e/
parata eſt ad agendum: et cui rei bas d[be
mus comparare, hoc eſt cui rei debemus
comparare me[nſuras elem[etoruz que ſut
in illa. Propter ea quia hec comparatio.
alias operatio non dicitur niſi comperati
ue ad corporu[ humanum. Et propteva
apparet prima fronte q debet fieri com/
paratio inter complexionem ciborum et
medicinarum et complexionem bominis.

Ita q[ui menſure elementorum que ſunt
in cibo et medicina in qualitate equales ſit
hijs que in homine inueniuntur. et hoc eſt
quod dicitur cibus temperatus et medici/
na temperata. Et quod egreditur a tem/
perantia ad vnam extremitatem eſt illud
quod eſt augmentatum aut diminutum in
illo extremo. Hec eſt meli[z ratio que
poſſit aſſignari proporzioni et comparato[
tu ciborum et medicinaru[ corpori buma

no et operationibus ipſius. Sed unum
nobis obuſat q; ſi ita eſt nullus cibus de
bet dici temperatus homini niſi caro hu-
mana. Et forte poſſet eſſe q[ui carne]ſ ga
linarum per modum ſimilitudinis remote
eſſent temperate complexioni bomins: au
complexio carnium edi ſimiliter. Sed d
terre nſcentibus nullum temperatum po-
terit inueniri: et minus debent eſſe calida
corpore humano: quia corpora animali/
um ſunt calid[ora nſcentibus terre. et p[
pterea non inuenitur in terre nſcentibus
calor in actu. Et poſtquam non eſt una
cognoscendi banc naturam perſereta co/
gnutione ab hac parte cognitiors que eſt
inter naturam corporis et complexionem
qua operantur medicinè bas operatònes
fortasse poterit cognosci a parte comple-
xionis et proporzionis menſurarum ele-
mentorum quam babet medicina a ſeipſa
hoc eſt quia medicina in qua dominabitur
calor in ſeipſa: illa dicitur calida. et illa in
qua dominabitur frigus dicitur frigida.

Et ſic de ſicco et humido: quia medici/
na in cuirs partes dominabit par ignea
illa erit conueniens ut ex ea generetur ca-
lor magis: ſicut uidetur in ſulture et ſimili-
bus. Hec eſt vna una que poſſet ſubſline/
ri in parte. Sed etiam illa eſt corrupta
in pluribus ſuis partibus. Ideo quia in
uenimus multas res que ſunt in ſuis com-
plexionibus calidiozes. Et quando nos
comparamus eas corpori humano, hoc
eſt quando eas comedit homo inueniitur
frigidiozes ſicut muſtum et uinum antiqui[
quia in eo ſcilicet muſto appar[calor ma
nifeſtior. Poſtquam tu uides quia bul
lit et comparando ipſuz corpori humano
eſt frigidius. Et uidemus res in quibus
frigiditas eſt magis manifesta et compa-
ratione ad corporus nostrum ſut calidiozes
ſicut uetus uinum. Et ſi tu dicis hoc p
uenit a uirtute corporis. Ergo ſumus in
eo quod prius eramus et nò ſum? egreti.

Et quare uolo i hoc conari q; in terre

nascentibus et aialibus omnibus domina
tur calo: et si refrigidarent pp dominans
in eis non est frigiditas illa a pte qua sunt
terre nascentia aut animalia in actu. Sz
quedam eozum inuentuntur calida compo-
ne corpis humani: et quedaz fra: et non so
lum frâ uez êt mortifera pp fritatem. et il-
lud quod est mortiferum non est mortife
rum ex pte qua frigidum est in actu: q2 ui/
num quod est uiuificatîn est frin in actu. Œ
non puenit nifi a pte permutationis quâ reci
pit a nostro corpe: et hec pmutatio aut est
ad magis calidum aut ad magis frin: et si
ad magis ca: ergo calefit et non refrige-
rat: si ad plus frin ergo in corpe nostro ê
frigiditas in actu i quarto gradu aut ultra
ergo sunt occupati omnes paflus uel tra-
situs. et est nobis necesse temptare nouz
paflum. et dicemus parum de esse olei.

Oleum est ex rebus in quibus domiaf
bumiditas et caliditas, eo q ptet aeree in
eo sunt manifette multum. Et si aliquis
diceret quomodo potest eê ut in eo ptes
aeree dominentur cû uideamus q ingrof
satur et congelatur et inspiffatur a frigoze
et dicitur q non congelantur a frigoze ni/
si subftantie aquoſe. Webemus responde
re q non congelatur a frigoze nifi pp mkl/
tam conuerſionem ſuarum ptium ad aquâ
t ab illa converſione puenit hoc. et multu
subtiliati ſumus ſuper eê olei ſuper quar
to metbaurozum: et ibi sunt soluta omnia
dubia. Et ppterea non potest bêri ex hoc
ceritudo nifi p experientiam. et quô nô d/
bes hoc credere q2 tu uides q quâdo po
nimus in igne multas res non subito alte
rantur. et quando comeduntur ab aliqui/
bus animalibus incontinenti alteratur pp
caloze m naturalem qui est in iis animali
bus. ſicut dî q cum ſtructionibus datur ad
comedendum auq. et incontinèti extrabaf
a flo inuentur multu diminutuz. et h est ue
ritas. quus auq dîn patiatur ab igne. nec
pôt dici q calo2 ſtructôis ſit fortiòz igne.
nam uerbum eêt uanuz. Ergo hec res fi
est nifi illud q6 ſequitr a tota subſtâcia a
caloze ſtructionis. et non pp fortiudinem
qualitatis caloris. et hoc est manifestius i
cibus q2 in medicinis. ppea q2 cibus est il/
lud q h3 p ſui naturâ ut convertatur et al

teretur a cibato. Ita ut ſit in cibato 18 i ſpe
et manifesti est q bec puententia q est iter
cibû et cibatû n est nifi a tota ſba. et ppea
una et eab res um ak est cibuf et alteri est
uenenum. ſic elebo? et turnicib? et napel/
lus zarat q latine sturnellî noiank. Ix me
dicina eo q opak in corpe pp primas qua
litates opinâk quidâ ut illud arbitrio pos
ſit compbendi.

Capitulum de intettigatîo qualiter ſut
ueſkata ſigna roabillia cibop et mediciap

T. S. et alij medici conati fuerut fa
cere regulas demratiuas ut pbarêt
opônes baz medicinaz in corpozibus bu
manis. quus non ſint nifi ſic ſigna opina/
tiua ſicut oſtenſum est ſupf. et ut ipz hono
remus dicimuf q hînt ueritatem p malori
pte fed non necessario. et êt q2 monêt ho/
minem ad experientiam. Et ppea dicit. g
q duo instrumenta quibus hec ars ſuit in
uent a fuerunt ratio et experientia. et etias
conferunt ad habendam cognitionem re
rum exptarum utrum ſint cibales aut me/
dicinales. Herbi gratia ſint duo cib unuſ
ſit faciis uel leuſ. alter uero grauſ et du
rus. nos dicimus q faciis et leuſ citius
alterabitur. eo quod citius recipiet diuſi
onem a caloze naturali et citius patitur.

Et adhuc plus ſi conati eſſimus in biſ
rebus ad accipiendam per unam uiâ cau
ſam et eſſe ſimul. eêt ualde difficile. et quan
do babebimus experientiam eſſe facile e
rit nobis dare cauſam per bunc modum
ſpeculationis. et erit hec ars ratiotinata.
Et quando una medicina non compbhen
dit intentionem nostram huc ratione. po
terimus ad aliam tranſire. Sed qui non
haberet nifi experientiam non posſet hoc
obtinere Et iam dilatatus est. B. in di
uſione harum duarum rerum. nifi qua d
moſtrationes et ſententie date a. B. et qb'
dâ medicis ueniétib? p? eû ſut bzeues reſ
pectu illa? q bic dici pînt. eo q itenderât
ad loquendum ſup naturam medicinarum
ex parte ſapozum et odorum: et uelocitate
conuertendi ab igne. et ſi poneremus om
nia hec eê ſigna erunt ppzloza naturarum
que tenentur bas operationes facere in
côpore hûano Sed ſigna subſtantialis

necesse est ut sint equalia naturis que ma
nifestant super eas: et tunc poteris ire a no
uiffimo ad primum: et a primo ad nonuiffi/
mum. Et si nō fueris perſcrutatus ſpe
culationes butus artis per banc uiaz igno
rabis naturam medicine calide inquantuz
absolute calida extit: et frigide inquantum
frigida: nec et scies naturam medicine
calide in eo quod est calida perfecte: nec
frigide in eo quod frigida e. Herbi gratia
ſi cognitio medici in medicina calida non
eet nifi ppterea q habet ſapozem acutum
aut amarū aut ſalſum: et q natura q habz
calefacere facit hoc: tunc est eius ſpecula/
tio in bac arte multum diminuta: ppterea
q2 multe res ſunt calide et non habent ſa
pozem amarum et acutum: ſicut carneſ paf
ſerum et columbarum tuuenuz et ſimillium
Quia cibi et medicie vnliuerſaliter ſunt ter
te nafcentia: aut animalia: aut minealia: et
ſapozes non dominantur nifi in terre na/
scentibus aut animalibus. Et nobis ne
ceſſe est ut iftarum rerum arbitrium ſit ra
tionale ad affirmandam naturam medicia
rum calidarum: frigl. ſic. et buni. et poſſa
ſtudebinus in rebus que ſignificant bas
naturas. Ergo primo consilioranda ſunt
ſigna quibus poſſimus cognoscere quan/
titatem barum menſurarum a complexio
nibus medicinarum. Et dicimus q res
quibus poſſunt ſciri ſunt res ſuperuenien
tes vnicuique qualitati rei complexionate
ppterea q2 complexionatum est corpus
conſimile in partibus: et ita ſuperuemētia
ſunt differentie que adueniunt et a menſu
ris mixtionum illarnm. Et quedam iftarū
differentiarum ſunt que continèt omnia cō
poza conſimilia: et ſunt omnes enumerate
in quarto metaurozum: quarum quedam
ſunt que congelant: et quedaz non: et que
dam diffoluunt et quedam non: et quedam
ſunt lenes et quedam aſpere: et quedā ſut
que ſunt exſiſibles et quedam non. Et q
dam ſunt que ſunt ppzle quibufdam coz
pozibus conſimilibus ſicut odozes. et ſa
pores et colores. Et quedam quibus est
dominatio manifeſta vnius elementozum
per ſe quando ſentuntur per tactum caſe
ſri. bu. aut ſicce in actu. Sed cum nos
perſcrutati fuerimus cibos et medicinas:

nos temtabim? eos in eo q funt partes
reſ composite: et hoc est pprium in medici
nis et cibis que ſunt partes terre nascenti
um et animalium. Et quedam illarum ſunt
que iudicantur per eazum operationes et
loca. et ſi ſunt partes animalium iudicank
a regimento illozum animaliuz: et a ſpecie
illozum cibozum. et generalitez necesse est
uti in animalibus comperatis rebus qui/
bus uſi ſumus in cognitione complexionif
hominis in operatione: regione: et loco. et
cum dico hic operatōnem. intendo opera
tionem anime. hoc est nutrimentum ſensibi
litate et concupiscibilitatem. et aliaſ opera
tiones anime que dicte ſunt. Jſte ſunt
uie quibus poſſumus p banc artem iudica
re: et ſuis non ſint forſtis ſine eis nō poſ
ſumus eē nec iſas diminuere. Sed dicen
dum est δ vna quaq. iftarum ſm q melius
eē poterit. nec petendum e ultra illud q
dictuz est ſicut dicit Ap. q2 non est quere
te a traulo ſermocóari. nec a muto loqui
et in bijs non est aliud nifi ut recipientur a
naturali. et ab eo quod uidem? quod fac
natura. q2 demonstratio non habet ueracē
uiam in bac arte.

Capitulum nonuſ in quo docet cogno
ſcere complexionem cibozum et medicina
rum p generales dīas corpo? mixto?.

Et dicam? q res que ſunt manifeſt
ores a quib? poſſumus hère certitu/
diné ?p[onís corpo? ?filii é. ?geloatio et
ſpiffitudo. buectatio. reſolutio. diffolutio.
uiſcolitas. faciítas. ſubtilítas. groſſicíes.
mollificatio. duricíes. ?buſtibilitas. et ſi cō
buſtibilitas. opílo. et aptio. et queb ?gela
tio a calido. queb a fro. Eoq que ?gelak
a frigore. queb ſut que inſpilák p a calōe
et quedā que ſi ſut inſpilata prio a calōe et
queb que inſpilák ab utroq. Et eoq que
diffoluuntur quedam diffoluunk a calo.
et quedam a frigido. Et earum que bu
mectantur. quedam bumeectank a calo et q
dá a fro. Sz que ?gelate ſunt a calore ca/
loz et ſicitas ſup eas dñat: ut e fal et ſpél
et? Sz que ?gelata ſut a frigore ſi i pris
eſet inſpilata a calore. et ita ſpiffitudo eſ
ſet propinqua ſpiffitudini que ſit a natura
aſka aut aquea ſicut ſpiffitudo butiri hec