Dietarū particularium.

Fo.crl.

humi, quedā vo ſunt ecōtrario cali. et humi, cōpleſois: et ta
men ſunt ſubſtātie melancolice; vt anſer. Smiliter dico de
ſplene q. eſt fri, de cōpleſione et cali, de cōpofitiōs.

De renibus.

Enes duob? modis ſunt illaudabiles: vno
propter ſue ſubſtātic corruptionē z duritiē
et groſſitiē: fecundo q. eon? nutrimentu? ſue
ratvine pinguedo; vnde ſanguinē generat
groſſum et peſſimum.

Querit qve renes fuerit duri et macri. Cauſa e: q. vt pofent obuſare acuminu? vīne q. cōtinue trāſit p eos; et ſic ſunt duri ratiōe finis. Et ſunt macri: q. ſi eſſent pingues cito ab acumine vīne diſsuluerentur. Et ideo pinguedo bene circu? dat eos; vt acumu? vīne agat in illa; et nō in ſubſtātiā renale et vt etiā cu? ſit cali. et humi. habeat cōſortare diſeguſtu? eonu? cu? ſint fri. et ſic. Et pterea q. vina cōtinue trāſit per renes que eſt ſuperfluitas et nō poſſunt bene depurari ab illa ſupr. ſuſtuitate oino cu? ſint debilis calois: ideo renes ſunt odoris fetidi. Secunda c: q. abundant renes in pinguedine aqua? la que nō multu? viiligitur a natura: immo cito deſtituitur a regimine eius: et ſic putrefit quare renes ſunt grauſ et feti di odois.

De lacte.

In prima particula divimus lac tempera
tam cōplecturē paru? eis esse egreſſus; in ca-
lo? videlicet z humiditate que ſunt in ſe
cundo gradu; vnde p[ic]ibus min? eſt huz-
midn: p[he]lgmatis generatiu?n; vicinu? eſt
enim ſanguini: neq aliu? eſt q. ſanguis ſecundo co-
ctus in vberibus: habet tam de mamillis albedinē
ſapozitare z habilitare. Sed reprebendut nos ſophi-
ſte nobis h[ac] proportionē objiciētes: ſi calidn? et hu-
midn? inquiut eſt lac p[ro]pter ſecu?da decoctionē: cur
itaq[us] non diriſt iueros oſſa z cetera mébra q. diriſt
frigida eſſe: caloſe z humiditate habere cu? ſanguis ſi-
militer eoz sit materia. Quibus respondemus non
bene conſequi eon? propositionem. q[ui]q. e[mi] dicamus
 ſanguine eſſe calidn? et huz? di: alijſ t[em] q[ui]litatib? n[on] in
diget: cōpōſitui e[mi] de ſeda cōpofitionē: z oſſe q[ui]
 ſedo cōpōſitui eſt: oſſes inuenimus in eo qualitateſ:
 q[ui]us qualitati pt[ine]cat ſibi dominati - verb[ia] gratia.
 Juuens homo eti cholere rubee pt[ine]cat; p[uer] quo
 q[ui] ſanguin: ſener p[he]lgmati: alijſ t[em] humo[ibus] n[on]\ videtur carere. Similiter z corporis mébra que per
 ſunt ſun[am]etia diu[er]ſas habet cōpleciones z natu-
 ras: ſicut eparis eſt ſanguinē facere: ſplenis ſangui-
nis ſecce z nigre cholere vicinu? ſanguincus ſuſciperē:
 z fellis p[ro]ſi: et calo[ris] ſanguinis vicinā partē ſu
 ſip[ere]: ſac n[on] eſt ita p[er] ſe neq[us] a ſanguine ſeparati:
 n[on] e[mi] eſt aliu? n[ili] ſanguis ſedo coct? in]verbi?; vi[n]
 p[lu]mpſit ab vberib? albedinē z ſapozitare: q[ui]d natu
 ra h[ar]parauit ad nutrimetu? aialiu: s[ic]ut eſtě ſanguinē
 opata eſt ad foueda corpa. Cerutamen lac in ſubſtā-
tijs diu[er]ſi eſt. quodda ſut ſubſt: quodda groſſu:
z aliu? faciens ſacilē diſgeſtionē eſt: z aliu? tardā; q[ui]
 fit quattuor modis. Pr[imo] fmvariā aialiu? cōplecio
 nem er quibus eſt. Secundo p[ro]pter diu[er]ſitatē tem
 poſi? anni. Z[ertio] p[ro]pter inequalitare aialiu? nutri-
mētoru? Quarto p[ro] vicinitate vel tarditate mulgéd[ī].
 Diuerſitas aſt ſue eſſentie tripler eſt: ſubtilis videli
et: groſſa; z media. Et q[ui]us inter has extrimitates

alia habeat media: t[em] n[on] oportet vt dicatur. Lac etiā
in ſe tres habet ſubſtātias: vna eſt ſubtilis clara q[ui]
dā h[ui]s acuminuis; alia eſt groſſa terreſtris: tertia eſt
tenuis vnctuofa: ideo p[ro] acuminē calo? e[mi] ſubſtituta
te qua habet: eſt mundificatiu? feci: groſſo: n[ib]o h[ui]
r[u] ſubtiliatiu? p[ro]uocat etiā solutione: e[mi] c[pat]is ape
rit oppilationē. Pars n[ov] groſſa, i. caſe[ta]p ſui terre
ſtri ſubſtātia frigidi[ati] pertinet z ſiccitat: t[amen] cu
reces eſt: h[ui]s iditiat pt[ine]videt: cu? ergo deſicca eſt
groſſa: tarda ad digerědu: v[etr]is cōpitiācia: groſ[
]ſo[n]r[u] z viſcoso[] h[ui]s[]n] generatīua. Pars quidem vn
tuofa. i. butyzoſa q[ui] eſt a[erea]: calida e[mi] z h[ui]da: mol
lificiātua z t[eper]ate v[etr]is humectatīua: e[mi] z h[ui]ane
cōplecioni ſimilis. Luicunq[ui] ergo laci ſubtilis pars
d]nari cōspiciſ: ſacilis eſt diſgeſtio: quod a[ut] terreſtri
ſubiecti e[mi] parti: tarda facit diſgeſtionē: e[mi] q[ui]d a[eri] pt[i]
net erit mediocre. Lac t[em] c[eter]is laudabilis equali
ter has tres i[mi] habet ſubſtātias: ſicut lac mulieb[ie].
Deinde cap[itu]n q[ui]bus oppoſitui eſt vaccinu. Sed in[
]ter vaccinu? z cap[itu]n p[eco]zinu? e[mi] mediocre: groſſi
em i[mi] e[mi] cap[itu]n o[mi] z aquo[
]ſius vaccino: q[ui]d h[ui]s]rōne ostendit: lac e[mi] p[eco]zinu
multu? facit caſen: z grauſis odoris eſt vaccinu? autem
ſuauiſ eſt odoris. Sed videmur a ſophiſtis repreb[ē]
d[iu]s. Cur inquiut lac p[eco]zinu vaccino diu[er]ſiſ eſt ſub
tilius: cu? p[eco]zinu magis ab[u]det caſeo e[mi] vaccinu? bu
ty: atq[ui] butyri ſit caſeo leu? q[ui]bibus responden
d[n]i eſt ſic. Apeco[rinu] aquoſius z calidius e[mi] vaccino:
q[ui] natura p[eco]zinu calida e[mi] z h[ui]da. vaccinu? n[ov] m[ú]no
ris eſt aquoſitatis: z calo[ſe] q[ui] deſecti: q[ui] e[mi] aiali fr[í]
giditas z ſiccitas d[n]a[ri]. Eſt iteru? lac aliu? inter p[eco]
riu[n]n z cap[itu]n mediocre: ſicut iu[n]entinu? z a[ininu[n]:
hoz em i[mi] lac aquoſius eſt p[eco]zino? z cap[itu]n: ſed iu[m]
tinu? vicinu? eſt p[eco]zino: a[ininu? n[ov] cap[itu]n q[ui]d mi
no[ris] eſt aquoſitatis: idcirco n[ón]unq[ui] c[og]luti[n]atur
in ſtomacho: n[ili] cu? calidn? ab v[er]ibus cr[ie]s b[ib]at:
aut cu? fuerit cu? modico melle: z ſale mixt: t[ali] modo
p[ro]pinat[i]n nullā c[og]luti[n]ationē d[abit]: verutamē in[
]ſecuri ſum? de cap[itu]n quin coagulet: ergo n[on] opo[
]tet dari n[ili] cum melle z ſale: finautē t[ali] d[abit]ur mo
do n[ib]lominuſ s[em]etip[um] coagulabit: z gravitare
in ſtomacho: z in gula ſuffocationē generabit. vnde
Hal[us] n[on] miro: patientes in ſtomacho gravitare e[mi] z in
gula ſuffocationē p[ro]pter laci[is] coagulationē. S[ui] vac
cinu? z p[eco]zinu ſemper coagulantur in ſtomacho p[er]
ſui groſſitate z terrefreitate. Hal[us] e[mi] e[mi] lac multam
habes aquoſitare e[mi] paru? caſer: ſicut p[eco]zinu iu[m]eri
n[u] a[ininu[n]: nullā in ſtomacho facere c[og]luti[n]ationē.
Adeo[que] ventris e[mi] humectat[i]u? p[ro]pter ſue aquoſi
tatis abundantiam: z q[ui]n ei[us] aquoſitas aliquanto
l[u] habet acuminis: e[mi] en ventriu? solutuum p[ro]inde
quidā medici ſeru. i[mi] laci[is] aquoſitare d[at] potui: vt in
de ſtomachus totu[n]q[ui] corpus mundet: de putredine
maloz b[umo]: A[rs] n[ov] butyzoſa: q[ui] a[erea] e[mi] natat
ſup c[ib]u: vt oleu? ſup aqua: q[ui]re c[ib]is groſſitudinē
tribuit z viſcoſitate: vnde indiget i[mi] manet: c[ib]os etiā
d[igeri] incipietes lubi[cat]: e[mi] a ſtomacho deponit pu
u[n]t[em] decoctionis t[é]pus complea[ſ]. Sed i[mi] medicina
apoſtemata maturado diſsuluit: z cutis duritiē molli

s in]

Liber

ficat. Terrefris quidé pars. i. caſeata ſtomachï gra-
uat; digestióne indurat; inflationem grosſoſ humo-
res generat; quare fit cã generádi oppilationé in epa-
ter ſplene; et in renib lapides; matime ſi cadé mébta-
hinò rebus inuenerit apparata. Sed ſi auferatur a
lacte aquoſitas; vt terrefris et aerea permaneat: fit
perſecta medicina habétibus vulnera in pectoſ vel
in veſica: deſiccat eim ea et consolidat; qd hac ratione
teliticaſ. Si eim lac accipimus statim vt ab ingerib'
fuerit emſulfum et caleſſatu ferru ſeu molendini laſi-
dem in eo decem vicibus ertinguimus: vel quouſoſ
lactis aquoſitare ſpumptâ cóplicim? deinde ad ppi-
nandù damus: ſed tamen hoc lac: q. in ſtomacho ca-
featur piopter aquoſitatis ablatione: libet nos inue-
ſtigando ſua mutare actionem: vt nullà in ſtomacho
coagulatione ingerat. Oſſeamus ergo poſt et de
coctione qiddâ aque tepide: et ſic ab omni coagulatio-
ne ſecuramur. Et ſi redarguât nos sophiste dicètes.
Eur naturalè lactis aquoſitare abſtuliftis: et aquâ ac-
cidentale ſibi attribuiftus? Reſpondemus naturalis
aquoſitas lactis habet acumé: vii eſt laxatua: et res
latatua in ſe habés acumé eſt incoſuenſes vulnera in
pectoſ et pulmone habétib? nò eim incerti ſum? qn
acuri humoſes vulnera ad intektina fluentes: alia ſa-
ciât vulnera atq diffinteriam generét. Dicueriſi
tas lacti. Fm tpa aní eſt ſm inequalitaté naturarú té-
poz: quadriſarie tis diuidiſ. Et eim vernale: eſtui:
autunale: hyemale. Alernale quidé lac ceteris mel?
eſt et téperátus duob? modis. Uno q. ver ceteris té-
poſib: téperátus eſt: eſt eſſi mediocre inter quatuor
qualitates. Alio piopter lactis naturá: ná lac tépoſi-
tam generato: aialii propinqui: eſt aquoſum et in-
digeſtii ppter humoſes in vulua coadunatos a tem
pore coſceptiois: ac cum. el. diebus a tempoſe quo ge-
nerentur aliaia elongetur; ſuperfluitas qua habue
runt deſiccatur et consumitur: et nò reſtat in lacte nifi
humiditas naturalis ſubſtantialis: quare tempera-
tu eſt et laudabile: facile digestióni et inconuertibile
in putrediné malorú humo: martime ſi dabitur ſana
habentibus corpora. Autumnale yo eſt diffimile: na-
turalis enim humiditas eſt plurimú finita: et caſeata
eſt multiplicata: vnde groſſum eſt et difficulter dige-
ritur: ſtomachú grauat: groſſam ventolitare e ſinfla-
tioné generat: et putredini apparatur. Eſtui autem
inter hæ duas extremitates eſt mediocre. Hyemale
yo raro inuenit: q. ſi illius fuerit temporis peſſimus
erit: q. ſicilifimum et groſſilifimum piopter lóginquita
tem temporis a partu: idcirco ſui humiditas natura-
lis pioſus eſt finita. Dicueritas ergo lactis pio-
pter nutrimentum alialii multiplet eſt. Animaſia eim
recentes herbaſ paſcentia: faciunt ſubtrile lac et aquo
ſuz: cito digestiui: et minus ventolitatis et inflatiōis
generatiui: q. lac aliaſum ſiccaru herbaru extremita
tes paſcetiui: vel ſicca gramina. Lac etiá alialii ſkipti
ce arboris extremitatibus veſcentiui: vtile eſt ſtoma-
cho et ceteris viscerib? Quod anſt et aliaſibus fit so-
lubilia manducantibus: omnibus eſt deterius: pioin
de lac capinu plus ceteris ſtomacho cœuenit: ſemp
cnim ſkipticis herbis vtunſ, i. extremitatibus a rboz

maſticis videlicet quercus: lentifici: olíueri et ſimilim. In
terdù etiá de ſrondib? veſcunf arboſ: ſez ſcamonee:
titimalli: belleboſ: vnde earu ſac pellimú eſt vtrpore
ſtomacho nociuſ: pſertim ſue nervuſitati. Qd Dia-
ſeo, teſtatur, vidt inquit capas belleboſ albu paſſe-
tes: et in initio paſcedivomitú patiebantur: cuius rei
eſfectus talis eſt: q. earu ſac bibentibus ſtomachode
fectionem vomitú atq naſueam ingerebat. Di-
ueritas lactis ſm tempus tripler eſt. Aut enim vii
cuiu eſt vberibus: aut longinquum: aut mediocre. Ali-
cinuvel eſt dulcevel liquidu: idcirco ceteris laudabi-
lius eſt et digestibilius: citoq in ſanguine couertibis
le: ſi pout opoſtet accipiaſ: et quantum virtus toles
rare valuerit: ſi eim ultra q. oppoſtunú fuerit ſumaſ
naturam grauat: et capití ſtomachoq inſert nocu:
mentum: dentibus atq gingiuis mollitié dabitur pu
treſciet e: q. oppuſacto et multu ebíbito dentes et
gingine molliſcantur: vnde putreſtunt. Fit ergo ne
ceflarii vt os lauctur eú vino vel aceto: vt qd de la-
cte dètibus inuicatu fuerit mudiſicetur. Caput le-
ditur piopter ſumú lactis coſrupti in ſtomacho et pu
treſacti ad caput ascendenté. Illoct ſtomacho: cum
multa ſui qualitas et coruptione digestiónis in ma-
los humoſes conduerit: in ſumofos videlicet et aci
dos. In ſumofos ſi calide nature fuerit. In acetoſos
ſi ſtomachus frigidá cóplexioné habuerit. q. ſtoma-
chi caliditas vel frigiditas: aut eſt naturalis: aut ac
cidentalis. Naturalis yo eſt ab initio ſorme. in quo
ſtomacho lac couertibile eſt continuo. Accidentalis
yo eim in ſtomachí cócaućitio coadunatio eſ humoz
aut eú cibus ante lactis acceptioné ſumí. Lac ergo
couertetur ſi in ſtomacho buiſmodi reperit. Sz. op
poni a quibonsá videſ. Eur inquiitur lac in duas qua
litates contrarias ſit conduertibile: in ſumofam. ſ. que
caloem ſignificat: et acetoſam per qua frigiditate in
telligimus. Reſpondemus dicètes lac in ſe duas ſub
ſtantrias contrarias habere: acreá et terrestré. i. caſea
tam et butyſoam. Læſeata yo pars piopter frigidi-
tatem ſuiq ſiclitate induratur ad digérdén. vnde in
acetoſitatem condueritur pécipue ſi inuenerit cibus
vel humoſes in ſtomacho acetoſitati ptinentes. Bu
tyſoſa qdpe ſo pui caloſe ac leuitate mutatur in ſumo-
ſitatem p[]eſertim ſi ſtomachum ſibi ſimilé inuenerit:
ideoq non opoſet lac potari nifi ſtomachu inani-
to: et ab humoſibus mudiſicato: ſitq lac de sanis aní
malibus: ſed neq crebro neq multam de eo qua-
titatem accipient: in buiſmodi enim menſura ſuſſe-
ptum ſanguinem laudabilem generat: ventrem bu-
mectat: pectus: pulmonem: acveſicam inuat: maritime
ſi ſuam amiserit aquoſitatem: et aliquando cuj alij
coctu cibarijs măducatur: sicut rifi: milio: pañico:
ſimilibus. quare bene nutrit: minuſq generatiui ve-
tolitatis: eſt durum tamen digestióni: eſt etiam cauſa
generandi in epate et intefinis oppilationes: et in re
nibus lapides: nihilominus facit hoc ſi manducetur
cuq melle ſeu ſaccaro: et licet pectoſis et pulmonis ſit
inuatiuum: eperatis tamen ac intefinum oppilatio-
nis eſt generatiui. Lac yo acetoſuz frigidi eſt et
ſiccum: digestiòi inohediens: grauat gingiuas; ven

Dietarum particularium.

Fo.crlj.

tibus et ſtomacho nocet: lògum eîn eſt têpus cum ab
vberibus fuerit emulſum, vnde Bal'ac inquit lauſ
dabile vel illaudabile ſm ppinquitatem vel longin
quitatem tempoſis cum ab vberibus exierit.

De butyjo.

Jrimus in pùma particula naturam buty
ri eſſe quali pìnguedinis c q et cum carne t
offibus comirta; ppterea vulnèribus pe
ctoſis et pulmonis vel diáfragmatis eſt cò
ućuens: mundiſticn et colat atq:vulnèra ad ma
turitatem perduct: ginguis etiam inſantin dolenti
bus ppter dentes eis naſcentes dat mitigationem.
Qo li cii melle miſtui potui detur: fit contra venenù
Sed affuſactum ſtomacho nocet: q: villos et ſtoma
chi asperitatem lenit.

De caſeo,

Aſcus vtr eſt pellim: ſtomachi grauatiu: digitiones difficilis. Jdeirco ſepe illo vtenes colicâ incidunt paffionem: et lapides in renibus generat. Sed tîn diuſeruo modo eſt quidam enim com defectunt illi ipſo die quod fit: alij cum ſicſſim fuerit et vetus: nonnulli cum eſt mediocris. Recens ait minus ceteris eſt calidus et acutus: vn de vicin eſt frigidarit et humiditati quasi in pìmo gradu: qò eſt ppter humectationem et lactis aquofi tatem in ſe contentam: quare ceteris eſt nutribilibus et ventrem humectum abſo vlo ſtomachi nocomèto prieſcipe ſi ſale indiget. Actus vero eſt ſicſſimus eſt acumen et caloem palas habes p ſalis et coaguli ſic citate: pioinde cito in fumofitatem et colicos conuer titur humoſes. Quod duobus modis còſtingit: vno q: ei vnctuolitas in ppatulo eſt ab aquoſitatis inſi geria: alio pio acuminem quod acquifuit a coagulo et ſale: ideo ſkipticus eſt popter ſicſtimac qua ab ipſis retiner. Jdeirco ſi cum alij rebus comedatur: virtu tem fubriliatiam et aperitiuam habentibus: fit de terio: q: eſt cauſa lapides generandi in renibus: nihil enim aliud eſt materia lapidis niſi groſſorum cò pia humoſum acumen cum caloze habentium: quod ſemper in caſeo inuenitur. Laſe ergo taliter eritſes caucendus eſt: q: non eſt bonus ad nutrimentum: nec ad bonum ſanguinem generandum: necq ad ventres humectandum. Laſcus quidem inter nouys et vetu ſtum mediocriis: fit laudabilis et illaudabilis ſm ali quarum extremitatum vicinitatem.

Superius aucto: determinavit de dieta ſumpta ab alia
libus: bic ab cozum ſuperfluitatibus: puritatis dico vt de
lacte. Et pùmo determinat de lacte. Secundo de confectis
ſecunda ibi: Dicimus in pùma particula. Querit vtrù
lac fit neceſiarum alialibus ambulantibus: et videtur q: nò
q: ficut ſe h5 pullus respectu ſui out: ita fetus respectu ſue
matriciis: ſed pullus ſatim qn cadit ab uno qrit ſibi nutri-
mentù: t: nò h5 illud a natura pparatum: ergo et ſiſt ſe am
bulantiu m ſatim qn a matrice cadit: qret ſuum nutrimetù
t: ita lac non eſt ei neceſarù. Ioc idè videtur p loci a maio
ri: q: aliaſa in ſui pùma etate non habet nutrimenti a natu
ra pparatum ficut lac: niſi ppter debilitatem ſuam: ergo cii
volatilia ſint debiliora: q ambulantia: t: tîn non habent nu-
trimentum ſibi a natura pparati: ergo multomag: nec am
bulantia cii ſint foſtioza. Jdeiro q eſt neceſarùi ambulan-
tibus in ſua pùma etate: t non volatilibus. Tina cauſa eſt

magnitudo corpoſis ambulantium et virtutis debilitas: vn
de in eis virtus non eſt ſufficiens ad mouêmêndus corpoſus ſuus
in pùma etate: t ſic non poſiunt acquirere ſibi nutrimetum
t hoc reatat Ha, de quod rustico qui tatu creuit q: ei vir
tus non fuit ſufficiens ad mouendu ſua mebza: igitur natu
ra nil generans qn conferuet pparauit ambulantibus lac:
nò ſic vero volatilibus cum ſint parui corpoſis. Sœa cauſa
eſt a parte côplectionis: q: volatilia ſunt ca, t: ſic, et calidu: eſ
cito mobile vt dicit ppilaretus. Jtem ſicitas eſt babilis ad
motu: ſed ambulantia nò ſunt ita ſicca ſed humida: t: io in
habilia ſunt ad motu in pùma etate: io natura eis pparauit
Tertia cæ eſt a parte nobilitat: q ambulantia habent eis
ſunt q: volatilia: t: ideo natura eſt magis ſolita circa cor: còſer
uationem: t: ideo eis pparat nutrimentu in pùma etate vt
lac. Quarta cauſa eſt et parte materie t e melio: q: ſicut ſci
tis lac generat e: quadâ poſtione ſanguinis menſtru: ſed
ſanguis meſtrualis abundat in ambulantibus cum ſint bus-
mida: t: non in volatilibus eus ſint ſicca. t per hoc p5 solutio
ad pùmi argumentu. Ad ſcom dico q: h5 pmpir t absolute
virtus fit foſtio: in ambulantibus: reſpectu tîn magnitudis
nus corpoſ: q: quâ debet mouere: ſunt debiliora. Querit
vtrù lac poſit generari in maſculis: videtur q: nò: q: gene-
rat e: quadâ poſtione ſanguis menſtru: ſed ſanguis me-
ſtrualis nò eſt in maſculis: igitur. Jtem dicit Arift. q: quod
eſt ouum in volatilibus multotiens quantum ad vitelluz:
illud eſt lac in ambulantibus: q: ſicut et vitello nutritur pul-
lus: ita e: lacte ſetus, ſed ſemale in volatilibus tantûmodo
habent ouum et non maſculi: ergo ſimil in ambulantibus
ſemale ambulantium tantûmodo pabebunt lac t non maſ-
culi. In contrariu e: Arift. qui dicit q vidit quendâ capi-
t: q tatu habuit lac q: ſuit mirum. Jtem natura niſil facit fru-
ſtra nec eſ deficit in neceſarjs: ſed mamille ſunt generato pò-
ter generationem lactis: ergo cii in maſculis ſunt mamille
ibi erit lac. Jideo q lactis doupler e: generatio: quedam
naturalis t cum intentione nature: t e ſic ſolum in ſemina-
generatur: pìeter tamen intentionem nature poſtet in ma-
sculis lac: eſte generari: vt recitat Ariftote, de capio. Quo-
niam acceipbatur caper t cum vitica mamille eius fricabâ
tur quouſ: ſanguis egrediebatur: poſtea fricabantat tâtum
fine veticis: q ſanguis ibi veniens popter fericitionem t ſo
lutione p: tinuittatis dealbatur. Iam ſim rei veritare non
eſt lac: ſed quaſi lac cum ſit album. Ad argumentus dico q:
mamille in viris ſeu maſculis generatur popter decoem:
t non popter neceſsitatem. Pòſtet tamen ſuſtingerit q: lac
generatur e: ſanguinis poſtione menſtru: verum eſt de la-
cte generato ſm veritatem t per naturam cum intentione
nature. Ad aliud dečendis q non eſt ſile: q: lac generatur in
mamillis q ſunt cœs mari t ſemale: ſed matrix nò eſ cœis
eis: in volatilibi9 igik mas nò generatu ouſi. Querit a qua
digestiu la c habeat gnari: videt q a tertia: qm a pùma et
ſœa vytra humo: e niſil gnat: ſed lac vytra humo: e qnæ
t: igik. Ytke q: gna: ſin pùma t ſœa digestiu h5 p: p: re-
ceptaculus ſue ſupfluítatis: ſed q: gna: ſin tertia digestiu
ſua ſupfluítas nò h5 receptaculi, p: p: ſed lactis ſupflu-
tas nò h5 receptaculi: ergo. Ytke pùma digestiu dat coloze
glauciu e: i quod agit: ſeda vero rube: ſed tertia dat coloze
album: igitur. In contrarium ſunt auctoz. Jtem pùma t
ſecunda app: pianti ſibi locum: ſed tertia digestiu non: h5
lactis generatio app: pianti ſibi locum: igitur: ſed non ge-
neratur a pùma digestiu: ergo a ſecunda. Jtem q: gène-
ratur in pùma digestiu ordinatur ad aliud: q ad ſecunda5
t q: q in ſecunda ad aliá: q ad tertiam: ſed quod in tertia ge-
neratur ad aliud non ordinatur: ſed lac ordinatur ad aliud:
ergo in ſecunda digestiu cum in pùma non generetur. So
lutio: quidam dicunt q a ſecunda: ali: vero q a tertia dige-
siu generatur. Sed nunc vicamus saluo preiudicio melio
ris ſententie q a ſecunda digestiu. Sed nota q ſecida bis
gestiu habet partem duplicem: h5 p: mam t ſecundam: p5
pùma que eſt humo:is generat: ad tertia digestiu: ordinat
e: cius pars ſecida ſiu operatio nò. Iam ſicut ſanguis
q e: p: uis in epate generatus ad cor: trafittitur: t ubi vte
rius digerit: ſic similiter in mamillis ſanguis p: q in epate

8 9

Ziber

 digestus vlerioſi; digestione digerifc. Ad argumentuſi dico
 ſo ſedaDIGITIDINILVTRA humoem g̑nāt quanti ad ſui ſa
 mam parte; ſed no ſt verum quanti ad ſeodam q̑no ordina
tur ad tertiam digestiuā ficut prima pars. Ad aliud dico φ
 ſeda digestiuā h5 p2prium receptaculum ſue ſuperſuitatis
 quanti ad ſua primā partem; ſed non quanti ad ſeodam; q̑
 ita digestio nivil h5 impuritati; immo ex ſanguine ſubtiliſi
 ſimo t valde depurato anteφ veniat ad loci decoctiſis ge
 generatur; t: ſicn̑o opotuſt zabere receptaculi ſue ſupruita-
tis cii nivil habeat ſuperſi. Ad aliud dico φ ſeda pars ſe
 cunde digestiuē dat colorē album lacti; t prima pars ruberi
 ſanguini. Sait ſuiſtui ſuntinere etrarii; t: φ ſeneratur a
tertia digestiuā: Ad primi q̑do h5 c[icitur] φ lac appropiat fi-
bii mebrii: Reſpondeo φ aliqua g̑nantiu, in corpora: aut p[]
 pter conſuationem indiuidui; t: ſic generatii a tertia diſe-
 ſtiau non appropiat fibi loci; ſed aliqua g̑nantiu p[]ropter
 ſpem t no indiuiduum; t: ſic natura destinare p[]or t app[]
 piare locus illis. Ad aliud di: φ lac ordinatur ad aliud ſe ad
 indiuiduum; ſed q̑no generatur in tertia digestiuā p[]ter co
 ſeruationem indiuidui no ordinatur ad aliud. Queritur
de lacte; vtrum debeat eſſa albi coloris. Et videtur q̑no de
 beateſſe album; ſicut vult yſaac in viinis; t Autc. t Lonſtā.
 medij colores ex extremis efficitur; extrema ait no: er me
dijs. Unde cōpoſit naturalis est vt ab extremis ſat me-
dii t no a medio extremi; ſed colo: is extrema ſunt albedo
t nigredem; medij colores rube?; glaucus; pallidus; liudius
t plures alij ab yſaac determinati; t ab alij auctoreb?; S.
lac genera: ſanguine meſtruo ſicut volunt auctores; ſan
guis ait ſed rubeus; aut ergo j[]ingit lac eſſe rubeum; aut
cotingit extremi colo: seni ſer; et medio q̑no eſſet cōtra natu-
ram: relinčtur ergo lac eſſe rubeum t non album. I[]tem of
dit Auic. t Arift; calo: agens in materiam humida cam deni-
grat; in ſiccum vero dealbat; ſed lac eſt materia humida: er
go denigrabitur. In etrarii ſt ſenſus t yſaac in dietiis vnii-
uerſatib; dices lac quato albi?; tanto melius; t hoc inuiit
lac eſſe albii. Silr oſes alij auctores. Ad hoc dicend[]i φ lac
bum eſt; vnde si quos q̑rat vtrui lac fit albii; ſenſu indiget vt
dicit Ariftio, in primo toſpice de nule. h[]mōi ait albedines
h5 p natura c[]tinētis ſe5 mamille q̑est alba; glandulosa; frī-
gia t humida. Sed nota q̑ colo; p[]ot alicii dari dupl[]or; aut
rōne materie; vnde in pluribus ſi materia eſta albii; t q̑de effi-
citur e[]r illa materia eſta albii; vel si nigra migrui. Aliqui daf co
lo: ab agente: alio modo a mō operandi ſicut cultellus ſm
p[]m agis vel minus opatur in ſuſi obiectum: quarto modo
datur colo; a tota ſpecie ſicut d[]icinns φ p[]ica eſt varia t cy
gnus albus; t q̑nto modo daf a cōtiněte ſicut in ethiopib?
Dico ergo φ lacti daf colo; a mamillis ſicut ab agente p[]; in
cipaliſi; t immediato t taſch a cōtinente. Ad primi dico φ
aliqui p[]ot ſteri e[]r aliquo quadrupliciter ſm Ariftote. p[]ij.
die animalibus. vel materialiter ſicut ſcanuſ ſit e[]r ligno; vel
formalter ſicut e[]r humiditate g̑natur vel efficitur ſperma
vel formaliter ſicutvina d[]i in ſenibus formali: aut effectiue
ſicut ſanguis ab epate; vel ſuccesſiue ſicut de mane fit meri
dies vel ecotra; t: ſic ſuccedeo. Dico ergo φ lac no ſefficit
er ſanguine formal[;]t effectiue; ſed materialiter ſucceſſi:
e: t ſic g̑natur eius colo; ſucceſſiue. Ad argumētii ig[]if q̑
hi: φ mediis efficitur ab extremis; t no ecōueroſo; verum eſt
q̑n̑i ſit g̑natio formalis t no ſuccesiua. Ad alid q̑do obſcis φ
caliduſ agens t: dico φ Ari. t Auic. intelligit de caloze re[
gulato a natura ſolus; t non de regulato a natura t anima
fimul. Sed ita ſoluti non videtur vera: q̑ Auicē. hanc pos-
nit caplo de bu. q̑non ſolui generantur ab agente regulato
a natura ſoli: iſtitur vico al[]r ſm quofdaſ φ illa, p[]oſtitio
in telligitur de caloze agente ſm totalitatem t p[]reſſiones ſue
operationis; ſed q̑in corpora humano tota ſua operatione
n̑o pmittit: q̑n̑i ſic deſtrueret corpus humani: ȋo no opo-
tet denigrare h[]mōi lactis ſubaz. Aliter diſedn[]i φ colo; lacti
batur a c[]tinente t no ab agente. Querif vtrui ſerii ſit ca.
t videtur φ ſic: dicit Ha. o[]e acutum eſſe calidii ſic: ſe ſes
t er auctu: ſicut ſic ſuſac in dietis vniiuer. J[]t[]e vt
dicit Ha. res subtriles frigidas inuenire no potuſt niſi ac[
tum; ſed φ ſit subtile; hoc eſt ratione cuuſdam ſuperſicia

lis ſubſtantie ca. t: ſic. acquisite a caloze etraneo ſeu erterio
ri aero: ſed ſubſtantia ſeri: eſ ſubtiliſi. J[]t[]e od diuſiu
um inciſuum mundiſticuum groſſo[]p humoz eſt cali, et
ſic. ſed ſerii e[]r h[]mōi. In cotrarii eſt iſte aucto: diſes φ la
cte eſt tripler ſubſtantia: vna aquoſa; alia butyſo; alia ca
ſeata; ſerofa ait ſubſtantia lactis ab auctore appellat aq
ſa: ſed talis e[]r ſi h[]p. iſtitur ſeri e[]t h[]p. h[]u. Ha. in
comēto ſupra regimen acuto[]z repbendit quōſa medicos
q̑ in egritudinibus φ acutis dabant ſerii p[]er digestiuō no q̑
dem in hoc φ dabant ſerii p[]er digestiuō: ſed in hoc φ in o[
bus vtebantur vnico digestiuō t euacuatuo: vnde ſerum
digestiuō eſt; iſtitur: e[]gitera e[]t o[]e tale ſm Ha, detur per cotrarieta
tem: iſtitur erit contrarie completionis respectu acuto[]um
mo: bo: q̑t e[]r ſent ſri. Ad hoc φ ſerum ſimpl[]e r frigidi. S[]
q̑ta φ in ſero e[]t doupler ſubſtantia: ſe5 centrali que e[]t
grida; t iſta e[]t multa in quantitate respectu alterius t d[]na
tur. Eſt alia ſuperſicialis pauca in quantitate t hece eſt cali
da; t rōne iſtii di: inciſuum diuſiuuum groſſo[]p humoz t
e[]o2 mundiſticuum; ſed q̑ ita pauca e[]t in ſero respectu
cētralis: ideo a centrali denominati: frigidi. Et ſi arguas
ergo in lacte erit quattuōs ſubſtantie: t tam y[]ſaac no: po[
suit niſi tres. Reſpondeo φ y[]ſaac intelligt de ſequeſtrabili
bus a ſemuicem: ſe5 ita ſuperſicialis e[]t induiſbilis ab ad
a. C[]sed queritur cum ſuc ſit miſtum e[]r quattuōs elemen-
tis: v[]niuquodq̑s refoliuſi in ea: er qubus componitur; qua
e[]n no e[]t vna pars compataigni t cholerē: ſicut p[]lembig
fanguini t melanchoſi. Solutio: q̑: ſm p[]bui, k[]vi, de alia
bus. e[]n is non coincidit in miſto cum alij elementis ſub mate
riebus p[]roſi: ideo in resolutiōe lactis no ſeritur p[]erit
q̑ is e[]n materia no ſuit in lactis compositione. Queritur
de complexiōe lactis absolute: t videtur φ fit ſri. q[]m p[]
lareti continens immutat contentum ab ſuam c[]rafim: ſed
mamille ſunt frigidei completionis: iſtitur. I[]ac ſicut
dicit Arift. quarto metbe. t in l[]ibro cel[]i t mundiōne mi-
tum denominatur ab eo q̑do in eo dominatur: i[]s in lacte ſunt
tres ſubſtantie: quarum due ſunt frigide[]t ſerofa t caſea
t: t vna ſolum calida t humida l[]es butyſo; ergo denom[
nabitur ab illis duabus cum in lacte magis dominentur: er
go e[]ſt ſri. I[]tem ſicut dicit Ha. omne conferuatiuum fit per
miſile: t d[]oc inuiit in t[]egni diſcens: Si vi[]s conferere e[]ra
ſim quales inuiſiti ſilia ſimilibus offeres: reſpetio ait
ſit per contrariori. Sed dicit Auicē. φ lac re[]p[]rimit comple-
ſionem cholericam calidam t ſicam: ergo lac e[]t ei oppoſi
tum in complexurē: ergo ſri. t h[]u. I[]tem dicit Auic. in p[]
cipio ſecundi: φ omne miſtum debet denominari a ſubſtan
tia centrali: ſed ſubſtantia centralis lactis e[]t caſeata: ergo
ſri. t: ſic. I[]tem Ha. in de ſimplyc mediaca ponit lac frigi. t
ſimiliter dart[]b. K[]ostantinus: ergo e[]ſt ſri. In contrarius eſt
e[]t aucto: diſces eſſe calidum t humidum in primo gradu
I[]tem omne dulce calidum e[]t ſim y[]ſaac in dietis vn[]i. ſed lac
e[]t h[]mōi: ig[]if. J[]t[]e ſicut dicit p[]b[]s ars e[]ſi imſte natuā in
quatu[]i poſſit ni[]q̑t p[]ot natura attingere in ſuis opationib?
v[]n opationes nature meliones ſunt multo artis: ſed o[]e q̑
nutrit e[]t ca. t h[]u. g[]i aliq[]o nutrimētii a natura odiineſ illo
d[]e e[]ca. t h[]u. ſ[]la e[]t nutrimētii a natura odiatii: ig[]if aut
natura deſicere in opatione ſua pluſch ars q̑no e[]t ponere
J[]t[]e ſicut dicit Arift. in li. de aliaibus. q̑do e[]t vitelluſ respectu
volatiliuſi e[]t lac in ambulatib? respectu eo: ſed vitelluſ e[]
ca. t h[]u. ig[]if. J[]t[]e q[]do cito ſuertif inaliq[]d eſt e[]ſi: v[]n bab[]
ti[]ui ſymboſa ſaciliſ: e[]t trāſit: t h[]f lac ſm Auic. c[]ito q[]uertif in
dolera: g[]ſile e[]t ei: g[]ſlac e[]t ca. Tunc q[]ritur de cotranetate
q̑ eſt de lacte: d[]icit enſi: Lonſtan. t. Bartho. t Ha. lac ſri. e[]
Rafis t Auic. ponunt lac eſſe temperatum: iſte y[]ſaac vero
pont lac e[]e ca. in primo gradu. J[]t[]e dicit Ha. lac eſſe vicinu[
m u[]mi q[]rīc cuius completionis ſit lac e[]t d[]icunt q[]da φ lac d[]icitur
eſſe tale vel tale respectu cōplexionis humane: ſed c[]plexio

["Dietarum particularium.", "Fo. ccc. liij.", "humana duplex est, ſ. radicalis et ſluens: ſed cōplexi o radicis est temperata, in gradu: ſt respectu illius dicit et ca li, ſt. bu, ſt hoc modo dicunt ſ. p[ra]ſaic intelligible. Sed respectu cōplezionis ſuentis est inteditur ſiſque ad ſeom gradi: lac aut in primo dicunt ſic ſic est frigidus: ſt licloquitur Conſtanținus. S[in]ſita ſolutio nulla eſt: q[ui]n ſic de quolibet posset? dicere eſſe ca: ſt eſſe ſri, ſic de vino, ſt quolibet alio resſectu radicalis ca. ſt respectu ſuentis ſri. Quare a quibusdaſt ǒ: lac poſſe dupl[us] confirmari: aut in coparatione ad ſangui nem ex quo generatur: ſi abſolute ſic ponunt ca. ſt bu, ſi c[it] ſo: ca p[ro]humani nutrimenti: ſt inter ſpectus huma[n]us huma[n]us in uo qu[ia] g[na]tur: qui est menſtruus ſri. eſt. Primo modo lo[que]n tur auctor: iſte: l[ect]o modo Ba. Aliter d[ur]a q[ui]busda[ſ]a ſac lumpti: ſo: formam est ca. ſt bu, ſi effectiue ſt ſri, q[ui]n d[ict] aut, ſi ſi aliſo[que] cōpus lacte vatur cōtinue: t[em]aſſide illud inſtrigi dat: ſt eſc p[ro]auic[em] patet ſc eſ effectiue ſri. ſt. Aliter d[ur]a: t[em]eulijs q[ui] cōplexi p[ot] d[ur]ari aliciu[m] multiplicr: aut rōne eius ma[n]terie: aut finis: aut agentis: aut rōne continentis. Si ratiōe agentis tunc cum calo: debilis ſit agens ǒ calo: debilis ab Auic[em] p[ro]frigiditate reputatur: ſic lac rōne agentis est frig. Item rōne continentis est ſri, q[ui]n mamille que ſunt frigide immutant i[ps] ad ſua crasiſ. Si aut loquamur de lacte rōne finis cum eius ſinſi ſit ſnutur: t[em] ommis ſnutur: ſit p[al]cal. ſt bu, ſic cum eſt ca. ſt bu. Si aut rōne materie remote et reemo tiffine: de c[um]h[mo]i materia ſit ſanguis in epeſtio generatis tunc lac eſt ca. ſt bu. Si p[ro]pinque mediate t[em]c lac eſt ſri. q[ui] ſua materia p[ro]pinqua mediata eſ ſanguis meſtruus qui eſt ſri. Si p[ro]pinque t[em] immediate: t[em]talis materia eſ ſanguis meſtrui] in mamilla iam receptus: ſt hoc dupl[us] q[ui]n iſte ſan fan inibus in loco ſub cōtigerur, c[ui]n e[que] recept? eſ in mamilla delegatur p[ro]venam ſeu viā quandad ab co: p[ro]tenam: et i[bi] digeritur: ſt tunc eſt ca. ſt bu, p[ro]boc eſt p[al]iam viā reueritur ad mamillam: ſt v[er]tibus subtiliādo digeritur: ſt eſt ſri. Ba, aut t[em] alij auctores loquitur de lacte rōne continentis t[em]t agentis: t[em]rōne materie p[ro]pinque: t[em]t aideo ponunt ſe. Auic[em] p[ro]frigiditate reputatur: ſic lac rōne agentis est frig. Item rōne continentis est ſri, q[ui]n mamille que ſunt frigide immutant i[ps] ad ſua crasiſ. Si aut loquamur de lacte rōne finis cum eius ſinſi ſit ſnutur: t[em] ommis ſnutur: ſit p[al]cal. ſt bu, ſic cum eſt ca. ſt bu. Si patet qualiter remouretur controuerant inter auctores ſes. Bale, t[em]barto, t[em] Conſtan. er vna parte t[em] y[as]ac er alia. Sed nondiſ p[ro]cōtigerur inter alios auctores: t[em] Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſin q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes q[ui] ſi lac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur alij auctores: eſ c[on]ſideratum ſim ſac t[em] in ſe: ſi ſe: loquitur Auic[em] t[em] rasiſ dicentes lac eſſe temperatu: ideo dicendus q[ui] ſac ſim q[ui] cōparatur ad cōplezionē huma[n]us ſic loquitur

Liber

igitur adminitratur respectu etatis adolescentie et infantie
t sic humanu est melius: qm maiom similitudinem h5 cu
natura humana q aliud lac: qm lac humanu ex languie me
sfruo generatur: t infans in matrice ex sanguine menſtruo
nutriebatur: t sic in illa etate ppter maiom similitudines
melius nutrunt ex lacte humano. Hre melius h5 humanu fit me
lacte matris q alterius mulieris ppter maiom ſimilitudine
Si aſt loquamur ex lacte respectu etatis iuuentutie: cum
in illa etate medba iam ſint dura: t virt foſtis indiget groſ
ſlozi nutrimeto: t sic cu vaccum lac fit groſtoſus nutrime
t: melius est illis. Alia cauſa quare lac humanum magis co
pent pueris: q magis figurabile t citius: qo eſt neceſſarit
in illa etate. Si aſt velimus ſuſtinet q lac humanu fit me
lus: poſtumus respondere ad argumeta: vnde dicendus q
ſubtile est multis modis: aut in ſubſtantia: aut in actione:
aut in paſſione t obediency. P[ic]edum eſt igitur q lac hus
manum melius eſt t ſubtilius in paſſione t obediency: q:
omni lacte eſt paſſibilius t magis obediens: lac aſt camel
num ceteris melius eſt in actione: quia eſt incitium duisit
uum groſtoq bumoq t purgatiuum. In ſubſtantia autem
peco: ini melius eſt: q: ſubtilius t aquoſius: t minus coad
nauiuſt in ſtomacpo. Doc vido p[ot] responderi ad argum[
eta. Ad primum qo obſicitur q eſt ſubtilius: veri: ut in ſua ſub
ſtacia: ſed in paſſione t obediency temperati eſt. t ad aliud
dicendus q illa ſubfluitus ex qua generat lac in h[oe] est pu
ri: t mundo: ſuperfluitatibus in alij animalibus reperis
eſt quibus lac in eis generatur: q in h[oe] est viſ segreſa
tina puri ab impuro foſtio: t melio: magis operans cu di
ſinſcione q in alij aſalibus: ioſ languis, menitruus magis
depuratur q in alij aſalibus. Ad aliud co[tr]adiectio au-
coſto: ad ſeipſu diceris in vno loco: q: lac ſequitur comple
ponionem aſialis cuius eſt: in alio q se h5 p ſemit carotiam
dicendum, ſm quodam q ſequitur c[ō]plectionem cuius eſ
t5 radicalem: ſed ſequitur oppoſitum respectu ſluentis: et
p[ter] p[oc] concedunt rationes utam: qm quanti eſt et par
te completionis fluentis membra attrapunt qo eſt eis ſile:
t qo eſt eis contrariis: q diffimile repudiat: t eſt illo ſic gene
rato h5 lac generari: ideo in aſalibus melancholicis lac me
lus eſt q in alij: qm memba: a]trabunt nutrimentu] groſ
ſum t melancholicum: conduertendo illud in ſui ſubstantiās
t ſubstanti illud qo eſt ſubtrile a[creum vnctuorum: z illud
in aſalibus conduertitur in lac: ideo eoq lac eſt bonu. In alia
lata vero temperatis eſt contrarium: t sic quanti] ad con-
plexionem ſluemtend o lac vadit per ſemitam c[ō]trariam. Aliter
p[oteſt] d[ici] q in lacte eſt bupler compleſio: eſt enim quedar
ſi data q a]pita materia: t hoc mo] t rōne h[uius]i vadit p ſe
mitam c[ō]trariam respectu aſialis p[ter] cauſam modo dicta
q: memba: repudiant illam materiam ex qua generat lac.
Eſt aſt alia c[ō]plecio data ab agente: t quia idem eſt agès
qo agit in materiā nutrimenti med[io]z: t materiam lactis: b5
modo t ratione h[uius]i lac ſequitur c[ō]plectionem aſialis cuius
eſ t5 rōne agentis: t sic pt5 q no] eſt contradictio. Aliter di-
cendum q in alij aſalibus ab homine vadit p ſemitam con
tarrias. In h[oe] vero p[im]ilitudinem: t cauſa h[uius]i eſt fo-
titudo ſegregatiu[m in h[oe] q non eſt in alij aſalibus: quo-
niam in h[oe] generatur lac e[ſub]tillio p[te] nutrimentu: t val
de bene depurata que non eſt a membrii repudiata ficut in
alij aſalibus. S[eda] cauſa eſt: q in homine eſt copia nutri-
menti: nec opoſtet vt attrabunt med[ia]a ſuperfluitates aliui]
de: et fic mamilla non att]ab[it: nifi qo eſt conueniens ſue
actioni. Sed in alij non eſt copia nutrimenti: ideo ad ſe at
atrabunt memba: quod eſt impurum t inconueniens ſue
nature: ideo lac humanum vadit p[im]ilitudinem respectu
ſui aſialis: ſed in alij animalibus non: ſed p[em]itam c[ō]trai
riam. C[]Queritur vtrum lac vaccinum plus abundert i ſub
ſtantia caſeata vel buty[osa]: videtur q plus in caſeata: quia
dicit y ſaac in die. vni. q lac vaccini: t peco: ini plus abuſat
in caſeo. H[em] c[it]ic[it] Arift. in lib. de aſalibus. q in animalib
groſſas herbas comendentibus abuſat 5irbus: i herbas au
tem minutas comendentibus abundat ſagimen: ſed 5irbus
t lac e[ſe] cadē materia fiſt generata in codē aſali: ſed 5irbus
eſ groſſe ſubſtātia: ergo t lac. Tunc argitur: vacca nutriſ

ex herbis groſtoſibus: ergo lac vacce erit groſſi? et ſic groſ
ſious ſubſtantie: ſed ſi ſic plus abundabit in caſeata ſubſa
tia. H[em] ſicur d[ic]it y ſaac in die. vni. lac ſequitur compleſio
nē perbari: ex q[ua]s aſalia nutriſtur: vnde ſi perbe ſint aro
matice t lac erit aromatici] ſicur d[ic]it. Et etiam d[ic]it q[ia]
lia eſualem comendata corum eſt laſatiunem: ſed nutri-
mentum vacce eſt groſſum: igitur t lac. In contrarium eſt
aucto: d[ic]ens q lac vacce plus abundat in buty[io]t e[ſec]t
nuſ plus in caſeo. C[]Queritur vtru] lac pecounu] plus abu]
det in caſeo aut buty[io]: videtur q in buty[io]: ſicur d[ic]it Ba
le. in regni qo ab aliquo decinditur: atteſtate ei] qua decan
ditur: ergo cu lac peco[num] decindatur a pecone ei. attes
ſtaſ: ſed pecus e[ſt ca. t bu. ergo t lac. ſed ſubſtantio buty[io]
ſa e[ſt ca. t bu. igitur. H[re] d[ic]it y ſaac invni. die. q lac ſequitur
c[ō]plectionem aſialis cuius eſt: ſed ouis eſt ca. t bu. ergo erit
euius lac ca. t bu. 5 plus abuſat in buty[io]. C[]Queritur vtrius
qo lac plus reſtringit ventrem: aut vaccinu] aut peconu]m
videtur q peco[num]: qm venter reſtringiſ p[ri] t[ri]e[ſic]d lac
peco[num] eſt plus abundans in caſeo: t p[ro]nus plus eſt fri.
t ſic. Ad hoc d[ic]unt quidam q plus in buty[io] abundant eſt
dupliciter: aut ſm veritatem: aut ſm apparentiam: p[imo]
modo lac peco. plus abuſat. in bu. vaccinu] aſt e[ſo]mo: m[]
hoc patet qe] lac peco[num] eſt ca. t bu. reſpectu alioque
ſed caliditas debetur lacti ratione ſubſtanti]e buty[io]: igit
ſed in vaccino ſm apparentiam: t non ſm veritatem abſi
dat ſubſtantia buty[io]: idea plus eſt de caſeata: cum vacca
ſit fri. t ſic. t qo decinditur ab alio atteſtatur ei: vt per Ba,
in tegni t[em]. Sed ita solutio nulla eſ que veritatem poſt
continere: ſi lac decideretur a nutrimento per viam vnſo[mi]
mitatis: ſed hoc non. Al]h[ic]unt q] abundant in caſeo t[em]
buty[io] hoc eſt dupliciter: aut quantitatie: aut qualitatie, ſi
p[imo] modo plus abundat peconu] plus: ſi qualitatie vac-
conum. Sed hec solutio h5 for[te] veritatem p[o]tendat: quia
sumpta: equali] ſqualitate lactis peco[mi] t alii plus quā
titatие erit in peco[no] q in vacinio: t[em] ad solutione nih[il] fa
cit. Al]h[ic]end[ui] m[]y ſaac q] vac. plus abuſat in ſubſtātia bu
ty[osa] q minus in caſeata: t ro] e[ſt m[]i aucto: q: al]vaca
ſit alia] melancholicum t eius memba] melancholicam plus
attra[unt] de nutrimento: qo eſt eis conueniens ſm melancholicam
poſtione]: z diffimile repudiat qo eſt ca. t a[ere]i
humidu]: vnctuorum: e]conuſero eſt qo peccuno]: q: eius me
b[ua] ſunt ca. t humida] attrabunt ideo de nutrimeutro q eſt
eis ſimile ſe5 ca. t bu. a[creum] vnctuorum: repudiant qo
eſt melancholicam: t illud in lac] conueritur. Ad argumenta
ta solutio: q] aucto: it]elligit respectu lactis camelini t peco
rimi t non ſimlicher. Ad heſo q] ſimile eſt de lacte t 5irbo
dico q no] eſt ſimile: q: 5irbus generatur ex refiduo nutri-
menti deciſo a nutrimento per viam vnſo[mi]tatis: ſed n[]
ſic lac: q] per viam ſequeſtrationis. Tel d[ic]end[ui] q] ly]traq
ex refiduo nutrimenti: t[em] calo: agès ſupra illa aliter t aliter
agit in lacte t 5irbo: qm] i 5irbo ingroſſando t ilia] ſubtilia] do
t] digerendo. Tel d[ic]endum q] ly]traq e[] refiduo nutri-
menti: non t[em] e[od]e refiduo: q: lacte e[refiduo] a[ero]t q no
ſic 5irbus: igitur n[]o eſt ſile. Ad aliu] q] vacca nutriſ e[] groſ
ſo nutrimento t[em] pars eius ſubtilis a[rea] in lac] conuerſi:
t groſſa] pars in ſubſtanti]m med[io]: Ad aliu] qo queriſ
de peco: ino. D[ic]end[ui] e[ſt vt dictum eſt. Ad illud qo] obſeſi
qo decinditur ab aliquo. D[ic]end[ui] q] veri] de illo qo] decin-
ditur p[viam] vnſo[mi]tatis t continuatis: ſed lac decindif
per viam ſequeſtrationis. Ad aliu]: q] lac ſequitur comple-
ſionem aſialis. D[ic]endum eſt ſicur d[ic]it e[ſt n[]ic] superius: q
quanti] ad c[ō]plectionem radicalem lac non ſequitur eius c[ō]
plexionem: qm] lac e[] duerſa] materia respectu materie nu-
trimentalis generat: ſed quanti] eſt er parte completionis
fluens bene p[ot] verita]t]e]abere: qm] c[ō]plecio flues] reſu]
tat e[] administra]tione fer, rerui non naturali]: t e[] illis fil]
lac] g[na]tur: t illarui] c[ō]plectione] ſequiſ. Tel d[ic]end[ui] q] e[]p[te
ag[étis ſequitur c[ō]plectiones aſialis cuius eſt: ſed e[]p[te] ma-
terie ſe h5 p[em]itā]t]a]riā. Tel d[ic]end[ui] q] veri] e[] quātui ad
illas] partem anima] i] a qua] decinditur: t q[ia]a, mamilla e]
d] c[inditur: ideo ei] atteſtatur: et non tori animali. Ad aliu]
queſtum d[ic]itur q] vaccinum magis reſtringit, ventrem:

["Dietarum particularium. Fo.celii.", "q in eo plus abridat subfantaio caſeata qualificat: et qua\nlitate fit alteration: a quantitavever augmentatio: et a sub-\nſtanta nutritio: et q in vaccino ſubſtanta caſeata abundat q\nſtituatio: in pecorino quantitatio: ideo vaccin plus restrin-\ngit et pecoziu: p hoc pts solutio ad argumēta. Queritur\nin quo tempore ſac fit melius: videtur et in autunno q[ui]a la\nctis bonitas attenditur ex parte buty: sed in autuno plus\nabundat ſubſtanta buty: ofa: igitur, Item lac ſequitur na\nturam cōplectonis herbarum ex quibus animal nutrīc: ſed\nperhe ſunt in autuno in ſuo cōplemento: in quo cōplemen\nto ſunt melfo: vt dicit ilicitur. In contrariu est au\ncito: vicens lac vernale eſſe melius auobus de cauſis quas\naſſignat in littera. Item ſicult vult aucto: bonitatem opera\nATIONIS: et virtutis ſequitur bonitas latis: ſed in vere virtus\nest forio: et digestio melio: igitur ſua operatio melio: et ſic\nlac est melius. Iteſsufic dit c[it]baly ſupra tegni: temperame\ntum cōplectonis ſequitur foritudo virtutis: ſed in vere est\ncōplectonis temperamentum ergo in vere virtus forio:\nsed a virtute forno: melius lac generatur. igitur. Tunc\nqueritur et otrarietate iuſtus auctus: t[ub]l. itto: et i[oe]t. vnt.\nquiā hec dicit lac vernale melius eſſe: et in die, vnuerit, autu-\nnā nale melius eſſe. Solutio: φ lac vernale potest ampliſcet co\nſiderari: Uno modo quid et eius ſinem: et ad eius princi-\npium. Si quantum ad eius principium t[uc]c eſt pellim: cu[pi]\nduplet eſt ca, ſin Art. in principio versi ſed partu: quin\np[uit]um: et ſic eſt iquidimin: fluidum totus aqueſi avirtute\nvalde debi]i generati: et ſic pellim eſt. Alia cauſa: et q[ui]\ne vallemundum p[pter] ſupſufluitates q remanerunt poſt par\ntum que miſetur cum lacte: et ſic lac eſt undunctus. Tertia\ntum que miſetur cum lacte: et ſic lac eſ

Ziber

transire indigestum quod est pessimum:igitur. Item dicti
Ba. q. fi post opium administretur vinum: opium cito inter
citare: t. hoc quia vinum facit opium ad co: penetrare: ergo
pariter vinum facit caeum indigestum cito penetrare: quod est malum: igitur. In contrarium est yvis. Caeque
titur vrum caeus fumptus cum diureticis habeat lapsi
dem generare: videtur q. non: quia diuretica lapicem ha
bent frangere et viduendig:igitur. Item fin itum auctoem
lapis generatur ex pu. aquosis fluidis in se in acumen ha
bentibus: rōne cuius fit lapidis gnatio: sed caeus recens:
licet fit pu. et aquosus: tii non h5 acumen:igitur. Ad p[am]
iſto dicendum q. in via cibi non cōpetit: q[ui cibi]5 fumi ta
ta quantitas q. ex ea fiat sufficiens nutritio: sed caei nō 5
fumi quaſtitas magna q[ui] naturam aggrauaret et digestio
ni repugnaret: et finem cibi non attingeret. Sed in via meſi
dicine pōt cōpetere: et hoc per accidens: q[ui]a ſua pond. roſi
tate facit descendere cibaria ad loci digestiōis: et ſic effecti
ue valet ad nutritionem tnon materialiter: ita q[ui] eius ſub
ſtantia in ſubſtantiās medioz: conuertatur. Vel dicendum
q. ois caeus vnuerſaliter est pessimus. Est e[mi] malus in p[]
ma digestiua: q[ui] rōne ſue cōpuleriōis: et rōne ſue ſubſtatiæ re
pugnant diſegiendi. Peiio in ſeda: q[ui] virtutem ſecunde ois
geliuie debilitat et epar ſui acumeine, g[ob] habet: eo q[ui] vetus
tetias q[ui] dz 5 a ſale et ſubſtantia eparis diſsolut: et ſic ei?
virtutem ledit. Recens vero eum remol. it: et digestio viget
p[]coſtrictione eius penes ſe. Item e[mi]nfrigidat et ſic peiio
in ſeda. In tertia vero pessimus: q[ui] inobediens conuerſo
ni t[ron]e cōpuleriōnis: et q[ui] durus et groſſus terreſtris et foli
ſus: et ſic de difficilli et aſſimilat. Si velimus ſuſtinere q[ui] ſit
pessimus: poſſumus ſtndere ad argumēta. Ad p[am]niū d[om] q[ui] ſi
per vià cōtinutatis et v[n]uſomitatis [a]poſitio est va: aut p[]
viam ſequeſtrationis et ſic nōn est vera: et q[ui] caeus decand
p[ra] vià ſequeſtrationis: nec in illo remanet ſubſtantia illa q[ui]
laus inerat lacti: ita caeus non ſed ſequr bonitum lactis.
Ad ſcom d[icend]i q[ui] veri est respectu caeſi antiqui. ſed hoc
ſimp[ur]t falsum. Si a[ut] velimus ſuſtinere q[ui] caeus ſit bonus
reſpondemus ad aucto: itat[em] y ſaac q[ui] loquiſt de ſubſtantia
cafeata ammotis alij ſubſtantij: et hoc verum est q[ui] eſt
pessimus. Sed caeus e[ui] tribus ſubſtantij bonus: t[em] ſi lo
quitur aucto: c[ui] eum vituperat, patet p[re]cederet; p[rius]
e[m] determinaui de ſubſtātia ſerofa per ſe et butyrafa p[er]
ſi[gi]k in loco illo vii] determinat de caeſo: determinat de ſub
ſtantia caeſata per ſe: t[n]o n[ot] est dubium b[mo]i ſubſtantiam p
[re] ſe non eſſe bona: ſic loquitur aucto. Sed ſi ſumatur caeſus
vt in eoſunt tres ſubſtātie p[]com[] mixturem: p[re]m o[m] p[ot] d[ic]
bon? Ad aliud dubii dicendum q[ui] crudus melio: e[mi]t c[octus]
peiio: q[ui] in Decoctioe acquiri vit[co]ſoſitatem: ratiſe eu] red
ditur o[geſt]iōi inobedientio: q[ui] p[rius] eſſet. Et q[ob] obſcript
q[ui] legumina melio: antur: d[om] q[ui] legumina plus dicunſ pecc
re] p[]pter ventoſitare eo[mi]t ſubſtātie d[ur]iſi: et q[ui] ventoſa
tis h[ui]s et toto non auferatur: ſicut vult. Bale. t[hi]n parte mi
nuutur: it[de]o melio: anſer: ſed caeſus peccat p[]pter d[ur]iſi: ſub
ſtantie q[ui] non amouetur p[re]decoctione: et q[ui] hoc acquiant vi
ſoſitatem. Queritur quis melio: aut aſſatus: aut eli[pa]
tus. D[ic]eandum q[ui] recens aſſatus melio: q[ui] peccat p[]multa
[hu]miditatem q[ui] amputatur p[]aſſationem. Sed ſi vetus aſſa
retur eius ſubſtantialis humiditas auferetur: it[de]o q[ui] p[ot]
gat e[m] decoqu[ui] melius eſſet p[el]i[ra]tionem q[ui] p[]aſſationem
q[ui] v[ter]q[ui] ſit malus. Ad aliud q[ui]ſitum d[icend]i q[ui] p[fo]zo[?]
peiio: eſſet: q[ui] hoc demonſtrat e[mi]s ſiccatate et ſue [hu]miditat
[sub]ſtantialis dep[]dictione. Sed ille q[ui] eſt cōntinuus adjuq h5
partes butyraſa q[ui] tenent p[res] c[ui] partibus: ratiſione cuius
[sub]ſtātia caeſus laudaf fin q[ui] las e[m] debek in cōparatione
vnibus ad alijſi. Et nota q[ui] rara cōpoſitio e[m] duplex: q[da]d[as] eſt
a foſtitudine caloſis: et illa raritas eſt bona: q[da]dam eſta debi
li coa[ga]luiſe partium mollium: et illa fil[li] q[ui]s eſt bona. Et
qued[à] cōpoſitio rare ſiccatatis et dep[]dictionis humidatis
[sub]ſtantialis: et h[ec] n[ot] eſt bona [po]ſitio: et talis eſt in caſeo
p[fo]zo[?ato]. Ad aliud queſiti[que] de ſultis quare lib[er]ter comedut
caeſum. Etna ca[ſ]e: q[ui] simile appetit ſite: ſulti a[ut] ſunt meſ
lancholi: et caeſus e[m] melacholicus. Alia e[ſ]a: e[m] q[ui] caſe? eſt
[ci]bus et condimenti: h5 e[m] naturam vtriusq[ui]e: et io c[ibus] eſt

cito apparatus: et q[ui] ſulti circa [par]ationem suo[] odimen
toz: ſunt non multi: ſoliciti: it[de]o libenter comedut caeſum
c[ui] paratum inueniāt. Sed t[ra]p[am] matum solutionem obſa[]
q[ui] ſulti ſunt diſeriati: et diat p[al]y q[ui] diſeracia inaturas
liis appetit diſſimilia: ergo appetpet diſimiliam: non ergo ca
ſum. Ad hoc dicendum q[ui] h[ui]talis diſeracia fit in naturalia:
t[hi]s eſt e[mi]s aſſueta et q[ui]a[fi] naturalis eſſeta: q[ui] dicti Ba. q[ui] eſ
ſuſedo eſt altera natura: it[de]o cae[ſ]e eſt ſue diſeracia ſimilis
Ad aliud q[ui]ſitum devino dicend[ui] q[ui] in parua quantitate n[ot]
cōpetit: q[ui] vini parua quaſtitas a memb[ri]s attrahitur: et ſic
illud vinum ſecum deſert caeſum. Sed in magna quantita
te cōpetit: q[ui]n in stomacho remanet nec ad mébra toti[] at
trahitur: et ſic facit caeſum in stomacho moravi: et facit ad e[mi]
digestionem: et ſic manens in stomac[ui]o: q[ui] ponderolus fas
cit ad bonam digestione ali[o]n cibario: ad illud q[ob] obſi
tur de opio. R[esp]o[de]o q[ui] n[ot] eſt ſimile: q[ui] opiu[n] nullo modo
cibus eſt: ſed caeſus ali[q]n cōpetit vt v[ui]sum ſic: et ad aliud q[ui]
ſitum. r[esp]o[de]o q[ui] caeſus recens non ſed vetus ſic: q[ui] lapis
g[na]tatur ex pu. p[le]gmaticus in ſe acu[m]e [hab]entibus: h[ui]gk
in recenti ſit aquositas et a diureticis consumatur: t[am]e ibi
non inueniſک acumen a quo d[om] lapis generari. Sed in vetus
ſto e[mi]us humiditas cōſumitur cito t[em] h[ui]s acumen: tum ratio
ne vetus[ta]tatur: t[hi]s rōne falſitudinis: et it[de]o c[ui] diureticis ad
ministratum p[ot] lapides generare. Et q[ob] obſcript q[ui] di
ta lapides flangunt: veri eſt in materia[ſ]s ſicca ſucit eſt lapis
confirmatus agentia: ſed in materia[ſ] humidam non: et q[ui]
in caſeo veteri humi[d]itatem inuenient em consumm: et
reliquium compriunt: et ſic lapis potest generam e[m] caſeo
cum diureticis.

De volatibus.

Olatilia vnuerſaliter ſunt ſubtiliōtæ le

Olatilia vnuerſaliter ſunt ſubtiliōtæ le
ui[ó]a oibus carni[m] habentibus: ſunt c[ri]a
dig[est]ibilia oibus aſialibus ambulantis
bus: minus t[ui] ſunt nutribilia: h[ui] filacria
minus domesti[cis] ſunt humida: t[em] tenuſo[d]e habent
carni[m] ſunt t[ac] fabrica[rum] diſegiendi. Laufa raritatis car
nium e[m] ſi p[ui] labo[ris] nimicitate: ſub ſubtilitate ſi a[es]
ris: ſicitate. Necesse e[m] ergo cōtraria h[oc] habest
domestica: ſed t[ui] domesti[ca] plus nutriunt: ſunt r[es]
perATION[ia]: atq[ui] laudabile[]z gen[rant] ſanguinem p[ro]
fui humiditate: labo[ris]q[ui] temperie. P[or]o domesti[
ca] campos in[]abitantia ſunt meli[ó]ra comedetibus
in caſu[]o p[ro] ſui motu: et q[ui] e[m] cam ſuſcipiunt q[ui] nature
ſufficit. R[ur]ſus c[eter]is volatibus ſtarna e[m] ſubris
li]o[]: p[ulli]q[ui] per d[ici]e: p[ulli]q[ui] gallinace: poſt hoc per
d[ar]ſalianus et gallina. Reliqui[us] vero anibus d[urio]
res et grau[io]es ſunt grues et paunoes: v[n]i non o[pe]
tet manducari eos in eſtate: niſi mortuos vno die[m]
h[yc]me vero poſt q[ui] occidi ſuerint duobus vel tribus
d[ie]bus mancant: ſicq[ui] manducentur vt caro co[m]
fiat ten[er]a. Humidi[d]o e[m] c[eter]is anſer: a[n]as: strutio
t[ui] pulli columbini: p[ri]ccipue ſi ſint in caſula nutriu[d]
circu ſunt groſſi: d[ur]i[s] ad d[ig]re[d]um: maxime ſi
e[co]rum p[asc]ua ſunt in lacubus et in ſimilibus loci:
hoc teſtatur ſui odori[s]a p[ro]ſis: h[or]ibilitas: pulli
tamen columbini ſunt meli[ó]res: p[ro]pterea anſer:
a[n]as: strutio: et ſimilia stomacho ſunt nociu[a]: granat
enim et putrefaciunt e[mi]s p[ro]ptere ſue humiditatis ſu
perfluiteram: ſuiq[ui] labilitatem. Sed co[m]um ale viſſi
miles ſunt eis: faciles namq[ui]s ſunt ad d[ig]erendum: et
longinque a co[ru]ptione p[ro] ſui labo[ris] motuſq[ui]s: n[ot]
mictate. P[ro]ptere hoc e[m] nibil et eis e[m] comed[ed]i[d]
[ter] alas et collu[ri] c[ui]n nibi[li]om[in] e[m] in motu et la
bo[e]: q[re]t subtruli: e[m] graui car[es] odore ac p[ro]ſo[ri]: q[ui]

Dietarum particularium. Fo, cxxxiiij.

etiam volatilia non habent talia membra vt alia et collum. Aues aſt terreſtria loca incolentes melioſes ſunt in paludibus et lacubus habitantibus. Omniſ bus ergo auibus aquoſa habitantibus loca: anares ſunt deterioſes. Hocetera oibus turtes ſiccioſes ſunt: ſquare no oporſet eos comedi niſi cí vnius anſi ſuerit: et măducetur poſt occidenſe tráſatu die: ta liter enim cometh laudabilē ghanſt ſanguinē: medio crem videliz inter groſſum et ſubriſe. L'alioſiones oib? auibus paſſeres ſunt: alieqſ parve anes: ſkiptici ergo ſunt et ſanguinis incensiu.

### De pullis

Alli gallinaru leuioſes ſunt digeſtioſi ce teris dometiciis volatilib?: et laudabilē generat ſanguinē: appetitūr cōſoſtant et oib? naturis ſunt auenietes: qú si cí aq coquafc? et cí aceto: modicoſ cymino cō diantur: mitigationē calidu habētibus ſtomachu in ſerunt: cōſoſ ad temperatam reducunt complectionē marine ab egritudine ad ſanitatem: qú ſi cocti ſucr int abſoſ aceto: ſunt melioſes et vtilioſes ventrèvo lentibus humidum habere. Rurſus ſi ius cœum cí aceto vuarum agreſtium: ſucco ve malorum puniſ cœum acetoſoſim: aut cí ſumac diaſ: ſtomachi eſt conſoſtatiu: atq cholerica habentibus ſolutionem ſoluere: et debilem habētibus ac defectum appetitūr calidu cſui datu: cí ſuauiitatis odoſis ſuiſ ſaporis ſingens deſideriu: puocat: aliaquntis etiam fit nutri metum. Laudabilioſes tii pulli maſculi canere incipientes et in temperata pinguideu eſtintee. Bal ſina vero minus pullis cí humida: ppterea hec ad pullozu cōparationem digeſtioni eſt difficilis: tii be ne digeſta pluris erit nutrimeti. Qú ſi de ea ſimpler ius coſciatur erit melicu: qú ab aqua quiddam humi ditatis acquirit: vnde ſtomachi eſt cōſoſtatiu: mul tum dans nutrimentu: Si aſt cí ſucco vuari ſgre ſktru vel maloz granatoz agreſtium acetoſoſ: ficit ſuperius diuimus conſiatur: erit contra cholerica eſgeſtioniem. Balli vero iuuenes ſunt duirioſes ad di gerendu minoriſc humiditatis qú galline. Decres piti autc iuuenibus molliſto ſtencrioſſa ſunt cariis: tardi tii ſunt digeſtioni. Qui ſi coquatur in. rv. libris aq: multiſaſi ibi miſcaſ: qú ſup prunas quo uſaſ consumpta fuerit caro ponaf: deinde vna nocte manere diſmittaf: mane vero caleſactu ius cí cſui da: tum: ſic optime valet contra colicā paſſione: caro cí cœu quidda h5 ventoſtatís: qú in coctione solutu fit cauſa ſolutionis. Porro ſi vctus gallus ſindatur: et omnia eſ: vſecra eſtrabantur: et de ſemine croci hoſ teniſ: polipodio: cauſibus ſiluſcribus implecatur: t in. rv. libris aque coquatur donec caro cōſumatur ſic eſt vtriluſima colicam habentibus paſſione: vſcoſos enim qú phlegmaticos purgabit humoſes: melic cholicam etiam habentibus complectionem ſubuenit: et groſſam ſtomachi ventoſtatem eſt cluſit: dolo: rem enim eius mitigat: tremorem et arcticum dolo: rem curat: et valet contra periòdie ſebiſ plixitare.

### De pullis columbinis,

Alli colubinī calidī ſunt et copioſe humiſ di: quăobem groſſum dant nutrimetum qú deſtatur gravitas ad volandum: h[]s voare inchoantes amittunt illam grauitatem: fitq[]oſ cœu caro leuio: et ad digerendum acerta bilio: eſt etiaſ conueniſt phlegmaticā habentibus complectionē: incoueniens cholerici: et calidis natura. Lolumbi in iuuentute manentes vel tranſeuntes eam dure ſunt digeſtioni: et illaudabile faciunt nutrimentu: vt p[]ore n[]o cumenti g̃ũatinum.

### De extremitatibus volatilium.

Eſtatur Hale, extremitates volatilium hec eſſe ad totius cōparatione q[]ui ſunt vi ſeera aſtialium ad cœu cœporis cōparationem. Aenter o[n]m volatilii lacertofus eſt durus ad digerendum: ſed ſi digeratur multum dat nutrimentu: oibus tii ventribus anſerimus eſt laudabil[]o: p[]pter copia humiditatis ſui aſtalis: poſt hunc gallinaceus. Similiter et iur: et hi ſunt coteris nutribilioſes et auenietioſes. Ale vero vniuſcuiuſq[]o volatilis ſunt alij memb[]ris laudabilioſes p[]ui mo: tis ac labo[]ris nimietate: conſtat enim motus multitudine humo[]z: ſuperfluitatem expelli: vnde ala fit ſa poroſio: ac digeſtibilio: Rurſus iuucuum volatilis ale ſunt melioſes p[]uerilibus po[]r fortitudine motues e[]o: Pullozu[]o ale h[]bene nutrant: paru[n]i tii dant nutrimentu. Lolla laudabilis nutrimeri ſunt p[]pter nimium motum quem habent ficit d[]ictumus de alis: ſed colla anſeris et galline ſunt melio[]za collis omniu: aſtialium. Similiter volatilia caſtrata oibus aſtialibus ambulantibus ſun[]t vtilio[]z: necnon galli caſtrati oibus volatilibus conuenietioſes: laudabilis c[]mi nu trimentum et perfectum generant ſanguinem. E[]ere bell[]a cœum nibilominus cerebellis ambulatiu: ſunt melio[]za. L[]erebell[]a enim volatilium minoru: humidi tatis et vſeſoſatatis ſunt cerebellis ambulantium: p[]ter hoc g[]u iudicamus h[]oz: cerebella parum eſſe humida de illor[u]z comparationem: ſed laudabilio[]z o[]bus cerebellis volatilium ſunt cerebella pullozu: ſtar no[]zum: perdicum: gallozu[]m et gallinarum.

Superius determinavit y[]aac de dieta ſump[]ta ab am[]s bulantibus et cœum ſuperfluitatibus: bic autem de dieta ſump[]ta a volatilib[]？ Et p[]mo d[]etermiſat de ſump[]ta a ſubſtācia cœum. Secundo de ſump[]ta ab cœum ſuperfluitatibus ſed a[]bi. Q[]ua hec ſunt volatilib[]？ C[]uerif q[]ui ſint calidio[]za aut volatilia: aut ambulantia ſiue greſſibilia, videtur q[]u am bulatia: o[]citat p[]hilof[]bus, q[]riij, de animalibus: q[] animalia magna calidio[]za ſunt paru[n]i animalibus. Et cauſam red[]d[]it: quia magis habent de ſanguine: et hoc manifeſtat etiaſ per hoc q[]u animalia ſanguine carentia ſunt frigida: ficit ſer p[]entes: ſed ambulantia ſunt ma[]toria volatilib[]us: g[]iſq[]te: d[]icit p[]hilof[]bus q[]u habere ſanguinem t[]calo[]em fo[]ſtem c[]comitantur: cuius ſignum eſt: quia cœ: plus continet de ſanguine q[]ui aliquod aliud memb[]um calidus eſt. ſed d[]icit Arift. q[]ui ſimile eſt de toto et parte. Si ergo pars d[]icatur calidio: alia: quia plus habet de ſanguine: ſimiliter et totus respecatu totius: ſed ambulantia plus habent de ſanguine: g[]iſtur. In oppoſitu: eſ Ariftore. dicens q[]u ambulabile ani: mal eſ ſanguineum respecatu volatilis: volatile vero cholericum: ſed animal cholericum calidus eſt ſanguineo: g[]iſtur. Item ſic dit[]eit Ba. et hoc vult aucte: iſte in di[]cis vniuere ſalibus: Elementa villia leuia in volatilib[]us dominantur respecatu ambulantium: et in ambulantibus elemēta grauia.

Ziber

respectu volatilium: fed vnſi quodq. miſt quod debet denominis
nari ab eo qo in eo dominatur: igif cum elemeta leuia ſint
grauibus calidio: ſequitur 2c. Item ſicut dicit pilbaretus
calidum facile mobile: 2 frigidum difficile mobile: fed vola
tilia ſunt multum mobilia respectu ambulatium: igitur. Ad
hoc dicendum φ duplet eſt calo: ſicut ponit Ha. ponens ele
mentare 2 viuicum. Eſt aut calo: elementaris qui eſt in
miſto inquiantum miſtum eſt: 2 loquendo de tali calo: ſa
piſraga calidio: eſt iuſquiemo: quia ad ſui comſitione maſ
gis concurret calo: elemetaris 2 plus. Si auſt loquamur de
calo: viuſno: ab aia inſuxo: plus eſt talis calo: in iuſquiā
mo: q: moſt: eſt piſraga. Et alius calo: viuſno: pcedes ab
aia qui inſest miſto inquiantum generatum: 2 qui calo: 2
ouobus ſpermatibus decinditur. Dicendu: igitur φ hi loq
mur de calo: habito 2 influētiam aie 2 huīuīmodi calo: eſt
viuſno: 2 huīus ſubiectum eſt ſanguis: animalia ambulā
tia ſunt calidio: 2 ſic loquitur pbs de tali calo: cum dict
φ animalia magna habent plus de ſanguine 2 ſunt calidio
ra: fed ſte calo: in animali no manet ſm qo animal cadit in
nutrimentum : immo ex toto ammotus eſt ſm ammotios
nem aie: nec ratione talis calo: ſit nutritio. Loquendo au
tem de calo elementari: volatilia ſunt calidio: a: qm ad eo
rum committione:5 concurrenti elementa leuia plus ſm vir
tutem 2 grauja respectu animalium ambulantum : in am
bulantibus vero econuerto: 2 q: huīuīmodi calo: elementa
taris manet in miſto: 2 φm e: cadit in nutrimentum: ideo cali
dio: ſunt volatilia ambulantibus: 2 ſic loquitur yfaac. Ad
p[]rimum igitur dictitur φ ambulantia calidio: ſunt calo:
viuſno: quia ab illo ſuntimur augmentum 2 per illius ſit. in
alidu: dicendum φ ratione ſanguinis 2 calo: in ſanguine
fundati ſunt calidio: 2 fed ratione illius non cadunt in via
nutrimentio: non objicitur cu: bić agatur de dieta. 2 Que
tutem gratia huīus: cum volatilia ſunt calidio: ambulantis
bus: quare potius adminitrantur: ſebicitāb: 2 fi contingat ad
minitrare 2 ambulantia vel eo: cum extremitates: ſicur pe
ses pozi: qui ſat in volatilia ſunt laudandi. Dicendum φ plus com
petunt 2 pedes pozi: 2 una cauſa eſt: q: 2 inſormative: ſint
calio: 2 ſi effectu pedes pozi: ſunt calidio: 2 q: hoc eſt
qui calo: eo: cum eſt in groſſiō: ſubſtantia: 2 talis calo: 2 pl
pabet calcacere 2 in ſubtili ſubſtantia manens: ſicur dicit
yſaac in diētis vnuier. φ p[]filium plus inſridat: 2 φ aqua.
Alia cauſa eſt: q: q: eſt ema complejo ca: 2 ſic in qua mul
tem timenius de inſflammatione: 2 humiditas autem vctuſo
ſa cito inflamatur: 2 q: ambulantia respectu volatiliu: ſunt ca,
t. 2 bu. ideo ratione humid: tatis vncruoſe cito inſiamma
retur. ſic no: ſunt volatilia: q: ſicca ſunt respectu ambulatiu
n non autem ſunt ita ſicca φ in ſicitate ſebis addant. Terna
cauſa eſt: q: volatilia ſunt magis digestibilia 2 minus gra
atu: natura in eo: cum digestione 2 in pedibus pozi: 2 ma
gis ſunt duri: ſenuſi. Item volatilia ſunt magis a fupera
flutatibus depurata: 2 ideo non tantum timetur de eo: cum
putrefactione. 2 Queritur que volatilia ſunt calidio: aut
in aquis degentia: aut in campis: videtur φ in aquis degē
ſia ſtia frigidio: Sicut dicit pilaretus continens immus
tat cōntentum ad ſuam crafim: fed aquatica in aquis ſi ab
aquis continentur: ideo. Item ſicut dicit Ha. cibus dat ſto
macho: pro: p[]p[]iam complexione: 2 hoc confirmat dicens φ si
quis cholericus affuescat cibaria: p[]b[]legmatica complejo
eius mutabitur: fed volatilia aquatica nutriatur cibis p[]ple
gmaticis fri. 2 bu. igitur. 2 habitantia in campis nutriatur
grani: que plus ſunt calida cibarijs aquatico: 2 i: igif. 2 Ite
ſicur vult Ha. in tegni. 2 haly ſup: a illum loci: Dicrafia na
turalis appetit ſimilia: 2 in naturalis contrariis ſeu diſsimi
lia: fed volatiliu diſcrafia aquas inhabitantium natura
lis eſt: 2 appetunt locum frigidum: ergo. In contrariu: eſt
raſi dicens huīuīmodi au: eſt calidio: 2 hoc confir
mat per odo: e: dicens φ ſunt odo: s grau: 2 h[]orribili
talis odo: attetur caliditati 2 ſcicitati: igitur. Ad hoc di:
cendum φ aquatice au: s vnuerſaliter ſunt calidio: cæ
peſtibus. Sed notandum ſm Arift. φ quedam au: s inba
bitant aquas propter earum caliditatem marimam 2 e: c[]e:el
lentem ſicut eſt coruus p[]ſcato: Quedam autem p[]pter co:

rum ni:miam ſcicatatem: vt re:imatur per humidat:que aq
ſicut ignus. Quedam autem q: ab aquis ſuum nutrimen
tum ſumment ſicur eſt adrea: vnde quedam ſunt multo cali
dio:es degentum in campis. Ad primum argumentum φ
continens immutat 2c. 2 ad fed: q: per idem ſolunt: 2q
condundum φ duplet eſt complejo: radical: φ fluēs. Radica
lis autem eſt immobilis 2 manens ſemper cadent: nec illa
mutatur a continente: 2 fluēs bene p[]ormutari: vnde: fiil
la mutetur in volatilibus aquaticis: tamen 2 illa com
plexo: non remanet: immo permutatur ſm φ cadunt 2 via
nutrimenti: p[]pter hoc n[]ibomiliu: eti: mutatur cōplejo
illa: dicentur ille aues calide: quia quod cadit in nutrimen
ti: non p[]abet complexio: fluemtem ſed radical: Eto: citur
complexo: fluēs: cōplejo: habita p[]ſentiam aie: 2
eſt per ſu: influentiam. Aliter o: φ mutare eſt duobus modis.
2no modo de: contrario in contrarium: 2 q: nic mutat c[]e:
tinens contentum: nec cibus flo ma:chum. Alio modo via:q
mutatio idem q: remiſſo: 2 hoc modo continens bene po
test mutare contentum 2 cibus flo ma:chum: 2 fl: ch: remute
tur cōplejo: 2 flua complejo remanet. Ad alidu: φ diſra
fia naturalis 2c. dicendu: φ illa: au:uum: quarum e: p[]b
tatio in aquis p[]pter ni:miam caliditatem: 2 ca: quarum e:
ſt p[]pter ni:miam ſcicatatem: earu: diſcrafia non eſt natura
li: fed plus innaturalis: 2 pon: bi: e: vt earum cōpleiones
valeant: renfarense aque quas habitant. Eel dicendu: φ di
ſcrafia naturalis: qued: e: temperata: 2 hec ſimilia appe
ti: qued: lap: 2 hec e: duplet: 2 hec e: lapla: lapu: par
uo: 2 q: ſic ad:bc: appetit ſimilia: aut lapu: magno 2 ſic diſi
milia: e: q: ille au: eues que n[]imis ſunt calide: 2 ille que n[]imis
ſunt ſicce ſunt lapſe magno lapu: ideo diſsimilia appetunt,
T Queritur que melius nutriunt: aut volatilia autambu
li: 2 non quertur que plus ambulantia: 2 ambulanta pl
nutriunt. Et videtur φ ambulantia melius nutriunt: 2 q: fi
cut dicit yfaac in die. vni. q: nutritio per ſimilitudin: 2 q:
ergo mo:jo:em ſimilitudinem 2:5 cum natura humana: me:
lus nutri: fed ambulantia plus conueniunt cu: natura bu
mana: q: maſtican: ſicut homo: tum etiam q: vadunt et in
pluribus al:hs affimilantur: igitur. Item ſicut dicit aucto:
ne: dom:est:u:mc: animal: melius nutri: filudico: 2 fl: au:mb
lantia ſunt magis domestica: φ volatilia: igitur. Item ſicur
dicit pbs in lib. de mo:te 2 vita: calo: naturalis p[]hyc: bu
mi. radicale q: e: ſubjectum vite non ceſtat depalcere cu: 2
deſtruere: illud ergo q: ibi: 2 ſumptioni plus reſſitut mel:u
nutri: fed ambulabile 2 huīuīmodi: igit: 2 q: per ſul: b[]mi:
ditatem ei obu:at: vnde ni:ſi eſſet humiditas nutribilis c[]o
confererunt humidum radicale: 2 fed nutribilia humidiu:
tas mo:jo: e: in ambulabil: φ volatili: igitur. In contrariu:
ſt aucto: dicens φ volatilia naturaliter ſunt ſubtilio: 2
leuio:ia omnibus ambulantibus ſunt eni: digestibilia: 2 fl
minus nutribilia: vult ergo φ melius nutriunt: licet minus
Item ſicut dicit aucto: alia: meli:zi: nutrimento nutrita
ſunt meli:za: fed volatilia nutriuntur granis: ambulantia
herbis: fed grani: melius e: ſutri:mentum: igitur. Ad hoc
dicendum φ bonitas nutrimenti pluribus modis potest
eſſe. 2no modo aliquid dicitur bene nutrire rati:de comple
p[]p[]ori: sicut pulli gallinacei: galline: carnes pecorei: 2ec: cu: 2
ſunt ca. 2 bu. complexionis: 2 etiam ratione compositionis
he: bene nutriunt. Quedam enim ratione compositionis be
ne nutriunt eti: non ratione complexionis: ſicut p[]dices: car
nes po:zine vituline: cap:oli: 2 c[]os:imiles que ſunt rare com
positionis. Tertio modo dicitur aliquid bene nutrire rati:de
no: odinationis nature: q: illud natura ordinavit ad nutri-
tionem: ſicut lac dicitur melius nutrire p[]fermate: licet p[]er
ma ſite ca. 2 hu:mi. quia tamen non eſt a natura ordinatum:
ideo no: bene nutrit. Quarto modo aliquid dicitur bene nu
trire ratione ſue mundici: ſicur dicitus vnuerſaliter ma
ſculum eſſe meli:ozem ſemina: q: mundi:ozem. Quito m[]o ra
tione ſimilitudinis: ſicut tritico: d: melius nutrire c[]eteris
grani. Dicendum ergo φ et parte complexionis: 2 o:di
nates nature: ambulantia melius nutriunt: 2 ti: et parte
alarum conditionem volatilia melius: q: conditions e:nt
fortio:es e: t: meli:zes. Ma: nutriunt et parte materie 2 timi:
litudinis

Dietarum particularium.

Fol. cxxxv.

litudinis & cōpōſitionis: q. cōpōſitio plus facit ad nutritio; nem q. complecio, vnde rōne cōpōſitionis nō fit nutritio; 15 alteratio: rōne aſt cōpōſitionis fit nutritio. Ad primi dīco q. fit melior: nutritio per filtrudinē in ſentialibus: t. nō in accidentalib?; q. ideo cōcedit q. ambulantia magis affiliumā tur, veriſt in accidentalibus q. nō facit ad nutrificationem ſicut maſticare; pedibus ire: acire & ſimilia talia que nō fas: ad nutrificationem. S. volatila p[en]uit in cēntalib? q. ſunt mūdiſcias: cōpōſitionis raritas: diſgestionis obediencyis eoq. leuitas. Ad aliuſ concediſt facta cōparatione in cadē ſpe q. ſe ſcut comparat q. ſiac domſtica ad filiātua eſuſp[ec]i: 15 fiend ſt ad p[ro]poſiti: ideo nō valet. Ad aliuſ q. humi ditas ambulants plus reſſit ſectioni: dicend[io] q. illa humiſitas ambulants plus reſſit nō folium: ſed etiā poſtus: qui potus p[ot] ſupplere defect? humiſitatis volatiliſt: ſed defectus nutritionis ambulatīnō p[ot] per aliquid ſup pleri. ☞ Queritur que volatila ſint meliōa aut domſtica aut filuſtria: videtur q. domſtica: q[ui]a volatila peccant p[ro] ficitatem: locus ergo qui eoq. ficitatem reducit ad tépera[ment]i melior: eſt: 15 illeſt domſtica: igiſ. J[he]t dicti ſte auctores: o[al] domſtici meli? eſt filuſtria: igiſ. In Œſi ſt auctores: dicēs q. filuſtria domſtica minus ſunt humida: ſed tene[n]o: nō abet carnē: t[em] ſunt diſgestionis faciliſto: e[rgo] meliora ſunt meliora. Ad hoc dicēdiſt q. domſtica vno modo ſunt meiora: filuſtria alio modo. Quatuor ſt e[ſ] part[es] cōp[le]cioris: t[em] copie nutrimenti domſtica ſunt meliora: ſed quatuor ſt e[ſ] part[es] cōp[le]cioris: t[em] mundic[ie] meliora ſunt meliora: 15 q[ui]a: eoq. cōſditiones ſunt meliſores hiſ: ſic filuſtria meliora ſunt domſticas. Ad primi dicend[io] q. licet ſint ſiccedo: ſunt tamē munditi: ad quod ipſicōtoptérantem domſticoq; 2[plus]. Ad aliuſ q[ui]a omne animal domſticum eſt melius filuſtric: dicendum q. yaſca loquutu de animalibus ambulantibus t[em] nō de volatilibus. vel dicend[io] ſic p[er]ius. ☞ Queritur q. meliora ſint in regimine fanitatis: an aues cāpeſtrēs aut aquatice, et videtur q. aquatice: q[ui]a: o[is] auis peccat per ſiccat[em]: ſed nutritio ſit per téperamenti: que ergo magis ad téperamentum accadment meliora ſunt: ſed aquatice ſunt h[om]oq; earum ficitas per humiſitāte aque remittit: igiſ. J[he]t bonitas nutrimenti attendit penes ius mūdiciem ſed aquatice ſunt mundiſores: q[ui]a: ab aquis mūdantur: igiſ. In Œſi ſt Raſ. vituperans aquaticas respectu campeſtrīn. J[he]t auctores ſte inſui campeſtres eſſe meliores. Di[ce]nd[io] q. eſſe melius eſt multipliciter: aut e[ſ] parte complexione: aut cōp[le]cioris: aut mundic[ie] nutrimenti: aut part[es] in cōp[le]cione: t[em] cōpōſitione: aut e[ſ] parte filtrudinis. Di[ce]nd[io] ergo q. ſi aues aquatici ſint temperatores: a parte compoſitionis: quod forſte non eſt verum: a parte cōp[le]cioris eſt econuerſo. Sunt enim campeſtres a parte cōp[le]cioris ra[io]res: t[em] diſgestiones obediens magis loquuo[de] a raritate ſupple cauſata: for[itudine] virtutis. J[he]t ſunt meliores a parte mundic[ie] meliora: q[ui]a aues campeſtres a ſuis ſuperflutibus melius purifican[]q. aquatice: q[ui]a aquaticarum ſuis ſuperfluitates interius reſtinetur: p[er]t frigiditāte aque clau d[ètem] poſtos exterius: nec ex palare permittet[è]. Etiteri: di[ce]nd[io] q. aues inhabitantæ aquas: p[er]t ea[que] caliditatis e[ſ] cellentem: t[em] ficitatem: licet ſint temperatores: t[em] ad téperamentum maius reducant per aqua respectu ſuip[er]p[er]us: non t[em] respectu cāpeſtrīn. J[he]t etiā aquatice ſunt imundiſores: p[er]t potuom clauſionem a frigoſe aque vt patet: quia in bycene plures ſuperfluitates g[il]antur in nobis q[ui]a in eſtate etiā ſunt in mino: i motu q[ui]a campeſtres t[em] motus consumit ſuperfluitates: igiſt. Ad aliuſ dicend[io] q. licet aqua lauet e[ſ]teriora nō t[em] interiora: t[em] nutrimenti nō ſit a parte eſterioq. ☞ Querif q. aues ſint melioris nutrimēti: aut rapaces aut nō rapaces: videt q. rapaces: ſicut d[ic]it auctores: alia melio a nutrimēto nutrita ſiune meliora: ſed rapacia ſunt h[om]oq; carne nutriment: igiſ. J[he]t p[í]ſices rapaces ceteris ſunt meliores: q[ui]a ſimili aues: ☞ J[he]t querif quare quædaſa ſalita ambulantia rapacia vt vſus et v[ul]pis cōp[er]tut via n[um] trinmenti: t[em] quodam nōt. et volatila omnia rapacia ſuſuguntur: vevult Raſ. Ad primi d[ic]iſ q[ui]a aues rapaces ſunt d[eter]io t[em]s nutrimēti: nec etiā cōp[er]t[ui] a via nutrimenti. Et cauſa eſ

ſim Arift, a p[er]t finis: q[ui]a q[ui]a natura ad vn[us] odinat: ad aliuſ nō debet odinari via nature ſicut patet: vitellim in ovo oz dinatur ad pulli nutritionē: albumē vero ad ſubſtātie pulli generationē, vnde ita odinat q[ui]a ad hoc: q[ui]a nō ad nutrimen tum. t[em] perma[nt]a ita ad generand[iu]s odinat: q[ui]a non ad nutrimen tum: lacita ad nutriſtum q[ui]a non ad generand[iu]s. t[em] q[ui]a h[om]o[is] aues rapaces a natura ſunt ad rapiend[iu]s ordinate: ideo non ad nutriſtui. Omne e[m] quod nutrit paſſible eſt, vnde cibi eſt pati. he aues odinantur ad agend[iu]s t[em] non ad patiend[iu]s paſſione que d[ic]itur de cibo. Secunda cauſa eſt: q[ui]a nutrimente eſt p[er] ca. t[em] bu[us]. t[em] téperatuq; oz eſſe: he aſt aues ſunt ca. t[em] fiſce de p[ri]ſia cōp[lerione]. J[he]t q[ui]a p[er] rapacitāte t[em] per motu[n]t continu[n]i ſup[er]ment plus deſicatur: t[em] c[ar]tui ſic. t[em] cali, inſedunk. Alia cauſa eſt buricies ſue carnis: q[ui]a p[er]t numiās ficitatē t[am] naturalē q[ui]a per motu[n]t acquifitam carnes earum duriores ſunt: rōne cuuis duric[i]ei diſgestioni ſunt inobediētes. J[he]t alia cauſa eſt: q[ui]a aues rapaces gulofe ſunt: ideo p[er] t[em] numiās c[ib]oq. multitudinē prima diſgestio errat: t[em] fi[ce]t t[ia]: t[em] p[er] ſequēs parum in ſubam m[é]b[or]z cōuertif: p[er]t q[em] earuis carnes fiſce manēt: t[em] q[ie]c diſgesti[mi] inobediētes. J[he]t gulofe comedut t[em] q[ui]a cibi bīnt c[ui]n labore t[em] pena makima t[em] c[ui]n p[abent] gulofe comedut: t[em] illo plus accepit q[ui]a v[erb]ere posſint. J[he]t eſt ſile de p[ic]ibus q[ui]a aubuis: q[ui]a p[í]ces inquiſtetæ ſuam p[iedam] non minis labozant: quia vt plus r[im]i n[oe]z p[eda]zo co[am] eſt e[per]t p[er]que ſuque fruibilitate. J[he]t iuuanb af aqua in ſui venatione: t[em] nō ſic aues ab aere. J[he]t eoq; p[eda]zo n[ò] p[ot] abſcōdi: q[ui]n in aqua mīnife ſunt cauerne nec loci occulti: ſicut ſunt ſup[er]ta: t[em] t[em] aqua in aere. Alia cauſa eſt e[ſ] meliō: q[ui]a p[í]ces ſunt fri. t[em] bu[us]. vnuiuerſaliter: ideo q[uato] p[li] mouent t[ato] p[er] meliōzánq: q[ui]a c[ib]oq. ſuperflutibus p[er] remittit: t[em] ad téperamētui reduciſt respectu alioq; p[ici]ni: ſed aues p[eccat] p[ic]ficitāte: igiſ. t[em] p[er] b[oc] patet solutio de questione p[im]ātē: t[em] etiā latis ad ſecundā: q[ui]a ambulatia respectu volatiliſt ſunt ca. t[em] bu[us]. t[em] ideo per motu[n]s n[ò] ad tantā peruenienti ficitatīne nec duric[i]ei ſicut aues: igiſ quæda[mi] ſpointul eſſe bona n[ò] aſt ſic de auibus. ☞ Querif q[ui]a melius nutrity: aut pulſus aut p[ulla]: videt q[ui]a p[ulla]: quia o[is] aues p[eccat] p[ic]ſis tatem: t[em] p[ulla] plus per humiſitāte ſerus ad temperamēntum accedit: igiſ. J[he]t b[oc] patet per vſum qui p[enit] vna c[ui]n auctores b[ap]onē eſſe meliō: galo: eoq. p[ec]ducit ad com[ple]cionē feminine respectu g[alli]: igiſ. In Œſi ſt vſus plus eligeſs pulli q[ui]a pullā in eoq; ſuuenture. J[he]t auctores eſt d[ic]it q[ui]a omnis maſculus e[ſ]t vnuiuerſaliter meliō: femella eoq. q[ui]n: ☞ Querif tunc q[ui]a e[ſ] q[ui]a g[allus] melius nutrity: aut q[ui]a e[ſ] t[em] iuueni: aut q[ui]a incipit canere. Et q[ui]a iuueni videt: quia g[allus] ſicces eſt: ſed d[ic]it auctores ſte q[ui]a fetus matris fiſce quatoq. p[pin]quio: partut tanto meliō: igiſ. ☞ Querif cum g[alli]us occrepit: heāt lareſt ſicut d[ic]it auctores: querif vtris iuueni ſit laſatiu[n]: t[em] p[os]tit eſſe, videt q[ui]a p[ic]c. D[ic]it auctores q[ap] laſatiu[n]e e[ſ] rōe caliditatis intēſe: h[ab]i cālitādes for[io]t: e[ſ]t in iuuene q[ui]a in decrepito: igiſ meli? poterit lareſt: q[ui]a v[erb]i eſt cauſa i[bi] eſt i[de] effectus. J[he]t querif de Œſi etate aucto t[em]s: q[ui]a inter aues laudabiles enumerat perdicēt: t[em] i[de]s vniuer inter illaudabiles enumerat. J[he]t raſis p[í]dices vituperat. Ad primi dicend[io] q[ui]a in téperato cōp[ore] pullus eſt competēt[io]: q[ui]a: eſſa magis téperatus. J[he]t magis munus t[em] a ſuperfluitatibus ſuis depuratus. Sed in cōp[ore] diſtemperato: vt in ſebuſcante: vbi timemus plus malā cō p[le]p[er]ſone calidā q[ic]t ſiccā: ſic pullā o[ic]imus eſſe meliō: q[ui]a bu[mi]diōtē: frigidio[ē]. Aut plus timemus putrefactionē: t[em] p[ullus] cōp[er]t: quia n[ò] cito cōuertif in putredinē: q[ui]a munus eſt. Sed simpliciter loquendo pullus e[ſ] meliō: q[ui]a cālido[io] t[em] mino: t[em] maio[n]t: t[em] fo[to]tioris vtrutis potentiſs nutrire t[em] m[é]di[o]a ſuperfluitatibus. J[he]t eſt rario[ris] carnis t[em] tererio[n]is loquendo de raritate a for[ti] calo[re] cauſata: t[em] n[ò] de raritate que eſt idem q[ui]a mollicies cauſu[n]odi raritas in femi nis iuueniſt. Ad primi q[ui]a p[ulla] e[ſ] temperato, RN. q[ui]a e[ſ] kafum: i[mo] pullus. Ad aliuſ dicend[io] q[ui]a pullus e[ſ] meliōz quando incipit cantare: quia tunc e[ſ] mundo: t[em] virtutis for[io]tioris potentiſs i[ph]m melius nutrire. Et q[uo] arguitur de fetu fiſce matris. RN[ed]etur q[ui]a illud intelligiſt in ambulantibus t[em] non in volatilibus, Vel dicendum q[ui]a g[alli]na n[ò] eſt mater

Ziber

fieca:imo temperata. Et aliiud dicèdu 9 gallus decrepitus est la latius: et nò iuicem. Et causa fuc latationis est: qm in gallo decrepito sunt ibi terreſt partes aduſte per calo rem antecedentem in anteriò state. Item in eo eft abuſ dans humiditas accidentalis ex cuius comjctione ci parſi bus terreſtibus et viſcoſis ſit la latius. Sed ſic non eſt in ſuene:imo per oppoſitum: q: nò habet terreſt aduſas: nec puридatè tantam accidètalem. De perſide dicèdu 9 a parte còplectionis vituperabilis eſt: q: fri. et ſic, et ſic loquif raſſa et aucto: in die, vnuer. Sed a parte còpitoſis rare et bene diſeſtibilis est laudabilis: et ſic loquif hec.  

**[Querif] quare et p quâ viam valeſt còra maculâ in oculo ſanguis columbi? et anguie.** Rûdeo 9 ſanguis colibi valet: quia calidus penetrat maculâ: et quia humidus eam remollit: et q: eſt acutus abſtergit. Eſt eîn ſanguis acutus ratiòne ſiccatiis columbe que eſt fri. et ſic. et inde dicik vale re miuendo columb. sub ala. ſanguis anguille foliù valet remolliendo maculâ: et debet adminiſtrari cum abſterſiuis et ſang. columbe per ſe.  

**[Querif] quare auë habèt duos pedes ſolum: quia ſunt erecti corpoſis: q: dicit y ſaac in die, vnuer. in composiione volatiliſt ohantur elementa leuia: fed elemèta leuia de ſut natura mouëtur de cêtro ad circiſe tiam:ideo eriguntur: quia elementa leuia ſunt in eis a õno ſed in ambulatibus ſunt elementa grauia a dominò: que mouentur ad cêtrum:ideo non ſunt erecti corpoſis. Alia cæ eſt: ſm Arifto. q: vniflodq: conferuatur in loco in quo ge nenerat: et quia auë gîantur in aere volunt per naturam còſeruari: fed erectio corpoſis ſacit ad pmoî erectione: igif.  

**[He] quattuo: pedes fuerit neceſſari] i ambulantib? ppter grauatac et magnitudine corpoſis. Vel dicendis 9 manus in hominibus ppoſtionari pedibus et ale in volucibus pedibus:ideo habent quattuo: pedes equipollêter. Item ſm Arifto. omne animal pabens hancam b5 duos pedes foli:qin handa ppoſtionat duobus pedibus: et q: homo habet hancam: igif etc.  

**[Querif] quare auë capèſtres habèt pedes filios: et aquaticè habent coiù in pedibus: et pedes ligatos.** Laufa eſt ſin naturam a parte finis: q: ſm q: oſcit Arifto.natura vniflodq: animal muniut intrumere to:per quod poſset conferuari et nutriri: et q: campeſtres ac quiruntibi nutrimenti per pedes:ideo muniat eos in pe diſibus filiis: vt meli? poſsent per eos nutrimentu acquire re.  

**[In rapacibus] filios et magnos vt meli? rapiat.** In alijque ſunt apte volare pedes competentes grationati ficut galline etc. Sed aquaticè habent pedes ligatos de corio: q: qo facit remus in gubernatio nauis: facit pes in talibus ad eos regenduî in aqua ad nutrimetû coſequenduî. Et ideo vetule bene ſciunt findere corium pedi anferum: qn volut vt non vadant ad aquas.  

**[Querif] quare auë coicant ci homine in vocerâdo non ſic alia? greſſibilia.** Laufa eſt q: auë in regione ſpiali vel vitali coicant ci homine: q: ſunt erecti corpoſis:regionis auë ſpiali eſt vociferare. Sed am bulantia non coicant cum homine in regione ſpiali: fed inſerio: et ideo ambulat vt homo.  

**[Querif] quare auë no habent dentes.** Laufa eſt: q: ſunt calide et ſicce còplectionis nutrimetûm ſui fine maſtificatione digere r potentes: et q: dentes faciunt ad nutrimenti preparatione:illa preparatio ne non indigent:ideo nò habent dentes. Sed ſi queraf qua re píſes habèt dentes: cum ſint alia? rapacia. Respòdeo: q non habent dentes vt cíbum maſticent et vt diſeſtive pie parent: fed vt ad rapiendu? ſint aptiores.  

**[Querif] quare volatili habèt ouplice stomachu.** Ratio eſt: q: habèt vnù ſacculum cíbum preparantè loco denti: vnde qo faciunt dentes in alij animalibus facit pumus stomachus in quo cib? et potus recipitur: vt ibidem remolliſatur: et ad alium stomas chum precatur: vnde grana remolliſa ibidem et aliquátu lum alterata ad ſecundum stomachum mittuntur: z viteri? ibi digeritur anteſt ad epar mittak.  

**[Ad]que querif qua re non huit receptaculum melàcholic.** Laufa eſt: q: tota in plumas conuertitur et ſngues: ideo nò ſut neceſſarit.  

**[He] nec cholere: qm tota trafimittek per membra vt reddatur le uſora cum ſint multum mobilia: et etiam ad intestina tranſmittik ad excitandum expulſuam.** Et ſi obſcritur 9 expule

ſua viget per cali. et hu. dicèdum 9 hoc principaliter: tam a cholera iuunatur tanç ab excitus et moſcide. Tel diſ cendum 9 tota tranſmittitur ad stomachum: vt forſtificatur diſgestio.

### Deouis,

La hoc ſunt animalibus volatilibus: quod ſanguis et ſperma ſunt animalibus ambuſantibus. ſicut enim ſanguis et ſperma ſunt materia et nutrimetûm ſupradictorum alia]um ambulantium: ita oua ſunt materia et nutrimen tum volatilium. Dua enim volatilium maſculum ſue cumbentium: hec duo in ſe retinere videntur: ſperma videlicet et nutrimentum. Proinde velociter et multum nutrientia et conſo[rat]iuæ: velociter nutriut ppter ſue ſubſtatie ſubſtilitatem ſuiq5 liqui[us] têp[eramenti] corpoſis ſunt còſoſtatiuæ: quia quato plus calo: in eis operatur: tâto magis induratur. ſicut vi demus in extero[ibus] fieri: quanto enim calo: ignis in eis operat: tâto magis indurari incipiunt: nutrimê tum dant multum: quia tota corium ſubſtantia muta tata membris omnino assimilat: pro ſui nature huma]ne nature vicinitate: marîme corum vitella: quia in calo[que] et humiditate ſunt temperata: magis vidêtur eſe humane completioni ſimilia: fed tamen ſi affenſ ab igne calozem ſuſcipiunt: et ſiclitatem. vnde ſunt de ſiccatiuæ: minuſq5 calo[ris] refrigeratua. Si vero ci aqua fuerint elica] humiditatem ſumunt: p[ro]inde minus deſiccatiuæ magiſq5 calo[ris] mitigatiuæ. Albu]men tamen corum aliquatulum frigiditati et groſſita ti pertinet: vnde eſt durum ad digerendum et tardi. Opterea oua inter ſe quattuo: modis viderepant Prùmus pro animalium naturis et corum eratibus. ſecundus ppter longinquitatem temporis ouorùm in aere manentium, tertius eſt artificium coctionis cor]quartus ſi plus 9 opòteat vel minus coqan]tur. Diuerſitas autem naturarum ouorùm et ceterorum animalium et statum multiplier eſt: quia ſi oua de téperatis fuerint animalibus bene carnoſis eri: iuenculis: ceteris ſiut laudabilio[ra: marîme ſi ma ſulis fuerint ſuccumbentia. contraria autem ecótra rio. Proinde oua perdicis] et galline ſunt laudabilio ra. ſunt enim crasse ppter eſcam vel qui[tem quam habèt. ſi vero fuerint iuuenes et maſculos babuerint multo plus erunt laudanda alia]ia eîn maſculis ſuc]cumbentia calozem habent vehementio[em: quare odo] eoz omni caret acumine. v[n] ſunt faci]lia ad digerenduî. Doſt hoc anſeris oua ſunt bonitatis quip piam habètia. et licet ſint grauia duraq5 ad digeren dum: t[em] ſi calo[rit forris: ipſaq5 bene digerantur: erut ſuperioribus nutribilio[ra: magiſq5 còſoſtantia Heio[ra iltis oua ſtur]c i] ſunt. ſunt eîn graujs odous idcirco ſunt dura grauiaq5 diſeſtioni. P[ro]ſima ho omni] ſunt paui]onis oua ppter hor]ibilitatem odo]ris ſue carnis: vnde ſunt indigeſtibilia: humaneq5 còplectioni inconuenientia. Sed calidio[ra ceteris et ardentior]em ſanguinem generantia ſunt paſſerum. Doſt hec columbarum: minorem tamen calozem et ſiclitatem habent.

### De diuerſitate ouorum,

Dietarum particularium.

Fo.cxlvj.

Jueritas ouo? extra eritentium est tris
plex.aet. emi sunt recentia: aut vetera: aut
mediocria. 'Recetia vero sunt laudabilio
ra: q. calo: eor naturalis est forio: hoc
tekatur boni odoris suiqs saporis acceptabilitas.
pter hoc bene nutriut atqz calore cofoztat natura
le. Actueta vero peffima sunt, vnde corruptibile ge-
nerant nutrimentu, calo: emi naturalis est defectus
atqz ab acre aliis fumperunt. ideoqz maloq huoq pu
tredine citi? subent: et quato vetuftioza: tato erut de
terioza. vnde Ha! nullà inquit iniurià oua dico ha-
bere: niñi q fuerint vetufta. qinquide eoz naturalis
calo: est perditus alio accidentali ab acre sumpto fa
ciente in cis ebullitionem atqz putrefactione. Q. si
repehèderint nos sophite dicentes: si oua nibil in-
urie habent niñi q vetera sunt: cur dittitis oua galli
ne et perdicis melioza eſſe precipue ſi masculos ha-
bucrent? Quib respondendi eſt falsam oppoſuiffe
poffitionem. In ſupero:ibus diſcimus oua eſt im
ſuorum aialium effentiam. vnde necessario laudabi-
lis animalis. Ou sunt laudabilia: illaudabili vero
illaudabilia. Et iniuria quæ dimitt? no: eſt effentialis
fed accidetalis: idcirco omnib: aialib? pertinct. Er
go si oua aialium laudabilium fuerint vetufta: erunt
illaudabilia. Sivero ſunt ex illaudabili?: oua erut
peſſima. Honne videas: q. in vna aſſentia inuenitur
quiddam obediés diſegetioni et quidda inobediés.
vtraqz vero ſunt in vno generè et i vna eſſentia: z no
diuerit inter ſe niñi in multidudine et paruitate: z no
eſt necesse vt cibus copiam dans nutrimenti ſit lau-
dabilis: paruitate dans ſit illaudabiliſs. Inuenimus
enim quedam multum nutrientia eſſe laudabilia et
illaudabilia: partiqs nutricia laudabilia et illa-
dabilia: z tamen vius generis ſunt et vius anima
lis: ſicut lacteia vitellina et camelina: quia vitellina
multum nutricia ſunt laudanda: camelina ho mul
dant nutrimêtum: ſed tamen illaudabilia ſunt:
ergo in nutrimento convenientia in ſubſtantia vero
incueniètia: quia illa ſunt illaudabilia: itfa vero lau
dabilia. Item duas purationes vius cibi diſcre
pare inuenimus. vnà ſes ad digerêdu facilt: et aliam
duram. verbigratia: oua in aqua elira et medioriter
cocta facilia ſunt diſegetioni. si vero ad duritatem co-
quantur: tarde digeruntur. ſunt ergo in ſubſtantia
similia: et in coctione diſsimilia.

De artificio ouorun.

Jueritas vero ouo? ſm artificiis multi-
pler eſt. ſunt enim quedâ affa ſue in cí-
nere ſue in carbonibus: ſunt et quedam
in aqua elira: alia in ſartagine cum oleo
frita vel alia pínguedine: ſunt et quedam
in aqua et oleo atqz tali comètario: vl còdimèto: ſicut
cep: pìpere: cymino et ſimilibus cocta: ſunt alia cum
carne et herbis iuſcellata. Affata ſunt groſſioza et du
rioza ad digerendum elicatise: qin calore et ſicferatem
ab igne ſuſcipiunt: ſumofitatem etiam ac odoris gra-
uitatem. Elita vero in aqua ſine ſtiftis: in ſua natura
li cuſtodiutur humiditate cum aque humectatione:
liuq: odoris grauitatè amittunt, vnde ceteris ouo?

preparationibus ſunt laudabilio: precipue ſi me-
diocriter cocta fuerint. Frita vero ceteris deteriora
t grossiora: citoqz in ſumofitatè et in cholericos hu-
mores ac putredine còuertibilia. quare ſunt cauſa fa
ſtitij et abominationis: quia còuerfa in putredinem
quicquid bonor cibariozum in ſtomacho inueniunt
putrefaciant. Que vero cum aqua coquunt et oleo et
comètarijs ſunt facilem diſegetionè habentia: cœtus
augmètatuæ ſpermatis multiplicatuæ: maxime ſi
cui affa carne fuerint cocta et calidis atqz odiferis
còdimètis ſicut pìpere: cínamomo: zuccaro et filib.
Superius determinavit de nutrimento ſumpto a volatil
bus penes eoz ſubam: in ita aſt parte de ſumpto a ſuper
fluitatibus: que ſunt oua. Itfa pars diuìdique in ouas. P.
mo oviuerificat oua a parte ſue effentie. Secundo a parte
ſuaru: ppìetatu. Querif vtrì oui generatio fit necessa
ria. ppter pulli generatio: videſc q. nor: q. ſm q. vult Arisf.
ſedo de gniatiœ: elemèta leufa citius gnanitur & grauia: ei
igif còpoſitui ſequaf natura: eoz q. in eo ñoan: illa aliaia in
quibus ñoan elemèta leufa: citius debebùt generari ò in
quibus ñoan grauia: ſed in putatilibb ò ñoan elementa lea
uia ſm q. dicit ysaac in dieſis vnueratibub: z in greffibili?
elemèta grauia: ergo multo magis volatilia habebùt gnare
fine medio: ei greffibilia fine medio habent gnare: igitur.
Iste q. eſt còparatio masculi ad feminæ: eadeſt eſt volatilis ad
ambulans: ſicut em: maſculus eſt calidior: ſemina: ſic vola,
amb. ſed maſculoz generatio eſt citio: igif. mino: eſt eſt la-
bo: in gniatione masculi q. femelle: vt vult pbus: igif ouum
no: eſt necessariis ad gniationè pulli. Iste ſcut vult Auicce: coi
tus diſponit ad gniationè: aliaia aut q. velocius coeunt: yelo
cius generat: ſed volatilia volocius coeunt: igif. In còtra
rium eſt Arisſ. dicés q. quedâ aliaia imediate generat ſicut
greffibilia: z quedâ mediante: z hoc e deuipr: q. quedâ me-
diâte ouo vt volatilia: quedam mediante verine: ſicut aliaia
anulofa: ſicut muſce yespe ze. Querif cí oui in volatilis
bus ſit. ppter gniationè: queſtio eſt in quibb volatilibb plus
debeant abundante oua: aut in rapacibb? aut in no rapacibb
videtur q. in rapacibus: q: ùtus generatioa ſequitur foxtu
diné ùtutis regitие aliaſ: q ergo hùt forio: eſt utem ſunt
potentiozes ad gniatione: ù rapaces aues ſunt hmoi: igif.
cuius ſignu eſt: q: oés alias aues ſuppeditant: ergo ze. Iste
ſm Arisſo. T Auicce. et oés alios auctozes: ſpma et materia
miniatia eſ ſuperſuitas vltimi cibi: ſed ſperma téperatù
eſt. q aues ergo abundat in meliòi nutrimèto et téperatio
ri plus abudât in materia ſpermatica vel ſeminatua: ſed ra
paces ſunt hmoi: igif. ſed fi ſic plus abundant in ouis: qz
oua eſr illa materia ſunt generata: q ze. In ſi: eſt ſenſus
videnè em aues no: rapaces plura habere oua. Iste ſicut of
cit Arisf. qeqd natura gnan còſeruat: z intèdot còſeruare: ù ſi
in rapacio natura plus gnanet fet? eos no: poſſet còſerua
re: q: qneq hùt defectu nutrimèti: qinq: copia. Iste multu la
boarit in acquifitiœ nutrimèti: cí igif opoſtet q. labo: at p
ſe z puis ſetibus: pi plures haberêt eos còſeruare no: poſ-
sent: igif no: opoſtuit in eis plures fetus gniari. Querif
q aues plus in ouis abudèt: aut magne aut parue: videſc q.
magne ſm q. vult Ari. ybi terminat q. vult nutrientia et augmè
tatiua: qic incipit gnatia: igif ſequif et requirit magnitus
diné: q gmaiozes erut i ûtute gnatia uerit potétozes: igif.
Iste ſm Arisſ. in libò celí z mûdi: tria ſunt q. adinuicè habêt
oodiné: ſes ſuba ùtus et operatio et que còſequitur. Si igif
ſuba magna z ùtus magna et opatio magna: cí igif auum
magnari ſubſtâcia ſit magna z ùtus magna ſic et operatio
magna: ſed eoz operatio eſt ouare: igif. In ſi: eſt Arisſo.
in. vpiij. de aialibus dicens q. aliaia parua plus abudant in
ouis vel fetibus q. magna. Iste ſicut dicit Arisſ. in libò de
plantis: plante magne defecte ſunt in fructu: parue autè in
fructu multum abundat: ſed ſimile eſt de plantis et auibus:
igitur. Item ſm Arisſ. ſperma et materia ſeminatua ex re
ſiduo nutrimèti: ſunt: q habent ergo plus de reſiduo nutri-
mèti: plus poſſunt generare: ſed parua aliaia ſunt hmoi: cíci

t iij

Liber

non posuit totus nutrimētūn in sui naturam cōuertere: igitur, ad primī dicēt quæ sic fin Arift. in de aliaib? Unde notandī fin est: quæ aliaiūs quædā generank imediate sicut greslibilia quædā vero mediate: et hoc dupliciter: qum quædā mediāte ouo vt volatilia: quæ mediāte verme: sicut aliaia anulo fa tanguine carētia. Dicēdi igif quæ volatilia generank me diante ouo multipli cauſa: qum virtuti generatiuie nobi liis debetur operatio et perfecta:ideo ad hoc quæ virtus genera ratua perfecti quid posſit generare et ſibi ſite in ſua ſpecie pimo requirſus fortis regiſtua: et q: in ambulatibus? vir tus fortis est: ideo posuſt generare ſibi ſimile et imediate Sed quid ſerit debilis in volatilibus: natura ſagar odiina uit vt qo? nō mediate cītūtute forti faciat mediate cītūtute debili. Ideo ouī est mediatiu in generatione pulli. Alia cau ſa est a parte virtutis: qum tbus naturalis opera per ca, et, pu, tā naturalis in epate que est, ppter indiuidiūn: qu naturalis in testiculis que est, ppter specie. Item illius virtutis q est in intectuīnis opatio ſequiſ operationem virtutis naturalis in epate: et q: ambulatia ceteris aſalibus plus abundāt in illis principijs que ſunt caliditas et humiditas: q ſunt principia generationis: alia aſt deficiunt sicut statim videbitur: ideo bmoi aliaſa potentia: a ſunt ad generationem alia: ideo ime diate generant: et volatilia in vno principio deficiunt: ſes in humiditate nō totali: fed ad hoc q ſit ſufficiens principium fin q requiretur ex parte ipſius: quia est qualitas paffiuæ. Alia aſt ex anguaria aliaſi deficiunt in diŋto: principio: ſes in caloſe: et bmoi generant mediate verme. Sed quare et q quā viam fiat illa generation nō est preſentis ſpeculationis. Sunt quædā aliaſa que deficiunt in vtoq: principio: et hec non generant: ne mediate ouo nec mediate verme. Alia cau ſa est q uare ouo mediante generant volatilia: q: exoq generatijs multirudo est neceſtaria: et in exoq matricibus tot ſe non potuſſent continen: nec virtus ſuſſiet fortis: ideo natura ingeniua ſuit oua: vt per ea ſupſleret et. ☞S3 qnīque exoq multirudo: est neceſtaria. Cauſa est vt credo: q exoq vita cito ex paral: cum ſint parui corporis et virtutis deo bilis. Secunda cauſa est: q: ex neceſtaria ad hois nutrino: nem: ideo ad cōſervatio nature humane odiinaud multitudinē exoq. Ad primī argumētūn q elementa leuia cītius generantur: dicēdi q ſe duplex est generatio. Ena per conuerſionē: et alia p paggatione ſpeciei, loquêdo cōuersiuia generatione hec est in elementis: et nullo modo attēdiſt in miſtis et quattuor: elementi: et de tali intelligit Arifto. Sed paggationia ſit p caloſa naturalē: et qilla aliaia in quibus talis virtus est forto: citius generat: et q: forto: est in ambulatibus: igif. Tel dicendī q in volatilibus q: dhanf elementa leuia citius ſit generatio illius qo? generat: ſcicicet oui, Tel dicendī q generatio citio: est: et ita imediata i volatilibus ex parte generati: ſo nō ex parte generātis. Et parte generati dico ex parte materie ex qua o5 ſieri generatio. Ad aliud dicendum q licet proſionaſ quātیر ad cōplezionē: nō tamen quātیر ad virtutem fed potiſe ecuōerio. Ad aliud de coitu dicēdi q sicut volatilia citius t frequētius coeunt: ſic citius generant illud qo? generat ſes oum. Tel dicendī q eti ati? z frequentius coeant: tamen nōtanti operantur in illis coitibus: sicut alia ambulans in vno coitu: q: ambulantis tbus est forto: et q: ideo in paruo t in vno ſimul pl? est potens agere et virtutè influere per quā ſit generatio q voſlatile: ideo q. ☞Querit qre volatilia ita frequêter coeunt Cauſa est mala cōplerio calida et ſicæ. Ite rōne motus qui ea caleſacit. Ite rōne residuitatis nutrimenti: qum viuunt et comedit fine diſcretione. ☞Queritur quare volatilia nō habent virgam et ambulantia habet. Dicēdi q in ambulatibus est neceſtaria multis de cauſis. Ilam q in ambulatibus generatio ſit ex ſpermate imediate: et q: ad hoc q ſper ma ſit aptum generationi opoſet q ſit têperatiſimi: et tunc opoſet q illa ouo ſpermata tangat ſe per minima. Sed q: colluī matricijs in ambulatibus est longi: tunc ſi nō eſset vir ga dtingeret ſperma mutari ante q eſt in matrice: et alioſ qualitates t tranſmutationes ſuſcipere rōne quarti posſer fieri impedimenti in generatione: igif. Sed in volatilibus ſperma nō imediate odiinaſ ad aliaſis gationē: 1; mediate

ouo: et ideo nō ſuit periculīt tantūn in mutatione ſpermati volatilibus ſicut ambulatibus: alia cauſa est: quæ ſi perma vola tiliu̇s contingat mutari ad frigidi latus: natura exoq calida et ſicæ est potens ad têperamenti reducere apti ad generatiuon respectu ſpeciei: fed ambulatia ſunt debilis caloſis respectu ipso: igif. Alia caſ est q; ambulantia mungint: et ſic virga ſuit eis neceſsaria: fed volatilia nō mungint: igif. Ad aliud dubiu̇s dicēdi q est q no rapaces plus abundāt in ferib? ę rapaces. Alia q: ouī est ex humiditate nutrimētāri re manente: et illa plus cōſumitur in volatilibus: igif. Alia cau ſa est: q: nimib motus exoq ſumil illam humiditate mediāt te quo motu acquirunt cum pena ſuſ nutrimētūn: et ſic ſi pab erêt etiam plures ſetus nō posſet eis et ſibi ſufficere nutri mentūn: et natura nihil facit qo? nō posſit cōſeruare. Unde re citat Arifto. q aquila que est auis rapas: ſi quattuor: oua ba beat: frāgit: qum ex industria habet nature q non posſit ſuſ ficere in nutritione quattuor: ſetuīn. Et recitat viterius pba q aquila fugat in aliam regionē ſetus ſiuos poſtque poſuſt volare: vt eiuſ peda ppter rapacitate exoq nō minuāt. Ad argumenti q rapaces ſunt fortis virtutis: dicendī est q ve rum est: fed hoc ſolli nō ſuſcitat ad multiplicationē ſetus: 1; materie multitudine: qum multiplicatio a materia est: et forma tio t distinctio a forma: fed q bmoi auē rapaces nō habet materia ſuſiamentē: q per caliditatem exq et nimib motum cōſumitur: ideo, vel ba aliam solutionē fin duieras cauſas pientotatas. Ad aliud dicendī q eis humis nutrimētis exoq ſit melius: tamen pio maiō: parte cōſumik. Ite licet cibus eo rum extra corporus ſit melius: tamen in ſtra nō: q ad tertia digeſtuā mitriſ indigeſtū ppter exoq gulofatate: quæ vir tus digeſtuā in prima non ſuſcitat ad digerendī. Ad aliud ubiوم q parue plus debent abundare in ſetu: q: in eſis est plus de refinuo nutrimenti quod est materia ſpermatica t feminatia: q de nutrimēto pariu in cox: ex corporus cōuertit. Ad aliud argumenti respondeo q veri est respectu ciuſde aliai: q in eadeſt: ex ne me li: q cōſutibus generat alia completum t magni q paruus in ſua ſpecie t incōpletum t magni q paruus. Et appellat Arifto magni in ſuo tempo re perfecti. Ad aliud dicendī q ſi ſe habebant per odiandē re spectuui pui? codiſiſis q est magnutudo: nō ppter hoc reſpe ctu cuiliſub ſelibet conditionis: et ppter hoc nō opoſet q reſpe ctu multitudinis in generatione. ☞Querit vtrū albumen fit calidius vitello: videq q album: q: fm Arift. līth, metbeo roz: digeſta ſunt caliditātis indigeſtis: fed album est magis digeſtī: igif. Hobat quia vitellum a ſeda digeſtuā t alium me a tertia. Ite fin Arift. elemēta leuia mouetur ad circiferēs rentias grauia ad cētri: ſy vitellis ad cētrimoueſ t albumē ad circiferētias: igif. Ite dicit auto: q illud qo? est ſpma respectu ſanguī, menſtruī in alialibus ambulatibus: est al bumen respectu vitelli in volatilibus: fed ſperma calidius est ſanguine: igif. In Œrium est auctio: dicēs q vitellus est ca lidius albumine. Item ſicut dicit Bal. ſupra apoſiis: ſic epar est calidius mamilla: ſic ſanguis lacte, q ſic vult q epar ſit calidius q cerera membra q totu? cōpux dempto cor de: ſpma desinendī a toto cōpore: t vitellis affinilaf fan guin: t albumen ſpermati: fed ſanguis generat in epate: igitur. In Œrium est Arifto, c vitell, de alialibus innuë q albu men est calidius vitello. Solutio q loquendo de caloſe ele mentari vitellu est calidius albumine: et ille calo: remanet in miſto, put cadit in nutrimenti: ſed nō viuificus calo: quo albumen est calidius vitello: t ſic intelligit Arifto. ☞Querif vtrī vitellis generet er ſanguine: videq q non: quia ſans guis menſtruus ſolum est in domine, vnde fin Arifto, femi na humana ſoli: habet menſtuare: igif ouī vitellu nō genere ratur er ſanguine meſtruo. Ite qo? desinendī ab aliquo et at teſtaſ fm Bal. ſed vitellu est ſubſtārie ſure cōpacte aride t ſanguis fluide liqide mollis: igif. In Œrium est yſaac dicens q illud quod est ſperma in ambulatibus est albumen in vo latilibus. Et quod est ſang. meſtru? i ambulatib? eſt vitel lum in volatilibus. Et ſic vult q ou ſit vitellum ſit e ſanguine menſtruol vel ei ppoſtionable. Item vitellum arſtatur nutriment: ergo ab eo desinenditur. ☞Queritur vtrī et ouo venti posſit fieri generatio vel posſit pullus generari: videſt

Dietarum particularium.

Foclvij.

q sic; dicit pbs q sperma masculi non est materia fetus: ſa
agens; ergo in ouo vêti de hoc q: eo flat fetus; nò deſtit
nifi agens; z sic ad min? pòt eſſe materia pulli vel fetus. Jtê
vniſoſimis est generatio in volatibus p[er]ſicibus: ſz p[er]ſices
fine masculo generat; igitur z volatilia; ergo ex ouo vêti quod
generatur fine masculi; poterit fetus generari. J[tem] hoc
innuio Arift; dicêes q oui venti est apti generationi. poſtea
dicit q: nò; querif igitur de contradictione p[er]ſus ad ſeipm
J[tem] ſicut vult Auicê; q: est coaguli; vel quod coagu
lum respectu caſet; facit ſperma viri respectu ſpermatis mu
lieris; ſed fine coagulo nò ſint caſe; ergo fine ſpermate vi
n[or] nò ſet fet; er ſpermate mulieris. J[querif] quod melius
nutrit vel ouum venti vel oui perſecte generati; yideſ q
ouiri venti; dicit Arifto; q: illud quod ad vn[or] ordinat per na
sturam ad aliud nò debet ordinari; z ſi ordineſ nò bene agit
ſed oui vêti g[iti]atzi a masculo in ſemina est ad generatione
ordinati nò ad nutritione; ſed ouum venti non ad genera-
tione; ergo ad nutritione; igif. J[querif] q[ui] melius nutrit
aut vitellum vel albumen; videt q albumen: quia nutrity
ſit per aſſimulatione in Bal; ſed albumen plus aſſimilatur
nature humane; q: q: albumine g[iti]at alia viuæ; igif. Jtê
dicit Arifto; ij, de generatio: q: er eiſd[em] ſumus z nutrimur;
ſed albumen est illud q: quo res eſt; ergo q: eo melius ſiet
nutritio. In Œtium est iſte aucto; Jtê quod ad vn[or] per na
turâ ordinat ad alio nò p[ot] b[ui] ordinari; ſ: albume ordinat
ad g[iti]atione z vitellis ad nutritione; igitur. Ad primi q[ui]sitiu
respondeo q generatur er ſanguine menſtruo. Sed fangui
n[is] menſtruæ multiplic er poſtio. Eſt enim vna poſtio que
mittit ad memba prima radicalia; vt inde ſuſſentetur z c[oe]
pleatuerz c[oe] quotitatas. Eſt aut alia poſtio miſta ad mebra
replentia ſicut ad p[ing]uſedinem carne adipem. Eſt alia que
mittit ad fetum in matrice; vel ad illud quod eſt in matrice
poſtionative loco fetus; vt in auib? Quarta poſtio miſt
titur ad mamillam; vt generec lac er ea ad nutriendi fetu
extra matrice. Quinque poſtio c[oe] currit de meſe in meſem. Qua
tum ad tres p[rimas] poſtiones reperitur fanguis meſtruus
in afati quolibet; tam vola; q: alia ambu. q[ui]tati ad quattuo: pi
mas inambulantib? lac habentib? quaſtum ad quinſ poſ-
tiones o[es] soli in ſemina humana. Ad ſecundi q: ſanguis
eſ ſubtilis clarus; dicêdi q: eſt clar; vctuſi us ſubtilis ſim
q eſt diſtinctus ab alio humo: bus. S[5] tamen ſanguis ille
er q[ui]o genera vitellum; groſſus er coagulatus z c[oe]pact;
nec vctuſi us; z illi atteſtatur vitellum. Ad ſecundi q[ui]sitiu
diſtinguêdum eſt; aut eſt aut: intra. Si extra impoffi
bile eſt ſim q d[ic]it p[bs] in de aialib? Si intra eſt adduc
mollie z teneri potens ad hoc q recipiat ſperma masculi; ſe
eq eo p[oteſt] ſieri generatio ſi ſperma masculi in eo recipiaſ
a eſt aut d[ur]i completi; z ſic n[ò] p[ot] ſieri er eo generatio. Eſt
ponit e[emplum] de mol a in matrice. q[ui] ſi in principio dum
eſ noua mollis tenuis; vir coeat cum muliere; q: ſperma in
matrice recipi; p[oteſt] ſieri g[iti]atio: quod forte n[ò] eſt verum
Ad primi q: ſperma masculi non est materia fetus. Dicêdi
q eſt materia fetus; e: cum hoc eſt agens; ſed quia agens eſt
nobilius patiente; ideo torſi ſperma ab agente denotatur;
Ad aliud q[ui] de p[er]ſib? dicêdi eſt q modus generatioſis
e[oc] talis eſt; q: ſemina p[rimo] ſpermatiz iucta ripam vel
aliquo loco; poſtea masculus ſequitur ſtatim ſpermatizans
ſupra illa oua. z d[ic]it p[bs] q er ouis ſupra que ſpermatizat
maſculus generantur p[er]ſces z alia oua putrefunt. Sic d[ic]
dum q[ui] ſi in volatilibus masculis t[ep]oſe debito ſupra mate
riam ſpermaticam ſpermatizauerit inde fit generatio: ſi n[ò]
non. Ad aliud q[ui]sitem dicendum q ouum perfectum meſ
lius nutrit. Ad argumêti dicêdi q n[ò] soli ordinatur ad ge
nerandum: iumo etiam cum hoc ad nutrium. Vel dicêdi
q verum q ordinatur ad generandum respectu ſue speciei
z ad nutrium respectu alterius speciei. Sed melius eſt
dicendum simpliciter q ouum venti peius eſt in via nutri
menti. Ad aliud q[ui]sitem dicendum q vitellum: quita albu
men eſ aq[u]solum: nam ſperma ſemine ſemper eſt aquoſius
ſpermate masculi. J[tem] albumen ordinatur ad generans
dum z non ad nutrium: e: econuſeru de vitello.

De p[er]ſicibus.

J[rimus] in prima particula huius libri vn[or] uerſale diſputationem p[er]ſicis ſuiq[us] generis diuerſitatê z naturas. volumus a[n]t in hoc
libro quippiam ſup[er]ſious diſputationis
repetere; vt facillime condibus legêtii hec diſputa-
tio funde; neq[us] conduertantur ad ſup[er]ſi[em] parti-
culam niſi cum certam r[on]ê: volut oftendere: aut ar
gumentum. Dicimus ergo naturam p[er]ſicis vnuiuerſa
liter eſſe frigidâ z humida: p[he]lgmatis generatiuâ:
c[u]o[n]eniente calidam habetibus coplerionê z ſicam
marime i eſtio t[ep]oſe z calida regioe. Jncu[n]enis
n[ò] eſt frigidis humidiq[us] c[ô]plectio[d]ib: z carnoſis: ma
t[ir]ne quib? molles nerui fuerint; z ad hyemale t[ep]
venerint; vel frigidâ regione habitauerint: naturali
e[n] cos inſrigidant z humectant: p[ro]inde quib? cho
lera rubea d[n]atur; z calidam habetibus complecio
nem: coitum confortant z ſperma augmentat. Sed
duierant tribus modis generaliter: ſunt e[n] mari
ni qui nec creantur niſi in ſolo mari: ſunt z ſuminei
n[ò] n[af]centes niſi in ſumine z dulcibus aquis: ſunt
z qui n[af]cultur in vtrq[us]. N[af]cètes quid[em] in ſola ma:
ri: dupl[er] ſunt. ſunt e[n] quidâ aſſcêdêtes a mari ad dul
cem aquâ; z delectatur in ea: ſunt z alij aquas fugien
tes dulces z in eis n[ò] delectates. Qui a[ut] n[af]cultur
in aquis dulcibus: ſalſas odio habent. vnde non ad
eas tendunt: niſi c[ui] cogitur deponi impetu fluentis
aque. Quivero in vtrq[s] aqua creatur: ſunt duobus
modis: aut de dulcibus in ſalſas aquas vadunt vel
e[c]o[n]uſeru: ſ[5] p[lu]res inuenimus a ſalſis in dulces aſſe
dentes: q[ui] a dulcibus ad ſalſas p[pter] delectationem
dulcedinis aque: quos ſic pos[ui]m diſcernere. P[ra]n
in mari n[af]centes ſpinas b[it] paucas duras z groſſas
p[er] ſicitate aque in qua nati ſunt. Qui vero nati ſunt
in ſumine: ſubtilio: es b[it] ſpinas multas molles p
molliſc[ie] humiditatis aque i qua nati ſunt. Multitu
do ſpinar[ui] ſuit vt ſuſtêraret molliſc[ie] c[or]iq[us] teneri
tatem. Q[ui] ſi sopſhte obſiunt dicentes: quare ſp[ine]
e[oc] n[ò] ſunt groſſe vt melius t[eger]t tenderitate car-
ni. R[ndemus] humiditas aque c[or]iq[us] tenderit
repugnat nature; vt nequeat duras atq[us] groſſas
creare ſpinas. i[de]c[ir]o natura multiplicavit p[ot]um
corp? ſpinas: vt q[ui] deberet ſuſtêrare cu ſpinaz: vuri
cie z groſſic[ie]: cu car[ui] multitudine hoc pos[ui]t fupp[e]
re. C[ar]ini vero iter[ui] ſunt duplices. quid[em] e[n]
n[af]cultur in pelago z in altis locis. ſunt etiam alij in
ripa planiſq[us] aquis nati. Qui vero creati ſunt in pe
lago: aut petroſis z arenos[is] locis habitant: aut lu
tolis z molli[d]. Qui vero nati ſunt in ripa z partib[
]paucitatem aque habetibus: aut lutuſis z molliſi[
]mi n[af]cuntur dulcibus aquis vicinatibus: vel ſunt
n[af]centes in arenos[is] z petroſis locis ab aquis dulcibus
longe remoti: qui non adco ſunt puri ceu qui
in arenos[is] z petroſis locis pelagi morantur p[pter]
putredinem z ſorditatê terre: ſunt ergo ſubtilio[es]
z laudabilio[es] omnibus p[er]ſib? marini: z ad d[ige]
rendum facili[ezes]: z ad ſanguinem generandum lau
dabilio[es]. Qui nati ſunt in pelago: z habitat petro
ſa z arenos[fa] loca: ſed tamè tarde de ſtomacho et inte
t iij

Ziber

ſtinis exequent ppter ſue viſcositatis paruitate: quod
tectaſ ſue pínguedinis indigétia: ſuiſ ſaporis habi
litas. Sunt ergo humanis corporibus cœuendentes,
omnis enim cibus quanto ſaposisio: tanto delectabi
lio: et corporib humanis cœuientio: et logio: a ſapi
ditate: tato mün delectabilis et mün cœuendis huma
nis naturis: ppter hoc píſciui hoz ſpés: laudabilio:
et digestibilio: magiſſis oibus ad saluté regenda eſt
efficar ppter eo: temperamentu. Non enim ſunt ſub-
tiles aquoſi nec terrestres groſſi: ſi aliquatulí humi
ditatis ppter humorem naturalem in eis dominate:
Post hos ſunt quidá aliquid bonitatis habet: eu
toſa: et mollia loca maris in habitantes dulcib aquis
vicinætæ: no adeo puri ficut qui in arenolis et petro
ſis locis pelagi moratur ppter putredine et ſorditie
terre. In tertio loco ſunt q in arenolis et petroſis lo
cis ripe habitant. Hocioſes ceteris qui habitant in
ripi maris et luroſis et mollib: piceipue ſi flumina et
paludes eis vicina ſunt. H[ab]pices aut aqua: dulcii
viniuerat: ſunt groſſo: et viſcosio: tardioſeſ
ad digerend: facili: etiá et ſtomacho egredium: q
martin: fed tamen nutribilio: ſunt. Sunt etiá duo
bus modis: quidá generantur in flumine: quidam in
paludib et lacubus. H[ab]terea ſunt fluminci multis
modis. Sunt qui in magno flumine creatur et clarif-
timo: ſuper petras et arcias numis impetuose fluente
clarissimi: enim eſt ppter longi quitate ſordiciei ci-
uitatis. Sunt et qui nascitur in paruo flumine debi-
liter fluente ſuper lutum et putredinem ppter cuitá
tis ſordicemi ſib vicinatem. H[ab]pices aut lacuales
sunt diuerſ. ſunt enim quidam in quibufda lacubus
nascentes ab vna parte marc ingrediétib: et ab alia
parte ſumina ad eos inatrát. ſunt et alij qui in lacub
oruntur longe a mari: ſremotis: flumina t[em] in eis de-
currit. ſunt et alij nec iſpi in mare: nec ſumina in eis
sunt ingredientia. A[er]tamen píſces dulcii aquarú
bi ſunt melioſes qui magna in habitát flumina impe
tuose fluëtia: quos fundus eſt lapideus: et lóginqua
sunt a ciuitatis ſordicie: q fortiudine curſus aque
coprimu: píſces ſup lapide: vnde caro eon tenera
tur: fit: cauſa ſue digestionis: et ab eis viſcositas et
odoſis gravitas cperſt: piceipue ſi non ſit altitudo
aquarum vt píſces terre ſint propinqui: qui quanto
paucitate: aque habuerint: tanto a terra frequétius
percuriuntur: et aque claritate omni horribilitate ca
rebit: ideo: ſunt quasi píſces petroſa loca pelagi in
habitantes. H[ab]pices aut parui fluminis ſuper lu-
toſa loca debiliter currentis et ſordiciei ciuitatis vi-
natis: ſunt viſcosio: et horribile h[ui]nt odore: ſunt et
grauioſes ad digerédi: et deterioris ſunt ſaporis: vii
malum dant nutrimentum: q debilitas curſus aque
quietos reddit píſces: claudite: in eo: corporibus
copiosos humoſes: quare ſit cauſa viſcositatis et ho-
ribilis odors: difficilif: digestio: . H[ab]pices vero
lacuales ceteris ſunt peo: ſes: grauio: eri: ſunt odo
ris et grauiter digeritur. marine ſi ſunt longe a ma
ri et fluminibus. Habet enim requic: nec ſumen intrat
in eo: vt eo: putredine lauet. vnde píſciui humoſes
augmentant: eon: por: clauditur. quod ſic certi:

catur: quia cum aquas exerient: cito in putredine eo
uertitur: eon: viſcositatis multitudo claudit poros:
et ſuffocat et c[ert]inguit calorem intrinſcus locatum.
E[ dict]imus aut in prima particula bu: libri p[í]ſciui
h[ui]mo: diſputatione. Fuerat enim quidá lacus artiſi
cioſe factus: cu[i]us longitudo erat. cel. bracio: lati
tudo vero cc. euſi: ſordicies ſemper ſpacio decem
dierum purificabatur: non: qu[am] qua purgatione fa
da p duos ánus: dimicerit multo ſeporis interuallo
illitum. vnde multis ranis ſuit replet: ſordicie etiá:
ni: m[ia]c: putredine: t[ā]dem per ſolitum ſo[ra]m eo mu
dificato: inuenient multa genera ibi p[í]ſciui: qui adeo
erant crassi et viſcosi et lubricatiui vt manibus nu-
latenus poſſent teneri. mor etiam vt a lacu exeriant
moriebant: quos viſcositas et lubricatio fuerat ex pu
tredine et ſordicie ipſius lacus. vnde poſt: coque
bantur: nullo modo poterant manducari p[pter] pu-
tredinem et horribilitatem odors et ſaporis co[sum].
Quibus ita: p[í]ſibus melioſes ſunt: qui habitant
in lacubus a mari: remotis: quos ſemper flumina in
trant: quia partim lauatur fluminis aqua. J[ui]t e[mi]lo
res ſunt lacus mare ingredientes et ſuminibus eos
ingrediétib: ſunt enim p[í]ſces eo: vicini p[í]ſcib: parua
flumina in habitantibus ciuitati vicinatia. vii: Dip.
p[í]ſces inquit marini viuuerat: liter minorem habent
viſcositatem et humiditatem ceteris. Post hos ſunt
p[í]ſces magni fluminis forſiter fluëtis: et p[í]ſces lacui
mare introeunt. Deterioſes ceteris ſunt q in lacu-
bus habitant a mari et a flumine remotis: ſunt enim
viſcosio: et omnibus indigibiliſes. Rurſus eſt
vnú genus p[í]ſcium mare et flumina atq lacus inba-
bitat: ſi marini melioſes et laudabilio: es: vtris: et
illaubiles. A[li]a aut p[í]ſcium eſt dueritas que
quin[que] modis eſt. A[li]ma eo: videlicet generis va-
rietas: eon: c[ō]p[le]rionis inequalitas: ſecunda c[ibo]
rum eſt differentia: tertia vento: diſtatoria: quarta re-
rum naturaliter a ventis ductarum eſt impuritas:
quinta artifici: ſui m[ad]ucandi eſt diſimilitudo. D[]
ueritas ergo generis p[í]ſciui eon: c[ō]p[le]rionis eſt
biſo: m[is]. Sunt enim quidá habentes squamas: alij
minime. Squama aut eſt groſſa dura et multa: vel eſt
ſubtilis et mollis et pauca. Sed p[í]ſces squamas ba-
bentes ſunt melioſes: ſquama eri: ſignificat humo:
paruitatem et aquoſitatis indigentia: q natura ſup-
flȗtates humo: ab interioribus ad exteriora c[pe]c-
lit ad nutriendas squamas: ſicur animalium natura
tertiá finens digestione: exteriorib: mandat mebuis
queque: ſunt conuenientia ad nutrimentu: lane p[í]
lorib: et ſimilium. A[ande] p[í]ſces squamas habentes
duras et groſſas melioſes ſunt habentibus molles et
ſubtilés. Squamarum enim groſſicæ paruitatem
innuit humo: . E[con]trario habentes copiam ba-
bent humo: . Et per hoc teſtatur: quia groſſicæ
squamarum p[í]ſcium marinorum maior eſt squamis
p[í]ſcium fluminum. Squama iterum domi: maior eſt
squamis ventrium. Dorum enim ficcius eſt vêtre.
D[]uueritas vero c[ib]orum p[í]ſces nutriciun: eſt
multiformis. Sunt enim quidam olera paſcentes
vel radices aut grana: que omnia ſunt bona: vnde

Dietarum particularium.

Fo. cxxxviiij.

bonum dant nutrimêtum. fitq. illosum genus pîscin ad comedendum vtîle. Ecotrîum sunt contraria pascentes. Sunt iterum pîces lutum et immundiciam edentes: ideo corruptibiles sunt: malum habentes saporem: et horribilem odorem: digestiones male obedientes. Diuerstitas vero pîcium ppter ventos multimoda eft. Pîces enim in plaga septrimtriona li habitates: li insufflati fuerint septetrionali ventosunt melios: ab occidentali et meridionali iufylla tis: qun orïerales et septetrionales sicciorces sunt: vn de sunt caufa grofam expellens et diffolucens fumofi tatem a terra ascendentem. Orideriales et occide tales humidiorces sunt: idcirco sunt caufa fumose gravitatis a terra salientis: et claudunt poros corporis animalium. Similiter et pîces fluminii a ventis per flatozom melios sunt pîcibus flumini avantis co opertozom: quia foztitudine et impetu ventozom mo ventuii fluminii vacillat aqua. quocirca q: aqua mo uoret: et pîces neceffario mouentur inuice se alliden tes et perfricates: quare superfluitas humoz ab eis expellitur: funtes teneriores: et vifcolitatis et odoris saporiscs horibilitas quæ habuerit: ab eis ercludith. Qu si vêti pulucrem vel aerem clariflimi et ficciflimi posttauerint: melius eft 9i turbidus fit et humidus. Diuerstitas ergo pîcium pio artificio coctionis multifariam diuident: aut enim affi comunduntur: aut cum oleo frit: aut cocti cum oleo et aqua et còdimen tis: aut sola aqua eliри. Affi quidè et cum oleo friti mi nois sunt humiditatis et vifcolitatis: vnde non sunt vêrium humectatiui: quia duriores ad digerendum vtptote stomachum grauantes: affi tamen fritis sunt laudabiliores: quia friti quiddam habent vifcolitatis: ppter oleum. Pîces autem cum aqua pozris aneto et limibus peparati: sunt ceteris digefti biliores et ventrium solutiui. Lum aceto cocti crunt refrigeratiui: minus tamen humectatiui. Qui vero cum aqua sola elixitur: sunt omnibus laudabiliores quoniam eorum vifcolitatem aqua: in qua fuerant cocti abftulit: precipue ſi manducentur cum oleo obmogaro: menta: apio: rutâ: caru: piperê: sinzibere: et filibus. Lancros et omnes pîces habentes conschas: teſtatur Bal. solubiles eſſe ppter fallitatem: eorumqz acumen: pvoide stomacho sunt nociui: ma time fue nervositati.

Superi9 determinauit ysaac de nutrimêto sumpto a terrenafcentib9 greſſilibib9 volatilibib9 e qun superſuitibus huc aſt ab animalibus aquaticis: t diuident in pbermi7 tra caturi. Tractatus hic incipit: Pîcam9 ergo naturâ. Que ritur primo de ſitu huius capituli. Superius in prima parti cula huius libi diuſit aſtialia: q: quâda ambulantia: quâda volatilia: quâda reptilia. Ei ergo determinauit de ambulantibus et volatibus: huc deberet determinare poſt illa de reptibus. Si dicaf q: ſolû determinat de illis aſialibus que cadunt in via nutrimenti respectu nature humane: ideo de bis nò determinat. Sed vidèc q: reptilia cadat in via nutrimenti bois. Bal. dicit q: nutritio est perfecta assimilatio nu trimeti cum nutrito: fed bmôi aſtialia bîn maiorie ſimilutidinem cum domine 9 herbe et terrenafcentia quia viuifet: fed terrenafcentia cadunt in via nutrimenti: igif a fortozi9 rône et reſi. Item forto: est digeſto in hoſe q in volatilibib9 aquaticis: ſicut anatibus: anſeribus: gruibib9 et bmôi: ſ reſpi launtia sunt nutrimentum respectu illo9: igif. Rnideo q non ca

dunt in via nutrimenti respectu bois. Caufa prima eſt: q: tota specie t per aspectu directu sunt nature humane venenaiſig. Sed nota q: sunt venena ppter diſtantiâ nimiæ eonarum a natura humana: venenî aſt ut fit per diſtatiâ: igif ſunt venena. Sunt aſt multu diſtantiâ et rône cœplexionis et cœpositionis et elemèti in quo habitant: vita eî humana ſat per ca, et hu. bmôi aſtialia ſunt frigidiflima9 ſicca: et ſic na ture humane còraria. Ytê ſunt er viliſimo elemento cópo copita: ſes a terra q: vtraq qualitate nature humane repugnat igif. Item q: in terra habitant: et continês imutat contentu ad ſiam crasim. Item bmôi aſtialia ſunt viliſimo: homo eſt animal nobiliflimi. Ad argumentu9 dicendu9 eti plus cœuident in forma: quia in vita: hoc eî nò ſufficit ad nutriêndum: sed erigif cœplexio debita t cœpofitio t debita diſtanția. Sed terrenafcentia non ſunt ita diſtantiâ in cœplexione necin cœpofitione: igif. Ytê p naturam ſunt ad hoemi ordi nata. Ad aliud dicendu9 ppter hoc nò opotet q: ſint nutri mentum respectu bois: quia plus diſtant ab hoie q ab alia libus aquaticis: cum ſint quodamodovilia respectu nature humane. Ytê alia c: q: venenî ſtatim inuenit co: t inua9 dit in hoie rône largitatis meatuî: et ſic ante9 ſpolic a ſua malicia co: interficit inuadendo: nò autem ſic in aquaticis ppter strictur a meatuî co9. Queritur in quo elementoobeaſt pîces habitare: vidèc q in acre: q: vita ſat per calidu9 et humidu9: igif vita melius còſeruaf in elemèto calido et humido: ergo in aere debêt habitare. Ytê fuitvult Bal. in tequi t Baly ſupra locu9 illiu9. Dicrafia innaturalis meli9 begit in têpoſe fibrario t loco t regione ſicut pt: còlerici eî melius ſe habent in byeme: t pblegmatici in eſtate po: pter Aritatem: ſed pîces ſunt diſtemperati in frigiditate: humiditate: ergo in elemento bis qualitatibus oppoſito: ſh hoc eſt aer: igif. In hium est Arifto. dices pîces in aquis habitare eo q in eis generanf. Mâ dicit vnüquodq habet còſeruari in locovbi b9 generari. Et poſpîrius ad hoc feci co: cœdiat ponês locu9 eſſe principi9 gñatiòis eo q facit ad gilia tionê in ſeruado gñatu9. Secunda caufa eſt: q: pîces aqua per branchos inſpirant et respirât: ſicut alia animalia aerem iro9 locu9 ſuit eis neceſſari9 aqua: q: ſi eſſent in aere nò poſſent aquam inſpirare et respirare. Tertia caufa eſt: quia eorum nutrimentu9 eſt in aqua. Quarta caufa eſt: q: ſm Arifto. aſtial mozatur in elemento magis in eo ondante: ſed aqua magis dominatur in pîcibus. Quinta caufa eſt: quia pîces habet instrumenta habilia ad motu9 factu9 in aqua: t non habêt pe de vt moueantur ſupra terrâ: neq alas vt in aere moucan turgitur. Ad argumètui dicendum q vita ſat per ca, et hu. intra q non extra. Aer aſt calidus et humidus eſt: ſed extra nec facit imediate ad vitam tanq: primum principium vite: ſh pium9 calo9 intra et humidus eſt ipicib9. Ad alio9 dicendu9 q dupler eſt dîſeria: ſes naturalis et innaturalis. Dicrafia lapfa naturalis nò melius degit in loco oppoſito nec regio9 ne nec cœplexione ſicut obſcitur. Sed lapfa innaturalis me lius ſe habet in oppoſito. Tel dicendum q quantum eſt ex parte complexionis melius Degerent in loco oppoſito: i: n: er parte aliarium còditionum que dicte ſunt: ſicut ſue compoſitionis et aliarum melius ſe habêt pîces in aqua. Que ritur cuius complexionis ſint pîces: videtur q: ſint calidu9: q: dicit philaretus q còtinens imutat contentum ad ſiam crasim: ſed aqua eſt ouſcas aut falba in qua continêtur: igif ſunt calidi. Mâ dicit ysaac in dietis vnuerſalibus: q: sapor firmat complexionê t complecio speciem: ſed bi ſapozes at teſtanf caliditati: igif. Ytê dicit philaretus q calidu9 e faci: le mobile: ſed pîces ſunt facile mobiles: igif ſunt calidi. Di cito etia Arifto: q pîces dum domiſit mouent caudas: igif. Item vt dicit Arifto. natura eſt sagar: cuius ſagacitatis nò eſt finis: que in nullo deſ deficit: nec errare stingit: vnüquodq in loco, pprzo oridinaut: vt melius regereſ cius cœplexio: fi cut pat: pofuit eî cerebru9 directe ſupra co: vt cœdis calidi tas per frigiditare cerebr: temperareſ: t eius frigiditas p caliditare cœdis: ſed natura pîces oridinaut eſſe in aqua q eſt elementum frigidum: vt eorum caliditas temperaretur ergo ſunt calidi. In huum eſt aucto: t ceteri auctores dicte eſſe teſi frigi. Et humi. Item Arifto. viij. de alialibus dicit q

t iij

Ziber

habere sanguinem est cauſa caloſis; fed píſces parum hæ
bent de ſanguine: ergo parum de calo: igitur in cie est ca
lo: paucus. Sed dicit p[us]o quarto methezoio[ri] paruus
calo: frigiditati atteſtatur: igitur. Item ſic dicit Hal, et
ylaac in oietis vnuerſalibus: ſapo: firmat ſuam speciem et
complectione: fed píſces ſunt inſpidi: ſunt em aquofi ſaporis
et dicit p[us]o: fed inſpicitas atteſtatur frigiditati: igitur,
Ad hoc dicendum q[ui]sunt frigidi et humidi: ut dicit Rafaſis et
ylaac et alij. Et cauſa eſt: quia ſunt in elemento frigido: et
in eorum compositione dominantur, elementa frigida: et e[r]
nutrinamento frigido nutriuntur: et habent paucitatem ſan
ſu[n]uis: et ſunt virtutis debilis. Ad argumentum dicendum
q[ui]s aqua dulcis est calida et ſalfa ſimiliter: fed hoc non pro
uenit ratione ſue eſſentie et ſubſtantie: fed ex parte partium
aerearum in dulci: et terreftrium aduſtar[us] in ſalfa admixt[us]
rum cum partibus aqueſ: fed ex parte talium partium admixtarum
non ſit nutritio: quia ſunt in pauda quantitæ
te respectu aquearum: ideo píſces pro maiori parte a ſubſtā
tia aque nutriuntur que est frigida et humida: et ſunt contis
nens: igitur píſces ſunt frigidi et humidi: ideo continens dul
cedi, aut ſalſ, ratiointe ſue paucitatis non potest impamere
ſuam crasim contento. Ad aliuſ dicendum q[ui]s píſces ſunt fa
cile mobiles per naturam alienam: ſcilicet aque: et non per
naturam p[ro]siam. Tel dicendum q[ui]s illud eſt ſ facile
mobile ratione compleſionis eſt calidum: fed ratiatione cop
ſitionis et memb[io]um ordinationis non opo:t ex q[ui]s fit cali
da. Ad aliuſ nota q[ui]s p[us]o quâdo dicit illam proportionem
loquitur in minimo: et non in maiori: et píſces conti
netur in maiori. ⌜Queritur qui píſces ſunt calidioſes aut
marini aut fluuiales: videtur q[ui]s marini: quia aqua marina
eſt calidio: fluuali: igitur. Item ſin Arſitotelem: habere
sanguinem est cauſaliditatis: fed marini plus habent de
anguine q[ui]s fluuiales: igif. Ad oppofitum: ſicut dicit y[fa]ac
animahia calidioſi nutrimento nutrita ſunt calidioſa: fed
fluuiales ſunt buiufimodi: quia herbis q[ui]s flozibus quaram
quedam ſunt calide. Sed píſces marini nutriuntur paruus
p[í]ſicibus: qui ſunt omnes p[le]gmatici. Item ſin philaretus
calidi: eſſe mobile: ſi fluuiales ſunt mobili:es marini
igitur. Dicendum q[ui]s marini ſunt calidioſes quantum eſ
et parte continentis et ſanguinis: et bac via procedunt duo pi
ma argumenta. Sed quantum eſt et parte motus et nutri
menti fluuiales ſunt calidioſes. Sed dicendum ſimplicio
ter marinos eſſe calidioſes fluualibus: he enim conditio
nes ſcilicet locus et ſanguinis multitudo plus faciunt ad ca
loem q[ui]s motus et nutrimentum. Tel dicendum q[ui]s e[mp]
parte compleſtionis radicalis marini ſunt calidioſes: fed ex
parte ſuentis fluuiales: quoniam complejo variatur ſin varia
tionem nutrimenti: et quia fluuiales calidioſi nutrimento
nutriuntur: igitur. Tel dicendum q[ui]s fluuiales: quia facili
moventur ratiointe ſubfrigitatis aque: et marini tardius: quia
aqua maris plus reſſit motui eoq[ui]s aqua dulcis. ⌜Oue
r[ui]t vtrum p[í]ſces ſint boni nutrimenti: videtur q[ui]s fic:
q[ui]s dicit aucto: ite q[ui]s compoſito plus attenditur in nutrimen
to: q[ui]s alíquid aliud: fed quod eſt bone compositionis et
rare: et quod cito dígitur: boni eſt nutrimenti: fed p[í]ſces
ſunt buiufimodi: igitur. Item dicit aucto: ite maſculum me
liòſem eſſe femella: eoq[ui]s e[mp] mundiò: ea: fed p[í]ſces inter ce
tera animalia ſunt mundioſa: quia ſunt in elemento magis
mundo: et abſterſuo: et hoc signiſicavit Arſitoteles dícens:
q[ui]s p[í]ſebus natura non dedit epididymam: ſicut alij[is] anima
kibus in aere et terra habitantibus: quia aqua mundio: est
igitur. In contrarium eſt rafis dícens q[ui]s p[í]ſces par[i]i nutriſt
Etiam ite aucto: dicit q[ui]s parum nutriunt: et cito convertun
tur in putredinem: et omne tale non eſt boni nutrimenti: igit
tur. ⌜T[uc]q[ui]rif qui melioſes aut fluuiales aut marini: et vi
detur q[ui]s fluuiales: quoniam nutrimentum quanto dulcius
tanto melius ſin Conſtantinum: omne tale quod nutrit
inquantum dulce nutrit: fed fluuiales ſunt dulcioſes ſin
Ph[il]aretum: quia cōtincens immutat contentum ad ſuam
craſim: igitur. It[he]s ſicut dicit philofophus: idem t[ep]us eſt
conueniens hominibus et p[í]ſibus: fed t[ep]us pluuiſiom eſt

conueniens hominibus: quia pluuias est calida et humida;
ergo et p[í]ſibus: quia calida: cum parit calida et humida:
igitur. In contrarium eſt ite aucto: dícens q[ui]s rapaces p[í]ſces
ſunt melioſes: fed marini ſunt buiufimodi respectu fluuiali
lium: igif. It[he]s aucto: ite cōmendat p[í]ſces squamolos: fed
marini ſunt magis squamofi q[ui]s fluuiales: igif. Ad p[im]a
q[ui]ſumet dicendum q[ui]s in nutritione duo attenditur: ſi
ſtare c[et] nutriens et nutriti, A parte nutrients is ad hoc q[ui]s
bene nutriat requirif q[ui]s fit in coplezione temperatum et compos
itionis mediocriti: dicit enim Arſitoteles q[ui]s metalla no[mi]
triut: quiata ſunt nimis dure compositionis: nec quod eſt
nimis molle nutrit. Item requitur mundicis: quia igi
tur ita tria in p[í]ſibus ſe habent per oppofitum: quia non
ſunt temperat in completione cum ſint frigidi et humidi,
Item non ſunt completionis mediocriti: ſed ſunt mollis
cito in putredinem conuertibilis. Item ſunt immundi. Di
cit enim Hal, q[ui]s frigiditas est cauſa immundici: quia fris
giditas claudit poſis: et ſic ſuperfluitates intra corpora rei
nentur: p[ro]pter quod corpora immundioſa redditur. Sed
er parte nutriti videamus ſi competant: quia quandoq[ui]
complejo humana calidio: eſt ſolito et debito: et refrigeratur q[
]uiſumptionem p[í]ſibus. Item quandoq[ui]s virtus eſ debilis:
et indigit abis leuibus digeri: et molibus: buiufimodi ſunt
p[í]ſces: ſic et parte nutrit quandoq[ui]s poſſent competere in
nutrizio. Aliter dicendum: quod in idem redit: q[ui]s humana
complejo cito et de facili cauſa vergit ſe ad calidatem: et
ideo p[í]ſces ad p[er]ſeuuationem illius versionis competunt,
Tel dicendum q[ui]s p[í]ſibus non ſunt boni nutri
menti: quia ſicut dicit: habent languinem aquosum genera
era: talis autem ſanguis non bene nutrit: igitur. Ad p[im]a
dicit q[ui]s aliud requitur et ſubſantie ſubtilitas: ſalicet
mundicis ſuarum carni: et temperamentum in complex
ione: hoc non eſt in p[í]ſibus. Tel dicendum q[ui]s quelibet rari
ras non facit ab bonam nutritionem. Eſt enim quedam cau
ſata a calo: et forti virtute ſaluis alij[is] conditionibus: et hec
bene nutrit. Eſt autem alia que idem eſt q[ui]s mollices ſicut
in p[í]ſibus: et talis non bene nutrit. Ad aliuſ dicendum q[
]ui
a cito in ſubſtantiam couertitur: ideo timetur de pura
factione. Ad aliuſ dicendum q[ui]s non ſunt mundi: intra: licet
extra: ſed er parte partium et[er]io:um non cedunt nutri
mento. Et ad Arſitotelem dicendum q[ui]s aqua eſt mundicis
catius extra: ſed non intra: immo augmentatio fordiocie
p[ro]pter pozo[rum] clauſionem: et ſic per accidens. Ad aliu
pate[re] ſoluto. ⌜Ad aliuſ queſtiri dicitur q[ui]s marini ſunt
melioſes: tum quia mundioſes: tum quia magis in ſan
guine abundant: tum quia durioſis carnis: quoniam per
coſ collisionem ſuarum carni: cum ſuis squamis duris melo
rantur: ſicut fluuiales: cum lapidibus collidentes, et ſic
p[er]pliciter marini ſunt melioſes: ſed per accidens fluuiales
ſunt melioſes: quia in flumine ſe delectant: marini autem
p[ro]pter aque falſedinem trifantur: et ſic et parte accidens
tium anime fluuiales ſunt melioſes. Ad aliud q[ui]s habitans
tes in aqua falda non nutriſtur ea: ſed dulci, vnde vroſio:
eſ idem nutrimentum: ſalicet fluualium et marino[rum].
Queritur vtrum p[í]ſces p[ab]itantes in aqua falda ſunt fal
ſi: videtur q[ui]s fic: quia continens immutat contentum ad
uam eraſim: igitur. Item Arſitoteles in libro de plantis vi
cit q[ui]s plante fuerint nate in terra falda erunt falſe: et hoc
innuit y[fa]ac dícens quaſda herbas dulces et quaſdam ama
ras, et hoc p[ro]pter naturam terre in qua c[re]ſunt: igitur
a ſimili p[í]ſces te: Item y[fa]ac ponit in animalibus diuerſis
tatem penes diuerſitatem loci: ſicut in filiatricis et domesti
cis dícens illa calidioſa vel alterius ſaporis q[ui]s alia: igitur aſi
mili de p[í]ſibus. Item dicit aucto: ite q[ui]s p[í]ſces lutoſi acui
runt ſaporem a luto: ergo marini a mari: et ſic erunt falſi.
Queritur vtrum p[í]ſces competant feb[ic]itantibus: vi
detur q[ui]s fic: q[ui]s dicit Hippo, q[ui]s humide diete te: Item v[ic]t
Hal, in tegni, q[ui]s omnis cura ſit per contrarium: igif. Item
dicit aucto: in eſtate et eſtate iuene et complezione cholera
ea p[í]ſces cōperent v[re] refrigerem cōplezione calida: igitur.
Sed in cōtrarii arguif: q[ui]s magis timetur in feb[ib]v est pu

Dietarum particularium. Fo.crlx.

trefactio: fed píces cito putrefunt; igitur non competit in
feb. putridis. Item vt dicit Rasif: píces non còpetunt vbi
imbus: fed imus: fed in, istomacbus est imidus; igitur.
Ad primum quebitus dicendis fin Aristotele: q non:
immo dulcés: q non nutriunt ex partibus illis per quarus
naturæ est in mari falfedo; fed ex partibus aquosis nutruntur;
que dulcæ vel adminus infispide dicuntur; attrabunt
eam oulcedinæ ab ipfa aquæ ex qua nutriuntur. Ulcedinæ, partes dulcæ aque; sicut calo: celestis agens in aquam sali
am atrabit partes dulcæ subtilès; et re refiduo: fit sic
calo: naturalis píscium attrabit partes dulcæ: er quib? nu
triumtur. Ad primum dicendum q licet continens contens
nun imutet ad fiam crænim: non piopter hoc ad fium
saporem: non enim est idem complejo et sapò. Sed hoc
mobil est quia sapò: firmat speciem et complecionem: sicut
dicit yafa in dietis vnuerfalibus. Unde dicendum q
píces continentur a falcedine quantumad partes exterj
et non interiores: fed interiores ab aqua dulcì conti-
nentur: et tales partes interiores cadunt in nutrimentum.
Tel dicendum q continens agit in contentum fin q agit
in illud: q quia aqua maris agit in píces nutriendo quoad
lias partes aquas dulcæ: igitur. Ad aliuæ dicendum q
non est fí mole de plantis que attrabunt nutrimentu fine di
fcretione: et de píscibus qui cum discretione. Item nutrimens
tum píscium est aqua dulcis: et plantarum est mictus. Ad aliuæ
dicendum q non est fí mole: q píces lutoſi habent luti ſapo
rem per comquinatione: et non per inco: poatione. Item di-
cendum q eorum nutrimentu est fecit: et non fic de maris
nis. Tel dicendum q lutoſi aliuæ nutrimentu non habent: ideo
non poſtunt vt electione: sicut marini. Ad aliuæ queſi
tum dicendis q píces ſmplíciter non competit in feb, qim
tum metur de putrefactione: ſi auti plus de mala complexione
calida: et ſica timeretur: tunc poſtens còpetere. Ad aliuæ di-
cendum q humide diſte: q, verum est diutuo: non ſint ti
morose de putrefactione: ſic loquitur. Hippo. Ad aliuæ veri
est oom non includat timo: ſic píces: nam poſunt alia
contraria adminitrari non timo: ofa. Ad aliuæ dicendus est
q non est fí mole de eſtate: regione: et complexione: quoniam in
illis non timetur putredo: fed in feb. timetur nimium: ideo
[Queritur qui píces ſint meliones: aut a mari epeuntes
q aquas dulces ingredientes: aut e couerſo: et videtur q
econuerſo: q motus denominatur a termino ad quem t nob
a quo: fed marini ſunt fluualibus meliones: igitur ad mare
tranſeuntes erunt meliones. In contrariorum eſt auct: di-
cens q a mari in aquas dulcæ tranſeuntes ſunt meliones:
Queritur quare píces non habent ofa. Item queris
tur quare píces aque dulcæ habet multas ſquamas q mol
les: marini paucas et duras. Item ſicut vult yaſac: píces
habent ſtim inducere: queritur per quam viam: videtur
q non: quia ſitis est appetitus calidi et ſicæ: píces ſunt
frigidis et humidi: ergo valent contra ſtim q eam non indu-
cunt. Item dicit q caucent itinerantes ne píces come
dant: queritur cauſa. Queritur cum dicat Rasif q aqua
píscium valet contra ſtim: queritur quomodo. Et videtur
q non: quia píces q a quibus deciditur non valent contra ſis
tim: igitur. Queritur qualiter aqua písciu valet còtra ſca
biem ſicut ponit raf. et ceteri practici. Queritur quare pi
ſces quamosi boni ſunt: aues qo plumofe non. Querit
cum arbores rare còpositionis deficient folhs q dure còpo-
ſitionis abundant: quare eſt: et e couerſo de píscibus respe-
tu squamaru. Queritur quare pili q ſquame plus abun-
dant in dozo q in ventre. Queritur per quam viam ca-
put ſit flapozolum fin illum verſum. Lauda regit: medium
nutrit: caput eſt flapozolum. Ad primum dicendis q marini
ad dulcæ tranſeuntes aquas ſunt meliones. Tna cauſa eſt:
quia vnum quodq: ſequitur bonitare radicalis complexio-
nis: et q nati in mari radicaliter ſunt còplexionis et compo-
tionis meliones: et ſic fluatales ſimiliter ſiam radicalem cò-
plexionè retinent. Alia cauſa eſt: q tales ad dulcæ tranſe-
tes delectantur: et ad mare tranſeuntes trifantur. Alia cau
ſa: q marini vuntui melius in aquis dulcibus cum dominè

tur píſa píces fluualies: et econa eſt de fluualibus ſum
mare intrant: q comedunt q. Ad aliuæ de termino ad quæ
hoc eſt verum quanti: ad complementis motus: q quantum
eſt ex parte eius: fed non piopter hoc res a motu denominat
natura talis vel talis. Tel dicendis q fi ſeruarent vel haberec
eafde conditiones: sicut marini q non vituperaretur alium
con: et q equalis eſſet bonitas in vtrisq: fed no ſunt eedc de
ditiones in vtrisq: vt viſum eſt. Ad aliuæ dicendis q píces
non indigent offibus ad ſuſtendand: quia ab aqua ſuſten-
tantur: et q vnliquodq: membi: creatum eſt piopter fines:
igitur. Alia cauſa: q ofa ſunt ex materia melancholica que
non abundat in píscibus. Alia cauſa eſt q habent aliquid lo
co offium: vel dicendis q habent ofa. Ad aliuæ bubi: dicen
dum q cauſa eſt: quia ſquama oitur ex ſuperflutate: et in
illis multe ſunt ſuperfluitates humide: viſcoſe: marini vero
habent paucas: quia minores: et habent duras: q: ab aqua
ſalita indurantur. Jt ex q habent carnes duras: ideo illa ſu
perſuitas que per carnem tranſit eſt ſubtilio: et ſicdo: igitur
Ad aliuæ dicendis q ſtim inducet: q cito conduertur in
humores calidos qui habent ſtimim inducere: et ſic per ac
cidens ſtimim inducunt. Et ſi arguatur q ſunt frigidis: et humi
di: ideo q. Rhi. q quanti: est ex parte còplexionis ſtim non
inducunt: fed ex parte còpositionis et ſubstantie cito in hu
mozes polericos conduertur. Sed aqua eoium eſt mundi
ficaua: et humo: euacuatia: qin: istomaci: et iewe: uo
pungitua: et ſic expellit humores ſtim inducetes: igitur pa
tet ad aliuæ ſequens dubium ſoluto. Et hoc eſt ratione fal
fedinis quam habet aqua: et ratione cuiuſam humiditatis
eſt eſtens in poſitatuſibus carnium písciu: que humiditas
acuta ibi manens per modi: repudi: que ratione ſui acumi
nis cum aqua in qua decoquunt píces deriuata cuacuat et
ſuere facit humores. Ad aliuæ dicendis q valet otra ſabié
abſtergendo et mundificando: ſi ex ea lauentur caſiobio. Ad
aliuæ iam pauit ſoluto: q ſuperfluitates de ſquamas dele
gantur et inde redduntur carnes muſiòres. Sed aues ſunt
plumose: q natura ordinavit ad voland: et q aues peccat
per ſiccitatem t per eorum volat: magis deſſicantur: ideo
deterio: atur. Ad aliuæ respon: q nutrimentis eouis in aliuæ
convertitur: ſicut in fructus. Sed q còpositionis dure nu-
trimentu non tranſit in fructus: q non abundant in fructu
bus ſicut rare arbores: ideo tranſit in multitudinem folio-
rum. Sed píces rare còpositionis: quia abundant in ſuper
fluuatibus: nec est aliuæ in quod poſint träſire niſi in ſqua
mas: ideo habent multitudine: squamaru. Sed píces dure
compoſitionis non t: m abundant in ſuperfluatibus: ideo
e nec tot habent ſquamas. Ad aliuæ dicendum q pilus gene
ratur er materia ſubtil: ideſt er fumo ſuperaſcendente: et
q boſum eſt pars ſuperio: ideo. Sed in ventro non quo-
niam ibi viget digestio que per calidum et humidus viget:
vnde pars illa in qua digestio viget: eſt multum carnoſa et
humida: et quia in loco humido nimis: non bene creunt pi
li: nec ſquame: ſicut nec grana in terra nimis molli: ideo q.
Ad aliuæ: cauſa eſt quoniam in offibus multa abundat que
repudiant: illud quod eſt ſubtile acreu: remanens in conca
uitatibus capit: : convertitur in ſubstantiā pínguem que
ſapida eſt. Lauda ſana eſt: quia munda ratione motus con
tinui. Oedium autem nutrit: eo q abundat in ſubstantia et
ſubstantia nutrit.

De aqua.

Dysici videntur eſse concomi: mari me
Hippo. et Halie. q aqua ſit còposita in
prima còpositione: de duabus qualitati:
bus simplicib: ideſt frigiditate et humis
ditate: poinde nullum dat nutrimentum
corpo:ibus humanis: nec augmentum: niſi compo-
sita cum varijs cibarijs fuerit compoitis ſecundo

t v

Aiber

de cōpositione quattuor: elementorùs, Aquæ c[ui]a quia frigida eſt, z humida naturaliter et eſsentialiter; et nò ad alia[ia] rerù cōparatione: neceſſario nullù dat nutri mentù calide et ſicæ cōpletteri: q[ui] c[ot]raria eſt et repu gnat oibus calidis et ſiccis naturaliter; q[ui] c[ui]ta ſit: necesse eſt in eis operetur nihi[li]: niſi ſm q[ui]d operatur contrarii contrario: et actio cuiuſlibet c[ot]rarii nò eſ rei ſibi c[ot]rarie augmētatiua vel nutribiua: ſed repu gnatiua et deſtructiua: ſicut videmus aqua igni reliſtere: albedinê nigredini, aqua e[mi]nem extinguit: ignis yo aqua c[ale]ſacit, ſimiliter albedo vult albam reddere nigredini: et nigredo nigreſcere albedinem: nò q[ui] comſcentur: ſed potius inimicādovni minuit alteri. Al[ia] eſt ergo aqua nullum dare nutrimentu[c] corporibus. H[]cetera dicimus aqua eſſe ſimplicem: et corpora noſtra corpora: et ſimpler non operatur in c[ō]poſito ſicut composituz in compoſitu. ſimpler e[mi] c[ō]poſito diſſimile: compositui c[ō]poſito ſimile: c[ō]poſi tum ſu[n]i ſimile c[re]ſcere ſacit: ſimpler autem e[co]uer[io] ſo ſacit illud deſcreſcere. H[]nutrimentu[n] nihi[li] aliud eſt ą c[ib]i affiſsimatio in corporibus edentu[n]: q[ui] ſimile eſt potestate: ſed aqua non eſt nutribili: q[ui] neq[ui] poteſtatiuæ: neq[ui] accidentaliter eſt ſimilis calori et ſicilia ti noſtri corporis. H[]s i[]e repbenderint nos ſophiſte diſces: tes: Si aqua eſt ſicut diriſt: q[ui] necſſitas ſuit vt aqua daretur nature humane: cum nos videm: alia aſtialia nullo mò poſſe regi niſi rariflìme abſo[que] aqua. Quib[que] respondendu[n] eſt: aque necſſitas duobus modis fit. Ano q[ui] por[ta]t c[ib]um per totum corporus e[mi] ſui ſubſlitate et liquo: eſſoluit autem et attenuat c[ib]um vt poſſit venas penetrare et ceteras vias corporis. Allo modo: q[ui] c[um] frigiditate et ſui humectatione refrige rat et extinguit caloris extranei naturalis acumen: ſitim ab eo generat[à] mitigat p[]pter contrarietatem quam vtr[as] habent: et diſsoluit ſum[mi] circa coru: acu[m] mulatum: q[ui]n conſo[]tat natur[à] in actione ſua: ſed ſi ſi inuenit forſte caloris qualitat[è] adeo vt nequeat ei repugnare: mutatur in ipſum patiende: ſicut vide mus in c[eter]ioribus aqua in igne transire: mutatur e[mi] in igneam natur[à] p[er] ſui ſubtilitate: vnde ignis c[ò] forſtatur et augmentatur. E[n] nos oportet: ſi p[]uideas mus vt bec inſirmo tribua[]: ingeniare illa: admifc[es] de ei videl[]z rem groſſam: et c[ui]a grauante: que ſit in ſe cunda c[ō]p[]l[]e[]ione c[ō]poſita: ſicut p[]lii[n]: panis lotus: et ſimilia: vt ſtat groſſio: et grauior: neq[ui] calori obe[d]iāt extraneo: ſed p[er] cam c[ter]inguatur ſit is ab eo ge[n]erata: et calo: mitigat. CLaudabilis aqua duo in ſe continet: vn[u]e eſt et ſui eſſentia: aliud eſt et ſui curſus origine. Et ſui eſſentia: claritas et humiditas nul[um] lum habens color[em] nec ſapor[em] nec odore nec fetore: q[ui] color: ſapor[em] et odore ſignificat quattuor: c[ō]poſitio[n]es qualitat[ú] ab actione nature corporas in corporibus. In ſecunda c[ō]poſitione de humiditate et frigiditate. Non ergo debet habere ſapor[em]: color[em]: neq[ui] odore: q[ui] ſi bec habeat ſignificat alia[ia] rem in ea eſſe adunat[à]. Si yo habeat color[em]: necesse eſt vt ſit albæ: clariffimus: et nitidus: bic e[mi] demōstrat aquam eſſe clariffimo et tenuiffimo acre cōmittam. Si vero habeat ſapor[em]: necesse eſt vt ſit acceptabi[us]:

l[us]: com[un]is et faci[ſis] ſeu[n]i. D[omi]n odo[rem] habeat: ne c[esse] eſt vt ſit odor[ifera]: omni car[és] putredine et gra[uitate]. Quæcunque aqua talis eſt: bonum habet ſapo rem: venarum erit penetrat[i]ua: et c[ibo]u[s] poſtatiua: et nullam auget ventolit[ate]: rugitum vel grauitate. Origo ſui curſus necſſe vt ſit, contra oxiem tem [ali] quantul[u]s ſeptemtrionali pertinens plage vt ſepr[em] trionalis et orientalis ventus eam perflet. Flut[us] eis necſſe eſt vt ſit fixus et velor currens ſuper la[pidem] paruum: et arenas clarif[im]as: nullam hab[es] immundici: aut curſus ſuper cretam ſ rapid[em] nimif[que] mundæ: color[em] rube? aut n[ig]er: h[u]uſinodi e[mi] aqua ſubtilis eſt et leuſis: que poſita ad ignem ſeu ſolem c[it]tiffime c[ale]ſit: c[ale]ſacta yo ſi ad aer[em] ponatur: veloci ter refrigeratur: q[ui] citiſſima e[mi]s mutatio de qualit[ate] in qualitat[em] ſui eſt ſignificans leuitat[em]: nec oſſes dens illam quippi[am] terreſtre habere. Sed omnibus aut[em] aquis pluviat[is] eſt electio: que vicine ab aeris ſummitate c[ec]idit: mundæ tamen ſi fuerit ab omni pu[tr]tredine: et ponatur in c[ister]na opti[me] lota: talis en[is] aqua minus c[eter]is humida: et quiddi[que] ſpitiat[is] habet: vnde non nec[et] ſtomac[em]: ſed potius e[mi] c[ò] forſtat. H[]s oſt[em] h[ac] com[end]amus aquam flumini ma[n] gni longe a ciuitate remot: cuius liquo: eſt clariff[us]: ſuper arenas nitidas vel lapides currens: ta[n] men melius ſi fluit ſuper lapides ą ſuper arenas: la[pidæ] e[mi] illidunt aquam: e[mi]ſo[]groſſi: atteniant. Que yo ſuper arenas fluit nitidas: melio: ą pluviæ lis in c[ister]na longo mo[n]ans tépo[re]: Mo[n]ans aqua in c[ister]na: malam ſuſcipit qualitat[em] a ſummitate ter e[mi]. H[]cetera eſt fontina in quadam bonitate: q[ui] ſuit per parte oxiem: vel ſeptetronis: melio: etiam ſi et oriente ą ſeptemtrione fluat: ſicut H[]sp. et H[]al. at[que] teſtantur. H[]laga inquit orientalis ca. et ſic. et oi ma[n] ne ibi ozitur ſol: q[ui] eſt ca[] aer[em] extenuandi: et ſum[mi] m[é] diſicandi: atq[ui] groſſi: in modico tépo[ris] ſubtili[n] di. Sed volentes aqua p[ar]bare q[ui] ſit grau[i]s aut leuſis lin[eo]s tenues accipiant p[annos] et veteres eosq[ui] me[n] dios diuident equaliter t[em]adecipiant eos duabus aquis diuereſis: deinde vtr[as] p[anni] equaliter aquis e[cr]p[ess]: vno loco ſuſpendantur et e[de]m tempe[ro]: qui yo p[rimus] erit ſicu[s]: aquam in qua idez miſiis fuerat: ſciant eſſe leuio[em] et tenuio[em]. Sed tamen ſi volunt clarificare aquam et mundificare p[ro]pter cholericos et iuuenes c[eter]oſo[que] calidas naturas b[av]entes: accipiant eam cum puluere boli: chimo[le]c: ſp[od]ij et ſiili[n]. ſic decet purificari. P[um]idas yo na turas habentibus donetur e[mi] amygdalis amaris et oſſibus crifomillo[zi] et alumine mitta. T[em]peratam vero naturam habentibus donetur cum amygdalis dulcibus et tritici farina. D[omi]n necesse eſt vt aqua po[ſ]tur frigidiffi[m]a aut turbida: op[or]tet eam miſceri vino albo: ſincero: acerbo et clariffimo: quod ſi negle c[um] fuerit in ſtoma[ch]o conuertetur: ſtoma[ch]oſ[que] defectionem tribuit: et cum ſtoma[ch]us deſcit: ma[n] los bumo[zes] recipit ad eos fluentes: ſicut videmus affiſide i[ec]uniu[m] ferentes in virtute deſicere: to[ro] macho per i[ec]uniu[m] c[ale]ſacto. Quod ſi hec aqua miſceatur cum ſup[er]adicto vino: ſic tenuis et dige[nt]:

Dietarum particularium.

Fo.cl.

ſtina: et malos humores diſsuluit ad stomachiBM ventu
ros: stomacbus eiſ conſoſtat et adiuut ad expellens
dum malos humores cum eſegetide. Porro aqua fri
gidillima plurimù eiſ neruoſ pectoris intelectinorum
percuſua: generatoſ dolozê in ventre et ſtrictura in
pectore et omnibus instrumentis ſpiritus: et crepatu
ram in ſuisvenis. Quam qui auſſue biberit: inciden
taſpini: et membrozò diſnatione patietur et theta
num atq. epilepsia: vnde opoſter vt cum ſupradicto
miſeatur vino vt ſeperetur. Iliacceſſe et ergo omni
bus naturali vel accidetalr humidas naturas habe
tibus cauere aqua. q. et aliud non poſſunt: miſeant
cam cum aliquanto maſſace: et coquatur ea quouſq
ad tertiam vel dimidiá partem redicitur. Rurſus de
cet omnes cauere aquam ſalſuginê vel nitroſitatem
babent: talis eiſ aqua corpora caſeacit et deſſicat:
ventremq. accidentaliter conſtipat: eiſ cí actio in
initio diſsuluit humores grosſos: et pungit inteſtina:
vidé fit ſoluto ventrìn. In fine vo buſmatione
ventris conſtipat: eiq. reſſit ne per ſecellum creat:
fit ergo cauſa conſtipandi ventris accidentaliter.

De Senio.

Er frigidio: eſt et minus aqua humida: q.
non eſ alid: niſi aqua p[ro]e nimia frigidita
te coagulata: vnde ſua humidas occulta
tur: ſicicatas aut[em] palam c[ap]a ſua intenſa fri
giditate. Proinde oibus corporis neruis nocet: et d[é]
tibus: marime ſenibus p[pter] defectione ſuorum ner
no: um: percutit eiſ stomachiBM cori: p[ectus] et oſi
vifera: generat in ſpiritus instrumentis angustiam:
ſpaſini paralyſim. et o[ia] h[ec] in ſenib] c[ito] ſunt ap[pa]
reutia. Iuueris vo: et iuuenib] non c[ito] talia cuenuit
p[ro] naturali cori: calo: frigiditati repugnate: ſed
tamen ſi ea auſſueant: nocet eiſ: p[ic]ipue nerui cor in
banc incidunt p[ass]iones: de qua nullo modo poſſunt
cuadere. I[de]circo auſſuecentibus ea opoſet medi[
ſuccurrere cum balneo: et poſtq[ui] sudauerint: cum vre
leon: fanſucelcon: anet[ilecon] et ſimilibus vngatur: bi
bant forſtillimum vinum vetus et clarifinim. Aquato vo
ſuper niuem reſrigerata: melio: eſt niue: minuſq[ui] no
ciua: eſt etiam melio: ceteris que ad acrem reſrigerá
tur: q[ui] non eſ meb[ris] vel neruis nociua. Cum aut[es]
in aqua marina ſeu ſalfa ercreeri ml[tos] reperim? ne
ceſſe eſt ordinem buiſus aque teneamus: que 15 diuer
ſe qualitates ſint ab aquis dulcibus: tamen vnum et
idem eſſe in eſſentia videntur. Dicimus eiſ q[ui] aqua
marina numis eſt ſalfa: incidens et pungens: p[ro]inde
ventrem ſoluit: et p[le]b[matica] groſſa et viſcofa mun
diſicat. I[li]nonunq[ui] etia c[à] potui damus: aut ſola: aut
c[ui] orimelle miſt: aut cuſ for[ti] vino et veteri: aut dul
c[it] et poſt v[er]tris solutione dammus crasſe galline iuſ:
vt ſolidet punctura et asperitatic[em] quam acumen cho[
lere rubec fecerat. Et 15 gloriſiſimus Hip[po] in pe
ritonon orimaton absolute diſſuset eam non eſſe la[
ratiam: bene tamen cum diſſe fatemur: q[ui] ſi quo
dam modo eſt lacatuia: et alia ratione p[or] eſſe conſtr
patiua. Si enim in initio ſue actionis naturaliter ſol
uit et diuſidit humo: e[m] p[ungit] inteſtina vt expellat
humores quos eli[qu]auerat: poſtea vo quia non in iu

uenit quod liquefaciat: deſſicat corporis humida:
tem: fitq[ui] cauſa conſtipationis. Antiqui vo p[re]cepe
runt dari iuſ galline crasſe in fine eſegetionis: vt bus
mectet et ſolidet asperitatem quam acuſé aque maſ
riſe fecerat. Calet etiam ſm[] medicinâ interio[bus
corpo: si] quâ balneari in ea pori aperiuntur: et aqua
perſo: ans vſq[ui] ad interio: tra[bit] intrinſecâ ſuper
ſuittatem ad interio: moriſus ſcorponium et arance
curat: que etiam iuuar do[lo]zem de p[le]bmate in ea
p[ite] patientes: et grauittatem auditus: ſi fum[ui] c[ui]s
odozando ſumât: quod ſimili modo facit ſum? aque
ſuper ignem poſite: et ſi d[ys]tere faciamus: valet con-
tra ſi[am] de p[le]bmate groſſo et viſcoſo generatâ: et
inferio[ra] inteſtina lanat ab v[er]ceribus.

Superius determinavit y[]faac de dieta ſumpta a cib[or]nunc autem de ſumpta a potu: qui eſt res non naturalis ſi] cut abus: et diu iditur in ouas partes: q[ui] p[rim]o determinat de ſumpta a potu qui eſt potus solus: ſecundo de ſumpta a potu qui eſt potus et abus ſimul: ibi. Einum boni] dat nuo trimenti. Queritur vtrum aqua quam potamus ſit ele mentum: videtur q[ui] non: q[ui] ſicut dicit Ariftore, vn]si quod q[ui] elementi] ſat naturaliter in ſuo p[rop]io vbi: ſed aqua qua potamus non eſt in ſuo p[rop]io: ioybi: q[ui] ſunt a maria ad mar[ec]: et quod eſt in ſuo p[rop]io vbi] ſat immobilitate: igitur. Item ſicut dicit p[hil]osopbus in lib. de generatione: et quarto me deo]o[rum] elementa] ſunt nature iuſde in toto c[ito] in partib]: ergo non eſt elementi. Item ſicut dicit Bal[ar]t, qualitates in elementis ſunt vltimate: illud ergo in quo non ſunt vltima te n[ò] eſt elementi: ſed in aqua qua] potam? n[ò] ſunt vltima te: igitur. Uam ni[fr] frigidio: eſt aqua ſm[] p[hil]osophii: ergo in aqua non ſunt vltimate c[it]e. I[ste]s ſicut dicit Konſtantin? elementus eſt ſimpla pars et minima corporis humani: ſed aqua qua] potamus non eſt buuifmodi: igitur. Eſt ei[n] cóp[ita] ſi fit dulcis ex aereis partibus et aſuofis. In contrarii eſt Auicen, dicens q[ui] aqua eſt vnum elemento: q[ui] ſolum p[ar]bens p[rop]ietat[em] vt ingredia] corpus humani] cuſ bis que comeduntur: ergo aqua per Auicennam q[ui] q[ui] eſt in corpori humano] vel ibi reciperit eſt elementi. I[ste]s d[ic]it eſſe aucto[] q[ui] aqua non nutrit: eo q[ui] eſt ſimpler: ſed de] corpus ſimpler eſt elementi] ſim q[ui] eſt ſes] ſub globo lune. Item Johannis t[us] p[on]it aqua eſſe potum t[em]: eo q[ui] eſt ſimpler: nec p[on]it alium: q[ui] omnis c[ibus] inquant[ui] talis miſtus eſt: igitur, Ad hoc] diendum q[ui] aqua eſt ſimpler] corpus: et e[ſt] compoſi[tu]m: e[ſt] e[ſt] elementum. Sed nota q[ui] cóp[os]itio quadruplet eſt. Eſt ei[n] quedam cóp[os]itio ex p[rim]is qualitatibus: e[ſic] quodlibet elementi] eſt cóp[os]itio. Alia eſt cóp[os]itio ex quatu] tuo: elemétis ſimul adinuic[em]tis: e[ſi]n ſuis qualitatibus fractis: e[ſi] talis cóp[os]itio e[ſt in quolibet miſto. Eſt aut[em] alia cóp[os]itio ex quattu]o[] humo[ri]: e[ſi] talis e[ſt in quolibet alia] li. Eſt alia cóp[os]itio ex meb[ris] o[ganicis] e[ſ] ſimilib]: e[ſi] talis e[ſt in al[ia]ibus nobilib]: e[ſi] p[er] excellenti] in ho[ſe] c[ui] ſit animal nobilſiſim. Alia igiſ: e[ſt] cóp[os]ita prima compositione: ſed reſpectu alia] cóp[os]itioni] eſt ſimpler. S[]ſita diſtinc]to] no attingit solutione: q[ui] de aqua fit queſtio vt cadit in via po[tu]s: e[ſt] non cóſiderata in ſe. I[de]o dicam? q[ui] ifta aqua p[ut] e[ſa] potam? non eſt cor]pus ſimplet nec cóp[os]itio ſue miſt: ſed eſt admixt[ui] corpus. E[n] nota ſim Ariftore, in q[ir]to meth[eo], q[ui] quedat ſunt cor: pa ſimplicia et pura: quedat miſta: et q[ui]e] dam media: nec ſimplíciter pura: nec ſimplíciter miſta: zilla dicun[que] admixta. E[lem]eta aſſt exſiſteta i] ſuis ſimplícitatib] d[ic]un[que] pura e[ſ] ſimplicia ſimplíciter. I[]o[ſi] autem ſimplíciti] mum e[ſt] ignis. I[l]lullam aut[em] admixtione pat[ri]: q[ui] ſi cum eo aliquid miſcea: ſtatim trab[it] illud o[ino] ad ſui natura: cum ſint igni] materia ſicut vult p[bs]. Alia aſſt elemeta n[ò] ſic p[en]t quodlibet eis admixt[ui] ad ſui natura trahere: et i]o] c[ò]tingit e[a] pati a rebus ſibi admixtis: e[ſ] aliquantuli] a ſuis qualitati bus reſp[ini]: et ideo alia elementa poſſunt eſſe admixta. Sunt aut[em] alia corpora ſimpler e[ſ] quattu]o[] elemétis miſt:

Liber

et alia non sunt elementa: sicut aqua: terra et aer: et ideo cons-
tingit illa porere media cum sunt admittsa. Sic igitur φ aqua
qua potamus nec est elementi nec mixtum sed admittum.
Sed loquendo de aqua in se ratione effentie sive separate
ab omni admixture est elementi: sed hoc modo, ut est, in fim-
pler non potatur: q[ui] imposibile est talis haberi. Ad p[rimus]
òcendus φ propt: uti vbi ipsius aque est ipfius superficies ter-
re: et locus naturalis in quo debet esse: sed natura vnueras
h[is] reges res in vnuerio et o[dinans videns] necessitate multa
propter corporis humani conferuationem propter q[ui] omnia sunt
Et previdit φ terrenascentia erant necessaria:
q[ui] aliter natura humana conferari non posset per naturas
nisi eſset per diuiniuam voluntatem: posuit et o[dinavit] ter-
ram in ſuperficie ſin eius partem nudam: q[ui] ſi aqua ſupra
totam terram erpanderetur: periret animalia et terrenafacē
tia:ideo natura alium locum o[dinavit] aque ſes in profuns
do terre: et in quibufda alij partibus: et p[ic] locus accidenta
liis propter ſinem et necſtitate: ideo non est defectus h[uius]
elementi aque: fed hoc prouenit ex o[dinatione] vnueralis
nature. Ad alidu dicendu est eſſe veri de elemento in ſe co-
ſtituto: et in ſui natura: et n[ò] vt est admittu corpus. Ad alidu
dicendu q[ui] ſi n[ic] fit frigidio: aqua actualiter et effectue: non
tamen ſentialiter. Et ha. intelligit de qualitatibus eſen
tialiter. Ad alidu dicendu est ſicut ad ſecundu ante istud: vel
dicendu φ elementi est pars ſimpler respectu partis com-
poſite ex quatuor elementis: q[ui] ſic aqua est ſimpla: quia n[ò]
componita: et quodlibet elementi est alia simplicitas q[ui]
ponitur p[ime] copoſitionem: ſes ex qualitatib: et t[illa] n[ò] est in
elementis: sed in corporibus celeſtibus. ☞ Querif y[rum]
in aqua fit frigiditas vltimata. Respon. φ est eſe
mentum puri: nulli alij rei admittu: habet frigidatæ vlti-
matam: et ſin φ est res naturalis veniens ad compositione
m[ix]t cum alij admixte. Aquæ aut[em] p[ro]ut est corpus ad-
mixtum qualitate non habet vltimata: q[ui] illam contingit
reprimi q[ui] natura rei admixte. Hec est ſimile de igne alij
elementis: quoniam dicit Arisſo. φ elementi ignis est multu
habens de forma et minime de materia: t[ideo] ſunt multus
actiūus: cum actio fit a forma: nullam e[m] alterus rei patiſ
admiſſionem: q[ui] ſi aliq[ui]d ei admiferec[er] traheret illud ad ſua
naturam: P[oft] igne yo aer plus habet de forma: fed non
est actiūus int[em] vt fibi admittum posſit ad naturam ſuam
trahere et convenerit: et ideo contingit quando ipſum pa-
ti. Alia autem duo elementa: ſes terra et ąqua plus habet de
materia et minus de forma: ideo ſunt magis apta ad patien
dum cum materia fit paſſibilis: ideo illud quod ei admifee
non posſunt convenertere in ſuam natura: et cum illud agat in
illis necſeſt et vt pati[n]an: ideo contingit p[uius]inodi elemente
ta in ſuis qualitatibus reprimi et depami: et ideo non est ſi
mile de igne et de alij elementis: et p[er] p[hat]oc poterit ad
multa argumenta. Ham supponendo admixtionem fieri in
alij elementis: q[ui]o modo contingit eſſe qualitates repreſ-
fas et non vltimatas: fed si fuman[ſ] vt ſunt pura et non ad
miſta habent qualitates ſuas vltimatas. ☞ Querif cum
in aqua ſint due qualitates: ſes frigiditas et humiditas: et ſri
giditas fit aque effentialio: q[ui] aqua est frigida per ſe: qua
re est φ frigiditas potest amoueri et non humiditas. 3tem
querif cum aqua potſit caleſierni quare ignis non potest fr[is]
gefieri. ☞ Queritur per quam viam aqua habet igne ertin
guere: et quodlibet humidu inquantu humidu. ☞ Querif
quare aque tépore frigido ſunt calide: et tépore calido ſunt
frigide. ☞ Queritur quare aqua calida citius et fortius co-
geletur φ frigida: vt volut[us] Arisſo. et Auicen. Ad p[am]ui[ſ]
cutur φ fri. aque per cali. ignis potest amoueri: fed non bu-
miditas per ſiclitatem: quia caliditas est forto: acrura φ[ri]
giditas: et humiditas forto: paſſua φ ficitas: ideo forto:
potest aliam deſfruere et forto: alteri reſſitere. Ham ſicut
dicit Arisſoteles: actioni fit per contractu: et ideo ſſte qualita-
tes actiue in ſubſtantia aque asunt adiutuſes et forto: alia
fugat et amouet et imp[rim]im caliditas in aqua: et ideo est ca
lida. Sed humiditas aqua non amouet per ſiclitate ignis:
q[ui] humiditas est forto: paſſua potes ficitati aque reſſite
re. Et alia cauſa: quia qualitates paſſiue ſunt materie

magis adherentes ἐρι active. Et p[uius] ſignum est ἐρι dicite
y[ac]ia in vanis: φ actiue qualitates dant colorem in vanis: et
p[as]ſiue ſubſtantiam et materiaς. Sed q[ui] faciplus est amou-
re ſo[rmam] et colorem φ ſubſtantiam: ideo faciplus est amo-
uere frigidatæ φ humidatæ. Adheret emi humiditas ma-
terie ita φ ab illa ſeparari non potest: ita ſepararet ma-
teria n[ò] maneret: quoniam materia p[as]ſibilis dicitur: nec p[io]
ter alidu materia dicitur. P[ati]ſ aut[es] ſua qualitate paſſi-
ua: ἤ ἤ. Ad alidu qu[est]io dicendu φ ignis magis est for-
malis: et minime materialis est: aqua autem e[co]nuerio: ideo
fuam ſo[rmam] alij p[ot]est imp[rim]ere p[ro]pter eius ſo[rm]
e actionem. p[oc]inuit Arisſoteles quarto metheconio: cum o[]
cit φ omnia ſunt igni materia: et ſic in quodlibet potest ſua
ſo[rmam] inducere: ſed aqua: q[ui] est minime actua: n[ò] potes
ſuam ſo[rmam] igni imp[rim]ere: q[ui] ignis est agens ſo[rmam]
e toſte reſſiſtæ. Alia cauſa est quia in igne qualitatis ſunt vl-
timate: non ſic vo in aqua: iſgi. ☞ Ad alidu dicendu φ cau-
ſa est ſin Halie. quoniam ignis et ąqua habent contrarieta
tem ſin ſpeciem: et q[ui] vnum contrariu[ſ] adueniens alteri in
ſua forſticaſc actione: et intendit y[num] alidu in ſui naturam
conuereſte: ideo aqua cum ſit igni còtraria: ſi in multa qua-
titate adueniat igni: ita φ ei domineur: q[ui] n[ò] potest ad ſui
naturam couertere: facit q[ui] p[ò]: et ideo exſtinguit eſi c[ui] non
posſit in ſuam naturam conuereſte. Sed ſi in parua quanti-
tate ei adueniret e[m] non exſtingueret: ſed potius forſtifica
p[ro]pter cauſem dictam: q[ui] contrariu[ſ] forſticatur per ad-
uentum ſut contrariu[ſ] ſicur dicit philofophus. Et ſi obſcia-
dura de aqua calida que ſimiliter ignem exſtinguit: dicendu
φ eſi ſit actualiter et manifeste calida: est tamè frigida eſen
tialiter et occulte: ratione cuuis operatur per còtrarietate,
Et ſi obſciaſ de vino q[ui]o[] effentialiter est calidu: tamè igne
exſtinguit: ergo ſolutio nulla: dicendu φ vinif exſtinguit igne
liet ſit effentialiter caludum. Et ſic loquendo de caliditate
effentiali: etiam argues φ vinum calidus actualiter exſting-
igni hoc est quom[ui]a in vino oupliques ſuit partes v[i]ciſiis
t[atione] partum aquosar[ui] habet igne exſtinguere n[ò] vi
noſarum. Et ſi obſciaſ φ vinum denominatur calidum a
nobilioribus partibus: et e[m] ſimile ex]oberatur operatio: ergo v[]
num ſemper agit ratione illarum: et ſic augmentabit ſemp
ignis caliditatem et ficitatæ. Dicendu φ vinif ponitur cali
dum et ſiccum respectu porus: ſiue q[ui] potus. et respectu bus
[us] operationis que est potare et c[ibare] q[ui] potus et abus
eſi: tamen respectu alterius operationis non dicitur cali-
dum et ſiccum: ſed potius frigidi et humidum. ☞ Ad alidu
q[ui] querif quare aque et cauſa est q[ui] ſui adueniens ſuo
contrario fugat illud et remoet ſi potens ſit ſupra illud: et
q[ui] in eſtate calo: ſo[ſi]t: eſi: calo: ſolis reuerberans ſup ter-
ram: terram in ſuperioribus partibus caleſact et poros ape
rit: et inde calo: naturalis egreditur et interius debilitatur
et frigiditas augmentatur: et in profundum fugatur: per
quas partes profundas aqua tranſit que inueniens frigam
dam terram: a terra refrigerat frigiditate fuppule actua-
lis. Sed in tempore oppoſito oppoſito modo ſe habet: qua-
niam por[mi] terre clauduntur: et calo: naturalis terre in inter-
rio: iſibus reſineſt: et ideo in interio: q[ui] terra calidio: reddi:
p[ro]pter quod aque tranſeſtæ a calo: terre immutantur:
τ[he]o] caleſiunt: ideo in byeme fontes ſunt calid[ui]: et in eſta-
te frigidi. Alia cauſa potest aſſignari a parte corporis bu-
mam: quom[ui]a ſi[te] equalis frigidatatis in eſtate in byeme:
tamen q[ui] corporus in eſtate est calidus φ in byeme: ideo ſi
tangatur ab aqua ſentiet e[m] magis frigidam φ ei eſt et
peratum vel frigidi: quoniam aqua p[ius] penetrat in corporus
in eſtate φ in byeme: ſiut acetti plus frigidat φ aqua eſi
ſeſtio: q[ui] plus penetrat. ſic aqua: q[ui] in eſtate melius et libe
rius penetrat: ideo corporus plus infrigidat. Et e[m] ſimile ſi
apPLICETUR calid[ui] in e[co]undo gradu membro calido in quar
to iudicabit illud frigidi: ſi e[co]de modo mébo ſri. in pumo
gradi iudicabit illud calid[ui]: et ſi ouveritas non eſt a parte
illius calid[ui]: ſed a parte membi: ſentientis et iudicantis: ſic
est de aqua. ☞ Ad alidu q[ui]ſi[tu] dicendu φ cauſa est ſin Aris
ſtote: q[ui] vnum contrarium forſtificatur iutra ſuum contras-
rium et ſo[ſtius] operatur: ideo ſo[ſtius] cògelatur. Alia cauſa

Dietarum particularium

Fo. cl. s

est fin Auicen, quoniam aqua calida posita est et rara plus
frigida; et quia frigiditas citius et fortius corpus rarus et
potosum penetrat et ourum et solidum: ideo talis aqua fin
Auicen, citius et fortius cœgelat: et frigiditas penetrat vel
sua interiores. [Queritur vtrum aqua nutriat: videtur et
q. c:q: dictur Arifote: et licz píces habitent in aqua salva: nuc
triduntur tamen aqua dulcis: sed vniformis est nutritio in pí-
sibus et in domine: igitur cum píces nutrimum aqua dulcis
vtr dictit Arifote: ergo et homo. Item dictit yfaac in febribus
et cad est materia mo:bi et nutrimetri: sed aqua potest esse
materia mo:bi: sicfit vult Hippo, in regimento acutoz: vbi
dicit et aqua cōtingit converti in genus cholericici: ergo
per Hippo, est materia mo:bi: et sic materia nutrimenti: et
fic aqua potest nutrire. Itc dicit yfaac in fe, q. potest agens
foite in paucu tepore: pot debile in multo: sed calor ignis q.
est agens foite respectu caloris naturalis potest aquam in
paucu tepore ad sui naturas convertere: ergo et calor: nostri
corpois poterit eam in multo tepore ad sui naturā conuer-
tere: et sic nutrit: igitur. In contrariis est omnis medicus: et
Anito, in ſo de generatione: vbi dictit ex eſtis ſumus et nu-
trimur: sed ſumus ex miſtis: ergo et nutto nutrimur: sed
aqua non est mita: igitur. Item dictit aucto: in vnuerialis
bus diſitis et non agunt fimplicita in cōpofitis: quæmodi-
cōpofita in cōpofitis: sed q. agunt cōpofita in cōpofitis est
nutritio: ergo ſuprima non nutrit. Item dictit Auicen, et
nutrire est deperditus restaurare: ergo q. nutrit deperditus
restaurat: cum ergo deperditus est mitu: illud quod nutrit
est mitu: et h. aqua no: est pm:or. igit. et hoc dicendit et
aqua nutrit effectiue; quia est principiis adiuuās et faciens ad
nutritionem faciat penetrare et deputet cibum per mem
bia: sed non nutrit materialiter et informatiue: ita et mate-
ria nutriens cadat in materiā nutrimenti: et eius ſoam
aſſumat. Ad argumēt uo píscibus, soluitur: q. hoc est veri-
effectiue sed non materialiter. Ad aliu: dicendu: et Hippo,
non intelligit et materiā ut agente transfat in cholere: fed q. fit
eius cauſa effectiue: ſic ſe: q. data in ſeb, acutis calore: acuit
et intendit: q. contrariis per aduentus contrariis fortificat:
qui calor: fortificatus acutus et intenſus: bumozes in ſtoma
cho: exſistentes calcateſt in et in cholere: dulc: et ſic aqua in cho-
leram convertitur effectiue et non materialiter. Ad aliu: di-
cendum et eſt loqui bupliciter de agente foiti et debili: aut
de vniformib: aut diſtibum. Si de vniformib: pot est eſt ve
rum: fi respectu eiudc fuerint ordinati: ſed calor ignis et na
turalis non ſunt agentes vniformes: q. vini ſimpler: et
aliu: compoſiti: ideo non obſcitur. [Querif que aqua
ſit melio: aut currens ſuper arenam: aut lutum. De ſuper
arenas: q. ſimile et e: continente et contento: ſed píces ba
bitantes ſuper arenā ſunt meliones et ſuper lutum: ergo et
aqua ſimiliter. Itc: cuit dictit Auicen, aqua quanto rano:
tanto melio: ſed currens ſuper arenā e: rario: et per col-
lifione: illius arene rarificat: igitur. In cōrrariis est aucto:
ſte et raf. [Querif que ſit melio: aut aqua stans aut cur-
rens. Dicit Lonfan, et motus turbidat aquas: ſed currens
tes ſunt moter: ergo et turbide: ſed turbide ſunt heteriozes:
igitur. In contrariis e: Auicen, yfaac et ceteri doctores. Ad
priimum dictitur et a parte raritatis et ſubtilitatis est melio:
currens ſuper arenā. ſed quantus a parte mundicie cur-
rens ſuper lutum e: melio: q. inutum attrahit ſozdícies et
aque impuritates q. non facit arena: et hoc intelligendo
de luto puro miſdo argilloſo no: fetido et corrupto: aſſec
efſet. Etiam aqua currens ſupra arenā et lapides trabit na:
turam arene et lapidi: et gnat lapide: vt vult Auicen. Item
q. illa aqua bum e: ettra currens e: apta ad generationes
languifuffugar: et etiā in ſtomado cum ſuam propietatem
tineteat: e: apta generatio: languifuffugar: er. p: pzerate q.
peſſimifl eſt. Ad aliu: queſtitu: dicendu: et non e: file de pi-
ſibus et aqua: q. in ſi illi píces ſunt miſdios et in aqua luto:
ſa: habitantes: et non e: ſimile: et illi píces non nutriuntur
illa aqua. Sſi er illa nutriens: q. e: t imposſible: et q. aqua
non nutrit: heteriozes eſſent: inde malam qualitæque
no: accepiunt ideo boni et aqua remanet mala. Ad aliu: pa-
tet solutio: quia quantum e: et parte raritatis melio: eſt:

fed alie cōditiſes plus repugnāt ad hoc: fit bona et iſta
posit iuare. Ad aliu: queſtitu: dicendu: et aqua currens ſim-
pliciter est melio: q. in: per motus ſubtilatur et clarificat: nec acquirit putredines
aqua aut e: tans propter ſui immobilitate: acquirit putredi-
nem. Item currens refugit impersſionē calo:is aeris ſicut
radii: ſolus qui ſunt principi: putrefactionis in humido.
tans autem non refugit: ſed recipit: propter q. de deteri:o:
tur. Ad argumentu: dicendu: est et aut e: cōſueta moueri p
fui naturam et ſic non turbat: aut non et ſic turbat: et de iſta
non eſt dubii. Item currens aut e: profunda aut non: fi
parua et profunda non turbat: fi parua et terra fit: ppe aera
potest turbari: et fine dubio et tali turbatiōe deteriorat.
T. Querif quare aqua referuata in poto p: nocte melio: est
q. statim bibita. Item melio: et referuata in ſuo canali. Ra
tio eſt: q. potus attrahit feces aque: et ſic clarificat et depu-
ratur: o:um tamen non ibi nimis moatur melio:ta: q. als
acquireret malas qualitates: et q. no ponaf ſub diu o quo
poſtit e: habere: ſed mo:ans in ſuo canali: q. ibi diu mo:ur
tur quasi ſempiterne: ideo malas ibi qualitates concipit.
[Querif quare aque currentes verſus o:xiem tem ſeptēs
trionem o:tu: babentes a parte meridionali et occidentali
meliones ſunt et cōuerio. Laus e: q. venti calidi et bumi:
di p:luviales a plaga meridionali inſufflant eas: et q. ſecum
multas ſozdícies et immi:dcies afferunt: et ſunt putredines
aſſerentes ideo q. Sed a plaga meridionali et occidetali et
inſufflantur a ventis mundi et puris frigidis et fucis nu:
lam malam qualitat: ſecum deferentibus: ideo aquas miſ-
dicant et purificant: ideo ſunt meliones: quia illi:venti illis
in via obviunt.

De vino.

Innum boni dat nutrimentu: corpor: fanis
tatem reddit et custodit: si lic accipiatur fin
q. 5 oporret: quatu: natura valebit ſufferre:
digestibilē ſoportvint:no soli in ſtoma
cho: verſutia ſodas q. eſt in e: pate. Quare p:culdbuo
physici 5: cordati ſunt et ipſobile ſit actione: totus
digestiue cōfortari abſo: calo:is naturalis forti:di
ne: neq: vllus cibus inuenit aut potus q. adeo ſit na:
turalis calo:is cōfortatiu:us et augm:eratinus: put vi
num propter familiaritatis conſo:ti: q: cu: natura
habet: et q. humanis est cōueniēs corporib: eiis ca
lo: ſimilis est calori naturali: atq: cito cōuertit in na
turalem et mi:diſſim: ſanguine: q. hoc p: oba: epe
rumento. Aerbi gratia. Si duos homines in natura
frigida: et etate equales: et vno tempore equaliter
phlebotomien: et vi: ductur vin: ad potenti: alteri
aqua: aqua bibens in virtute et digeſtione debilita:
tur: alter ſo conforta: vnde Rufus. Alinum non ſo
lum cōfortat calore naturalē: verum et turbidi: clari:
ficat ſanguine: et aditus totius corporis: marime ve
norum aperit: teneb:osam fumofitat: tritſicie gene:
ratiuam a corde ſcellit: totius: corporis membra
corrobora: et non ſolum ſua bonitas in cōpore oſte:
ditur: ſed etiam in anima operatur: facit em: illā obli
uſci: triticiā et anguſtias: datq: fibi leticiam: confo:
tat eam ad inueſtiganda ſubrilem ac: difficiltem rem:
ei: tribut ſolitudinē et andaciam: neq: ei ſentire
dolo:em neq: laborē dimittit. P:alam em: e: ſenſus
et labores an:ime:q. motus non nature pertinere:
q. actio nature non e: aliu: nifi preparatio inſtru-
mentorum vt operetur cum eis anima: quod teſta:
quod videtur in arboribus: nam videm? e:as natura
liter dare fruct? et attrahere ſibi nutrimentu: et augm:

Ziber

tari abſp. ſenſu et ſenſibili motu. Hater ergo iuua-
mentum vini animā et corpuſ vna cōpêchedere. Dd
cum ita ſit: necesse eſt vt ſit cōnceniens omnibus eta-
tibus: temporibus: et regionibus: tam e[m ſumpti
fuerit ſm vim et ſ conductudinez bibetis: et q[ui natura
ferre poterit: q[ui videmus adolescentulos et pueros
quandā vini quantitatem ſuſtincere: iuuenes yo et vi
ros maioez. Decrepitis autem licet eis optimi eſſe
videaf ad conſortanda corpora eozi: et da augmēta[
dum eorum naturalē calorem: et excludendā ſuorum
humorō ſuperkluítatē: multominus tamē q[ui iuuenes
tolerant vini quantitatē: p[ropter defectionē eorum
capitis et ſuorum neruoz molliciē. Actio ergo vini nō
codē modo operatur in ſenibus: ſicut in iuuenibus
pueris et adolesſeetibus. In ſenid[ato eſt ſm medici-
nam: q[ui calor vini repugnat eorum frigiditati. In iu
uenibus yo ſm cibum: q[ui vini natura iuuenum natu
ris ſimilis eſt. Adolesſeetibus et pueris eſt ſm cibum
et medicinā: q[ui calor eorum naturalis: ſz ſubſtantiali
ter ſit fortis: nondi[n t[ui eſt in perſectione p[ter abun
dantiam eorum humiditatis: p[roinde vinu[n natura[
li calor: dat augmentum et nutrimentu[n: et eorum de
ſiccat humiditatem: vnde e[m cibum et medicinā.
Palā ergo eſt vinus eſſe bonu[m omnibus ſi ſm quod
op[ortet accipiatur: q[ui nullus phyſicus in aliq[ibus
hominibus ſen t[emporibus laudat nec vituperat: niſi
fm quātitatē qua bibunt: vel com[ mixture[ aque cum
eo: q[ui ſi multu[n et puru[n fuerit: cōuenit in hyemali t[epo
e[ et frigida regione. In eſtate yo calidaq[ regione
vini paucitas multu[n com[iri nec effaſsario congruit:
corpo[ra enim reſrigerat et humectat p[ropter aquam
que cuz eo mieta eſt: repugnat e[m aereo calor[ ne ca[
lida et ſicca ſiant corpora: et po[terat aquā vinum cum
ſui ſubtilitate ad totius memb[ra corporis velociter.
Ideoq[ antiq[ affimilaurec vinu[n tyriace magne natu
re: q[ui cōpererunt eam duaru[n contrariar[ rerum eſſe
iunatua[; vnde vinu[n ſimiliter repereru[n eſſe duo[um
p[roſicuum. Lalefacit e[m frigida: et infrigidat calida:
bumectat ſicca: c[ertenuat humida: eiu[s tamen calefa-
cio[ et deſiccio eſt naturaliter: humectatio et inſris
gidatio accidentaliter: q[ui cum ſui ſubtilitate et perſo
ratione po[terat aquam ad meb[ra que necesse eſt reſri
gerari et humectari: multotieſ enim ſitis p[riuſque ab
aqua c[ertingui: p[erſertim ſi cauſa ſitis calor: eſt: et ſic
citas in mébis a ſtomacho remotis: q[ui cum ſui te[
nuitate ducit aquā ad ead[ méb[ra: vnde humectan[:
t reſrigeran[: ſitiquis c[ertinguitur. Sed tamen I[z hec
dicerimus de actione vini: adhuc dicemus illud diuer
ſum ſm ſui generis diuerſitatem.

De distinctione vini.

Juerſitas e[m vini generaliter eſt triplex:
aut e[m receſsvnius anni vel paripoft: aut
vertus a quattruor vſp[er]s ad septe[ transiens
annos: aut mediocre. i[a duobus vſq[ui ad
quattruor. Recceti yo eſt calor in primo graduvi[n per
tinet frigiditati et humiditati: idcirco ceteris eſt nu-
tribili?: malos generat humores: inordinata somnia
t ventolitatē ſtomachi et intetinov, vnde, Hal, Tal

nui quodcui[que recc[es] fuerit: n[on] habet vim ducēdi cl[ui]
per corpus: neq[ui] vinā, puocādi: op[si] ergo frigidas et
humidas habētes naturas illud cauere: ventolitatē
en[im] et inflationē faſtidiōn[que] generat. Ideoq[ui] neceſſi
tas fuerit vinu[] eligat[ur] claritimum: aquosum: subtilē:
diu tozulari expeſſum. Actus autu[em] vinu[] q[ui] tranſit
vſp[er]s ad ſeptē annos vel plus calid[ui] eſt et ſiceti in. iiii.
gradu: et habet quid[am] amaritudinis. h[uius] vinum
paru[n] nutrit: citoq[ui] caput as[cedit] et m[ét]e percutit p[io]
pter eſu p[ro] functionis acu[mē]: marine ſi multu[] e[m] co bi
bat[que] et paru[n] aque ibi miſeatur. p[ro]pter hoc iſgi cau[
ant illud nervos debiles habētes: et qui ſenſus acu-
tos habuerint: magnu[que] e[m] eis p[re]ſtat nocometui: niſi
tantā in ſuis corporibus habeat humiditātē: q[ui] bene
refiſtat vinu[] acuminu[n]. vii, B. multu[] inquit vinu[n] verus
cōuci[n]es bis quoz[ui] valis multitudo humo[rum] crudum
eſt accumulata. Auiu[que] yo inter nouu[]z et vetus medio
e[rit]e e[m] bonu[n]: vt p[ote] téperatu[n] ſm q[ui] eſt ab vtraq[ui] e[re]t
remitate noui. ſ[et] veteris remotu[n]. In h[ac] mediocri
tate vinu[] colſiſtes dic[iti] calid[ui]: et ſiceti in ſeco gradu
pinde h[uius] vinu[] eligat. Ac tuſtiffim[ui] yo q[ui] p[ro]piu[n]
perdít ſapo[re]: et amaritudinē habet: ſpernaf. Simili
ter vinum caueat q[ui] vicine a tozulari e[er]iſt: q[ui] ad
buc e[n]t] indigeſt: et a bullitio[n]e n[on] quicuit: neq[us] ter
reſtria ad ſu[n] loci[que] deſcederu[n] naturalem: nec e[ri]a e[re]
re[u] ad ſu[n] loci[que] faluit: ſed ad ſupio[ra]: neq[us] liquor e[ri]
clariffimus: mediocriter ſtās m[ú]diſicatur: et lucidiffi
mus apparet. Sed t[ui] debem[que] intelligere q[ui] vinu[n] ve
tuſtiffim[ui] augm[ēt]at calorem v[ultra] téperametum: n[on]
cetq[ui] p[ellucibus] cereb[ri]: et m[ét]em percutit: n[on]iſque]
et inguit naturalē calo[re] cum acumine ſuiq[ui] ſiccate,
Recc[es] yo vinu[] p[ro] ſue humiditatis abidāria et calo
ris paru[ritate]: p[pe]f[ic]bullitionē ſuiq[ui] turbiditati e[m]a
los g[ui]nat humores: terribilia somnia inducit: vento-
sitate et inflationē, ſtomacho nociu[n]; et oppilatio[n]
in v[inalibus] creatuvijs. vnde. B. decet inquit vini di
uerlitates intelligi: q[ui] recc[es] q[ui] vicinum eſt tozulari
calid[ui] eſt in p[rimo] gradu. Aer[que] yo ſeptē annos traſ
iens: calid[ui] eſt in tertio. Mediocre q[ui] eſt a duob[ui]
vſq[ui] quattuor: calid[ui]m in ſecundo. Quanto enim vi
num habet calo[ris paucitatem: tanto humidus ap[ro]
probat: et quato[rum] calid[ui]s: t[ato] ſiccius. Auiu[que] ergo lau
dabilis alia eſt diuuerlitas q[ui] eſt quitupla. T[ha]na eſt co
lo[rum]: ſecunda ſapo[re]: tertia odo[rum]: quarta liquor: quinta
debituras eiuſq[ui] foritudo. Colo[rum] generaliter diuidi[
tur quadrifariam. Duo enim colores ſunt simplices:
id eſt albus et niger. et duo e[m] bis cōpoſit: id eſt au-
reus et rubeus. Sunt et alij colores inter bos duos:
t inter etremitates ſuas: id eſt glaucus et roſeus: q[ui]
ſunt inter rubeum et album: et palmeus et subalbi[
dus: qui ſunt inter aureu[]s et citrinu[]s: quod pos[ui]num
intelligere ſenſualiter et intellectualiter. Auiu[que] enim
de alb[is] vuis factum: in p[rimo]dio e[m] albi[que] p[ro]pter
aquolitatem et cruditatem: et defectionem ſui ca-
lo[ris] naturalis: ſed cum aliquantifer inuetauerit
et vinum annum tranſicrit: calo[ris] eius conſoſtatur: et
ipſius humidis minu[n] tur: ſitq[ui] colo[ris] subalbi[d]
q[ui] ſi plus inuetauerit: vt duos tranſeat annos:
multoplus calo[ris] eius augmentatur: ſuiq[ui] humidis

Dietarum particularium.

Fo. cl. 11.

tas minuſt: fitque ſu? colo: palmeus. Qoſi iteru plus
fuerit versus: et quattuor annos tranſierit; ſuaſ? dige-
tionem cōpleuerit; et naturalis calo? in ſtatu venerit
color? eius ſit citrin? Similiter vinu? de rubeis vuis
in initio eui adhuc eſt crudi: eiusq[ui] calo? defectus: co
lo?em habebit albedin? vicinum. Liuſ? vinu? tranſierit
annum: et conſoratur calo? eiusq[ui] digestio? et deſcen-
dunt terrena ad ſuum locum naturale: et incipit clari
ſicari: ſit mediore inter rubeum et nigri. Si autem
duos annos tranſeat? calo? eius ſit conſoratio? ſuaq[
]cōpleuerit digestionem: et deſcendre terrefte ad intere
riona: et clarifica: ſit rubei coloris. Iſalam ergo in-
telligimus vinum album et nigri eſſe minus ceteris
calidum: ſed album magis q[ui] nigri humiditati per-
tinet p[ro] ſui subſlitare et aquolitate ſibi domiſtate:
et groſſitate atq[ui] terrefreitate nigro domiſatibus.
Hoc teſtari videtur nigri videls ponticitas: albi inſi
p[ida]tas qui in ſapoze aque videt vicinam, vnde Ba,
nullum inquit vinu? inuenitur ponticu? et groſſum niſi
nigrum vel nigredini vicinu? Similiter non inuenie
mus vinum subſtrile et aquoſum: niſi albus et albedini
vicinum: p[ro]pter hoc albus eſt subſtriluſ: munſuq[ui] co-
mictiones ſuſcipit: eſt et ſenſui ſ facile: cito digestiu?; et
velociter venar[us] perſoziu[n]i et vinae p[ro]poucativum:
parom tam[que] nutrit p[ro]pter ſui leuicitur: vnde cito in
caput aſcendit: debileq[ui] facit ebrietatat[em] cito diſſol-
uenandam. Nigrum ho cōtrariu[m] eſt iſt. q[ui] groſſus eſt
et durus ad digerendu? et viſſicile ad penetrandu[m] viā
venar[us]: et vin[a] p[ro]p[ou]canda: groſſum q[ui] dat nutrimē
tum: p[ro]vinde ad caput aſcendit: ſed cum aſcendit facit
ſo[tem] ebrietat[em] ad diſſoluendu[m] tard[a]. Tina ho co-
loſes mediecriotur inter vtr[ato]q[ui] c[rem]itare habetia:
quanto ſint ab vtr[ato]q[ui] c[rem]itare remota: albi vi-
delicet et nigri: tanto ſunt calidio[ra]: q[ui] calo[ra] cop-
eſt in tertio gradu: atq[ui] ſunt ab vtr[ato]q[ui] c[rem]itare
dus fatis remota: ſtātq[ui] in media medio[ritate], iRu
beu ho eſt nigro in groſſic[em] et duric[em] vicinu[m]; id[em]co
nutribiluſus eſt oibus excepto nigro: pari[n] t[em] p[ro]ou-
catvinam: et tarde caput aſcendit: et duru[ra] facit ebriet
tatem diſſolutioni difficillu[m]. Itoſe[u] ho de rubeis
vuis factu[m]: et palmeu[m] de albis ſunt vicina vuis albis
in leuicitate et digestio[u]is facilitate: ſed alb[u] ceteris eſt
leniu[s]: q[ui] nihi[li] ab aqua diſſert niſi in aliquātula pon-
titate: vnde non ſuffert aliquam com[tr]itionem. Iſal-
meum vero melio[u]is eſt ſapo[u]ris et odoriq[ui] c[etera].
I[po]vinde vaforiu[m] eſt perſoziu[m] p[ect]o[u]ris et pulmo-
nis cu[mi] ſcreatib[m] m[u]dificatu[n]. Subalbidu[m] no adeo
laudādu[m] in actione: alb[u] ho et aquoſum null[u] m[u]di-
ficatione facit: p[ro]pter hoc ſecurius datur feblicita[\]tibus: et ſ facile cum vin[a] fumo et ſudore egreditur.
I[de]coq[ui] I[ippo], uſſit voleribus munificare p[ect]o[\]ra subalbidum dari vinu[m]; et dulce vinum melius eſt
in hac actione q[ui] subalbidu[m] q[uin] dulce ventre hume-
crat: vin[a] t[em] non puocat: groſſum e[m]i eſt et duru[ra] ad
aperi[ed]os poros: ſubalbidu[m] aperit poros: citoq[ui]
venar[us] vias aperit; et velociter ad velic[a] veni[es] fo:

ras eijetur: ceteris ergo ad prouocaudā vinā conne
nientius eſt. Lirinu[m] ergo et glaucu[s]: q[ui] ſunt ab e[]
tremiratib[m]? i. albo et nigro quanti[que] opot[ur] remota;
ceteris ſunt calidio[ra] et leuio[ra]: faciliu[s] caput aſſe-
dentia: et magis ceteris caput p[ut]cutionia: implect e[m]
caput p[ug]itiu[n]o fumo: facileq[ui] comouet ad e[br]ietas
tem: ſed tam[que] leuiffime diſſoluitur. Oppoſitio talis
nobis fit a sophiſtis. Lur diſticiu[n] vinu? citrinu[m] et glau
cum ceteris eſſe subtilius et leuius: cum albus vidca[re]
subtilius et quaſi aqua. Quib[m] sic respōdem?: in mul
tis locis hu[m] libi[que] dicti eſt subtilē multis modis e[]
aliquādo e[m] aliquid dicitur subtilē p[ro]pter ſue actio-
nis velocitatē et for[ti]tudinē ſue penetrationis: ſiut
piper: c[an]omu[m]: ſinſi[ber] et ſimilia: hec e[m] in ſuis
actionibus ſunt for[ti]tima: nam subſtriant humo[res]:
co[rum]q[ui] feces mundificant. Eſt et alio modo subtilē:
ficat rea facillimē paſſiu[a]a ad obedi[n]di nature et vir
tuti diſgestiue veluti ſiut laudabiles p[ra]ſces et ſou mol
lia. Eſt et alia subſtritatis inſterio[m]: quæadmodi[n] eſsen-
tia et nutrimentu[m] laudabilis e[bi]: ceu panis bene co
octus et mundus: et t[ar]na: et pulli gallinacei. hec e[m]
laudabile generant sanguine. A[tn]um ergo album l[]s
ſiut subtilē p[ro]pter ſui liquoriu[m] tenuitatē et ſue facili
tem diſgestio[n]is: R[uf]um ho et glaucu[m] et citrinum
subtilia ſunt in ſuarum actionu[m] for[ti]tudinē: feces hu-
mo[rum] attenuantia et expellentia et mundificantia
claru[m] faciētia: q[ui] planiu[m] in ſuo loco dicturi ſum[que].

[Superius] determina[ut] y[faac] de dieta a potu ſumptra
qui eſt potus t[em] yt aqua: h[ac] ho a vino qui eſt cibus et p[]
tus. E[t] diu[i]ndif in duas: q[ui] p[rim]o determinat de poru[m] com-
muni et naturali. S[co]a aut[em] de speciali et artificiali verſus ſt
nem libi[que] vbi dicit. S[apa] groſſio[m]. [Quer]i[rum] ſtra
pluuialis ſit melio: videtur q[ui] non: ſm Ariftote. tertio to[
pico]: p[ro]pter q[ui] v[n]nu[que]doq[ui] tale e[ſt] illud magis: ſed ſm
vult ſuicen. E[ra]ſa, aque fonti: ſi per pluuiales c[eter]io[n]at:
q[ui] turbantur f[ic]ut dicunt: ergo illa erit d[eter]io[m]. I[tem] ſi-
cut innu[i]t omnes aucto[res] aqua pluuialis eſt calida et p[hu]
mi[d]a subſtriluſ subſtantie: ſed talis cito putrefit: ſed nullu[m] ta
le e[ſt] laudabile: i[git]ur. I[tem] aqua ſm aucto[res] quanto ſim
p[li]cior: tanto melio[m]: ſed aqua pluuialis eſt compoſita e[ſt] eo
q[ui] ab aquis falſis et dulabibus et eſoliu[i]: i[git]ur. I[n] cōtriarium
ſunt omnes aucto[res]. [Quer]itur que pluuialis eſt melio[m]:
aut eſtuiu[alis]: aut byemalis: videtur q[ui] eſtuiu[alis]: q[ui] ſm Ba.
q[ui] deſcinditur ab alioqu[ui] atteſtatur e[m] a quo deſcindif: ſed
aque eſtuiu[ales] pluuiales ab aquis eſtatis q[ui] melio[res] ſunt
in e[ſt]ate deſcindun[que]: i[git]ur. I[n] contrariu[m] e[ſu]ic[em]. cap. de eo
quod comeditur et bibitur: oicens q[ui] nulla eſt d[eter]io[m] illa
que e[ſt] niue et glacie eſt generata: ſed aqua pluuialis eſtatis
eſt p[ui]uiu[n]odif[i]: i[git]ur. [Quer]i[rum] q[ui]are aqua pluuialis ve-
niens cum tonitruo melio[m]: eſt vt dicunt aucto[res] et p[ra]ctici.
[Quer]itur v[iter]ius v[tr]um fit fr[it]pica: videtur q[ui] non: diſ-
cit y[faac] in dietis v[n]mueraliuſus q[ui] fr[it]icum eſt fr[ig]idum et
ſic[ui]m: ſed aqua pluuialis ſm aucto[res] eſt calida et b[ui]m[i].
igitur. I[tem] ſicut o[di]cit y[faac]. fr[it]pica: eſt in groſſa subſtan-
tia: ſed aqua eſt subtilis subſtantie: i[git]ur. Ad p[ar]nu[m] queſt
tum o[di]cendum q[ui] de vere loquendu[m] eſt dupli[citer]: aut reſpe
cetu ſui et b[oc] modo ſaniu[m] eſt q[ui] aliquod tempus: aut per c[]
parationem ad c[or]po[m]: et hoc dupli[citer]. Aut illud corpus
eſt mundu[m] omni[que] carens o[cc]asion[e] morbi: et ſic eſ ſaniliu[m]:
aut c[ó]paratur ad corpus habens in ſe caufam e[gr]uditio[nis:
et ſic n[on] eſt ſaniliu[m] q[ui] h[om]o[mi] e[gr]uditinē h[ui]s de potentiā ad
actu[m] oucre: mouet e[m] h[ui]o[res] ab interio[r]ib[em] ad c[er]tiora[m]:
vnde morbo[m]i eſt generatiu[m] per accidēs. Sic de aqua plu-
uiali eſt loquendum ſm ſe: et b[oc] modo melio[m]: eſt ceteris
quoniam e[m] cali. E[hum]i. subtilis: clara: dulc[ia]: et rara: et ſic
laudabilis a parte complectionis et c[ó]positionis. Si aſt de

Ziber

ea loquimur in comparatione ad corpus; hoc eft dupliciter:
aut ad corpus mundi carens omni occasione morbi; et sic
eft saniflima; aut ad corpus immundi habens humores pa
ratos putredini; et sic eft illaudabilis; qm cito putreftit; et
in humo; ut putrido; si naturæ vel putreneri parato; cito con
uertitur; et nullum tale cœpit vbi timetur putrefactio. Ad
alid argumentuï dicendu q pœnon puenit a parte subitæ
tâque pluialis; sed a parte mot? T iue cadetie. Ad alid
dicendu q per verum est recepta in co; poe immudo. Ad alid
dicendu q et q pœuis sit solroluta ex diuerſis aquis ficut dulci
bus et falſis; hoc tamen fit per resolutione partiï subtilium
que aduinciuſe mifcentur que ſunt homogence nature: quia
habent ſimiludine rere eandé z omnimodam: et q2 partes
eius ſunt vniforme non ſic partes aliaruz aquarù; ideo eſt
ſimplicu; et melio; Mon em componitur ex partibus falſis
aque falſe a qua resolitur: ſed a dulcibus ficut dictum eſt.
Ad alid queſtuï diſo q eſtatis eſ melio; q; ab aqua, ſubtilis
liòſi resolitur et mudiſt. Et qm aer in quo ſit ghatioque
pluialis eſ subtilio; et mundi; et inde pluia me toatur.
Tertia cauſa eſ a parte ſolis qui eſ tozious actiòs in eſta
te cù habeat aspecți directi tunc ſuper hec inferio; æquo
potentiò eſ in elevatione fumo; ab aquis er quibus ma-
terlittere generat pluia. Item potètio: eſt in ſubtiliatioe
eius cum in aere moratur; et per aerem deſeendit qui diſpo
ſitus eſt in calidate eſ ciccitate: que qualitates ſunt ad ſub
tiliationem facientes. In byemo; eſt ſunt oës oppoſite; ideo
calato; et pluionalis eſt melio; Ad alid argumentus de
Auicen, dicendu q aqua eſ nine imediate generata nondi
per cala; eſ folius ſubtilata; et depurata deterior: eſt; et ſic loqu
ui auicen. Sed tamen in eſtate; q; per actione calo; sis ſolis
aqua eſ nine generata ante; ſuum compleucrit deſeſum
ſubtili; et mundiſac: nec remanet immunda in ad
nos peruenerit; ideo melio; dicif; vinde in principio ſie ge-
senationis non eſ laudabilis; ſed in fine, ſid alid queſtuï
dicendu q aqua pluionalis cum tonitruo generata eſ subtili
liò; et purio; et hoc per actione ignis in nube aqua; extin-
cti; ficut eſt aqua in qua ferri calidiflimi ſit ex dictio eſt
ubtilio; et purio; Tonitruum eſt eſt continuus ſonus popter
ignis extirpatione in nube vt dicit pbus; igitur eſ melio; tas
liò; q; ſubtilio; et purio; ſimplyci pluiali. Ad alid queſtuï
dicitus dicit q non eſ calo; pout ſipticitas eſ vna ſpecie ſa
po; eſ; sed dicif ſiptica; q; ventris reſtrictiua. Et ideo du-
plex eſt ſiptici; quoddam eſt per ſeyt cooctanus; eſ in groſſa
ſubſtia talis ſipticitas fundatur. Aliui eſ ſipticus per ac
cidens ſes q; diuretici; v. vine prouocatiu; et ipſius multis
tiplicatiur. Et q; vt dicit Bal; in cémento fupia; pionostica
tria ſunt que augmètata ſe diminuït; vt diminuta ſe augme-
tant; ſeils ſudo; egeſtio; vt vina, vnde v; vine augmètatio eſt
cauſa diminutiois egestionis; eſ sic constipat yentrè de pace
cidens; eſ hoc modo pluionalis aqua dicitur ſiptica; ita dicit
quidā. Alii cauſam ponit; q; ratione dulcedinis natura me
bœzum eſ auída in atrahédo; et retinédo; et cica e multi res
triné; et ideo ſiptrica dicitur. Alii eam dicit eſſe ſlipticá ras
tione còplectionis; dicit eſ eam eſſe calida; t habere aliquā
tulam ſiclitatè ratione eius agitatiòs in aere calido; qm di
cit Bal; fi calidu perfeueret associat fibi ſicif; ideo popter ca
Alh dicit q acquifuit ſipticitatè ratiòe illi q ab aquis
ſalſis eleuatur. aqua eſn falſis ſiptica eſt; t q6 deſendif ab
aliquo q. Sed ita ſolutio mihl yaler; q; dicti eſ q resoluk
tio nò ſit ab aquis ſalſis niſi partiï ſubtili; et dulci; et pœ
patet ſolutio ad argumentuï. Ilam aqua nò eſ ſiptica per
ſe; ſed per acadens; vt viſum eſt. Queritur vtrum aqua
cœpit in febrib; apparet q non; q; cito pati; a calido p; o;
pter ſui ſubtilitatè et popter ſimiludine ei9 in còplectione
cum calido; ſed nullum tale cœpit in febrib; q; in ipſis tis
metur de inflamatio; igif. Item dicit Hippo; in regimès
to acutori; q aqua cito converſit in genus cholerici; igif.
In contrariu; eſ Ras. Auicen. et practici. Æt dicit Hal, in
ſequi, cur a fit per contrariu; ſed k. büss eſ mala còpleno ca,
t ſic, et aqua eſ fri, et pu, igitur. Querif quem humo; em

aqua habeat generare. Querif quequa fit melio; aut
cocta aut cruda. cocta fit deterior; videq; q; ignis agens
in quacùs materiæ ſuper illud q6 eſt in ea ſubtilie consumit
quantù poterit; ergo agens in aqua q6 eſt ſubtilie in ea cùſo
mit; t in vaporem resoluit e groſsium; t terreſtre manet; ſed
aqua quanto ſubtilio; tanto melio; igitur. Sed contra 06
ctum eſ q aqua pluionalis eſ melio; nec eſt melio; niſi q p
actione calo; sis celeſtis clario; ſubtilio; t mudiſt efficitur
ſed aqua cocta ſimilio; eſ illi q cruda; h5 dicit Anſto; q5 fim
lius eſt melio; meli9 eſt; igif. Querif de nüe vùt ſit ce
ters melio; z vtq; ſit ceteris frigidio; videq cruda; h5 dicit Anſto; q5 fim
dicit aucto; aqua melio; a p comiónione parti; aerearù ci
aqua; ſed in nüe eſt mixto partium aerearù et bus
ſigni eſt leutitas; igitur. Item q fit calidio; dicit Hal in de
ſimplici medicina q res frigidas ſubtiles inuenire non po
tuit niſi acutus; z reddit cauſam quare z quomodo ſit acerù
ſubtilie; ſed aqua nuuis vel niſ; eſt ſubtilis; ergo non eſ frigis
da h5 calida. Ad primi qſitùs respòſe q in fed, plegmatica
aut melanpolica aut de cholera plegmati admira; nullo
modo cœpetit. Sed ſi fit de cholera pura quando; cœpete
quandoq; nò; q; plura ſunt confidérada; pimo virutus ſe
titudo; deinde eras iuuetutis. Item q fit bona habitude,
Item q una ſit còtrarietas a parte tèp; q6 q tempus
ſit calidu. Æt q habeat vícera ſana; pectus ſani; q nullus
ſit timo; e de apoſtemeta; b; cuitur q nò time; de aliquo
niſi ſolù de mala còplectione calida; ſicca a materia cholerica
puraveniſte, e cœpit cœpetus potus aque; e cœpetit ſolù in qu; n
titate magna; q; ſi in parua quantitate datur cù calo; ſe
bis potens eſſer ſuper illam cùuerteret eam in genus cholerici;
t in cholera mutare ſe effectuie q non materialiter vt
dictum ſuit ſuperius. Sed ſi in magna cœtitate verut; eſt
potens pufus materia mo；bi e digerendo; ingroſsio q5
z ad epitum e expulſione habilem faciendo t malà complexi
ionem alterando; debet e；mi patiente presentari in van
se claro e; agitari co；ca e vt ardentius appetat; z debet eſſe
in maiu; quantitate q5 luſtinere poterit. Et ideo pater ſolui
to ad argumenta; q; q; ſi in aqua in paucia cœtateque q5 in via
diere e；no medicine; cœuertif in genus cholerici; Ilia in via
medicine datari e；n in magna quantitate potatur; vi; diete
gi in parua. Ad alidu oubui; d; q in gen; cholerici; puertu
ſim q vult Hippo, q hoc ratione cù; nientie materie; quia
aqua eſt ſubtilis ſubſtantie; q cito ſubtilibus ſicut cholera.
Item ratione agenſis; q ſic loquik Hippo, qin in ſebus
actus forto; eſ calo; q vêhemes; q ideo eſ potens cùver
tere aqua in ſui naturæ cholere; q hoc effectuie q non mate
rulerit; per hoc patet ſolutio ad primi; q mai; eſ ſimilitua
do aque ad cholera q ad plegma fri. licet in qualitatibus
ton ficit. Et q arguaf dicit Konstanti; q humo; eſ ſunt ſu
liij elementuï et appropiat vniſque humo; eſ ſuo elementi;
dicés q cholera; po；p; on; a；g；p；le；p；
gina; q terre melanpolia; igif. Repò; q ita po；p；o；po；po；to
atenditur penes complexione e；n non penes ſubſtanti; e；cœ
uertitio e；p principalis ratione ſubſtatie in qua aqua plus co
municat cum cholera. Ad alidu dicendu q in via diete plus
cœpetit cocta q5 cruda; q; ſubtilio; e vario; e magis e；uo
adbarit ad medbia; q ipfium penetrare facit; ſed in ratiò me
dicine plus cœpetit cruda q cholera ingroſſat; q ca. q ſic, cœ
plectione magis alterat. Aliter dicq puple；e aqua. Quæ
dam pura; ſimpler; z vniformis nature; z homogence i totos;
z in partibus; z hec eſt cocta melio; q5 cruda; q; ita per de
coctione ſubtiliatur et melio；aſ. Eſt autes alia aqua groſſa
non pura nature etherogenee; q talis deterior; eſt cocta q5
cruda; q; in decoitiòe partes ſubtiles e；p；alant q groſſe re
manent; q ſic patet ſolutio ad argumenta. Ad alidu dicem
dum q niſ ceteris aquis deterior; eſ; qm frigidiffima eſt et
frigidum nervos percuſit z necet ofſibus z neruus; q; qo
machus eſ neuropus; z matime os eius ideo iſp; ledit qua
re non eſt bona. Item humo；es ingroſſat ratione frigiditæ
tis. Item groſsio; eſt alij; q aqua quanto groſsio; nato pe
ſo; Item frigidio; eſt, ad argumentum dicendu q a er eſt
in niue per interceptione e；n non per admictionem. Ad alidu
q6 dicit Halie, q res ſubtiles frigidas pe, dicendu q aqua
non eſt

Dietarum particularium.

Fo,clij

non est fubtilis ei leuctur in aere: q: hoc non est per natu? ram fue subfistantie fed per naturam aeris intercepti: iò nò vetat. Ad aliud p5 solutio per idem: q: i aer effet de iubitan tia fua p admictione effet calidus: fed non fice:igitur.

De diueritate vini ppter lapoem.

Jueritas ait vini ppter lapoem multipler eft: ghaliter ait quattuor modis: eft em dulce: eft acerbii: eft q5 abufiue dicif inlipidum: eft e forze in lapoë et odoe. Sunt etiam inter hoc extremitates alia medioaria de eo? lapoibus còpolita: funt et occulta ad còpcesbendèdi no? noia. Dulce calidii ê in fòdo gradu: fies cum in primo: aliquantulii humiditati pertinet: pio? pterea eft groſſum et illaudabile in ſua actione: nifi q; ventrem soluit: q; in oi re dulci vis laxatia u coslatiau inuenit. Æd vinam ſi aliquid inuenit in eo? poe q5 illius vini atrarium fit actioni: et copbetur ad ercendum: calefit et bullit: ascenditq; ad ſuperioſepartem ſtomachi: et convertitur in cholericos humores: fitimq5 gnat et vêtolitatè inflatiua in ſupiori pre et latere: nociuq5 oppilationè in epate et splene generat: lapidem in remibus creat: marime ſi inuenicit hec medra talibus passionibus pparata: aut digeſti uam virtutem debile. Popter hoc caucant illud q; bus groſſa et hûda onatur natura: q; i affuenerint eo: pefecto in hydropicam incitù passionem: q; cum ſui viſſoſitate et groſſitate liquoſis implet venas de groſſo ſanguine et turbido: et oium carnium raritate groſſam accumulat ventofitatis: q; eft ca generandi oppilationè, vnde Ba. dulce inquit vinu? non ſoln eſt oppilatiuum: fed inflatiue ventofitatis generatiuus in epate videlq5 et splene: oibulq5 medris ecepto pulmon: eiulq5 oppilationè apit. Lâ: epar oppilas et pulmonis costipationè aperiès fit ppter vias eo: uq; q; cu vent ad epar per largas vias: et magnâ viâ. venas q vocatim porta: itanſp ibi digeritur; decunde ad subtilissimas venies: vias q funt in ſua pcauitate non pòt fer trâlire p anguſtas vias: qre ibi pmanes oppilationè facit et apoitemata creat ſm ſui natura: pulmonè ait nò filr còtingit: q; prùm venit p anguſtas et ſubtilès venas: cuq ibi digerat: venit in pulmonis canales q funt largi: et poſtat ſecu quanti ſe fec habuerit p vie largicitatem: ca expellit cuj ſputis et ſecreat: ppter hoc oulce vinum adiuuat ad munſadicandam et expellendâ ab eo fecem: eiulq5 diffoluit oppilationem. Jllud tîn caucantq5 bus generatur fitis: eo: uui caloè augmêtat: et hûditate ſalive de ſiccat et ingroſſat: fitis quali creta u annectitur cana libus pulmonis: vnde induratur ad ercundu. Huif modi etiam vinum dulce diuerſum eſt lapoë: odoe: atq5 liquo: eft ſed tu huic vino: ppium eſt oulcedo cù nigredine groſſitie tur bidititate: vnde Ba. Hûq in uenitur vinum dulciflimi q5 non ſit nigru? et groſſu? q quanto a nigredine et groſſitie remouetur: tâto mi nus eſt dulce: e vincem h5 lapoem. Hdeq5 qdcuq5 vinum dulce rubori: et claritati ptinet: et bibitn quan tum opoſter: e ſm q5 nature ſufficit: fit conueniens egritudinem ecreuntibus: et quibus fuerat neceſſaria multitudi nutrimenti: fed tîn eo? corpora q funt de bilia non poſſunt ca suſtincere: ſicut hip, dirit: Facili?

eſt repleri potu q: cibo, iter? Ba. Non opoſet caue re vinu? quibus groſſitudo cibi conuenit: marime ſi vinum pertineat rubori: et claritati: fed tîn qui patiun tur in viceribus defectionè: epate videlq5 splene et re nibus: e quos corpora hydropili apparata funt: ab omni genere dulcis vini funt copbendit. Ponticum Æovinu? q5 acerbu? d: darius eſt et grau? t: tardiulq5 digerit: venaq5 difficilius dulci pfoſat: q5 dulce cali dius eſt: acceprabilio: em lapoë h5. Ponticu? vero. i. acerbum videtur eſſe terreſtre: alperum habens ſapoem: vnde difficile eſt ad pfozandum venas: neq5 vinam: neq5 egeſtionè: aut fudo: puocat: no ergo bonu? ſanguine generat: ventre inde t întektina conſo: pfoſat: fit ingit ergo egeſtionè de ſtomachi defectio: e marime ſi ſoluto ca calo: fiat: cu? ligna funt rafu ra inſte: tno: vni Dial. vinu? inquit acerbum Diureti cu eſt. Sed neſcimus q5 intentio: hoc dirit: q5 tamè ſic poſſumus intelligere: q; ſi paru fuerit ponticum: claru? et subtiliflimi in liquo: multuq5 comiru? non eſt nociu? pectori? et capiti: ſtomachi calo: em extin guit: e vina? puocat. Alinu? ait inlipidus melius eſt pontico: q; temperatu? ad còparationem ſiptici: vii congruit calidas hûtib? coplexiones: marime tîn ſto macho: paq tîn nutrit: citoq5 p vinam eijcitur. Alinu? q5 fo: ſtillimu? eſt: ceteris eſt calidius et forto: iis actio nis: citoq5 caput ascendit ac bullire et feruere facit corporis humores: vnde fumus caput ascendens no cet cerebro: menteq5 pcutit. Necesse eſt ergo vt cau: uucant illud quibus onatur còplexio calida: nifi mul tum fuerit comitum: q; i comitum fuerit quantus opoſet: e vt decet accipiatur. i. ſm q5 cœmenti etati bus: tepo: t: regionibus: conſuaditini: eſt laudabile: q; groſſos diffoluit humores: vias venaruz de putre dinc mundificat: atq5 putredinem et ſanguinu: clarifacit. Senibus ait et qui eo: etati vicinantur: pio? ppter coadunationem ſuperfluitatis in eo: corporibus fit hûdi optimum vinu: marime ſi puritati fuerit vicinu? q; eo: calo: eſſo: conſo: pfo: crudo: nq5 abudâ tiam diffoluit humo: um. Hdoinde conuenit quibus collecti fuerint groſſi et crudi humores.

De diueritate vini ppter liquoem.

Jueritas ait vini popter liquoem trîpler eſt: aut enim subtile aquoſum: aut ter restre groſſum: aut mediocre. Alinu? autq5 subtile aquoſum ſemper inuenitur cu: albedine et claritate: vnde facile eſt in ſtomacho: cito enim digeritur: e venas perfo: at: vinag3 p: uocat. Hdeo vtile febricitantibus: quia non fo: titer: calefa cit: neq5 mentem percutit: nullum etiam cerebro vel neruis inſert nocumentum. Si vero fuerit mi: cum erit melius: marime ad eſtinguendam ſitim. Alinum vero terreſtre e groſſum oppoſitn eſt subtili et aquo foru: vnde q; groſſum eſt: plus ceteris ſtomachum grauat: ourum enim eſt ad digeſtionem facienday: e diſſicile ad perfozandas venas: vinam non p: uocat: tardi: eq5 ad caput ascendit p: popter ſui fum: grauitatem atq5 groſſiciem: idcirco non facit eb: ictatem: q; tamen ſi fuerit: cito diffoluitur.

De diueritate vini ppter odoem.

v

## Líber

Jueritas vini ppter odorem quadrifariā diuiditur. Aut eſt odoriferi cito ſensus pſoans odorabilem; et in pelliculis cerebri ſtantem: qd ſit p ſui leuitate et q: aronicatiu eſt. Et et vinum nullius odoris p groſtitate ſuiſGRAVITATE. Tertium eſt inter subtrile et groſium leue et graue: mediocre. Quartum vero horribilem h5 odorem: ſenſuiſq[ur]s corruptionis illatum. Alinum odoriferi ſuum liquoſe ſignificat eſſe subtrile; et peratum: oſq[ur]s ſordicie mundificatum: penituſq[ur]s diſgeſtus; vnde claru ſanguinem g[ui]nat et landabilem: et mundi: coridis ergo cofortatiu: aiamq[ur]s letificat; et anguſtia expellat: q[ui]m mundificat ſanguinem a ſordicie in corpori eſtiftente: expulſaq[ur]s ſanguinis ſordicie fumus groſſus: turbidus et obscurus: ſolitus natura l[ui]s caloſis lumen obscurare expellitur; vnde fit c[ui]e leticie; ppter hoc ergo h[ui]mo vi[n]ni oibus etatib[ur] q[ui]s c[ui]oſtrariu ab eo eſſe ablatum; p[inde] vinas, puoſcat: c[ito]q[ur]s ad caput aſcedit; et facilline ab eo inebria tur: ſed t[ui] c[ito] ab ea liberabitur. Alinu q[ui]s q[ui]d nullius odonis eſt: innuit ſue fumofitatis groſſitatem: grauitem et indigetibilitates; id c[ui]co illaudabilis eſt nu trimenti; ppter hoc ergo nec mundificat: nec ſanguinem clarificat: neq[ur]s cofortat cor: nec creat leticiam. groſſos etiam augmentat humores: et ſuum turbidum generat et obscurus: quare fit c[ui]t trificie: ſed t[ui] ppter ſua gravitatem et groſſitatem: n[ò]o c[ito] in caput aſcen dit: et eb[ec]itatem generat: q[ui]s ſi fecerit dure tarde q[ur]s diſſoluitur. Alinum inter subtrile et groſium eſt me diotre: cu[u]is odonis mediocris fit actio et paſſio e[pi]: ſin q[ui] e[pi]t quinque vel remotu ab eo[rum] extremitatem: ſi enim remotum fuerit a bonitate maluſ erit ſi vero a malignitate bonum erit: q[ui]s ſi c[eter]it in meſio eo[rum] erit mediocre. Alinum q[ui]d grauez et borib[ur]lem h5 odorem eſt p[ell]imum: et ſin ſui odonis horis bilitatem et gravitatem nocet cerebro: et grauat: et p[er]cutit mentem: pel[li]culiſq[ur]s: cerebri inſert leſionem: et p[ell]imum generat ſanguinem: marime ſi eſt ponticiu vnde Ba. opoſter inquit caueri a vino boribil[em] naſturam et gravitate h[inte] marime ſi ponticiu eſt: q[ui]s ſu rum eſt diſgelioni: diſgetum etiam generat ſanguinem malum.

### De triplici vino.

In[um] tripl[er]t e[aut] e[n]i forſtiffimum: vel de bilil[um]i: aut mediocre. Sunt etiā iter hoſum extremitates: q[ui]dam q[ui] ſenſus diſcerne re nequit. Forſtiffi[n]u vero c[eter]is eſt calidiuſ: c[ito]q[ur]s ad caput aſcedit: et ment[è] percutit: q[ui]s ca put de multis et calidis implet ſumis: q[ui]d hip, vocuit inſqueum vinum. Alinum q[ui]d eſt debilil[um]i: actio nem h5 ſupiori oppolitam. Alinu q[ui]d hip, dirit aquo ſum vinu: mediocrem h5 actionem: ſin q[ui]s eſt vicinuſ vel remotu a bonitate vel malignitate extremitatu illor[u]. D[omi]no q[ui]s c[ou]pleu[n]i: ſingulariter e[ſ]imply[vini] diuerſitatem: et vnſu[cui]ſq[ur]s p[er]ictat: opoſtet nos

totam ſinire vini c[ou]poſiti diſputationem. Impoſſi[bi]le eſt e[n] vinum inueniri aliquo ſapore: colo[re]t odo re carens.

### De vino albo et nigro.

Meipicenduſ ergo eſt ab albo et nigro: que ſunt oin extremitates: et o[es] colo[res] quos inuenimus: ſunt et eriſis compoſiti. Albo vi no ptinet defectio odonis et ſaporis: nullas ſuſſert com[ition]e: et raro inuenire pos[ul]us vt ſit dulce vel p[ò]ticiu & groſium. Alinum q[ui]d eſt subtrile: de bile: inſupidum: et null[as] ſuſtincens com[ition]e: min[que] c[eter]is calidum eſt: facili: oq[ur]s diſgeſtione: et c[ito] ve nas o[es]q[ur]s corpori penetrat poro: et velociter e[pe]pelling: p[inde] min[que] eſt c[eter]is nutribile: et plus aliis inſrigidat: et calo[re]m et ſi[mi]t extinguit: et vinam p[ro]uocat. Et p[on]ticium fuerit: necc[e]ſe eſt vt groſſus impoſſibile enim e[n] vinu e[ſ] ponticiu: vt ſui ſuluq[ur] non ſit groſſus: q[ui] vinuſ taliter eſtens illaudabile de nutrimentu: duru[n] ad digerendum: vinu n[ò]p[u]cat: ventrem oſſipat: tardo ad caput aſcendit: ſtoma chum et cerebru conſo[stat] et p[ro]o[de]ct malas bibentis bus aquas figuram corporis diſturbantes: eo[rum] e[ui]nuat quiſtrigidiſſam potancrent aquam vel nu[n]; q[ui]s ſi corruptibilis aqua bibatur: in malos c[ou]nercte humores: ſiclit ſuperius in tractatu aque dirim: v[n]i eſt c[ar]uipend[it] et debilita[d]i ſtoma[ch]i: oq[ur]s ſtoma chus eſſecerit: a totius corporis partibus c[ur]rit ad e[n] mali humores cholerici: ſiclit in ſtoma[ch]iis vide mus i[mi]nuijs aſſueſcētibus: c[ale]ſit e[n] ſtoma[ch]i p[er] c[ito]q[ur]s indigentia: ſtoma[ch]us ergo eo[rum] necc[e]ſario eſſict: q[ui] humores ad ſtoma[ch]i ſunt venentes q[ui]da e[ti]a ab eis fumofitas caput aſcedit et dolore ibi g[ui]nat. Sed ſi aqua c[ui]vino albo et p[ò]tico bibim: mi[n]tam: subtiliāt: et attenuat illa: ſu[n]ſis acumen mitigat ſiclit aqua vinu[m] meri tr[à]q[ua]l: oq[ur]s ſtoma[ch]i conſo[ta]t: et adiuuat ad deponendum oem ſua leſionem inſerius. Sed aqua frigidiſſima aſſo[rum] omni com[iti]o ne bibita: maratu[m] dat nocumentu [ſic]t iam dirim: Heruſ e[n]i ſtoma[ch]i et p[ector]is et ſi[li]um nocet: que ſi c[ui] p[à]dicto miſceatur vino: t[é]perab[ir] aq[ui] frigidiſtas ſtoma[ch]iis c[of]foſtabit. Sed c[ui] calida habetib[ur] na[tur]a n[ò] opoſtet c[om]ſceri: q[ui] frigidiſtas aq[ui] calo[re] e[n] r[u]t[é]perat. v[n]i Ba. calida[es] h[in]tibus naturas natura liter vel accideta[t]: plus ſit c[ou]neniſes aqua frigidiſſa ma vino: et ſi in aliquo tpe necc[ar]i[u]t[u] fuerit eis vinuſ alb[u]t[us] ponticiu pot[è]t. Et ſi vinum album dulced[io]nem h5: mediocre erit ad digerendu[n] inter alb[u]s et te nue t[on] ponticiu: d[uri]us e[n]i et tardius erit ad digeren du[n]q[ui] subtrile: faciliuſs vero pontico: p[inde] v[ro]q[ur]s e[ſ] nutribiliuſ: ventre humectat: ſtoma[ch]o t[n] nocet: v[é]toſitatem ac rugitu[m]i creat: ſed t[ui] e[ſ] nocumentum q[ui]s facit eſt debile et leue: ſui e[n]i dulcedo n[ò] eſt magna. nam cum albo vino dulcedo non eſt conueniens: et ſi eſt: necc[ar]iō[e] c[it] parua.

### De vino nigro.

In[n]o nigro ptinet groſſic[ies] liquo[ris]: grauitas odonis. v[n]i difficile eſt ad dige[ri]duſтарde ad caput aſcendit: multu[n] nutri: ve[n]as e[n]i de groſso ſanguine implet: ad diſ

["Dietarum particularium.", "Fo, cliiiij", "soluendum tardum, vnde Ba, Aidi domines palles\nfribus ludis vntentes: hoc vinum frequenter t e sive\nte bibere: vt ingrossarentur et fortitudine acciperet;\nqo cos ingrossuit et magnam vim est tribuit; et des\ndit eis nutrimentum carni vicinum poeine. Apoinde\nbonum est ei tuuensibus ante cibum datus fuerit. Se\nnioribus est incoenuens: et 2 ante cibu: et post cibiu\nq; ppter defectiones calo:is naturalis eo:z generat\noppilationem: et in renibus lapides fi illo affuecant\nHoc q; vinu: est multis modis: aliqii: est dulce: non-\nnunq; pontici: aliqii: vtrab: sunt in eo: ponticitas y\ndelz; et dulcedo: sed nuy: nigru: inuenit forte: vii: Ba,\noe: inq: dulce: I3 fit nigru: necessario: tno: no oe: nigrus\nnecessario est dulce. Migru: vero inuenimus dulce: et\nnigru: pontici: et aliqii: dulce et pontici. Migru: vero\nsola hui: dulcedine calidi: et z nutribilius: et plus ce\nteris vetrè humectat: et vinà no: puocat; ventolitatè\net inflatione creat: qd: i; ppter medicina: p: bibitur\nerit còtipatiuus solutionis et intestinoz defectione\ngiuste: fitq: no adeo nocumetu: capitè z neruis; ppter\nsue fumosificatione gratiitate: vntrius ad caput ascedit;\nppter hoc tardillime ab eo q: inebriat:\ndiu ab exbi稳定ate no liberat. vii: Ba, vinu: inq: nigre\ndini ptinens no h: tatu: calo:is quanti: glauciz citri\nnue: nec: tata: facit exbi稳定ate. Aun: vero qo dulce est\nq potici: grofli: duriusip: e digectioni: z magis vèto\nsitate: et inflatione: gnar: lapide etia in renibus: et op\npilatione in splene et epate: magilip ceteris vomitus\npuocat: et dolozem in capite z neruis facit.", "Superius aucto: determinavit de vino a parte sive ope-\nronis etatis et qualitatis quatuor: est et parte colo:is: in par-\nte vero ifa: est parte sapo:is. Queritur vtrui vinum còpè-\ntat cholerici: videq: q non: q: dictat Ba. q: oe simile augmè\ntat vium simile et facit I3 furere, et loquitur in complexione\nlapla: sed cholericus laplus est in caliditate et ficitate: ergo\nfaciet eum furere: et qo non còpetit: igitur. Item dicit Ba,\nsuper apbo. q: sola complecio temperata guaidet similibus\nt diftemperata diffimilibus: sed complecio cholerica est oif\ntemperata:igitur. Item dicit Bale, lupa apbo. Si\nmile est de etate complexione regione et tèpòe: fed in tem-\npo frigido no còpetit potus frigidus: ergo nec in còpione\nca. potus calidus:igitur. In còtrariis est ysaac innu:is\nvinu: adminitrari cholericos. Frescit dicit Bal: in tegni.\nHatura oim operatri: sed natura cholerici appetit vinus\nergo medicus o5 illud adminitrare cum fit minifier nature\nIste dicit Ba. i tegni. q: gen: 2. operatuui: fit p similia: I3vinu:\nest cholericum ca. q: ficit: ergo conferuat cholericos: igitur.\nQueritur vtrui còpetit pueros: videtur q non: q: fi\ncut dicit pbus. evi:q. et aialibus: spafmus er vino: vt pluris\nmum h: generat: sed in pueros multu: timendi est de spaf-\nmo: q: cito et de facili ca: incurrunt spafnim: ficut dicit Auice,\nigitur. Item dicit Auicen. q: dare vinum pueros est addere\nignem igni: fed addere igne: igni in conferatione fa. no: co\npetit:igitur. Item vini: virtutè aialem debilitat:naturalè\nvero confotat: fed in pueros virtus aitalis est debilis:igif\nnaturalis forbis. Item sicut dicit Aui. epilepsia est mo:bus\npueroz: qd ergo h:mo: mo:bi: pueros h: generare non com\npetit: fed vt dicit Auice. vinum epilepsiam gnat:igitur.yn\ncontrariis est ysaac oicens q vinu: còpetit oi etati. Que\nritur vtrum vinu: còpetat senibus: videtur q fic: dicit Arif.\nq senes sunt triftes et auari: q hoc est q: sunt melancholi:\nvnde in eis abundat melancholia: nec in eis sanguis clarifi\ncatur et depaturur: fed vinu: letici: generat et largitatè: igis\ntur. Item dicit yfaac q vinu: est calo:is et spirituus regenes\nratius:q: cito in ea puertitur: fed senes calo:e indigent et", "spiritibus: sed hec habent p vinu: igitur. In contrariis est\nBa. dices q vinu: virtutè aialem debilitat: fed in senib: est\nvirtus aialis debilis: igitur. habent e: capit debilia. Iste\nfim ysaac vinum in frigido stomacho acelat et aceti: infrigis\ndat: sed stomacbus seni: est frigidus: igif. Cad pumus re\nspondetur q fic. Sed nota q vinu: adminifrak in co:po:te te\nperato aut difterperato, fi in téperato fic competit vinu: me-\ndiores: nec nimis forte: nec nimis debile sicut vinu: bonum\nodo:iferu: vinu:fum: vnius anni aut duoz: annoz. Si in lap\nso t diftemperato co:po:te hoc est oupt: aut fili p: in pocto\ncalidatè: hoc est oupt: aut accidétaliter aut naturat. Si\npimo: mo: ficut in feblicitantibus: tuc: non còpetit vinu: i.\nIcdo: modo fic competit vinum debile aquo:um nouu: aut\nvnius anni: qm: tale vinum: etfi: fit calidus: eft t: frigidum\nrespectu còplexiòs cholerice: qm: còplexio cholerica est ca.\nin co:do gradu: q fic. vinum vero pietactum in primo: q fic in\ndebita quantitate sumptu: non intendit fuam caliditatem.\nSi vero fit laplus ad frigidu: tunc còpetit bonu: vinum for-\nte claru: odo:iferu: antiquum quattuor: aut quin: annoz.\nAd argumètum p:mi: dícend: est q illud eft versi de fili p:icto\nh: no de fili in latitudie formè remu:fi sicut ca. i primo t cal.\nin co:do p:ueni:it in forma: h: no in p:icto: q tale faci est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est calura\nle no: tatu: gravat naturam: ideo còplexio temporis plus co\ncompletur humane nature q: còplexio: cònaturalis effe:ritens\nin eo. Ad aliu: dubium respon:fi o aliquo: est q vinu: antio\nc: non fic simile: qm: còplexio: cònaturalis est e: cuius est co\nplexio: non fic vero tempus calidit: q: qo: alici est cal

["Ziber", "ſit p contrarii: ſed paralyſis eſt moſbus fri. et bu. et de maſteria pplegmatica hit: vt dicit Auic. ſed vinu eſt ca. ſe ſic igitur. Item dicit Ba. in de simplici medicina: q. ہ ک ہوں کوں کو میں کوئی مہدی کوئی کوئی کوئی کوئی کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur ideo quare ہوں کوئی کوئی کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کوئی کوئی کoq. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e. ca. calide: ſic ut e. pipe alijſs c[ui]n vinu ſit ca. generabit ca.egri. In 3uiu eſt ylaac et Aui. et oſes alij[us]. Ad primu dubiu q. vinum non ہوں کوئی کوئی کوئی کoq. Queritur p quâ viam vinu reuocat a fin copio. Querif quas egritudines vinu habeat gnare. Et videtur q. cholericas: q. ſic ut dicit haly ſimile eſt ſimili giam tur: igitur. Item ſin oſes doctores eſ rebus frigidis genere ratur egritudines frigide: et e.

Dietarum particularium.

Fo.cly

lior. vii. Ha. Alinu inquit lucens clau & rubeü medio
cre eſt inter roſeß und subtile: et nigrum groſsum et dulc
ce: ppter hoc non adeo groſſos generat humoſes. It
cut nigri: nec subtilat cos ut alb: quod cum fuerit
foret et odoſſerum: necſſe eſt fumus eius ſit subtilis
citoſs ad caput ascendens: Laueant ergo illud quo-
rum capitavel corpora ſunt debilia. C. Dulce vero
rubeü mult: iuua inſirma diu hîtes pectora: et pul-
monem: martime quos necſſe eſt mundiſtarci ei ſpu-
tis: et quibus ſputu eſt durus? et viſcoſum: hmoï enſi
ſputu: necſſe eſt pimo crpelli ei: re mediocriter cale
faciède: odide humectatua: poſtca subſiliatua: et mu-
diſcatua: ne humoſes duri et viſcoſi repugnâdo vir
turi: ſo obediant expulſiue: ſed potius generét groſs
ſam et durâ tuſum: et p eā venar: pectoris fiat crepa
tura: pinde ſi cum vino dulc et rubeo res fuerit miſ-
ta pectoris purgatua: perfecta et optima medicina
erit eide paſſioni. C. Alinum vero roſcum devuſis ru
beis: et palmec de citrinis: et hmoï ſunt mediocria
inter citrinu & glaucu: subtile et album: ideicirc ad co-
paratioe: eſt ſunt nutribilióia et in ſanguinem co-
nertibilioria. I. Roſeu: tîn facilius palmeo in ſanguiné
mutatur: ppter ſui calorem ſanguini vicinante: que
q: nun: inueni ſenitri posuſt: niſi clara in coloe et odo-
fera in odoge: necſſario caput leuiter petu: cerebro
ti: t: ſuis pelliculis: non ſunt nocéta: ppter eon: leu-
tatem: quare facile ſقا er c: eis ineſbiat: et leuſiſe
erinde curatur. C. Alinu: aſt aureu & rufum: q: me-
diocris ſunt têpois: têperata ſunt: in ſedo gradu ca
lida: ei: aſt ſunt vetuſta dônatur eis in tertio: gra. ca-
lo: Suntq: co: ſapores acut: i: et liquores clari: ſub
tiles aromatici: hîtes odoe: cito: caput petu: et im
plèt cerebri: de calido et pügiuio fumo: pellicul: etia
cereb: oibufc: neruſis nocent: i: deo q: hmoïvina de
tur eis qui naturaliter vel accidêtaliter ſunt choleri
ci: aut truſtibus vel labozantibus vel iuemiſtib? no
modicu: inſerunt nocumentu: q: corpora: co: caleſa-
ciit: et ad ſebem ca: comюucent: dolore: capitis: g̑hant
ppter nocumentum: q: co: cerebro neruſis: faciunt: ma-
kume eſi eſtuum fuerit tempus: regio: calida. S: tîn
non debemus arbitrarit: necumentu: faciāt er: mali
ſanguinis generatione: ſed ppter calore: q: caleſa-
ciunt et delicant co: corpora q: necſſe eſt: inſrigida
ti: et humectari. Aliqi: tîn bcc vina dolore: capitis de
groſſis humo:ibus in ſtomacho placant: q: disſoluſt
et: attenuant et ſerpellunt humoſes qui ſunt ca: dolo-
ris. P. ppter hoc ſi donentur humidas habentibus
coplcriones naturaliter ſue accidentaliter: vel q: de
lectationem et requiem amauerit: ſue eis data ſue
rint: quo: corpora multitudine groſſo: humorum
ſunt accumulata: tempus etiam ſit hyemale: regio:
frigida: iuuaumentum optimum erit: q: humoſes ina
niunt: venas et vafa corporis ab omni mûdificat pu
tredine cum viina et ſudo: e. Ha. bonum eſt inſt ve-
nas plenas habentibus groſſorum humo: calo: p
tinentium dari vinum subtile et album: aut ſubalbi-
dum vel roſcum: aut palmec medio re tempus ha
bentia: veritamen ſi humoſes ſunt groſſi: et frigida:
bonum eſt vinum citrinum et rufum: que ſunt medio

cris temporis: necnon roſeum et palmecum cum ſunt
vetuſta.,

C. De vino temperate ſumpto.

Inum vniuerat: têperate bibitum ſm et eta
tem: tempus: regionem: c: ofſtuctudinê atq:
naturâ: et quanti natura ferre valebit: ſan
guinem laudabilem augmentabit p[ro]ptcr
ſui naturam: liquorem et colorem ſanguini ſimilatem
bonum ſaporem cibis et potibus p[re]ſtar: cibiq: deſi
derium excitar: libidinem et coitum irritat: q: vitalis
t: animalis virtus per illud conſoſtatur; et naturalis
que eſt in toto corpor: temperat vigorem: et forſitu-
dinem ſuſcipit: ſtomachum adiuuat ad cibum appetê-
dum: reſtendum: ad digerendu: et ad feces expellen
das: copositiones etiam coplerionum aie et corporis
cum ſu odoze et mundificatione regit et: corrobora:
q: teſtatur eius actio: que palâ viactur: nam c[ompi]
cimus illud tollere truticiam anime: puocare leſtia:
t: mutat vitium nature aie in virtutem: vertit c: ei
da ab impietate ad p[ictatem]: ab auariae in ſlargitatem
a ſuperbia in humilitatem: a p[ig]rictia in ſoliuſtudinê
de timore in audacia: mentis etiam deſidiam et ta-
citurnitatem et ignauiam in aftutiam facundiâ et in-
genium. R[ufus] teſtatur perſas et helenos ſemp vi-
no v[ri] volentes disſputare: vel c[ui] alio ratiocinari: ſeu
conſilium dare ad regendam r[é]publicam: c: cogno-
ſebant q: vinum eſt mentis conſoſtatium: et recti-
tudinis et veritatis demonstratium: et c[leni] tamen
eo v[re]bantur cum volebant versus c[ó]ponere: ſeu lu
dere cum instrumentis muſice arti pertinenciibus: q
experimento inueniebant mentê eon: acui vino: et r[ó]
nem augmentari: eam etiâ de porſtate in actum p[
]ueb: hoc vero ſit cum p[ro]out op[or]tet: bibitur. Sed ſi
v[ſ]q: ad e[br]ictatem bibitum fuerit: g[ener]abit p[re]di-
ctis c[ó]traria: q: e[br]ictas rationalis aie lumen c[ri]tis
guitt: et beſtalem et i[rr]ationabilem vim conſoſtatur. vii
p[iman]et corpor: velut nautis flâs i mari abſons: guber
nato:ibus: et militia indigens ducto: p[re]pter hoc fa
uerit rei: ſo annuende: et laudat q[ui] illaudandu: eſt: im
mo q[ui] dirimus ſapientibus facit. Sed ſtultis et ma
liguis ei e[br]ictas generatur: in p[rim]odio facit eos
multa et i[rr]ationabilia loqui cui ſuro: e: r: atq: ſup
bia: et mouet eos de loco ad locum: et randê: incidunt
in adulteria: ſurta: homi[ci]dia: et cetera vitia. Idec q[ui]
volentes familiâ custodire: op[or]tet vt: ſe a viно custo
diânt: niſi ſm q[ui] erpedit eon: nature. Sed tamê va-
let ſm medicinam. Eſt enim competens o[ibus] ſana
habentibus corpora: ſanitatem e[n]s custodit. De eo
tamen vino dicimus q[ui] devite eſt: et q[ui] mediocris t[é]
poris eſt: i. a duobus annis v[ſ]q: ad quatuor: cu[n]us
colo: inter rube[rum] et citrinum mediocris eſt: odoq[
]aromaticus. P[ro]ſt hoc vinum co[ct]um eſt bonus
calid? tîn et groſſi: multu: nutri: e: diſſicile ad pe
netrâdu: tar de facit e[br]ictare. q[ui] ſi fuerit diu durabit
C. De vino de ſapa.

Apa groſſio: e: et durio: in ſtomacho inſka
tina: q: ſi digeratur multu: dat nutrimetuz
et eſt congrua patientib? in p[ecto]re et pul
mone: et vulneratis in re[nibus] : et vesica
v iij

Liber

est enim mundificatua et consolidatua. T. sunt et alij potus non de vitibus; sicut de melle et vuis pafis: vel ficubus; dactylis et filibus. Alinu de melle in flatinum est: ventoſtatis generatiuum: cpatis et etià ſplenis oppilatuum. Alinum de vuis pafis cōſoſtat ſtomachum ſua ponticitate. Alinu de ficubus inflat; ventrem diſoſuit et malos humores generat ples gmatico humoſi pertinentes. Alinu de cactibus me landolicos creat humores: mentè puitit: dure dige ritur: oppilat ſplenes z epar. Aina de frumento et oz deo ſunt in acceptabilia et idigestibilia: malos humo res et fumos generantia: contipant epar et splenem et lapidem in renibus creant.

Cinitur tertus.

Superius aucto: determinaunt de virtute vinæ a pte cos
louis albi z nigri qui ſunt colores extremi. In ita parte de-
terminat de virtute vini et parte medioz coloz. Et primo
determinat de vino rubeo: deinde de roeio: ibi. Alinu vero
roſezi. Queritur qo vinum ſit calidius aut album aut rus
bei. Etidetur q albuz: albedo attreſtur fortiоз: viterio:
digestioni: sed quod magis digestus est calidius est: igitur.
Iam digestio ſoſa pedit rubificado: z tertia dealbando.
In contrarii est yaſac et oz eſto aucto: Queritur qo vi-
nu5 ſit calidius: aut noui: aut antiqui: videtur q antiqui
ſit frigidius: q tractu tps fit acetoſum: ſed acutis eſ frigi,
igitur. Iteo e virens est frigidius in vitibus etatibus q
pimis: igitur vini ſiſt. Ad pimis dico q rubei est calid
Ad argumentum dico q oupler est albedo: qdam q genera
tur p colores viterioez ſe5 vitimatum: z talis attreſtur calo
ri forti: est alia albedo puoueniens et parte materie: et
qua res est: z ſic albedo eſt in chilo z in vino albo. Ad aliu
dicèdi q vinum poſset ad tantâ etatem puenire q tota vir
tus eius exhalaret. ſed vinum etatis. vii. annoz melaneſt
et ſoſtus nouo. Et cus objicis de aceto: dicèdi q eſt. ppter
excellentiam ſue calidatius: z nò p naturam frigiditati vt
objicis. Hac ſicut alia viq ad mediti uuentutis acutur in
calitate: ſic q vinum aquosarii partii consumptione: ſed
ſi ad tantâ etatem ſe5 vlera. viij. aut plures annos poſset
deueneri: cp exhalaretur calo: e9 ſicut in ſenibſit. Que-
ritur qo eſt oulcus q qo eſt groſſus: aut vinum albuz: aut
rubeum. Et vtrii vini album puocet vinam. Etidetur q
alba ſunt dulciora: qun vina noua in ſui nouitate manentia
ſunt dulciora: q antiqua: ſed in ſui nouitate ſunt alba re
ſpectu ſuſpilius in alio ſpoe: igitur. Iteo fm Aristo. diqe
ſtio. pedit dulciorando: ſed alba ſunt magis digesta: q al
bedo attreſtur maiori digestioni: igitur. In contrariis eſt
aucto: ife ponens vini rubei dulaus. Irem ſapo: vulcis
cum ſe ca. et bu. fundatur in ſubſtantia groſſa: ſed vinum ru
rum eſt groſſius ſubſtantie q album: igitur. Querif
igitur qo eſt groſſius vel album vel rubeum. Et videſ q al
bum: q generatur a frigidio respectu rubei: ſe5 ſri. eſt ingroſ
ſare z restringere: igitur album eſt rubeo groſſus. Ite rei
ſubtilis eſ maqis penetrare: ſed vina rubea ſunt penetras
biliora: ergo ſubrilioz. Ad pauni dubium dico q vina ru
bea ſunt dulciora: q: oia vina ſunt et pibbus aquoſis zvino
ſis cōpofita: z q in vino albo p pluribus partibus diſatur
aquofitas respectu partiſ viſinosaru: in rubeo ecuóſero: aq
aſt eſt inſipida: ergo vinum albui ſi fit maqis aquoſum mi
nus eſ dulce: q partes vinose ſunt dulces q plus abuſand
in vino rubeo. Ad argumenti dicendu: q ipa apario fit in
eade specie: z ds ſter in diuerſis ſpeciebus: q aliter eſt de
vinis diuerſis in ſpecie ſicut de albo et rubeo: e obſcitur de
eodes vino resſpectu ſuſpiti in diuerſis etatibus. Ad aliuq
q albedo atteſſa: diſestiori. dicèdi q albedo data ab agete
qun: q daf a calido: qunq a frigidu. ſi a calido dulcior: eſ tma
gie: ſi a frigidio non eſt vinum. Alio modo datur a materia.
Si aſt data keruit a materia nò attreſtur maiori diſestiori
t q: ſic daf vino albo ſe5 a frigidori: igit. Ad aliuq dubiu: q
rubeum eſt groſſius: q plus h5 de comſtrione partium vi9

noſiaru: quarii eſt ingroſſare q aquosaru: et etias plus 2 me
lius ſunt digeſta. Ad argumentum d: q groſſicae et lubriti
ta: ymo modo ſumuntur fm q caufundat ca calido vel frigi
do z ſic alba groſſioz. Alio modo put resultant a comijtio
ne: z hoc modo vina alba ſunt ſubtilioz: z ſic loquitur au
cito: Ad aliuq dicendu: q subtille eſ pulex: yno mò in actio
ne: z ſic vinum ru. Alio mò in ſubſtantia e paffione: z ſic ru
rum eſt groſſioris ſubſtantie. Queritur vru vina Dub
cia deo ppilant: videſ q non: q: dulcedo fundatur in groſſa
ſubſtantia: z o: de ulce oppilat: ratione etià eſte attractions
igitur. Itez dicit ite aucto: q deo ppilant membra. ſpialia
e oppilant nutritua: ergo eſ tradictio. Irem dicit aucto:
q vinum album non eſ c: ſubſtanta groſſa: albui dicit q eſt
reperibile vini album groſſum: z ſic eſ fibi etrarius. Ad p
num dicendum q vina dulcia ſunt ſpitalum mebnoz deo
pilaria z oppilatia nutritiooz: q hmoi vina ſunt dulcia
in magna quantitate attribuntur a membis nutritius: q
pabent venas in principio amplas z in fine strictas: ideo
eſt groſſe ſubſtantie hmoi vina nò poſſunt exire: z ſic oppi
lant. Irem ad membra nutritua venient ante: q alterantur
multi: ſed toti ecuóerfo eſt de membis spiritualib: ideo
e: z ad illud dicèdi q oupler eſt albedo. vina peru: q clas
ra interminata: z talis eſt in vino albo z non fundaf in groſ
ſa ſubſtantia: z de talio loquitur huc aucto. Alia eſ non puia
z terminata: z talis pòt eſ in groſſa ſubſtantia: z de tali al
bi loquitur aucto. Queritur vtrum vinum albuz aquo
ſum baveat vinim pioucare: put dicit aucto: videſ q non
q: fm Ba. calida. Puocant vinam: ſed vina aquaſa ſunt frì
gida: igitur. Itez puocant vinam membent vias vinales
penetrare: ſed vinum album eſt nò potens penetrare: q eſt
obtueſe ſubſtantie cum ſit aquoſum: igitur. Queritur vl
tertus in qua regióe citius corumpunk: vina: videtur q in
calida regione. Fm Ba. ſile eſt de etate: tempore z complexe
e: ſed vinum citius corumpuntur in tpe ca. igitur ſi et
in regione ca. Ite: fm Arif. ſenium citius accidit poibus in
ca. regione q frigidu: z ſenii e moſt: q ſic citi? veniunt ad coruptione. Contrarii pt5 ad ſenium: q in re
ſione ca. de difficulti ac ſcunt: z ſic non corumpunk. Ite vi
na debilia vbi ſunt cito corumpuntur: forzia vero non: ſi
in regione calida ſunt for: tia vina: igitur. Ad pauniq diſq
q vina aquaſo: puocant vinam: q in albus partibus ad
ſi: aqua aute: non nutrit: ideo ſle partes aquoſe omnes ces
dunt in ſuperfluatet que eſt vina: econuerſo eſt de vino
vinoso q cedit in nutrimenti: ideo paucu in ſuperfluitate
conuertitur: vnde vini aquoſum non. puocat vinam rône
sue côpregionis: ſed ſubſtatic eſue multe. Ad aliuq d: q fine
dubio ſi vinum debile eſſet in calida regione: citius corum
peretur q in frigido: vnde vini ſoſe rône côpregionis pio
prie non cito corripitur: ſi rône calide côpregionis regiſis
bii citius corumperetur. Queritur vtrum vinum per
curiati mentem vt dicit aucto: videtur q non: q cur leſio
nem mentis: pt5 in amoſe hereos: igitur. Oppoftus dicit
aucto: e. Diſedus q percutit mētem: q eſt maritime euapo
rabile ad caput z turbat cerebrum: z ſic inducit leſionem
t virtutem ledit. Sed nota q virtus debilis eſt oupler. Eno
modo ppter debilitatem ſui membzi: z pante debilitate au
mentat vinum. Alio mò eſt perſuſio ex defectu spirituï: z
cog debilitate: z ſic vinum curat: q: ſpiritus recaut: cōſoſ
tat e reſoſmat. Ad aliuq dicendum q nò curat ſimplr men
ſis leſione: ſed curat hoc modo: ſe5 q: facit in alio membio
maioem leſionem: z tunc non ſentitur minot: doloz: q ma
io: denigrat minore: doloz: Fm bipp. Ad contrarietate Aui
que: cù dicit q còpetit: z y ſaac q dicit q non: dicèdi q y ſaac
intelligit de vini administratione in paucu quantitate: z ſic
non competit vinum: z Aut. loquitur in magna quantitate
z ſic nò eſt contrarietas. Queritur quare vinum plus no
cet lingue q ceteris membus. Reipodeo q lingua gruit
gufui z loquele. In guſtu ſe5 p humidu: rône humiditatis
in radice lingue effinitentis: In loquela vero p ſui motum:
t q: ad motum eius facit neruus qui cus eſt remollireus nò
e motu: pueniens nec obediens debito modo: ad quâ rea
molliationem facit potus vini: igitur. Queritur qo hbyitâ

Arinarum.

Fo.clvj

magis plongare et conferuare: aut vinum aut aqua: videb
q̣ui vinum non p[ro]longat: q[ui] abbr eiuiatio vite consfitit in reſo
lutione humidi naturalis a calo: facta: sed vinum addit in
h[mo]i refolutionem cum fit virtutis consumptiue; z augme
tat calo[em] resoluentem bu[ra]dical[ae]: q[ui] ed p[ab]ulum]eus
igitur abbr eiuiat vitam. J[te] illud q[ui] neruos p[cu]tiz et egritu
dines malas: vt epi]ep[li]a et paraly]im inducit: est abbr eiuiās
retardat: vt dicit R[af]igitur. J[tem] aqua
plus retardat consumptione humidi radicalis q[ui] vinum: er
go magis conferuat vitam: nam aqua est h[mo]i respectu vi
n[li]: vt dicit R[af]igitur. Ad oppositum: p[ro]longati ovite c[]
suit in conſatione calo[is] naturalis quaſtituere qualita
tive z v[ro]to: modo: sed vinu] v[ro]to: modo calo[em] natura
lem conſationat: vt v[ult] y[faac] Ba. et alij doctores: z hoc non
facit aſt: ig[ic]ſ. Sc[ó] q[ui] g[ahi]t? in ſanguine? et calo[em] natural[ē]
conuertitur: z magis augmentat v[tr]u]g[] plongat vitas: q[]
quod non est h[mo]i: sed vinu] illud facit z non aqua: igitur
J[res] omne illud q[ui] suſtituat bolem a moſte ſubita tempora
li magis conferuat vitā: z plongat: q[ui] q[ui] non est h[mo]i: fed
vinum est h[mo]i: vt p[is] in ſinco]p[ie] que est quaedam moſt: igitur
Quarto moſis acceleratur dupliciter. Uno modo per ſum
ptionem humidi radicalis et calo[em] naturalis extinctionem
Sc[ó]mo p[pter] multitudinem ſuperfluitatum aggrega
tarum calo[em] naturalem ſuſpocantum: z prima moſis est
naturalis: ſc[ó]vero accideta]le: ſed illud q[ui] ſuperfluitates
nociuas consumit z expe]littera a corpo: ze calo[em] naturalis
conferuat z augmentat: magis plongat vitam q[ui] q[ui] non est
buiuſmodiſed: sed vinum est h[mo]i ſm R[af]igitur magis q[]
aqua plongat. J[tem] p[er] R[af]im vinum retardat ſenectus,
tur et eſt via in moſtem: quod non ſit per aquam: igitur
tur et eſt via in moſtem: quod non ſit per aquam: igitur
J[tem] ſm R[af]im. vinum conſatione interio[ra]mbiaque
ſunt radicat: conſuratione: eo q[ui] in p[ſi]ſis consfitit z fundatur
vitā: ergo vinum plongat vitam magis q[ui] aqua z. quod
concedimus: q[ui] ſanitatur confu]rat z humiditates: z vir
tutes: z fortitudinem corporis augmentat ſi moderate ſu
matur. Ad p[ri]um argumentum in contrarium: dicendum
moſis vel abbr eiuiatio vite accidit in comparatione ad ca
lo[em] naturalem dupliciter. P[rim]o p[pter] consumptiones
humiditatis ſubstantialis. Sc[ó]mo p[pter] extinctionem calo
ris naturalis: ſed vinum ſemper augmentat: z addit in qua]
titate h[mo]i ſubstantialis humiditatis: z qualitate calo[is
naturalis: per que c[os]ſeratur et p[ro]longat vitā. A[qua ve
ro extinguit calo[em] naturalem et virtutes corporis: z ope]
ra]tions defectat: z ideo per vinum vitā conferuatur et p[]
longatur in ſantis: per aquam vero abbr eiuiat: et deſtruſ.
Ad ſecundum d[ic]o q[ui] vinum dupliciter confideratur. Uno
modo a parte ſue virtutis: z ſic conferuat calo[em] naturalis
z fortitudinem virtutis corporis: z vitam plongat. Alio
modo confideratur a parte modi] ex]p[itionis: z hoc dupli]
citer: vel qua] non datur in quantitate debita: z in h[ons]
competentibus et ſic de alij] conditi]onibus: z hoc modo in
ducit egritudines moleſtas vt obiectum eſt. Tel potest da]
ri moderate z competenter: z tunc vitam plongat et c[os]ſer
uat. Ad tertium dicendus q[ui] aliquid conferuat humiditatem
ſubstantialem dupliciter. Uno modo p[pter] ſui converſionēn
in ſanguinem z calo[em] naturalem: z ſic vinum conferuat
humiditatem ſubstantialem que est fundamentu vitæ. Alio
modo q[ui]mbia irro]at et humectat: z calo[em] eſſum re
p[ri]mit: non tamen conduertitur in naturam ſanguinis z ca
lo[is] naturalis: z ſic aqua ſm R[af]im conferuat humiditas
tem ſubstantialem: ne consumatur a calo[em] e]ccedente t[ep]
ramentum: z ſic objicit.

C[]finuntur diete particulares y]ſaac cum commen
taris doctissim i viri P[etri] hispani.

C[]sequitur liber vinarum eſuſdem: cum non modice fru
ſis doctissim i viri P[etri] hispani: commentaris.

In latinis quidem libris nullius aucto[em] inuenit: q[ui] de vinis certa]t autem icam
cognitione dederit. A[n ad arabica]z lingua me diuerti: in qua quèda]z li]
brin in h[mo]i noticia admúndi rep]
peri: qu[ue] ego Constantius ap[ра]
nus motis caſinéſis monachus: latine ligue ad trá
ferend[us] dare deſtinau: vt de labore aie p[mi]ni adipi]
ſcerer: z introducedis ad cognosced[ui]n vinæ ampliſ]
rem iter. C[]liber iſte de antiquis collect? et excer]
ptus est aucto[bus: p[er] qu[em] cognoscede v[ine] patent
aditus: z etia] diuillides ipſi? et significationes. E[ccit
aüt est filius adoptius ſalomonis: y[faac] in arabica
l ingua: z e[n] diuillit in decé]pticulæ. P[rim]a eſt devi
ne eſſentia. Sc[ó]a quare v[ina] noctis apti]o[em h[ui]s li
quificatione q[ui] diei. T[eria] que quos morbos ſigni
ficar]vina. Quarta de iuamento c[iu]s: z nocumen]
to. Quinta de ip[ſi]us diuerſitate in liquore z coſe]
re. S[]c[ó]tade liquore v[ine]. Septia: q[ualis] v[ina] c[ui]
ſubtilitate z claritateueniat: z qualis c[ui] turbidita
te z groſtitudie. Octa]ra: dev]ne hypostafi ac ſua di
uſiſe at]q[ui] significatione. P[nona]que v[ina] c[ui] quali
hypostafi c[ou]ueniat. Decima dev]naqua q[ui] v[ina]: z de
hypostafi quid ſignificet.

J[uc]t d[ic]it Bale. in lib. interio[rum] par]culara. y[
d[ic]im? co] c[oe] fundam[èt]i: z q[ui] fonte] naturalis
caloris: t[ri]p]teri: c[ep]incipi]a q[ui]egrediunk tres
q[r]utres corporis] regitio]. Ena q[ui] c[oe] actio p[ra
h[ui]s méb[ia] q[ui] p[ra]p[ici]: p[inde] actione i]pedimé]tui q[ol]ib[ri]n
te: ne]c[essario] méb[ia] c[ui] q[ui] eſt inſirmat: fi]c]t d[ic]it Ba. in p[is]
ma] p[ar]culara iterio[rum]. O[er] c[ui] vitalis calo[is] eſt fundam[èt]i: ce
re]b[ri]a q[ui] quo] ſenſus t[em]ot] qu]n]k: e]par q[ui] nutriens] v[tr]utis
eſ c[ep]incipi]: fi]c]t d[ic]it Ba. in v. interio[rum]. S[]mo]s ſemp[ im]
ta] c[op]l[ex]ione: c[or]dis: n[ae] pa]tiet]e o]ia c[op]at]un]t méb[ia]
v[ui]s méb[ia] c[or]pis actione ſua] faci]t]e p[ter] moderatá: p[pi]a]
c[or]dis c[op]l[ex]ione: c[ui] actione cereb[ia] ablato] suo modera]
mine: p[ala]eſt au]ferri. i]de q[ui] z de]epat]ientim? E[le]ct]io]
ne] c[or]dis n[oe] c[esseſe eſt au]ferri ablatis h[ui]s t[ep]eram[èt]i:
ſic]t p[ingit] afalib? y[be]n[is p[ib]us in foram]mb] acc]ub[és]
tibus: c[ui] ſenſus t[em]ot] actu]a]r] n[oe] inueniat in c[ie]: c[ibum
etia] n[oe] accipietibus: n[oe] c[esseſe eſt mo]i q[ui]ou]t]q[ui] c[or] patia]
c[ui] c[ep]eram[èt] c[op]l[ex]i]óis: c[or]dis c[or]p[ri]ſi: ne]c]essario p[es]
rt]a]t. Et c[ui] ita] méb[ia] ſint interio[ra]: eo]z cognitio eſt p[in]
tellectu]t z n[oe] p[en]ſum. v[ui]s d[ic]it Ba. in lib. interio[rum]. Int]ènt]
n]o]ra] in hoc lib. eſt agere de paſſionibus méb[ia] q[ui] co]no
ſuntur intellectu]t z n[oe] ſenſu, v[ui]s in c[ô]m]eto] ſup[ra]teg]ni:
v[ui]s d[ic]it illud]met ver]bum. O[ed]icinalis ſcia] ſen]ſum n[oe] tra]
ſcendit: mou]et q[ui]tione: ſit medicinalis ſcia] de méb[ia] int]e]
ri]b]ibus q[ui] ſen]ſu] ap]b[ê]di n[oe] p[ri]t: E[ſo]l]o] intellectu]. Et r[ui]s]
fua eſt q[ui] l[us méb[ia] interio[ra] non ſint ſen]ſibilia: ſua] t[ui] ſigna
ſen]ſibilia ſunt. z ſim]ſi] leſiones. Sed in cognitions] c[or]dis
de]uenim? p[ul]ſum: v[ui]s d[ic]it Aui. P[ul]ſus eſt mo]t]recepta
culo] q[ui] ſp[ú]s e] di]astole] z ſito]le] c[ô]po]ſit] ad re]ſed[ui] p[ri] p[ra]
re]a]tractu]. R[e]cepta]cula] eſ t[ip]us ſunt c[or] z arterie fi]c]t ha]
betis ab]haly in c[ô]m]eto] ſup[ra]teg]ni: v[ui]s d[ic]t q[ui] in corde] ge
neran]c] due] ſube. E[na] aerea] calida] z humida] c[al]o[em] natu]
ralis: al]ia ignea] calida] z ſicca] ſub]riſis fi]c]t ſp[irit]? z a] c[or]de
p[ar]terias] delegan]k ſp[ú]s ad o]ia méb[ia] corporis viuſica]da:
ſp[ú]s e[mi] t[al]o: c[u]rri]t] c[ui] ſanguine p[ar]terias ad alia méb[ia]
c[or]po: s]c]t: v[ult] Aui. z alij aucto[es. y[faac] v[o] d[ic]it in lib.
de] e]lem]ètis. P[er] vitâ méa] iuro q[ui] al]ia vi]a] c[urri]t] ſanguis
in arteria z ſp[ú]s: z in hoc ſ]d]ic]t y[faac] alij aucto[ib? z p[ri]
laretu]s in lib. pul]ſu]n]. P[ul]ſus eſt mo]t]c[or]dis z arteria]
qui] ſim] ſi]tol]e] z di]astol]e] ſit ad inſtr]iq]atione] innati calo[is]
t[eg]eſſatione] vel e]iectione] fumofaz] ſup[ra]ſuit]atu]. In c[ognitio
ne] aüt cereb[ri] de]uenim? p[er] magnitudinem c[ap]itis e] figuras]
t] capillo]z] colo]: S[]c]t d[ic]it Ba. i]te]n: P[ar]nu] e[mi] c[ap]u]s

v. i]th

["Liber", "præa diffónis cerebræ est signum. In cognitione non epatis et\nmèboz; ico digestiu deuenimè vina; supfluitas ei ico digestiu est vina; ficut supfluitas pìne est egelfo; t. ficut\ntertie: fudo; et hypofatis. En dictat Auil. in pìmo: q. vina at\ntesfà principlr paflionib9 epatis et venarù: t. per ɔns paſſonib9 alioz méboz. Sed dictit Auic. q. vie significationis\ndiſponuè vine no ops credere niſi pòſt debite diſtionsſe ſue\nrunt obferuate. Op5 ei q. vina q. ſiderat ſit pàma vina\nq: in mane colligit: t. nò pmaneat logo tpe: t. no ſit in nocte\nreferuata: nec fit ille cuideq q. aqua nò bibit: t. cibni nò com\nedit: t. nò ſit q. in cibo t. potu re tingentè acceptit ficut croati\naut caſtilisam: q. vina t. vina tingèdo ad citriniratè et rubedri\nnè mutat: t. ficut olera q. tigèdo mutat ad viriditare: et almu\nnè q. vid ad ingredire: q. vimum q. mutat vina fìm ſul colorem\nneq: ſit ille q. exterioz: ſui re tingète inſecerit ficut alcanna:\nq: en aliqæ et ea tingsi: forſatis ei vina inſicif: necq: ſit q.\nre euacuantem bumore acceptit: ficut cholerà aut pìlegma\nneq: ſe exercuit motib9 corpoerez: aut opatibòb9: aut diffò\nnibus q. ſunt extra curſus nature q. vina colo: mutat: ficut\nſeuinù: aut vigliè: aut labò: aut ira: aut timò. Oia en hec\nvina t. tingit ſim citriniratè aut rubedinè. Et coit q. vina val\nde impinguat. Urina pterea colligèda eſt in vinaли magnò\nq: en q. en colligat: iudicii impedif. O poſtet etià q. vina\ninſpicià in vafe claro et mûdo ficut crystallino: autvitare: t.\nin aere nò nimis obſuro: nec nimis luminofo: t. ſi nimis ſit\nluminosus man: medic ponaf. Scias atq. q. vina homis\nquato plus approximat: tato e9 ſpiftudo plus augimètaf\nverus. Depre spıſa magis homis miectura videtur: Nec aliis liquo: eſt cuí talis regula deſ. Dicit etia Auic. q.\nſignificationes: vina ex. vij. reß q. ſunt accepte: er colo: t. li\nquo: et turbulètia et claritate: et hypofatì et quaſtatio: et\node: et ſpuma: t. quidà adduſt ſapòre: Sed nos abijcimus\nDifferit aut vina groſsa et turbida: ficut dictit Auicen. t. ſi\nſubtilis et clara: qm plerùſis est ſuba groſsa et clara: ficut albu\nmù ou: t. oule: et plerùſis est ſubtilis et turbida: ficut aq turbi\nd. Aſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira dieta\nLura fames: motus: lauacru: cibus: vnctio: potus. Devent\nartificia certa rone notari. Per sic dicta pt5: q. cognitio oium\nmèboz est p. ſenfum. Si en: mèboz interioz signa ſut ſen\nſubilia: vt dicit baly: multomagis exterioz. q. dictit pbs in li.\nd. ſenfus t. ſenlato: vifus inter oës ſenfus plures nobis reſ\nſifierias: q. ſubtilis et turbida: ſicut aq turbi d.\nAſte aut diſtionsq. ſunt qæ ponit Auil. de iudicivinæ: qæ\neſgidius inquit libu: q. ſuus. Quale quid: aut qd in hoc\nquantà quotiès vbi qn? Etas: natura: ſerux: labor ira di

Arinarum.

Fol. clvij.

T[urica]s[om]c ſi p[ro]cedo; vid[et] ſ[ic]p[ter] p[affione]c[epatis] t
cerebti n[on] c[ó]tingat aliqui mori; q[ui]t; d[ic]t[at] Bal, in v. p[ic]ticulari
interiori; q[ui]t; h[oc]p[er]am[étis] ablati[que] loqui[que] de cerebro; o
c[epate])no[st] o[n]t] necesse actione coris c[ordis] auferi; u[n]n[ui]t] q[ui]t] de
p[er]cfructis p[é]teram[étis] t[act]ioibus coris t[act]epatis; adp[u]co
ter[er] actio coris remanere; fed[]vita non p[ot] perire donec
actio coris auferat; g[ra]vid[et] q[ui]p[ter] p[affione] cerebri; t[er]c[ia]t]a
tis n[on] c[ó]tingat vitæ deſtrui; h[re]v[ic]t] Bal, in prima particu-
la interio[rum]; q[ui]t; vina q[ui]libet actio v[ini] p[ra]mbælia quibus
per [sic]; ip[s]a actione patiente medi[n]tus est infirmat; g[ra]
bemus q[ui] actione p[ra]p[ia] patiète pat[ici] p[riu]n[ici] med[i]ni; non pa-
tiente yo[que] p[ra]p[ia] acione n[on] pat[ici] p[riu]n[ici] medi[n]; Sed vitæ ra
dicat in corde; v[n]i coris est; p[riu]n[ici] medi[n]tus viite; senſus yo
[que] motus in cerebro; o[n]t] v[n]i cerebri est; o[n]t] p[riu]n[ici] medi[n]; pati-
te g[ra]ſenſu t[que] motus; n[on] p[ter] hoc patièt coris; c[ui]n[on] ſit p[riu]n[ici]
med[i]ni ſenſus t[que] motus; L[ost]at g[ra] nec [actio] ſua infirmat;
bif, l[ui] vitæ p[ter] p[affione] ſenſus t[que] motus; g[ra] vid[et] q[ui]p[ter]
p[affione] cerebri; t[epatis] n[on] c[ó]tingat aliqu[em] mori; c[ui]n[os]
n[on] accidat n[ui] ſi cori patiæt; in quo radicat vitæ tanç[que] in
p[riu]mo membro. In c[ó]trarit[i] est Bal, in v. p[ic]ticulari interio[rum]; qui
d[ic]t[at] q[ui]a al[eri] p[ter] p[er]tis p[affione] cerebri; h[re] vitæ n[on] p[ot]est
c[ó]ſeruari fine r[est]aurati[que] deperdi[n]; fed[]patiènte epate pa-
titur t[que] deſtruïc r[est]aurati[que] c[ui] bumozes q[ui]q[ui]b[it] reſtaurat
ratio in epate generat; g[ra]t p[os]c[equè]s vitæ; g[ra]p[ter] p[affio]
n[em] p[er]p[er]tis contingit mori. Ad doc[ic]endu q[ui] ſita queſtio po-
test eſſe duplet; p[ot] e[n]ſe q[ui]tio; v[ri]p[ter] p[affione] ip[er]p[er]
p[er]p[er]tis t[ere] cerebri fine p[affione] coris p[olit] aliquis mori; et
ee q[ui]o[n]p[ia] n[on] ſimpliter; immo op[atio]t ad hoc vt moſtis
in ducaſ; q[ui] coris al[ialis] patiæt; c[ui] vitæ al[ialis] in corde radicetur.
E[le]l p[ot] est q[ui]tio v[ri]tr[us] p[ter] p[affione] cerebri t[epatis] c[ó]s-
tingat aliquem mori; t[que] o[n]t] q[ui]o[n]p[ia] ſici[que] ſit excedèns; er
[que] ſequens t[ui] coris b[ati]. U[n]i q[ui]o[n]p[ia] p[ot]t] habere duplet p[ri]ncipuli, ſ
p[ri]ncipuli incó[n]tos; t[que] c[ic] cerebri; t[que] p[er]p[unt] eſſe p[ri]ncipia
moris p[ter] e[n]ſo p[affione] n[on] t[he]moſs b[hi]p[ri]ncipuli cóplens
p[er]p[er]tis; q[ui]t] p[er]p[unt] p[or]p[unt] p[er]p[er]tis mori; t[que]
p[ri]ncipuli cóplès t[que] p[er]p[er]tis destructione vitæ. Ad illud q[ui]
obſiq]t] q[ui] Bal, d[ic]t[at] q[ui]a al[eri] p[er] p[er]tis p[affione]c[epatis]
d[ic]tandu q[ui] al[ialis p[affio] p[affione] cerebri t[epatis] c[ó]s
c[ó]s p[er]p[er]tis p[er]p[er]tis eſſe par uavel magna. Si paruæ; q[ic]p[er]o[n]q[ui] n[on] p[er]t] al[ialis p[er] paruæ
p[affione]c[epatis] t[epatis] c[ó]s; Simæna t[ex]cedens; q[ic]p[er]o[n]q[ui] p[os]c[equè]s cori patiæt; t[ui] vitæ p[er]titi, v[n]i Bal, loqui[que] de epatis] p[af]
ſiſi[que] excedèrs t[em]ma. Ber p[5] ſolo ad ſiſo[; q[ui] epate l[ex]cèdéri ſiſi]e nec]ſario deſtruïc r[est]aurati[que] vt dicti] ſe.
T[ad] poſtæ p[o]ſunt queri qued[à] pertinentia ad introit[ui] bu-
fus h[uius]b[us]. Et p[imo] qu[er]if v[ri]tr[us] de vina p[er]ſiènt scien[tiæ]t]
d[ic]t q[ui] n[on]q[ui] scien[tiæ]t eſſe de vnuierfall q[ui] b[hi]p[ri]cpiu
intellectu c[ui] n[on] ſenſu; fed[]vina est ſenſu percep[ti]tis; g[ra]c[ie] vina non
p[ot] eſſe scien[tiæ]. h[re]v[ic]t] D[oc]p[ir]ius q[ui] infinat[ia] reiſquenin
du] ſunt q[ui] n[on] cadu[n]t in arte c[ui] ſint variabilia; fed[]vina eſſa de
vita r[ab]abilis; q[ui]a rebus inſinitis p[ot] variari vt dicti] auctores; g[ra]
de vina n[on] p[ot]erit eſſe scien[tiæ]. In c[ó]trarit[i] ſunt auctores
de viniis tractantes vt p[ot]e Theopilus t[em] y ſaac in lib. itto
determinans de viniis. Di[et]erea cognitio membro[m]intes
ir[i]ous hominis eſt nec]ſeria; eſt talis cognitio habeb[et] per
vina; q[ui] vina atteſſat diſpositioni p[er]p[at]is t[em] venaz; ergo de
vina eſt] scien[tiæ]t de n[ec]ſitate, q[os] c[ó]decimus. Ad p[ri]mum
in c[ó]trarit[i] dicendu q[ui] licet vina inquatu[n]t eſt ſignu[n]t ſit perce
ptidilis ſenſu; vt c[ui] aliquid d[ere]linquit in intellectu, vnde
ſignum eſt q[ui]d[em] ſe offert ſenſu; t[que] aliquid d[ere]linquit in in-
tellectu; ratione ergo habitus derelicti in intellectu ab ip[is]
ſa p[out] eſt ſigni[que] p[ot]est de ip[is] vina eſſe scien[tiæ]. vnde bu-
wufmodi habitus derelictus facit scien[tiæ]. Ad ſeom dicendum
q[ui] licet vina p[olit] pluribus modis t[que] a plurib[em] rebus varia-
ti; verit[am]en colozes omnes in quibus vina variatur; ſunt
determinati ab auctores; t[que] p[ro]pter hoc de ip[is] p[ot]est eſſe
scien[tiæ]. Vel dicendu q[ui] vina consideratur p[ro]out atteſtatur
diſpositioni virtutis diſgestiue digerentis nutrimenti in fa-
nis; t[que] materiæ mo[n]bi in egris; t[que] q[ui]a ſemper vina habetve
ſigni[n]t in ſe per q[ui] repreſentat diſgestione bonæ vel malam; t[que]
etiæ p[ro]p[io]as regulas p[ro]out repreſentat buiſmodi; p[ter]ter
hoc de ip[is] p[ot]est eſſe scien[tiæ]. T[ec]undo qu[er]itur ad qu[em]
pt[ine]tæ determinare de vina; vtrius ad medici[um]; vel ad p[hm]:

vid[et] q[ui] non ad medici[um]; quæ L[ost]an, in p[á]tegnui d[ic]t q[ui] me
dica n[on] p[ter] c[ó]templatione rerui naturalium: n[on] natura-
liti; t[que] rerui extra natura, vnde medicus ſolum p[ab]et confide
rare res naturales: n[on] natura: t[em] extra natura; fed[] vi[no]
na n[on] eſt res naturalis: vt patet inducendo: nec non na-
turalis vt patet inducendo: ſimiliter nec res contra natura
v[er] patet ſimiliter inducendo: ergo vina n[on] eſt de confidera
tione medi[c] immo potius p[bi]. h[re] quod determinatum eſt
in p[io]si[cientia] debet ſupponi in p[o]ſterio[n]; fed[] p[bs] de[ter]
minat de vina in p[bi]; vt in lib. de animalibus: ergo medi[
c]us debet illam ſupponere a p[bo] t[que] non de vina ſub natura
nare. Si tu dicas q[ui] aliter determinat p[bs] de vina t[em]di[
c]us; qua p[bs] determinat de eius ſubſtantia: medicus yero
e[rgo] vid[et] p[oc] q[et]ia medicus determinat e[de] ſubſ[
ſtantia] vi[næ]; ergo tua solutio nulla. Ad questione dicendus
q[ui] p[ro]p[ie] ad medicum pertinet determinare de vina; quia
medicus c[ó]siderat coru p[os] humani p[ro]ut ſubſaturur ſanitas
ti egritudini t[que] neutralitati; t[que] ita omnia cognoscat meſt
dicus per vinæ; p[ro]pter hoc ad ip[us] p[or]p[ie] pertinet d[eter
minare de vina. Ad illud q[ui] objicit in c[ó]trarit[i]e: dicendum
q[ui] vina p[ot]est reduci ad re c[ó]tra natura in egris, vnde d[ic]t
Auic[ue], q[ui] vina eſt ſignu[n]t medico actionis: accidens q[ui] ſo
im[ur]a; vnde in egris p[ot]est reduci ad rem c[ó]traratur; q[ui] per
cóparatione ad egris eſt accidès. h[re] p[ot] reduci ad re n[on] na
turalis vt p[ot]e inatione; t[que] p[ter] hoc p[or]p[ie] ptinet ad me[
dicum. Ad ſeom dicendu q[ui] aliter determinat p[bs] t[em]di[
c]us de vina; quia p[bs] in ſi, de aſalibus determinat de vir-
tutæ vi[næ]; vt p[ot]e de aquositate n[on] confiderando aliquas
diſditiones ip[us]; fed[] medicus determinat de eius ſignifi
cat[i]ibus. Et tu objic[i]es: medicus determinat de eius eſſen-
tiæ q[ui] c[ó]ndendu q[ui] medicus h[ic] appellat ſubſatïa vel eſſeno-
tiæ vi[næ] p[ro]ut c[ó]ditiones ſunt ei adberètes; vt ſubtide ip[is]
ſum t[em] b[mo]; Sed p[bs] determinat ſolúmo de ſubſantia
vina ſim rem t[em] veritætæ. C[]u]taja hoc querif c[ui]z habeam:
scien[tiæ]t ſeparátæ de ſigno ſumpto a virtute vitæ; vt p[ot]e liſi
bui] pulſui; t[que] a virtute naturali vt scien[tiæ]t de viniis: quare ſi
militer n[on] habemus scien[tiæ]t ſeparátæ de ſigno ſumpto a vi[næ]
tute al[ial]i: cum ſint certio[ta] ſigna ſumpta a virtute al[ial]i q[ui]
vita] vel naturali. Ad hoc dicendu q[ui] n[on] habemus scien[tiæ]
ſeparátæ de ſigno ſumpto a virtute al[ial]i. Una c[á] eſſe: q[ui]
meſt]icus principaliter confiderat illa ſigna q[ui] atteſſan ſanitiæ:
egritudini; t[que] neutralitati; t[que] ſigna ſumpta a virtute natu-
rali t[que] vitali ſunt b[mo]; p[ter] hoc q[ec] t[em] ſigna ſumptaab alia
li n[om]vi: q[ui]t; q[ui] al[ialis] eſt p[ri]ncipuli cognoscedi[mi]n: t[em] medicus
non curat ſol[i]t de cognitione; p[ter] hoc n[on] habemus scien-
tiam de ſigno ſumpto ab al[ial]i vtute. Sc[ö]ca c[á] eſſe: q[ui] ſigna
fumpta ab al[ial]i vtute ſint certa: verut[i]n]t q[ui]l[ito] v[n]i ſenſu ſe ob-
ferut; vt p[5] de viuſi: vnde talia maſie ſunt manifeſta; p[ter]
hoc de ip[is] n[on] potuſt eſſe ſiæ: c[ui] ſia ſit de difficil[i]es: t[que]
non de re o]no manifeſta. Et tu objic[i]es b[mo]i ſigna ſunt certio[ta]
dicèdi[que] q[ui] p[ra]ſacit ad oppoſiti q[ui] ad p[or]p[it]o[n]; q[ui] e[n] ſem eui
de]t]iſſima t[que] certiſima; p[ter] hoc de ip[is] n[on] potuſt eſſe ſiæ c[ui]
oi] ſiæ ſi[te]t de difficil[i]es ſicur dicti] ſe ſup[ra]. C[]yt[em] q[ri]ſ q[re]
n[on] habem q[em] ſiæm ſeparat de ſignis ſumptis a vtute g[ni]tia
ſes a teſticularis; q[ui] vid[et] q[em] debeterem habere; q[ui] b[ip], i[no]ſi-
cis docet p[ro]ſticari a teſticularis: v[n]i d[ic]t q[ui] in ſebre acuta ſi
t[em]ticulari retrab[an]ſ: ſignu[n]t eſt morate. Ad questione dicendu q[ui]
g[ni]atio eſt p[ter] c[ó]ſeruatione specie[n]: t[que] n[on] indui[n]du[n]; t[que]
medicus n[on] int[é]dit p[ri]ncipaliter c[ó]feruare p[em]; i[m]o indui[n]
du[n]; p[ter] hoc q[ec] t[em] Sc[ö]ca c[á] eſſe: de re incorruptib[em]t p[rinua]
t[em] q[em] ſemp eſſe: t[em] q[em] op[atio] ſtutis g[ni]atio n[on] eſt c[ó]tinau: i[m]
mo in quibuſda raro accidit vel nunq[ui]; t[em] scien[tiæ]t debet eſſe de eis
que ſemp accidit; p[ter] hoc n[on] potuſt eſſe scien[tiæ]t ſeparata
de ſignis ſumptis a teſticularis. Ad illud quod objic[i]es de b[ip]
p[ocra], in p[ro]n[o]ſticis: dicendum q[ui] contractio teſticularo[m] non
eſt opus ſtutis generatiue: immo p[or]t] virtutis naturalis
v[n]i b[mo]; ſctio ſit p[ter] de ſiccatione t[or]ugatione ſactam
inneruis a calo[ze] innaturali i acutis; t[que] p[ter] h[em] n[on] valet illa
obiectio. C[]s[] t[ui]c q[ri]ſ q[re] habem q[em] scien[tiæ]t ſepatæ de ſigno
fumpta a ſuperfluitate ſc[ö]de diſgestiue; vt p[ot]e scien[tiæ]t de v[næ]

p. 9

Ziber

ua: et nò habemns sciëtiâ separatâ de signo sumpsto a super
fluitare pme: vt de egestionibus neq tertie: et de fudoze,
Ad hoc dicerit quæ de egestiòibus nò potuit esse fœtiæ. Eina
cà est: q: scietia sicut dicti est: est de co qo còtînque et etià re
queſtìsimè accidit: et q: egestio nò semp est: immo qoq per
octo dies retine: vel p quædecim: nò fic vo vina, ynde dicit
Luicæ, pr retètio vina per tres dies in acutis est signi mor-
tale, ppter hoc de egestionibus nò potuit esse fœtiæ; 15 poſt
ſit eſſe fœtiæ de vina. Sœca cà est: q: egestio est corpus ou-
rù folidi: et ſim quàlibet ſui partè obſcuri: vnò no poſtulus
egeſtionè videre ſim quàlibet ſui partè: 15 vina liqula est
cetera; et pòt ſim quàlibet ſui partem videri: et ita egnitudo
vel sanitàs pnoſticari. Tertia cà est in honèstas: q: etn eſt
poſtulus pnoſticari: et habere signa egritudinis pœgito
nes ſicut p vinam; veritùn q: in honèstas eſſet deferre ege-
ſtionè cora medico ad scholas; ppter hoc nò ſuit fœtiæ ſe
parata de egestionibus. Similiter de fudo: nò ſuit fœtiæ
leparata: q: fœtiæ est de eis qoq ſemp t còtînue accidit: et q:
fudo: nò semp nec còtînue accidit: immo rarò ppter 2c. Et
Sœca cà est: q: ſuperfluitas fudo is exhalat inſenſibiter et
p poros qnq: nò fic vo ſupſluitas vina ppter hoc 2c. Cell
tumo qrit qo fit verus signi in pnoſtando: vtrù pulſus
vel vina t certus. Etdef q: vina: q: dicit yfaac in lib. itto
q: vina in moſbis marimà h5 significatione: ſed qo puper
abundàtà 2 vii ſoli cœnit: g: vina est signi certus. Œt
illud signi est certus t veri: qo picipif a verion ſenſu et cer-
tio: ſed vina picipif a ſensuvius: q est certio inter oðs. vn
dicit pbs q: vius nò dicipif arca pp:10 obiectu: pulſus vo
percipif a tactu q no est ita certus: g nec ita dicerut: g: vi
na est ſigni certus t certus, vn dicit Óſtan, in lib. de ocu
liis: q: vius est perſectio: t diſeretio: Ótra verus t certi-
cognoſimus aligb ipso pſente q ipso absente: 15 per ſum
ſum iudicamus de egro ipso pſente: per vanà vo egro ab
ſente: g pulſus est signi verus t certus q: vina. Œt illud
est signi certus qo attreſſaf radici: q illud qo attetatur ra
mi: ſed pulſus atteſſaf radici, i. cori: qo eſt radic vite: vi:
na vo epati t venis qo ſunt ſicut rami: g verus signi est pul
ſus q: vina. Œt pulſus picipif ſue accipif p tactu q eſt ve-
ro: t certio: q: melio in boie q: in alij: vn dicit pbs: q licet
in boie ſit p: auus olſactus: tamè eſt ibi optimus tactus: g
videq p pulſus ſit signi veri t certus. Ad hoc dicendù eit
q: vina et etià pulſus aut ſunt in ſanis vel in egris. Si in fas
nis: poc est duplíciter: q: aut volumus iudicare de bonitate
digeſtione: ſic vina certus signi erit: q: p: ie q: immedia
te attreſſa diigeſtione: vi vo de tenore virtutis: ſic pulſus ve
rius signi: etn immediate attreſſa cori d: vite. Si vo mòi
ſint in egris: poc est duplíciter: q: aut ille moſbis est mate-
rials vel immaterialis. Si imaterialis poc est duplíciter: q:
aut volumus accipere indiciùs de ſpecie morbi: t quanti ad
hoc vina meli: signi est t certi: t pòt ponì e: plùi de ſpe-
dicb: etpice. Aut acapim indiciùs de termino morbi: t bòu
pliciter: q: aut de termino confuo: t ſic vina certi: e ſigni:
aut de termino termiato: vt ſi debeat mori cras vel posteras
t hoc oupl: q: aut de termino terminato imediato vt pote
ſi ethicus debeat moi in crastino: ſic pulſus veri: eſt signi
q: vina: q: imediate attreſſa virtuti. Si autvèlimus acſpie
indiciùs et pnoſticari de termino determinato tì: vt ſi de
beat moſbis q ad quartà die: vel in quarta die: ſic vina cer
tius signi e: q: ſi debeat moi in quarta die ſigna indigestio
nis p: 9 apparebùt in vina. Per ità diſtinctionè latis pòt
patere solutio ad argumenta: t applicari solutio ad ea. Si
aùt mo: b? in egris ſit materialis vt pote h: ualis: eode: mò
bìſanguèndù est ſicut p:us t per caſde vias, t hec ſufficiat.

De eſſentia vîne.

Rina est colamètù sanguinis cetero:qſ
bumo:ni de nature quidè actionib: natù.
Impossibile eſt eſſe videat vt a ſanguine
fm q op5 corpus nutriatur: niſi devtrisq
pius cholèribus t phlegmate miſdiffece: t a ſuo co
lamèto ſciungaf: qo vîne liquo: eſſe dicic: q: vina li
quo:re ac hypostafim in ſe còtinct. Liquo: aſt eſt ſan

guinî colamètù vt ſerù caſeo: q in renes deſcendit p
maiorè venà q est in interioib: fuis: t a renib: ad ve
ſica diſgreditur: luct a ſtomacho ad inſteſtina cibus
Sed tì hi duo deſſus a ſe inuicè diſtare viden: ei
ci cibus in ſtomacho digeratur ex coxquaf anteq
ad inſteſtina ducat: q: cib: naturaliter nò ſed cola-
mètus neq fer: vina vo nò ita: ſed potius colamen
tù quodà qo natura a ſanguinis puritate separat,

C ſinito probemio: h: incipit tractat?; t diuſidik in duas
partes. In prima determinat de vina quanti ad eius ge-
neratione: colori: liquo: e: significatione: t còntenta. In ſeda
pont quofda canones generales de significationibus vina
verſus fine libi: yic: Coloibus liquoibus vina 2c. Pui
ma in duas. In prima determinat de vina quanti ad eius
generatione: significatione: colori: q liquo: e. In ſeda quan-
ti ad el9 còtèta ſue hypostafim. Sœca ibi: Hypostasis vo
in duo diuſidik. Pima in duas. In pma determinat de
na quanti ad eius g: natione: colatione: t inspectionem. In
ſeda de e: p: significationib: determinat. ſeda ibi: Etna mar
ma in moſbis. Pima in duas. In pma determinat de
na quanti ad eius generatione. In ſecunda quanti ad el9
colatione: t inspectionem. ſeda ibi: Etna noctis certens,
ßteri prima in duas. In pma determinat de vina ſiu po-
nit generatione vîne. In ſeda determinat de operationib
prime: ſode: t tertie digestiu vt meli? appareat cu1 dige-
ſtive vina ſit ſupſluitas. ſectida ibi: Digestio e: m: triplex eſt,
Pima par e: p: preſentis lectis ibis: t diuſiditur in duas. In
pima ponit diſſinutione vîne. In ſecunda explanationem,
mera ibi. Impossibile enim eſse videtur. t ita ſecunda
in duas. In pima ponit explanatione illu: diſſimilòs. In
ſecunda confirmat illà per ſimile. ibi: Liquor autè ſanguinis,
ſec in duas. In pima ponit illà ſimilitudine. In ſecun-
da corrigit illà. ſectida ibi: Sed tamè hi duo deſſus. Iaec
est diuſio: t ſentetria lectiones in generali.

C licb primo querif de diſſimione poſita ab auctore in ſit
teria: videt q: fit incipetere: q: o: diſſinitio 25 dar in ſub
ſtatia: t nò per accideta: ſed colamenti e: accidè: in
còpetens e: illa diſſimio. Ad hoc dicerendi q: gloſandù e: fi
ſt dicit Gerardus. Etna e: colamenti. i. res colata: et
ita res colata e: ſubſtantia. Vel dicerendi q: nò e: p: opie
ſdiſinitio: ſed quada deſerptio. Œt dicit q: ſed colamen-
tù ſanguis t alio: humo:ni: t: e: copibus vo dicit q: e: cola
mètù ſanguinis t nò dicit alio: h: nò: g: e: ſupſibus veli
le diminutus. Et dicerendi q: t e: copibus ſub ſanguine com
p: eh: dit alios humo:es: vn: acipit ſanguine per maſſa p:is
fanaria: ite: vo loquutu de ſanguine p:out diuſidik ab alios
humo:bus. C: Secundo queritur vtrì liquo: vina ſit cos
pus ſimpler: vel cop: opòtitum: t videtur q: fit corpus ſimpler
q: dupler e: calo:; q: dà vitalis: t quidà naturalis. H: vita
li pabet refrigerari per corpus ſimpler vt per aere: natura
li: vo per aqua: ſed aer per què refrigerat calo: vitalis eſt
qùd ſimpler: ergo q: aqua per quà refrigerat calo: natura
li e: corpus ſimpler. Œt dicit yfaac in lib. de elementis: q
elemèta nò nutriut ppter ſui simplicitate: om: ergo qo: nò
nutriet erit ſimpler: ſed vina non nutrit: ergo vina ſeu li
quo: vîne e: corpus ſimpler. Œt dicit in littera diocie:
q: liquo: e: colamètù ſanguis ſicut ſerù luctis vel caſei: ſed
ſerù nò defert aliquid de caſitate q: segre gati e: a caſeo:
q: ſil liquo: vîne ſeque ratus ab humoib: nib: babet de
humoib:; ſed omne tale e: corpus ſimpler: ergo liquo: vi:
ne e: corpus ſimpler. Contra: Auicen. Diat q: nullum ſim-
pler putrefit: ſed vina purrefit: q: non e: ſimpler. Œt dicit
yfaac in dietis vnueraliib? e: in lib. de elemètis: q: nò agunt
simplicia in còpositis que admodù còposita in còpositis: v:,
er simplici nò ſit còpositi ſeu miſtus: imo er: mi:to ſit muttis
ſi dicit pbs i lib. de alalib: q: aq: fitas q i alib: cedit i: plumas
vn: er aq:itate au: g: nan: plume: q: illa aquo:itas e: babet
plumas g:are: nò erit q: d: ſimpler: imo q: poſtitus ſeu miſtus,
Ad hoc dicerdi e: q: q: dafunt simplicia omnino da a ſimpli-
citate: vt ignis in ſua p:ria: sphera: q: t: ceſt q: d: simpliaſſi

["Arinarum.", "Fo.clvij.", "mú. Queda vō sunt corpora et elemétis; vt elemétata. Sut\netia quedá media inter hec; q neqъ sunt ita simplicia; neqъ\nita corpora sunt muta; imo funt admirta; vt de tah. admirta\nsque dicit Offata. in pateqni, q imposible est terra eſſe fine\ntiōde dicit Offata. in pateqni, q imposible

Ziber

questratiōis et ſim ſensuſi in gibbo epatis: q. p. hilim venā de ſeſidet: tuc p[ro]ſo appet ſensibiliter: et q. y[la]ſac eſt artiſen ſenſi bilis: p[ter]p[ro]b ponit ſip[am naſſei in liti: q. ibi p[im]po appre cīt euſis deſenſus in rembus, et p[er]p[ro]pat solutio ad rations. Quinſo qu[er]iſ de quodā verbo q[u]d dicit in ſiſa: q[u]d dicit ad hoc q[u]p[er] ſanguis p[er]ſecte nutriat corpus: opoſtet p[ra]ſus mundiſſeſ ad vtrisq[ula] choleribus et p[le]gmate. T[i] deſ q[u]d icat kalſum: q[u]d dicti Auic[ie], q[u]d quodidque mebāni, nus t[em]t q[u]n ſutrimēto ſibi, p[po]ſionali, v[n]i membrii ſanguineuſ nutriſ ex ſanguine: cholericus ex cholerā c[ui]c, g[ui]n in corpoſe ſint qu[ed]a med[ia] cholerica melacholicar p[le]plogmaticar: t[he] ba[ſ]eat nutriſi ex p[ro]p[er] ſutrimēto ſibi, p[po]ſionali: v[er] q[u]p[er] ſan guis nutriſs no debeat mudiſcari ab vtrisq[ula] cholerā et p[le]gmate: i[m]o c[ui] ſanguine debet vtrisq[ula] cholerā et p[le]gmate c[urr]ere ad nutrrendu[m] med[ia]. J[re]t Eſſtan. in pantegni dicit q[u]p[er] humores ſunt fil[m] elemento[n], ſimiliter eruſt in quolibet quartuq[us] hiſores, i[m]anguis g[ui]n ad hoc q[u]p[er] nutriat corpus n[ò] oſi mudiſcari ab vtrisq[ula] choleribus et p[le]gmate. Ad h[ab] diſe[n]di n[ò] q[u]p[er] duſpulerē cholerā: iuuatua t[em] necessaria: t[em] ſimiliter duſpulerā melacholiar: iuuatua t[em] necessaria. E[n]dico q[u]p[er] cholerā iuuatua uatua claudi[n]k in cyſt[us] fellis. ſimiliter melacholiar iuuatua clau diſi in ſplene. Quando g[ui] dicit aucto: q[u]p[er] opoſtet q[u]p[er] ſanguis mudiſſeſ ad vtrisq[ula] choleribus: ipſe intelligt de iuuatuis t[em] n[ò] de neceſſarijs: immo neceſſate currit c[ui] ſanguine: v[n]i tu objicis de neceſſarijs: et y[la]ſac loquiſt de iuuatuis: t[em] p[er] q[u]p[er] p[lan]e ſt plane ſenſua iuuatua ad argumēta. Cholerā autem iuatua claudi[n]k in cyſt[us] fellis duſpuleri de c[ui]. T[na] c[ui] eſt: vt p[ur]ſu[c]culi ſuperiore[]deleget p[ortio] ipſius ad ſtomachu[m] ad c[of]oſ[on]t m[di] diſeigntione: p[er] inſerio[m]e yo vna p[ortio] ad intefeba ad c[of]oſto[d]u[m] expulſuāui mozdicado intefeba faciſes feces eritem. ſimiliter melacholiar iuuatua claudi[n]k in ſplene: vt p[er] ſu[c]culi ſuperiore[]delegetur vna p[ortio] melancholie ad os ip[er]macbi: vt p[er] c[ui] c[of]oſto[q]e appetir[us] p[er] inſerio[m]e yo ad intefeba na: vt p[or]ſoſte[q]e expulſione q[ui]vet p[rigid]us. P[er]p[ro]b p[ot]p[ate] re solutio: q[re] cholerā et melacholiar habueruſt receptacula p[pr]ia: n[ò]o v[er]p[le]gma: neq[que] ſanguis. E[n]d[um] ſoſo eſt: q[ui] chole ra t[em] melacholiar ſunt odſoſe nature: p[er]p[ro]b hoc q[u]d. Sed ſanguis eſt fil[m] nature: t[em] nutri[t] med[ia]. J[re]t ſplegman currit c[ui] ſanguine: vt in tempore n[ec]neſtatis convertatur in ſanguine: t[em] p[er]p[ro]b non habent receptacula. P[er] t[em] eſt p[ra]ſolutio quare aquoſitas q[u]n nutri[t]: n[ò] habet recepta c[uli]: nec ſuit ſegregata: immo currit c[ui] p[um]or[ua]d ad memb[ra]: t[em] c[ui] buiſus eſt neceſſitas: q[em] e[n]p[er] humores erat groſſi[n]o poterat t[raſtre] ad med[ia] rōne ſue groſſienti: t[em] p[er]p[ro]b c[oe]ſeſaria ſuit aquoſitas que facit eos penetrare et depositat eos ad med[ia]: t[em] t[ur] credit ad e[par]: t[em] in reſitu ſuo a[m]b[ris] ad e[par] eſert feci[m] hy poſtaſim vt meli[que] videbitis in ſequen tibus. b[ec] ſunt ea que querebantur.

Digic[ito] e[n]m tripter eſt: t[em] tria loca in corpoſe p[of]ſider. Pr[im]u[m] in ſtomacho. Secundu[m] in e[pat]e. P[er] t[em] in oibus m[é]b[ris] corporis. In ſtomacho digerif c[ui] bus: t[em] p[ot]us: oia e[n] ingrediēta corpus: ſiuſ ſint c[ui] ſiuſ por: p[ra]p[imitus] ad ſtomachu[m] trau[n]k v[n]i digeruſ tur: t[em] c[of]e[c]u[n]tur: t[em] in ſuccu[n] quasi in p[ſi]ſanu[m] couer[t]: deinde in nutriſentu[m] ſu[m] ſtomachu[m] ſibi attra[bit] q[u]d nature ſue eſt ſimile t[em] c[opl]erioni euſus: t[em] ſup[flua] deponi[t] er fo[ra]mēne ſuo iſerio[m]: q[u]d po[ra]vocat p[hi] ad intefeba iunctu[m] buic foramini: quod duode[n]ni voca[m]: q[u]t[ar]itātas ſui, p[er] m[é]ſura cu[u]ſus: hois duo decim ſunt d[ig]iti c[ui] ſuis dimēſa diſgitis. P[er] intefeba n[ui] in longitudine d[or]si eſt eructu[m]: t[em] q[u]t[ar]itātas ſue c[oe]cautatis eſt q[u]n[ta]ritātas foraminiſs p[or]te: q[u]d iſco po[ra] voca[m]: q[u]d v[er]ſa ad nature neceſſitat[em] c[ui]b[us] a t[em] macho deponēs claudi[n]k: qu[em] cum deponere incipiat apif illa po[ra]: t[em] deſe[ſ]edit eſca: t[em] claudi[n]k poſtca ſicut fuit antea. L[n]i a[n]t c[ibus] ad intefeba veni[t] accipit inde nutrimēta ſua: que nature ſue affiſimat: q[u]d eſt remanet ſicut to[ci]cular erro[q]t deponēs in intefeba n[ui]

ſibi iu[n]ctu[m]: q[u]d eſt to[ti]ct ro[t]tud[n]i z[em]globoſu[m]a medicis voca[m] ieuini[n]: vulgus a[n]t ro[t]tud[n]i d[ic]t: z[em] po[ra] lacti, Ad quod intefeba n[ui] c[ibus] veni[t]: tra[bit] i[bi] ro[t]tus succu[n]s ad humectatione e[pat]is: acu magnes ferrum trahe[ret]. Intefeba n[ui] a[n]t emittit illa humectationem e[pat]i quali ſudoc[ui] c[ui] ſo[am]e vnde e[cr]at apertu[m] non habcar. Accipif ergo c[ibus] a quibud[s]a venis ſibi in uic[em] solidatis atq[us] t[unct]is: t[em] inter intefeba n[ui] e[par] poſitis. He meſeraice ſunt vocate. E[par] yo c[ui] ab his succu[n]s ceperit: mittit c[ui] ad coquendu[m] ſuis venis. In t[em]tini[n]t a[n]t predicti[m] in longitudine d[or]si eructu[m]: t[em] n[ò] ro[t]tud[n]i nec globoſum: ſicut aliu[d] ſunt intefeba. Q[u]d quidē nature neceſſitas fecit auabus de cauſis: A[el] vt c[ibus] et rectitudine itineris ad intefeba n[ui] de ſeenderet faci[t]. A[el] ne locus illa impedireſt neceſſa[n]us: meſeraicis venis ſe i[bi] diuidentibus de vena q[u] ab e[pat]e egredi[t]: t[em] per alia ibidē a[n]ſtletia: pellicula[s] c[es] z[em] carne glādulofam atq[us] filia[m]. Aliud q[u]d intefeba n[ui] ſibi iu[n]turi neceſſitas nature expectit ro[t]tud[n]i z[em]globoſum: vt t[ad]iu[c] c[ib]i ibi imorare[]: donec in e[pat]e ſue c[es] z[em] subſtantialis ſua humectatio trahe[ret]: q[u]d ieuini[n] voca[m]: q[ui] c[ui] ab e[pat]e prout d[ic]t: c[ib]i humidis tas erugac[t]: remanet a c[ibo]vacu[n]i et ieuini[n]: q[u]d copio b[ae]t a[ialib] q[ui] interſecta[] comedim?: t[em] bis e[n]i doc intefeba n[ui] fecis ſemp vacu[i] t[em] c[ic]u[bi]tudinatis. E[par]yo de ſucco c[ib]i q[ui]e c[ro]coquendum ſuis dimite ratvenis: ſanguinem ſacit: t[em] groſſum diuidentis a ſub t[ili]: in ſui nutri[menti] conſto[n]enti: ſubſtatic[em] aſſimulamētui accipit: q[u]d remanet omnibus m[é]b[ris] mittens corporis. A[nde] omnia ipſa med[ia] ſibi tra[b]unt: ſue corpoſis. A[nde] omnia ipſa med[ia] ſibi tra[b]unt: ſue ſubſtatic[em] aſſimulantur.

Superi[que] p[ro]ſuit aucto: generatione vane q[ui] ei diffinitio ne. In parte iſta determinat aucto: de triplici diſeigntu[m]a: et hoc vt meli[que] appear c[ui] diſeigntu[m]a vi[n]a ſit ſuſpultus: s[ui] vidu[i]k a[n]t pars i[n]ta in duas. In p[ra]ma enumerat triplice diſeigntu[m]. In ſeda de ille exequi[que] i[bi]: In ſtomacho diſeignt. et iſta ſeda in tres. In p[ra]ma p[ie]quif[que] de opatio[e] p[ra]me diſeigntu[m]. ſeda de opatio[e] ſede. i[bi] E[par]yo de ſucco c[ib]. In ter t[ia] de opatio[e] tertie. i[bi]: T[ertia] yo diſeig[lib]itatas. P[ra]ma in duas. In p[ra]ma determinat de opatio[e] p[ra]me diſeigntu[m] in ſtomacho. ſeda in intefeba n[ui]. i[bi] a[n]t a[n]t c[ib]i ad intefeba na: i[bi] ſeda in duas. In p[ra]ma determinat de opatione p[ra]me diſeigntu[m]. In ſeda reddi[m] c[am] de ſitu et ſigu ra intefeba n[ui]. ſeda i[bi]: Intefeba n[ui] predicti[m]. P[ra]ma in duas. In p[ra]ma determinat opatione p[ra]me diſeigntu[m] in duodeno. In ſeda in ieuino. ſeda i[bi]: Ad q[u]d intefeba n[ui]. T[em] ſequi[k] illa pars in qua reddit c[am] de ſitu et ſigura intefeba n[ui]. t[illa] in duas. In p[ra]ma reddit c[am] in uodeno. In ſeda in ieuino: i[bi] Aliud intefeba n[ui]. t[em] ſequi[k] illa pars in q[u] determinat ope ratione ſede diſeigntu[m]: t[illa] in duas. In p[ra]ma determinat opatione ſede diſeigntu[m]. i[epatis] ſup[ra] materiā nutrimenti. In ſeda determinat opatione q[u]o[d]id[u]a m[é]b[ia]: ad adiuuātui e[par] in operatio[e] ſue diſeigntiōis: v[er]p[ote] operatione ſeuſus t[em] p[lo]nis. ſeda i[bi]: F[el]e e[n]m ſibi p[ra]p[imitus]. P[ra]ma pars euſ partibus p[é]cedentibus p[rin]et ad p[ra]ſentem lectione. H[ec] eſt diuſio[m] z[em] ſententia lectionis in generali.

Cl[ad]ic[em] grun[que] duo p[ri]nicipaliter. P[ra]p[im]u[m] eſt de opatione p[ra]me diſeigntu[m]. ſe[c]o q[ui] de opatio[e] ſede. De p[ra]mo tria grun[que]: p[ra]p[im]u[m] eſt de numero diſeigntu[m]: q[u]n ſunt tres diſeignti[os]: vt bis e[pat]o aucto. i[bi] p[ra]ma in ſtomacho: ſeda in e[pat]e: tertia in oibus m[é]b[us]. Udeſe q[ui] n[ò] ſit n[u]vi[n]na diſeigntu[m]: q[ui] diſeigntu[m] n[ò] ſit n[u]vi[n]na ca[lo]s naturalis i[cor]pe: vid[ec] q[ui] fil[n]o e[rit] n[u]vi[n]na diſeigntu[m]. J[re]t e[di] c[al]y B[ale]. t[em] alij aucto. q[ui] quatuor: ſunt ſu[n]tes in corpoſe: a[tr]actua[m]: reſentia; diſeigntu[m]; et e[per]p[ul]ſia[m]; et

["Aringarum.", "Fo.cir.", "sunt ordinate ad inulce: hno est nifi vnica attractua: nec nifi\nvni vnica retetua: nec nifi vnica expulsa: g similiter nò erit\nsive: hre digestio nibil aliud e: quierio: vni\nnifi vnica digestiva. hre digestio nibil aliud e: quierio. vni\nnifi vnica digestiva. hre digestio nibil

Ziber

q: dicit Eirardus plane sup: a loci: inti Æ impossible est et æ
ep: chilo fiat humiditas nisi p:ius fiat humo: sed no potest
fieri: humo: nisi poterat per epar: ei ergo chilus n:ota:rat:em
epar: et chilo no: poterit fieri humiditas: et ita neq: corpus nu
triri. Propter hoc dicend: est aliter q: duplex est nutritio:
qid: a q: fit vi: re:refocillatis: vt finc: opas refocillat vi:piâ
panis in vino odo:ano:fero: intinta: et narib:9 finc: opisitans ap
plicata: 2 hoc modo dico stomacus nutrik et chilo in ip:do
generato:i: refocillat: et hoc modo intelligit auct:re cre
o. Est alia nutritio q: est proptia nutritio per viâ c:ouerfio:
nis ficut nutrimet:ui sive humiditas c:ouertif in mébra in ter
nis digestiva: 2 hoc modo no: nutritur stomacus ex chilo: et
dali nutrione prostruit ill: duo argum:eta: 2 it: a:it:ione:
tion: per viâ refocillatis: videlic: Auice: plane innuere in
tertio vi:bi dicit stomacus tribus modis nutrik. Uno mo
do q: fouet et chilo adhuc in ip:do eritente. Scöo mo dicit
ipf: nutritur stomacus er nutrimento veni:ete: 5 venis in
anatomia dictis. Tertio 5o modo nutrik stomacus ex f:ans
guine veni:ete vel attracto ad stomacu: ab:olus mébris in
tempe:res famis, vi:ni vult Auice: plane q: stomacus fouet ex
chilo in ip:do erit:ete.i. refocillatur.

C: de operatione c:oe digestio:que querunt plura. Præmis
ei: vtrus humo:es p:abeat generari in corde vel in epate.
20: generatur in corde pbat pbs in lib. de alibus plurib:9
rationibus: quar:ivna: est talis: illud dicit ipf: est elementi
rei in quo plus est de re. vi:ni mare est elementi oim aqua:q;
in ip:do plus reperik de aqua: fed in corde plus innuinetur de
fanguine: vt dicit pbs: q: in epate: 5 in:corde lgenerank: pu:
mo:res. 3t: depo:rat:io humo:es 2 c:osueratu: eu:ide est in
venis: 5 ven:ea:unk in corde: 5 t: fanguis i: corde generat,
p:abtion minois: q:1 pbal pbat q: vene oiun:unk in corde tali a:
tio:ec. Dicit ipf: ram 9 q:ou:it a radice nun:q: penetrat fu:ra
r:ed: sed vene penetrat epar 2 no:q: 5 s: cor: est radit venar:et
non epar. si ergovene oiun:unk in corde: 5 t: humo:es sicut fan
n:is c:oseraturur in venis. In c:òtrariis est auct:ro apte in
l:an. dicit em: i: p:bores in epate generan:at. 3t: quotienf:icb:
s:co: digestio: debilitat auct:res precipiit apponere empla
fra 2 remedia c:osfotat:ia digestione: s:od sup:za regionem
epatis: 2: no: sup:za regione: cordis: sed hoc no: p:operet:ni
n:is in epate cele:are:ec: corde digestiol:q: generat hio:res: ergo in
epat: generan:at humo:res. 3t: dicit Constan: in p:antegni: q:
in epate est quedar: a venela delegata ad cor: :per quâ: delegatur
fanguis ab epate ad cor: 2 er hoc ergo innuit q: in epate h:no:
res generank: 2 no: in corde. Ad hoc dicêd:q: duplex est ge:
neratior: hio:res: quedar: virtualis: 2 hec fit in corde: 2 q: a corde
pumpif: virtus ad o:ia mébra q: regit vn:uqod:q: mébrum
in fua opat:iones: 2 est alia generatio humo:res materialis 2 for:
malis: 2 hec fit in epate: 2 chimus er quo materialis hio:
duplex: quedar: fo:maliter generas: 2 hec eft in epate: 2 q:da:
eft c:oplés: 2 talis fit in corde: vi:ni ab epate delegat fanguis
ad cor: 2 in corde:vlterio:; digestione: digerif. Ad pm: i: ar:
gumentu: c:icêd:ui q: pbs intellige de generatio:virtualis: 2
bene c:ocedo q: humo:es virtualiter generank: in corde. Et
tu objicis: in corde: vt dicit pbs: plus repif: de fanguine. Di
cend: q: veri: est: 2 doc est quia: maiòre: babet c:ocauitat: et
amplio:ez in qua p:ot: c:otineri q: epar: 2 no: p:pter h:q: in ip:do
corde generet. Ad aliud: dicêd:ui q: vene oiun:unk ab epate: vi:
dicit l:aly in comèto sup:za tegni: q: in epate oi:q: q:da cr:u
est vena magna: 2 er ea ramificantur vene non pulsatiles:
Et tu objicis de p:bo q:vene oi:itur a corde. dicêd:ui q: veri:
et de venis pulsatilibus in quibus fanguis continet: et con
seruaf. Tel dicêd:ui q: vene oi:itur a corde virtualiter: 2 fic
intelligit pbs: vi:ni omnia mébra a corde generantur, vi:ni dicit
pbs q: ficut filius erpulfus a domo patris constituit fibi: dos
m: proptiá in qua posit habitare: ita sperma decifum a pa
tre in matr: p:imo c:oftuit co: ranç: p:pium receptaculati. Et
tu objicis poſtea vene penetrat epar 2c. dicend: q: non
penetrant: immo vna oiitur in gibbo: alia in syma: 2 p:pter
hoc: qui: vndiq: apparent vene: credimus q: vene penetrat
epar: q:uis hoc no: fit veri, Tel dicêd:ui q: duplex est pene

tratio: quedar: p:ervia: decifionis: 2 hoc modo:vene non pene
trát epar: 2 de t:lat procedit tu:ni argumentis. Et alia fit
perviam inficionis: 2 fic qu:uis vene ab epate o:untur: tamé
ita poſtul:em penetrat: 2 ita adp:ea epate b:iores ge:
nerantur 2 no: in corde. Et tu objicis cor: nutrif: et fanguine
h:di: dicit pbs q: co: influit al:is mébris: 2 ni:il recipit ab al:is
mébris: ergo no recipit illum fanguinem: et q:uo nutritur
ab epate: ergo ille fanguis er quo cor: nutritur generatur in
ip:do corde. Dicend: q: immo ill: illum fanguine et q:uo nutri-
tur recipit ab epate, ynde Constan: dicit: ut dictum est: et ab
epate: procede: quedam vena ad cor: 2 per quâ: delegatur f:an-
guis ab epate ad cor: 2 et tu objicis: cor: influit al:is mébris:
2 ni:il ab ipfis recipit. dicend: q: veri: est q: virtuté in:uit
al:is membriis: 2 ill: à membriis non recipit: 2 fic intelligi
pbs. Sed nutrimentum bene potest ab epate recipere: vt
dicit Constan: 2 fic no: est contradictio. C:escundo quen: est
vtrù: humo:es omnes generantur in epate: videlic: q: f:ic:q:; bi
cit pbs q: idé man:és idé temp: nat: est facere idé: c:is c:ep
sit vn:ii membrii s:emp: man:és idem: semper efficiet vn:ii b:io
rem seu generabit: non ergo quattuor: 3t: fi: est diueritas
in generatio: humo:um in epate: aut hoc erit a parte caufe
materialis: aut efficiët: 5 t: cauſa materialis est vna vt ch:ip:
mus: 2 efficiës vna vt epar: ergo no: erit diueritas humo:z
in specie in epate: immo vn:ii generabitur. In còtristum
est l:aly in comèto sup:za tegni: q: 2 c:uartor:io: humo:
res in epate generantur: phlegma: fanguis: cholera: melan
cholia. P:ietereca humo:es in epate diuerſicantur a par
te caufe materialis: 2: dicit Constan: in pantegni q: humo:
res ſint filij: elementozum: 2 c:ii ergo in c:imo er q:uo bumo:
res generantur ſint quattuor: elementa: ſimiliter erunt ib:
quattuor: cor:espòdentes illis eleméti: q: ita q: vn:ii cor:espò
debitigni: vt cholera: terre melanchoia 2c. 3t: diuerſicat
tur a parte caufe efficiët: 2 dicit Auicen: in p:umo q: phleg
sima generat: a calo: claudicate: fanguis a temperato ca
lo:cholera ab excedenti: melanchoi:la ſimiliter a tempera-
to prout eſt fer: ſanguinis: 2 c:ii ergo humo:es bableat diuer
ſificari in epate tam a parte caufe materialis q: a parte cau-
ſe efficiët: 2 quod concedo: videtur q: erut: quattuor: bumo:
res in epate generati, diuerſi in specie, q:6 c:ocedo. C:ad pa:
mum arguméti: q: objicis de p:bo: dicendum q: duplex est
agens: regulat: 2 no: regulat: 2 vi:ni veri: est q: idé no: regula
tu: man:és idé semper facit idé: 2 fic loqui: pbs. Sed de agé
te regulato no: eſt veri: 2imo b:ii p:òr facere diuerſa: vt quia
nutrimenti melius in corp:ze recept:us: cu:is fit terree nature
semper petit fundum ſive infuerat ad nutriendus membra
inferio:ra: n:is reguletur. i: a virtute: 2 propter hoc bene p:ot
nutrire membra ſuperio:ra: ynde vndiq: nutri:tc. ſimiliter
dicendum est ibi: qui: licer epar ſit vni:ii: tamén q: regulaſ
a calo: bene potest diuerſa: constituer:e: vt quattuor: bumo:
res. Tel dicendum q: etfi epar cu:is fit vn:ii generat bumo:ez
e: chilo qui ſimiliter eſt vn:ii: no: tamen generat bumo:ez in
quant:u: vnum: immo inquint:ui diuerſum: quia modo a cas
lo:ze claudicante: modo a temperato 2c. nec inquint:ui chim:
eſt vn:ii: immo inquati: habet in ſe quattuor: hiores qua:
tu:em: eleméti: respòdétia: vt parté: igneam: aqueam: terres:
aeream: 2 ita epar poterit quattuor: hiores diuerſos in ſpe
cie generare. Et per iam dicta ad ſolutionem: patet repone,
plane ad ſecundi: argumentum q: licet cauſa materialis ſi:
cut chimus fit vna: no: t: ex:ipf: a generatur humo:res inqu:
tum vna. ſimiliter licet epar ſit vnum: non tamen inquan
tum vnum: 2 fic soluitur ad argumenta.

C:el enim præmitus ſib: trabit calidio:ra: 2 choler
re rubee vicina: nutriés se de pinguédine illa et rubi
cunditate quam a fanguine videlic: accepille: 2 nature
fue eſt filis: q:6 remanet cholera eſt sola. S:ple: ſib: at
trabit turbiditate: 2 groſtitudine: ſanguinis: et quod
ſue subſtatie affimilat: in nutrimet:ui ſui:retiner: q:6 re
ſtat simpl: eſt cholera nigra. 3ulmo: p:umã: ſu:ra:
bit ſibi: no: ad nutrimet:ui: 3t: vt taliter p:maneat: q: pble
sima inde faciat, vi:ni ip: humectat: ad motu: cos:te:ref.

Armarum.

Fo.dr.

Pulmo enim et mébra alia intra cœsiní pectoris et capitis collétitía; tantí nutrítur et cibo? superflui tatibus corí remanétibus. In p[rae]centi hec oia a me imo eplanáda erut. H[o]st ergo in initio aquitas: itmo eius colaméta remibus reddita paru retinct píngue dinis et ruboíis fanguinis; v[n]i rení sunt nutrimenta aquoitas remanet pura et voca vina. h[anc] renes mitrú ad velicá pa[ç]p píngue et rubea; de a[mi] píngue dine et rubedine nutrít velica. Reliquiuz emittit vir ga illud q[ui] est vina. Sanguine de vtris cholerí bus et p[le]gmate ac aquolemente suel comento mun discato: co: melio[re] et landabilio[re] atq[ui] téperatio[re] sibi trabit parté; vnde c[ó]sótet se atq[ui] nutriat. h[Rel]isu[n] duí subtilí at de choleribus et p[le]gmate: et alia pu tredine mundificat p[ar]terias ad augmentádu natu rale calóre: mádans vt e[n] p[íng]uqed s[ua] nutriat: et per totí corpus viduad. Lo[]z em fundamétni caloris naturalis eft: q[ui]d sic e[stat] parté: et qua libidinatc se nature nutriéde: et s[ue] subfótatic affilímat: parté: s[ui] f[u] perfluá ad mébra capitis et p[ectoris] mádat: vnum quodq[ui] eorí inde nutriés: et s[ue] vníuſtruisq[ui] nature affilímas: atq[ui] s[unt] resídua p[or] pos res emittut c[ó]pis quos habét in locis c[ó]gruis: vt p[or] oculos c[ui] líppitù dine: p[ar]aures e[n] q[ui]d àli c[er]a inde egrediente: per na res auté cum emictio[d]e per os c[ui] sputis et ſerætio[d]e per alios posos e[n] fumo et ſudore. h[re]t q[ui] ſanguis ſu perfluit e[pat] mandat toti corpori: vnde língulú mé[n] b[ui] recipit quod ſue nature et subſtantic affilímat vel affilímilare p[os]fit.

H[Superius] determinavit aucto: operationé̇ e[pat]is ſui p[ia] nutrimétu[m] in ſeda digestione. h[ic]determinat operatio[n]e né alioíi membórii in ſeda digestione adiuuátí: t[ui] diuíld ifta pars in septé partes. In p[í]ma determinat de operatione fellis. In ſeda de operatione splénis: ibi: Sp[le]t ſibi trabit. In t[er]tia de operatione pulmonis: ibi: Pulmo ſibi ſuam. In quarta de operatione rení: ibi: P[o]ſt et aquoſitas: imo c[iv]. In quinta de operatione veſice: ibi: h[anc] renes. In ſepta de operatione virge: ibi: Reliquiú emittit. In ſeptima de operatione cordis: ibi: ſanguis augé. t[ui] vltima in duas. In p[í]ma proponit q[ui] intédit. In ſeda declarat ſui p[os]ſitú ſeda ibi: Lo[]z em est fundamétni: t[ui] ſeda in duas: q[ui] in p[í]ma manifeſtat qualiter cor: delegat ſuas ſuperfluitates ad alia membra. In ſecunda qualiter alia membra: de elegant ſuas ſuperfluitates c[er]terius. ſecída ibi: Enúquodq[ui] cor[í] inde. h[ec] est diuioí[re] t[em]ſentía lectionis in general[em]. h[ic]c refát adhuc de preceden[te] c[um]tio inquiraenda. P[ri]miu[m] est vtrú o[es] b[umo]zes ſimul in epate generantur vel ſucces[ue] ſiue. Sc[em] est vtrú generatio b[umo]zí fit circularis. C[ir]sa p[ri]miu[m] ſic p[ro]ced[ue]: ſed q[ui] ifta q[ui]to[que] disputata eſt in ſeríis p[ris] ſup[ra] libú vietarú viucriſalií: f[u]p. vii[que] lectioné que incipit: Diuerſitas corporis: sc[or]t. cor[ri], ſup[ra] p[aga]n[ia]. ibi: L[irca] tertíi ſic p[ro]cedímus: etc. p[er]t[ur] hoc ad p[rae]ſens ſuperſedeo t[em]tia habéſ in ſeríis p[ris] ſup[ra] tegni h[al]. C[] [Sec]do queríſ vtrú generatio b[umo]z in epate fit circularis: ſe vtrú ex cholera potſit generari ſanguis et p[le]gma: ſic[ur] et p[le]gma te generari potest ſanguis. Et videtur q[ui] n[ó]q[ui] d[ic]it h[ó]ſtá ti: in pantequi[que] co[ctum] n[ó] potest incudari: ſed crudí po[ſt]e coq[ui]: c[ui] ergo cholera fit magis cocta [h] ſanguis videt: q[ui] ex cholera n[ó] poterit ſanguis generari: licet ex p[le]gma te potſit ſanguis g[ni]ari. Sed q[ui] h[om]i g[ni]atio b[umo]z fit circularis videtur: q[ui] d[ic]it h[ó]ſtá, in pantequi[que]: q[ui] h[uo]zes ſunt fili[us] elementi: ſed generatio elemento: n[í] est circularis: q[ui] ex vno eleméto potest generari reliquíu[m]: vt e[mi] igne aer t[em] eſco uſero: ergo ſimiliter ex vno h[uo]ze: vt ex cholera p[ó]t genera n[al]í: vt ſanguis: t[em]cootrario: g[em] circularis. h[re]t d[ic]it h[al]p

po. verſus ſiné in lib. regiméti aucto: q[ui] cholera euapo: ans do tráſit in p[le]gma: v[n] innut q[ui] ex cholera fit p[le]gma: g[em] videq q[ui] h[om]i g[ni]atio p[ó]t eſſe circularis. h[re]t in viaturo d[ic]it h[ó]ſtá: q[ui] pleureſis q[ui] fit de materia calida tráſit & p[iple]mo[n]s ní q[ui] fit ex frigido. h[re]t freneſis qua[d]o q[ui] tráſit in litargiá: t[ui] mo[d]b calidus p[ó]t tráſmutari in frigid. t[ui] b[í]bil aliud eſ q[ui] q[ui] materia calida p[ó]t tráſmutari in frigida: g[em] h[uo]zes calidus p[ó]t fieri frigidus et e[c]ouroſo: g[em] generatio h[uo]zes in epate eſt circularis. Solo d[ic]edúi eſt ad utud q[ui] e[n] fit fallacia p[os]que t[is]: v[n]i d[ic]it q[ui] h[uo]zes ſunt fili[us] eleméto[d]: q[uát]us ad hoc q[ui] in quolibet h[uo]ze eſt q[ui]dá pars reſp[ò]dés terre: q[ui]dá aque: q[ui] dá aerí: q[ui]dá igní: h[] quoad q[ui] d[é] diſsim: limá: q[ui] e[lem]to eſt materia t[em] ſo: ma: puata remanet materia potéia q[ui] statim petit alia ſo: m[á]s: h[] in h[uo]zib[ui] ſue in miſtíos non eſt q[ui] imo p[ri]uata vina ſo: ma: ad p[er] remanet alia: e[n] íbi fit ou p[er] p[os]ſitío. Ad aliud d[ic]edúi q[ui] ex cholera n[ó] fit p[le]gma immo cholera euapo: ádo: vt d[ic]it h[al]p. tráſit & p[le]gma: q[ui] subrilsi pars consumíſ & reſt[ia]quum ingroſſat: t[ui] fit p[le]gma: etc. p[er]t h[re]t d[ic]it h[al]p. euapo: ádo. Ad aliud d[ic]endus q[ui] pleureſis q[ui]s[que] tráſit in p[iple]moniá: t[em] freneſis in litargiá: h[] b[oc]no eſt p[er]t h[em] q[ui] cholera tráſeat in p[le]gma: imo mate ria pleureſis quandoq[ui] expellit ad pulmoniá: etc. q[ui] p[le]gma te p[mi]ſeſek: etc. ita permíſeado e[n] p[le]gmate: t[em] p[le]gma eſt ibi a d[io]no: p[er]t h[em] fit calá: ſimiliter d[ic]edúi eſt de freneſi. C[] [Post]ea querunſ quedá de p[en]ſenti lectio[d]: t[em] p[ri]mo que[rit] vtrú fel p[ri]mo attrahat cholera: yel sp[le]t melácholiam. Et videq q[em] sp[le]t prius attrahat melácholíá [h] fel cholera má melácholíá eſt mag[is] odioſa nature [h] cholera: g[em] melácholíá citi: g[em] ſequefrabíſt a fanguine t[em] in ſplene reclude: q[ui] cholera in felle. h[re]t d[ic]it h[al], in de simplici medi: q[em] q[ui] aliq[ui] mediſi na euacuatis h[uo]ze: aliqué adminíſtraſt cor: p[oi]: vt p[er]t e[pl]e: g[em] p[ri]mo euacuat p[le]gma: ſeda cholera: tertio melan holíca: v[lt]imo ſanguiné: t[em] hoc eſt: q[ui] ſanguis eſt amicus na ture: v[n]i natura olígés ſanguiné c[ó]feruat ipſus quátú p[ó]t: ergo q[ui] locus ab oppoſitis citi: eucauabit melácholíá q[ui] mag[is] eſt e[di]oſa [h] cholera. C[ó]traríſt d[ic]it in h[al]. e[lem]to e[n] q[em] fel p[ri]miu[m] cholera: attrahit. P[re]terea d[ic]it Aui. q[ui] attra c[io] ſit fríb[em] modís: a calido: a[var]u: t[em] a tota ſpecie: e[n] ergo cholera rubea fit calidio: inter h[uo]zes citi: attrab[em] a felle g[em] melácholíá a ſplene. q[em] q[edo] ed q[em] ſpacal. h[na cá eſt: q[em] q[do] cholera calidio: eſt t[ub]tilior: t[em] mobilí: e[si] calidúi: vt d[ic]it h[al]p. lare: eſt c[ito] mobile: t[em] b[ó]t c[ui]q[ui] ſepará cholera a ſanguine [h] melácholíá. Ad p[ri]miu[m] argumétni p[so]: q[em] h[em] melácholíá fit magis odioſa nature róné c[ó]p[os]ſitio[d]: e[n] fit dure c[ó]poſitíos [h] cholera: t[em] cholera e[n] fit amara magis eſt odioſa [h] melácholíá q[em] e[n]ſipida, per h[em] p[so] ad ſo: c[om]. h[ur]ta hoc q[ri]q[ui] q[re] d[em]: q[em] ſel comouet iras. v[n]i y[us]. h[em] ſapit: etc. p[ul]mo loquíſt fel comouet irá: sp[le]t ridere facit cogit amare ie cur. etc. p[len] g[ni]at ríſus. Ad hoc d[ic]edúi q[em] ſicut melácholíá p[ui] ſentíia generat tríſtia: q[ui] inſiſt ſp[is] t[ur] turbat fanguí n[ó]rón eſue malicié: ita p[ui] abſentíia q[em] reclusí d[in]gat letí: q[ui]q[ui] tunc ſanguis remanet in c[ó]p[oz]e depuratus leſtícá[s] mébra: h[em] ſecus eſt de ſelle: q[ui]a[mi] cholera in felle claudíſt c[ui] remanet ibi: inmo róné ſue exereſcentí[e] cum ſit in magna quátitate in c[ó]p[oz]e respectu melácholíá: ip[sa] reſuídat ad mé b[ia] ip[sa] comoués etc. C[] [Sc]do q[ri]ſ vtrú pulmo nutriá[ſ] p[le]gmate: etc. videq q[em]: q[em] d[ic]it y[fa]ac in h[al] q[em] pulmo attra bit p[u]ſmáv[nt] inde faciat p[le]gma: g[em]. h[re]t d[ic]it h[al]í ſup[ra] tegni: q[em] ad mé[n]ſimile p[ro]perát egritudines c[ei] ſimiles: c[ui] ergo perplemonia q[em] ſit ex p[le]gmate in pulmone g[ene]setur: vel q[em] b[em] ſit ex ſup[fl]uitate nutriméti pulmonis: g[em]eſek q[em] pulmo ex p[le]gmate nutriá[ſ]. L[ó]tra d[ic]it y[fa]ac in h[al] q[em] pulmo nutrít ex ſanguine cholérico. h[re]t d[ic]it y[fa]ac q[em] pulmo mo attrahit p[u]ſma: ſed d[ic]it h[al]í ſup[ra] tegni: q[em] ex p[le]gma generá[ſ] cholera: g[em] cholérico nutriméto nutritur. n[ó] g[em] p[le]gmate. h[ur]ta hoc quedá c[ó]troueríſa: q[em] d[ic]it y[fa]ac in h[al] q[em] pulmo attrahit p[u]ſma: vt inde faciat p[le]gma: b[al]ho d[ic]it q[em] ex p[le]gma generá[ſ] cholera. Ad p[ri]miu[m] d[ic]endúi q[em] pulmo nutritur ex ſanguine cholérico: t[em] hoc eſt: q[ui]a[mi] e[n] mé[n]ſi choléricum. Ad p[ri]miu[m] q[em] obſcis: d[ic]endum q[em] pulmo non attrahit p[le]gma vt ex p[le]gmate nutriá[ſ]: ſed vt ab eo irro[et]ur: ne per motum ſuum continuum deſicetur.

Ziber

Ad secundum dicendis periplemonia generat per vià decisi
nis vel cœstitionis: vel per vià deruationis, vnde quado di
cit Bali quod ad membra simile paroptar egritudines similes
dicendis quæ veri est de illis egritudinibus que generantur
per vià cœgestiòs: t non de illis que fitur per vià deruationis
q. piplemonia pt plurimis fit pt vià deruationis: vt pote
a catarris a capite deſcedentibet? vt dicit Auice, ptoter hoc
nò oporret quæ pt eplegmate nutriatur. Ad cœtrouſià dicè
di quæ dà eſpuma que generat ptoter feruòes facti
a calidate ebulliente: vt patet in olla bulliè: t talis spum
a tràſit in còlerà: t de tali loquiſt Bali. Et alia spuma q
generat ptoter interpositione humidi aerei in hùido aquo
ſo: vt in vndis marie: t talis tranſit in plegma: t talis in
pulmone attrahit: t de tali loquiſt yaſac in littera. Ctertio
queritur vtr quod nutriat quæ sanguine tèperatissimo. Et vi
def quò nò: q: dicit Auice, quodlibet mediu nutrì er nutri
méto ſibi ſimili: sed quò est melàpolicii: quæ nutrimèto me
læcholico nutrìet: non ergo er sanguine tèperatissimo. In cò
traruit est yaſac in littera: qui dicit quò cor nutritur er sangui
ne tèperatissimo. Picterea ſi natura dat medius nobilissi
mis nobilissimi nutrimenti: vilibet yo vile: cuì cuì inter om
nia media fit mediu nobilissimi: er nobilissimo nutrimento
nutritur: ergo er sanguine tèperatissimo nutrì: qò cœdo.
Ad primi argumètis dicendi qò cordis tripler est còplecro:
quæ dèm em est còplecro in corde elementaris ratione element
en tis in ipso dominanti: t q: in ipso plus dominaf corde
en io habitationè: sic cor: est oplenois melàcolice, t sic obiectis tu,
Et alia còplecro in ipso inquìtus est viuens: t ita cuì vità ſtet
per calidù et hùidù: hoc modo cor: est sanguinee còplecrois:
t cèſ er sanguine tèperatissimo nutrì: t sic loquiſt yaſac.
Eit iteru tertia còplecro in corde que est calida et ſicca rône
caloris vitæ: t spirituì in ipso habitanti: t ita cuì fit me
brì nobilissimi còſeruã vità er sanguine tèperatissimo nu
trietur: q: per ſu moti continuì generat intra ſe calòre et
ſpirituì: q: er purioì parte nutrimenti generat in corde
per còparatione ſuari partivi inter ſe generat calòre et ſpirituì: ptoter hoc ne
cesſe fuit et effet durù: q: er còparatione duòni corporis mol
liu non poslet hoc ſiert. Sed pulmo non generat bmòi: t pro
pter hoc nò oporret quæ fit dure ſubſtatie. Secunda cauſa est:
q licer pulmo fit in cònimo motu: tamè irroſa a plegma
te intra ſe attractor: t ptoter hoc nò oporuit quæ effet durus.
Et tu queris quare ſimiliter ad cor: non attrabif plegma
ad irroſi adi eiu: ne p moru ſuì còntinuì desiccf. Dicendus
q: nò oporuit: q: cor: dì:55 effe t est mediu calidissimi cuì intra
cè cotinæt calòre et ſpirituì. Si gibi attrahereſ plegma ià
ipsum refrigerat: t ptoter hoc nò oporuit quò ad cor: ples
gma attrahereſ. Tertia cà quare pulmo fuit spògiòſus e: q
aer attractus in pulmone digerif in ſuis spògiòſitibus t
ſuis poroſitibus ne ſubito indigeſtus veniat ad cor: q: ſi
indigeſt ad cor: veniret: ertingeret calòre in corde. Culli
tmo querif vtr quod ſuperfluitate cordis nutriat cerebrì cu
us hoc dicit yaſac in littera. Udeſ quò nò: q: vnùquodque mem
brì nutrì er nutrimèto ſibi proporionali et ſimili: ſed ſup
fluitates cordis ſi decindanf a corde: t od decifum ab aliq
atteſſe ei a quo decindì: ſunt calide: g ex ſuperfluitate cor
dis no nutrì cerebrì: cuì ipsum fit plegmatici: q: est ergo
qò dicit in lſa. Ad hoc dicèdi q duplet est ſupfluitas: qda
per vià ſequeſtratiòs: qdaq p vià decifiòis. vnò dico q deci
ſum atteſſa ei a quo decindì p vià decifiòis: t non p viam
ſequeſtratiòs. Dico ergo q cor: attrahit ſibi nutrimèt: vn
illud digerìe vlerioì cœigestione: t parte purioè retinet ad
ipsum nutriciù: residuì vero tràſimitit ad partes pecto
rales t ad cerebrì vt inde nutriant, vnde illud mittit a cor
de ad caput: t buſiuſmodi transſimilium non est ſupfluitas
cordis: ita q fit nutrimèt: ipurì:imo est purùt ſed tì est ſus
perfluitas. t: residuì respectu nutrimèti in corde retèt: t sic

intellegity yaſac in littera: t per hoc patet solutio ad quætio
nem et ad argumentum.

Ctertia yo digeſtibilitas ſanguinem digerit: t in
carne carnè: t in neruo neruì: t in oſſe os cœcit t fa
cit. Sicut in arboribus t terrænæſtibus videmus, que ſim mutationè elemètòri in lignis ligni, in fròdi
bus frondes in fructibus fructus faciunt: t in rubici
dis cìta cùridà: t in citrinis cùridà: t iuclibò vul
cia: t in amaris amara: t ſilia. Quo si ſupflui cibi rema
nèt in medis: tertia: ſupfluitas: qua ad poros cur
expellit media: t cì ſudo eremit: ſi fit cù ſi
fumo ſi fit ſicca. De fumo nafscuntur pil: vt pote in ar
boribus potest vider in quibus calo: naturalis ſu
perflua cibi ſui emitit ad extertora: vnde cortices et
pilos ſuos faciat.

C Superius determinauit de operatioè prime t secunde
digeſtive: hie de operatione tertia determinat: t diuìdix in
duas. In quæ prime determinat de operatione tertia digeſtive
in fecida de ſuperfluitate tertia digeſtive: ibi. Qo ſup
flui cibi remanet. Ateru prima in duas. In prima ponpt
qò intèdit. In ſeda còſtruit per ſimile sumptùs in arbour: q
ſeda ibi: Sicut in arborib: Luc se quill iba pàs i qua dèter
minat de ſuperfluitate tertia digeſtive p còparationè advir
tutè forèt. In fecunda de còparatione ad debilè: ſeda ibi: Si
auit virt: medio: deſecerit, t ita fecida in duas. In puma
determinat de ſuperfluitate tertia digeſtive p còparationis
ne ad virtutè debilè. Secundo p còparationè ad virtutè de
bilo: q: ſeda ibi: Si gibi natura. Prima para ci quæ
cedètibus spectat ad prefentè lectionè. Illa para in qua
determinat de ſupfluitate p còparationè ad virtutè debilem
diuìdix in duas. In puma determinat de bmòi ſupfluitate
inquàtù est ſuperfluitas. In fecida in quàtù effigni me
dico: ſeda ibi. Hypostafis mòſtrat. Prima in ipso
pì maarat. In fecida ſpirmit: ſeda ibi. Unde Bat, Luc feq
tilla illa pars in qua determinat de bmòi ſupfluitate inquàtù
est effigni medico: t illa in tres. In prima determinat de
ſuperfluitate tertia digeſtive: q: de hypostaf. In ſeda de ſus
perfluitate prime: vt de eſectione ibi. Similiter eſtet: hec
eft diuìtio t sententia lectionis in generali.

Clic posſunt duo qui er principaliter. Primis est de opa
tione tertia digeſtive. Et sòm est de ſuperfluitibus oſige
kionis. Cè primo quark quinç. Panni effutri media
posſunt nutriri. Et videſ quò non: q: dicit Bat, in de ſimil
medicina: q yaſac in dictis vni, q nutritio è ſecta affilias
tio nutrientis cuì nutritu. Si ergo cùntrima: q res nutrita fit corpus
occupabat maiò: loci q vnink in affilissatione: aut erut
in eòlo loco equaliter: fed non occupat maiò: loci q priuæ:
q: tuc ſequereſ q aliaia in omni tempore: et ſemper augerent
quod est falsum: quia dicit pbs in topicis q ſemper nutri-
tur aliaia: non tì ſemper augent: q nutritio è in quòs cùm
cù: ergo constat q in eòlo loco t equali quantitate erunt in
illa affilissatione: fed hoc est incoùmeness: q: dicit pbs q in
poſsibile est duo corpa: effe in vno: q eòlo loco t equali ſimul
t ſemel: ergo relinquif q nutrimenti no potest media nu-
strire. Jèt cuì nutritio fit perfecta affilissatio nutrientis cum
re nutrita: opor et q nutrimentu ad hoc q nutriat memba:
q minimi vnìtâgat minimi alterè? f hoc non poterit effe
nifi nutrimètì fit in equalitate cuì re nutrita: qò eff inconue
niens: vt pòbat: eff in pædicto argumento: ergo t. In co
trarit est yaſac in littera: q dicit q tertia digeſtibilitas oſige
nt i carne carnè: cè, fed hoc no poslet effe nifi media nutrìre:
tur: ergo media nutrimentur. Picterea dicit Auice. q nutri-
menti est ptter reſtauratio: deperditio: fed deperditio fit
in quolibet medio: ergo t reſtauratio: fed reſtauratio non
fit nifi per nutritione: g nutritio eff in quolibet medio. q
q: cuì in quolibet medio: fiat còſlumpto a calo extre
rio: t interio: t ita depdito: necesse est q illa deperditio
reſtaureſ

Arinarum.

Fo.cirj.

reſtaſureſ per nutrimenti: 2 ita neceſſe eſt ſolubilium medumbuſi viuſes nutrii. C[ad]p[ro]m argumetú diſcedú q[ui] corpus p[ot] dici a corporulétia vt eſt groſſum h[uius]modi: 2 ſic ſeverit eſ q[ui] duo corpora corpora impoſible eſt eſe in codě loco: 2 ſic objicis tu. Tel p[ot] dici a corporaſtate: idet p[ut] e[cor]p[no] groſſum ſed ſubtilè: 2 de tali loquêdo q[ui] duo corpora ſubtili p[ia] ſoſſunt eſſe in eodem loco: 2 ideo cui humiditas que eſt nutrimentum ſit ſubtilis: p[ot] eſt eſe in eodem loco cum nutrito. Tel diſcedi h[uius] melius forſte: q[ui] nutrimetú 2 nutriti eundè loci occupat 2 equalè. Et tu objicis: ergo erut deo corpora in eodem loco q[ui] eſt inſoſſible. Et diſcedi q[ui] caro niſo corporis plena eſt porſis: vnde humiditas q[ui] eſt nutrimetú imbiſt in porſis illis. J[ui]t medúb recipiens multi c[ö]denſat ſemp aduenti nutrimenti: vt p[5] de aere c[ö]desato. Tel diſcendum q[ui] nutrimetú aduenſes m[é]b[io] depdito intrat loci deperdito tum: qui p[ius] erat aere repletus: 2 ita equalè loci c[ö]tinet nutrimetú 2 res nutrita 2 tertia digestio. Ad fecidi diſcens d[ui] q[ui] dupler eſt minimi. Quodd[à] e[mi]nimí in ſubſtátiat vt q[ui]aliq[ui] diuſiſt ita q[ui] vltra n[on] p[ot] diuſi: 2 loquêdo de tali minimo n[on] opt[us] q[ui] minimi nutrimetí attingat minimi rei ſcriture. Eſt aliuſ minimi in natura illud. l[q]q[ui] n[on] p[ot] plus diuſi ultra hoc q[ui] agat: vt p[5] de igne: q[ui] ignis poſſet ita uſidi in minima q[ui] n[on] caleſaceret. 2 filr venenum poſſet dari i t[am] minima quaſitate q[ui] n[on] eſſet venenú: 2 v[hi]n illud minimi n[on] eſt minimam nature: immo illud eſt minimam nature: quod non poſſet diuſi plus ultra hoc q[ui] agat. Et ſic o[ſico] q[ui] minimi nutrimenti attingit minimi membra: non q[ui] minimi medúb ſit ita minimi ſicut minimi nutrimetí: q[ui] ſicn[us] poſſet minimi medúb c[ö]uertere minimi nutrimenti in ſui natura, in minimi medúb q[ui] d[os] nutriri e[ſ] illo nutrimentem to. C[sc]o querif vtrú nutrimetú poſſit penetrare ad me b[ia]. Et videq[ui] q[ui] ſe p[etraret penetrare ad me] aut hoc erit p[ra]vuic: aut p[plenú]i n[on] p[ra]vuic: q[ui] d[ic]it p[bs] q[ra]vuicu n[on] eſt. J[em]m nec p[er]plenúi: q[ui] eſſet ponere buo corpora in eodem loco q[ui] eſt impoſible vt dicti eſt: ergo nutrimetú n[on] p[ot] penetrare ad meb[ra]e. Si tu d[icas] q[ui] e[mi] p[ot]l. per porſos. C[ó]ra: ſi hoc eſt veriſ: ergo c[ui] quaſilibet partem op[or] teat nutriri q[ubet] pars habebat porſos: ſh[oc] eſt falſus: q[ui] inter quoslibet b[os] porſos eſt pars deq[ui] q[ui] h[os] porſos: ergo illa n[on] nutrít vt videſk. Querif ergo p[] qua vià h[ui]mo[] parietes nutrician. Soluto diſcedi q[ui] nutrimentú vt p[umo]res p[uius] g[ian]en in epate 2 delectatur ab epate ad magnas venas: 2 a magnis venis ad paruitas 2 a paruitas ad magnas 2 a minimis ad ſp[og]ioſitates m[é]b[ro]z: 2 C[ad]p[ro]m argumetú q[ui] n[on] tráſit p[ra]vuic: imo p[plenú]i: ſed illud eſt plen[us] humiditate q[ui] c[edit] nutrimetú delegato: vnde p[or]poſis p[les] nos aere: vel humiditate nutrimetú c[édè]te tranſit nutrimentí in ad meb[ra]. E[ro]b[ic]is: ergo quaſilibet p[ar]s eſt porſosa: diſcedum q[ui] n[on] opoſte: imo q[ui] nutrimentú intrat p[or]poſis tunc paries q[ui] p[pe] poſsi attribut nutrimentu illud ſicut adamas attribut ferrit: 2 q[ui] d[ic]it y ſaac ſuper 2 q[ui] ita e[ſ] illo nutrimetú ſica poſis attracto nutrician p[ar]ietes q[ui] ſiſt i[ter] porſos: q[ui] nuo[] trinétur attribut ita tota ſpecie. C[ur]ta hoc q[ui]rík q[ui]oſſa nutriatur: c[ui] n[on] habéat porſos: 2 diſcedi q[ui] p[ara]ſic liet in p[em] ſens ſum non habéat porſos: veriſt in p[em] veriſt h[ui]ſt, v[hi]n d[ic]it Sal. In megategri q[ui] nature forſi n[ib]li e[mp]oſſible: ſacit e[mi]res ſudare ſamenti p[ra] mediſi oſſis: ergo multo magis humiditas nutriés m[é]b[ri]s c[ui] ſit ſubtilio: 2 iterú magis dilecta nature. Unde d[ico] q[ui] p[ara]ſis restauran[ſ] p[ur] nutrimenti: q[ui] ibi ſit depditió. Sed q[ui] n[on] tanta p[it] deperditiſo in ipſis c[ui] ſint m[é]b[ra] me lancholica oura 2 compacta p[pter] hoc non t[im] fuit de meſiáboli in codè quaſtí de alij[us] b[ior]ib[9]: q[ui] minime indigét restauratiorc[ui] c[ui] modica fiat depdito in ipſis. C[]Quarto q[ui]rík vtrú m[é]b[ri]s t[ern]ic digestiune nutriak e[ſ] b[um]o[ze] vel e[ſ] p[u] miditate. E[ide]ſe q[ui] e[ſ] b[u]o[ze]: q[ui] ſi ſiat incíſio in m[é]b[io] e[ſ] ſanquis qui eſt b[um]o[ze] 2 non humiditas: ſed m[é]b[ri]s nutriak e[ſ] b[um]o[ze] i p[ſo] eriſſete: ergo q[ub]libet m[é]b[ri]s nutriak e[ſ] ſan guine. J[et]vene c[éd]eſan ab epate ad membra corporis ibi deſerit ſanguine ad m[é]b[ra] nutriéda, v[hi]n illud q[os] c[ö]tineſ in venis eſt ſanguis: q[os] aut eſt extra venas eſt humiditas: q[os] ſanguis quando e[ſ]it a venis p[ut] delecta ad m[é]b[ra] nutriéda ſaſt humiditas ad ſp[og]ioſitatibus m[é]b[io]z, v[hi]n qu[á]du[n] est

in venis eſt humo: ſh[oc] totuſ corporus ſunt venæ ab epate des legate: q[ui] ſanguis: q[ui] quodlibet m[é]b[ri]s e[ſ] ſanguine nutrít n[on] eſt humiditate. In c[ó]trarium eſt Auic[é], qui d[ic]it q[ui] ſan guine ad hoc q[ui] nutriat: op[5] q[ui] p[ro]e c[ap]ita capit pararium venaz 2 cadat in ſp[og]ioſitatib[9] m[é]b[ro]z: 2 t[us] c[ou]ertutur in humiditatè: 2 e[ſ] c[ad]a humiditate m[é]b[ra] nutrimentur: n[on] eſt ſanguine. J[et] t[eria digestio] dealbat: ſeda rubificat: ſed m[é]b[ra] t[eria digestio] alba ſunt: ergo nutrimentu: e[ſ] humiditate eſt alba n[on] eſt ſanguie eſt rebeus. Soluto: diſcedi ſiut d[ic]it Sal. in de c[ó]plexionib[9]: q[ri]p[les] e[ſ] c[ib]9, c[ib]9 futurib[9]: 2 t[us] p[ul]ſum]9 app[op]are ad c[ib]q[ui] e[ſ] c[ap] digestio: e[ſ] c[ibus] fil's c[ibo] vt c[ib]q[ui] e[ſ] in ſeda digestiu: 2 c[ib]q[ui] c[ib]as in effectu: vt ille q[ui] e[ſ] i t[eria digestio]: 2 e[ſ] t[ite] v[ltim]q[ui] e[ſ] v[res] c[ib]9: 2 e[ſ] iſto v[ltimo] c[ibo] in effectu c[á]b[ate] m[é]b[ra] t[eria digestiune nutriak. C[ad]p[ro]m argumetú diſcedi q[ui] ſanguis e[ſ]ita carne incíſa n[on] q[ui] nutriak e[ſ] ſanguine: ſed q[ui] in qual[as] parte carnis terminak vena effundés ſanguinem: v[hi]n h[ui]mo[] ſanguis n[on] nutrit illud m[é]b[ri]s aq[uo] e[ſ] níſ p[ro]e c[ap] illas paruas venas. Et ſi queras q[ui] n[on] e[ſ] i p[ro]m[ó] incíſione bu[mi]tidas c[ui] e[ſ] humiditate h[ui]mo[] m[é]b[ri]s nutriak: 2 e[ſ] tu dictis. Diſcedi q[ui] vna cauſa e[ſ]: q[ui] illa humiditas e[ſ] groſſa: ſanguis vero ſubtilis e[ſ] t[er] p[pter] hoc c[ito] e[ſ]it. S[co]ca e[ſ]: q[ui] m[é]b[ra] a tota ſpecie attrahut illa humiditate ad ſui nutrimetú: v[hi]n p[mi]ttut i[pa]m e[ſ]re it[ua] q[ui] cari incíſi. T[ertia] cauſa e[ſ]: q[ui] ſi bu[mi]tidas e[ſ]ret i[lla] incíſione: q[os] t[hi]n d[io]c: ian[am] i[pa] n[on] appa reret humiditas i[mo] a ſanguine tingeref e[ſ] t[otu] videref eſſe ſanguis. Tel diſcedi q[ui] ſanguis e[ſ] ab h[ui]mo[] incíſione: q[ui] iſt solutio i[to]nui: 2 ſolutio c[ó]tiniu inducit doló[que] 2 d[olo]: p[uc]o recunima 2 ita ad incíſione ſuit ſanguis. P[er] ian[am] dicta patet solutio ad fecidi argumentu: q[ui] licet in qualibet p[te] ſint vene deſerentes ſanguine: t[im] ille ſanguis n[on] nutrit do[n] nec p[ui]s cadat a venis in ſp[og]ioſitatib[9] m[é]b[ro]z: 2 p[ro]mo[]t e[ſ]t bu[mi]tidas e[ſ] qua membra nutriutur. C[ó]no nutriak ve n[am] e[ſ] ſanguine: diſcedi q[ui] attrahit ſanguine in ip[á] c[ó]rsetus 2 illum c[ó]uuerit in humidatè: 2 e[ſ] ille nutriutur. C[ur]ta hoc querif q[ui] ſeda digestio op[a]c ſimul e[ſ] ſemel quatuor p[um]oſzes: t[é]rta v[ho] digestio n[ó] op[a]c ſimul e[ſ] ſemel q[ú]tto[rum] humiditates: imo ſuccesſue: ita q[ui] p[ro]m] humiditate: ſc[do] ro[ſ]: t[er]tio c[ab]ni: quarto glutinú. J[et] q[ui] ſum q[ui] e[ſ] retenúa e[ſ] expulſua op[ak] p[villos]: digestiu: v[ho] n[ó] op[ak] p[villos]. J[et] q[ui] ſum naturalis c[ó]tinue op[ak] e[ſ] t[us] q[ui] e[ſ] c[ef]t nec fatigaf: a[ſ]alis v[ho] fatigaf e[ſ] q[ef]cith[us] vt i[omno]. C[ad]p[ro]m i[to]z diſcedi q[ui] n[ó] mirúi q[ui] ſeda digestio op[ak] ſimul e[ſ] ſemel q[ú]tto[rum] p[um]oſzes: q[ui] materia e[ſ] ead[é] vt c[im]p[9]: 2 c[á] e[ſ]cícies ead[é] vt e[par]: ſh[oc] in humiditatib[9] n[ó] e[ſ] materia ead[é] nec e[ſ]cícies id[é] vt dicti e[ſ]. S[eda] c[á] e[ſ]: q[ui] ſin[im] impoſit nec e[ſ]cícitat[em] in eis que ſunt ad finem: q[ui] q[ui] t[erna] digestio nobílio: e[ſ] q[ui] al[ie]: q[ui] al[ie] ſinaliter ordinantur ad tertia: p[pter] b[is] indíguit maiói t[epó]re ad g[ian]ione humiditá[ri] 2 paulatine t[em]ſuccesſe e[ſ] humiditates g[ian]avit. C[ad] ſeda c[ó]z q[ión]ione diſcedi q[ui] attractua retéitu a[ſ] expulſua ordinátur e[ſ] deferu unitú vt radi digestiu: v[hi]n p[á]npalís e[ſ] inter illas: q[ui] p[á]npáis e[ſ] p[é]pl[os] h[re] natura v[ut]is naturalis q[ra]p[er]a p[co]pleto[ro] n[é] q[al] al[ie]: q[er] p[pter] hoc digestiu q[ra]p[er] a[ſ] p[co]pleto[ro]: al[ie] v[ho] p[villos]. S[co]ca c[á] e[ſ]: q[ui] t[erna] digestiſtibas vt dicti in l[í]a d[ige] rit i[ca]rne carne carne c[é], v[hi]n] affilímilat nutrimetú m[é]b[ri]s: v[hi]n c[ui] affili miles fibi i[pa] p[villos] op[are] p[vil]lios g[ian]e q[os] e[ſ] incuènites v[hi]n ſemp i[nt]e[ſ] t[am]ſimilare nutrimetú m[é]b[ro]. C[ad] v[ltim]a q[ión]ione diſcedi q[ui] c[á] c[ó]ruptionis e[ſ] diſtátia: c[á] v[ho] c[ó]fera tióis t[em]t]inuitatis e[ſ] vnio. D[ico] q[ui] v[us] naturalis op[ak] fup[ra] obiectu[ri] fibi c[ó]tinetú: vt fup[ra] nutrimetí: q[ui] i[ten] dit e[ſ]feruare m[é]b[ri]s i[pm] ſemp intendit nutrire: 2 p[pter] hoc c[ó]tinue op[ak]: q[ui] for[ti]tudo m[é]b[ri]s p[ra] ſua op[ation]e ſeipam con for[at]: q[ui] ita c[ó]tinue op[ak]: nec fatigaf: q[ui] agit in obiectu[ri] con[ſ]tinuí. J[et] for[ti]naſco[do] m[é]b[ri]s ſeipam for[ti]citat i[ſua] op[atione] ſh[us] v[us] aláſis agit fup[ra] obiectu[ri] diſtav[as] vt fup[ra] illud q[os] e[ſ] extra nec intendit for[ti]cificare nec c[ó]ſeruare: 2 ita n[on] e[ſ] mirúi ſi fatigaf e[ſ] q[ef]cat q[ui]s[que] a ſua op[atione]. C[]Quinto q[ri]rík v[trú] caro ſh[us] ſp[em] poſſit nutriut. 2 appello carne ſh[us] ſp[em] q[é] a p[ri] mis ſp[matib[9], Et videſe q[ui] n[on] nutriak: q[ui] d[ic]it p[bus] q[ar]o caro ſh[us] materiá. i[lla] q[ui] e[ſ] nutrimetú g[ian]a ſuit e[ſ] reſultu: ſh[us] caro ſh[us] ſp[em] n[us] fluit nec reſultu: ſh[us] fluit n[ó] depdik: 2 ſi n[ó] depdik

F

Ziber

nò rctaurat p nutrimentù: ûnò nutrîk. Jtè nutrimentè est
ppter restraurationè depdint: û caro ûm spèm fi opdapt nò
pòt reftaurari: vt dicti auilie: et etia Bal. i tegni: ûnò gno nutri
tur. Jn otrariis est pbus: q dicti cp ei qò nutrìk qlibet pars
nutrìk. cì û caro ûs spèm fit pars aïalis qò nutrìk: videcf cp
ca ro ûm spèm nutrìk qò acced. Ad ùmù arg. dicèdù cp caro ûm
spèm: z fluit z refluit fil. Et tu objicis fi
fluit: ûntrùk. Dicèdù qò depdif aliqd file îpi qìl i pùcto
gînaf. Jtè minus depdif de carne ûm spèm cp de alia: z hoc
q: magì sigillig. de magì û caro ûm multù remanet de carne ûm
spèm qù pà vita qìtinuak. ûn verè qì cp illa caro û spèm qò de
perdif nò regnañ: û loco ei qnaf aliqd: z pìc sìfo solo ad alio
[PC] P. dieteræ querif de fòdo. fi de supfluitatib: z pìmo
egerit: z vidèf qì cp qò dictit pbus: cp puer in vtero viuit mo
re plante: z pàta hz egeftiones in viicerib? terre: z puer
in vtero matris egerit. Jtè tres digesti ota odatime funt
q fòda supponit pimà: z tertia fòdam z pumà: û infans in
vtero hz supfluitate fòde digestiue vt vinà: z fupfluitatem
terie vt fudòie; g habebit fupfluitate pàime digestiue vt
egeftionè. Jn ûnè est pbs qò dicti cp puer extra vterui pìmo
egerit: nò ûn in vtero. Jtè dicti Colta. in pàtegni: cp puer in
vtero ûuoluit trib: pedellìpsì. pìma est fecùdina qo defendit
ipin a numocutis: fòda yo vinà recipit: z tertia fudòie: z nò
enumerat aliquà q recipiat egeftionè: g puer in vtero non
egerit. Jtè egeftio de fupfluitas nutrimentù pos fumpti: û
puer in vtero nò recipit nutrimentù fuì pòsimo p vmbili
cì: g in vtero nò habebit egeftionè: qò accedo. Ela cì eff: q
nibl recipit pòs. Sèda cì eff: q: puer in vtero valde mollìs e
z valde hz mébna tenera. mollià, ûn indiget molli nutrimentè
tòq nò buro: z ppter hoc natura ei adminiftrat mollimiùm
mòtrum: vt nutrimentù in fòda digestione giiati: vt eft bu
mòtrum. Ad ùmù argumètù dicèdù cp verìè: e cp puer hz sup
fluitate invtero: nò ipè: g mater fua: q in stomacho matris
digerit cib qò tràfit ad epar: z in epate mìs giiàk nutrimentù
tù puerì in vtero eritentis. vii egeftio cibi preeſedit in mfe
z ppter hoc mater hz illà egeftionè: e puer in vtero vòs
vìna. Et tu objicis file puer vt diac hz vinà: q: er humoibv
nutrìk: q: humozes fùit in fòda digestione: z ita cù vinà fit
supfluitas fòde digestiue habebit vinà. Ss. 3: cì illi humos
res pìus fuerit in epate mìs giiati: videcf cp mater hz bfe
illà vinà nò puer. Et dicèdù qì qumozes in epate mìs
deleganç ad vmbilicù fec ad ipm nutrièdu: cì hòmì bumo
bùbus currit aquofitas adunàas illos humozes penetrare. z
boc innuit aucto: ſuperq: z ppter hoc dico qhuzvina: q: er
ilis humoibv ad ipm delegatis in vtero ſuo ſeqfraf aquo
fitas qe delegata fuit cì humoibv: q: er illa aquofitate giiàk
vinà in puero in vtero eſtifère. Jtè hz fudòie: z tu objicis
ibi eft debilis ûrus nò potès delegare supfluitates exerìz:
vt innuit in ſla. Dicèdù qì licet ibi fit debilis ûrus: tì: qì fua
mébna funt mollià z tenera: illa debilis ûrus bìn pòt ſtràfe
ſupfluitates exerìz: z inde fudòie giiare: interdùc fec for
ſt virtus in hòce patre OURA membra: z folida, z per hoc
patèr ſoluto àque defunta.

[C] Si aut mébnoz ûtus defecerit: vt tertia digestio
supflua nò expellat p poros corporis: reddunt cpati
per caſde venas a natura: quibò ad cadè mébna flu-
rerat ſanguis. Qd cù colamèto ſanguis renib: cpar
mittit: z cù vinà cijcìt: hoc è hypostafis. vni Bal. vii
na in ſanis paurillam aut nullà hz hypostafim: cì in
vase diu remaſerit: qò è ppter aut mébnoz expellè
tiù ſupfluitates cibò p poros corporo. Hypostafis
ergo moſtrat quàtitate actionis nature in tertia di
gestiò i mébris eviſtete. moſtrat qù lìqitare coctiòis
chimoz i raritate membrozò: q giiatiui ſunt morboz
[CLiquo] aut vîne pozèdit actionè nature in ſöda
digeſtibilitate: q è i. epate: q lìqitare actoìs et coctoìs
chimoz i venis. Silchimoz egeſtio ondìt quàtità
té actioſionature: q i pria è digestiò i stomacho: z qìl

tatè coctiòs cibi in ipò. Si g mébnoz natura ad red
dèdà ſupfluitate cibi epati deſciat: remanet daufi
i humiditate qì in mébnoz è raritate: z ea qì venis
cſt. i. ſanguine. Hec aut ſupfluitas chimoz vocat cru
ditas: cì mèb: a cos nò crcoquant: nec digerat: nec i
ſua affimilèt ſubſtàtia: vel qì nò eis neceflabor: vel
qì ſtomach? et epar nò bìi eos decorerint: qì cì cib
nò bìi istomacho et epato excoct? ſit: ipòſibile è vt i
mébris digerat: z eoz ſubſtàrie affimileſ: cì portè i
abho: reat: necqì i ſuì opus recipiát. Nòbigia: bò cì fi
bi cibù accepit: z i ercoquèdo mediaucrit: ſi ſic ipm
împfecte digeſſerit: z a ſtomacho deſcendere inceperit: trabit ſe
cì alteri cibù crudù z nò excoctù: q crudus ad epar
veniens: nò ibi recipit coctionè: necqì in pectu muta
tur ſanguine: ſi remanet clarus crocus atqì crudus
Lì aut hòmì cibus ad méb: venerit: nò pòt in eis
digeri: necqì ipòz ſubſtàrie affimulari. Si g mébnavit
tuosa iuenerint: expellit: z p poros poros emitti: qì
sì nò: remanet clauſus: vt dìtim? z in humiditatera
ritatis mébnoz: z i pscautate venaz: efficacibì eſi
tèmi: z materia morboz in corporo nafleti: mutan
dus in diuerſas paſſiones ſm fui naturas vel cóples
tiones. Laldus cìni z bùidus ſanguinolètà materià
facit: frigidus z bùidus phlegmaticà: frigid? z ſicè
melancholica: calid? z ſicè cholérica. Lìbè materie
manèt i corpor: z eas cib? z pot? vel aer calid? aliave
ſilia adinuencret: z i maluì ſoſtauterint: feruètes pu
treſezt: z generat putredinè febùzi. Si ò do nò putre
ſcat: ſi poros calcàfaciat: necefè eſ tanguis celeſtat: z
ethicè febris: eſ cì. Si materie pare ad aliqua effi
erit mébna: ſm fui natura in ipis apofemata genès
rat: vt pote ſanguinolèta materia phlegmones: chos
lerica heriſipilæ: phlegmatica zimias: melancholica
ſelros. Ss. 3 fi natura ſoſtek ad expellèdu ad exterio
nra: z ûrus cutis in emittèdo deſciat: remanet cibus
indufus. z inde diuereſe giiatios: et corruptiones ge
nerank purogo: pufleſo: ſcabics: impetigo: fili mor
pbea: verruce: z ſilia. Si aut aliqua materia in inte
rioni: cute ſe includat: carbúculos generat: vlcera: et
ſcrophulas: cárriu z ſiliafm fui naturas.

[C] Superius determinavit aucto: de ſupfluitanb? cop
rationè ad vtutè foſte: z debile. In pte ſita p copuration
ad virtutè debiliorè, z hec diuilibit in duas. In pima faci
gò dicti è. In ſöda reddit cám qùliter ex hòmì ſupfluitate in
méb: is remanète giiàk iuereſe egritudines. ſöda ibi: eſi
aſt gèlemètù. Jtè pima in duas. In pima ppoſit qò intèdi-
tur. In ſöda ppoſitui ſui declarat. ſöda ibi. bigria bò. Tuncefq
illa pares in qua reddit cám qua! hòmì ſupfluitas in corpor
re reſeta è ca diueroz mébnoz: z illa in duas: q: ipmo pce
dio generat: ſödo ſpall. ſöda ibi: eſì ùb òb materie. Etita
in duas. In pima determinat giiationè mébnoz interior: er
hòmì ſupfluitate reſeta. In ſöda deteriat giiationè mébnoz
erterioz. ſöda ibi: Ss. 5 fi natura ſoſtek: pia in duas: q: pu
no deteriat giiationè febui: er hòmì materià reſeta. Sèdo
generationè apofemati. ſöda ibi: Ss. 5 fi materie pars. hec
diuiffio z ſiia lectionis in generali.

[C] Hic ipmo dubita: et vtrui ſina fit ſupfluitas pot? tì: vel
cibi tìn: vel vtriufq: videcf q vtriufq: q: dicti ſuper] aucto:
q vina eſt ſupfluitas ſanguinis talioz humoze: ſi ſanguis
te alij humozes generank er chilo: q chilus ſet er albo et
tu: q z vina eſt ſupfluitas vtriufq. Jtè videm q e p potu
venit vina: vù qì multù potam? multù vinnam? Jtè fine

["Ziber", "vina. Lōtrarii dicit ysaac i subſequiētib, dicit em φ vina\nmaſimā h5 significationē ſupra actionē nature: t nō dicit h\nſedigetione. Jtē vina atteſtā mēbīs ſcōde digestiue t ter\nſt: egeſtio yo ſolō mēbīs pme: g vina certi? ſigniē ſ p ege\nſtio, q5 ccedo: z hoc pono p ca. Sćoa ca e: q: vina ſin quaſi\nlui ptē pōt videri cui ſit cop? liquidī ſ peruium: nō ſic yo ege\nſtio: cui ſit co: q7 groſu ſolidi: vñ nō pōt videri niſi ſup\npſicie. Diſtinguèndi t: q: aut volum? accipe ſignu de moſ\nbo vnuerali vt de kebe: z b nō vina certi? e ſignu: t: tori\npozoi attreſaſ. Aut de moſbo piculari: t sic vina aducē\ne certius ſignu respectu ſcōe t tertie digestiue: egeſtio yo eſt\ncertius ſignu de moſbo piculari respectu prime. Sed tīn\nſimpliciter loquêdo de ſigno put poſtedit medico egitudi\nnes: t etiā actionē calo:is digerētis: ſic oico φ vina e ſigni\ncerti? g egeſtio. Ad pmiu arg, pā p5 ſolo: q: vini e ſenſuſi,\nceptibili: quātū ad ſuas ptes cūvndiſ videaſ φ egeſtio:\nv dicti: eſt. Ad ſendu: dicēdi q veru: eſt q quātū ad mēbā\na prime digestiue t ad eoz egritudines: certi? ſigni e egeſtio\nvt ad ſpes diſſimerie t: nō tīn quātū ad mēbā ſcōe t tertie\nAd vltmiu dicēdi q 15 egeſtio plus imo:ef i ſtomacho: g vii\nna in epate: verutri q: egeſtio eſt copus ſolidi ſ duru: ſefi\nſes rōne ſue groſſiciei: vina yo copus liquidu ſ paſſible\nppter hoc calo: g digesile mel? impiſm ſua actionē in vina\ni pauco těpore: g i egestiue i magno i lōgo těpore. Tel dicē\nqum p 15 egeſtio p15 imo:ef i ſtomacho: verutri nō deſugaf\nad mēbā: vñ nō atteſtā mēbīs oib? ſucit ſaſt vina q cum\nſanguine delega: ad mēbā vt dicti: eſt ſupen? [Quinto\nqriu cu] 9 cōpleſionis ſit vina: t videref q ſit fri. tu hu. q5\ndicit. Bal. i lib. de simplici medicina: φ νινιδδφ 60: tale vel\ntale ab elemēto in co diante: c: q aqua ſit elemētu dians i vi\nna ab ipa accipiet cōpleſionē: g: q aſt frigida z hu. g vina\nJtē q: vina 95 vina cōde aut h: erit a cā materiali: vel a\nc efficiēt. Si a cā materiali ſic erit fri. tu hu. q: attreſaſ aq. Si\na cā efficiētis ſic erit ca. t hu. q: epar q5 eſt ca efficiēs vina: e\nq. tu hu. nō vina erit ca. t sic. cōpleſionis. Otra: oe moſdaru\ncatiuiu: e ſt calidu: t ſicci: vt dicti ylaac: g vina eſt mo:diatici\nua acuta, vñ dicit auto:es φ valer 5 puritiu: ſerpiginē im\npetigine: t scabi: g vina eſt ca. t sic. cōpleſionis. Jtē dicit ſu\nperp. q ſic ſut feru ſeguſtra: a lacte eode: mō vina ab bu:u:ib\nb: ſeru i lacte ſeqnratu: b5 acumē vñ e ca. t sic. g ſirvina ab\nhumob: b9 cōstrata erit ca. t sic. cōpleſionis: q5 ccedo. t itas\nduas rōnes pono p ca. Ad pmiu argu. dicēdu: q ouperat eſt\ndiunium in vina: materiale i ſo: male: vñ veru: eſt φ aq ebi a\ndio materiali: ſed partes ca. t sic. ſunt ibr a dño ſormali: q\nb: m: o: ptes recipi:nt acumē a pmixtōe cholere: vñ q: cholera\nſubtilio: eſt inter o:es bu:u:es i mobilio: t de faci pmiſce\ni vina: p cu? pmiſionē vina ſecipit acumē t caliditare e\nſicitatē. Ad ſendu: argumētu: dicēdu: q tu inſuſcienteri di\nuidis. vñ veru: eſt φ vina nō b5 acumē nec caliditare e t ſicco\ntatē rōne cā cā material: nec a cā efficiēt: imo b5 a pmixtioe\ncolere. ppter h: nō diuidis ſufficiēter. [Elltio qriu fup\nb: q5 dicit isac in ſira: dicit em: q cib: n: ni i ſtomacho i t epa\ntiufficiēter ſit e: coct: ptoſſible e p i mēbus tertie digestiue\ndigera: q e coz: ſube affilimile: p. ppter hoc qriu vtrus\ntertia digestiua poſtit corrigere peccatu ſcōde digestiue: vq\nq: sic: q: ſic ſe b5 ſeda ad pimā: ita tertia ad ſed: b5 ſeda pōt\ncorrigere pectri pme: q: i in ſeda eſt fo:ti: calo: q: i pira: g ſi\ntertia poterit corrigere pectri ſecunde. Jtem dicit liip. in\npnoſticis: q fudor vnueralis bonu: picularis nō bonu: t\ncā bu:u: eſt: q: qn eſt fudor: vnueralis tunc ſignificat q in q15\nmēbio eſt materia mo:bi. po:ti: materie mo:bi q qolibet\nmēbrii illa po:tionē ſeppilit p fudore: b picularis e malus\nvt in ceruic: q: tunc ſignificat q materia tota collecta e: invo\nmēbio: nec pōt natura illa trāſinittere ad qolibet mēbrii pp\nqui debilitate t facit q5 pōt. vñ illud mēbrii fo:te ſuccibet q\nnon poterit ſe exonerare a tāta multitudine materie mo:bi\nſicet quodlibt mēbrii faceret i haberet ſua po:tionē: vñ o:ia\nmēbria me: p9 pitt ſexpellere ſua po:tionē materie φ vniu mē\nbrii totā materia: b5 ſic eſt φ cōde a dige: ſtio pōt errare in diſe\nſtione cibi: ille g cibus veniēs ad mēbria ſingula pōt corrigi\nz ſufficiēter de coquāi: t q5 mēbrii decoq: t corrigit ſua po:\ntionē: q5 nō poterat facere epar q5 erat vnui ſolō mēbrii 3ti", "nēs totā illa materiā: g tertia digestiuvit videc pōt corrigere\npctri ſcōe. In dju: e auct. ilra: vt dictc: g. Jtē areſtare fote\nareſcet riuuli: ſilt errāt radice errāt rami: h: epar q5 b: tu\nſtio naturalis nutrimentu: digerēt: g: deſciētia digestiue i epa\nta vbi ſcōa digestiue cōlebrā: deſicat g in oib: mēbrii c: alia\nmēbria nō habeat: vtutē digerētē niſi ab epatē: g tertia dige\nſtio nō pōt corrigere pectri ſcōe. Jtē dicit Aluicē: q lepia eſt\npaſſio epiſēs in carne: vñ fit in mēbīs tertie digestiue: mo:\nppea yo eſt paſſi i cute. Jtē dicit Aluicē: q antiq: alépre: e\nmala cōplexio epatis ca. t sic. Si g: mala cōplexio epatis cali\nda t ſicca poſſet corrigi a tertia digestiua niu: lepia eſter in\ncarne: c: g ſit in carne vīde: q tertia digestiua nō pōt corrig\nerigere pectri ſcōe. Ad b: dicendu: q ſi pectri ſcōe fit minuīn b: n\npt corrigi a tertia: b: ſi fit e: ccedis nō pōt corrigi a ſcōa. q: ilas\nvlastimas rōnes c: cedo t eas pono p ca. Ad pm:u argu. dicen\ndu: q nō eſt ſile: q in ſcōa digestiue eſt fo:ti: calo: digeris:\nq in pimā. t ppter b: nō eſt miru: ſi ſcōa pōt corrigere pectri\npme. b: ſi nō eſt in tertia respectu ſcōe: i mo: fo:ti: calos:\ne in epate c:ui ſit radiq: g in mēbīs tertie digestiue c:ui ſint rami\nnec: q: habeat: aliquē calos: niſi ab epati vbi ſcōa digestiue\nc: leb:af, vñ radix: influit i:ramos t nō e: couerio: vel ſoludiu: e\np: iter:epionē pim: dicēdu: q ſcōa digestiue n: n: pōt corrigere\npctri pme vt dict y: isac in ſira. Et tu obiectis: fo:ti: calos: eſt\ni epatē q: in ſtomacho: verutri q: epar agit ſupina materiā: deſpoſit\nvñ b5 g: iare q5 diſtinctu: e ſt cōpletur: ſtomachus v: pufia\nrē indiſpoſitā c:ui b: pōt deſicere ſtomach: c:ui ſuo fo:ti: calos:\ni g: hatiūdei rei cōpletus ſic c:ui ſu: fo:ti: calos e: in\ngliatiūde rei cōpletus ſic c:ui ſu: fo:ti: calos e: in g: ilia: e: n: n: n: n:\nre: b: pōt corrigere pectri pme: b: he: fo:ti: e: calos: q: p15 fo:fs\ne re: c: p: e: c: p: e: fo:ti: calos: q: 9: ſtomach? respectu ſu: calos:\nAd tertiu: dicēdu: q b5 q: mēbrii in ſu: ſu: fo:ti: mēbrii e: mēbrii\ne: p: e: pellat ſua ſupſu:liate: noviu: q vn:u mēbrii ſolui illa: materiā:\ntotā: tīn: n: n: e: ſit e: ibi: q: epar e: ſons toti: q: ſutis u: g: e:\nq: e: p: ar b5 totā vtutē digerētē in ſeipō vniu: et: e: co:\nctio: mēbā tertie digestiue magis poteru: e: r: q: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n: n:\nb: n:

Arinarum.

Fo.clerij.

vesica impleri: et vina añi tépus excoqitur, sicut sepe fit in infirmis in creticis dieb?; c'n natura acceleraue rit: et ante tépus naturale fuà coctioné compleuerit q: materia mozi eà moueri; atq: de die ante noctem digeri coegit. Ad negât alij dicètes: q: si vina ante tépus naturale colligaf; neq: certa; neq: bona eſse vi detur. Ande ſi litudine dederit de ibibus carnium coquiniatis: et excoctis c'i foco; et in muſto a ſole excocto. Dicunt ergo ſi qolibet hóz accipiat anteq excoquat; et ptes fuas diuidaſ: turbidi z groſſum iue nifi: et yo poſt apletab coctione, et digetio colligat; c'i ptes fue iam diuidanſ: turbulenti z groſſum in fundo inueni: et deſup quedâ natat pínguedo atq: téperatur liquo. Quibus eſt ita riſendû hâc ſilitu diné nô còsequi. Res eſi exterio: igne cocta: ante coctione: et poſt coctione accipi valer: ſed nô ſily viina: qua imposſible eſt colligi anteq in vesica caudu nata fit: et natura ſui poſse còpleuerit ſue foſtuerit z pſecte: ſeu debiliter z minórate. Si nature virt? ſuit forſis et actio eius pſecta fit: vina bene digerit et excoquat: ſignificat c'i leuiter ſue fecis; et velocità ſui ad obediendii actioni nature: et onationé nature in ſua decoctione. Si actio eius ſit debilis: ſignificat groſſitudiné feci; z gravitare atq: duricé: v'n nature actioni ſit inobediés: z natura pigra ad decoctione.

### Quomodo colligi debeat vina z intuci tc.

Oliglag in vafevitreo: albo; claro z rotin ad fundo ad veſice form: z operat a frigido aere: vt calo: pdefuret naturali: ſicur erit a coupe. Neq: muteſ: de vafe in vas: ne foſte traſmutado corriuſa: neq: de loco in lo c'i poſt: q: er depoſtato e turbida eſſic: et in veri tate cognoscenda: medić decipif. Colligi inquà dz rota: vel femel in novaco: vel multotis: z i vaſoſ multitudine. Tota: q: meli? q: pars actioné nature li gniſicat. Si multoties colligaf opz in multis vafis colligat: vt quaſitas vniuscuuſq: coctiois intellecta ſm forſto: eudiceſ. Opz q: vt c'i a veſica ericrit: vi: deaſ: anſi ab acre corriuſa: i loco lucido ſplédoz: io lis oppoſito. Ias in dertera manu tenecaſ: z ſinifra re tro tenecaſ: vt et claritas vel turbuliávideaſ apti? Leuiter vas moueaf: z poſt q: ſcere pmitta: vt leui taté hypoſtalis: z velocitate ſue védas motionis: z hoc i die serena. Aliqni t'i er neceſitate ad cadèle vi'dèda erit lumè: z facièdi e ſicur dirim: de ſoletrib? vi delsvicib: c'i intermiſſio vt q: deeaſ. Arina ei poſtq: ericrit in vafe mutaſ. v. modis. Queda erit clara z pmanet clara: q:da c'i clara ericrit: poſtea groſſeſt: alia groſſa erit z pmanet groſſa: alia groſſa erit et dareſcit poſtea atq: ad groſſitudine ſua remcat. Añ trib? vicib: necſeſt videaſ: vt c'i excat qualis erie rit videaſ: ſi groſſa ſit an ſubſtilis: z poſt paululz con ſiderada: ſi in eade qualitate pmaneat: aut muteſ: de ſubtilitate i groſſitudine: vel de groſſitudine in ſubti taté redeat: qua cam in loco ſuo plant? exequemur.ALEſſieri vina poſtq: ericrit: z in vitro ſtriguerit illaudabile eſt: q: alijq: vina exiſ turbida z groſſa: z

ppter vêtoſitatê groſſam pmanet groſſa z indigeſta neq: diuſſa eſt er pigritia caloris naturalis ad coplemétu ſui: q dû ad còcu v'l aquâ calida caleſt; opſet coctioné cruditatis q nature deſuerit: z mutaſ de groſſitudine in claritate: z falsam facit ſignificationem.

### Superi determinavit aucto: gificatione vine: hæ deter minat: ſue docet vine collectione z inspectione. Et diuidiſ hec pars in duas. In p:ia ponit quaſda regulà g:alæ. In ſe cùda ponit còdiſiòes valéres ad e collectione z inspectione. Scöa ibi: Hôq ſit neceſſet vt studeam? Et ita ſeda in du as: q: in p:ma enumerat h:moí còdiſiòes. In ſeda de illis, p:ſe quit: ibi: Têp colligèdi optimi. Et ita ſeda in duas. In p:ma determinat de còdiſiòb? valéti? ad e collectione. In ſecù da de còdiſiòb? valéti? ad e:9 inspectione: ibi: Opz vt c'i a veſica exerit. Puma i tres. In p:ma docet tépus colligèdi. i.n quo tépo: debeat colligivina. In ſeda in q vafe: ibi Colligaf invitreo vafe. In tertia docet quátitata c'i. i. qua: ta dz colligi: ibi: Colligi iquà dz rota. Iteri p:ma i duas. In p:ma docz tép? colligèdi. In ſeda mouet dubitatione. Scöa ibi: Q: negant alij. Et ita ſeda in duas. In p:ma mouet ob ſectione. In ſeda soluit. ſeda ibi: Quibb? ſi ndem? 9. Tice ſeque illa ps i q: deteriat de còdiſiòb? valéti? ad e:9 inspectione z illa in q:ttuo: In p:ma docet in q tépo: debeat videri. In ſeda qûno debeat videri. ſeda ibi. Q:no videri dz in loco. ſuci: do. In tertia docz quotiés dz videri: ibi: Opz. p:tribb? vicib? In q:rita docet vtrii debeat caleſiar ad igni ſi inſtrigide: vt coaguleſ: aut turbe: ibi:ALEſſieri vina. hæc est diuſſio et ſi ſlectionis in generali.

### Ille pimo dubitatur: que vina ſit certioris ſignificatis: vtrum vina noctis vel diei: z videtur q: vina diei: q: vina illa que atteſta digeſtioi facte in obb? mébzs certio: eſt q: illa q: atteſta digeſtioi facte i qubſda folni: H: vina die i atteſtaq digeſtioi facte in obb? méb:is: vt: p:bbado: vina nos tis nô: q: t:pbatio minotis: dicit in ſia q: de nocte calo: na naturalis retrabif intra: z ita opaf ſupra ſeda còbas digeſtione trin. S3 in die disperſig ſupra oia mébza còpis vnito: miter diſgerés z operas: q: c'i ab vnitoi: coparatió: z còpleta dige ſtione caloris naturalis ſupra: vina accipiat vina ſignificatione certio: z videt q: certio: ſit vina de die q: de nocte. Yt: de habebitis inferius: vina gniſicat ſeu ſit vina meſi médico p:tria: H:5 p: color: i liquo: i: hypoſtasis: H: certh? signi: eſt vina p: hypoſtasis: H: p: color: z vel liquo: i. h:am dicit egidio. Eſt i còretis rata lex: diſcretio certa. Judici: còſtãs tunc vera fides q: q: plus appebit digeſtio hypotſatis: tunc vina certio: erit: H: p:oc eſt de die: q: vt dicunt auctores hypotſatis eſt ſupfluitas tertie digeſtive: z tertia digeſtio p:9 viget de die q: de nocte: q: vina diei certio: erit q: vina nos etis. In H:uii e: y:faac in principio lecτijs p:ſentis. Pictetera dicit pbs in lib: de cauſis: q: ois v:rus v:nta forſto: eſt ſeipæ diſperſa: H: in nocte calo: naturalis retrabif intra in loco diſgestiois: z ibi vni: t: forſtificat: z ita meli? opa: ſupra digeſtionem: de die q: de diſperſig extra: H: a:toziòi opatione vel impleſſione caloris naturalis ſupra digeſtionem recidivit: na ſignificatione certio: e: eſt q: fiat de nocte relinſtur q: vi na noctis certiois eſt gniſiſationi: q: vina diei, q: còcedo z y:faac: z ita rónè vltimà p:ono p: ca: v:ni c'i vina g:niatio ſit in ſyma epatis ſm veritati: e: decifioné: q: ibi deſcindif ab alij: pumoibus: in gibbo vero epatis ſit in appoſitione e: ſequeſtratione: z h:moí mébza ſint intra z de nocte calo: na naturalis còſotans digeſtione interius retrabat forſi: impri met actioné ſua in vina de nocte q: de die: q: de die diſperſig ſupra mébza exterius: p:pter hoc vina noctis certioris e: iudici q: diei. T: ad p:mi argumè, c:icèdi q: calo: natura lis diſperſus ad oia mébza nô facit ad digeſtione vine: imo potius eam impedit: q: q: diſperſi: extra: diminuif intra: vt v:ſum eſt. Ad fecièdi argumèt: c:icèdi q: bene c:cedo q: certus signi: eſt vina p: hypotſasis: q: p: liquo: e vel color: e z tu objicis: digeſtio hypotſatis meli? apparet de die: dico q: falum eſt: imo melius apparet in fine noctis. f: verſus au ro:am: quia tunc generata e: z còpleta fecida degeſtio: et eu: operatione materia ynde generatur hypotſatis: in ſilla

f. ij

["Ziber", "poras abundat: fed e die cōsumik illa materia hypostasif.\nvn q5 yaac dit qvina noctis certioris: q: n. intelligit de\nmedia nocte: 15 in fine noctis: vn vina in fine noctis factat\nin auroa certioe est fignificatiōs: q: tunc abundat materia\nhypostasif de nocte fit ſeqfrata et deſaſa ab humoſus\np opatione ſede digestiue: c: ppter hoc dict aucto: in lſa: q\npep optimi colligi viina et c: ſon ſomus fit expletus: et\nnatura iam ad exteriora exerit: c hoc eſt i fine noctis: t: no\nin medio Diei: q: tunc materia hypostasif cōsumik. ☞ Scoo\ndriq q: vina ſit magis tincta: vtrri in die vel in nocte: c hoc\neſt qre vtru in ſomno virone vigiliæ. Et videſq magis tin\neta ſit i die: q: nor assimilat qvemi: dies vō eſtati: 15 in eſtate\nvīne ſunt magis tincte: q in hyeme: ergo filr de die q: de no\nete. Jt dies assimilat motu: t exerctio: nor: vō quieti: ſed\nmotus t exerctiui tingit vina: quies vō eam remittit: g filr\ndies magis habebit vinā tinctā q: nor. In ſuii eſt aucto:\ndicēs: q vina melius digerit de nocte: 15 a melioi digestio\nne recipit melioē tinctura: g vina in nocte ſiue noctis ma\ngis eſt tincta: q vina diei. Et interea dicit in littera: q vina\nnoctis certioris est fignificatiōs q vina diei: 15 vina signi-\nficat illud quod ſignificat per tincturam: ergo cum vina\nnoctis fit certio: videtur q magis ſit tincta: q vina diei: q5\ncōcedo. Et ita ſi quod ſon p cauſa: ad pammi argu-\nmenti oico q: no eſt penitus ſile de nocte t de hyeme: q in\nhyeme frigidas multi perſuerat, vn claudie poros t reti\nnetur tunc ſupluitates intra q ſunt aquoſe t indigestevinā\nremittētes t discolortantes: 15 no ſic perſuerat frigidas in\nnocte: imo eſt breuie t in craftino die expellunt: q: po: ape\nriunum rōne lucis t caloris diei t: vn dico q: in nocte magis\nest tincta: q vina: q: de nocte calo: naturalis qui tingit vinam in\ndeditur t aalis retrabif. Jt et po: claudunk: t ita calo: natu-\nralis c: spius interus retinetur t conſoſtat: t ita forſi ca\nlo: naturalis impmit actione ſua ſupra vinā ipam tingědo.\nJt spius ſugit intra ppter tenebositate: noctis t obſuri-\nkate: c: illa marime ſugiant: t ikſt tribus de cauſis magis\ntincta e de nocte. Sed de e remittit in tinctura: t: q spius\ne: eut, ppter amicabilitatēt c: cœunentiā qua habet c: iluc. t:q: o: gana quinſi ſenſui apta ſunt ad exercēda ofſicia ſua t ita q: v: naturals retrabif remittit ab opatioſa: q: aſia\nluis intedif: q: intenſio aſialis v: tutsi eſt remiſio naturalis: t\nc: c: c: c: c: c: c: c: c: c: c

Arinarum.

Fo.cxxxiiij.

fortat. Síl bìcìdù est de imaginatìna cogitare nàni: zina
luter ordinat ad glationè nàni: vel imaginatùna cogitare
nanum q parat informatiue virtuti vt nanti informet. vnde
hmoï virtutes operàtur fupra idem et non fupra diuerſa: et
de talibus virtutibus fic ordinatis verum eſt: cp vna nò re
trabit alia. Eel hmoï due virtutes còrrarie opantur fupra
diuerſa obiecta: et p idem mediï vt patet in popito: qia
lia opatur fupra obiecta qùs fensùi p caloè naturalè et na
turalis fupra nutrimètù fit p caloè naturalè: et pter hoc
necesse eſt cp fi vna intendatur extra vt aſialis: cp reliqua
remittà intra vt naturalis. et fic intelligit auicè. et y fac quâ
do dicit cp yra tbus retrabit alia s sua opatione, et per ità
distinctionè pìnt solui oia argumèta: yec ſufficientant.

Tertia particula que quos morbis
habeat ſignificare viina.

Rina maximam in morbis habet ſignificatìonè: circa actionis nature quantitatem: atq. circa calorem et fecis occoctionè naturalè: ſi ſit in initio vel in me dio: vel in ſu còplemèto. Li cìi viina sanguinis aquatici: et ceteroium humorum ſit colatura: aquofi aſt inſanguinis habitatio ſit i vena: necesse eſt certioem faciat ſignificationem morboz invenis contentoz: cp extra venas politoz: q: in vena de coctionis et nature actionis forzioz et manifeſtioz eſt inhabitatione. Quod cìi ſit: necesse eſt vt cìi morbi et ſe ces coz ſint generati in venis: et viina ſit laudabilis et ſignificatùna boni: vel illaudabilis et ſignificatùna mali: ſignificatio eius ſue in bono ſue in malo: certioz eſt et apertioz. Li aſt morbus in locis extra venas ſit: ſicut i ſtomacho vel in intèſtinis ſue in nervis et ſpis instrumentis: alijis ve hmoï: et viina ſit laudabilis et ſignificatùna boni: ſignificatio eius debilis eſt: et a bonitate remota. Si illaudabilis et ſignificatùna mali: eius ſignificatio in timòze certioz et manifeſtioz. Quia ſi morbus extra venas ſit: et longe a loco coctionis: et viina laudabilis ſit: non ei? laus divgeſtionem ſignificat morbi: cum virtutè nature ostès dat agentè intravenas: non fortitudine in morbi ma teria extra venas generata. Lum aſt viina ſit peſſima: et mali timendi ſignificatùna: ſignificatio eſt forzis et recta, peſſimitas em vîne ſemp poſtendit deſfectione actionis nature intravenas: et locum coctio nis extra. Si ergo eius action in loco coctionis ſit de feca: necesse eſt vt in locis extra venas coctio ei? ſit defectiſſima. Cum aſt natura in hæc quantitate deſi ca: nò ſumus ſecuri quin morbus ipam vincat: et in firmus pereat ante q naturæ feces morbi generatiùnas ercoquat. vnde Ha!. Si morb? inquit nò intra venas ſit: et viina laudabilis: ſignificatio eius ad faſlutè debilis: et spes longa erit. Si illaudabilis: ſignificatio eius ad timòre eſt forſtillima et certiſſima. An Dippò. in epid. viina laudabilis i colica paſſioe et in nervis et in ſpis et pecto: is inſtrumètis: nò plur imi nos certificat vt ad ſalutè infirm? veniat: ſi ſi in paſſio nibus bis mala ſit et illaudabilis: ſignificatio in timo re forſtillima eſt et certiſſima. Qò sic iſpe firmat. Aldi inquit mulierè vleon habentè: eius viina ſuit cruda atq. grossa: vnde mortem eius iudicau: et poſt viem tertium ſuit mo:ua. Causeria hu? re: q paſſio de apo itemate ſuit in intèſtinis extra loci coctionis: quia

ergo viina ſicut hippocrates dixit cruda ſuit et indigèta: defectionem actionis naturalis extra loca ſignificavit coctionis. Lum ergo action naturalis in loco coctionis deſicit: in loco extra coctionè put dixit erit defectiſſima. Hatura aſt ſic deſciente: et morbo atq. viina permanentibus in hæc cruditate et duritate: maxima et certiſſima ſignificatio eſt de habèdo timòre. Unde oporset vt viina non ſolî in morbis extra venas: nos certificet. Londeremus g et ſcreatiونes: morbis pulmonis pectoris et dysafragmatis ſignificates. Londeremus et digeſtionè et colicà paſſionè: et in intèſtinis poſtendètem vulnera. Conſide remus vomitus et similia paſſiones ſtomachi ostède tia: q tantù viina qualitatè còplexioni corporis moſtrat dominatè: et qualitatè naturalis actionis in loco coctionis: id eſt venis. qò em de infirmis erit morbis: ſignificat qualitatè materie vnde morbus ſit: bonam ſue malâ ſubtilem ſeu groſsan crudâ ſeu cotam: et ſi quod a médbis erit laudabile fuerit: boni tatè materie ostèdit morbi. et viina rubedine tincta et digeſta virtutem actionis naturalis in loco monſtrat coctionis: certum et vicinî ſigni eſt salutis. Or i eſt contrarium: appropinquat ad timendum. Si vero vna ſignificatio ſit laudabilis: altera vero illau dabilis iudicii ſm certio: erit ſignificatione. Eter bigratia. Si hò pleureſim habeat et ſputu ei? lauda bile ſit cito et leuter eriés: color eius albus. Sputum qnoq: iunctu: et còtinu: et viina coeta atq: tincta: vir tutem actionis naturalis in loco ſignificat coctionis certum ſignum et vicinum eſt salutis. Si ſcreatus ſit peſſimus: et eritus eius durus: colo: viridis: vel nò ger: liquo: ſubtilis: odo: fetidus: viina cruda et alba: ſignificat nature actionem in loco coctionis deſicione: ſit vicinus nuncius ad mortem. Sed ſi mediï ſit ſereare in inter laudabile et illaudabile: et eſre ſuum in ter velocitatem et tarditatè: colo: eius liuidus vel cì trinus: liquo: eius ſubtilis: viina vero laudabilis coctione tincta: ſcreare aſt illud nò in ſua pmanens qua litate: ſi melio: a: ſpes lòginqua certificat. Eſt aſt impossibile vicinam eſſe salutem: cum ſputu in initio fuerit illaudabile. Si ſputu in illa qualitate permaſferit: vel etià peio: auerit: timòre de longe ſignificat. Impossibile è em q: viina ſit morb: et viina ſit lauda bilis. Jtè eſt impossibile ſignificare salutè ſi viina ſit illaudabilis: on ſputu ſit peſſim: vìn corruptione et peſimitatè materie morbi ſignificat: q: permanere ſputu in ſua qlitate mala: et mutare ſuì eſſe in peioè decoctionè ſignificat cp action nature deſicit vel in loco paſſiòs: et extra locum coctionis viine. Dlurimùn em liquo: vîne ſignificat actionè nature in loco coctionis viine defecta: et in loco extra ſui coctionè defectiſſima. Quod intelligit de corruptiòde per média ereſi: et ei: cruditate. Si viina cìi peſſimitate ſcreà di ſit peſſima: morè ſignificat: ſi tì: remotam: q: ſputu ab initio nò ſuit peſſimum.

Superi9 deteriuit aucto: ſationè vîne et ei9 collectio nè: et ei9 inspectionè. In pte ita determinat aucto: ei9 ſignificationè. Et ita in duas. In pùma determinat ei9 ſignificationè in gsalì. In ſeda pte determinat quaſda còdi: todes diuertiſſicates ſignificationè vîne. Sca: ibi: Urina tribmo

F. III

Ziber

dies diuſerat. Prima in duas. In ſima determinat significatione vīne put iam eſt in vinalei extra. In ſeda determinat eritī vīne ſiue diuſerificatione epi vīne: ibi: Erine epiuſtriplicat. Prima pars eſt p[rae]ſentis lectionis. Prima in duas. In p[rae]pontio q[ui]s intedit de significatione vīne. In ſeda p[re]ſequi de intero. Seda ibi: Li igiſ vina ſanguis aquati. Et iſta ſeda in duas. In p[rae]ma determinat significatione vīne. Et iſta ſeda in duas. In p[rae]ma determinat significatione vīne put atqueſt materie extra venas. In ſeda q[ui]s vina n[ot] soli atqueſt: ſiue oftendit maſteria extra venas: imo q[ui]s vina eſſatione ſpura: et h[mo]i oſtuit: ſiue ſunt ſigna materie extra venas. Seda ibi. Li aſt ut vina put materia mo[bi]ſt eſt extra venas. Seda ibi. Li aſt ut vina put materia mo[bi]ſt eſt extra venas. P[ter]p[ro] hoc in ſeda p[re]co parat vina ad eſſatione t[em] ad ſpura: et h[mo]i ſigna ſignificat materiam extra venas. Seda ibi. Conſideremus igiſ t[em]creations. Prima in duas. In p[rae]ma narrat. In ſe cunda cauſas aſſignat. Secunda ibi: Quia mo[bus] ſi extra venas. Et iſta ſeunda in duas: quia p[rimo] aſſignat ſiue reddit cauſas. Secundo hoc confirmat auctoſitate Bal. Secunda ibi. Unde Bal. ſi mo[bus]s. Prima in duas. In p[rae]ma reddit c[am] q[re] vina laudabilis non eſt boni ſigni q[ui]s materia eſt extra venas. In ſeda reddit c[am] q[re] vina illaus d[ia]bilis eſt p[er]ſumi ſi mo[bi]ſi q[ui]s materia eſt extra venas. Seda ibi. Cuvina ſit p[er]ſima. T[ue] ſequiſ illa pars in q[ui]s confirmat ſua cauſas: t[em]a diuſiſt in duas: p[er]mo[das] confirrationes: quia p[rimo] confirmat auctoſitate Bal. ſeundo auctoſitate Hippocratis. Secunda ibi: Hippo. in epiſ. et iſta ſeda in duas: quia p[rimo] point confirmatione Hippo. in ſeda illam confirmat ſeunda ibi: Quod ſic ip[er] confirmatur. T[unc] ſequitur illa pars: in qua c[ó]parat vina ad ſereatione t[em] eſſatione, t[em] illa in duas. In p[rae]ma p[ed]ict g[na]l[ar]. In ſeda p[er]ſaial. Prima ibi: L[ó]ſiderem igiſ. Seda ibi. Si q[ui] vina ſignificat, t[em]a ſeda in tres. In p[rae]parat h[mo]i, vina ad eſſationes t[em] ſereatione: put h[mo]i ſignificat mo[ſte]t p[pi]nquiná vel ſalut[em] p[pi]nquiná. In ſeda put ſignificat p[em] ſvel timo[mi]o: ibi: Si ſi mediu[m] ſit ſereare. In t[em] t[er]tia put ſignificat mo[ſte]t morerat: ibi in fine lectionis: Si vina c[ui] p[er]ſimiſi tate. Prima ita[ra] triu[m] diuſiſt in duas. In p[rae]ma comparat h[mo]i put ſignificat ſalut[em] p[pi]nquiná. In ſeda put ſignificat mo[ſte]t p[er]ſimam. ſeda ibi: Si ſalut[em] p[pi]nquiná. T[ue] ſequiſ il la paris in q[ó]parat vina ad ſeratu[m] put ſignificat p[em] ſvel timo[mi]o: t[em] illa in duas. In p[rae]ma deteriat de h[mo]i put ſignificat p[em] ſalut[em]. In ſeda put ſignificat timo[mi]o mo[ſt]. Seda ibi: Sed i[ſ]p[ut]i in illa qualitate permāſerit. H[ec] eſt diuſio lectionis t[em] ſententia.

C[it]ic remanet tria p[re]cedenti lectione inquiréda. P[er]miſt eſt vtrus p[er]ſupulſua vīne plus vigeat de nocte vel de die. Et videt[ur] q[ui] p[er] pl[u]vigeat i[mi] die vel i[mi] vigilia: q[ui]c h[oc] eſt id[em] q[ui]ere vtris plus vigeat i[mi] ſomno vel in vigilia vel i[mi] die vel no c[it]. Et videt[ur] q[ui] de die: q[ui]t d[ic]it Auic[ie]. q[ui] ois ſupfluitas pl[u] abundat in vigilia q[ui] in ſomno p[ier]tud[io]: eno ergo vina ſi ſupfluitas alia q[ui] ſudo: plus abuſabit in vigilia q[ui] in die. T[em] virtus ſupulſua vina c[ó]poniſt e[mi] vtrute naturali t[em] alia vii ſi p[ate]bit in ſequenti, p[le]blemate: i[mi] in illo t[é]pore plus vigebit in quo v[ra]q[ui] p[er]tus opatur: ſed hoc eſt de die: t[em] n[ot] de nocte vel in ſomno: q[ui] in ſomno v[us] aliaſi quiſcat: ergo in die plus vigebit: c[ui] in die plus ſoſtificet. L[ó]tra y[ſaac] vult t[em] etia C[ó]ſtá. in p[á]teqni q[ui] ſupulſua viget per frigidi et h[us]midi: c[ui] q[ui] nor frigidio: ſit die p[er] vigebird[em] de nocte. T[em] d[ic]it Bal. in ſib. de c[ó]plexionibus: q[ri] frigidi facit abuſare materias: calidum vero deſiccat: t[em]a ſiſt abundantiam materiam: cum ergo nor: ſit frigidia ſpectu diei: nor: faciet abundare materias ſupfluitates in corpore: cum ergo vii na ſit ſupfluitas plus abundabit de nocte q[ui] de die: ſed in illo tempore q[ui] ſuppeli in quo plus abundat: ergo erpulſua vina plus viget de nocte q[ui] de die. Ad hoc d[ic]endum q[ui] abundatia ſupfluitat[em] est duobus modis: aut quátus ad generatione: aut quátum ad earum expulſionem. Loquêdo de abundatia ſupfluitatum quátus ad earum generatione q[ui]s plus abundant de nocte. In ſomno q[ui] in vigilia. i. de die. lo quêdo v[em] de abundatia ſupfluitat[em] vt eſſationis vina et h[mo]i quátus ad eari expulſionem plus eſt de die: quia tunc

expellunt ſupfluitates a corpe q[ui] fuerat generate in ſomno id est in nocte. v[em] q[ui]o q[em] ſupulſua vina plus viget de die, t[em] a d[ar]gamenta hoc p[ar]bantia. Ad p[ar]mi[ng] argumenti in c[ó]strarium iam p[ate]r foliato: q[ui]n verum eſt q[ui] omnis ſupfluitas plus abundat de die p[ier]tudo[em]: verum eſt: quia vina eſt ſupfluitas innaturalis t[em] p[ter] hoc in die e[pr]culitur: h[u]ſu de: eſt ſupfluitas penit[em] naturalis: t[em] p[ter] hoc plus e[pr]culif de nocte t[em]. v[em] concedo argu[n]ment: ut: eſcundi ſimuli. Sed ad argu[n]ment tertium q[ui]s ob[mi]de y[ſaac] t[em] Conſtan[ci], d[ic]ed[em] q[ui] ipſi loquuit ſupfluitas naturali, v[em] bene veriſt eſt q[ui] p[ila] viget per frigidi et humidum tu vero loquuit partim et animali. Ad aliam d[ic]ed[em] q[ui] licet ſupfluitates plus abundat de nocte quátus ad eari g[na]ſatione: veriſtamen plus abuſat de die quátus ad earum expulſionem vt dictu[em] eſt. T[em] Secundo quen[ti] vtrus ſupulſua veſice ſit t[em] naturalis vel componatur e[virtute naturali et animali: videtur q[em] ſit ſolum naturalis: quia diviſit Bal. in ſib. interio[pt]icula p[ra]: q[ui]c h[oc] veſice n[ot] volun tarie: ſed naturaliter eſt. t[em] loqui ibi de actio veſice e[mi] emendo vinam: quia loqui t[em] ibi de stranguria et diuſuræt. Si ergo actio veſice. i. ſupulſua veſice non e[ſ]voluntarie: imo naturaliter: ergo eſt naturalis t[em]. Item nobili[os] inem bo: n[ob]ilo: debetur operatic: ſed tomacuſus e[mi] verum n[ot] bilius q[ui] veſica: t[em] tam erpulſua ſtomachi t[em] naturalis e[nt] copórita e[ virtute naturali et animali: aur quare n[ot]. Contra: ois actio q[ui]s p[os]ſum[em] retinere q[ui] volumus n[ot] eſt ſoli naturalis: eſt ed[ia] animali: h[u] viam retinemus q[ui] volumus ſi bene nos p[abe]mus: ergo erpulſua vina e[rit] naturalis e[ra] naturali et animali virtute. T[em] f[ic]t eſſatione eſt ſupfluitas p[ri]me digeſſione: ita vina ſecunde: eſt erpulſua eſſatione n[is] c[ó]ponitur e[mi] vtrute naturali et animali, vt p[ote] erpulſua inſteatnoſt: ergo ſiſt erpulſua veſica e[mi] erpulſa viam e[rit] naturalis e[nt] copórita e[ virtute naturali et animali, q[ui]s c[ó]cedo. Ad p[am]i in ſuii d[ic]ed[em] q[ui] veſica dup[er] p[ot] c[ó]ſiderari. Eno modo p[er] ſi e[mi] t[em] fine membriſi, e[mi] ſi laceritis c[ó]duanuuntibus ip[am] in ſuo of[icio]: t[em] c[ie]us erpulſua eſt naturalis: t[em] c[ie]t loqui t[em] Bal. Tel p[ot] c[ó]ſiderari. Put ip[am] e[mi] ſi inſtruméti viu[n]di: c[ui]s laceritis: t[em] ideo cum laceri moueantur p[er] ſi, veſica ve[ro] ſi p[er] ſon m[oe]tane: t[em] c[ie]do q[em] e[mi] erpulſua c[ó]ponit e[mi] naturali virtute quam p[abe]t a veſica: t[em] e[mi] animali quam ba bet a laceritis. Ad ſecundum argumentum d[ic]endum q[ui] non eſt ſimile de erpulſua ſtomachi e[mi] veſica: quia in erpulſua ſtomachi e[mi] virtus expellers: quia ſtomacuſus expellitad fundum ſtomachi et virtus attrahens: e[mi] tribunt de nutrimento illud quod eſt boni: t[em] p[ter] hoc eius erpulſua indiget aur[í]lio virtutis anſima liſis ad hoc vt vina a corpe expellatur. T[em] T[er]tio queritur cum vina ſit magis t[inct]a in homine debito modo e[mi] regen te: t[em] n[ot] g[ul]oſe: vtrum prima vina vel ſecunda. Evidetur q[em] ſecunda: t[em] a vina tingit[ur] a calo e[ſ] digeſtior: e[mi] ergo que magis immo:atur in corpo: magis recipiet impleſſio nem actionis digeſerent: q[ui]illa que non tant[em] immoatatur ſed ſecunda magis imo:atur in corpo: q[ui] prima: quia prima c[it]ius expellitur a corpo: ergo ſecunda vina magis e[rit] t[inct]a. T[em] ſupfluitates retente in corpo: remittunt v[em] nam. v[em] in hye[me] vina ſunt magis remiſſe q[ui] in eſtate: ſed in p[rae]ma vina plus eſt de aquoſitate in corpo: q[ui] in ſecunda vina: quia per p[am]am vi[n]am multa ſupfluitas expellitur a corpo: eſt multa aquoſitas: ergo in ſecunda vina non eſt tant[em] de aquoſitate t[em] ſupfluitate ip[am] vi[n]am remittente: ergo ſecunda magis e[rit] t[inct]a p[ra] prima Contra: d[ic]it aucto: ſuperius q[em] vina noctis certo[vis] eſt ſignificationis q[ui] vina diei. Unde vina noctis magis eſt digeſta t[em] magis t[inct]a: illa ergo vina que magis vicinatur vina noctis magis e[rit] t[inct]a: ſed p[am]a vina e[rit] b[ui]ſub modi ſpectu ſecunde: ergo prima vina e[rit] magis t[inct]a q[em] ſecunda. Item prima vina generatur in eſpa[n] cum h[u]m[ou]bus. v[em] maio[em] permittionem p[um]o[rum] recipi q[em] ſecunda: ſed a mai[os] permiſione p[um]o[rum] mai[os]em re:

Arinarum.

Fo. clrv.

cigit tincturâ:ergo prîma vina magis est tincta ᶜ secunda,
Ere hoc pœvidemus ad sensum, et hoc concedo. Qui dico ᶜ
prîma vina magis est tincta ᶜ fed: et loquot ut in pluribl:z;
nifi per aliquod acadès variet: et victius fuit in principio hu-
tus libi: Ad prîmus argumentûs in còrrarii vico ᶜ 15 feci
da vina plus imposc in còpore ᶜ prîma; veritamè qn: in
ipfia no est tanta permittio humoz sicut in prîma: nec ita for-
tis calor: tingès vinâ: popter hoc no est ita tincta sicut pîma.
Per hoc p[ro]s solutio ad iom: qn: 15 minus de aquositate fit
in còpore in fecûda vinâ: verutamen qn: non est tanta per-
mittio humoſi: popter hoc non est ita tincta.

T[he] p[ro]phi lectio reftant plura dubitâda. P[r]imùs est t[ru]vina fit certi figni in mo[bi]s: qn: dicta aucto: in l[fa]: Et vidèc qn: non: q[ui]n nulli in codè mo[bo] pluries variati est cert tum signum in mo[bo] ullo: fed vinâ in codè mo[bo] pluries variatur: ut dict in littera: ergo non est certus figni in mo[bi]s. P[iet]erea nulli vnium et idem manens diuerſos et còſtrarios mo[bo]s significans est certum signum: fed vinâ est huiuimodi: q[ui]n eade[ta] vina contrarios mo[bo]s repreſentat: ut patet de vinâ nigra: que q[ui]n fignificat solutone quar]tan: q[ui]n[que] modificationè nature: ergo vinâ non est certum signum in mo[bi]s. In còrrarii est aucto: in littera: dictit em vinâ matimâ in mo[bi]s habet fignificationè. P[iet]erea dicit Bal: in teguit: omne q[ui]s defindif ab aliquo atteſtatur et a quo definditur: fed vinâ in mo[bi]s defanditur a mate ria mo[bi]: ergo vinâ atteſtabi materie mo[bi]: ergo est cert tum signum in mo[bi]s, quod concedo. Ad prîmus argumentum in còrrarii vico ᶜ plus valet ad oppofiti ᶜ ad p[ro]poſi: q[ui]t: licer vinâ varietur pluries in codem mo[bo]: quia alia est in augmento ᶜ in principio: et in statu: in augmento et c[ui]tamen habet p[ro]p[riam] fignificationè in qualiber va]riatione illius mo[bi]: et q[ui]t: p[ro]p[riam] habet fignificationè in qualiber va]riatione: p[ro]pter hoc est certum figni in illo mo[bo]. Ad ſecundi dicitur vt dicit Herardus in gloſis: q[ui]s em vinâ non fignificat mo[bo]s contrarios: ideſt non indi cat de diuerſis mo[bo]s in ſpecie: immo fignificat diuerſos mo[bo]s quanti ad materia: q[ui]n ſupra materias at]teſtatur: vir illa diuerſa fignificatio non venit a parte ſpeci mo[bi]: immo a parte materie ſupra: qua atteſtabi vinâ. C[ito]sdo queritur vtrum vinâ fit certus figni in ſanitate vel in egritudine. Et vidèc qn in ſanitate fit certus signum: q[ui]s vinâ quantomagis est dígecta: tanto certio est et vertio: fed in ſanitate melius digeritur ᶜ in egritudine: qn: in ſanite t[ato]s forto: calo: ip[am] digerens: ergo vinâ est certus signum in ſanitate ᶜ in egritudine. I[tem] omne agens non impediti melius et forti[mi]ps impedit: et delerinquit ſuum ve ſigillum in p[al]fum ᶜ agès impediti: fed calo: naturalis imo pr[imens] ſuam actionè in vinâ non impeditur in ſanis: imo in egris: q[ui]s in egris impedif a materia mo[bi]: ergo melius impeditiam ſuam operationè in vinâ in ſanitate ᶜ in egritu]tione: fed vinâ non dicitur certum figni nifi p[ro]pter repreſentationem actionis calo[ra]s naturalis: ergo cum actio calo ris naturalis in vinâ fit forto: in ſanitate: videtur ᶜ vinâ in ſanitate certus ſignum erit ᶜ in egritudine. In contrarii est auctor in littera: dic[es] vinâ matimâ habet fignificatione in mo[bi]: q[ui]s non dicit hoc de ſanitate. I[tem] hoc idem vult Herardus in gloſis. P[iet]erea vina fignificat p[ri]oria: ſes per colo: et liquo: et p[er] hyp[o]taſim: vt habetur in h[ib]io ilto: ſed cum dicit yſaac ᶜ vinâ verius fignificat p[er] hyp[o]taſim ᶜ per colo: et vel liquo: et hoc idem vult Egidius: ſi ergo vinâ verius fignificat p[er] hyp[o]taſim: et dicit yſaac inferius ᶜ ſanis nulla est hyp[o]taſis aut paucæ: ergo videtur ᶜ non fit certi figni in ſanis: cum in ſanis no fignificat aliquid p[er] hyp[o]taſim: vt dictum est: ergo relinqui tur ᶜ vinâ certus ſignum est in egris. quod concedo. T[ina] cauſa est: q[ui]s dicit Herardus ſicuit est de pugile excitaro: q[ui]s tunc apparet magis ſua forſitudo ᶜ quâdo est quietus. S[ic]umiliter est de vinâ in egritudine: natura em in egritudine excitaratur a materia mo[bi]: t[ideo] forti[us] impedit[ur] operatio nem ſua in vinâ ᶜ in ſanitate quando non est ſtimulata ab aliquo: t[ro]pter hoc vinâ certus ſignum est in egritudine ᶜ in ſanitate. Secunda cauſa est: q[ui]n dicit Bal: ſup[po] apo

rinos: ſiſi buſus t[ep]o: ls omnes ſunt gulosi: vnde indebòs te le regunt et se exponunt illicitas et guloſtibus inſtitutis: et p[ro]pter hoc vina non potest eſſe certum figni in ipſis: q[ui]s tunc natura ſeu calo: naturalis no bene ſe p[ab]et: in egritudine homines ſe regunt ſm p[re]ceptus medict: ordi[nate]: et p[ro]pter hoc melius apparet ibi operatico calo[ra]s natura: lus vinâ ᶜ in ſanis: t[ro]pter hoc vinâ certus ſignum est in ſanitate ᶜ in egritudine. P[er] tam dicta p[ate]r solutio ad argumèta: t[ro]p[ro] ad pr[im]i: q[ui]s 15 calo: in ſanitate fit forto: verutens q[ui]s ſani indebito mo ſe regunt. I[ter] q[ui]s ibi non reperiunt debite conditioſes que e[rig]unt ad certus diuiciti vina: p[ro]pter hoc non est certum figni in ſanis. Ad ſecundum iam p[ate]r solutio: q[ui]s em in egritudine naturali stimulat a materia mo[bi]: p[ro]pter hoc melius impedit actionè ſua[]s in vinâ: ſed non ſic in ſanitate cum debito modo ſe regant ſani. C[erto]tio queritur vtr[us] per vinâ deuenamus in cognitionem speciei mo[bi]: et hoc est querere quando videm? vinam poſſumus vere cognosere p[atiatur] tertianâ vel huiuimodi. Et videtur ᶜ fic: q[ui]s ſacilius est diſcernere inter ſpecies diuferiſo[rum] mo[bo]rum ᶜ inter ſpecies eiufde mo[bi]: ſed per vinâ diſcernimus inter ſpecies eiufde mo[bi]: vt[po]t inter tres ſpecies ethice: ergo multomagis per vinâ poſterius diſcernere inter ſpecies diuferiſo[rum] mo[bo]: ergo per vinam poſſumus deuenire in cognitio[ne] speciei mo[bi]. I[tem] dicit Lippocra in quarta par particularia aſp[er]ioſi: Quibus in feb[ri]b[us] vinae conturbate et velut subiugaliſi h[is] capitis dolozes aut adſiut aut aderunt: ergo ſm Lipp[io], videtur ᶜ pervi[na]m poſſumus deuenire in cognitio[ne] ipe c[ier]um mo[bi]. I[tem] dicit yſaac in h[ib]io ilto: et c[it]as hoc vult Egidius: q[ui]s in acuta egritudine vinâ expeſtans alba p[re]ceperè te rubea fignificat i[re]nem: i[mi]p hoc ergo innuit ᶜ per vinâ poſſumus deuenire in cognitio[ne] ſpecierum mo[bi]. I[tem] dicit yſaac q[ui]tates actiue d[ar]colo: paſſiuè ſub ſubam in vinâ: ſed ois mo[bus] vel ois ſpecies mo[bi] vel ad actiues vt a paſſiuè diſpedèt: e[gi]s ois ſpecies mo[bi] cognosetur p[ri]nam, hoc argumètus est valde sophistiſi. K[ó]tra illud q[ov]n[u]t v[ide]t manet in diuerſis mo[bi]s: non est i[mi]p hoc deueniſt in cognitio[ne] diuferarum ſpecierum mo[bi]: ſed vinâ ma[n]et vna: t[ad]e[m] in diuerſis mo[bi]: q[ui]s: t[ad]e[m] vinâ diuerſos mo[bo]s repreſentat: ergo per vinam no poſſumus deuenire in cognitio[ne] diuferarum ſpecierum mo[bi]. I[tem] hoc idem vult Herardus in gloſis. t hoc concedo. Unde d[ic]o ᶜ per vinam qua[ſum]t est de ſe: non poſſumus deuenire in cognitio[ne] diuferarum ſpecierum mo[bi]: nifi babet alia ſigna: vt eſſiones: p[uta]: ſint[omata]: i[n]diction p[atièt]i: vnde vinâ principaliter atteſtatur ſupra: materia mo[bi]t: non ſupra ſpeciem mo[bi]. Ad pr[im]um argumentûs in contrariu diendit: q[ui]s tu ſupponie k[al]ſum: quia vinam non diſcernimus inter tres ſpecies ethice: nifi p[abe]amus alia ſigna cum hoc: vnde licet vinâ fit oleagina in ethica: verutamen non p[ro]pter hoc dicemus p[er] videmus vinam oleaginam ᶜ patiens fit ethicus: quia talis vinâ potest ap[ar]ere in alio[rum] mo[bi]s ᶜ in ethica: vt[po]te in ulceracione re[num] q[ui]s, vt dicit Egidius. P[er] hoc idem p[ate]r solutio ad ſecundum argumentum: t[ed]em modo est dicendum. Ad tertium argumentum sophistiſicu[os] q[ui]s obijc[es] ᶜ actiue dant colo[ze]m: paſſiuè ſubſtantiam: dicendum ᶜ actiue t[ro]p[li]ne non bant colo[ze]m: nec ſubſtantiá nifi per materiam mo[bi]: vnde atteſtatur p[ri]incipaliter materie mo[bi]. C[u]quarto queritur vtrum vinâ defandatur a materia nutrimentivè a materia mo[bi]: et loquot: de vinâ in egris. Et videtur ᶜ non defindatur a materia mo[bi]: immo a materia nutrimenti: quia dicit yſaac ſuperius ᶜ vinâ est ſuperfluitas ſanguïs: n[isi] talio[rum] humo[rum]: ſed ſanguis t[al]h[ui]b[ores deſin duntur a materia nutrimenti: ergo t[ro]vinâ cum ſet e[con]um ſuperfluitas a materia nutrimenti deſcindetur. I[tem] vi:s na in venis generatur: vnde atteſtatur et a quo definditur vt a materia intra venas: ſed materia mo[bi] quandoq[ui]s est e[tra] venas: ergo non deſcindetur a materia mo[bi]. In còrrarii est auctor in littera: qui dicta ᶜ vinâ matimâ habet in mo[bi]s fignificatione: t[er]har. exponit: i[mi]p[ra] materia mo[bi]: i[mi]p[ri]z h[ui]s fignificatione i[mi]p[ra] materia mo[bi]t: a materia

F.V

Ziber

moßbi descindek: ergo etc. T. est in diuerſis moßbis videmus diuerſos colores fin erigentia materie moßbi: vt in moſbo pplegmatico videmus vina albâ et hmoſi: fed hoc non eſt nifi vina descin derek a materia moßbi: ergo desandif a ma teria moßbi. Ad hoc dicendis q. vina descinſif abvraſa, ma teria tam nutrimêti q. moßbi. Ad p[rimi] argumenti in ſutu q[ui] obdicit q[ui] vina descinſa, a fanguine: et alio h[um]oſub? et ſanguis et alio h[um]oſzes funt materia nutrimêti et non moſbi: dico q[ui] falsum eſt: imo ſunt materia moßbi q[ui] ſunt in ſta ta innaturali ita bene flect ut ſunt materia nutrimêti q[ui] ſunt in ſatu naturali. Ad ſecundi diſcendum q[ui] vina descinſa, a materia moßbi intra venas: et tu obdijſis materia moßbi q[ui] cotineſc extra venas: diſcundi q[ui] illi materie no[mi] principaliter attesſatur: imo principaliter materie intra venas. Tel d[ic]e dum q[ui] vina depoſt[at] cum fanguine ad omnia mébi: corpo[ſis] vt faciat penetrare: vnde omnibus mébiis attesſat: et in reditu ſuo ad epar deſt fecum hypotafim: et p[pter] hoc p[oteſt] ita atreſtari materie moßbi extra venas eriſtêti flect intra. Et ſic patet ſolutio queſito: um.

Quarta particula de iuunaméto: vel
numento: vel neutro vîne,

Rine exiſtus tripiſac in ſuis significationi
bus. Ael e[mi] iuunatiuſus: ſine nocitiuus: ſeu
neutriu. Juuat aut[em]e duobus modis. vel e[mi]
cui ad multitudinê humo[ſ]n in corpore adu-
nato[ri]n expellendâ natura eſcoſoratur per vi:nina. Ael
cum ad humo[ſzes] corruptis et putrefactos a natura
diſſoluendos: et a corpore cui vina expellendos. Sed
diſſerunt hec duo: q[ui] p[rimi] in quantitate eſt multi:
tu abundantifinum in qualitateibo boni eſt: neq[ui]
p[er]ſuminu[us] ſit: neq[ui] putrefacti. Secundi in qualitate
eſ p[er]ſuminu[us] ſeti diſt: et putrefacti: ſed in quantitate eſt
laudabile: cum inter multu et paucu mediocre ſit in
liquo:re. Similiter numenti vîne eſt duplex: cum
aliqi[na] dura ereat et labo:zioſa implens velificam et gra-
uius et moleſtâs. Aliqui multa et sp[iffi]a: vt humeata-
tionê corpo[ſis] ſubſtantiale ſinat: mébi:zra diſſolurat: vt
v[irtu]us deſciſat. Cl[oc]umecünti tripler eſt: vel er qua-
litate ſua: vel er acumine et calore humo[ſzes] choleri-
cos cui ipfa descindeſtes: et ea: incend[es]tis significati:
vl et falſitate et ſua inciſiòe humo[ſzes] p[le]gmaticos
incideſte: vl er ſua acidi tate p[ung]ete p[le]gma acidiu-
postendêre. C[le]neutri in duo diuſidif: vel q[ui] c[ui] cos-
p[us] humo[ſ]z corrupti: ſue nocitiuus] abundat: ca reat:
quos natura expellere e[mi] vina opeotare: et nul-
lum aliud fuit iuunatiuſi ipſi? nifi nature actus ſoli
tus: vel q[ui] ſi exire ſuuius non multi ſit: neq[ui] ita p[er]ſum
vt corpo[ſ]um at humectand[ui] neq[ui] adco durui et la-
bo:zioſum ſit: vt implens velica grau et eam: neq[ui]ta
mutabilis ſit in qualitate ſua vt fiat calida: falſa: vel
acida: in eſgriffione ſua nulla facit n[oc]umêta, vi:n[ui] bip,
in epidi. Arina naturalis eſt et ſana: cum ſ facile et ſine
doloe ereat: et ſine ardoe et putredie et fetove et miſt
gens ſentit ſuauitare atq[ui] delectationê. Aloluut aut[em]
H[ippo].intelligi: q[ui] facilitas exeundi: cam liberâ eſſe
significat ab humo[ſ]bus malie: fet[or]a: ablatus corpo[ſus]
significat mundatiuſ de corruptis et putridis humo[ſ]z
bus. Delectatio mingêdi moſtrat perfectionê actioni
nis naturalis.

Superius determinaui aucto: significationem vîne in
ſu[rum] put[vina]a attesſat materie intravenas. H[ic] determini
nat de exi:tu vîne. Et diuſiditur pars ita in duas. In prima

diuſidit exiſt vîne. In ſecunda de mébiis diuſidetibus agit,
ſecunda ibi: Juuat autem duobus modis: et ita ſecunda di
uiditur in tres. In prima determinat de exi:tu moſtato: in
ſecunda de exi:tu nocituo: ibi: Similiter numentati vîne.
In tertia de exi:tu neutro: ibi: Neutri in duo. prima diuſi
ditur in duas. In prima ponit duos exi:tu iuatuos. In ſe-
ſecunda ponit differentiâ inter illos: ibi: Differit hec duo. Ito
la par: i qua determinat de exi:tu nocituo diuſidif in duas.
In prima c[edit]uit g[na]liiter. In ſecunda specialiter. ſecunda ibi:
H[oc]umenti tripler eſt. Illa pars in qua determinat de ei:
tu neutro diuſidif in duas. In prima ponit q[ui] c[edit]it. In
ſecunda c[o]ſirmat ip[er]moſi p[ro]poſit per auctori:at hip[po]ſe-
cunda ibi: Unde hip[po], in epi:do, hec eſt diuſio: et ſenten-
tia lectionis in generali.

Thecic refat tria de lectione ſcedeti dubitâda. P[rimi]eſt
vtrii vina habeat certa significatione in mo[bo] imateriali:
ficuit h[uius] in mo[bo] materiali. Et v[er] q[ui] non: q[ui] in principio p[er]
dicet lectionis dicit y[fa]. q[ui] vina maxima h[uius] significatione in
mo[bi]s in decoctione fecis: cum q[ui] in mo[bo] immateriali no[mi]
sit fec: videtur q[ui] vina no[mi] habeat certa significatione in mo[o] immateriali. Item dicit ſuperius q[ui] vina laudabilis non
eſt certum ſigni ad salutê quâdo materia eſt extra vina: c[ui]
ergo in mo[bo] imateriali: materia fit extra venas vt in epi-
mera et h[uius] videt: q[ui] vina no[mi] habebit certa significatione
in mo[bo] immateriali. Contra dicit ſuperius q[ui] vina in mo[i]s repreſentat quantitate actionis: nature: ſed quantas
actionis nature p[or]t apparere ita in mo[bo] immateriali: flect
et in materiali: q[ui] ſic in mo[bo] materiali natura impeditur
p[ro]pter materia mo[bi]i q[ui] ita in mo[bo] immateriali natura
p[oteſt] impediri ſue debilitari. p[ro]pter malâ c[opl]exione ſiue a
mala c[opl]exione fragida vel calida: ergo etc. et ex p[er] vi:nim
deuenum in cognitio: cale fractionis e[pati]is que eſt im-
taterialis et in cognitio: ephimere et ethice q[ui] mo[bo] im
materiales loquendo de materia e[ra]: ergo vina certam
significatione habet in mo[bo] immateriali. Ad hoc diendex
q[ui] vina certa significatione habet in mo[bo] materiali: et ima-
teriali: ſed plus in mo[bo] materiali vt dicit Herardus: qua
principaliter attesſat materie intravenas. vnde d[ic]it Her-
dus q[ui] maxima habeat significatione in mo[bi]s materialib[us]
t aliqua in mo[bi]s immaterialib[us]? Per hoc p[er]ts ſoluto ad p[ri]
mum: q[ui] aucto: per hoc q[ui] d[ic]it q[ui] habeat maxima: significationem in mo[bi]s materialib[us] no[mi] excludit quin habeat alio
quam in mo[bi]s immaterialib[us]. Ad ſe[con] argumenti dicen
dum q[ui] aucto: d[ic]it ſuperius q[ui] vina laudabilis non eſt
certum ſigni ſalutis q[ui] materia eſt extra: p[er]ſe c[opl]arat vi:nina
laudabilis ad illaudabilis q[ui] materia eſt extra: vi:n[ui] bene veru
eſt q[ui] vina laudabilis no[mi] eſt certi ſigni ſalutis q[ui] materia
eſt extra: q[ui] h[uius] decoctio ſit bona intra: t[ui] p[or]t deſicere extra:
vi:n[ui] non d[ic]it simpliciter q[ui] vina laudabilis ſit certi ſigni ſa
latis q[ui] materia eſt extra: non d[ic]it hoc simpliciter: ſed p[er] q[ui]
parationem ad vi:nina illaudabilis q[ui] materia simpliciter eſt
eſtra: q[ui] vina laudabilis eſt certi ſignum mortis q[ui] mate-
ria eſt extra: q[ui] significat defectus: digestiónis extra venas: eſt
fi eſt defectus: digestio:is extra: ergo et in loco coctio:is intra.
Tel diendex q[ui] illud argumenti non c[oll]udit in mo[bo] im-
materiali: vi:nina no[mi] significatione ſup[ra] digestióne: materie mo[i]i: cum ibi non ſit materia: ſed ſup[ra] digestióne mo[bi]i. ſed
in mo[bo] materiali de quo c[edit]uit argumêti illud: vi:nina at
tesſatur ſup[ra] digestióne: materie mo[bi]i vel indigetionem.
I[sc]o querif ſuper hoc q[ui] d[ic]it aucto: in lectione p[er]ſedent:
q[ui] vina laudabilis no[mi] eſt certum ſigni ſalutis in mo[bi]s
eſtra venas: ſed vina illaudabilis in mo[bi]s eſtra eſt certi
ſigni mortis. Et p[ro]pter hoc querif vtrii vina laudabilis in
mo[bi]s eſtra venas ſit certi ſigni ſalutis: flect illaudabilis
eſt certi ſigni mortis. Et videt: q[ui] ſic: q[ui] d[ic]it A, in tegni:
q[ui] extra a principiis attesſant virtuti et v[icio] principioni: c[ui]
ergo vina laudabilis et illaudabilis ſint extra: ab actione calo-
ris naturalis ſup[ra] materiâ mo[bi]i: qua rône illaudabil[us] erit
certi ſigni mortis in mo[bi]s extra venas: ead[em]e rône vina
laudabilis eſrit certum ſigni ſalutis in mo[bi]s extra venas.
I[ste]z d[ic]it I[ſp]p[ora]c. in p[ra]nontificis: q[ui] in ſeb[ibus] idem eſt
terminus ad bonum et ad malum: ynde ſi in quarta die ap-

["Arinarum.", "Fo.ckv.", "pareat ſigna diſgeſtionis: et debent creticare in ſeptima die;\ntunc in ſeptima creticabit et ad bonum. Si yo in quarta die\nappareant ſimiliter ſigna diſgeſtionis: creticabit in ſeptima\net ex mali debeat creticare: ergo ſimiliter idem potest eſſe\nſignum ad bonum et ad mali ſub contrarijs diſpoſitionibus:\nqua ergo ratione vinae laudabils est certum ſignum moris\nin moris extra venas: eadem ratione vina laudabils\nerit certi ſigni ſalutis in moris extra. In cōtrarii et yla,\nin littera p[re]cedenti d[icens] φ vina laudabils in moris ex\nſtra venas non eſt certi ſigni ſalutis: ſed ſimiliter eſt\ncertum ſignum moris. Idocidem p[ro]baſ per ſuam rationem\nqua ponit in littera: q[ui] areſcente radice necesse eſt areſcere\nramam: ſed vinae illaudabils extra ſe natis ſignifici de defecti\ndigestionis intra: et ita eſt certi ſignum moris: ſed vina\nlaudabils extra venas: Id ſignificet bonā diſgeſtionē intrave\nnasbi eſt radix diſgeſtioris: no: p[ro]pter hoc necesse eſt φ fit bo\nna diſgeſtio extra: imo p[ot]e ſe dona diſgeſtio intra: et ſi deſis\nac extra: et p[ro]pter hoc vina laudabils in moris extra ve\nnas no eſt certi ſigni ſalutis ficit vina laudabils eſt cer\ntum ſigni moris: et hoc p[ec]do c[ui] φ ylaac. Ad p[ri]miu argume\ntum in cōtrarii dicēd[ui] φ virtus et vitiui in o[ris] a p[ri]ncipis\np[ot]e eſt dupeſt: aut naturae: aut acquisiti: et ap[pe]llo virtus\ntem naturalē et viici naturale q[ui] ſunt naturaliter a prima\ngeneratione. Verbi g[ra]. Si cerebrā naturali ſit debito mo\ndo diſpoſition: vt d[ict]it Bal. in tegni. necesse eſt neruos: et nu\ncham et o[ia] o[ra]t ab h[mo]i principio q[ui] de cerebrā: eſſe bene\ndiſpoſita et ſhi be habere naturaliter: et ſi male ſe modiſſus\nillud p[ri]ncipii naturaliter: et o[ia] o[ra]t ab co male ſe habebt\net e[co]uerſo: et ſic loqu[ic] Bal. Et appello virtut[em] acquisitam\nvel viici acquisitiu q[ui] non inſest naturaliter a prima genera-\ntione: ſed e[ac] acquisitiō. Verbi gratia. Si talē fit modo\nin oculi qui ſitur a cerebro tan[que] a p[ri]ncipio: et illud viicii fit\nacquisitiu: vt a malā materia cholerica: vel a cafui: vel ab ali\nquo alio eſtrineſſo: non op[us] illud viicii ſit in cerebro i. φ\ncerebrī habeat illud viicii: et hoc modo loqu[edo] virtus et vi\ncui o[to]s: a p[ri]ncipii non atſtendingi p[ri]ncipio: et de hoc no\nintelligit Bal. Similiter eſt a parte iſta: φ h[mo]i vina laudabi\nin moris extra eſt certi ſigni ad morēt: q[ui] ſignificat de\nſecti coctioris intra: φ vina laudabils extra ſit certi ſigni\nſalutis: q[ui] coctio bene p[ot]e ſe habere intra eſt deſcere extra.\nAd ſi[mi]n[ui] argumenti dicēndui: φ veri: et idem p[ot]e ſi\nſignum ad boni et ad mali ſub cōtrarijs diſpoſitionibus? et in\nillus que ſignificant per ſic fit q[ui] materia eſt intra venas:\nφ vina ſignificat per ſe ſupra materia intra venas: et q[ui] in\nmoris extra venas vina non ſignificat p[re] ſe ſupra materia\nmobii extra: imo per accidēs: q[ui] vina ſignificat ſuper mate-\nriam extra venas per defecti diſgeſtions intra: p[ro]pter hoc\nnon valet illud argumentis. C[ter]tio querif ſuper hoc q[ui]\ndicit y[ac] ac reſitado l[ip]pocrate dicērem φ ip[er] l[ip]p[io]. vi\nvit diſt quandam multueri y[on] vel y[liac]a p[af]ſionē babetent: cuius\nvina ſuit groſſa et crudæ: vnde morēt ei indicaut: et moru\nfuit p[er]p[ro]t diem. Et p[ro]pter hoc eſt queſtio: vtrū in yliāca\np[af]ſione vina groſſa et crudæ appearsen ſit ſigni moris,\net vidēſ φ no: q[ui] de bonitate ſigni eſt φ reſp[er]ſenter ſigna-\ntum co modo quo eſt: eſt y[liac]a p[af]ſio φ colica ſimiliter vt\nplurimi cauſan[que] ex p[le]ginate crudœ: ergo vina cum fit ſi\nſignum: debet reſp[er]ſentare y[liac]a ſub colo[re]e: conueniēte ma-\nterie p[le]gmatice crude: ſed in p[le]gmatica materia crudæ\nvina de eſſe groſſa et crudæ: g[ui] in y[liac]a p[af]ſione vina appa-\nrens: ſiue veniens groſſa: g[ui] in y[liac]a p[af]ſione vina appa-\nrens: ſiue veniens groſſa et crudæ: g[ui] in y[liac]a p[af]ſione vina

Ziber

est nocitius qui dolo: est inducit in exitu: fed vina quibus pugit et modicat in emittendo: ergo exitus talis vina est nocitius: non ergo omnis erit? vina est iuatiuus, quod ceddo. Ad palmi argumentii dico: quæ erit est eo ius virtù naturalis ope rans non impedita delectat in sua operatione: fed non sic est in expulsiuæ vine: qnon impedit natura in exitu. Jpter modica tionem et prieção: et Jpter hoc non valer illud argumet. Ad seom argumenti dicendu: quæ exitus vina cuiuilibet yl est in facto essel vel in fieri eritus: vni 15 exitus vina in facto essel sit iuatiuus? qnon expellit materia nocitua: verut est in nocitiu? in fieri. i. dict: erit: q: pugit et modicat et. C. Tertio quern de exitu nocituo et quaro: nec. Si vnui opposito? quod: multipliciter er reliquium: fed exitus iuatiuus et nocitiu? sunt opposi: et ergo si vnui: quod multipliciter et reliquius: et si vnui non dict: multipliciter: nec reliquii: sed iuatiuus? eritus est dupler: q: et nocitiuus dupler: non ergo tripler. In còtrarii est auctos in lka dicens: quæ nocitiuus est tripler. C. Jukta hoc quero cù dict in lfa: quæ exitus nocitiuus fit per comixtiones, cholere et pplegmatis cù vina: qre non dict: quæ fit exitus nocitiuus p comixtionem fanguinis et melancolie cù vina. Yt: quero cù sunt quinque species pplegmatis 15 pplegma dulce: falsum: infipidii: acre z vitreii: quare tagit t: m: duas spes pplegmatis in exitu nocituo vime: f. pplegma falsum: et cito: t: no tagit alias species. C. Ad palmi argumentu: dicendu: quæ nocitiu: t iuatiuus: et habet ficit bonu: t: malui: y: sic ficit bonum vno modo: malum ait: multufariæ: fic iuatiuus erit? duob? mo diis: nocitiuus y: plurib: vel dicendu: quæ facilius est destruere: q: coñtruere: et q: iuatiuus eritus est quaſi istructiuus: nocitiuus y: ficit destructiu? Jpter hoc nocitiu? pòt vi: ci plurib? modis q: iuatiuus. Vel dicendu: quæ si vnui opposito? tosum: t: multiplici: et reliquium: veru: est in gne: t: ppter hoc dict fupia in principia lectiſo: quæ nocitiuus: d: ficit iuatiuus: sed iſta: ppositio n: tenet in oppositio: iſpecie: y: ſeb. t: opbtilbalmie nihil est contrariu: vt dict: pbus in topi. veru: est in ſpecie: fed in gne: còtrariu: habet: q: omni egritudini: co traria: ſanitas in gne: et q: ſic est ibi. Ham 15 iuatiuus nò d: vici nifi oupt: et: t: nocitiu? pòt dicti tripri. C. Ad ſed cito: cito: dicendu: quæ ipfe non enumerat nifi humo: illos q: faciat arliu ram: t: punctione: in exitu: et hoc per comixtionem sui cù vina: q: t: fanguis cum fit calidus et humidus et amicus nature vt dict: Lonſtantinu: et ſlaac: non facit punctionem. Jterus melancholi: nò facit punctione: q: est in pauca quantitate in co: pe. Jterii est groſſa: t: nò pòt: ppter groſſicè ſua permis: ieri cù vina: t: ppter hoc nò dict hoc de melancholi: z fan guine cù non faciat punctione in exitu vini. C. Ad tertius queſit: dicendu: q: pplegma acre et falsum habent inducere punctione per admixtionem sui cù vina: t: ppter hoc tangit iſtas duas species pplegmatis in exitu nocituo: t: nò alias species cù non habeat punctionem gnare. C: Elltimo queru: de exitu neutro: z vide: q: non differat a iuatiuio: q: erit: neu: est erit q: humo: non peccat in co: porre: nec quaſtitatue: nec q: litiatate: vt dict: 15 in exitu iuatiuio humo: nò pœcant: nec quaſtitatue: nec quantitate: g: neuter non differt a iuatiuato: nec ecuðero. Jter erit iuatiuio: est ille qui delectat: fed erit? neuter vbi humo: non peccat: ſui qualitate nec ſui quaſtitare delectat: ergo nò est neuter: imo est iuaniuus. Ad hoc dicendu: q: erit? iuatiuus et neuter differu: t: q: in iuatiuio exitu est dupler: delectatio. Tna q: res nociti: ue expellunſ. C. Et alia q: res nocitium erpellunſ: ita q: nò in? nducunt aliquà leſonè in exitu: fed in neuro exitu nò est nifi vnica delectatio: q: materia expellit: q: non multu: nocebat. Jter adduc differu: t: 15 introq: fit delectatio: t: nò e: maiò delectatio in exitu iuatiuatio q: in neuro. Et tu obiectis etra: q: erit? iuatiuio? est natural: q: expellunſ: materie corrupte neuter y: est innaturalis: q: res naturales expellunſ: q: nec peccant qualitate nec quaſtitate: ergo maiò delectatio erit in exitu neutro q: in iuatiuio. Dicendu: quæ exitus iuatiuus plus delectat q: neuter: q: maiò delectatio est in exituvel in expulſione materie corrupte que erit fine aliqua leſione quæ inducit: q: in exitu materie non corrupte: t: ppter hoc maiò est delectatio in exitu vina iuatiuatio q: in neuro. Dec ſunt que querebantur.

C. De dueritate vine,

“Rina trib? modis diuerſicat: in qualitate et quaſtitate: ſiue tpe. 3. In quaſtitate cù mul ta lit vel pauca: ſiue mediocris. Multa q: tuos signiſicat: vel actione nature: ſi: crimin: ſicur in multitudine vîne in cretica die: p: diſſoluiti: nes ſupſluo: humo: cù vina expellendo: vel abid: dantia humo: in corpe: quos genuit quies: et ſuan: tas et exerctio: negligêcia: yl multituio cibis porre: q: cibus non in t: ppe: nec: et ex: diu: ſumir: y: puero: vina naturalis grossa est et multa. Tertii ſi signiſicati: eſt vacuítas humo: corporis cù vina: ſicur lepe fit in coſumptio: corporis: cù deſicat calo: nas turalis in custodièa med: cù: humectatiòe subſtan: tiali. Unde h: mo: vina nimi: c: peſſima: q: timores nunciat. Quartii: er deſectio: virtutis còtèiue in re nibus habite: z appetitie coſotratione de extranco calo: c: complexi: reni: dominate. Calo: c: in renib: ſi coſotrat: humectatio aque deſicatu: t: cito: trabit ſibi q: d: bibit. Lui autem virtutè còtenua inueniter deſt: ciente: vel defecta: in renib: deſcedit velociter: t: non diu pmanet. Jdeoc: b: pacſion: habetes nò faturâ tur aqua: ſicur videm? I: dyabete: qua: beleni diarriâ vînevo: car: asſilantes ac: i: circini actione: ſua: q: vn: incipit eodem culcando: cito redit: vnde intelligit q: c: aqua ficit intriſcus intrat: ſimili: extra redacte fine mo: ſicur em: bibunt: itidem: z mungunt.

C. De pancitate et eius significatione in quaſtitate,

Acucis vina vnioral: perſummitates inuit morbi: q: d: duobus fit modis: vel et deſectio: virtutis humiditate: ſanguinis por: tatis ad rence: vel: ppter ignen: calo: nimii: illam còſumente. Quia calo: onatur subſtan: tiali ſanguinis humectation: deſicass: et faciis cam deſicere: ſicur in peractis: fe: zibus que moſtillime eſſe còpobatur. An: dec species p: ior: c: ſic moſtior: ſicur Ba: tektatur. Parua inſt vina in peractis: ſe zibus eſt peſſima: q: calo: febri: (vel febili) ſigni ſicat: qui humectation: ſanguinis subſtantiale: ſin: t: vîne instrumentu: por: dedit quali: moriſticatu: Al: quando vina abudat: t: minora: ppter duas c:as ſu: p: adictas: t: nò tâti: malu: signification: q: aliq: augmè tatur: ppter parui: ſudo: e: z: eſſatione: coz: q: corpe diſſolunſ: t: aliq: et ipso: abudantia minora: ſup: fluitas em: co: p: bis trib: lò: cis erit: em: diſe: ſi: fectio: ſudo: re: t: vina: quoz: altero abundate: alteru: minu: si vina crecat: egeſtio nec: eſſe c: minuatur. Arina me diocris inter paucitate: et multitudine: reperat: adſe: dit corporis c: oplectione: z virtutis in calo: naturali temperantia: z: ſm curſum nature actione.

C. Quita pticula de q: litate v: et q: p: significationib: 11. In qualitate q: ttuo: ſunt modi: vel em: et odo: vel: vel de: sapo: vel de: colo: vel: de: lì: quote. De odo: vel: et: interio: vel interio: interio: ſicur in cibus for: e: odo: babé: tibus: et odo: vîne vicetib: q: ſicur cauli: q: ſparagis: marato: fenugre: et ſimilib: q. De interio: vel acu to: q: uo: humo: es: censiu: et choleric: ſignificant: vel er fetentib: humoib: vel ex cholera mi: cù vina:

Arinarum.

Fo. clrvij.

nò tibi incæta. De saporè: vt amarò: quo cholere rubee
viri et deſcelio et cù viina significat: vel acido acidi
plegmatis significat: cui frigiditas et humiditas
diatur: vt falto: quo falli plegmatis est deſignato.
(Super) determinavit auctores significatione vire in ge-
nerali. In parte ita determinat auctore: de editioni ibi: vinæ
permutatibì: et diuidif bic par in duas. In pùma diuidit.
In ſeda p[re]ſequit. ſeda ibi: In quatitare cim multa, et ita ſeda
diuidif in duas. In p[ma] diuerſificat vinæ penes quatitare
In ſeda penes ſhibitæ vire in vinæ multa: paucæ et mediòs
ſem. In ſeda de mebùs diuiditibì: agit. ibi: dìbta q[ui]tus et
ſerifcat. et ſita ſeda diuidif in tres. In p[ma] determiat devi-
na multa. In ſeda de paucæ: ibi: Paucitas vire vtr. In ter-
tia de mediocri: ibi: Erina mediocris. Pùma itarit trius in
q[ui]tuo: diuidif in q[ui]tuo: significata vii. multe. ſeda ibi: Vel
abidità humo[us], tertia ibi: Tertii significati, quarta ibi:
Quartii ex defectuò. Uic ſequit illa pars in q[ui] determiat de
pauca vinæ: et illa diuidif in duas. In p[ma] determiat de pau-
ca vinæ: put eſt certi signi ad morte. In ſeda: put eſt signi-
nò certi ad morte. ſeda ibi: Aliq[ui] vinæ minotat. P[ro] diui-
litat in duas: ſim duo significata paucæ vire: ſeda ibi: Tel
p[ro]pter nimùi caloè: zita ſeda diuidif in duas. In p[ra]ma na-
rat. In ſeda p[ra]ſirmatibì: ſica Ba, reſtaf. Illa ps in q[ui] de
termiat de paucæ vinæ: put eſt signi nò certi ad morte: filr
diuidif in duas. In p[ma] narrat. In ſeda auctore l[ip] b[ip].
In ſeda diu. et ſita ſeda diuidif in q[ui]tuo. In p[ra]ma determiat de odo
re. In ſeda de s[em]bùs diuiditibì: agit. ſeda ibi: De odòs
re cc. et ita ſeda diuidif in q[ui]tuo. In p[ra]ma determiat de odo
re. In ſeda de s[ap]o: ibi: De p[ap]o: et p[ra]ma de colatio:
ibì: Erine colo: cc. In q[ui]rta de liquore: ibi: Liquo[us] vire cc.
Due prime p[tes] ita[que] q[ui]tuo: vltimaz fumt de p[nti] lectio
cc alij p[ra]ſidicites. et t[he] p[ts] ſi nò diuìtum lectiòs in g[hal]i.
[Cl]ib p[mo] q[ri]f de q[ui]bùsà questionibì: q[us] Berardus p[ro]
mo t[ag]it in g[lo]ſis: et c[ui]t p[ro]qùo quod Auicæ tangit
fte p[re]co d[ic]itions vinæ diuerſificates: ite yo t[ui]s t[ri]. 3tem
quare itenò ſen capit p[ro] diuferitate a parte t[em] p[ri]s p[ui]s
terigerit t[em]s quare nò exequit de t[em]. It[e]t quare ite enus
merat s[ap]o: inter d[ic]itions vane: Auicæ, vo c[ui] abidet et t[as]
ta[que] ſub ſlitate colo[re]: liquo[re]: et hypofatim: et p[um]a: Auicæ,
vo nò: et p[ter] p[ro] Auicæ, p[or]io ſentie: ite nò com ſic d[ic]e
dum q[ui] diuerſitas vire a p[te] p[os] t[is]is appet p[ea] q[ui] dicta
in cap. de quatitare et ſlitare: et p[ter] p[ro] nò p[re]ſequit de
terminatè. Ad tertii d[ic]endù q[ui] Auicæ, mag[que] curialis fuit q[ui]
yſaac: et p[ter] p[ro] doc abidet s[ap]o: et t[act]ri: q[ui] maxima incuria
tis eſt s[ap]oare vinæ et p[am] tagere, El[er] Auicæ et p[ea] ſa
cit tractat[ur] et lib. special[em] de vinæ: et p[ter] p[ro] hoc ragit o[em]s
d[ic]itions ip[am] diuerſificates: ſed Auicæ, non facit de vina li
bum ſeparatum: et p[ter] p[ro] doc nò ragit: vel p[ias] abidet.

De s[ed]ra lectio: ſit nò q[hal]iter diuſitanct. P[am]uz
eſt de quatitate vire. S[ed]m de ſlitate. De p[mo] querut
tur tria. P[am]uz eſt vtrù vinæ plus multiplicat in eſtate vel
in byeme: et vid[em] q[ui] eſt: q[ui] vina r[ènd]t potui: egeſtio et
o: ſed potus maiò: eſt in eſtate: g[ui] vina. It[e]t d[ic]it in l[ra]
q[ui] p[ra]multitudinis vire eſt ſupercalactio renù: v[em] p[ro] hoc in
nuit q[ui] calo: eſt e[sa] multitudinis vire: ſed maiò: calo: eſt in
eſtate: q[ui] calo: caufat maiò: eſtim: et p[os] n[ò] maiò: potui et eri
g[em] in byeme: g[em] vina plus multiplicat in eſtate q[em] in bye
me. Contrariù d[ic]it in l[ra] ſuper: q[em] vina ſupluitates augmès
tata diminuit reliquì: si d[em] fudo: cum ſit ſupluitates plus au-
getur in eſtate q[em] in byeme: g[em] vinæ diminuec in eſtate et au-
gebik in byeme. It[e]t abundàtia aquofarù ſuperfluitatù in
corpo: vt d[ic]it in l[ra]: eſt cauſa multitudinis vire: h[em]b[em]
abundàtia plus eſt in byeme q[em] in eſtate: q[em] in byeme ròne
frigidatatis claudunſ po[zi]t: d[em]b[em] ſuperfluitates nò p[os]unt
rebalat in poros: g[em] plus in byeme multiplicat vinæ q[em] eſta
te: q[em] in eſtate po[zi]t aderunſ: ròne caliditatis. q[em] c[ö]cedo p[ro]
ter itas duas cauſas. Ad p[rim]i argumenti d[ic]edum
q[em] maiò: fit potus in eſtate: veritamè q[em] fudo: plus abun

dat in eſtate p[ter] hoc diminuit tunc vina: q[ui] illud q[em] de
but tranſmittit adveicam emittit per ſudores. S[eda] cauſa
eſt: q[em] q[em] in eſtate fit maiò: potus: verith q[em] ibi eſt calo: mas
rumus qui ſim: ut vina. Ad ſecundùs d[ic]endù q[em] eſt ſimùs
le de calo: renù et de calo: eſtatis: vinde nò ſolù a calo: re
num multiplicat vinæ: immo ibi eſt defectio virtutis contè-
ti eſtim: vt d[ic]it in l[ra]: ſed h[em] in eſtate fit maiò: calo: nò t[ui]
ibi eſt defect virtus contètua. El[er] d[ic]endù q[ui] ſupcaſſ. c[et]io re
num facit ad multitudinè vire: h[em] ſupcaſſactio in toto corpo-
non: imò ad minorationè: vt p[ate]bit in ſubſequiò cùsmodi
modi eſt in eſtate: q[em] in eſtate ſupercalacti ſet totùs corpus. El[er]
d[ic]endù q[ale]caſſatio mebòz inter interus facit ad multitudinè
vire vt ſupcaſſactio mebòz exteriorù que fit a calo: solis in eſtate vel
t[em]po[s]. S[ed]o querit vtrù v[est]us boealis facit ad multi
tudinè vire: cum hoc innuat Auicæ. et vid[em] q[em] non: q[em] bo
reas q[em] fit fr. et f[ic]cus mouet a cùrrenteria ad centrù: ſed
virtus erpulſua vire mouet motu còrriario: vel a c[etro] ed
circuferètia: ergo vt vid[em] boeas impedit exerit vire: et ita
minotat vinæ t[ui] nò multiplicat. 3tem ſicut vina eſt ſupflu-
tas ſecſide diſegetiuè: ita egeſto p[ro]ime: qua gratiò boeas
impedit egeſtione: et ita vina: ſed boeas impedit exerit d[em]
geſtioni: vt d[ic]it l[ippo]: q[em] costipat ventre: ergo filr dimi-
nu et vinæ. It[e]t v[ic]it in l[ra]: abundàtia humidatù eſt cau
ſa multitudinis vire: ſed boeas eſſiccat humiditates ra-
tione eſue ſicicat: ergo diminuè vinæ. It[em] eſt Auicæ,
qui d[ic]it q[em] boeas facit ad multitudinè vire. It[em] hoc vult
l[ippo]. in apho: q[em] d[ic]it q[em] boeas stringit ventre: et auemè
tat vinæ. It[em] ome q[em] claudit poros corporis: t[ret]inet ſup-
fluitates in corporo ne poſſint per poros exbalari augmenta
tat vinæ: ſed boeas eſt p[mo]: q[em] ratiò eſue frigidatissima clau
dit poros: t[ret]inet ſupfluitates ne e[ha]lèt p[os] vire. 3tem
rum c[ö]pimit eſtes inferius q[em] facit ad multitudinè vire. Et
h[oc] c[ö]cedo p[ter] itas ratiòes. Etna cauſa eſt: q[em] ratiòe ſue
frigidatissima claudit poros vt d[ic]it eſt. S[eda] cauſa eſt: q[em] vi
na continue in veſica e boeas ratiòe ſue frigidatissima c[ö]p[re]
mit veſicæ: et facit eliquare vinæ: ſicut a ſpògia subm eria in
aqua: ſi exprìmaſ poſtca eſtillat aqua. Ad p[rim]i argu-
menti in còtrariù d[ic]endù q[em] veru eſt q[em] boeas per ſe repu
gnat expulſioni vire vt tu obſcis: ſed t[ui]n per acidiæ uatun:
q[em] claudit poros vt d[ic]it eſt. 3tem c[ö]pimit veſicæ ratione
ſue frigidatissima. Per h[oc] p[ro] patere ſolo eiuſtio argumen-
ti q[em] còſter ibi ſolert fieri: q[em] eſt tale: puocantia vinæ fumt
calida diuretica vt ſeniculœ: femen ap[ro]: petrosili. q[em] ſed
boeas eſ frigidus: g[em] p[ro]caubit. Et solutio p[ui]us eſt: q[em]
diuretica calida puocat vinæ aperièdo meatus vinale: h[em]
boeas puocat vinæ et multiplicat e[sa] claudèdo poros q[em] c[ö]
p[rem]endo veſicæ. Ad ſeom argumenti d[ic]endù q[em] non eſt file
de egeſtione et de vinæ: q[em] egeſtio eſt corporus durùs q[em] groſuſus.
v[em] indiget largo meatu: cù ergo boeas ròne ſue ſicicat
deſicere et stringat meatui ani: et ita diminuit egeſtione. S[em]
vina eſt lìq[da]: v[em] cù p[re]c[ö]ſione eſta q[ale]frigidatæ boeæ
in veſica ſtatim eliſt vinæ: nò ſic[uo] egeſtio: vt d[ic]it eſt. Ad
t[ern]i d[ic]endù q[em] h[em] boeas ratiòe ſue ſicicat p[ro]mat bùmi
d[it]ate: t[ui] ratiòe ſue frigidatissima claudit poros q[em] c[ö]p[re]mitve
ſicam: vnde plus facit ad multitudinè vire ratiòe ſue frigidat
ſicam: vnde plus facit ad multitudinè vire: et p[ro]mat n[imi]
calozem minotatur vinæ: quomodo eſt ergo q[em] calo: vùns
interio: eſt cauſa multitudinis q[ui] paucitatis vire. Ad hoc d[is]
cendù q[ale]caſſatio renù c[ui] deſectio y[ut]r: p[re]tìe uè eſt e[sa]
renes attrabut aquoſitati: et statim illa emittit p[ro] veſicæ: q[em]
beſicit virtus còrentiua: vii[em] reddit cám de hoc maniſeste in
l[ra]: ſed ſupcaſſactio forţi: in toto corpo: eſt cauſa minoza
tionis vire: q[em] illa aquoſitas p[ro] maxima parte cùſunſ ab il
lo calo: ſupfluo et excedèt. It[em] q[em] eſt ſupcaſſactio in toto
corpo: nò eſt defectio c[ot]entiue ſicut eſt in ſupcaſſatione
renù: q[em] ſic loquif auctores poſtea: et p[ter] p[ro] hoc ſupcaſſactio

Aiber

¶ Scöo principaliter querif de odoe vîne; q; dicit in lîa
¶ ſparago; maratûr; et cauti comefi dât odoe vîne. Et
¶ ppter hoc qrîf vtrî cibi comefi poffint dare odoe vîne,
¶ videt q; non; q; dicit Herardus q[ui] deſtruif p[er] ſpes rei de
¶ kruiſ operatio ſequè re: ſed bm[oi] herbe q[ui] ſunt cibi in ſoda
digestioe amiferit ſuâ ſpecie; q; in humo:es p[u]ertunf; er,
¶ eg[ur]o t operatione ſeleuènt: ea: ſed ſua opatio eſt dare odoe;
¶ ergo no p[o]ſuſunt dare odoe vîne in ſoda digestioe v[bi] cu[i] na
¶ remiſcentur. 3tem. Hal, in de simplici medicina ponit
dinias inter cibi [t] medicina: t dicit q[ui] p[ra]pictas cidi eſt pa-
ti q; no agere; no[bo]duſt bm[oi] odo:evine cu[i] no p[o]ſuſint age;
¶ re: imo pati. In 3trarit eſt auctor in lîa; vt dictu eſt. Ad hoc
¶ soluit Herard? q; dicit q[ui] bm[oi] b[ui] p[o]ſuſunt dare vîne odoe;
¶ Et tu obſidas bm[oi] amitſt ſuâ ſpecie in ſoda digestiuæ; odiæ
dum q[ui] no oino: v[ni] ſorte aliqua pars illa[rum] barberi remaſſit
¶ in p[ra]pia ſpecie q[ui] p[er]miſſe c[ui] vina; et dat vîne odoe. Eel
b[ic]ed[ui] q[ui] no oino amitunt ſuâ ſpecie in ſoda digestiuæ; imo
remanet ibi alioq vêſtigii earu per q[ui] p[ri]ntvîne dare odoe;
¶ vt pater de languine ex lactuca g[hat]o; q; l[ex] ex lactuca g[hat]e
languis in ſoda digestiuæ; et lactuca amiferit ſuâ ſpeciem: t[ui]
aduic in ſanguine ex lactuca g[hat]o remanet alioq vêſtigiujs
lactuæ; q[ui] ſegidio; ex ſemp ſanguis ex lactuca generatus
languine g[hat]o ex alio: fit eſt ibi. Tel d[ic]end[ui] q[ui] p[er]duce eſt
c[opl]erio in re: quèda ſo: formalis: q[ui] quèda magis materialis q[
]ui neſt re magis ab elemétis c[apon]ëtib[ui] c[ui]. Dico ergo q[ui]
co[ple]io ibi materialis no[co]ſequi cibui inquaintu cibus: ſed
inquantu miſtrij: t[ui] l[ex] in ſoda digestiuæ amitatt ſuâ ſi]a: for[
mam qua eſt cibus: t[ui] aduic v[bi] remanet c[opl]erio ſiue for[
mam materialis q[ui] inefi ratioru miſtrij: et talè ſo: ma: rema
nentè p[ot] cibus bm[oi] dare odoe vîne; et ſita ſolu:tionevide
tur Auicu. inmuere in capitulo de eo q[ui] comedit et bibit; v[ni]
utill argumentu: p[er]cedit ſpecie re: ſimali: v[ni] bene veru;
eſt q[ui] cibus amitſt ibi in ſoda digestiuæ; l[ex] no eſt veru de ſpe
cie materiali. Tel d[ic]end[ui] q[ui] bm[oi] c[ui] in ſieri d[ige]ſtioni: 1.
q[ui] nondi[n]ſunt p[er]ſecte d[ige]ſtii: t[ui]no amitſt ſuâ ſpecie; t[ui]
tunc p[o]ſuſunt dare odoe vîne: ſed quando ſunt in facto eſſe
d[ige]ſtioni: t[ui] amitſt ſuâ ſpecie oino: v[ni] t[ui]no d[at]; t[ui]
mo mo loquif auctor in lîa; t[ui] am[ati] ſolutione p[o]ſum? p[re]a
Ba. in de c[opl]erionib[ui] q[ui] d[icit] q[ui] ex herbis: anetui: rura; t[ui]
lamentu: ſunt cibi [t] medicine. P[er] hoc p[ro]ſo ad ſom ar[
gumentu: q[ui] Ba: loquif ex c[ibo] t[ui]; v[ni] veru: eſt q[ui] p[ra]pictas
c[ibi] qui eſt cibus m[en]t eſt pati; t[ui] non agere: ſed c[ibi] medicina
les b[ui] p[o]ſuſunt agere: bm[oi] ſunt ſparago: caules de quib[ui]
loquif in lîa; t[ui] p[ter] hoc b[ui] p[o]ſuſunt bm[oi] dare odoe v[ni]
ne. C[eso] q[ui] vtrij in ho[be] t[é]perato v[ina] debeat eſse ma[g]
fetida q[ui] eſſe g[hat]o; t[ui] videt q[ui] fic: q[ui] in ho[be] eſt eſſe g[hat]o
magis fetida q[ui] in alio[al]ib[ui]; t[ui] hoc eſt q[ui] ſtomacho ho[be] ſo:for:
eſt calo: ſegregas puru: ab impu:ro: ergo a fili: t[ui] in epate ho
m[ini]s erit ſo: for: calo: ſegregas v[ina] ab p[umo]:ib[ui] q[ui] in ſto
macte. A[ui]deq[ui] vina c[ui] generet q[ui] ſegregef: i epate ſit ma[
gis fetida q[ui] eſſe g[hat]o q[ui] ſegregaf in ſtomacho. J[he] vult y[pi]
ina in dietis vniueralibus: t[ui] Ba. in de simplici medicina q[ui] ad
odo: e: ſo: for: facit caliditas: c[ui]s er go ſo: for: calo: ſit in epate
v[bi] g[hat]atur: v[ina] q[ui] in ſtomacho v[bi] g[hat]ur eſſe g[hat]io; videt q[
]ui] vina ho[be] magis debeat eſſe ſerida q[ui] eſſe g[hat]io. Jn J[ui]us eſt
Auicu. d[ic]e: q[ui] in ho[be] eſſe g[hat]io d[us] eſſe fetida t[ui] vina graujs
odo: is. J[he] vina fetida in acutis mo:bi:is eſt malu: ſigni: g
multomagis in ho[be] t[é]perato. J[he] ex chilo g[hat]u: eſſe g[hat]io i ſto
m[acho] ex ch[imo]vina in epate: ſed ch[ilo] magis eſt impu:ri?
q[ui] ch[im]u: g[ui] eſſe g[hat]io magis e[pi]ura t[ui] magis fetida q[ui] vina:
q[ui] d[ec]do. C[ad] p[im]u: argumentu: d[ico] q[ui] l[ex] maior calo: ſe
ſegragas ſit i epate: veru: t[ui] q[im]u: e[pi] q[ui] quo g[hat]u: ſegregaf
vina: eſt magis purus q[ui] ch[il]user quo g[hat]u eſſe g[hat]io; p[ter]
hoc minus fetet v[ina] eſſe g[hat]io. Ad ſom argumentu: dicen
dum q[ui] veru: eſt q[ui] caliditas facit ad for: odoe: no[th] p[ter]p[er]
hoc eſequi q[ui] faciat ad odoe: fetidii: vnde illud argumentu:
nò c[oh]ludit: vnde caliditas facit ad odoe: aromaticum. Eel
b[ic]ed[ui] q[ui] l[ex] in epate ſit ſo: for: calo: tamè no[th] eſt ibi: materia
[imp]ura [fi]c:ut in ſtomacho: t[ui] p[ter] hoc no[th] iba: fetet v[ina] ſi
[cut] eſſe g[hat]io. C[erto] q[ui] r[if] sup doc q[ui] d[icit] Auicu. q[ui] acutis
mo:bi:is ſit f[eto]: in vina t[ui] poſtea remoueaf: bm[oi] remotio
eſ ſignu: mo:tale. Sed J[he] d[ic]et y[pi]aac in lîa ſuperi? q[ui] ablatio
f[eto]:is ab vina ſignificat: cor:pus eſſe m[ú]dificatu: a ſup[fl]u:is

tatuib? corruptis: ſed hoc eſt bonu: g[hat] ablatio f[eto]:is ab vina
eſt bonu: J[he] d[ic]it Auicu. q[ui] in acutis f[eto]:is vina p[ra]u:is; g[
]ui]n. L[ó]tariu:it d[ic]it Auicu. poſtea vt d[ic]us c[ui]. P[u]terea
c[ui] in acutis p[imo] eſt f[eto]: in vina poſtea remoueaf: ſigni:
eſt cauſis t debilitatis nature no[th] p[ot]eſtis ampli: c[om]ouere
p[umo]ces p[ru]dos: nec c[ui] vina p[ra]miſſe: ſed b[ui] eſt p[er]miſſi
in acutis: g[ui] q[ui] c[oh] c[os]cedo. Lamè d[ic]end[ui]q[ui] illa remotio f[eto]
ris in acutis: p[ot] eſſe e[pi] vi nature q[ui] expulit tot: maternam
corrupt: a cor:pe; t redi[n] fanitas: t talis remotio eſt bonu:
ſigni in acutis: t hoc mo[per]t p[im]ui] arguemertu: J[he] p[et] remoueri f[eto]: in acutis ab vina p[ter] cauſi virtutis non
p[ot]eſtis amplius c[om]ouere p[umo]ces: t c[ui] eſt p[er]miſſi: ſi:
loquiq[ui] Auicu. t[per] hoc d[ic]it Auicu. q[ui] e[ſ] p[er]miſſi uſi: poſi
redeat fanitas. J[he] r[ia] d[ic]a p[ri] solu:to ad ſe: arguemertu:
q[ui] l[ex] f[eto]: i[v]ina fit p[ra]u: ſigni in acutis: q[ui] ſignificat ab[i]
dantiá p[umo]c: corrupto: in cor:pe: no[th] p[ter] hoc c[ui]e re:
motio eſt bona: q[ui] p[ot] remoueri p[ter] cauſi virtutis mori
ſicate vt dictu: eſt. C[it]liuimo querif ſup doc q[ui] d[icit] in fine
lectio:is q[ui] p[le]gmate accidit frigiditas t[um]biditas v[mi]
natur: ſed l[ap]o: acus: ſiue acu:to:us atreſſu: caliditas
ti t[ui] ficat:ati: vt d[ic]it in diets viuuer. g[ui] no[er]i eſt l[ex] q[ui]
cendit q[ui] acutuliter p[le]gma acutis eſt ca: t[ui]c. t[ui]c: accidat
p[ot] eſſe l[ex] t[ui]. Tel d[ic]end[ui] q[ui] quanti: ad proptia c[opl]eno:
nem eſt cali: t[ui]c: t[ui]c: tamen ab acquifatione p[ot] eſſe l[ex] q[ui]
t[ui]c loquiut y[pi]aac in littera: hec ſunt que querebantur.

De colore vîne et eius diuisione.

¶ Rinc[oe] col[oe]: g[hat]ualitè diuidi: in duo. vel eſi
naturalis eſt: vel non naturalis. Naturalis eſt t[é]peratus mediocris inter col[oe]:s quatuor:
p[umo]:oz: nec: s[ibi] diuandant lingulorum
col[oe]:s qualitates: a ſuo t[é]peram[é]to cum ejcentes.
J[ite] col[oe]: eſt mediocris inter c[itr]inu: i: igne:u. L[iti]
nem eſi: col[oe]: deſligent natura in vina c[opl]uie co:
ctione ſua: t[ui] de ſubſtântia cholere ſibi milcuſse q[ui]
tatè t[é]peratã. J[gne]o:ſtédit v[ina] committà aquoſi
tati t[ui] ſaugu[n]is pulchritudini. T[ui]n ambo c[oi] col[oe]:s
mediocritati ſunt victimæ. t[é]peram[é]to p[ter] actio
nis calo:is naturalis n[ut]tute: t[ui] e[co] i[ter] v[ra]ſal q[re]t:
mitates col[oe]:i. ſ.l.albi t[ui] nigri mediocritatè. Q[ui] cum
ſit: nec: eſt e[vo]t col[oe]: inter ho:os duos: ſit t[é]perato:
certio: atq[ui] v[mi]nio: t[ui] ſane c[opl]erionis lignification[]
Si p[ar]ui: bas q[lit]itates c[rier]it: b[ou]n eſt vt rubeus ſit
igno vicin? q[ui] ſignificat a[qu]ſitat: ſaginu: miſtura:
c[ui] vina: ſanguis laudabilio: e[ſ] c[eteris h[uo]ri]: t[ui]
ture amicus. A[nde] d[ic]it Ba. C[rin]a rubea t[ui] c[rin]ina
ignee vicina: moſtrat natura: cholere ru: in ſe g[hat]ua:
quatitare t[é]peratã. J[de] in lib[er] peri cr[ie]ſos. L[oe] na
turalis eſt c[itr]in? t[ui] clarus: q[ui] t[é]virtutè actio:is nature
ſignificat eſſe in cor:po:

C[Super]i: d[eter]miu:aitu: auctor: de ſignificat:io v[ine] a par
t[eo]do:is q[ui] ſapor. Jn p[re] ita d[eter]miat a p[re] col[oe]:s: c[ui]
di:ip pars ita: in duas. Jn p[íma] diuidi: col[oe]: v[ine] i naturali:
e[pi] naturali. Jn ſeda p[re]ſequi de m[é]bis diuidi:etib[ui], ſeda
i:bi: [H]aturalis t[é]perat: e[pi] ſeda col[oe]: diuidi: in duas. Jn p[íma]
d[eter]miat de col[oe]: naturali. Jn ſeda de in naturali: i:bi: c[oi]
lo: v[ine] extra natura. P[ia]a in duas. Jn p[íma] d[eter]miat de
col[oe]: naturali t[é]perato. Jn ſeda d[eter]miat diſtioni: v[is]
nam naturali: variates. ſeda i:bi: L[am] ouerſitatis col[oe]:is.
P[í]ma: pars c[ui] p[er]cédit e[pi] p[ri]ts lectio:is: t[ui] diuidi: duas.
Jn p[íma] p[pon]it q[ui] intendit. Jn ſeda p[re]ſequi de i[nt]o:ta. ſeda
i:bi: L[itr]inus e[mi] col[oe]: e[pi] ſeda in duas. Jn p[íma] d[eter]
miat de col[oe]: citrin[io] t[ui] igne: Jn ſeda docer e[pi]tis duos
bus col[oe]:ibus elícere col[oe]: medi: i:bi: Q[ui] cum e[pi]t eſſe
eſt. P[í]ma in duas. Jn p[íma] d[eter]miat de col[oe]: vina. Jn ſeda
de igne: i:bi: J[gne]us oſtédit v[ina]. T[ui]c: ſequi: illa p[si]
in qua docet elícere col[oe]: medi: i:bi: illa in duas. Jn p[íma]

["Arinarum.", "Fo.cleruij.", "facit q[ui] dictum est. In ſeda confirmat auctoreitate Ha. ſeda\nabi: Undicat Ha. vina: per eſt diuſio & ſententia lectioſis.\n[Et] ſi primo dubitat: vtrius colo: vina ſint certus ſignus medi\ncon: q[ui] videt q[ui] no: q[ui] nihil q[ui] ducit in cognitione rei per exre\nno: a eſt certum ſignus: ſed colo: vina ducit in cognitione me\ncon: vina ſolimodo per exterioza; v[n]i colo: eſt in ſuperficie; vnde\ndictat p[ro]bs: q[ui] colo: eſt extremitas p[ſicui] in corpe termini\nq[ui] colo: vina no p[ro]ſt eſt certus ſignus medico. H[ui]s dicit ya.\nin dictis vnuerabiliq[ui] ą ſapo: firmat ſua ſpecie: v non colo.\nvnde p[ro]apo: eſt poſsum? videlicet de copulatione rei; v[n]i b[us]\nſeyitur: hoc eſt acutus: ergo eſt calidus: ſed p[ro]colo: no deuenei\nme in cognitione rei: ergo colo: no p[ro]ſt eſt certus ſigni ſmus\ndu enire in cognitione e[mi] corpijs t[em]perati. H[ui]s et in t[em]gini,\noe deſciuſi ab aliquo atteſtat ei a quo deſciuſit: ſed colo: vii\nne deſciuſi ab humoib[ui]q[ui] ergo eis atteſtabi: g poterit eſſe\ncertujs ſignujs medico: de ſonio humojs in corpe: q[ui] concedo.\nEui dico q[ui] colo: certujs ſignujs medico eſt: q[ui] liquo: magis cer\ntum: in contrariis dico p[er] intereptione: q[ui] no ſol[us] colo: vina ſe te\nnet extert: inno et in c[etro]: q[ui] hoc p[er]piter peruaniſtque colo:\neſt col[or]s liquid: fluidus: q[ui] peru[n]i: q[ui] ſic ut eſt colo: erterius\nita et interius: q[ui] poſsum? fil[ur] accipere iudicet de coloſe ute\nriente: q[ui] ſic ut ex exterio: ad dicto q[ui] p[ro]bs i[n]a p[ro]ſo: colo:\nq[ui] eruſt e[ſ] colo: eſt extremitas p[ſicui] in corpe: poſte\nter minato: iſolido & g[ro]to: q[ui] non peruio: vnde p[ro]ſe loquie de\ncorpe: poſto: q[ui] non peruio. Per hoc p[ro]ts p[ro]ſo ad ſcom: q[ui]\ny ſaac in dictis vnuerabiliq[ui] loquie de colo: poſditione corpijs\nacib in c[etro] vina: ſic ſic colo: vina: dura: q[ui] groſſa: vnde veruſ\na de cibos q[ui] ſunt colo: vina: dura: q[ui] groſſa: vnde veruſ eſt\nq[ui] ſic in talib[us] colo: non firmat ſua ſpecie: vt p[ro]ts in roſa: q[ui] ro\nla p[ro]bacte rubedin ſin ſuplicie exſp[ra]ſa calidatit atteſtabat: veſuametn[em] no p[ro]ſt arguere ſue atteſtati ſupra calidatque: q[ui]\nin c[etro] eui ſalba groſſa: terreſtritis: melasc bolica: q[ui] no appa\nret: q[ui] col: q[ui] no eſt roſa corpijs peru[n]i: q[ui] de talib[us] loquitur\ny ſaac euq: dicit q[ui] colo: no ſirmat ſua ſpecie: ſed no ſic eſt de viu\nna: q[ui] col[or]s vina eſt peru[n]i: q[ui] dar[ui]t q[ui] liquidus: v[n]i ſuus co\nlo: p[ro]t videre in ſuplicie v[n]i in c[etro]: q[ui] in talib[us] p[ro]colo: fir\nmare ſua ſpecie: q[ui] non poſt ſolus in corpo: iſolido & g[ro]to: p[ro]ſo.\nH[ui]s doctu: q[ui] ſic colo: vina p[ra] com[ici]tioſis: q[ui] c[ui]t\nhat Ha. in t[em]gini: q[ui] optima natura t[atu]t appetit quanti[mi] di\ngere p[ot]er: et hoc relinquiq[ui] q[ui] nihil ſup[fluit] in corpijs: ſed fi\nnihil ſup[fluit] nihil expellit nec c[om]miſſec cu[n]i vina i[cr]pulſio\nne: ergo videq q[ui] no coloſe: vina p[ra] com[ici]tioſis: g colo\nrabitu p[ra] viā diſigestio: ergo diſgestio: vina p[ra] com[ici]tio: u\nmi: ergo videq q[ui] colo: vina p[ra] com[ici]tioſis: g colo\nritationis: relinquiq[ui] g per viā diſigestionis. Lōtra: vina eſt\nqued[ata] quositas: ſed aqua quantu[n]cum: d[era]gat ad iſques\nnunq[ui] colo: abit: vt p[ro]ts obi: niſi alid quid ea q[ui] p[mi]ſeaf: g fil[ur]\nvina nunq[ui] colo: abit p[ra] viā diſigestionis: i[m]o p[ra] viā com[ici]tio\nnis. H[ui]s o[ſe] auctores eſt dicuſi iudicare de ſonio humojs in cor\npo: p[ro] colo: vina: vt eſt iſ alba ſignificat ſonujs p[le]gmati\nis: ſed hoc no eſſet niſi colo: e p[ra] viā com[ici]tioni. i[m]si al\nquid de humoib[ui]q[ui] p[mi]ſeſec cu[n]i vina: g videq q[ui] colo: e p[ra]\ncom[ici]tioſis. Solo: dicendujs q[ui] etroueria eſt de iſta que\nſtione inter maſtros: t[n]em poſsum? ſuſtulere q[ui] colo: daſ: vii\nne p[ra] viā com[ici]tioni: ſed hoc dupl[ur]i: vel ſenſibiliter. i[q]ui tá\nta p[ot]io humojs p[mi]ſeſec cu[n]i vina q[ui] e[ſ] colo: at colo: p[ro]\np[ro]: vel i[n]ſenſibiliter. i[q]ui ita pauc[ia] poſtio humojs permi\nſectur cum vina q[ui] vir potest p[erc]ipi q[ui] p[er]miſeatur vt in\nmo[bi]ſis immaterialib[ui]q[ui] hoc appellat p[er] viā diſigestionis.\n[Et] ad p[im]u argumentujs in c[ot]rariujs dicendujs q[ui] in c[ibo] eſt\nillud p[ro] quo appetit: illud q[ui] appetit: v[n]i veruſ e[ſ] q[ui] opti", "ma natura tātui appetit quatu[rum] diſgere re: p[ot]er. ſed t[n]\nillud q[ui] appetit: i[p]uru ſup[fluit]: t[n]o p[ot] cu[n]i vina p[mi]ſeeri: t[n]\nvina inde p[ot] colo: aris. Ad ſeſo arguemtui p[ro]ts poſlution p[ra]ya.\nvina inde p[ot] colo: aris. Ad ſeſo arguemtui p[ro]ts solutio p[ra]ya.\nvina p[ro]t: q[ui] natura p[ro]piter fine delectat aſobitque c[n]\naliqua poſtione humo[mi] ad veſicam vt ad renes: vt inde nui\naliqua poſtione humo[mi] ad veſicam vt ad renes: vt inde nui\ntrianſ: t[n]uc q[n]ui e[rit] vina retinet alioq] věſtigiuſ ab h[om]ci bu\nm[or]bi: q[n]ui ip[la] delegatis ad renes: t[n]de colo: aris. Ad tev\ntijs argumentujs dicēduq[ui] q[ile] eſt quoad q[n]uad h[oc] hoc\nq[ui] ſic uter ſeru degregat a: lacte: q[ic] vina ab humoib[ui]q[ui] deſi\nmíle eſt quoad hoc q[er] ſeru degregat a: lacte vel acaſo tanq[ui]\npura ſup[fluitas] de qua n[ot] indiget poſtea caſeus eſt de v[n]\nna degregata ab h[om]ciq[ui] poſt poſtea natura: ad tráſimit\ntenduſ e[ra] ad renes cu[n]i aliqua poſtioe humo[mi]: vt inde nutriu\ntur media: inferio: vt renes vt veſica: t[n]uc vina p[ro]t pot\ntreinere alioq] věſtigiuſ ab illis h[om]ciq[ui] q[n]inde colo: aris. Vel\npoſsumus ſuſtinere v[n]i felim? altera: parte: q[ui] p[ra] viā diſeſtio\nnui colo: vina. Et poſsum? respòdere ad arguemtui in c[ò]s\ntrarium dic[è]do q[ui] no eſt ſile de calo: ignis q[n]de calo: natu\nrali: q[ui] actio ignis eſt ſol[us] naturalis: v[n]i q[uatu]t[u]nc[u]q[ui] agat ſu\np[ra] carnes nunq[ui] g[na]bit phlegma vel ſanguine: ſed semper\ncoſumet: ſed actio calo: naturalis regula: ab a[ia]: vina p[ot]\ntingere v[n]ina q[n]hat humoſes: t[n]p[mi]ſeeri cu[n]i vina. Per\np[ro]ts poſlution ad c[n]a v[n]u: eruſ e[ſ] q[ui] vina doct iudicare aus\ntoſes de ſonio humojs in corpe q[n]e ſenſibilis com[ici]tio\nhumojs: t[n]oc eſt p[ra] com[ici]tioni: t[n]uc no eſt ita ſenſibi\nhumojs: t[n]oc eſt p[ra] com[ici]tioni: t[n]oc no eſt ita ſenſibi\np[ro]t: q[ui] hoc appellat p[er] viā diſigestionis. [T]ertio dubitatur\ncu[n]i q[n]ic deuterim: de v[n]ina naturali: quen[ic]t v[n]u: o[ſ]i vina ſet\nnaturalis. Et videt: q[ui] q[ic]: q[n]de bonitate ſigni eſt q[ui] ſet p[er]\nſignatu: ſuus eo m[ò] quo eſt: ergo cum vina ſit poſſum de\nbet p[oc] facere: ſed q[ui] vina media in colo: inter c[itr]inuſ\nq[n]te ſignujs diſnificat: v[n]ina natural[em] ſiue diſpoſitione corpijs na\nturali: ita vina nigra ſignificat melasc bolioli in corpe: ab\nanctant: t[n]a v[n]ina alba phlegma abundas q[n]b[om]: g[is] o[ſ]i vi\nna erit naturalis: ſiue o[ſ]is colo: vina erit naturalis. Ad b[ò] di\n[è]diq[ui] q[ui] vina p[ot]i vici naturalis bu[ò]modis. Eno m[ò] di[è]\ntur vina naturalis q[em] ſententa diſgestione in corpe b[us] ſe ha\nbent[em] no i[n]pedita: t[n]ic ſiquo[ui] aucto: in c[n]a v[n]i vina meſ\ndia inter c[itr]inuſ q[n]te ſignujs colo: eſt vina naturalis: q[n]de tali\nno n[ò] obſicis tu. Eſt alio modo vina naturalis q[em] ſententa do\nminui humojs: t[n]oc m[ò] no ſiquo[ui] in l[n]a: q[n]de tali obſicis\ntu: q[ui] o[ſ]i vina put eſt ſignujs medico eſt naturalis. C[]uar\nto querif q[ui] colo: ſit naturalis in vina: v[n]u colo: albi q[ul] vel\ncitrinus vel rube[ui]. Et videt: q[ui] colo: albus: q[n]ic d[ic]it in l[n]a q[ui]\ncolo: naturalis q[n]t[é]peratus in vina eſt ille q[n]atteſtabi aliciu\ncolo: humojs: q[n]t]aſtis eſt colo: albus q[n]paruſis: q[n]nulli co\nlo: atteſtab: i[m]o eſt materia ad o[n]ſe colo: e[rgo] colo: na\nlo: atteſtab: i[m]

["Liber", "purus medius cui ſi liquor vīnū. Læporis eucratioribus validis deniſat act? Cad piumum argumentuī dicenduī φ verum eſ vīna cito in ſula φ colo: temperatus et naturalis vīne eſ ille qui nō atteſtatur alicui coloſi per püſatione cùm ſuſſub ſolite coloſis: tînno intelligit hec per püſatione coloſis dominantis. I. colo: naturalis vīne eſ qui nō atteſtatur domino alicuius hù moris in corpore abundantis. Vel dicenduī φ colo: medius per positiuonem inter citrinuī et igneſi eſ naturalis in vīna: et non colo: medius per püſatione: vt colo: peruius: et de tali obſàis tu. Ad ſeſo: dicenduī φ non eſ file: q; lb: lachyma: ſi do: et falina: et vīna e r eade materia generem: tam e natu: ra non retinuit falutā vel hōmō: ſed retinuit vīna cum ipſa indiget vt delegareat cum ſanguine ad oſia mēbza: vt faceret penetrare ſanguineſi qui eſ groſſus: et ita vina ad epar reſ diens poteſt tinguī ab humoſi: cui quibus deſerebat: et ita colo: naturalis eſ rubeo: tc. nō ſic yo colo: falutā vel lachy me vel ſudois. Alia duo argumēta p: robantia φ debet eſſe colo: naturalis rubeus cœcedo. Ad illud q: obſcis in cons trarium: φ colo: rubeus in vīna ſignificat feb: e: dicenduī φ nō ſignificat feb: e in homine têperato: et debito modo ſe re gente. Et tu obſcis φ i: mo: q; q: videmus talē rubo: e in vīna ſatim iudicam: de egritudine. Ad hoc ſoluit Herar: dus in gloſis dicēs auctioritate Ba: φ fili huius temporis omnem ſunt guloſi: et inodinatě ſe regětes: et ſua guloſitas et inodinatio remittit vīna: vnde vina moderno: ſi homi num têperato: debet eſ ſubcitrina et non rubea: popter inodinatě diete. Sed in têpoſib: popteritis vt in têpoſe yfaac: et antiqui: medico: ſi vīne corpo: ſi têperato: umer colo: rubei coloſis: et hoc popter odinationem erant colo: et regi men comuendi: et debi: et Quinto oato φ colo: natura: lis vīne debat eſ ſub rubeus: queri: ſin quibus plus reperia turalis vīnanaturalis: vtrui in ſanis vel in egris: conskat φ in ſanis. In contrariis eſ ſenſus: q; talem vīnam ruſam vel ſubufam vel ſub: sube: p: prie videmus in conaufecens tibus: fed conualeſcentes ſunt ſani: imo magis egris: er: go tc. Preterea ſicur dictus eſ: et t: etiā: b: dicit Herardus in gloſis: φ colo: naturalis vīne eſ tunc q: nō digestio nō impede: in crupula: nec a ſuper ſuitatib: vel a regimine inodinato. Sed digestio in egris non impedif a crupula nec a ſu perfluſitati: et loquo: de conualeſcentib: q; regunt ſe de vite et ſim p: precepti media: et accipit: cibaria de facili diges ſit ſibi: tam: e: ſibi ſi timante de recidivus. Sani yo non ſic: imo magis intendit: crapule et ſuper ſuitatib: et regimmi inodinato: ergo talis vīna colo: is naturalis magis apparet in egris φ in ſanis. et doc concedo: et iſ ſam vītimā ratiune po no p: cauſa. Cad piumi argumentuī dicenduī φ in ſanis fit fortio: calo: abſolute: t: n: q non debite ſe regunt vt dictu: eſ: popter boc talis vina naturalis coloſis non apparet in ſpitis. Ad ſom dicenduī φ in ſe: g: h: abeant virtutè defectam per comparatione ad ſeipſos in ſanitate eriſtet: tam: e per comparatione de digeſionē materie digere: de que eſ aper ta: et obediens digestiom ſua virtus eſ fortis: nō ſic yo in ſanis: q: ſua materia non eſ obediens: imo matime digestio ni repugnans: p: popter ſuperfluſat: S: S: to: queri: p: vtrum egestio debat naturaliter magis eſſe tincta φ vina: videk φ: q: d: dicit ſuperius φ vina tincta eſ p: popter p: mictione cholere cum vina: g: vii plus permiscere: de cholera cui eo illud magis erit tinctus: ſed plus permisſe: de cholera cum egestione cum plus tranſinita: de cholera ad egestionē: q: ma: ſurculus chitſis fellis delegat ad inteſtina ad conſo: tanduī expulſua: mino: yo ſurculus ad ſtomachu: ad conſo: tandus digestiom: ergo egestio naturaliter magis debet eſ tincta. Item egestio plus immo: a: in corpore φ vina: ergo egestio magis eſſe debet tincta: et p: popter mo: ma: rem debet recipere imp: eſſionē et t: tinctura: Contra dicit φ colo: naturalis egestionis debet eſſe citrinus: colo: yo natu: ralis vīne debet eſſe medius inter citrinuī et igne: ergo vīna magis debet eſ tincta φ egestio. I: es q: a fortiori calo: re tinguitur magis debet eſ tincti: ſed vina in epate a fortiori calo: tinguitur φ egestio in ſtomacho: cum fortio: fit calo: in epate φ in ſtomacho: ergo vina magis eſ tincta: egestio: quod concedo: et iſta: duas rationes pono p: cau", "ſa. Cad piumi argumentuī dicenduī φ verum eſ vīna tincta eſ popter permittione: cholere cui nō diſ cit in ſula φ colo: temperatus et naturalis vīne eſ ille qui nō atteſtatur alicui coloſi per püſatione cùm ſuſſub ſolite coloſis: tînno intelligit hec per püſatione coloſis dominantis. I. colo: naturalis vīne eſ qui nō atteſtatur domino alicuius hù moris in corpore abundantis. Vel dicenduī φ colo: medius per positiuonem inter citrinuī et igneſi eſ naturalis in vīna: et non colo: medius per püſatione: vt colo: peruius: et de tali obſàis tu. Ad ſeſo: dicenduī φ non eſ file: q; lb: lachyma: ſi do: et falina: et vīna e r eade materia generem: tam e natu: ra non retinuit falutā vel hōmō: ſed retinuit vīna cum ipſa indiget vt delegareat cum ſanguine ad oſia mēbza: vt faceret penetrare ſanguineſi qui eſ groſſus: et ita vina ad epar reſ diens poteſt tinguī ab humoſi: cui quibus deſerebat: et ita colo: naturalis eſ rubeo: tc. nō ſic yo colo: falutā vel lachy me vel ſudois. Alia duo argumēta p: robantia φ debet eſſe colo: naturalis rubeus cœcedo. Ad illud q: obſcis in cons trarium: φ colo: rubeus in vīna ſignificat feb: e: dicenduī φ nō ſignificat feb: e in homine têperato: et debito modo ſe re gente. Et tu obſcis φ i: mo: q; q: videmus talē rubo: e in vīna ſatim iudicam: de egritudine. Ad hoc ſoluit Herar: dus in gloſis dicēs auctioritate Ba: φ fili huius temporis omnem ſunt guloſi: et inodinatě ſe regětes: et ſua guloſitas et inodinatio remittit vīna: vnde vina moderno: ſi homi num têperato: debet eſ ſubcitrina et non rubea: popter inodinatě diete. Sed in têpoſib: popteritis vt in têpoſe yfaac: et antiqui: medico: ſi vīne corpo: ſi têperato: umer colo: rubei coloſis: et hoc popter odinationem erant colo: et regi men comuendi: et debi: et Quinto oato φ colo: natura: lis vīne debat eſ ſub rubeus: queri: ſin quibus plus reperia turalis vīnanaturalis: vtrui in ſanis vel in egris: conskat φ in ſanis. In contrariis eſ ſenſus: q; talem vīnam ruſam vel ſubufam vel ſub: sube: p: prie videmus in conaufecens tibus: fed conualeſcentes ſunt ſani: imo magis egris: er: go tc. Preterea ſicur dictus eſ: et t: etiā: b: dicit Herardus in gloſis: φ colo: naturalis vīne eſ tunc q: nō digestio nō impede: in crupula: nec a ſuper ſuitatib: vel a regimine inodinato. Sed digestio in egris non impedif a crupula nec a ſu perfluſitati: et loquo: de conualeſcentib: q; regunt ſe de vite et ſim p: precepti media: et accipit: cibaria de facili diges ſit ſibi: tam: e: ſibi ſi timante de recidivus. Sani yo non ſic: imo magis intendit: crapule et ſuper ſuitatib: et regimmi inodinato: ergo talis vīna colo: is naturalis magis apparet in egris φ in ſanis. et doc concedo: et iſ ſam vītimā ratiune po no p: cauſa. Cad piumi argumentuī dicenduī φ in ſanis fit fortio: calo: abſolute: t: n: q non debite ſe regunt vt dictu: eſ: popter boc talis vina naturalis coloſis non apparet in ſpitis. Ad ſom dicenduī φ in ſe: g: h: abeant virtutè defectam per comparatione ad ſeipſos in ſanitate eriſtet: tam: e per comparatione de digeſionē materie digere: de que eſ aper ta: et obediens digestiom ſua virtus eſ fortis: nō ſic yo in ſanis: q: ſua materia non eſ obediens: imo matime digestio ni repugnans: p: popter ſuperfluſat: S: S: to: queri: p: vtrum egestio debat naturaliter magis eſſe tincta φ vina: videk φ: q: d: dicit ſuperius φ vina tincta eſ p: popter p: mictione cholere cum vina: g: vii plus permiscere: de cholera cui eo illud magis erit tinctus: ſed plus permisſe: de cholera cum egestione cum plus tranſinita: de cholera ad egestionē: q: ma: ſurculus chitſis fellis delegat ad inteſtina ad conſo: tanduī expulſua: mino: yo ſurculus ad ſtomachu: ad conſo: tandus digestiom: ergo egestio naturaliter magis debet eſ tincta. Item egestio plus immo: a: in corpore φ vina: ergo egestio magis eſſe debet tincta: et p: popter mo: ma: rem debet recipere imp: eſſionē et t: tinctura: Contra dicit φ colo: naturalis egestionis debet eſſe citrinus: colo: yo natu: ralis vīne debet eſſe medius inter citrinuī et igne: ergo vīna magis debet eſ tincta φ egestio. I: es q: a fortiori calo: re tinguitur magis debet eſ tincti: ſed vina in epate a fortiori calo: tinguitur φ egestio in ſtomacho: cum fortio: fit calo: in epate φ in ſtomacho: ergo vina magis eſ tincta: egestio: quod concedo: et iſta: duas rationes pono p: cau", "CLaufam dicuerſitatis coloſis naturalis in vīna vt aliquantulī ſit citrina vel clara: crocea: flue ignea quintuplā: eſſe conſtat. Eſ e: cùm dicuerſitas humane nature: in etate: et ſim complectione: et in dicta: qua: ta in exercitijs: quinta in exterioribus accidentibus corpo: s. E: etates obſolute ſunt quatuor: puer: tia: iuuentus: ſenectus: et ſenium. C: pueroi: vina multa eſt et groſſa: albedini vicina. B: roſtitudo et multitudo eſ duabus er causis. A: na e: guloſa: et multitudo cibo: n: humectatio co: n. Altera parvi: tas humo: a corpo: b: ſe diſoli: et popter paruitate: ererciti: j multitudin: ſue ocioſitatis. D: ino: catio: co: co: vicinis albedinis: e: popturate e: t de ſe: pectione: co: co: co: pectione: in pueris e: p: humiditate naturali corporib: e: c: orum: dominate. P: putet auté aliquis: q: cum deſectione: co: co: co: co: de: d: de: ſectiones in pueris calo: is naturalis intellererim: quod abſit. L: e: c: m: naturalis in pueris fortio: e: ſubſtantiali ter q: in alij: cerib: b: cauſa ſanguine: natural: co: n: dominatis: c: ople: ri: di. I: in uuenibus calo: fortio: e: t naturalis ſim qualitate: er cholera rubea: c: ople: ri: di. I: in uuenibus calo: fortio

["Trinarum.", "Fo, ciri", "Superius determinavit aucto: de naturali colœ vini, pic determined atitiones colœ naturalem variates zita pars in uas viduicur. In puma enumerat atitiones colœm naturalis variates. In ſoda de illis p[er]equi: ut: Etates absolute sunt quattuor, et ſita ſoda in v. q. primo diuerſicat ſcolora vina penes etate: ſcò penes coplectione in ſine p[er]tus lectiſis: ut: Complexio generali viduicur in duo. In tertia penes dieta: ibi: Diuerſitas vina propter cibas. In quarta penes motum et quietem: ibi: Diuerſitas vini de p[er]tueri motus et exerctation. In quin penes rem extrinſus fecur accidentem: ibi: Diuerſitas vina propter v[est] extrinſeas. Prima pars c[ui] pedeſt et preſentis lectiſons. Et ſita ſoda in duas. In prima enumerat aucto: quattuor: etates. In ſoda diuerſificat viam penas illas, ſoda ibi: P[uer]ioz vina, et ſita ſoda in quattuor. In prima determinat devina p[uer]ioz. In ſoda de vina iuuenib: ut: In iuuenib color vi ne. In tertia determinat devina i ſemib: ut: In ſemib vina. In quarta devina in ſenionub: ut: In ſenionub. Prima In duas, in puma narrat vitate. In ſoda mouet obiectione z illa ſoluit: ut: Putat q[ui] ſe deſectione. Prima in duas: in p[er]ma narrat: in ſoda c[ui]s aſſignat, ſoda ibi: Bristitudo et multitudo, et ſita ſoda in ſim duas c[ui]s c[ui]s aſſignat: ita q[ui] in prima aſſignat c[ui]m quare vina p[uer]ioz eſt alba, ſeda ibi: Ominatio cooctiſis. Œc quicul illa ps in qua determinat de vina ſenioz ad vinam c[ui]m eſt: ibi: Differit atut viſi ne muldec, hec de diuſio z in ſita lectiſonis in generali.\n\nEtic p[er]ic ombituit de buſa d[omi]natio: quas q[ui] ſe Sedardus, primo ſupra lectione ita in ſiut gloſis, q[ui]mo q[ui]r it c[ui]s c[omplectus] magis fit immediata in d[ado] colœmo: ipſu q[ui] ſe etas: q[ui]re p[er]mo diuerſicat vi[na] penes etate: q[ui] penes ſplectione c[ui]e conuerſo obderet facere vt videſt. H[ui]c quare ite enumerat quattuor: etates ſolli: Aut, vero et ſi p[er]maque et p[er]ticia ſenti plantatua: infantia: adoleſſeria: p[u]bertas. Sed ab abdem: i. a. iuamentu ſunt plures etates vt p[er]ticia p[er]biciens plantatua: infantia: adoleſſeria: p[u]bertas. Sed ab abdem: i. a. iuamentu ſunt plures etates

Ziber

cum in iuuenibus vina fit cetrina vel subcitrina: in puers
erit magis remissi: et ita albedini vicina. Et hoc pcedo. Et
ad primi argumenti dicendus q in puers fit fo:calo calo
absolute: verutin p preparatione ad sufi abus quë recipiit est
debilis: q inodiate et suipfue comedit: yn ſem intendit
comestioni: et ppter hoc ſui calo: naturalis ſi fit fo:ſtinni?
verutamé nò put ſupia tantâ multitudiné cibarioz pcomplete
agere: et ita remanet vina puerozum indigesta: et ita alba
vel albedunt vicina. C'altimo qritur in qibus est maiò: ca
lo: vtris in puers vel iuuenib? cù de hoc locaſa in littera
Et videſ q maiò: calo: fit in puers: q: calo: pueroz ſufficit
ad augmentandù zum ad nutriendù: calo: vero iuueni ſum
modo ad nutriendù: ergo maiò: calo: è in puers cù pusa
habeat facere q calo: iuueni. Et ita ita tria habent odinem
lubantia virtus et opatio: vt dicit pbs: yn a lubitatâ egre
ditur virtus et a virtute opatio: led lubantia calozi maiò:
eft in puers: q: magis vicinatúr ſpermati: ergo maiò: ca-
lo: eft in puers. Eòtra fo:tiò: calo: z maiò: fo:tius bigerit:
fed calo: iuuenum fo:tiòa digerit: vt carnes bouinas z ci-
baria dura: calo: vero pueroz debilis q: cibaria mollia: er-
go maiò: eft calo: in iuuenib? q i puers. Qzeterea q etia
quatitatiu maiò: fit calo: in iuuenib?; videt eo q calo: eft
accidès: eſed ad multiplicatione z eſtensione ſubieci eſt:
ditur accidens: yn dicit pbs quâta ſupſicié dices tantâ z al
bedines: cù ergo medbà iuueni ſint maiò: a fo:tiòa q mè
bà pueroz: videt q etia quatitatiu maiò: calo: erit in iu-
uenib? Ad hoc dicèdiq maiò: calo: eſt in puers quâtitati-
tive: in iuuenibus em maiò: eſt qualitatiu: vt dicit aucto:
in littera. IIdoc etia vult Aui, S5 Ba, in lib. de coplectionib
multu disputat de hoc: z dicit q bün poſſible est q idè calo:
t equalis pòt impimi in lapide z in aqua: fed tîn in lapide
ille calo erit acutio: in aqua vero maguis mulcebis: fed in
iuuenibus eſt magis acutus: yn equalis eſt calo: in iſpis vt
dicti eſt. Herardus vero fatis pab diliter ſoluit ita qnitione
et virtualiter: q in iuuenibus meli? apparer opatio calidi q in
puers. C'ad p:imi argumentu: dicèdiq: q in puers calo
ordina finaliter ad augu: et ad nutriendi cù eos opeoat
nutriri z augeri ppter raritate z molliciè membroz: fed in
iuuenibus calo: non ordinà finalr nifi ad nutriendi z nò
ad augmentandù cum medbà babeat nimis dura. Ad ſom
p5o ſolo p p dicta: qin veru eſt q in puers maiò: eſt calo:
lo: put noiat mihi accidès maiò: eſt in iuuenibus: z tu obi-
cis q calo: etia quatitatiu fit maiò: in iuuenibus: q babet
maiò: medbà z. Dicèdiq eſti medbà iuueni ſut maiò: z
magis eſt edq q medbà pueroz: nò ppter hoc tîn maiò: calo:
eſt in iſpis: q: aliqua res coadunata in paruo loco potest e
fo:tiò: illa eades dispera in pluribus locis: ſic eft ibi: yn
calo: in puers coadunatur: in iuuenibus diſpugif z. Tel di-
cèdiq z doublet eſt calo: qdâ q deſcinditur cù ſpermate a pùs
mis parentibus: z talis maiò: eſt in puers: aliua eſt calo:
qui generatur per conficationem partium cordis in corde
z talis maiò: eſt in iuuenibus.

De diuerſitate vîne ſm còplectionc.

còplectio ghaliter diuیدی in duo: vel enis
naturalis eſt vel nò naturalis. Naturalis è
er quattuor còpolita qualitatibus: altera
alteram nò ſupcrante, banc hoic habètes

còplectionem: vinâ in liquo: e colo: habêt tempe
ratâ, i. citrinâ clarâ z mediocrê inter groſtrin z igneû
coloz: liquo: em mediocrê inter groſum et frutilem
Chô naturalis principh in duo diuیدit: vel em eſt
simpler vel còpolita. Simplex eſt cù vina qítas cos-
pois onînatur còplection. Qualitares em ſunt quat-
tuo: caliditas frigiditas humiditas z ſiceras. yn z
simplices ſunt quattuor: còpleiones ca: et fri. bu. et
ſic. CLòploios calide z frigide actione hact in co-
loze vinê: cù in liquo: illaudabile habeant actione:
CLaloz vîne pſtat rubo: z tînctione: cù ei copz
ſanguis caleſtunt: coctions còſotatur humoz. yn
fit vt vinâ ticta ſit z rubiciida. Frigiditas vîne cu
ditatê z albedines pſtat: qd em corpus refrigerat: eſ
ſanguinê cògelat: coctione necesse eſt deſtru: apx
pter vinâ alba ſit z cruda. CLomplexiones bumi
de z ſicce in liquo: vîne ſuas habent actiones: q
humiditas turbiditatê pſtat z groſtitudine: ſicitas
liquo: e frutili z clarificat. CLomplexiones com
polite er duabus qualitatibus ſunt comirte: cum er
go còplerio et qualitatibus ſit quattuor: ſal. bu. et
lic. frigidita: he complexiones eſt cal: et bu. em
humida: calida z ſicca: frígida z bu. frígida et ſicca.
CLomplectio calida z humida pſtat vîne rubo:z in
coloz. groſtitudine in liquo: e. Lalo: em ſicut dixit
fanguinê calefacit: coctione còſotat: vinê rubo:em
z tinctur dat: humiditas liquo: e ingroſſat: turbidit
tatê p[rae]ſtat: yn ſit vt vinâ cui onînatur ſanguis groſ-
ſa z rubiciida ſit: q: ſanguis eſt calidus et humidus.
CLòplerio calida z ſicca dat vîne rubo:z in colo-
re: subtilitarê in liquo: e: q calo: vinâ rubicam
dâ z clarâ: q cholera rubi. calida eſt ſic. CLople
rio frígida z humida vîne albedinê in colo: groſ-
s titudine i liquo: e dat: q: frigiditas ſanguinis calo-
cogelat z p[re]fectione coctiones: z tinctur vîne tollit
humiditas groſſificat liquo: e dans ſib turbiditarê
Cin fit vt cui on]etur phlegma vinâ faciat groſſas z
albam: cù frigidi z humidii ſit phlegma. CLople
rio frígida z ſicca vinâ alba: ſacit in colo: claram
in liquo: e: q frigiditas vîne auſert tinctur: z ſicis
tas subtiliat liquo: em z ſicitas subtilizat in
gra cholera dominatur: vinam albam z clarâ: z ſub
tiliatam babeant q cholera ita frígida eſt z ſicca.
CLsuperius determinavit aucto: de diuerſitate colo:z:
ne a pte etatis: bic diuerſicat vinâ penes còplezionê: z
duیدif in duas. In prima diuیدit complexionem in natura
le z nò naturalê. In ſeda p[re]ſtur de mebís diuیدibus
ibi: Naturalis ex quattuor: z ita ſeda i duas. In prima de
termiat de colo: e naturali iſpibus vîne. In ſeda de nò natu-
rali: ibi: Mon naturalis, z ita ſeda i duas. In prima buidit
aucto: còplectione nò naturalê in ſimplicê z còpoſita. In ſe
cûda p[re]ſetur de illis: ibi: Simplex eſt cù vina qítas. ſeda
in duas. In prima determinat de còplezione ſimplicat in
quâ de còpoſita. ſeda ibi: CLòploïoës còpoſite. Prima m
duas. In prima determinat aucto: de qualitati? ſimpliç
In ſeda determinat aucto: oationes quas faciit ille qua
litates in vinâ. ſeda ibi: CLòploïoës calide z frigide. et ita
ſeda in duas. In prima determinat aucto: oationes actu
uar z ſilatut in vinâ. In ſeda oationes paſſiuaz: ibi: Lo
pleiones humida z ſicca. Tunc ſi qur illa ps in qua deter
minat aucto: de còplecionib z còpoſitis: z illa in duas. In
p[ra]mion p[ro]dit: in ſeda de illis p[re]ſetur. ſeda ibi: Lo
plecio calida z humida. z ita ſeda in quattuor: z: primo de

Trinarum.

Fo. clxx

terminat de cōplexione calida et humida. In ſea de calida et ſicca: ibi; Lōplexio calida et ſicca. In tertia de cōplexione calida et humida: ibi. Lōplexio frigida et humida. In quatuor de frigida et ſicca. ibi. Lōplexio frigida et ſicca. Hec est igitur uſitio et ſinſa lectionis.

(Ille dubitat de quibusda ſitionib? quas ęrít Berardus fupia lectionem ſita in ſuis gloſis, et primo qūritur ei cōplexio etatis nō diuuerſiſcet vīna nifi p cōplexione; videtur q. ſatis patut utitud caplīm de cōplexione p caplīm de etate. Iesus ſeus determinant auot: naturali coloſe ibi ſuvine: vt pote coloſe mediſ inter citriuīn et igneum; quare ergo bigre petit de pmoi. Et q. reque repetit ſiuare quare itromittit ſe in pac pte determinare de coloſe: et poſta faciu caplīm ſepatuſs de liquoze. Iſtem hic agit ſoli de coloſe: vīne: cii ergo paſſiue qualitates niſil faciu ad coloſe: vīne: vt dicit in littera; videq: q ibi nōs determinare de opatione qualitatus paſſiaru: immo ſolum de opatione actuariu: cii actiue ſoli dant coloſe: z non paſſiue. Cad prīmi uſto: dicedi q. hz et aſtes penes cōplexione variét vīna: tīn in qualibet etate ſunt duiverſe cōpleziones, vt in etate puericu ſunt quatuor compleziones, tc, vīn ibi ponit caplīm de cōplexione. i, de duerſi tate vina coloſes: a p te cōplexione igt appealat dittina inter vīna vius pueri ab vīna alterius pueri, vīn nō ſoli intens dit ponere diuerſitat inter vīna pueri vt vīna tuuens: im mo inter vīna vii pueri ab vīna alterius: z ppter hoc di uerſiſcat ibi coloſe: vīna e p cōplexione. Cad ićiſ dicedi q. ſupere: determined auot cii gnaſt de naturali coloſe ibi vīne: hic vo de excedi: q: em hic diuident cōplexione in naturali et in naturali: ppter b ad manifeſtandi ſiu p poſtituǐ determinat de coloſe naturali: vt applicet cōplezioni naturali vīna naturali. Cad tertiu: dicedi q. bic facit caplīm ſeparatu: de cōplexione: z ppter hoc œſes effectus cōplexione 65 determinare: z q: liquo: eſt effectus cōplexioni. ſ.bu. et qic. q paſſiue dat ſiqui dicit in p: lra: ppter hoc pícintiro mtrit ſe de liquoze ex incidi. Cad quartu: ſit p5 ſolutio q: em videmus naturali ſuſſiciter diuſionem cōpleziones niſi deremus opatione qualitati cōplezionali: ppter hoc opatios tā actiua: q paſſiue cōplexione. Cōpote q. quicrit Berardus: vtrū coloſ: de vīne a cōplexione radicali vel fluēt. Q. nō nō a radicali, pbat. qic: q vīna tingiſ a diſeſtio œpa tis: ſed diſegetio pate ſit p coloſe: ſu nō p radicalem ergo nō daſ cōplexione radicali immo a fluēt. Eōtra: cōplexio radicali eſt inter vtrū peraperant: z piml gradum fluēs vo elevata eſt vſaq ab ſöm gradu: ſed dicit in littera: q naturali coloſe: vina cōpione: eſt ex quattuor: qualitati9 altera altera nō excedentib: 95 ſic eſt in radicali cōplexione t nō in fluēte: ergo daſ coloſe: vīna e cōplexione radicali et nō a fluēte. Ad hoc ſoluit Berardus in ſra: z vult dicere vt videq q a fluēte: q: ex radicali cōplexione z fluente resultat vīna cōplexio actuali in copore: z hec eſt fluēs. Vel dicen dī q ab vtraſ q a radicali q a fluente daſ coloſe: in vina, a radicali tanq ab occulta z regulātā a ſe ſi ducere a manifeſta q regulata a radicali: vīn in hoſe téperat debite ſe regen te daſ coloſ: in vina ab vtraq cōplexione: ſed magis t maſſeſt? a fluente: cii opationes cōplexione fluētis magis appa reat q opationes radicalis: vt p5 de coloſe cutis: coloſe: em cu tis magis ſensibiliter videt gnaſi a cōplexione fluēte q a ra dicali, ſil diſedid: eſt de vina. Cad prīmi argumentu: ſol uo p interemptione diſedo q diſegetio epatis nō ſoli ſit per coloſe fluente: immo etiā p radicali: ſed tīn magis manifeſte p fluente. Ad ſom argumetn: in ſin diſedi q de cōplezio ne radicali z fluēte resultat quasi téperametn: z tale pót da re coloſe ibi vīne. C[ad]sco q[ui]r: vtrū ſit ponere cōplexione téperata: ſed q disputata eſt ſupra dietas vſes: fol. rv, ibi. Eirca parte itaſt: c, et iſia ſupra tegni Ba. ppter hoc ad p[is]ca: 65 omitto. C[ad]s ed tertiu q[ui]r de dinatiōe qualitati: q vi deq q nō ſint nifi due dinatiōes: q dicit Ba. in de cōplexionib? q necſeſe eſt q cui caliditas vincit q statim ſequaſ ſiccitas: z cii frigiditas vincit q ſequaſ humiditas. ergo cii ſiccitas ſequaſ ca. z humiditas ſicci, videq q non erunt nifi due combinationes diuereſ. q. cālidaditas z humiditas: z frīgiditatis eſt cācimpoſſibile eſt ſtilitates etrarias

cōcurrere adinuicel: q caliditas eſt ſit: ſie: q: moueſt motu 3to: q: ca. mouet a cétro ad cireſteriā dilatado: ſic dicit eueruſo cōtringedo: ſiſt frī. mouet a cireſteriā ad cétri cōtringedo: puiditas ecorario dilatado: ergo cal. et ſic.nō cōpatiunſ ſe nee q. et hu. ergo nulle ſunt ſle cōbina tides, Solo diſedi q ite diſtu: dinaturos: q spony piaac in ſka poſſibles ſunt. Cad prumī argumetn: diſedi q Ba. nō loſtur ſub aucto: tate ppria ibi q dicit illòvbi: imo e citat illud: vt poſtea deſtrui: vīn bene pót fieri cōbatiō ca. et ſic, z ſic, et hu. Sed 3 hoc pót ſic objici. Au: dicit q. colo: cāli ditas deſiccat: nō t quib, frigiditas humectat: z ponit e re p[is] de vere, vīn dicit q humiditas veris pót téperari p caliditare eſtatis ſubſequētis: ſed cāſitas autinu nō pót tépeſrari p frigiditare hyemis ſubſequet: ergo cii q[ui]bet caliditas deſiccet calidii ſemp affaciabit fibi ſicci: q nō pót e illa cōbiniatio ca. cii hu. Et diſedi ad hoc q q[ui]viat Au: q q[ui]bet caliditas deſiccat: ipſe loſtur de caliditate pfeuérante. vīn veru eſt q calidii pfeuéras affaciat fibi ſicci: ſed tīn caliditas nō pfeuéras bene pót cōpati ſe cii huido. z ſic adhuc ſunt ille quattuor: cōbinationes poſſibles. C[ad]s qūrit vtrū coloſ: in vina deſ plus a cōplexione colioſs vel epatis. q e plus ab cōplexione colioſs videq: q dicit in littera: q in cōplexione cal. et hu. eſt vina rubea z p[is]fla: z q eſt q dicit ipſe q ſanguis ſupcaleſtio ſanguinis eſt in corde q in epate: q vina magis tingic: a cōplezios ne colioſ q epatis. Yt e dicit ſluic. q calo: q naturalis t ſip nō ſunt calidioſes de toto corpo: poſta ſanguis deinde ap eſar q vina tinga: ppter caleſactione ſanguinis: z maſor: ca lo: acqri ſanguini in corde q in epate: videq q a cōplexione colioſs plus dabitur coloſ: ſiuetinctio vīne q a cōplexione epatis. In 3riu ſunt aucto: cōdiſes q vina deſcindib a humouibus in epate: z ibi recipit coloſe: q ca: q colo: q com[pi]tione humoq: z non ſunt in corde. Yt e vina tigif ab opatione ſiſde digestione: z illa ſit in epate: z non in corde: ergo tc. Yt e dicit ſupi q vina principal: atteſa p[assionib]e patis: z venaz: q plus tingic: ab epate q a corde. Q. conde: vīno q loquêdo de opatione p[ima] ſensibiliz immediate vina tingiſ ſiu coloſa: a cōplexione: ſiu ab opatione epatis: t nō virtual coloſa: a corde: q: co influtur virtute ſupra oia mēsbia. C[ad]s duo p[ima] argumēta soluo vnica ſolutiō: dices dī q vina nō tingiſ ab illo ſanguine qui p[er]caleſit in corde immo anteq ille ſanguis q caleſit in corde tráſmittatur ad colio: tingi: q vina in epate: q gnaſt cii humoib: in ſyma epate: ſeqtraſ aſt ab h[ui]o: b[in] gybbo: z ibi recipit tinctione e com[pi]tione bume: z b ſensibilib vel inſenſibili. C[ad]s q[ui]r ſup b q dicit in ſra q actiueq litate: ſ. frī, z ca. q, dát colo: re vina: paſſiue vo. b. hu. et ſic. dat e ſubam. Sed 3: colo: da tur vina p diſegetione: q diſegetio viget p[ea] q. et hu. q[ui] paſſiue q actiue dát coloſe vīne. Yt e videq q actiue dent ſubas q actiue ſunt fortoies q paſſiue: q dabut vīne illud q d[ic]ſicilius eſt: ſed diſſicili? eſt dare ſubam vīne q coloſe: q co: lo: e accides: z diſſicili? eſt bare ſubam q accides: q c[ui] acri eſt ca ucaſati: ſed paſſiue ſunt ca ſub: vt dicit in ſra: z ſuba eſt coloſis: q p ſubam vel p liquio: daſ colo: vīne: vt vi debitis inferi: q z paſſiue dabut vīne coloſe. Yt e caliditas ſiccum dealbar: h[ui]us vero denigrat: g hu. et ſic. dat colo: q ſunt paſſiue: z nō caliditas q eſt actiua: q: ſica. daret colo re eſtě coloſe: induceret in ſicci: z in humuīn: ſed hoc nō eſt ergo tc. Ad hoc ſoluit Berardus diſes q actiue dát coloſe: z ſubam z paſſiue fil: ſed actiue dát principaliter coloſe e p[ſequēti] ſubam. paſſiue ecorario. C[ad]s p[ri] principaliter ſubam e p[ſequēti] coloſe: ſed hoc nihil eſt: q dicit y p[ia]ac in littera: q actiue dant colo: em: ita q non ſubſtantiam: paſſiue vero ſubſtantiam ita q nō coloſe. C[ad]s p[ri] boc diſedid: eſt aliter q actiue dát coloſe p ſe: ſubam p accides: paſſiue ſubam p ſe: coloſe p accides: q vi gra: colo: daſ in vina p vi committiſis ſensibilis: vel p viā diſegetiōs: z hoc eſt p viā com[pi]tio nis inſenſibilis: ponaf q cholera in modica quaſitate p[mi]ſceſa c[ui] vina tinget ſtatim ſensibiliter vina: ſed tīn non

p 9

Ziber

ingroſſabit vel inſpiffabit eā maniſeth:imo eā quasi paru: aut niſt inſpiffabit: et quātius inſpiffiation: o: quātius ad medicus ſubā: z ita p5 〈q〉 actiue: vrpote caliditas in cholera tingens cholera colozaſtabit: vinā: z nō dabeit ei ſubam niſi p acceſſ: ſiſt dicēdēn eſt de paſſiunt:q: humiditas p ſui p[ui]tia: z f[ic]ſi tas p ſui p[ui]tuatione ſubſatiat: vinā:q: multitudo humidis tatis p[mi]ſicēs ſe cī vina dat ſubam p[ſi]ſam p[ſi]vne: z nō dat ei quātius eſt de ſe coloſe:q: etsi ſilla humiditas q: p[mi]ſce tur cī vina q ingroſſat vinā ſit coloza coloze aliquo: z tī quātius eſt de ſe z de ſua intetione nō dat ei coloſe niſi p acceſſ: eimo quātius eſt de ſe ſolui dat ei ſubam: l p[ſi]ſtitutines vel p[mi]ōl. Tel dicēdīi aliter 〈q〉 actiue dat ei coloſe formaſt i, materiaſt:q: caliditas tingit ſanguine: z ita p ſui p[ui]tiam caliditas facit tincturā in vina formaſt: ſir ſrigiditas remiſionē: ſed effectiue dat ſubam:q: faciſt ebullitionēn in h[ios]ibus: z ita p com[ſi]tionē n[ilo]z p[um]oz cī vina: z ita p acceſſe dat ſubam:ecōuerſo eſt de paſſiunt:q: formaſt dant ei ſubam: l p ſui p[ui]tia: effectiue yo coloſe p acceſſes:q: er per miſtione resultat colo[ſis in vina.Cād p[im]ū argumen[t] dī dicēdīi 〈q〉 veru eſt 〈q〉 vina tingit p diſgelionē: z diſgetio v[ic]et p ca, z dumi. z ita ſilla caliditas facit ad coloſe: z h[ui]di tas ad ſubam: z ita nō habes argumētū. Ad ſcom dicēdīi 〈q〉 ſa ſubā vīne 〈q〉 coloſe acceſſes: z p[pter] b equat p[os]ſunt dari: q[ui]tappellat ibi ſubam vīne diſtioniēs immediate cōſe quētes naturā: v[tr]tene p[ſi]ſum t mediocre. Tel dicēdīi 〈q〉 veru eſt 〈q〉 p viā g[ia]tionis facili: eſt dare coloſe 〈q〉 ſubas: z p[ha]c vīa actiue e[n] ſint for[ti]oſes dar[et] ſubam: ſed p viā com[ſi]tioniē nō eſt veru.imo faciſe eſt r[er] facere p[ſi]ſam p viā col[mi]tioniē: vt p[mi]ſeſdo puluerē cīi aqua: eſt in p[po]ſito. Tel dicēdīi 〈q〉 l[es] ſub fo[ſi]tioſes p[mi]ſtr 〈q〉 paſſiue: tāme paſſiue ſunt fo[ſi]tioſes quātius ad uſtui effectus q eſt liquo: z cā huus eſt: q[ui]t: liquo: p[ſi]ſus: t[enu]is t mediocris immediate ſequi materia: ſed ſi[ſt] q[ui]tates paſſiue ſunt magis materia[es] les 〈q〉 actiue: z p[pter] b ſub fo[ſi]tioſes dat coloſe 〈q〉 eſt mag[]i: formāt: z paſſiue ſubam ſiué liquo[ſe] q eſt mag[is] materialis p[ia] di cta p5 plane ſoluto ad alta argumēta. C[ell]timo q[ui]r fup hoc q[ui]dicit in ſka: p[mi]frigiditas q [ſic]itas facit vina tenuēt albā. Contra: p[um]o: niger: z p[ſi]ſus: z vina d[2] attestari bu[mo]: q frigiditas q [ſic]itas facit nō vinā tenuēt albā:imo poti: nigra z p[ſi]ſam, v[hi]c] dict inferius q[ui]n solutiōe q[rt]ane eſt vinā nigra z p[ſi]ſa. Et dicēdīi q melacholia p[ot] tingere vinā p ſui com[ſi]tionē: z ſic cīi melacholia ſit frigida q [ſic]a rōne frigiditatis dealbar: rōne ſiccatatis attenuat: z b mo[do] loqutur aucto: ibi:q[ui] ibi diuerſificat colo[ſe]vīne penes col[mi]ſionē: vel melacholia p[ot] tingere vinā p ſui com[ſi]tionē: z ſic e[n] ſit p[um]o: niger: z p[ſi]ſus facit vinam nigram: z p[ſi]ſam: z eſt eſc in ſolurione quartane.

De diuerſitate vīne p[ro]pter cibum.

Juerſitas vīne p[ro]pter cibaria dupler eſt: vel in quātitate: vel in qualitate. Quan[ti]tās cibi trib: e[rit] modis. Omnis e[n] cib: vel multus: vel paru: vel mediūs. D[u]lque vīne cruditatē e[al]bedinē largi: z hoc e[ca]s duas: bus:q er multitudine cibi z porus calo[ra] naturalis g[ia]ſar: z diſgetio cōtrahic. Lui aſt cibus nō p[ec]fecte di geri: fanguis nō p[ec]fecte cōp[le]ct: nee] vina tingi: z h[er] crudā egredi: q[ui]d plurimū patiſtur gulos p[ro]pter po tus cibi q plenitudine: maxime fi vinu[] ſit ſubtrīce al bū. S[ed]a erit ca:q: multitudo cibi z pot] cor: bue stat. Lu[z] humor in co[po]re augmētaſt: fanguinis ca[] lo[z] minu[n]t: cōgelat: at[que] calo[ra] natural in co[ti]o[ſe] de ficit: v[n]i crudā e[al]ba erit. A[aru] cib: dat vīne ru[bo]c e[z] claritatem: q p[uitas] cibi deſſicat h[ui]dita[re] cor[po]ſis: humiditas m[ino]ata calc[ac]ſit cor[pu]: v[n]i v[ia] na clara ſit z ru. ſi[que] in u[n]icnib: i[c]nuiatib: maxime B[ar]ina in q[ui]t h[er] quātitatē vint diuerſa: q[ui]l mul tu[]t eſt: liquo vīne c[re]ſit: minu[n]t: hypotafis: t[uct]ura m[ino]ata vīne: e[al]bedini app[op]inqual: maxime

ſi paucu[] ſit: liquo[ſe] facit paucu[]: h[ep]oſa[mi]n multa[] et maio[]tē tincturam p[ro]p[ro]capita. B[ite] v[n]i p[er] multitudinē nō accipiat coctionē: vinā nō imu tar: z erit ſicut fuit bibi[ti]. Si alb[ui] ſit clar[ati]: vina erit alba z clara. Si h[o] groſſum z nigri: vina groſſa erit z nigra. Si groſſum z citriu[n]: vina erit fil[ra]. C[el]ib: mediocris inter ſubtrīſe groſſum: multu[]t pauc[]: h[er] leu[ra]tate ſua ac naturā facit diſgetionē bo nā ac t[er]peratā coctionē: h[er] q[ui] acti erit nature: z t[em] peramentu[n] in liquo[ſe] v colo[ſe] vīne. Unde diueraſt er cibi q[ui]litatib: q[tt]u[or] modis. L[ibus] e[n]i eſt calidus eſt frigidus: eſt h[ui]dus: z eſt f[ic]ſus. Calidus dat ru[bo]c e[z] tincturā vīne. Laloz e[n]i e[par] calc[ac]ſit in p[ui]s mi: v[n]i fu: rubec[ſit] ſanguis: e[ct]bullit p[ſi]ſus colio[ſe]: vinā tingi[]t e[cal]ſacit: l[ic]ut videm? in boi[bus] calio[ſa] de ſpe cibaria comed[et]ib: v[pt]pore mel: z filia. C[el]i bus frigidus vīne dat cruditatē e[al]bedinē: q[ui] frigiditas calo[mi]n e[pat]is mitigat: p[ſi]n[] colio[ſis] cōgelat: co[ti]nē vīne auſert: q cīi bene non coquaſt: vina crus da e[al]ba reddi: ſicut cīi p[li]ſces e[fil]ia com[ed]untur. C[el]ibus h[ui]dus dat vīne turbiditatē e[al] groſſum di[n]: e[z] plurimū e[ſa]cit alba e[z] crudā: raro rubeam e[z] tinctā. humectatio e[n]i cibi augmēta[]t humectationē cor[po]ſis: humectationē augmēta colo[ſe] fanguinis nincesse eſt minu[n]: e[z] p[mi]ſi colio[ſis] ʒeget. S[hi]n c[ui] ſi d[u]s calo[ſe] habeat q humectationē vicar: z ſanguinē calefaci[]t: rubo[]: e[z] turbiditas ſi[n]t in vina. C[el]ib: 〈fi]c e[ſu] vīne ſubtilitatē e[z] claritatiā largi: e[z]p[ui]n[] e[ſtu] be: colo[]: raro c[itr]in? e[al]b:q: 〈fi]cicitas cibi deſſicat h[ui]ditatē fanguinis: q cīi minu[a] calc[ac]ſit colio[ſis] p[ſi]s vina rubea e[clara] e[ſi]cific. Si t[hi]n[] stomach? t[ati]n b[at] beat frigiditatis: vt ʒeget colo[ſe] ſanguis: z mitiger ſeruōe ſui e[tn] tincturā: vel rubo[mi]n vīne ʒrabat[ou] plīce[] facit i vina c[as]: mutat e[n] in c[itr]inā ſi[n]t in ca l[im]idam habentibus completionem: vel in albam: ſi[n]t in completionem habentibus frigidam.

C[el] supius diuerſicauſit aucto: vīne colo[ſe] penes e[pa]ſtes e[z] cōp[le]tionē: p[ic]enes dieta[]: e[z] diu[i]diſ hec ps in duas. h[er] p[ra]ma diu[i]diſit. h[er] p[ra]ma de m[eb]ris diu[i]diſit: ʒagi: ibi: q[ui]tatis tribus erit modis. Et ita ſeda in duas. h[er] p[ra]ma diu[i]ſicat vinā penes quātitatē p[ſi]n[]cibi. h[er] ſeda penes quātitatē: ibi: q[ui]n q[ui]titatib: p[ra]ma in duas. h[er] p[ra]ma diu[i]ſit: q[ui]titatē cibi. h[er] ſeda de m[eb]ris diu[i]diſibus agit. Secan da ibi. O[mi]tus vīne cruditate, e[z] ita ſeda in duas. h[er] p[ra]ma diu[i]erſicat colo[ſe] vīne penes cib[ib]i illu: multu[]t paucum. h[er] ſeda penes mediocra: ſeda ibi: C[el]ibus mediocris, p[ima] in duas. h[er] p[ra]ma diu[i]erſicat vinā penes cib[ib]i multu[]t paucu[]. h[er] ſeda p[ri]ſimat aucto[ra]tate. B[ar]a: ſeda ibi: B[at]a: q[ui]t vina, p[ra]ma in duas. h[er] p[ra]ma diu[i]erſicat vinam penes multu[]t cibi. h[er] ſeda penes paucu[] cib[ib]: ibi: Paru: cib: p[ri]ma in duas. h[er] p[ra]ma diu[i]erſicat vinā penes cib[ib]i multu[]: t aſſignat vinā cām: q[re] cib: multu[]: ſi[que] facit vinā crudas e[al]ba. h[er] ſeda aſſignat c[ora]s cām ad Bid: ibi: S[ed]a erit ca:q: mul titudo. T[he] ſequt illa ps in q[ui] diu[i]erſicat colo[ſe] vīne por[es] q[ui]tates cibi, e[z] ita in duas. h[er] p[ra]ma diu[i]diſit. h[er] ſeda de m[eb]ris diu[i]diſit: ʒagi: c[ora]s ibi: K[al]idus dat vīne colo[ſe]. e[z] ita ſeda in duas. h[er] p[ra]ma determinat aucto: de op[ar]tione qualitat[]i actiua[]z p[ſi]n[]cibi in colo[ſe] vīne. h[er] ſeda de terminat op[ar]tionem qualitat[]i paſſarui[]n vinā, lecanda ibi incipit: C[el]ib: h[ui]dus, p[ri]ma[]n duas. h[er] p[ra]ma determinat op[ar]tionē cibi caliſe in vinam. h[er] ſeda cibi frigi: c[ora]s ibi: C[el]ib: frigidus vīne. T[he] ſequt illa ps in q[ui] determinat op[ar]tiones q[ui]tati[]i paſſarui[]n vina, e[z] illa in duas. h[er] p[ra]ma de terminat op[ar]tionē cibi humidi in colo[ſe] vīne, in ſeda de

Arnarum.

Fo, cltrrii

multi bibitvi:qos vinu mktu bibitvi nullà facit hypostatizv et oti est. C.ultumo qnî supra hoc qo dicit aucto: in lîa: q vi nû subrile albî bibitvi remittit vinâ. &otra: ficit est vinus subtile ita est cibo? subrilia: iz cibus subtilis sumpt? tigit vi nâ; g filr et vinu subtile albî tinget et colobabit vinâ: vel q re no. Ad hoc dicêdi qno est file de vino subtili sumpto et de cibo subtili: q: groſſicæ est in cibo ppter dûnî ptin ter reftriu: digeſtiòi repugnatiu: ſubtilitas vò ppter dûnî ptin aerearui: et igneaq q: sunt ſubtiles: et q: près ſubtiles cito cû ertunt in ſubam médiòz: et de facili obediſt: digeſtiòi: pto hoc eòb subtilis ſoſtat virtutè: t: tingit vinâ: g: et eòs ptero eſt in vino: q: vinu: g: groſſum ppter abundariâ pteri vinofay ſubtile vero: et albû ppter dûnî ptin aquosar: q: q: ptes adſe frigidicat attestant: ppter hoc vinu ſubtile albû bibitvi remittit vinâ: et hoc mó loſtur aucto: in littera.

### De diuersetate vîne ppter exercitia.

Juerſitatis vîne ppter motus: et exercitia: duplet eſt ca: q: exercitia uobus sunt modis. Sunt eſi ad iam ptinentia: ſicut tritcia timor et anguſtia. Sunt et corpora: ficit labo: fatigatio: egitation: et filia. Anime accideta faciunt ruboë et accéſionê in vinâ: quia i aia multu ſit ſolicita: cogit naturâ: et mouct: q: cû mouet fur plus: opotear: calcet pcor?; et i toto corporo ſut ebullitio. vîn vîne daſ colo? t: tinctura: et vt ita dicaſ acuitio. Sed tî inter caloë et anguſtia: et caloës et tritcia: multu diſtat: et magna eſt diſferentia: q: caloë in anguſtia min? eſt acutus et pîgitiu?; cû ad colo: veuiat ſubitus: ercedat ſubitus anteç: ſua complecio mutec: Lalo: er tritcia eſt acutissim? q: i corde mo raf: quoaduſq: ca cius expeſiak: vîn caſeſit coplertio eius. Arina invigilia rubea eſt et indigesta: rubo? ei: q: calcet ſpiritus aiatus: calcacieſ: et moués natu: ram: et zurbat aiatâ virtutet et ſilt ſpúalez, pptervi gilias. Indigetibilitas eſt eſt: q: natura eſter extra cor: pus: et coctioſis loci: a caloë dimittit vacui. Eligilias de exercitio aie eſſe dicturus: q: actioſes cau: in aiato ſunt ſpii: q: eſt in cerebro. Exercitia vò corpora: ru: boë et acumé pſtantvire cû ſubtilitate: q: ſubito ca lefaciut mébæ corporis p: ſtricationeſ ptis in pte: in toto corporo ebullitionê faciit et caloë: deinde ſubtili ſiak ſanguis: et vinam acuit: rubicudâ facit. ſubtilitas et claritas ſunt ex diſsolutione corporis nvmia de humiditas ſubito faſta cî fumo et ſudoe.

### De diuersetate vîne ppter quiete.

Jueritas vîne ppter gete cotraria facta eſt ei: que er motu fit: q: qes ablatio e: mo: ptus: ſicut tenebæ lumis: ccctas viſus. Luſ aſt mot? aiatus ſit et corporo? e: q: qes aiatâ erit ſill et corpora: e. Biata qes ablatio eſt cogitatioſnis et male ſupſitioſis. Corpo: qes eſt ablatio mo: uedi corporis de loco in loci. Sophiffe tî diffinienſtes dicit: q: qes corporis et pſeueratia ſui in tpe et tepo:ib? ſit, vîn vtraq: qes pſtat vîne cruditatem et grositudinê: ſiue eſi aiatâ ſit: ſeu corpora: ægelat ca loë et refrigerat coplerione: Aia eſi li qeſcat a cogit: tatioë: et mot? e: neceſſe eſt qeſcat. Silr ca virtutis ſpualis et actioſis naturalis: deſectio eſt naturalis ca lois: si aſt corpor: qeſcat: aufer: diſsoluto: q: ſolet ſic ri ab ipſo: et in corpora: humiditas humectans in vi: na adunat: et ſupflua.

### De diuersetate vîne ppter extrinſec accidêtia.

Jueritas vîne ppter extrinſec accidêtia uobë eſt modis: vel de colo: eſut de ſolis ardo: atq: ex veneno: vel er frigoë ægelâ te eſut niue atq: rigoë. Calo: in vinâ facit ruboë in colo: q: calo: diſsoluti: humûditatê corporis: et cû ſudoe expellit, vîn humûditas minuï ſaguïs deinde caleſit ſanguis et vinâ tingik. Si er frigoë fit exterio: daſ vîne eruditas et albedo duabus de cauſis: quia dupla ſunt frigo: a: vel forţia vel debilia Fortia refrigerat interio: et exterio: vt ad locum coctioſis frigus veniat: caloë naturalê cœgelas: et co: ctionê vîne còtrabès. Debilia aſt poros in exterio rib: oppilât corporis: et humûditatê auferit: q: inde solet diſsolut: et ſub cute corporis remanet clauſa. vii ad epar coüertik: qua: cû colamêto ſanguis epar reni bus trafimitit: et cû vinâ creſi pſtat libi albedines. C. Sufficit tractasse de ſentia naturalis: vîn e: diuifioë: et cá diuerſitatis ſue. Dicêdi eſt de vinâ ex tra naturâ: et de diuerſitate ſui colo: is.

Supius diuerſicauit aucto: colo: e: penes etate: coplerione: et dieta: pici penes motu: et qet: et penes etr: extrinſec aduenientê: et diuifid ita ps in duas. In pûma facit qo dicit eſt. In ſeda recapitulat aucto: et: ponit p:emini ad dic: da: ſeda ibi. Sufficit tractasse. Prima i duas. in pûma diuerſicat vinâ penes motu: et qet. In ſeda penes rê extrinſicus adueniête: ibi: Diuerſitas vîne ppter extrinſec. P: ma i duas. In pûma diuerſicat vinâ penes motu. In ſeda penes qet: ibi: Diuerſitas vîne ppter qet: e: penas i duas. In pûma enumerat duos mot: f. alate: et corpor: e. In ſeda diuerſicat colo: vîne penes illos motus: ibi: Aie accidens tia faciut ruboë: et ita ſea in duas. In pûma diuerſicat colo: vîne penes accidentia ſue motus aie. In ſecunda penes accidentia corporis. ibi: Exercitia vero corpora: p: ma in duas. In pûma pcedit gualiter. In ſecunda specialiter: ibi: Sed tî inter caloë et anguſtia, et ita ſeda i tres. In pûma diuerſicat vinâ penes anguſtia. In ſeda penes tritcia: ibi: Lalo: et tritcia. In tertia penes vigiliâ: ibi: Arina in vigiliâ eſt rubea. et ita tertia in duas. In pûma diuerſicat car vinâ penes vigiliâ. In ſeda declarat quaſi vigiliâ reduc if ad accidêtia aie. ſeda ibi: Eligilias de exercitio aie. Auc: ſe q: tura ps i qua diuerſicat colo: vîne penes qet: e: ita in duas. In pûma enumerat duplice qet: f. alate: et corporale: In ſeda vinâ diuerſicat penes h:moi quietes: ibi: Extra: qes pſtat vîne. Auc: ſequitur illa ps in diuerſicat colo: vîne ne penes rê extrife: aduenientê: et ita in duas. In pûma diuerſicat vîne colo: e: penes calo: e: exterio: e. In ſeda penes frig? extrerius adueniens. ſeda ibi: Si e: frigoë exterio: i. Hec e: diuifio: et ſina lecto: is in general.

### Chic pimo dubitat de qubufsâ q:ftomib: Iſalib: q: mouet Herardus in gloſis ſuis. Et pimo q:riq: c: u: p:u: p: fit exercitiu: ſiu mot? f. aie: et cor: pis: qre p: diuerſicat colo: v: ne a pte exercitiu: aie q: a pte corporis. Ate c: ipe enumeret res extrife: adueniêtes colo: vîne diuerſicâtes. f. calo: e: exterio: e: frig? exteri? e: venen: c: multe alie ſunt res e: trinſeus adueniêtes vt balnei: v: vngueta t: h:moi q: diuerſicat filr vinâ: qre nô enumerat illas. Ate c: u: enumerat ca loë exterio: e: frig? exteri? e: venen: q diuerſicat vinâ: qre nô p:ctur de veneno ſicut de caloë exterio: e: frigo: re exterio: i. Ad p:mi: iſto: dicêdi q: accidêtia ſue exercitia aie p:les e: frequêti? diuerſicat vinâ: vt ira: tritcia: e: q: de facili venit: e: de facili recedit: e: p:pter hoc pl: diuerſicaut a pte accidêtiu: aie: nô ſic y: acadêtia corporis. Ad ſed: q: quida dicit q: q: ita tria. f. calo: e: exteri? adueniens: e: frig:us exteri? e: venen: ſunt euſetio: q: alie res extrinſeus adueniêtes: p:pter h: circa ita diuerſicat colo: vîne t: nô circa alias res. Tel: dicêdi q: eti balnei: diuerſicet colo: vîne t: vnguêti: filr: h: nô eſt niu: rône caliditatis vel frigidi tatis: e: p:pter hoc satis p: hoc qo dicit de calo: e: frigo: e: da:

y i:u

["Ziber", "tur iſa intelligi. Ad tertiſi diſiculí  Alteratio ſiue variatio\nfacta ex veneno raro accidit: 2 ppter hoc nò pſeſtur devo\nneve. Tel diſiculí  nò diuerſicat colore in vina nìa: 3 ca\nlid ûl vel frigidù: 4 ppter hoc ſat pòr intelligi p hoc qò diſ\nuit de caloſe 2 frigore. C Poſtæa pmo qriſ principalis de\nuſerificatione caloſe: 5 a pte exercitio aie cu de hoc fa\nciat mentione auctor in ſla. Et pmo qriſ vtrù accidentia\naie ſiue exercita e: 6 a iingt vina: 7 vide q: magis tigit in\net: 8 etià yſaac in lib. 9to ſupius diſit q: vna 10 tus retrahit alia\na ſua opatione. 11 vni aialis operàs de die retrahit 12 tuſ\ntu naturalè de die a ſua opatione: 13 cí 14 accidetib: 15 aie vt 16\ntricia 2 anguſtia: 17 bmo: 18 aliaſ 19 ítedaf: 20 natura: 21\nmitte: 22 vi: 23 tigit a 24 vturne naturali digerete i epate: 25 cil\nla retrahac p accideta aie debilitatib 26 digito: 27 digito\ndebitata remittit viná: 28 accideta aie remittit viná: 29 nò\n2 gigtut. 30 ſte colo: 31 vie ſpectat ad vturne digerete in epate: 32\n33 accideta ſiue exercita aie ſpectat ad vturne aialè extra 34 ad\nvitale itra: 35 nò ad calo: 36 digerete in epate: 37 accideta aie\nnò tigét viná. 38 ſin ſu aucto: 39 i ſla diſes 40 accideta aie\nfaciit rubo: 41 accionè in vina. 42 ocido pbo: 43 vt diſit\nin ſla: 44 accadeta aie faciit ebullitionè 45 acumè in huoibus\n46 comotio huo: 47 tingit viná: 48 accideta aie\ntingit viná. Et hoc occoſed cu yſaac. Sed diſtinguendus eſi\nit: 49 colo: 50 ſiue tinctio 51 qò daſ vina p vià digeſtioſis fa\nſe in epate a calo: 52 naturali digerete: 53 tunc digerif vina\nequa in colo: 54 2 liquo: 55 de tali tinctio: 56 pcedutua argu\nmèt: 57 hoc nò dicit aucto: 58 accideta aie nò tingant\nviná. Alio mo daſ colo: 59 ppter comotionè 60 ebullitio\n61 ſe factam in humoibus: 62 de tali tinctio nò pcedit tua\nargumèt: 63 hoc nò dicit aucto: 64 accideta aie ſiue exerci\ntingit viná: 65 vt dicit aucto: 66 in ſla: 67 ſi alia ſit ſoliti\nſika: 68 vt trificia vel anguſtia vel ira: 69 cug cogit naturas 70\nmo: 71 et: 72 cí mooue: 73 pò 74 ocido: 75 de tatione ad\n76 cale: 77 pte, 78 ſota a 79 vina 80 diſinfectio 81 loci 82 h5 in obliis\n83 pleumatib 84 ſequibus in ſita\n55 lectione. C Sco diqri ſup lù pò colo: 85 aucto: 86 innuit in ſla: 87 an\nanguſtia pítat corpi calo: 88 lene 89 min: 90 acutit: 91 trificia 92 do acutif\nfimi: 93 ſed in anguſtia vt ipè dicit 94 mot 95 ſubit 96 calo: 97 ad\nco: 98 in trificitia paularin: 99 sed mot 100 ſubit 101 pitar calo: 102 acutit 103 maiò: 104 paularin 105 pò lene: 106 ſalium 107 dicit in ſla. 108 ſte vide\n109 eſſe 110 ourojeria inter aucto: 111 112 yohan. 113 Loſt\n114: 115 aucto: 116 iſe dicit 117 anguſtia calo: 118 ſubito moueſt ad\nco: 119 in trificia 120 va paularine. 121 Joha. 122 Loſt an\n123 timo: 124 exterioe calo: 125 mouetur ſubito ad co: 126 in anguſtia\nvero lemper iita non ſubito: 127 ſibi admuicè 128 diſcit. 129 Item\ndicit in ſla: 130 trificia 131 anguſtia tingut viná. 132 Loſt mih\nqò refrigerat corp: 133 tingit viná: 134 imo pot: 135 angu\nſtia 136 trificia refrigerat corp: 137 q: 138 tribut calo: 139 naturales 140 q\n141 pcaleſac: 142 ab interio: 143 ad exterio: 144 nò tingut viná\n145 pmo diſiculí 146 q in anguſtia calo: 147 eſt lenis 148 h5 fit ſubit\n149 q hoc eſt vt ipè dicit in ſla: 150 parù manet in co: 151 trifi\nca eſt acut: 152 h5 mot 153 eip ad co: 154 ſit paularin: 155 bè vt ipè diſ\ncí 156 trificia calo: 157 multi moa: 158 i coide 159 tinuà facit ebulli\ntionè. 160 p b p5 folo ad argumèt facti 161 ſin: 162 acumè ca\nlois nò eſt in anguſtianec in trificia: 163 ppter motu: 164 ſubitu:\nſus: 165 ppter maioſes ſupcaſſationem corio: 166 q in trificià\nmaio: 167 eſt ſupcaſſation corio: 168 q in anguſtia quia in 169 trificia\nplus immoſa: 170 ca trificie in coide 171 q ſupcaſſac corp\nq in anguſtia: 172 ppter hoc in anguſtia eſcalo: 173 lenis in coide\nin trificia yo calo: 174 acutilimus. Ad aliuò qò tu obiecti poſ\ntea 175 de tradictòe inter aucto: 176 dico nò eſt diſictio: 177 du\nbat eſt mot 178 ſubit: 179 qda: 180 violèt: 181 qda: 182 lenis. Dico 85 q Jo.\n183 Loſt an: 184 cùſt q in anguſtia eſt mot 185 lenis: 186 ſubitus tì re\nſpectu mot 187 timo: 188 interio: 189 q eſt ſubit? 190 violèt? 191 Jo\n192 pan.nò eculudit qn fit ſubit: 193 tì respectu mot 194 timo: 195 eſ\nnis: 196 aucto: 197 iſe dicit q eſt ſubit 198 respectu motus facti in\ntrificia q eſt paularin: 199 tita nò incuòueniè: 200 diſictio in\nter aucto: 201 Ad aliuò diſiculò quod obi: 202 poſtæ: 203 dico q ve\nrù eſt q anguſtia 2 trificia ſinalr corpus refrigerat: 2 in fa\ncto eſſe q hoc nò remittut viná: 3 ſic tu obiecti: 4 ſed in fieri tì\ngunt viná q faciuſ ebullitionè 5 cò motionè in humoib: 6 7 8 9\ntoc mo 10 loqur aucto: 11 in ſla: 12 in toto 13 ito caplo 14 loqur\naucto: 15 tinctiòe facta in vina: 16 ppter ebullitionè facta in", "humoib: 9 a ſupcaſſatione corio: 10 pac via nò tenet tuum\nargumèt. C Tertio qn: 11 vtrù ira q eſt accidès aie beat vid\nargumèt: 12 tinegere vel remittere: 13 videq remittit: 14 q oppo\ntrù oppoſiti ſunt effect: 15 sed ira tì gaudi: 16 oppo\nfitos habebù effect: 17 gaudi: 18 ting: 19 vina: 20 forat\nvutè: 21 virtus 22 forata 23 forat digestione: 24 vigelio: 25 fora\nta tingit viná: 26 ira opponit gaudio debilitatib ututè: 27\nta e: 28 ſenti remittit viná. 29 tee tinctio in vina eſt a calo\ngerete, vi: 30 vina noctis tinctio: 31 eſt t cterious ſignificationis:\nta dicit virtus 32 vina diei: 33 hoc q: magis tigit a calo\ndigerete forificato in ſomno: 34 ira trabit calo: 35 naturalè\ndigerentè 36 ira t tinget ab interio: 37 ad exterio: 38 debil\ntat digeſtua: 39 t e: 40 ſenti remittit viná. 41 Ótaranum innuit au\nto: 42 in ſla diſes q trificia t ira t accideta t ingut: 43 viná:\n44 kíde: 45 pbo prone: 46 fi illud q5 min: videq inſe meſt: 47 illi\nqò mag: 48 accideta aie refrigeráta corp: 49 vt timo: angu\nſtia: 50 ebe q7 min: videq tingit viná: 51 multomag: 52 acciden\ntia caſeſtiaet corpus tingut: 53 viná: 54 qò oced, vi: 55 dico\nq ira facit comotionè in huoib: 56 q ſupcaſſac cor: 57 q p\nhac via tingit viná. Ad pmo argumèt in ſin p5 folo p\nfa diſa: 58 q: 59 ira debilitet vutes: 60 tì q: facit ſupcaſſationè\nin coſte t ebullitionè i huoib: 61 p: p tingit viná. Ad ſom\nfil: 62 p5 folo: 63 q: ita obi: 64 de tinctura debilitata in vina\na calo epiſatis digerente: 65 yev q eſt q ira ipedit tinctura facta in\nvina a calo epiſatis digerente: 66 verùn: 67 facit ebullitionè i huo\nrib: 68 p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\n69 vtris vina: 70 de tali tinctura loq: 71 ito caplo. C Quarto qriſ ſup lù qò dicit in ſla q vigilia tingit\n72 viná. 73 Ótra oppoſito oppoſiti ſunt effect: 74 ſom: 75 vgi\nlia oppoſun: 76 t ſomm: 77 tingit viná: 78 vt diſit ſup: 79 g\nvigilia viná remittit i colo. 80 v: 81 ſup q: v: 82 ite pmo ſu viná.\n83 viná remittit i ſila: 84 alio p: 85 v: 86 remittit i vi\ngilia. 87 ſin ſu aucto: 88 in pte ifa vicens q vina in vigilia\neſt rubea. Ad hoc diſiculí 90 dupler: 91 vigilia. 92 moderat e\nexcedes. 93 cí q: vigilia moderata remittit viná: 94 hoc\nmo loq: 95 aucto: 96 p: 97 ſic pcedit tu: 98 q: vigilia e:\n99 excedes tingit viná: 100 q: b mo loq: 101 p: 102 v: 103 vgi\n104 cotra me: vigilia moderata p: 105 q: p: 106 v: 107 tigit viná: 108 ece\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\nq: q: q: q: q: q: q: q: q: q: q:\n

Arinarum.

Fo. clxriij.

nò remanèt in ōno i corpe. Jère in ōno cae.naturalis magi
intèra et solicta è circa digeſſionè: tû q. ppr. absenſa lumie
mus reſtrahit interi? tû tûc in ōno de notic opationes
quing. ſenſuus ceſſant: z ita forſtifica caloſ digerès interi?
nò ſic voè eſt, in quiete: t. ppter boc qes vtræs remittit vi?
nò ſic vt dict. Cæſpoct dubita de ouerificatioe color? vi?
nò vt dict. Cæſpoct dubita de ouerificatioe color? vi?
ne ppter è extrinſucus aduenièt. Et pmo qfr vtrùr et ca
loè exterior: tingsa vinà tui poc dictat in ōra. Et vidè q nò
imo poti remittat: q. calo: exterior rône ſtitudinis trahit
coloè naturalè ab interio?b ad exteriora: z ita debitulat oſ
gestiuà: q digeſſio debitulata remittit vinà g. etc. Jre cae. ex-
terior: debitulat calo: digerèt q tingit vinà: etc. Jre cae. ex-
terior: re mutur vinà. In ōnti eſt auc. in ōra dicès ca: calo: extrinſucus
coloè facit in vinà z ruboè. Jre cae. exteriora: diminuit hùis
coloè facit in vinà z ruboè. Jre cae. exteriora: diminuit hùis
coloè facit in vinà z ruboè. Jre cae. exteriora: diminuit hùis
ditat exoipis abudàtè q hùiditaas pufi abudàtà remittebat
vinà: g. cae. exterior: tingit vinà. Et hoc ccedo cù yaſac. Ad
pùm argumètù z ad ōom in ōnti ſap5 ſolo: q.15 calo: extrin
ſocus trahat caloè naturalè exterior? z debitulat cae, digerètè
z quatuè ad debere t remittere vinà: verutù acuit cae. q. ſu
mit hùiditate: t. ppter b quatuè ad b plv facit ad trictiónevi:
ne q dicto mò ad remiflonè. Cæſtio qn fup b qo vt dict
in ōra: q frigus exterius dat vaine cruditateè albedinè. Cò
tra: frigus exterius claudit potos: z ita pofat ex cae, digerès
tè interiè: vò dit hipo, in apbo, q ventres byle vè, z ve
calidifimi ſunt natura: i ergo frigus exterius claudit po
ros t còſot: tat digeſſionè interi? z digeſſionè cofoſotata tingit
vinà: g. frigus exteri? adueniès tingityvinà nò g remittet.
Jre vinà plus tingit de noto q de die: q hoc eſt q. in no
cteviget frigiditas: in vigilia vò caliditas: g. videq q frigus
exter? tingit vinà. In ōnti eſt auc. in ōra. Jre è b pbat auc.
in ōra: q frigus exteri? adueniès: aut eſt forte aut debile. Si
ſorte tûc penetrat vſis ad interioa z refrigera caloè natu-
raè z ipedit digeſſionè et p coloès remittit vinà red
dit eà crudà alba. Si ſit debile claudit potos exoipis in ſup
ſicè t tuc retinet p accides hùiditates in corpe z remittit
vinà: g. frig? exteri? ſemp remittit vinà. q dcedo cù yaſac.
Ad pùm argumètù in ōnti dico q.15 claudat potos z pofor
tet cae exterior: verutùq: fact hùiditates abudàre in corpe
re q plus faciut ad remiflonè: vaine ppter b remittit vinà.
Ad ōcom argumètù dicèt q. tu ponis nò caq vt cam: nò em
in nocte plv tingit vinà ppter frigus exten? immo ppter
caloè digerèt q tuc remittat interi ppter mikas, fir
in vigilia nò remittit vinà ppter cae. exterior? immo ppter b
q calo: naturalis digerès trahitur exterius ppter ōueniès
tià qùa q. ch caloè exterior? z ita loco digeſſio è depau
perato caloè naturali impedit digeſſio.

De coloſevine extra natura.

Loz vîne extra naturâ diuerſus eſt dua-
bus de cauſis: vel ppter diſantia hùo? cor-
poſis et mutationè ſui: vl. ppter diſolutionè-
pinguìdïnis et carnùm corporis. Dominan-
tia humorù in corpe duob? fit modiæ: simpliciter vel
còpolite. Simplr de vno eſt hùore corpori diſante.
Li ergo hùo? corporis quattuor? ſint: ſanguis: am
be cholere: atq. plegma: necesse eſt vinà humorum
qttuo: coloès significare. An ille q albus eſt q. gros
ſus diſantia ſignificat plegmatis. Scds nùmù eſt
citrin? q vocat aureus: q cholera rubæ poſtèdit dîa
ri. Terti? rubeus: vîn ſanguis diſui intendit. Quart?
niger q chol. nigra ſupare denotat. CLoplerioè
còponunک er duobus hùoib? mittim corpori domi-
nantibus. Li ant hùoès ſint quattuor? còpoſitiòes
înde ſer generanک: ſed tì due ſunt imposlibiles et q
 tuo: poſſibiles. Impoſſibiles cholera rub. cum pble
gmate: et cholera nigra cù ſanguine ppter oppoſitio
nè vtr aq repugnate. Saguis cùn repugnat cholere
nigre caloè z humiditate. Cholera ant rubea pble-
gmati caloè et ſicitate: vîn ſit vt in comitïde ſui in
poſſibiles ſint nùl fîm vicinitatè. verbigrà: si aliquid
cholere rub. ad ſtomachù deſcederit et ibi plegma

ticà hùiditatè nimià innenerit: et cù ipa ſe miſceat de
iplis citrin? colo: nafcek f3 diſantia alteri? alteri. S
ei cho. ru. diſe fiet citrin? iteſus. li plegma: fit qìl
vitellù oui, cù ſint eſſia: fit qìl citrinì pomù. Quat-
tuo: ſut in aſmiottiè poſſibiles: eſt fang. cù cho. rub.
t. cù pberg. pp còrdatïa cho. rub. cù caloè: et pberg.
cù hùiditate. Lhol: ei nig. cù pberg. et cho. ru. pp con
ueniètia pberg. cù frigiditate: et chol. ru. cù ſicitate.
Ss tî ſaguis nò ita aſſimilat pberg. ſicut cho. ru. cui
mag còrdat et qìlitate facièt. c. caloè coloè vaine
imutate cù pberg. et qìlitate patiète liquoè vîne imu-
tate. cù hùiditate: et fil cho. nig. nò ita aſſimilat: necq
còcordat cù cho. ru. ſicut cù pberg. q. cù pberg. ex faciè
te qìlitate. i. frigiditate coloè vîne murate, còcordat
cù cho. ru. er patiète qìlitate, i. ſicitate liquoè vîne
mutate. Suficit qò dìcim? ò apolit hùo? qìlitatib?
De ſignòb? vniuicuiuſus color: z diuïtis pberg. ppeſatù.

Tanc q cìdeè ſut ſiſtioès color ynuicuiuſ
q. et ppietates ſua? diaz. Loplerio apoli
ta eyp. eſquis vl. inequis. Liquis è cù due eſſi
pòdere qìlitate s eſſi diſan: nulla alia in quaſitare
ſupante: et ſut. uij. q totidè moſtrât coloès. Prinùs
eſ citrin? alter rufus vel igne? qìl flos croce? terti:
purpure? qrt? cinerici? Litrin? apoli? è er citinili
mo t albo: q sigt hùiditate pberg. cù cho. rub. miſtã
q mutauit coloè t dedit citrinitateè claritate. Jgne
us apoli? è er rubeo z citrino. vii calidifimi mon-
strat ſaguîne vel cholericù. Purpure? apomt er ni
gerrimo et rubeo: vîn moſtrat ſanguis incensionè ſa
do. cù nig. app. opiquâte. Linerici? et albo è ngro
q. cho. nig. et pberg. diſantia alìs abudàtiam ſignificat.
Qutida credunt tîn eùde coloè eſſe viride? c. cinericiù
qò falſu eſt. Lalor ei facit viride: frigiditas cinericiù
coloè: qò palà ſit et eis q artificio fuerat exteriori?
in qb? viridis colo: er citrino ſit è ngro: q abo colo
res. c. citrin? et niger caloè ſut ſignificates; cinerici?
er albo è ngro frigiditateè ſignificantib? ecòtrario.
T Rephedimur b a qubſda nobis obicietib? ûre
permiſiſt coloè er citrino è ngro apoli: in quo ſi
mul diſatio cho. ru. è nig. ſignificat: z coloè apoli-
er rub. e alb. q diſantia ſiſt ſang. et pberg. Rndem
q. ipoſibile è duab? er cais ipos inueniri. Etli em
ueniàt ſang. et pble. i hùiditate: tìn repugnàt caloè
et l chol. rub. è nig. in ſicitate cùueniàt: tîn in caloè
repugnàt. hùiditas ant et ſicitas nulla hùit actionè
in coloèz vîne. vîn ſit vt ipoſibile ſit cù i vîna inueni
ri. Scdo q. ipoſibile è res iueniri è t nò iueniri inſi
mul ſicut res strarías. Rubo? vîne ûtutè ſignificat
digeſtioè: z app. opiqre ad aplemètui ſui. Albedo ei
cruditateè grosſitateè digeſtioès ablatòe: qò ipoſi
bile eſt inſimul ûiungi: nùli fîm vicinitatè: è t nò fîm cò
mitionè: ſicut qda medici dictit. Aliqui in corpe hùis
ditates adunàt crude de pberg. gne: qæ expellit natu
ra cù rubea vîna: miſtisq ilìl colo: in roſen muta.
CLitrinitas vîne subtilitate è lenitare fecis vide
tur ſignificare et natura incipiente decoquere. Migre
do nò vîne ſignificat grosſitudine humoz: et inceſio
nè corz pigritiam nature in coctionè ipso: quapro
pter nò comungitur in eodem.

CLsuperì determi navit aucto: de caloè naturali b dèter
minat de in naturali: è diuïdik b pars in duas. In piza enu
merat duos diuerſificates coloè vîe in natural. In ōcoq pfe

["Arinarum.", "Fo. clxiiiij.", "grat; cí in generatióe coloß in humoßb9 caliditas semp\nagat in materiá bûnda: q: hózes sunt húidí; videc q: semp\ngenerabit coloß nigrú z'nó vinde: z; ppter hoc querír per\nqúa vi caliditas agés in pumozes faciat coloß viride. Íte\ninftomacho tíc caliditas adurit ptéubtiléz denigrat: par\nté o' terrefre illius cholere nò pót adurre cí fit grosía re\nspectiue: z ita illa remanet sub ppzio coloß colino: z ita de\nitíu ouoq coloßb9 fit colo: viridis qí simpímíscenc. S5 qí\ncolo: magis inuealcit: z totc totú adurit z denigrat z fit coloß\ntiger: z ita p bác viavindis colo: ançedit nigrú. Ad argumé\nniger: z ita p bác viavindis colo: ançedit nigrú. Ad argumé

Arinarum.

Fo.ckrv.

lia vel ei sanguine. Et videc quæ plus cōmīſeaf ei melāchōlia: q; plegma et melācholia cōlicat in actiuis, ſ. in frigiditāte: plegma vo et fanguis in paſſiuis, ſ. in humiditate: t maiors: est cōuendiæ a pte actiua: q; a parte paſſiua: g; plegma plus pōt cōmīſeri ei melācholia q; ei sanguine. Et eutoz ponit in littera p[æ]cedi: q; colo: er cōmītio: p[æ]legmatis cujus melācholia: vt p[æ]co: colo: c[in]ericīt: c[ō]poſit: et albo et nigro: z n[ò] p[ò]nit colo: er c[om]tio: p[leg]ma e: melācholia: ergo plus p[ò]t cōmīſeri p[leg]ma ei melācholia q; ei sanguine. Etōra: habentium ſymbolum faciō: est tranſitus: ſed p[leg]ma immediate p[ò]t tranſire in ſanguinè z n[ò] in melāchōlii niſi mediate: g p[leg]ma plus p[ò]t p[mi]ſeri ei ſangui z ei melācholia. Et e[re] p[leg]ma currit ei ſanguine ad nu triendu: mēbra: vt in t[em]po: necessitatis cōuertaf in ſanguis ni[n]o: ſic vo: melācholia: imo ei ſit odioſa nature recludif in ſplene: g maiors cōuendiæ q; p[leg]ma ei ſanguine q; ei melācholia: g plus p[ò]t p[mi]ſeri ei ſanguine q; ei melāchōlia. Ad p[oc]diendu: q p[leg]ma plus cōmīſeaf ei melandōlia ad colo: adu: vi[n]a: ei c[ō]ciant in actiuis: q; ei ſanguine ei c[ō]ciant in paſſiuis: ei c[act]u: d[at] colo: p[affiu]e liquo: . Ad argumenta in ſu[n] diendu: q p[leg]ma plus cōuents ei ſanguine quatuor ad nutriendu: mēbra: vt tu obijac: t[n] quatuor ad colo: adu: vi[n]a: plus p[ò]t c[ō]binari p[leg]ma ei melācholia ei c[ō]cua[n]t in actiuis: z ſic loquif in luttira. [S]exto que ni[ſ]: vtr[em] coler[ia] p[le]pōſit c[ō]binarii avel ei ſanguine: videc q plus ei melācholia: q; c[om]tio: e[re]noveicinītans: ſed cholera et melācholia plus vicinatūr: z ambo et travenas etnem q ei cholera et ei ſanguine ei ſanguis fit intra et cholera extra: g cholera plus p[ò]t c[ō]binari ei melācholia q; ei ſanguine. Et e[re] c[ō]nuenit cholera ei melācholia c[ui]traq: fit odibilis nature: q ei ſanguine ei ſit amicus na: tans: g plus p[ò]t c[ō]binari cholera ei melācholia q; ei ſanguinè. In cōtraritæ e: auctor in littera illa: ponens quēda colo: vt colo: p[ur]pureu: c[ò]poſit et cholera et ſanguine, i, e niger: z rimo et rubeo: z n[ò] e[re] cholera et melācholia. Et e[re] cholera et ſanguis c[u]enit in actiuis q d[at] colo: et cholera et melācholia in paſſiuis et maiors est c[om]uendiæ in actiuis: g plus p[ò]t c[ō]binari cholera ei ſanguine q; ei melācholia, q[uo] c[eed]o lo quēdo de cōbinatione reſpectu colo: atio: vīne: z ſic loquif auctor in littera: z n[ò] loquedo de cōbinatione qualitati in ſe q: ſic p[eed]t p[ma] argumēta, z per h[ac]viffinitionè p[os]o ad ill. argumēta. [S]eptimo q[ri]ſ vtr[em] melācholia p[le]pōſit c[ō]binari ei p[leg]mate vel ei cholera. Et videc q plus cum p[leg]mate: q; melācholia ei p[leg]mate c[u]nent in actiuis vt in frigiditate: ei cholera vo et paſſiua, ſ. in ſicitate et ma: to: est c[ō]uendiæ a p[æ]tactu: q[ui]tati: p[affiu]a: cujus c[ō]bination fit rōne c[ō]uendiæ: g plus p[ò]t melācholia c[ō]binari ei p[leg]mate q; ei cholera. Et e[re] iſpe: p[on]it in illa illa colo: c[ō]poſit: et albo nigro, i, ex p[leg]mate et melācholia: vt ei n[eric]ius: z n[ò] p[ò]nit colo: c[ō]poſit: et cholera et melācholia immo dicit q cholera n[ò] p[ò]t c[ō]binari ei melācholia nec im c[om]tixione nec fm vicinatī: g melācholia plus p[ò]t c[ō]bina ri ei p[leg]mate q; ei cholera. Etōra habentium ſymbolum faciō: est tranſitus: g cholera immediate fit in melācholiæ z n[ò] p[leg]ma immediate in melācholiæ: c[ō]bination fit rōne c[ō]uendiæ: g melācholia plus p[ò]t c[ō]binari ei cholera q; cus p[leg]mate. Et e[re] melācholia et cholera maiors h[in]t cōuenden tiā: q: ambo ſunt extra: p[leg]ma y[ò] intra: q: currit cum fan guine. Et e[re] cholera et melācholia magis odiu[n]a natura q p[leg]ma; g magis c[ō]uendi ei cholera melācholia q; cum p[leg]mate; g pl[ò] p[ò]t c[ō]binari ei cholera q; ei p[leg]mate. Et ad p[oc]diendu: q loquedo de cōbinatione q[ui]tati ad colo: adu: vīne: ſic melācholia pl[ò] p[ò]t c[ō]binari ei p[leg]mate q; ei cholera: z ſic p[eed]t p[me] rōnes: t[n] loquedo de cōbinatione q[ui]tati in ſe ſic plus ei cholera: z h[oc] m[ò] p[eed]t v[il]ime rōnes: z auctor: ſite loquif de cōbinatione p[ó]paratione ad colo: vīne, i, p[er] c[ō]binatione h[om]i b[uo]z fit quid[à] colo: c[ò]poſitus reſpenſās equale diu[mi]n aliquo: h[ui]s ſic c[ō]bina toti. [T]illimo q[ri]ſ vtr[em] colo: es medij cōponan[]k er e[rt]emis. Et videc q n[ò]: q: ſicut miſt: ſit ex elemetis codē m[ò] qualitates ſe de ex p[alm]is qualitatibus z n[ò] er ſedis: ſed colo: es medij ſunt ſe de qualitates: g n[ò] ſiſt er: ex extremis: q z fi

militer ſunt qualitates ſe de: imo er p[mi]s. Et e[re] q er duob[us] cōtrarijs c[ō]ponik aliq[uo]p[o]tet q hoc ſit mediates actiō: ſ[us] actio debet q[ui]litatibus p[mi]s z n[ò] extremis q ſunt q[ui]litates ſe de: g medij colo: es n[ò] c[ō]ponun[]k er extremis: imo er p[alm]ie qualitatibus. In c[ō]trarijs est auctor in ſa: q er albo et nigro q ſunt colo: es extremi: c[ō]ponik citrin[]q colo: q e me dius, z hoc c[ò]cedo, g t[n] diſtinguendo: q dupler est c[à] colo: ris medij: quedā est p[ma] z efficiens z mediates colo: es medij z ſic p[me] q[ui]litates: z ſic p[eed]t p[me] rōne s: quedā vo est c[à] formali: z ſic extremi colo: es: vi n[ò]co q p[alm]ie qualitates effectue c[ō]ponunt colo: es medios: ſed colo: es extremis for[maliter] ip[s]os c[om]ponent: z hoc modo loquif in littera.

1 De colo: ib[us] c[ō]sumptione corporis et dissolutione memb[or]z significatib[us].

2 T[ina] c[ō]sumptione corporis significas est vnctuosa: z nebula in ſupſicie vīne appa: res: dissolutionem p[ò]t c[éd]it: g t[n] p[umit] z uobus modis diu[i]d[if]. Quedā em viſſo: lutione p[ing]uedinis ren[]i significat: q[da] c[ō]sumptione toti: corporis. Differētia caz tribus est modis. Si significas dissolutione p[ing]uedinis ren[]i: eſi fine feb[ri]. L[alo] em n[ò] est c[ordi] inſuct: neq: viſperus p[or]tus corpor: vt feb[res] efficiant. C[ō]sumptione significas toti: corporis: c[ó]tinuas g[us] feb[res]: q: calo: c[ordi] inſuct: z p[or]t c[or]p: diu[i]ſus: p[im]t: z ſanguinè caleſacit: z ſe b[res] facit. S[ed]s modus significas diſſolu[i] p[ing]uedi: ne in ren[ib]: liquo: est c[actus] z diſeſtus ſtrutè mem bo[]z dem[ò]ſtrās: q: n[ò]du[n] ad ca p[affi]o: p[uen]iit. Si significas c[ō]sumptione corporis liquo: est erudus z indi g[ef]tus: q m[è]bra defecta ſunt in decoctio: vīne p[er]ter p[affi]o: es: z incepta c[ō]sumptione ip[os]o. Z er t[ius] modus significas dissolutione p[ing]uedinis i re: n[ib]: vnctuosa eſt nebula in ſupſicie vīne apparen[]s ſubito cum c[or]p: e[cat] z fine m[ò]: I[lo] em ſociatè g[us] c[ui] vina intra c[or]p: t[à]tā: vt moſt: ſepata ab ca p[pter] breuitat[ie] vie inter renes z curſum vīne. Z vi[pi] Hippo. Quibus ſup[vi]nā p[ig]uedo (als nebula) ap[are]t ſubito: calo: ren[]i significat. Subita: q: inſi[mi]l apparet: n[ò] paulatim[]z rara. In ea q c[ō]sumptione corporis significat n[ò] apparet p[ing]uedi: niſi p[oft]e moſt: in vale aliq[u]adiu: q: ſociatè g[us] c[ui] vina in tra corporis t[à]tā vt diu vi[ri] p[os]it ſepari p[pter] l[og]in: q[ui]ritat[ie] vie q inter m[è]bra c[ō]sumpta eſt z curſum v[iri]. S[ed]a ſp[es] significas corporis c[ō]sumptione diu[i]d[if] tur i tria. Eſt em citrina ſubtilis q[ui] oleum ptinens albedin: nebulā h[ui]s vnctuosam. L[olo] em ei c[it]rius n[us] significat cruditat[ie] z gros[til]udinè feci. Antuo: ſitas nebule significat dissolutionem p[ing]uedinis in corpori c[ui] extraneo: z n[ò] forſtiffimo colo: e[re] hec ſp[es] facile curari p[ò]: ſi q[us] g[us] ſtudiō: vt t[es]taſt: liber ni[]r de feb[ri]: g. Eſt et alia ſp[es] citri[n]iffima: h[ui]s viſcolitat[ie] i alij[us] vnctuositat[ie] z liquo: q[ui] oleus: g g[us] nebulā q[ui] aranee telā: significās auq[em]atione p[affi]o: z abu d[ati]a calo: z p[ec]ſione c[ō]sumptiōs de illa h[ui]riditate q in m[è]b[oz] e raritate: z vicina eſt coagulatio. Qua p[ro]pter ilſe colo: e[mo]lectiō: z a ſanitate l[og]i[n]g[or]: z n[ò] t[n] p[pter] p[er]ſimiſtat[ie] mo: b: g g[us] p[er] ſotitudinè ca l[or]: q: calo for[ti]s in h[ui]riditate q in m[è]b[oz] e rarītate: nondi[mi] coſglutinatus eſt c[ui] carne: vel duris m[è]b[us] qe ſunt fundamenti corporis: vnde ſi ſalub[us] significatio ſupuen[]erit p[os]libile eſt ſanari: z vicina

Aber

est ei critis: si non: non, Tertia est q[ui] eruginosi est colo-
rum niun[em] incena: et pertin[es] viriditati: et cuiusplus
qualivide oleu habes nebul[us] acris horibilis atque
abominabilis odinis: que c[os]umptione mollii ligni
cat Carni: que conjugationi sunt vicine: et incipit
comini dure carnes: et oia medbia dura: vnde hec spes
cies est moletissima: et a spe l[og]inqua: atque morte si
ignificat, vnde Bal[] dirit. Sivnctuolas c[os]umptione
ne p[ing]uedinis significat: eruginosa virina monitrat
consumptione carniui omnii et durorui membrosi, Quap[opter] peior: et peftillentio: est eruginosa q[ui]n
vina:cti ambe iint p[es]ime: eruginosa tam[que] magis
morte significat vicina: vnctuosa a morte est remota:
li liquo: eruginofus eruginosam hypostafim habet
fit mori p[rop]inquio: et c[os]umptione membrosi duos
no[rum] significat ei calore igneo et incensivo,

In parte precedenti determinavit aucto: de virina inma-
turali representante odium humorui: h[ie]c de virine colo[re]s
prefentante virio colo[re]s significate c[os]umptione: et diuvidi in duas. In parte
ponit regul[ate] general[em] de virina significate c[os]umptione,
In f[eda] diuvidit, f[eda] ibi: Sed tamen primitus, et ita f[eda] in duas.
In prima ponit diudividit, in fecunda de diuidentibus agit, fecunda
ibid: Differentia co[sp]e tribus modis, et ita in duas. In
prima ponit differens inter virina significante c[os]umptione
torius corporis: et virina significante c[os]umptione renui. In
 fecunda prosequi de virina significante quatuor ad eius colo
re c[os]umptione toti corporis. f[eda] ibi: f[eda] corpori, significi
cas c[os]umptionem. H[ex]t]a p[ina] in tres f[im] tres differentias q[ui]
ponit intervania significate c[os]umptione renui: et virina
significante c[os]umptione toti corporis: quatuor p[ina] f[uma] fumus
tur ab abentia febris vel eiui p[es]entia. Secunda penes dis
geſtione et indigitione. Tertia penes citat appariatione reſo-
lutionis p[ing]uedinis in virina: vel penes tarda, fecunda ibi:
Secidus modus significans. Tertia ibi: Tertius modus ſi
ſignificat: et ita tertia in duas. In p[ima] determinat qualis
vina appareat in c[os]umptione renui. In fecunda qualis
appareat in c[os]umptione totius corporis fecunda ibi: In ea
que c[os]umptionem corporis significat. Prima in duas. In
p[ima] facit q[ui] dicti eſt. In f[eda] c[os]iformat aucto: itate
bip[po]. f[eda] ibi: Unde p[ippo]. T[ic]c]equif illa pars in qua p[ec]
tur de virina significante vel representante c[os]umptionem
totius corporis: et t[illa] in tres f[im] tres viras significates c[os]
ſumptione totius corporis: quatuor p[ina] virina representat
p[ina] p[es]ent: et ec]t: f[eda] fecunda: tertia tertia. f[eda] ibi: Et ita
et alia p[es]cies virina. Tertia ibi: Tertia q[ui] eruginosa, et ita
teria in duas. In p[ima] narrat; in fecunda aucto: itate Bal[]c[os]i-
mat. f[eda] ibi: Et Bal[] dirit, hec est diuilioſo et ſentetia lectio-
nis in generali.

In die grun[]duo in genere. Prim[i]m est de precedenti lectio
ne. Secidui de prefenti. De precedenti lectione primo que
ri: c[ui] plures ſint alie c[ob]inationes humorui admiu[n]tque f[er]
quare ponit tui ſer. J[he]t Egidius et Theophilus determina-
tes de colo[ri]bus virine ponunt, xx. colo[res]: J[he]t vo tantum
ſer. Prim[i] vitellin[i]m: ſcom citrinin[i]m: tertio glaucum: quarto
vermilioſum: quinto plibui[n]im: ſerio ſiclini[m]: quare videlicet
iſte diminutus c[ui] plures debet ponere colo[res] q[ui] illi: q[ui] ſi
fa cit tractatu[m] ſeparatum. J[he]t diuſiſus determinat de virina q[
ui]l: q[ui] plures debet ibi ponere colo[res] q[ui] illi: et p[ter] b[que]
ri: ſufficietia colo[re]. Ad prim[i] uti[que] diſedui q[ui] ille est ſenſibi-
lis artifer: vii] determinat illas obinationes virio q[ui] ſunt ma-
gis notabiles et magia variantes colo[re] virine: et p[ter] hoc
ponit itas ſer: et no plures. Ad ſcom diſedum q[ui] Egidius et
Theophilus determinat de colo[ri]b[us] no alignado co[sp]e c[as]
: et ita ponit plures. S[]s aucto: ite determinat de colo[ri]b[us] aſſi
gnado co[sp]e c[as]: vii] no ponit niſi ſilos colo[res] q[ui] h[at] c[as] nota
biles: p[ter] hoc no ponit miſi ſer p[edictos]. De ſufficietia di
co q[ui] ois colo[re]: virine aut ſigt d[ig]estione aut p[u]atione d[ige-

ſtio[s]. Si p[u]atione d[ig]estionis b[us] eſt dup[rit]: aut p[ter] frigid
ate m[ot]ificata: aut p[ter] indigitiones, ſe frigidatione m[ot]ificata:
b[us] eſt dup[rit]: q[ui] aut illa frigiditas facit m[ot]ificato
nem c[op]letate: et ſic habemus niun[em] colo[re]: aut incoptat: et ſic
eſt liu[i]dis: et ita Duos: aut significat p[riu]atione d[ig]estione
p[ter] indigitione: et ſic ſunt quattuor: colo[res]: albus; glau-
cus: lacteus: aropos: et ſiti colo[res] differunt ſin maiore in
dig[itione] et minor[em]. Si yo colo[re] virine ſignificat d[ig]estione
h[oc] eſt dup[rit]: aut d[ig]estione p[ec]tata: aut e[cer]cet: et p[ec]tata
triplicat: aut principi[d]ationis: et ſic ſunt duo palidus
vel subpallius: et d[ig]estione mediata: et ſic ſunt ſit ſub ſule
trim? et ſub ſufus: aut c[op]letata: et ſic duo citrin? et rufus. Si
vero colo[re] virine ſignificat d[ig]estione e[cer]cet: b[oc] oupiaci
ter: aut fine aduſtio[e] aut c[ui] aduſtione, ſi fine aduſtione ſi
ſunt quattuor: rubeus: ſub: rubeus: rubicidus: et ſubrubicis
dus: et d[iffer]ut iti q[u]tuo: colo[res] ſin it[é]ſione et remissione.
Si yo colo[re] virine ſignificat e[cer]cet d[ig]estione c[ui] aduſto
ne, et p[ter] calo[re] aduſtet: h[oc] eſt, trip[rit]: q[ui] aut incoptat: et
ſic ſunt duo: inopos: et k[ya]nos; aut mediata aduſtione ſic
eſt viridis: aut c[op]letata: et ſic niger: et ita habem? colo[res]:
q[ui] niger significat c[op]letata aduſtione: et p[ot] ſignificare p[le]
ta m[ot]ificatione et frigiditate p[ueniente]. Et nota fluidi at
cit Herardus ſupa loci illi: q[ui] o[ſi] et iti, xx. colo[res] p[rit]e ſola
cui reduci ad illos ſer colo[res] quos ponit y[aa]c il: ſa: q[ui] al
bis colo[res] ſignificat ſeu dat i[te]ſelligere o[ſis] colo[res] idigiti-
n[e] ſignificates: p[ citrin]i[m] ſignificates d[ig]estione q[ui] et iſtare
ductione inueniens ingoliſtus. Herardus p[af]ulius ſuum.

J[he]t qu[er]it quare in illa ſa enumerat glaucum colo[re]t no
no ſufum: et t[amen] p[ro]equerit de rufo et no n[on] de glauco; Et
ſolutoit eſt in hoc q[ui] glaucus ſumit p[ru] ſa. J[he]t d[ic]it ſi
q[ui] vitellin? et citrinus mediocres ſunt inter citrin[em] album
et ita citrin[i]m colo[re]m ponit p[mo]di et p[re]ſtremo: q[ui] p[ot]
hoc eſſe c[ui] c[id]o no poſit e[ſ] medii et e[ſ] extremi. Et ſolo pu
q[ui] et q[ui] d[ic]it q[ui] colo[re] m[edi]t e[ſ]t: iſe intelligit de c[itr]
no i[n]ſo: q[ui] yo d[ic]it q[ui] extremi de remuli: et b[oc] no eſt in
c[oe]niemens: sed q[ui] citrin[i]m i[n]ſum ſit medii: et q[ui] colo[re] re
miſuum ſit extremi citrin[i]m i[nſt]. J[he]t d[ic]it et illa ſa p[ru]ſus
et vermiliſus iter ruberi et citrin[i]m moderatur: c[ui] d[ic]e p[re]
rufus colo[re]m representat d[iti]o choler[em]: vermiliſus d[iti]o
ſanginis. Euidetur q[ui] male d[ic]at: q[ui] humor: magis calidus: magis
tingit virina: c[ui] ergo choler[em] ſit calidio: languine: mag[in]
get virina: ergo c[ui] vermiliſus ſit colo[re]: mag[is] tinc[et] q[ui]
rufus vermiliſus representat choler[em]: rube[re] no ſangin[em].
E[ot]rarii t[em] d[ic]it il[ra]: et p[ter] hoc q[ui] r[if] q[ui] iſto p[er] tingat
virina: vtrum choler[em] rubea vel ſanguis. Ad b[ic]diſci q[ui]lan
guis plus tingit virina q[ui] choler[em]: et ita vermiliſus: q[ui]cos
lo: magis tinc[et] representat languine t[em] non choleram rube[ra].
Et tu objic[ie]: choler[em] eſt calidio: languine: q[ui] q[ui] c[ic]
dui q[ui] colo[re]: no ſemp d[af]e virine röne p[re]lectio[s]: q[ui] ſic fine du
bio choler[em] mag[is] tigertet virina: q[ui] ſanguis c[ui] choler[em] ſit cali
dio: vt tu objic[ie]: i mo colo[re] q[ui] virine q[ui]q[ui] pyri comitiſiōs
et q[ui] ſanguis rubicidio[s]i: eſt q[ui] choler[em]: p[ter] b[em] o[mi]tatione
fanguinis c[ui] virina mag[is] tingit q[ui] per vià comitiſiōnem chole
re c[ui] virina: et q[ui] ſic loquif ibi. Tel d[ic]endiſi q[ui] tu b[ui] obſerſi
choler[em] et ſanguis eſſent in eade[m] quatitare. S[]s d[ic]endi q[ui] no
ſunt: i mo ſanguis i[tai] colo[re] plus abridat q[ui] choler[em]: vii]
röne ſue b[u]diitatis inſpilat viamn t[em] facit rubicundio[nem].
J[he]t p[es]enti, lectioe grun[]q[ui]tuo: prim[i]m eſt de ſitu but[ui]
capituli. Euidetur q[ui] male fituſe q[ui] c[ui] b[ie] determined be
coloe virine: et no d[ie]t[etis]: et iſtud capituli ſloquaf de c[ô]re
ti:s: vt de p[ing]uedine refoluta i[mi]n virina: videlicet q[ui] debet ſitu
ri in parte inferior: vii] determinat de c[ô]tetis no n[on]. Item
q[ri]k c[ui] multa ſint alia medbia a quib[us] p[o]ſit p[ing]uedo refol-
ui: alia a renibus: quare non facit m[é]tionem de refoluzione
p[ing]uedinis in virina ab alij[s] memb: s: ſicut a corde epate
z: ſicut facit m[é]tione de p[ing]uedine refoluta a renibus in
vina. J[he]t aucto: in parte ita ponit tantu[n] tres differentias
inter p[ing]uediné refolutam a renibus et a toto colo[re]: et
Aluicen, et al[ia] auctores ponu[n]t itas caſſe tres et c[ui]m alias
duas c[ui] itiſi. q[ui] p[ro] mai: p[ing]uedo apparet in c[os]umptione
renui: q[ui] in c[os]umptione totius c[os]poris. Alia differens eſt
q[ui] in consump[tion]e totius c[os]poris: corpus extenuat: et non

["Arinarum.", "Fo.ckrrvj.", "Et in cōsumptione renſi: quare videſc ille aucto: eſſe diminu\ntus cù nù ponat itas duas cauſas. Cad pumù iſtoz soluit\nus cù nù ponat itas duas

Ziber

in pamo: ibus facientem: unde moſt: extat: neque aliquid etiam facere facere: Cérina ſi talis moreret: et salubria signa ſequant: terminu[n] morbi cui apoſtemate ſub hye cùdijs ſuſpicamur. An Bal: vina lego tpe ſubtrilis et salubrib: ſequetibus ſignis: apoſtoma ſub hypothi[n] drijs eriturum ostedit. Si ſebis acuta et incenda ſit: poffimi quidè nunciat: q[ui] calo: em naturalè cui calo: ſebis caleſi: ſignificat: et incendi: et in ſupiora asſe dere corporis atq[ui] capitis: et dimitti loca coctioſis va cua caloſis naturalis. Sicut [hippo]. Qui ſebis ha bêr acutas: et vina faciit albam et clarà: ſignificat: turâ frenefim. Mòſtrauit [hippo], aſcentionè ſumi calidiffimi natum er luctamine vtriusq[ui] caloris ſ. ſe bis atq[ui] naturalis: q[ui] ſint in initio morbi: et poſta vina tincta appareat: p[pi]nq[ui] calo: naturali: atq[ui] in diecretica ſit vel fiat in nûcia ſuit: ſignificatio ſequat: laudabilis ſicut ſplêdo: faciet: leuitas anhelit? boni nitas virtutis: ſacilitas motus: paruitas ſitis: bonus ſomnus: ſanatur in ſirmus poſt longi tamen têpùs: q[ui] ſignificatur calo: extraneus defectus: et calo: em naturalis in ſuperiora corporis dimilisse aſcentionem et conſortare loci: coctionis: et naturâ excitatam in ſe cibus ſubtrilàiàdis: et viſsolutione ſumi cerebru[n] ascenclentis: queſque ſi in die apparet: cretica: crimin nunciat in die quarta futura. Si vina in cruditatè et ſubtriliatè veniat poſt die illa cretica: in qua illa bona signa appuerit: reciduitas ſignificat: morbi p[pi]tcr feces nature remanerèt: qua[n]s no[mi] ſubtriluit in ſui initio: et b[ec] nunciat timo[que]. Si remanet vina aliquàdiu in cruditate ſua: ſignificat naturâ in ſubftatia ſecum di milſſe coctionè inceptâ: neque p[pi]oteſtatè habere eis et p[pi]ugnàdi. Si in quarta die poſtea groſſa [hyp]otaſſis appareat: et eſt diuifa ſicut obi[mi] fractura: humores incenos et vſtos calo: igne ſignificat: et denunciat vicinitatè perditionis. Si nulla habet [hyp]otaſſim: ſed ſuperſicien[te] nebula rubea ſit et naturalis et hoc in die nuncia vel cretica: et laudabilè ſignificationem habeat: naturâ motam in ſubtriliandis ſecibus monſtrat. Cuius virtus ſi augmentetur et conſortetur: actio: eius in coctio[que] nebulose ſecis còpletur: et ſer viu idif et deponitur: feret: terreſtris in loci ſui ſeſcens dit: quod salutè morbi poſtendit.

De ſubtrili q[ui] poſtea ingroſſeſt in vafe.

Rina exer[ci]s ſubtrilis: et ſit groſſio: poſt q[ui] in vafe mozatur: ſignificat q[ui] natura quere inſeperit: et h[ui]no: es comſuſuerit: et ventoſitate humorum diſſoluuerit, quou[us] bonam partè ſubtriluit, p[pi]tcr velocitatè et leuitate motu[n] ſuon: ſi a coctio[que] duar[ui] partu[n] deſecerit, p[pi]tcr gravitati[que] ſe mouedi. ſuit a[ui]t he partes aquoſe et terreſtris nature: que in cruditate: et groſſudine ſua permanent: neque vila coctionè repererunt. Lum autem vina groſſa creat: pars acrea monectur et ſub ſubtilitate ſua: nec i loco: ſuo manet naturali: cui obuia ſuit groſſutudo humidiſtatis: vnde ſit cauſa turbidita: tis vina p[pi]oſter foru[trudinem motus ſui: et còturba tionem eius: ſicut videmus ventum mar[que] turbantè p[pi]oſter motus ſui foru[trudinem.

Superi[rum] determinavit aucto: de odo: e: ſapo: e; colo: re

vina: hic de liquore: et diuifid in duas. In prima determinat de liquore in ſe: abſoluto. In ſea per coporationem ad colo: re determináu quos liquor: c[ui] quo colo: re còueniat ibi: Quoniatquide de ſubſtânia vina còpleuimus. Prima in duas. In prima ouidit liquo: e in naturalè: et in naturalè. In ſecunda p[pi]equitur de med[ſ]ibus diuuidetibus, ſeda ibi: Bia turalis inter groſſum, et ita ſeca in duas. In prima p[pi]o ſequitur de liquore naturali. In ſecunda de naturali, ſe cùda: ibi: B[ato] naturalis i duo diuifid, et ita ſeca in duas. In prima diuident liquo: e no naturalè. In ſecunda p[pi]equis tur de med[ſ]ibus diuuidetibus, ſeda ibi: Aquoſus et ſubtilis eu ditatè, et ita ſeda in duas. In prima determinat de liquore aquoſo et ſubtilis. In ſecunda de liquore groſſo et turbidose cunda in fine p[pi]esentis lectionis: ibi: Erina groſſa naturam operari in coctione ſignificat. Prima in duas. In prima de determinat de ſignificatione vina aquoſe et ſubtilis. In ſecunda cùda aucto: itate Bal, còſormat, ſeda ibi. Unde Bal, vina in quit. Prima in duas. In prima ponit regulà generalè de ſi ſignificatione vina aquoſe et ſubtilis. In ſecunda determinat e[mi] ſignificatione put eſt c[ui] ſebæ vel fine ſebæ. ſecunda ibi: Si ſit fine ſebæ, et ita ſecunda in duas. In prima determinat ſignificatione vina aquoſe et ſubtilis p[pi]out apparet e[mi] ſebæ. In ſecunda p[pi]out apparet e[mi] ſebæ, ſeda ibi: ſi c[ui] ſebæbus. T[ic]e ſequi illa pars in qua còſormat aucto: itate Bal, et ita in duas. In prima diuident. In ſecunda de vuidetibus memb[is] agit. ſecunda ibi: ſubtilis exer[ci]t q[ui] p[pi]mens, et ita ſecunda in duas. In prima determinat de vina ſubtili aquoſa put e[mi] ſit remanet ſubtilis quid ſignificat. In ſecunda determinat de vina ſubtili exer[ci]t: poſtem in groſſata quid ſignificat, ſeda ibi: Erina exer[ci]s ſubtili q[ui] groſſio: p[pi]o: q[ui] Prima in duas. In prima determinat ſignificatione n[ui]m vina exer[ci]tis ſubtilis et remanètis ſubtilis: et p[pi]oc abſolute. In ſecunda determinat de ſignificatione q[ui] m[oi] vina per coporationè ad t[pa] mo: ibi, ſecunda ibi: et c[ui] ſi ſit in initio morbi. Prima in duas. In prima narraſt. In ſecunda còſormat, ſeda ibi. Unde Bal, vina lógo, et ita ſeda in duas ſin duas còfirmationes: quatu[rum] prima est Bal, ſecunda bipo, ſecunda ibi: S[ic]ut bipo, t[ic]e ſequitur illa pars in qua de terminat de ſignificatione vina exer[ci]tis ſubtilis et permanètis ſubtilis p[pi] coporationè ad t[po]: a[mi]b[us] et ita in duas. In prima determinat ſignificatione talis vina p[pi]out apparet ante die: c[reticam] et in die: cretica. In ſecunda determinat eius ſignificatione p[pi]ut apparet poſt die: cretica, ſecunda ibi: Si vina in ſubtilitatè et cruditatè, et ita ſi: cunda in duas. In prima determinat de q[ui] m[oi] vina p[pi]out ſignificat timo[rum] rem alii futuri. In ſecunda determinat de q[ui] m[oi] vina p[pi]ut ſignificat ſpeciem futuri boni vel ſalutis, ſeda ibi: incipit: Si nulla habeat [hyp]otaſſim. P[uma] in tres. In prima determinat de q[ui] m[oi] vina ſubtili p[pi]out ſignificat recidui[n]i eſtrudinis. In ſecunda p[pi]out ſignificat, p[pi]trationè virtutis: ibi: Si remanet vina aliquandiu. In terra p[pi]out ſigt perſidio: ne vicnam: ibi: Si in quarta die poſtea q[ui] Tunc ſequi illa pars in qua determinat ſignificatione vina exer[ci]tis ſubtilis: q[ui] poſtea ingroſſate: illa in duas. In prima proponit q[ui] intendit. In ſecunda declarat q[ui] p[pi]oſpotit. ſeda ibi: Et vi na groſſa ereat, hec eſt diuifio et ſi na lectionis in generali. Et hic primo dubitat q[ui] quibufda obiectòb[ui] literalityb[ui], et primo querif c[ui] diuident liquo: e in tria: in ſubtilis q[pi] ſub ſum et mediocrem: q[ui] poſtea dicit q[ui] vina ſue liquo: e ſubtilis qua[d]oq[ui] erit ſubtilis et poſtea ingroſſa: qua[d]oq[ui] ſubtilis et remanet ſubtilis: q[ui] ſimiliter q[ui] groſſus qua[d]oq[ui] erit: q[ui] poſt ea ſubtilatur q[ui] quare non undirit, ſimiliter liquo: eme me dioc[esis]. Vel q[ui] meli[que] vid[em] e[mi] bic oicere de mediocri: q[ui] medio c[ris] liquo: e medi[que] inter groſſus et ſubtilis: ſi maiò[que] euenètia med[ſi] c[ui] extremis q[ui] extremò[m] aduicu[n]: q[ui] liquo: e ſub tilis p[pi]oſte ingroſſari et ecuóerlo. Groſſus ſubtilari: multo magis et mediocris potent tranſire in groſſus vel in ſubtilis. Ad hoc cùdendis q[ui] liquo: e mediocris ſignificat foru[trudinem virtutis et obedientiá materie, vnde vina mediocris ſignificat còplementu[n] digestione, u[n] illud q[ui] eſt in còplemètuo no[mi] querif duierificari: q[ui] p[pi]ter hoc non diuident: ſed ſubtilis eſt in principio digestio: n[is] semper tendit ad còplementum et ita q[ui]ch[us]

Arinarum.

Fo. clxvii.

Et ita, quidem ingroffat: ut groffitudo fito apparere significat, digestione mediata, silt vina groſſa pōt poſt ea subtiliari: q; groſſa significat digestione mediata; subtilis vero poſt ea ſe quæ complet digestione: et ita subtilis liquo: et groſſus ſint incoperit ſin poſtunt iudidi et variari: et ſedere ad cōple mentis. [Ac argumenti diceri: q; veri est q; mediis plus cōuenit informati cum extremis q; extrema adiuicue, ve; rūtamen quātum ad ſuas cauſas, i. quātque ad colo: eſ signifi- cāre mutiſt digestione: et medi: plus cōueniunt extrema adiuicue q; mediis ut extremis. Et ſt eſ quid sup hoc q; in ſubit in ſla: q; vina subtilis et alba apparere in principia egri tudinis significat q; natura dimiſtitur alſcere ad partes ſu perioſes: ſi ergo dimiſt acſendere: gilla dimiſſus significat q; ſam natura alſcendit: ergo no: eſ principiis egritudinis et q; quo iam p[uius]a alſcendit. Et diceri: q; loquif ibi yſacere q; ch[onici]s in quib[us] principiis multi diſtat ab augmento: et h[uius] multa latitudine. Et diceri: q; loquif de dimiſsione reſpe ctu aſſenſionis future z no inchoate iam. Et diceri: q; loquif ſi p[ro] hoc q; c[um] q; dicit aucto: tate Sal. q; i lōgo modo vina ſemp manēs subtilis significat apſotema futurīn in hypothiſdris, videt q; porius ibi apparere debeat groſſa z no subtilis: q; decimum atteſtabat illi a quo deſandit: ſed p[er]uiſmodi apſotem matut plurimi ſumit ex p[er]uomum: groſſus ergo vina ſigni ſicbāmō apſotemata d[ur]a: eſſe groſſa z no subtilis. Et diceri: q; ſi tu bene: obſerues ſi aliquid de materia illius apſotam pati matis eliquareq c[ui] vina: ſed no ſic eſt: imo materia q; qua debet fieri b[om]o apſotema est groſſa: et ita oppilat meatus nec permittr aliquid de humo:ibus exire c[ui] vina p[er]tur stricturā meatuſt factam p[er]tillam illam materiam groſſam. Et ſt eſ vina materia e cruza et indigeta v[n]i aliquid de ea nos p[ot] aliquarī c[ui] vina: t[em]p[er] hoc in talib[us] apſotematib[us] appa- re vina subtilis: et h[uius] mo loquif in ſla. Et diceri: q; videt q; vina subtilis aliquatulī tincta apparenz in die cre- tica: vel in die nunciatia, vnde poſt die c[ret]icam enumerat nunciatuā: videt q; male: q; nunciatua p[re]cedent creticā: z non ecuóerſo. Et diceri: q; loquif de die nunciatua: q[ui] b[us] p[ot] ap parere poſt die creticā c[ap]erant p[re]cedentē. Item dicit poſt ea q[ui] talis vina appeali et die creticā: ſignificat crimin in die quæ. Et diceri: q; male dicat q; dies quarta eſ enſiā tina cretice: z no creticā nunciatuā. Et diceri: q; no loquif de quarta die que eſ enunciatua cretice, v[ic]re: ſed de quarta die ſequente crimin. i. de quarta die ſequente crimin facta in septima: vel in quarta zc.

[Secundo] qu[er]uitur principaliter q[ui] ſtoium p[uius]a detur vīne: vtrum colo: vel liquo: z videtur q[ui] colo: q; quia dicit Hippoera. In p[arma] particula ap[ho]ſiſ, vii] reſit natura ibi ducere opoſtet per cōueniētem regionē: z dicit Sal. ſupra: illi ap[ho]ſiſ: q[ui] medicus d[ur]a ſequi opationē nature. S[in] dicit Auicē: q[ui] medicus d[ur]a incipere a faci[lo]ibus: ergo t[em] natura, ſed facilius eſ dare colo: q; vina ſubam vt dicit Theopb[ilo] uſe: ergo p[uius]a erit i vina colo: q[ui] liquo: z q[ui] colo: ergo vina colo: q[ui] liquo: zoc no eſt nifi p[uius]a eſſet colo: in vina q[ui] liquo: ergo zc. In ſi[um] eſt Auicē, q[ui] dicit q[ui] prima digestiōs operatio in vina eſt effi cere ſubam. l. liquo: eſ: cauſa colo: em: ergo p[uius]a eſt in vina li colo: q[ui] colo: q[ui] colo: q[ui] colo: q; colo: Ad hoc diceri: q; liquo: p[ot] d[omi]nerat ſiue ſummi p[yn]a e[n]tia vina: i. p[ro] aquoſitate: z hoc modo de vina loquif p[bs] in de aſialibus: z hoc m[ō] fine dubio p[uius]a eſt in vina li colo: q[ui] colo: q[ui] colo: c[ap]siderat ſiue alinuſtē eſ diſpoſitio vina ſm itaſt differentias q[ui] ſunt ſubtilē groſſum z medio cre: z ſic liquo: z no eſt vina eſſentia vina: immo eſt accidēs t[em] qualitas. Et hoc modo loquif medie: vt iſe aucto: de liquos re: vnde diſunt quidā q[ui] loquědo de liquo: iſto vltimo m[ō] idest: p[ut] liquo: eſ accidēs: ſic diſunt q[ui] ſenſibiliter p[uius]a eſt colo: in vina q[ui] liquo: z hoc eſt q[ui] p[uius]a perciſip colo: q; eſ obiectum vīsus q[ui] liquo: z. Item minima pars cholere ſi miſceaf c[ui] vina tinget q[ui] colo: aſtabit vina ſenſibiliter z no: tabiſter: non t[em] c[ui] cauſabit ſenſibiliter: q[ui] aula pauca

partio cholere noſ inſiſabit vina ſenſibiliter: z hoc modo ſm ſenſium colo: p[us] eſ invina q[ui] liquo: ſenſibiliter t[em] ſim veru liquo: p[uius]a eſ q[ui] colo: cum colo: non fit ibi nifi per l[í] quo:em: vt vīſum eſ. Alii dicunt aliter t[em] idem redit: q[ui] colo: notabilis z ſenſibilis p[uius]a dat vina q[ui] liquo: notabi li: z h[uius] mo loquiſ Theopb[ilo]z: t[em] ficit ſenſibilis artiſex diceri: q[ui] facilis eſ dare colo: q; ſubam notabilē: veritamen li[que] notabilis z inſenſibilis p[ui]z eſt in vina q[ui] colo: nota bilis: z hoc modo soluit Herar. z per hoc patet solutio ad p[an]um argumentum: q[ui] Theopb[ilo]us vt dicti: eſt: loquiſ de colo: q[ui] liquo: e notabili c[ui] fit medie: q[ui] ſenſium ſenſum noſ tranſcendit, per hoc patet solutio ad ſecundum: q[ui] aucto: iſte loquiſ de colo: q[ui] liquo: e notabili. Ad argumentum q[ui] colo: objectur in cōtrarium per Auicē, quidic[ui]t q[ui] prima digestio nis operatio in vina eſ efficere subſtatiā. l. liquo: e, dicend[ui] q[ui] iſle loquiſ de liquo: p[ut] eſ vina ſubſtatiā vina: ideſt p[ut] d[ic]it aquoſitarē: z noſ loquimur, p[ut] eſ qualitas t[em] acidens. Et d[ic]it eſ Auicē: loquiſtur de generatio ſim verum: noſ vero de generatio ſim ſenſum. Ad ſecundum dicendum q[ui] verum eſ q[ui] liquo: p[ut] eſ aquoſitas eſ cauſa colo: s: z no inquātī eſ qualitas zc. [Z]ertio dato q[em] ſenſium colo: p[uius]a eſt in vina q[ui] liquo: c[ap]er vtrum faci]us ſit dare liquo:em: q[ui]a vt dictum eſt: colo: z no p[ot]eſt dari nifi per cōm[í]ctionem liquo: cum vina: ſed liquo: be no p[ot]eſt aort vina fine liquo: ergo facilius eſ dare colo: rem. In ſi[um] eſt Theopb[ilo]us in vina: ſuis d[ic]ens q[ui] faci: eſ dare colo: rem vina q[ui] liquo:em. Et d[ic]endum ad hoc vt dictum eſt ſuperius: q[ui] facilis eſ dare vina liquo:em notabilē q[ui] colo: rem vt tu ob. veruntamens facilis eſ tate colo: rem notabilē z ſenſiblem vina q[ui] liquo:em notab[ile]em: z hoc modo loquiſtur Theopb[ilo]us. [Quarto] qu[er]if vtrum plures il colo: q[ui] liquo:em, eſ t[em] ad min] tot ſint liquo:es quot colo: s: q[ui]a effectus non debet va riari nifi per cauſas ſiuas: ſed liquo: eſ cauſa colo: s: ſupra: ergo quot erunt liquo:es tot colo: z no plures: z qu[or] co liquo:es: tot liquo:es z non minores. L[ó]tra iſte aucto: z no p[ot]i nifi tres liquo:es: ponit autes multoplures colo:es. Ad hoc d[ic]endum q[ui] plures ſunt colo: q[ui] liquo:em. Vina cauſa eſ: q[ui]a facilis eſ t[ut] dare colo: rem notabilim q[ui] liquo:em: z illud q[ui] facilius eſ pluribus modi: p[ot] variari. Secunda cauſa eſ: q[ui]a colo: ſe tenet a parte form[em] magis a parte materie: z omniſ diſtinctio z diuerſitas a forma: in diſtinctio vero a materia. T[ertia] cauſa eſ: q[ui]a medicus cum ſit ſenſibilis udiſat de vina a parte colo: s: cum colo: ſit obiectum vīſus, vnde plus debet variari a parte colo ri: q[ui] liquo:em: z t[em] idea: plures ſunt colo: q[ui] liquo:em in vina. Ad argumentum in contrarium dicendum q[ui] l[í]cet liquo: eſ t[ut] cauſa colo: s: tamen q[ui] vina: us et idem l[í] quo: p[ot]eſt eſſe ſub diuerſis colo:ibus p[ro]tuer hoc plures ſunt colo: eſ Theodendum q[ui] lícet liquo: eſ t[ut] cauſa colo: s: tamen aliquando datur colo: fine liquo: e notabilis: z p[er]t hoc ſaltem quantum ad hoc: ſunt plures colo:es. [Quin]o t[em] qu[er]uitur vtrum ſubtilitas in vina cauſetur a calido vel a frigido. Et videt q[ui] non a frigido: q[ui]a nullu[m] faciens cō denſationēs partiri[que] facit ad ſubtilitatem: imo p[ot]i[que] ad groſſi ſtitudinem: ſed frigiditas adueniens in vina: m[od]it conſationem partium vina: ergo no: ſacit ſubri: itatem: imo po t[ius]us groſſitudinem. Item oppoſito: um oppoſiti ſunt effe c[us]: ſed caliditas eſ frigiditas ſunt oppoſita: ergo efficient effect: oppoſitos: h[uius] cauli eſ rareſacere z ſubtilare: q[ui] frig[io] di erit condensare z ingroſſare: ergo ſubtilitas in vina no[mi] cauſabitur a frigido. In contrarii eſt aucto: in ſla: q[ui] liquo: aq[u]oſus z ſubtilis ſignificat creditat[em]um: que cruſi d[ita]s ſit a frigido: ergo ſubtilitas in vina cauſabitur a frig[io]do. Et d[ic]endum q[ui] ſubtilitas in vina p[ot]eſt cauſari a ca lido: z ſimiliter a frigido. z tu objicēs: frigiditas condensat t[em] d[ic]end[ui] q[ui] verum eſ t[em] q[ui] eſ in corpore vina, vnde frigiditas adueniens liquo: eriſtentiſt in vina: cōdenſat: z ſic objicēs tu: ſed tamen frigiditas eriſtens in cauſa cauſante vina: m[od]it vt in epate: ſubtilit: q[ui]a frigiditas eriſtens in epa te caſit cruditatem in humo:ibus, vnde c[ar]bía remanent in digesta: ſue humo:es: qui indigesti non attrabuntur a re

5

Liber

nibus nec aliquant cum vina; et tunc vina erit subtilis: et hoc modo intelligit in Ira. Per hoc idem patet solutio ad fecundum argumentum. Item aucto: videc fibi contradicere hic et in parte precedenti; qvid dict p[ro]multitudo humo[us] est cauſa vina subtilis: superi9 vero dicit q[ui] multitudo cito rum in puerta est cauſa vine groſſe. Et solutio humus patet p[re]dicta: q[ui] multitudo p[ot]mihi dicere p[riu]atione o[n]ino di g[est]ionis: et hoc modo loquif ibi: qua[ia] multitudo cibo] est cauſa vina subtilis per omnimodam p[riu]ationem diſgestionis. Et iterum quedam multitudo p[riu]aſa completam digestio nem: et ſic loquitur ſuperius q[ui] multitudo cibo] in pueros vbi est iam digestio quaſi mediata e cauſa groſſe vina; et ſic n[ot] est co[tr]adiuctio. (Sertio querif ſup hoc q[ui] dicit in Ira. q[ui] vina subtilis poſtea p[ot] ingroſſari; videc q[ui] falſus dicat: q[ui] illud q[ui] ingroſſa[ut] autoc eſt, p[pter] appoſitionem corpo[ris] groſſi: aut p[pter] conſedationem partium adju[n]ic[em]: ſed vi[na] subtilis mieta[non] groſſa[pt]er appoſitionem corpo[ris] groſſi: qua[n]i nihi[bi] ap[pon]it. Isteri nec ingroſſa[pt]er co[d]enſationem partium: q[ui] tunc obtrineret mino: e[mi] loci q[ui] an[te]: q[ui] co[d]aſſum e[mi]: q[ui] n[ot] obtinet mino: e[mi] loci: vt p[er] ſenſui: ergo nullo movi[na] subtilis p[ot] ingroſſari. Et d[ic]eſsi q[ui] ingroſſa[ q[ui]q[ui] p[pter] deſationem parti: q[ui] tu obijci: e[mi] obtinet mino rem locum. Dico q[ui] venui e[mi]: ſt rem licet n[ov]idea[que] ſt m[em] ſenſus vnde d[ic]erit. Gerardus: q[ui] ſcut eſt de p[ultibus] q[ui] ſunt ſup[ia]gn[ez]: q[ui] ſunt actu calide: q[ui] ſunt clare: q[ui] q[ui] deponunt ab igne: e[n]t frigridanq[que] q[ui] ſunt groſſe et sp[ilie]: ſi[mi]r d[ic]rit ip[er] eſt de vina: q[ui] q[ui] vina mingif[que] a[n]i ſteri eſt: t[ui]c e[mi] subtilis, p[pter] caliditatem: ſed poſtea q[ui] ſeridet in vafe p[er]ceſum tempo ris in frigridatur et inſpittatur et ingroſſatur: et p[er] ita vi[na] vi[na] subtilis mieta[non] p[ot] ſteri groſſa. (Eſtimo ou bitatur ſup hoc q[ui] inuiat aucto: in Ira q[ui] vina subtilis et per manes subtilis et alba apperens ſignificat freneſim. Kótra freneſis ſit e[que] ep[och]erico humo[e] qui habet t[ing]ere vi[na]: e[que] apparebit vi[na] in freneſi t[ing]ata q[ui] non alba. Et vicindio q[ui] colerat q[ui] eſt in epate tingit vi[na]: ſed q[ui] ip[ha] cholera eſt in cerebro n[ot] tingit vi[na]: quare non aliquat cum vi[na] nec cum eadem permiscetur: ſed apparet tunc alba et subtilis: vt d[ic]it in littera.

De vina groſſa et eius diuſione. 1

Rina groſſa operari naturam in coctione
ſignificat: et miſcuitæ feces: in quibus ebub-
litionem ſeccrat. et turbiditatem: que duos
bus eſt modiſs. Et enim quedam groſſa et
turbida eriens: et in groſſitudine permanens et tur-
biditate. Et eriens groſſa et turbida: ſed clarifica-
tur poſtea. Que groſſa erit: et groſſa permanet:
ſignificat matimâ inter materiâ mo[d]bi et naturâ con-
turbatione: et in natura ſuperata eſt: qua[que] humo[es]
turbaut et com[ſ]euit et quâdam diſgestionem et sub-
t[ulationem] monſtrauit: et ſi non eſſer quedam du-
ricies et groſſitudo in materia mo[d]bi permanens: na
tura compleſſet actione ſua: et diuſiſſerit illâ materiâ:
et vnáquáq[que] partem in ſu[n]i locum miſſeret: et liquo[re]
clarificaſſet in corpore vel extra. Si ergo in ſua tur-
biditate et groſſitudinê ſua permaſerit: dicim[que] cre-
cam tranſicrit vel nunciam ſui: monſtrat n[ot] er actione
nature turbiditare ſuam eſſe: et ſi ne[]gno calo[re] huo[
res turbate: et chimos miſſente: in quibus turbidita
t[em] fecit et ebullitionem: ſi[que] calo[re] em eſtui ſoli fac-
revidem? et tozura (alibi co natura) vi[n]i. S[ui] ſi inſirm?
grauitare ſentit in capite: futurâ ſeb[em] demoſtrat.
Que ſi ſit poſt ſeb[em]n: nunciat dolo[em] capitis ſeſt
nantem (al[bi] vicinatem). ſed ip[ha] cephalæ in duo
diuſidik: aut p[re]cenuit crimin et nunciat eam futuram:
q[ui] c[ui] natura feces subſtrilli incipiat et humo[es] c[ui]
vina diſſoluat: et ip[ſis] humo[ri]b[que] fumi egrediuntur:

qui aſcedentes cerebri dolo[em] ibi faciunt. Tel ebub-
litione p[ung]ituo[rum] humo[et] et c[ui] igneo calo[re] et tur-
biditate ip[er]o[que]: et ſumis aſcedetib[que] cerebriſicuit
Bippo. in aphoſi. In ſebibus vinâ iumêtinam ba-
bentibus: dolo: capitis eſt p[er]ſens vel cito futurus,
vnde malum nunciat: niſi laudabilis ſignificatione ſe
quatur: ſicut t[inct]ura vina: et co[ctio] eius: claritas ſa
ci: bonitas anhelitus: leuitas motus: que nature ſi
guificant coctionem: et eius in mo[bum] p[re]qualitudin
nem. Si hec bona signa in die apparcant cretica: et
eius nunciat: intelligimus naturam debere conſoſta-
ri: b[ec]nuic[que] in tempore poſse feces subtiliari: ſed ſine
q[ui] ſint in die cretica: necq[ui] nunciat: intendimus n[ot] ea
poſse niſi per longa tempora conſoſtari. Et ſi vina
turbida ſit vel groſſa in habentibus dolo[em] capitis
er humo[ibus] groſſis: ſignificat diſſolutione mo[d]bi
c[ui] n[un]ia vina. (Carina eri[es] groſſa et poſt[que] eri[es]
rit in vafe clarificatur: naturâ compleſſe coctionem
fecis ſignificat: et subtiliſſa e[m]: necq[ui] remanſſi[n] niſi
vt diuſiſſa: et vnaqueq[ui] p[ars] in locum ſu[n]i naturalis
ter ponatur. Festinauit aſt vina e[re] anteq[ui] c[ople]
uerit natura ſuam actionem in ea. Qucum c[um] ererit
c Extra: potuere nature, e[que] vnam quáq[ui] partem inui-
cem ſeuinere p[ot]ter virtutem naturalis calo[ris] qua[
habuere. Haturâ c[ui] perſeſtus intubtiliaut et vi
g[est]it: deinde vnaqueq[ui] p[ars] ſu[n]i, loci naturali p[er]
ti: et p[ars] a[crea] ſurſu af[ſced]it: et d[oc]ſum terreſtris
vnde liquo[que] remanct: clarus et mundificatus. Unde
intelligimus: q[ui] vina in corpore: remanſſiſſet per pa-
num tempus: partes eius anteq[ui] exſiſent diuiderent
tur. (Ade: Bal, Groſſa vina que poſt[que] e[rit] clarifi-
catur: ſignificat naturam p[re]eualere in co[n]e[ctu] e[ſed]
cibus subtiliandis: et in diatione ſui: et n[ot] niſi p[ar]ni
in ea remanſſiſſe: vt partes diuiderentur ſu[n]e: marine
it poſt[que] e[rit] exſas: velociter clarificatur: q[ui]m vi[na]
num tépus ſit: materia clarifica[te], ſignificat nature
actionem eſſe ad c[opl]ementum vicinio[em]. Temp[or]
ris e[mi] longinquitas partem aeream habere aliquid
veniunt: groſſitudinê, v[n]i nature neceſſariu[n]t logu
t[em] p[er]anteq[ui] in partes ſuas extra diuſiſſa.

Superi9 determina[i]uit aucto: de liquore subtili: b[ie]c de groſſo. Et diuſiſſik in duas. In prima determinat ſignificatione vina ſue liquo[ris] groſſe. In ſeda c[ó]parat liquores adju[n]icem: ibi in fine p[re]ſentis lectionis: P[alam] q[ui] vina prima in duas. In prima ponit regulam general[em] de ſignificatione liquo[ris] groſſe. In ſeda subſubſu[i]dit liquo[re] groſſus ibi: Qui duob[que] eſt modiſs. Et ita ſeda in duas. In prima determinat ſignificatione vina q[ui] e[rit] groſſa et permanet groſſa. In ſeda de terminat ſignificatione vina groſſe q[ui] e[rit] groſſa et poſtea in vafe clarifica[te]. ſeda ibi. Ende vina eriens groſſa et poſt[que] prima in duas. In prima determinat de vina groſſa permanente groſſa q[ui] cauſa[que] calo[re] fo[d]i naturali. In ſeda de terminat ſignificatione in bo[rum] vina cauſate a fo[d]i calo[re] in naturali: ibi: Si in ſua turbiditate. Et ita in duas. In prima de clarat. In ſeda aucto[rate] B[ippo], confirmat. ſeda ibi: Si et B[ippo], in apbo. T[uc]que ſi illa p[ars] in qua determinat ſignificatione vina ſue liquo[ris] q[ui] e[rit] groſſa: et poſtea in vafe clarifica[te]. Et ita in duas. In prima facit q[ui] dictu[em] e[rit].

["Arinarum.", "Fo. cl.rrviiij.", "secunda aucto:itate Bal. confirmat. Sc. ab: ibi: Unde Bal. groſſa vina. Hæc est diuſio: et ſinia lectionis in generali. Clic dicuitur de groſſicæ vina: et quænque: et pro: quod: et colo: de beate apparere in corpore tèrperato: verum groſſus vel ſubtilis. Et videlicet groſſus: quia dicti ſuper: et liqui: ſubtilis apparere in vina: ppter debilitatem virtutis nò po tentis permiscere humo: est vina: ergo per loci ab oppo ſitis groſſus apparere ppter forſtudinæ virtutis potentiis permiscere humo: est vina: fed ſoitis virt? est in corpore temperato: quia dicti Bal. et ſoitudo ſtutus ſequi tèpès ramentum: ergo groſſus apparere vina: debet eſſe in corpore tèpès rato. Item groſſus liquo: vt dictis: eſt: apparare ppter forſtè comitiòmum: quia cor:pus temperatum nutriſ: et puriſto mo nutrimento, vnde in ipso fit ſoſtiffima segregatiua: ſe gregans puri: ab impuro: et impuri: aliquens cu: vina: et p: miſcens in ex:pellendo: ergo in corpore tèrperato d5 eſſe li quo: groſſus. In h:ium eſt auct: in peſterna lectio: dices: et in corpore temperato vbi eſt ſoitudo ſtutus potentiis ſe gregare z transfittere partes ad loca: p:ia: eſt ibi: me diocris in vina: q:do cœcedi cu: y:iac. C:eld p:imi argume: ti in contrarium: dico: liquo: cor:pus tèsperati vptote li quo: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt: vina: et p:ro: mediocriis pòt còparari ad ſubtili: q: significat impotès tem natura: et hoc modo eſt groſſus: vel pòt comparari ad groſſus qui significat natura potentiè comiſcere humo: es nò t:ni segregare: et hoc modo eſt quasi ſubtilis respectu illi: q:ideo eſt mediocriis: q: significat natura potenti: m facere comiutione: t: turbulenti: z legregare partes t: transfitte re ad loca: p:ia: et p:pter hoc e: non eſt

Ziber

innaturali faciente ebullitionem in humoibus et eleuâte su
muâ q. petes cerebri ibi inducit doloë; et talis dolo: e signi
mali; et sic ob.tu. et sic ptz solutio ad illa.

T. Palam ergo est q. vina eriens grossa si clarifis
catur melio: est q. que nunc clarificatur: necq ad cla
tudinem moueſt. Groſſa emi eriens et clarificens:
ſignificat q. natura ſuam actione compleucrit; et nò
remanet níli vt partes diuiderat; et in ſuï vnàquaç lo
cum naturalem maniſt. Que non clarſcit: ſignificat
naturam incepſſe operari: quia humores turbuit;
t ventolitatem cox dissoluit: nòdum tamen coctio/
nem compleuit: nec appropinquauit: feces enim
non subtiliauit: vnde extra diuidere non potuit: que
ti cí bmôi ſit: melio: est q. ſubtilis erit: et poſtea
groſſeſcit: ſicut ſubtilis eriens et poſtq. crierit: groſſe/
ſcit: melio: est q. que ſubtilis erit: et poſt permanens
in ſubtilitate ſua: et claritate. Subtilis enim eriens
et poſt groſſeens: ſignificat naturam nondù coriſſe
neq feces digeſſile: tamè appropinquauit: t moue
re feces incepit: atq. eas turbare voluit anteq. vina
corpus ericrit. Que ſubtilis erit: et in ſua ſubtilitate
atq. claritate permanit: nihil incepſſe naturam et
mouſſe oſtedit. Unde Bal. vîne extra coctione quat
tuo: ſunt. Ana est groſſima ſt crudíſima: ſic que
erit clara: et permanet in cruſtate ſua. Secunda eſt
minus cruda atq. groſſa: ſicut eriens clara: et poſtq.
erit groſſeens: marîme ſi colò: eius ſit igneus. Lo
lo: em igneus ſignificat virtutem caloris naturalis
t mediocritatem coctionis. T. ertia eſt minus crus
da atq. groſſa q. fecunda: et plus cocta: ſicut eriens
groſſa: et ymanes in turbiditate et groſſitate ſua: ma
time ſi fit tincta. Quarta extra ceteras ad còplemé
tum coctionis appropinuar: ſicut vina eriens groſs
ſa: et clareſcens poſtq. ereat: marine invicivo tépoze
Et ſi quidam dicant: quare vinæ cœnientem groſſam
t poſtq. quieuerit clareſcentem diſiſt: eſſe contra co
ctione: cí Bal. cæ ppünquæ eſſe fecit perfecte coctio
n:icens non remanere níli vnàquaç partem de
uidere: et singularis in locum ſuum mittere: Rndem?
q. diſiſt: non remanere níli ptes ſuas diuidere: ſigni
ſicaſt minoizationem actionis complède. Non ergo
ſignificatio eius ad coctionem ſuit perfecta: quia nò
suo tépoze naturali apparuit: ſicut cí vina de copto
re erit: nec eſt ſignificatio minoationis perfecta in
actione ſua complenda.

T Superi determinavit aucto: de liquo: ſubtili et groſs
ſo: dicó cóparat ſignificationes bmôi liquo: adinuicem. Et oí
uiditur in duas. In prima comparat bmôi liquo: quatuí ad
ſignificatione. Scöa quatuí ad erit: ibi: De vina q. mu-
tatur poſtq. in vinali. Prima in duas. In prima cóparat
bmôi ſignificationes liquo: adinuicem. In fecunda docet re-
ducere omnes differentias liquo: ad trumembre diuisione
ibi: Orine tripliciter diuidentur. Prima in duas. In prima
cóparat ſignificationes bmôi liquo: adinuicem et abſolute
In fecunda comparat bmôi ſignificationes ad tempora mo-
bi in fine preſentis lectionis: ibi. Ob Bal. plenius oſtedit.
Prima in duas. In prima cóparat bmôi liquo: adinuicem
In fecunda cófirmat: ibi: Unde Bal. vîne contra coctione
Prima in duas. In prima cóparat vinam groſſam ad sub-
tilem. In fecunda groſſam ad ſubtilem: et ſubtilem ad ſub-
tilem: ibi: Que tì cí bmôi ſit melio. Prima in duas. In pa-
tin. cóparat groſſam vinam ad ſubtilem. In fecunda cauſam

aſſignat, fecunda ibi: Groſſa emi eriens. T. ſequeſt para
in qua cóparat groſſam ad ſubtiliem: et ſubtili ad ſubtilè: et
illa in duas. In prima facit qò dicti eſt. In fecunda cauſam
aſſignat. ſeda ibi: Subtilis emi eriens. T. ſequeſt illa par-
pars in qua confirmat: tilla in duas. In prima facit qò dicti eſt
In ſeda mouet obiectione: ibi: Et ſi quidà dict. et ſita ſeda
in duas. In prima mouet illa obiectione. In fecunda ſoluit
ibi. Rndemus qò diſiſt. Hec est diuſio in ſiha lectionis in
generali.

T. lic queruntur duo in genere. Primis eſt de precedenti
lectione. Secundis eſt de prefenti. De precedi lectione qnque
de toinatione turbatione vel turbulentia vîne: et de toma-
tione vîne queruntur quatuor. Primis eſt utri tomatio
caufeſ in vîna a calido vel a frigido. Et videq. q. a calido et
non a frigido: quia tomatio ſit in vîna ppter defectis calo-
riis naturalis et ſpirituïs decifoz: cí vîna. ppter defectis ob-
co cauſatı ab exhalatio: illoz: vnde qui calo: naturalis et ſpi-
ritus decifci cí vîna exhalanf ab vîna: qui debent regere
partes vîne: tunc ſatim vîna tornaſ: cí ergo caliditas fa-
ciat ad exhalationem t moueat ab interio: ad exterius: frig-
ditas vero coeúerſo còmouèdo a circiferentia ad centrù
vnde calo: natural: et ſpiis conferuat in vîna et coadiuatus
to: nò ſnatat ad exhalatione eoz: ſicut facit caliditas: videtur
q. tomatio in vîna cauſaſ a calido et nò a frigido. Jre in vnà
na extra corporus eſt calo: debilis decifoo: ſed frigiditas cons-
feruat calo: debilè in liquoibus: caliditas vero deſtruit.
vîn videtis sensibiliter q. vîna debilæ. I. paucì calo: tempe
tia melius conferuantur in byeme q. in eſtate: limo in eſtate
citùtime peſoanſk: q. ſi erit q. vîna q. frigiditas retardabit
toatione: caliditas vero accelerabit eä: q. tomatio in vîna
caufaſ a calido et non a frigido. Kontra: calo: debilis conſor-
ta q. a calo: exterio: ibi patet in plantis vbi eſt calo debilis
que melius degunt et vegetant in eſtate q. in byeme: et con-
uerbo eſt de calo: foſtii. vnde calo: digeſtui in byeme q. foz-
tio: eſt q. in planta minoſa: in eſtate: q. foſtificat in byeme.
vnde Hippo. apbo. Letres byeme et vere calidifimi ſunt
natura: cí ergo in vîna extra corporus ſit calo: debilis coſo-
tabif a calo: exterio: et nò deſtrue: limo poſtq. deſtrue: et
minozàbif a frigido: ſed tomatio in vîna nò ſit níſi: ppter
minoatione calo: et ſpirituïi in vîna et eo: exhalationem:
ergo cí calo: exterio: non mino: et eos: limo potius conſo-
tet: q. frigiditas: videq. tomatio cauſaſ a frigiditate et nò
calitate. Item ſimile cóferuat ſuì ſimile: cótarium vero
corripit: ergo cí tomatio nò ſat níſi ppter exhalatione qp-
rituï et destructione: caliditas nò corripit vinam: limo potius
frigiditas cí cótraric: calo: natural: et ſpiribus: ergo to-
natio cauſaſ a frigido et nò a calido. Jyura hoc quero qre in
eſtate maius: ſit co: ruptio in humoibus: e: in vere fil: q. in
byeme. vnì plures febres putride ſunt in eſtate q. in byeme
totù coeúerſo eſt de vîna q. citi: et pluries tornaſ in byeme
q. in eſtate. Ad primis dicèdi: q. tomatio qnque cauſaſ in
vîna a principio intrinſeco: qnque ab extrinſeco. A principio
intrinſeco oupliciter. aut ppter obſebum calo: deſeum cí
vîna et paucitati: ſpirituï q. cito exhalanſ: aut ppter moſbi
vt. ppter aliquid de materia mo: emiffium cí vîna vt pto-
pter ſanie ibi permiſtra q. cauſat tomationem in vîna. A pin
cipio vero extrinſeco cauſaſ vel a calido refoluente caloem
t ſpirituï in vîna: aut a frigiditate calo: naturale: et ſpiri
tus in vîna moriſcante. Unde dico q. quandoq. cauſat
toatio in vîna a calido: qnque a frigido: vnde dict: auſiæ.
in libro: ſuo de anima: q. ſpùs ſunt luct: vel ſpiciem lucis ba-
bentes. vnde per ſui preſentiam in vîna facite liquoem da-
rum et peruſum. Item calo: naturalis et ſpirituï decif cum
vîna regunt partes vîne: per ſui ergo preſentiam ſunt cau-
sa claritatis in vîna et peruietatia: ſicut ergo per ſui preſen-
tiam ſunt cauſa claritatis et peruietatia: ita per ſui abſentia
ſunt cauſa turbiditatis et tomationis: q. quia calo: et ſpiri-
tio in vîna eſtiteres quandoq. poſtul abſeſe ppter caliditate
exbalantem eos: quandoq. vero ppter frigiditate eos mo-
tificantem: ppter boc dico q. tomatio in vîna potest cauſari
a calido et a frigido. Ad primum argumentum dico q. ve-
rum eſt q. caliditas exterio: facit ad exhalationem calois

["Armarum.", "Focixir.", "naturalis et spirituïs in vina: 2 ita per confequens ad toma-\nnationis frigiditas vero non facit ad exhalationem bmot: 3 ita\nnec ad tomaatione: veri: eit ita via. Sed dico et frigiditas fa\nat ad tomaatione vina non exhalando: fed mo:ticado calo\nrem naturalem et spiritus: 4 cui hoc motificat: 5 est excellens\n3t paucu frigiditas pot mo:ticare calo: naturalis et spibus\nin vina cum bmot: 6 sint debiles. Item cui vina fit rara paus-\nta frigiditas ibi superueniens pot cito penetrare illud co:\npus rari: et calo: naturalis ibi exiftentium et spiritus cito mo:\ntificare: vt patet de rebitibus in cauernis terre accùbërib?\nq: 4 cibebant compositione raram cito corrupmunt et ledunt\ntur a frigido, simliter est invana. Per hoc patet ad fecundi\nq licet frigiditas cesseret calo: debilis ab exhalatione: 7\nn: 8 feratu a corruptiœ et motificatione: 9 imo cito mo:ticat\nAd aliud argumenti pum: in contrarium dico et veri: est\nq calo: debilis confor:atur a calo: exterio: fi sint ad idem\nodinati illi duo calo:es: vt patet in plantis. fed fi ordinens\nad diuera: no opot:et. vnde calo: eftatis no: confor:atur calo:\nrem digerentem in homine: 10 imo potius minozat et retrabit\nipm a sua operatione: 11 hoc eft quia no: odinaf: ad idem: 12\nq calo: têpois flue calo: exterio: no: odinaf: ad digerend: nu\ntrimet: 13 imo ad digerend: materiâ mo:bi. vnde dicit li:po.\npo. ip:apb:on: et calo: mo:bos abscuti: 14 hoc eft: 15 trabit\nmateriâ mo:bi a centro ad cirferentia diuicido: 16 digerê\ndo e: a: fed calo: interio: odinens odinaf: ad digerendi nu-\ntrimentum. 17 ppter hoc i:iti duo calo:es no: confo:ortat se\nad iuicê: 18 imo vn: 19 destruit alii: ci: odinaf: ad duerios fines\nfis: eft a parte vine: quia calo: exterio: superueniens calo:\nin vina exiftenti 20 regenti partes vine: trabit ipm ad certe:\nrio: 21 tita facit ei: ad alerani: 22 ppter hoc calo: exer:caufare\npôt tomaatione in vina: 23 ci: no: odinê: ad digerêds i:\npartes vine: 24 segrengand: fiut odinab: calo: naturalis\nvine. Per hoc patet solutio ad aliud argumenti: 25 quia veri:\net 26 fimile cölerat suli: file: 27 ci: odinaf: ad eunde: fi: 28\nvii: calo: exterio: 29 interio: no: odinaf: ad eude: fi: 30 imo\nad duerios ppter hoc vnus defruit alium: vnde caliditas\ncaufat tomaatione in vina: exhalando: 31 frigiditas ci: fit vin:\n32 mo:ni:ficado. 33 Ad questione: dicendi et corruptione: humo-\nrum intra corpus requiret ebullitio et perturbatio: 34 quia vt\ndicit pilaretus: calidii: eft facile mobile: frigidis difficile mo\neble: 35 ppter hoc in eftate ci: in vere vi: eft calo: maios: fit ebul\nlitio 36 et p:que:que:quequequequequequequeque

iber

prenalere et digestiole materiæ mobi et potitionem illius ma-
terie mobi cii vina tranfinitisie. Si vero mobi et potitionem illius ma-
terie mobi cii vina tranfinitisie. Si vero mobi et potitionem illius ma-
terie mobi tantum abundat in corporæ quæ redundat ad vinæra-
tionæ fum multitudinis: unde significatur talis totnatio-
tune fieri vihnthomatis. Per hoc patet solutio ad argume-
ta. ¶ Ad p[rimi]o dico q[ui] verum est et totnatio significat des-
fectus spirituari, ut caloizæ: sed hoc pot est eſt simpliciter p[pter]
moſtificationem: et talis fine dubio est mala: vel defectum
quatuor ad tempus: et talis nò est valde mala: quia poſtea po-
test redire per igne. Eel dicendum q[ui] totnatio significat des-
fectus spirituari dupliciter aut per comparationem ad fas-
num: et hoc est malum: vel per comparationem ad agrum:
vel p[pter]o eliquationem materie mobi factam cum vini
na totnantè vinam: et ſi ſic ante apparuerint signa diges-
tionis materie mobi talis defectus spirituari in vinæ nò est
malus vt declaratum est: imo bonus. Per hoc patet ſol-
tio ad fecundum q[ui] licet coloratio vinæ fit bona: non ſi
totnatio p[ter]o hoc mala: quia potest fieri p[ter]o eliquationis
nem materie mobi vt dicti est. Eel dicendum q[ui] coloratio
vinæ non est boni ſemper: imo quandoque malu: quia signi-
ficat incenſionem materie in humoibus v[est]. Per hoc idè pa-
tet solutio ad aliiud in contrarium.

¶ De p[re]ſentiæ lectione quodcurrunt quatuor. Et p[ra]p[roque
vina fit meliò: vtrum subtilis vel groſſa: videtur q[ui] subtilis
meliò: fit: quia illa vina meliò: est quæ tranſit in termini
meliolem: fed dicit aucto: et illa q[ui] vina illa que tranſa
a groſſie ad subtilitatem tranſit ad terminum meliòem
q[ui] illa que tranſa a subtilitate ad groſſiemi: ergo subtilis
melio: est et groſſa. Etem illa vinæ deterio: est quæ signifi-
cat maximam turpationem nature: fed groſſa est h[mo]t: vt
dicite in ſla: subtilis vero nò: ergo subtilis meiò: est et groſſa
In contrarium est aucto: in littera precedenti dic[es]: q[ui] v[næ
na subtilis significat naturam non potestim incipitoperari ſi
p[ra] deocentionem materie mobi: fed illa vinæ quæ significat
naturam incepſiſe operari ſup[ra] materiæ mobi: est meliò:
q[ui] illa que significat naturæ nò potètè incopoare operatione
ſup[ra] materiæ mobi: ergo groſſa meliò: est et subtilis. Ad
hoc dicend[em] q[ui] quedam de ſubtilitas in vinæ cauſata p[ra]
indig[ationis]: et talis est p[es]ſuma in vinæ: q[ui] significat natu-
ram nò potestem operari ſup[ra] materiæ mobi: et de talis p[er]
cedit vtilimù argumetum. Et iteri ſubtilitas cauſata in vi:
na per vià digeſtioris: q[ui] ſequi groſſam: et talis idè est q[ui] cla-
ritas t[em]ediocritas: et talis meliò: est et groſſicis: q[ui] signi-
ficat naturæ còpleuiffe cœctione in humoibus et clarificasse
vinæ tráinittèdò partes graues inferius: leues vero ſup[er]
ius; et tunc aquoſitas ſue liquo[que] remanet clarus: et de tali
p[eed]it p[ime] rationes. Per hoc patet solutio ad p[rimi]um
argumenti: q[ui] tu objeſis de ſubtilitate cauſata per vià dige-
tionis: et talis fine dubio tranſit in termini meliòem q[ui]
groſſa: fed t[em] loquèdo de ſubtilitate cauſata per viam indi-
gestionis nò est veru: imo talis ſubtilitas est p[es]ſuma. Ad ſe
condund patet solutio: q[ui] verum est et ſubtilitas cauſata p[ra]
viam digeſtionis meliò: est et groſſa, v[næ] vico q[ui] mate-
ria mobi est in coſde: vina significans turpatione humoui
materie meliò: est et significans quiete: et ponit Auicé, ex[es]
plum de rege: q[ui] ſi rer ſit in caſtro fine dubio meliò: est q[ui]
quietus in caſtro q[ui] turbatus: attin[que] ſi hoſtes ſint ante caſtrùi
melius est et q[ui] ſit in turbatior[em] q[ui] in quietae. Similiter est a p[re]
ſta q[ui] vina groſſa significat turpatione t[em] naturæ potètem
comouere operari ſup[ra] materiæ mobi: h[ui]s ſi eſt ibi ſubtilis
vinæ significaret naturæ nò potètè facere còmotione t[em] p[ra]
turbatione in humoibus. ¶ Secundo queritur vtrù meſ
liò: ſit vinæ vniformis ſicut ex[eri]ns ſubtilis t[em] permanens
subtilis q[ui] vinæ diffomis: quia vniformis significat humo-
res temperatos eſſe in corporæ vt dicti in principio precede-
tis lectionis: diffomis vero significat humores interperas
tos eſſe in corporæ ergo vniformis meliò: est. Etem dicet in
ferus q[ui] h[ui]s p[ro]botaſis l[aud]abilis perſueret in eodem statu
v[est] ab statum egritudinis boni significat. Si vero diuerſi

ſicet malu: ergo ſimiliter liquo[que] vniformis bonu[er]t signis
in vinæ: diſſomis v[em] malu. In [trari]o est aucto: in littera
dicem: q[ui] ſi liquo[que] exeriſis ſubtilis permaneat ſemper ſubtilis malu est: ſi vero poſtea ingroſſetur bonum. Etemer di
ſi q[ui] ſi exeat groſſa t[em] permaneat groſſa malu est: ſi vero
clarificetur bonum eſt: t[em] reddit cauſas in littera. Pietetæ
dicite in littera: q[ui] vinæ exeriſes ſubtilis t[em] permanens ſubtilis
significat naturam non potestem operari in deoctione ſe
cum: fed illa vinæ que significat potentiæ nature operani
tem ſup[ra] materiæ mobi: meliò: est et q[ui] vinæ significans
naturam omnino impotentiæ: ergo vinæ diffomis est me
liò q[ui] vniformis. Ad hoc dicendum q[ui] ſup[ra] de loco diſpo
eri liquo[que] qui significat còplementum digestionis: talis vi[næ]
ſo[mi]zis meliò: est et diſſomis: et de tali loquitur in p[re]cedi-
ti lectione in principio: ſed loqu[uo]de liquo[que] ſubtilis groſſo
ſo qui significat digestionem incompletam: tales meliones
ſunt diſſomæ q[ui] vniformis: et hoc est quia significant oige
ſtionem incòpletam: unde liquo[que] ſubtilis ſi permaneat ſub-
tilis significat impotentiæ nature: ſi vero ingroſſetur ſic
significat impotentiæ nature incoano[ntè]. Etemer groſſa ſi
significat naturam incepſiſe operari: ſi vero permaneat groſſa
ſemp[ur] significat nature impotentiæ: q[ui] significat q[ui] natura
potuit incipere digestione t[em] no d[omi]ne: h[ui]s poſtea clarifice
significat natura operari còpletà digestione. Et p[er] p[at]ept
solutio ad p[rimum] argumentum: quia aucto: in preceden
ti lectione loquitur de liquo[que] mediocri: tu vero objeſis de
liquo[que] ſubtilis t[em] groſſo. Ad fecundum patet solutio: t[em]o
ci]o loquendo de hypofaſi naturalis t[em] mediocri: illa meliò: est
v[est] uniformis q[ui] diſſomis: ſed tamen de in naturali non eſt ver
rum: ſimiliter t[em] e[ſe] liquo[que]. Per hoc patet solutio eſdem
queſtionis que ſolet fieri: quia diſſomitas ſimul t[em] ſemel vt
ci]o b[ico]ſo in vinæ eſt malu: diſſomitas vero ſuccediuſa eſt ma
lum: vt quando vinæ comutatate a groſſio in ſubtilitate t[em]
eccuóerſo. Et solutio p[ub]ſu est: q[ui] diſſomitas ſimul t[em] ſemel
in vinæ vt cibolo[que] significat impotentiæ nature: unde v[næ
minim]us significat diuſarum materiær[em] in corporæ: t[em] natu
ram potentem ſup[ra] vinæ materiæ digerendo: impotentiè ve
ro ſup[ra] alteræ: ſed diſſomitas ſuccediuſa est bona: q[ui]
signi
ſicat fortitudine virtutis potentiæ incohoare còplegere
ditione ſup[ra] materiæ mobi. ¶ T[ertio] q[ui]r[em] vtrùt[em] v[est]
ne a ſubtilitate in groſſicis ſit meliò: q[ui] tranſitus ecuóerſo.
fæ a groſſa in ſubtilitatem: q[ui] videt q[ui] ſe tranſitus a
ſubtilitate in groſſicem tranſit in termini meliòem: q[ui] ſub
tilitas significat impotentiæ nature: groſſicis vero poten
tiam: ergo eſt meliò. Etem ille tranſitus eſt meliò qui ſequi
operationem digestione: ſed tranſitus a ſubtilitate in ſub-
ci]o[mi]zis eſt h[mo]t: quæ p[eed]it ingroſſando s[ic]ut p[eed]it vige
ſtio ſco de respectu p[ime]: ergo eſt meliò. In ſui est aucto
in ſi a[duc]ens q[ui] tranſitus a groſſica in ſubtilitate eſt meliò
qui significat materiæ compere digestione: q[ui] tranſitus
a ſubtilitate in groſſicis qui significat naturæ tantificado in
choante digestione t[em] no q[od]cendo. ¶ Ad p[rimi]um argumen
tum in còtrarium patet solutio per p[re]dicta: quia tu objeſis
de ſubtilitate cauſata per vià indigentionis: et talis fine duſo
b[io] est p[eo]t: ſed ſubtilitas cauſata perviam digestionis eſt
meliò. Ad fecundi] dićendum q[ui] d[up]let eſt digeſtio. Queda[
ſup[ra] iuatiu[n]i: vt p[er]ſa nutrimetù: et talis p[eed]it groſſan
do. Queda[ p[er]ſa nocitiu[n]i vt p[er]ſa materiæ mobi: et talis p[
]cedit q[ui]b[us] ſubtiliádo q[ui]b[us] ingroſſando: t[em] tu ob. de illa dige-
fione que ſit p[er]ſa nutrimentum. ¶ Quarto q[ui]rítur p[er]ſa
hoc q[od] d[icit] q[ui] vinæ clarificatur in vinale p[ter] tráinſilio
nem partium terrearum in p[und]iſi: aerearum vero ad ſupe
rius: ergo ſimiliter c[ui]s talis tráinſilio partium fiat in vinæ
to[nata]: videtur q[ui] to[nata] debet eſſe clara. Et dicendum q[
]diuſerimode tráinitturk parties b[inc]i t[em] inde: quia in vinæ
to[nata] licet ſit tráinſilio partium ad loca. p[pa]n: t[em] h[mo]t
partes non reguntur a caloſe naturali nec a p[er]ſtibus: t[em]a
cum p[er]ſpiritus n[ò] erit clara: h[ui]s in vinæ groſſa p[rimo] q[ui] poſtea
clarificata partes v[næ] reguntur a caloſe t[em] p[er]ſpiribus t[em] po
p[er] p[er]bo fit clara. ¶ Postea q[ui]r[em] p[er]ſup[ra] hoc q[od] d[icit] q[ui]
na groſſa t[em] turbida significat digestionem completam c[ui]s ſu

Arinarum.

Fol. clxxx.

perius dicerit ἐρ significat incompletam. Et dicendum ἐρ
βια cicit ἐρ significat completam. vicinam cōplemēto: qūn
vero dicit fuperius ἐρ incōpletam: ipse loquik ibi respectu
clarificat polita. Tēre queritur fup hoc qūd dicit ἐρ exiēs
clara est groſſissima: quomodo pōt eſse clara et groſſissima.
Et solutio puius eſt: quia dicit ἐρ groſſissima eſt cauſaliter:
quia talis significat materiam eſſe groſſam: et omnino di-
gestiōn repugnantem: ynde cui ſua cauſa fit groſſa: niſi eli
quatur de iua materia cui ſua: et ppter hoc eſt clara ſoſma
liter: tamen cauſaliter eſt groſſa: et nō dicit ἐρ fit groſſissima
quia significat materiam groſſam eliquatam cum ſiua: q;
fine dubio imposible eſt ipſam eſſe claram tunc.

Chnod Bal, pleni? ostedit cui dicit. Significatio
actiōs ſi occulta lit: et nō apta: cufit significatio vine
subtiliter creuntis et poſt in vafe groſſecentis: et vi-
ne ignee subtilis: et ſimiliter citriniſtīme, omnes eim
inſiſte deblitare coctiōis significant: et moſbi eſſe
in initio. Et ſi significationes appareat: et pmancāt: et
ad pfectione nō veniāt: cufit vine turbide creuntis
et turbide manētis: marie ſi tincta lit: et vīne lencēs
vel albe: et nebulue rubee: et hypostalis rubee: od ap-
parent in digestionibus imperſcere: in mediocritate
ſunt coctiōis: et i augmēto moſbi. Et ſi significationes
apparente pſecte: ſed nō tamen in ſuo naturali tēs
pore. i. intra corpora antecrā creat vina: ſicut groſſe
creuntis: et cum in vafe fit clareſcentis: coctio appo-
pinquat pefectioni: et moſbus in vltimitate eſt ſui
augmenti: et non niſi declinatio tantum ſupereſt ſibi
Et ſi significationes in tempore ſuo apparuerint: ſu-
cut invīna que clareſcent antonis corpus ctererit: ligni-
ficat complementum coctionis: et declinationem
moſbi: et cum inceſſipe minoari. Tempus vero
declinationis eſt et quo significationes in ſuo appa-
rant tempore naturali vſa: ad ablationem z mundi
ficationem moſbi perfecte in toto coporte. Chal,
vina inquit tripliciter diuidentur. Et eim vina cocta
que salutem significat: eſt et peſſuma que morem
significat: eſt cruda in coctione defecta: que groſſi-
tudinem fecum deſignat: et defectionem digestionem,
Locta vina in declinatōe egrozu: fanozuum vīne
affimilatūr: cufit vina ignea: in liquore et colo: me-
dia. Que extra bane eſt in subtilitate vel groſſitudi-
ne: cruditatem: et defectione coctionis videtur signi-
ficare. et ſi extremitas eius ſit in subtilitate: et ignea
in colo: significat er laudabiliori pte naturā opatā
in fecu: coctione. Eirtus eim tincture vīne et bonitas
colōvis vtrac: bona ſunt ſigna. Claritas vero vīne
te eius subtilitas moſbum adhuc eſſe crudum signifi-
cat. Unde Bal: quedam eſt vina que moſbi crudī
et nō coctu: significat: cufit ignea: et subtilis: et q alba
habet hypostalim: et ſupenſam: et ſubtilem: ſed tamē
neq lenis neq: mollis eſt.

Chque vina significat longitudinem moſbi.

Rina que in fundo pertinet rubo: si cí
subtilitate ſua alba ſit et aquosa: ablatio-
nem coctiōis demonſtrat cum longinqui-
tate: et moſbi pellimitate. Si poſtea lauda
biles apparant significationes: cufit groſſitudo vi-
ne: et tinctura: ſperari potest ſalus: ſed tamē poſt lon
gum tempus: et cum maioribus moleſtatiōbus. Si
aſt mutek: et groſſitudine de subtilitate ſine tinctura

et remanet albedo et cruſtās: moſtrat turbiditatem
et groſſitudinem ſuam non eſſe et acr actionem: ſed
de extraneo et igne calo: q; natura non miſſet hu-
moſes: nec turbidos facit niſi antea tingat liquo: es
et significat mediocritatem coctiōis. Unde vina groſ-
ſa ſi ſit tincta: virtutē caloris naturalis deſignat: ma-
time ſi ſit ignea.

Chde vīnis perditionē significantibus.

Rina pellima que perditionem significat: eſt quadruplā. Quedam eim perditionem absolute poſtendit: ſicut que niſgram habet hypostalim: et liquo: em alterius colo-riς q; niſri stra hypostalim in nigredine. Queda: pitionem debiliorem p[ri]o: ſicut que hypostalim ba-bens niſram: ſed natantem. Quedam debilio: eſt ſe cunda q nebulā habet in superficie niſram. Quarta perditione: certa: nec: ſtariā: cufit vina nigra: et hypostalis niſra: et marine granola: quia feces granc: ſe ſemp deſignat perditione: marime ſi ſint nigre.

ChSuperius coparavit aucto: significationes liquo: ad adjuice. In parte iſta coparat significationes liquo: ad tēpo: mo:bi: et diuident in quattuor. In prima determinat de vina apparēte in principio mo:bi. In ſeda de vina apparēte in augmēto: i:bi: Et ſi significationes apparente: et permaneāt. In tertia de vina apparēte in flatu: i:bi: Et ſi significationes appareat p[fecte]: In quarta de vina apparēte in declinatio ne: i:bi: Et ſi significationes t[é]po:re ſuo apparuerint. Et iſta quarta in duas. In prima determinat de vina apparēte in declinatione. In ſeda docet cognoscerē tēpus declinationis i:bi: Tēpus vo de declinationis. T[ue]c ſequif ſecunda pars p[ri]ncipalis p[ri]ibus lectionis: in qua docet reducere o[es] differen- tiās liquo: ad trimēbi: diuſionē: q; p[ri]c incipit: Trine tri- p[li]citer diuidentur. Et illa in duas. In prima diuident. In ſe cunda de meb[us] diuidentibus agit: i:bi: Locta ſano: vina. Et iſta fecunda in tres. In prima determinat de vina signi- fiſicate coctione p[fecta]t de digestionē. In ſeda de vina signi- fiſcate idigestionē: i:bi: Que extra bane eſt et. In tertia de vīna signi- fiſicate perditionem: i:bi: Trina pellima q p[ditionē]. ſeda iſta: diuident in duas. In prima determinat de vina signi- fiſicate cruditatem et indigestionē: t hoc in g[na]li. ſe do in ſpeciali magis: i:bi: S[]t neq lenis neq: mo:bi. P[ra]ma in duas. In prima determinat de vina signi- fiſicate cruditatem et hoc in g[na]li. ſe do confirmat aucto:itate Bal, i:bi: Unde Bal: quedam eſt vina. Hec eſt diuſio: et ſi nā lectionis in generali.

Ch[ic]c primo dubitāc de tēpo:ib: mo:bi: c[ui]s de ipſis faciat aucto: mētionē in iſa determinādo eo: vina: Et primo q; ritur de principio mo:bi q[ui]d fit ſue q[ui]d appelle: p[ri]ncipium mo:bi: et videſt φ p[ri]ncipium mo:bi ſit illud inſans indui- viſible a quo fit motus a ſanitate in egritudinem: q[ui]t tunc b[] incipit eſſe eger q[ui]n deſinit eſſe fan: q[ui]b hoc eſt in illo inſanti induiſubiſtili a quo fit motus a ſanitate in egritudinem: g[ui]llud inſans induiſubiſible erit p[ri]ncipii mo:bi. E[tra]c: c[ō]ſideratio medicinalis ſenſum n[ō] transſe: d[it] vi: l[al]y: ſed illud in ſtās induiſubiſible n[ō] p[ō]: cognoſci a medico: ergo n[ō] eſt p[ri]ncipium mo:bi. Ad hoc diſtinguo cufit diſtinguit Conſtā, in pantegni. et Bal. in de crifi: φ vno modo eſt p[ri]ncipii egris- tudinis illud inſans induiſubiſible in quo arripte egrito pa- tientem: et tale non eſt de consideratione media: cum ſit imperceptibile vt tu ob. Alio: d[ic]af p[ri]ncipii mo:bi. I. ſpacii trui: d[er]ſi: et tale fil[ri] non eſt de ſideratione medi: quia vi: ueriſica: in mo:biis acutis et ch[ron]icis. Z[ert]ui eſt p[ri]ncipii egritudinis illud q[ui]d eſt vn[ui] de quattuor: t[é]po:ibus mo:bi: et tale eſt de ſideratione medi: et de tali d[ic]it Bal. φ p[ri]ncipii egritudinis eſt iſta bo: in qua p[ar]tīes primo ſentit ſen- fibiiter egritudinē: t ceſſat ab operibus conſuetis et confu- lit medici. Ch[ec]undo querik vtrui p[ri]ncipii egritudinis

5 iiii.

Ziber

poſſit cognosci. Et videc quónsua iſi cognosciſt: aut cogno
ſaſ p ſigna diſgestionis aut indigſtions: ſed no pōt cogno
ſi per signa diſgestionis vel indigſtions: q: dicit Auicé, φ
principium egritudinis eſt illud pētus in quo nec apparent
signa diſgestionis nec indigſtions: ergo principium egritu
dinis non potest cognosci. In cōtrariis est ialla in ſa pōnti,
qui determinat quæsita vina apparet in principio egritudini.
Metetera aucto: iſte videc ſodiere Auicé, q: aucto: iſte
dicit ibi: φ vina eriens ſubtilis poſtea ingroſſeſens appa-
ret in principio mo:bi: t: dicit ſuperius φ vina eriens ſubtili
ſus poſtea ingroſſeſens ſignificat diſgestioné; q: ſignificat na
turæ incipſet operari in decotoſe feci: ſed dicit Auicé, φ
in principio mo:bi nec apparét signa diſgestiōs: nec indigſtio:
s: ſim Auicé, talis vana no pōt apparere in principio mo:
bi: iſte t: dicit φ i:mo apparet. ☞ Ad p[ui]m[ui] ſto[rum] dico φ
p[ui]n[ci]pium egritudinis potest cognosci: t: dico φ cognosci
per hoc φ in principio nec apparent signa diſgestionis nec
indigſtioni, Et tu ob, φ in principio non apparent signa
diſgestionis nec indigſtions: vt dicit Auicé, dico φ verum
eſt per poſitioné: ſed tamen ſunt ibi per p[ri]uationem: vnde
licet signa diſgestionis vel indigſitionis no ſint mo: p[ui]
pi: p poſitioné: t: ſunt per p[ri]uationé. Et tu obicis φ i:mo
φ in principio mo:bi apparent signa diſgestionis apparent ſm po-
tione: q: costat φ in p[ri]ncipio mo:bi signa diſgestionis nec ap-
parent: ergo de necessitate signa indigſtionis: t: per illa hab
beabit cognoki mo:bi. Item costat φ in p[ri]ncipio mo:bi
materia omnino eſt indigeta: ergo signa indigſtionis ap-
parent z p illa cognosceſt principium. Item signa diſgeſtio-
nis apparent in p[ri]ncipio mo:bi: q: aucto: dicit in ſa φ in p[ri]
ncipio mo:bi apparent vina ſubtilis: poſtea groſſeſſa:
t: talis ſignificat diſgestioné vt dicit aucto: ſuperius: g: relin
qui: φ signa indigſtionis et diſgestionis etna per poſitioné
apparent in p[ri]ncipio mo:bi: t: per illa poterit p[ri]ncipi: φ
sogno. Et dicendis ad hoc φ oupler eſt indigettio. Queda: enim
eſt que ſet er pugna natura contra mo:bi: t: materia mo:bi
p[ri]uulet mo:bi: t: remanet indigeta: q: natura succubit et
no p[ri]t materiá mo:bi dicerere: t: talis niſi: apparet in p[ri]
cipio mo:bi: i:mo p[or]t apparere in augmento: qua in p[ri]ncipio
ponendum natura p[ugna]t contra materiámorbi: t: de
tali loquitur Auicé: quando dicit φ in p[ri]ncipio nec apparè-
signa diſgestionis nec indigſtionis. Eſt iterum alia indi-
sgetio que no ſit er pugna natura extra mo:bi: t: materia appa-
ret in p[ri]ncipio mo:bi: qua in p[ri]ncipio mo:bi natura nodi:
inſurgit contra mo:bi vel cotra materiá mo:bi: i:mo eſt qui
ſopita: et per talem indigſtioné per p[ri]uationé p[or]t cogno-
si principium egritudinis: t: de talib o: tu: non de prima, et
p[er]t hoc dicit Bal: in fine de creticis diebus optimi vbi,
dicit em φ mo:bi aliq[ui] venit fine crīſt: t: hoc qui: materia mo:
bi tата abundat in corpora φ antec[ip] d[ur]inguat natura cōtra
illam: e[ri]ctinguitur calo: naturalis in corde]t pater in aposto-
mate cordis. Et tu ob, φ etia signa diſgestionis apparent in
p[ri]ncipio mo:bi: q: dicit aucto: littera: φ in p[ri]ncipio appa-
ret vina ſubtilis: poſtea groſſeſens: t: talis vt dicit luperi
ſignificat diſgestionem: t: Auicé, dicit φ in p[ri]ncipio nec
apparent signa diſgestionis nec indigſtionis. Dicendum φ
quando aucto: dicit in ſa ſuperius φ vina ſubtilis poſtea
groſſeſens ſignificat diſgestionem: ipſe intelligit de occulta
vnde verum eſt φ ſignificat diſgestioné occultam: vt pater in
littera preſenti: ſed q[ui] Auicé, dicit: φ in p[ri]ncipio nec appa-
smaneſt: t: de manifeſtis intelligit Auicé, q: ſic no: eſt cotra
dicto. Per hoc patet ſolurio ad cōmune argumètū q[ui] do for-
ſer ibi fieri ad p[and]ium φ ibi in p[ri]ncipio apparent signa
diſgestionis vel indigſtionis: qua ſi agens ap[pr]oximetur
patienti imposſible eſt non agere: ergo cum materia mo:bi
ſi ſit in corpora natura de necessitate inducet in materiam
illam diſgestionem vel indigitionē, natura dico tunc ſuccis-
bante materia mo:bi: vīból d[omi]nte, Ad hoc dico φ verum eſt fi
natura non ſit ſopita: vel ſi calo: non ſubito e[ri]ctinguar, v[n]
tu ob: de diſgestione facta per p[ug]nam t: non de indigſtio-
nis facta, p[er]tectinſtioniem factam a materia mo:bi: fine in
ſultu aliquo p[re]cedente. ☞ Tertio dato φ principium mo:

bi poſſit cognoſi: queritur per quid habeat cognoſi: vtrum
per accidentia mo:bi vel per ſenſibilem leſionem operatio-
num conſueta[rum]: videtur φ non poſſit cognoſi: per accu-
dentia mo:bi: qua dicit Bal, φ nondum eſt febres quando
apparent accidentia: vt ſitis vel dolo: capitæ: ergo eſt p[ui]nci-
pium mo:bi ſit mo:bus: no poterit cognoſi per accidentia
mo:bi. Item omne accidens poſterius eſt ſubſcito: ergo ac
cidens ſequitur mo:bi: t: non antecedit: t: fi non antecedit
dit non dabit cognosſere mo:bus: ergo accidentia non d[ui]
bunt cognitione: p[ri]ncipii mo:bi. In cōtrariis eſtippo, in
p[no]ſticis dicens: φ tunc eſt principium mo:bi d[ui]p[io,
træ: fi hoc eſſet verum tam ſequeret φ in eadem egritu-
nu: non principium eſt: diuerſum: qua multi ſunt qui c[ui] habet
febres ſunt mo:bi: t: languidi t: ſtatim ceſſant ab opera-
tionibus conſuétur: quidam p[er]ſunt qui p[er]bated eadem ſe-
bzes t: t[ui]n ſunt ſoſtes: t: non ita cito ceſſant ab opera-
tionibus c[os]ſucti: g: t[ui]s. ☞ Soluto: ad p[ui]m[ui] ſto[rum] dico φ
principium mo:bi cognoſtur per accidentia mo:bi: ſed ac
cidentia ſunt triplicis generis: queda: antecedentia mo:bi:
quidam concomitata: quedam ſubſequentia: dico φ
principium mo:bi cognoſtur per accidentia p[on]comitata:
via: vt p[le]ureatis cognoſtur per dolo:em lateris p[on]gutii:
per pulsum ſerrim: per difficultatem anbels[ut]que omnia
co[mi]tatur p[le]ureſim: t: non cognoſtur principium mo:bi
bi p[er] accideta: co[mi]tata: nec p[er] c[os]equëtia. Per hoc p[os]fo
lutio ad p[ui]m[ui] argumentum: per Bal, φ de ſiti et doloe capi-
ti: φ e: ncedet mo:bus: ſed ſic ut mo:bi: antecedit: ita p[or]
ſunt concomitari: t: quando concomitatur tunc bant cogni-
tionem p[ri]ncipii: Ad ſecundum d[ic]endum φ verum eſt φ ac
cidens mo:bi poſterius eſt mo:bi quantum ad cauſam mo:
bi, verbigaria, de vomiti ſemper antecedit titillatio labi:
inſeritis et tunc vomitus ſubſequitur: t: tamen vomitus
actuaſt cognoſi habet per titillationem: t: hoc eſt: qua la-
bium inſerius colligantiam habet cum o[mi] floamáci quan-
tum ad pelliculam interioſem in quo o[mi] cōtinetur materia
ſue cauſa vomitus: t: tamen antecedet vomitum, Et tu ob,
φ accidens eſt poſterius ſubſceto: ergo no cognoſtur ſubſc-
lectum per accidens, Ad hoc dico φ dupler eſt poſterius: ſi
licet natura et tempore: vnde licet accidens mo:bi ſit poſteri
natura φ mo:bi: tamen tempore: eſt ſimul cum mo:bi: vt
patet de pede impreſſo in puluere: qua licet illa impreſſo
ſit poſterio: natura φ pes: tamen ſimul eſt tempore c[ui] pede
militiſter dico φ licet accidens mo:bi ſit poſterius natura:
tamen ſimul eſt tempore cum mo:bi: vt patet de ſiti et doloe
capitis: per que quidem cognoſtur mo:bus: qua licet ſint
poſterio: natura φ mo:bus ſicut febres: t[ui]n ſimul ſunt tem-
po: cum febte. Per hoc patet ſolurio ad argumentum in
contrarium: qua D[ippo], in p[no]ſticis: quando ipſe: c[ui]
tunc eſt p[ri]ncipium egritudinis: quando patiens incipit o[mi]
lere t: ipſe intelligit de accidentibus concomitatiibus mo:
bum. ☞ Ad aliuq[ui] d[ic] poſtea queris: vtris p[ri]ncipii egritu-
dinis habeat cognoſi per ſenſibilem leſionem operatio-
nu: dico cum Bal, φ sic: t: conceo argomenta hoc p[ro]bano
tia. Ad illud q[ui] do. in contrarii: φ fi hoc eſſet verum iam ſe
queretur inconueniens: ſcilicet φ principium in eadem egri
tudine eſſet diuerſum in diuerſis. D[ico] φ non: q[ui] p[ri]nci-
pium p[ri]priæ eſt illud tempus in quo patiens p[ri]mo: ſentit
ſenſibiliter egritudinem t: cogitur vi: mo:bi: c[ess]are ab o[mi]
ribus conſuétur, vnde licet ille qui eſt ſoſt: habens ſeſtim
non ita ceſſet: tamen cogitur vi: mo:bi: licet diſferat: vel
ſaltem in mente ſua cogitat φ loquitur cum medico t[ui]s.

Arinarum.

Fo.ckrrxj.

Et quarto queritur: verum augmentum differet a statu. Et videtur q: non quia augmentu est preerestentis magnis etudinis additamentum: fed in statu est additametum finomatomat: p[ro]auiozus accidentium preerestentibus finthos matibus: q: dictat Bal. q: status est neqo: h[ar]ari in qua oia accidetia vitrimanf: ergo videb q: augmentu non differet a statu: nec eocuerlo. In contrarii est yaac in littera: ponens vinas differeres in augmèto mobi: z in statu: vt pt: in lite ra: quod eocedo. Et dico q: status est differit. Ad argumenti in contrarii dico q: veri est q: vtrobicis lez tam in augmèto q: in statu est additamentu: p[ro]auioz accidenti: sed th: doc est differenter: quia in augmento egritudinis est principius additamèti maloiz accidenti in statu: vo est additamentu maloiz accidenti in vtilmo: q: tunc omnia accidetia vitimatur. Et jura hoc quero vtris status fit logio: ho rarum egritudinis: z videb q: fic: q: plura requirunt ad còpletionè nobile: q: ad ignobile: znde plura requirunt ad còpletionem hominis: q: ad completionè alioium animali: z hoc est q: homo nobilo: est inter oia animalia. Sed volunt auctores q: natura p[cedit] còdo mo: bù triplici motu: motu egrationis: z diuifionis: z expulfiòis: fed expulso est actus nobilo: q: digeſtiovel diuifio: z nec digeſio nec diuifio fit nifi p[pter] expulſion: z mo: bù fit còpul fi in statu: q: indebat logio: tpe: q: stat est longio: ho: az tos tuus mo: bi: In costrarii est onſià in decimo pantegni: d: 5ens q: crifiis est mutatioyel: ſuperueniès mo: bù p[ro]opter in tempus egritudinis quod eft mo: leſtio: erit b[re]uio: sed nec mo: leſtio: erit velerio. Item ſimile est de còpatione vnius: mo: bù ad mo: bù: vt vnius tempores egritudinis ad aliud: fed mo: bus quàto mo: leſtio: tato b[re]uio: uio: vt patet in peracutis q: perperacutis: ergo ſimiliter il: lud tempus egritudinis quod eſt mo: leſtio: erit b[re]uio: ſed hoc eſt status respectu alioium tempòrii mo: bi in ſatu omnia accidentia vitimatur: ergo status erit b[re]uio: ho rarum totius mo: bi. Ad hoc dico fine preiudicio melior: q: q: status est b[re]uio: ergo stat mo: bù fed tamen diuifatur principium q: augmentu in acutis q: in chonicis vt quid: of cunt: q: in chonicis mo: bis plus ſur alium q: p[ra]incipium: plu: in acutis eocuerlo: fed neſcio fi verum est vel non: fed de statu dico q: b[re]uio: eſt: z concedo rationes hoc probantes. Ad argumenti in contrarii dico q: in expulſione que fit in statu duo ſunt consideranda. Unum eſt actus ip: plus erpulſions: i. momenti illud in quo materia fubito ſp[er]ellit: q: ſic eſt b[re]uio: h[ar]ari: z indiget b[re]uissimo tempore: Aut p[ro]ſunt cofiderari illa que requirunt ad expulſione: vt p[ote] digeſtio q: diuifio materie mo: bi que oia requiruntur in deſita expulſione materie mo: bi a corpo: e q: quàtum ad hoc indiget magno et longo tempore: z hoc modo obiectis tu. T[ro]Quinto queritur in quo t[ep]o: plus labo: et virtus na: turalis vtrum in principio vel in statu. Et videtur q: plus in principio: q: in illo tempore plus labo: et natura in quo inuè nit materià magis inobedient: z refiſtente: cum habet illa bigere re: diuiderè: fed in principio virtus naturalis inues nit materià magis inobedient: q: indiget: ergo plus labo: et virtus naturalis in principio q: in statu. Contra: labo: na: ture non eſt nifi p[pter] pugna: z inſulti nature contra mate riam mo: bi: fed in principio mo: bi nòdù natura inſurgit còtra materià mo: bi: timo eſt quasi ſopita: fed in statu pugnat forſtifie: ergo plus labo: et in statu virtus naturalis q: in principio. Ad hoc ſolunt quid: fatis p[ab]abiliter diſtingue: do q: virtus naturalis plus labo: et in principio et hoc finas liter: quia plura habet tunc facere: quia habet digere re: ma: terias mo: bi: diuiderè: fed in statu formaliter plus labo: et q: habet actualiter materià mo: bi diuiderè: et ſp[er]ellere eam a corpo: e: z ponit exempli: de duobus p[ug]ibus in duello eriſtentibus: quia victo: in principio plus labo: et finaliter: quia habet debilitare victum: z ſuperare: fed in fine duelli plus labo: et formaliter: q: interſcit ip: plus habet ip: sum ſu: perare: ſimiliter est a parte iſta vt dictum est. Tel b[ic]endum q: virtu naturalis ſimpiliter plus labo: et in statu q: in principio: z concedo argumentu hoc probans. Cad p[ri]um: ar

gumentum in contrarii respòdeo q: dico q: labor: non venie: er inobedientia materie: fed q: pugna natura contra mate: riam mo: bi: znde le: in principio materie fit magis inobedies q: in statu: tamen dico q: in principio nondi: pugnat natura: z ita nò labo: at: imo quiſcit: fed in statu forſtìſime pugnat: z p[ter] hoc plus labo: at in statu virtus naturalis. Ad feci: dum argumenti q: obiectis de Ba. dico q: non concludi: q: plus labo: et virtus naturalis in principio q: in statu: fed o: ac q: plus labo: et virtus naturalis in principio q: animalis: z a:alis plus in statu q: in principio. Et hoc est ſimiliter intelu: ligendum: q: in principio mo: bi materia est gros: q: inobediens digestioni: et inepta digeri: a virtute naturali: et ita plus labo: et virtus naturalis in principio: sed tam eondi: virtus animalis labo: et quia a:alis non labo: at: nifi quado e: ſentit mala finthomata: z quia in statu materia eſt dige: sta q: eleuátur fum: ab illa materia perniciò: q inducit: ma: la finthomata: tunc a:alis ſentiens ea labo: at in expulſione a:lius materie a qua eleu: an: illi fum: fed hoc non ſentiebat in principio: quia nondum materia dige: ta: ſimiliter virtus naturalis non t[ri] labo: at in statu: q: tunc materia eſt dige: sta: ergo non opòtet t[uc] q: eam digerat: z ideo dicit Ba. q: virt: naturalis plus labo: at in principi: a: tis plus in statu. T[ro]Seloquier de declinatione mo: bi: z p[ri]mo vtris declinatio: fit vniu: de t[ep]o:ib mo: bi. Euidetur q: non: quia dicit Bal. in tegni q: duplet: e: neutri: Quodda: de egricie vt q: nifi a: al deuenit a ſanitate in egritudin. Et quodda: conualeſtie vt q: deuenit ab egritudine in ſanitate: c: ergo in declinatione homo venit: ab egritudine in ſanitate: erit neuter còualeſtie: fed neuter còualeſtie non eſt ergo declinatio: nò erit vnum de t[ep]:ib mo: bi. In du: bi: eſt aucto: in ſa: q: determinat vinas apparètes in t[ep]:ib mo: bi: z inter illas determinat de vinà apparètes in declinatione mo: bi: et ita inuit q: declinatio: fit vniu: de t[ep]:ib mo: bi. T[re] Lip. et al: i: auctores q: p[ci]pi: q: ille q: eſt in declinatione mo: bi rega: tur p[res] dies vt eger: z nò vt neuter còualeſtie: ergo de clinatio erit vniu: de t[ep]:ib mo: bi cum alia: cura debetur e: q: alia neutro còualeſtie. Ad hoc b[ic]endi: q: declinatio e: vniu: de t[ep]:ib vt aucto: inuit: i: ſa: determinas ei: vinà: z hoc vult Lip. et al: qui p[ci]piunt illi q: eſt in declinatione mo: bi regi vt egru: z hoc eſt quia l: materia fit euata in declinatione: aduc remàſt alia quæ ſimile materie euacuate in corpe: vel aliqua imp: eſſio vt pt: de igne extra cto: a fumo z pane: q: aduc aliqua imp: ſilio postmodi rema: net in fumo. S[it] in declinatione remanet aliqua imp: in tra derelicta a materia mo: bi euacuata: v: ſi daren: ibi alia: q: q: p[ci]scent inſl: amari ſequere: recidi: u: p[ter] hoc p[ci]piunt auctores q: ille q: eſt in declinatione rega: p[res] dies ſicut rege: b[er] q: erat eger. Cad p[ri]um argu: mètis in tra: rium dico q: le: ille q: eſt in declinatione p[redit] ab egritudine in ſanitate: nò t[ri] neuter est cònualeſtie: z hoc eſt quia l: materia fit expulſa a corpe: verutamen non còſtat medico q: totaliter fit m[u]dificat: v: q: illa imp: ſilio derelicta ab illa materia fit i: a: deſtructa: z erhalata: fed q: corpus ad plen: us eſt mundificat: ab illa materia z ab illa imp: ſione: z q: nò de còſtat medico t[ri] incipit eſſe neuter còualeſtie. Et tu obiectis q: corpus nò eſt mundificat: oino: t[ri]s: a: ſanus p[ati]es: g: nò erit neuter. Et dico q: nò eſt fan: q: quos: q: p[os]ſit facere opera còſueta: z q: l: corpus ad plen: us fit mundificatum: t[ri] quia virtus aduc e: debilis nec p[os]t aduc facere opa: ſicut facebat ante: q: incideret in egritudine: p[ter] hoc dico q: talis eſt neuter z nò fan? Et jura hoc querit vtris còſtingat alia: mo: bi in declinatione: put declinatio dicit: vniu: de t[ep]:ibus mo: bi. Euidetur q: fic: quia Bal. in de creticis ponit ſimile inter pugna: nature e: materia mo: bi: z in pugna que eſt inter duos pugiles in duello eriſtè: fed in pugna eriſtente inter duos pugiles quâdo: accidit q: vtręs mo: bi: vt de victo: q: nifi: mo: bi: z hoc p[ter] vulnus ali: quod quod victus e: ſecit: z hoc p[os]t duellum: ergo ſimiliter natura: licet in statu ſuperau: materi: mo: bi eam a corpo: s[er]pелled: tamen in illa pugna poterit in tantum natura: debilitari q: poſtea in declinatione ſuccumbet: ergo contin: g[it] mor: in declinatione. Item dicit Halienus in de cretic:

5 v

["Ziber", "cels: q sicut in totali morbo sunt quattuo: têspota, principi: augment: fitatus; z decimation: ita in paro: ilmo morbi ficit sebvis sunt quattuo: tpa p: dicta: sed in oibus têp: ib: par: ilini cötingit mori patientem: vt dicit Ha, ergo in declinatio: morbi cötinget patientem mori vel quare non. In con trarit: est Ha, ibide: dicens: q in oibus têp: ib: morbi etin gat patient: mori pterq: in declinatio: e. Et p: obbat sic Ha, dices: q mo: s nibil aliud est q: c: p: completi: onium materie mo: bi supr: naturâ: sed in declinatio: morbi: materia mo: bi: no p: pot: coplete dominari: fupria naturâ: cii in declinatio: matri expellat: a: c: por: e: ergo non cötingit mori in declinatio: morbi: q: er: qu: o natura fuit potê: in statu fupria materiam mo: bi, i: supria for: ius rati: oe cuius deberet succibere: ergo erit potê: fupria debilius in declinatio: e: q: c: c: ced. En iis co: q in perfecta declinatio: morbi, i: q: h: materia totaliter eua cuatur a: c: por: e: nullus mori: e: et p: c: c: ced. cii Ha, t: c: c: ced. ista: vtimâ: ratione: e ca: pono, p: cau: sa. Ad primum argu menti: in Jui: dico: q: quod: est fit: litu: s, i: quod hoc q: vrobis: est pugna; et quod q: diff: litu: s, i: quod hoc q: vter: cpugl: moue: per se: extra ali: sed no: sic est a p: te na ture: extra morbi: vnde materia: mo: bi: no moue: extra natu ram nifi: p: p: moue: a natura; et p: pter hoc est ibi fallacia c: c: c: c: c: c: c: c: c: c: c: c: c:

Arinarum.

Focirrijs.

groſſam nò eſt turbida: niſi er mutatioſis vicinitate
in charitate: et subtilitate: hec nos etiàvidem? i quo
muteſt: niſi in ita trâſducatur. Iſdecoſ antiqui ſoliti
ſunt dicere vinà groſſas anteſt: clarificet: nò eſt tur
bidam: ſubſtrilſis emi eſt in potestate. Alii intelligit cò
narrarietate: eſt inter verba Iipp. et Ba. in pate tinn
eſt vine: nò in actu et potestate. Dicit emi Iipp. cì
dictit vinà groſſam nò turbida: in intelligiſse turbi
ditare liquoſis: ſed poti? hypoſtasis: ac ſi diceret vi
na groſſa in liquoſem eſt turbida in hypotasi. Sz
hec verba nò ſunt verbis Iippo. ſimilia: bñozes emi
en cì ebulliſt: et comíſcean: liquoſes necesse è turbenſ
vbi nulla hypoſtasis habet: necs clara nec turbida:
ſeces emi ci comíſcean: terreſtris pars natat et miſ
ſectur. Si aſt Iippo. dicat intelligiſse nebula: dices
dum impoſſible eſt nebula clara: et liquoſe comíctus
eſt turbida: vel nebula eſt turbida: et liquoſe è cè clau
rum niſi redeat ad potestate: et actum: diceret. Sils
quoq turbus eſt actualiter: nebula potestatiue: ſub
tilis eſt: ſed hoc cù ſupiori: rôcinaioe referendù eſt,

Superius cóparauit aucto: significationes liquoſ ad in
uicem: put mutaent: in vinali antec: p[ro]ſic: put mutantur
p[ro]ut iam ſunt in vinali: et differt mutatio hunc z inde: qua
bmoí mutatione: put omnino ſit in vafe. i. pot[que] egreſſa eſt
a copre: z residen in vafe: et diuicid in partes duas. In p[ro]
ma ponit q[ui]o inredit. In ſeda p[ro]ſequi de intérto: ibi: Tris
na inquit clara: et itſa ſeda in duas. In p[ro]ma determinat de
mutatio: vine: put iam eſt in vafe: et de eius significatione,
In ſeda mouet dubitatione: ibi: quidat in Baliani repben
dunt. Prima in duas. In p[ro]ma determinat de significatione
vine: mutate in vinali fm curſum nature. In ſeda de muta-
tione vine bmoí nò naturali determinat: ibi: Trina eriens
in vnoqoſ tpe. Prima in duas. In p[ro]ma determinat de
mutatio: vine facta in vinali naturaliter. In ſeda ponit in
gulas gnales de bmoí mutatioe vinaz in naturali: ibi: Trí
ne ergo nò naturales non in ſuis. Prima in duas: in p[ro]ma
determinat de significationib? bmoí vinaz mutatai z vi
nali. In ſecida cludit cloclufione: principal[em]. ibi: P[ra]teter
ergo offeſtim. Prima in duas: in p[ro]ma determinat de ſigni-
ficatione talis: vine in vinali mutate: z hoc fm Bal. In ſe
cunda fm aucto: tate alioz: ibi: Alii: vóicit q[ui]: et itba ſecida in
duas. In p[ro]ma determinat de bmoí mutatioe vine in vi
nali fm opinione alioz. In ſeda illam opinione deſtruit: ibi:
Q[ui]o dicere videb eſſe impoſſible. T[unc] ſequi ſilla pars in qua
ponit regulas gnales de significatione mutationi vinaz ina
turali in vinali: z illa in duas. In p[ro]ma facit q[ui] dicti eſt. In
ſeda aucto: tate Ba. cóſirmat. ibi: Trina inquit eriés clara.
Prima in duas fm duas regulas: quar[ui] prima ſumif de ſi
significatione bmoí vinaz in g[na]li. In ſeda defendé do ſiue cò
parado bmoí mutatioſes ad tpa: mod[bi] quanti ad significa-
tionem. ſeda incipit ibi: Trina eriés in ſingulis tbip[us]. T[unc]
ſequi ſilla pars in qua mouet dubitatione ſopſitaru: z illa
in duas. In p[ro]ma mouet. In ſeda remouet. ibi: R[es]pondes
mus. z itba ſeda in duas. In p[ro]ma rindet ad illa obſectionem.
solutio: p[pa]. In ſeda solutioe alioz ponèdo coz opinioné,
ſeda ibi. Alii intelligeru: ſicitat: Prima in duas. In p[ro]ma
ponit materiá ſue solutiónis. In ſeda applicat ad p[ro]ſitu: ſe
ciuda ibi: Q[ui]o cù ita ſit palá eſt Ba. T[unc] ſequi ſilla pars in q
ponit ſolutione alioz. z illa in duas. In p[ro]ma ponit coz opinioné.
In ſecida rep[ro]bat illa. ſeda ibi: ſed hec verba non
ſunt vbis Iipp. z itba ſeda in duas. In p[ro]ma deſtrut solu-
tione illoz q[ui] soluebát per diſtinctione liquoſz ad hypoſta-
sim. In ſeda deſtrut ſolutione illoz qui soluebát per diſſi-
tionem liquoſe ad nebula. In p[ro]ma dicat: p[ro]ippocrate.
Hec eſt diuioſi z ſententia lectionis in generali,

C[ic]é querunk du in gne. P[rim]i eſt de p[ced]enti lectione.
S[cd]o de p[nti]. De p[ced]enti lectione querunt q[ut]tuor. P[rim]
eſt l[up] hoc q[ui]o dicit in illa ſla: q[ui]a vinà coota ſanoz. vine aſſi
milatur: z loqu[if] de vinà coota egroz. P[ro]pter hoc que
ritur vtrum vinà egroz p[os]tit eſſe ſimilis vine ſanoz. Et
vide q[ui]o nò: qua ille vane que ſententat or[tr]aria nò ſunt ſi
miles: imo poti? diſferètes: ſed vine ſanoz. z egrozum ſunt
bmoí: qua v[ine] in ſantis ſententat ſanitate: in egris egritu
dinez; ergo nò erut ſiles. Ite vane digeſſa a for[ti] caloſe diſ
ferunt ab vinis edictis a debili caloſa: qua calo: ſan[ti]s tin
git vinaz debilis remittit: ſed vine ſanoz. digerunt a for[ti]
cal[oe]: v[ine] egroz a debili: ergo ſunt diſſerètes z non ſim[lo]
les. In contrariu eſt aucto: in littera ilt[ia]t dictum eſt. P[re]
terea v[icit] p[ius] q[ui]o color: igneus apparèſ in vinà cù liquo:
mediocri ſententat vinà ſanoz. b id[ec]it ibi: q[ui]o color: igne?
z liquo: medioris ſignificat vinà coata in egris: ergo ſunt
ſimiles. et hoc c[ó]cedo cum y[ſaac]. C[ad] p[riu]i argumentuſ
in contrariu ſoluo per interèpione dicendo q[ui]o non reſpen-
tan d[iu]erua nec or[tr]aria: imo idem. ſo: for[ti]tudinè caloſis d[io]
gerètis: t[in] ſup[ra] diuerſas materias: q[ui]a vinà a[pp]arèſ
in ſano ſignificat for[ti]tudinè caloſis digerentis materiá nu
trimèt: in egris q[ui]o materiá mo[bi]: vii diuerſas ſolua eſt a
parte materie: et diu[er]ſitas a parte materie non ponit diu[er]
ſitare in re. Ad ſcd[io]deču b l[ui]z in egris calo: digeris ſit de
bilis absolute: t[in] per c[ó]paratione ad materiá mo[bi] paucá
z obediète eſt ſon[ti], que b[ui] p[ot] calo[ſ] debilis eſſe in egris
ſup[ra] materiá mo[bi] paucá z obediènte in digerêdo iplum
ſiut calo: ſon[ti]s in ſan[is] ſup[ra] multa materiá nutrimenta
lem obediènt. C[cd]o dubitaſ ſup hoc q[ui]o d[ic]it aucto: in
littera illa: q[ui]a vinà nigra eſt p[es]ſima. E[ó]tra: illa vinà eſt bo
na que ſignificat eductione male materie a co[pe]: ſed n[í]
gra e[bm]oí: q[ui]o ſignificat eductione melancholie a co[pe]:
ergo eſt bona. Ite inferius habebitis q[ui]a vinà nigra in ſolu-
tione quartane apparèſ eſt bona. Et dicendum q[ui]a vinà p[ot]
apparere nigra in egris: au[tr] v[in]a nature: au[tr] in ſolutiçe quar-
tane: z ſic eſt bona: z ſic obicis tu: z ſic loqu[if] aucto: inſe-
rius: q[ui]o ſignificat materiá melancholica facient[em] quartaná
educi a co[pe]. Vel vinà nigra qu[á]doq[ui]e apparèſ in mo[bi]
vi finthomatis: z hoc dupliciter: au[tr] p[er]ter frigiditatem mo[
tificante] calo[ſe] naturale: z t[uc] p[ec]edit col[oe] liquidue: au[tr] p[er]
ter calo[ſe] in natural[é] adurent: z ſic p[ec]edit am col[oe] viri-
dis: z v[ra]c[is] iſto[rum] eſt p[es]ſima: z ſic intelligit ibi y[ſaac].
C[T]ertio dubitaſ ſup hoc q[ui]o inu[tr] in illa littera: q[ui]a in
ter vinà nigram q[ui]o ſignificat perditione quarta eſt p[es]ſima:
illa. ſ. que habet liquo[ſe] nigri: z hypoſtasis vnifomè: n[í]
gram: z p[er]ter hoc querif[ui] vtrù hypoſtasis nigra ſit melio:
ideſt minus pernicióſa cù liquo[ſe] vnifomè: i. cum nigro vel
cum diſſomi liquo[ſe]: i. cum albo vel rubeo: t[em] E[videtur q]
hypoſtasis nigra cum liquo[ſe] vnifomè ſit melio: z in mar-
ria pernicióſa q[ui]o diſſomi liquo[ſe]: q[ui]o ſignificat potentiá natu
re pot[è]tis operari debite: diſſomitas q[ui]o impotentia. Tris
na que eſt b[í]sico: ſignificat impotentiá nature pot[è]tis ſus
p[ia] part[è] materie impor[è]tis ſup[ra] alterá parte: ergo vinà
repreſentá[es] hypoſtasis nigra cum liquo[ſe] vnifomè erit mes
liò: q[ui]o cum diſſomi. D[icit] aucto: in littera hodierna q[ui]o im-
poſſible eſt q[ui]o apparat vinà groſſa: z hypoſtasis clara: et
ita inu[tr]i q[ui]o liquo: v[ine] debet eſſe vnifomè cum hypoſta-
ſi z non diſſomis. In contrariu eſt aucto: in illa p[ced]enti vt
d[ict]i eſt. P[r]eterea illa vinà d[eter]io eſt que ſignificat ma-
lum in vtræq. digeſtiva. ſ. in ſecida z tertia: q[ui]o in vna t[in]
vt in t[eria]: ſed hypoſtasis nigra cù liquo[ſe] vnifomè ſigni-
fiCAT malum in vtræq. digeſtiva: qua liquo: n[í]ger ſignificat
aduſſioné ſiue mo[ti]naſtions in ſecida digeſtiva: z hypoſta-
fis nigra aduſſioné in t[eria]: z hypoſtasis nigra cù liquo[ſe]
diſſomi vt cù liquo[ſe] albo n[ò] significat niſi malum in t[eria]
digeſtiva i qua genera: hypoſtasis: ergo hypoſtasis nigra
cum liquo[ſe] vnifomè eſt magis mala: quod c[uo] c[ui] y[ſaac].
z concedo iſtam vtimá ratione: z p[ono] cam p[ausa]. C[ad]
P[rim]i argumentuſ in contrariu d[ico] q[ui]o veri eſt q[ui]o diſſomis
tas vbi debet eſſe vnifomitas eſt mala: q[ui]o ſignificat impo-
tentiá nature: ſed t[in] diſſomitas vbi debet eſſe diſſomitas
tas eſt bona: vnde inter liquo[ſe] z hypoſtasis debet eſt diſo-

["Liber", "ſonitas;q: liquo; generat in ſecuſa digestiuæ: vii: pōt eſſe alba niger et i: mōd: hypoſaſis ło in tertia: cuius ſemper eſt albiſcare. Si ergo hypoſaſis que debet eſſe alba appa- reat nigra; et liquo: ſimuliter niger: tunc eſt vnifoſmitas vii: bide debet eſſe diſſonitas: et pterp hoc mali: et hoc modo loqui tur in illa littera. Ad ſom vicenduq: non cōcludit in littera podierna: q: hypoſaſis groſſa poffit eſſe c: liquoze: ſubtili: nec eſcouerio: i:mo dicit q: in turbulētia liquoris no pōt ap- paree hypoſaſis clara: q: er: quo liquo: eſt turbidus non pōt ibi aliquo modo apparere hypoſaſis: nec clara nec tur bida. Quarto querif ſuper hoc q: dicit in illa ſi: q: prima viina perditione ſignificas: eſt illa que habet nigrā hypoſa- ſim et liquo: cōtra hypoſaſim. i: diſſo: mē: ſea cl e que ha bet nigrā hypoſaſim natantē cum liquoze vnifoſmi: et dicit q: ſecuſa debilio: eſt in ſignificādo perditionē q: prima. Lō tra: quāto liquo: eſt magis vnifoſmi hypoſaſi nigre: tāto peio: ſed hoc eſt in ſeda viina: vt dicit in littera: et n: no in p: ma: ergo ſeda non eſt debilio: in ſignificādo pèlitionē q: p: ma: i:mo eſt forto: i: t: e in prima viina remanet hypoſaſis in p: pto loco. i: in fundo: in ſeda n: o: i:mo ſupernatat: ſed illa viina minus mala eſt que ſignificat hypoſaſim in p: pto lo co q: que non: ergo prima debilio: eſt in ſignificando perdi- sonem q: ſecuſa. In contrariis eſt aucto: in littera vii: vt o: ctum eſt. P: cetera in prima viina eſt: viina nigra ſubſidens que representat consumptione oino factam e: mo: ſignificem: i:mo caloris naturalis no pōtēſis cleuare ventoſatire: e: con ſumptione i: p: i:us vētoſtatis e: omni que ſunt in vi:na. In ſecuſa ło e: hypoſaſis nigra fed tam e: ſupernatās: vnde per hoc q: ſupernatat ſignificat q: ibi e: alia qua ventoſitas nondi: nibus ſentit: a: natura pōt adhuc illam ventoſutatem eleuare in ſomno: ergo ſeda debilio: eſt in ſignificādo perdi- sonem q: prima. e: cōcedo hoc cum p: yacc: e: i:ftam v:liimā tam: i:tonem pono. p: cauſa. Ad p: i:mu argumētu: oico q: in p: ma viina e: in ſecuſa e: diſſonitas: vnde tu ſupponis al: ſum: cum dicit q: in ſecuſa e: vnifoſmitas: quia ibi e: diſſon- mitas: q: loqui: ibi de viina habete hypoſaſim nigrā natā tem ſuppoſuo e:odē liquoze nigrō ſüppie. Eel vicendip: ły in prima viina ſit diſſonitas hypoſaſis ad liquo: i: ſeda vni ſonitas: q: i:mo prima adhuc forto: eſt in p: ditio: e: t: hoc eſt q: ſignificat consumptione oino vt dicti: eſt: cum ibi ſit hypo- ſaſis ſubſidens non habē alīquā yentovitare q: natura pōſit eleuare co: q: certi:us signi: ſumif ab hypoſaſi q: a li: quo: e: vt dicit Egidius et Theopbilius. Ad ſom vicenduq: q: i: in ſecuſa viina hypoſaſis ſit in ſup:emo e: no in p: pto loco: tam e: debilio: eſt in ſignificando perditionē q: prima in qua hypoſaſis e: ſt in fundo: t: hoc eſt quia ibi loqui: e: de by poſtai innaturali: ſed dicet aucto: i: inferius q: quanto hypo ſaſis innaturalis eſt in ſu:mo: tanto minus mala, vi: nict naturalis de qua tu objicis: hypoſaſis melio: eſt i: fundo q: in medio: e: i: in medio q: in ſu:mo: i:ta innaturalis melio: eſt in ſu:mo q: in medio: e: i: in medio q: in fundo: t: hoc melius patebit inferius.", "C: De lecte: di: p:iti querunt tria. P: i:mu e: ſup hoc q: do bi cit in ſi: a: podierna: q: vi:ne non naturales melio: s ſunt q: i: permutan: i: n: vae q: q: i:ns permanent: in ead: qualitate. Lons: tra: p: i:per di: q: vi:na groſſa permanent: groſſa melio: eſt q: ſubtili: mutata in groſſitudine: et loqui ibi de innatura li: e: ſi: ſir b: ergo videſiibi ſdicere. Et solutio huius e: p: loquêdo de liquoze vno respectu eludê liquo: melio: eſt vi:na innaturalis q: muta: in diuerſis tpib: mo: bi: q: i: per: maneat in ead: q: litiate: q: q: muta: ſignificat potentiá na- ture: q: q: no imporentiá: e: ſic intelligit aucto: ibi: ſed cēpará do vn: i: liquo: ad ali:u: melio: e: ſtil avina groſſa q: remanet groſſa: q: ſignificat naturá i: apari: q: vi:na alia micra ſubti li: e: poſtea ingroffeſcens: q: illa q: poſtea ingroffeſt: ſignifi cat naturá i: ncepti: e: modo opari: e: ſic loqui: aucto: ſuperi: q: i:ta n: o: e: I: dictio: q: b: cēparat vn: liquo: ad eund: i: ſu- perius vn: liquo: ad ali:li. C: sc:do querif ſup hoc q: do bi cit in ſi: q: c: ſubſtāria groſſa vi:ne no pōt eſſe hypoſaſis clara. Kontra: di: c:et inferius q: viina rubicendiſima in colo: e: c: paratur groſſicie: i: turbiditati: e: q: i: p:ſe dicet in tali viina apparet hypoſaſis laudabilis vt clara: ſigni: e: ſu:naſtions:", "q: i:na inui: q: cum liquo: groſſo pōt eſſe hypoſaſis clara: e: ſt vicendum: q: viina groſſa dicitur tript: aut groſſima: aut medioriter groſſa: aut attinens groſſicie: q: i:bi loqui aucto: devi:na groſſilimá: q: i: in tali fine dubio no pōt appa rere alia qua hypoſaſis: nec groſſa nec clara: e: ſed q: q: dicit q: inferius i: p:ſe loqui de viina groſſa no groſſima: ſed ati nente groſſicie: i: q: i:ne eſt cōtradióctio. Eel vicendi: q: i: p: in t: e:ta loqui aucto: devi:na groſſa vi: ſint: hom: i: inferius ło loqui de groſſa pervi: digestio: i: nature ingroſſata. C: Olimo querif de dubitatione ſoppitarum: e: queritur vir: viina turbida e: groſſa differi:t, videſq: q: no: q: dicit Aut cenna q: turbulētia vi:ina e: p: p:ter p:miſation: i: partim: gro: fari: c: i: liquo: e: ſed illud i:de e: groſſicie: no ergo differit. Et solutio p:ui: e: p: yacc q: dicit in littera q: viina turbida e: groſſa ſunt i:de actu: non i: p: t: p:oteſate q: c: q: turbida pote: state e: clara. Eel vicendi: q: turbida vi:ina e: groſſa differit: q: turbida e: illa in qua permisſen: partes impure cum li: quo: e: ille partes impure ſint ſlande: vt q: p:ermicſe vi: na impura c: i: pura: t:uc: fit turbiditas: groſſicie q: vo q: p:mi: ſeſen: partes groſſe pure c: i: liquo: e: q: p:ſt q: i:li: differit.", "C: Septima particula q: li: viina c: i: subtilitate e: da ritate p:uenit: q: q: li: c: i: subtilitate e: groſſitudine,", "A: landoquید: e: ſubſtāria vi:ne expleui: mus: i: iuam: e: vel no: c: num: e: mo: ipi: q: e: di:ueri: ſitate liquo: i: colo: q: e: p:ops: put p:mi:li:q: i: b: l:oc: vi:icam: q: ch: colo: vi:ne coueniat c: i: ſubtilitate e: cruditate naturā l: fine acci dětāl: e: q: ch: p:uenit: c: i: groſſitate e: turbudie natu: raliter vel accidětāl. Incipiens: a: ut ab e: cermitemit: bus colo: q: q: ſunt al: q: n:iger: q: i: naturā l: ſunt cete: ris antiq: u:es. Q: es c: al: i: colo: es ab i: tis: ſunt cōpo ſiti: i: nec: i: p: i: cōponunk ab ali:es. C: Incipiens: a: ut ab albedine: q: colo: e: p: i:im: e: i: i:iti: colo: q: cum c: alios i: p:ſe recipiat: e: i: nullus alio: q: i:pm: ſu:ſcipiat. q: i: quید a: re: p:he: d: at: c: i: dic:es: n:one i:nu:em: i: q: rubo: e: i: c: trīnītate al: i:q: col: q: b: de ſub: i:cto: co: p:oc: al: bi: q: c: remanec al: b: u. Q: uib: q: ri:de: c: e: Impo: ſibi le e: c: i: q: li:bet colo: x: aufera: ante: q: appear: al: q: i: succedat al: b: e: vice al: bi: colo: q: i: n: o: de albedine ſilt: c: no: c: i: nec: e:ſe e: a: u:erri al: bed: i: vt ſuccedat q: al: bet alio: q: colo: q: H: al: q: q: al: q: b: colo: q: ſu:ſcip: alios: e: ſed nullus alio: q: i:pm: Ba. i: n:q: vi:na alba: q: groſſa no c: couenit: q: albedo groſſitudine: ſignificat humo: q: cruditate: co: q: e: naturá i: repugnatió: mo: bi: pigr: i: tante: q: Bo: vito: ſignificat naturá i: ta: i: ncepti: e: deco: c: c: c: c: c: c: c: c

Arinarum.

Fo.clerriif.

modis: vel eſi materia pungit nares cù suo acumine
tubulatit; et tâde exi cù ſanguine: vl natura depo
tit in corporis inferio: et expeſtit cù ſiina: cu? caus
ſa groſſudo eſt gravitas. Si diu: vina i groſſitudi
ne pmaneat neq mutat: apofema ſub hypocúdris
ſupicamur: vbi i pmaneat: no fumus ſecuri: qui
ercoctu i in ſaniem ſit mutand: ſanie aŭt veniente et
laudabili ſigno ſequi ſafus: poſt lôgû tê
pus tê: ſed i ſignificatio mala fuerit: vicinitate deni
ciat moſtis. Q: si cù acuta ſit ſebre: cruditatê nature
poſtedit: et pigritiâ in repugnatiò materie moſbi: et
percuſione i regimèto moſbi. An Hip. viina lactea
bîo: es groſſos ſignificat inuſcatos: vel i venis gib
bi epatis: vel invenis ſui cœcaui. Si cù leui ſit ſebre:
diuturnitatê ſignificat moſbi. Si cum acuta: angu-
ſtias et timóre vicinus Denúciat: q: materiâ moſbi et
duob? còpoſitâ oſtedit ſuij humoib:? vnus eſt acu
polius cholericus: alter groſſus plegmatic? Hoc oſtè
ditur et acumine ſebdis: et incénione ſui: et groſſudí-
ne vîne atq: cruditate. Târt? eim et incénio ſebdis acu
men et pellimitate materie moſbi denúciat. Hôſo:
tudo eim vîne et cruditas: groſſitudine materie: et du
riciem coctionis moſtrat: que cù ſit: moſbus pellim?
eſt: cùſit Hippo. Mo:bus inq: pellim? et moſtifiſi
nus et uob? atarijs humoib: còpoſitus: viio acu
ato et velocílimo: altero groſſo et tardílimo: q: natura
acumé materie: et pellimitate moſbi no pòt pati: neq:
velocitate ſui mot? neq cù altero moſbo duo: tar-
dó et longo in recipienda digestione. Si auté dolcat
inſirm? in octro hypocúrdio: multo peius. Si ſup
vina nebula alba i fil spuma apcar: inſirm? perdi
tioni eſt vicinus: q: nebula ſpumofa ebullitioné bu-
moſum cum igneo colœz denúciat: et ſi cruginofus ba-
buerit vomitum: vicinio eſt ad perdendú: q: ſignifi-
cat cholericum incensioné.

Superius determinaut aucto: de colœze t liquoze abſo-
lute. Bic còparat colœze ad liquo: e determinedo quis colœ
coi quo liquoze cûueniat: et diuvidi pars ıſta in duas. In pi-
ma determinat de colœzeib extremis: vt de albo t negro. In
ſoda de medijs. ſoda ibi: Colores hi cûueniit cù groſſudis
ne. Prima i duas. In pma determinat de colœze albo: cù quo
liquoze cûueniat. In ſoda de colœze negro determinado cì
quoliquoze pueniat. ſoda ibi: Trina ſubtilis cù negro. pma
in duas. In pma determinat de colœze albo cù groſſa ſub-
ſtantia. ſcò de ſubtili ſuba. ſoda ibi: in fine pñtis lectionis:
Trina alba q cù tubulitate. Prima in duas. In pma còti
nati dicta dícédis. In ſoda p[equi]que. ſoda ibi: Trina alba t
groſſa. Prima in duas. in pma p[omin]o q intedit. In ſoda
remouet dubiï. ſoda ibi: Et ſi quidà dicètes reſpedit. Jilla
pars in qua p[equi]que deyina alba t groſſa: diuvidi in duas.
In pma p[equi]que de bmòi vina ghnaliter. ſcò specialr.
ſoda ibi: Si cù leui ſit ſebre. Et ita ſoda in duas. In pma de
terminat de bmòi vina alba t groſſa. put apparet in ſebre
lenta. In ſoda. put bmòi appet in acuta. ſoda ibi: Si cù acu-
sa ſit ſebre. Prima in duas. in pma determinat de bmòi vi
na alba t groſſa apparente in letra ſebre ſignificate soluti-
osem apofemat. In ſoda ſignificate gationé apofematis
ſub hypocúdris. ſecunda ibi: Si diu vina in groſſudine
pmaneat. Prima i duas. in pma determinat de bmòi vi
na ſignificate solutone apofemat sub hypocúdris. In ſe
cunda docet modiſerabiliſis apofematis. ibi: Quoſ libes
ratio eſt uob9 modis. Prima in duas. in pma narrat. In
ſecunda auctuare Bal: còſirmat. ſoda ibi: Unde Bal: vi-
na alba. Tunc p[equi]que illa pars in qua determinat de bmòi vi

na alba t groſſa apparente in ſeb: acuta: et illa in duas. In
pma determinat de bmòi vina in ſebre acuta ſignificante
malí. In ſoda determinat de bmòi vina ſignificante pellis-
mum malí. ſecida ibi: Si auté dolcat inſirmus. Prima in
duas. In pma determinat de bmòi vina alba t ſpila ſigni
ficante malí in ſebze acuta. In ſecida còſirmat auctoitate
Ibipo. ſecunda ibi: Ende Ibipo. viina lactea. et ita ſecu-
da in duas: I'm duas auctoitates Ibipo. ſecunda ibi: Sicut
Ibipo. moſbus in quit. et ita ſeda in duas. In pma narrat.
In ſecunda caufam aſsignat. ſeda ibi: Und còſtedit ex acu-
mine. Hec eſt diuſio et ſententia lectionis in generali.

Ibic primo dubitaſ de quibufdà quicfotib? litterà eſ
planantibus: et primo dubitaſ cum ſuperius in capitulo de
colœze p[ius] determinauerit de colœze mediocri q de colœze
bus extremis: et ſimiliter in capitulo de liquo: p[ius] de me
dioeri q de extremis: p[ie]o primo de extremis: ſcundo de
colobus medisej et ita videt perueterre ordiné. Item ou-
bitatur cù p[ius] ſufficieter determinauerit de colœze t liquo
re: quare p[ie]c recapitulat fiue repetit hoc idé. Ic ad p[ui]nuſ
soluit Herar. dicens q p[ie]c vititur aucto: genere doctrine cò-
poſituo: et p[pter] p[och]c incipit a p[ui]nims colœzeib còponen
tibus colœzes medios vt ab albo t negro. Sed ſuperi? in ca
pitulo de colœze t liquo[re]vitur modo reſolutuo: et p[pter]
bo in illis capitulis primo incipit ab vltimo colœze. Ia me-
dioeri qui eſt vltimus in còpoſitione. Ic ad ſcom dićendum
q de vtrosq per ſe ſuperius ſufficienter determinat: q er
q[ui] coniunctione ho[um] resultant duersa iudicia: p[pter] bo
c[ie]c determinat conſictim ſiue de coniunctio: colœzes cum li
q[ue] poſtea dubitatur ſuper hoc q[ui]s dicte in littera q
vina alba in colœze groſſa in ſubſtantia appaſs in ſebre len
ta i c[ap]picio ſignificat lôgitudine moſbi. Eóra dicit ſuperi?
q talis vina ſignificat digestione inchoatá: et ita moſbi b[ie]
uem t non longi. Et solutio huius et q talis vina alba et
groſſa in c[ap]picio ſebris lente appaſens fit vi ſintbomatis:
et p[pter] hoc ſignificat longitudine moſbi: et ſic lequitur ibi:
fed quandoq talis vi nature fit: et t[ur] ſignificat digestione
inchoatá: et ſicloquiſk ſuperius. Item dicit poſtea q vina al
ba t groſſa in acuta ſebre: appaſs eſt malí: q: ſignificat
moſbum compoſitſer contrarj[s]: vt et cholera t p[le]gma-
ſa. Et videtur q còpoſitio ex cholera et p[le]gmate noſ fit ma-
la: qua omnis cura fit per contrarii: ſi ergo moſbus fit ex
materia calida bonum eſt: qua ibi ſit materia frigida repulſis
mens acumen materie calide: ergo talis còpoſitio eſ bona.
Et d[ic]èdi q tu veru obſerces ſi illa materia frigida vt p[le]
gma remaneret i illo moſbo ſub statu naturali: I5 no ſic eſt:
imo putrefit: et p[pter] hoc cum omne putrefactiui ſit calidí
bmòi p[le]gma compoſit[er] et cholera maſis acuit cholera
et ita malum. Itteri c[us] cholera ſit mobilis et c[it]ſiſime termi
nabilis quant[us] eſt de ſe: ſi cù ea miſceretur p[le]gma et bu-
ſufimodi ſit groſſum et tarde terminatóis et motus: p[te]p[ter]
hoc talis còpoſitio eſ mala: et ſic loquiſk in littera.

Ic ſcò principaliter dubitatur ſuper hoc q[ui]s inuit in liſt
tera q quidam colœzes conuenit ſeq. quibufdà liquoib?
naturaliter: et quidà non. Ic p[opter] hoc eſt q[ui]tio: vtrui co-
lo[ri] q[ui]libet cum quolibet liquoze p[ueniat] naturaliter, vide-
tur q p[ic]e: qua dicit ſuperius aucto: q aciue dant colœze
p[as]ſiuie ſubſtantiá: ſed quelibet action naturaliter cûuenit cì
qualibet p[as]ſiuæ ergo quilibet colœze cum quolibet liquoze:
qua ſi concurſus eſt in cauſis et ſimiliter in effectibus. In
contrarii eſt in littera vt d[ic]èctus eſt. P[et]eterea multi ſunt co-
lozes digestione ſignificantes: et multi liquozes ſignificates
indigestione: ſed impoſſible eſt digestione ſ indigestiones
ſimul t ſemel eſſe in c[oe]dem naturaliter: ergo impoſſible eſt
quelibet colœze cum quolibet liquoze naturaliter conuenis
er: et hoc concedo. Ic ad p[ui]num aramenti in contrarii
dico q [i]s concurſus ſit in cauſis: no t[hi] in effectibus: q: oſſe
aqens agit t imp[im]it in p[as]ſum I'm exergentià materie: vt
dicit Herardus: et qua albus colœze fricidatí atintet: et fri
giditas facit aqoſitatem puram: impoſſible eſt aqoſtoſas
tem imp[ingu]ari: vt d[ic]ècit Herar. p[ter] hoc colœze albusnon
p[ot] cûuenire naturali cù groſſa ſuba loqu[uo]de de cûuenen
tia in t[pe] naturali: I5 t accidètãb[ri]n p[ot] cûuenire albi colœz

["Ziber", "cum grosso liquore: vt fi vina, i. aquositas descendens inuea cum pplegma in quibunda paribb? b?n p?rt potificer; z fieri groſſa ze. Tel cindендi q[ui] actua quilibet c[ui] qualibet paſſu ſua p[os]ſi c[urr]eurrer: veruſt? no albus colo: z c[ui] grosso liquores. et cauſa p[ui]eſt: q[ui] liquo: groſſus vt dictu? eſt ſupi? no da tur in vina nifi p[om]tione humoſ; c[ui] vina q[ui] aq[uitate] vinae: z q[ui] colo: q[ui] albo ſig[na]ſicat frigidat[ate] z indigetion[em]o permiſtib[us] p[mi]ſerici c[ui] aq[uitate] c[ui] ſint indiget[em]: et ita no p[ot] facere groſſum liquoſe. C[ertio] q[ui] r[if] ſup b[os] q[ui] di in lſa q[ui] colo: c[es] extremi vt alb? z niger ſunt antiq[uo]zes colo und[9] medjhs. L[óra] p[ri]us eſt equale q[ui] inequale: c[ui] q[ui] colo medj ſint c[que]les: extremi v[ō] inequales: reliniqui q[ui] medj colo: eſt erut p[io]zes z antiq[uo]zes p[ri] extremi, p[ri]eterea regula paſſ[em] q[ui] illud q[ui] regulaſ ab illa regula; h[ui] medj colo: re gula colo: u[que] extremo: g[er]it p[ui]o: z antiq[uo]. J[est] d[icit] in lſa q[ui] albus colo: eſt p[ri] principi? z fundamenti alio[ſ] colo: ergo illi colo: eſt erut vicino[ſ] colo: albo erut p[io]zes; h[ui] medj colo: eſt extremi ſunt albo q[ui] niger colo: ergo medj co lozes erut p[io]zes z antiq[uo]zes ſalſt q[ui] niger colo: z in c[os] trarui eſt in littera: vt dictu? eſt. Ad hoc soluit Herardus q[ui] p[ri]us dic[ic]t multipliciter: aut nobilitate: aut g[na]tio: v[n] me dius colo: p[ui]o: eſt nobilitate: q[ui] regulat alios: q[ui] p[ac] via p[is] cedat eſte q[ui] prime r[on]es: z q[ui] extremi colo: vt alb? z ni g[er] p[io]zes ſunt: p[io]zes g[na]tione: q[ui] c[ō]ponuſt medio: z t[ic] ſic loiqui in lſa, Ad t[er]tii argumentu̇ dicendu̇ q[ui] o[din]a t[io] iſto[] colo: p[ui]o p[u]d[er] ſiderari: q[ui] p[os]ſum loq de iſſis abſolute p[re] eſt extremi eſtuiu[n]n medj: z t[ic] ſic ſubſolite p[ri] p[io]zes ſunt z antiq[uo]zes nigro colo re: z q[ui] colo: p[is] ſubſi. C[uarto] qu[er]it ſup b[oc] q[ui] d[icit] in vina: q[ui] albus colo: recipit o[es] alios colo: L[óra] recipere detur materie z no ſo[n]ze: fed colo: alb? inter o[es] alios colo: m[ae]re eſt formalis: q[ui] maſ[]q[ui] recipit de luce q[ui] eſt forma colo: ergo minime recipit alios colo: eſt. Item videſt q[ui] albus colo: non p[ot] recipere n[ig]rum colo: z ita no p[er] recipit o[es] colo: q[ui] n[ig]er colo: cauſa k[al]ido a[du]rente: alio[ſ] v[ō] cauſa k[al]ido a[du]rido: fed calidus p[ri]us eſt q[ui] frigidi: ergo albus colo: no p[ot] recipere ſupra ſe n[ig]ri colo: z ita no p[er] recipit o[es] alios colo: p[ri]anctere albus colo: z n[ig]er c[ō]trariu adju[n]icem: fed impoffibile eſt duo J[ia] simul z ſemel eſſe in e[ode] ſubieto: q[ui] op[er]teret ſi alb? colo: recipet n[ig]ri: g[ui] c[ui] hoc no p[er] eſſi ſo[ſe] vid[et] q[ui] colo: q[ui] alb? colo: no p[er] poterit recipere nu[grum]: z ita nec o[es] colo: eſt. J[ui] eſt aucto: in littera viſi cens q[ui] alb? colo: recipit o[es] alios colo: eſt. p[at] hoc: q[ui] ſe queſtratis alij colo: ib[us] ab aliquo remanet albus colo: fed t[in] remoto albo colo: no remanet alij colo: eſt: alb? colo: recipit o[es] alios colo: eſt: q[ui] talis eſtuiu[n]n per participatio: n[ie] luci: z q[ui] o[es] colo: aut eſt p[ar] participatione luci: aut per p[ri]uatione: p[er] p[ot] talis alb? peruſus no p[er] terminat? recipit alios colo: eſt: p[er] p[ot] talis alb? peruſus no p[er] terminat? recipit alios colo: ſupra: ſe p[er] p[ot] participatione qua h[ab] bet c[ui] luce. Eſt it[er]i alijs colo: alb? qui eſt terminatus: et talis eſt in aliquo corpe terminato z recipit alios colo: eſt alb[us]: vn albi] aggregat, z it[er]i q[ui] ſundaſ in ſubſtantia rara: ſongioſa q[ui] viſoſa; p[er] p[ot] c[it]ius imbibu[n] alij co lozes in albo z eſ adberet: no ſic in nigro: qui n[ig]er fundaſ in groſſa ſubſtātia z ſolida: z p[ro]pter b[oc] alij colo: c[it]ius adberet albo colo: q[ui] ſundaſ in rara ſubſtātia eſt. viſoſa q[ui] n[ig]ro qui ſundaſ in groſſa ſubſtātia z ſolida. Aliſa cauſa eſt: q[ui] colo: nibl alſud eſt q[ui] lux inco: po: ata: z q[ui] alb? colo: ſit per participationem luci: alij v[ō] colo: eſt p[ri]uationē a luce matove: v[n] minorē: z p[ri]uationē o[n]ſi no p[ot] ſupu[n]ire hab[it] v[ō] no eſco[u]erſo, vnde vidēs p[ot] eſt eſſo: c[es] z non eſco[u]erſo: p[er] p[ot]", "hoc alb? colo: p[ot] recipere alios tanq[ui] p[ab]itibus p[ri]uationē: z alij non p[ot] recipere alb[us] p[ri]uationē ze. q[ui] p[ri]uationē no p[ot] recipere hab[iti]. Et p[ri] obijc[es] q[ui] albus colo: no p[ot] recipere nigri: q[ui] ſunt c[ō]trariu ze. D[icendu] q[ui] q[ui] albus colo: recipit nigri: in alio colo: eſt alb[us] colo: z in alio eſt niger: ze ita l[ui] com contriuarit: t[ui] non ſunt in e[ode] ſubieto: et ita v[n]i p[ot] redere peruſo[n]i v[ō] alb? nigri. Ad alii argumentu: q[ui] o[n]teante dit iſtud modo ſubut: d[ico] q[ui] veru: eſt q[ui] caliditās ſimplid[em] p[ri]c[ip]ed frigidat[em] eſt fed tam e[ſt] in e[corpe] in g[na]tione colo: p[ri]us eſt frigiditas, i. colo: claudicans cauſa n[ig]ri colo: q[ui] caliditas cauſa n[ig]ri per aduſtione: v[n] p[or] o[d]ine b[mi] colo: eſ[es] corpe generan[ci]. Sed c[ō]trara p[ri] dicta ſolumente obiunt c[ui]nt quida: q[ui] p[ri] dicis q[ui] albus colo: q[ui] ſundaſ in ſubſhan t[ia] rara: p[ri]ongioſa: z ſubrili: z viſoſa recipit alios colo: eſt non n[ig]er colo: recipit alios: q[ui] eſt in ſubſtātia ſolida et groſſa. Contra p[ri] dic obijc[ie]: q[ui] albus colo: cauſa q[ri] frigidat[em] z frigiditas condenſat; ergo albus colo: fundatur in ſubſtātia groſſa: fed n[ig]er cauſa k[al]ido: z c[al]id[em] eſt rareſa c[ere] ergo n[ig]er colo: ſundaſ in rara ſubſtātia: ergo melius poterit recipere alios colo: q[ui] albus colo: c[ui] fundatur in groſſa ſub: v[ō] p[ab]aſt e[ſt]. Et d[ic]endu q[ui] veru e[ſt]: q[ui] caliditās in p[ri]ciptu z augm[ē]to rareſacit: vt tu obijc[ie]: h[ui] in fine ſtrin g[it] z p[ui]uitum: z q[ui] colo: n[ig]er eſt p[ri] termini colo: q[ui] cauſa q[ui] albus colo: adbue ſundaſ in groſſa ſubſtanția z ſolida: vt p[ts] de melacolia: q[ui] h[ui] melacolia ſit humo[ſ] g[na]tus a[cal]ido: t[ui] eſt humo[ſ] g[na]tus a[cal]ido: t[ui] eſt humo[ſ] e[ſt] p[ri] ſubſolite, et ſolider inter o[es] p[ri] ſimuliter eſt i[bi]: z p[er] p[ot] p[oc] n[ig]er colo: no p[ot] recipere alios colo: eſt. C[uarto] qu[entur] vtrum vina potiſt eſſe alba in colo: q[ui] p[is]ſa in liquo: videtur q[ui] colo: q[ui] e[ſt] cauſa e[ſt] eade[ſ] e[ſt] p[er] ſimuliter: eſt ſed frigiditas e[ſt] cauſa albedinis: z ſi ſerſt cauſa groſſiciem ſue p[ri]ſtitudinam: q[ri] frigiditas condéſt e[ſ] p[ri]ſiſat: ergo t[ec]. J[est] e[ſ] in corpe humido p[ot] eſſe humo[ſ] alb? z p[is]ſus: vt p[le]gma a frigidat[em] cauſat ergo ſimuliter in b[oc] vina poterit eſſe colo: albus: et liquo: groſſus a frigiditāte cauſa: eſt. J[an] p[ri]us e[ſt] aucto in littera auctore: t[ate] Ba. Et hoc p[ra]b: q[ui] albedo in vina l[ign]ificat in indigetion[em]: p[ri]ſiſtutio vel groſſicas digiſſion[em]: fed impoffibile eſt indigetion[em] z digition[em] ſil eſſe in e[ode] naturaliter: ergo impoffibile eſt v[n]ina e[ſt] alij z p[is]ſimul naturaliter. Et hoc concedo p[ri] naturaliter conueniut: fed ta men acidětāliter p[ot]ſum c[ō]uenei vt dictu e[ſt] ſupra. Cad p[ri]mi] argumentu: in contrariu d[ico] q[ui] frigiditas b[ab]e[u] p[li]ce: operationē. En[ā] in reg[aro] in quo operat: vt in e[ode] condéſando i[p]um: z ſic obijc[ie] tu. l[ib] abet operat: q[ui] aucto: e[ſ] p[er] operationē per q[ui] facit v[n]ina clar[ā]: q[ri] condéſando e[pa]r ger nerat humo[ſ] groſſos: viſoſos: z indigetion[em]: qui no p[ot] ſunt eliqui cum vina: z hoc modo per aciděs facit v[n]ina clar[ā]m in ſubſtātia. Per p[oc] patet ſub ſutio ad fecundi: q[ui] veru e[ſt] q[ri] frigiditas q[ar]tum ad ſuam p[ri]ma operationē in e[pat]e facit humo[ſ] album q[ar]tum p[ri] p[is]ſum in e[pat]: fed q[ui] tum ad ſuam fecundā operationē facit v[n]ina clar[ā]: et p[oc] per aciděns: eſt p[ic] loqu[ic] aucto: in littera. C[exto] z v[i]tui mo qu[er]it v[n]ri colo albus cauſe: in vina a calido vel aſtido: videtur q[ui] a calido: q[ui] ille colo: qui plus b[ab]e de p[er] uietate cauſatur ab elementis p[er]uijs mag[ie]: v[r]ab igne e[ſt] e[ſ] colo: alb? e[ſ] b[mi]: g[ui] maſ[]q[ui] cauſa q[er] ab elemētis p[er]uijs: vt ab igne e[ſt]: h[ui] t[ā] ignis q[ar] e[ſ] ſunt elemēta calida: ergo colo: alb? g[na]ſa a calido. J[est] albedo diſgregat e[ſ] v[n]ta viſum: ergo cauſaſb[ic] ab elemētis diſgregantibus q[ar] ma g[is] diſatātibus: fed calida elemēta mag[ie] diſatant e[ſ] diſgre]gant q[ri] frigidā: ergo albus colo: genera: ſue cauſatur a calido z non a frigidō. J[est] d[icit] p[bs] in lib. metho: co: z e[ſt] alibi: q[ui] colo: albus e[per]miſione ignis cum aere: ergo e[ſ] calido genera: J[n] contrariu e[ſt] aucto: in littera qui vid[em] q[ui] albus colo: ſignificat groſſiciem z cruditat[em]: fed caliditas cauſatur a frigidō: ergo z albus colo: reſentāns cruditatem. Item ni[g]rā matime e[ſt] albi colo: eſt: t[ui] genera: a frigidō: vt vult p[bs] in metho: co: z non a calido: ergo t[ec]. J[est] d[icit] alii cen. q[ui] caliditas agens e[ſ] in materiā f[ic]ca: dealbat: in materiam humidā: denigrat: frigiditas v[ō] eſco[u]erſo: q[ri] agens in mate riā n[am] fiac: denigrat: in humo[ſ] dealbat: ergo v[n]ina ſit cor p[us] humidū caliditas agens e[ſ] in v[n]ina generāb[it] colo: m[n]", "loco p[er] apol[ite]c: eſt alii oper: in albi: apol[ite]c:

Arinarum.

Fo.clerriijf.

grum:frigiditas ęo ibidè generabit coloem albî: ergo cos
lo: albus generat in vina frigido non a calido, quò conce
do: et hoc pono p cauſa. Sed tè diſtinguo vt pateat solutio
do: ad argumenta: et dico q Duplex est gnatio colo: quæda vni
ad argomenta: et dico q Duplex est gnatio colo: quæda vni
ne ignis cum aere: et hoc modo procedunt prime rationes:
ne ignis cum aere: et hoc modo non loquif auco: in littera. Et iterus alius co
lo: particularis datus ex actioè qualitati elementariarì in
cojoſsis elementatis: vt albedo datur in lacte: et in ſperma
te: et talis qunc generatur ſiue cauſat a calido: qunc yo a fri
gido pm exigentia materie: vnde ſi fit caliditas agens in ma
terià ſicca dealbat in humida denigrat: frigiditas yo agès
in materià humida dealbat in ſicca denigrat. Et q: in pìen
te lectione loquif de vina: que est corpus humidi: frigidi
tas agens in materià humida dealbat in non caliditas: imo
pot: denigrat: et pater hoc dico q colo: albus in vina cau
fatur a frigiditate: t per itam distinctionè patet solutio ad
argumèta: q: primò procedit de generatione colo: vnuiers
ſuli. Alia yo de particulari: vt dictum est.

De vina alba.

Rina alba q: cu subtilitate: et claritate na
turaliter conuenit: qttuo: significat. De
fectionem coctionis: et paruitate: digestio
nis. Se co defectione caloris naturalis in loco
loco coctionis vina. Tertio defectione mébrozum t
dissolutione virtutis cozum. Quarto oppilatione t
apostema i vijs vina: vl in mébis pibovicis. De
fectio coctionis et paruitas digestiones que funt cau
ſa albedinis vina: et subtiliatiois ſue in tria diuidus
tur. In defectione ſtomachil ad cibi digerédu fm q
oppoiteat deſcientis ppter cibi humidi multib in
ſatiuì: vel popter cibi inoirdinate accepr. Thivis
na in guloſis t in multu farciantibus vetrem cibis:
alba eſt q clara. Se co eſt et oſfectio virtutis dige
tiſte in epate: eu calo eiuus naturalis minuït: et epar
deficit in digerendis cibis ad ipm venientibus: neq
inde perfectus ſanguis efficitur vel generat: ſicut pa
tiuntur ycterici: et defectione digestiue virtutis epa
tis: vnde yctericia eſt peſſima: q hydropilium futura
nunciat: q virtue epatis ſanguinis mudiſticatua eſt
quafi moſtra. An Bal: ſicut in ablatione ſtomachi
coctionis: vina albescens t clara eriens cibo: pler
nitudine in ſtomacho of tendit: ſic cum in epate non
ercoquaſ fuccus cibi: vina alba t subtilis byposar
cam futurà denúciat. Tertio defectione tertiae dige
ſtionis in oibus membris: ſed tì maxime in renibus:
quo: vututes ſi ſint deſſicères: digestiu a contenti
na: ſal: appetitiusa t erpulſua conſo: tan: vnde ma
gis humiditas aque trabif: que qualis alba t clara
bibitur: talis cum vina emittit: ſicut in diabete vide
tur. De defectio caloris naturalis in loco coctionis
vina. i. in venis: duob: eſt modis: vel q calor: natura
lis t incêdít calo: febris: ad corporis ſupiora ascen
dit et capitis: et venas et ſevacuas dimittit: dolore:
nimù: er moleſtatiòe gignit in capite ppter aduna
tionè in vno loco calo: struifq. In naturalis t igni:
vivina alba erit et cruda: ſicut in freneticis. vii Ba.
vina alba t subtilis in ſebib: incêliuis: alienatione
přesentè t futura ondít: matime ſi cù albedine ſit lu
centi: q calor: t incêſio acumè cholere rubee innuit.
Arina ergo ita crude defectione naturalis caloris fi
gnificat in loco coctiòis: q: ad ſupiora ascèdit: vii alie:

natio eſt expectàda timoris enuiciatua: q: cerebi na
tura deſicit in coforatiòe ılı: cholere taliter ebulliè
tis t incêdétis: qd cù ſit: impoſſibile eſt vità remanes
e: ſolut Hippo. in acutis. Arina alba t lucida mali
ſignificat: marime in frenctica. Si do no h5 aliena
tionè neq mëtis corruptione: laudabili ſupueniète
ſignificatione: ſicut tinctura vîne: liquors grossitudi
ne: faciei ſplendo: virtutis bonitate: mot: leuitate:
anbelitus facilitate: ſomni laudabilitate: ſalua: poſt
lògù repus. Hip. in epidimia de infirmo quodare rei
tat: cuius nomè plantius fuerat: huus vina ab iní
tio morbi: q ad. xl. dies alba fuit t lucida: in die. xl.
vîne affuit rubo: paruà habens byposſafim in fun
do: cum autem. lt. eſset dierum: inſirmitas eut cum
nimia in fundo vina: vnde cum euafurus iudicau:t
quod in. lerr. die contigit. Impoſſibile eim eſ vicinu
termini eſte t morbi tante gravitatis t tarditatis
fuiffe. Sebs eſt modus caloris naturalis in loco co
ctionis vîne deſſicitis: q: aliqni in core nafici apo
ſtema lóge a loco coctiòis vîne: ad qd digerendu na
tura vadit: t loci coctiòis vacuì dimittit: ſicut vide
mus in vinis habeti: apostema in inguinib? a: ſcel
liis: collo: t ſilibus locis. Diffolюtio aſt mébroz:
t humiditatis eo: er deſfectiòe còtèiue virtutis in
mébis: cu ſubſtaitalis humiditas mébroz: no poſſit
còtineri: h poti: liqſit t cù vina effuſit mutata vt al
ba ſiat: ſicurvidem ivinùs leuif febriétin: t q diutur
nas bùdiita: mébroz patiun: liqſactiones. Oppi
latiòvai: vîne qttuo: modis: e. Al e: in cholera ni
grà t idigetta t groſſa deſcédète adv: ievias: eacq
oppilate: t òbente grositudine ne ereat: ſicut in ſe
bic qrtana. Ael ppter phlegma groſſus t vitre: qd
in vîne deſcédit vias t cop: imit eas: ſicut in mulieri
bus méſtrua perde: tib? t habetib: doloz: bacha
rum er oppilatiòvai: q inter renes t epar ſunt. Al
er cholera ru. cu humiditate groſſa: mita: t vifcota:
q groſſificaut cholera: t vetuit eire cù vina: vii vii
na pàdipt colo: què de cholera hre deबuerat: t subt
liis facta eſt t alba: ſicut i yctericia er oppilatis inſe
rio: ib: vijs fellis: cù cholera eire: pbi: ca: cù vina
egeſtionib: qytraq: facta ſunt alba. Ael er lapidib
i veſica nafcètib: q: vias: qvine oppilatib: ne color: ei
q groſſitudo egredi: a: ſed tì cauſa albedinivine e
lapidib: veſice: alia eſt naturalis prier ita: Lapis
ei: ſemp ſibi trabit devina naturali grositudine co
lozatà in nutrimentu: ſui: vii natura ſubtilis remanet
t alba. Apoſtemata q albedinivine ſunt cauſa:
duob: modis ſunt. Eſt e: apostema in vina nafcés
vijs: strigés eac: poros: q: fuos oppilas: pibè: groſ
grossitudine ei: eire colo: zatà: ſicut apóstema facit illud
qo: inter renes t epar nafci: t qd ivenis iter renes t
veſicà t venis veſice ouſ: q: impès oppilat ne groſ
ſitudo ereat. Eſt t apóstema nafcés in mébis vi
cinis vîne vijs: quas còstringit cù impſione ſui: fi
cut in colica paſſione: q er choleric o eſt apóstemate.

Superius determinaui: auto: de colore albo cù liquoze
groſſo: h: cè determinat de colore albo cù liquoze ſubtili: t di
uidik in duas. In pima enumerat qttuo: ſignificata colo:
albi cù liquo: ſubtili. In ſeda p: p: eque de illis. ſeda ibi: De
fectio coctiòis: tè. et ita ſeunda in quattuo: in quattuo:

["## Liber", "sufficiens que ponit vina habetis colo: album; et liquo: est subflantia subtrilem, s[om]n significatib[ic] h[ic] incipit: Deſes cito calo: naturalis in loco coctioſis, tertii ibi: P[ro]ſoluto autem membo: in quartu: ibi: P[ar]pilatio viarum vina; Pars prima diuideſi in t[res]: q: primi ſignificatib[ic] h[uius] vina ſub diuideſi in tria ſignificata, ſeda ibi: S[om]n eſt defectivorum virtus, tertia ibi: T[er]tii deſectioſes, tertie digestioſis. ſeda itaſt[as] in duas. In prima narrat. In ſecunda confirmat, ſecunda ibi: A: ſicuit in ablatio: T[uc]que ſequit illa pars in qua ponit ſom [ſignificatib[ic] principale: t illa in duas ſin duo ſignificata: q; ilud ſom [ſignificatib[ic] ſubliuideſtur in duo ſignificata, ſecunda ibi: Secuſus eſt modus caloſis naturalis. Prima in duas. In prima narrat. In ſeda coſirmat, ſecunda ibi: Unde A: vina alba, et ita ſecunda in duas. In prima coſirmat auctioſate A: In ſecunda auctioſate B: ippo, ſecunda ibi: S[ic]ut B: ippo, et ita ſecunda in duas ſin duas coſirmatioſes B: ippo, ſeda ibi: B: ippo, in epidemia. T[uc]que ſequit illa pars in qua ponit tertii ſignificatib[ic] principale: t illa in t[res]: q; in p[ro]ma deter minat ſignificatum vina albe ſubtilia que fit p[ter] oppila tionem facta in b[um]oibus. In ſecunda a lapibus in renibus vel veſica eriſtibus. In tertia in apoſtematib[ic], ſecunda ibi: Vel ex lapibus, T[er]tia ibi: Apoſtemata autem albo d[ini]. H[oc] eſt diuioſus et ſententia lectionis in generali.", "T[he]p[ro]p[ro]mo dubitaſ quare ite n[on] ponit n[isi] nou[em] ſignificatoſes vina albi calo: cum ſubſtituā ſubtili: E[gidius]o ſponit, tr[um]. Et dicendu[que] o[n]ſes ille ſignificationes quas E[gidius]o ponit p[ro]ſunt: reduc in defeccionem coctio[n]onis qua ite ponit: et hoc inſutu E[gidius]o in fine illo[rum] verſutum: cum d[ict]ic. Talis cruda p[ot] vel indigeſhavocari. P[o]ſtea videtur q[ui] p[ro]mi ſignificatib[ic] p[ri]tium ſecundi ſint idem: t non d[iffe]rant: quia in p[ro]mo ſignificato apparet vina alba ſub ſubtilis p[ro]ſter defectio[n]e digestio[n]onis in ſecundo vt ipſe d[ict]ic: p[ro]ſter defecti caloſis naturalis in loco coctio[n]onis: ſed fi deſit calo: naturalis in loco coctio[n]onis ſatim fit indigito: ergo idem ſunt. Et dicendu[que] q[ui] d[iffer]ut: q; p[ro]mi ſignificatib[ic]: vina e[ſub] ſubtilis e[n] p[ro]ſter defecti digestio[n]onis t caloſis digesti renis in ſe. i. quando o[n]no deſicit. Secundu[que] ſignificatib[ic] e[n] p[ro]ſter ſeparatio[n]e caloſis naturalis a loco coctio[n]onis: vt quado calo: naturalis cutem ſapit et ſeparat a loco coctio[n]onis: non tam[que] p[ro]ſter hoc deſicit in ſe. P[o]ſtea videſt q[ui] tertii ſignificatib[ic] principale t tertii ſignificatib[ic] primi ſignificatib[ic] no[d] differ[ut]: q; v[ro]tib[ic] eſt defectus digestio[n]onis in medus tertie digestiu: ergo n[on] d[iffer]ut. Et dicendu[que] q[ui] d[iffer]ut: q; diuer ſimode eſt defectus in medus tertie digestiu h[inc]t inde: q; in tertio ſignificato e[n] defectus virtutis digestiu: ita q[ui] ibi ſit coſtumptio humidiſat a calo: innaturali: t ille humidi t[es]ubtiliak t etiquant cu[mi] vina: vt in etbico. Sed in tertio ſignificato primi ſignificatib[ic] e[n] defectus caloſis natura li ſue digestio[n]onis a calo: accideta li non consumetib[ic]: vnde ibi eſt multus appetitus q[ui] multus potatio: de debilis ret[ent]io: vt in viabete q[ui] renes ſupercaleſunt: vnde ibi e[n] calo: ma gnus: non tam[que] consumſes: ſed in tertio ſignificato principali e[n] calo: innaturalis c[olum]ſes. P[ro]ſtea qu[er]it quid ad p[ro]poſitiu: de tertia digestiu: q[ui] cum h[ui]c determinet de li quoſe q[ui] colo: q[ui] non de h[yp]otaſi: q[ui] tertia digestiu g[he]t ſol[i]b[yp]otaſim t n[on] colo: vel liquo: e[n] non debereſ facere mentionem h[ui]c de tertia digestiu. Et solutio h[ui]us e[n] q[ui] ves rum eſt: quia tertia digestiu primo q[ui] per ſe generat h[yp]otaſim ſol[i]b: ſed tam[que] per accidens habet diuſſicare colo: q[ui] liquo: e[n] b[ic] debet determinare de obbus colo: q[ui] liquo: rem vanatibus. T[er]tia e[n] digestiu per accidens variat li quoſem: q; cum ibi ſit calo: multus accidentalis: multi: con ſumit de humidiſate: t inde cauſatur multa fitis: t per his multus generat appetitus porus: t multa potatio: v[n] mul tus porus recipit q[ui] non potest digeria pauc[io] calo: natura rali in loco coctio[n]onis eriſt[es]: t ita remanet crudus t etiquat cum vina t ipſum ſubtilat. Atem q[ui] in tertia digestiu eſt accidentalis calo: ſo: tr[ans]ſimus liquefacit humidiſates in tertia digestiu eſt[es]: t etiquat cu[mi] vina t facit colo: alb[ic]: t p[ro]p[ro]ter hoc fatis pertinet ad p[ro]poſitiu dicere de tertia digeſtia. P[ro]ſtea dubitaſ ſuper hoc q[ui] inſutu q[ui] in actus morbi: ſi apparet vina alba ſubtilis cum f[reneſi] ſemper", "eſt mal[is] ſignum: k[ui] ſo fine f[reneſi] appareat talis in acutis", "quandoq[ui] bonum est: qu[ad]oq[ui] mal[is]. Sed videtur q[ui] in acu ta feb[ex]e fine f[reneſi] non p[ro]ſit apparet vina alba: quia e[n] quo in acutis non eſt f[reneſi]: conſit q[ui] calo: naturalis non petre c[et]eſi: Imo remanet in loco coctio[n]onis: ergo ſemper tunc tinget vi[nam]: q; impoſſible eſt agens ap[pro]ſmati patienti non agere: ergo non potest vina appareb alba imo t[inct]a. Ad hoc d[ico] ſicut d[icit] v[er]di Gerardus: q[ui] 15 in acu ta feb[ex]e fine f[reneſi] materia ch[olerica] non rapiat ad cere b[um]: tamen, p[ro]p[ro]ter hoc non remanet in loco coctio[n]onis: Imo q[ui]o: vergit ad inſtitu: t inducit diſſentia: et t[uc]no n[em] net in loco coctio[n]onis: t p[ro]p[ro]ter hoc non tingit vi[nam]: Imo e[n]it vina alba in colo: t ſubtilis in ſubſtantia. P[ro]ſtea a viaride q[ui] ſom [ſignificatib[ic] ſecundi ſignificatib[ic] principali non oſſerat a quarto principali: q; v[ro]tib[ic] eſt apoſtema vt d[icit]. Et dicendu[que] q[ui] in ſecundo ſignificato ſecundi principali apparet vina alba t clara, p[ro]p[ro]ter apoſtema a factus in locis remotis a vijs v[ina] vt in apoſtematib[ic] q[ui] ſub afſcellis: q[ui] calo: naturalis ibi currit t [ſpir]tus: t ſunc coctio[n]onis locus remanet depauperatus a calo: naturali: t ita vina n[on] tingitur: ſed in quarto principali e[n] cala t ſubtilis p[ro]p[ro]lationem facta ab apoſtematibus eriſtibus in vijs v[ina] p[ro]ſus in veſica v[er]di: v[er]di: v[er]di: v[er]di: v[er]di:

Arinarum.

Jo. clrrry

vitſcoſi: qui groſſumores habet ingroſſare viná; et non multari, ut dicti q in lapide apparet viná alba et subtilis; q; lapis trabit ad ſui nutrimetú grosſitudine: innuit q et lapis nutritur: quod eſt inconueniens: quia nutritio de betur ſoli alato; et ſo inaíato. Ad p[ro]dmú dicêdu q in lapide apparet viná alba et subtilis: vt dicti in ſla ouplici de ca vna ca: eſt: q; lapis decopilar meat? cí gneſt et groſſis húmo:ibus; et tunc ſola aquoſitas alba et subtilis eliquat et ſo ní aliquid de p[ro]mu:ib? p[ter] stricturá meatú. Scóa ca: eſt: q; lapis trabit ad ſui nutrimetú parte groſſam: et tunc ps subtilis iſ erit: et Ad p[ro]dmú arguméntú vico q hú lapis gneúur a calo re exceděte: tún p[ro]ccides facit viná albá et tenué oppiládo meatus vt dicti eſt. Ad ſcom p[ro]s solutio: q; plus facit ad op poſturi q ad p[ro]poſutí: quia eí mapis gnaſt et groſſis húribus p[ter] oppilat. Iſterú illú no: posſunt aliquare cum aquoſitate. Ad aliud vico q lapis trabit ad ſui nutrimetúz pté groſſio:non q; p[ro]prie nutriaſt yr tu obſcios: fed trabit p[ro]virtuté quandá qua hú zá p[ro]vrt petreficen: ille groſſiu dines: vt p[ro]s in mineralibus: vnde non eſt p[ro]prie nutritio. Capoſta dubitatur ſup[ro]q dicti in quarto signifiſato q viná aliq[ui]s apper alba et subtilis p[ro]p apoſtema eſtits in vijs viné: aliq[ui]s p[ter] apoſtema in locis vicinis vt íntre ſinis vt viná. ſo inuít q in colica. v[n] colica appertívi: albá. Ótra ſuperius dicti q in colica apparet viná tincta et non alba. I[tem] Auće: dicti q in colica q[ui]s tingitur viná p[ter] do loſem numíi. Et dicêduq q [ui]s in colica eſt magnúus do: o: et tunc calor naturalis et p[ro]s ibi currunt et tingunt viná et ſic loſtur Auć: q in colica tingit viná. et ſit p[ro]co m[ú] loq tur auctú: ſup[ro]ſus: aliq[ui]n vero in colica non eſt magnúus do: o: ſed ſt: eí v[i]i materialis oppiláſ: et tóné illius oppilatíſis p[ter] stricturá meatú erit viná albá et clara: vnde eum non ſit ibi magnúus doló: non tingitur: et p[ro]modo lo quitur auctú in parte ita.

Quis liquó: v[n]ine nigre conuenit.

Rina subtilis cí nigridè non conuenit: cí nigredo in viná tres signifiſet naturalír cauſas. Ael ſanguis incionem: ſue subtilá rials humiditatis consumptioné ex igneо calore. Ael calóis naturalis extirpioné et congeſationé p[ter] nímiá frigiditáte. Ael h[um]o:es melancholicos a natura subtilíatos et ſm críliacerpulſos qui cívina creunt: quá et groſſam faciunt: ſicut viná et nature actione in fine ſebúis quartane: ſue menſtruóz auferendo: um app: opinquare diſsolutione. Si auferan[que]r melanholícis et groſſis humóibus quos diſsoluit natura et ſo expellit cívina. v[n] ſi[vt]r viná nigra cí subtilitate et claritate c[ou]enire ſit im poſſible. Si a[ur] c[ó]tigat: n[ó] naturalír ſed accidéralr ſit. A[er]bi g[ra]: ſi h[um]o:es p[leg]matíci groſſi in corpo: eſt: vel melácholicíi crudi: cí groſſitudie ſua de ſcendit ad: v[n]ine vias: et oppilat: eas c[ó]trahètes groſ ſitudiné ne e[cr]at. Si h[um]o:es fuerint p[leg]matíci groſſi in corpo: viná alba e[cr]it. Si melácholicíi d[ar]viné rinctura et nigredo: et e[cr]it subtilís et nigra accidétalr non naturalír. Si cí lenta ſit ſeb[re]: signifiſat anguſtia nímiá et deſectioné: aliq[ui]n alienationé: hoc maríme nuctat ſanguinis flutú in die c[ret]ica: p[ec]ipue in méſtruóis mulíricibus et emoroydib[que]. Si cí acutis ſit ſeb[re]b[que] ſit p[ell]ima: maríme ii in quátitare ſit paucá: q; nigredo prínt inccíioni: et v[it]ioni. P[ro]mo: paucitas ſiné oſtendit ſubſtítialis huméctatio níus in ſanguíe. Subtilítas groſſitudiné et cruditaté m[ſ]trat materie mo:bi et diuturnítate ſuit: q; natura n[ó] p[or] digere: e[ro] creditas et duricies in lógo tépo re p[ro]maner, v[n] hip, viná nigra et subtilís in ſeb[re]b[que]

peracutis p[ell]ima eſt: maríme ſi fit paucá. Si enírn multa et cí vigiliis et ſuritate hypoſtati ſupuenient[em] nigra et naturalír in die c[ret]ica: languíne e naribus fluere l[í]gnificat. Si l[í]gnificatio ſupuenit laudabilis ſoluzione p[ú]niciat mo:bi p[ter] ſanguíne e naribus effluent[em]. Nígra a[ut] v[n]ine q groſſitudini c[ou]enit et turbiditati húo: d[ic]im? a[ut] q tría l[í]gnificat. Tel abundantíia h[um]o:z melácholíco:z ſm crílim c[ui] na erpulſo: z[el] incſioné ſanguinis: et c[ó]mptioné huméctationis ſubſtantialis: z[el] g[el]ationé caloris naturalís p[ter] nímiá frigiditáte ſui. Qualificunq[que] actio nature ſuit ſm crílim nuctat ſaluté melácholíco:z mo:bo:z ſicut l[á] d[ic]im? A[ui] hip, in epidímia: im poſſible eſt ſaluare inſirmos in quósti viná diſatur nigredo: níi ullos a q[bus] ſm crílim viné ereſt. A[ui] ſangua cí auferan[que] mulíerib[que] nigra e[cr] viná fine p[cc]edéti cauſa cíto ſanan[que]: q; ſm crílim viná e[cr] ab ipsis. I[n]telligédu eſ hippocrate: hoc n[ó] d[ic]istle fine c[ui]t. l[í]ne ſebúibus; vel aliq[ui]s rebus nigredini viné p[ro]tínétibus: níi accidétibus meſtrua ſemp p[cc]edere ſo l[é]tibus. A[ui] hip, in codé loco: ſi auferan[que] meſtrua ſe: minis nigris ſupuenétibus vinís: cívo ſanan[que]. A[ri]na nigra q incſioné l[í]gnificat h[um]o:z duob[que] e[cr] mo:dis: q[da]m eí incſioné l[í]gnificat choleru rubee cí igneо calóre: q[da]m incſioné ſanguinis. Inter q[ui]s duas d[ic]tat: q; p[ro]t[os]e: ſemp ſe[ct]ur moſtatio: anguſtía: doló: capitis: ſi in initio ſit mo:bi?; et ſignu: ſequa tur laudabile: atq[ui]s bona ſupueniat críſis: poſſible eſ ſaluarí. Bal[que] ſup[ro] epidímiá, hippo: aliq[ui]n inſirmus in principio mo:bi nigra viná facit cí accidentibus moſteſtilíinis et terribilíſtilíinis: et t[í]n ſaluá ſi virtúa c[u]ſtodia: ſibi: ſec facilís anbelútis: et bona críſis ſupuenerit. I[re] idem in codé: aliq[ui]n in initio mo:bi viná nigra venit cí timóre accidéntí: q; p[ro]manet vijs. in dié vii. poſt vero bona ſupueniente viná c[ui]s hypoſtati alba: o[cc]linatióne mo:bi: et illius ſalutem nuctat. Si ſigna n[ó] ſequatur laudabíta: ſed anguſtía anbelít: fudóz in mé:brís ſup[ro]ibus: aliénatio mé:tiſ: p[uitas] deſideríi c[íb]p[d]itionem oſt[é]dít. Sed ſi fit in pleure ſi et o[vi]erſam h[abe]t hypoſtati: in qua coló: poſt colóre: ſit: vel rocúda ſicur gutta: ſeb[re]t mo:tem de: mo:ſtrat. Si ſeb[re]s ſit acuta: p[al]miſi et enanitióe an te mo:tem denúciat. Sc[òs] modus incenſionís: ſan[gu]is liquóre parún h[ú]s q[ui]s mala l[í]gnificatio ſequaſt: t[ic]ut tempo:z c[ó]frictio: c[ó]cauſas oculóz: c[ó]rtractio labio:z: et pulpe aurícularú inuerſe: q[ui] duob[que] ſunt mo:dis. Anus e[ra]blatione nutrimétri bo:z membro:z. p[er] consumptioné ſubſtantialis humiditatis corp[us] nutriétis. Alius eſt modus: q; inſtruméta q[ui] traſere ſolét huméctationé ſubſtantál[é] in nutriédo corpo: eſt mo:ſtificata. v[n] hec p[es] p[ell]ima eſt maríme ſi ſeb[re]s ſit incenſa. Aríne ergo nigre l[í]gnificátez con gelationé calóis naturalís: et p[pi]nquationé ſue e[cr]tínctionís: c[á] eſt cholera nigra: q[ui] nature p[u]alet p[ro]p[ter] frigiditáte ſuá: z calóre ſuffo:cat: auferéſ s[an]guí ní pulch[rit]udiné z ſplendo: z vnde l[í]gnificat moré. C[uidá] antiq[ui] dic[ui]t viná nigra aliq[ui]n l[í]gnificare y[eter]iciá et oppilat[ó]e ſplenís: q[ui] natura q[ui]de: deſcíit in traſédis ab e[pat]e fecib[que] ſanguís: et aliq[ui]n apparet

Ziber

petericia hec in corporis cute: aliqni intus occultar, vii mébra occidentuntur: fed significat hmoí oppilatio ex vîne superficie spumâ citrinâ habente mixta cujus liuiditate et nigredine.

Superius determinavit aucto: de colo: albo cí quo lìs quore pueniat: pìc: de colo: nigro; et diuìdif hec ps i duas. In pìma determinat de siectione colo:is nigri cí liquo:e subtil: et cujus pìenit naturaliter: fed accidentaliter. In fœda de siectione colo:is nigri cí liquo:e grosso cujus pìuenit natura, fœsa ibid: hírga ait vina q grositudini. pìma in duas. In pìma declarat qual: nigra colo: cí liquo:e subtili pòt nòt pùenire natural: r. In fœda declarat qual: colo: nigra cùe cùs cujus subtili liquo:e accidental: r, fœda ibi: Si ati cùt còtingat non naturaliter c: c: fœda ibi. Sicut ex nature actione, illa ps in qua declarat qual: nigra colo: pìueniat accidental: r, c: sì quòe subtil: et diuìdif in duas. In pìma determinat de fis significatione talis siuctiónis in giali: f:do in spàli: fìue pìmo determinat de significatione talis vîne fine febre: fœdo cíi fe bze. fœsa ibi: Si cù lent fit febre, et itsa fœda in duas. In pìma determinat significatione colo: cí nigri cí subtili fùba, put ta li: vîna appet i febre lenta: in fœda, put appet i acura. fœsa ibi: Si cí acutis fit febrib, et itsa fœda in duas. In pìma fa ct quò dicti est. In fœda firmat: fœda ibi: En hippo, tunc fec inut ps in qua determinat de siuctione colo:is nigri cí tu:ba spífa cí pìuenit natural: r: et illa i duas. In pìma enu:merat tria significata talis vîna nigre t grosse. In fœda de illis p:scetur. fœsa ibi: Qualiscun: action nature, et itsa fœda in finis fr: m: In pìma determinat de vîna nigra et spífa significante dissolutione humoz grosso: melàcholicoz: a corpe in crifi. In fœda determinat de huuimodi vîna ni gra grosfa significate incenfione: humoz in corpe: ibi: Tris na nigra q incensione. In tertia determinat de hmoí vîna gra grosfa significate congelatione caloris naturalis: ibi: Trine vero nigre significat: cògelatione. Pìma istarum non diuìdif propter su breuitate: fed secunda diuìdif in duas. In pìma determinat de hmoí vîna nigra et grosfa significate incensione: colore. In fœda determinat de huuimodi vîna significate incensione: sanguinis. fœda ibi: Sòs modus incisionis sanguinis. Pìma in duas, in pìma deter minat de hmoí vîna nigra et grosfa significate incensiones cholere. In fœda firmat auctonitate Ha. ibi: Ha. fùp epiò, et itsa fœda in duas. In pìma determinat de hmoí vîna nigra et grosfa auctonitate Ha. put significat salutè. In fœda put figè p:ditione: fœda ibi: Si sìna no: sequaf laudabis. Tunc securit illa ps in qua determinat de hmoí vîna nigra et grosfa significate congelatione caloris naturalis: et illa in duas. In pìma determinat significatione hmoí vîne pìm auctonitate sùa. In fœda recitat opinione antiquo: de significatione hmoí vîne et spífa significante: gelatione: secuda ibi. Quidam antiq: dictit vîna nigra, ll:ec est diuìfio et fenten tia lectionis in generali.

Chidmo dubitat: vtrù frigiditas agelans possit caufare nigrú colo:re in vîna. Et videt: q: nò: q: dicit pbs in topicis Si splìr: ad splìr: t: magis ad magis: et maxime ad mari: me: fed frigiditas vt habitum est in p:cedenti lectio: caufat albedine: g: maio: frigiditas caufabit maiò: albedine: t ma pìma maxima: fed frigiditas agelas est marima frigiditas g: caufabit marim: albedine: no: g: nigri color: e. Jt: dict in lìa pìnti q: niger colo: nò pòt pùenire natural: r: nifi cí subba grosfa: fed frigiditas facit vinà tenuè t subtilè: vt dictit sù periùs: g: frigiditas nò pòt caufare colo:re nigri: q non pòt pùenire cí subtili liquo:e imo semp cí grosso. In h:ui:è au c:to: in p:ncipio lectionis dico: e colo: niger caufat ex ertin c:tione caloris naturalis et ei: agelati: e, p:pter sùma frigiditate. Dieterea nos yidem: ad senfum q frigiditas agelas corpa exterio: ap:denigrat: ergo sìr frigiditas còge lans bìvo:es in corpe ipos denigrabit. q: o: cedo. En bico q frigiditas agelas mo:ticat calo: natural: in corpe: q: spífa q: erat lucidi: et: p:pter b: spìritib: mo:ticatis induc: colo: niger p:pter de:ct: pìsritui: p quòz pìntias erat luciditas in corpe. Ad p:mu: argumet: dico q: illa p:positio: si fìms

plìcifer ad splìr: etc. tenet in p:dicatis p:le, v:en: ex: q: al ib: diisgregat: q: magis albù magis diisgregabit etc. Sed nò tenet in p:dicatis p:acides: vii veru est q: frigiditas p:le deal bat: fed tì p:acides denigrat: q: extinguit et mo:ticat calo: re natural: e: q: spífa q: p: fù pìnti: erant c: albedine: p: lìu: g: mo:ticatione et extinctione: erut c:à nigredinis. Ad s:com o: cendì: q: oupler est frigiditas: q:nam est frigiditas q: folum facit indigitionem c: talis facit vinà subtilè: q: tìp: humos res indigèt: nò eliquát c:í vîna immo oppilat: et de tali loq: tur spìfa. Est alia frigiditas exced: q: gelas: et mo:ticans calo:re oigerèt in epate mo:ticato defecte fegregatia: in epate: et tunc: hmoí humos: in epate calo:re calo:mo:ticato eliquát c:í vîna: et talis frigiditas facit vinam spìfam: et de tali loq:tur pìc. Scò do dubitat: pìp hoc q: in nùit in lìa: q: ex oppilatio: melàcholie: aliqni apparet vîna grosfa. Contra: pìp:ius habuim? q: ex oppilatio: melàcholie lìe apparet fìue fit vîna subtilis in liquo:en ergo grosfa. Jt: pìp:ius habuim? q: lapis in veica vel remb: g:ha: a calo: re excedète et oppilat meatus: q: facit vinà tenuè nò grof: fa:; g: fìt melàcholia b: g:ha: i calo: re excedète et aduret: g: oppilabit vias: q: faciety: vinà tenuè t nò p:spìfas. Et c:icid: q: oppilatio melàcholie q:ch: facit vinà subtilis t tenuè. c:on: coculeaf in aliquo loco: et tota illa melàcholia penit: est in digesta: nec alid: de ea eliquat c:í vîna immo oppilat meat: q: tunc erit pura aquositas: et q: fìc loq:tur pìp:us cíi dic: q: oppilatio melàcholie facit vinà tenuè: q:ch: q: vò fit oppilatio a melàcholia in vîna vîne: vel in vicinis ptib: q: et illa melà: cholia, p:fte ex digesta: q: eliquat c:í vîna q: no: p: melà: cholia eit indigesta: q: facit oppilatione: e: talis oppilatio me lìacholie facit vinà nigra: et p:pi:lam: et q: fìc loq:tur auct: in pìt li:ta lectione, p: hoc p:so fòd o prùm: argumet: q: diuerfino de loq:tur pìc: et pìp:us. Ad s:com di:edù: q: fed q: ed lapide: t melàcholico: q: lapis d:urus est q: solido: nec pìt ita giber: q: aliquet cí vîna: fed melàcholia bene pòt vt dictum est: Tertio dubita: nòt p:oc q: inut: cí p:mo: niger colo: cí pùenit natural: cí liquo:e subtili: fed cí grosso. Sed videt: q: colo: niger plus melàcholica: natural: cí lìque subtili: c:um grosso: q: colo: niger aut caufat in vîna a calido vel a frig: do: fed tam calid: q: frigid: subtiliat liquo:e invana: ergo plus pùenit natural: cí subtili: et colo: grosso, p:patio mìosis calid: e: subtilat: et ita facit liquo: e: subtili: fit frigiditas facit subtilé: q: condéfat et oppilat: et q: p: his liquo: e: fit subtilé: q: cc. In h:ui:è est auct: in lìa vt dicti est. Et p:bat hoc q: colo: niger aut frigidita dissolutione b: g:rof:io: me: làcholicoz: a corpe: aut aduptione humoz: et ad gelationes caloris naturalis et spìritui: q: vtris: e: subtilis q:trix facit pìsbiti dimè: g: grossi: e: nò subtilitate: g: natural: colo: niger pòt nifi cí subba grosso: e: nò cí subtili. Et hoc c:edo c:us, p:la:q: q: cedo ita v:lima: rónem: q: p:ono c:á p:ca. Cad p:mu: argumèt: in h:ui:è dico q: colo: niger caufat ab v:top: f, a calo: do aduere: t a frigid: mo:ticate: t: col: tu ob:calidas sub: vò li:ta: dico q: veru est in p:incipio: et q: fìc tu ob:q. fed ri caliditas in fine fùi adurit et incinerat et zingrof:at: t: a tali caliditate aduret: g: ingroffato: g:ha: colo: niger: q: nò p:mo: q: tu ob:q. frigiditas condensat: et ita subtiliat p:acides: dico: q: verus eit loquèdo de frigiditate debilitate dige:tione: et: c: de illa tu ob:ij, fed illa nò caufat colo:re nigri: immo frigiditas v:limata: agelas: et mo:ticá: talis e: colo:re nigri: caufat et talis nò subtiliat: immo pot:q ingrof:at e: de tali loq:tur illa. Quarto dato q: colo: niger caufetur a calido: q: a frigid: queritur a quo pluries et frequentis caufetur vtrum a cas: lido vel frigido. Q: nullo modo possit caufari a frigid: v:is detur: q: idem nò est c:à diuerfò: effectu:q: fed frigiditas vt dict: superi: q: est c:à albi colo:is in vîna: nòrgo nigri. P:oft ea dicit Auí: frigiditas ag:es in materia: ficæ denigrat: in humida: dealbat. caliditas e: conuer: so: cí ergo vîna fit bu midà frigiditas agens in vîna eam dealbat: non ergo de nigrabit. In contrarii est auct: in littera qui dict: q: colo: niger q:ch: caufatur in vîna a frigiditate mo:ticate. S:5 q: pluries caufetur niger colo: a calido: q: a frigido: videtur q: quod: modis potest caufari a calido. Uno modo p:pter expulSIONE humoz melàcholicoz: Alio mò p:pter incêfio

Arinarum.

Fo. clrrrvj.

nec humoſ. Sed a frigido tantummodo cauſa vno mofo, p
per ntimam frigiditem moſtante: cauſam naturali et ſpſi; ergo plures a calido: quod obus modi: et a frigido: et vno mofo tantum. Sed q. plures cauſetur niger colo: a fri
qid: et a calido: videſ; q. non cauſatur a calido niſi. ppter in
cenſionem humoſ; et ita vno mofo: sed obus modi: a frigido, ppter eliſatione humoſ; frigido: melacholicuſ; cii vina: et ppter moſtificationem caloſis naturalis a frigido
ditate nimia: ergo plures a frigido: et q. plures cauſaſ; niger colo: a cali
do: et a frigido: et ſi penderit generari a frigido. Et ppter hoc ſoluendum eſt ad vtraq argumenta, pima, pbat: et
nullo modo cauſaſ; a frigido: et ppter hoc dico ad pummo
q. idem diuerſimode ſe habens bene pōt eſse ca contrario
rum vt pt de nauta in nauti: et p fuſ plentiam eſt ca falutis
per ſui abſentias piciſatiſiſe. Sib. dico q. frigiditas diuerſ
ſimode ſe habens pōt eſse ca contrario vt albi coloſis vel ni
gr: vnde veri: et q. frigiditas impediens diſgeſtionem eſt
cal abledinis: et ſic loquitur ſupius: ſed frigiditas extinguſe
et moſticans caloſem naturalem et ſpſi: et ca nigrı: colo:
et ſic loquitur ibi. Ad ſcom dico q. ſeru: et q. frigiditas agens
in materia pumidam vt in viam nautalb p ſed ſi p ac
tides pōt denigrare: et q. frigiditas excedens moſticas: ex
ſenti et p accidens agit in ſpſi: et q. ſpſi ſunt fici: ibi frigida
plures agens in piperi denigrat: et hoc mo: frigiditas poteſt
cauſare nigrus coloſe. Ad aliuſ argumentu: q. ſequi p q. q
pbat q. plures cauſatur niger colo: a calido: et a frigido: di
q. ſeru: et q. bene p:edo: q. plures cauſatur a calido: et a
frigido: quia cſi caliditas fit amica: nature: frigiditas econ
uerio: q. contraria: faciliu: pōt intendi caliditas in co poze
q. ibi introduc frigiditas. Unde foluo ad iſtud argumenſt
q. ſequitur: et q. 15 obu: modi ſiat a frigido: et vno mo: ſoli
a calido: ſi ſulud folium plures q. frequenti? aduenit: alia
duo. vnde faciliu: eſt incendere caloſem in co poze: et a
frigiditati q. eſt et eſt contraria introducere: et q. hoc p: ſoluto
ad illa argumenta. Quinto qritur vtrum in ſedibus acu
ſtis plures fit colo: niger cum ſubtili ſubſtantia vel ni: groſ
ſa. Etidetur q. plures cum ſubtili: q. in acutis materia eſt
ſubſtiler: et viina deſcinditur a materia mo:bi et deſcaſum at
testatur ei a quo deſcinditur: ergo viina in acutis apparaſe
cum nígro colo: plures erit cum lìquo: et ſubtili: et q. cui groſo
ſo. Pieterea in lectione precedentium habuſtis q. in erba
conſumunt humiditates que eſquant cui: viina et ſubtilian
et faciu: viam ſubtilem: ergo cum acutis meliori: ſt vi: ſoluto
et consumpto humiditatum viina in illis erit ſubtilis et non ſpilla: et q. niger colo: plures erit in acutis cii ſubtili liquo: et cum grosſo. Contra: in lectione ita pabemus
ab auctore: et nigra viina naturaliter compatitur ſpilſo col
loem et non ſubtilem: ſed frequentis aduenit colo: cii ſub
ſtantia naturali et cii in naturali: ergo in acutis plures eſt
color: niger cum ſubſtantia groſſa: et cum ſubtili. Pieterea
vina nigra cum ſpito liquo: tendit ad bonum: et q. ſignifi
cat ſoluationem quartane: sed viina nigra cum ſubtili ſubſt
tia ſignificat malum vt dicit: ſed dicit Ha. puer apboſi: et
crisif plures fit in acutis: et crisif vt dicit Ha. plus attinet
ſalutis et moſt: ergo in acutis aduſtio et incineratio: et ita ingroſ
ſeſt viina. Pieterea ibi adiurk pumores qui ingroſſe
ſunt et faciu: viam groſſam. S. S. toqueritur que vi
na ſit peio: vtrum viina alba vel viina nigra, et alba fit peo

ſo: videt: qilla vina que ſignificat piationem caloſis na
turalis digerents eſt peio: et qilla que ſignificat pationem caloſis au
ſumenti in co poze: ſed alba ſignificat piatione caloſis na
turalis digeretis: et q. ſignificat indigetione: et pabitur et ſi
pia: nigra vero ſolum ſignificat caloſis augmentu: et q. ſigni
ficat exceſum in diſgestione: ergo alba peio: Item alba vı
na vt pabitur eſt ſupra naturaliter conuenit cum ſubtili
ſi ſubſtantia: nigra vero eſt groſſa vt dicit in littera: ſed ſub
tilis ſubſtantia eſt peio: et q. groſſa: vt dicit ſuperius: et ſub
tilis ſignificat omniſo impotentiá nature non potenti in
choare diſgeſtione: groſſa vero ſignificat potentium nature
potentis turbare humoſes in digerendo cos: ergo alba vı
na que conuenit naturali cii ſubtili ſuba peio: eſt et q. nigra
q. cœucent cii groſſa. Contra: illa vina peio: eſt q. ſignificat
malum q. non pōt corigi: et qilla q. ſignificat malus q. pōt
corigi: ſed nigra vina ſignificat aduſtionem humoſ; q. nò
pōt corigi: alba vero debilitatem virtutis digerentis que
poſtea bene pōt fori: ſtificari et corigi: ergo nigra peio: eſt et q
alba. Pieterea alba vina ſignificat diuium pplegmatis
nigra diuium melancholie: ſed pplegma magis eſt amicus
nature et cœueniſe: melacholiayero marine mimica t. per
nicola: ergo alba melior: ſue minus mala: et q. nigra q. qo
concedo. Et q. dico q. loquendo vt in pluribus: comparado ma
lam viam albam ad malá nigra: peio: eſt nigra et alba: et
concedo rónes hoc pbantes et eas pono p. cä: ſed iti q:dam
nigra vina vt illa que apparet in ſolutione quartane me
no: eſt et q alba: ſed ego loqu: vt in pluribus. Ad pummo
argumentu: dico q. nigra nò ſolum ſignificat caloſis augmè
t: immo caloſem aduarentes humoſes qui nò poffunt coari
gi: ſed alba nò ſignificat indiget: on: eino: immo caloſis
di: gerente ſignificat eſſe debilitatu: q poſtea bene pòt fori:
cari et corigi: et ppter hoc alba minus mala, et ſom argu
mentu: dico q. groſſicæ et ſubtilitas poffunt aduenire du
pliciter. Tno modo ppter calo: em digere reru: incipiet: et ſic
tine oubio groſſa ſubſtantia melior: et t: ſic loquitur ſupius
ſed cum tali groſſa non conuenit niger colo: naturali: imo
ci groſſa ſuba cauſata a caloſe aduhere. Vel. ppter frigis
ditatè moſtificantè et congelantè: et talis groſſa ſubſtantia
peio: eſt: quare non pòt corigi: et ſubtilis q. poteſt corigi.
C. Seprimo qritur vtrum vina nigra ſeſſentans incenſio
nè cholere ſit deterior: q. ſeſſentās incenſionè ſanguinis. vi
det q. ſic: et qilla peio: eſt q. ſeppitat peio: a ſint Thomata: si
in incſione cholere peio: ſunt ſint Thomata: et in incſione ſan
guinis: ergo te. Item apofema ſanguinei: in quo eſt infla
matio ſanguinis eſt minus malum et apofema cholericuſ
ergo ſimiliter incenſio ſanguinis minus erit mala et incen-
fio cholere: ergo vina nigra ſeſſentans incenſionè ſangu
nis erit minus mala: et ſeſſentans incenſionè cholere ma
gis mala. Pieterea in lepta ſanguinea eſt incenſio ſan
guinis in toro co poze: et ſilt in lepta cholerea eſt incenſio
cholere: et t: peio: eſt lepta cholera: et q: ibi cadunt memba:
q lepta ſanguinea: ergo ſilt incenſio cholere in toto co po
re peio: erit et incenſio ſanguinis: et ſilt et viina ſeſſentans
in cſionè cholere in co pe: erit peio: et ſeſſentās incenſionè ſan
guinis. In 3: ſi eſt aucto: ita dices: q. ſeſo modus ſigni
ficat incenſionè ſanguinis: et dicit q. vina ſeſſentans ilium
vltimi: modu: eſt peſſima: ſed peſſimi eſt ultra q. non pòt
eſſe addiſio: et viina nigra ſeſſentans incenſionè ſanguinis
peio: eſt et q. viina nigra ſeſſentans incenſionè cholere, hoc
ide: pbat Herardus q. ſanguis amicabilio: è nature: et q. do
lera: ergo incenſio in ſanguine facta peio: erit et q. in choler
ra. q. qo: concedo. Unde dico q. ſicut ſanguis eſt magis amic
nature q. cholera: ita peccatui: in ſanguine: ſue incenſio ma
gis moleſtat natura: et incenſio in cholera: et ponitur e: em
pli: de filio et de feruo patris. vi: ſicut ſanguis inter omnes
pumores magis obligitur a natura in statu naturali: ita in
statu innaturali magis odio habetur a natura. Ad priu: mi
argumentu: in contrarium dico q. 15 peio: ſint Thomata ſint
in incenſione cholere q. ſanguinis: et t: peio: eſt incenſio ſan
guinis: q: cum ſanguis ſit vehicle caloſis naturalis et
ſpirituuſ: non ſic vero cholera: p: popter hoc dico q. q: ſit im
cenſio in ſanguie calo: naturalis et ſpiritus aduruntur et
et t: i

Ziber

incêdatur: et cadit tunc ęth curat mo:bus: et ita plus obest causis virtutis in incênfione languinis & finthom atamala in incênfione cholere: et virtus in incênfione cholere non ca dat. Ad sêdom vico qæ focus est de languie putrefacto in apo ftemate in aliqua parte corpois: qæ adpuc in venis no incê ditur: immo remanet calo: naturalis & spis in qibus consi fit virtus curans mo:bus et potê corrigere illud mali: sed non fic est qui fit incênfio intra venas in languine: qæ tam ca lo: naturalis & spis aduruntur: et pheis cadit virtus. Ad alii dixit p[ro]s f[or]soluto: qæ focus est de incênfione languinis fas c[ora] in lep[ia] languinea: et in toto corpo: quia in lep[ia] fanguina incênfione languinis fit in carne: et tunc adpuc rema net ca: naturalis & spis in languine intra venas: et p[ter]p hoc lep[os]us bene p[or]virene p[or]longu[us] tempus: fed incênfio ne facta in languine intra calo: naturalis & spis aduruntur et virtus cadit non fic fit in incênfione cholere: et p[ter]p hoc peio: est vina nigra representans incênfionem facta in fanguine & in cholere: et fic p[er]patet f[or]soluto ad o[ra] quefita.

T[he]ui colores conueniant cum gros[]tudine et turbiditate.

D[ol]ores hi cœueniant c[ui] grossitudine et tur biditate: qui sol[em]n f[or]tde g[he] cholere nigre fed t[in]cilius plus lignificat incênfionem dum[us] et ſlumprion[è] humiditatis ſangui nis: v[n]n lignificat spafini. q[ui] ſit c[ui] ſeb[us] acutis: alienatione mentis et timo[em] moris lignificat. Si laudabilis lignificatio ſupueniter: yel in die cretica eruerit: si mo:bo ſit vicina: futuram salutê nunciat ſi cut Ba. teſtatur: viridis inquit vina fi in die appa reat cretica: et infirmus doloz[em] non habeat: morbi diſ solutionem lignificat. Sulphureus mino: est ſicleo in incênſione: qui ſit cum leni ſebre: ſtrangeria potendit. Si mo:etur aliquad[ui]t: et quantitas v[r]ine ma to:etur: ebibite aque quantitate confumitur corpus. Si cum acutis ſit ſeb[us]: p[er]ſimus denunciatur spafmus. Si subtilitas ſuperueniter et extremitas corpois friguerit, et ſudo: in ſuperioſb[us] mébris fue rit: p[er]ſimitas erit er p[io]dione spafini. Plumbinus congelationem demonſtrat et frigriditatem, v[n]n calo ris naturalis defectionem lignificat: et primitatem ad eſtinçiones, vnde ſit certa cauſa hypoſarche p[er] ſime et moritire.

T[he] vitellino et citrino et citriniffimo.

Sti colores c[ui] claritate concordât et sub c[it]ilitate: q[ui] lignificant cruditat et coctio nis defectione: et ſi natura incepit deco quere: et incepiter p[er]ualere in coctione, v[n]n colo: est in vina t[in] p[ir]gšíci: moſtrat nature in c[opl]enda coctione: cum deſicit hypoſtalis leuibus est c[ui] nature agere colo: et hypoſtalfim: by poſtalis e[n] non c[opl]etur: nílii cum virtute coctionis per totu: corpus: et colo: c[ui] virtute t[in]i calo: natura lis in loco coctionis. T[in]h[ui] colores non bonu: ligni cat perfectu: vninaliter: q[ui] p[er]ſictio bonitatis c[ui] by poſtali est t[in]i. q[ui] cum ita ſit: necesse est quic[ui]s: boz colo[rum] minus habet t[in]incture: defectione coctionis in eis eſſe: et a bonitate elongare. T[he] vitellinus autem colo: mino: est in t[in]ctura: vnde a bonitate remotu: et nature albe v[r]ine in cruditate et defectio: coctois pp[io]: fed t[am]en quia t[in]tucturam aliquantulam ba bet: est melio: cum lignificat naturam incepisse alii quantulí: coctois. T[he] citriniffimo colo: virtus ope

rantis nature deſignatur in coctione: vnde bonitate monſtrat c[opl]em[è]to vicinante: q[ui] medicis in perſe c[tione] est c[opl]enda cum hypoſtalfim non habeat. Et trinúx medicis est inter citriniffimus z vitellinum bonitatem ergo fuam lignificat nondú eſſe comple tam: cum incepiter bonitas: nondú tamen apparat bonitas: ſic ut[er]it Hip[po] citrina vina ſanitatem nondú perfecta lignificat. Natura e[n] eti colo: ſe fa cit: hypoſtalfim t[in] facere non p[ot]est. Et q[ui] h[om]diu permanerit: defectione nature in decoctione mo[bi] lignificat. Ande Hip[po] citrina et subtilis n[ò]di: mo: mor: bum diſeſtú lignificat: et ſi in diuturno ſit mo:bo: non curatur infirmus ſi permaneat (alibi non ſecuratur infirmus vt permaneat) quouſb[us] mo:bi: digerat. Si auté feb: is non exinianat: et alba hypoſtalis videat: et in liquo: diuerſificat: peio: est: q[ui] alba hypoſtalis ante defectio: mo:bi: non eſt et coctio: naturali: ſ potius et materie mo:bi: grossitudine: et ſui morus grauitate. Et c[ui] ſit necesse est nature t[àdi]u illam di generè: vt certificat infirmus permanere: donec vige tioné poſſit c[opl]ere. Et q[ui] ſi hec: vina labo[ro]ſa ſit in ſeb[us] p[er]ſima est: q[ui] ſi ſeb[us] incepiter: spafini de replectio: postendit: dum[us] e[n] groſſum et cruſtus lignificat: et in diger[è]do e[n] naturam p[í]gram. Que vina ſi ſit in paralytico: vel epilepticis: no malia ligni f[ica]: q[ui] paruitas ſue t[icture] et natura e[mo:bi] maſterie: non er p[ig]ritia nature in mo:bi: decoctione. T[in] Ba. intelligere est: q[ui] vina citrina in acuta ſebre est p[er]ſima ſi no ſequaf laudabile lign: et apparat fo[ſ]tis t[icture] in die cretica vel níci: q[ui] natura e[crutat] et in decoctione fecis conſoſtak. Bal: pulchra è redi tat h[om]i in epil[ot]a ad glauconè. A[di]t in[no]uen[è] tr[ij]. anno: acutam feb. patièntè. Inter t[er]tia a[n]t: die e[ſ]e bis ad v[u]itad[ui]n e[n] č[u]dam introuit co[z] qui dicuntur medici: p[ro]ſangers p[[i] vias et plateas vt ſe vendere poſſint: ſuit e[uiſè] p[er]ſanguine: infirmi q[ui] in introuit defectio: q[ui] ſuit. D[ic]it a[n]t p[ater] q[ui] t[ri]p[ti]c[ia] est: dein de medicus q[ui] d[ui]s Ba. h[ui]c loci negligen[è]t et miſer putat ph[ar]maciá laudabile e[ce] ante decoctionem mo:bi: et accep[et] tres baccas quas ſec[ui] habuerat: et e[cr]co: ticauit e[as c[ui] paruo: zuccaro miſſe[us] et p[il]ſatas uſirmo d[omi]n[que] dibendas: et u[lla] die ſeptem babuit ſel las: vnde diſſoluta est virtus ſua. In die autem alte ra. i. ab inſi[ut]o ſeb[is] quarta: intraui ad ipſum viſitan dum et qualitatem ſui habitus certimui. vid[ui]nem ſa c[iem] mutatam a ſacie ſanitatis: et vina facta est c[ui] trina et clara. Et c[um] v[ide]rerem in t[er]tia die nunda timui: et nullam medicinæ m[à]daui fieri: niſi ſola: p[ra]ſa nam: et exurgens c[ito] putau[que] eſſe et debite nature ſu mo:bi: repugnatione p[ig]ritantis. Et c[ui] vid[ui]t pa[ter] d[ic]it. Domine et habitu tuo timui: ſi ergo alid[que] malí vid[ui]ris oftende nobis. Respondi: bodie dies niñ[æ]cia eſt: que q[ui] euenire debeat in die ſeptimo ligni ficare debuerat. Ego auté h[ac] die ſperaui laudabile me vid[ere] defectio: medicationem: nunc euenit contrarium vnde multum t[im]eo. D[it]o: p[ater] uſir[mi]t: beri: v[n]one melius ſe habuit & bodie. Quid[ia]s e[n] par[es] noſter medicus heri defectio: n[em]que ſui: cui t[ri]p[ti]c[ia] eſſe d[ic]it: ipſe a[n]t tres baccas, ex[tra]p[es exco: ticauit et p[il]

Arinarum.

Fo.clrrrvij.

ſtuit: et c: succara dedit ei bibere, q[ui] c:ui audiſſe; di
rit: c[ui]ſis ne quaeque baccae erant: non equide diſt: et cor
tices earu: habeo, oftende: ha. dixit: quas c:ui oftedeſt
ret: vid[ui] cataputie e[que] cor[ti]ſices: et iratus nimis acumè
medicine etia in non ſeſub] periculofus eſſe edocui:
quanto magis ergo in ſebre: Liſis cauſaſ cognosce
rem: redid: et conſoſtat: dedi pilui: c:ui rodoſaccara: et
nutrui: c:ui p[raſi]ano et filibus alijſ cibarijs. ſcoda die
veniète intraui et vi[n]naſ ſi[mi]t vid[ui] citrina: ſed t[in] ſigni
faciei aliquantuli ſuit restauratu: Ego aſt[ui] idè feci
cui refrigeratione et humiditate: vi[n]na t[in] ſemp etcti
tit citrina vſ[pi]ſ in die: ir. in qua die nunciatua in p[te
ſupio]t vermiculofa exiuit: et in duabus inferio]ibus
partib] citrina. In die: x. due p[res] vermiculofe exi[re]
et t[ertia] inferio] citrina. In. xii. tota exiuit vermi
culofa x in liquore t[é]perata. In. xiii. exiuit t[ertia] ps
ſupio] citrina et t[é]perata: et due p[res] inferio]es n[mi
culofe. In. xiii. due p[res] ſupio]es fuerunt citrine tem
perate:t[ertia] inferio] vermiculofa. In. xiii. tota exi[ri]
uit citrina et t[é]perata h[uius] hypotafim alb[à] et rotu-
dam et in o[ui] ſua equalitate p[re]ſecta et t[é]peratá. Admi-
rat: aſt[ui] ſui actione nature: et bonitati]tionis
ſue paulatim adducte vſ[pi]ſ ad finè mo]bi c[ui] inſirm]
euaferit. Aerutramè sophiſte reſpendit nos dicen-
tes: qu[ui] cr[iliſ]s ſuit in. xiii. c[ui] dies morata ſit nuncia
vſ[pi]ſ in. ir. In n[ui]d[it] h[ui]p[po]co. dies n[ui]ſi vſ[pi]ſ in die
vii. fuerit morata: groſtitudinè materie mo]bi ſignifi-
cat: et grauitatè ſui mot?; cr[iliſ]s aſt[ui] eſt ip[os]ſibile ante
xiii. venire: vi[n]moſtratu c[ui] n[unciatua] vſ[pi]ſ in die
ir. mo]re: materia grauio] et groſſio] p[ab]abif: et ip[os]
bile eſt venire cr[iliſ]s ante die: ex. R[epò]demus ſi mo
ra n[uncie] die] vſ[pi]ſ in. ir. p[ro]groſtitudinè et grauitemat
eſſet materie mo]bi: veruſ eſſet q[ui] diriſt:fi in materia
fuit in occaſione de]ſo]s corpori adueniète que ip[edit
naturá i mo]bi i regimine: aduètus cr[iliſ]s in die. xiii.
len[è] et ſubtilè i ſui naturá materiá ſignificat. C[re]
sophiſte: quare diriſt vi[n]na citrina et ſubtilè crudita-
tè significare et coct[oi]s defectione]c:ui ha. dixerit vi
ná citrina et ſubtilè q[ui] eſt inter c[itr]inif[im]a et igneá na
turalè eſſe vi[n]na? R[indem] antea dirim[em] in lib[ò]rno
q[ui] vi[n]na ſanguinis et c[etero]s humo]ſ ſit colamentu.
A[n] necesse eſt vt vi[n]na ſemp oftendat h[uius] corpi
onantes. E[n] aſt[ui] hoc ſit necceſſarii: et corpor] ſit ſanu
et complecio temperata: ſanguis et c[eteri] humo]ſes in
potestate temperati ſint: necesse eſt: vt vi[n]na ex c[eter]
s q[ui]tto]r: humo]ſibus equaliter ſit compoſita. Il[os
autem videmus c[ui] in] cópitis bis colo]ibus. i. rubo
re ſanguinis cum phlegmate: et vtris]q[ui] choleribus
q[ui] c[itr]inus et ſubriliſ colo] aliquantulum pertinens
igneo colo]i componitur: fm virtutem naturalis ca-
lo]is in iuuenibus: et eius defectionem in ſenibus et
alijs etatibus. Lum ergo complecio extra tempera-
mentum ſit: et complecio ſanguinis humo]ſibus do]
minetur alijſ necesse eſt vt laudemus vi[n]nam et hu-
mo]ſibus corpori dominátibus colo]atam. Ande vi
na citrina et ſubtilis in corporibus ſanis eſt laudabi-
lis. in inſirmis: illaudabilis. q[ui] manifestaſt: er t[epè]
ramèto liquois in ſanis: et cruditate ſua in inſirmis,

De inceptione hypotafis.

H[lo]res hi] ſignificat naturá inceſſipe face
re hypoſtafim: ſed nond[hi]n]p[le]uſſe: et ob h[ui]
claritá] dimiſſe: et ſubſilitá] intrauſſe.
H[ui] t[in] rufus calidi]o]c e[que] o[ib]t: et acutio]: cho
le rubee ſignification], vi[n] ſi c[ui] acuta ſit ſe]ſe: acumè
et cruditate materie mo]bi virtutè et augm[itationè:
et p[igra] ſignificat naturá ad digeſtioné. Lalo]é ergo
patiunt inſirmi et incésioné: anguſtias defectio]es et
vigiliás magis c[ui] cr[iliſ]s aparopinquat. Lolluctátur
e[m] h[ui]o]es calo]i naturali: ſicur eſt videre i[ha] t[eria
ta in t[eria] et in q[ir]ta p[iodo]. q[ui] l[ogi] ſit t[é]po]ſis: deſe
c]ctio eſt nature et ſuevirtutis. Si in ſupſicie ſua appa
ruerit c[ui] ſpumavini alienationé mentis ſignificat
H[igu]ra alienationé et timóre]n]ciat. In inſirmo] ſple
netico hypoſtalis nigra et diuulſa p[ditioné] ſignificat
c[ui] igneus colo] splenem c[ó]ſumat.

C[sup]ius determinaui]t aucto] de colo]b? extremis: vt de
albo et nigro c[ui] q[ibus] liquo]b? p[ueni]t: et de ſignificatione
e]o]b: p[ic] de colo]b? medijſ: et diu]idif in quatuor in p[oma
determinat de colo]b? medijſ mo]tè et p[ditioné] ſignifican
tibus. In ſcoda de ſignificatibus indigeſioné: ibi: D[ict]i colo]
res c[ui] claritate. In t[eria] de colo]b? ſignificatibus d[ige]
ſtioné vel inchoata: vel mediatam: vel c[ó]p]letá: ibi: E[litelli
nus aſt[ui] colo]r. In q[ir]ta de colo]b? ſignificantib? e]c]ſi]ſus
in d[ige]ſtioné: ibi: E[ermilióſa vi[n]a claritati. T[res] p[me partes
ſpectat ad p[í]tem lectione: et diu]idif p[ima] in duas. In p[ri]
ma] p[ponit] q[ui] o[tedit]. In ſcoda p[ſequit] de colo]ibus p[dition]
ne] ſignificatibus. ſcoda ibi: Sidinus ſignificatiorum humo]t.  
q[ui] ſcoda in tres. In p[ma] determinat de colo]re ſicinuo vel vi
ridi q[ui] idè e[que]. In ſcoda de ſulphureo: ibi: Sulphure] mino: e
ridino. In t[eria] de p[ú]lino: ibi: P[ú]libus] gelationem.
S[eda] p[as] p[ri]cipal] ſequés in q[ui] determinat de colo]b? indi
g]eſtioné ſignificatib? no] diu]idif: T[ic] ſe]ſt]ur t[eria p[as] p[ni]
p[alis] in q[ui] determinat de colo]ibus d[ige]ſtionem ſignificat]
bus q[ui] e]c] incipit. E[litellinis. et illa in duas. In p[ma] deter-
minat de colo]re vitellino c[itr]inif]mo et c[itr]ino. In ſcoda de
colo]re ruſo et ſubruſo. ſcoda ibi: H[olo]res hi] ſignificant. p[ma]
in duas. In p[ma] determinat de h[mi]di] colo]b? ſignificat]
bus. In ſcoda recitat ep[ift]o]ha. ad glauconé. ſcoda ibi: Ba
le. p[ule]z; a] re] recitat. P[ima] in tres. in p[ma] determinat de
colo]re vitellino q[ui] ſignificat. In ſcoda de c[itr]inif]mo: ibi: Li
trinif]imo colo]re virtus. In t[eria] de c[itr]ino: ibi: E[itr]n?me
d]iocris eſt. T[ic] ſe]ſt]ur illa p[as] in q[ui] recitat ep[lam] Ba], t[illa
i duas. In p[ma] recitat e[nt]rnat ea. In ſcoda mouet obiecio]
nes] sophiſt]az. 3 hoc: ibi: E[hi]n] t[in] ſophiſte nos. P[ima] i duas
In p[ma] narra]t illa] fabulá. In ſcoda applicat ad] p[po]ſutum
ſcoda ibi: ſcoda die veniète intraui. T[ic] ſe]ſt]ur illa p[as] in qua
mouet obiectiones] sophiſtar]i: et illa in duas. fm duas obie]
tiones] qua] mouet et ſoluit. ſcoda ibi: I[tem] sophiſte. H[ec
eſt diu]difio et ſi]na] lectionis in g[na]li.

C[li]c]p[mo] dubita]c c[ui] p[imo] ſup]ius determinaui]t aucto]:
de colo]bus extremis: vt de albo ſignificate] indigeſtionem
vid[ea] c[ui] p[o]ſtea immediate determinare debere]t de colo]i]
bus vicinátib? albo colo]; vt de pallido et ſubpallido haro
pos ſue glauco q[ui] filr ſignificat idige]ſtioné: et n[ui] de ſulphu
reo et viridi q[ui] n[ui] vicinan] albo: immo potius ſignificat adu-
ſationé. Ad hoc soluit. Herardus q[ui] immediate ante iſta] lec]
tioné determinaui]t de colo]b? q[ui] ſiungútur c[ui] ſubſtária
g]roſa: et p[pter] h[ui] immediate poſt determinat simi]r de illis
qui] c[oli]ſi]g] h[ui]nt c[ui] groſſa ſuba: et h[ui] ſunt viridi]s et ſulphure]
e n[ui] pallidus vel ſubpallidus: et p[pter] hoc in lectione iſta
p[ia]o determinat de viridi et ſulphureo q[ui] de pallido vel ſub
pallido. Tel di]cèdu] q[ui] immediate ante iſta] lectioné] determi]
uit de colo]b? ſignificatibus mo]ſtificationé et aduſtioné] co
p]let]a vt de nigro: et p[pter] h[ui] immediate poſt determinat de
illis q[ui] ſunt via in aduſtioné et mo]ſtificationé: vt de viridi et
plibino et ſulphureo et hoc innuif. C[po]ſtea gr]ſi c[ui] p[ius
determinauerit qua]l] colo: niger habeat c[oli]ſi]g] accidè]ta]ch
et i[li]

i[li]

Arinarum.

Fo. clrrryijj.

catius, ciliis, eft in illa crīfi i qua bue res' aggreganget: q; quō ſi eft indicatius, ciliis, dico q. i. v. die pcederit aliquid ſui ſub iu to expulsum de materia morbi: led iu maio: ps remansit vt dicti eft, p hoc p5 iolutio ad ſom argumentu. C Postea ubi taf sup doc q; qvō dictit postea q; colo: rufus z iubuſus cō uenitū cum claritate. Contra: in principio lectionis ſupius dicti q; cí mediciorib ſua cœuendi: pocidē vult egidius cí dicti. In rufus verges puri colo: emulus aurí: Equalis pu rus medius cui ſe liquo: vnit q; quō g cōinge: colo: rufus vel ſubruſus cí ſubri ſuor i colo: groſſo. Et soluto ſubius p5 p p[ſicta z littera textus: q; colo: rufus in ſantis p[ium gitur cí mediciorib ſua: z ſic loquitur egidius et aucto: ſu p[raſed in egris coniugitur cum ſubtili: q; significat indiſ g[estionem] vt in acutis: z ſic loquitur h[ic].

C De vīna vermiliosa.

Ermiliosa vīna claritati z subrilitati q[ui]s quenit: z it[em] groſſitudini: cí iter rufus z ru beu media ſit groſſitudo ſua: aliq[ui]n rubea aliq[ui]n clara ruſa ſm naturā humo[]z corpori o[n]dianti[us]. Subri[rum] vīna z clara acumé cholerici ſang, ſignificat: z feb. cí abelitu z orthomia ſignificat. In alba ſupueniēte hypoſtati leni z rotunda núca[]t cos[rio]ta completely: z fal[que] vicina. Si hypoſtatis lenē z rotin dā nō by: z eo[ctio] defecta: fal[que] remota: q; for[ti]nctu ra eri[rum] ſalutē ſignificet: z t[em] hypoſtalis ſua z ſubri[rum] i tas ablata: z diſeſtio[ſ]z defecta z morbi diuturni ſo re ſignificat. A[i]n Ba. si vīna i tāta ifirmitate ſit bona ſalubis eſt. si cí bonitate ſubtilis eſt in liquo[re]: ſalu tem poſt longu[] t[em]s vidēr ſignificare. Si infirm[em] q; uerit: z in die quarta ſit leni: in die. vii. crīſis erit impſecta: z in nona ſalubabit: z t[em] ſaudabilis z illau dabilis ſignificatio[]n appear: ſin for[ti]tiora z certiora iu dicabīſt ſigna. Arine ſubtilitas z eo[ctio] defecta mo[ra] faciut crīſim i. et. H[]atura eim in. vii. nō potuit di gerere. p[er]cruditatē z ſubtilitatē materie. A[i]n Ba le. vina bona ſalutē ſignificat: si in die quarta appa reat: ſalus erit i die. vii. er neceſſitate futura. H[]ip. ait Arina rubea z clara ſalub[ri]z: eſt q[ui] rubicunda pro[ſter] p[er]ſp[é]do[er] z colo[ſis] ſui pulchri[]tudinē: groſſa z tur bida groſſitudine z h[ui]riditatē materie ſignificat: z ſe bi[que] nunciat moſtā[]r z anboloſam. nō t[em]perata in tur biditate z groſſitudie ſi diu p[ra]maneat: groſſitudinez z materie multitudine z ſe p[er]ſedit moſſatione atq[ui] timo[]re: q; in vīne rubo[ſe] ſanguis eruginoſus z incēlio cholere ſignificat: in groſſitudie ſui groſſitu[do] h[ui]ridi ſanguinis demoſtra[]t in loco p[ra]mancre ſuo. T[em]oſtatis multudo z multa motio z ebullitio cí calo[ſe] ex[traneo]. i. feb[ze] nō er actio[]e naturali. Arina turbida apparēs z rubea in die. rr. crīſi[]z cōplet i die. r[em]bomo[]z eim colo[ſe] z ebullitio: cí nō nufi appear in die. rr. grau[li]tate z groſſitudine ſui mot? denunciat, vīn[em] ip[os]ſible eſt diſeſtione cōpleri a[i]n. r[em]mot[em] i ve lor z leuſis ſignificat velo[ci]tatē crīſi: q; feb[ze]s ſunt lenes z nature cito[] obediētes. ex[trario] i ſi groſſe ſint vīn[em] hip. b[us] crīſim in die. vii. nebuloſa habuit vina[]n in die q[ui]rta boiem núciās liberari. Plebula in die q[ui]rta apparēs nature lenitatu[]tē z mot[em]bi ſignificat ve locitatē: z naturā nō in diſeſtio[]e p[ra]gratantē. crīſi z nō vſ[em]s in. vii. die appu[ſt] groſſitudine ſecu[n]dít: neq[ui]s fal[que] in die. x. ventre porut: t[em]s inter inſi[]tii mor[bi] z ſu[n]e eſſe q[ui]tāriatīq[ui] inter q[ui]rta z ſeptimaz[as] erit: z iu[n]núcia in ſeptia appear: ip[os]ſible eſt ventre cr[í]

ſim ante, x[ui]n. si núcia appear in. rr. ip[os]ſible eſt eri ſp[er]t an[]i. r[em]i. ſi núciatua c[ui] nō in die núcia appa reat: nec in die cr[et]ica: moratur cr[í]ſis in die altera c[re]tica: aliq[ui]n venit cr[í]ſis poſt lōg[ui] t[em]s. hip. i. epí. Quidā infirm[em] ſuit cu[]rina in. viiij. habuit hypoſta ſim albam: z ſanat[em] eſt in. rvij. ip[os]ſible eſt falua[]r[em]. q. p[er]puitate hypoſtalis: z iteri q; i die cr[et]ica n[ò] apparuit. C De vina rubicuidiffima.

Rina rubicuidiffima quenit turbiditat[em] z groſſitudini natural[em] q; virtutem ſignificat nature z d[on]anti[em] decoctione. Si neq[ui]s groſſa neq[ui]s turbida appear: n[ò] c[er] ſua na tura eſt: z accid[é]tiu[s] paſſi[]o: l[ic]ut i d[on]a[]ſ ſanguis acute cholere incêd[em]s c[ui] z liquo[re] ſu[n] clarificas: do lor[em] in capite z alienatio i méte: si ſlaudabilia ſupue nerit ſigna l[ic]ut acut: fetor[em]nigra z viſcosa hypoſta ſis: ſunt núcia timo[]ris. Si ſubtilictur poſt p[ict]andam groſſitudine demoſtrat augm[é]tatem caleſationem K[ó]ueniés a[ut] natural[em] groſſitudini h[ui]riditat[em] z tur biditat[em] duob[em] dinidurit modi: q; groſſitudinem ſi ſignificat ſanguis: z cruditat[em] clauſam in valis e[pat]is z venis dyaphragmatis z i[en]vis q[ui] ſunt ſub i[ps]em. v[n]i ſignificatur feb[ze]s cí dolo[re] p[ecto]ris z lateris e[po]ktema i dyaphragmate: z o[em] gen[que] p[le]curſis: z apote[ma] ma cerebi: v[n]i g[ui]niti[que] frenciſis: que er apoteſtemate eſt dyaphragmat[em] aliq[ui]n ſignificat salutē c[ui] rubicuidiffi[cr]ma ſi fit: z rubo[]z virtutem coctiōs z d[on]anti[em] nature ſi ſignificat diſeſtioris: marine i hypoſtalis fuerit alba lenis et roti[nda]. Arina enim ſi fuerit h[ui]smodi ex virtute decoctiōs z rubo[]z calo[ſis]: vicina salutē oſſe dit. Si hypoſtalis fuerit rubea: ſed t[em] lenis z rotun[da]: t[ard]a salutē demonſtrat. Et i ſi non habuerit by[po]ſtafim: liquo[]z a[ut] turbidus z com[í]tus fuerit: z t[em] mo[]re al[ó]ge poſt[é]dit: q; turbiditas er igne[]o d[on]ante eſt calo[ſe] nature: z n[ò] er actio[]e nature. v[n] hippo. in epid[í]t. Arina rubea i hypoſtafim habeat: salutis eſt núcia certa. Si n[ò] c[ui] liquo[re] eſt groſſo z turbido: il laudabile eſt: q; groſſum ſignificat ſanguinē nimiam habentē v[é]tolitatē: qua[] calo[]z diffoluit morbi non ca[]lo[]z naturali. Si talis vina cí acuta ſit feb[ze]: co[ſ]dís tremore: dolo[re] hypocúdro[n]i: lingue aſpitate: mole katatione ſignificat z timo[]re. Si vomit[em] eruginoſus ſupuenerit vicina[]r timo[]ri. Si in ſupſicie cru[di]tās z albedo appareat deſcendēres vſ[em]s in p[re]t[em] ſui tertiá[]na ture timo[]re z capitis denunciato dolo[re]: alienationem q[ui] z timo[]ris vicinat[em]. Si cru[di]tās z albedo in tota ſint vina: timo[]ri ſunt magi[]s vicina: ſi nec albedo nec cru[di]tās appareat. Si vina i ſui rubo[]z z turbidita te p[ra]maneat: hydropiſi p[er]ſenti eſt mo[]s: q[ui] hydropiſi deſfectione ſignificat diſeſtionis e[pat]is: q; diſeſtio i[ſ] deſiciat: z vina in rubo[]z p[ra]maneat: coru[]pítur cibus er incéſione ſuppiſus. Corruptio eim c[í]b[ui] duob[em] eſt modi: vel er deſecti[]o calo[ſis: vel er augm[é]tatione z for[ti]tudine ſui: ſicut videm[em] in exteriorib[em] materijs pane. f. z carne er foci incéſi magnitudine. Se[ſ]s mo d[us] diu[i]d[em] in duo. qu[ed]a eim deſectionem ſignificat virtutis e[pat]is in mundiſcado ſanguinē er humo[]z bus. Alia deſectione in renibus de ſanguinis colamē to ſibi veni[et]e diger[é]do. he due diſſer[út] vīne: q; fi[]s

t. iii

Ziber

gnificās defectionē epatis; rubiciādiō est et grossiō; et minus habes ſplêdois: facies infirmi citrinā plī bina eị cōſumptione corporis: epar eị nſociens ab emuſado ſanguine de vtris choleribus et pleguicte vel alia fecet: mittit ad alia mebza coruſp̂n ſanguine quē er plima pte refuſat mebza: eị paru ide recipiat; eredit igitur ad epar: et eị colamēto ſanguinis immittitur renibus: ſicq[ui] eị vina ſine mora egredit: mem b[ia]o eị cū nutrimēto careat cofumunſ: et colores cor: poris mutatur in plūbēu et citrinum et alios colores. Alii ha[n]o niq[ui]t bona vitā viuīnus ſine epatis ſani tate. Altera defectionē ſanguis ſignificās in renib[us] in duo rurſus diuideſt: vel er puitate ſui rubo[us]; et mul tiuſtūne ſui ſplêdois: epar eị eſt fore in digere[d]o ſanguine et ſui muſidicatiocē: q[ui] c[um] digestus et muſidicat[ur] mancat ad mebza recipit ca nutritur?; ſoforās p[er] manere cop[us] in ſuis q[ui]litarib[us]. Eolamētus g[ui] eị: cu[us] p[u]o rubore petit renes: v[n]i et nutriuſtur: qui c[um] deſi[n]ciat in digere[d]o colamēto eſciuſt eị vina et rubore ille. ſe[d]s modus defectionis in renib[us]? dolo: in venire ſentif[er] defectio in renib[us] (al[ia] genib[us]) q[ui] ſicitas in renib[us]? ſi[n]atur: q[ui] paru nutriuſtur appter defectionē ſu[n]a in mundicando colamento ſanguinis: vinde cu[us] vina rubo[us] uter erit.

De vīna purpurea.

Rina purpurea concu[n]iēs groſſuſtudini et turbindati duobus ſit modis. Anus eſt er incenſiōe ſanguinis cui ignico colore: alter er cōpōſitione: vel cōdiuione cholere cum humo[bus] et ſanguine et eor[que] comitritione. Pr[ibus]us eſt p[ell]imus: q[ui] incenſionē et moleſationē morbi ſignificat humo[us] et timo[n]us ſui. Si ſebris ſit for[ſi]; timo[rum] ſit p[er]cione. Si h[ear]at alpera hypotafiz et granofa[ſ]; ſit mo[bus] no adeo ſuspectus. ſe[d]s modus eſt er concluſione cholerea intra ſanguine: ſignificans venarum q[ui] inter epar et ſel ſunt oppilationē. Alene ei[n] oppila[t]a cōtrahebit p[re] cholerea in ſanguine: q[ui] ad fel vadit et in ſanguine ſe claudit: q[uod] c[ui] ſit: diſpergib[ui] ipso p[er] totu[rum] corpor: cuius extra[oria] inde tingunt. Alii intus p[ell]imma yctericia gnatur: et iteru[n] c[ui] colamēto ſanguinis ad renes vadit evi[res] inde cu[us] vina: cui tincturās p[il]sat q[ui] luti rube[n] prīnēs nigredini aliquarului: et iſo p[ell]imma: et timo[n]us ſignificat: niſi laudabil[us] ſignificatio vel illaudabilis ſupueniāt: et t[uc]i ſom [fi]tioriōtē et cer t[io]tioru[m] India.

De vīna roſea.

Rina roſea ſubtiliāt[ur] et claritati ſuenit: q[ui] ſup[fl]uitate[em] ſignificat ſanguineā cu[n] h[ui]tide state n[ó]cocta mittā: q[ui] ſui rubo[re] mutavit c[ui] claritate roſea. Palā eſt q[ui] vina ſub tilſiſſu[n]avel groſſiſtima cruditatē et diuturnitatem mo[bi] ſignificat: et l[ö]ge eſt a coctione ſubtiliāt[ur] vīne p[er]tineti: n[ó]da groſſuſtudini. Brolſe ei[n] eti[us] ſit necſeſſa t[ps] in cōplenda ſui coctiōdevt ſubtiliſt et atq[ui] diuideſt et cla[rific]eſt: ſubtili[us] vīne magi[is] neceſſarium eſt tempus: quia necſeſſe eſt primu[m] ſibi vt commiſeatur ebulliāt et turdectur: rande[que] groſſa eſſi[ca]: poſt neceſſarium eſt aliu[d] t[ep]us vt ſubtiliſt diuideſt et clarificetur.

De vicinitate colo[rum] ſe[d]s de vina t[é]perate citrina rufa et rubea et vermiſiōa: iſte omnes ſunt vicine in colo[rum]

Rina t[é]perate citrinuſſima rufa et rubea et h[ui]milioa ſunt vicine. Lo[lo]p[us] iſto[rum] bonitas virtutē actiōis nature ſignificat in ip[io]vi: vi liquores coru[n]tē peramēto ſunt vicini: q[ui] ſu[n]a ſi ſit ſubtiliſtima: defectionē nature in coctiōe ſua ſignificat. l[ie]t Ha, inq[ui]t: poſſible eſt vt invi[n]na adu[n]et ſubtilitas liquori[s]: h[n]i[n]o multu[m] ſubtili[s]. Subtiliſtima ei[n] naturā nihi[l] in coctiōe agere oſtedit. bo[n]itas colo[rum] ſi g[ist]t utate actiōis nature: q[ui]o[n]o ſubi[que] ſueniſt, vi[n]i p[ra]ſia ſubtilitas albedini et vicina in co[lo]re. vi[n]a Hak. ip[os]ſible e[ſ]t vt ſubtiliſtima vina ſit vicina niſi p[ua] ſit t[í]nctura: for[ſi] ei[n] t[í]nctura t[é]perate actiōis nature i[n]itio[m] morbi ſi g[ist]t: q[ui] i[t]atu actionē ſua p[er]let

Supius determinavit aucto: de colo[rum] indigioneſſi[gnificati]b[us] et [di]gestione [op]eratā vel initiatā vel mediata: b[ic] determinat de colo[rum] vina calo[re] excedet ſignificat[ur] bus et de ſignificatiocē: et diuideſt iſta p[er]s in duas. In p[er]ma determinat de h[ui]mo[ri] colo[rum] calo[re] excedet ſignificat[ur] bus. In ſeda recapitulat de h[ui]mo[ri] ſeda i[b]a: Palā g[ui] et vi[n]a na. P[arma] in q[ui]tu[ro]: In p[ima] determinat de colo[rum] vi[mo]ſio. In ſeda de rubiciuſſimo: i[b]a: Rubiciuſſima vina. In t[er]tia de colo[rum] purpureo: i[b]a: Erma purpurea. In quarta de roſeo: i[b]a: Erina roſea. P[ra]ia in duas. In p[ima] determinat de colo[rum] vi[mo]ſio cu[n] ſubtili ſuba. In ſeda de eod[em] cum groſſa ſuba: i[b]a: Groſſa et turbida. P[arma] in duas. In p[er]ma narra[t]. In ſeda aucto[tate] Ha, p[er]mati[que] p[er]a in tota. T[uc]i ſegutur ſilla p[er]s in q[ui] determinat de colo[rum] vi[mo]ſio et groſſa ſuba: et ſilla in duas: q[ui] p[rim]o determinat de pu[i]i[n]odi vina in g[ali]i. In ſeda in speciali p[ar] cōparatione ad t[at]a morbi ſeda i[b]a: Turia turbida et rubea. T[unc] ſeſſa p[er]s in q[ui] determinat de colo[rum] rubiciuſſimo: et ſilla in duas. In p[ima] determinat de colo[rum] rubiciuſſimo cu[n] ſubtili ſuba et q[ui] ſuenit acidiatēr. In ſeda determinat de colo[rum] rubiciuſſimo cu[n] groſſa ſuba et q[ui] ſuenit naturār. ſeda i[b]a: Œu[n]em natural[er] groſſuſtudini, et ita ſeda in duas. In p[ima] determinat de colo[rum] rubiciuſſimo et groſſa ſuba: et t[uc]i g[ali]i. In ſeda in p[al]i put [ar]put morbi in ſebris acuta. ſeda i[b]a: Si vina ei[n] acuta ſit febr[ie]. P[arma] in duas. In p[er]manarra[t]. In ſeda p[er]firmat aucto[tate] hip[i]a: En hip[i]n epi. L[uc]equiſt ſilla p[er]s in q[ui] determinat de h[ui]mo[ri] rubiciuſſimo colo[rum] put ap[are]t in ſebris acuta: et ſilla in duas. In p[ima] narra[t]. In ſeda declarat q[ui]da fupp[or]iti[n]i et ſilla narra[t]o: ſeda i[b]a: Ovuptioem ei[n]bi. et ita ſeda in duas. In p[ima] diuideſt. In ſeda ſubdiuideſt. ſeda i[b]a: Pr[ibus]us modus diuideſt in duo. et ita ſeſſa in duas. In p[ima] ſubdiuideſt. In ſeda determinat ſiue por[n]it differentia inter vi[n]as illos duos modos representates ſeda i[b]a: He oveu[q]e differit. et ita ſeda i[n] duas. In p[ima] de termiat de h[ui]mo[ri] vina rubiciuſſima et groſſa put defecti[que] ſignificat auctis. In ſeda put ſignificat defecti[que] reni[bi]. ſeda i[b]a: Alia digestiōnem ſignificat i[n] renib[us]. L[uc]e ſeſſa ſilla p[er]s in q[ui] determinat de colo[rum] purpureo. et ſilla in duas ſom duos mo[do]s talis vina. ſeda i[b]a: ſe[d]s modus. t[uc]i ſeſſa ſilla p[er]s in q[ui] determinat de colo[rum] roſeo: et ſilla p[er]ter ſui puat[er]o: et ſu[n] diuideſt tur: ſo p[o]ſea ſeſſa ſilla p[er]s in q[ui] recapitulat: et ſilla diuideſt in duas. In p[ima] recapitulat de vina ſubtili et groſſa. In ſeda recapitulat de mediocriel t[é]perata. ſeda i[b]a. Etinne t[é]pera te citrinuſſima. He c[er]ſt diuſio[m] et ſita lectio[n]es in generli.

T[he]c iubitāt[ur] ſup[er] vi[n]no v[bo] q[ui] diu[i]t in fine p[er]edenti[o]ctiōis: diu[i]t ei[n] q[ui] r[ufus] colo[rum] eſt calidio: obi[da] alio[m]: et ita ſup[or]ioni q[ui] ſit calidio: et i[n]ceſſi[q]o: q[ui] colo[rum] r[ube]? ſed 3[col]o[rum] ru[beus] vt diu[i]t ei[n] et atteſſat ſanguinu[m]: r[ufus] v[bo] vt diu[i]t in p[er]ma atteſſat t[é]peramēto humo[us] in corpe: 3[col]ep[no] ſanguinu[m] nea calidio: eſt cōp[le]ſione t[é]perata: ergo colo[rum] r[ube]? q[atte]ſtaſ cōp[le]ſioni ſanguinē ca[li]: erit q[ui] r[ufus] atteſſatās cōp[le]ſioni t[é]perate humo[us]: 3[si] eſt calidio: erit i[n]ceſſi[m] ei[n] ca[li]diu[m] ſit tingere vināu et incendiēr: ergo r[ubeus] colo[rum] magi[is] e[n]ceſſus q[ui] r[ufus]. P[ieterea] colo[rum] r[ubeus] vt diu[i]t ſignificat diu[n]i[t] nature in coctiōe: eſd[em] ſuper i[n]diq[i]t et r[ufus] ſi g[ist]t cru d[it]atēr: 3[si] colo[rum] iſte magi[is] e[n]ceſſus q[ui] ſi g[ist]t diu[n]i[t] nature i[n]ge[n].

Ziber

nem in partibus? vine: 15 si talis hypostasis granosa nō appa-
ret in talivina purpurea significat modificationem et adultio-
nem oino factis in oldua partibus et etià inuentosfatet. Cœ-
timo dubitatur super hoc qo dicit poſtca in ſa cp vinaubutl-
liis et cinerica significat subtilitatem et cruditatem: 2 ita innuit
cp subtilitas et cruditas posint se simul cœpatis in eadeuina.
Etra cruditas nō eſt in vinanifi ppter diuſibilitatem et
partibilitatem partium materie: subtilitas vo ppter diuſibilis
fatit et partibilitatem: ſed imposſible eſt diuſibilitatem et indi-
uſibilitatem eſſe simul in eadeuina: qalſum dicit. Et dicen-
di qo nō loqui ibi de subtilitate q ſit p diuſibilitatem partii
groſſa[que] ſequestrationem: vt tu objicis: immo loqui de ſub
ſubtilitate q ſit per viâ indigeſtioris: vii q[ui]s materia eſt ibi ſub
tilis et ſumola cp natura nō potest eä attingere nec digerere
vel ingroſsare: immo ſubfer fugit: vt de cholera ardétinima
pti: 25 tunc remanet ſubtilis et cruda: 2 ſic loqui ibi.

### Particula, viij. de diuſione hypostasis g[ina]t.

Vpoffatis vine g[ina]titer in duo diuſidit: aut
cin naturalis eſt: aut nō naturalis. Hattu-
ralis regul ſua cufmodit: c[ui] nec diſinnitione
uiam excedit: nec infra ſubtilit. q[od] quinque
modis fit: colo[re]: loco: líquore: forma: motu. Loloze
cui albiſtina ſit er necessitate, nō alba c[ui] nō eſt na-
turalis: q[od] in sequentib[us] erplanabimus. Loco: vt se-
deat in valis fundo. cp ſi nō ſedeat in fundo: hypostas
ſis vocat imerito. Liquore: vt ſit mediocris iter ſub
tile z groſlum: q[od] nō mediocris nō eſt digna ſepera-
ta iudicari. Forma: vt ſit rotiða lenis q[ui] p[ina]: vt
inferior: p[are] ſit lata: ſuperior: ſit acuta. Motu: q[ui]
oi t[em]pore leuis eſſe in motu debet: vt ſi vas mouca-
tur: c[ito] fine liquoris turbiditate acſedat ſuper? c[ui]
vero voſqueſcat: ſubito deſcendat ad inferioza: z in
forma p[í]nec reſideat. Ei hec quinque d[ic]erim? abſo-
lute: op[or]tet vnuerantium p[es]quamur et er]cſſus:
vr intellectus p[ate]ſat legentibus.

### De hypostasi alba naturali.

Vpoffatis alba naturalis dicic: eſſe c[ui] na-
tura diſent: humorib[us]: z feces. put op[zi]s co-
quatur: q[od] actio eſt in ſpermate ſteſticulo-
rui: in lacte mamillarui: in ſanie apoſtema
tu ſteſt: q[od] natura ſi in coctio[de] ſpermati
p[er]cualeat ſi in op[zi]s: erit ſperma alb[ui]nuctui in li-
quoze ſeperatu: odo[ri]ſerui: quia odo[er] eſt quali no-
uelli fruct? palma[que] c[ui] aſt in decoctio[de] deſciat: vel
aliquid c[ui] impediat: ſeu c[öm]plectio malæ: ſeu malorui
humoriz in co[po]re abundatia: co[ru]stum necſſe eſt
ereat in colo[re]: líquore: boribili odo[re]: n[ò]du c[ui] co-
pletui ſuit in coctione vt auſterre[ ab ip[so] ſanguinis
acredo: ſicut c[ui] exterio[] caro ercoqui: ſi n[ò] in coctio
ne c[öm]pleat: et odo[re]z ſapoze abomina[mi]. Œde eſt de li
c[ie] in mamillis z ſanie in apoſtemate: q[od] ſi calo[] na
turalis diſetur: alba mundiſcata iuncta z non ſetida
ergdiu[nk]. Si natura in coqu[é]dis n[ò] p[le]ca[]: z a ſua
digeſtio[de] deſciat: z e[tr]aneus calo[]z illi diſetur: borri
buiis in odoze emittit: z diuerſa in líquore: q[od] roſea z
subtilis ſi materia calida ſucreit: vel cinerosa z pecia
ta: ſi materia ſit frigida. Sed tamen c[ui] albedinis na
turalis hypostasis n[ò] eſt affiſulāda ſan[ie]i: 15 po[
]tius ſpermati z lacti: q[od] natura ſanié meb[ri]s pa[z] affi
milat: lac q[ui]o z ſperma ſpecialiter z naturaliter mem
bis coſoſman: q[od] duob[us] ſit modiſis. ſperma c[ui] po
tekatiu eſt meb[ri]: lac caro. hoc aſt moſtar[ui] c[ui] fo[
m]ſa ſui dimittere z eſſentiá videam? z in forma[] mé[ſ

b[ro]z muten[em]. ſperma g[ui]ud eſt in q[od] muta[]p oſte-
katiue; et ip[sa] i ip[so] ſunt potekatiue, inde e[mi] generā
tur et c[os]ciank. Imposſible e[mi] eſt effectu n[ò] eſſe in
c[ui] efficiēte natural[em] vel potekatiue. Q[ui] d[oc] eſſi polſi
bile poſſet vultur et g[alo] eſſe: et elep[has] ex frutio[d]
hoc aſt in p[pat]atu eſt diſatit obuariæ. S[ed]o[] modus
eſt: q[od] c[ui] faciés ſperma nature eſt actio ſola: faciés fa-
nic[ui] c[ui] red[al]ijs oſmiſceſ n[ò] naturalib[us]. Actio aſt aſt
ſe n[ò] naturalis n[ò] comiſceſ c[ui]r actioni naturali: q[ui]
eſtui m[i]ſceſ a[que] t[ate]r: iſp[ar] tu[em] eſt in q[ilotate]: actio
nis e[mi] naturalis pp[ri]ui eſt coctio ſubtiliádi feces: z
e[m]ittere apoſtema i actui re[] naturali, z Rei n[ò] na-
turalis pp[ri]ui eſt deſtructio z putrefactio: z ad deſtru-
ctione z putrefactione a ſui natura egreſſio, q[od] mani
ſteſt q[ui] c[ui] calo: naturalis q[od] dimiſerit a[li]aia eo[
]ſoli[ta] natura c[uf]todire z eſſentiam: ſube[n]te eo[ra]no
calo[re] deſtruun[em] z putrefacta cor[ri]punt. Ergo natu-
ra əſt i[mi]tuedi (als əſtruedi) z əp[li]di re[] natural e[ca],
1 Reſ n[ò] extra natura c[ui] deſtruédie cor[ri]p[edi] eſt co-
pletua. C[rem]phidem nos ſophiſte in hypostasis al
bedine: di[ce]tes: q[re] alba hypostasis e[la]udabilis z ſi
g[ni]ſicatiuæ diſeſtionis z coctio[dis]. Albedo n[ò] viine
illaudabilis z ligiuæ cruditatis et indigeſtionis.
1 I[er]ſp[o]dem duob[us] modiſs fieri: q[od] hypostasis funda-
mētui eſt tertie diſeſtioris: q[ui] meb[ri]s c[ui] ſua c[öm]ple co-
ctione z diſeſtione méb[ri]o[] p[re]ſecte ex[pi]mit filtrudi
n[ò] eſt. Ael q[od] hypostasis eſt ſe[do] decoct: ſagu[is]: q[od]
ercoct: poſt rubo[re] z p[let]ni n[ò] ſueni[] et qu[ia] mutet əli
tatet méb[ri]s affiſimare: n[ili] t[at]ui in albedinē: ſicur adi-
mus c[ui] ſanguis in lac e ſperma mutare: z fili c[ui] ca-
ro in p[ing]uedinē traſduca[er]: q[od] p[ing]ued in initio ni[li]
aliud eſt cp[ar]o carollis vicina co[ag]ulatiot: q[ui] c[ui] calo
renatural[em] in ſe a[mi]ſerit: z ſua coctione c[öm]pleucrit:
mutatā in albedinē facit p[ing]uedinē. A[rit] in lib[de]
a[til]ib[us] intitulato p[re]ſecte B[er]planau[mi]: n[ò] t[ui] eſt n[ò] in
t[et]c[io]s illud in lib[ui] noſtrui intromitti: 15 ſi q[ui]s intel-
ligere voluerit: reccurrat ad auctoritat[em] A[rit]. A[rina
ſanguis z alio[]b[ui]o[]z è colametui: q[re] ip[is] affiſimat
q[od] calo[]: e[ri] bis c[öm]poſit] retin[em]. i b[ui]o[]z e[mi] comi[ctio]
nib[ui]. i ſanguis c[ui] p[leg]e, z vtris[que] cholerib[us] colo[]: eſt
mediocriis z t[é]peratus: q[od] citri[n]in e[ſt] subtilis: 15 ſi in
b[ui]o[]z alij[as] diſe[]n c[öm]plecti: ſu[le] p[le]miser: ſu[le] eo[
]poſit? ſit: colo[]: e[ri] in vin[ia] apparebit. 1 I[he]ceſſe eſt g[
]alba hypostasis c[öm]plemētui ſignificet coctio[dis] e[di]
ſtioris ſue: z t[in]tuctura vi[n]e[n]utre ſondit actio[is] nature
z c[öm]plectui ſiſt coctioris. I[da]lā eſt intelligi q[ar]b[ro]
ſtaſis natural[em] albedo fundamētui ſit. q[od] c[ui] ita ſit: b[ro]
poſtalis n[ò] alba extra ſanitat[em] e[rit]: z ad inſirmitate
pt[ine]bit: q[od] calo[]: naturalis ſi a coctio[de] materie mo[
]bi deſecerit: hypostasis n[ò] co[ple]ta in coctio[de] e[rit: et
]ōria e[ſt] albedin[em]: z moue[]k in colo[re] materie mo[bi]: vt
rubea: ruſa; glauca: citrina: z cinericia viridi ſvniq[ra]
ſit. I[R]uſe z glance: 15 diſe[]n chol. rub. t[em] coctio[dis] ſiſt
]vutre[]t e[di]g]eſtioris c[öm]plectionē. vii ſicur alba ad ſan[
tat[em] ſunt vicine. C[] Rubea hypostasis ſiſt medio[
]eritat[em] coctioris z poſſibilitat[em] c[öm]plemēt. C[]itrina
hypostasis ſiſt q[od] n[ò]du natura coctionē inſept: t[em]
poſſible eſt illi: q[od] calo[]: e[ſt] stabilis ſi in colo[re] mate[
]ric mo[bi]: n[ò] aduſc muta[]k in coruſatione vel coſum
]p[tionē]: q[od] in loco ſuo líquido diſcitur,

Liber

quoſis. Et in contentio rata lep discrétio certa. P[iet]ere
terea per hypotafim iudicamus de opere nature in omnibus
bus mébius corporis & extra: per venas & extra: per vina ergo
iudicamus tantímo de operatione nature facta in quibuscumque
bucſa membri vt intravenas: ergo certius ſigni et p[yp]o
ſtatis & vina. Et hoc cócedo et p[on]o ita p[ca]. Ad p[mi]us
a[rum]umentum in còtrinuò vico p[ Hypo]p[taſis] nò ſolus eſt ſu
ſatur ramis: vt mébius tertie digeſtio: ſed etià radii atta
ſtur vt membri intra venas: et p[ro]pter hoc ſupponis ſal
ſuſ. Per hoc p[os] soluto ad ſedim: q[ui] hypotafis nò ſolus eſt ſu
p[er]ſufluitas membruum extra venas: immo etià mébiuum
intrat ab illis deſtindur. Quarto oubitúr ſuper hoc q[ui]
dicit in littera p[ Hypo]p[taſis] nò eſt affilíada ita ſanieri: ſed
ſpermati t[act]i: et p[ro]pter h[ui]uerit vtrù hypotafis plus aſſi
ſimiletur ſanieri vel ſpermati t[act]i. p[er]aſſi affilítec ſanieri
videtur: q[ui]t[as] ſanies p[ Hypo]p[taſis] ſunt p[er]ſufluitas
puritatis q[ui] non indiget natura: ſed ſperma t[as] ſunt p[er]ſufluitas
residuitatis q[ui] indiget natura: ergo hypotafis plus aſſi
ſimilatur ſanieri q[ui] t[act]i vel ſpermati. P[iet]erea ex eade[m]
ria generi hypotafis t[as] ſanies q[ui] ex materia mo[bi]: ſed p[]
[hy]p[taſis] ſperma t[as] lac n[ò] ex eade[m]: immo hypotafis ex mate
ria mo[bi]: t[as] t[ac] ſperma ex materia nutrimenti; ergo plus
aſſimilatur hypotafis ſanieri q[ui] t[act]i vel ſpermati. In Œu[n]
eſt auct: in littera vt d[ict]i eſt. P[iet]erea hypotafis t[as]
t[ac] ſperma couèniti a parte cauſe efficiëtis: q[ui] omnia ita gene
ran[que] a caloë naturali: nò ſic versus hypotafis t[as] ſanies: imo
differit a parte cauſe efficiëtis: q[ui] hypotafis generat a
caloë naturali: ſanies vero partim a naturali partim ab
innaturali; ergo plus couèniti ſiue plus aſſimilatur hypotafis
ſiæ t[ac] ſpermati q[ui] ſanies p[ Hypo]p[taſis] et p[er]aſſi
ſanieri. Et p[oc] concedo: t[as] d[ico] p[ic] vico n[ò] introducit ita[que] còparatione hypotafis ad h[mo]ni ſiut vt appa
reat generatio q[ui] cauſa efficiès hypotafis: t[ac] q[ui] hypotafis
t[ac] t[ac] ſperma couèniti a parte cauſe efficiëtis: n[ò] ſic v[oi]a
nies t[ac] hypotafis: p[ro]pter hoc d[icit] auct: in littera p[ Hypo]
ſtatis t[as] n[ò] eſt ſanieri affilíandam ſed ſpermati t[act]. Per hoc
patol soluto ad argumenta in còtrarium: q[ui] licet hypotafis
t[as] ſanies plus couènitianda in cauſa materiali q[ui] hypotafis
t[ac] t[ac] ſperma: tam[que] q[ui] differit ſanies t[ac] hypotafis in c[à] effi-
ctiè: n[ò] ſic versus hypotafis t[ac] t[ac] ſperma: p[ro]pter hoc n[ò]
[hy]p[taſis] et auctores illud argumentos: nec domi similiter immo ſoluit e[ca]
d[è] solutione. Quinto oubitúr vtrù ſanies generetur a
caloë naturali vel n[ò] naturali vel ab vt[ro]tis c[ui] de hoc faciat
auct: m[è]tione in littera p[ Hypo] generetur a caloë naturali
videtur: q[ui] n[ib]l q[ui] ſed impedit operatione nature generatur a
caloë naturali: ſed ſanies eſt h[mo]ni qua impedit operatio-
nem invulnere q[ui] impedit curi ſeut vult Bal. in tegni: t[in]
megategni. D[ic]it e[mi] ſe[mi] vulnere n[ò] ſanant donec p[ui]us
difícitur: ergo nec generatur a caloë naturali. Item caloë
naturalis ſemper ſacit odo: d[on]i: ſed in ſanie ſemper eſt
odo: grauſis t[ac] ſeridus ergo ſanies n[ò] generatur a caloë na
turali. Q[ui] ſanies n[ò] g[na]tia a caloë innaturali p[ak]a: q[ui] d[ic]it
auct: in l[fa] p[ Hypo] caloë naturalis mundificat: t[ac] albificat: in
naturalis yò putrefacit corruſit et denigrat: ſed ſanies baſſa
bet color[que] alb[us] t[ac] n[ò] n[igr]ui: ergo n[ò] generatur a caloë inna-
turali immo potius a naturali. Ad hoc dicend[ui] p[ Hypo] ſanies ge
naturatur ab vt[ro]tis caloë v[oc]it d[icit] in littera: t[ac] vt volut alij au
c[eto]es vt partim a naturali t[part]im ab innaturali. ſanies
cinim generatur de materia apofematiæ: vnde calo: natura
lis agens ſup[ra] illà materia intendit e[ca] corrigere t[ac] expelles
re t[ac] d[icit] q[ò] p[ot]: iſp[as] dealbat: t[ac] quátui ad hoc generat a ca
loë naturali: ſed q[ui] illà materia infecta e[ſt] non potest caloë
naturalis e[ca] ad plen[i] corrigere cum fit inobediens: immo
concipt caloë innaturali t[ac] p[ung]it mor[d]icat: t[ac] quan[tu]s ad
hoc generatur a caloë innaturali. Per hoc patol soluto ad
argumenta: t[ac] ad p[mi]ni d[ico] p[ Hypo] veri eſt q[ui] n[ò] penitus genere
natura caloë naturali. Tel solu[d]i eſt ad illud argumenti
per interemptione d[ic]o p[ Hypo] ſanies n[ò] impedit operatione
nature inuolues cura: immo potius curà accelerat: quia vt
volut auctores eſt fi ſanies apparcat in vulnere boni eſt: iſ n[ò]
malí: t[ac] hoc dup[ri]: q[ui] non appareat aut ſim virtutè tot[he]cos
potis proſtratam nec potente delegare ad illud vulnus bus
mores t[ac] ibi generat ſanie: aut ſignificat mo[d]ificatione vir

tutis in illo membro particulari n[ò] potestis generare ſanieri
t[ac] vtrùs eſt malum. S[in] appareat ibi ſanies t[uc]e eſt boni:
q[ui] ſignificat natura flue virtutè bene potenti tranſmittere
humores ibi t[ac] in ſanie couèrtere: t[ac] poſtæ de facili in b[ieu]
d[ef]ignat curà illius vulnere. Unde bene concedo q[ui] ſanies
p[re]ſens in vulnere impedit còsolidatione in p[en]ſenti: ſed tam
t[ac] ſignificat e[n]a in età liberacione et illo vulnere. P[er]ve
dica patet soluto ad aliud argumenti: q[ui] vtrù e[mi] c[al]o
innaturalis denigrat, v[n]i ſi colò: fit albus in ſanie hoc n[ò] eſt
a caloë naturalis: ſper mo[bi]i in ſanieri: vt d[ict]i eſt eſt
tamen aliud eſt ibi ab innaturali caloë. f[ic]p[ictura] e[m]oſtis
t[ac] q[ui] ſerpo oubitúr vtrù hypotafis còingufac v[ina], i[mi] c[ui] vera aquoſitate v[ina] illà iſſa aquoſitas vadat ad memba tertie digeſtio: vel poſt reditum iſp[ui]a mem
bis tertie digeſtio in veſicá: videtur p[ Hypo] còingufac i[mi] vina
anteç[que] vadat[ina] ad mébiu tertie digeſtio: q[ui] n[ò] videmq[ui]
p[ Hypo] in vi[nis] in diabética p[affio]c in quibus còmune vitab[us] cò
tinque emitit patiæ eſt aliqua hypotafis: t[ac] tam ille aquo
ſitates n[ò] vadit ad mébiu tertie digeſtio: ergo in illis con
ſiugitur hypotafis c[ui] vina anteç[que] vadat ad memba tertie
digeſtio q[ui] n[ò] vadit. Et dicend[ui] q[ui] quando e[mi] vina na
turalis q[ui] hypotafis similiter naturalis: t[uc]o p[ic] q[ui] hypotafis
c[ui] vina còingitur c[ui] vina in omnibus membri: q[ui] iſſa aquoſi
tas p[ui]mo tranſit ad omnia memba c[ui] ſanguine: c[ui] ibi in
uiti n[it] hypotafim: t[ac] in ſuo reditu ad e[par] deſert illam hyp[ta]p
ſim e[par] e[de] in de e[ve]ſic: vnd[em] h[mo]ni còiunculio b[ypo]
ſtatis c[ui] vina incipit in omnibus mébiu: ſed complemen
tum recipit in veſica. Ad argumenti d[ico] q[ui] iſſa hypotafis
que apparet in crapulosis t[as] in diabete n[ò] eſt vero hypotafis
ſis: immo eſt p[er]ſufluitas quedam. Tel ocundum q[ui] eſt i[mi]
hypotafis hec eſt iſſa hypotafis que eſt p[er]ſufluitas il
larum viarum que ſunt inter e[par] e[ve]ſic qui auſtici aquoſi
tis feci q[ui]o còſtendit ab e[par] e[ve]ſic: e[par] patet ſoluto
ad illud. Septimo oubitúr vtrù hypotafis ge
nereſt ex materia mo[bi]i vel e[par] e[ve]ſic. Et p[er]aſſi
naturamenti q[ui] non generetur ex materia mo[bi]i videtur: q[ui] in ſanis e[par] hypotafis
t[am]e t[am] in ſanis n[ò] eſt c[on]cepta materia mo[bi]: P[iet]
[re]rea hypotafis vt d[icit] in littera eſt alba naturaliter: 15 ma-
teria mo[bi] quando eſt nigra vt melàcholia: quando d[ac]
trinayt c[olar]a: quando q[ui] rubeat v[anguis]: t[em]o decusilis
atteſtatur e[ra] e[ui] o q[ui]o deſtind[ui]: ergo c[ui] omnis hypotafis ſit
naturalis alba n[ò] generabitur a materia mo[bi]. P[iet]erea
hypotafis deſtinditur ab opere tertie digeſtione que fit e[ra]
veſic venas: ſed materia mo[bi]i n[ò] ſemper eſt extra venas: imo
quadoq[ui] intra ergo non generabitur a materia mo[bi].
P[iet]erea hypotafis eſt p[er]ſufluitas tertie digeſtione: g[oe]
[fe]nitur ab e[pat]o tertie digeſtione: ſed hoc e[par] nutrimenti
t[ac] n[ò] materia mo[bi]: ergo n[ò] generabitur a materia mo[bi]
immo a materia nutrimenti. In còtrinari eſt y[la]saq d[omi]q[ui]
hypotafis ſignificat materia mo[bi] eſſe digeſtã: ſed omne
ſigni atſtateq[ui] ſignificato: g[na]ſa a materia mo[bi]. P[iet]
[re]rea d[ic]it in l[fa] q[ui] talis deſcit hypotafis e[ſt] im colò ma
terie mo[bi]: g[na]nuit q[ui] g[na]ſa ſiue deſtind[ui] a materia mo[bi].
Et dicend[ui] p[ Hypo] hypotafis e[par] deſtind[ui] a materia nu-
trimenti: t[ac] p[oc] p[os] soluto ad p[mi]ni argum[è]niti: ſed in e[gris]
deſtind[ui] ab vt[ro]tis: q[ui] materia nutrimenti ſiub reginente
nata re e[cr]iſtæ: poſtea p[òt] eſſe materia mo[bi]: fi ſit in ſatu inma-
turali: v[n]i materia nutrimenti e[ſt] elementi[mi] ad materia mo[bi].
Ad c[os] argum[è]niti d[ico] q[ui] q[da] eſt hypotafis naturali: t[ac] eſt
alba: q[da] n[ò] naturaliæ: vt c[itr]ina vel h[mo]ni: v[n]i v[ez] e[mi] alba
p[òt] deſtind[ui] a materia nutrimenti: nigra v[oi] vel alia a materia
mo[bi]. Tel dicend[ui] p[ licet] qued[am] materia mo[bi] ſit nigra: q[ui]
d[à] c[itr]ina t[ac] t[am]e hypotafis deſca ab h[mo]ni materia mo[bi]
e[ſi] alba: t[ac] e[ſt] q[ui] dealba: a fozi virtute vel caloë dige-
rente. Ad tertiu[mi] d[ico] q[ui] n[ò] ſolui hypotafis generat ab ope
re tertie digeſtione extra: immo etià ab ope tertie digeſtione
intra venas: t[ac] ab vt[ro]q[ui] materia mo[bi]i t[à] intra q[ui] extra
p[òt]eſt deſtind[ui]. Ad tertiu[mi] d[ico] p[ Hypo] virtus tertie digeſtione in
e[gris] n[ò] ſolui labo[ra]t in diger[è]do materià nutrimenti: ſed
etià in digerendo materia mo[bi]: t[ac] p[ro]pter hoc ab iſſa materia
mo[bi]i qua dige[rit] virtus tertie digeſtione deſtind[ui] p[ Hyp]
[hy]p[ta]ſis. Tel dicend[ui] p[ Hyp] nutrimenti ſit obiecti[mi] interia t[ac]

Aringarum.

Fœcij.

geſtius put est in statu naturali: t.que putuerus est in statu naturali: est materia morbi et ab illa potè definiendi hypotaphis. Argumenta ad oppofum cœcedo: quia pro me ſunt, et hæpiftatis in fundo,

Et hæpiftatis in fundo,

In fundo hypoftafis significat nature vir
tutè operantis in fecib: subtiliandis atq
s diuidendis: et particulis in loci ſui natu
ralè ponédis: vt pars aerea surſum ascen
dat: terreſtris deoſum veniat: liquo: clarus et miſi
ſicat? veniat. Et hypoftafis iter subtilè et groſam
mediocris téperamètis significat et còplementèt coctio
nis: et ideo téperamentù et còplementù et mediocrita
tem habet inter ozes extremitates. Qua eſi cuiſ
liber rei extremitas est extra téperamètù. vii. Arifto,
diffinitio perfecta est cui quid adiueris: ſuperflùn
eſt: ſi minueris erit a pfectione minora: et ſi no no in
fra subtilitat: nec ultra procedat: pecta eſse pbatur.
Suppufuatè dicit eſt e a còpèmèto exire: q. minora
tio mino: eſt a còpèmèto, verbì gratia: luna cù lumè
mudo minitrate incipiat: mino: eſt q. ſit amplius fu
tura. deinde lumè et ſplendo: paularim augmentan
tur quâdo ad rotunditatem et luciditatè perducitur.
Ei no ad còplementù et ad perfectionè ſua perucne
rit: no còpletteriem neq: su perſectio: ſententia quo
aſcendat inuenit: deinde redit ad minorationem ſui,
Hec eſt perfectio lignificationis in re naturali et ſpiri
tualibus lignis. Quod enim còplementù excedit: mi
nozationè habet complements: et téperamètù erit, vii.
de ſit vt medicis hypoftafis inter subtilè et groſſas
temperamètù et còplementù significat coctioſis. Le
nitas hypoftatis et cònſtitutus ſui et rotunditas ſue foſ
me: et acumè ſupſimitatis subſtrillates ſui et lenitatuè ſi
gnificat: et aſcensiones in angulos naturaliter erectos
qò còplobat in igne: qui cù clarus et pur? ſit: motus
eius in acumè anguli aſcendit. Zicct ſophite nos re
priebendat: et de ſede ignis dicant: quare ſedes ignis
lata eſt et ſpacioſa: ſuperioſa ſui subtilia et ſtricta et
erecta. indiciù ſi ſue ſedis idè eſt qò et ſui acuminis
in igneitate et natura. Respondem? ſedes ignis no no eſt
lata et ſpacioſa in igneitate et natura: ſed ex corporè
subſiccto ſibi forma recipit ſue latitudinis: et quocirq
pars ignis a ſubiccto ſe ſeparat: còſtrinigit ſe ſubti
liat: et quaio magis elongat: tato plus subtiliaf quo
ſuſq in angulum tranſducaſ. Similiter còdis forma
eſt pincia: cù actio caloris naturalis inde pcedat: cui
indiciù in actione et natura ſm indicium eſt ignis. vii
ſedes ei? lata eſt interius: et ſuperioſa ſui acuta: Liſ
ſenſualiter reſpedamur. Quomodo inquiit infima
pars còdis eſt lata: ſuperioſa acuta: cù in boie erecto
ſedes còdis ſurſum lata ſit: et acumè tendit ad inſe
rioſa: Respo. ſenſus tuus no no eſt intellectualis: q. mo
ſtrat in pede radicè corporis humani: et caput ei? ra
mos. Sic ratio tibi contraria eſt. Radix omnium ar
bozuu eſt fundamentum ſuorum ramorum qui inde
pcedundt e reeunt. Unde in omnibus terrenafcen
tibus: arbo: ibus: ſeu quibulſibet alijſ: ſi radices pa
tiantur deſiccatur et còſumuntur: ſed ramus no noccet
radicis: neq mutatur a ſuis qualitatibus. Idem ſit in
cerebro cuiuſlibet aſialis: qò ſi patiatur toti nocect co
po:.

po: i. Sed ſi membro: um quorum ſidâ ſit paſſio: nihi! no
cet cerebro: quia cereb: um ſenſus et motus eſt initii,
a quo p[ro]cederit: neri: qui ſunt fundamèta corporis:
et ligamèta ſui. Hoc manifeſtatur quia i[mi]nus ſeru?
incidatur in manib? vel in pedibus: inde cereb: u[n]o
impeditur: neq: etià media membra inter cereb: u[n]o et
membru inciſu: Si a[n]t neruus in cerebro patiatur:
omnia membra quorum actio ab illo neruo incipit: d[omi]
nabuntur. Radix ergo corporis humani caput eſt: et
extremitas ſui ram: c[or]p inter radices et ramos me
di[mi]t erit. Unde antiqui hominè inuerse affimulauæ
runt arbo: i.cuius radix ſup p[er]cuius ſit: ramivero inſe
rius ſint. q[ui] c[ui]a ſit: neceſſe eſt initii: còdis et ſedes
ſui contra cereb: um ſit: rami et extremitates pedum
inſima. L[or]pis ergo forma eſt pinea: c[ui]a ſedes lata ſit
et ſuperioſa acuta ſint. Rep[er]chendut tamen nos de
epate dicètes: quare epar no no ſimiliter eſt: cum ſp[er]
inde p[er]cedat naturalis: et ſanguis qui totum corporus
nutrit. Respo. no conſequi: non enim vene ab epate
crèrit vt intelligis. Epar enim nihi! aliud et q[ui] caro
celata c[ui]a neruis subtilibus: quos non potest ſenſus
còp[er]chendere. q[ui] ſi no eſſet: no eſſet c[ar]p ſentibile.
p[ass]iones et vene atq[ui]s y[as]a a neruis ſunt crèritia. vii
li. quodâ vene ſcindant: in epate: quodâ ſeruſum
corpus in illis concatur: vt ſeparata et ſcifia ſerau
ren: Aene ergo no incipunt ab epate. vii ſi d[ic]er is
epar eſſe fundamentum corporis quia inde erit ſp[er]
naturalis: cor: quo: q[ui] fundamentum ſeceris cum inde
p[ro]cedat ſpiritus vitalis. Respon. tibi vnde virtu-
tes corporis p[ro]cedunt non eſt fundamètum corporis:
neq: vie etià per quas crèrit. Si d[ic]eris te d[ic]rissi
ideo fundamètù eſſe q[ui] ſanguis ibi ercoquatur: et u[n]
de totum nutritur corporis. Respon. ergo fundamen-
tis ſt stomacbus: cum cibus in eo coquatur: vt epa
ti coct: p[ar]parec. Similiter coquus et pit: [cor]p: fundamè
tù erit: q[ui] stomacho p[ar]apat c[ib]i: q[ui] do impoſſible eſt.
T Superi? determinavit aucto: de colo: hypoftafis natu-
ralis: hic de loco et liquo: et de ei? forma: et ſm hoc ſunt par
tes tres principales in h[ac]lectione. ſc[oa] ibi: hypoftafis in
inter subtilè, tertia: hic: Lenitas hypoftafis et ſuctio. Prima
p[er]ter ſui breuitate: no diuidi: ſed ſc[oa] in duas. In prima
pp[on]it q[ui] do int[ed]it. In ſecunda: declarat ſui p[er]opoffitù per
e[pe]plú. ſc[oa] ibi: Eterbi gratia inuenimus lunæ. T[ac]e ſequi[que]
il la pars in qua determinat de forma hypoftafis naturalis:
tilla in duas. In prima p[on]it quod int[ed]it: determinans
de forma hypoftafis naturalis. In ſc[oa] mouet obiectioſes ſo
p[hi]ſtata[que], ſc[oa] ibi: Liſis ſophiſte nos repreſpèndat, et ita ſc[oa]
in tres obiectioſes q[ui] mouet et remouet. ſc[oa] ibi: Liſis ſenſua
liter repreſpèndamur, tertia: ibi: Rep[er]chendut nos t[em] de epa
te. Hec eſt diuſio: et ſentètia lectionis in generali.
T p[er]cimo dubitatur vtrù hypoftafis naturalis p[or]p[er]
p[ab]eabat in fundo vel in ſup[mo] refidere. Q[ui] in ſup[er]emo v[ide]
tur: q[ui] tres diſeſtive ordinate ſunt: et ſimiliter earum ſup[
]erfluitates: vnde ſicut ſe habet ſuperfluitas ſc[ea] ad prima: ita
ſuperfluitas tertia ad ſuperfluitate: ſc[ea] ſed ſup[er]fluitas ſecſi
de: vt viina leuio: eſt q[ui] ſup[er]fluitas p[im]e. i. ſtercus: q[ui] ſup[
]erfluitas tertia vt hypoftafis leuio: erit q[ui] ſuperfluitas ſecun
de. i[mi] viina: i[ſ] corpa leuia ſemp[et]t ſoci ſup[er]io: q[ui] locus
hypoftafis naturalis erit ſup[er]io. Et d[ic]it p[er]p[er]s q[ui] digeſta le
ui[ta]a ſunt indigetis: et p[er]e eſt: q[ui] in diſeſtis partes impure
ſe[ſ]trant et abſciu[n]t a puris: et p[er]e ibi: remanèt q[ui] ſunt le
ues: ipure abſciu[n]t q[ui] ſunt graues: i[ſ] in p[et]ib? indigetis p[er]
mifc[en]t impure c[ui] puris: et impure aggrauat puras: et q[ui] hyp
[po]ſafis naturalis marie ſit digeſta erit ibi. ſequeſtratio par[es]

["Arinarum.", "Fo.crcii.", "alloit in mébrog. Sed videc quæ e par fit fundamètû oin mem\nbio: quæ vt dicitippo, mébia no augentur miſi per vir\nture naturalis, vni ad b mébia nutrician vel augensa opor\nre: ſed virtus naturalis preecedat: ſed virtus naturalis radis\ntis: et virtus naturalis preecedat: ſed fundamentus\natur in epeate: ſimiliter epar preecedit et fit fundamentus\noim mébrog. Ad hoc soluit Barerdus dicés qm fm pbs ou\nmoo: est fundamenti aliog: q; a corde pediturv? alio\nrù: quodda yo est fundamenti materiale: et hoc modo cere\nru: est fundamenti aliog: et hoc est q ab ipso preectum ner\nui qui dant ſentius: et mori oibus mébris, vi virtutes epeuit\nui qui dant ſentius: et mori oibus mébris, vi virtutes epeuit\nui qui dant ſentius: et mori oibus mébris, vi virtutes epeuit\na rege: ſed t in oationes epeuit a ſubditis, ſed t ina ſita ſoluit\ntio dubia est. Alii dicit q piaac erravit tripliciter. Erravit\nen bic dicit q cerebrù est fundamètù aliog mébrog. Se\ncundo erravit quâdo dicit q immediate vene oxiunf a ner\nuis. Zertio modo in dietis vnuiueraliib? vi dicit q cerebrù\nest calid: ut multe nititur hoc p bare in dietis vnuiueraliib?\no. et ad illud q objectis q cerebrù est fundamètù mem\nb:q duplex est fundamenti, vno modo dicif fundamen\nt:q in illud pimù a quo alia oiuſtur; et ſic dicit pbs q cor: est\nfun tui ſoluit alio: et hoc mo nò ciberebto: q; alio modo dicat fundamè\ndament: est q pincipi ſustentationis, et hoc modo cerebrù est fun\ndament: ut quia nerui et hoc dicit plane in ſira. Alii dicit q fun\noium: a cerebro. Et hoc dicit plane in ſira. Alii dicit q fun\noium: a

Ziber

ris: 2 in superfluitatibus sui nutrimenti p poros er
pellidis: 2 nò er ablatioe tertie digeſtiois: 1 Respon
dem? q: medris foribus in expellidis cibòs ſuprui
tatibus nò necesse eſt reddi epati: 2 inde renib: mit
iti cí colamèto ſanguinis: 2 ita erire cíui: vine hypofta
ſi. Lofirmaſt ß et Hal: dicto dicetis vina in ſanis nò
h2 hypoftalim: níli paruá cí moſe: in viaſis: q: virtus
digeſtiois tertie ex ſtitudine membro: eſt foris.
1 Respòdemus his moſtrauit Hal: in verbis ſe intel-
leuitde de corporibus ſanis: q: têperate ſunt còplexio-
nis: 2 perfecta in virtutibus ſuis: nec plus capiunt
cibò níli quatuí digerat natura eoq. qd cí ſit coſtat
cos nò habere hypoftafim: q: mèdia forioſa ſunt.
Sed inſirina corpora virtutibus obuiania ex ablaz-
tione virtutis deſectione immuiit tertie digeſtiois,
medris eíi deficientibus in erpellendis cibòs ſuper
fluitatib: epati reddunk 2 cí vina emittunk. Que
cí in vina nò appareat: 3 in mèb: is pmaneàt: couer
ſio illa viueros moſbos giiat ſin ſupruiatatum'natu-
ras: q intus ß faciuit calor naturali: qd igni ligna de
foris. An g intelligim? q: ſi hypoftaſi adlit albedo:
ſeffio in fundo: liquoris mediocritas: ſorme rotundi-
tas: 2 lenitare nò habeat. Et hæ vina in ſua vi amilla
groſlam vêtolisate ſignificat quodâ in tpe partè ſui
diuidetè: 2 nature actione in ſe còpleri, phibére. An
aliqii vina lenis erit 2 rotúda: aliqii no disperſa: et
idunſa cí hypoftaſi albedo: ſundi ſeffio: mediocritas
liquoris fuerit. ſi lenitas 2 coſiſto deſit: duas regu-
las ſibi eſſe ſublatas intelligim? : vii nature ſignificat
pigríta: q ptib? hypoftaſis nò eGLYPH<11>liter oſnef. Hec g
ſpecies pioze eſt peio: q: pio: ſignificaui virtutem
nature agentis in quodâ têpoze: vt vêtolisatem groſ
ſam diſsolueret: 2 feces ſubtilerat: q ſi in offi têpoze
nò faciat: aliqii tamè facere laborat. Hec ſpecies na
ture deſectione in diſſoluenda ſignificat ventolisate:
2 in feci diſeſtioe. hoc in offi têpoze: ſed ſin pio
ri occultu quiddâ erpalanre opz. Aëroſitas groſlam
partè hypoftaſis adunari: probibés: aliqii cofoſtaſ
dievna: 2 eſ deficit paulatin vſip in diè moſbi: poſtea ſit
eſcoſtrario: vt vna die eſ deficit 2 cofoſetur paulatin
vſip in diè moſbi: poſtea aliqii vna die eſ deficit: vt alte
ra conſoſtatur. Et pio: q vna die eſ deficits: cofoſaſ
vſip in ſinè moſbi: mino: in pessimitate eſt: q ca que
vna die cofoſori habet: altera no videatur deſicere:
actio eíi: 2 malicia cíus pessima ſi nò cofoſetur. Jhè
melio: eſt ea quevna die eſ deficit: 2 poſtea cofoſatur:
q: vna die eſ deficits altera cofoſans: luctari cí mo-
bi in teria ſignificat naturâ: 2 pualere interdù cã.
Deſectiono vero vnius diet 2 cofoſatio còtínua ſignifi
cat ſagâ nature eíi ſui deſectione in materie moſbi re
pugnatiòe. Óne hoc in pulib: similiter intelliga-
mus: q: ſi pulſus vna die meliozetur: altera no nò: me
lio: eſt q vna die meliozato: 2 poſtea ſemper peio: a
to: vnde hypoftaſis nunç iuncta: neq: ſimul aduna-
ta: peio: eſ q quevna die adunata: altera no nò adu
nata. Jhè coniuncta vna die altera vero nò: peio: eſ
semper coadunata. Ænde palam eſt intelligi: q: ſi by
poſtaſis eíi duobus ſupradictis aufera: ſedere in ſun
do 2 têperati eſſe liquoris leuè 2 lenè eſſe: pdite ſunt

regule quattuor: 2 ſignificat groſſas vêtolisates 2 in
digeſtas: qub? ferueat humo: 2 turben: liquos: 2
2 natant feces fundi: ſeſionè probibéres. Si inde al
bedo auferat 2 ablatis ſuperio: ibus: cí oës regu
las ſuas perdiderint: ſignificat deſectionè coctioſ
pigríta: nature in còpuleto deſectione. Si alaba
albedine ipsa videb: ſedere in fundo ſin colo: ſigni
catur: 2 qualitas materie moſbi intellig: 2 quan
tis actionis ſue ſine foris ſit ſue debilis, veri gra-
tia. Si hypoftaſis glauca ſit ſue ruſa: deſignat q al
be hypoftaſi ſit vicina virtute coctioſ: 2 complemo
to deſectionis: q paru remaner et vt alba flat. Siſt
citrina materia moſbi remanet cholerica: 2 níbil pa-
ficit natura in ſua coctione: ſed ſi potestatem haber
vt hypoftaſis in colo: materie moſbi remanent num
di immutata in coRUptionè 2 incenſionè vt faciat ſe
viridè. Ande Hippo: li in hypoftaſi cholera domine
tur leuſi 2 ſubtilis motu: moſbus eſt calidus. ûnde
Hippo, montrauit per lectuari motus leuitare eſſe
in fecibus: 2 cosi: obediencia: qd dirit ſubtilerubile
superio: 2 latitudinè inferio: voluit intelligere: et
tunc ſo: cíus eſt quali pinea. Si hypoftaſis ſit ru-
bea erit moſbus quali ſanguinolentus: 2 mediocriis
coctio eíi, viridis vel nigra incenſione humo: 2 ſi
gnificat: q ab obediëntia ſit remota. Blauca igif
by poſtaſis 2 ruſa propinquiòres ſunt coctio: q rubæ:
rubea melio: eſt q citrina, citrina melio: eſt q vir-
dis: qd alibi melius fumus dicturi. Cuiſt de by
poſtaſi quantitate moſtrare coctio: 2 q quantitas
coctiois quatuíratè moſtrat actionis naturalis calo-
ris: 2 q quantitas caloris naturalis quatuíratè còple
riòis in fanitare 2 in infimitate.

C Superius determinavit aucto: de quatuor còdicioni
bus hypoftaſis naturalis: vr de colo: cíui: liquore: ſo:ma,
Hic determinat de quinta còdizione: e. de bonitate motus:
2 diuiditur in duas. In prima determinat: de leuitate mo:
hypoftaſis naturalis. In fecunda concluded auctus còduſo-
ne principale: q. ſentia còdicioni ſi predictari in hypoftaſi
naturalis ſignificat deſectione còpletam: ab ſentia no carvi in
geſtione in coplera: ſeda ibi: Palam ergo intelligendis gre
gule, 2 ita ſeda in duas. In prima facit qo dicti: eſt. In feci
da recapitulat. ſeda ibi in fine lectionis: Suiſt diuine. Vi
ma in duas. In prima concluded ſua còdunione principalem.
In fecunda eá declarat. ſeda ibi: Si eíi leuitas motus hypo
ſaſis. 2 ita ſeda in duas. In prima declarat bmó: còduco-
né in generali. In ſedæ in speciali. ſeda ibi: Ende g intelligi
mus q fine hypoftaſi. prima in duas. In prima ded. rat
in generali illa còdunione: principale. In ſeda mouet obiecio
né ſopbitaſt: 2 illa ſoluit. fecunda ibi: 2 ch ſopbite repb: cunt
nos, 2 ita ſeda in duas. In prima mouet obiecione: c ſoluit.
In fecunda còfirmat hoc: ibi: Lofirmatur hoc ex Hal. Tunc
ſequitur illa pars in qua declarat bmó: còdunionem magis
in speciali: 2 illa in quinç. In prima declarat qualiter ſi aus
fera: vnica còdito: hypoftaſis naturalis ſignificabit indige
ſtione. In fecund: qualiter auferantur due: ibi: Lum in by
poſtaſi albedo. In terria qualiterquattuor: ibi: Ende pa-
là ſemp eſt intelligi. In quarta qualiter, v. ibi: Si afterbo
do auferatur. In quinta q literablata albedine: ibi: Stabla
ta albedine. ſeda istar in duas. In prima narrat. In feci
da quoddà occultu: in illa narratione ſuppoſtri declarat. ſe
ciuda ibi: Sed eíi priori quiddà occultu: 2. Tc equi illa pars
in qua ostedit qualiter ablata albedine ſignificatur indege
ſtio: 2 illa in duas. In prima proponit. In fecunda pofequis
tur de hypoftaſibus cauſatis er: ablatione bmó: còdicioni,
fecunda ibi: Si hypoftaſis ſit glauca, 2 ita ſeda in quattuor,

Arinum.

Fœcres.

In p[ro]ma determinat de hypotaſiſi glauco. In ſeda[ra] rubra i[bi]. Sibyſtatis ſit rubra. In ſtertia de viridi: i[bi]. Tridis vero vel nigra. In quarta c[œ]parat h[mo]i admiu[nce: i[bi]. Slau ca i[gitur] hypotaſis.

T[he]b[ic]p[ro]mo oubitatur quid ad p[ro]ſumot de motu hypo
ſtatis: q[ui]; videtur q[ui] male determinet bic[que] de motu eius: quia
motus ſolſu[modo] eſt animato[rum]; unde dicit p[bs]: q[ui] p[ru]ni
eſt animato[rum] ſeifis moueri: cum ergo hypotaſis ſit quid
inatutus: n[ò]b[et] motu[m]tii: ergo male determinat de et[rum]s
tu. Item ſuperius vi[bi] determinavit de vina n[ò]b[et] determina
uit de motu vi[bi]: ergo ſimiliter nec i[bi] debet determinare
de motu hypotaſis. Ad hoc dic[em]o q[ui] non determinat i[bi]
di motu naturali i[ſpi]ſus hypotaſis: quia non p[ab]et motu
naturalem vt tu ob[que] ſed de motu eius volent[ia]: quia quâdo
vina mouetur violenter mouetur hypotaſis in ipa, p[ro] hoc
patet solutio ad p[ru]mi argume[n]tii: q[ui] verum eſt q[ui] hypotaſis
cum ſit quid inanimatu[m] n[ò]b[et] motu[m] naturali: eſt p[ab]et
bet violentum. Et nota q[ui] bic[que] determinat de motu violens
to i[ſpi]ſus hypotaſis ad labendam perfecta diſeſſione: i[bi]
di labendu[m] ſignum perfecte diſeſſione: quia quando hypo
ſtatis c[ito] mouet[ur] ſupra [t] diuelluq[em] t[em] c[ito] redit inundo iub
piotr[ia] forma: vt ſub p[ineata] forma: tunc ſignum eſt q[ui]
bene diſeſſa: eſt q[ui] p[artes] terreſtus bene ſeparate ſunt a
natura ab aquoſitate: eſt dic[endum] q[ui] non eſt ibi aliqua ven
toſtatis i[bi] remanere i[nconſumptu]: que faciat illam hypotaſis
ſim remanere eleuamt [t] hoc bene pertinet i[bi]. Ad ſecundirgume[n]tii dic[endum] q[ui] hypotaſis eſt quid minimu[m] refides
in vina in fundo q[ui] de facili potest[m] moueri [t] eleuari: t[em] c[ito]
redire in fundu[m] ſub p[pp]ua forma: ſi fit naturalis, vnde in ipa
hypotaſis in naturali b[in] poſſunt parte[ſt]res groſſe ſeparari
ab aquoſitate: et p[ro]pter hoc i[b]e i[mi]us motum de
terminare: ſed in vina naturaliter ſe habente parte[m] p[um]o-
rales non poſſunt ſeparari ab aquoſitate: et miſeantur ſim
minimi: i[m]o ſi lemanar[em] t[unc]on non reanet ſub ſua natura
litate: i[m]o tomaſ: t[em] p[ro]pter p[oc] ſuperius non determinavit
de motu i[ſpi]ſus vane: quia per motu[m] i[ſpi]ſus non poſſumus
indicare de c[öm]pleto diſeſſione: ſicut p[o]ſumus per mo
tum hypotaſis. C[et] secundo oubitatur: vtrum leuitas mo
tus ad ſuperio[m]a ſit bonu[m] ſigna: videtur q[ui] non: quia vna
que[que] res naturaliter debet moueri ad ſuum p[ri]p[uum] loci
ſed, p[ri]p[ui]s locus hypotaſis naturalis eſt fundus: ergo e[bo]
bet naturaliter moueri ad fundum t[em] non ad ſuperio[m]: t[em] si
mouet ad ſuperio[m]a: hoc eſt naturaliter: h[ui]s ſignum debet
representare ſignatu[m] co modo qu[em] eſt ergo hypotaſis na
turalis ſemper debet petere fundum ſi ſignificat bonu[m]: non
ergo ad ſuperio[m]a debet moueri. Item hypotaſis non mo-
uetur ad ſuperio[m]a n[ifi] p[ro]pter aliquam ventoſitatem e[m]
 eius p[ri]p[ui]s locus ſit fundus: ſed ſi ſignificet ventoſitatem
hoc eſt p[er]miſi: ergo hypotaſis mouens ad ſuperio[m]a eſt
malum ſignum: quia indigectonem ſignificat: t[em] non comple-
mentum diſeſſione. In contrarium eſt aucto: in l[ma]ſa: qui di
cit q[ui] e[bo] bonu[m] ſigni: q[ui] ſignificat natura diſari p[up]ta mate-
riam moſt complete. Dieterea hypotaſis naturalis mo-
uens ad ſuperio[m]a ſignificat leuitatem t[em] obediētia materie
remanens ſever per ſeru[m] in fundo inſdebientiam: ſed hypo
ſtatis ſignificans obedientiam materie t[em] leuitatem eſt q[ui]
bo[m] ſignum: ſignificans vero c[ó]trarium cum: e[m] ergo
hypotaſis naturalis c[ito] mouens ad ſuperio[m]a ſignificet
obedientiam materie eſt bonum ſignum: q[ui]s]conced o[m] cum
y[faac], vnde hypotaſis naturalis c[ito] ascendens ſuperius
t[em] c[ito] veniens inferius ſub p[ri]p[ia] forma p[ineata] eſt bonum
ſigni[ut] vt p[up]ta dicti[que] eſt. C[et] ad p[ri]umum argumentu[m] in con-
trariu[m] vico veru[m] eſt q[ui] motus naturalis i[ſpi]ſus hypotaſis
eſt fundus: ſed tamen per violentia p[oreſt] moueri ad ſupe-
riota: t[em] poſtea redire inferius ſtatim ſub forma p[pp]ia, vnde
tu bene obſerues ſi remaneret p[up]ta t[em] non rediret. Ad ſecili
dum patet solutio per i[m]am dicta: quia verum eſt q[ui] quando
per ventoſitatem leuatur hypotaſis n[ò]b[et]: ſed n[ò]b[et] dicit
in littera q[ui] non redate: i[m]o q[ui] statim redateat ſub p[pp]ia forma.
C[et] T[er]tio oubitatur vtrum motus hypotaſis ſit natu-
ralis vel violentus: t[em] loqu[ue]: de illo motu hypotaſis quâdo
ip[sa] moueſt a membiu[m] tertie diſeſſione quo[m] eſt ſuperflu-
tas.

t[em] redit cum aquoſitate ad renes t[em] ad veſicam per mea
tus. D[em] h[mo]i motus hypotaſis ſit violentus, p[ab]tatur: quia
ſup[er]fluītates diſeſſione habet, p[ri]p[ia] emſtona per que hab
bet erpeſſi: vt iſterus p[an]u[m]: vinaſis aquoſitas t[em] ſuperflu-
tas t[em] tertie poſtos cutis: fi c[ut]o ſudo: t[em] h[mo]i: fi ergo ſuperflu-
tas t[em] tertie diſeſſiue, p[ri]p[ie]t t[em] naturaliter babet erpeſſi p[ro]
po[os] cutis: fi ip[sa] non erpeſſa p[er] poſtos cutis: i[m]o redateat
cum aquoſitate ad veſicam: h[mo]i motus non erit natura-
lis: i[m]o violentus. Item hypotaſis eſt ſuperfluītates mébros
t[em] tertie diſeſſiue: fi ergo redateat ad e[par]: t[em] ad renes: t[em]
veſicā e[m] cum aquoſitate: t[unc] memba ignobilia transiſtut
ſuas ſuperfluītates ad memba nobilia: ſed talis motus eſt
contra naturalis: ergo non eſt naturalis. Contra: i[m]e motus
e[m] ſignificat c[ô]pletā actionem t[em] c[ô]plementu[m] victione natu-
re n[ò] materiā moſt eſt naturalis: h[ui]s hypotaſis naturalis c[ui]
ſuis conditionibus eſt h[mo]i vt dicit aucto: in littera: ergo
eſt naturalis. Dieterea iſte motus hypotaſis a mébros t[em] ter
tie diſeſſiue ad veſicā t[em] a principio intra vt a diſpositioni
bus hypotaſis laudabiliu[m], principio dico intra complete
paſſo: quia ſignificat obedientiam t[em] lenitatem: quia i[m]a
materia eſt nimis groſſa t[em] inobediens n[ù]m]que ſequeſtraretur:
ergo c[ui]vina ſequeſtretur fit a principio intra [ap]dlete paſſo:
t[em] omnis talis motus eſt naturalis: ergo t[em] d[ico]co q[ui]
vino modo dicitur naturalis motus qui fit ſuperius t[em] deo
ſum: t[em] talis motus p[ri]p[ie] eſt in illis que regulant tantum a
natura t[em] non ab anima: vt ſunt inanimata: vt leue naturalis
ter tendit ſuperius t[em] graue deoſum: t[em] de tali motu nihil ad
p[ro]p[o]ſum: quia t[em] talem motum non eſt p[ri]p[ie] ponere in co
poſe humano: c[ui] omnia que ſunt in co[po]ſe humano: regu-
lata ſunt a natura t[em] ab anima: t[em] loquendo de illo motu re
gulato ab anima dico q[ui] motus hypotaſis a membiu[m] ter
tie diſeſſiue fit ad veſicā t[em] tunc e[mi] naturalis t[em] n[ò] violent?
q[ui] fit a v[ut]re forſi domināte p[up]ta materiā moſt: t[em] p[edo]
ſuas vitimas rationes p[oc]bantues. C[et] i[m]i natural[em] argume-
tum in contrarium dico q[ui] ſemper veru[m] eſt q[ui] ſuperfluītates
tertie diſeſſiue p[ri]p[ie] habet erpeſſi p[ro] poſtos cutis: n[ifi] na
ta ſit impedita vel debilitata: vel materia fit groſſa: quia n[ò]
natura eſt fortis t[em] tertia diſeſſiua e[pat]al ſuas ſup[er]fluītates
e[n]ſinibiſtiter: vel convertit in aqueam ſub i[m] t[em] c[um] ſudeo
e[m]ittet: ſed i[m]o ſit impedita aliquātulum: ita q[ui] materia ſit n[em]
nis groſſa e[n] non poſſit per poſtos erpeſſi: t[em] facit quod
p[oreſt] t[em] trāſimittet e[m]as ſuperfluītates c[ui] aquoſitate ad mea
tu[m] magis magiſſtos cuinu[n]odi ſunt meatus ad veſicam
C[et] tu objeſc[ies] q[ui] natura t[unc] co[cta] eſt: ergo talis motu[er]
vocet[u]tus: dico q[ui] non: i[m]o naturalis: quia natura non cogiſt
n[ò] debeſiatur simpliciter: i[m]o cogitur ſol[u]modo respectu
virtutis forſtillime potentiu[m] illas ſuperfluītates erpeſtire in
e[n]ſinibiſtiter: vnde adhuc fatis fortis q[em] t[em] trāſimittet ſuas ſup-
[er]fluītates cum aquoſitate ad veſicam vt hypotaſim. C[et] p[er]
po[oc] patet solutio ad fecundum argumentu[m]: q[em] méb[ia] igno-
bilia non transiſtut ſuas ſuperfluītates ad nobilia: vt i[b]i
maneate: i[m]o q[em] erpeſt[u]s erpeſſan. Tel d[ic]edum q[em] trāſimit
tunt per meatus magis manifestos: ſed tu objeſc[ies] q[ui] ſup-
[er]fluītates tertie diſeſſiue n[ù]m]que erpeſſi n[ifi] p[ri]p[ui]m emuſto-
riu[m]: vnde ſercus n[ù]m]que erpeſſitur per v[im]an nec p[em]
c[ito]ſiui tertie diſeſſiue vt p[er] poſtos: ergo ſimiliter ſuperflu-
tates tertie vt hypotaſis n[ù]m]que erpeſſent p[em]uſtio[n]i ſc[oe]
vt p[er] v[im]an. Dico q[em] non eſt ſimile: quia ſuperfluītates p[ri]
me vt iſterus habet vias latas et notabiles per quas ſemp
erſit: t[em] poſſeſt: quia eſt ſuperfluītatas groſſa q[em] no poſſet e[re]
per meatum ſtrictum vt p[er] virgā: t[em] ſimiliter ſuperfluītatas
fecunde vt vina h[ui]s vias ſenſibiles t[em] notabiles vt virgam
t[em] p[ro]p[er] hoc n[ù]m]que e[rit] per emu[nco]tum tertie diſeſſiue:
ſed ſuperfluītatas tertie non habet vias ita notabiles t[em] ſen-
biles: vnde non habet n[ifi] poſtos cutis. Si ergo ſua ſup[er]flu-
tas fit ſubtilis poterit erpeſſi p[ro] poſtos cutis qui ſunt ſtricti
ſi vero fit groſſa materia non poterit erpeſſi per poſtos qui
ſunt ſtricti: cogiſt ergo vt dicti[que] eſt e[re] per v[im]ina. C[et]uar
to oubitatur ſuper hoc q[ui] dicit in littera: q[ui] hypotaſis non
p[ore]ſt eſſe: nec apparere in ſoſtitudine virtutis ideſt forſi
eriſtente v[ut]tute. L[ota]: quaſo v[ut]us eſt forſio[m]: tanto magi
erpeſſit ſuas ſuperfluītates; t[em] quantomag[is] erpeſſit: tanto

Ziber

magis apparèr: ergo i: fo:itudine &tutis in tertiai digestiu
potest eitie hypostafis. Picterea nos videmus 4 quanto
virtus eit fo:io: in prima digestiu: tantomagis expellitur
supfluitas fua vt hucera: 2 firb hoc idem videmus in fecidæ;
giitù in tertia digestiu quanto virtus eft fo:io: tantomagis
erit ibi superfluitas vt hypostafis. In ſium eft aucto:
in littera vt dicti Æt. P[er]terea vicit ſuperius aucto: 4 q[ui]
virtus eft fo:io: tun[que] non apparèt hypostafis: 2 hoc eſt: 2
supfluitas expellitur inſenſibiliter p po:ios vel etiam cui ſuo
do: e:nde in ſamis nulla vel pauca apparet hypostafis: 4 in
fo:itudine virtutis nò eſt hypostafis: imo expellitur illa ſu
ſpluitas q[ui]z cedere in hypostafim p po:ios inſenſibit vel
el ſu:do:ed. Ad hoc dico 4 po:itudo ſtutis p[ot] est e:u:ibus
mo:is: aut absolute: aut p:oparationê ad materiâ nutriniuâ
Dico 4 q[ui] 4 ſtus fo:io: e respectu materie nutririue: 2 ibi
eft regimè o:dinatù: tun[que] no: apparèt hypostafis: 2 totù: co
uertu: ibi: 2 nò eſt ibi ſupfluitas: 2 ſic inſteLLigit aucto: in ſua
fed q[ui] 4 ſtus eſt fo:ris absolute: t[em] materia mo:bi eſt groſſa
t inobedi:es: tun[que] t[em] nò p[ot] eam expellere inſenſibiliter
vel cum ſu:do: p po:ios cutis: imo ea tranſimitit c[ui] aquoſis
tate ad veſicas: 2 hoc appellat hypostafis. Ad p[rin]i q[ui] q[ui]
ob. in ſium 4 quato fo:io: virtus tatomagis expellit ſua:
superfluitates: q[ui]z yerum eſt: v[em] nò opor:et q[ui] hoc p[ot] c[ui] by
p[ost]aſi: imo inſenſibiliter vel c[ui] ſu:do:e. Ad ſe:undu:ico q[ui]
nò eſt ſile: q[ui] licet i: fo:itudine ſtutis p[rim]e appareat ſemp
ſup[er]fluitas vt h[er]cus: 2 t[em] in fo:itudine ſc[oe]v[t] vina: t[em] non
in fo:itudine tertie: ſemp apparet hypostafis ſiue ſenſibiu
ſpluitas: Ena cauſa eſt: qua: ſuperfluitas p[rim]e diges
ſiu:e vt c[oe]se multi eſt impura: 2 groſſa, ynde nò potest inſen
ſiſtiter euapo:ari: ſicur facit ſupfluitas tertie q[ui] magis eſt
pura 2 magis digeſta. Œda cauſa eſt: 2 q[ui] in tertia digestiu
quodlibet membi: h[ui]s ſupfluitate: 2 ita quodlibet mebi:
bri: mel: 2 p[ot] c[oe]sumere ſua ſupfluitate 4 q[ui] v[nu]i membi: 2
ſo:um totam illa ſupfluitate: 2 q[ui] 2 p[rim]a 2 c[oe] ſupfluitas nò
eſt inſimul in vno membro vt in ſtoma:cho vel in epate: non
poſſunt consumere ſuam ſuperfluitatem: fed in tertia diges
ſituâ quod[us] med[um] p[aber] ſua ſupfluitate 2 illa: de leui po
teſt c[oe]sumere 2 inſenſibiliter expellere.

Hypostafis ergo cum naturam ſuam erit:mo:
tationem ſignificat in complezione corporis: vel in
vna qualitate ſient in calitate: vel in colo:re: loco:
liquo:ze: vel in ſuis qualitatibus quin:q. Si in ſuo co
lo:ze vel calo:ze: rubea erit vel citrina: vel ſicut dixim
queliber alia. Si extra natura ſui loci ereat: ſuppen-
ditur: vel natat: vel in ſuperficie eſt nebulosa. Liqui
da subtilis eſt vel groſſa plus 4 opor:et. Forme na
turam ericiens: lata ſit vel disperſa in partib: diuerſa:
vt partim ſit subtilis: partim groſſa. H[atur]am leu:is
motus ſui eri:es: quodam in tempore e[rit] laudabilis
quodam illaudabilis vt d[icemus].

De hypostafi accidentali.

hypostafis accidentalis diuerſa: tribus
modis. in loco: in qua:tritate: et qualitate.
In loco vel in ſestione fundit: vel in ſupſe
ione mediſyas: vel nebulosa eſt in ſupſ
ſicie ſui. Diuerſitas locorum quantitatem mon-
strat coctio:is: ſiue in initio: ſit: vel in medio: vel in co-
plemèto. Hypostafis nebulosa eſt i: primis: in c[ouple]
mento in fundo erit: media in medio ſuspenditur va-
fis: q[ui] c[ui] natura humo:zes excoqu[es] facere hypostaf-
ſim incipiat: in primis diſolu:es mouet ſua v[eto]ſita-
tem: qua: c[ui] mouerit altitudiné petit: qui locus ſuus
eſt naturalis: 2 c[ui] ascenderit: humiditatem turbidâ
reddit in groſſans eam: 2 terreſtria feci c[ui] ſtute ſui
motus portans facit qua:da nebulâ. C[ui] coctione me

diat: ventoſtare subſtrati: et t[em]s ſui mot: deſſic: de
inde h[ui]riditas subtili:æ: groſſicæ amittit: pars ter
reſtris in locu: ſui naturæ regredi: in mediuen:es
vina: q[ui] et groſſitudine remanet: 2 humiditate: p[hi]
bet part[em] terreſtr[em] i: locu: ſui deſc[ed]ere: remanet: 4
in media vina natas: 2 ſupſeſa. Coctione cópleta eſt in
partibus diu:ifa. pars acrea natat effecta nebulo:fa:
pars q[ui] grau:af terrea in fundi: deſc:ufura: humiditas
aunt permanet clara 2 m[ud]ificata: vii: intelligit nebu
loſam hypoſtaſim ſignificat inſtit: coctio:is: 2 t[ut]e
nature in faci[è]dam hypoſtaſim. H[at]atilis ſignificat
medio:critatem coctionis: 2 inceptione cópmenti:
2 p[ie]ualere naturam in d[iger]endis humo:ibus: 2 p[
]tibus ſuis diu:icdis. In fundo cóplemètis coctionis
oſtedit: 2 diminutione fecis: p[on]edo in locu: ſui natu
ralè vn[à]qua:q[ui]e. Ex loco igit[ur] hypostafis neq[ui] bonum
absolue: neq[ui] mali ſignificat: fed quantitas ſue bo
ni ſue mali cóplemèti: ſiue min[or]atio complemèti 2
mediocritas. Hypostafis bona ſiue malæ et colo-
re liquo:ze 2 motus leu:itate eſt inſt[ed]eda. S[ui]t enim
q[ui]da colo:zes b[ri] absolute ſignificates: q[ui]da inſinite
J[ede] c[ot]ingit de ſignificatio: mali. Q[uid]a etia: ſunt
mediocres inter bonu: 2 malum absolute 2 deſinite,
Albedo ſignificat tant[em] absolute bonu: 2 viſit:nete bo
nui ſi ſit alba: candida: in liquo:ze téperata: in forma
rotunda: lenis: 2 in motu leu:is. Que c[ui] ſint ſigna
ſua: fine dubio: ſunt perfecta 2 bona p[rie]: Si alba
hypostafis ab h[ac] app[ri]etate ſe moue:at: 2 aliqu[à] ba:z
rum regularum amittat: absolute voca: alba: 2 bos
nui ſignificat: fed n[ò] absolute, ſignificationes a boni
tate min[or]ent: ſin q[ui] de bis regulis erit min[ò]. Lo[lo]
hypostafis ſignificas mali: absolute eſt nigredo t[ur]i
de:ſinitum nigricrîma: in liquo:ze diu:era: granola vel
aspera: q[ui] fine dubio: malæ ſunt: mar[im]e ſi vina ſit n[ò]
gra. Inter bonu: 2 mali: mediocria: rubo: citrinitas:
viriditas: fed rubo: 2 t[em] ceteris eſt melio: 2 bona vic[
]nio: 2 ſignificas ſanguiné ceteris humo:ib: melio:
]tiridis eſt peior: 2 timo: vicinio: 2 q[ui] humo:z ſignificat
cat inſectione: 2 ſanguinis humiditatis c[os]umptione:
Litrinus colo:ze ſignificat bonu: 2 mali: 2 naturali:
ter acutos 2 n[ò] coctos oſt[ed]it cholericos humo:zes.
]J[uo]z: vtruo:z ſignificat poſſibile: vt 2 calo: febi:vi de
ſiciat: 2 acume: cholere ettinguaf: 2 n[ò] c[of]oſta:k nam
ra in materiâ mo:bi digerêda. Hypostafis q[ui] mutat:
in ruſitate: et glaucedine: ſignificat salut[em]. J[re] p[oteſt
eſse vt calo: febi:vi aug[em]te: acume: cholere cófo:
tef: ſanguis 2 alij humo:zes incendan:q: hypostafis in
viriditatem muter[em]: vii: timo: in mali: n[ici]tur. Signa
ergo citrine hypostafis non absoluta ſunt: i: n[ò] certa
]C[re]p[eb]edimur t[em] a dicentib:q; quare rube:ca non
dieſi:ABS absoluta ſilt: c[ui] p[os]it natura in cóplemètis c[ò]
ſo:tar[ie] coctionis: hypostafis in albediné mutar[em]: 2 ſa
lus ſignificari. J[re] p[os]ibile ſit vt natura in cóplemè
to d[ige]erendi feces deſciſat: 2 humo:zes calo: febi:vi
incêdat: 2 hypostafis in viriditatem m[ure]: vii: mali: t[em]
mo: portend[em]. ]R[em]i: falſum eſt q[ui]p[os]uſtiti: q[ui] rubea
hypostafis ſiue dubio: ſignificat bonu: n[ò] ſuſpectum
vel er eſſentia vel er ſui forma: Ex eſſentia: q[ui] vine
hypostafis ſanguis eſt materia: ſanguis vero c[eteris]

Arinarum.

Fo.crcxiij.

hnoib' et laudabilio: et i actione nature facilio: ex for-
ma: q: mediocritate significat: et iui vicinitate cöple-
méti: neq: supeft nature nifi digestióne cöplere: et in
albediné mutare: significat & boni certi. Si aliqui i
aliu colozè mutef: no alb: no est sibi naturale: sz acci-
dentale: c: rubo: hypostatis butè significet coctois:
neq: in refticulis et mamillis sedo excoctus in alb-
diné mutaf: vt sperma et lac cœcet. Reprebandit tii
nos antiqui sophiste dicetes. Quare et caro no alba
fuit cum fanguis sedo excoctus fit: RN. non. Laro
ei fanguis est coagulat cum paruo calo: et no p-
fecta decoctio. Si ei perfecte decoquere: in albe-
diné mutare: et pingued efficere: q: niñil est aliud
q: mollis caro decocta sedo. Hypostatis ergo rubo-
coctionis significat perfectioné: et ppinquitate mu-
tandi in albediné. Litrina hypostatis no ita: q: fua
materia cholera et rubea: forma cruditas et defectio
coctois. Cholera ant: rubea ex acumine suo natura?
liter est perniciofa. Si augmétet febis c: calo et
cofotet: no certi fumus quin hujus incendant: et
natura deficiat in repugnada modi materia. Si ca-
lo: febis deceffit: et acumé cholere rubee ctingua
tur: natura necesse est conformet: et digitio mobi
compleatur. Significatio igitur rubee hypostatis
naturalis est et effentialis. Citrine: posibilis non na
turalis nec effentialis. Repreendimur tam a
quibufda: quare inquiet: hypostatis citrina no fuit
melio: q: rubea: c: lit inter viride: et rubea media: et
tu pi: diteris media extremis digniora: Rindem?
mensuratino dimétienda: affilialiato no affilamilanda
ponés mediocritate inter bonitatè et peiozationé: q
vraaç recipit citrinitas: in rebus tii diuerſis: et inter
duo oppofitiona: q: neurom recipit. Litrina ei hy
poftalis est inter rubenum laudabile certum: et viri-
de illaudabile certum: et ad comparationem viridis
laudabilis: q: remotio: est a peffimitate. rubea ei
ficut dirimus: certa falus significatur: et viridi timo-
certus. Litrina et bonum et malum in rebus diuer-
fis significat ppter causam extraneam: non sui effen-
ti: medioritas no ita est. et fua ei cëntia no de cä
est extranca: neq: cr cöparatio: ad alia. qd: ei erit
ab îpa ultra se est: et i: no ad ipam perueniat infra se
eft. verbigratia. si mel fumatus et c: multa aqua mi
fceamus: dulcoré suñ minoat: reperimus: fi ant: et
foci: ercoqua: aquofitas paulatim minoat: dulcor
augmétar: vt ad hoc qd: ante fuit reuertatur. Li: vero
ad pfectione pi: habitá deueniat: fi pl: ercoqua: no
ad maiore dulcoré deuenit: q: pi: habuit: ſi poti: mi
noat: et ita i fallugine mutat: et de falſugine i amarí-
tudiné trafducit: hac rone pſecta: q: teperat inter
duas minoationes: vel eti interperationes. Tépera-
menti ſi augmentetur vel minoetur: cöpleméti ſi p
fectione egredit: qd: vero cöpleméti egreditur: con-
ſtat q: minuaf. Si ei eſſet poſſible poſt cöplemen-
ti aliu cöplementi succedere: vel poſt pſecti aliu
pſecti eſſe: prima neq: pſecta eſſent neq: cöpleta.

Supus determinaui: aucte: de hypostafi naturali: p[ie
de in naturali: et diuifid in duas. In prima determinat de hy-
poſtasi in naturali ghaliter. In ſeda specialiter subdiuideo
tipam: ibi: Hypostafi accidentalis diuerfatur. et ita ſeda in
duas. In prima diuifid hypostafim accidentéa ſive inatura-
le. In ſecunda, p[equif de mébis diuideſibus. ſeda ibi: Di-
uerſitas locoq: quantitate. Et ita ſeda in tres. In prima ob-
lierſificat hypostafim in naturali a parte loci. In ſeda diuer-
ſificat eá a parte quantitatis: ibi: Diuerſitas hypostafis in
quaritate. In tertia a pte qualitatis: ibi: Diuerſitas hypo-
ſtasis in qualitate. Prima in duas. In prima diuſerifical by
poſtafim in naturali a pte loci. In ſeda reperit illud q[od] diſit
luperius vt vyterius addat aliquid. ſeda ibi in fine p[refen-
tis lectionis] Hypostafi q[ui] significatio de malo ad bonum.
Prima in duas. In prima facit q[od] diſt: eft. In ſeda c[oclus-
dit conclusioné incidente, ſeda ibi: Et loco i[gi] hypostafi
neq: bonum. Prima in duas. In prima diuſerifical by po-
ſtafim a pte loci. In ſeda concludit illud q[od] p[bauit]. ſeda ibi:
Tii intelligi nebulofa. Prima in duas. In p[uma] facit q[od]
dicti eſt. In ſeda c[às] affignat. ſeda ibi: p[auſa] eſt: q: cu na
tura humo: es. Et ita ſeda in tres. In prima reddit cám de
hypostafi in naturali in ſupſicie eſpifti. In ſeda de lymói eſt
efte in medio: ibi: Et coctioné natura mediat. In tertia de
eriſtere in fundo: ibi: Eoctioé cöpleta. T[uc] eſequi illa pars
in qua c[ocludit] coſclusioné incidente: t[ia] ſeda in duas. In prima
c[ocludit illa] c[oclufioné] et eá declarat. In ſeda mouet obiectione
nes fopſitarum: et illas ſoluit. ſeda ibi: T[re] reprehendimur
a diétibus. Prima in duas. In prima c[ocludit] illa] c[oclufio]
né incidenté. In ſeda eá declarat. ſeda ibi: Sunt ei[mi] quid[à]
colores. Et ita ſeda in duas. In prima diuifid. In ſeda de
mébis illius diuſionis p[re]ſequitur. ſeda ibi: Albedo tantú
significat absolute bonum. Prima in duas. In prima deter
minat de colorib] extremis hypostafi in naturalibus. In ſeda
de medijs. ſeda ibi: Inter bonu: et malu] mediocria. Prima
in duas. In prima determinat de colo] albo ſignificate ab
solute et] definite bonu: In ſeda de nigro significante abſolu
t[em] et] definite malu: ſeda ibi: Lo[lo]r: hypostafi significas ab
solute malu: eſ nigredo. Illa pars in qua determinat de co
loribus medijs diuideſik in duas. In prima determinat de co
loribus medijs magis c[ed]inantibus ad vnum extremi q[ui]
ad aliud: vt ad malu: q[ui] ad bonu: vel econuerſo. In ſeda de
terminat de coloribus medijs no] magis c[ed]inatib] ad vnui
t[em] extremi q[ui] ad aliud. ſeda ibi: Litrinus colo: et bonu] signifi-
cat et malu: T[uc] eſequi illa pars in qua mouet obiectiones po
ſpitaru. Et illa in tres ſin tres obiectiones. ſeda ibi: Repre
bendut tii nos aliqui dicentes. T[ertia] ibi: Repre: h[ebendim]
ti a fopſitis q[ui] Prima in duas. In prima mouet illam pi:
má obiectioné. In ſeda ſoluit eá. ſeda ibi: Rindem] falsum
eſt q[od] p[po]ſuifiti. ſeda obiectiono non diuideſik: ſed pars illa in
qua mouet tantú obiectioné diuideſik in duas. In prima mo
tuer illa obiectioné tantú: et ſoluit eá et declarat qualiter citri
nus colo: eſ mediú inter rubeum et viride. In ſeda declarat
qualiter citrinus no] vere eſ medifi inter rubeum et viride.
ſeda ibi: Oedificritas non ita eſt. Hec eſ diuioſi et ſnia le-
ctionis in generali.

T[he]ic reſtant duo principaliter dubitanda. Prímu eſt de
precedenti lectione. Secſid[us] de p[re]ſenti lectione. De p[re]ce
déti lectione filr duo. Prímu eſt vtrí] hypostafi naturalis
cí] ſuis c[ödi]tib] p[os]ſit apparere in egris. M non videt: q[
vidit Bal. in de crifi: q[ui] in egris no] eſt expectáda digestio: eá
dem quéadmodi in fanis: q[ui] in egris eſt ſt]us debilis: in ſa-
nis forſis: ſed hypostafi naturalis cí] ſuis c[ödi]tibus lau
dabilib] p[ign]ificat forſitudiné] ſtutis c[ö]pleméti] digestio-
nis: q[ui] no] poterit in egris apparere cum ibi ſit ſt]us debilis.
Œtra illa ſigna q[ui] p[ign]ificat] p[let]a digestióne materie moz
bi p[os]ſunt apparere in egris: ſed hypostafi naturalis cí] ſuis
c[ödi]tib] p[os]ſit forſitudiné] p[ign]ificat c[ri]ſin
futurá] i] ſeptima et ad bonu: ſed crifi no] eſt nifi i egris: q[ui]
poſtafi naturalis cí] ſuis c[ödi]tib] p[os]ſit apparere
re in egris. Ad hoc dicuſt quidá: q[ui] in egris p[ot] apparere by

Erimarum.

Focxcv.

agit. Unde dico φ caro generatur fiume coagulatur a forio ca
lore in le: et sic ob tu: pinguendo vero a debilio: si tamen pin
gueto coagulatur a forio caloie per comparationem ad ma
generat pinguendo: et materia eft paucæ et etià
teriam ex qua generat pinguendo: et materia eft paucæ et etià
obediens illi calo: simpliciter debili cum fo:to: per copa-
rationem ad puius materiam paucam: caro vero a debilio:
per comparationem ad materiam ex qua caro generatur
eft multa et abundans fupia quâ non bene poteft cas
lo: to:to: ad bealbande: fuit pòt calo: debilis fupia ma-
teris pinguedinis. Unde bene dico φ caro a forio:caloie
tn:fe generatur φ pinguendo: et ppter hoc videtis φ in locus
calidis vt ppe:to: ze: nund: potest gnari pinguendo: tamen
caro ibidem bene generat. Per hoc patet solutio ad duo
vltima argumêta. Ad aucto: iftum dico fuit dictum eft φ
caro coagulans carern fo:to: eft simpliciter φ calo: coagu
lans pinguedinem: verutamen per comparationem ad ma-
teriam que paucæ eft:calo: coagulans pinguedinem fo:to:
eft:calo: vero coagulans carern debilio: eft:quia illa mate
ria ex qua generatur caro ratione fiume multitudinis t abun-
dantie eft inobediens hmo:calo: ze: ita non poteft còplete
ita caro belbari: et hoc vltimo modo loquitur in littera. Ad
secundum argumentum dico φ tu bene objiceres fi caro ha
beret materiam ita obedient: calo: coagulari fìt pingu
eft: sed nò eft: vt dicti: eft ppter hoc nò yalet. Quar
to:obitatur fuper hocq:dcit aucto: in littera quivus finé
lectionis φ fi aqua ponatur cum melle diminut dulcedinè
mellis. Contra:dcit Bal:in de simplici medicina: φ aqua et
oleum funt elementum omnifi medicinorum: ergo aqua et
oleum poterunt tranfmutari a quolibet fibi appofito t nò
tranfmutabunt vel diminuent alia: ergo aqua potita cum
fri caliditas φ frigiditas: ergo caliditas diminut eft
fri
vitat: ergo mel diminut eft aqua: t non aqua potita ci
melle dulcedinem mellis. Item caliditas
melle non minozabit dulcedinem mellis. Item caliditas
melle diminut eft dulcedine mellis: quia duls
dulo: de melle fundatur in groſſa subſtanta: t aqua subſtati
illà groſſam subſtantiam remittit eam: t cum hoc remittit
qualitatem fundatam in illa groſſa subſtiantia vt dulcedi-
nem: et sic loquitur aucto: in littera. Ad pim: argumentum
tum in h:itum dico φ verum eſt φ caro tranſutatur a quo
libet fibi admi:cto cum fit elemêtum: tamen in ſua tranſmu-
tatione agit illud q:do eam tranſmutat: vt patet: quia cultel
lus agens in ceram mollem q:niq:betetur: quia in agêdo
patitur. Simuliter aqua potita cum melle in patiêdo agit: t
diminuit dulce:em mellis. Per hoc patet solutio ad fecid:
veri eſt φ caliditas eſt fo:to: actià: et etià caliditas mel
lis agit in aquam: t in agendo patitur ab aqua: quia aqua
diminuit eius dulce:co. Ultimo dubitatur fuper hoc q:do
dicit poſita aucto: in littera: φ mel a dulcedine tranſit in fal
fedinè: t de falſedine in amaritudinem. Sed videtur φ ime
diate tranſeat a dulcedine in amaritudinem t non in falſe-
dinem: quia vt oicit pbus: omnis motus fit a contrario in
contrarium: cum ergo dulcedo contrarietur amaritudini et
non falſedini: videtur φ a dulcedine mel immediate tranſeat
in amaritudine. Patereavt vicit Bal: in de simplici medi-
cina: mel eſt dulcius omni: re: t generat humo:em amar:ze
cholera in co:po:e nostro: ergo similiter exterius per calo:
rem ignis mel converetur immediate in amaritudine. Jhe
to:to: eft calo: ignis agens exterius φ calo: naturalis agê:
in co:po:e: fed calo: naturalis agens in co:po:e immediate ge
nerat ex melle amaritudinem t non falſedinem: ergo simili
ter calo: ignis exterius cum fit fo:to: tranſibit ſue faciet
tranſitù in melle a dulcedine immediate in amaritudine. Jn
còtrarium eſt aucto: in littera: vt dicti: eſt etiam in diersi
vniuerſalibus: qui:dcit φ mel pumo tranſit a dulcedine in
falſedinem t a falſedine in amaritudinem. Paterea nò eſt
deuenire ab extremo in extremi nifi per medium: fed dulce
do t amaritudi ſunt extrema: falſedo vero medium: ergo
non eſt deuenire a dulcedine mellis in amaritudinem nifi
mediante falſedine. Et hoc concedo: t cauſa puius eſt: quia

falſedo fundatur in mediocri ſubſtantia: amaritudo vero et
dulcedo in groſſa: vn: mel decocquitur ad ma: pimo
confumitur t aduruntur partes ſubtilles t ſunt amare: fed
partes groſſo nò: imò eſt per calarem ignis quasi paripes de.
vnde ex conjunctione partium subtilium que fam ſunt
amare: per aduſtionem cum inſipidis generatur falſedo: et
ita mel a dulcedine tranſit in falſedinem: fed poſte quando
calo: mualeſcit: t:uc adurit omnes partes groſſas t ſubtilles
q:iam erat aduſte: t ita totum ſit amarum: t ppter hoc mel
tranſit a dulcedine in amaritudinem mediante falſedine: t
hoc modo loquitur aucto: in littera. Ad pim: argu-
mentum in contrarium dico φ verum eſt: φ omnis motus
ſit a contrario in contrari: formaliter t diſtemperatum. vn
de licet dulcedo t amaritudo ſint contraria formaliter: cum
dulcedo t falſedo ſunt còraria diſtemperata: t talis mot?
poteſt bene eſſe. Tel dicendum φ omnis motus eſt a cons-
trario in còtrarium: verum eſt per aliquod medium: t quia
falſedo eſt medium inter dulcedinem t amaritudinem: pio
pter hoc mel tranſit a dulcedine in amaritudinem mediann:
te falſedine. Ad alia duo argumenta vnica solutione reſpon
de dicendo φ non eſt ſife de caloie natural: t de igne:q:q
vt dicit Konstantinus: humo:es ſunt filij elementorum: et
quia invenoq:mi:to ſunt quattuor: elementa: im: diu:ni
elemeti di:anti:is generatur humo: in co:po:e mi:to: t quia
mel eſt calid:u: ſicum. ppter hoc eſt melle recep:to i co:po:
generatur humo: calid:us ſicus: vt c:polera que eſt amas-
ra: fed actio ignis exterius agens in melle non intendit ge-
nerare humo:em: immo consumere partes tam ſubtilles φ
groſſas: t quia non ita cito poteſt consumere groſſas ſic
mel ſubtilles: ppter hoc generatur pimo falſedo in melle vt de
clarati: eft φ amaritudo'còpeta. Tel dicendum φ in co:po:
humano non pòt generari falſedo eſt melle: quia ſi poffet
doc nò eſſet nifi pblegma falmus: h:mo:i eſt inaturale: t nò
loquitur de generatione humo:um innatural:imo natura-
li: ppter hoc ze: t ſic ſoluit ad illud.

Dypoftasis ergo significatio de malo ad bonum
er colo: suo intelligitur: liquo: e: forma: motus leu-
tate. Quantitatem boni ſiue mali: et locis intendi-
mus suis. Hypoftasis enim laudabilis t significati-
ua boni: sicut alba: eſt cum in fundo ſit: perfectam bo
nitatem portendit. Matas bonitatem minus: tamen
perfectam. Nebulofa bonitatem non completam: q
bypoftasis fundi naturaliter laudabilis significat fe
cum coctionem: t earum diuſionem: t vnàquà:q: ſe
celſiffe partem in locum ſuum naturalem. Matans
mediocrem significat coctionem: t ad digerendum
p:opinquitatem: t humo:es diu:idi incipientes: fed
ppter ventolitatem qua:dam groſſam nondum a na-
tura ſubtiliatam: que quia poteſtatem non habet
subtriliandi: remanerunt indi:uſe. vnde bonitatem
non completam offendit. Nebulofa naturam deco
quere inceſſe significat: t ventolitatem humo:z di:
soluere: fed tamen ſupereſt ſue actioni mediare poſſe
coctione: t subtriliare ventolitatem: t motus ſui face
re quiete: vt humiditatem ſuam ſubtilict: quatinus
bypoftasis deſcendens in inſerio: natet. Jhe aliu:ud
necessarium eſt tempus vt diſegto: còpleatur: t bus-
mo:es diu:idantur: quo:um vnàque:q: pares in locum
fuum naturalem ponatur: ſic:u: pars terre:ſtris in fun
dum deſcendat. vnde bonum nondum completum
significat: fed apparens deni:ciat. Significatio
quantitatis in mala bypoſtasi contraria eſt signis
bone bypoſtasis: q:li in fundo ſit: mal:u: còpletù ligni
ficat. Si natauerit: significat minus malum eſſe q:co
pletum. Nebulofa malum nondi: còpletù offendit.
q ilij

q ilij

Ziber

In fundo em sedere hypostasim malam: extra actionem eft nature: significans grossitudinem: et humorum cruditatem: et fui motus gravitare. Cum enim materia morbi huiusmodi fit qualitatis: non fumus fecuris de natura conforrada in repugnatione morbi, fugit ergo atq. redit ante separationem morbi, vn de malum significat completum. Matans fi subtilio: et leuio: ut: significat naturam posse in repugnatione morbi ante separationem fut. ideos malin poz tendit minus et completi. Hypostafis inter laus dabile et illaudabile mediocris est citrina: q. fit nec buloſa ſpem complendi significat coctionem. Si na tatilis ſperamus minus et compleri. Si in fundo ſit cruditatem humorum et gravitatem cum grossificie significat. necesse ergo eſt nature in longo tempore ſuam digeſtionem compere. Si natauci et humores leuioes significat et subtilioes eſſe: et naturam vnā actione impleiſſe: fed ſupereſſe plus subtiliare: et ne buloſam p[ro]ſuif: natantem facere: deinde subtiliare: et vnāquas in loco ſuo mittere: atq. in fundo sedere. Et nebuloſa intelliguntur humores eſſe subtilioes et leuioes: et q. natura ſuam ſolutionem cōpleuerit: atq. alleuiauerit. vnde nebuloſa ſit: nec remanet ntil vt natem morbi: poſtq. diuidentur: et paters tera in fundum reuertatur; vnde ſpes perſectioſis poz tenditur. P[alam ergo intelligitur: quia hypostafis inter boni et malum mediocris in fundo humorum cruditare: et morbi oſtedit diuturnitati: ſi initio morbi apparuerit: et virtus infirmo ſit ſpem alonge poz tendit. In statu i. natura ſit defecta: virtùns eſ tibi: quia non ſumus fecuris p[ro]pter materie gravita tem: et eius grossitudine quin virtus deficiat ad morbi repugnatione: et natura fugiat laceſiones antecipably morbi digerat. Haratili vel nebuloſa significatur materie subtilitas: leuitas: et morbi b[re]uitas. In statu morbi ſi vrus bona fuerit: ſpes longinqua erit: ſi vrus ſit defecta: timo[re] delōge nuciāt. Hypoſtalis in quadem die morbi nebuloſa: et i fundo die ipſa p[eff]ima eſ: q. naturā significat fugere a morbi regine p[ro]pter grossitudinem et gravitatem materie. In fundo enim subito ſedere hypostafim et line odiine non er nature eſt actione: quia actioni naturali paularim fm odiinem p[ro]ceedit ſm quantitatem virtutis. cum autem ita ſubito euenerit: timet natu: ra et fugit p[ro]pter grossitudinem et gravitatem materie morbi. Quod confirmatur er dictis Bal. hypoſtalis inquit ſi in initio nebuloſa ſit: subtilitare ſignificat materie: et facilitatem obediendi nature. in fundo grossitatem et gravitatem. ſinatauerit mediocris tem oftendit cum vicina nebuloſe ſit. Quibus et vbus m[os]traſ: q. ſi hypostafis a nimia subtilitez le uitate in gravitare et grossifici ſubito fine mediocrita te mutetur: non ex actione eſt nature: vnde p[eff]ima et timoris eſ nunciatua. Inſequunq nos quidā dicentes: vnde differunt subtilis hypostafis cocta et subtiliata: et que in fundo eſt groſſa atq. crudæ. Et natans cruda et indigesta: quid diſſert a ſe cocta et digesta: Respondemus: hypostafis in fundo cruda et indigesta eſt: cuibus colo: eſ citrinus: liquob.

ttilio: et opor[rat]e vel groſſio: forma ſupſiciora. E[tr]ina subtilis cocta non cruda: ſi autē bene iit cocta: alba eſt et candida: liquob: ei mediocris: forma p[īn]ca. E[tr]ina in liquo[ze] temperata: hypostafis quoq natat, ſi subtilis eſ: iſeta et leuio: videt ei t[in]ctura pulchra. Et groſſa: diſperſa et diuerſa atq. diuſi: vina eius cru: da et turbida. Si in qualitate illa permancat: neq: subtilietur: p[eff]ima eſ: et mali ſignificatua. Et de Hippo, vina inquit natans et nunq[ui] in fundo les d[es]: cum ſudore et colore: ſub hypocundria: timo:em ſignificat.

Superius determinavit aucto: de hypostafi naturali e naturali: diuindendo in naturalem a parte loci. bi representavit aucto: q[ui] p[ro]modi cōfluīſi illud q[ui] dict superius et diuif diſ ita pars i. duas. In p[ī]ma repetit aucto: de hypostafi na turai. In fecunda de in naturali, fecunda ibi: Significano quāritatis in mala hypostafi. Et ita ſcoa in duas. In p[ī]ma determinat de figmenti de hypostafis in naturali. In loa mouet obiectione p[ro]ſuifaz: et illa ſoluit. ſcoa ibi: Inſequi tur nos quidā diceres. P[ro]ma i. duas. In p[ī]ma determinat de figuratione hypostafis in naturali q[ui] in ghali. In fecunda declarat illud magis in speciali determinando de hypostafi citrina, fecunda ibi: ll hypostafis inter laudabile et illaus dabile. Et ita fecunda i. duas. In p[ī]ma determinat de hypostafi citrina: p[ro]out in vna die ſemper remanet in eodem loco vt in ſupremo medio ſeſlicit vel in fundo. In fecunda determinat de ipſa p[ro]out non remanet in eodem loco: imo p[ro]out in vna die eſt in ſupremo: et in eadem ſubito eſt in fundo. fecunda ibi: Hypostafis ſi in quadam die morbi. P[ro]ma i. duas. In p[ī]ma determinat de hypostafi ſi citrina: p[ro]out in eadem die obtinet eundem locum: vt ſupremum medium: vel inſimum. In fecunda condutit illos quod probauit, fecunda ibi: P[alam ergo intelligitur. Ila pare in qua determinat de hypostafi naturali p[ro]out in eadem die obtinet diuſerfa loca diuidentur in duas. In p[ī]ma facit q[ui] dictum eſt. In fecunda confirmat p[oc] fecunda ibi: Quod confirma e[ſ] dictis Bal. Hec eſt diuſio: ſententia lectionis in generali.

Et de p[ī]mo dubitatur de litters precedentem: et p[ī]mo ſuo p[ro] q[ui] docet q[ui] hypostafis in naturalis rubea melior eſ q[ui] citrina: et hoc eſt quod dicti ipſe: quia rubea atteſtatur vōs minio ſanguinis: citrina domino cōpere: et ſanguis cum fit amicus nature corrigibili: eſ q[ui] al[h]um humores. Et p[ro]pter hoc queritur vtrum ſanguis p[acc]ans in corpori c[ir]ius corrigitur a natura q[ui] al[ius] humo: p[ec]cans. Et videtur q[ui] non: immo q[ui] minus: quia ſicut ſanguis eſt maxime vigefus respectu alio[rum] humorum eodem modo p[er]ma meſtine eſt digeſtum a natura respectu ſanguinis meſtrui: ſed p[er]ſoma vt dict q[ui] Bal. tardius corrigitur ſi p[ec]cet q[ui] ſanguis menſtruus, vnde ſuſfacio matricis e[ſ] p[er]sinate retento deterio: eſ q[ui] e[ſ] ſangume menſtruo: ergo fideliter ſanguis p[ec]cans in corpori tardius corrigetur a natura q[ui] al[ius] humo. Item illud peccatum q[ui] eſt in humo: groſſo: in c[or]po: poſitione e[ſ] in maiori quātate eſp[er]ente in corpori tardius corrigitur: q[ui] illud illud peccatum q[ui] eſt in ſubtilio: humo: re in compositione e[ſ] in minori quantitate: ſed peccatum in ſangume eſt in groſſio: humo: in compositione e[ſ] maiori in quantitate q[ui] p[ec]catum in cōpere: vt patet p[er]ſe: ergo tardius corrigetur a natura p[ec]catum in ſangume q[ui] p[ec]catum in cōpere. In contrarium eſt aucto: in littera: vt dictis eſt. P[et]eterea illud q[ui] magis eſt in naturali e[ſ] minus conue nit vit[em] c[ir]ius interficie: et tardius corrigitur a natura: vt p[as]tet de venenis interſcientibus: ergo p[er] locum ab oppoſtis: illud quod magis naturale eſ p[om]ini e[ſ] magis conue nit nature humane c[ir]ius corrigetur a natura: q[ui] ſanguis eſ huiusmodi respectu alio[rum] humo: m: quia ſanguis deſer f[er]t calo[ze]m natural: e[ſ] m: et p[ir]ibus ad omnia m[emb]ia corporis cum ſit amicus nature e[ſ] familiaris: ergo c[ir]ius corrigitur a natura q[ui] al[ius] humo: Ad hoc dictum quidam q[ui] tan

["Arinarum.", "Fo.crcvj.", "dius corrigitur a natura ᾿alius humo: si fit in statu inmensura: quia sultibus obediæ patri magis diligitur ᾿ferus; eodem modo si sultibus delinquat in patrem tardius recôciliaf patri ᾿ferus suj, Sitt dicunt a pte ita ᾿fanguis nò peccans magis diligitur a natura; qn codè modo peccat et derelinquitur a natura tardius corrigitur a natura. Sed yfaac plane contrariis est illius qui sic dicunt: et ppter hoc dico cum yfaac: ᾿fanguis peccans citius corrigitur a natu ra ᾿aliquis aliis humo: peccans. ☞ Ad primum argumeum in contrarium dico ᾿non est pemptus citius de sperma te et de fanguine. Est enim simile quoad hoc: ᾿ficut sperma ma digeritur a natura eodem modo fanguis: fed onsimile est quoad hoc ᾿sperma non digeritur a natura vt remas neat in corpore in quo digeritur; immo potius vt exerçat ecate operationes suas extra: vnde non ordinatur sperma ad considerationem indiuidus: sed potius speciei. No est ergo mirum ᾿ex quo sperma non digerit a natura vt remaneat in corpore: si remaneat in corpore: vt retinetur si faciat vel generet egritudinem perniciosam: sed fanguis et quo nus tritur corpus digeritur a natura vt remaneat in corpore: et ab eo corpus nutriatur: et popter hoc et quo est ordinatum a natura: vt ipse remaneat in corpore: si pecet cito potest coriri: a natura: quia digerit a natura vt conducitur in me. Ma bæt vt fit medii in vita, vnde natura plus laborat in eius correctione ᾿in correctione aliorem humozum. Isteri sanguis quantum ad eius subfiantium magis est obediens digeſtioni ᾿alius humo: quia plegma inobediens est digeſioni propter eius groſſus: cholera: ppter hoc miam niam subtilitatem: et quia fanguis est quasi medioris subſtantie quia non est ita grossus sicut pplegma: necita fubtilis ſcut cholera: popter citius corrigitur, Ad secundum argumeamentum dico ᾿plus facit ad oppoſitum ᾿ad propoſitum, vnde verum est ᾿fanguis inobediens subſantia funſa ᾿ch cholera: etiam in maiori quanitate est in corpore ᾿ch cholera: et, ppter hoc dico ᾿citius corrigitur, vni cholera no cito corrigitur, ppter eſ subtilitate: et, ppter eſ paucitate: 15 ulla groſſices que est in fangulo no est groſſices ſimplyſter: imo est quasi medioritas respecitu cholere et pplegmatis. ☞ Secundo dubitatur ſuper qoc dicit in precedenti lectiove ᾿et dictio: est: ᾿bypoſtatis rubea melio: est ᾿citrina. Extra: sicut iudicamus in egritudinibus per hypoſtasis: ita per sputum: et dicti lippo: ᾿f putum citrinum melius est ᾿f rubum: ergo ſimiliter hypoſtasis citrina melio: est ᾿f rubea. Item illud quod magis victatur melio: est melius: fed hypoſtasis citrina vicinatur magis hypoſtasis melio: vt albe que est naturalis: quia rubea hypoſtasis nò trāfit in albedinem niſi per medium: et cito rubeum colo: et albus ſint extrema: opoſtet ᾿trāſitus cozum ſit per medium cum ergo plures colores medij: vt pote pallius subpallius rusu: tè: ſint medij inter rubeum et album: tranſitus rebei et albi est per medium. Meterea dicit ſuperius ᾿by hypoſtasis glauca et rufa melio: es ſunt ᾿chitrina: et hoc est qo dicit ipſe: quia magis p[]pquiſores ſunt digeſioni vt albe tita inuit: ᾿p colores medios ſit tranſitus ab vno extre mo ad aliud: ergo cum rubea et alba ſint extrema: tranſitus earum erit per aliud quod melio: ☞ Ad hoc dicit Gerardus ᾿impeſſio colores vt quando ſit tranſitus ab vno colo: ad alium est duobus modus. Quedam est impeſſio colores ſuperaddendo colorem colo: et loquendo de tali verum est ᾿f fit per aliud quod medium: et ſic obſijces tu. Quedam vero impeſſio colores ſit octegendo colorem vt quando destruif vnus colo: et colo: q[]est ſub illo detegitur: et hoc modo bas tur colo: hypoſtasi: et talis non fit per medium: et ſic loquis tur aucto: in littera. Tel dicendum ᾿tranſitus a rubea hypoſtasi in albam fine dubio ſit per medium vel ſenfibiliter vel inſenfibiliter: vt fit per medium inſenſible ſm ſensum: tamen per medium fit ſim verum: fed dicit ᾿fine dubio ſit: verum est ſenſibili: quia eſt quando est rubea hypoſtasis at teſtatur ſanguini: et ſanguis est valde obediens digeſioni: popter hoc in brieui tempore: et quasi inſenſibili quantum ad nos ſit tranſitus a rubea hypoſtasi in albam: et hoc modo loquitur aucto: in littera. Per hoc patet solutio ad paſsum: quia verum est ᾿non est venire ab extremo in extre[mum: niſi per medium: verum est ſenſibiliter vel inſenſibiliter quoad nos. Ad secundum argumentum dico ᾿non est simile de citrina hypoſtasi: quia citrina atſteſtatur cholere que valde est obediens digeſioni: et, ppter hoc non poſſtet tranſire in brieui tempore: in albam: nec inſenſibiliter: sicut facit rubea que atſteſtatur ſanguini: qui est nature obediens tè.", "Ad primum argumentum in contrarium dico ᾿f putum quandoq[]b[]est citrinum est p[]ropter diſgeſtionem materie mo[]bi et ſic loquitur lippo, cum vici[]t ᾿citrinum est melius ᾿f ru beum: quia p[]rius ᾿f putum rubeum fiat album opoſtet ᾿tranſeat per catrinitatem. Alio modo dicitur f[]putum citri[n]num et etiam rubeum: non p[]ropter diſgeſtionem: fed ratio ne materie cholericæ: vel fanguimæ: et ſic rubeum melius est: quia atſteſtatur ſanguini qui magis est obediens nature ᾿ch cholera. Similiter dico ᾿bypoſtasis illa que est citrina per viam diſgeſtionem melio: est ᾿f rubea: quia citrinæ magis significat diſgeſtionem ᾿f rubea: cum non fit deue nire a rubea hypoſtasi in albam niſi per catrinam: fed tas men loquendo debypoſtasi rubea et citrina per viam degeſtioni. Sed de b[]mo[]li loqu[]endo ratione materie felicit: put habent colo:em materie dominantis: ſic dico ᾿f rubea me", "lios: est ᾿citrina: quia rubea atſteſtatur materie magis obediens nature ᾿citrina: et hoc modo vltimo loquitur aucto: in littera: cum dicit ᾿f rubea hypoſtasis melio: est citrina. Tel dicendum ᾿non est equalis c[]paratio ſputi c[]trini ad rubeum: et hypoſtasis citrine ad rubeum: quia putum rubeum quandoq[]b[]est venit p[]ropter diſgeſtionem: vt quando materia cholericæ que citrina est tranſit in albedinem: p[]imo tranſit in rubo:em poſtea in albedinem: quandoq[]b[]ero fit ſputum rubeum p[]ropter colo:em materie fanginee que rubea eſt, vtroq[]u[]to:um modou:um rubeum ſputi melius eſt citrina: et hoc modo nò loquiſ hippo, aliquado vero ſi ſiue venit ſputum rubeum p[]ropter rupturam vene: et eſt ſputum rubeum: et respectuāli:ſ puti rubei c[]trinum melius eſt: et ſic loquitur hippo, qu[]ea c[]trinum eſt melius, et tu obſijces poſtea: ergo ſimiliter citrina hypoſtasis melio: eſt rubea. Dico ᾿non valet: quia hypoſtasis rubea nullo mo: do ſit p[]ropter rupturam vene: immo eſt ſemper quando eſt hypoſtasis rubea: hoc eſt p[]ropter colo:em materie et non p[]ropter rupturam vene: et rubedo atſteſtatur ſanguini, citri[n]itas cholere: et ſanguis magis eſt obediens nature ᾿cho lera: p[]ropter hoc dicit ᾿f rubea hypoſtasis melio: eſt citrina Ad secundum dico ᾿verum eſt: ᾿f illud quod affimilatur melior: melius eſt: vt equus melius eſt: qu[]ia melius: quia equus affimilat homini in melioribus: ſimia vero in ridiculosioſibus: et quia rubea hypoſtasis affimilat albe in melioribus: ut in diſgeſtione: citrina vero in peiſi:bus yt in colo:ze: p[]pter hoc rubea melio: eſt citrina, Tel dicendis ᾿f tu obſijces a par te diſgeſtionis tè. ☞ Tertio dubitatur ſuper hoc q[]b[]est dicit aucto: in lectione p[]recedenti ᾿f rubea hypoſtasis melio: eſt citrina: et hoc eſt dicit ipſe: ᾿f rubea trāſit et albam ſine medio citrina: verum cum medio. Et p[]robat hoc s[]c ut fanguis tranſit imediate in ſperma q[]b[]est album: quia ſanguis dealbatur in teſticulis imediate: ergo ſimiliter hypoſtasis rubea trāſit in albedinem fine medio. Contra non eſtenire ab extre[m]mo in extremum niſi per medium: ergo cum rubeum colo: et albus ſint extrema: opoſtet ᾿trāſitus cozum ſit per medium cum ergo plures colores medij: vt pote pallius subpallius rusu: tè: ſint medij inter rubeum et album: tranſitus rebei et albi est per medium. Meterea dicit ſuperius ᾿by hypoſtasis glauca et rufa melio: es ſunt ᾿chitrina: et hoc est qo dicit ipſe: quia magis p[]pquiſores ſunt diſgeſioni vt albe tita inuit: ᾿p colores medios ſit tranſitus ab vno extre mo ad aliud: ergo cum rubea et alba ſint extrema: tranſitus earum erit per aliud quod melio: ☞ Ad hoc dicit Gerardus ᾿impeſſio colores vt quando ſit tranſitus ab vno colo: ad alium est duobus modus. Quedam est impeſſio colores ſuperaddendo colorem colo: et loquendo de tali verum est ᾿f fit per aliud quod medium: et ſic obſijces tu. Quedam vero impeſſio colores ſit octegendo colorem vt quando destruif vnus colo: et colo: q[]est ſub illo detegitur: et hoc modo bas tur colo: hypoſtasi: et talis non fit per medium: et ſic loquis tur aucto: in littera. Tel dicendum ᾿tranſitus a rubea hypoſtasi in albam fine dubio ſit per medium vel ſenfibiliter vel inſenfibiliter: vt fit per medium inſenſible ſm ſensum: tamen per medium fit ſim verum: fed dicit ᾿fine dubio ſit: verum est ſenſibili: quia eſt quando est rubea hypoſtasis at teſtatur ſanguini: et ſanguis est valde obediens diſgeſioni: p[]ropter hoc in brieui tempore: et quasi inſenſibili quantum ad nos ſit tranſitus a rubea hypoſtasi in albam: et hoc modo loquitur aucto: in littera. Per hoc patet solutio ad paſsum: quia verum est ᾿non est venire ab extremo in extre[mum: niſi per medium: verum est ſenſibiliter vel inſenſibiliter quoad nos. Ad secundum argumentum dico ᾿non est simile de citrina hypoſtasi: quia citrina atſteſtatur cholere que valde est obediens diſgeſioni: et, p[]ropter hoc non poſſet tranſire in brieui tempore: in albam: nec inſenſibiliter: sicut facit rubea que atſteſtatur ſanguini: qui est nature obediens tè.", "Postea dubitatur de p[]reſenti lectione: et queruntur fría. Primum eſt ſuper hoc q[]b[]est inui:taucto: in littera: ᾿f iſi", "IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII

Liber

hypoſtasis in naturalis contraria eſt naturali: quia ſic ut naturalis melio: eſt in fundo: minus bona in media: mini me bona in ſupremo: eodem modo econuerſo in naturalis minus melio eſt in ſupremo magis mala in medio: maſtume vero mala in fundo. Sed videtur q[ui] hypotſaſis in naturalis melio: ſit in fundo q[ui] in medio: vel ſupremo: quia dicit in littera q[ui] locus hypotſaſis de ſe nec bonum nec malum ſignificat: ſed quantitatem boni vel mali: ſed ego video q[ui] in hypotſaſi naturali refidentia in fundo ſignificat quantitatem boni: licet: non ſignificet bonum vel malum: ergo ſimiliter in hypotſaſi in naturali ſignifi cabit quantitate boni: vel q[ui]re no: P[ro]eterea hypotſaſis in naturalis quanto melius digeritur: tanto melio: eſt ut dicit: ſed qu[ato] melio: eſt hypotſaſis: tanto magis petit fundi: ergo hypotſaſis in naturalis in fundo melio: eſt q[ui] in medio vel ſupremo. Ad hoc dico cum y[saac] q[ui] hypotſaſis in naturalis quato magis eſt in ſupremo tanto melio: t[ando] quanto magis in fundo tanto deteriori: quia quan do eſt in fundo ſignificat duo: quia ſi eſt viridis vel nis gra: tunc eſt in fundo ſignificat omninoadam aduſtos nem in humo: ibus et debilitate nature: et eius moriſtionæ ita q[ui] non potest eleuare ventofitatem aliquam ab illis humo: ibus: que ventofitas poſsit eleuare illam hypotſaſi in ſupremo vel medio. Etel ſignificat alud: q[ui] ſi illa hypotſaſis in naturalis refides in fundo ſit alteri? colo: q[ui] viridis vel nigri ſignificat tantam groſſicem materie: t[ando] tanto inobedientiam: q[ui] ab illa materia: p[ro]pter ſui groſſicem non potuit reſolu: aliqua ventoſ taſis que poſset eleuare illam hypotſaſi in ſupremo: et vtriusq[ui] ſto: um eſt p[er]ſuum: et p[ro]pter hoc quando hypotſaſis in naturalis eſt in fundo p[er]ſima eſt. C[ad] ad p[er]ſum argum[em]tui in contrarii dico q[ui] eſſe in fundo aliuſ edt hypotſaſi naturali: aliuſ in inaturali: q[ui] in naturali ſignificat for: to: titudine: digeſtio: t[em] et e[mi] cōpementi: ſt p[ro]pter hoc eſt boni: ſed in inaturali ſignificat complemen t[em] omnimode inobedienti: t[em] p[ro]pter hoc eſt mali. Ad ſecundum argumentum: ſoluo per interemptionem mi: no: Dico enim q[ui] quanto hypotſaſis in naturalis maſis digeritur tanto magis petit ſupremum locum: t[em] non infimum: unde vnde obſicis ac ſi hypotſaſis in naturalis eſſet naturalis: q[ui] eſt falſum. C[ad] ſecco dubitatur ſuper hoc q[ui] aucto: inuſt in littera: q[ui] hypotſaſis in naturalis meli: eſt ſubtilis q[ui] groſſa. Contra: quia ſicut iudicamus q[ui] hypotſaſi ita p[er] liquo: sem: ſed dicit ſuperius q[ui] liquo: vine groſſus melio: eſt ſubtili: quia groſſus ſignificat naturam incoſiare digeſtionem: ſubtilis vero omnino in digeſtionem t[em] nature impotenti: ergo ſimiliter hypo: ſaſis groſſa melio: erit ſubtili. I[tem] dicit ſuperius q[ui] illa hypotſaſis melio: eſt que magis petit fundum: ſed groſſa eſt ſubtili: modi ſpectu ſubtilis: ergo melio: Con tra: groſſa hypotſaſis vt dicit in ita: ſignificat omnino dam indigitionem t[em] materie inobedientiam: ſubtilis ve ro ſignificat ſubtilitatem t[em] aliquam materie inobediens t[em] ergo ſubtilis melio: eſt groſſa. P[ro]eterea dicit in litra q[ui] hypotſaſis in naturalis natan[em] melio: eſt q[ui] in fundo refides: ſed hypotſaſis in naturalis natat ratione ſubtilitatis: quia ſubtilis eſt ſupernatare: ſed p[er]ſut fundum ratione groſſiciei: quia groſſum naturaliter petit fundum: ergo ſubtilis hypotſaſis in naturalis melio: eſt q[ui] groſſa: t[em] hoc concedo cum y[saac] t[em] concedo iſta: vtilis mas rationes hoc probantes. Etnde dico q[ui] in naturalis hypotſaſis ſubtilis melio: eſt: quia ſignificat aliquam ſpeciem: vt virtutem foſtem per comparationem ad materiam quam potest ſubtilare: groſſa vero timo: quia ſignificat impotenti: nature t[em] inobedientiam t[em] goſſi: c[em] materie. C[ad] p[er]ſum argumentum in contra: dico q[ui] groſſus liquo: quando: melio: eſt ſubtili: vt quando groſſus ſignificat principium digeſtionis: ſub

ttilis vero omnino indigitionem: t[em] ſic loquitur aucto: ſuperius: quado: q[ui] hypotſaſis eſt q[ui] groſſus: vt quando ſubtilitas cauſatur p[ro]pter ſequeſtrationem par tium et tranſmiffionem cuiſlibet ad prop[io]nem locum quia tunc remanet liquo: clarus t[em] ſubtilis: t[em] talis melio: eſt q[ui] groſſus: quia ſignificat compleſtum digeſtionis: groſſus vero principi: digeſtio: t[em] ſic obſicis. Telub ttilis ſignificat inobedientiam materie: groſſus inobediens tam. Similiter dico de hypotſaſi: ſed dico q[ui] in hypotſaſi ſi in naturali ſemper groſſicis eſt a groſſic[em] materie: ſub ttilitas vero ab obediencia: t[em] p[ro]pter hoc in hypotſaſi in naturali ſubtilis melio: eſt q[ui] groſſa: q[ui] ibi groſſuto ſemp ſignificat groſſic[em] materie: t[em] ſic loquitur aucto. Ad fecundi patet solutio: q[ui] tu obſicis de naturali: t[em] de ta liverum eſt q[ui] melio: eſt que p[er]ſut fundum: quia generat ibi groſſicis a natura digerente t[em]: t[em] non eſt verum de in naturali: quia ibi ſemper cauſat groſſicis ab groſſic[em] materie. C[ad] Zertio oubritas ſuper hoc q[ui] dicit aucto in littera: q[ui] hypotſaſis in naturalis que in eadem die ſie pernatat: t[em] poſtea in cad: die ſubito p[er]ſut fundum: p[er]ſma eſt. t[em] hoc p[ro]bata: quia talis fit a domino materie mori: bi t[em] non ab operatione nature: quia operationes nature ozdinate ſunt: t[em] non ſubite: cum ergo talis hypotſaſis fit ozdinate: t[em] ſubita: p[er]ſuſmodi ſignificat dominium materie mo: bi: t[em] natura fugit a facie materie mo: bi. Sed v[em] detur q[ui] talis hypotſaſis ſic ozdinate fit bonum ſignum: quia dicit ſuperius in capitulo de liquo: eſ q[ui] p[er]ſut ſubito facta in qualitati: vine vt a groſſudine in ſubtilitatem melio: eſt q[ui] p[alatina]. Etnde ſi minguitur inata groſſa melio: eſt ſi cito permutetur a groſſudine in ſubtilitatem q[ui] ſi permaneat ſemper groſſa: ergo ſimiliter ſubita permutatio in hypotſaſi vt k[em] modo natet: modo petat fundi: melio: erit q[ui] ſi ſemper in cad die maneat in eodem loco. P[ro]eterea hypotſaſis natans ſignificat in digeſtionem: refides vero in fundo digeſionem: vt bis dicit ſuperius: ſed mutatio ab indigentione ad digeſionem eſt laudabilis: ergo hypotſaſis modo natans t[em] ſatim pe tens fundum erit laudabilis. Ad hoc dico cum y[saac] in littera q[ui] talis tranſitus illaudabilis eſt: quia ſignificatur fieri ex vi materie mo: bi: t[em] non ex vi nature. C[ad] p[er]ſum argumentum in contrarii dico q[ui] non eſſile de permutatione illa liquo: eſ de quia loquitur ſuperius: t[em] de p[er]mutatione hypotſaſis in naturalis: de quia loquiti ibi: quia ſuperius loquitur de viina que digeritur inte: riis vt intra corpus t[em] ſequeſtratur exterius. Etnde quan do p[er]ſuſmodi digeritur intra t[em] mingitur groſſa: natura intra totam ſuam actionem compleuit p[ro]pter q[ui] ſequeſtra tionem partium: quia compleuſſet illa remanenti in tra: t[em] p[ro]pter hoc melius eſt q[ui] ſatim ſubtiletur quando eſt extra q[ui] ſi non ſubtiletur: quia quando ſatim ſubtili: laſtur: t[em] ſignificat dominium nature ſupra materie mo: bi: et non reſfat niſi tranſminſſum partium ad p[ro]p[ia]sia loca t[em] clarificatio: liquo: eſ. Sed no: ſic eſt de hypotſaſi naturali: quia magis eſt groſſa t[em] magis inobediens, vnde de quando ipſa eſt in ſupremo natans: natura non potest eam tantum digere: in vna die q[ui] eadem die petat fund um per actione nature: t[em] p[ro]pter hoc eſt p[er]ſut fundum eſt dem die: hoc eſt de domino materie mo: bi ſupra natu: ram. Tel d[icendum] q[ui] ibi loquitur de hypotſaſi in naturali: in quan non requiritur: tantummodo deſenſus ad fundum ad hoc q[ui] ſignificet bonum: immo requiritur cum hoc q[ui] habeat omnes alia: sitiones laudabilis vt colo: sem album: fo: m[am] p[ine]tam: liquo: mediocre, t[em] natura non potuit in hypotſaſi in naturali omnes iſta: sitiones facere ſubito. Si ergo veniat ad fundum ſubito: hoc eſt fine conditionibus: et tunc eſt malum: quia ſignificat hoc fieri er domino mo: bi: et hocmo: do loquitur aucto: in littera. Ad ſecundum ſoluo p[er]

["Arinarum.", "Fo.crecvis.", "Interemptionem: et diſco quondam talis hypostasis natans in vna die ſubito petit fundum: diſco ſi te tranſitus non fit ad indigessione ad digitationem: immo potus ab indigeſione ad vitrimam et pellimam indigitionem: et ſic pater ſoſione ad vitrimam et pellimam indigitionem: ſi ſic pater ſoſione ad vit

Ziber

coadunatur: marime si cibus subtilis et leus et ad vi
gerendum fumatur facilis. Darnitas hypostas
is in corporibus infirmis significat paruitatem hus
miditatis languinis et propinquitatem consumptio-
nis: unde pellima est cum febie sit acuta. Cem-
peramentum hypostafis inter multum et paucum: fi-
gnificat completionis temperamentu: et virtutem
membrozu in complemento fm o porret action
num naturalium.

C Superius determinavit aucto: hypostafim innaturale
a parte loci: p[ro] dicueritat eam a parte quantitatis: et diu-
ditur in duas. In prima diuident et iubiduident. In secunda de
membris diuidentibus agit. secunda ibi: In santis grossifici
t bonam significat. et ita secunda in tres. In prima determina
t de multitudine hypostafis. In secunda de paucitate: ibi:
Paruitas hypostasis vel in corporib[us]. In tertia de medios
critate: ibi: Temperamentu hypostafis inter multum. Pr[at]
ma in duas. In p[ro]ma determina de multitudine hypostas
is in corporibus sanis. In secunda de infirmis. secunda ibi:
Oultitudo hypostafis in corporibus infirmis. Prima in
duas. In prima determina de multitudine hypostafis in
corporibus pinguibus. In secunda de ca in corporib[us] medio
cibus. In secunda declarat fuum propofum. secunda ibi:
In corporib[us] neq pinguib[us]: nec macris. et ita in duas. In
pra[m]ma determina de multitudine hypostafis in corporib[us]
mediocibus. In secunda declarat fuum propofiti. secunda
ibi: Unde hypostafis in pueros. Tunc sequitur illa pars in
qua determinat de multitudine hypostafis in corporib[us] in
fuit: ita in duas. In prima diuident. In secunda de me-
bis diuidentibus agit. secunda ibi: Alba et rotunda. et ita
secunda in duas. In prima determina de alba et rotuta by
hypostaf apparere in corporibus infirmis. In secunda de no
alba nec rotunda. secunda ibi: Hon alba nec rotunda. Tinc
sequitur illa pars in qua determina de paucitate vel parui-
tate hypostafis: et illa in duas. In prima diuident. In fecunda
de membris diuidentibus agit. secunda ibi: In famis fi-
gnificatur fiscitas. et illa fecunda in duas. In prima determina
t de paruitate hypostafis in corporibus sanis. In fecunda
de ca in infirmis. feca ibi: Paucitas hypostafis in co-
poribus infirmis. Prima in duas. In prima determina de
paucitate hypostafis in corporibus sanis macris. In fecun
de ca in crasibus vel pinguibus. feca ibi: Paruitas bypo-
tafis in corporibus crasibus. Prima in duas: in prima propo-
nit q[ui]d intendit. In secunda mouet obiectionem sophistar-
t: et illam foluit. secunda ibi: Tamen repre: edimur a quibufda,
libec est diuifio et fententia lectionis in generali.

C Sic primo dubitatur vtrum hypostafis multa in quan-
titate appar[es] in sanis corporibus fit bonum signi vel ma-
lum cum de hoc sequeatur in littera. Et videtur q[ui]t malus:
q[ui] omne signum q[ui]d euenit contra naturam rei est malus: sed
hypostafis multa in fanis venit contra natura fanosii: quia
dicit superib[us] q[ui]n in fanis paucia aut nulla debet eſse hypostas
ſis. Si ergo in ipſis fanis eueniat multa hypostafis: hoc erit
contra natura fanosum: ergo erit malus. Dieterea omne q[ui]
in fanis significat debilitate virtutis eſt malum signum: ſed
hypostafis multa in fanis eſt huiusmodi ergo malus. Proba
tio minores: q[ui]d ſuperius q[ui]n quando natura forris eſt fa
cit ſuperfluitates t[er]tice digestiue inſenſibiliter p[ro] posis er-
balare: quando minus forris conduertit eos in aqueum ſub-
ſtantiam: et expellit cum fudore: quando debilis truc trans
mittit eas ad epar: et t[unc] ereunt cum aquoſitate vini per
veticam et vocantur hypostafis. Si ergo hypostafis multa
appareat in fanis significabit debilitatem virtutis et ita ma-
lum. In contrariſt eſt aucto: in littera. Et hoc poſtum? pro-
bare per hoc q[ui]d dicit in littera: q[ui]n omne q[ui]d significat poten-
tiam et virtutem membrozu in expellendo ſuas ſuperfluitas
tes eſt bonum signi in fanis et in egris: ſed hypostafis mul
ta in quantitate apparens in fanis eſt huiusmodi ergo erit
gonum signum vt dicit in littera: quod concedo. Unde diſ

co q[ui]b[us] hypostafis multa apparens in fanis eſt bonum signi:
quia significat q[ui]corpus bene nutritur et q[ui]membra forta
ſunt in expellendo ſuas ſuperfluitates per hypostafim ci vi-
na. 3em significat bonum p[ab]itudinem corporis: ita q[ui] nec
nimis macram: necq[ui]ninis p[ing]uem: vt dict in littera.
C[ad] ad illud q[ui]p[ro]mo objicis: q[ui]n in fanis paucia aut nulla de
bet apparere hypostas: vt dicti ſuperius: dico q[ui]rum eſt
in fanis debito modo t[em]odinate ſe regentibus: ſed tamen
in fanis multum ſumentibus de nutrimento t[em]odinate
ſe regentibus debet apparere multa hypostafis: et tunc eſt
bonum signum: q[ui]n in talibus significat ſe regititudinem mem-
brozu in expellendo ſuas ſuperfluitates cum vac; et ſe
loquitur ibi aucto. Ad secundu argumentatu dico q[ui]s in ſa
nis in quibus multa eſt hypostafis ſit debilis virtus per co
parationem ad virtutem ſoſtioem potente illam ſuperfluita
tem que erit per hypostafim ſeperlere inſenſibiliter per po-
ros: tamé in ipſis eſt virtus forris absolute que potet illam
ſuperfluitate ſeperlle per hypostafim cum vac: unde eſt
ibi forti[bus] virtus ſimpliciter t[em] absolute. C[equ]ndo ubiha
tur vtrum in pueros debet apparere multa hypostafis na-
turaliter in quantitate: q[ui]n videtur: q[ui]n quaproplus con-
vertitur de nutrimento in aliquo co[po]: t[ato] muus et ibi de
in ſuperfluitate illius nutrimenti in t[eria] digeſtatur: in
pueros plus conduertur de nutrimento: q[ui]b[us] eſt forti cas
lo: requireſt nutrimenti, p[ro]pter augmentu vel nutrimentu:
ergo in ipſis minore cit ſup[er]fluitas: q[ui]t alba debet in ipſis
apparede hypostafis. Contra: q[ui]m corporibus ſuperfluitas
tas t[er]tice digeſtive non potest venire niſi propter bonitate
digeſtiones, vbi eſt eſt indigetto ibi non debet eſse bypo-
ſtatis: ſed in pueros eſt indigetto: q[ui]t vt dict ilitera: in ipſis
eſt inodinata cibi accepto: vende plus ſumunt de nutrimen-
to q[ui] poſſint digere: remanet ergo illud nutrimentu indi-
gent: ſi t[em] remanet indigent[us] non puertek in t[eria] dig: sig-
ua: ſi non conuertatur in t[eria] digeſtio non generabiliter
inde hypostafis: ergo cum ita fit in pueros non debet appa-
re[n]ere naturaliter in ipſis multa hypostafis. In contraſt eſt
aucto: in littera: dicens q[ui]n in pueros multa ſit hypostafis: et
hoc p[ro]obat: quia hypostafis multa eſt eſt ſuperfluitate mu-
ti cibi: ſed p[eri]ueri multum accipiunt de cibo nec poſſunt toti
conuertere: t[em]ita manet multa ſuperfluitas que delegat ad
epar a memba: deinde ad veticam per renes: et vocatur
hypostafis que erit cum vaci cum habentur virtutem forſe
totem potent ſeperlere ſuas ſuperfluitates cum vaci et poc
concedo cum yfaac. C[ad] ad primum argumenti in contra-
rium dico q[ui]b[us] q[ui]b[us] habentur virtutem foſtem q[ui]t vt dict in
littera. Ad fecundum dico q[ui]b[us] quedam eſt indigectio in qua
nullo modi ſit transformatiune nutrimenti nec conuerſi: et
liis fine dubio p[ri]uat hypostafim: et de tali objicis tu: etta-
liis non eſt in pueros: t[em]b[us] eſt apollatate absolute.
Eſt alia indigetto que n[on] eſt mere indigetto: imo dicitur
folum indigetto respectu digestio[n]is complete: et t[al]io non
p[ri]uat hypostafim: immo potius facit hypostafim multam:
vt dict aucto: in littera, et talis eſt in pueros: quia in pueros
cibaria recipiuntur inodinate et multa: p[ro]pter hoc bere
linquitur multa hypostafis: quia illa dige]runtur: ſed non
ita complete digeruntur: q[ui]omni cœuertantur in ſubſan
tiam membrozu q[em]. C[equ]ndo dubitatur ſuper hoc
quod dicit in littera auctitate Batic. q[ui]b[us] hypostafis multa
in quantitate et ſubtilis apparens significat ſanitatem. Lon-
tra: ſuperib[us] vt dict q[ui]n in fanis debet hypostafis apparere me-
diocris et ſubtilis. Ad hoc foluit Herardus: dicens q[ui]b[us] ac
acipitur ſubtilis p[ro]mediocri: vel p[ro] vacina mediocri: non
acipitur ſubtilis p[ro]extremi. p[ro]t ſubtilis significat oino
indigitionem: vt tu objicis. C[equ]ndo dubitatur ſup[er] hoc
di c[it]s poſſte in littera q[ui]n alba hypostafis in infirmis
appar[es] significat h[ui]ores phlegmaticos abuſare in co[pe].

Arinarum.

Fo.cxcviiij.

Contra: decijum attestatur ei a quo befinditur: ergo cum in infirmis hypostafis defcindatur a materia mo:bi: ut ab pumo:ibus plegmaticis attestatur et:ergo cum pumo: humo:ibus plegmaticos humosis plegmaticos in corpori absube:are; et fit intelligit aucto: in littera: (Quinto dubitatur vtrum a corporibus pinguibus flat maiò: dissolюrio vel a macris. Qua a pinguibus flat maiò: videc: q: dicit ha:in pi: ma: particula fupua illum apb:omifimi: Qui creſcat plurifimi: habéminatim calo:em; etiam hoc dicit in de simplici me: dicina: q: œ q: do dissolюitur ab humido mai? q: do dissolюtus a fico:fed co:po:za pinguia humidiora: ſunt q: macra: ergo maiò: dissolюtio fit a corporib: pinguibus q: a macris. Be:terea quanto membra ſunt forti:us coagulata: tanto mino: fit refolюtio ab ipſis vt patet de metallog: fed co:po:za macra forti:us ſunt coagulata: pinguia: ergo mino: refolюtio fit a macris t:maiora: pinguibus. Probatio: minore: q: dicit Conſtantinus in pantegni: q: corpora macra forti:us ſunt calo:is: pinguia vò obvii:is: fed forti:io: calo: forti:us coa: calo:is: ergo macra corporibus q: a pinguib? In co:scotarii eſt aucto: in littera: dicens q: in pinguibus mai: o: est hypostafis in quantitate; et hoc eſt propter multitudi nem nutrimenti. P[re]cterea in macris eſt calo: forti:us t:hus miditas subſtruis: vnde calo: humu:modi forti:us confuſum illa: humiditatem ſubſtrilem omnino: ſed in pinguibus calo: eſt debilis t: humiditas groſſa: vnde calo: debilis in pinguib? non poteſt consumere humiditare groſſam: imo eam reſolu:it; non poteſt consumere: imo eam tranſinittit cum vina per hypostafim: t:ita maiò: hypostafis in quantitate appa:ret in pinguibus t: et hoc concido. (Ac p[er]imum in conſtrarium dico q: 15 in pinguibus plus conuertatur de nutri:mento: verutamen q: eſt ibi multitudi cibi et calo: debilis trarium eſt aucto: in littera: dicens q: in macris maiò: fit re:ſolюtio: q: ibi fit forto: calo: et humiditas ſubtilis habili:is ad reſuolendu: In pinguibus vò mino: q: ibi eſt calo: de bilis t: humiditas groſſa inobediens reſolutioni. P[re]cterea in macris corporibus ſunt por: vari ampli: vnde humidis q: que in ipſis eſt ſubtilis de facili pòt per humu:modi por: ros largos reſpirari: ſed in pinguibus eſt humidi:us groſſo fa t: calo: debilis t: et stricti: vnde humu:modi humiditas groſſa non poteſt reipirari: libere per humu:modi por:os ſtrio:ctos: q: video maiò: reſolюtio fit a corporibus macris q: a pin guibus. Ad hoc diſtinguient quidam q: duplex eſt reſolюtio a corporo: Quedam eſt reſolюtio humidatis neceſſarie ad nus trimentum membro:tu: et loquendo de tali maiò: fit reſolюtio in macris q: in pinguibus. Et alia reſolюtio facta in corſo: pumo:humidatis ſuperflue que non debet conuerti in me: bia: vnde tali loquendo fit maiò: in pinguibus: quia in ipſis abundant pluræ pumidatis ſuperflue. Tel d[ic]endum q: reſolюtio facta in corpor: e dictur dupliciter: aut absolute; et ſic maiò: fit a pinguibus: aut per comparatione ad materià contétem in corpor: a quo fit reſolюtio: t: ſic maiò: fit in ma: eris: q: q: ſer ſer libere humidatis ſint in corpor: pingu: q: ſiat re:ſolюtio in trib: libibus humu:modi humidaties: in macro vò ſint quartuor: q: ſiat reſolюtio in duabus libibus: dico q: ma: to: reſolюtio fit in macro corpor: per comparationem ad bu: miditatem in ſuo corpor: contentam q: in pingu: Per hoc pt:55 ſolюtio ad p[ri]im: argumentu: En d[ic]o q: veri: eſt q: fin rem plus reſolюtio a pinguibus absolute. Loquendo tas: men per comparatione ad materiam vel humiditate in corſo: corpor: contentam plus diſsolюtur a macris. Tel d[ic]endum q: licet ſenſibiliter maiò: reſolюtio flat ab humido vt a pingu: bus: tamen inſenſibiliter maiò: fit a macris. Tel d[ic]endum q: maiò: diſsolюtio fit ab humido per comparatione ad eun dem calo:em q: a fico: tamen maiò: diſsolюtio fit a fico: q: t:ma: calo: eſt ibi consumens. Ad ſecundum dico q: 15 corſo: pora macra forti:us ſint coagulata pinguia: verutamen q: calo: reſoluens immediate venit in humiditatis corporis nutrimentales et in carnem fine aliquo obſtaculo: p[os]ter hoc maiò: fit diſsolюtio a macris: ſed in pinguibus non venit immediate calo: consumens nec reſoluens ſuperfluis tates corporis neceſſarias: imo ſuperſuas que ſunt quafi: clypeu: ad defendendu: neceſſarias humiditates: t:io nò fit tanta reſolюtio in pinguibus quanta in macris. Tel d[ic]endum q: 15 corpora macra ſint forti:us coagulata pinguia: verutamen quia in macris ſunt por: vari largi t: humidita:tes ſubſtriles cito fit ab ipſis reſolюtio: ſed in pinguibus por: ſint stricti t: humiditas groſſa non potens aliquari per ſtrio:ctos meatus. (Septo dubitatur: vtrus maiò: hypostafis

in quantitate appareat in corporibus macris vel in pinguibus. Q: in macris maiò: videc: q: quato plus convertit de nutrimido: in corpor: tato minus remanet ibi de ſupſlu:io:ed in corporibus pinguibus plus convertitur de nutrimento in macris minus: ergo in pinguibus mino: erit hypostafis in quantitate: in macris maiò: P[re]cterea dicit in principio ſiſtus lectionis q: multa hypostafis ſignificat fortiudine et potentiam membru:is in expellido ſuas ſuperfluitates: ſed forto: virtus eſt in macris q: in pinguibus: ergo maiò: by hypostafis in quantitate debet eſt in macris q: in pinguibus. In còtrarii eſt aucto: in littera: dicens q: in pinguibus mai: o: eſt hypostafis in quantitate; et hoc eſt propter multitudi nem nutrimenti. P[re]cterea in macris eſt calo: forti:us t:hus miditas subſtruis: vnde calo: humu:modi forti:us confuſum illa: humiditatem ſubſtrilem omnino: ſed in pinguibus calo: eſt debilis t: humiditas groſſa: vnde calo: debilis in pinguib? non poteſt consumere humiditare groſſam: imo eam reſolu:it; non poteſt consumere: imo eam tranſinittit cum vina per hypostafim: t:ita maiò: hypostafis in quantitate appa:ret in pinguibus t: et hoc concido. (Ac p[er]imum in conſtrarium dico q: 15 in pinguibus plus conuertatur de nutri:mento: verutamen q: eſt ibi multitudi cibi et calo: debilis trarium eſt aucto: in littera: dicens q: in macris maiò: fit re:ſolюtio: q: ibi fit forto: calo: et humiditas ſubtilis habili:is ad reſuolendu: In pinguibus vò mino: q: ibi eſt calo: de bilis t: humiditas groſſa inobediens reſolutioni. P[re]cterea in macris corporibus ſunt por: vari ampli: vnde humidis q: que in ipſis eſt ſubtilis de facili pòt per humu:modi por: ros largos reſpirari: ſed in pinguibus eſt humidi:us groſſo fa t: calo: debilis t: et stricti: vnde humu:modi humiditas groſſa non poteſt reipirari: libere per humu:modi por:os ſtrio:ctos: q: video maiò: reſolюtio fit a corporibus macris q: a pin guibus. Ad hoc diſtinguient quidam q: duplex eſt reſolюtio a corporo: Quedam eſt reſolюtio humidatis neceſſarie ad nus trimentum membro:tu: et loquendo de tali maiò: fit reſolюtio in macris q: in pinguibus. Et alia reſolюtio facta in corpor: pumo:humidatis ſuperflue que non debet conuerti in me: bia: vnde tali loquendo fit maiò: in pinguibus: quia in ipſis abundant pluræ pumidatis ſuperflue. Tel d[ic]endum q: reſolюtio facta in corpor: e dictur dupliciter: aut absolute; et ſic maiò: fit a pinguibus: aut per comparatione ad materià contétem in corpor: a quo fit reſolюtio: t: ſic maiò: fit in ma: eris: q: q: ſer ſer libere humidatis ſint in corpor: pingu: q: ſiat re:ſolюtio in trib: libibus humu:modi humidaties: in macro vò ſint quartuor: q: ſiat reſolюtio in duabus libibus: dico q: ma: to: reſolюtio fit in macro corpor: per comparationem ad bu: miditatem in ſuo corpor: contentam q: in pingu: Per hoc pt:55 ſolюtio ad p[ri]im: argumentu: En d[ic]o q: veri: eſt q: fin rem plus reſolюtio a pinguibus absolute. Loquendo tas: men per comparatione ad materiam vel humiditate in corpor: contentam plus diſsolюtur a macris. Tel d[ic]endum q: licet ſenſibiliter maiò: reſolюtio flat ab humido vt a pingu: bus: tamen inſenſibiliter maiò: fit a macris. Tel d[ic]endum q: maiò: diſsolюtio fit ab humido per comparatione ad eun dem calo:em q: a fico: tamen maiò: diſsolюtio fit a fico: q: t:ma: calo: eſt ibi consumens. Ad ſecundum dico q: 15 corſo: pora macra forti:us ſint coagulata pinguia: verutamen q: calo: reſoluens immediate venit in humiditatis corporis nutrimentales et in carnem fine aliquo obſtaculo: p[os]ter hoc maiò: fit diſsolюtio a macris: ſed in pinguibus non venit immediate calo: consumens nec reſoluens ſuperfluis tates corporis neceſſarias: imo ſuperſuas que ſunt quafi: clypeu: ad defendendu: neceſſarias humiditates: t:io nò fit tanta reſolюtio in pinguibus quanta in macris. Tel d[ic]endum q: 15 corpora macra ſint forti:us coagulata pinguia: verutamen quia in macris ſunt por: vari largi t: humidita:tes ſubſtriles cito fit ab ipſis reſolюtio: ſed in pinguibus por: ſint stricti t: humiditas groſſa non potens aliquari per ſtrio:ctos meatus. (Septo dubitatur: vtrus maiò: hypostafis

### De diuerſitate hypostafis in qualitate.

Fuerſitas hypostafis in qualitate: vel in li quoque eſt: vel in colo:re: liquo: vine vel nas: naturalis eſt; vel nò naturalis. Naturalis inſter ſubſtilem t: grosſus mediocris rotidus eſt t: lenis: ſicut tam dixi. Nò naturalis vel diuerſus eſt in liquore: t: extra temperamentu: in ſubſtituere t: groſſicel: vel diuerſus eſt in partib?: granoſus t: p[os]ter inčotinétia diſeſtibilis virtutis: ſicut in molédi: novidem? q: d: e: nò retineat granu: integr: fere atq: emitit groſſus. Exire temperamentu: in ſubſtituere: medio:critat: ſignificat nature in coctio: de. In groſſu: tudine:vo groſſicel: dumor: t: grau:itat: e: co:um t: pis: grittia nature ad ſubleuand: Si iníto ſit morbi: lo: longitudinem ſui ofſtendit: t: duriciem ſue diſſolutionis. In ſtatu: morbi: non ſumus ſecuri quin nature deſectum timeainus ante:q: morbus digeratur. B[ian]o: ſus ſi cum ſebæ: ſit folida t: continua: consumptione corporis ſignificat: ſed tamen ſignificatio in b[ec]uita: te timoris t: longitudine: ſui ſin colo:re: diuerſa e:rit. Si cum acuta ſit ſebæ: incensionis humor:um nunc: cia eſt et timoris.

### De colo:re: hypostafis.

Olo: hypostafis: vel naturalis eſt; vel nò naturalis. Naturalis albus t: candidus. Non naturalis in octo diuſiditur. Eſt e:mi: obſcurus in albedine paruus: eſt glau: cus vel rufus: ſue rubeus: cirrínus: vel cincéricus: viridis vel niger. Obſcurus vel extra temperamentum eſt in liquore: hypostafis ſubtilis ſeu groſſe vel in partibus diuſeræ et granuſus. Extra tempe:ramentum in groſſitudine: ſi ſit fine ſebæ: humo:es

Ziber

groſſos ſignificat de genere phlegmatis: quos natu
ra diſsoluere no posti. Hecque eſt ergo ea adiuuare
in corporis mundificatione ei pharmacia, appre illos
humores expellente. Si cum ſebre: ſignificat groſſo
tudinem humorum cum viſcolitate et duricie ipſorum
soluendorum. In initio autem morbi ſi virtus adſit,
ſpem tamen remotam postendit. In ſatu et virtute
defecta: vicinus eſt timor. Subtilis vel ſignificat hu
miditatem ſaniet: vel phlegma non bene coctum: ſed
tamen aliquantuli: q[ui] album: neq[ui] rotundum: neq[ui]
tunctus. Si ei ſebre et furfurea et colo: ſicut ſaniet liſe
aliqua re: in renibus vel in vesica rigorem ſebrius
superientur nunciat. Differit hec hypoſtifis et na
turalis: q[ui] naturalis candida eſt in albedine: rotun
da: et iuncta: leuis in motu. Nec nunquam candida eſt:
non iſiuta: neq[ui] rotiuda: ſed lata: que ei moucatur: ſi
cut puluis diſſoluti: et cum ſarna miſcetur quicſcens
velociter non descendit. Sicut ha: inquit: aliquand
do inviina apparet in fundo albedo non clara: que ſi
groſſo eſt et appareat: ſubtili p[le]blegma demoſtrat.
Si cum subrilitate ſit spumofa: ventolitare fecis co-
mittam ſignificat. Nebulosa quasi vesica vel vua
ventolitare frigidam et groſſam oftendit et inflatiuæ;
ad soluendum uram: et longitudine morbi nunciat.
Saniofa et odoze intelligitur: marime ſi ereat lo
cu vina vicina ſicut eſt vesica. Exit eſi cum qualita
ta ſua: et non mutatur cum alia. Si autem a locis ab
vina longe remotis exterit: et cum aliis humoribus
fetorem auferentibus ſe miſcuerit: intelligitur et vi
ne cruditate: et infirmi inquillitione. Si circa renes
evel car par vel loca vina vicina dolorem ſentiri: ſi do-
lorem ſentiri: eti dolo: inde morbus exit. Hypo
ſtifis alba que eſt granofa et in partibus diſpartita:
vel cum ſebre eſt acuta: vel ſolida et continua. Si ei
acuta: humores phlegmaticos calo: ſebris incesſos
ſignificat. Que cum ſolida eſt et cōtinua: vel in effen-
tia ſua ſquamofa ſicut p[er]ſiſi ſquama: ſignificat diſſo
lutiouem iteriozum membroz[ui] et duroz[ui] et ſubſi
lium. Ael furfurea eſt que diſolutione humidi: et no
uiter coagulate partis membroz[ui] designat. Tel ſi
cut farina groſſa duroz[ui] membroz[ui] diu coagula-
torum consumptiua. Que ſi morer: calo: ſebris p[in]
guedinum mollem et tenuem in pr[imis] calcabit: et li
queſacit. in ſuperficie vīne nebula victuosa videtur
apparere: quatomagis autem ſebris coſoſtatur: tan
toplus dura caro vel p[ing]uedo diſſoluſt: et vina neq[
bulosa quasi arance tela egreditur. Si iterum plus
augmentek: d[ur]na medbia et eoz cortices liqueſcunt: et
ſupſicietus vīna erit ſquamofa vel ſcintilloſa. Fe
be: plus augmetata: et ad inſeriora p[ting]ente mem-
bra: concavitas membroz[ui] liqueſcit. humiditas viſi
na ecrente furfurea. Unde ha: hypoſtifis ſquamosa
ſa consumptione duroz[ui] membroz[ui] ſignificat. Fur
fureca calorem fortoz[ui]e in membro perſoziocie. Hypo-
ſtifis maius atq[ui] groſſio: calo: eſt ſignificat 'groſſioe
et fortoz[ui]em. Ideo hypoſtifis ſicut farina groſſa p[ro]
p[ro]io: eſt consump[tion]i in parte membroz[ui]m dura: et
mo[tem] poſt longu[] tempus nunciat. Bal. ſi in vina
ſebicentis hypoſtifis quasi farina groſſa erit: diutur

nitatem morbi portendit. vnde plurimi moriunſt an
tecq[ui] moribus diuturnetur. Arina ſquamofa et ſurſus
rea licet consumpra ſignificet dura memb[ra]i: alijus
do tamen ſcabi[ui] ſignificat in vesica. Differunt tam
ten: qui consumptiua habens ſebres per toti[us] vas
natat: vina er defectio[m]e memb[ro]z[ui] eſt cruda. Et ca
b[ie] vesice eſt fundoſa: vina ſua eſt vigeſta: q[ui] virtus
memb[ro]z[ui] in coctione eſt ſorſi anteq[ui] vina ad vesi
cam venerit. Non adſe ſebris: q[ui] calor qui veſica[m]u
trit: diuſurſus eſt p[arte] corporis: ideoq[ui] non ſit ſe
b[ri]s in paci[ſut in specie altera.

Superius diuuerſicauiuſt aucto: hypoſtifam in naturali
e a parte loci et quantitatis: h[ui]c a parte qualitatis: et diuiderit
in duas. In prima diuiderit. In ſecunda proſequitur: ibi: Bia
turalis inter ſubtili: et ita ſecunda in duas. In prima p[ro]
quitur aucto: de liquore hypoſtifis in naturalis. Sod[io] de co
lore, ſecida ibi: Lolo: hypoſtifis naturalis eſt. Pilma in
duas. In prima determinat de liquore hypoſtifis tempera
to. Secundo de temperato: ibi: Etire temperamenti. Lune
ſequiſt illa pars in qua determinat de colo: et illa in duas.
In prima diuiderit colo: hypoſtifis in naturalis. In ſecunda
da de memb[ro]z[ui] diuideribus agit. ſecunda: ibi: Extra tempe
ramentum in groſſitudine. Et ita ſecunda in octo parteſ ſin
q[ui] ſunt octo colo: hypoſtifis in naturalis. In prima deter
minat de hypoſtifis in naturali habente album colo[re] obſu
rum. In ſecunda de glauca hypoſtifis et ruſa: et ſic de alij p
ordinem. ſecunda ibi: Blauca hypoſtifis atq[ui] ruſa. Pilma
pars cum p[re]cedentibus ad p[re]ſentie lectione: spectat: et vi
uiditur ita pars in duas. In prima determinat de hypoſi
ti innaturali alba et obſcura ecrente temperamentu[] p[er]
grossiſci et ſubtilitate. In ſecunda p[er]partum diuerſi
tatem. ſecida ibi: Hypoſtifis alba que eſt granofa et in par
tibus diſpartita. Prima in duas: in prima determinat groſs
ſiciem. In ſecunda p[er]opter ſubtilitate, ſecunda ibi: Subſi
lijs vel ſignificat humiditare ſaniet ze, et ita ſecida in duas.
In prima determinat de h[ui]mo[] alba et ſubtili. Seado[de] fa
niola. ſecunda ibi: Sanioſa et odoze intelligitur. Lumeq[ui]
illa pars in qua determinat de hypoſtifis naturali alba ob
ſcura p[er]opter parti[ui] diuerſitate: et ſilla in duas. In prima
ſa eſt q[ui] dictum eſt. In ſecunda confirmat auroctonica. ſa,
ſecunda ibi: Unde ha: hypoſtifis ſquamofa. He c[que] diuioi
t ſententia lectionis in generali.

Ch[ie]c p[ir]imo dubitatur p[er] hoc q[ui] aucto: non ponit in
littera niſi octo colo: hypoſtifis in naturalis: et v[n]ici colo
rem poſuit p[er]ſuperius de naturali vt album colo: Egidius
vo poſuit vigili: colo: e[vo]vine: vnde d[ic]it: Bifidem vina p[er] ho
ſunt variare colo: queritur ergo quar[em] non ſunt tot colo[
res hypoſtifis] quot vina. Ad hoc o[vo] q[ui] lique: vina p[er]al
bilio: eſt q[ui] hypoſtifis: et ideo pluribus modis poſtet varia
ri color: vina. Secunda cauſa eſt: q[ui] colo: vina parume eſt:
eſt materialis ad alij colo: q[ui] no habet vina colo: alij
quem terminatum: et p[er]t hoc pluribus modis poſtet va
riari: ſi hypoſtifis h[ui]s colo: terminat[ui] vt albui: et p[er]t hoc
non p[ot]o tot modis variari ſicut vina. Tertia ca: eſt: q[ui] colo
eſt motiui viſus mediante actu lucidi: et p[er]t hoc o[di]erit
quid[ac] q[ui] de nocte no ſunt colo: cum non percipiatur. Di
co ergo q[ui] lique: vina immediatus ſe exponit viſui: et p[er]
pter hoc pluribus modis poſtet variari: ſed liquo: hypoſi
ſis magis mediatis: vnde non poſtet percapi lique: hypo-
ſtifis niſi mediante liquore vina: et p[er]t hoc q[ui] et. De lo[
cendum q[ui] ipſe enumerat in parte ita colo: hypoſtifis in
generali: q[ui] non in speciali: et p[er]opter hoc non ponit niſi octo:
q[ui] ili poſſunt reduci ad itſos octo: et ſub itſis comprependi
tic eſt ſolatur ad illud. J[ucta] hoc dubitatur p[er] hoc
quod d[ic]it in littera: q[ui] temperamentum hypoſtifis in ſub[
tillitate ſignificat mediocritatem nature in coctione: ſupenſ]
vero d[ic]it q[ui] naturalis lique: vina eſt mediocria inter ſub[
tem et groſſum: et ita videſe ſib[ie] estradricere. Et ſubito bu[
tus eſt: q[ui] ipſe accipit q[ui] t[em]peramentu[] in ſubtilitate p[er]

["Zber", "medicina fiue pharmacia cstra huiusmodi humores fiint cum febre ſi fine. Contrarium tamen dicit in littera. Et ego dico 〈 per verum est 〉 medicina datur contra materiæ uociuæ: 2 quantum ad hoc debet euacuari: fed tis 2 humo: groſſus nò pot expelli a corpo: nifi 2 medicina violêta: et 2ois medicina violétable pharmacia est calida: vt dicit. 3. ſup apoſtimo: omne pharmaci est calidâ: pter hoc dicit auctores in ſla 4. 〈 〉 fit cum febre non opor tet adminitrari talè medicina nã calida: quia tunc augmentaret diſtrariam: fed 〈 〉 fit ſi ſene ſe bene potest dari. 4. Metierea dubitatur ſuper hoc 5. dict 〈 〉 ibidez: 6. 〈 〉 moti materia groſſa plegmatica debet ea cuari cum medicina habente aspectum ad illum humo: 7. 〈 〉 ita ſuppont 8. aliqo 9. fit medicina euacuans ynicum humo: 10. Sed contra: 11. 〈 〉 dicit Ba. in de simplici medicina: 12. non est aliqua medicina ita habens aspectum ad vnum huo mo: 13. que non posſit euacuare oſmes. vnde dicit 〈 〉 fit detur aliqua medicina euacuans cholerât ſcamonea 14. et detur p[ro]mo euacuabit choleram: fed 15. corſotatur euacuabit p[le]ſingina feciſdo: 16. 〈 〉 yo ultra melancholiam 17. vltimo ſanguinem vnde innuit 18. 〈 〉 non est aliqua medicina que non posſit euacuare alios humores œs. 19. In contrariis tis 2 eff auctores in littera: 20. 〈 〉 dicit 21. debet illa materia groſſa plegmatica 22. fit fine febre euacuari cum medicina habente aspectum ad illam humo: 23. plegmatici. 24. Item hoc volunt auctores: vnde 25. cunt 26. ſcamonea euacuat cholerâ: 27. turbith p[le]ſame: 28. et p[ro]tym 29. melancholiâ 30. quod concedo cum auctore. 31. Ad argumenti in contrariis dico 32. quelibet medicina simpliciter habet aspectum ad aliquem humo: 33. tu obſcis de Ba. 34. dico 35. 〈 〉 fit medicina detur in debita quantitate 36. 2 decenti 37. 2 38. 2 conditionibus laudabilibus habebit 39. prop[io]us humo rem euacuare. 40. 〈 〉 yo detur in quantitate indebita 41. indeces 42. omnes humores euacuabit: 43. 〈 〉 ſic loquitur Ba. 44. 〈 〉 hoc trib9 de cauſis. 45. 〈 〉 tina cauſa est debilitas venarit: quando enim medicina aliqua datur in quantitate indecenti remanet in corpo: 46. 2 debilitat venas ita 47. 〈 〉 non posſunt cōtēnere humo re: 48. immo permittit abire. 49. Secunda cauſa est ampliudato 50. 〈 〉 oficiorum: quia 51. quâqua aliqua medicina calida adminitrat tur corpo: 52. ratione ſue caliditatis habet oficina ampliare: 53. ita 54. humores descendunt 55. 〈 〉 ita humo: liquido: 56. p[ro]mo exut poſt illum humo: ad quem habuit aspectu 57. illa medicina. 58. Tertia cauſa est mo[di]citat medicina ſolutio: 59. Et ſup hoc dicit Serapio optimi 60. verbum: dicit 61. eff 62. aliquando medi na lapatia exp[er]ibita euacuat humo: illum ad quem non habet aspectum: 63. non euacuat illum ad quem habuit aspe 64. 〈 〉 et 65. 〈 〉 et 66. 〈 〉 et 67. 〈 〉 et 68. 〈 〉 et 69. 〈 〉 et 70. 〈 〉 et 71. 〈 〉 et 72. 〈 〉 et 73. 〈 〉 et 74. 〈 〉 et 75. 〈 〉 et 76. 〈 〉 et 77. 〈 〉 et 78. 〈 〉 et 79. 〈 〉 et 80. 〈 〉 et 81. 〈 〉 et 82. 〈 〉 et 83. 〈 〉 et 84. 〈 〉 et 85. 〈 〉 et 86. 〈 〉 et 87. 〈 〉 et 88. 〈 〉 et 89. 〈 〉 et 90. 〈 〉 et 91. 〈 〉 et 92. 〈 〉 et 93. 〈 〉 et 94. 〈 〉 et 95. 〈 〉 et 96. 〈 〉 et 97. 〈 〉 et 98. 〈 〉 et 99. 〈 〉 et 100. 〈 〉 et 101. 〈 〉 et 102. 〈 〉 et 103. 〈 〉 et 104. 〈 〉 et 105. 〈 〉 et 106. 〈 〉 et 107. 〈 〉 et 108. 〈 〉 et 109. 〈 〉 et 110. 〈 〉 et 111. 〈 〉 et 112. 〈 〉 et 113. 〈 〉 et 114. 〈 〉 et 115. 〈 〉 et 116. 〈 〉 et 117. 〈 〉 et 118. 〈 〉 et 119. 〈 〉 et 120. 〈 〉 et 121. 〈 〉 et 122. 〈 〉 et 123. 〈 〉 et 124. 〈 〉 et 125. 〈 〉 et 126. 〈 〉 et 127. 〈 〉 et 128. 〈 〉 et 129. 〈 〉 et 130. 〈 〉 et 131. 〈 〉 et 132. 〈 〉 et 133. 〈 〉 et 134. 〈 〉 et 135. 〈 〉 et 136. 〈 〉 et 137. 〈 〉 et 138. 〈 〉 et 139. 〈 〉 et 140. 〈 〉 et 141. 〈 〉 et 142. 〈 〉 et 143. 〈 〉 et 144. 〈 〉 et 145. 〈 〉 et 146. 〈 〉 et 147. 〈 〉 et 148. 〈 〉 et 149. 〈 〉 et 150. 〈 〉 et 151. 〈 〉 et 152. 〈 〉 et 153. 〈 〉 et 154. 〈 〉 et 155. 〈 〉 et 156. 〈 〉 et 157. 〈 〉 et 158. 〈 〉 et 159. 〈 〉 et 160. 〈 〉 et 161. 〈 〉 et 162. 〈 〉 et 163. 〈 〉 et 164. 〈 〉 et 165. 〈 〉 et 166. 〈 〉 et 167. 〈 〉 et 168. 〈 〉 et 169. 〈 〉 et 170. 〈 〉 et 171. 〈 〉 et 172. 〈 〉 et 173. 〈 〉 et 174. 〈 〉 et 175. 〈 〉 et 176. 〈 〉 et 177. 〈 〉 et 178. 〈 〉 et 179. 〈 〉 et 180. 〈 〉 et 181. 〈 〉 et 182. 〈 〉 et 183. 〈 〉 et 184. 〈 〉 et 185. 〈 〉 et 186. 〈 〉 et 187. 〈 〉 et 188. 〈 〉 et 189. 〈 〉 et 190. 〈 〉 et 191. 〈 〉 et 192. 〈 〉 et 193. 〈 〉 et 194. 〈 〉 et 195. 〈 〉 et 196. 〈 〉 et 197. 〈 〉 et 198. 〈 〉 et 199. 〈 〉 et 200. 〈 〉 et 201. 〈 〉 et 202. 〈 〉 et 203. 〈 〉 et 204. 〈 〉 et 205. 〈 〉 et 206. 〈 〉 et 207. 〈 〉 et 208. 〈 〉 et 209. 〈 〉 et 210. 〈 〉 et 211. 〈 〉 et 212. 〈 〉 et 213. 〈 〉 et 214. 〈 〉 et 215. 〈 〉 et 216. 〈 〉 et 217. 〈 〉 et 218. 〈 〉 et 219. 〈 〉 et 220. 〈 〉 et 221. 〈 〉 et 222. 〈 〉 et 223. 〈 〉 et 224. 〈 〉 et 225. 〈 〉 et 226. 〈 〉 et 227. 〈 〉 et 228. 〈 〉 et 229. 〈 〉 et 230. 〈 〉 et 231. 〈 〉 et 232. 〈 〉 et 233. 〈 〉 et 234. 〈 〉 et 235. 〈 〉 et 236. 〈 〉 et 237. 〈 〉 et 238. 〈 〉 et 239. 〈 〉 et 240. 〈 〉 et 241. 〈 〉 et 242. 〈 〉 et 243. 〈 〉 et 244. 〈 〉 et 245. 〈 〉 et 246. 〈 〉 et 247. 〈 〉 et 248. 〈 〉 et 249. 〈 〉 et 250. 〈 〉 et 251. 〈 〉 et 252. 〈 〉 et 253. 〈 〉 et 254. 〈 〉 et 255. 〈 〉 et 256. 〈 〉 et 257. 〈 〉 et 258. 〈 〉 et 259. 〈 〉 et 260. 〈 〉 et 261. 〈 〉 et 262. 〈 〉 et 263. 〈 〉 et 264. 〈 〉 et 265. 〈 〉 et 266. 〈 〉 et 267. 〈 〉 et 268. 〈 〉 et 269. 〈 〉 et 270. 〈 〉 et 271. 〈 〉 et 272. 〈 〉 et 273. 〈 〉 et 274. 〈 〉 et 275. 〈 〉 et 276. 〈 〉 et 277. 〈 〉 et 278. 〈 〉 et 279. 〈 〉 et 280. 〈 〉 et 281. 〈 〉 et 282. 〈 〉 et 283. 〈 〉 et 284. 〈 〉 et 285. 〈 〉 et 286. 〈 〉 et 287. 〈 〉 et 288. 〈 〉 et 289. 〈 〉 et 290. 〈 〉 et 291. 〈 〉 et 292. 〈 〉 et 293. 〈 〉 et 294. 〈 〉 et 295. 〈 〉 et 296. 〈 〉 et 297. 〈 〉 et 298. 〈 〉 et 299. 〈 〉 et 300. 〈 〉 et 301. 〈 〉 et 302. 〈 〉 et 303. 〈 〉 et 304. 〈 〉 et 305. 〈 〉 et 306. 〈 〉 et 307. 〈 〉 et 308. 〈 〉 et 309. 〈 〉 et 310. 〈 〉 et 311. 〈 〉 et 312. 〈 〉 et 313. 〈 〉 et 314. 〈 〉 et 315. 〈 〉 et 316. 〈 〉 et 317. 〈 〉 et 318. 〈 〉 et 319. 〈 〉 et 320. 〈 〉 et 321. 〈 〉 et 322. 〈 〉 et 323. 〈 〉 et 324. 〈 〉 et 325. 〈 〉 et 326. 〈 〉 et 327. 〈 〉 et 328. 〈 〉 et 329. 〈 〉 et 330. 〈 〉 et 331. 〈 〉 et 332. 〈 〉 et 333. 〈 〉 et 334. 〈 〉 et 335. 〈 〉 et 336. 〈 〉 et 337. 〈 〉 et 338. 〈 〉 et 339. 〈 〉 et 340. 〈 〉 et 341. 〈 〉 et 342. 〈 〉 et 343. 〈 〉 et 344. 〈 〉 et 345. 〈 〉 et 346. 〈 〉 et 347. 〈 〉 et 348. 〈 〉 et 349. 〈 〉 et 350. 〈 〉 et 351. 〈 〉 et 352. 〈 〉 et 353. 〈 〉 et 354. 〈 〉 et 355. 〈 〉 et 356. 〈 〉 et 357. 〈 〉 et 358. 〈 〉 et 359. 〈 〉 et 360. 〈 〉 et 361. 〈 〉 et 362. 〈 〉 et 363. 〈 〉 et 364. 〈 〉 et 365. 〈 〉 et 366. 〈 〉 et 367. 〈 〉 et 368. 〈 〉 et 369. 〈 〉 et 370. 〈 〉 et 371. 〈 〉 et 372. 〈 〉 et 373. 〈 〉 et 374. 〈 〉 et 375. 〈 〉 et 376. 〈 〉 et 377. 〈 〉 et 378. 〈 〉 et 379. 〈 〉 et 380. 〈 〉 et 381. 〈 〉 et 382. 〈 〉 et 383. 〈 〉 et 384. 〈 〉 et 385. 〈 〉 et 386. 〈 〉 et 387. 〈 〉 et 388. 〈 〉 et 389. 〈 〉 et 390. 〈 〉 et 391. 〈 〉 et 392. 〈 〉 et 393. 〈 〉 et 394. 〈 〉 et 395. 〈 〉 et 396. 〈 〉 et 397. 〈 〉 et 398. 〈 〉 et 399. 〈 〉 et 400. 〈 〉 et 401. 〈 〉 et 402. 〈 〉 et 403. 〈 〉 et 404. 〈 〉 et 405. 〈 〉 et 406. 〈 〉 et 407. 〈 〉 et 408. 〈 〉 et 409. 〈 〉 et 410. 〈 〉 et 411. 〈 〉 et 412. 〈 〉 et 413. 〈 〉 et 414. 〈 〉 et 415. 〈 〉 et 416. 〈 〉 et 417. 〈 〉 et 418. 〈 〉 et 419. 〈 〉 et 420. 〈 〉 et 421. 〈 〉 et 422. 〈 〉 et 423. 〈 〉 et 424. 〈 〉 et 425. 〈 〉 et 426. 〈 〉 et 427. 〈 〉 et 428. 〈 〉 et 429. 〈 〉 et 430. 〈 〉 et 431. 〈 〉 et 432. 〈 〉 et 433. 〈 〉 et 434. 〈 〉 et 435. 〈 〉 et 436. 〈 〉 et 437. 〈 〉 et 438. 〈 〉 et 439. 〈 〉 et 440. 〈 〉 et 441. 〈 〉 et 442. 〈 〉 et 443. 〈 〉 et 444. 〈 〉 et 445. 〈 〉 et 446. 〈 〉 et 447. 〈 〉 et 448. 〈 〉 et 449. 〈 〉 et 450. 〈 〉 et 451. 〈 〉 et 452. 〈 〉 et 453. 〈 〉 et 454. 〈 〉 et 455. 〈 〉 et 456. 〈 〉 et 457. 〈 〉 et 458. 〈 〉 et 459. 〈 〉 et 460. 〈 〉 et 461. 〈 〉 et 462. 〈 〉 et 463. 〈 〉 et 464. 〈 〉 et 465. 〈 〉 et 466. 〈 〉 et 467. 〈 〉 et 468. 〈 〉 et 469. 〈 〉 et 470. 〈 〉 et 471. 〈 〉 et 472. 〈 〉 et 473. 〈 〉 et 474. 〈 〉 et 475. 〈 〉 et 476. 〈 〉 et 477. 〈 〉 et 478. 〈 〉 et 479. 〈 〉 et 480. 〈 〉 et 481. 〈 〉 et 482. 〈 〉 et 483. 〈 〉 et 484. 〈 〉 et 485. 〈 〉 et 486. 〈 〉 et 487. 〈 〉 et 488. 〈 〉 et 489. 〈 〉 et 490. 〈 〉 et 491. 〈 〉 et 492. 〈 〉 et 493. 〈 〉 et 494. 〈 〉 et 495. 〈 〉 et 496. 〈 〉 et 497. 〈 〉 et 498. 〈 〉 et 499. 〈 〉 et 500. 〈 〉 et 501. 〈 〉 et 502. 〈 〉 et 503. 〈 〉 et 504. 〈 〉 et 505. 〈 〉 et 506. 〈 〉 et 507. 〈 〉 et 508. 〈 〉 et 509. 〈 〉 et 510. 〈 〉 et 511. 〈 〉 et 512. 〈 〉 et 513. 〈 〉 et 514. 〈 〉 et 515. 〈 〉 et 516. 〈 〉 et 517. 〈 〉 et 518. 〈 〉 et 519. 〈 〉 et 520. 〈 〉 et 521. 〈 〉 et 522. 〈 〉 et 523. 〈 〉 et 524. 〈 〉 et 525. 〈 〉 et 526. 〈 〉 et 527. 〈 〉 et 528. 〈 〉 et 529. 〈 〉 et 530. 〈 〉 et 531. 〈 〉 et 532. 〈 〉 et 533. 〈 〉 et 534. 〈 〉 et 535. 〈 〉 et 536. 〈 〉 et 537. 〈 〉 et 538. 〈 〉 et 539. 〈 〉 et 540. 〈 〉 et 541. 〈 〉 et 542. 〈 〉 et 543. 〈 〉 et 544. 〈 〉 et 545. 〈 〉 et 546. 〈 〉 et 547. 〈 〉 et 548. 〈 〉 et 549. 〈 〉 et 550. 〈 〉 et 55

Arinarum.

Jo.co.

bifractura: alia sandaricina: id est sicut sandarici fra-
gmenta: alia arenosa. Lētina passioni epatis et pio
pia: deignans calorem epatis complexione domini
tem: et virtuti diuīliue obiantē ne rem oportet oſi
uidat fanguinē, vnde hypostasis dispartita erit et di
uerfa: partim coagulata et groſa: partim subtilis et li
quida. Quobina et sandaricinavel ſumptione ſigni
ficat toti? corporis: vel reni ſiue soli? epatis. Calo: em
febris quantomagis mozatur: tantomagis calcabit: et
mollices pungedinis mollecit et liquecit et erit ei
vina nebula oleagina ficut arance tela. Si comple
tio corporis est humida: erit hypostasis arfenica. Si
calo: augmentet: et caroventris diſsoluā, ſi cōplorio
inſirmi cholerica ſit: erit hypostasis rufa. In comple
tione fanguinea fit hypostasis obobina: q̃t̃en epatis
treni ſumptioni et ppria: differēs a ſignificante
ſumptione totius corporis: q̃b̃ic pulchritudinem
aufert coloris: et in corporē nulla ſumptionē oſten-
dit. Palchutudo em coloris et ſanitate et epatis: et
citi virtuosa coctioſe fanguinis. Alȋn̑on bīn inq̃
vitur niſi em ſanitate epatis: et citi virtuosa coctione
fanguinis. ſignificans cōnum toti corporus: et consum
ptioe in toto corporē apparēte intelligit: et nec pul
chutudo coloris aufert. Hoc differt a ſignificare con
ſumptione ſolido: reni: q̃b̃i in ipfa febris est cōtina:
bypostatis natat. In reni ſumptiona no ſebicitat:
q̃bypostatis in fundo eſt digeſta. Aliqii vine bypo
ſtatis erit rubea: et quasi pili: que de reni erit subſa
tia. Cāi hippo, ſi in vina ſit quasi caro: vulnera ſunt
in renib. Arenosa et quasi rubea arena: vel in liquo
re et eiufera: vel granofa: et in partib diuerſa. Que
era temperamentu eſt liquois: ſi febris adſit diu-
turnitate: mobi ſignificat: ſi fine ſebie bumores ad
renees deſcendit fanguinolēt: q̃o confirmār ex dolos
re in ventre: z̃cira hācpas. Bianosa et in partib diu-
uerfa lapide in renibus conceratu ſignificat: et fit er
reni calo: em menſurā excedente: calo: em renum men
furā excedens: et bumores illuc groſſi deſcendentes:
cito faciu lapides.

Superius determinauit aucto: de hypostafi innaturā
li alba obſcura: hic de glauca et rufa: et diuīditur ita pars in
duas. In prima determinat de glauca et rufa. In ſeda de ru
bea. ſeda ibi: Hypostafi rubea et in liquoie. et ita ſecunda in
duas. In prima diuīdid hypostafi rubea innaturale. In ſes
cunda de medbis diuīdidib agit. ſeda ibi: Teperata vel mul
ta. et ita ſeda in duas. In prima determinat de hypostafi ru
bea innaturali temperata et juncta. In ſeda vo de rubea ob
mulfa et granofa. ſeda ibi: Hypostafi rubea et granofa. pis
ma in duas. In prima p[er]sequi de hypostafi rubea teperas
ta. In ſeda confirmat. ſecunda ibi. Sicut Bal. inquit bypo
ſtafi rubea. et ita ſecunda in duas. In prima cōrnat. In ſe
cunda fuam confirmationes declarat. ſeda ibi: Inuenimus
ei cibi. Tunc p[er]sequi illa pars in q̃ determinat aucto: de by
poſtafi innaturali granofa et diuīulſa: et illa in duas. In p[ir]ma
diuīdid. In ſeda de medbis diuīdidibus agit. prima ibi: by
poſtafi rubea et granofa. ſeda ibi: Lētina paſſioni epatis.
et ita ſeda in tres: q̃b̃i in prima determinat de hypostafi lentī
na. In ſeda de obobina et sandaricina. ſecunda ibi: Obobina et
sandaricina. In tertia vo de arenofa: ibi: Arenofa et quasi
rubea. Prima iſtaru no diuīdid: ſed ſecida in duas. In p[ir]ma
determinat de hypostafi obobina et sandaricina. Put ſi
ſignificant ſumptione totius corporis et reni. In ſecunda
ponit differentiā ſin ſignificat ita, ſecunda ibi; Quæ tam

epatis et reni, et ita ſeda in duas. In prima determinat de
hypostafi obobina et sandaricina. Put ſignificant cōſumptio
nem renum. In ſecunda prout ſignificat ſumptione tos
tius corporis. ſeda ibi: Significans conſumi totum corporus.
Hoc est diuīſio et ſententia lectionis p[er]ſentis.

Et c[um]pamo dubitaſ ſuper hoc q̃o dicit in prima parte le
ctionis: q̃bypostatis glauca ſignificat materiā cholericam
calidam. Sed cōtra. Simile est de vina et de hypostafi: vn
de ficut iudicam? per hypostafim de materia mobi: ita per
viinam ſiue per liquoie vina: ſed vina glauca atteſtak mes
lancholie et nō cholere, vnde diat Egidius. Glauca melans
cholice crasſos fit consua testis: ergo similiter hypostafi
glauca atteſtabiſk melancholie et non cholere. H[est] decum
atteſtak ei a quo deſcindit: ſed hypostafis deſcindik a mate
ria mobi: ergo ei atteſtabiſk: h[us] cholera aut eſ citrina aut ru
bea et non glauca: ergo hypostafis glauca non atteſtabitur
cholere. Item quero hi hypostafis glauca atteſtak cho
lere: quare non atteſtatur fanguini. C[ad] p[rim]i uſtorum de
cunt quidā q̃aucto: nō accipit ibi colorē glauca p[er]ſie pu
t ſignificat indigeſtione: imo accipit eum p[ro] ruſo vel subzu
ſo: et p[im] hoc ſacile est respōdere ad argumēta. Tel dićendus
q̃baccipit ibi p[er]ſoie glaucedinē put glaucus colorē cōpōni
et albo obſuro et pauco nígro. Sed dico q[u]duple: eſt glauca
ceded ſiue q̃bypraecede potest aduenire in hypostafi duplico
ter. Etno modo put deſcinditur a materia melascholica que
eſt glauca: et hoc modo glauca hypostafis atteſtatur melan
cholie: et ſic obſcis tu: vt potest aduenire glaucus color: by
poſtafi per viam digeſtione: et hoc modo loquitur aucto:
in littera: dicendo q[u] glauca hypostafis ſignificat materiam
cholerica: et hoc per viam itam: q[u]ndo citrina hypoſtaſ
ſis debet per vlerio: e digeſtione conuerti in albā naturalis
p[rim]o fit rubea: deinde ſubrubea: poſtea rufa et ſubzuſa:
poſtea glauca: z[ult]mo alba: et hoc modo glauca hypostafis
potest atteſtari cholere. Ber hoc patet solutio ad p[rim]i ar
gumentu in contrariu: q[u] viina glauca atteſtatur melanch
lie per viam deſitionis: q[u]deſcinditur a materia melancho
lica que eſt glauca: ſed hypostafis glauca p[er]t loquitur de
ipfa in littera: atteſtatur cholere per viam digeſtions et ob
tum eſt. Ber hoc idem patet solutio ad ſecundi argumen
tum q[u]tō tu obſcis de glauca hypostafi per viam deſitionis
atteſtante ei a quo deſcinditur: z[on] non per viam digeſtione.

Ad aliud q[u]o queris de ſanguine: dico q[u] glauca hypoſta
ſis non potest atteſtari ſanguini: et hoc eſt q[u]t obiutus eſt ſi
peruas: ſanguite maxime eſt obediens nature z[amicis]: vn
de citiffime cōuertitur in albedinē et q[ui]s infenſibiliter: ſed
cpolera non: imo per multa media: et p[er]t hoc glauca byp
poſtafi atteſtatur cholere et nō ſanguini. C[undo] du
bitatur ſuper hoc q[u]dicit aucto: in littera q[u] hypostafi len
tifiina ſignificat paſſionē epatis et eius deſectum. L[óra] by
poſtafi eſt ſup[er]ſuitas tertie digeſtione: ſed epar eſt p[ri]c
ſecunde: ergo lentifiina hypostafis non atteſtabitur ſecti
digeſtione: et ita non ſignificabit paſſionē epatis. Ad hoc oſi
co q[u] lentifiina hypostafi vt dicit aucto: in littera: ſignificat
epatis. Ad argumentum dico q[u] epar eſt p[ri]c
p[ri]cium ſecti degeſtione put deſeruit alijſ medbis: et ſic obſi
cis. Item ipſum epar habet intra ſe tertia digeſtionē p[ra]ut
conuertit nutrimentu in ip[os] generati in ſui natura: z[ha]s
tum ad h[us] hypostafi lētifiina ſignificare deſectu epatis:
t hoc modo intelligit aucto. T[ertio] dubitatur ſup hoc
q[u]dicit aucto: in littera: q[u] hypostafis arenofa ſignificat la
pidem in renibus vel in veſica: hoc idē vult Egidio? T[heo.]
Sed contra: niſbil q[u] ſignificat mobi ſolutionem ſignificat
eius generatione: ſed hypostafis arenofa ſignificat lapidis
ſolutionem: vnde quando videmus hypostafim arenofam
ſigni eſt diffolutiōs lapidis: ergo non ſignificabit eius ſe
generationem. Ad hoc dico q[u] arenofa hypostafi quādoq[ui]s
ſignificat lapidis generatione: q[ui]ſe eius ſolutione: ſed diu
timode: vnde ſi in p[ri]cipio lapidis appareat vina groſſa et
vīſcofa: poſtea vo v[re]puta in statu limpida et clara et veniāt
arene: t[us]c[que] ſignificat ei q[ui]atione: ſed p[er] poſea adminis[re]n
medicne calide lapidis diuīſiue: et vina p[ro]mo appear q[ui]s in
statu clara: poſtea vo in declinatioē arenofa: t[us]c[que] hypostafi

Ziber

arenſa ſignificat lapideſ diſolutione; et ita diuerſimode.

**[1.]** *Et quia hoc quæerit quarto; utrum lapide generat et calido vel et frigido, et de frigido et non et calido: quia ut vit sicb in lib. metheo: quæ que coagulatque frigido diſoliuuntur et calido et ećuerio: fed lapide diſoliuunt et calido et medicis nis calidæ: ut voluerit auctores: ergo generat a frigido. P[ro]terea oicit p[ro]b[us] et actus actiuarum ſunt in patiè diſpoſitum: ut vi ageris debet, proponiari patièt: fed materia paties et qua generat lapide: eſt groſſa vitſcosæ et frigida ut voluerit auctores: ergo ſimiliter cauſa efficieſ iſp[er] lapide erit frigida et non calida. P[ro]terea idem non eſt principi generatiōs et corruptio nis ciuſde: fed calida coruſpunt lapide deſtruit et diſoliuut: ergo non eum generabīt: ergo lapide non generat a calido: immo potius a frigido. Ad hoc dico cum Serapione et cum Auicen, et c[ui] auctore iſto et lapide generat a calido et non a frigido tamque cauſa efficiens, vnde dicit Auicæ, et cauſa gene- rans lapide eſt caſitidas egreſſa et t[em]peramèto, hoc idem vult yſaac in littera ſpenti. Et ad p[ro]miu argumenti dico et q[ui] p[ro]b[us] dicit et quæ coagulatque calido et ic[que] p[ro]ſe quilibet in corpori bus inanimati: ut in mineralibus q[ui] solus reguntur atatur a natura et ab aſiis. Et videlicet q[ui] tenet in plurib[us]: fed tamem in quibufāda non tenet: vnde videmus et lateres coagu-lur at a calido: non multum tam be frigido diſoliuunt a frigido. Unde verit et et p[ro]fla que coagulatque frigido diſoliuunt a calido. Ad ſe cundum dico et caſitidas agens in materia groſſam ex qua lapide generat ſat is et proponiatis patiènt: qua c[om]ſumit ſubtile et c[öm]p[ing]it groſſus et p[ut]refacit: et ita lapide generat. Ad tertii dico et caſitidas generās lapide et c[ui] agit in materiā multa[rum] humida[rum] ſumido ſubtile et c[öm]p[ing]o[rum] groſſum et giutinando: fed lapide diſoliuens agit in materiā parum humida: vnde non eſt ibi niu p[ra]uca humiſitas ligans et tes nens partes lapideis inſimul: ylla emi caſitidas medicinalis ibi adueniſis incinerat illa humiditatem paucæ et t[ur]c ſenditur partes lapideis et e[re]uit cum virina: et ita non eſt eade[m] cali- ditas eode[m] modo operas cauſa generatiōs lapide et coru- p[tionis]. Et adato et ca]lo[re] gneſt lapide dubitat[que] into: vtris- generat a calido naturali vel in naturali. Et deſque et ca]do naturali: q[ui] calo: in naturalis ages in materia groſſas humi- dum inducit ibi ebullitionem et p[ut]refactionem p[ro]ſequens: fed calo: ages in materia lapideis agit in materia groſſam et pu- midam: et t[ur]c ſamen non c[om]citat ebullitionem nec inducit p[ut]refa- tionem: ergo h[ui]s calo: et c[ui] erit in naturalis: immo potius naturalis. In contrariis eſt Serapio: diceris et lapide generat in renibus et in vesica a calido egreſſo et t[em]peramèto: fed ca]lo: egreſſus et t[em]peramèto n[ot] eſt in naturalis imo potius na- turalis: ergo generat lapide et ca]lo[re] in naturali: q[ui] concedo. Et ad argumenti in atriarum dico et calo: in naturalis ages inducit ebullitionem et p[ut]refactionem in materia fluida et liq[ui] dam: c[öm]p[ing]utione v[ō] in materia groſſam et solida: vnde p[ut]refactionem, p[ro]ſite fit in humoibus: consumptio v[ō] in meb[us] ſolidis et humiditati? quæ ergo materia ex qua generatur lapide eſt groſſa repugnāas p[ut]refactioni et ebulliſiōi: p[ro]pter hoc calo: in naturalis ages in h[ui]s materiān[us] inducit ebul- litionem: imo potius consumptione consumīndo ſubtile et c[öm]p[ing]endo groſſum. S[ac]oda cauſa eſt: q[ui] calo: generās lapide dem consumit paulatine et non ſubito: et p[ro]pter hoc n[ot] indi- c[ui]t ibi ebullitionem nec p[ut]refactionem: imo poti] c[öm]p[ing]utios nem. Et illimo dubitat[que] ſuper hoc auctores inuīt in littera et ſanguis absolute dictus melior: eſt diſgestus et ſanguis cholericus acutus: vnde dicit et gradus ſanguinis cholerici eſt poſt graduī ſanguinis c[öm]p[leti]os indigestionis perfectione: fed extra bona diſgestio ſita et fori calo: eſt ſanguis cholerti- cus acutus diſerit et a foriōn calo: eſt ſanguis absolute dictus et h[ui]s vt volun[ti]t auctores respectu ſanguinis cholerici acut: ergo ſanguis absolute dictus eſt magis c[öm]p[lete] diſgestus. Et doc- teſco cum auctore. Et ad p[ro]miu argumenti in contra-

rium dico et non quilibet fortiſis calot c[öm]p[lete] digerit: immo ſolum fortiſis calo: t[em]peratus: et q[ui] ſanguis absolute dictus digeritur at forti calo: non excedere nec diminuto: p[ro]pter hoc complete eſt digeſtus: fed ſanguis cholericus acutus et ſi fit a forti calo: vt ab excedente digeſtus: non tamen e[com]plete: q[ui] ſicur p[le]gma eſt incoſp[lete] digeſtus: reſpectu ſan- guinis: et hoc per diminutionem: ſimiliter ſanguis et oloricus acutus eſt incoſp[lete] diſgestus per exceditionem respectu ſanguis nis absolute dictus: et hoc modo loquitur in littera,

Decitrina hypostafi et cinerosa,

Itrina hypostafis vel diuerſifica i liquo re ſubtili eu groſſo: vel granofa eſt et in partibus diuerſa atq[ui] natat. Diuerſa in liquo: eſi ſit in feb[re]: materia cholerica oftenait: et poſt longu[em] t[ep]us salutè mo[bi]. Et h[ui]s po- si. Si cholera dominic[em] colo[rum] hypostafis: lōgitudo demonſtrat mo[bi]. Si non ſeduci[re]t: humo[us] cho- lerici deſcendut et ad renes. I[n]telligimus hoc et olo- re in renibus et ventre. B[ran]ofa et diuerſa lapide eſi g[nu]ſicat et humiditate groſſa et vitſcosæ cu[di]nāch cholera rubea. Hypostafis cinerosa vel eſt c[om]tra temperamentu[m] liquoris in groſtitudine ſiuе in ſubiri litate: vel granofa et in partibus diuerſa. Subtili: q[ui] op[or]teat et cum feb[re]: rigore ſuperuentur poſtu- dit. S[ine] ſeb[re] humo[us] cholerico: et non bi[hi] coa[mi] p[le]gma. H[os]ſio: q[ui] op[or]teat et c[ui] ſeb[re]: groſſiudin nem ſecu[m] et vitſoſitat[em] earum: et mo[bi] nunciat diu turnum. S[ine] ſeb[re]: eadem habet ligna: que predicti mus in hypostafi alba. B[ran]ofa et diuerſa lapide in renibus de groſſis et vitſcosæ humo[bus] calo re num excoctis: q[ui] humo[es] ad renes deſcendères: vel ſubtilis ſunt liq[ui] et aquoſi: vel groſſi et vitſo[li]. Liq[ui] di et aquoſi ſi poros renu[mi] aptos et raros inuicrit: et to renes e[re]cunt: necq[ui] t[ad]iu morant[ur] vt lapide c[öm]ſicat: tur: et eſt hypostafis c[ui] virina renes ſicur introjerat: vnde nec iu[n]cta eſt: nec rotu[da]: fed t[em]s in humo[re] ſibi dominante colo[ra]t[em] ſiuе ſanguinolenta: vel chol eica eu p[le]gmatica. Materia groſſa et vitſcosæ ſi ſtr i cos poros renu[m] inuicnat: n[ot] valer exerit: fed ibi per manet quouſque ſiat arena: deinde petra colo[ra]t[em] et humo[bus] ſibi dominatibus. Ad intenditur et lo- cis vi[bi] aqua coquif[em] ſicur balneo et ſimilib[em]: in quib[um] videmus humiditatem coadunatam lapide eſſecturam. Et lapis specialiter diuerſa vt vnu[m] creat rubens: alter cirri[nus]: alius c[in]ericius: materia ſua eſt b[uni] diitas groſſa et vitſcosæ ad renes deſcendés. Materia e[m] vnde creat lapide: eſt quali elementu[m] ſibi. humo- res materie diſantes: ſunt quali formaſtine artes. Ca]lo[rum] c[öm]p[lerioni] renum dominans: eſt quali cauſa effi- ciens. Si ergo diſetur materia p[le]gmatica erit pe- tra cinericia: ſi choleric[ia] citrina: ſi ſanguinea rubea. Rependut tamem quid[am] obiecteſt: v[n] diſerit materia rube[rum] hypostafim faciens: et renum signifi- cans doloz[em]: et materia rubee hypostafis q[ui] lapide fa- cit. R[ui]ndem: rubee hypostafis materia q[ui] doloz[em] re- num ofte[dt]: liq[ui]da eſt et ſubtilis: et c[ito] a renu[m] deſce[m]: dit: q[ui] cum quantitas digerenda digeritur: ab expul- ſiavirtute ſcrpeltur: necq[ui] t[ad]iu ibi p[man]ere per- mittitur: donec lapis conficiatur: materia lapide fa- ciens groſſa eſt et vitſcosæ; ad deſcendu[m] derenibus dura;

Arinarum.

ura: quâ quato magis mora: petrâ facit cum caloë re
nù. Objeti eti: quare vina lapide: habentùi no eft
tincta: eîn tamè fit sicca et digita: Respòdem? q: la-
pis hoc habet prop: iiii: vt punguedine et groflitie vi:
ne attrahat i fut nutrimenti: et ideo remanet nò ticta,

De hypostasi nigra.

hypostasis nigra omnino eft pessima: vel
er incensiuo caloë substantialem humo-
ditatè sanguinis incedente: vel de numia
frigiditate caloë naturalè cogelate: et ex
tinguête. Que duo a e different: q: prior
eft lucida: altera obfura. Qne eîn er caloë: ipse-
eft citrina vina cocta: et eîn calo: augmêta: in viridí
tatè mutat. Et e calo: augmêtato humores incedùs
tur: nigra tîi fed lucida efficitur. Scoda caloës natu-
ralis cogelati et certiſtignificatua: in initio eſt lu
cida in liquore cruda. Et frigiditas augmêta: et ca
lo: naturalis cogelat: plùbina efficac. Frigo: plus au
gmentato: et calo: naturali certiſto: fit nigra nò lu-
cida fed obſura: et ideo hypostasis viridis et plumbi
na peſſime ſunt: ſunt eîn de genere nigredinis in tîn
cultura. Atridis et hypostatis ſignificat fortitudinem
caloës: et incêtionè sanguinis. Plùbina foritudine: fri
giditatis: et agelationè caloës naturalis. An ſignifi
catio nigre hypostatis vel absoluta: i: non certa ſigt
perditionè: vel certa: vel paru: apta. Et ſ alia min-
mali ſignificatua in perditioë absoluta: vt nigra eſt
in fundo ſedès: cui? liquo: nò in ſuo eſt coloë vel nî-
gredine: marie fi lenis ſit et tincta: vel iicut
hypostasis rubea et cinericia: ſi ſint diuerſe: et q: qui
ſerva groſſa certa in perditioë eſt: iicut nigra hypo-
fata ſi liquo: eius affiniſtetur nigredini: maxime ſi ſit
dispertita: et granofa aperta: i: tîi in perditio: parua
hypostatianatas atq nigra viridis et plùbina in fun
do malu minus ſiſt q: certe. et eft hypostatis nigra
et nebulosa: viridis et plùbina natâres. Quidam anti
quòsú de nigra hypostati dìerunt: q: ſi ſit in fundo:
multu malu ſignificat. Si natat: malu p[ro]ſo: minus
ſignificat. Nebulosa malu nòdùs còpletu ſignificat.
Diuerſa et granofa incêſionè sanguinis et còſumptio
nè ſue ſignificat humiditatis: vel còſumptione ſple-
nis er numio caloë: viridis caloë incendèt: plumbi
na frigiditate: cogclantè. Bene g intelligit et ſupra
dictis ſignificationibus: q: hypostasis bonù absolu-
tù ſignificas: eſt alba absoluta: q: no bonù certù denun
ciar: eſt alba in fundo: iuncta lenis: et rotùda: q malus
absolutù: eſt absolute nigra in malo certa. Nigra et
dispertita granofa: cuius liquo: affiniſtetur nigredini:
poſt bas omnes hypostatis absoluta et quali oleagùs
na et granofa.

Inona particula de hypostasi: que
vina cum quali conueniat.

Am de natura vniiſculi: hypostasis et
fuis p[ro]prietatib: dicti: ſit q[ui] volum?: opo-
tet nùc hic dicam? q: hypostatis grosſo cò-
ueniat liquo: q: subtili: et mediocri. Incipie-
dù de alba hypostati naturali: nò naturali. Alba
hypostatis lenis et rotùda atq iucta: groſſo liquo:
subtili: nò couenit: q: ſi ſit h[mo]i coctionè feci oſtedit:

Fo.cj.

et dissolutionè morbi. Groſſa hypostasis initii coctio
nis et ebullitionè ſiſt fecis. Subtilis liquo: ablatio
nem morstrat coctionis: et ideo nò couenit. Si alba
hypostasis eîn grosso vt subtili liquore apparuerit: un
poſſible eſt iucta ſit et rotundar lenis: q: groſſus li-
quo: et subtilis grossitudine fecis gravitate: et crudi-
tatè oſtedit: q eîn adſint: neq: iucta neq: rotunda ſit
hypostasis: q: eîn qualitatibus h[mo]i còplemertu co-
ctionis et perſectio ſignificatur digectionis.

De rufa hypostati.

Alfa hypostatis liquori grosso nò cogruit.
Broſſities eîn liquoris initium coctiois: et
ebullitionè feci oſtedit. Ruſa hypostasis
vicina: albe et leni hypostati in còplemèto
coctionis nûciatua salutis. Impoſſible e: ſt vt ru-
ſa in têperamèto liquoris coueniat. Scio aŭt me re-
pechendi ab obſcientibus: quare groſſus liquo: ru-
ſe hypostati nò couenit: eîn ſit et têperamètûn liquoris
et albe tîi hypostati couenit. Respòdemus alba in li
quo: eſtoteſt eſſe diuerſa: nò diuerſa. Diuerſa gros-
ſitudine feci et creditatè caru ſignificat. Vnde grosso
liquo: couenit: de rufa impoſſible eſt id. Eûn eîn ſe-
ces crude e: groſſe ſint: necesse eſt vt hypostasis citri-
na ſit: neq: in ruſitatè mutatur: nùſi coctio digectionis
coplatur. Vnde grosso liquo: nò còcòda: nùſi inſir
mus vigilet vel tristetur: que vina in fecib? turbant,

De glauca hypostafi.

Laucà hypostas têperato liquori conue-
nit: q: natura in oibus qualitatib: eſt qua
ſi rufa. Vnde in partibus poteſt eſſe diuer
ſa: nùſi trifitià patia: inſirm? velvigilias.
C[ir]ubea hypostasis grosso e têperato couenit li-
quo: iuedà ſanguine coſtû: quedà subtilè ſignifi-
cat e roſen. Que còplemètûn in coctione certificat ſan
guis eſt color [andarici]ut liquo: is turbindi. C[ir]
hypostafes iſte grosso liquo: coueniant: q: incêſionem
grosſo humoz et defectione ſignificat coctionu. vii:
q: peſſime ſunt: maxime nigra ſi ſit granofa.

Decima particula de vnaquaq: vina et
hypostafi quid ſignificant.

D[io]ribus et liquo: ibus et vîne hypo-
fataBUS têp[ra]tratis: et q[ui] têperamentu mon-
strat còpletionis nò regiminis: coruſpionio
ne quo: q[ui] ſanitate: vel inſirmitate vnù-
uerſaliter dictis: opor: et libi: coperli coloris hypo-
ſtasis et liquo: is: incipie: d[ui] de cirtrino colo: morbi
ſignificante. C[ir]ina citrina et subtilis in ſebre diu
turnitatè poſtedit. In ſebre acuta nò ſumus certi: vt
ad ſtatù puèniat. Litrina et subtilis eû alba hypo-
ſa: q[ui] malu ſignificat in ſebri? labo: ioſis, ſi in initio ſit
ſpaſmù ſignificat. Litrina et subtilis in ſebre acuta eſt
mala. Litrina et subtilis eîn alba hypostafi in liquore
diuerſa et furſura timèda eſt. Arina cholerica i ſebi
b us labo: ioſis: matime inírio mo: bi ſpaſmù oſtedit.
In paralyticis appetitù nò habètibus: et ſtipticis eſt
laudabilis. Arina cholerica ſi in die cretica: matime
quarta in ordine: nebula rubea apparuerit: laudabi-
lis erit. Arina citrina in ſuperſicie ſpumofa: et antea
alba: ſi ſanguis e naribus effluat mala. Cholerica in

2

Liber

fœbæ acuta cùbhum acutæ est: quæ crudum cœle moëbumbun nunciat.

De alba.

Tba vina nò cholere significatùa: cum ar doze febrìs: dolœ capitis: vigilia: et cù alici natioè mètis: mala est et vicina moţi. Sub tilis et alba in ycterìcia mala: cum hydropìsùm pellùm demòstrat cœle futurè. Alba et subtilis cù febræ mala. Alba et subtilis in banchaz dolœ oppìlationè significat in via virene de grosso phlegmate. In febræ oppilatióne de cholera grosse, Alba et grosse apparens in die cretica: maritime quarta: a dolœ arterici liberat: et ab apoſtemate poſt auriculas: poſt crìſim reuocationè significat morbi. Arina alba li cù purrigine fit corporis: et in inferiòbus ventris: arena in veica futura erit. Arina alba et groſſa in febribus lenibus anguſtia et timoè demòstrat. Arina alba et groſſa fine hypoftaſi huozes grosſos et viſcolos significat. Arina alba et groſſa nò mu tans ſe longo tèto: lapide in renibus futurùs poſtèditt. Arina aquoſa et subtilis: ſi in vina qualitate per maferìce: ſuperflua est in humoſibus humidis: ſi cù ſe bie lenti: adunat: aqua citrina in corpore. Arina aquoſa cù dolœ hypocundrie: nimij huozes ſunt humidi in venis. Arina aquoſa ſi tì fuerit rubea et in febribus bus: febræ auferétur. Arina aquoſa in còtùna alie nationè mentis significat: ſed tì coſotari debet naturalia in subtrìlādis humoſibus: et deponi nebulà in inferiòſibus: niſcians liberationè febris et revocationè mètis: ſi nò habeat nebulà in inìtio acute febris: mala erit. Arina aquoſa ſi paulatim exerat in ycterìcia in hydropilim inſirmus incideret. Arina in febrìb: acutis aquoſa: ſi quali ſanguifugæ vel obobù habeat mala est. Arina in inìtio febris cruda: ſi bona ſunt ſi gna alia: laboèm demòstrat. Arina cruda in inìtio febris nò laudabilis est: in ſtatu et in vicinitate crìſis pellùm erit. Arina cruda colœre obſcura: neque hypo ſtaſim habens: pellùm est. Arina cruda in inìtio acutæ febris: ſi hypoftalis ſit quali farina groſſa: futura est alienatio mètis et timò: spafimi.

De vina rubea.

Elca vina cù febræ acuta bona est. Rubea vina cù hypoftali multa: nimij alba febris diſolutionem significat: ſi mutata paruà et subtilè ſe fecerit: febris habet cosſotari et poſt alleuari. Rubea vina pura ſi subtilis ſit: pellùm est. Arina rubea et subtilis et lenis. i. vncruoza dolœm areticù ſiſt: et alienationem mètis. Arina rubea et fetida cùbhum nigra: et turbida quali pili: vel in vncruoſitate pellùm est et moralis. Arina rubea cù hyleon pellùm est. Arina rubea et ſi

ne hypoftaſi mala. Arina rubea et groſſa neque clarit cans in dolœ antricularum et ſurdiret: dolœ capitis oftedit: et tenuatione hypocúridie pellùm ycterìcia aſi vêc septimù ſigt. Mutata et ſubtrìlata cù nata tilì hypoftali: in colœ obſcura cù alij signis ſimilibus moſbum reuocari: et mentem ſignificat alienari. Arina groſſa et rubea in febræ acuta dolœ capitis: hypocundrie et colli grauitationè significat. Arina pura rubea in hydropilim morè significat. Arina rubæ ſi cut ſanguis ſiue ſicurinù fine dolœ capitis labioſo ſa: ſi in qualitate illa pmaneat: futurus est lapìs inveſica. Arina rubea quali colò: ſanguinis parua et ſubtilis mala est: maritime in ſciaticis. Arina rubea ſicur ſanguis in febrìb: acutis morè ſubitanè denictat. Arina rubea in terra parte ſupòzi alba: dolœ capitis et mentis alienationè significat. Arina rubæ cù vomitu quali eruginoſa: lingue alperitatè et morè ſignificat. Arina rubea qùi colò ſanguis in acuta febræ et tremore corporis et dolœ in dextra hübœdría moralis. Si quis ſanguinè mingat multi et ſub ito: venaz in renibus hù incíſam vel in epate vel in menſtruis.

De rufa vina.

Ake vîne cholera rubea diñatur. Arina rufa et ſubtilis cum acuta febræ fine bypoſtaſi moleſtatio die illa erit: ſi diu perma neat virtus deficiet. Rubea vina parua cù ycterìcia diſolutionè morbi ſignificat. Rubea vina cù febræ et frenesi est pellùm. cù dolœ capitis pe rìculoſſima erit. Rufavina et quali vini pumina: alie nationè mentis ſignificat. Arina rufa cù hypoftali ni gra in ſpleneticis est mala.

De vina viridi.

Rina viridis in die apparèſtæ cretica: ſi in firmus in capitè dolcat: ſolutionè dolœ capitis denunciat. Arina viridis in incionem ſe bris alienationè: ſi febræ ſit lenis: et inſirmus multa aquæ bibat: ſolutionè corporis ſignificat. Arina viridis vel ſulphurea in incionem ſebris: ſi inſirmus ſubtrìlatus fuerit: et in ſuperoſibus ſudauerit: ſi in extremis friguerit: pellùm ſpafim et in anitionè significat. Arina viridis et eruginoſa spafim futurum nunciat.

De vina nigra.

Rina nigra in pluribus est pellùm et moralis. Arina nigra in acutis ſebùbus bypoſtaſi nigra et natante: cù vigiliis et ſurdiret: et lògitudinè morbi ſignificat: et ſolutionè ſui cù fluru ſanguinis. Arina nigra in febræ incenſa: et cù capitis grauitationè anguſtia mètis: alienatio erit in crìſis tpe cù ſanguis fluru: marie et mulicrib: quibus menſtrua ſunt ablata. Arina nigra et groſſa in acutis ſebùbus ſpafim: et ſi alienatio auſuerit de ſiderium auſerendi cibi et mortem significat. Arina nigra ſicur ſanguis obſcurus in pleurecti morale. vina nigra cum febræ acuta et hypoftali diñeræ ſepè mutans colòre est moralis. Arina nigra et fetida in anbeliùn et ſudoe in mèbriis ſuperoſibus moralis. Arina nigra et fetida fine dolœ veſice moralis.

Arinarum.

Fo.cciij

### De vina oleagina.

Rīna oleagūna cīn hypostafi iuncta: si infirmus rīgeat bonūn, Arīna oleagīna in ſuperficie quali aranee tela cofumptionē pīngue diuſt ſignificat. Alcoſa quali oleuī appaſsens pīnguedinis cofumptionē ſignificat. Si vīna alternatīm mutet coloſe: cofumptionē corporis et diſolutionē ſignificat virtutis. Arīna quaſi die muta? bilis pellīma eſt: marie in apoktemate dyapbragma tis. Arīna obſura in ſebre acuta peſſimā crīſim futu ram nunciat. Arīna clara et lucida in ſebre acuta dolōre in capite ſignificat. Eruda et indigeta alienatio ſem peſſimā ſignificat. Arīna turbīda coloſe obſura: in ſebre mala. Arīna ſicut rubīgo ferri in ſebre acu ta ſpaſimū ſuturā ſignificat. Arīna obſura et quali ru bigo ferri: in ſebre leni ſtrāguriam ſignificat ventu- ram. Arīna lucida et bene coacta in magnitudine ſplenis bona. Arīna lucida in mentis ſtupoſe: alienatio? ſem mētis cum ſebibus ſignificat. Arīna lucida cīn hypostafi viſcoſa: vel ſicut eris ſcintilla in vētris et peſtinis dolōre atq. virge cofumptionē renu vel ſabiſe veſice ſignificat. Si autem in hīs locis nō ſit dolō? mē bia alia cofumuntur. Arīna ſubtilis et cholerica: dolorem mébōzōi ſignificat. Arīna ſubtilis et aquoſa maio: aqua bibita pellīma eſt. Arīna ſubtilis i acuta ſebre cuſ dolōre capitis et colli atq. doli mala. Arīna ſubtilis in fine ſebrii: apoktema ſepati ſignificat futu rum. Arīna ſubtilis cīn hypostafi in ſebibus acutis alienationē portendit. Arīna ſubtilis cīn alienatione mala: si groſſa et cruda hypoſtalis fuerit: timēda eſt. Arīna ſubtilis multa in pleureli et licca tuſt: alienationē ſignificat mentis. Si ſanguis er naribus ſupuenerit et ſudō nimis: morbi? diſſoluerit. Arīna ſubtilis in ruboſem verſa cīn hypostafi groſſa et alba vici nitatem crīſi: et diſolutionem morbi cī ſudō ſignificat. Arīna ſubtilis quali nigra in gravitate capitis et dolōre doli: plurimūz flurum e naribus oftendit. Arīna ſubtilis cīn acuta ſebre quali nigra cī natāte hypoſtali cōturbationē corporis et plurimūn ſanguīnem e naribus et crīſim cum ſudōe ſignificat. Arīna ſubtilis ptinēs nigridi: vel coloſa ſanguinis: acuta in odōre: acida in ſapoſe et pungitiua cīn hypostafi ni gra timoem ſignificat. Arīna ſubtilis cīn incensione ſebris: et quali nigra et multuz oleagina: morue demōstrat: in ſuſirmo ſene epileptiā ſignificat.

### De vina ſemper groſſa.

Rīna ſemper groſſa cīn gravitate capitis ſebre ſupereuenturā oftendit. Arīna groſſa et turbīda que nunq. fit clara et alia ſigna hz bona: laudabilis eſt. Arīna groſſa et nō clarificanda ventoſitatē groſſam et inſlatiā et hypostafi miſtāt ſiq. quam furſuz leuat vt nō deoſum deſendere permitrat. vnde dolōz ca pitis oftendit preſentē vel ſuturūn. Lōmiſtio hui? ve toſitatis ſanoz hypostafi: p[ro]dibet ne clarificetur dōn egreditur: fed cīn cērat turbīda: et clara fit cīn refrigeſcat: quia calo: ſemper eleuat et mouet: frigitudo facit quietam: vnde aqua dulcis ſiu ſalat cum caleſat eſt turbida: cīn frīgeſcat clara. Arīna groſſa cīn gravitate

capitis bona. Arīna groſſa multa cum dolōre eſpitis diſolutionē moſtrat dolōris. Arīna groſſa et turbīda ſine hypostafi mala. Arīna groſſa cīn hypostafi furu rea puſtulas in veſica ſiſt. Arīna q[ui] lactea in p[ri]ncipio ſebri mortalis. Arīna groſſa et multa i ſebre acu ta mala. Arīna groſſa et lactea et in vomitu eruginoſa ſicitate lingue ſuperueniente mortalis. Arīna viſcoſa cīn dolōre renu mala. vrina multa plus q[ui] ſit coluſtua vel parua in ſebibus mala. vrina maiu: aqua bibita cofumptionē corporis ſignificat. pluſq[ui] ſolcat mundificationē corporis, in ienunātibus vel ſedentibus inanitionē humiditatis ſubſtātalis: et confuſionē mébōz[em]. vrina multa et ſpilla ſine cofuſpntio ne: multitudinē humiditatis ſignificat. vrina multa cum gravitate corporis et colico dolōre: bona. in l[í]quo: re coloſe eriés fine dolōre: diſſoli: dolōre ſignificat marine cīn hypostafi alba et groſſa et viſcoſa vel mucoſa. vrina multa et groſſa in paſſione colica lauda bilis. vrina multa et viſcoſam habēs hypostafim vel mucoſam: laudabilis in dolōre artretico. vrina multa et groſſa in yleo laudabilis: marine ſi albam hypoſtām babeat. vrina multa et ſpilla groſſa vel parum ru bea abuſdantia ſanguinis demōstrat. vrina multa in t[é]pore: auſmētate ſebris: et cīn multa hypostafi: calo re: et deſfectionē ſi q[ui]t. vrina diu eriés cīn hypostafi multa in ſebre diuturna: diſolutionem ſebris ſignificat. vrina multa et alba et ſanioſa epileptiā ſignificat. vrina multa et ſubita et quali ſanguis incisionem venan[que] in renib? ſignificat. vrina i yctericiis plusq[ui] opoſcat eſt: c[ir]tirinitātis attineat: peſſima: q[ui] hydropilim ſignificat: q[ui] venerit: multitudo vīne laudabilis e: qua aliquādo opoſtet artificialiter fieri multa. vrina alioquādo multa aliquādo parua: in ſebre acuta peſſima eſt: et in leni diuturnitāte morbi ſignificat. vrina parua in acutis ſebibus eſt peſſima: li hypoſtalis alternetur in diuſo coloſe moleſta eſt: marine in reumaſtātis. vrina parua paulatim eriens et guttratim peſſima. vrina parua et rubicida longitudinē morbi ſignificat. vrina parua et ſubtilis et q[ui] ſanguis mala. vrina parua et groſſa in ſebre acuta: peſſima eſt: marine in flurn vētris. vrina ſetida putrcinē: et nature moſtificationē ſignificat. vrina i ſe tincrit dolōre habētibus capitis: ſpaſimū denunciat: vrina fine volitate eriens cīn renum ſanitate et veſice peſſima eſt: et moruſtā vicina.

### De hypostafi groſſa.

Ypoſtalis q[ui] farina groſſa in ſebre diu turna cīn ſignis alijs bonis: diſolutionē ſebris ſignificat et apoktematis: ſi in il[á]a qualitate permanerit poſt eruptionē apoktematis: morate et peſſimū crīt: ma[x]rime ſi c[ui] vina alta apparant ſigna peſſima. Hypostalis multa cīn ſebre coriua: ſi ſebris nō muret vel minuāt: cofumptionē corporis ſignificat. Hypostatis quali ſanguis et ſanies longitudinē morbi ſignificat. Hypostalis furſurae: et vt ſanies coloſara cīn ſanitate renu: et veſice: rigore: ſebris ſignificat. Hypostalis multa et rubea cīn laudabili liquo: et naturali poſt ſe prt[em]e dies diſolutionē ſebris ſiſt. Hypostatis natans

25

["Liber", "Et nō in fundī defcendens: cu fudōre et accenſione hy\npocundrie & dolore timenda eſt. Nebula prier\ncerim appears mo:bi demonſtrat reuocionem.\nNebula ruſa acumen mo:bi ſignificat. Nebula qua\nſi farina groſſa mo:bi diuturnitatem. Nebula nigra\nalienatione meti. Nebula nigra in ſebre peryodica\n& ſue interpolationis custodia: ſebiis mutationiſs in\nſcruta ſigt. Ctrina in ſupercie ſpumofa in ſebre\ncorsa dolore: capitis nunciat. Ctrina ſpumofa ſi ſitvi:\nſeſa & ſine mala ſignificat: alia bona erit. Ctrina\nſpumofa in ſupercie ſicut vuae dolorem reni ſigt.", "Superius determinavit aucto: de hypoffaſtiglaue ru\nfarubea & ſic de alijs: bic de citrina. Tunc lequiſilla pars in\nqua determinat de cōſiinctione colo:is hypoffaſis cu liquo\nre que ſunt ſuperſus diuſa cōtra predicta: & ſilla pars bic in\ncipit: Œu de natura vniiſculiſque hypoffaſis. Et ſim hoc ſunt\ndue partes principales in pfeſenti iewtione. Prima diuithiſ\nin duas. In prima diuithit hypoffaſtirinā. In ſeda de me\nbis diuidentibus agit. ſeda ibi: Diuſera in liquo:ſunt, et\niſta ſeda in duas. In prima determinat de hypoffaſtircrina.\nSegundo de nigra, ſeda ibi: Nigra hypoffaſis oino eſt poffi:\nPrima in duas. In prima determinat de hypoffaſtirinā.\nIn ſecunda mouet objectiones ſoffbitaſt & ſoluit. ſec:\nda ibi: Reprehendit tamem nos quidā dicentes. Prima in\ndu:is. In prima determinat de hypoffaſtirina in genera\nli. In ſecunda in speciali, ſecunda ibi: Subtilio: ſo:po:reat. &\niſta ſeda in duas. In prima determinat de hypoffaſtirina\nerente temperamet: i,pter subtilitate: & groſtiiſt. In ſe\ncunda i,pter partii diuithurit. ſeda ibi: Branofa & diuter:\nſa lapidem. & iſta ſecunda in duas. In prima narrat. In ſec:\nda ſua: narratūnōre: verte. ſeda ibi: Oateria groſſa & viſco\nſa i po:os. Tunc ſequitur illa pars in qua mouet objectioſe:\n& iſta in duas ſom du:is obiecto:res quas mouet: & ſoluit. ſe\ncunda ibi: Obiectitur etiā quare vina. Tunc ſeque illa pars\nin qua determinat de hypoffaſtigra in generali. In ſecu\nda in speciali ſeda ibi: Certa in peditio: eſt. Prima in duas.\nIn prima determinat de hypoffaſtigra. In ſecunda devi\ni: et plubina que ſunt vie in nigra. ſeda i: vi. Et ideo viris\ndi: et plubina. Illa pars in qua determinat in speciali de ni\ngra diuidentur in duas. In prima narrat. In ſecunda confir:\nmat. ſecunda ibi: Quidā antiquo: ſu de nigra hypoffaſt. Tunc\nſequitur ſecunda pars principali lecto:is. & iua in quatuor:\ni. In prima determinat de cōlunione hypoffaſis albe cuſ iſ\nquo ſuemt: ibi: Ruſa hypoffaſis liqui:ro: groſſo. In tertia\nde glauca: ibi: Blauca hypoffaſis. In quarta de rubea: ibi:\nRubea hypoffaſis. ſeda iſta: after quartu: diuidentur in duas.\nIn prima proponit quod inſedit. In ſecunda mouet obie:\nctione: & ſoluit. ſeda ibi: Scio i: me: repre:chendu: . Deceſt\ndiuſio: & ſententia lectio:is in generali: & per confi quens\ntotius libri.", "Et die: primo dubitatur ſuper hoc quod dicit aucto: in Iſa.\nPrima hypoffaſis ſi fit cu: ſebre ſignificat materiā chole:\nri: & poſt longu: tempus ſalutē mo:bi: & ita innu:i: ſigni:\nſicat mo:bi longu: ſon. Contra ſuperius dicit: ſignificat mo:\nbü: cholericus: ſed mo:bus cholericus est brieu: & nō lōgus\nergo male dicit bic. Ad hoc dico: ſ longitudi mo:bi potest\neſte duobus modis. Aut cōparando vn:u: mo:bum ad aliu:z:\n& vt melacholiſt: ad cholerici: & c: & ſic nō loqui: & ſic obiecti:\naut cōparando vn:u: mo:bi: ad eundē: & ſic loqui: in littera,\nvnde citrina hypoffaſis ſignificat choleram indigestā: vnde\nſignificat mo:bi longu: respectu illius: que ſignificat chole\nram digeſtā. Segundo dubitatur ſup hoc q: dicit poſt:\nſea in littera: prima hypoffaſis ſi apparet in ſine ſeb: ſigni:\nſicat humo:res cholericos vel plegma nō bene cocti. Con\ntra omne quod defundib: ad alio attefat: ei a quo defand: i:\ntur: ſed plegma eſt albi colo:is; ergo hypoffaſis attefat:\npplegmati: debet eſte alba i: non citrina: ergo male di:\ntit. Ad hoc dico: prima hypoffaſis quando: attefatur", "pplegmati. Et tu objicis, plegma eſt albi colo:is, dico e:vo\nerum in ſatu naturali: ſed plegma quando putreſt cō:\nuertitur quando: in citriu:is colo:is, et hoc modo citring\nhypoffaſis plegmati poterit attefati: & ſic loquitur in ſi\ntura. Et el dicenda: pr: aucto: nō accipit plegma p: plegma\nte naturali: ſed p: doulc:vel falto: quibus permittet ali:q po:\nto cholere: & ſic ad�uc hypoffaſis citrina plegmati pote:\nrit attefati. C: zertio dubitatur q: hypoffaſis nigra fit de\nterio: vtrui illa q: cauſatur a calore adurere vel a frigido mo:\ntificante. q: hypoffaſis nigra que cauſatur a calore aduren\nto fit pe:to: videlic: & i:illa hypoffaſis eſt deterior: que ſigni:\ncat for:to:re poſtem eſse in colpo:re: ſed nigra hypoffaſis cu\nſata a calore adurere eſt p:mo:i respectu cauſate a frigidaſte\nergo q: p:obatio: minor: i: q: dicit Auicen. q: caliditas eſt\nfor:to: actua: q: frigidaſis, vnde licet ta: caliditas adurēs q:\nfrigidaſis mo:tiſicas ſint prarie: & colpo:ri inimicem: tamem\ncaliditas: cu: fit for:to: erit deterior: q: t:co: Lōtra dicit Auicen,\nq: frigidaſis vli:ritmata ſiue mo:tiſicans eſt ipfa: moris calo:\ni:nati: i: n:bi:il eſt deterior: in colpo:re: q: ulid q: ſignificat\nmo:te calo:is innati: q: nigra hypoffaſis cauſata a frigidaſ:\ntate mo:tiſicate eſt pe:to: q: cauſata a calore adurēt cu: po\nſignificet. Et hoc concedo quia a nigra cauſata a frigidaſ:\nmo:tiſicante nō eſt ſpes fauli: t:ni a nigra cauſata a calo:\nadurere eſt quando: ſpes fauli: vt videmus in ſoluto:\nquatu:ne vbi: apparent hypoffaſis nigra: q: humo:es adui:\nerecent cu: i: vina: q: Cad primi: argumentu: in cōtrariu: di:\nco: q: lícidas fit for:to:; nō tamen in omni: colpo:re: vt\npatet in poſiito: frigidaſis e:mi vli:ritum virtute: q: co: q: frigida:\nma:li:or: de:mi: o:induct incitando cauſaliter: verutam: e: mo:\ncat me:bi:; ut: ſtupeſacti: p:mo:li: dolo: nō ſentitur: ſed cau:\nacuit len:ui:m: vnde facit dolo:re: ſentire: ca: dolo: mi: alud\nfit q: ſenſus rei: c: p:Quarto dubitatur ſup hoc q: po:co:\naucto: determinat in littera de hypoffaſt viridi. videlic: q: by\npoffaſis nō poſtelle eſt viridis: q: hypoffaſis eſt ſulfitu:\ntertie: die:geſtiiue: ſed for:to: die:geſtiiue eſt in membus tertie:\ndigeſtiiue & vli:terio: q: in ſecunda diegeſtione: q: viridis hyp:\nſa: generatur a: for:tillima: et excedet: diegeſtione: ſed in ſecu\nda diegeſtione vt in epate ibi eſt debilio: diegeſtiiue: q: calo: m:\nnus excedens a quo nō potest generari: bumo: viridis: e:re\ngo multo magis nec in tertia diegeſtia: vi: n:u: chole:ra paſſa:\nne vel eruginoſa generantur in colpo:re: q: p:co: nō eſt in epa:\nte immo in stomach: vt dicit Auicen. Yre dicit ſuperius q: et\nead: materia generatur ſudo: q: hypoffaſis ſed ſudo: nō po\ntest eſſe viridis: ergo nec hypoffaſis. In cōtrariu: e:naucto\nin littera determinans de hypoffaſt viridi: q: plubina. Die:\nterea hypoffaſis nigra que ſignificat aduionem cōpetaſis\neſt paſſibilis in tertia diegeſtia: vt dicit in littera declaras\nde ipfa: e:rgo multo magis hypoffaſis viridis ſignificans\naduionē incōpata: erit paſſibilis in tertia diegeſtia: q: q: q:\ncedo. Cad primi: argumēti: in cōtrariu: dico: q: ſecu: eſt de\nſecunda diegeſtione: & tertia. In ſecunda etiam diegeſtione eſt\ne:par q: eſt me:bi:; u: nobile deſueri: toti: por:co: i: q: eſt ſons\nt: radi: totius diegeſtione: & p:ropter hoc in ip:on po:nu:t\ngenerari bumo: viridis qui ſignificat vento:itatem: ſed in\ntertia diegeſtia bene potuit: quia membra tertie diegeſtiiue\nnon ſunt ita nobilia. Et el dicenda: q: et operatione tertie:\ndigeſtiiue nunc: generatur hypoffaſis viridis per generatio:\nnem: immo per decifionem: quia bene potest eſſe q: a chole\nra paſſina eruginoſa in stomacho generat poterit deſide:\nin tertia diegeſtia aliquid et eribit cu: vina: q: et ſecundus\ndico: q: ſudo: ſignificat materiā nature obediencē: & ſubri:\nz: vtutis q: for:tu: dinudine: & q: colo: q: viridis num:q: cōpatitur ma:\nteriam obediencem nec ſubtilem: immo groſſam: p:ropter\np:ro:non potest apparere in ſudo: colo: q: viridis: ſed in q: by\npoffaſis bene potest: quia bene: p:patitur materiam groſſam", "per\nper\nper\nper\nper\n

## Ziber

Tiber febrium ysaac israelite fili adoptiui Salomos
nis regis arabie.

T. Apologus in eundem Lonstantini monachí, et

Aionia te charissime fili iohænes lae
chryması merto cordis dolore perepit effi
dere p[er]ſi pe eo q[ui]rilo nimioq calami
tatis mercio extenuati invitima pauper
tatis inopia te p[er]ſtere fatebaris; p[er]ſer
tim ci in eterar[ia] valutidine imbecillio
permanes: q[ui]c[ui]s medicina art[ui] solida lò
ſo roſpois interuallo penetraeruas; ſiga
uter in brœu obliuonii traditiur te manifestabas. Et ego
ſôtantinus caſſanenſis monacbus magno pietatis amos
re cōmotus: te paterna charitatis oilectione familiariter ſi
ſcepi: q[ui] medicine art[ui] vitlia scripta ſeu in mète imaginata
habui: p[ro]culdiuio tibi anhelatı animo còcdere nò nega-
ni. Atque quoniam generi et specieri ſebidum diuerſitates ti-
bi ſuper omnia difficiles yidebantur eſſe: meq[ui] humilib[ui] pe-
titionib: q[ui] dulciuio verboſi p[er]camine indefinìter o[ra]ueras;
vt in modico volumine omniuio ſebiuii differêr as tibi plani-
ſime o[ic]tare: tanti licet operis labo[ui] heſtās diu facere de
negaueram: multo mea ac ſupplici p[er]camine montus: qu[ui]
tu nullo modo cefſaueras: tue ſuerus petitioni p[unc] libzum
trāſtuli ex arabica lingua in latina: cuius verba quiſquis le
gendi ſuma aſſuilibitare perfecte intenderit: caufas q[ui] acci
dentia vnueras ſebias oftendétia agnoſcere poterit. Qui
bus ita[que] cognitis: cura[es] earum leuſſime impendere ſicet,

T. De libri diuſione, Lap. i.

Iber ite in quinque diuſiſt partes. P[er]ma n[ati] de
effentia ſebiis euſiis diſtinctione: ſebiis natura
et caufam vnueriſtantur oftendente. Secunda de
epbimeris in tribus ſpiritib[ui] generatis: quouſi
primus vitalis ſpiritus o[ic]titor: cuius fundamen
tum eſt cor a quo p[ro]cedit ad totum corpus omnia ei? me-
bræ viuificans. Secundus aut fit alii ſp[u]s nuncupat: cuiu
functu eſt cerebriz: et abo in totius corporis mebius veni-
fentis ei p[er]ſtæs et volutariu motu. Tertius ſp[u]s naturalis
vocatur: fundamentum cuius eſt ep[ar]; tab illo ad totum
corpus tendit: omnibus mebius quattuor: virtutes d[am] na-
turales: que videlicet ſunt appetitua: reſtituæ: diſeſtituæ:
t erpulſua. Unicuiq[ui] meb[ui]o necesse eſt q[ui] ſit virtus appetiti
ua: calida: q[ui] ſicca in natura cholere rubee; vt deſſicet p[er]
ditarem cib[ui]z attrahat ex ad ſe. Iecesse eſt etiam q[ui]n-
quod[ui]s mebiu virtutem habeat cōrentiuæ; cuius natura ſit
ſin cholera nigra: vt cōrlineat cib[ui] quouſi[que] diſeſtitio ſua cō-
pleuerit ſua actione in eo. Cōuenit iteri in eis virtutè p[ab]
re diſeſtituæ in ſin languinis natura exerſitent: quatin[que] diſerat
cib[ui] cōrentiuæ: et in ſua muter exerſiua. T[ur]tus aut erpulſua
p[le]gmatice nature exerſitens: ſit necella: vt p[er]ea ſuper
ſuſtas et ſer cib[ui] erpелatur a mebiu. Tertia pare eſ t[em]
ep[ar]: que nuncupatur p[hy]b[ys]is que inmaſſitur in ſolidis mem
briu s[ic]tur i carie: venis: lacertis: cartilagine: et his ſimilib[ui]
Quarta de acutis eſt ſebibus: accidentibus eſt cōcomitata
tibus: ſicut rrenſe: p[u]creuſi: variolis: deſuſatione: et his ſimil
bus. Quinta de putridis ſebib[ui] q[ui] ſunt in humo[bus]: in
ſanguine videlicet t[he] p[le]gmate: et in vtrac[ui] cholera. Omo-
nis e[mi] cibus corp[ui] ingrediens c[ui]n tot[ui] ſit laudabilis clar[ui]
q[ui] creas languine: necesse eſt q[ui] a natura diſerat q[ui] m[idi]ſicet
euſiuiq[ui]c fer c[ui] egeliſtio erpellaf. Si de p[er]ma diſeſtitio fuerit:
que constat in ſtomacho: aut p[er]ſecutum: aut cum vinæ.
Si de ſecunda ſit in epate exerſitente: aut cum fudo: aut c[ui]
ſp[ut]o altiſve modis per oculos: p[er]nares: et p[er] alia loca: egres
diſtibus eſciatur. Si de tercia diſeſtione in omnibus. meſ-
bus exerſente: ſit humo: vniciuq[ui]s parti corporis p[re]paræ
utus. Šunt et alia que licet ſeparentur a ſanguine: quodam
tamè modo regimentus ſunt corporis: q[ui]s no ſunt nutri-
mètum aut cib[ui]s ſicut vtrac[ui] cholera t[he] p[le]gma. Ideoq[ui]
natura quedam eſt p[er]cparaut loca: fel videlicet cholere ru
bee: p[le]p[en]e cholere nigre: ſtoma[ch]um p[ect]us et pulmonem
p[le]gmati. H[ac]irco p[ele]deſſis: h[ui]z augmentatu fuerit: ſie
q[ui] qualitatis modum exerſerit: egrediatur a loco ſuo: natu

ra enim illud odio habens deſerit nec regit ſi[mi]p[ui]. P[er]ma
nens e[mi]n eo in concanitum mem[bro]tum: ſeq[ui] concanunt cale
ſit et putreſcit generat[ui]s ſebem putridam in naturam pu
tredinis generatam. H[ac]ircur ſebem cum quilibet diu
rum quantitate augmentatur: ſed non p[ro]pter eternam
tum alterius qui ei oppofitus eſt: e[n]o nobi ipſe a loco ſuo
propio egreditur: aut putreſcit in p[um]oze ei contra diu
minuto: ſed tantum cum virtus eius corporis domnuetur:
conuertit illud in ſua ſuallitatem: atque mo[bus] generat
in ſuam natura, vnde H[ac]ir, p[le]gma inquit in corpora au-
gimentatum ſi putreſtat: ſebem generat: ſi aut[ui] non putre
ſit: rigore me[n] fine keſte facit aliquantulum.
T. De quattuor: inquirondis, Lap. i.

P[er]tiet eos qui volunt aliquid inueſtigare: p[er]ma
num hec quattuor: ante animu[m] ſu[m] ponere
id eſt an ſit: quid ſit: quale: et quom[ui]s ſit: et qua
re eſt. At quia omnis interrogatio ſit quattuor:
modis: necesse ſi reſponſio e[mi]n quadruplex:
verbi gratia ſi queratur v[rum] medicina ſit: dect reſpon-
deri vt[ui]q[ui] credatur medicina. Ecoratio respondendi eſt
fi nò e[mi]redaf. Q[ui]d ſit inueſtigatur de re[z] effentialid[oo]q
nò potest ſponderenti niſi data diffinitione ſuam natura oſte
dente: quæ admodum interroganti qui eſt medicina: oicen
dum eſt: medicina eſ scientia regendi complexem in natura
nati: et converenti eam que eſt extra naturam ad natura
lem. Qualis et quomodo ſit oſtendatur e[mi]n ſub ſquenti deo
ſcriptiò: ſicut ſi dicatur qualis eſt medicina: reſp[o]dèndi eſt
reru[n] naturalium rationabiliter c[oe]p[re]hædiæ: et c[ui]m e[mi] put
necesse eſt ſparatiuæ. Quare ſit medicina ſi interrogemur
eru[n] medicina eſt v[re]ſpondeamus p[ro]pter quattuor: p[an]chufſe q[ui]
q[ui] dominantem medicina: id eſt materiam ſo[m]am artifici[m]
et complexem medicina videlicet pertinentes. Quodque
ero quar e ſit: o[icem]us medicinam e[n] cauſa ſenſitatu[m]
intergратi corpora: que c[ui]m ſint temperata in nutrimen
to custoditur et ſeruat ea in proptui ſua ſanitate: et reuocat
ga ad fanitatem cu[m] a temperam[è]to ſunt egresſa. In b[ac]er
ga de reſponſatione ſunt illa quattuor: que medicina p[er]ma[n]
re[mi]nus: materia e[n] medicina ſunt humana corpora: ei vide
compleat subſiſt. Forma medicina reperenti eſt complexi
nis corporis ſueq[ui] cop[ositionis] perfectio. Artiſter e[mi]n cu[m]
eru[n] medicina: c[ui] medicus cu[m] e[mi] operans. Perſectione
regimètum e[n] ſint fanitatem custodiens et ſu[n]firmatam ad fanitatem
reducens: e[mi]c eſt in etic[ui]o et cauſa q[ui]re ſit medicina. C[pa]
[mi] lam ergo e[mi]t quid ſit: quare ſit: qualis ſit: et quom[ui]o fit me
dicina. Si queri[q] vi[ui] ſit medicina: necesse eſt et inueſtigatur
rerum effentia in eo q[ui] ſunt ei natura. Sed tamen qualis e[mi]
quomodo ſit non eſt inueſtigandum niſi tantum e[mi] ſola re
rum effentia: p[ro]inde ſuall ſponderenti de materia e[mi] cu[m]
ma. Quare ſit: eſti non ſolum inueſtigari c[oe]p[en]iatis e[mi]n
erum effentia: ſed etiam perquiri e[mi] ſua cauſa: necesse eſt reſpon-
deri de quattuor: rebus quas ſuperius diq[ui]m? An ſit quos
niam nò interrogatur niſi ad ſcien[ti]o v[rum] inuenita nec
e[mi]n: ſuſticit hec reſponſio: ſi illam habuerit naturam: e[mi]co-
rio fi caruerit. Q[ui] si reſp[o]b[er]eint nos ſopſiſte dioc[ie]tes: qua
e[mi]n tacuiſt qualis ſit c[ui] e[n] medicato: nò eſt e[n] niſi e[mi]
erſentia videlicet v[rum] eſſer necesse: quemadmodum bic[ui]
mus homo eſt animal rationale moſtale an non. Reſpon-
dendi e[mi] nò ſequitur, y[est]ra interrogatio falia e[mi]t: et c[ui]
rupta. Unam enim p[ro]poſitione q[ui] perfectam e[n] necesse
enſentialiter inueſtigata que nullo modo potest deſtruiu[n]
ablatis rebus qui[bus] e[n] inuenita oppoſuiffi[si] alt[ui] impſecte
superſiciali que etiæ eſt poſſibilis pon[i] non pon[i] cum ſuis
rebus. verbi gratia ratio eſt enſentialiter in homine: q[ui]
poſſibile eſt ab e[or]ationem ſeparari niſi ablata ſit humani
tas: p[ro]p[ot]erea nequimus hominem dicere non eſſe rations
lè niſi abufiue. Necesse eſt q[ui]l[er] reſp[o]dæamus de qualio
modo et qualiter ſunt e[mi] ſubſtātia re[z]. hec e[n] interrogatio
niſi aliu[di] significat niſi de q[ui]alit[ui] ſit abufiue vel absoluta in-
terrogatio e[mi] ſequentibus rebus e[mi] p[er]p[ro]state inueſt
terrogatio e[mi] ſequentibus rebus e[mi] p[er]p[ro]state inueſt
gata: vnde conuenit ſ respondentibus multius modis reuol[
uiere quæſitionem donec ſecuri fuerit et ſimi e[n] p[ro]p[io]ta-
te que interrogatur; que videlicet interrogatio ſi vera vid[ui]

## Febrium.

est esse: affirmeſt, kafalinae nederur. Etnaquec enim res multas et diuerſas habent propietates: quaetum est homi p[ro]pietas et subſtantia ſt inſeparabilis: ut caloi ab igne: ſi ſus ab homine. Sunt et alie propietates rerum affequeſtes queadmodiſque caniciles in homine. Sunt et alie propietates rerum accidentia ostendeſt, ſic ut fit ignem: ſittere et artificia homem. Ob ſom ita ſit: necesse est ſo nol reſpoſderi de qualis ſit niſi queſtio p[ro]ſus reuolatur: et ineuſtigerur vt propietates de qua ſit queſtio pateſat. verbi graſtia. Si fuerimus interrogati qualis ſit homo: reſpondeſmus homo est compositus et multis qualitatibus ac obſueri ſes reſ? ſet ſeru ſi litteris ſteri canicie: et bis ſimiliſt. De qua igitur barum qualitati dicerint videamus quaſi viiderimus esse veram: opotet nos eam aſſirmare et ſalam negare. Palam ergo eſt q[ui] omnis queſtio debet esse reſponſioni oppoſita: et ſin numeri queſtioni debet esse numerus reſponſionis. Interrogatio autem eſ quattuor modis: et eode modo necesse eſ reſponſio ſiat: q[ui] palat ofteſdit Ariftoſte. cum dicit. Inueſtigatio rerum inquit c[ui] equali ſit numero. q[ui] optime dicit: equalis eſ numerus quattuor: babet angulos, verbi gratia: quattuor: longitudinado ſunt duo et latitudo duo: quoniam latitudinem ſi fin longitudinem multiplicaeterus habentur. Sed reſp[endendum] et aſp[ritatis] dicentibus: cur arſitotelicam in tentioniem non dicuſt esse de noue: inuenimus enim no[u]m quattuor: habere angulos: qua[ia] eius logiuduo ſunt tres et latitudo tres: et ſi multiplicata fuerit longitudino c[ui] latitudine ſunt noue. Quibus reſpondendum eſ coruptam p[ro]poſitionem duobus modis oppoſuſſe. Pamni qui a[ſi] Ariftoſte. intentio ſo nol eſ de quattuor: opotet et eum moſtrare de quo alio numero quattuor: angulos habente ſua fuerit intentio ſicut ſex decim vigintiuer: et ite rum tringintateſ. hec omnia quattuor: angulos habet. Rurſus ſi eius intentio ſo nol fuerit de quattuor: opotuerat eſ dicere quadrangulo ſequendo vel tertio vel quarto. Alios qui q[ui]tuo: est p[ro]: et dignos: omni quadrangulo et p[ro]eus totius numeri ſit complementum, verbi gratia: incipiens ab vno qui eſ elementum et cauſa numeri: cui ſi inſi gimus duo que ſunt inſituus numeri ſunt treſ: quibus ſi adduimus tres que ſunt ei vicinales ſunt ſer. Deinde ſi ponimus quattuor: que ſunt ei naturalibus vicini ſunt decem: ſit ita[que] numerus completus. Palam ergo eſt q[ui] a[ſi] arſitotelicam intentio de numero non fuerat ni ſi de quattuor: Et licet dicerimus o[n]em queſtionem fieri quattuor modis: dicimus ſi quoniam ſune ſit quadrupler cum eſſentia rerum eſ ſenſualiter incomp[ro]ſenſibiliſis: ſed cum ſenſui patet non eſ necesse vt prima queſtio dicatur: eſ an ſit: interrogare enim vtrus homo ſit neque maxima ſultitia eſ: nam ſi inſiſtibus eſ hoc co[gnitum: quatuor]omagio: et ſapientibus. Palam enim patet ſenſui: quod teſtatur Ariftoſte. in libro qui dicitur apodere ria: omne inquit ſcientia q[ui] nostro cognita eſ intellectui accepius ab alia ſcienſa: ſic enim vna ab alia procedens venit ad eam ſcientiam que ſon habet medioritatem in ſe et noſtrum intellectum. nulla ergo eſ querendi necesse tas vtrum ſit homo an non: qua ſenſualiter p[oteſ]et hoc inueniti: ſicut c[ui] dicitur o[n]e duo eſ par: et omnis nume rus aut par aut impar: et omne equale ſi minuſt ab equa line necesse eſ q[ui] et eo permanet ſit equale: q[ui]b[us] ſcienſie nul la eſ medioritatem inter ſe et noſtrum intellectum: ſed conuenit inueſtigari q[ui] ſit et quomodo ſit q[ui] aluis ſit qua re ſit. ągitur ſi fuerim? interrogati quid ſit homo: h[ui]s eſ animal rationale motrale. hec ita[que] diffinitio eſ ei p[ro]: p[ra]: et ſuam ofteſdit naturam; atq[ui] facit cum diſſerre ab alij animalibus: quoniam animal eſ ſuum genus et elementum: et eius ſorme ſubjectum: ratio autem et moſtaltas ſunt ei q[ui] species. et ſorma. de qualis ſit eſ reſponſendum: homo eſ c[ap]oſitus er anima immortali: et ſem piternali: et de c[ap]oſe: deſtructibili: et diſsolubili: teſtatur autem eſ p[er]ſiternalem eſſe animam poſ corpo[ris]. ſepara

## Fo.ccc.iiij

tionem 3[ietas] qua ipſa in eternis ſo nol indigeret et motio eius que ſic per ſe ſubſtantialiter ſo nol per alidio: eſe inquit q[ui] ſo per ſe mouetur eſ indeſtructibile et ſinſituſ, S[]5 corpus monstratur eſe deſtructibile et ſinſituſ per morum eius que ſit de contrariis oppoſitionibus: et de eius operatio ne vius in alium: et qua ſemper naturaliter volunt co[ru]erti ad ſua elementa. Sed potest a quibufda nobis obji ci dicentibus: quoniam cotrarietas eſ ablata ab anima cum illam ſenſualiter videamus contrarium recipere. Tidemus eam enim mutari de ſcientia in ſultitiam et ec[uo]erio q[ui] ſunt contraria. Quibus ſic ſiat reſponſio: ſcientia et ſtultitia non accidenti anime ſubſentialis ter ſed qualitatiue: qua[ia] anima eſſentialiter eſ vna: id eſ subſtaria incorpo[ra]cione corporis complectua: naturalis videlicet et instrumentalis vitam in potestate habentis: anima ergo eſſentialiter nullam habet contrarietatem: ſo quare ſic homo ſi fuerit interrogatio: ſiat illa reſponſio. Idomo enim cum ſit de naturali c[ap]oſe: conſtitutus: eſ to: ganum rationalis anime: vt eum co rerum veritatem diſcernere valeat: et cum eo operetur ſim q[ui] rationi arti net. Sed ſi dicatur quare ſit homo rationalis: Reſponſandum erit hoc modo: vt diſcernat bonum a malo: ve rum a falso. Ratio enim nil aliud eſe conficavit niſi diſcretio boni a malo. Iſgitur qua[ia] c[ap]leu[n]mus de quo ſit homo et quomodo et qualis ſit et quare ſit: subſequens eſ vt incipiamus de febribus quid ſit et qualis ſit et q[ui]e ſit: ſupuacu[n] et magna ſultitia eſ interrogare an ſic et ipſa ſenſui patet. Eſt ergo incipiens de feb[ie]c quid ſit h[ac]p enim inueſtigatione eſſentia rerum ofteſditur.

De febris diffinitione. Lap.iiij.

E[br]is eſt calo: p[re]ter naturam in inſi[no]tio petens cor: per medioritatem: deinde ſubito ſeu diuſidens cu[n] caloſe na[turali] per toru[n]us corporis naturali: no[n]o c[et] actio[n]. Extraneo e[m] caloſe ad cor[ac]cedente naturalis egreditur a tem peramento: c[um] c[ui]p[er] et toru[n]us cor[po]ris membra: diuſtur et v[er]s vitam tributat: qua[ia] eſ egreſſus a ſuo temperatam e[n]e: necesse eſ vt membra eum recipiāt in ea qualitate qua eſ, vnde ca[le]ſacit et v[er]t ea: g[ener]at[que] toti corpori: febriem actioni na[turali] ſubito nocentem. Palam ergo eſt q[ui] febris nil alij eſ nſi calo: extra naturam p[aus] actioni nocens natu[rali]. Sed cum abſolute dicimus calo[re]: ofteſnditur calo[re] ſebilis et alij caloſes ſicut naturalis corporis regi[t]uus et alij calo: extraneus: ſicut folis ignis balneo[n]i: et bis ſimiliſt. Eſi[que] dicimus calo[re] extra natura: diſeruit op[or]tet a naturali calo: c[ap]oſum regi[t]iuo: q[ui] calo: natura[li]s ſemper eſt ab alij alibus inſe[parabilis]: et calo: febriis eſ extraneus et ab eis ſeparabilis: ſed cum diuſtur per torum corporis: licet naturali nocet actioni: diſſert tam e[n]a naturali: ab alij calo[bi]q[ui] ſicut a calo[re] folis balnei igniſt bis ſimiliſbus. ho[u]us enim calo: q[ui]s ſit extra naturam infimul tam e[n] exteriora: interio[a] corporis non caleſacit: nec[que] actioni: nocet naturali. et poſt[que] et nocat: tamen leſio non eſ primitiua: qua[ia] p[rim]um mutatur ad feb[ie]: deinde feb[ris] nocet actioni. Illud ergo n[oc]umenti eſ po[ter] febriem et n[ò] mopter folis calo[re]. E[us] naturalem dicimus actionem: intelli[genda] ſunt c[ui] appetitio: ſomus et vigilia ſedere ambulare: et alia multa bis ſimilia: hec enim omnia deſciunt et mutantur mopter febriem. Ideoq[ui]e] febriis eſ moſbus moſleſtio: e[iu]ſi[que] diſputatio di[gnio]: qua[ia] omnes mo[bi]p[re]ter febriem v[n]i tantus membro eueniunt: et permanentes aliquo temp[o]ris interuallone: ne ſubito actioni naturali nocet: ſicut podagra hydro p[ifis] melancho[lia] et bis ſimilia: nam vnaqueq[ui]e] egritudinis num har[si] v[n]i corporis membro accidit: et non omnibus p[er]ſiij

iiij

Ziber

febris autem econueret quoniam per eam corporus intus z extra patitur. Nocer etiam spiritibus z virtutibus animatis actûdibus naturalibus. Et licet dicamus febrim actioni naturalis esse nocituam: nò tamen eam destruit. Actionem enim naturalis nunq[]b[]est destruitur: nisi cum fit paratio anime et corporis. Si fi reprebendant nos quis ad s[]b[]us sopphite dicentes: quare calo: extra naturam p[]rius ad co: per arterias veniat: q[]b[]us ad cereb[]um per neruos: et ad epar per venas: Repsòdendum est: co: enim scim? naturaliter calidius et ficcios cerebro z epate: q[]b[]us fundamentum calo[]s naturalis est: z ab eo ad totius corporis membra p[]cedit. Arterie etiam calidiores et ficciores sunt venis et neruis naturaliter: z sunt vie calo[]s naturalis: p[]recipue si aliqua parum fanguinem habuerit z spiritus leufilima est: et velocissimù b[]s motu[]. Lo: g[]t arterie: q[]b[]us calidiores et ficciores naturalis: necesse est vt calo: ex tranaturâ citi? ad bereat eis q[]b[]us reruis z venis p[]ter siccatate et similitudine quâ habent, verbi gratia: ignis citius in ficcibus lignis q[]b[]us in bumidis z viridibus incenditur p[]o: p[]ter societate quât[]u: ac habet e[]t siccatate. Similiter hac r[]one credent[]i est: q[]b[]us p[]ter naturâ accidit veloci[]t co: d[]zi arterijs calo[]t z siccatate habeb[]it? naturaliter q[]b[]us alijus meb[]us. Sed t[]n[]i quâdâ bu[]t calo[]s v[]tione: co: citius z p[]ri nuo patitur: z quandam tardius fm q[]b[]us est materia febris quemadmodum fanguis: z cholera rubea: fanguis enim augmentatus et fua vafâ egrediens: z a naturâ sp[]ietus mor putrefact: quâ fanguis est calidus z humidus: cholera rubea: licet cum vna qualitate putredini repugnet: id est cum siccatate: cum calo[]t tamen illi conuenit. Sunt et alie materie que fit tardiores: s[]c[]ut cholera nigra putre d[]ini repugnâs cum v[]traq[]us qualitate: et p[]hlegma cum frigiditate. Sed reprebendimur a sophif[]tis nobis dicentibus: z fi veridicus est fermo quem d[]icitus vt nulla putresc[]o fiat nisi cum materie regimentum a naturâ relinquitur: fanguis enim quomodo a naturâ dimittitur e[]t ob[]pateat q[]b[]us f[]it eius fundamentum et ab eo ad totis corporus procedat: et per eum conformatur: atq[]b[]us ipse fit e[]t nutriment[]i. Quibus respondendum est: fanguis licet fit amicus nature: tamen cum fuerit temperamentum egrediens augmentatur: et naturam aggрауns odio tenetur ab ea: qui quoniam ab illa non regitur necusto di[]t: necesse est vt putrefiat ei: s[]c[]ut videm[]t patre filiis sper nere t[]a se expellere ei: ei fit inobediens: z t[]n[]i d[]iect? est. Qu[]i et ex d[]icerint quom[]b[]us posse fieri de p[]hlegma te e[]t p[]hlegma naturalis fit opposit[]us febril, febris e[]t e[] ca lida z ficca: p[]hlegma v[]o frigidum z humidus. Repsòdebus ita: dicim? febr[]i nò posse creari de p[]hlegmate in fua naturâ exiſtente: sed cum egredif[]a ſuo naturali loco ſua naturâ: z ebulliens putrefit, et ebullitione vero accideralem ſumit calo[]re: q[]b[]us plenius ſumus scripturi in ſuo loco e[]t de putridis febribus disputab[]im. C[]o[]pletave ro h[]ac disputazione: opo[]tet nos inueſtagare vtrum pos[]ſt eſſe februs aut aliquis mo[]bus de qualitatibus tribus necne. vnde dicamus quâ impoffibile est trium qualitas tum febrim fieri conſunctione: quarum due ſint oppoſi[]te: est ergo impoffibile: vt febris de tribus qualitatibus iunctis generetur: qu[]e admodum de calo[]e et siccatate: z frigiditate, Frigiditas autem repugnat calo[]s et deſtruit e[]t. Similiter de humiditate z ſiccatate z calo[]e fieri mo[]zum impoffibile est: quâ ficcatae humiditati repugnat et deſtruit e[]t. Si fi aliqui sopphite dicat: cur negaſti mor

bum eſt ortum de tribus qualitatibus: et dicenti vnam eſſe complexæm de quartu: qualitatis: cum quatuor: magis ſint repugnatiæ q[]b[]us tres enim in vnolo co repugnant et quartuor in duobus: q[]b[]us repugnat frigiditati z humiditati z ſiccatati. Reipondeb[]im? q[]b[]us na corpora ſunt corpora de quartu: qualitatis enim equa littere adinucem repugnantibus: z vna alteri non domina tur: que cum egreditur a temperamento ſuo vt vna ſu perer. aliam: impoffibile est vt oue qualitates ouab[]nâ alio dominentur ac e[]s deſtruant: qua non eſt domine ni ſi in vna.nâ deſtruta est ea que ſibi fuerat oppofita. Sed febr[]em dicamus habere tres qualitates: eius enim genus eſt triplex. Caua eſt: quâ humana corpora tribus mo[]dis corpora ſunt: meb[]us videlicet ſolidis: humo[]bi? z spiritibus, e[]b[]us ſint et tribus corpora: necesse est vt eius genus feb[]us ſit triplex: vnum in ſolidis memb[]us ſi cut carne pinguedine neru[]s venis cartilagine z ſimilib[]o Alud in humo[]ibus f[]icur languine p[]hlegmate: z vrag choloera. Zertr[]u in spiritibus, l[]vitali qui eſt in coſt: q[]b[]us e[]t fundamentum calo[]s naturalis. z in p[]iritu animali qui eſt fundamentum ſenſus z voluntari motus: z naturâ qui eſt fundamentum quartu: naturalium virtut[]i: appre t[]urie retinere digestiue cibi z expulſiue. Enumeroq[]b[]us enim membrum corporis h[]as quartu: p[]abet: ſi tamen mo[]macbus et epar ſotius habent bas virtutes: nam ſunt eis familiare plus q[]b[]us ceteris memb[]us: q[]b[]us licet cum eis operentur p[]oper nutrienda ſemetip[]ati: nam tamen fa[]ciant operationem p[]ropter omnia corporis memb[]us. Bo[]vo inde quidam antiqui naturam ſtulto z inſu[]l[]o regi affini lauerunt dicentes: quæda enim membra fecit eſſe delectatâ t[]lia alio[]um memb[]us: ſum actione: quædam etiam ſeat eſſe labo[]sâria cauſa iuua[]di alia. Ap[]ſi etiam arbitratius ſunt ſo ma[]cumb[]u e[]par duas z diuerlas habere actions: quâ vna ſit p[]ropria ad eius nutriment[]i: alia vero ſit comuni etiâ omnibus corporis memb[]us. ſeferunt argumen[]tibus de parum actionum oueritate: z de remotione carum nò in vno tempo: evenientium: dicunt enim ſtoma[]ch[]i in ini t[]io viuuerſal[]e facere actione: z cib[]us mutare in chil[]i qua in p[]itfan[]i, deinde ſuam p[]rout opo[]tare particulariter facere actionem c[]u[]s p[]rop[]i: etate quam p[]aber ad digere[n]tem c[]um. et conuerit eum ad nutrimum ſuam eſſen tiam. H[]ac de cauſa e[]ſtimâ ſi[]b[]us duas actiones habere: p[]o p[]iam c[]u[]s c[]o[]munem. Quo[]tus intentio ſic de c[]rtruens la: quâ argumen[]tus eo[]t duobus modis eſ coruptus. Uno modo ſi duas virtutes digestiue p[]rop[]i: videlicet cet et communem p[]rout d[]ixerant ſtoma[]chus habet: ne eſſe est vt ſint remote ac d[]uere: vna ſalicet operans in vno tempo: et altera in alio, aut ſunt committet vt vreq[]s in vna h[]ora faciat actiones. Si vni[]b[]us ad alte ri? diſferat actione: z vrag[]s in vno fuerit loco atq[]s in vno m[]èb[]io: impoffibile est nò mutari cib[]us ſimili: natu r[]a: ſi c[]ouertif[]e affinil[]a: eſſentie il[]le m[]èb[]i: qu[]e admodis videm[]t cib[]us ob[]b[]us m[]èb[]us corporis affinil[]i. Naturalis e[]t actio in omnibus m[]èb[]us n[]hil aliu[]d operari videtur niſi conuertere ad eſſentiam c[]o[]num illud q[]b[]us fuerit e[]s ſimile. Stomach[]i igtitur quomam est vnum memb[]um: vnâr tuem necesse est p[]abeat digestiuâ. Si ſi e[]le due virtutes: p[]rop[]i: videlicet et communis duo ſtoma[]ch[]i loca b[]uerint: necesse est vt e[]le ſtoma[]ch[]i partes c[]um pro to to corpora digerentes permancant ab[]q[]b[]us nutrimento. P[]p[]zia enim indigent virtute qua c[]ibus p[]os[]tit mutari: et d[]u

Febrium.

geri et ad eorum similitudines converti: quoniam mem
bza omnia propter habent virtutem per quæ cibus con
uertitur ad eorum essentiam: vnde reguntur nutruntur
et augmentantur. Rursum si fuerimus interrogati:
vrsum virtus digestiuia fit vius naturæ: calida videlicet
erum humide: aut diuerse fit in quibusdam membris fit calis
de et fice complexionis: et in quibusdam frigide et fice: in
alibus calide et humide: in alibus frigide et humide. Respon-
debimus virtus digestiuia in omnibus corporis membro ca-
ë et bu.nature. Ss. in abno quodque medio quâda sumit p
paterem: per quam cibum mutat ad eorum similitudis
nem. quia si aliter effet: omnia corporis membra suffect
qualia in forma et subf tantia. ofia fec caro effent: et ca-
ro offa sic cetera. Item si dixerint: quomodo sensualiter
actionem stomachi videmus eſſe diuerlam: ſi eſt vna,
lha mo colpimus cibum in ptifanum mutari: t. postea
videmus ipsum converti in subf tantiam stomachi. Re-
sponſio fiat huusimoni: q. actio virtutis digestiuie in flo-
machovideatur eſſe diuerſa: vna tamen eſt e t eadem: quo
niam digestiu cibum in stomacho mutas in ptifanum: eſt
quedam preparatio cibum convertens ad stomachi simi
litudinem: deinde finita digestione: quâdam accipit par
tem stomachus que eſt et similis et nutruntur ex ea: ceteri
aut e qo et cibo refacti ſint abide q. eſt ſibi ſuperfluum. t
ideo non dimittit ut alia memba nutriat. led quoniam
stomachum aggrauat nec ab eo poteft retineri. Unde
gal. cauſa inquit nutrimeti quinque modis e. prima eſt
cauſa ſebe et ſecunda tertie: t. ſic alie. prima enim eſt in
anitio humid. tatis membrozum et diffiolatio eius que fit
per corporis pos. Secunda eſt naturale deſideriis om-
nib in membris effrentis: q. ob cogit memba vt appantet
cibum. Zertia conculcatio subf tantie stomachi: aut inter-
ſino: um piopter meſeralibus eum fugentes. Quarta
sensualitas stomachi cibi inanitionem ſentiens. Quinta
eſt virtus appentum faciis: que fit piopter choleram nê
gram a. plene ad os membris ascendentem. qua os flo-
machi modente fit appetitus. Quo si quidem iſperte di-
ferint: cur nò diſiſt q. cauſa appetit: ſit manitio. et paup-
tas cibi in stomacho eſtis: quæmodum diſiſt ſenſum
membrozum inanitionem cibi ſentièm eſſe cauſam eu
cundi venas: et venarum eucaucaatione eſſe cám pemiem
di stomachu. kames etiā similiter quare stomachum non
constringit. Responſandum eſt ſi appetitus fit in stomacho
piopter venarum et membzoum inanitione: necesse
eſt ut eius actio non ſit naturaliter: led rationaliter, qua
cum eius actio fiat piopter aliud: et defiderat aliqo aliud
remorunt longe ab coeſſe eſt ſieri cum ratione, qua-
re e ſi poſſible eſt fieri in vna quitate: necesse e ſt ſiat in oſe
bus. Op ergo vt ignis non ardeat niſi cí volum? aliqod
viere. Euius questionis falſitas palam patet intellectui
hoc testa bpipo. cum dict. omnis inquit digestiuòs cæ
plementum fit cum attractione rei attrahende: immus
tatione eius. et cauſa attractionis omnis eſt deſiderium:
omnis etiam deſideri cauſa eſt paupertas eius rei qua5
defiderat indigentia: cuius ſermonis intentio talis eſt.
virtus digestiuia non digerit: niſi p[uius] operetur virtus
appetitua que semper eſt ante digestiuam: similiter ap-
petitua non operatur niſi p[uius] fit inanitio cibi. Appetit
tio ergo cibi et inanitio et sensualitas appetitus que eſt
in stomacho: non eſt p[iopter] aliud: niſi p[iopter] ſe: cauſa
videlicet ſenutnendi.

C. P[ropter] quid ſit feb:ris. Lap[im]n. v.

Jo. ccv.

Ebis fit p[iopter] aliquod accidens huius
moem et i[piritum] calefaciens et eos fa-
ciens extra temperamentum e[pire], q[ui]
tribus modis fit. Eſt enim cauſa ſe-
die generans: eſt alia custodiens caſ:
et eſt alia qua ſeb, creſcit et augmenta
tur: ſicut videmus in igne e[et] tria. Eſt
enim cauſa qua ignis generatur: eſt e-
alia cauſa qua custoditur: eſt e[alia] per qua augmètatur
Lauſa quidem igne generàs eſt putredo aut vebem
motio, quemadmodum aliq[ui] c[ui] putruerit: ſicut c[ui] forſis
ties que ſele conculcat et conſtringit caſeſt et puſtreſi
vritur ac igne generat. Similiter videmus for[em]t e[ve]
locem motum loca calefacere eum circundantia: e[ignem]
generare, hoc teſtatur moſedinus qui cum ſuo motu cale
facit aerem ſibi viſicantem: q[ui] ſi in moru ſuo multu augmè
tetur in ſua motione ſeruendo ignem generabit. Lauſa
gignem custodiens res eſt eum operiens ab aeris perculſa
ſione. Et quoniam aeris ictus oupliciter fieri potest: ne
cesse eſt ouo ſigne faciat: q[ui] ſi aer fuerit mobilis igne c[ui]
suo ſucitatu motu v[ic]tu. et e[ui] adeo e[po]ſtat actione in co-
po q[ui] eſt e[ui] ſubiectum donee illud ouidat atq[ui] confu-
ser: deinde quia caret ſubiecio e[rt]guitur. Si vero aer
fuerit quietus et immobilitas cum ſua naturali humidis
tate: et accidentali frigiditate: ignis ſupernicem percus
tiens e[rt]guitur: que e[rt]incta enecat alteram: fiq[ui] pars
partem deſtruit, et ſic omnino ignis e[rt]guitur. Sed
reprehendimur a quibusdam de ventis dicentibus: qua5
re inquiunt venti ſuper ignem perſantes eum ſulcitant
et conſoant: cum etiam ſi cum ſlabdulis mouettur aer
ignis ilico e[rt]gitat. Quibus ſic fiat responſio: per-
ſatio ventorum non c[ui] cauſa custodiendi ignem: ſed co-
beatvacuum inter ſe[ui] ignem: in quo aer permanens fiat
multo magis augmentata deuorat et confumit partes
corpoſis: deinde car[es] ſubiecio e[rt]guitur. Eleni ergo
nò ſunt ignis custoditiui. nulla enim cauſa custodit igne
nifi ea que tegit eum ab aere ne e[rt]gitingatur ab humidi-
tate naturali: et accidentali aeris frigiditate: ſicut diſi-
nus. Illa tamen res qua tegitur ignis: necesse eſt ut h[ui]
beatvacuum inter ſe[ui] ignem: in quo aer permanens fiat
calidus cauſa caloris ignis: et custodiat ignem cum ſua
similitudine: p[iopter] hoc ignis e[rt]guitur magis in h[ye]
me q[ui] in eſtate: p[iopter] frigiditatem aeris hye malis ca
lovi ignis repugnantem. Res vero augmentans eſt ea
que nutrit eum ſicut oleum c[era] p[er] ſimilia. Simili mo
do intelligenda e[ſ]c ratio in feb. Tres enim cauſe in ſe,
côtinentur, vna ſeb. generat: alia eam custodit: terria e[ſ]
augmentat. Lauſa vero ſeb. generatiua eſt nimia corporis
et anime motio et putrefactio atq[ui] humorum ebulli-
tio. Lauſa aſt q[ui] ſeb. custoditur vt non diffolatur: corpo-
poſis e[ſ]p[oli]atio: et por[io]t consſipatio: per quos clau-
ditur ſum in corporis interio: q[ui] Lauſa vero e[ſ] augmè-
tas calida ſunt c[ar]ibar[ia q[ui] pot] et calida medicina. Feb:ris
cà generaliter eſt tripler: generatiua ſeliicet: custoditua
t augmètatiua. Sed generatiua duobus modis eſt: aut
p[is]aut p[er]terita. P[is] eſt ſicut e[ſ] ca p[er]c[er]ſecus p[
]cutiens: q[ui] tripliciter diu[i]diſ. vna nim[em] e[ſ] feru: ſoli: t
ignis: ſea eſt nimia frigidit[as] ſicut niu[i]s q[ui] fili[i]s. tertia eſt
putridus ho[ri]bili[s] t corruptibilis odori, ſicut cadaueris

P. V.

Ziber

bestiarum reptilibus et similium, preterea quæmodum est egritudo que fit p[ro]pter angustiam et triticiam et bumo rum copiam ad putredinem p[re]paratum s[ic]ut d[im]im? de actione nature: quia autem natura ei non est inueniens cibum laudabilem humano corpori similem: illam parte cibi que est corpori incognuens ac disimilis separat a f[il]mentis et cogrua et claudit eam in quib[us]da corporis locis Pars vero que est conueniens corporis et modificata bene nutrit totu[rum] cop[us]. S[up]sita utate ab i[ta]q[ae] augeratuta ac i[mi] loco vbi clauſa fuerat multiplicata: e[g]reditur for[as] i[ps]lēs locum cu[us] ſua multitudine: que a natura dimittitur et n[on] ab ea regitur: quia cum fuerat in loco in quo natura cum poſuerat reſit et custodiuſt eam. E[gr]esſa vero inde o[dio] tenetur nec ab ea regitur: ſed permanet in membro[m]um concavitate. Unde quando aliquod euenit ſibi accidens ſicut a natura t[em]p[or]a regionis loci aeris et his similibus illa ſuperfluitas mutatur contra naturam et putrefacies generat morib[us]. H[ac] de cauſa antiqui affimilauerut na turam temporum anni absolute humane c[ō]p[le]ctionis et c[ō]p[ositionis]: et natura[rum] regionis atq[us] loco[rum] humane etati: et naturam aeris non exiſtentem et ſin c[ō]p[le]ctionem temporibus anni affimilauerunt humane nature q[ui] non est ſin ſiuan completionem. O[po]tect aut[em] in corpor[e] ſit actio ſue c[ō]p[le]ctionis et c[ō]p[ositionis]: que in eo operantur. Reperies runt etiam regionis completionem, i[mi] aerem qui non est ſin completiones temporum anni: ſucere in corpor[e] ſicut in eo actio c[ō]p[le]ctionis agit temporibus anni: que n[on] est ſin corpor[e] c[ō]p[le]ctionem vel completionem; ac etatem: quo n[iam] ſi humana corporis complexio est ſecunda vel p[ro]s p[er]sua ad ſimiludinem anni regionis augmentatur et re[gitur], ſi aut fuerit euncoerſo minuitur et deſtruſi. Et q[ui] in hoc loco n[ostre] disputationis est finis et noſtram abſoluta l[u]tā [ple]uimin[t]ióntēn: d[ic]endo q[ui]d ſe, ſit et q[ui]s ſit et q[ui]re ſit: op[ns] nos dicere disputationes ſnuſiuiuſus q[ui] ſe, ſigillatim. I[n]cipiend[us] est i[g]if ab e[ph]imera: q[ui] ſit in ſpiritu: q[ui]d p[ro]pter quatuor: res faci[mi]? E[n]sa quia hec cito ad corp[us] vel ad cora: de parua venit occasione. Secunda quia eius disputatione et i[gn]ificatio ad aliarum feb[ium] comparatio nem faciliſma est et planiſſima. Z[er]tia quoniā curatio ei[mi] leuſiſma: fi ſin q[ui] op[po]tet fiat, caret enim materia vnde medicus expectet diſgestionem et ſolutionem. Quarta q[ui] plurin[que] hec ſe, eſt cauſa aliarum duarum, ſpiritus enim n[on] habet materiam per qua calo: p[man]eat: cauſa ſe, c[es]ſante. S[in] ſebus que est in humo[bus] et in ſolidis membra[m]: q[ui] habet materiā: p[man]et i[mi] corpor[e] caloq[ui] est cauſa ſe, p[re]tereunte. H[oc]s q[ui] e[ph]imera cauſa eſt duarum aliarum feb[ium]: que ſit duobus modis, quia aliquado humores ſi cut diſimus in corpe auq[em]tati ſuis ex[eu]nt locis: ſunt p[re]parati ad putrefactione. Unde cum e[ph]imera ſe, acce dit ad ſpiritu: necesse est eſt illa c[ale]faciat materiam: et eam putrefaciat: qua putrefacta ſe, necesseſario ex ea generatur aut quia medicus n[on]unq[ui] errat in cura e[ph]imerem ſeb, et facit ſumere infirmum abum ante gru[m]um tempus: aut quonia iubet et abſtinet[ia] habere: quouſtus, status ſebris tranſit: deinde c[iv]b[us] ei donat et balneare e[m] cum facit: p[lu]ſiſ[que] c[ibus] digeratur, vnde calo: balnei c[iv]bi diſgestione[s]: ſin q[ui] op[po]tet n[oi] p[re]ualēs perſicere: et crudus circa corporis ex[er]ioza e[gr]ediēs cutis poſ[us] c[ui] ſua claudit cruditate atq[us] viſcoſitate, vnde illa permanet illius eruditas et ſu p[lu]ſitas n[os] potēs per poſ[us] exire: Similiter fit in ſolidis m[é]b[us]: qua aliquado quāda habent humiditatiem non natu rale ad ſuſpiciend[us] calo[ſe] p[re]paratas: aut f[ic]citatem: q[ui] ſi caleſtui per e[ph]imeram et deſiciunt n[oi] valentia illuſ cas lozem a ſe expeſtere: permanens ille calo: in eis ſeb[us] et p[er] cam generat.

Chars ſecunda huius de ſeb. e[ph]imeris

Ch[e] e[ph]imera ſeb[ze].

Ch[e] ſignificationibus e[ph]imeri. Kap[ul]m.

Ch[e] e[ph]imera que est p[ro]pter calorem folius et eius cura. Kapitulum, u[bi]s.

Ch[e] e[ph]imera que est cauſa frigiditatis et congelatio nis et eius cura. Kapitulum, u[bi]s.

Ch[e] e[ph]imera que est p[ro]pter balnea aque frigidis et eius cura. Kapitulum, v.

Ch[e] e[ph]imera que ſit p[ro]pter cibos potuſes calidos et eius cura. Kapitulum, v.

Ch[e] e[ph]imera p[ro]pter i[ci]onium et eius cura. Kap[ul]m, vii.

Ch[e] e[ph]imera p[ro]pter labore[us] et eius cura. Kap[ul]m, vii.

Ch[e] e[ph]imera que ſit p[ro]pter buſones in ſiune gen[er]atos colo et ſub ascellis et eius cura. Kap[ul]m.

Ch[e] e[ph]imera q[ui] ſit p[ro]pter vigilatis et e[ph]imera. Kap[ul]m.

Ch[e] e[ph]imera que ſit p[ro]pter u[ra]t et eius cura. Kap[ul]m.

Ch[e] e[ph]imera que ſit p[ro]pter angustiam et trifaci: et de differētia inter angustiam et trifaci: duodecim et ſunt diuerſitates. Kapitulum, u[bi].

Ch[e] e[ph]imera ſebre.

Kap[ul]m, u[bi]s.

e[ph]imera eſt abuſuum n[om]en: ſuit enim a quada[que] beſta maris trāſa tum que non viuſt niſi per vnum diem que ſe, quia non permanet niſi pern[io]s: hoc n[om]e est eſt a ſimili impoſtum. Sed tam e[ga]l[it]oſt e[m] cam viduſtq[ui] ad tertiam diem et quarta[que] procederent:

q[ui] raro contingit c[ui]s p[ro]corp[us] ſunt clauſi: marine c[ui]m fumus qui ab eo diſuicitur fuerit groſſus: quia po[ri]us corporis oppilatio naturalis ſiue accidentali groſſum fumum non finit reſoluſi, vnde ſit cauſa elongādi ſub: b[ec]que ſi quartum diem tranſerit: et ſanguinem cauſe cit et incendit: a ſua natura e[g]reditur et mutatur in cauſon: que iteri[us] ſi multo plus moſtabiſt: vt naturali corporis humiditati c[ō]iungatur: in e[pi]c[am]e ſe, mutatur, i[oc]ſi[que] diſcirculus e[ph]imera eſt cauſa aliarum feb[ium]: et nulla alia eſt cauſa e[ph]imeri. Sed reſp[ec]tādimur a quibus ſp[er]ſiſtus diſe[ti]b[us], quare e[ga]l[it]oſt e[ph]imeram viuſi et q[ui] poſſea d[ic]ut e[m] poſſe venire v[er]ſas ad quartu[m]iſt. Qui bus reſpondemus e[ga]l[it]oſt e[m] generaliter in tria. In ſpiritusibus humo[bus] et ſolidis membra[m]. Quia i[g]if e[ph]imera in ſpiritu mo[ſ]atur plurin[que] n[ot] tranſit niſi viuſt et raro ad quatuor: dies aſcendit: nequiut aliuſ nam[em] inuenire q[ui] et imponeret: vnde appellauſt e[m] e[ph]imera ram: ſed tamen non diuſiſt e[m] absolute: qua determined[em] n[au]it e[m] cum diſiſt fi[c]i e[ph]imera tranſerit diem quar tum mutabitur i[mi] cauſon, poſſible est enim v[er] cauſa e[ph]imera eſu in corpor[e] mo[ſ]atis vratur ſanguis et ſebus in ſeafurat continua. Cauſa vero e[ph]imerem generaliter in duo diuſiditur: aut enim fit p[ro]pter alium mo[ſ]um: aut ipſa e[m] mo[ſ]ib[us]. Iſſa aut[em] que non fit p[ro]pter alium mo[ſ]um in duo partitur: aut fit inſtr fecus aut exſtr fecus, que iterum diuſiditur in tria. Ennum e[m] calo: folius et c[ito]tis magnum incendium facientis. Aliud e[m] nimicatas alio[us] et congelatio et balnearic in ſtriticis aque: ſiut eſt aluminofa nitroſa et sulphurea. Z[er]tii[us] e[m] anume ſiue corporis ex[er]tia. Anime ſicut i[ra] trifaci[ta] angustia cogitatio. Corporis vero ſicut nimius labo[rum] ambulandum et equitandum: Aut fit inſtr fecus ſicut e[cr]bis et potibus et medicina omnibus calidis. Fe. ita[que] facta p[ro]pter aliuſ quedam e[m] ſeb[us] apoſtemata ſemper ſequens in ſiune in collo ſub acſellis et ſub auribus n[af]centia. bus enim p[ſced]eriſib[us]. e[m] co[z] acciſ: 1; mo[ſ]bus fit acciſus corporis: q[ui] acidiēs duob[us] modis eſt: aut p[le]ſimple: aut c[ō]po

["Febrium.", "Fo. ccvj.", "fumum. Simpler flect ke. non facta cauſa alteriis: ſed ſi ipse\nquodmodi: ſe, piopter alidu creata\nSed gal. quidut accidet ouobus modis: vnſi inquit est vn\nnefte: et alid ſe particular. Particulare ſo est ficut vidi\nnefte: et alid ſe particular. Particulare ſo est ficut vidi\nqo non est piopter alid ſed piopter iſpue ſez moſb? Tueriu\neſte: et alid ſe particular. Particulare ſo est ficut vidi\nqo non est piopter alid ſed piopter iſpue ſez moſb? T

["Ziber", "Faciamus aerem: et in paumento domus fermarynus frons des et flores infrigidates; et calidos fumos erctinguentes: sicut viol, rozas nenufar frondes pflisij femperuamur salicis frodes flores basiliconis f. mohi, et temp fuit cij aq frigida velrosata infundeda. Et licet basilicon fit cal, i primo gra, f. tis, ppietared houucedi frigiditate aq p nares: S os nos pa tertiui nares fepe pumectare cij oleviol, nenufar. et filibv. Enquenga sunt tempora caphota et aqua rofi, si non habeu rint reuma. et si reuma habuerint capitis de humo: si fumositate: cauendi sunt de aceto et camphora. Ad nares eorum apponamus fumum aque calide in qua decocta fuit viola et camomilla. Laveant ab omnibus olei vniptionib. Q si non habuerint capita de humorum fumositate plena: nec reumate: bonis et vt capita eorum rosem post declinatio nem febis aqua in qua cocta fuit viola et camomilla. Q si capita eorum plenitudinem habuerint: abſtineant ab bac aqua; et folummodo fumii eius odoent. Succum vtriusq[ui] generis malorum granatorum accipiant. Lomedant melos nes paſtinos: vuas byemales: medullam citruli: cucume nis, omnia cum niue refrigerata: fi niue fuerint affluenti. U num bibant miſtum cum ſyZOPO granatorum tyioſ. Egeſio eorum ſicui fuerit: humectanda erit cum ſyZOPO viol, facto de prunis oſtenicata et ſimilibus. Posſi febis: declinatio: boni: eft si balneantur in temperato balneo aeris: z aque temperamenti habente. Onducet in initio p[and]ij humicis citruli et cucumris et mic[ia] panis lota cum succo ro. Ondiſcato autem ſtomacho de humorum copia et feci bis fumositate epulſa: demus pullos gallinaceos: perſidem coscas cora in ſuere condito de ſucco malorum gra, et aceto yuarum agreſſum cum ramis poſtulace lacruce: z ſimilii.", "De epphimera que fit caufa frigiditatis et congeslationis: et eius cura. Cap. uſi.", "Atientes epphimeram p[ro]pter frigiditatem et congelationem: cognoscitur cum ſignificatio nibus oppofitis epphmere, p[ro]pter ſolis et a[eris] caloem generare: quia hi qui patiuntur eppimeram de ſolis et a[eris] feruore creata[m]: habebet interio[a] corporis caufetacem: vnde cutis rarificatur. J[ui]t vo qui cauſa frigiditatis ab epphimera moſeantur: habebt ſuos form superſicies corporis frigidam et ſiccam: et poſtos cutis confipatos et oppilatos: quare calo: ad interio[a] corporis clausu[m] sanguini dominatur: et venit ad epar et naturalivitati dominatur vitali et animali: p[ro]pter boc cutis eorum mutatur in plumbeum et obſcurum color[em]: facem eorum eſt tumida: et ſentient niimium frigiditatis et gravitatem in capite. Ia[n]res eorum aut nihil emittunt: aut ſi aliquid ab eis curret: frigidilimum et viſcofum. P[ul]ſus eorum eſt paruus et velor. Cauſa paruaitatis eſt oppilatio poſto[m]: Cauſa vero velocitas eſt conſluco calozi ad corporis interio[a]. Sed tamen paruitas et velocitas pulſus mino: eſt iſtis ā eis qui in stiptica aqua z nitroſa ſe balneauerant. Illi enim plus iſtis oppilatos habent poſtos et cutem ſiccam. Urina eorum alba eſt z cruda duob[us] modis. Uno qui fumus qui folitus erat per poſos eſtire eſt clausi ſus ad interio[a] venarum: qui cum fuerit augmentatus (al) humectatus) ſanguines, humefacit: etiam eum adiuuat aer qui per ſlati inſtrat. vnde infrigidato et humectato ſanguine calo: eius deficit: proinde ſanguinis colo: mutatur in albedinem. Et quia vina eſt colamentum ſanguinis: necefſe eſt vt fit alba et cruda. Alio modo quia humores ad interio[a] corporis coadunati naturalem impediunt caloem ad digerendum vinam: vnde merito vina eſt alba z cruda.", "De cura predicte ſebis.", "P[ot]et hos ante omnia cauere ſibi a balneis p[ro]ſuſi moſb[us] ſiat digestio: z violentia ſebis ſit declinata. Cum cuius moſbus videris digesti: et ſebex declinatam eſſe: mittendi ſunt pedes eo rum vſch[us] ad genua in aqua calida in qua cocta ſint camomilla ſanſucus y[lo]pus ſib[ri]ſum abotanum et ſi milia. et iſpi incinmentur ſuper fumii eſus: vinde balneum temperatum ingrediantur: et fricentur ſbi: vt poſi aparan[ur] tur: et cutis eorum humefiat. Iſitur cum cognoscimus q", "cito in cito, cito in cito, cito in cito

["Febrium.", "Fo.ccvij.", "natius acumen extinguere. Timum non bibent nisi corporum careant plenitudine: t cum omnes fumositas a corporis etc. erupitula fuerit.", "Deephimera que fit piopter cibos potus illuc calidos et eius cura. Lapi.vi.", "Phimera que fit piopter cibos potus calidos et eius cura. Deiphimera que fit piopter cib

Febrium.

Fo. cxcviiij.

Igitur nutrimentum carentia infrigidantur et deficcantur: et c6
fumum. Fœsimum: non frigidum; infrigidare: q; fœntis
ne qui est calidus et humidus ceffante necesse est membra in
frigidentur que solebant de fanguine calefieri. 12. si repres
bendat nos sophite et dicat: quare antiqui feniores dicunt
ficca habere corpora cum senfus ondendat contrarium: inue
nimus enim feniores maioris esse humiditatis qu; juuennes
Reſpondebimus in prima huius libri particula deſtibus
q; humiditas deſicuntur depeſitur et decipiens naturalis eoſum cibaria p[ro]tendit obſterit bis
gere nequeuntis: et p[ro]pter debilitatem membroſus terſi
tie digeſtionis ſuperfluitatem erpелlore non valentium: q6
teſtantur hydropici: p[ro]pter corpora enim plena ſunt multis
tudine citrine aque: membra tamen habent macienda et
conſumpta. Non naturalis itaq[ui] consumptio duobus moſ
dis eſt: aut cum ſeb. aut fine ſeb. fine ſe. eſt aut calida aut fri
gida: frigida vero consumit corporus: vel p[ro]pter diuturæ
na apoſtemata: vel p[ro]pter alios diuturnos moſbos. humi
ſi enim moſbi quia ſunt diuturni nimiſi de corporis humi
ditate diſſolunt. Unde infrigidato coſpoze virtus digeſti
ua deſicit: ideoq; cibaria cruda et indigeta permanent: que
cum ita ſint membra corpora abpoſoret ca: neq[ui]e eis nutriu
tur: qua quid[em] molestiam patientis pulſum habent debi
lem tardum et frictum: viam albam et ſubtilem et crudas;
Bullus est obſobilis et ſolubilis virtus corporis p[ro]pter
egrudinibus diuturnitatem: tardus p[ro]pter caloris natura
h[is] deſectionem: ſuſque c[om]plationem. Eruditijs vire po
ſter frigiditatem complectionem corporis dominantem et
p[ro]pter calorem naturalem in loco coctionis deſicientem.
Subtilitas et claritas ſunt p[ro]pter corporis ſiccatæ: 25
ta naturalis humiditatis indigentiam: viam ingroſſare ſolens
no: Epiſiumpio et coſimilum c[om]plitionem corporis h[uius]moſes c[ordi] apſolitos: qu[ui]um fumus ad co: ascendens ei
mutat completionem eſt: coſimilis p[ro]ſeffat calore, vn5
de ſanguis coruſpitur: et p[ro]p[ia]tus eius ſapoſitas mutat
et m[é]bza illi odientia nec ab a lio nutrita consumuntur. 15
Ha. vid[ui]d inquit p[ro]b[uc]m ch[im]nifualiter, vol[us] e[m]s interio[ra] p[er]ſutari f[ui]cit ſtomach[us] intefina et filia: p[re]ceptit
in ſpacioſo loco ſpo[li]mifim: ſimul et ſepe qu[ui]rui vt qua
liiter corporis eius consumeretur: tandem per medium diu
deni eam iu[n]ent ad co: eius humoſes corruptos: qu[ui]um
fumum ad co: ascenditque: 26 ſi amm completionem corupſi
ſe credidi: quocirca antiqui b[anc] consumptionem vocares
runt p[hy]ſim depeſcritam. At: q[ui]c]ompleu[n] diſpратu[i]o
nem p[hy]ſis naturalis et non naturalis: op[or]t incipiam[que]
de accidentibus et eſt cum ſe. 17. p[hy]ſis iſigit que cum
ſebit, ſit duobus modis eſt: aut ipſa per ſe eſt moſbus: aut
p[ro]pter alium. Que vero per ſe eſt moſbus: ſit e[re]b9 ca[le]
ſacientibus et deficantibus: plurim[i]i t[in] cauſa eius eſt e[pi]
mera: mar[im]e ſi p[ro]pter e[rc]ercita an[im]e fuerit: ſic f[ui]
mera: p[ro]pter vigiliæ: c[og]estionem: triftingiam: anguſtiam: i[eg]ere et
inueſtagere, e[ri] omnibus enim iſtis animalis ſpiritus fatiga
tur et ſpiritualiter: accidentibus accepi p[ro]pter calorem: qui ca[
]lo: cuſ: su[m]o[bit]ur ſubſtantialem consumet et deficabit hu
miditare: mar[im]e ſi corpora ſue ſint ad p[ro]c] preparata: ſi
ſunt calidam et ſiccam habentes completionem, macienti
ſtricta habentes p[ec]toria: et capit a[pat]ularium for[at]a ſe[ur]e
a[ui]a ſicut ale au[ui]um ſtantes in ate[re] iuuenili: videlicet q: eſ
c. xviiij., annis: v[ic]q. ad. r[rr]v. p[re]c[i]pue ſi eſtas fuerit vel ca[
]luidus aer: aut regio calida. Honnunq[ui] etiā ſit p[ro]pter co[po]
rea e[rc]ercita: ſic[ur] p[ro]pter e[qt]are alios ve labo[res] facere: aut
p[ro]pter calida cibaria et potu[n]i medicina. p[hy]ſis q[ui]
que eſt cuſ ſeb. que ſit p[ro]pter alium mo[ſ]bum eſt quattuor
modis: aut eſ de e[pp]rima que mo[ſ]atur: mar[im]e et p[ro]
piu[m] termi[n]um tranſit et ſanguinem caleſiac[ut] aut eſ p[ro]
pter ſeb[em] acutam: ci[que] caleſiac[ut] et e[rc]enuat ſanguine et dos
minans consumit ſubſtantialem humiditatem: aut eſ p[ro]
pter ſeb[iles] putredines cum commiscentur et ſuas mutat
interpolationes: aut eſ p[ro]pter diuturnas egrudinides coſ
fumentes membro[ſ]um humiditatem: ſicut cuſ veniret tuſ
ti dolœ p[ec]toris pulmonis by[ar]taginam renuſt et y[li]b
dolœ qui eſ de calore: tapoſtematib[que] omnibus apparene

tibus: que ſunt p[ro]ſolica corporus caleſientia et conſumentia
q; Significationes auré p[hy]ſis vnuiſeraluerunt ſunt qu[ato]r
modis. Elno quia ſeb. torum corporus circundat: et omnibus
membro[ſ]um humo[ſ]ibus et ſpiritus equaliter dominatur
membris t[in] ſolidis multo plus eſ familiario: proinde anſi
qui b[anc]e, naturali caloſe non in temperamento: ſed in c[ó]
tinuatione affiliauerunt: quia membris eſ muſicata: nec
ab eis ſeuſingi: ſed miſicetur naturali coloſi et ei affiliaatur:
quia ipſe eſt a membris inſeparabilis ſicut caloſis naturalis:
neq[ui]e enim augmentatur: neq[ui]e deſcreſt ſpiritus ipſe: ſi ta
nem deſclat nonmiſi[que] vt ſeb[as]a putrada intra v[a]a eſſiſes.
Differt tamen ab ea: quia ſeb[as]a ethica fine cauſa mani
ſesta deſclat ſicut putrada ſeb. ſed ſeb. putrada intra v[a]
manens: aliquando deſclat in initio cum vomitu. Secun[da]
do quia calo[ſ]icet totum corporus circundet: eſ tamen leniſ
neq[ui]e p[ung]itiuus, vnde iuſmirſe nullam pati ſeb. estimant
Tertio quia colo[ſ] plumbeus eſ t[ui]da: et c[it]rinuſ: i[plen]o
dido e[mi]ſ p[an]guine indigent. Quarto q[ui]t[ep]o[ra] co[nu]s alpera
oculi concui ſiccam comitantes: c[ha]p[ex]i: nutribita enim
h[ui]ditas ablata eſt ab eis: h[ui]taſ totus corporis ſiccatas
l[he] ſunt significationes vnuiſeralis et[pi]c; particular[as] ve
cro diuerſe ſunt. Et[he]ca vero quattuor: modis eſt: cauſa eſt
quia humoſes ſunt quattuor[us]. En[he] eſt in v[a]ſis ſanguineus
ſes humo[ſ] in veni e[piſ]ens ſicut humiditas arbou[m] terre
ta nafcentium permanens in ſummitibus eo[ſ]um: velut
humiditas in ramis viſt[ia] e[piſ]ens. Secundus eſt humi
ditas e[piſ]ens in concuaitate membro[ſ]um: in quibus natu
ra nondum tertiam ſecit diſgeſtionem: nec eam memb[ris]
affiliau[t]: ſicut eſ aq[u]oſa humiditas que eſt in arboreſb
et terrenas[centibus] et velut humiditas que eſt in frumen[da]
to t[ui]us nondum maturiſ. Zertijs humiditas eſ mem
bo[ſ]io in qua natura iu[n]cept[ui]r operat: ſed tamen non coagu
lui neq[ui]e perſecti e[mi] ſicut eſ caro tenera que non eſ mem
bis affiliaata: p[ro]pter humiditas frumenti que epiſt coa[
gulari et ſapo[ſ]iſera fieri: et molli[t]a tamen adbuc permanet
et humiditas vue coagulari et dulcis fieri incipiens: ſed ta[ſ]
men non eſ deſiccata nec ad duric[iem] conuerſa. Quar[da]
tus eſ humiditas membra regens et c[u]ſtodiens ſicut humi
ditas in memb[ris] coagułata: t[am] ad duric[iem] conuerſa et c[ui]m
bis v[n]u effecta: ſicut humiditas frumento affiliaata: illo
ne putrefat c[uſt]odiens: et velut humiditas vuarum paſi[
rum ſubſtantiam earum ne putrefat[io] oberuano. Igitur q[
]corpo[ſ]ea h[ui]ditas q[ui]drup[er]e eſt: neceſſario ſp[er]e et[pi]c]tres
ſunt. Una eſ humiditas in m[é]bis permaneſ: in q[u] natura
nondum tertiam diſgeſtioneſ, operata eſ: neq[ui]e m[é]bis eam
affiliau[t]. Secunda membro[ſ]um eſt humiditas que ope[ra]
rari natura ſam iu[n]cept: ſed tamen non coagułatur neq[ui]e e[pi]
perſecti. Zertijs eſ ſubſtantialis humiditas qua regitur et
c[u]ſtodiuntur membra. Laufa pr[im]e hec eſt: humiditas e[mi]
fanguin[i]s ſi augmentetur: et naturam ſuperet: odio tenebi
tur: nec ab ea regetur nec mundiſica bitur: quia amplius de
m[ó]tans mar[im]e caleſit et p[ro]putrefit e[corpo]s calo[ſe]: et ſeb.
putrada ſim ſuam materiá intra v[a]a generat[ur]. 2. ſi n[ó]
augmentabitur: neq[ui]e a natura diſmittatur: ſed ſolummodo
p[ro]pter id q[ui] in e[pp]imera ſe. oſtimus caleſiat: et calo[ſ] q[ui]
v[ic]q[ui] ad mundificat[ur] ſanguinem qui eſt in arterijs deuenat:
coniugetur e[mi] eo et conſo[ra]bitur: et venarum et arteriar[]
ſubſantiá caleſac[ut] calo[ſ] etiam q[ui]s[] ad humiditatem que
eſ in raritate membro[ſ]um permanente accedet: et e[pi]us v[n]
ctuofitatem deſicca[t]: qui quia v[n]ctuofitatem et ſapo[mi]
amittit merito a memb[ris] non ſuſcipitur: m[é]b[ris] igritur nu
rimento carentia consumuntur. Heeſt prima ſpecies et[pi]
ce: proinde hec ſpecies ad curandus faciſi: ſi ſapientio ma
num patiæ inciderit. Medicus enim i[ne]perit: veloster
calorem e[rc]tinguere cuſ frigidis et humidis ſicut c[ib]us p[er]tu
odo[e] aere et ſimilibus: c[it]ſtifiſque illum calorem e[rc]tinguert: et
i[ne]m[ir]muſ ſanabit. Eui niſi ſuccurratur: et calo[ſ] in co[po]re eſt
permanens et augmentans: et q[ui]s[] ad humiditatem mem
bo[ſ]um que coagulatiſt vicina eſt: deueniata: co[ſ]iſes, deſi
eet v[n]ctuofitat[em] et ſapo[ſ]iſitat[em] m[é]bis n[ó] affiliaatur ipſi e[pi]
odientib[que] v[n]ſumptio et ſiccatas eo[ſ]um augem[é]tata ſic: Et
hec ſco[ſ]a ſpecies et[pi]c] que dura eſt et moleſta ad curandus

Ziber

Et si calo: magis augmêtek et subfstantiali mebroz humidi tati oretque et cum sicfer: et veniens vifc quid ad humiditati mebrozium q fuerat cum eis ab initio complexionis deficabbit eam: et fit tertia species ethice que incurabilis est. Ato: em extraneus humiditatem membra custodientem deficuit operâs in ea cufit calo: solis in lapide et ligno operatur. Ato: enim solis longo tempore lapidâ et lignoium humiditati deficat et eorum vncuoſitatem ſeparat et quasi ceneres eam facit. Aula: eft calo: et lapis et lignum ſunt de quatuor ele mentis còpoſita: proinde calo: in eis h operatur: qoq restitut actio ignis in lapide frigido: deficat enis et ad calcem ilium convertit. Et ergo poſſible vt ſilt modo operetur calo: ſo longo longe tempore: nulla enim differentia eft inter calo: ſo lia et ignis: niſiq: ignis velociter: itevero tardius operatur. Poffum? enim intelligere q lapis habeat ſubfstantiali pu miditatem: cum arbores et perbe in montib? et lapidib? oria tur: et fi pioſos no h habeat nutriri et augmêtari minime poſſent. Completa igitur ethice disputatîo que eſt ppter alii moſbum: opoſtet nos ſequi ordinem ethice q no eſt ppter alium moſbum eriſtens.

De ethica q non fit ppter alium moſbum. Lap. II.

Aula etpice que non eſt ppter alium moſbum humiditas eſt in concavitate cordis et venis et arterij: in habitant: que ſi caleſiat: et a ſua națura in caloem et ſiccitatem: ppter animæ ejer cia: pout dixim? mutetur fine vlla diminutæ ſui ſic primæ ſi plicher ſpès etpice que per ſeipam est moſbus. Hec ita: q facile caſatur: q calo: extraneus no eſt niſi in humiditate ſanguinis que in cordis eſt et ſin ſuis venis et in arterij: niſul enim in eo caſit niſi ſolùm calefactionem et ebullitione, q ſi calo: augmêtetur et caſelefat ſubſtan tam cordis et arteriarum atq: venarum: et ſicetur humidi tas eius que eſ vicina coagulation: ſit ſecunda ſpecies pu his ethice. Et q plus augmêtatur fuerit calo: etpice: vt de ſicet ſubſtantialem humiditatem cordis et ſuarum venaræ arteriari: illum custodire et regere ſolentes: ſiet tertia ſpe cies hui? etpice: ſiet q incurabilis ſicur diſimus. Et q: cò pleuimus cauſam etpice que eſt ppter alium moſbum: et cauſam eius que non eſt ppter alium moſbum: ſed ppter ſe: necesse et vt diſam? vnnoſuicib ſpeciei ſignificatæ de

CDicamus igitur etpica que ppter alius moſbi ſi fit cut ppter epbumerâ: intelligenda eſt ita: quomam cis videmus aliquem epbumerâ habentem de angustia: trifacia ira et ſimilibus anime exercitijs: et ſeb. permanet vifc ad terium diem consfitens in vina qualitate, ſ. et vt non augmensetur neq: minuatur: et apparent in cute infirmi obſcuritas liquiditas: auricia et consumptio: et manu ſuper infirmi posita ſentitur calo: pungens et acutus: et nulla hozâ augmentatur neq: minuitur aut declinatur: eſt prima ſpecies etpice febris. Et qd apparet cum his ſignis augmenti ſeb. cum infirmus manducauerit: intelligimus ſedam ſpecie pu his ſe. eſſe. Sth ſubſtibus oporſit inuſtigari: q fi damus ei cibum temperatum et laudabilem tribus diſbus in ouner fis tempòibus: in prima videlz die mane: in ſoßa ad ſextam in tertia vespere: z in vnoqoq hozum dierum ſe. augmê tari viderimus: et ad corporis exterioza exire: pro coto cesserendum eſt hanc eſſa ſedam ſpecies. Aula: eſt: quia calor in firmorum eſt intra corpus quietus: ad quê cum cibus et poſtus venerit: ſuſcaturur et diuidentur eriés extra corpus: qoq eſt ſtatur de calido lapide vel calcæ: aquæ enim ſup eſcos inciden te mor calor in interioſibus eorum reciditus extra corpus egreditur. Aula: eſt q: aquæ cu frigiditate et humiditate ca lo: q oppoſita eſt: eacq: calcem percutiens humefacit eà cum ſua humiditate, vnde ſui aperiuntur po: et veniens aq: vifc ad caloem: calo: ſuſcaturatur eiq: repugnat et fugit ante illas exterioza petes. Eo mo: i telligeſt et de cibus et potib? bis infirmis facere. Quidá vero arbitrati ſunt calozes febile ſi ſepto ebo augmentari: cidi enim in augmenti ſe. accipſun tur. vnde ſe. materiam inueniens creſcit extra corpus egre diens: et lucernam ad teſtimonium de derunt: que dum hâbet oleum creſcit et augmentatur ignis. Sed poſtea ſuam deſtruxerunt intentionem cum hanc patione, cibo enim in

diuerſis tempòbus oblato febri videtur augmentari eſt. quod eſtimati fuerat et c: colo: ſe. in cibo augmentari propter cibi humiditatem cu: calo: repugnat: ſicur diu: in calce fieri: et calidis lapidibus: eſt ſecunda ſpès etpice. Tertia vero plus palam patet ienſu: q facies infirmi mutata in plumbeum colo: em aut liuidus: que significatione oftendit ſubſtantialem humiditatem eſſe deficitat: et vir tutem naturalem defectem eſſe: nares ſubſutes ſunt et acu te: oculi concuani ſicca chacque habes: et qutrimenb: ad oculos veniens non eſt bone qualitati: qvibus virtus vigilia ſi defecta eſt minime potestigere: permanens er go daufium in oculoium angulis caloæ aeris et ſe. deficat: offiſium qoq compoſitio oculos circundantium mutatur: et têpo:ra ſunt aspera: motus palpebrarum ſubſupidi fit grauus ppter ſiccitatem eorum: q facentes daufum et los fine vlla voluntate: quasi a ſomno ſint grauati ppter virtutis defectionem et diſolutionem: ſed ſ manu ſup eſs impoſita frigidi et ſicci inueniuntur: et manu ibi moſcere nec eorum corpora: ex caloæ manus caſuent: calo: ſentur a corporæ eorum paularim ascendere. Et ſi ventrè diſcooperant: apparent quasi non habentes vícera et tactus eorum eſt q tabula: et q cutem eorum cum digitis confingras aliquantum extendens: extensa permanebit minime ferius defectens: caret enim humiditate qua mollis ſiat: et ſi ſuum locendam conuert. Quam ſeb. ſpeciem qe in uenerit mo:re: pculdubio iudicet. Puliis eſt o: de�ilis parus ourus et piliſiis: atq: eor: qo chode: Adebilibs et parui puliis et defectio et còsumptio virtutis: piliſiis ve re eſt ppter multitudinem fumi cogentis erire. Enna corum eſt ſic oleum in liquo:que habens squamas: que ſi flup petram fundatur: ſonabit quasi eorum. Aula: eſus eſt ppropter consumptionem ſubſtantialis humiditatis in foliis membris eſtientis: et peca cauſa consumptionis et diſolutionis eſt ppter ſiccam augmentem membris dominátæ. Elocatur decrepere ſenectutis mo:bus: neq: faubatur niſi cum natura cùuerſa fuerit vt ante ſuit. Stomachus eorum eſt quasi stomachus decrepito: uum: cu: impoffible et vcorreueratur in ipſa qualitate que ſua: ſ. in ſuientude, vnde ſo machus eorum ſemper eſt defectus: et paria occafione vigefi eorum impeditur. Similiter patientes ficitates in qui bifusdam membris ſolidis: e: cum ſubſtantia cordis aliquant lam patitur ſiccitatem cito confutitur. Si vero ficitas fuerit multa: mo:z erit cito: poffit hoc: e: ſoma chus ſi in ſiccitate mutantur periculum: ſignificant: ſed ſin cito mo:tiferi: ſicut ſunt ſunt pio:ta. Qpo: titer intellig: q: ſi omnia: ſolida membra fuerint deficата: cu multo têpo: retaliter parmanea: t necesse eſt vt infrigerentur: q: ficitas cum ſola venit: non permanent longo tempore: quoniam me: bza nutrimentum non inuenientia refrigerantur et deficis tur: nutrimentum enim eorum calidum et humidus: e: ſan guis. Unde cum videbimus membra: deficari et nullas dare bere humiditatem et frigiditatem humectens e: autus fuerint infrigdata: nullam faciamus ei curam: quia mole ſum eſt.

De ethica compoſita cù ſubre putrida. Lap. III.

Alienis diu: ſit e: hanc ſebrem vidisse eſſe compoſtum cum alia ſebre: de putredine: et vidisse eam ſo: lam nullius habere committet: Alius compoſite ſignificatio hec eſt: interpolatio. ſ. ſebus: pu: tredinis: et continuatio etpice ſeb. illa interpolatione pater eunte: et nos nullam de antiquis vidimus diſolutionem: de eius cura cum eſt compoſita: difficilis enim eſt et qura e: ſunt contrarie oppoſite: febri enim purtire necesse est: res lauatiua et colatia eti: deficatua: vt lauer colet et de: ficitem humo:es q ſunt cauſa putredinis. Et etpice cùoent refrigerans et humectans vt refrigeret et humecter caloem ſebalem et laudabilem corpo: p: pfeſter humiditatem. vnde vtraq: cauſa e: fibi oppoſita: pinde conuenit medico vt in ueſtet: et ſtudeat ne aliquas incurrat fallacia. Et illo: iigi tur e: hec cura ſi ſe. fuerit committ: vt custodiatur natura lis humiditas: et expellatur putredinis materia: ſp: ut: opo: tet vt cauſa ethice auferatur per contrarius; ſicur labo: a: quiete

## Febrium.

quietè; t vigilia cum homno:tristicia cuj leticia cures. Simi
liter necesse est subfœtialis humiditas corporis memboz:
regitua custodiat: t calo:crtingua accidentalis & naturalis
cosfœtus: cuft cibus & potibus chimi laudabile generans
tibus & refrigeratib: & humores extenuatib: & quæmodiſſ
est ptifana & ſimilia: que dicturi ſumus. Laueat a medicinis
quanto plus poſtini cum magna fuerit necefitas: dein
de eligant medicina que de leus & faciles nature: & inueſtis
conſtant virtutè medicine vtrus fit attenuatua abſcę caleſſat
ne & deſſicatiò: Pada eſt ergo aqua cal: cù accſſo ſe, pu
tride veniret: cùr rigó: t apſit fieri. Qù si ſi vemit: ſponte venè
rit boni eſt: quò no veniret si vi ſis puoocare: necefte eſt vt
ſi at ſeu leuſibus vomitu. Acumine aut ut febis ceſſante: tu
guſtia infirmi quieſcente & appetiti abi surgente abibus
ptifanam & pané bis vel ter loti: cù aqua frigida & succara
Damas oſdeum coctum cum lentibus: ſed lentes ſint mun
date & eluate & prima decoctionis aqua auferatur: deinde
miſceatur cù ideo & ramis poſtulace & lactuce: cù modico
cotandri recentis aut veteris cù aceto & succara & modis
croco. Si vero ſe, putredinis ſit de plegimate ſunt ponè
da inuicem poſtulace lactuce aliquatulum méte & apti bli
ſtis. Simo mane accipiente rodosaccar a & succaro miſtura
& fi cognosćimus, p certo caloſe et ipice noſ eſſe memboz:
raritate: t nondum veniſſe ad humiditatem q[ui] est coagula-
tion: viæta: necesse erit dura infirmo fuccos carioleque lucti
li & apti dandi ſunt: ſed t[ur]raro: nec illos ſepe affueſiātiam
ma ſime ſucci ſi: q[ui] caloſe babet & ſicfitat. Sil[li] ſi necſſe
habeat troſci de roſis accipedi ſunt ſiue de berber: aut ſi
ſint necefla maſſit & maratur cù rodoſaccar a rato tribuā
tur: cù necefitas fuerit egrotantè opoſtebit oino ab aqua
frigida abſtire. H[ui]ſi ſe fuerit necefitas magna coactè ei da
bam cù modicus maſſus metite cù aliquno vidui ſupro. Q[ui] ſa
ſpoſtema in vicerib: ſuerit oino abſtineat ab aqua frigida
nifi cù calidità ſuferit fuerit apofemata: q[ui] calida apofemata
trabut ad ſe frigida aqua: t phibét ca ean ad co: veniat: q[ui]
ſi ad co: venitur et ſua frigida ſtate naturali: eſtinguit calo
rem. Op[or]tet etià vt caueam? ne cibi in acſeſione ſe, putri
de tribuamus: necq[ui] paru antea: q[ui] anguſtiam dabit immo
& ſebis augmentab: q[ui] etià acerbarationis elogabit: q[ui]
ſi viderim apſecionem mane fieri calida dabin? aqua rigida
incipiente & impeditius infirmi ſugire mala gra. in tè
pòze acſſionis: acſeſione yò ceſſante abibus ptifanà: vi
gelſa itac[que] ptifana offerimus abui ſm q[ui] natura expeſit. Si
autè ſebis in medio diei inceperit augeri: mane danda erit
ptifana: rigóſe yò incipiente calidam abibus aqua vt voſ
moſtus p[ro]vouoſe. Recedente quid[que] ſeb. acumine cù infirmo
quieſcente cibabus eum ſin op[or]toſtebit. Q[ui] ſi ca. e vaſpe
tre incipiet mane dabin? ptifanà. Et[que] digeſta fuerit: cibi
dabinus, put opoſtebit: ſed tamen minore quantitate cibi
& natura digerebat valeat: Incipiente itac[que] rigóſe vomitum
cum calida prouocabimus. Sufficit quantu disputauimus
de etbica que eſt cum putrida ſebre comita: hec aut eſt rea
cula per quâ medicus potest addere & timuere dietam ſin
p[ro]vututè patientis & ſe. cognosct.

De dicta simplísque etipice. Ap[ar]iiff.

Imple[tr]er etbica duob[modis] eſt. q[ui] aut corporus eſt
múſſicatuum ab humoib: ad putredinem ſe p[ro]paratibus,
v[n]i op[si] nos incipie curam cám etipice
e[pe]rpellèm t[em]pótriusc[ui]s ſicut dictim? ſicut tristitã
cum leticia: iram cù patiætia & ſimilia cù ſuis con
traſi: deinde expellam? materi[am] putrefieri incipieſtem cuj
medicinalib: cibò attenuatibus & m[ú]ſicidatibus abſc[ui] ca-
loſe & ſicfitate: ſicut eſt ſuccus lupuli: cù rodosaccar a & violus
succara my[oba]l: m[ána] caſiſtitutula & filibus comirti. Et[que]
certi ſum q[ui] materia corporis ſit purgata: odinabim: aerlo
ca t[em] indumèta abum & potis odores cataplaſimata & filia:
et mutabimus ea ab inutilitate ad vtilitatem: quâ necefſe
eſt vt fit aer frigidus & humidus: locus ſeptétrionalis: indu-
menta naturaliter ſint frigida & humida ſicut l[ínea] vetuſſa
t loca aromatica cum sandalis & aqua ro. Libaria ſumant
infrigida[tià] & ettingi: etraneum caloſum & naturalem
conſoſtatià & ſubſtàtialem corporis humiditatem custodien

## Foccix.

tia: ſicut ſunt ptifana panis lotus bisvel ter in aqua frigida
aut panis inſuſus in vino albiffimo leuſissimo & bene miſto
lactuce poſtulace cucurbitè blitis atriplices, oia condita ſint
cut amygdaleon. De fructib: ſicut ſunt vtrac[que] malagra me
lones paleſtini: mala: pira: vue hyemales: & ſimilia. De firu
pis ſicut malor:gra: t iulep accipiat. Dittam? in aqua qua
bibere volut bolum: p[od]iti: sandalos albo: ſemen poſtula
cæ & ſimilia. De aromatibus ſicut ſunt fròdes & flores con
poſtatiu & refrigeratiu: ſicut roſa falices mirita viola nenu
phar & t sandali. Laueat capbòra p[er]pter ſiccitates qua babet
nifi cù certi fuerimus habere in ſuis capitib: ſubſtàtiam pu
midà: que repugnet ſiccitati capbòre. ſed ſi humiditas ca
pitis eſt para: q[ui] accidentalis humiditas: capbòra cauſt qua-
tum plus poſtini: q[ui] reuma ſi ſt calidum: capbòra t[ur]nocet
eis ſi ſit frigida: q[ui] eſt duob[modis]. Q[ui] qua frigida ſua
accidétali humiditati repugnat que eſt in capite & eam in
 grosslat: vnde ca ſitu caſa agmétandi reuma. Alio q[ui] cù ſua ſic-
tate naturalem deſſicat capitis humiditatem. no[em] e[m] humi-
ditas capitis ſiccitati capbòre valet repugnare: nifi cum ſue
rpit majoris quátitati: q[ui] ſicitas eſt capbòre. Lataplaſinats
vero que epati ſunt ponèda cœcdimus vt babet capbòra:
q[ui] naturalis eſpati humiditas ſiccitati capbòra repugnat t[em]
coertit eam ad temperamètum. Sed reſpèb[di] videmura a
quibufàda ſophiftis nobis questionem opponeſtibè de cere
bi: humiditate: quare inquiut humidus cerebi ſiccitati cà
p[ob]ore no[em] repugnat cuj cerebi naturaliter ſit humidus ce
teris membis corporis. Inde reſpòſedum ſit vtrum per moſetur
p[er]tueri imaginationem t[em]ratione: quia eſt ſun
damètum ſenilium t[em] volutari motus: t[em] fumit ſempor afcen-
dùt ad illud, caloſem etià aeris plus patitur q[ui] epar: ideoq
 cerebrium accidentaliter eſt ſiccus epate: l[es] cerebis mébi
ſit humeſtus naturaliter. H[on]unq[ui] dabin? trocſci de p[os]
dio & t bolo cum ſirupo qu[em] dictimus: t alinquando abibus
p[il]ium fi egeditio non ſit humida: ſoluto q[ui] ventris in h[ac]
p[as]ſione eſt p[es]ſima: q[ui] materia eius acuta eſt t p[er]gitiuſt:
& humoſes in h[ac] egritidine ſoliti ſunt ad intefina deſend
dere: quoniam méb[ra] ſunt defecta ad diffiuſendis t[em] expellens
dum eos per poſos qui ad interio[ra] corporis capi ſoluciōrum
tur: deſenduntq[ui] ad intefina t[em] eis duas faciunt actiones:
aut lubicitatè faciunt vt egeditio nequeat retineri: aut eco-
riat & nacitur diſſinientur. De curi agetur q[ui] vſes ad h[ac]
locum nostram dictimus disputationes: t moſtrauimus pla-
ne: q[ui] curatio buius ſebris eſt cum o[di]nàmeto aeris loci-
dumento[rum] cibi et potus aromatum balnet victionum:
necesse eſt vt plane dicamus quomodo t[em] vii[bi] odinàda ſunt
pec omnia. Incipieſtum eſt ab aere: quâ nobis familioſt eſt.
H[igitur] ſi tempus fuerit hyemale no[em] tamen multus ſit frigi
dum: non debet illud alioqu[ui] ingenio ingeniari bonum eſt:
q[ui] ſi multum fuerit frigidum necesse eſt illud ingenari: vide
liçon p[an]is operiátur ne frigida aeris virtus corporis exte-
rio: bus dominetur t[em]cutem deſſicet atq[ui] fumos ad interio
ra claudat. Si autem fuerit eſtui: coapariato op[er]tet illud vt
infrigidetur & humeſiſat: ſicilicet vt manio infirmi ſit p[aco]ſio
ſa t[em] septétrionalis t[em] poſte ſeptétrionales, in pauiſto[er]ſter
namus roſas: violas: menuſar: bafilicum: ſempuiuam: ra-
mos vitium: t[em] modicam aquam ſuper ea roſemus. Q[ui] ſi
corpora eo[rum] indicant materiam ad putredinem p[re]para-
tam: bonum eſt vt vngamus corpora eo[rum] de ſuccis lactuce
poſtulace vuarum amarar[bi] folatrici cù oleo rosaceo miſtus
hec t[ur]n inu[nctio] non diu ſuper p[ecto]ra mozetur: quâ intru-
mètoum ſpiritus eſt percuſiua. Jngeniemus etiam p[ro]t
poſtumus méliuſ ne humiditaseo[rum] diffolatur, q[ui] vi virtus
eo[rum] fuerit defecta: t méb[ra] diſsoluta: zvene apparèt albe, p
pter ſanguinis inanitionem: oſſa quoq[ui] bacia subſtillíſima
t[em] co[cat]cenoſtatio inanita, prima poſtéditur moſt.

Im[que] ſeb. aliquando per ſe eſt mo[bus] & alioq
per alium ſicut freneſis & alij morbi bis ſimiles:
aut eſt p[ro]pter putredines ſebris in quibudam
méb[ris] eſpientè: ſicut in d[ia]b[ag]mate pulmo[
s]ne: aut p[ro]pter diuturnam tuſin: aur: p[er]pter epa
t[em]s dolo[rum] renus yli: necesse eſt vt eam cum cognouerim
eſſe in aliquo iſto[rum]: p[ro]hibeamus pati entes, ab aquis ſri

A

["Ziber", "gisdic: et ad vocatione succorum quos superius dicimus; nifi apoftema p qo febris fuerit fit calidissimum. Deinde ex ea modicum dabinus: quia cali, apoftematis trahit, ad se huus miditatemque: et pribet eam ne veniat ad cor; et noceat ca lo: naturali. Q[ui] si apoftema nò fuerit calidissimum: ablineas mus eos ab aqua frigida; et mitigabimus caloem eo:z cu:z acere abo frigidis: aromatibus. Deinde Hal: aqua inquit fri gida in ethica que est ppter alium mo:zum pe:zima est. p[ie] cipue fi mo:zum du:turn? fuerit. Auſa q[ui] mo:zum qui cau ſa est ethice necesse est vt fit calid? fuit freneſis et filia: aut du:turnus putit frutida febris erratica comixta: et ſimilia. Si vero mo:zum fuerit acutus mo:zus paruo tempore perſuasiv subſtratiaribus corporis humidiates; et deficeream et dissoluit uit virtutem membroz; unde calo: cor:dis est defectus; et nez quit humiditati aque repugnare, ſic ergo humiditas aque cauſa est caloem naturalem extinguèdi. Si autem mo:zum fuerit du:turnibus: cofummauit ſanguinez mébroz; emúda uit eam a carne. Unde médis infrigidatis calor: deficit na turalis: neceflario igitur calor; cor:dis fit defectus. Pinde fris gidiatis aque calor; cor:dis neq[ut] repugnare aut reniſtere ma:me ſi fuerit materia in venis t arterio: ad putredinem p[er] parada: q[ui] humidiatas aque illam augmétat t matéri: INDUS INDUS INDUS INDUS IND

Febrium.

Fo.ccr.

maxime quī alium nequeant fumere cibum, et laudabilis eit multieque maxime qui puellit lactuariest: post hoc est afinimum, sed tamen quidās odioturtrīque: z. q: eis abomina bile est; opotet dari capiūnus, est enim medi ocre inter subtile z groſsum; sed piuſſu demus illud: decet pont capā in loco puro: z nutriamus ea cum bono videlicet et herbis ſi cut exandro lactua frondibus celiſ et pisī ſimilibus: et caueamus ne infirmi patiantur solutionem, pioinde opotet bis vel ter calidum in lacte ctingui et vitas bisens eius confumatur. O ſi virtus cœum fuerit confoſtata abati muſe eis caneros fluviatiles cœntos et ex odio vel pitaſa et filia. C[ic]igitur q: ſufficienter de lacte dispuſtauimus: opotet nos quiubus conuenit aque frigidus potus mōrare: vel alie res frigidæ. Sed piuſſu disputationem muſtrum incipiantus: monſtrabimus que ſint frigidæ aut calide absolute ſi eis alicuus rei comparatione. C[ic]yſi viacq concordat dicentes nullum cœpus eſſe calidum; frigidum: humidum aut ſicum absolute fine alicuus rei comparatione niſi elementa ſolus. Dicit enim ſe reperire ignem calidum non ad alterius rei comparationem: quia ſi eſſet calidus ad comparationem alterius: necessario ſet frigidus ad alterius com parationem. B[oc]ſa nullam rem inuenimus igne calidum rem. E[rgo] cuſ dicimuscaligines frigidum humidum aut ſicum: non dicimus niſi ad comparationem humano[rum] cœpo: que ſunt temperata: quia humana cœpia cœteris cœponibus ſunt temperatio: a, propter hoc cum aliquam rem inuenimus nullam pafliationem nostro ſenfui inferem tem: ſed eo delectantem eisq. conuenientem cum quadam ſimilitudine: intelligamus eam ſent temperatam quasi bu manu cœpos temperem. Murſus ſi aliam reperimus qua noſter patitur ſenſus: ſed tamen fine illius dolores poſzibilitate: intelligimus eam temperamentum manum cor: poſis tranſremat eſſe vno gradu. H[ter]um et aligua res ma toſam ſenfui faciat pafliationem: et tamen camlolerat vawat: dicimus eam duobus gradibus vlaſtra temperamentuſſe eſſe. Si aucte adeo ſenfui dominēt vt dolores generet: in tertio gradu cognoscitur eſſe. Si vo magni etiam notumecu[m]s vt deſtruas ſenſum z ſeuingat mēdia ſenſualia: in quar to videtur eſſe. Palam eſt quia calidum et humidum frigidum et ſicum ſunt ad comparationem humano[rum] cœpo: temperieter exceptis ſolis elementis, vnde couertamus ſilium ad eos quibus conuenit aqua frigidæ et alia frigidæ z quibus no[mi]m. E[um] etica fit per ſe modi bus ſimiler et cœpo ra patientium ſunt abſc[]vila putredinis materia: optimuſſ est vt demus eis cibaria frigridantia naturaliter: eac[]s artificiāliter frigidæ: faciam ſicut ſunt pitaſa panis lotus lactuca: cucumeres paleſtini. Et aquam demus frigidam prout opotet marſi virtus corum non ſit imbecillis: et ſi digeſtio appareat in vinis. O ſi etbica p[ro]pter alij mo[]b ſum fuerit acutum vel diuturnus; p[ro]hibeamus aquam fri gidam z alia frigridantia prout melius poſſumus: marſime ſi nullum ſignum diſſolutionis appareat in vinæ: et cœpa no[]ſt pura de materia putredinæ generāte. Ca[u]sa p[ro]bui duo bus modijs eſt. T[no] quia mēdia: cœpo[]r um egritudinem pa tientiſi olum ſunt defectæ: et calo: eo[]z debilis est z paruſ[]vno de aqua z alia frigidæ ſunt mēd[]o[]z p[ro]ſuina z naturalē calo reſertinguīt. O ſi cœpa eo[]z fuerit imſida, p[ro]pter aliquod apſotema vel crudo[]z p[ro]mo[]z reliquias: aqua et cetera frigidæ indurant et ingroſſant e[ſ]t vt nequeat digeri. E[lin]i ve ro natura quia caleſacit z naturalem cōſo[t]at calo[]em: opot[]z ter consumpta cœp[]ora p[ro]pter diuturnum mo[]bun habent[] tes acpiant moderat: tamen miſtum ſit z album z lene. Conſumptio vero cœpo: que eſt fine feb. et cauſa eius eſt ſubſtantialis humiditatis cœp[]is cōſumptio: et naturalis ca: lo: eo[]z ertinctus eſt, p[ro]pter ſanguinis paruitatem: opotet vt reſituātur cum cœpo: caleſatione. Incipiantus a mo diuca calo[]ze et catb[]amodice ad maiorem ſcendamus ne ſus b[ita] cœp[]is mutatione infirmus deſciat. Demus itac[]q. ſy[]pum de ſinſibere z iringo[]z radice: p[ec]o[n]imam carnem: viinu[n] non multum vetus: ne dolo[]em capitis faciat et cœp[]ora eo[]z rum deſicett: ſedeant in aqua in qua cœta cint ſanſicus baſi: c[ic]on: y[]c[]o: ſor[]ondes: citruli, ſumigentur de ligno aloes: ca

ueant omninoa coitu. Quo[]nus virtus ſi augmētari incipiant ab abinius ty[]nacam et muſcatam. Plus itac[]q. ſi ſint cōſo[t]at balecentur et balneum egredientes comedant annualem agnum: viſcellatī conditum cum ſpica z ſinſiber: z bibant vinum vt piuocet eis ſonmi. Si autem aliquam patiantur feb[]zes modicam videlicet aut tuſſim etſi ſreant album viſco ſum et groſsum: ababinius eis apoſtimata de y[]p[]o: z electra rum q[]o recipit ſebeſten. l. iuiubas, r[]r. liq[]uiritie. z. j[].uar[]t paſſarum enucleataram. 5. r[]v. capi[]llo[]z veneris. 3. j[].icus ſic e[], omnia in. l[]ibris aque coquantur viſqueo ad duas redeant. Oa e[]inde. z. j[].iſt. colatas ad bibendum cum. 5. j[].ro de ros[]acca, poſtea comedat ius frumeti z ſenugreci. z accipiat electuarum q[]o recip[]ſe. l[]ini. 3. j[].f. osobi. 3. j[].medule. ſe. l[]om. baci. 3. j[].fucci liq[]uiritie. 3. j[].rac puluerem et cum oleo am[]gda, fricae deinde adde succ[]a: q[]o ſufficiet. A[]s 3. f[]succi cauli[]nus lib[]as. i[]n. mellis oſpumati lib[]z, a[]coquantur viſc[]a ad mellis redierint ſp[]iſtitudiné poſtea medullas ſiſtici quanti[]tufuſſic teret et cum melle tempera, deinde cum potui dare volueris da cum lacte capi[n]to aut afinino vel p[ec]o[n]ino coctis cu[]s. 5. j[].h[]uiliſtici. A[]s 3. f[]maratiradiac[]s: ap[]h radiac[]is ana. 2. j[].anifi 5. j[].i[]malue feminis. 5. j[].i[]niubas, r[]r. fi[]c[]o fi[]c e[]. v[]uaz paſſarum enucleat[]ar. 5. v[]ec omnia in. vi[]li. lib[]e aque coquantur viſqueo ad duas redierint: ababis omni die ad bibendum. 3. j[].iſt. c[]us rodo[]sacca, viola[]sacca, ana. 2. j[]. O[]z fi caloem non h[]abeat tempuſq[]o non fuerit hyemale cum melle. 3. v[]acpiat illud. Z[]roſcici valētes ad p[]b[]tyſicos em picos cardiacos qui 3. f[]gūmi ara, berber[] bolam. 5. j[].iſt. ro. 3. f[]spondi, ſe poſtulace ana. 5. j[].t. 3. f[]c. cancro[]um fluviatium affas to[]tus. 5. v[]i. b[]aſſiconis arnogloſſe ſe, botag[]i, a[]i. 5. j[]., coran[]i d[]ri ſic[]t. 5. j[].i. f[]inſuſi in aceto et ad solem ſicati poſtea aſſa[i]ti, o[]zagaganti, amidi, ſemi, citruli, cucu, ana. 5. j[].t. ſe, mirte. 5. j[].i[]ſe, malorum, citionio[]z, ſe, berhe acetofe ana. 5. j[].i[]quis ſp[]i]ritie. 5. i[]ni. reub. 5. j[]. f[]c. cacabre gemmarum non perſotata et r[]um ana. 5. j[].i[]m. omnia trita cum aqua roſacea: ſeperentur et t[]roſcici ex eis fiat, ababis e[]inde. 5. j[].i[]n. a[]liyalvētes ſimili modo 3. f[]berberis ſand. al. 3. f[]spondi, ana. 5. j[].iſt. roſarum. 5. v[]e, poſtu[]r lace, citru, cucu, cucur. ana. 5. j[].f. o[]zagaganti g[]ümi ara, am[]si ana. 5. j[].i[]boli. 5. j[].iſt. berhe acetofe, cacabre, gemmarum non per ſo[]fataram. ana. 5. j[].i[]t. tempera cum ſuſco arnogloſſe, A[]liy 3. f[]spondi, bol. ro. ana. 5. j[].iſt. g[]ümi arabi, o[]zagaganti ſe, arnogloſſe ana. 5. j[].i[]n. ſemini papaueris. 5. v[]e, poſtulace, ſe, a[]tripliſc, ana. 5. j[].i[]n. berberis. 5. j[].t. fac puluerem z ſepera cum aqua roſacea. A[]liy alvētes p[]ropter lientiernam frigidam 3. f[]gūmi ſe, citrul, ana. 5. j[].i[]f. 3. f[]c. basiſiconis. 5. j[].t. f[]c. mirte. 5. j[].i[]f. berhe acetofe. 5. j[].i[]ni, ſemi, poſtulace. 5. j[].i[]b. bec omnia aſſata in puluerem rediſcantur. doſis eis. 5. j[].i[]n. cum ſy[]po mirte. Electuarium cōueniens p[]b[]tyſicis tuſſim b[]a[n]entibus c[]oſectus e[]ni ſy[]po violaceo. maxime q[]ui[]b[]e in pulmone z p[]e[]c[]toe deſcendunt p[]u[m]o[]z groſſi et viſſoſi. 3. f[]sbeſten. 6. iuiubas. l.uarum paſſar[]u5 enucleataram. 5. r[]r. ſe, malue. 5. j[].i[]n. cancro[]um lauato[]rum et aſſato[]ri. 5. r[]r. capi[]t, ve. arnogloſſe ana. 5. v[]i. liq[]uiritie. 3. j[].omnia in. v[]i[]libris aque coquant tur quouſc[]a: ad duas redeant. Deinde. 3. j[].iſt. ſape adde et succa. 3. j[].iſt. H[]terum viſc[]a ad mellis ſp[]iſtitudinem coquans tur. Deinde acipe g[]ümi o[]zagaganti, ſe. citionio[]rum ana. 5. v[]i[]t. ſe. cucu. 3. j[].amigdalaz dulcium. 3. v[]i[]t. ſe poſtulace. 5. v[]i. amidi. 5. vi[]t. ſe. papaueris. al. 5. v[]i. fac puluerem: z c[]i ſuperio ribus temperetur. P[il]ule que ſub lingua poſite valēt con tra tuſſim. 3. g[]ümi o[]zaganganti, ſe, poſtulace, ſe. citionio[]rum, ana. 5. j[].i[]ni. ſemi. cucu. 5. v[]i. amidi. 5. j[].i[]ni. amigda. 5. v[]i. ſabe mundate. 5. j[].i[]f. ſe. malue. 5. j[].i[]n. liq[]uiritie. 5. v[]i. omnia in pulues rem reſacra temperentur cum ſuſco p[]ſi[]li. Latb[]aplaſma cō tra tuſſim p[]e[]cto[]ra p[]u]mectans. 3. f[]c. malueuſt. radicum et fr[]diu[m]um malue. ana. 5. j[].i[]ni. o[]zagagati. 5. j[].t. cere albe olei viol. ana. 3. j[].i[]n. fac catb[]aplaſma. Trociſi valētes cōtra ſanguinis ſcreatui q[]u[]t fit p[]b[]tyſicis. 3. f[]gūmi o[]zagagati ſe, poſtulace, ana. 5. v[]i. fucci liq[]uiritie. 5. v[]i. bol[]i ch[]pimolee: ana. 5. v[]i. fucci

A ſi

["Febriym.", "Fo.ccrj.", "groſſicè et mutetur in albedines: timenda erit. Alienano ve\ngroſſicat finum calidum in cerebro fundans: tem: ſu iam ſu viditarem deſiccare: quaſi ſi bona ſequatur cris-\nfis et ſebris tranſeat virtutem, ſequatur: italutem p[ro]nictur.\nSì vero mala ſt augmentabitur ſeb, acumen ſi virtus\ncaptur. Si vero mala ſt augmentabitur ſeb, acumen ſi virtus\ncaptur. Si autem eo corpos m[or]bi ſignificabit, abundans\npatientis debilitari incipiat: malum ſignificabit, abundans\ntiam enim p[ro]mous ſignificabit. Sudo: vero calidus in die\ncretico ſi appareat et totum corporis circundet: ſebuſi, mito-\ngabitur: ſalutiferum erit ſignum. Si autem eo corpos m[or]bi\nſeb, non deſicert: longitudinem m[or]bi ſignificabit, abuns\noantiam vero humo: coelozœ interius accumulabit often\ndant: eſt: quos longo tépoſe necesse eſt digeri et purgari na\ntura. Q[ui] ſi non circuſet totum corpor? et ſebris améſtetur ti\nmoſes innuit: maſſime ſi non fit in die cretico: quaſi ſignificat\ndefectam eſſe actione in toto corporé equaliter. Cholericus\nvomitus oftendit cho. ru, in toto corporé dominari. Q[ui] ſi qua-\ntum nature conuenit fuerit: ſi prout virtus patientis toſes\nrare poterit: et er eo corporé fit alleluatiu[m: ſalutes p[ro]nictur\nbit. Si autem pluſi[rum] virtus patientis poterit ſuſtinetuere fueru-\nrit: nec prout naturam opotret: non ſum? ſecuri quin natu-\nra deſicat in repugnatione m[or]bi. Eſt: ego igo ignea ſue ero\cca ſignificat dominis cho. ru, q[ui] ſi in die cretico apparuerit:\naut in die decimatois m[or]bi: et eam ſequatur leuitus corpor\nris et bonitas virtutis: eſt laudabilis. Contraria vero eon-\nuerio. Cruditas et groſſicæ vina duobus modis fit: ut ſunt in\ncolo: aut in liquore. In colo: vero ſi fuerit citrina: ſigni-\nſationem caloris naturalis eſſe defectam in loco cœctis\nnatis: quaſi ſi bona ſequatur cris: et virtus naturalis incipiat\nfeces oigerere et extenuare: atque vina ſit rubei corporis tépo-\nramentibus habens in liquore: ite in die cretico laudabitur\ndiicis ſalutis p[ro]nicturis. Q[ui] ſi vina appareat cruda ſelicize;\naut alba et ſubtilis: aut groſſa et cruda eram erit timoſa.\nIn liquore vero potest fieri diuerſis modis: quaſi aliquandu\ndo eſit ſubtilis et clara et in ea permanet ſubtilitate: et aliquandu\ndo eſit groſſa et turbida: reſidens vero fit clara, et aliquando\ndo eſit groſſa et turbida: talis p[er]manens. Et atia ſerius\ncriſtilis et clara reſidens vero fit turbida, que autem clara\neriens clara permanens oftendit naturam nullam in ea face\nre actionem coctionis. Que ſo turbida mingitur deinde fit\ndiara ſignificar initium coctionis eſſe complerit. Illa quidess\nque e[rit] turbidæ in ſua permanet virtuditate, et que e[rit] e[rit] e[rit] e[rit] e[

Aber

animalis virtutis extinguueret. Dali enim humores ventrios
culos cerebra implentis aut funt humidi et humo; aut fus
mofi et ficed. Si funt fumosi et humidi fuporem generat; fua
mofi et fica lumen animate virtutis extinguuit et timozes et
sufpitionem faciat: fed plurimum hoc accidit in firmis cum
a somno fuerint expergefact: q. illi humores in fomo funt
ad interioza cerebra: et humo calorem videmus naturalem effe
ad corporis interioza reconditum in fomo. Ruribus videos
mus eos qui post fibi satisfitatem domnierit: quia fumus
cibi ad caput ascendit et gravitatem generat. Similiter et illi
humores ascendit in fomo et cerebri ventriculos implant.
Infirmo ergo a somno surgente: quia natura ad corporis et
teroria erit jubito et illi humores cum ea mouentur: et anis
mate virtuti dominantes lumen eius obcurant: timozem et
sufpitionem et mentis fuporem generant. Alienatio vere
 cerebri perfusionem significat piopter incensionem caloris
febrilis. p[ro]mde calo: apostematis in cerebro nacentis alies
nationem significat. Butte fanguinis e narib[que] fluères peſſi
me funt: quia significat lōginquitatem modbi: necq[ui] fumus
securi quin mo[rum] adſit futura: quoniam fanguinis manantio
per nares vna eſt de purgationibus quas natura ſm crimin
operatur: et si fuerit in die cretica: ſed non ſit perfecta qua-
tum opoſte tibi longitudinem modbi nuncabit: quia natura
monstratur non posse totam materiam egritudinis expelles
re, p[ro]inde istud accidens non eſt alicius bonitatis moſtra
ſtrauui: q. ſi in die cretico non apparuerit eſt peiſus: quoniam
non eſt e[que] actio nature: ſed a materie acumine: q[ui] nequitt
natura tolerare. Sudo: frigidus malum p[ro]nictat quibus
modus: aut enim significat citiffimam caloris naturalis ex
f[ter]tinctionem: aut abuſtantiam humo[z] frigidimoffinum calo-
rem naturalem extinguentium et calorem febrilem ſuperās
tem: quia differentia eſt. Sudo: enim qui extinctiones
caloris naturalis significat eſt c[ui] acuta febre: alius enim eſt
com. leni. p[ro]inde p[ro]fìc vicinam niſtcat mo[tem]: admodio
dum ſi in quarta die appareat mo[rum] erit expectada in fexta.
Ea[ua] quia mo[rum] non ſis in virtutem hec eſt: q[ui] c[ui]s appareat
ſigna p[ro]p[ro]inquitatis extinctionis caloris naturalis in quar-
ta die: non baber natura tantam vim et poſtif naturalem re
gere calorem viſq[ui] ad alium termini. Sudo: enim qui diu
turnitatem modbi: ſignificat eſt dubius: q[ui] ſi conſorata natu
ta illam calcateſi materiæ per ſudoem illam expellat: ſalu
tem ſignificabit. Si autem humores augmêtati nature do-
minentur et calorem extinguat naturalem mo[tem] niſticipat.
Sudo: enim non totus corpus complectens: malus e[rum] duos
bus modis: aut enim calidus: aut frigidus. Si ſit calore lo
ſtitudinem modbi: ſignificat: q[ui] natura nequit tota naturam
modbi expellere. Idcirco non ſit in toto corporo: ſed fi natu
ra conſo[rit]etur et illam digerat materiam: eam q[ui] per ſudoes
totum corpus c[ô]plectentem expulgerit ſalutem inuét. vi
re ro deſicat: timoem: p[ro]fòm hoc neceſſa longu[us] paſſit:
q[ui] ſi frigidus fuerit vicinam ofſtendit mo[tem] eſſe duobus
modis: q[ui] eſt frigidus et vicinam caloris naturalis ſigni-
ſicat extinctiones. Alio q[ui] e[ſt] paruus: ofſtendit naturam eſſe
deſectam: q[ui] licet ſit paru? tamen natura nequit in toto cor-
po[re] illum facere p[ro]pter ſui deſectionem. Rigo: in initio
ſebba eſt apparuerit: q[ui] ante ſigni coctionis p[er]ſimuli eſt: quia
rigo: factus e[que] acione nature eſt in cretico die: nullo ſigno
digestionis apparente: cum natura humores qui ſunt in
tra vasa ad interioza expellat: q[ui] cum non ſit in die cretico
con nullo digestionis ſigno ſe manifeſtate: inſteLLigitur non
eſſe e[que] acione nature: ſed potius e[que] virtute materie: in
trino fecus et extrinſcus dominantis. Unde Dipo.in apbo. Rio
gor: enim eſt in acura ſebba: ſi appareat in ſecundo die aut ſe
ſto malus erit: q[ui] in ſecundo timoem. in ſerbo die autem lon
gitudinem modbi nuncabit. Istericæ ſi ante ſeptimù diem
apparuerit malus erit: q[ui] natura eſt aſſueta in. vii. iſtericiam
facere. Unde ſi nouerimus eam fieri ante. vii. cognosćimus
eam non eſſe e[que] acione nature: ſed potius e[que] necſitate ma-
terie inſtrinſcus e[que] cholera fanguini dominatě: aut p[ro]pter
p[er]ſionem e[pat]is digestiuam virtutem p[ro]hibente vt nò diu
idat a cholera fanguines: e[que] includat eam folliculo: q[ui] eſt tri
bus modis; aut p[ro]pter calidum apoſtema e[pat]is; aut p[ro]pter

ouritiam: aut p[ro]pter oppilationes que eſt in via e[pat]is que
vadit de fel: que p[ro]b[io]det cholericam partem ne ad fel vna
dat: de quo ſi iſtericæ fuerit acutam p[ab]etiam ſebrem tineat
de erit qui e[pat]eareat in die cretico: ſicut Dipo. in apbo.
q[ub]eſtioq[ui]s in ſe. aut. vii. aut. i. a. ut. r. j. aut. xii. iſtericæ ſup
nerit donum ſi ex[pt]um p[ho]p[oc]istrium nò ſiat durum. Si re
ro non: nò bona. Intentione eius ſuit vt nos faciut intelligere
q[ui] iſtericæ c[ui] p[er]ius loci duritia p[aff]ione[sp]s e[pat]is demotrat,
et iſtericæ por q[ui] p[er]o[ſ]que ſup[er]o[ſ]im diſim: eſt malæ. Q[ui] ſi iſteri
æcia de p[er]a p[affione] naf[ces] in die cretico ſit malæ: q[ui]ato ma-
gis erit malæ in aliis dieb? e[ſt] nata fuerit. Frigiditas extremi
tatum significat p[er]ſimos humores naturam agragantibus et
naturalem calorem suffocantes e[que] cum p[ro]b[io]tères ne poſſit
diu[i]di per totus corpus. p[inde] c[ui] moratur caloris ſuffo[atio]
mutatur colo: extremat[i]tati in liuditati aut in viriditatem.
Sed t[ui] nonunq[ui] huiditas eſt de acione nature: ſm crimin
que c[ui] tali modo: fiat: nullum malu[i] significabit: q[ui] caufa bu-
ius ſunt humores peruſt[i] quos expellit natura a nobilibus
mèris ad ignobilità: q[ui] hoc teſtak: q[ui] ſol[i]t materia i[que] cre
tica apparet: q[ui] infirm[ui] alleuatur: nonunq[ui] extero[sp]ris corporis
ſunt frígida: p[ro]pter magna apoſtemata in interioribus e[ra]ta
q[ui] apoſtemata trab[itu]t ad ſe calorem fanguinis a lógiaco lo
bis ſicut ventosa. Eſt[que] fanguis in apoſtematione calafat
cum filo calo: qui attraxit e[que] cum erit interioza incæn[i]mo
calize et extero[sp]ris frígida naturalem calorem non bæbatia:
q[ui] malus e[ſt] ſigni[i]. Aliquado corporis extremitates ſunt fríg
de p[ro]pter p[aff]ionem aliquo[sp] med[io]z mèpralipitali. Unde na-
tura ad illa loca perſgit c[ui] naturali calo: e[ſt] de ſendarba: e[que]
o[m]ittes extero[sp]ris remanèt frígida naturalem calorem non
bæbatia q[ui] nò e[ſt] malus. Subita p[aff]itis ablatio ſi c[ui] manife-
ſta p[er]ſimuli: q[ui] ſignificat ſenſibilis virtutis moratalib[es] que
eſt in ſtromacho: q[ui] aliquis fráit[ut] fis in febribus p[er]ſus
cam tuſtim inſtrumèta p[er]ſus mou[tem] q[ui] ſuiditatem acu-
nis loci ablatiæm: q[ui] non e[ſt] malus, ſed th[ui] ſo[n]dius ſub
ſi: q[ui] catamodici ſitis tranſit in febribus. Subita p[aff]oſca-
tio p[er]ſima: q[ui] ſignificat apoſtemata fieri in gutture aut
in fuis lacertis: q[ui] in pelliculæ cum circindatib[ui] q[ui] guttur
eſt o[ſ] canalis pulmonis. Unde c[ui] apoſtema ibi naf[rit]atur p[er]
b[us] p[er]ſim ab eo exerſiſes ſuffrocat infirm[i]s ſubito: q[ui] ſignificat
perditionem: q[ui] infirmo acrem trabere nequeſt ex[pat]ro: c[ô]
tingitur naturalem: p[er]cipe q[ui] infirmus fráglutire nequeat
oſtedit e[que] apoſtema gutturis p[ell]iculi meri p[he]bire ne ci
bea inferius deſcedat c[ui] stomacbus vult attrabere obvi[i]s
q[ui] fromach[ui] q[ui] cibui attrabat neceſſe e[ſt] inferio: p[ar]s meri infe-
rius deſcedat. Eſt[que] inferius p[ar]s meri deſcedat inferio: ne
ceſſe flup[io]q[ui] p[ar]s gutturis deſcedat p[er]ſus flup[io]q[ui] p[ar]s ergo
gutturis e[que] ſuperius deſedere nequeat: inferio: p[ar]s meri
de ſendere nequit. Unde Dipo. in apbo. iſ. Sa febepa
bito collum coúertatur vt vii: deglutere poſſit tumove non
eſiſente in collo moſtale eſt. Intentioni ſuit ip[p]op[eratis]o de
apoſtemate q[ui] naf[rit]atur in gutture: quo in gutture naf[ente]
ſp[u]s fine vila p[er]ſus mo[ra] p[er]ſuccatur, vii e[mi] c[ui]nguta eſt.
Aliud apoſtema e[ſt] q[ui] nò ſit in gutture: ſed in pulmoni: e[que]
teris p[er]ſus inſtrumètis. Si in gutture nò subita p[er]ſus ſuffo-
cato: ſed catamodici: q[ui] via co[z]e e[ſt] larga. Lachyme vero
fine voluitate malus ſignificat: q[ui] ofſtendit c[ô]tientuam ou
lo[z] virtutem eſſe p[re]moſtua. p[ro]inde ſubſtratilæ co[z]i miditas
dequit c[ô]tineri c[ui] lachymis exerſi. Monu[n]g[i] enſis
lachyme in diuturnis modbi: ſignificant fanguinem de na
ribus flururui: e[ſt] q[ui] lachyme in diuturna ſebi: ſignificat
copiam, fanguinis ad caput ascendisse et panniculos c[ô]res
bi: impleuſiſe. Unde venè oculo[sp] fanguine plene emittitui
lum c[ui] lachymis: fanguinem ergo per nares ſignificat eſſe
flururui. Baucitas v[i]ne q[ui] ſui níngredo p[er]ſimitati ſigni-
cat: quia nigredo v[i]ne ſignificat incſionem cholere queſt
eius materia Paruitas vero ſuo p[er]ſenitati: aut of[ſ]edit ſub
ſtantialem corporis humiditatem eſſe c[ô]ſumptam e[ri]gno
caloe: aut instrumenta v[i]ne colamentum fanguinis trab[ue]
re ſolètia: quaſi p[re]moſtua. E[li]riditas e[ge]ſtionis demotrat
c[ern]tioniouem caloris naturalis et incſionem interior: mès
broium p[ro]pter ignem calorem eſis dominatem. Undoctu[n]
tas eius q[ui] v[ic]ſofitas ſignificant ſeruètillimam ſebrem calo[sp]

["Febrium.", "Fo.ccrxi.", "rem aliquare; vncutuſitatem aut viſcoſitatem intefinio:um\nfem tam facere ſolentes. Sed tamen ſtercias vncutuſis\ntas vt viſcoitas duobus modis eſt; aut eſt alba; aut citrina.\nSed eſt alba; ſignificat q; aliquatio in interio:is vncutinio\nſi ſint ſi; viro citrina oftendit caloem eſſe perſoſatuſq;\ns ad interio:em partem que eſt vicina nervoſe parti; t eſt pe-\niot pioſe; Hierus eſſiato: a p[ro]ſio vſu mutata; velut ſi vna\nvice ſit ſiſda; a aquaſa; alia ſit groſſa; a p[ro]ſiſa; t altera ſit, citri\nna; modo vero ignea cum ſangui ſmicta; p[el]ſimiu: eſt t mo-\nte; qua ſignificat p[el]ſimoſ chimos nature dominari; et\neam ſuperat haberi; t eos eſſuros eſſe c[ui]e eſſet, mari\nme eſt appareat in die non cretico; t nonn[ui]que ſignificat deſe-\nſionem digestiuе virtutis. Aliquado eſſiato erit p[el]ſuſa\nque inmuit ventuſitatem eſſe cum ea miſtam ſe mouentem\nt p[el]ſuomam illam facientem; ſicut videmus fieri in t[em]peſta-\nte maris; aut ſignificat niſiu; t ſeruſiſimum caloem bul-\nlitionem faci:tem; ynde ſit p[el]ſuſa; quæ:admoduſ videmus\nfieri in olla c[ui] fuerit ſuper ignem magnu: poſita. Sufficit no\nbis quantum dilputaumus de cauſis t ſignificationibus\nacute ſebis.", "C[oe] f[ren]eſi. Kapi.jj.", "Renefis absolute dictum eſt calidum apſotema\nnafens in p[ell]uculis ſanguins cordis; q; ebullitione ſanguin\nnuis in corde exiſtenti: q; ſequuntur vigiliе eſt alie\nnatio; t nonn[ui]que ſrenefis eſt apſotema in[ve]tricuſis\nlis cereb: q; oſt peius t moſteliu: Aula f[ren]efis duobus\nmodis eſt; aut eſt incenſio cholere rubee in[ve]triculis exiſte-\ntibus; aut ebullitione ſanguins cordis; q; ſanguis cordis bui-\nlis eſt c[ui] cholera rubea; que emittit fumui ad caput gene-\nrat q; apſotema calidi; t cholerici; t eſt e cauſa vere fre-\nneſis que eſt per ſe mo:bus t non p[er]ter aliij. Quidem vero\narbitратur ſunt ſum f[um]us qui de bolliſe ſanguiue cordis ad\ncaput aſſedit ſie calidus t humidus; q; q[ui]d falſus eſt. Fum[us] e[mi]\nad caput ſaliens ſi fuerit humidus aliquрат t inferius duo-\ncetur t in p[ec]oſis c[oe]cautum deſeſdet. Si aſt illius fum[us]\nhumiditas ad p[ect]us deſeſſeасurrat in diaphragmate: ap[]\nſtema generabit; t pleureſis niſubabitur. P[ar]s v[er]e fum[us]\nque in capite remanſit; diſoluta p[os]us c[ui] ſudo:z f[um]o\ne免疫. Sed ſrenefis que ſit e[ſub]ullitione ſanguinis ſo\nnifiſi modo eſt ſicut diſim? q; fum[us] qui inde ſourit calidifi-\nmus eſt t ſiciliuſque de generare cholere rubee; q; q[ui]d cereb[us]\naſſendés nullam habet humiditatem qua poſſit aliquari; t\ninferi[]q ad diaphragma deſeſdere vt ille generet apſotema\nq[ui]d pleureſis d[ic]ur. D[if]erit etiam f[ren]efis a p[le]ureſi: q; c\nf[ren]efis eſt de fumo calido igne q; e p[ic]co. Aula p[le]ureſis eſt\nfum[us] calidus t ſanguinolentus; p[ro]inde antiqui ſrenefim ſe\nbi affiniuilaerut cauſon; t p[le]ureſim acute f[eb]i.", "St et alia ſrenefis accidentaliter alium mo:z\nbum ſequ[es]; ſicut ſrenefis que ſit p[er]t p[er]leu\nſim: que ſit bulobus modis. Eno p[er]t p[er]leu\nſim: que ſit pulibus\nlium t humidum ad cereb[us] ascend[et]em ſicut\ndicimus. Alio p[er]tneruo: colligatiam qua cereb: si cum\ndiaphragmate p[ab]ebt, quæ:admodum cereb[us] patitur ex paſ-\nsione ſtomachi t matricis; p[er]tro colligatiæ nuero: quam\np[ab]ebt cum eis. Unde aliquando ſrenefis ſit p[er]t p[er]llo-\nnem matricis; et aliquando ſrenefis ſit p[er]t putredinem\nque eſt de p[le]gimate; qua: cum putreſit aſſedit i[nu]s fumus\nad caput t generat ſrenefim; t aliquado: ſit p[er]t aduſtios\nnem cholè. t mutationem eius ad cho.ni. ſed hoc genus fre-\nnefis eſt p[el]ſimum t difficile ad curādum. Et qua: diſputa-\ntio nostra eſt de acuta ſeb. t diſimus certam t veram ſrene-\nfim eſſe p[er]t cholera:rn rubeam in cereb[us] ebullientem t\nad cereb[us] ascendentem; dicamus eius ſignificationes.\nHe c[erc]o ſrenefis plurimi: iuuenibus accidit: cum labores\nmagnos faciunt; t cum e[zo]um complecio eſt calida t ſicca\nt tempus eſtium; t regio t aer calida fuerint t ſicca. Sed\nop[or]tet nos intelligere; q; q[ui]d eam res aliam ſuperat e[ps]\ntingitur virtus rei que vincitur; ſicut videmus fieri in ebrie\ntate. Fumus enim vi[n]i cooperit t vincit lumen tmentis et\nvirtutem t actionem ſenſus t voluntari: motus. Simuli mo\ndo fit in hoc mo:bi: qua: extraneus calo: cum naturales co:\noperit ac vinat calo:em; lumen t ſplendo:em eius extinguit;", "t ſacit ſtationem ſtup[om]em ac deſectiones, habet etiam.\nhe c[ec]ritudo accidentis; que ſunt ab ea ſeparabilia: nec e[n] ac\nauidunt niſi cum ſebis augmentatur, habet et alia que ſunt in\nſeparabilia; ſicut dol[or] capit[is] et ſpiritus anguſtia; t c[um] ſta\nſi ſebis app[op]iniquabit alia ad c[ui] veni[et] accidêt: ſicut\nnimi: ſitis ſiccitas otis t palati: asperitas t nigredo: lingue\nanguſtia cor: dis tremis; t[up]o: deſectio, mutatio faci: ei na\nnaturali ad non naturalem colo:em ſicut ad citrinitates; si cau\nſa ſrenefis ſuerit cholera rubea in cereb[us] bulliſe; aut in ru\nbo:zem ſi cauſa ſuerit bullitio ſanguinis in corde exiſentie:\nQ[ui] patiètes hec in t[em]po:ze eſt iu:bi ſuerit: calo:em cor:um eſt p[u]\ngitiuſus t intolerabilis a toto cor:po:ze; t alienationes t vigi-\nlie geminantur et cetera accidentia que ſuperius dicimus.\nG[igit]ur qua cauſa ſignificationum t accidentium dicimus\ndisputationem: op[or]tet nos ſequamur temp[ora] acute e[gr]\ntudinis; t dicamus que bonam cr[ifi]sim erunt oftendentia et\nque malam. Di[am]ergo t[ep]o:ze eſſe quattuor: initium: au\ngmentum: ſtatum t deſclinationes. Initium eſt cum incipit\nmo:bus apparere t accidentia ad eum veniunt cath:modis\ncum quouſis erunt cóp:leta, hoc:tp[us] e[n] b[ic]imus eſſe ini-\ntium: n[ò]s ſicut alij arbitrati ſunt dicentes initium acute egr[]\ntudinis eſſe cum ſola appareat ſebis. Sed cum omnia ac\n accidentia mo:bi niſiatua apparuerint vicibus eſſe iniſit:\nLuſq[ui] incipiant aug:metari cath:modicum v[oc]s di: ad f[um]\num ascensionis terminum veni[at] t natura moutureat ad re\npugnationem mo:bi appellamus aug:metum. Accidêtibus\niterum ad vt[il]imitatem venientibus t actione nature in ma\ngno labore: ad reſtistendum mo:bi exiſtenteſvo: cum ſebis\nt omnia accidentia quieſtere incipiant vocamus ſtat[ui]. In\nhoc t[ep]o:ze cr[ifi]sim cum quaſiſq[ui] fiat purgatione e[per]tum\nque aut ſit cum ſudo:z: fi: materia mo:bi e[per]tremitati cor:po-\nsi ſuerit vicina; aut c[ui] vina ſi fit intra venas de ſanguis\nne mi:ct: aut cum vomi:tu: fi in o[ne] ſtomachi ſuerit; aut cum\neſſeione ſi in f[u]do ſtomachi vel in iteſtimi: e[cr]iterit. Et ab\nh[o]na qua cr[ifi]s appar[et] t omnia accidentia mo:bi mitigat\ntur v[oc]s ad mo:bi digestione t perfectam e[mi]s diſolutiones\nd]ucatur declinatione. In hoc enim temp[ora] ſalutem infirmo\nnunciamus: qua: impoſſible eſt mo:bi ſit in hoc temp[ora].\nI[ha]m neq[ui]s experimèntum neq[ui]s ratio illam oftendit. Impoſſi\nbile enim eſt vt mo:bi veniat mo:bi digestio et diſsoluto et\nnatura: domi:na:ri incipiente: qua: fi natura infirmi: forſtis et\nstabilis ſuerit ad expugnàdum forſtitudinis mo:bi vt[il]imitas\ntem: neceſſe eſt vt bene pati valeat complemètum digestio:\nmo:bi: t in hoc temp[ora]: e: impoſſible eſt vt mo:bi natu\nre domnetur maxime fi medicus e[ra] adjuuerit. No:z ergo\nnon venet niſi in tribus mo:bi temp[ibus]; in ini:mi videlicet\neſt augmento t ſtatu. In declinatione vero impoſſible eſt:\nq; de]clinatione n[ò]s e[n] niſi c[ui] cr[ifi]s ſuerit laudabilis. Impoſſi\nbile eſt etiam materia mo:bi groſſa t indigesta t actioni na-\ntura non obediente: mo:bus habeat declinationem; qua: fi\nsua mo:bi apparent: que felic[it]et ſunt curritus aurora ma-\nteriæ ei:que: moleſtatio nature dominas; que nullu:verius\nmo:bi: s[ign]um p[ab]ebt q[ui] hoc q[ui]d:imus; qua: c[ui] natura eſt\ndeſectiſſima in ſtatu mo:bi neq[ui] valet tolerare ſiu:um vt[il]\nmitatez accidêtium: neceſſe eſt mo:bi ſit p[ox]ima fine dubio.\nO[ala] ergo cr[ifi]s tria p[ab]ebt t[ep]o:ze mo:bi: ideſt initium au\ngmentum t ſtatum. Impoſſible enim eſt declinationem ha\nbeat: qua: declinatio non potest ſi:er niſi bona cr[ifi] pieceden\nte: cum ſignificationes oſtendut motionem mo:bi eſſe ſin o[]\ndinationem: felic[it]et qu[at]utus natura tolerare valeat, vnde hec\nſignificatio salutem t diſolutione mo:bi niſiat. Q[ui] fi motio\nmo:bi e[co]uerto: ſiat: ſignificabit p[el]ſimitate: mo:bi: neq[ui] v[la]\nfaciet declinationem, vnde Ba. in lib[io] cr[ifi]es: qu[ic]ui:q[ui]s in\nqui: mo:bus ſit in f[ui]s temp[ibus] quattu:or: ordinatus ſa\nlub:io: eſt: qui: vero eſt in:odinatus: non venit ad declinatio\nnem: qua: p[il]ius mo:bi: mo:bi: inſert, occidit e[n] in initio aut in au\ngmé:to aut in ſtatu. Sed aliquado motio mo:bi: inter hec duo\neſt mediocris: cuius indicium erit ſin ſignificationes que ma\ngis in eo: apparent: q[ui]d in alio loco dicturi plani[]q; fum[us]. K[au]\nsa: ſtabilitatis mo:bi: t ſue ordinatio:is q[ui] eſt ſin q[ui] op[or]\ntet: eſt subtilitas t lenitas materie t foſtitudo virtutis. K[au]\nsa: vero inſtabilis motus t ordinationis non p[ro]t o[por]tet\nA liij", "1\n2\n3\n4\n5\n6\n7\n8\n9\n0\n1\n2\n3\n4\n5\n6\n7\n8

["Ziber", "est groſſicis materie et debilitas virtutis. Cumque foritudo cum debilitate virtutis componeatur et groſſicis materie cum subfrillitate: ſit fer modis compoſitio: quorum quatuor ſunt poſſibiles et duo impoſibiles: ſicur foritudo virtutis cum debilitate virtutis et subtilis materia cuſ groſſa. Lberta igitur compoſitio groſſa materia et debilis virtus cum ſubtili ſit quatuor: modis: ſalucet foritudo virtutis cum ſubtili tate materie: et foritudo virtutis cum groſſa materia: et debilis virtus cum groſſa materia: et debilis virtus cum ſubtili materia. Ergo cuſ fuerit fortis virtus et materia ſubtilis fit motio moſbi ſim odine: ſignificationes in ſuis apparebant temporaibus ſim oporret: quia popter virtutis foritudo nemus naturam naturer expellendum moſbum: et materia p[er]ſter ſui leutament obedit ei velociter. c[ir]ſis: hoc ſit ſignificat laudabilem moſbi qualitatem: vnde necesse est bona ap[are]t crifis in ſuo tempore fine villus rei contrarietate: et cum materia moſbi est groſſa et virtus fortis fit motio moſbi biſgrauiſ: ſed tamen in ſuo tempore: quia virtus est valida mouet materia moſbi in ſuo tempore ad diſſoluendum et bi[gerendum] eam: ſed tamen p[ro]p[te]r groſſicem ſue materieci moſbus virtuti non obedit. vnde crifis tranſit a ſeptima die vſch ad, r. vel, r.iiij. Et ſi natura illam nequit expellere mate riam extrinſecus p[er]ſter ſua groſſicem: mouet eam a nobilibus membriis ad ignobilia: que ibi aliquam faciēs mo[am] putrefit et in ſanien mutatur: p[er]ſter crifis venit aliquan do cum apoſtematibus poſt auriculam: et in auriculis nacſen tibus. Sed tamen de moſtis et hec actioni ſit in iuuenbus apoſtemata erit magnæ moleſta: qui virtus in ſuuenibus plurime est foritudo: et materia moſbi quæ patiutur est ac t[ac]t et velor. Unde foritudo virtutis mouet materiam moſbi: que q[ui] leuſis est velor citadine ad illa loca]vadit. h[ac] de cau]ſa magna generatur apoſtemata et moleſta. In ſenibus vo] eo]uerio eſt: q[ui] ſi virtus fuerit debilis et materia ſubtili: ſet eam digere eruppere q[ui] necrat veloster p[er] ſua debilitate: materia tamen q[ui] ſubtila: q[ui] leuſis: parue virtuti obe diet et diſſoluerit cathamodicum et c[er]temiutatur et ſi uus do eo]uerio fiet. vnde ſit virtut infirmi ante mo]b[um] fugiens te patiens peribit. Diſimens et [ac]t q[ui] acuta egritudo aliquis do determinabitur cuſ vina et cuſ ſanguine de naribus ſluſe: et q[ui] materia eius eſt intra venas et arterias et ſanguine moſta: et aliquado determinabitur cum egestione et ſudore: ſi materia potest materiam moſbi ab interio]bus venaz et arte riarum ad exter]ioria extraſe. Diſimens etiam q[ui] ſi virtus fuerit fortis et materia groſſa nequa]t valeat extra corporis erpel]ere: m[ittit]t ca]m a nobilibus membriis ad ignobilia membri: vnde opo]tet nos intell: q[ui] hec action non eſt niſi in acutis et c[ot]inuſis ſebuſus: q[ui] materia e]ca]t eſt intra venas et arterias: et vene et arterie ſunt nobilia membri a quibus ſolet mouere natura materias ad alia loca. In interpolatis aut ſe]b[us] noſ fit ita: q[ui] materia earum eſt extra venas: et illuc na]tura ſolita eſt materia ab interio]bus venaz et arteria]e p[ra]trahere. Id]c]iro di]miſtit ca]m natura: nec illa ab aliquo me]ſio claudit vt mutetur in ſanien: que permaneſ in loco ſuo neq]s in ſanien couerua mutatur de mo]bo in mo]b[um]: ſu]t: videmus triteum mutari in am]ph]imerin]a aut in terrateum. Lauta eſt: q[ui] tric]tus ca]t ſit de putredine cholere rubee pure fi] aliquado aliquátulum grosſo]b[u: ei] com]ſe]catur aggr]satur et motus c[ui]s fit cardior: fit]q[ui] di]turna et mutabitur in am]ph]imerinus: que fi] no] fuerit mi]ta groſſo] p[um]o]ſi: ſed et ni]mi]etate ſui calo]s] incenditur mutabitur in quartenan: quia vſta cholera rubea mutatur in cholera]m ni]gram. Et c[it]a]ſ]e]b[us] ſebuſus mutatio quæ di]c]imus no] ſit niſi ſe]b[us] per ſe]t mo]b[us] no] p[er]ſter alium: q[ui] ſeb: que ſemp ſequitur alios mo]bos] ſicut eſt paſſio] e]pati]s aut stomachi aut alio]z] p[ra]ci]p]alium membro]z: non mutatur de ſebde in ſeb]zem: quia no] eſt de materia que poſtut mutari: quia cauſa c[ui]s eius fuerat mo]b[us] eam p[re]ccedens: quod mo]bo permanente et ſeb,", "permanet: illo q[ui]s] abe]nque et ſebuſa abest. Sed d[eret] nos intelliget: quia acuta egritudo tribus modis eſt: aut emic est acutissima et citiſſimam habet motionem: aut eſt modis cum acuta et tardus habet motu: et aut medioricis. Et quoniam acuta egritudo trifarie eſt: necesse eſt vt e[ui]s crifis ſit tripler. Ina enim velociffima eſt: fiuct in quarta aut fecunt da die. Alia vero eſt tarda ſicut in, r.iiij. Tertia vero medioricis crifis eſt in, r.iiij. licet inter parum extremitates alia habentur medioria]a ſicut. vij. r. viij. rr. Unde Salie, in ſi]bo]crif, mutatio inquit mo]bi fer modis eſt. tres ni]ciat falutem et tres timozim: quorum que falutis in]miſt: vna eſt que ſubſi]t veniens nunciat falutem que vocatur laudabilis crifis: cut a]criſis eſt cuſius ſignificationes ſubito] apparent. ver luti in tertia aut quarta die. Alia quedam mutatio calambamo dictumica] salutis indicantia offendens que nuncupatur digeſtio aut diſſoluto: quæ]admodum crifis paumat]p]pa]ren]s vſch ad, rr. diem vel, r.iiij. Tertia mutatio eſt inter bas medioricis: que ſignificationes habet nunciatuas ab initio mo]bi que poſtea non apparent vſch ad, rr. diem: ſed in r.iiij. die omnes veniſt cum crifi aut in initio mo]bi no] appa]rent niſi modicum: ſed veniente crifi in, r.iiij. die e]tem tempore ſubito] affunt. Al]layero mutatio que eſt tim]o]ſa in tria diu] ditur. Una eſt cu]us ſignificat]ones ab initio mo]bi tim]o]ſa ante quartum diem nunciat: que mala crifi nuncupatur. Secunda e]mut crifi]s ſignificationes paumat]p]pa]p]rent ſubſpitiones in]nu]ſes]t tendiſt vſch ad, r.iiij. Tertia que dam mutatio eſt: que mutatio ab initio mo]bi plurima]a]bet accidentia perſditionem oftendentia: ſed poſtea c]dunt vſch ad, rr. diem, in, r.iiij. die omnia apparent aut ab initio mo]bi non niſi modicum apparent, veniente vero vigemina quartia de ſubito] offe]ſt]d]tur. Quic]ſch aut mo]b[us] mo]ſt]ſi]ſim] habet crifi]s: nor p[re]ccedens crifi]s di]c]ſilis e]ſt: qui]tardam nor]eſt nullius moſtolic]e. Qui] vero medioricis e]ſt nec]tes p[ro]ſcriptos die]nticos e]ſt]ricos omnes erunt diſſic]vi]s in, r.iiij. diem. Lauta velocitatis et tarditatis e]ſt foritudo et debilitas virtutis et acumen materie] et ſubtilitas c[ui]s fr]g]diſi]ta]c]s eius et groſſicis. O]ateria enim fi] fuerit acuta et furioſa inuadit et commouet naturam vt commouet bu]mo]ces ab initio mo]bi. Unde c[ito] venit ſtatus et temblida] apparent accidentia mo]b[um] ipſi] nature repugnantem]ſi]ſignificantia: que ſunt foritudo et bur]nia]a] febriſ: dolos] capitis anguſtia: vigiliæ: inc]enſio: fit]ſis: tractio] hyp]ocund]iu]m]ſu]per]i]s: dolos: colli: ſactatio] capitatis hu]e et illuc]que omnia cum initio mo]bi aut plura videmus et maxime viduram ſebuſis et dolos] capitatis: p[ron]iam]icam] acutissimum eſſe mo]b[um]: t[ac]it]ſi]ſimam habere motionem: vnde ni]ſicare de]bemus in quarto die] crifi]s. Et q[ui] ſi ſebuſis non adeo fuerit ac]ta c[ui]s] motus tam velor: nuncius erit in quartia die] e]p]er]tandus: et in, v]i. crifi]s. Si autem materia fuerit groſſo]t et grauio]: ſignificatio erit expectanda in septim]a]t crifi]s in quartadecima. Sed tamen aliquando incipit ſignificatione in quarta et completet in, v]i. in, r.ii. y]ero ſit crifi]s, et aliquando nuncius mo]tur vſch ad, r.ii. et crifi]s] prolongatur v]i]s] ad, rr. Lauta bu]ſe]t: q[ui] mo]b[us] ca]t ſuerit tard]nullo no] ſigna] indicatua poterunt ante v]nde]c]im] diem venire, vnde]ſi]ſignificat groſſas] eſſe]materiam. id]c]irco nec]esse e]ſt motur]t vt]ſat perfecta crifi]s in, rr. die: ſed tamen nuncius aliquando]ſe] ſe]ſtina]ns inc]p]it in ſe]ſtima]t: et ſin]tur]t in v]nde]c]im] di]ſto]c]s] in, r.iiij. aut, v]i. Et q[ui] ſi]tatus mo]b[us]: ide]t duria] ſebuſis et capitatis dolos, et alia accidentia que di]c]imus eſſe] ſignificat]ia] p[rol]ongata fuerint vſch ad v]ſe]ſimum di]em: ſignificat materiam paruum habere calo]em et tardum motum: v]no] de ſignificationes c[ui]s apparent per v]na]q]u]s]]b]ed]om]a] dam: et]ideo mon]strat non eſſe] perfectam crifi]m: ide]t v]i. et perfectam eſſe in, r.ii]a]b] ab initio mo]bi vſch ad v]ſe]ſum mumquartum tantum eſt qu]ſtum a, rr. v]i. vſch ad, rr. p[ro]inde non poſtet in v]ſe]ſima]quarta die] bona fieri determina]tio: quia motus mo]bi qu]ſtum e]ſt tardior: tantum] crifi]s e]ſt tardior. Si vero motio mo]bi ſit velor: nec]esse]t et crifi]s] fiat velor.", "De crifi]s.", "Lapi]i.ih.", "p[er] cop]o]p]a] cop]o]p]a] cop]o]p]a] cop]o

["Febrium.", "Fo.ccc.xii.", "Portet nos intelligere in acutæ egritudine: q; cum moBUS augmentur: fit:q; furioſus in vl timitate ſtatus: natura est ei oppoſita, vii. inſter naturam e: moB: fit duellum: a: quoque certamine actioni que nafctur vocatur crifis: fed tam meni natura: moB: p[re]queat: et ipse ante eã ſugia: bona dictur crifis. Si q; fo:bus naturam ſuperas bit crifis mala nufupabitur. Sed pius q; bellum appareat natura e: moB: demotur operatum ſiat in die certam. Eterbi grã: fi crifim natura facere debeat in, viij. monſtrat nobis in quarta: z monſtrat in vndeima: quæ ad monſtrat nobis in quarta

Liber

nde virtus nature deficit: et bone significatijs ad malus murabuntur, Bonum etiam est medico ut non solum bonas ut malas significationes consideret: sed etiam opozet illum inueffigare illas q[ui]s sunt fortores et certiores: atq[ui]s que sunt debiliores et infabiliores. Elerbi gratia: si quibus videat laudabilia s[an]tia: q[ui]s tria laudabilia s[an]tudandu[m] erit ad quinque plus ad tria: sed iudiciu[s] for[an]tare erit fallat: q[ui]s poſt bile est vt tria ſint fortores & certiores & quinque: quemadmo[d] dum i[n]ſirmus anguſtiam ſpiritus patiatur: neq[ui]s ſit aut dolorem capitis habeat: tamen hec duo non ſunt maiora il[lo] vno ſigno, ſignificatio anguſtia ſpiritu[m]e ſtimulat[em] et: q[ui]s ſignificatua defectio[s] humane vite: ſed paruitas ſi[que] dolo: capitis non ſunt ſimili modo: q[ui]s facilius patitur inſirmus dolore[m] in capite ſit anguſtiam ſpiritus: an[guſtia] em ſpiritus non aliuſ ſignificat niſi defectio[n]us bus[ane] vite. P[al]am ergo intelligimus q[ui]s acuta egritudo de terminatur in, i[mi]t, aut, vii, aut, viii, die. Et ſi mo[d]b ad initio be ne cognita fuerit: bene poterit noſcere vtrum ſit motiſera: an non tribus modis. Eno ex ſanitate et foſtitudine virtutis: z[on]dinatione z[on]fectione actionis naturalis: aut ecstrario. Secundo ex bonitate laudabilis qualitatis mo[d]bi z[em]e uſitate et ſubtilitate materie[et] ſacilitate ſui motus: aut ex eo[m] oppoſitis. Tertio ex leuitate corporis: z[em]e ſacilitate ſpiritus: z[em]e bonitate pulsat[ur]i et ſonmi z[em]e appetitus: qui ſunt qua[tum] opozet: et ex ſigno coctionis in vina appareat: maſime in die nunciatua: aut ex contrarijs. Diuturni[rum] vero mo[d]bi qui ſunt de GLYPH<213>flis chumis tardo[m]e ſe mouentis: ſic quartana et ceteri non poterit medicus inueſtare ab initio vtrio ſint motiſerim nec: q[ui]s non habent in initio moriſo tem: aut velocem motum per que medicus cognoscat ab initio ad quid ſint conuerſur: q[ui]s materia p[ro]pter ſui groſſat tem: z[em]i ſui motus tarditati[m] non obedit actionibus nature vt fer e[m]ius moueautur: z[em]i in initio digeratur: vt ſic poſt me[d]icus futura indicare ab initio. Unde opo[re]t nos in diuturna egritudine inueſſigare motu[m] ei z[em] actione per vnáquas q[eb]bedomada: quoniam motus diuturne egrititudines per ſeptem moueutur p[ro]pter groſſat[em] z[em] gravitatem ſue materie: acutem v[em]o egritudine per quaternari[m] decet cognosco: q[ui]s mo[d]bi ſua eſt ſubtilis euſi[n]us motus leuis z[em] vel. Lú[n]us, inſir tem in diuturna paſſione ſit: z[em] invnaquas q[eb]bedomada alle uabiſtur: z[em] bona appareat ſignificatione: bonam mo[d]bi qualitatem oftendens: z[em]anitatem virtutis bonam inuert ſalutem. Si autem inſirmus in vnáquas q[eb]septimana ſit gravio[m] z[em] debio[m]: z[em] malum appareat ſignum: male qualitatis nun[ciat]uum: z[em] etiá deſbilitutis: timo[m]e indicat. Sed opo[re]t intelligi: q[ui]s ſunt quaedam diuturne egritudines: quarum motus z[em] ſignificationes per ſeptem mouentem z[em] cognosconſ: ſunt alie quarum morioſes z[em] ſigna per tria ſepténaria mo[u]en z[em] cognosconſ. Elerbi gráfa. ſi p[ro]m] mot[em] i, ii, die: ſeds erit in, xij, tertius in, ierij. L[au]ſa eſt: q[ui]s groſſíſma z[em]i[n]ſi[m]ma eſt materia cum imbecili virtute. Unde p[al]am intelligimus mu[que]ntiam mo[d]bi quod motus ſit per quaternari[m]: ſi[gn]iſcant ſubtilitate[m] et acumen materie: z[em] velocitate[m] ſui mo[u]s cum virtutis foſtitudine, z[em]mo[d]bi qui plurimi[m] mouentem per ſepténarium ſunt p[ro]pter groſſatatem materie et caloſis paruſitate[m]: z[em] motus tarditati[m]: z[em] virtutis debilitati[m]. O[du]bi ergo qui mouentem p[ra] tria ſepténaria necesse eſt groſſiores et duri[o]res z[em] tardiores habent motus. Lú[n]us mo[d]bi ſuos ſer uant odinæs: p[ro] opo[re]t: oftendut[em] ſe bonas q[eb]bere qua[l]itates z[em] leuis eſſe materiei: z[em] virtutis foſtitudine. Si vero ſuas non custodierint odinationes: neq[ui]s tempoza p[ro]ut co[n]uenit ſeruauerit: ſignificat malas qualitate[m] z[em] materiei du[riciam] ac virtutis defectio[n]e. Inſtabilis mo[d]bi motio[m] duo[u]bus modis ſit: aut enim ante ſium t[em]pus venit. vnde ſignificat acumem z[em] malam qualitati[m] materie[m]: ſite[m] ip[s]a p[er] ſe cauſa morioſis ſui ſu[m]s: aut poſt ſui t[em]s mot[em]: v[n]i inuitt groſſo ſitatem materiei z[em] duridi[c]: z[em] nature p[igr]iti[m]e z[em] deſtructione virtutis. Unde B[ali]e, in l[ib]ro crifiu[m]: laudabilis inqu[it]mo [tio] mo[d]bi facta [ſi]m odinem eſt ad ſiendu[m] aperta z[em] indubia z[em] mo[d]bi quid[em] motio: z[em] cauſa cuius motio ſi illaudabilis et inordinat[em] eſt dura ac dubia ad cognoscedu[m]: z[em] magnæ

ac difficili cognosſitur inueſtigatione. Undeſſo [m]uiueſſatio gat[io] tripter. Aut e[m]s eſt eius inuenſtio: aut poſt biliſis: aut impoſſibilis. Necefſaria ſicur inueſtigatio [m]uiueſſa: aut poſt biliſis: aut impoſſibilis. Necefſaria ſicur inueſtigatio [m]uiueſſa: et imutabilis: quia eius inuenſtio eſt necefſaria: cuius inueſtigationes inuenſtio [m]uiueſtio non veni[t]: nonſi p[ro]pter ſuas culpá[m]: ſed p[ro]pter accidentia impedimentum aliquod facientia. P[ro]ſiſi[m]a ſicur inueſtigatio que ſit p[ro]fum exultatione certus [m]uiueſtio: et i[n]certus ſunt equalia. E[lerbi] gratia, fi quid[em] res aliqui p[ro]bata ſit nulla ratione e[m] affirmante: poſſidem eſt ut aliquando noceat: fine aliqui alicuius rationes aſſirmatione ne. Impoſſibilis ſicur actio vulgo[rum] que non ſit p[ro]fum ratio nem: neq[ui]s p[ro]fum experimentum venit: q[ui]s veni[t]at ſit p[ro]ſum tunam. E[lerbi] gratia. quidam p[ut]e[m] p[ro]pter aqua ſodiens inuenit theſaurum: cuius inuenſtio neq[ui]s p[ro]fationem: neq[ui]s p[ro]fum experimentu[m] fuerat: ſed p[ro]futunam.

De scientia ſuriſo[rum] mo[d]bi. Lap. vi.

E[lic]iſi[que] vult ſuriſo[s] cognoftere mo[d]bi: vtrùs ſint ad ſalutem nec[e]: opo[re]t perq[ui]ratum tum acute egritudinis: neq[ui]s cum obliu[m]ionis traſat: dat: q[ui]s a[que] denunciatua ſignificat[i]o[m]e appare[m]: ſtatum videlicem mo[d]bi v[erb]ituitate[m] oftendentia: ſicur duriciem ſeb, augmentat[i]o[m]e z[em] dolo[m]: capitá[m]e ſi[que] foſtitudinum: labo[em]: ſpiritus anguſtiam: attractione [byp]o[c]cundiorum: colli dolo[em]: motiones [me]b[io]cum inſirmi de loco ad locum. Decum cognouſtibus et inuenſtibus e[m] deſactione virtutis et mala mo[d]bi qualitate: intelligas defectio[m] nem naturali e[m] mo[d]bi fugere z[em] certiffime p[un]c[n]tua ma[n]tia crifi[m] eſſe ventura[m]: maſime ſi non fuerit in die nunciatua nec c[ret]ica: ſcut ſunt in, h, vel, vii, viii, xi, q[ui]s bis ſubijſi: Q[ui]s ſi virtutis foſtitudine z[em] boná qualitate[m]o[u]s videlicet: z[em] in die nunciatua: boná crifi[m] eſſe futuram p[re]ſeque: ſi latem p[re]ſecipie q[ui]s fuerit in nocte o[m]tem accidet: aut in die noctem creſtam p[re]ſeunte. Iliis e[m]ſiſi ſi appa[er]ant terentiary accidentia e[m] alienatio que p[iuſ]s n[ot] ſue rnat: z[em] ex citationi inſirmi ne fiat foſmidolosus: q[ui]s bec accidentia tunc ſunt ſolita venire. L[au]ſa q[ui]s fumus illu[m] materie[m] cau[ta] put aſcendit. natura etenim in crifi[m] illos coadunat[em] ch[itos]: qui ſi fuerint cholerici eos in ventrem depo[n]t ut cum eſſione expeſtans: ſi autem fuerint fanguiolenti in c[ap]ate coadunant[em] vt cum v[n]ina egredian[em]: de quinque coadunatos ne ch[ito]sum quedam nafu[n]tibium e[b]ullitiu[m] fumum capitá[m] viros gens. vnde illaterribilia crean[m] accidentia. Sed ch[ito]sum ma[n]tia e[m] eſtatione aut[v]ina expeſtua in ſirmu[m] q[ui]s ſiuerat: hoc manifestat ſullo[m]n accidenti[m] transfitio. Unde l[ap]po[m]o[m]a in apdo. I[mo]s p[ra]na[ti]o[m]e alleu[i]atis non opo[re]t credere neq[ui]s vereri valde mala que ſunt irrationabiliter: multa e[m] talio[m] incerta z[em] non valde permanere: neq[ui]s mo[u]ci confueuerut.

De scientia cretice diei. Cap. vii.

Jes c[ret]ica buo[u]bus modis e[m]: aut plurimum in ea ſit crifi[m]s laudabilis z[em] ſalutis ſignificationis: aut nonvenit in ea crifi[m]: que ſi veni[t]at erit p[er]ſi ma. Dies ita[m]c[ret]ica e[m]: q[ui]s laudabilis e[m]: i, iii, v, vii, ix, x, xi, xii, xiii, xvi, xv, xviij, xviij, trifi[m]s e[m]: in bis diebus facta p[er]ſimam: q[ui]s: bellum quod ſunt ſit inter naturam z[em] mo[d]bi eſt de mo[d]bi acti[ſe] euſi[m]us foſtitudine nature dominat[e]. P[ro]pter b[oc]ſignificationes in bis dieb[as] apparentes ſi fuerint male mo[m]tem p[ron]u[n]ciant cito. Si autem bone ſignificant futuram recip[atione[m]]: z[em] mo[d]bi p[ro]li[ca]tati[m]: T[erti]a[dec]im a[que] quinque c[im]a ſunt mediocres inter laudabil[em] et illaudabil[em]: quarum cauſa in ſuo loco explanab[if]. Sed dieb[as] laudabilis ſunt que dam p[ro]p[io]te c[ret]ice ſunt laudabilio[m]: z[em] certiores dicimus eſſe, viij, z. xiiij, poſt b[as] ſunt, xx, x, xii, p[ro]p[io]te autem z[em] c[ret]ice n[u]da ſunt, iii, et, x, poſt b[as] v, vi, et, rv, poſt b[as] tertia z[em] de c[im]a octaua: aliquando n[unc]ia venit in die c[ret]ica: et cre[t]ica in nunciatua. L[au]ſa gravita[m] eſt et groſſices materiæ ſubtilitas euſi[m]us leuitas: quia ſi materia groſſa fuerit

["Febrium.", "Fo.ccriviii.", "et gravis; necesse est tarde veniat status. Proinde transit\ncreticam et venit in die nuncia que est port ilam eriticotem,\nSi il levis ac subtilis fuerit materia: fit status in die nuncias\ntua cretice. Erberi gratia. fed. certem naturalis naturis\nmatu\nerat fit; et subtilio: matu\nerat fit; et subtilio: matu\nratur fit; terminatio in m.j.f. si multo plus fit leuio: citisili\nme festinat: fit; et crisif in et aut. vii. Si autè fuerit miſtra\ncum aliquanta alterius materiæ grau edine: determinatio\nmozag vif in. rvj. aut. rrj. Si ò do maio: miſceaf gra\nu edine plus: terminus prolongabif. Dies itaq. illaudabi\nlis fortozæ certiota male qualitatis ſigna habens ex feci\nda, poſt bæ. vii. inde octo bæ. t.e. poſt bas. xij. rv. xvii. Lai\nſa peſſimitatis fecide: q. materia moſbi est cruda: necq. vlla\ncoctione aut dieſſonè potuſt natura ante quartà operatib:\nqubus autem apparentib? ante coctionem materiæ moſbi\ncoſnoſimus naturæ eſſe tupidà piopter furore materiæ\ntiue qualitatis peſſimitat: proinde ſignificatiòs ante cos\nctionem materiæ apparèt. Jdeoc. vituperat Hippocra,\nfanguinè de naribus in fecido die manantè in acutis febri\nbus: dìctè em cum timotis foze nunciatuifii. Jdeirco dies il\nlaudabilis quanto fuerit longio: de ſea ſide: tato minuus\nerit timotis. Sexto vò ſignificat virtutè moſbi et nature de\nbìſbitatem ferua fit et ſe pſipte vicina. Eunçu em natura nes\nquiut moſbi pati vif in diem creticam que parſi fuerat fit\nbi pioquinæ ſignificat eius defectio: et moſbi eſi de minom\naut piopter debilitate nature: aut piopter diuerſitate ſigu\nre lune inequito modo lumè a sole re: pietis: q. vò vtrisæ ex\nplanabimus in nño libò pategùni. Q. i qui facillime intelli\ngere deſiderauerit: legat capituli de ymeacriſos ſcriptum\nin eòdè libò: ibi em plene dirimus et monstraum? q. impa\nres ſunt apertiozes 2 certiota parib. eſtut Hippocra, in\nrespiuria. Impares inquiſt ſunt fortoziozes parib. 2. Intentio\nfuit Iupp. vt taliter eſent impares fortoziozes. ols em numer\nat par aut impar. Impar autè habet in vetrus: q. par vero\nnon habet in ſe nifi viti aut parè aut impare. Hoc testatur:\nq. fi numeris diuìdum in parem t in impare: fit diuìſso inſi\nmul in parem t in impare: fi parem partimur non inueni\nnum in eo nifi vnam numeri parteſ: fi pare aut impare. Impar\nImpar ergo toti in ſe continet numer: par vò non. Erberi\ngratia. Si diuìdimus ſepte q. eſt impar: inuenimus vnam\npartes eſe pare: q. iith. et aliam impare: iith. fi autè octo q. eſt\npar partimur: reperim diuìſione in vtrab parte eſse pare\nideſt. iiii. z. iiii. Iteri ſi. iiii. q. eſt par diuìſum fuerit inue\nnunf in eo duo ipares: ſepté videls t ſepté. bæ de cauſa vi\nſi Iippo. impare pari eſe fortozæ: q. vtrisæ in ſe numer\ncontinet. Silr hoc inuenimus in ymeacriſcos Ha. t aliozì\nantiquo: um. Sed ſi quidà ſophite nobis objicuit dicentes:\nſi bene dijicito de Ilio pipo. Ha. ceterisq. antiquis: q. eoum\nintentione de die creticò fuerat: q. de numero t de curſu lune:\nvnde imparem diſerit pari eſe fortoſorem: quare quartà di-\ncimam omnibus diebus creticis: t quartam omnib? diebus\nnunciatuifis diuerent eſe meliones cum vtrab ſit paris nu\nmeri? Respoſdemus impares licet ſint couènientes natura\nlitter diei cretice: pares tamen ſunt eis accidentaliter: q. i\ncrisif incipiet in. xij. die naturaIAM còplebit actionem in\nriij. Ende crisif in. xij. die computatur: q. actionis nature\ncomplementi in eo oftendif. Similiter in tertia natura inci\npit ſiam operationè: t in quarta ſinit eam. Proinde odiina\nuereut bene creticos dies: q. cum viderit parem nob eſse cre\ntium er actione nature: fed accidentaliter er: apparitho epe\nrationis nature in eo complete: conuerſi ſunt ad imparem:\nt diſerit eum pari eſſe dignio: em.", "De cognoscenda crifi ventura. Iaap. vii.", "Quiput noſcere diem qua crifi ſit vètura ſeu\nbò a noctis aut die: opoſet ſueſtagare inſiit\nmoſbi vſat certitudo dieris nunciatuifòs et cre\nntioz. Bis em fine dubio cognit? decet cogno\nſi qualia appairent ſigna in vno quocòs. initio.\nUnde cum in eadem die ſigna oftendant nun\nciatia oſa ſeu plurima: et appebit action nature ſue fit foro", "tis ſue debilis: expectàda erit crifi in die creticæ: quâ ipfa\nniciatia pedit ſicut in ſeptima quâ quarta antecedet: t in\nriij. quâ pedit, vii. pripécipe ſi moſbus fuerit in vtimitatæ\nte status: crifi em in eadem die eſt ventura: marine ſi bò\nna fuerit crifi: mala autem crifi nonnunç venit in eadem\ndie: et aliquando in alia: t aliquando in initio moſi: aliqùs\nin statu quemadmodù diximus. Sed vii ſi ſire crifi vtrus\nvenit laudabilis necem: opoſet iuſt pectime cognofi vir\nautem ſit foris aut debilis. Si em fuerit foris et ſpirt?\ntutem ſit foris aut debilis. Si em fuerit foris et ſpirt?\nfuit facilis: lenis: inanguiſtius et quasi ſani pulſus foris ac\nbene odinòsis: t ſignum coctionis in vina apparuerit: cer\ntiſſime eſſuturam pioniaciut, e contra ſi contraria vide\nris indicà. Q. vii ſi ſire die a noct: aut die bò crifi ſit vè\ntura ſtude ab ſitio moſi: vt cognofas hòra in qua augmè\ntum febis fuerat et angufia inſirmi: q. in eadeſ bòra crifi s\neſ ventura. Si autem ſire velis per qualem purgationem\ncrisif fiat: perquere naturam moſbi atq. ſuam ſpeci: et mate\nriam: que cognofere poteris per inſirmitate eiufus: comple\nſionem: natura temporis: aeris: etatis: regionis: conſueto\ndinie: t per artifici: et exercitia qualiter omnia fuerant dum\nſanus erat: figura autem ſi fit macilenta aut craffa: ruſa aut\nfuſa. Erberi gratia. ſi infirmus fuerit iuuenis eiufus: còples\nprio calida et ſicæ: t etias: regionis: etas: t ſi fuerit cali, et ſic. aer.\nSimiliter patiens in ſanitate fuerat ſolicitus laboriſus: vi\ngilato: macilentus: ſuſcus: ſignificat materia eſse cho. ru. t\nnunciant purgatione fieri cho. ru. cum vomitu: ſi fit materia\nleus aut natatilis: aut cum egeſtio ſi fit gravis inferiora\npetens. Q. ſi infirmus, ex. fuerit anno: m: còpłerio eius\ncalida et humida: iuſirmus in ſua ſanitate quietus atq. craffa\nſus et ruſus: têpus ver: t regio et aer similiter cali. et bu. cos\ngroſſe q. materia eſt ſanguinolenta: et crifi eſt ventura eſt\nſanguine de naribus. Si fuerit materia leuſis et acuta ut em\nmenstruis: aut emoroyridib: q. i materia fuerit gravis. Sed\ntum ſanguis ſi flururus ſit per nares antecedit angufia pe\ntoſis et grauitas et dolò: capitæ: teneb: ofitas ante oculos\nt apparatus ante oculis quasi ſápiádis rubo: q. Acau q. na\ntura crifi appareente t app: opinquâte chimos qui ſunt mas\ntoria moſbi in corporis interiozæ coadunat. Th. ſi ſint eole\nciti ad infestina deponunt. et ſanguinolenti epati dirigunt.\nChimergo in corporis interiozæ em coadunant et ebullire\ninceperint: t ſint leues faciunt ſum: et caput ascendèntem:\ngraues ergo qui fuerint descendunt ad inferiozæ. Kursus\nſi fuerint ſanguinolenti et subtilés: ac ſumex eo: ad ca\nput ſaliat: generabit extenſionè temporis: angufiam pecto\nris: grauſitatem et dolore capitæ. Q. ſi quidè parſ illius pu\nſus: grauſitatem et dolò: capitæ. Q. ſi quidè parſ illius pu\nſus: gra

["Febrium.", "Foccrv.", "citrinum significat malam insepiffe naturam coctiōis actionem. Unde necesse est ut spicum tempōs habeat quouque muteriam de illa citrimitate: et cam convertat in ru beam, colorem. Decet etiam ut etiam habeat tempus quum beum, colorem in albedinem. Jdeosq. sputum fi apsuetur in rubrum. Unde etiam habentur in albedine. Q. etiam sputum fi apsuetur in rubrum. Unde et

Ziber

tam cholerici inuenit in pectore pplegma et vtrich miſtii inſu
am egricุด: ude apparet quasi digesti. Luius ſputi
ſpeciem poſſumus intelligere hoc ſigno: quia patiens poſt
ſcreatum non quieſcit: neque morbus alleuatur: qui albe
do non fuerat de materia moſbi: ſed de pplemate in pecto
re eſtinate. Suſtinet quantiſt diſputauius de ſputo lauda
bilis et illaudabili et mediocri: oporſet non itaſque ſignifi-
cationes coctionis materie et non coctionis ſes vicinitatis et
tarditatis crepantis apoſtematis. Unde diſcimus ſignificā-
tio coctionis materie et non coctionis intelligiſt ex rigore quę
patiatur inſimi in eo teſtoze: et duricia ſeb. cum doloe eſi-
sente: extenſione membriſi in quiibus eſt apoſtema: et ves
narnu et ligamentorum et choſdarum cum membriſis ligaturus.
Lauſa rigo: is eſt ppleter acumē materie mēbia pungēs ſen-
fibilia. Duricies ſebis eſt ppleter nature motionē et ſoliſtu
dinem: q; natura cum mouetur ad coquendī materiā cales
ſit coſpus: cuius talo: ad co: venit et a coſde cum vitali ſpiri-
tu per arterias ad toti coſpoſiis mēbia. Fortitudo dolores:
t extenſio membriſo fit ptopter materiam bullientē: et con-
coctionis virtute caleſacientē: vnde eliquatur et augmentas
tur et ſuum locum pse ſua quantitate extendit ibiſque generat
dolorem quasi ſeparationis iuncture. Iliis ſignis apparēt
bus po certo coctionem materie ſperamus: et vicimitate ſo-
plemēti. Liuſs: complet ſeum coctione: c: eius ebulliſto miſi-
satur: ſeb: liuſs mitigat yel refrigeratur: dolō et extenſio mi
nuunſ. Ilec cu viderim? intendim? cōplemēti coctiſi oſſe
inſim. et ſepus ecrepōt apoſtematis eſſe ppiquini: ſic
littipocra. in apbo. Circa generationes ſaniei dolores: et ſe
accidentem magis & facta ſanie. Apoſtemate auteis in quarto
die aperto ſi fit ſcreatio paucă alba iuncta et equalis: ſigniſ-
cat crimin in ſeptima eſſu ſitură: maritime ſi bone ſignificatio
nec siset diſcimus cum ea apparuerint. ſi fuerit rubea cu
aliquioco ſaniei comſcita: inſitu medio cهرates coctionis in
vi. et crimin in. riij. Si vero fuerit citrina ſit peſſima: ſed ta-
sen mi laudabiles ſignificationes cum ea venerint: et mutatur
in ruobem acin albedine in qinta aut ſeptima nunciu crimin
in. r. aut. lt. Si autem citrina ante quarta apparuerit et mu-
sus in albedine: aut in rubedine in quarta noſt eſt maſa: et
ſi ſignificat crifi in. rj. et ſe vēturā. ſi ſi appareat citrina poſt
noctis aut ſeptima eſt peſſima et timo: is nunciuatia: q; ſigni-
ficatur no ſuſſe de actione nature: ſed de duabus reſb: aut
acumine materie: et multitudine quātatis et anguſtis lo-
ci in quo ſit. Lauſa q: si medicina fuerit acutissima et mu-
ta ſuperat naturā et cogit ca eā faciat rūpere apoſtema ante
p. / ſi ſi inſim: niul ſcreauerit et ſcicitatē omni habuerit
lpiis duricie: anbectit aut orhomāi febrē incſam inter mo-
tuos cōputabif. Si autē fuererit ſanie: neq: put opti: mi
mudicetur ante. r. aut. lt. a die quo apertum fuerat apoſtema
futura eſt moſs: aut periplemonia. Poſſumus autē cogno
ſcere que barum eſt ventura per bonas et malas ſignificatio
ne: q: si bone ſignificationes plures fuerint aut certioſes:
t apoſtema ante. r. miſidicēn: nunciu ſalutē. ſi apoftes-
ta non mundiſicetur ante. r. mutatur in periplemonia. Si
autem ſigna timo: nura ſplura fuerit et certiora puiſch vulnus
mundiſicatur: ſit: moſs erit expectanda. Sed nonnun: rum-
pitur apoſtema ab exterioibus cauſis: fuciter ratione
inſi me ſe comouentis in iram: vocem et ſuſitationem: aut culpa
medici ſe ad medicandī festinantis apoſtema cum calidis et
apertiis medicinis puiſch alioqu coctionis ſigni: appa-
reat. Quodcui aſt boz apoſtematiu aperſi fit min: malu,
ſi fuerit contrariu: et

De cauſa digerente materiā adiuuante et apoſtemata rumpente, Lapi. r.

Otliis modis adiuuatur materia vt. digeratur et apoſtema aperiatur: ſed tamē puius oporſet per: qui vnde natura eſt materie: aut natura medbi in quo ſit apoſtema: etas: et cōplecio inſimī mépo ra anni aer regio. Oerbi gratia: ſi materia moſbi fuerit calida aut ſanguinolēta: membriaybi eſt apoſtema casidī: aut ſunt nobilia aut carnoſa: inſirmus ſuvenis et calida eius complelio: tempus eſtuiu: aer et regio calida: ſignificat velocitatem diſgestionis materie et aperiendi apoſtematis: *Plurimi etis hoc fit in ſeptima die.*

*De differentia vere et non vere pleureſis: et calido apoſtemate epati ſiue periplemoſ nie. Capitulum. r. 9.*

Era pleureſis differt a non vera cum ptoſtis et ignificationibus: que ſeſtimia er: regio frigida: indus ratur materia apoſtematis et tardatur ad aperiendō. Siat cauſe fuerint comſtite: calidī videli: et frigido: et humidi cum fico: ſit velocitas et tarditas: vulnerandi apoſtematis ſi plus et minus barum qualitatus: quemadmodiſi ac cauſa ſit mai: ſit vulnus velicitor quasi in vii. aut. riij. in et autes ſit plus frigida moſabitur vulnus: aut in. riij. aut. Si autem cauſe fuerint equales: ſit apoſtematis vulneratio inter. riij. et riij. Aliquādo conſoſtāmembriu in quo fit apoſtemat apellerit materiā ab illo in alii loci: q; poſſum cognosſere per materie motu: q; fi mutatio materie fit poſt fecum extenſione: et ſignum coctionis apparēs uniri: ſputo et egestione: et virtus fuerit fortis ad expellandam materiae cum vina et egestione aut ſuſore: fit q; cauſa ad ſalutē. Si eſi ſit purgatio per vinam: eſtet multa et tura bida: ai autem cum egestione: egredieſt iuncta cum chelera et liquida: fi vō per ſuſore eſt multa et calida et fortes habet odoem. ſi ſi expulſio materie fiat ante: ſignum coctionis apparēt: et virtus erit fortis: expelleri materiam ab interioribus et nobilibus mēbis ad erterioza et ignobilia que ſunt preeparata ad recipiendis coſpoſi pumores naturaliter ſcut ad alas fundamenti ęſtintinōs ficit inguina et ceteras membriſo concuſitate: et concatenaſtio: et aliquādo mate riandat ad ſuperoſi membri: et aliquando ad inferio ra. Materia ſi fuerit ſubtilis et leuſi: aſcedit ad ſuperoſi mēba zvadet poſt aute: fi autes fuerit groſſa et gravi: deſe dit ad inferioza: ſad teſticulos et inguinavel genua. Boſſu mus intelligere ſi materia ſulphur in aut deo: ſum fuerit: quia ci ſubtilis vult aſcedere anſcedit dolo: capit: pectors et ipi rictus anguſtia. Si autē ad inferioza deſenſura: eſt preeat dolo: vētres lateris extenſio et pectinis grauinas. Sed fluiti medici materiā eſſe videntes commorā ab inſtenobus ad erterioza: putant bonus eſſe ſi conſoſtus auſtillam materiā non recipient. unde caſpaplaſma et res conſoſtati us ponunt ſuper ca ſtrigidas conſoſtationē facentes: q; ſo cum faciant convertunt materiā ad ptoſio: loca: unde pente inſirmus: ſed perſid medicus videns materiā ad erterioza eſſe erpulſam ſtudet quatinus oſino extrinſcus bucautur vt interioza mēbra ſanentur: q; q; explanabimus cum de cura de ſubpulbatur. Sed ci: moeſc: materia moſbi: neq: viliu in virtute poſſe inuenitur per q; adiuuetur vt foſis eperaſſa: neq: eppure apcat in vina aut egestione alioqu ſignus nobis demonſtrans materia eſtrinſucus eſſe erpulſam: neq: in aliо mēdo eſterioſi tumo: ſeu alioquod aparite apoſtema per quod ſimus certi q; materia foſis ſit ducta: timo: niunciat: non eſi ſimus ſecuri qui materia currens ſit ad cereb: rum: aut ad alioqu memb: i: nobile vnde pio: pio:emot bus nafcitur.

Aiber

¶ Si quies fuerit gravis augmenti significat: si levis decrescent: equalis: ante nunciatot signos apparitione inis temendit: post eritis stati mobi denotat. Febris autem periodice inueffitatio facile intelligitur: pater senſiunt: qum ab initio rigoris et fatigations ac frigiditatis extremitatus calceo temporis naturam ab exterioibus ad interioa ſuentem ei ſeb. paulatum incipiens per totu corpus quosſum mebba caſeſtacra ex cauſa rigoris facta fuerat: initium ſebris vocatur: et ab initio ſebris augmentari incipiens visq[ui]b[us] cum corpori toto in illa calo[is] augmentatiœ equalis esſe confpicit augmeni nuncupat. Item ab illibus calos ris tempore equaliter in toto corpo: permaneſt visq[ui]b[us] cum in ſultima ſeruoris et accidentiis accesseſt ſebris fuerit acutèmata: et inſirmi magnam patiun[que] fitin: tanguſtia: et pati nos quibus ſunt cooperti eſcijſat: et frigida aqua p[ro]pter nimiam calous incſionem inſundi desiderant: ſudoe per corpus apparente: et omnibus accidetibus quieſtore incipientibus ſatüi appellamus: et a principio ſudoris: donec in toto corpo: apparuerit ſebiſi declinauerit et patiens quieuerit appetit: et ſomnus venire inſeperit declinatio dicti. Sufficat quanti[que] de ſientia acutorum morbo: si oſi putauimus.

De dieta et cura ipſo[rum]. Lap. viij.

P[ro]totet autem nos incipere quomodo posſum moſtos ſin ſua ſtspo: dietare et curare. Ende etiam us co[uenit] nobis capitis dolores et calores: et anguitate vitimpatitè inueſtigare: 11am ſi videri mus hec in moſis incipientibus fieri: moſtos peraculos es ſt intelligimus: excoſi: materia acutissima moſtum velocissimi habent. Sed ſi capitis dolores ſigni cosctijs aliquid in tertio die apparuerit: crimin in quarta die expectantibus: ſed in quarta die crifiis erit in ſeptimo. In ſeptima apparés nunciat crimin in. et. aut. viij. ſi fuerint certi: q[ui]crifiis in quarta venit ſignificatijs: dictis hoc monistratibus: bonum eſt p[ro]hiberi cibum in bis quattuordebus: niſi aliquid contrariis fuerit ſicur p[er]ueri etes cali d[am]i: inſirmi c[opl]erio vel pozo[rum] largitas: et multus ſuerat de corporo ſolito moſte solſurit: aut colſuetudo fuerat multus comediendus: his eſt inueſtibus non opo[ret] cib[us] p[ro]hibes: riq[ui]: virtus p[ruo]erit: debilis eſt: et meb[ra] co[um]s ſunt in ausgustis: vnde niſi fuerit cum cibo confortat: virtus deſiets. Sed t[em]a decet nos cauere ne cib[us] offeramus in statu moſi: ne impediat natura ad repugnand[us] moſbi. Similis ter habentibus calidas c[opl]eriones et diſolutione corporis non opo[ret] p[ro]hiberi. Eodè modo his qui ſunt ſoliti in ſanitate multij comedere cib[us] ſi negauerimus: et poſtus ſubto eis dederimus: p[ac]e ſubitanea mutatio: moleſtar] incepe r[u]pe: q[ui]ab[us] non ſuit ſolus materia p[ar]corpo[ris] nutrimento: ſed p[ro]pter virtutè coſotradà aut c[ul]ſodiendà ne deſciat aut defecta regat ne ſiat defectio: p[ro]inde opt[us] nos cauere ne oino his cib[us] auferam: 11s: 1 p[ro]certo crimin in ārta die e[pe]re c[ant]imus damus mellicuris: c[opl]erio patientis ſuerit frigida latum. Si autem calida roſatujs e[li] concedimus ſirupi: aut vios latum vel succum maligranati: manna et filiinia. Que ſi eis non ſuſcient ad virtutè regendà dari conuenit p[ra]ſanil[us] coslatum: ſed t[em]o n[unc]tij ne aggruàs impediat naturam ad repugnand[us] moſbi: aut virtus nature defecta nequeat ei b[us] digere: vnde dimittit et mutat in malos chimos fitq[ui] cauſa p[ere]ſiendi inſirmi. P[ro]inde opt[us] nos cum volume? dare cib[us] aut medicinâ: p[ri]uiramus declinatione ſebris et diſolutionem anguſtie omnino: accidentijs: q[ui] natura in hoc ſtspo: re nullum habet impedimentij: et qu[em] admodijs decet p[ro]hibe r[ui]cibum in vſtimo ſeb. acu[m]ine: ſic in die status licerit ſit par aut impar abſtineti ſunt a cibo et medicina: ne impediat na tura et moſbus p[ro]ſotek. Dies e[mi]n at[que] ductio inſirmi ad boni ſiue ad mali. Si ad boni impediſt natura ad c[opl]edifiud boni. Si aſt ad malus: anguſtia et labores gemanant nature: H[ab]itificaſ: q[ui]plurim[us] moſis in ſtatu venire p[ra]ſicat: p[ac]e de cauſa n[on] decet medici: moti moſbi: aut eius acumè negliere vt ſe fidus vtrui moſbus ſit velor aut tardus: an accidèntia e[mi] calida ſint an ſint frigida: talis e[mi] inueſtigatio materia moſbi facit intelligi: vtrum moſbus ſit acutus et ſtate eius vicinus: aut non acutus et ſtatu eius non vicinus:

bis e[mi] ſerif[ic]atis poterit medicus ſare in quo ſtspo: de beat cibum dare et in quo p[ro]hibere. Elerbi gratia e[mi] ſerif[ic]a me noueret medicus moſbi eſse peracutij: et crimin in quarta die fieri: p[ro]hibe cibum et de quosſa firuos qui ſunt et iueneſt: inſirmus e[mi] cum p[ac]e medicina e[mi] illius accidenciæ famè in quattuor: his dieb[us] luctinat: ſed t[em]o quodlibet in pedimento: q[ui]crimin non habuerit ſicur ſeruon et tem vel calidam c[opl]erio: aut ratiatè p[ro]coru: ſeu conu ſuettuodinem multij comedèdi, nam ſi vni: et p[ro]bati habuerit etand[us] eſt p[ra]ſanil[us] colat[ie] die p[ro]mo et ſe[do] et tertio: et quarto p[ro]hibeaf. Q[ui]crifiis e[mi] ſi p[ra]ſanil[us] colat[ie] a p[ro]mo viſis ad quinque in ſe[to]t: et ſeptimo negamus et ſolos firuos eis tribuim. Smili modo opu[et]et faciamus in omni ſtatu acut[us] moſbi: ſi ſit longus aut de uis. Eodè modo in periodicis facend[us] eſt: p[ro]hibeam[us] q[ui]b[us] cibum in die acceſſonis: neq[ui] concedamus e[mi] cibum niſi quieſcente ſe: interpolata et iſ: die uenit cib[us] dare: quanti[que] natura ſuſinet et virtuti ſuſſic[it]. Reſeſſe e[mi] ergo ſit cib[us] uenies e[mi] et boni chimi generans. Q[ui] moſbus videtur eſse diſutumus ad frigidatè pertinès dieta: decet inſirmi cum ſubtilibus cibis moderati: calo[bi] p[ro]bentibus, et cauen da ſunt frigida et fiptica ne moſbus crudio: et groſſus ſtat et ad digerend[us] iurio: et quasi inobediens. E[ter]um inſanitio p[ra]paucitas c[ib]i diſutio non conſunt moſto: q[ui] virtus an[te]q[ui] venat: ſtat[ut] deficit neq[ui] p[ot]et: mo: p[ro]repuſcat: ſta u[n]t: aſſop: inquinat[ue]t et natura mo[bi] reſſitente et e[per]cere in incipiens: auferendus eſt cibus et dand[us] e[mi] mellicratij: q[ui]ab[us] in hoc ſtspo: impedit natura ad complen[di] ſuam actione materiæ moſbi e[mi] ſerpeltur. Sed e[mi] eſſatione neſſe fuerit humectari d[ab]im: p[or]is accarat et filia. Et cauen[em] e[n] a forti lavatijo. E[mi] viderim[us] materiæ e[n] cib[us] dieta: atter nuari et alieuiar] actione nature: purgem[que] e[mi] c[ui] leu: et p[ra]ſac]i pharmacia e[mi] dykstere e[mi] p[ro]cogni[ci]m: e[mi] alioq[ui]b[us] fuerit ſuemè. L[au]cend[us] niſi e[mi] ſet donec materna ſuicidem groſſa ne eliquiata cum acu[m]ine pharmacie n[on] obedi[nt] nature: p[er]ter ſuas: groſſo: et p[ro]ſicato: vnde generer anguſtia et labore infirmo: Sed boni[us] eſt et p[ro]faciam[us] e[mi] p[ro]p[im]inata: c[at]a p[la]ſinata: ſomen[us]: emplaſtrati: c[al]ſeactione et his filia. Sed e[n] p[ro]nus inueſtigemus natura: vniuſtuiuſus: q[ui]b[us] me: q[ui]tate iui c[al]ſatij: g[id]itatis: p[u]midatij: et p[ri]ſicatij: et t[em]o p[ra]b[ati] habent ſenſus necne et v[et] repugnet vniuiculq[ui]b[us] loco ſin ſuam natura: virtutè et ſenſum. Q[ui] c[ip]l[er]ationis coruſrio: aut in toto ſit corpora aut in vno aut in doobus moſbi aut pluribus: p[er]op[er]ites rum intelligi: q[ui]s[en]ſibilia meb[ra] citius patiunq[ui] aliamar[us] me e[mi] ſuerit nobilia, p[er]ter acut[us] ſenſum q[ui]que habet: p[ro]ſum iſa: q[ui] natura vniuſtuiuſus: q[ui]b[us] me: cognofere per e[ce]nem t[ia] ab eis ficut p[mi]nctui: natura cerebri oſtend[em]: et p[ra]ſca tum p[ectus] et pulmon[em]: per viam e[par] et renes et veficat: per vomitus ſtomach[us]: per eſſatione intreſtui: per ſuſo: loca que ſuittvicina exterioibus corporis. Kurfus opo[ret] inueſtigemus qualitat[em] moſbi cuius q[uid]atitatis ſit vt in me ſura e[mi] c[ui]ſi: q[uid]atitatis cib[us] et materiæ opponeſe fiamus: plus dantes q[ui] quantitas eſt moſbi: ſuam mutemus c[opl]erionem. S[uff]icat quanti[que] q[uid]ic[ui]b[us] de acuta ſe, et cauſa e[mi]t eius ſignificationibus.

E[ter]um de cura iſto[rum] morbo[rum]. Lap. viij. E[di]trig[us] moſbi: qua ſunt moleſtia at[que] ſuſpitione ad timo[re]: opo[ret] nos ab iníto studiolo alipidus mus: p[ro]b[ur]umana rati[o] eos inueſtigare poterit: mar[mi]ne in quattuor: re[b]u: p[ro]ſi diab[ab]ere quas l[ippo] aucon[em]aui: ac precepti c[ui] viceret: Q[ui] potet non ſolum ſeip[ui]m p[re]bere que opo[ret] facient[em]t. Q[ui]n iuibus vifione d[ict]ijs monſtrat nobis l[ippo] cau[m]us ruptijs ſanitatis inſirmi fieri quattuor: modijs: Enus perſtinet medico: fecundus inſirmo: terti: minſitris et vſitaminibus: quartus exterioibus cauſis ficut aeri indumètis loco et multis bis ſi lib[us]. Q[ui] inſirmus: neſſe e[mi] medico ſit obediens: minſitris ſideles diſlecti et studiòſi in artificio cib[us] et p[ro]tus et medicina, indumenta etiá et domus et lectus et filiina. Student visitantes neſvenant ad eum niſi ſe: mitigante et corporo: inſirmi alleuviante: ne inſirmus ſuper eos animum habens impediatur ſenſus et natura: neq[ui] aliquid ei diecti nunc[em]

Febrium

Focrviii.

piant quiR.berberis spodiã.n.5.5.h.cotandri inſuſ in ſuccu
vuariu agreſſu, aut maſ. gra, acetoſorum; deinde afficiſt
et triti. 5.iiij. ſumac midiata. 5.iii. granoz. mal. gra. aſſatoſu
5.iiij. gimi bolti. an. 5.ii. ſe. herbe acetoſe. 5.iiij. terre ſigil. ſe,
mirte an. 5.ii. 5.2. obiue pulueriſatis dabis pondus. 5.iiij. cii
firupo citonioz. et aq. frigida. Trocici ſiſt moſ valentes. R.
spodi. 5.iiij. role berberis gimi an. 5.ii. v. ſe. herbe acetoſe. 5.ii,
terre ſigillate ſe. mirte an. 5.iiij. caſtanecari ſiccaz. 5.iiij. ami
ci aſſati. 5.iiij. ſumac aſſati. 5.iiij. mal. gra. acetoſorum
5.iiij. oia temperenſ cum ſucco citonioz. et potui da. 5.
ch. cum ſirupo vuari agreſſu et aq. frigida. Acipcipti pti
panuſ de oſeo aſſato cocto cii amigda. aſſatiu. paniu aſſati
pani apbſcanu malu gra. ſunca. et ſimula. et diſa hec
dieta patiēti non ſuffecerit; demus lentes hoc modo pcepa
ratas. lentiſt mundatari et elixitaru in aqua: in qua piſt ſue
rant cocte. piciatur, deinde in alia aqua coquatur et mittā
tur ibi rami potut. et acuti vuaru agreſſu. Eardaplaſina
imponamus epiat de ſand. ru. roſis floibus viuti mal pi
ris omnibus téperatis cii ſucco mirte; aut aqua ro. Si autè
dolos in ſuperioribus inteſtini fuerit boni est medicari ſu
perius. Si fit in inferiozib. inferius: q. medicina data ſupri
cito venit ad loci infirmi: ſi in exterioribus citerit, de iſe
riou aſt ad iactat: de ad loci infirmi nequeat penetrare cum
tam conſoſtat ne percutiatur a chola deſuper ad cum inci
dente, vnde 5.unc puluere dari q. R. gimi aſſati. 5.ii. 2.2.
2.6. herbe acetoſe. 5.ii. ſe. baſiliſo. aſſati. 5.ii. ſe. potut. aſſati.
5.ii. fac pulu. da. 5.iiij. cii pulmo mirtine et aq. frigida. Si autè
colera in inſeriozib? inteſtiniſt fit: faciam? dyclstere refrige
ratuſ conſoſtatiuſ de ſucco potut. oleo ro. 2. ſimulus,
2. ſi ſanguis eſciatur cii rafura inteſtiniu: hoc dyclstere
eſt faciendis q. R. ordei aſſati lentii in vidataram aſſataru
balaupatrici cottiſi malu gra. ſe. mirte. an. 5.ii. ſepi reni. capi
2.5. ro. 5.rr. oia coquatur in. vii. lib. aque quouſis ad duas et
2. ſ. redierint. deinde pulueri boſi. gimi arab. acatie aſſatoſu
an. 5.ii. cerufe. 5.ii. tolle. 5.ii. boii pulueriatoſu et vitellu cii
aſſati. cii dimidiata ad ſuperioris deconitionis lib. adde. 2. fa
ſito dyclstere. Dietam banc acipcipt lentes. vt ſupra dirim?
militi paniu aſſati. 2. ſi pòdus habuerit lauetur in aqua in q
cocta ſint balaufati. 2. mirta cotaſt malu gra. 2. his ſimula.
deinde loca vingantur oleo ro. Si aſt ſebizs ceſſauerit et p
maniferat patiis in diſeriuor eritis cii eſegitione ſanies aut
ſanguis: nulla tii inteſtini 16a fecu egrediente adde dyclsteri
5. q. diſim. 5.2. trociczo arſenici q. dictur ſumus 2.5. olei
ro. et caue ne boc facias cii videris aliqd de inteſtini ſubſtati
egredi. 2. ſi ſe fecuris q. ſubſtatiu inteſtini ſana fuerit: 15
tamen vulnere ſunt oſlitatad et puleſtacia acipie trocici ar
ſenici. 5.ii. 2. t. risi. 5.ii. vitell. ouſi aſſati olei ro. 5.ii. viin cocti lib.
2. ſ. ſac dyclstere. Si vulnere videre is ſe purgata: lauriæ ea de
cet de pumido dyclsteri q.5 ſuperius dirim? q. p. ſi no ſue rint
mundata: lauada ſunt cum obſomogaro et melle: deinde cij
supadicto buimido dyclsteri lauentur. Unde ga. quidā inq
roman? patiebatur bane paffione absq. ſe. que boni medica
uerit medici rome eſplicantes: qui ōtatomagis opabantur
medicinā ōtatomagis vulneri putredo augmentabat. qua
adeo peioaauerit vt illus 5. ſiterenſ suis amicis ſecretis: nu
lo modo poſse euadere: Œade audiſes patiens me rome mo
rati uſſit vt ad eum venire: ad cii qui intrau eſ de ſe deſpe
rantè mueni: que cum verbis placidiſ coſoſtans interroga
ui qualiter paſſus fuerit illa paffionem. q. n. narrauit miſi cau
ſam et medicinā qua ei fuerat operati medici. deinde iuſtio
ſans virtut euſi eſſe illius paffionis tolerabilē appetitum
et diſgestione bonā: videns ſua eſgestione eſſe fanie cujus
ſan guine ſolo miſta: nullā inteſtinoſum particulam eſtienti cii
eis egredientem: coſſuus ſum eum ſanare: q.5 ſu ſu q. de am
cis incrediibile: q. q[ui]t imposſible hoc fieri ab oſb? eſtimaba
tur p[ro] verbis q. eis p[ro]oſis d[er]erat medica. Mauſſime tro
ćiſcos arſenicos ei feci: et cum risi et vitello ouſt oleo zvino
cocto dyclstere feci per vnā vicem: et cum illo egrediente eſt
uit multa ſanies. Deinde alia více ſibi feci: et eſtuit cum eo
paruſſima ſaniei qua[ti]tatis. vii. conſuus fuivulnera eſſe muſ
dificata. Bocant aspiciens ſeſtinuā cum buiſidis eum ſublira
de re dyclsteribus: 2. liberatus eſt in ead[em] die. Ha. iteru quedar[as

matrona moſtabatur hæ paffione: que me clamans ſuam
miſi mi[n]rauit paffione: tunc ſuā viuāndes eſgestione aſſperi e[m]
æ magis ſianofam eſſe q[ui] eſgestio illus viri ſuit, vnde dycltere
feci de obſomogaro et melle: cii quo multa ſaniei quaſitatas
eſcreſſa eſt. Uſſi aſt fibi alia viace fieri: e[mi]t e[mi]t cum eo lapis
ſicut ſolet de yefica egredi. ſo[mi]t tamen e[mi]t ſeuus ſicut ſu
ouum galline. Precepi iteru ſieri dycltere cum e. 5.ii. trocici
arsenici et ſanata eſt. Trocici arſenici. R. arſenici rubei et
citriu[n] fecis acetiſſte acatie gimi an. 5.ii. calici inſtincte
cparte bōbāci vſte an. 5.iiij. aluminis. 5.ii. opti. 5.ii. puluerē fac
tépera cum vino rubeo et trocicos forma.

De yctericia. Lapin. viij.

One q[ui]e volumus inſuſtagere tribus modis 5
intelligi: aut ſuo nomine q[ui] est ad p[ra]ciutus; aut
offinitio[mi] de ſua naturā oſtědente: aut actio[de] ſuſ
effectus de moſtrante. Unde dicim[que] yctericis trio
bus modis ſimiliter intelligi: noſe videlicet ſuo
et ſua actio[de] ſed no[mi] diffinitional[em]. Hom[em] ergo yctericis abuſi
uſt: ſumpti[que] eſt a[mi] quadāque in monometiis deſtoſuſi
loco[mi] habitante, et in nullo tépo[mi] ſu[n]i media estate appar[è]
t: que tota die o[mi]nit et ſomn[i] facit terribile. Aula e[mi]s
e[mi] cho. ru. et ſanguinis miſto et p[ot] totu[mi] corpo[di]uſa extero[ra]
co[pi]s tingēs. Que quidē bifarie viduiterat: aut ſit actio[de] na
ture: aut non nature: qu[ue] admodi[us in febri]b? apparēt in die
ciretico, vt in vii. ix. r. riij. q: natura corſoſtura ad d[ig]erentiuſi
dholaricæ feces et e[as] extru[n]ſe erpellāces cii ſuſdo: e[mi] ſint
ſintubiles et po[mi] ſatiq[ui] ſi fuerint groſſe et graues et po[mi] an
guſt permanet ſub c[ui]de et tingunt e[m]a: nunciat[em] t[em] ſalut[em] ſu[n]
ſint an. vii. diem. an. enim eriſtens moſtratur no[mi] eſſe er. acio
manu: e[n]t nature: ſed propter acumen morbi naturā cogentis mo[n]
ſtrare ſua actionem ante t[em] ante[que] alijq coſtionis fiſnum
appareat. Deoq[ui] yctericia an. vii. diem apparuerit p[oul]
dubio mo[d]e inuiu. Aula uſt yctericie non actione natu-
re facte ouibus modis eſt. aut e[mi]terio[que] ſumois reſpiu
lium vel venenosa porio: aut potus vel cib[ui] yel medicina e[m]
calaciensis et incendens ſanguinēt in cholera rubeam mutās
aut interio[que] precedēs: aut in corpo[di]e ſeneſcens: que iterum
tribus modis fit: aut ex p[aff]ione felli: aut epatis: aut mu-
tatione c[opl]exionis in calo[mi] totius corpo[di]e venis. domniu[m]
tem: quia ſubſtatiu venariu calefacta inceditur ſanguis et in
cho. mutaf. Que a[mi]t de p[aff]ione felis fit: ſubito venit fine
c[ui]a manifeſta neq[ui] actioni nocet naturali in tempore eriſtati
q[ui]iteru ſit oupliciter: aut de p[aff]ione ſubſtutus felis: aut
de quibuſda accidentibus in ſua c[oc]cauitate nasſe[n]tibus. E
a[mi] vero que fit de p[aff]ione felis: aut de coruptione ſue c[opl]ex
[ionis]e: aut de officali membro. De corruptione c[opl]exio[nis]
tripliciter fit: aut enim ſuum calo[mi] augmentat: aut e[mi] ſu[n]
nuit: aut deſicatur. Si calo: e[mi]s augm[ét]atur e[m] caleſt: et
ſanguis e[mi]s: v[it]itur et in cho. ru. mutatur. Si minuſ deſi
cit ſua virtus appetitua ad trabend[em] ad ſe cholericos parte
ſanguinis, vnde cho. in epate manēs cujus ſanguine per totu[mi]
corpus diuavitur tingens corpo[di]e extero[ra]. Si deſicatur
ſu[ar]vus virtus expulſua deſiſt: neq[ui] p[ot]est ſomato[mi] et inteſt
niſis cho. emitti. p[iman]ens ergo in epate cum ſanguine totu[mi]
corpus c[ar]ciſtat et extero[ra]t tingit. E a[mi] quidē que fit de offi-
ciali meb[io]: aut eſt de apoſtemate i ſuo fo[mi]zate o[mi]to, vnde
cho. p[ro]hibetur nevaleat ad eum penetrare. p[iman]ente iſque
in ſanguine corpus tingitur. Differt aut[em] ea que eſt de offi-
ciali membro ab illa que fit de virtutis appetitiu[e] defectio[de]
qui a[mi] que o[mi]tur de officiali membro venit ſubito: alteraver o
paulatin. Accidētavero que ſunt in c[oc]cauitate: c[im]imus eſt
in c[oc]cauitate felli corruptus: q[ui] aut e[mi] p[le]gmati[que] et viſco
ſus: aut ſanguineus turbidus miſcens ſe cii cholera felli e[mi]
groſſat e[m]. vnde nequit penetrare ad ſtromacum et inteſ-
tina p[ro]pter ſuam groſſicie: nullam tam[em] inſert felli ſeſione
ſed abundans in ſelle converititur ad e[m]: e[mi]t c[ui]ta cum ſan
guine c[ut]e tingit. H[on]u[n]q[ui] via cho. ad ſtromachi oppilat: et
aliquādo via inteſtino[rum]. Si via ad ſtromacum oppilatur
cholera converititur inſeruſ: et ex converit ad intestina. vnde
vina e[mi]t e[mi]stio tingitur: viina q[ui]o[mi] erit turbida rubea spu
ſmo eſgestio etiam citrina. qua de cauſa p[le]mplegat in ſuo
mach[io] augmentato ſua diſgestiu[a] deſiſt p[ro]pter indigen[em]

B ii

Ziber

tiam cholere stomachi mundificare solentis. Aliquamdo hec
cho. qui vadit ad intetina augmètur et deſiccate eſſationem
generatque còſtipationè et colicè cui nimio dolioe. Si atque iſte
ius foſamè ſelluerit oppulatur pò cholera ad iſteina deſuit
augmètur in stomacho: videat ficatæ et amaritudo in oſe
ſignat et nimius calo: et fitis in stomacho: ſieſi vinæ calo,
pater paruitate cholere eam tingentè eſſatio eſt alba, pater
ablature cholere, yceritica vero que fit, pater pafioniè ſelis
v. modis eſt, aut de augmentatœ calose epatis: aut par
uitate: aut defectioe eſpulſiue: aut apoſtemate ioe eie: aut
oppulatione in viis eius yceritica que fit, pater epar duo
busit modis: aut naturaliter que fit ſim crinitim: quare natu
ra euiidit feces et còſoſat epar ad expeſtendi eis exerctus
aut no naturaliter venit paulatim: quâ preecedit: còruptio
virtutis naturalis in epate eſſentis, et colo: còpìs mutat
aro extenuat, cu dolœ debet lateris, et aliquado antecedit
eam apoſtema ſub hypocúridis ortu et duritiora oppilato
epatis. Istè ca ycericie qit pater epar eoq. modis fit, aut
de calore cu ſanguis caleſto epeate caleſit in cholere mu
tatur: aut de frigiditate cu virtus epatis appetitua vobis
ſeffitua deſicit et non oigerit ſanguinè vt op. neq. vtrang
cho. et plegъ ab euiidit: qub? cui ſanguine manitèſiſt
yceritica obſcuri coloris et totu còpì? tumet vina fit alba
que groſsa nućans futuram hypofarca. Unde ga. ſicut cibus in
ſtomacho cu non bi diveritur: erit vina alba et cruda atq.
turbida: ſic colamètus cibi nifi bii digerat et oppoſtune in
epeate et erit vina alba et cruda atq. turbida hypofarca ni
clatiua. Tertio eſt defectus eſpulſione defectioe q̃ manet in
epeate non potes a ca ſad chol器am eppellere: vide pmas
nens in epate augmentatur: et mixta cu ſanguine exterio
colo: tingit erit ſequidio v ina naturaliter. Colo: etià
huius ycericie eſt clarus: quâ ſanguis eſt digeſtus et pur
sat. ab vtra colo, et plegmat. Quarto de cal abode apoſte
mate aut duritua epatis: vii impedif no potes ouidere cho
leram a ſanguine pmanens ergo cum ſanguine ificta cutem
tedunt. Quito de oppulatione vica quocir cho, ad ſtomachi,
vii no por ab epeate ad ſplene flueri, coadunatu iſig in epe
ca cum ſanguine juncta tingit: cutem. P[ieterea] nigra yceri
cia fit aliquado propter defectioe virtutis appetitие que
eſt in ſplene et cesserit fecem ſanguinis trabere de ſe: qub
in ſanguine pmanent: b? ſanguis turbat, et ſuperſicie curis
denigrat. D[icta]a q[ui]dè diuinaſt et cauſa q[ui]ſignificatio ycter
ie os curam incipiam? huius yceritite quæ ſequitur ſe. q[ui]
huii ſi libri intètio eſt de febriu disputatiòe et ca earis et fi
ſignificatio: vnde diem? et ister yceritica cae ſe, eſt pellima niſi
ſit, p[acter] actione nature velut in die cretica figno coctionis
precedère invina. ac eſt eſegitione apparète: p[rec]ipue ſi fit fa
luterius ſigni: ſic fitoſtudo virtutis ſanitas ſensuus laudabi
lijs ſpìs et foſtudo appetitus, bec eim ſpès yceritica lauda
bilis eſt. Ea eim que eſt, p[acter] opplatione ſellis aut epatis
peſſuall, cu ſuccurram? cum Dieta et medicina cholera ru,
mundicatæ, ſic cat partarco punorù ocjenicie ſucco mal.
gra. orisaccara ptifano et filibus. Quic[us] ſe, acumè quiueuerit
et moibus decinare incepter: purgamus patientè cu ſucco
cufcute lupini ſolatrì caſeſt, mánæ viol: et ſuccara. O[mi] fi vo
mitus aciderat: d[am]us ſuccus malo[que] granato: cu ſpodiò
ocjenicia cum modico lactis et aceto mal, gra. ſoſba meſpès
la citonia. Lat[ab]aplaſin etur ſtomačus et epar ſand. ro, cam
p[ha]o: a[cro]o polline od[ei] omnib? t[em]peratis cu ſucco ſolat
aui poſtul. O[mi] ſi ſe, cum dimiferit et egrito doſteri erit cu
cutis fit tincta: acipiat aposima maratrì cuſcute ſolatrì cuſus
modico aloe et croco, ſui aſt ſuccus frondi radicis ſit cu eiis
miſtus vtilius eſt. L[au]eutur ochi et aceto aque frigide mixto
aut ſucco coiàdr: aut aqua ro. acipiat p[odices] ſtarnos pul
los gallinacess: et iura cu aceto et mēta còdita. Trociclus va
lens ad h[ac]paſ. Te.ro. ſpodi ajn. 5. ii. ſlace ſucci eupato[ri] ru.
pe. poſtul. an. 5. j. 2. ſe. cucumer. 5. 1. 2. ſe. maratri ani. reubar
ba, an. 5. j. puluerisa ola cu ſucco lupini têperen[que]. et cu ſucco
maratri et ocjenicia poren[que]. L[au]tharticì ad hocvile. Te. mi
rabot. atrinorùs. 5. vii. kebul. 5. v. ſe. fumiterre. 5. ii. abſinb.
5. 1. cuſure. 5. ii. cupato. 5. ii. maratri aniſi. an. 5. ii. ſlace. 5.
ii. paſſarù vuarù enucleat ar: 5. j. omonia coquatur in tribus

libbis aque v[oc]s ad mediæſtem. Deinde manne caſeſt. 5. 1.
singule addanur colatis 5. j. h[ier]apiſre. 5. inſide agaricis cu
orisaccara temperatis caſpartico ſungatur: et poſt tertium
diem bitaſse ieris cu piu p[er]t. et orisaccara q[ui]s. abſinb, mi
rabot. kebul. an. 5. ii. aniſi. maratri ap[ri]s. an. 5. ii. cuſure. 5. 1.
fe. radiſis. 5. ii. fucci eupato[ri]: 5. h[ar]ariſi. 5. vy. laccæ. 5. 1. ſe.
atrici. 5. ii. 2. ſe. camonee. 5. ii. 2. ſe. temperen[que] cu ſucco
frondi radicis. fac piu[li]. et da potu. 5. ii. 3. p[er] cum ero et cu
orisaccara tali mo. lactis capani lib[ri]s fac bulle[ra]. Deinde mi
ſce cum eo orisaccare. 5. ii. 3. que iterus bullant[ia] poſſea
ſpon[ia] giam mari in aqua calida infunde: et cu ea marina[ta] lato
caldarie terge. Deinde in frigidam infunde et ze c[um]e eam intus
in lacte: quouſtum bullitto oppulatur: Deinde cofet et iterus
mitraſt i caldario: cu admifce. 5. 1. fatis c[ors]. 3[er]tui illud bul
lire permiſtito: et ſpumà que in eo furtherer ſexultum cu
ſpumà non habuerit coletur: et dabis multidùs libam in ſuperio
iubus p[er]tum.

De ſebre inſammatua et pleureſt que[ra] ſequitur. Capitulum, viiij.

Eia hec eſt, fit de caſeſtione ſanguinis purijs auq[em]aſt et viſi p[ter]ſue q[ui]tariis multitu diem: neceſſe eſt eſt ingeniem? et vt eius ſupſuitas eijiciatur p[riuſ]ſi incenſio augmentetur iua: et e[po]tra non poſt ſuppeli. Sed tamen p[er]us op[si]s c[or]

derare ſtutè infirmi: et fi forſtè eà viderim? cu p[le]botomo
ſuccurrere ſeſtimabim? et ſanguine de media brachya vena
miuere ſubem p[er] ſi lanis p[er]t. habuerit. ſi nifi infirmi b[ati]
li cau illius lateris vt paſſio eſt incidatur: hoc fec[er] ett. e[n]t
guitur: q[ui] cauſa e[ui] no eſt alii diuſi niſi miltitutem ſanguinis pu[ri]
ſi fine alicuius male qualitatis còmictio: vnde ſuperſiſt
ſanguim ſeulpa: nullæ eius ſ Qualitàs remanent in eo[vo]
poſte: poſde antiqui vocauerut h[ac] ſebre e[ph]imerà. q[ui] pa[re]
rimi in vna die solutur. U[na] ga. in meſtate g[ine] diat et mult
loci tenoc in multibus ho[bo]p[as]baf[ſe]. iuſt ut aſt] deo ſangu
nem minutijs q[ui]s ad defectiones. D[ic]at aui de quod auene
h[ac] ſe habére que ſi uſtui p[le]botomari et ſanguine v[oc]s ad
defectionem minui, cu quo multibiles eius amic[is] et con
ſanguine fuerit, q[ui]e afpiciètus eſſe defectioe admiu[n]ce in
ceperunt murmurare. et ga. dicere, heu beu ſin chariſimus
occiditi. paulo aui ſi p[er]ſus ibi p[erman]itus c[ors] e[vo] c[ui]
metitarè eſt; et infirmi euafit. de quo ſupeſacti pu[er]tati] tanti
viri miraban[que]. G[ui]c ab e[vo] ſe, ita curata fueret: os nati]vi
p[re]cepti tenere: inueſtaga tamè virtute eate c[om]p[lezione]
t[em]poſe aere regione et c[om]ſuetudine: fi fuerint p[uto]s, nam fi
hec non ſunt p[er]uenientia: virtutè t[em] bonam iuuenientia: ſal
pellemus in viem p[le]botomie: q[ui] in ſtute poſt ſanguine
minuto ſecuramur de ſpe ſalutem: licet patiens etiam alia
qua] patia] moſtetam inde: matime fi fuerit in initio mo[bi]
p[riuſ]ſi natura in ſatu i[pediat]em in repugnádo mo[bo].
q[ui] naſura vel v[ir]tù virtù inco[n]uentes. 2. c[ui]ta alia conuenie
tia: ſanguine minuto perit infirm[em]? q[ui] foſtudo et ſhabilitas
virtutis p[er]titer repugnare mo[bo]: t[em] p[an]ens eſt intenio
medici t[em] non alia. Sed etas regio aer et c[om]ſuetudo fi ſint c[or]
iuuenientia: no obem[que] intelligere, p[ter]ſe ſe. fed. p[ter]ſaui
tozi] nature mo[bo] repugnare volètis. I[de]q[ui]e v[ir]t] conſi
deretur ſemper: t[em] acutiffime e[ui] inueſtigemus: vtrùmo
poſſit repugnare p[riuſ]ſi incipiam? p[le]botomia: qua poſt
eritente matime in initio mo[bi]: ſanguis minuaf: In ſatu
vero t[em] in aug[em]to non: q[ui] in hoc v[ro]tus q[ui]e non ſum[] ſeu
ri vt virtus fit poſtis: q[ui] eſt impedita in mo[bo] repugnádo:
qua] fi c[ito] ca[bar]tico alſh[ave] rebus impediſt? defectio: et
co]pus no] reget; infirmi p[er]t. P[le]botomia ergo ſana
virtute eritente: q[ui] eſt moſtiffima ac patiètis novitati fuerit
in augmentovel ſatu: quâto magis erit p[ell]imam no
cibilio: cu ſit in illis t[em]poſibus v[tr]us debilis. E[tr]ius etis ſi
fuerit in initio mo[bi] i[be]cillis nee[ſe] p[le]botomia: q[ui] malæ
eſt: min[em]t? t[em] mala p[er] fit in ſatu. P[ra]s fi fit in initio mo[bi] per
ditio infirmi longa erit ſeſi in. vii. vel in. viii. In ſatu vero
eritens niſiati p[er]ditione: aut in illo die: aut vt multu m[mi].
T[em] ſufficit nobis teſtimonii et auctores q[ui]s fuerit et acio-
ne nature: q[ui] plurimùs confipicimus natura] ſanguinè in bis
mo[bi]s per nares: et per alia loca purgare. Quo manande fi

Febrium

Focorr.

virtus fit bona: quæcuit infirmus: quæ est initius salutis p[ro]s e[que] fit in die cretica, natura vero fit debilis: moribus augmentat: et natura debio: efficiat: vnde periculam offertur tur machine si nō fuerit in die cretica, Palāsigi est et p[ro]plebotomia in defecto nature: licet etas cōplexio in firmi regio et aer fuerint bona: molesta est. Turtus est et fundamentis aliori olim: et ipsa oia sunt p[ter]ter eam. Unde ga. quemdam tekatur ex plebotomia in hæc passione mo[tem] subffisse. Sed quidam medici in aliis bonis significationibus cōſtis: ut] utem debilis negligentes: est p[le]botomari iuſterit: quod cauſa fa motus extirpit. Sed est, p[ter]ter hoc fanguiam minuti nō auferamus cu[li] plebotomia: neque cu[li] ſepeſt, op[si] nos calore: fanguiam euſi quæ ſeruus: et mitigare cu[li] ſuco malo: granato rato: p[er]ums orifencia. Boni ſe quod aqua frigidâ iuſeums da re: quia calo: est eſtinguit: ſed tamè nō temerarie: niſi cum ſi mus pectus et viscera eſſe ſana et principia memba: ac de apoſtematib[us] aliena: qu[li] aqua frigida nocet p[ectus] et oibus visceraib[us] et principalibus medibus ſi apoſtemata habuerunt Omnia etia: multi frigida nocent neruis: et materia mo[bi]l crudificant: et ingroſsant. Sed ſi apoſtema tāti ſit caloſis vt frigiditati aque poſsit repugnare: am[que] poti aque. Item neganda est aqua frigida et hec loca ſint ſana: niſi et signis coationis in vina appareat: ſed tamè p[rius] humectāda est eſegitio cum rebus fanguiam acu[m]em eſtinguètib[us]. P[er]am ſanguiam fuerit multi vultus: sandānd: et p[er]mi[n]que ſuco grano to[n]. Et ſi eſegitio p[er]ita no[que] ſiſiat: fanguiſi in ſua perma[n] neat vifione: abominibus cauſa orifencie: et p[er]mi[n]que: ſi tamè ſi pectus patiēns ſit ſani: quia acetoſitas calore natu rale mitigat. Q[ui]dem moderate cœdatur: ne noceat p[es] tocti et neruis ſtomachi cu[li] ſua acetoſitate: marie: qu[li] inflatio hæc ſeb, vt d[omi]ni ſequi. Et ſi p[ectus] et nerui ſint ſani: et f[imi]s cu[li] acetoſitas nō noceat: eis: orifencie: qu[li] abominas: p[er]ma[n]. qu[li] ſe po[rt]ulace: s[pi] viol: s[pi] y. coquāturi in. ſi[bi]l. lib. aque viſis ad medietate: deinde colenct: et miſceanſ vii. māne: zuc. viol. caſiſtiet. an[si] s[pi] zuc. que ſero colata potui tribuantur. Et ſi fanguiam non multi fuerit calide: negemus aqua frigida[as], p[umefaciam] eſegitio: cu[li] ſuco curcubite aſſe additis fin[que] gultis. z[an]nevl casiſtiet. Si aſt iegedit p[oc] h[oc] nō humefuit: ſubſonat: de penidus de nitro ſale camonis viol: et ſimilibus. Quib[us] nō ſufficiatib[us] dyſteriſtur et viol: or[eo]ca o camomill, māna ſebeſt: eum uibus coctis in aqua ad tertia: vel in dimida lib. eo[num] mittatur ſingule. z[an] penid. filameleon et obſomagōz o[n]z. z[an] s[pi] ni[n]t. z[an] si patiatur dolo rem in capite h[ui]neſtant nares co[m] ſui in oleo viol. Lat[ha]plafina in v[ro]tō reſpo[te] aponātur: e[m] z[an] ſand. roſ[si] viol. mal. téperatas cu[li] ſuco ſempuiue vel aqua ro. Infundātūrus manus et pedes in aqua repida in qua cocta ſint camomill, et viol. Arura ligentur cu[li] faſcia. Studeam[que] etia in hæc ſeb. vt non ponatur in capite cathaplaſina aut fomērum: q[ui] plu[m] in hæc ſeb. catularibus et anbocletu euentu. Et ſi flupōre mētis patiatur et grauſat[em] in oculis vt nō poſſint ap[er]iri neq loqui: cau[n]eant in[n]unctiones cathaplaſina et fomēta et ne capit aponātūrus neq[ui] naribus ſed pedes et manus in aqua mittan[que] in qua cocta ſint camomill, et viol. Et fricētūrus manus et crura forſiter. Plante quod pedi[que] in aqua c[ui] ſa le et oleo fricētūrus. Abſtineant a c[ibi]ſis: et aciplat par[n] panis loti: cu[li] ſuco granato to[n]. Et ſi inſirm[que] ſubito ac[ci]ſeit a flupōre: et vertat ſe ad beſterā et ſinſira: ventris etia: eius ſonit? est quaſi tonitru[n]i: et poſt ventris solutio[n]illa inflatio non soluitur: mo[re] nunciat: qu[li] cauſa eius ſum? peſtilētialis crea t[us] de corruptu[n]i bullitione cu[li] extraneo caloſe: ſicur fit in cadaveribus moratu[n]o: cu[li] nō regunſ caloſe naturali: et non m[odi]ſicātūrus feces co[m] et putredines ab eis marie ſi in et tremitatiib[us] co[po]tis apparuerint vt p[uſtule] magne: pecia linida et obſcura: et magni[us] co[pi]s loci tenuerit. hec e[m] fi g[nu]niſcat vifionem b[umo]zum et vicinifat[em] eſtinctionis caloſis naturalis. Et ſi hec ſeb. apoſtema in diaph[rag]mate ge[n]neruerit: curemus eam hoc modo.

De pleureſi non vera.
Capitulum, etc.

Operius diu[n]tus q[ui]a vera pleureſis est calidus apoſtema n[asc]ens in diaph[rag]mate p[ter] h[ui]mo[n]es a cerebro ad p[ectus] p[lu]entes. Aliqua[que] etiā hec materia deſcedit ad lacertos colas celāres: et aliquādo in pulmone: et nonunq[ui]n in diaph[rag]mate. Si fuerit in pulmonet: dolo: leuio: quia pulmo est inſenſibilis p[ter] neruos ab eo ablatos: p[rius] t[in] est angulio: q[ui]a pulmo e[m] matus iſtrumet[ui] p[rius]. Et t[in] ſi mate ria in diaph[rag]ma venerit fit p[rius] leuio: et dolo: forio: p[er] p[er] m[ilit]udine n[ero]i eo et colligatiā qu[al] p[ri]s c[ui] cerebro b[us], p[inde] ſi vulnera patan[que] ſunt dura ad ſanandī. Maſi ſi fuerit in neruaſa p[re] diaph[rag]mat[que] carni n[ob]tis, vulnera et in loco nata n[ob] carnoſo ſunt iuſurabili: q[ui]a ſi fuerit in carno so ſunt dura ad ſanandī p[ter] nimietate: ſui mot[que] p[ri]s. Et n[ob] solim[que] vulnera diaph[rag]mat[que] ſunt diſſicilia ad cu[ra]: ſi etiā ea q[ui] ſunt in oib[us] locis ſub diaph[rag]mate eſtib[us] f[uit]e circuſtātia ventre: et intefina: q[ui]a corruptio o[m]i b[us] mo[si] ad hec loca ventre: q[ui]a ſuntvicina locis feci: p[ter] b[us] ops medici vulnera deſiccare: q[ui]a ſunt in bis locis quatu[m] virt[us] to[ver] letere poterit. Antea d[omi]ni?: q[ui]a pleureſis ſemp ſit de puro fanguine, et aliq[ui]n de cholerico aut p[le]gmatico, et aliq[ui]n de turbido aut melacolico gnātur et nonunq[ui]n de oib[us] aut plus plus bor[us] gnaſi. S[hi]z diſerunt pleureſis p[rius] in coloſe p[rius] t[ui] q[ui]tateq[ui] inſirmi: q[ui]a materia fuerit fanguinea p[ruſu] erit ruberi t[ur]biu[m] corpori plenit[que] t[act] m[oll]t: ſu[n]aui: ſitis parua: p[ul]ſus magn[que] et largus. V[ina] vermiſloa t[que] téperata in liquore: aut aliquātuli groſſa. Si aſt ſit cholerica p[ruſu] erit c[ut]rinu[m] t[ur]biſs ſicca corpori macri[que] calo: p[ungitiu[m] t[que] acu[m]: ſitis nimia p[ul]ſus velor t[ac]ut vina p[ul]ſatis et lucida. Si aſt ſit p[le]gmatica p[ruſu] erit alb[ui] t[ur]biſs h[ui]da corpori p[ungue], effigies mollis t[ar]paru: colo[ra] ſeb. est debilis ſitis parua: p[ul]ſus latus t[ar]tus. vina vitellata e[n] citri po[m]um: liquiori grosſus: t[ar]aliquādo ſubtilis t[ar]albus q[ui] de ma[t]tus. Oateria melacholica p[ri]s p[ruſu] ni[n]trui corpori macri[que] t[ic]ſic[ui]: pulsum ſubtilē t[ard]tui v[ina] colib[ina] aut aliquātuli vindē. Oateria ſi de oib[us] pluribus ve b[umo]z[ui] ſuerit miſa: fit colo[ra] p[ru]tui miſt[que] f[im] b[umo]z[ui] com[itionē]. Sil[ri] terete patiētis q[ui]litates erut miſte. Bonu[que] aſt ſi e[n]ta o[di]geſtionē materie p[ruſu] erit alb[ui] et aliquātuli ruberi: q[ui] signi[ſic]tat materia e[m] leuſi: natureq[ui] obediētem. Signo igi[que] ſan[gu]nis apparēt: quia mo[bi] ſt fanguineus dolente: quod[que] ad furculas aſſcendente an[si] oia p[le]botomatis. Deinde occur cum cathaplaſmatib[us] fangui[n] em eſtinguètib[us] eſ diſsolut[i]tui: ſicuit e[m] ſuccus maluauſt[que] viol: ode[n]i mundat[i] oibus coctis t[mi]da[que] et addito oleo violaceo t[ar]pan[que] in eis ſiſus patiēti locus frigidus imponat: ſi p[ri]s est calid[i]tui. ſero frigit d[in]i calidus. Et ſi calo[ra]: fe n[ob] est forio: addim[que] cathaplaſmati camomill. Item ſi virt[us] fit forio: etas cōp[lerio] inſirmi p[ri]s regio cōſueto[do] et c[er]era ſint c[ou]eniētia: detrabaſ fanguis p[ri]uſſo: mo[bi] au[n]metari i[ci]pian[que] t[ar]fe. ſoſteſ: mal[i] enim ſi e[m] poſtea minuān: p[ter] nature deſbilitātē. Et ſi p[ri] certo ma[ter]ia ſanguinea t[ar]t[que] e[m] ſo[ſt]o p[le]botomia p[uen]i[n]e e[rit]i: líc[es] c[etera] inconueniētia ſint. caue t[ri]n e temere fanguis mi[n]u[n]a: e[m] virtus debilis est q[ui] moſtui ſt. Et ſi minuān caue t[ri]n e ſit de bafilia: t[ar] de infirmo latere. Det p[er]ſan[i] colatu[m] cu[li] amigdaleon t[ar] succara: cum firupoviol[que] ſi patiens cōſtipatus e[m] vesper[que] micā panis lota: cu[li] amig[od]. T[ar] succara trita: fordeat dulcia granata. Et ſi ſuſtudo fuerat eis m[el]tui comederē t[ar]p[ita]n[u] eis n[ob] ſufficiat: da malu[m] crificolān[ca] ſpinarchiā cucurbitā oia cocta cu[li] amig[od]. In die t[ri]n n[ici]natua ſubtili[et] et soli p[er]ſan[i] detur. Et ſi p[ru]tui in quarta die ſit alb[ui] lene iu[n]cti[que] facili[que] egrediā cu[li] vina: aut duab[us] t[ur]biſt[que] crifis e[rit] in die ſeptima. Si aſt in quarto ſit ruberi cu[li] ſigno coctiōſis apparēt: t[ur]p[ut]i ſit lene iu[n]cti[que] viſſo[rum] et aliquātui l[u] alb[ui] t[ar] leuiter e[reat] bonā crifim expectabis in. r[ui]. v[el]. x[ui]. x[ui]. marie ſigni[ſis] salutis apparētib[us], i[mi]tute leutitate bono ſom[no] et appetitu: marie in h[ora] q[er]a[ſt] soliti illi habere in ſani tate: t[ar] signi[ſi] coctiōſis in v[ina] apparēt ead[que] h[ora] sanitatis. V[hi] si nimia t[ur]biſs maneat h[as] p[il]ulas d[ab]us. R[ui]gunt drago[ta] ſi e[m] citonicē m[u]date an[si] s[pi] ſe. cucumeris. s[pi]. amidi. s[pi]. t[ar] oia pulueriſata téperenſi cu[li] firupo viſor. t[ar] fac p[il]ulas in modi[que] ciceris: quart[ui]n v[na] ſub lingua teneat: donec liqueſat.

B iſ

Liber

quidā dicēcres cur accidit sanguini putredo eit fit amicus na
ture & per se regaſ; q. ſanguis l5 fit
amicus nature; tni cí augmenta k aggrauat natura vii odio
teneſt ab caſut p[ro] odit ſilíſi cí ei inobediſſe ſit: ſanguis eo
de mò ſu tèpàmèto egreſſus a natura reiſic[er] ſi p[ra]nes eit
aſt aut p[alias] p[tes] egredi: qu[em] q[ui]d[ie] ſi nò poterit expellere
dimitur eit vii putrefact? ſe. g[na]t ynſoch[ui]. D[ic]im q[ui]m ſan
ſguis aut eſt intra vafa: aut extra corp? aut ſolimò extra
vafa, Sanguis aſt qui è extra corp? aut ſactòde nature ſm cri
ſim: ſicut videm[im]n de c[retica] ſanguine fluere p[ra]nes: per
emoroydasp[er]miſtratu: aut nò ſm naturà, p[pr]alibò accello
nis accidès nature ca[que] cog[est] et e[cr]ciat ſanguine. Q[ui] aſt fit
interi? aut exteri? erterius ſicut inciſiòe gladt: auſt his fili
bus. J[n]trinſic[et]o cí ali[q] p[ecto]s: yna rúp[it]a: p[pr]ut p[ul]
titudinè ſanguinis vel o[ganò] ſuò anguſtia. Sanguis
aſt q[ui] ſolimò extra vafa eſt: aut eſt in toto corp: aut invo
loco clauſus. Si in toto corp: fuerit generat tumore rubo
rem calo[re] in toto corp: Si fuerit invo loco et maturat muta[re]n
in ſan[ie], q[ui] mon digeraſ g[na]t tumo[re] rubo[re] in co[
]dem loco. Sanguis yo qui eſt intra vafa: aut eſt in oib? vaſ
ſa: aut eſt in q[ub]uſa. Si fuerit in omnib[yn] ynofch[ui] generat
fi a[liq]b? facit in illo loco ſe. t ab eo nomè accipit: qua cog[est]
ſimus er calo[re] o[do]lo[re] illius loci. S[5] disputatio noſtra nò
eſt de ſebie q[ui] ſit in parte corp: p[er]ſed de illa q[ui] ſit p[pr]ter ſan
guine in oib? venis putrefacti. vii p[u]ſi[ſ] de ea disputem[]
op[5] nos mòſtrare c[am] illus calo[ris g[na]tiuà. Qua de re d[ici]
ma: q[ui] cauſa q[ui] calo[ris g[na]tui. v[.] modis eſt: quin[que] ſunt calo
re facientes v[na] p[al]iuſi: qu[o]z p[ri]m? eſt calo[?]; iol[is] ignis
eſt. S[5]eca codia cibaria t potus ac medicina. A[er]tius
num[mi]tus t labo: incidentes subſtàtia membo[?]; p[pr]ter
mèb[ia] adinuic[ie] ſe fricantia. Quartus eſt putredo. Quibus
eſt c[ó]cluſio por[io]t. S[ertus] eſt macillitas corp[ie] t paruitas
ſue naturalis h[ui]b[iti]tatis: q[ui] corpus ſi in h[ac] mélaui ſuerit
fi ſe preparati ad recipi[di]n calo[re]. Et q[ui] b[er] ſunt c[á] calo[ris
t e.nò eſt n[il]ſcal calo[ris extra natura: necesse eſt ergot bis ſex
ſter cauſa. ſed i ſu ſuerit interrogati q[ui] ſit differècia inter
ſe. ynofch[ui] q[ui] ſit c[ui] putredine ſanguinis: q[ui] ſynocha que
nò eſt de putredine ſanguinis q[ui] inflatua vocat. R[h]ndemus
ynofch[ui] q[ui] ſit de putredine ſanguinis patièces faciunt pu-
ſtrid[ia]nina: p[pr]ter putredine ſanguinis t pul[um] habèt ino-
dati: q[ui] c[ó]ſtrictio ei[vo] velocio: eſt q[ui] dilatatio p[pr]ter natu
r[m]a feltnati[que] ſe ad expellenda ſanguinis putrefacti muſoſi
tate. A[in]ſatua vero ſic dinofic[er]q[ui] vina pati[en]tis null[as] h[]
putredinè: q[ui] ei[ra] materia purus eſt ſanguis nò putrefact.
R[ur]ſus ſi d[ic]erint q[ui] ſit differècia inter ſe. q[ui] eſt de putredinè
ne ſanguinis t ſe. continuam que ſit de putredine cetero[mi]
bumo[?]. R[es]p[ob]debi[mi]? ſeb. q[ui] ſit de putredine bumo[?]; l[sv]
d[ia]ſtua etina eſſe: bonus t[ri] medicus: ſi b[hi] ca inueſtigauerit
fenit: e[nt] interpolatione: q[ui] ſit inter finè yntus accesionis: e[nt]
initi[que] alteri? S[5] ynofch[ui] null[as] h[zi] dimiſſione n[il]ſi aliq[da] tra-
quillitatis in extremitat[ui]b? diei c[ui] aer fuerit frigidus. q[ui] m[]
tigatio nò fit p[pr]ter ſe. h[zi] qua infirmus q[e]ſet et gaudet de
a[er]is frigiditate ſe. acu[mè] mitigáte. Q[ue] ſe. trib[ui] modis eſt
q[ui] c[ued]a e[cl]iter ab initio viq[ui] ad finè: aliaqua debiliter in
c[i]p[ien]s t paulatiu[m] affecit viq[ui] ad statu[em]. eſt t alia foſtiter
incipi[que] in initio: deſide cathamodi[ci]e c[of]ſed[ie]viq[ui] ad statu[em]
Ea[ſu]a quia materia que putrefit de ſanguine: aut eſt tan-
ta qua[ta] diſſoluſtur: aut mino: q[ui] diſſoluſtur: aut plus. Un
de ſi tanta ſit materièi putredo quanta e[ui]s diſſolюtio eſt
naſſeatur illa ſpecies ynofche que d[ic]itur homotenus. quia
in vnaq[ui]b[que] diſſolubil idè t putrefit: q[ui] c[ui] ſita: fiſt medio
critat[em] inter ſp[er] salutis t timo[re] mori: Sed ſi q[ui] do mate
rià putrefit minotu[m] ſit quantitatis: q[ui] id quod resoluſtur
naſſeit illa ſp[er] q[ui] d[er]paugmaſtique? q[ui] ſalut[em] fiſt. M[à]ſi q[ui] do
materia diſſoluſt manu eſt eo q[ui] putrefit finitur paulatim
materia. vnde necesse eſt vt veniète morbo ad statu[em] vel ad
crifi[m]: m[ib]il de materia illa: aut puſſili p[man]et q[ui] facillime
p[ur]q[ab]i: q[ui] virtus eſt foſtis. R[ur]ſus ſi de materia p[lu]p[us]
treref[it] q[ui] diſſoluſi ſit illa ſp[er] q[ui] d[ic]uit augmaſtici: q[ui] ſp[er]
es p[er]ſima t timo[re] ni[n]ciatua: q[ui] illius materie miſta qua[ti]
tate putrefacta: t pauc[ia] diſſoluta: necesse vt ei die augmen
tetur ſeb. anguſtia t moleſtatio: vnde timo[re]s eſ dubietas,

q[ui] in vnoq[ui]b[que] die augmètante materia timem[?] ne in flatu tâ
que illius materie quantis augmètatur: vt nullo modèque eſ
natura pati valeat: qua de re natura cedente mo[bus] bovem
minutur. Significationes autem synoche, duobus modis
ſunt: aut antecedères eam ſicut fatigato gravitas, e plent
tudo membo[?]; rubo[?]: t calo[ris in exterioribus corp: eut eá
ſubſequètes ſicut dolo: capitis c[ui] incêſione e[gr]avitate tur
bo: facieat tumore tempe[?]: t exerbiu[m] venarù ſurarù eminènta
turbatio et teneb[io]ſitas oculo[?]: t figure rubee ante oculos
apparètes pulſus forſtitudo e velocitas e[ui]s magnitudo
ac plentulo: atq[ui] mollices o[ganò] facies patièces q[ui] bal
neſiegreſdiætis. vina rubicida[que] tèperata in liquo[re]. Laui
ſotitudine putſus e p[pr]ter forſtitu[n]t virtus natura
luis, e[ui]s magnitudo e p[pr]ter ſanguinis plenitudinè, velo-
citas e[ui]s eſt p[pr]ter ſanguinis calo[re]. o[ganò]i mollices
e p[pr]ter ſanguinis bu[di]ditate. Rubo[re] vine rubedo t calo[
]sanguinis faciunt. p[le]d[io]zivne e p[pr]ter ſanguinis clarita
tem. S[5] c[ui] tamè illa ſp[er]s de cuius materia plus putrefit q[
] diſſoluat augmètatur putredo in corp: et vina fit turbida
atq[ui] colo[?]; e[ui]s ſit arſenicus. Accidit etià b[ac]e patiètib[ui]
flatio que[modi]que e[ui]s inſtituati[m]: nò e[ui] differit
nifi q[ui] eſt c[ui] putredine ſanguinis: inſtituati[que] yo minime. Et
q[ui] buic ſe. hec ſunt accidètura. i, variole t cete re p[er]ſitiuſtæ
paliones accidut: necesse eſt de eis disputare p[u]ſu[ſ] curas
eius incipiamus.

De cauſa ſeb. p[er]ſtientialum. E[sp]a[ſi].

Ea[ſu]a p[er]ſtientia[rum] ſebium et p[er]ſima p[er]ſumano
a[er]is t coru[sp]tio e[ui]ſde in q[ui]tuo: t p[ub]ius annict
mutatio a[er]is e[ſ] q[ui]tuo: modis: at c[ui] d[hat]ur et
vna e[ſ] q[ui]tuo: q[ui]latis[ut]? aut p[pr]ter fum[ui]t et pulue
rem terre eſt perturbante et obſcurante: aut p[er]ſum magni
tetore ſicut cadaveris corp[ie] a[er]iuli q[ui] eſt c[er]tore p[er]ſus. p[ro
inde plurimò patiutur p[er]ſumos mo[bo]s de p[er]ſtientia g[ue]
t e. nò de g[ue] bumo[?]: q[ui] ſicut p[er]ſim[ui]t? in obu[m] aut venes
noſus: fi[re]t e[ri]a q[u]a p[oc]et e[ſ] deſtruit subſtàtia e[ui]s accipienti
nò ſalui[n]t n[il]ſi rarifici: ſicut a[er] p[er]ſi[ci]p[ur] et pulue
bis e[pi]tub[ui]: q[ui] veliciter p[ra]zoat ad c[ui] t pulmone c[ui] ſatu
attracto fine vi[lla] coru[sp]tore: p[ro]inde o[n]ms infirmat[em] ſani p[ur]
limi infirmatúr et a[er]is coru[sp]tio[re]. Antiqui c[oo]cidiunt ſunt
marte b[ip]po, q[ui] s[in] q[ui]tuo[?] anni p[ub]ius a[er] coru[sp]tur: ge-
neran[que] in illo moſtienti: t mo[ta]les p[aliones]. D[ice]
ruiſt etià ſi venti in tribus m[é]ſibus byemis in decubii ianua
rio februario: p[er]ſent e[ p]uluis in a[er] augmètura. t a[er]is q[ui] do
plexi t iſcitat[em] mutatur null[as] h[ui]s p[lu]ia[que] t dies in q[ui]itate
diu[er]an[que]: vt videlicet vina dies fit calida q[ui] alia frigida ſue
ri[re]t b[er] p[er]ſima ſigna byem[que]: vere a[er]t accedèt e[ui]ſtate tur-
bido cuu[m] pturbatio nò diſſoluta. i, ii, iii, v, a[er]. vii, vi, de a[
]ro ſunt ſe, p[er]ſime ſi eſt inter v[er]t byem[que] taliter fuerimenes
cesse eſt fit in eſtate a[er] turbidus t humidus t nò clu[as] et arbo[
]ribus t terre n[as]centibus puluis d[hat]ur: vnde ſit c[ui] a
corp[ie] deſubdationes generàs, c[osp]o[ra] e[n] nò ſudant nec p[ur]
mectantur: ſicut folia[que] ſunt in eſtate b[um]ectari naturaliter
R[ur]ſus inquiut ſi eſtas ver t byem[que] ſint: vt d[ic]imus. ſe
in initio accedètis aut[ui]n mortalitas in a[er]iib[ui]: E[pi]s equi
nocti[que] venerit aut[ui]nale apparent in a[er]e. videlicet keſt
trionali ſiâme ac lampades multe ac diuèrit. Q[ui] s[in]q[ui]
runt bui[m]us intentionis r[öm]en: dicem[?] q[ui] d[ica] ſunt ſon
poſse ab eis intelligi[n]que p[er]ſuia ac intellec[tu]m motus stellat
ſcientia et coſſicione eari adinuicem q[ui] ſit circuli ſuis t q[ui]
litanibus cuu[m] stellar[em] que e[ſ]m eari[ui] loca. t in circuli et
in vnoquoc[ui]b[ui] anni t[ep]oze. R[ur]ſus ſi d[ic]erint ſi bec que d[ic]
ti[que] ſunt p[pr]ter action[em] motus stellar[em]: que necesse ſunt
d[ec]e in libris ſcriberen[que] a medici[is] cum ea defendere contra
repu[gnato]res nequeant. R[es]pondem[?] corruptio a[er]is nò
accidit n[il]ſi c[osp]o[bi]b? ad ea p[re]paratis. E[n]de c[ui] medicus
viderit significationes a[er]is in vnoquoc[ui]b[que] tempore annivi
tur p[er]p[ot]erit mundificare materi[æ] de c[osp]o[bus] corruptio
n[í]mi p[re]paratis p[u]ſu[ſ] corruptio accidat eis: et etiam tempe
rament[em] p[is]tare ſcierit: vt venture corrupti[em] repugnareva

Febrium

Focorrj.

leat. Nnam fi pseudert motis stellat: debere facere ninnim
caloſe in aere et nimiā flecterat et vitione: ſeſtinat ad purgans
dam choleram eorum quibus inſult cholerica complejo naſ-
caliter:ne illius cœle ſeruio ſacillie ppter moriutio
nem recipient: oans quoq frigida z humida caloſi venturo
reputantioria: qua rationalis anna dignio: ſellis eſt: nam
geti earu ei nimme accidit niſt cuſ ignoſtia teneatur. oſi
et ſi illa ſcieret eā oſio causet. nec ſtelficare: et eō qoſidem
ab pugnare: quia nō eſt ſubditus naturali actioni et poffituali
detiderenſi cuſ ignoſtia tectus eſt: ſed cum ſic et diſcernit
bonſa malo veru a falſo z iuſtus ab iniuio: qrit bonam par
tem que eſt eis filis: vnde pō eſt: et ſpernit malas que non
et eſ i filmilis vnde eſt animal.

T. de fe. variolari q. ſere obſibus accidit. Lap. v.

Aſſa variolari q. obſus aut plurib: nafcenti ma-
teria e in ſpōne ſet? inulua eſt: qua natura i
gubida loci clauſi atque p[rae]calib[us] medis remotis
cutis: viacnātib[us] p[rae]bevilatate m[é]noz: fetus
q[ui]t: et materie illi: non ſuſtineti: q[ui] c[ui] mouenſt
p[rae]titer alioq exterioſo ſicuit p[rae]peter peſſimus chinos: aut co-
rupti aer[em] a ſuo loco egreditur et natura repugnās expeſ-
lit eā ad cur[ut]: q[ui] bibivincia e[mi]ac p[rae] ſunt variolarie: nec vl[
]us remanet quin eas p[er]bat: q[ui] earu materia ſit in [c]eptioſe
fetus. z plinſi adolescetuli et p[er]ueris ſiſt raro iuuenib: z ſe
nibus: decrepitus vero nuſq[ui]mposſible eſt illa materiā i cor-
po: viq[ui]s ad decrepitā manere p[rae]peter mutationis eſt:
]tatione e[mi]que: z c[ic]aribio z c[ic]erat quod duerifatitui: q[ui] natu-
ra eā aſſuſeſcit. vi[n] non mouet illa niſi cum iſp[ia] p[er] m[oueſt].

J[eh]o adoſeleſtuli et p[er]ui p[er]lum plinſi patiutur: q[ui] ſunt gulo
ſi cibos i: coſtato: ſumit: nee c[ui]e a[er]e aliquel nee c[ui] acci
detit e[mi]tis q[ui] c[ui] cal[ut] et b[u]ida [p]lexio o[n]tatur: q[ui] e[ſ] putredini
familiaris z uenienis. ſi[gn] quan[mi] n[odum] apparētui hec ſunt
dolo: capitis i ſitio ſer. k[u]ro: z tumo: c[ui]t turbulētia oc[pi]
z lachryme capit: gravitas totiusq[ui] corpi: p[er]do: i narib[us]
z ſternutatio p[ecto]ris a[ſp]itatas vociis raucitas p[ri]ſticio in corpe
q[ui]ſi et acu[bi]n: i[n]ſi: q[ui] materia volens egredi c[ui] c[arnem
separat vt facili[que] e[ra]t: ſed plinſi in tertio die egrediret: z ali
quādo in p[ri]napiro vel ſu[ſo] ſeſtitut, p[rae]peter magnitudine caloſis
re. Sed variolarie q[ui]tto: modifiſunt: aut e[ſ] p[er]uo ſanguine
ut p[le]blegmatico au cholerico: au cholerico: de uro
p[er] ſanguine ſiſt ſunt rubee ſupius acute: z iſeri late ciroq
maturan[que] i n[an]ſi conuerunt: ſuntq[ui] salubres: q[ui] mate-
ria e[ſ]t et ſanguis eſt amicis nature et diſgestio obediens
quiā ca. z bu. eſt. q[ui] ſint cholerice ſunt a[tr]inittati p[ri]tūnēs
pue rotuſe capit e[ſ]t acut[em] q[ui] acus p[ri]ſutitia p[rae]peter acu
men materie eari: p[er]inde ſigna earu ſunt ad timoſe z ad fa-
lute: b[ub]a: q[ui] z laudabilia ſigna e[ſ] ſint comitatiā: ſicuit
coctio diſgestioſis in vina in die cretico apparēs z ſeb. atq[ui]
ſitis mitigetur et variole a[per]ienſi et ab eis b[ui]ditas effuat
boni ſi[n]icant: ſi e[ſ]i ſint c[ot]rāria ſi[gn]i. ſi fuerint p[le]blegmati
ce ſunt alve late lenes ouereq ad digerendum vel ſunt indi-
geslibiles quan[mi] materia ſub cute putrefacta nimib[us] ſub cute
p[er]do: g[ui]ſatur marie ſi p[le]blegmata ſalba fuerint: au[ſ] p[ur]ire
cerperit diſcoſiatur et ſi ſut e[ſ]is putredo eruginoſa, q[ui] nun
cat: mo[ſe]t: marie ſi vina crura ſit. Melacholice aſt in ſitio
ſunt līnide poſteavenete. ocinde nigre in q[ui]b[us] nō coadunat
b[ui]ditas: ſunt et parue dure q[ui] ſotre vruce: vi[n] ſunt p[el]ſime
q[ui] nullā h[ui]t q[ui]litare q[ui] maturant: aut p[hi]oſes recipere valeat
vnde ſicant: et ſindunb: vi[n] g[ui]natur fincops alienatio et deſe-
ctio: q[ui]b[us] apparētib[us] niſiāda eſt moſis. S[uff]icit quātum diſpu-
taum: de variolis incipiamus de cura ſynocbi.

T. de cura ſynochozum Lap. vi.

T. de bec. ſit. de putredo ſanguine in vſaſi de
cet p[le]bobotomia p[ri]ſuq[ui] non putrefactus ſan-
guis putrefiat: p[ri]ſus t[in] ſiderata ſutre etate
que regiſe et ſuſuetur am in ſint ſueniſtia. de
inde minuā ſanguis an[mi] status. q[ui] p[le]boto

tum obſus curis ſynochi et ſynocie e[ſ] vtilio: ſynocie e[n] co-
[ueni]tio: q[ui] ſanguis ei[ſ] purus eſt. e[ſ] p[er] oſia p[rae]ſuſtadiæ ſint
c[ō]ueniſtia: virtus q[ui] n[ot] ſi n[im]becciliis p[er]ſuicrrendum eſt
T[he] obſus p[rae]ſuſtadiæ boni[que] ſut reſi exſite c[ui]de v[n] teme-
[ar]ie ſanguis minuā: ſicuit diſiſim[ui] in cura ſynochi in q[ui] mon
ſtraum: l[angu]ine n[ot] c[oe]bere minu[i]t in ſatu nec in aug méto
q[inde] natura i[pediſi]. I[la] ſut i[n] his v[ri]ſiſe e[ſ] ſit for[i]ts
in aug méto t[in] e[n] ſatu n[ot] ops nos ea credere. i[mi]tio mo[
]bi niſi vi[rit] obſiterit minuā. Si aſt in iutio n[ot] auemus
[ering]amus acumé ſanguinis cuſ ſucco ma[ſ]or. or[ſ]iſciam
et ſi[ſ]ibus: o[n]am p[ri]ſtanu[i] c[ui] a[mi]g[i]o, z accarca. Si ſint i[ſ]p[ati]a
p[um]eſiant cu[ſ] refrigeratuis attenuat[i]us et diſſolutiui: q[ui]
licet hec ſe, ſit acuta: p[re]putre t[in] e[n] oppitutiōnem g[ri]at, vnde
ni[n]i refrigeratua attenuatua de[der]imus et diſſolutua: pu
[tre]do augm[er]a: t[em]o: bus neceſſario [ſ]o[ſ]a: k[al] Solis enim
datiæ refrigeratuis: p[ut]redo augmenta: q[ui] refrigeratua
n[ot] diſſolutu, dem[que] g[ra]attenuatua refrigeratua diſſolutua
putredin[que] c[ui] vina et egeſtione et ſuſudo: puocatua: niſi cum
materia acut[i]ſima eſt: ſanguis e[mi] p[rae] ſe. e[ſ] aut e[ſ] acut[i]ſim[ui]
et cholericus: au[ſ]trauis et p[le]blegmat[i]icus: au[ſ]medius. Si
eſt acut[i]ſimus: damus frigida et acumé [ering]uentia ſicuit
p[u]lii ſe Accum granatoz o[n]ſenica[] z i[pi]rupo z p[un]co[mi]tus vi[lo]
c[ui]ſatiſt: máne z ſimilia. p[ri]ſtanu[i] q[ui] colati z pane lotu. Si au
tem mediplus dande ſunt iu[n]uem o[n] p[ri]ſenica p[ri]ſtanu[i] panem
lotu z ſimilia. H[ui]s ſi ſit groſus et p[le]blegmat[i]icus: o[n]am p[ri]ſuc
cum l[up]niſivel endiue cum mána c[ui]ſatiu[n]t. et ſimilia. E[ly]ſte
[ri]sen[que] et p[er]ſariat faciam[ui]. Si dolo[que] capitis p[ar]interui: n[ares]
b[um]eſiant c[ui] oleo vi[ol]. z n[em]uſarino: temp[or]io[bi]z. i[m]po[n]a[n]
oleſi ro. c[ui] aceto: pedes q[ui] infundant in aqua calida: in qua
cocta c[ui]s ſint camomili. z vi[ol]. Si habeat vigilias: fronti roſes
mus aqua i[n] qua cocta ſint co[rt]ices papaverius eſt. lactue: la
tectu viola z ſilia. Lat[que] ap[la]ſime[n] caput et ſucco vi[ol] po[ſ]tu-
lace ſempuſue c[ui] oleo vi[ol] n[em]uſarino z ſilib[us]. Q[ui] ſi t[en]titiu[n]
in ventre acumé au[ſ]t p[u]ſtura: acapila[ſ]t p[er]cucumeris, et
t[al] ma[ſ]grana. dam[ui] et[ia] ſucci melonis paleſtim e[ui]ſuq[ui] carne[].
doloe capitis non ceſſante: fundamus in eo[mi] laculi m[eri]ſis
cum oleo vi[ol]. pedes z crura in aqua mittātur: in qua cocta
ſint camomili. z vi[ol]. crura c[ui] ſo[i]lentigur. et [tr]abit materiā
a ſuperiozib[us] ad inferiōra. Si ſtupo: e[ſ] mentis: nec oculos
p[os]ſtint ap[er]ire c[ui]ſeſtant capita co[n]ſi cum aqua in qua cocta
ſint camomili. c[enta]urea melillut[i]i viola z ſimilia. Z ſutrus
ſit deſecta z c[ui] ſo[ſ]tis c[ui]ſeſtati ſol[i]m[oo] do cum camomilla
et vi[ol]. ſi[n]ant circa e[ſ] ſonitibus delectabiles et ſoules ad audiens
diſi de g[ne]ſi[mico: u[n]]: q[ui] aſa delectatur et c[o]ſto[ra]ſet et natura
ad diſſoluend[i] materiā e[rc]itatur. Sed quid[ia] arbitur n[ar]s
turam et ſoc[er] impediri a[de]vot materiā nequeat digerere ſi
cut abus et medicina: q[ui] ſallum eſt. natura e[n] non impedi[ſi]
niſi et digerenda re z m[u]ſiſiandica: e[a] g[ui] ſi[qu]b[us] non i[m]pe-
ditur c[o]ſto[ra]ſant e[ra]: e[a]t d[ico] ſi in eis delectetur. Q[ui] ſi d[er]in-
re p[ar]bacia cur p[ra]bacia acapitætus p[he]bæas ne ad aliſi
q[ui] c[og]diq[ita]ſi ſe impedi[ſ]at ne ad aliſi c[og]diq[ita]ſi m[é]tes indu-
cant: q[ui] vicitis natura[]a ſoffendi in diuendā materiā z eam
d[iger]end[i] p[rae] co[z] impedimētui. R[ep]ſo[de]m[ui] inter hec
duo magna eſt diſſeretia. q[ui] aſa in cogitatione aut aliqua
re fuerit deſita coadunat in ſevirures: vi[n] ad actiones ope
randas natura impedi[ſ]. Sed ſonitibus delectabiles e[con]tra
h[ab]en[que] ni[bi]ſi e[a]e au[ſ] nature impedi[ſi] niſi ſola[] delectatio
nem qua c[o]ſto[ra]ſan[que] et c[o]ſto[ſ]ios ſi[n]t. hoc ſic teſtatur vi[de]m?
e[n]i in adolescetuli cum aliquos facamus eis delectabiles
ſonitus ſtatim ſuro[que] co[z]um m[it]igaſt et ſonnus eis puoca
tur. Q[ui] ſi patientes ſurgentes a[ſ]p[u]ze p[uc]t illuc ſe vertat
m[ov]i n[iv]no latere: modo in alio. et c[ui] magna anguſtia: p[es]ſi-
mum denotat ſignum et moris nunciatui. Q[ui] ſi b[ab]ues
rint inflationem et ſonum quaſi tympani et poſt ventris
ſolutionem et inflatio n[on] ceſſauerit: ſi certus ſignum ad
mo[tem]: qua[ſ]i signiſicat p[er]ſentialem ſum[mi] ſicuit e[ſ] infla-
tio mo[zu]om cum naturali c[ui] eſt ab eis ablatus. Q[ui] ſi
in co[pe] q[ui]da p[u]ſule appareat liuide au[ſ] nigre: ſit p[es]ſimus
ſicui: marie ſi p[ri]ſ principalib[us] medis ſi[n]t vicine. Q[ui] ſi bis aci
d[et]ib[us] careat z patian[que] ſu[n]t ſanguis de n[ar]ib[us] et q[ui] ſit bo[
]na ſeb[is]i[que] mitigata: z mo[ſ]b[us] ſit in occulato[n]e: cephalica i
datur, quoniam ille mo[bus] ſanguineus eſt et minutionem

B v

Liber

pultinet: quibus non sufficientib? curentur et medicina quæ viginus i cura flurus sanguinis qui est in caufon. Si patia videri, coridis tremo: eim imponim? stomacho, sand, farinâ odefi maluâ camph. acernem foznacis fabiori: têpati cum succis porut: sempeuiu cetruli arnogloſa et aceto. In cor: manio ne isterantur frondes vitis mirte: ſalicis bafilicon: et vafa aqua plena in circuitu manſonis mittantur. Arthraplaſine tur venter er oleo ro. cucurbita cucu. et filibus. Lyſteriſenf: er succis cucu. cufuta vue agreſtis succo arnogloſe. ei oleo. O ſi fec febris ſit ppter apſote. aut eriſipilas acpiant succi ſolari coctum z distêperatî cii casiaſt. manna viol, saccara, ponanf ſuper apſotema, sand, rose malue memitba ſolari costiádrum. Si calor: e fothis alíqd croci milceus. O ſi apſotema ſit de actœ nature z ſm crifim ponim? viſio lutiua ficut memitba maluâ, camo, croci ſolatri z filia. Si ait b ſe. fit ppter variolas z defudatione z pôr ſiri p ligna q oſimus in initio mobi oculi rigentur; lauentur ſcii iure oliue z succo granatoſi acetoſozum. Deinde lauentur aqua ro. ſumac et antimonio cum campho, têperatis cii succo ro. ſumac et antimonio cum campho, têperatis cii succo ro. ſiandri vt mundifectur cori: putredo. Apſoma ad expeſſes das variolas. N. laccé, 5. v. lentis mûdate. 5. vii. or.AGRAGANTIS 5. iij. coruſatur i tributur lib. aque ad tertia z dabis potui guti. In ſe, ne foſi uſganf buic apozimati. N. succi maratři 5. s. deq ſe aposi. mara, apj apini limodori rodoſaccare et croci z gargariſentur, e etià acpianti ptisanu crisoloannæ cucur bitam poſtulací blàſc. Bumeſtura venter i ſit necſeſe in pima: hebdomada cii manna casiaſt. rodoſaccara z ſimlib? So luto venſtris buic paſſione folet euenire ſponte: ſiate matres cii ſui acumine pungit infestina: vnde ſolutio ſit. ſub artificiali ſolutione cauendî eſt z ab acutis z falſis: accepis ant granata vua pira coctana z ſilia. Si hyems frigidis ve ſtепus fuerit habentur focii z lignis vitium z tamarinis variò autem deficibus: nec eſſe cii ſarina orate deſi ríſi milio z ſimlibus. Si habet ſolutione venſtris acpient trocari ſpodi q. N. gſimí boli, an. 5. iij. amidi, 5. ii. z 6. berber. ſpodi ro. an. 5. iij. ſe. berbe acetose. 5. iij. mirte. 5. ſi, croci, 5. s. têpera cii succo citone: z da potui mixtos cum ſue coctanozus. N. ſpodi ſive, pumbeet ſuperſicientis late aut nigre moſtates ſunt. ſi autê in fine ſynochi vis reſi quas purgare et ertinguere da trocifcos ſynochi reliquias ettinguentis: 5. N. ſpodi, 5. ſi, ſe, porut: bucu, an. 5. iij. ſi, cus curbi, cetrulli an. 5. iij. gſi, draga, amidi. an. 5. ii. berberis, 5. iij. liquiri, 5. v. tempera cum aqua ro. potetur cii succo grana to: z ſimilum.

De cauſa putride febris. Ap. viij. Tua cauſa ſe. putride ca'. eſt extra naturam opers in fecu cimbro: que ſit de tertia diſegitio ne in omnibus membris corpois eriſtente: que ſee inſe: qui quia oſa q acipim? ſue ſit potus ſue cibus non ſunt omnino laudabilia: vnde cibi ves nientes ad stomachum facti quaſi ptisanum: epa: trahit colamentum eius ad ſe qo diſegutum eſt: z in ſanguinem co ſuerfum mădatur membri vt ex eo nutriantur qo, ſue com plexione conuenit. ſer autem quia non acuenit per poſis cii ſudore: z ſumo expellif. O ſi měbą fuerit deſecta ad eſ pellendum fecem popter mutationem ſuarum compleciom vel compositionum: aut popter oppilatione porozum aut popter grauitatem materie: ſi fuerit in quaſitate mulſa: aut groſſa: aut viſcos: ſer permanent in concuſitate mem bozum et raritate eo: cum. ſicut pulmonis et splenis: z còca uſitate stomachi venarum et ſimili: que ſi moucanſ in quibus buſlam têpo: bus. vel mală cibaria qualitatem ei auſque tantia: aut popter aeris mutationem z ſimili: odio tenet a natura popter ſuam corupſione nec regit eam, que fine regimento permanens caſele interio: calo: et ſua fumosi ſate pôinde bullit et putrefit: sicut humores cadauerum bullientes corumpuntur z putrefunt cum naturalem per diderint calozem z regimentum nature: que putrefacta ge nerat ſeb. ſm viam conculcatiòs: vnde nomen accepit a ſuo elemèto. Si eſt materia fuerit: clederica t:rtiană veră gene rat duodecim boas tenes. z. xxxv. qeſens. Si ſit pblema tica amphimerină facit. viij. ſe mouſe: hois: z ſer quieſces.

O ſi melancholica quartană generat que, xriif, hois mo: uctur. z. xlviiij. quieſit. Cauſa diuſeritatis bar: homos mo: et leuitas eſt materia ad putredinem conuenientis. Iliam omnis putredo non fit ni: cum calo: et humiditate: que cuſi ergo materia puſus fuerit complexio: aut ei vicina fit racili: eſt ad putredinem: còtrarivero eontrario. Eſi de quartana quia materia frigida eſt et ficca: z cauſa putre dinis eſt ca: et pu. repugnatur putredini cum vstra: qo: qualitate ſui, dimiſſio ergo eius eſt. xlviiij. hois et motio. xriij. nec eſſe eſt enim z calo: extranues. xriij. hois pabeat in mutanda alia qualitate. O ſi quidam fopſiſte nos reſpondenti ad centes. Quare ilti terminus ideo: non mai: vel min: eſt xriij. hois et non plus neq: minus: qui omne qo: conſuſtur qo: eſt ſub lunari círculo eſt ex: iij. elementis adinuicem oppoſitis: deſtruere eſt eſt conuerio viuſi in aliu: verti: gratia, elemento: ſit popter motus lune solis omniſſi stellarum motum habentif. Sol quod eſt cau fa cetero: z dominator: z curſus eius ab oſtu ſiu exens ad idére rediſe: nò manet niſi. xriij. hois, vn: i: materia in alij parte putredini obediat: ſit p: peps acceſſo: citius. Idec: qo: putiana: qui calide cſſe: materie eſt: eſt cii vna qualitate i. calo: couen: z e cum alia non: neceſsario calo: extranues mo: z. xxxv. hois in mutanda illus ſicitate in putredo ne: s. Unde reſpondimend: quare calo: extranues in quartà mo: tur. xriij. hois ad vnam qualitatem. i. ſicitatem. z in tertiana ad eandem qualitatem mo: tur. xxxv. Reſpon: demus ſicitas corporis: duobus modis eſt: aut cum calo eſt frigiditate: calo: ait deſiccat cop: z q: alii ſerifat and humores deſiccat, frigiditas ad materia coadunat: z gelat e: vnde bo: in ea calo: ad q: calo de frigidate accedant te còſtitato aperif: materia z humo: eius deſuit putredini obediés. In ea: ait q: popter calo: eſt deſicata: pune: z neq: clau ſo: ſu: ſi e: co lauſi nec coagulati neceſario calo: pune: z co: tara: d: i ea liq: facièda z diuìdèda. Si: ſi oppoſuerit de am: pimerino: cur ampbimerin: ſit facili: ad putredini z ter: tiana: cii etià repugnet putredini cii vna q: late. z frigiditate: Rhenid? plegma: e ſanguis femicoot? z in albiadis frigiditate: mutatu, videm? e: natura mutare materia: ſanguinu in lac in mamillis: z in teſticulare ſperma. Qede: z natura mădaui plegma cii ſanguine p totu: cop: neq: clau ſit illò in alij mébdo: nec loco ſicut vtrà: qo: cii alij cop: ex eo nutri: cii paupetare ſanguis habuerit. Iſgu plegma eſt otuMATI obediés putredini ſicut ſanguis. z ne diſſerti ſi, popter puitate ſue frigiditat? i: q: calo: e: cneus aliquato: ſo pote mo: a: i mutado illò q: late: in putredine. P: eterebi a: cim? hæc ſe, tertiană de c: polerico chimo: z putrida n: fi: p: pter id qo: qrimim? z: q: c: o: polera ru, c: on: a: cop: aut putreit aut n: o, que nò putreſt: aut e: ſit in vno mébdo: ghat apſotema qo: de eriſipila, ſi ſit in toto cop: e: aut intra vafa: aut c: ſi ſit in toto vafa: aut ghat tertiana: fine rigore: aut caufon. Si: e: vafa faciet tertiana: interpolată: e: cii materia q: e: intra vafa nò faciet rogo: eo q: e: cii cauſa in vafa: non potens tranſo: re per loca ſenſibilia et pungere ea. H. i: g: e: nò e: aliu: q: materia punges mébą ſenſibilia. S. z dec: ſe. 15 intra vafa ſit cii interpolatione in die tamè: remissionis nò qui: ſe cut ea que ſit extra vafa: quia eius materia e: miſta cii ſanguine z cum e: mouetur. ſed t: in die tranquilla qui: et mitigatur aliquantuli. vnde a die exercbationis deſinut Que ita: q: ſe, a cauſone diſſert. q: materia tertiane còſtume intra vafa eriſens còtinau e: ſit in oibus venis: corporis. ſed materia caufon plurim: z confiſt in venis: cori: vicinam? ſicut ſunt vene o: stomachi: epati z pulmonis: pinde e: acutio: z moſte: t: materia ait tertiane ſeruient: e: alij in locis corporis: q: in illis: ſed t: he vtræ: febres e: còdiant adinuicem: quia materia vtriusq: e: c: v: q: etià e: cò tina: caufon t: nò alij ſit de fal: plegmate ſicut hippo. in

["Febrium.", "Fo.cccxxv.", "epidima, fed, inquit quedā est amara et qādā salia. Tertiana\nepo que habet interpolationem intelligit cù tribus significas\ntionibus: quas Hal, oftendit in regaturi non naturali et cò\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmodum tépus aer regio, res extra naturævelut occafio\nnes q creat moibi natura q fuit infirmi accidentia medici\nsignificatiòes ficit rigo frigiditas et tarditas accensionis et\nalia natura. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nrato. Naturalia vòt est etas còplexi, non naturalia\nquæmod

Ziber

t auſmetæ ſeb. q. katus morbi est vicinus. J[od]cirdo dolos capitis auſmetæ t. ſint fitis vomitus angustia defectio ſic citas labioſus rubo oculoz. et aliquando cutis ſiatica ſit ſu id a nigra; t. aliq[ui]n natura cholerica p[u]ocat eſegitionem ſi crimin q. o[ies] cretica est t. motak accesſio. q. h[]oſis: t. ali quado, q. iui, ſi materia fuerit groſſa; deinde c[ui]n nitemetur ſu d[omi]s ſolulufi martie ſi eſegitio fuerit ex c[ò]trario: q[ui]c] maca ſelet folioil ſu inſactione. ſi q[ui]c] accesſio ſoluit ſeu, ſi eſ t. a[er]t a[que] leuſis expellitur per poros cum ſudoſi: ſi eſ grauſis e[ſegitio: medici exiſtens c[ui] vomitu chaf: bis itaſt accidentibus tranſactis inſirmus quieſt et c[ò]ſotaf. Quin ta[ta] acſtio eſſacerte p[art]ies eſ minois moſſationis q[ui] fuerit in q[ra]ta: l[ic]es i[m] moſſationio tertie accesſiōs malignita ti vicinaſ. Secta a[ut] accesſio debilioz est t. modicis ſuo[] accidetui apparet. Septima a[ut] accesſio vt multu. q. h[]oſis p[]er manet: deinde ab inſirmo c[edit]o is moſſationio angustia t. ip[]ſevalde ab eſtrudine egredit. Et aliq[ui]n b[] ſeb. in tertia ac ceſſioe ſinſi: et nonſi[mi]n in. iui. ſed plurimi in. vii. q[ui]c[] intelligi tur e[ſ]i ſignificatione in viina aliq[ui]n locis ſicuit dixim? apparè ribus. q[ui] ſi in prima die appuuerint erit brieus: ſi a[ut] poſt ta[d]arib[us]: ſed t[ui] ſi vera fuerit non tráſit. vii. p[]er yodes ſic ut [hippo], determinat. U[ui]s o[mi]nici in h[ac] ſeb. ſe cauere ab initio vt n[ò]t det inſirmo re[ui] e[ſ] caleſcientem ne materia caleſta c[ui]s ſu ſuo acuminare caput ſalat i[] ſt freneſim generat: ſlati q[ui] mo: t. moſſationio peioſes q[ui] materia qua generat. U[ub]ee c[ui]s e[mp]olere acu[m]e t. velocitas n[ò] ſuſtinet medi[c]i igno: ati[q]tia t. inſirmi ſultitati. U[til]ibus a[ut] p[uius] curam[em]tui taliter e[ſ]t in p[ui]mis p[ui]rquar[us] t. p[uius] vtrius ſit foſtis ſu[n] vel n[ò], q[ui] ſit foſtis fuerit t. materia moſbi furioſa cathartici d[ar]i c[ou]enit e[pol]e. rub. purgās e[ui]ſus acu[m]e e[rtin]uèns ſicut de oſk[en]icnia. q. h[]o[n]a. p[]uina. q. r[em]i[bo]ſol. c[ri]t. q. j[ui]s. c[ar]ſieli. q. v. māna t. bis ſilib[ut]. S[ui] a[ut] eſegitio eo[]q[ui]t h[]pica ſuerit e[ſ]t neſeſitas e[ai] q[ui]dā faci[et] diq[ui]a[liq]utli dyagreſo. q[ui]mificer: q[ui]n n[ò] in die accesſiōs ca t[ar]biciuſt deſ: q[ui]t au[de] prima aut tertia aut q[ra]tta die. A[au]e diſi etia e[ſ] quantum plus pot[]ſteri ne impedia[]t natura in die accesſioni vol[em]mo: repugnare t. materia ei[] ſpelleri c[ui]s catharico t[ar]o c[ito]. S[ui]cit a[ut] in accesſiō p[li]ni c[ui]s ſuo mal[ra]. a[ut] firup. aliq[ui]s q[ui] ſit et c[ou]neniſt: q[ui]t heca danda ſunt c[ui] n[im]i[que] ſit foſtis ſit calot: q[ui] ſitis. S[ui]t a[ut] taliter n[ò] ex t[er]terit ſuſſicit ſolus firupus: q[ui] p[li]ni aliq[ui]n c[og]elat t. indu r[at] materia. S[ui]t a[ut] accusio incepit poſt p[ad]ini ſuſſicit inſir mo ſolus firupus et c[ui]s a[n]t]ata mane: ſeb. quid[em] traſacta et p[li]ni ſi[n] deſ: v[espere] panis lotus c[ui]s saccara. S[ui] t. acſeſſio ad me diu diſi e[ſ] ceperit matutino p[li]tani accepiat neq[ui] ſumat alio[n]i ſeb. c[es]ſauerit. P[ro]eferente q[ui]de ſeb. pan[]e c[ui] saccara accipiat. S[ui]t a[ut] ſeb. inſveſe t[ar]a p[rim]a noctis b[ora] inſe p[er] ite manat ſumat p[li]tani: t. c[ui] ſeb. c[es]ſauerit pan[]e loti[n]. S[ui] c[ui]e ops ne in b[ora] accesſiōs aliq[ui]d e[tr]ibuaſ q[ui] nec trib[ui] q[ui]s ris ante[q]e accesſio v[ener]it: q[ui]s aliq[ui]d in h[ora] accesſiōs acc[ee] perit ſtomachus illud euomit: q[ui] t[ac] p[er]is ſtomachus moue tur ad e[pp]elland[ui]t putredinis materia q[ui] in eo[] c[ò]riniſ. U[ui]s t[ui]e accesſiōs vicinat[em] aliq[ui]d datu[mi] ſuerit fit calo[ſis] ſeb. auſ gmentati t. materia ingroſſat t. p[ò]derosam e[ſ]a: faci[t] e[ſ]t ne ſe bis q[ui]s olei ardcti [l]ápad[is]. S[ui] t[ui] in initio p[uius] ſe. n[ò] au debis o[re] catharbi[ta] p[er]tutus deſectionem aut p[er]titor paruitat[em] etatis t. a[ere] da in die quietis māna [ca]ſi[n], viol, succa, or[ic]eni, p[una] roda[ſacca]. in die a[ut] accesſiōs ſuſcum mal[ra]. c[ui] p[li]lo. q[ui] ſi b[] n[ò] ſuſſecerit ſuppoſito[ri]s neſeſſe e[ſ]t ſat de l[ic]io nitro dyagredio succa. t. bis ſimilibus. bis q[ui]vo n[ò] ſuſticientibus c[yl]stere ſat de o[de]o m[ú]dato viol, malua b[leta] ſeßeſten ſurſure obſomoq[us]. succa, oleo viol, nitro ſale c[ó] dyagredio. S[ui] q[ui]n[ò] dies traſerit pati[es] t. mo[ſb]ad v[]l t[im]inat[em] v[ener]it p[hy]de c[ib]us da inſirmo ſoli p[li]tani man[]e: v[espere] pan[]e loti[n] c[ui]s ucca. E[od]o modo dieta in. v. q[ui] die v[et]a[ſ] c[ui]s t[ut] in die accesſiōs fecerit: vt veni[ſte], vii. q[or]p? ſit ina n[it]i[t]e t. natura liber[ia] poſit mo[ſo] reſſtere nullu[bi] hab[es] im[] pedimentati: t. in. vii. ſoli accepiat p[li]tani man[]e t. accesſio ad vii. eſt v[é]tura. S[ui] c[ui] aliq[ui]d ſuerit ſupſitio ne c[ibus] in ſtomacho auſmenter: p[er]titor ſui inanitione e[ſtingue] catham odicium c[ui]s ſucco mal[ra]. c[ui] melonib[] paleſtini: ſeb. a[ut] mitigata t. angustia t. incenſione ab inſirmi c[ed]entib[ui] ſi p[]uſtione in o[re] ſtomachi ſentiat accepiat panem loti[n] c[ui]aqua: a[ut] colas

t[ui]s a[ut] ſoli a[ut] c[ui] modico succa. S[ui] gule ſicſcatæ t. inſen ſione habuerit in palato gargariset ſuſcii cucu, t. p[li]ſi po t[ac]t e[mp]o[ſi]a p[nt]oz. t. o[mi]ſeni. t. dolos[em] capit[em] pati[es] bume c[eta] nares c[ui] oleo viol, caput inſundaſ de multibui lucte vel aſinino vel capno: emplaſtru de p[li]lo fuppone capit[em] t[ul]ſi l[or]u[t] e[pa]t q[ui] va, m[í]ſce t. diu agita donec inſcapit inſpiti ri t. ſuppone fronti t. tépo[ſibus] vel ſanda[os] albo: ſcricen in tertia intincata de q[ui]ro, e[ſ]t er eo[] q[ui]c[] inde diſicul, ſiand troci ſci. iui, admíto modico c[ap]hóre q[ui] ſcatti c[ó]ſciſan c[ui] a[q] ro. t. ſterne t. c[ui] feces ſucceſerint de p[li]o ſuſnatáte m[ut]ingutaring p[annus] t. ſupponaſt tépo[ſibus] t. fronti. t. ſupponaſt tépo ribus olei ſro. a[ut] v[oi]t, t. aceto mi[]tru inſundaſ. S[ui]t ſic[ta] tas augmentata capit[em] o[n]e: t. inſirmus aliénatione pati[em]: ſternutatione fac[em] c[ui] olei t[act]e q[ui] dicturi ſumis: lauec eti caput e[ſ]: p[ed]es eti[ra] t. crura mittan[]c in aqua q[ui]a c[oct]a fuerint viol, pap[]aueris c[ot]er: lactuca t. aliquantuli cam[]omille: e[ſ]t p[ac] a[q]i ſuerit neſeſitas lauec caput. S[ui] t[ui] in die septima ſoluto[]t aut vomitus v[ener]it fit[que] e[ſ] actione nature nullu[]s artificiale ingeni[]o] poſtet coap[]tari quouq[]ulq[]u ſoluto permaſerit t. ſuerit vi[]n op[]o[]tet t. ſm q[or]p: q[ui]t quátu[n] natura ſuſtinuerit. ops no[]s mitigare incſionem ſomach[em] c[ui] firupo mal[ra]. grana. a[ut] viol. t. ſp[od]icu ſed t[ui] ſi augmentet ſe. fitis q[or]p: de fecio in v[li]tumitate ſtat[em] t[ut] mutef[em] p[ul]ſus in calid[ui] t[em] vel o[mi]ndat[em]. v[irna] vo[ta] t[ub]riciſa de incita[em] ſi p[u]ſuillanimis aut timidus quouq[]ulq[]u videre[]s c[am] venire qua[t] t[ui] ops t. ſm q[or] ops. S[ui] t[ui] ventris ſoluto augmentab[em] fit neſeſitas vt c[ó]ſotef natura c[ui] cibo: dabis p[li]tani ſuſis de o[de]o eſato t. p[an]e a[ſt]ariu[n] loti faru[n]c ma[]l[ra]. grana. c[ui] a[q] ro. t[ui] ſi poſt hoc ſoluto n[ò] c[es]ſauerit da trociu[n]c de ſp[od]icu c[ui] firupo de ſucco agreſtis vue: aut de aceto pom[]i. a[tr]i. u[tr]i c[ui] c[ou]enit de milio[n]ri ſi c[um] ſumac t. amigó[]o. v[it]s t[ui] m[ú]l[ib]u. Wibat mane i[en]iu[q]a q[ui]ro. de pane decoſio. W[ui]s ch[ol]erin a[de] c[it]eſtio ſuerit augmentata: t. o[mi]b[ui]t e[ſ]t ne c[ò]ſoſden inſitu[n]c: t. patiens diſſerintia pati[em]: c[ó]ſotenſt intefina c[ui] q[ui]e. s[ui]t. herbe acetate: c[ui] cytheri de ſucco angloſo[ve]rige p[ato]ris ramis poſtu[q]ul: oleo ro. terra ſigillata teſtui o[u]no[]ſato ſalutum t. ſu p[il]ibus in ſilibus de c[it]o d[ict]i. accipiat pul[]gúmi b[oli]t. re ſigillate a[n]i. q[ui]ui, amidi ſp[od]icu q[ui]n. a[ui]. q[ui]n. ſe. malue a[ſi]t. ſe. mirite a[n]i. q[ui]n. fac. puluerem: t. dabis. q[ui]n. c[ui] oleo ro. tépera tas: t. c[ui] firupo m[í]trino t. q[ui] a[qu]a frigí[]o, t. c[ar]p[al]ſem foma cluſus de flore: vi[nt]i salicíes malí coacti [pi]ro[q]: bo[]in q[ui]n flo res a[n]i. q[ui]n. gallí. q[ui]n. ro. fand[]r. rub. pan[]is ap[ro]ciam admiſſa tur. mitte in aqua q[ui] quam potui dabis ſp[od]icu bol[]gú. ara. o[ra] a[ſato]ta c[ui] ſumac succa. t. aqua frigida m[í]tura, ſumat o[n]to c[ar]saccar: simplicíque t[ia]diament. S[ui] t[ui] diſſerintia pati[em]: a[ut] fincopim aut yctericia cura c[ui] medicina baz p[ati]ſionis qua[d]iſtimus in cauſon: ibi c[ui] em plane d[ix]imus quátu[m] op[]o[t]ut, v[inde] n[ò]t e[ſ] opus illud repetamus h[]i]o.

De amp[]bímero. Ap[]ſt.

Op[]bímerinus de p[]blematico ch[imo] mal[ra] p[]blegma e[n] fi c[or]p[]s c[ó]p[]letó[ri] diſa[n]: a[ut] pu[]trefic: e[ſ]t minimo[n]. n[ò]t putrefact[em]: a[ut] in toto e[ſ]t c[or]pe a[ut] in p[te]. ſi ſuerit t[ut] toto c[or]pe e[ſ]t b[yp]ofarca a[ut] frigí[]o. a[ut]n[ò] fineſe. E[a] bu[]t diuueritati[em] e[ſ] toſtutuo: e[ſ] defectio méboz[us]. q[ui] méba c[ui] ſe[nt]a t[in] ſt e[pp]ellit p[aulati] ill[ò] p[]blegma neq[ui] d[im]ittu[n] ill[ò] coa d[un]arit[us] b[yp]ofarca g[ne]ſ[.] q[ui] ſi ſuerit de frigí[]a coadu[n]i[]n c[or]pe: v[n] b[yp]ofarca n[ar]aſciſt. S[ui] a[ut] ſuerit in v[no] leco faci[t] b[ú]diu ap[]oſtema q[ò]ſimá u[n]ſupca: ſi vo[]ſuerit putrefacti[em]: a[ut] e[ſ]t in toto c[or]pe: a[ut] in v[no] méboz[us]. S[ui] e[ſ]t in v[no] méboz[us] generat vulnera a[ut] p[u]tulas de q[ui]bus humoſes ſuſent fan[]osi t. aq[uoſi]. S[ui] ſuerit in toto c[or]pe: e[ſ]t a[ut] v[era] a[ut] extra. S[ui] e[ſ]t intrinſecus generat c[ó]rniuſi amp[]bímerin[ui] fine rigó[]o, p[er]t c[am] qua[]t[em] ſuperius d[ix]imus de alij[]s b[umo]ribus c[ui] ſuerit intra v[era]. S[ui] e[ſ] extrinſecus faci[t] amp[]bímerin[ui] r[in]i c[ui] interpolatióne: qua[]t[em] tribus modí[]s c[ogn]osamus ſicuit in tertiana d[ix]im[ui], t. naturali[n]o n[ò] naturali[] t[em] extra natura. Res naturalis e[ſ] etas: o[]p[]er io. n[ò]l[ò] naturalis e[ſ] tempus reſq[]uo aer [t] artificium inſirmi. Res extra naturam ſunt ac[id]etia q[ui] e[ſ] h[ac] ſe. generan[]: q[ui] ſunt inſirmi accidetia: medi

Febrium.

Fo.ccc.xxiij.

ac hō lignificatiōes. De re naturali q; hec feb:is plurimī ac
citit frigiditā; et pumidas habetib:is? naturās estat deprecti
āt aut pueritā; ppter plegma senio:ibus dominās t defe
calōna eōin: vt cibaria nō digerāt ſim φ op:ortet: neq
superfluitas tertie Digestiōis ab eis expellat. Eōde modo
intelligimus de omni eo:que ei:copliōnēri frigiditās et bu
miditās domina: puerō vō accidentāliter sunt plegmatici
miditās eōn: ppter eōui gulofitāt:; q; accipit abū ultra q; posit calo:
ppter eōui gulofitāt:; q; accipit abū ultra q; posit calo:
ppter eōui gulofitāt:; q; accipit abū ultra q; posit calo:
naturalis pati et eītāti fumit ino:diate; et vō pumidi cimi
in eo:que eo:po:ibus augmentant: accidentāliter: q; calo: natu
ralis in puerita fo:to: est q; in coteris etatibus naturaliter
et iuuenib:ubidātio: est q; litate: sic Halcalo: inquit na
turalis in puerita plus est in subſtātia tertie: q; in
puers est ficit ſanguis plus: perāterus: in iuuenibus ficit cho
lera rubea in acumine perinanens. Palā ergo est in puers
plegma onāri ppter gulofitāt: et cibi ino:diationē. Sed
intelligendī est in oibus gulosīs cibi poti:que multī ſumen
tibus ino:diinate et marine ebrietāt:e aftueſetibus: et marie
ſi cibo nōdi:que digesto hec fecerim. Palā ergo est q; hec feb.natu-
raliter accidenti fenio:ibus et eis q: ſimiles habet copliōnēc
ſut glaucis aut rubeis albīs crāſi būidī nō piloſis: et an
guſtos po:zos habetibus. L'acſturitā in pueris et eis qui
ſimiles ſunt eis. i, gulosīs multum comedentibus eb:ioſiis
ſepe: et multī frigidā aquā bibetibus. De re nō naturali ita
intelligit: q; plurimī hec feb.nafat in bym:ie: aut ac me
muta: in frigiditāt: et bumiditātē. Similiter cibi natura re:
gionis fuerit mutare marine ſi patiens in ſua ſanitate ſue
rat affuetus requi delectatiōe neq:ILLA exerctatione ſoli
cudine: et labore ſuferiutus. Res est auctū naturalis cī co
gnocit:; qm hec feb.cit: ſit de putredine pplegmatis necſſe
est in vnaqua:q acceſſione precedat puiſi: materia putre
ſat cale: ac acſat catio nimius frigo:; quaſi glaucis refrigerās toti:
cu:pus vſp: ad extremitates et permanet quaſi vna bor.
L'icb pplegma fuerit putrefacti et inciperit caleſiari trāſit
frigiditas: calo:q leuſis est t grauſis: ſed tī est diuturn? ac
fo:midolosus. Leuitas et diuturnitas feb.q; materia e: pple
gmatica t plegma e: durī vt digerat. Tremo: q; eit p:to
ppter naturā labo:ate e: co:ntigitate et p:iniquitate ſue inter
polatiōis: q; těp? ſue acceliſtis eit.vxi.nor? t requei.vn
vn de p:uiſi: ſentiat inſirmus viuſis diminutione incipit altera
neq: perfecta mundi:que de corporate cuit tertianā materia:
ei tertiane ppter calo: e ſu ſiccitare cito cibi extranoe ca
loze incei:ndit c:ot:erare quaſi in cinere: ſuv patiens quicſet
done altera veniat acceſſis: 5 quotidiana nō ſit filiimerit q;
materia eius ppter groſſitate t vifocilitate ſua tarde diſſol
uiſ t annectitur co:po:ei:us: calo: ſerauſ: pinde patiens
nō q:ecit neq: ſentit q: interpolat. Jdeocq naturā fatigat
vñ eſt moſtela ac timo:ſola. Rurſus patiens nō fudat niſi mo
dici: ppter groſſitate t frigiditate materiei. Eleniſte autes
mo:bo in vllitimate labo:is et ſignis nſciatiuſis apparati:bi:
criſi:q app:op:inquāte diſſoluſt: materia: z nimiu ſudare in
cipit inſirm? 11b. eti:q 5 ſeb. p:pi:etates q: ſunt ab ea inſepa-
rabiles. 1dolo:q fromach:i pinde patientes euomunt pble:
gma: q 1plenis: 15 tī mai:q est in ſtomacho: q: pplegma fem
per eit in o:re ſtomach:i pinde patiētes euomut plegma t
facies eo:q ſit tumida: t muta: in liuidi aut plūbei: colo:q
eo:q ſemp eſt būidī t inſipidī neq: villā patiun:it ſitim: t
t in ſatu ſitierint ſit modica: q ſitis nō eſt ppter materiam
plegmatica: 5 accidentāliter ppter calo: e plegma caleſa:
ciēt: e: putrefaciēt: e: ficit ſitit hi q: pifices t melones come
du: p:ec: e: cibaria ſi calo: e in ſtomacho: accumulat: inue
nerit cito in ei? naturā Juertun: t ſitim generāt: q; natura
liter ſunt co:vertibiles. Q: ſi vlitimitas calo:is in vnaqua:q
feb. venerit muta: facies ei: in citrinatit: vina fit rubea et
pulſus fo:ti:ec: hec ſi: ſit ppter calo: e plegma putrefaciētē
cefliante quidē calo: e: co:uertif facies ei: in albū t plūbei: co
lo: e: v:in:am albedinē t: cruditātē. E: q; materia eius eſt
eruda. pulſus eius ſit latus tardus diuerſus debilis. Lati
tudo ſit p:opter p:umidatemat e: abundantiam materie, de
fectio: t paruitas p:opter paruitāt: naturali: calo:is: diuerſi
tas eius: q; natura aliq:in materie onā: vīn pulſum facit fo:ſt:
t aliquādo materia nature p:ualet qua de cā fit pulſus debi

liis, veniēte aut: mo:bo ad finē: t materia digeſta ſit vina de
geſta rubea vō turbida vō nunciat p:pinq:atāt: crifi: s. Q: si qui
dā sopſi: nos reſp:berunt et dicerint fi natura feb, eſt cali
da t: fi:q plegma e: frigi: t: bu, quomō feb, ex eo: naturali: Re
ſp:demus nō dicim? ſeb, de pplemate gnari ſim ſu, p:pi:ſi:
naturā eriſente: 15 dicimus q: ois materia pplegmatica fi:
ue cholērica aut melancholica cum putrefit bullit vō caleſit
vnde e: gener: q: fi nō putrefit ſeb: e: nullo mō faciat 15 na
turāt: ſit calida: hoc testa: p ytericiā q: nacif: de cibo, rub,
micta cibi ſanguine p: toti: corpus: t: tī patiētes nullā ſeb: patiun:
q: chol: nō eit putrefacta. Palā ergo, intelligim? 9
q; plegma nō gnat ſeb, naturali: 15, ppter ſui bullione: de
putredine p:cedet: e: verbi g:ra:qua cal: incendi: non ppter
ſui naturā: 15, ppter calo: e: què ab igne recipit. Suficit quā
ti: disputauim? de cā t: significatiōibus amphimeri: inci
piamus curam.

De cura amphimerini. Lap.r.

Tia hec ſeb, de pplegmatica nacitur materia e
plegma naturaliter eſt frigi, et bu, necesse est b
ſe, cureſt cibi reßb. groſſo:q h:oz: attenuatiuſis 15
thi q; plegma diuerſis modis eſt: q; q:da p:ſes
plegmatis eſt groſſo:q: frigidus: naturali: et
quedā calidio: necſſe eſt cibi materia eſt frigidio:; dari plus
attenuatiua q: cibi fuerit calidio:; 15, medici: ops inſueſtiga
revt certiſtīme cognoscat quomō debeat curare: t: flat 2:im
q:litate: res e: subtiliātes t: attenuātes diuerſo modo ſunt
in q:litate. Pplegma iteru: ſilt e: diuerſum in naturali: q:
eit plegma frigi, et bu, cu:li:q species eſt naturalis que eſt de
colame:to ſanguinis aquoſi: pinde ſanguis nō p:fecte digus
eſt ppleg, eſt q: plegma frigid? eſt: t: aliud calid? et le
uius ſcut falſus; qo: offit calo: e: aqoſitati pleyſati ſenes
d:nantē. Sil: t: attenuatiua diuerſa ſunt: q; q:da cibi nimio:ca
loze incei:ndio: ſunt attenuatiua ſicut radices o:iganī calamē
ti: sinſibe, et ſimilia: t: q:da q: attenuat ab:q: multo calo: e
et frigore: q:uedimodū matarțiu: lupinī ap:ti q: filia. Su:ti alia
attenuatiua acumē: cal: e: extingueta: et interio:is ſic p:riſanu
ort:accara t: bis filia: q: vi:q:attenuantia tali modo ſunt: vt
mur eis tali mō:q: plegma intelligi: eſt frigid? e: groſſi?
medic: e: cibi re: cale:ctiua t: humectatiua, ſi fuerit calid? 2bu
midi? cure: in inīto cibi refrigeratiuſis: feb.
aſt mitigari: incipie: cure: patici: cibi re: e: re:ctenuatiua t: cale
factiua aut aliquanti calo:is actiua. Q: si: data fuerint reſtr
re:geratiua calo: e: feb, decreſſe timem? ne: materia induire:
q: ingroſſe: pplegma e:ni: liex: caleſiat accidentāliter tamen
ta:neri: r:frinet frigiditate et: uſiditātē. Isteri: q: calida: ne
dicinā: aftuefacimus auſgem:eta? materiā: p:luſi: p:rius ſue:
re: q: e: calo: e: cibi fuerit frigid? ſu:ſeepit magis p:parat ad re
c:piſt:ui: calo: e: cibi accidentāliter ſi calid:; ppter b necſſe eſt
fit medicina mediocri: i, attenuās fine calo: e aut cibi modico
calo: e: t: flat ab inittio:q: di:geſta fuerit materiā cibi:
ſigni: co:ctiōis in vina alth:ve locis apparuerit ſelitariu: op5
ad e:ppellendus materiā e:traſſucus, hoc e:ni: fi: negleſtimus
timend: e: ne: materia ingroſſe: t: induref: q: fi:cei? e: na
tura. Signi: etiā co:ctiōis i: nō pateat que:admodi: ſi cruda
appeat vina alia signa moſtrēt motā eſſe materiā ne cre:
d:av: q:ine: poſſible e:ni: e: cruditas vīne: flat e: cibi q: potus
in:odinatio: e: vi: nō tuā actione: dimittas p:pter vina: ſed
purga materiā cibi vētris soluti:de ſim φ o:si. q: plegma ſue
rit c:ath: artic:i dabis: ac mirabo: citri. kebul: ab:ſint, bedega
ri c:uſeate eupato:io caſi:at. t: māna: c: tī pill: de hiera:pi:q. t
bis filib? Q: ſi fuerit acetoſum plegma purgabi: cibi pill:
de: fromationi: 15 t:ui: nō o:ino: materia e:ppellat: ſubito: 15 mul
tis vicib: p:ulſer: q: i: materia purge: in vna vīce cibi: t: fo:
ti: poti:de tim:ed: e: ne: repugnet materia potioni cum ſua
groſſitie: t: co:uertat potio ad ſubſtātalem corpi: būiditā:
tē: v:ni: natura ite: repugnet ei: t: flat b certam: e: ca inſirmus
moſtela: ac pici:ta: E:odē mō ops faciam? in o:ini: paſſio: q
fuerit de: g:ui: materia t: dura ad diſſolu:di. P:ti:taq: mate
ría cognosci ſi fuerit ſalfa vel:acetoſa hi: his ſignis: q: ſi fuerit
acetofa inſirmus paruā: habet ſitim t: ſentit grauitatem t
in ventre et ventrem habet costipatuum. Eauſa q: plegma
ci frigid: ſuerit e: groſſum adheret ſe vie t: p:ohibet e:an

Ziber

eſchatur: vnde patiens ſentit grauſtatem. 2. ſi materia fuerit ſalſa: fit ſitis niſia eſgelto ſolubilis et p.tiæs ſentit in ſtomacho punctioneſt & doloreſt: 3. bis ſicci ſalſi ſt falliſi cu ſintestina et cogit ea vt erpellat a ſe qicd fecis habuerint. ſiit alia ſigna qui ſi materia fuerit ſalſa ſrigiditas mino: et catoſto: 2. actio fit bicuio: 3. pter leuitat et acumè materie: 2. eſco trario ſunt ſigna ſi fuerit acetofa. 2. ſi vutus infirmi neqat pbarmaciā tolerare: 4. 5. ingeniari vt eſtenueſt materia abſis 4. villo nature laboreſt: verbis gratiā: ſi materia fuerit et iepate vo nentur e apatis mudiſtificat cum viina ſicut trociliſt de ro, et trociliſt de berberis ſoximeſt, cu ſucco vel apoſimate herba ſui. 5. ſradicis aparipti marſiarie ſcariole ſcolopere, amœos, coſſoce cum ſucco maſſic: 1. ſi materia fuerit acetofa, 2. ſi ſalſa abſis troci ſeu de piodio cu ſoraccara. 3. Sed ſi materia fuerit circa ſto machi ſu mudiſicet ſtomachi ſui cu lupinis melle ro, ſi fuerit ace toſa. 2. ſi ſalſa cu ſi rodoſaccara. 3. Audiuim? quodā antiquos ſer reſeſea ſe vidisse aliis quotidianā habuſſe de acetolo pple gmate: deinde cu ſoremiā inciderit et vomitith: 4. qn ſi alia die tavui ſunt ſicut blutis elipatis cu obſomogaro et posuor adiadic bus ſparagi: 2. ſimiliter potauerut vinii ſorte vt vetus: 2. po fuerit epytropima calidii ſupera ſomachii cum a cib. ſe fuerit inanitus oe oleo nardino: 2. ſic euſaui ſunt: 2. materia diſſolu cu ſe eſgelatione egrſia eſt. 3. alij ait ſi comederit pſicæ, cu ſi fina ſt ſorte vinii potauerut et ſanti ſunt effecti. 3. Sufficient quātus ſiſputauim? de cura ampliſmerini absolute et viuomeriaſt ſum. 2. mo dicere particulariter deynaquaſ (ſpecie eu): 2. vi ntim? 2. in initio op5 muſeſtigari qualitati materieſtirum fuerit ſalſa: 2. ſic in initio morbi detur orisaccara cu aq calioſ, veniète ait acceſſiō e ſtrigore incipieſte ponanſt pedes patie tis in aqua calida in cocta fuerint camomil: 2. viol, anſe: 2. fricenſ plāte pedu: cu oleo viol, 2. ſale. 2. ſi ſpōte pati ſ vomiti ſint boni ſint: ſiit ſe leuitatē materie cuuiu ſacit ſatè, 2. ſi v vomitu ſu ſabuerit ne cogas vt egrediat in initio morbi: 2. ſi gſt groſſurit 2. durita materie, vn vomec cu ſecerum? magnu ſtomaqo numocuſtui tribuim? 2. ipſam ſeb, ppie ſit ſtomachi nocitua: 2. pinde no d5 cā ſiuer ſeb cho leſione ſuferer: 3. dari coenuit rodosaccara cum calidat aqea euſi calio, in hæc ſeb, eſ veliſima: materia eſi attenuat 2. diſſolutu ſt ſtim extiruit: 2. cā ſitis in hæc ſeb, eſ ebullitio 2. putrefactio materie, vn cu ſuerit extenuat, 3. pter aqua ca lidā ſitis extiruit: 2. deinde accipiat ptaſtiani cu orisaccara. 2. ſi eſgelto fuerit ſiptica dabis máne, 5. xxx. orisaccare, 3. 1. aq calide, 3. 1. 2. ſi ait ſeb, ptaſma ſtrāferit ebbedomadā 2. ſignus cociſtioā accipuerit inyina: 2. materia mouerei 2. digeri inſepe rit: tribue in initio acceſſionis orisaccare, 5. 1. cu apoſimate anetis 2. pucobie ſ vomitui fine anguſtia, 2. ſi vēter fuerit ſb ſipat? humefac euſi cu lupino mána rodosaccara 2. his ſimi lib? 2. ſi nòdi ſumefac? fuerit dyſtere et facies de viol, camomilleo ſpinis egyptiaſ malua an: 3. 1. ſe, croci hoſſeſis 5. 1. 2. farſurie blete centauree maio: 1. ſe beſſe: 2. oia coquan: 1. iii, 1. lib, 2. aq donec ad via ſnæ reeāt: deinde colātis adde olei violaž succa, obſomog. an: 3. 1. ſalis coſis nitri an: 3. 1. 2. ſi ſe, elogabif vt. xiiui, trāſcat oic 2. et manifeſtabit ſe patiēs ſentiu re ſummi ca: de ſuo cœpe eure: 2. patiēs ſentit abominatio ne aut vetrēs rugiſt: cognoſce 2. materia eſt pturbata de toſa mota 2. vult eure p ſuſo: 2. ſi fumositas ſentif: aut cu ſomi ſut tu abominatione: aut eſgelione ſi rugiſt paſſus ſuit. 2. En ops ſeſtinare vt erpella materia cu h catartico q6. 1. mis rabo, citri, kebul: an: 3. 1. bedegar, 5. vi, rute absintp, eupato: 1. an: 3. 1. 2. vue paſſe enucleate, 2. iuiubas, 2. p. una, 2. or. 1. i tri bus lib, aq coquan ad medſatè: deinde máne rodosaccar re an: 3. 1. adde colatis oib? potui dabis. 2. ill. fili mo valen ſes. 1. kebul, 5. 1. 1. turbit: 5. 1. 2. 2. bierepi: 5. 1. 2. fucci, cupato: 1. fucci abinti, an: 3. 1. ſi, fac puluerem 2. cu aqua calida ſpétra 2. pili, ſac, 2. vi vis caſ foſtioſes facere adde modicum ſcamone et eulo bi: 3. Alius. 1. bierepi: 5. 1. 2. coloquinide interioſis, 5. 1. cu fo: 1. nitri an: 3. 1. ſtempa cum ſucco caulum filueſtrum et adde dyagredi: 1. bellidii gummi an: 3. 1. Alius valens ad mudi diſicandum ſtomaqum de groſſus humoubus 2. ventoſitas te inſatiua. 1. kebul: ſalis gemme amœos apri ſemi, sin: 3. be, piretri an: 3. 1. piperis longi: 3. 1. turbit: 5. 1. dyagre di: 3. 1. penio: 1. quatuſi omnes ſpes: 1. mel q6 ſuſſiat da, 1. an: 1. 5. calida, apoſima radicis vales 3 hæc ſi, ſi toura & daturur na. 1. ſradices maratri apri radicis an: 3. 1. amœos apri eupato: 1. an: 3. 1. bedegar, 5. 1. ozi: 1. abinti, an: 3. 1. ſpine egypt, eupate an: 3. 1. 1. squinanti aristoſo, et rotu: an: 3. 1. o. vini co

eſt cocti cu ſadicibus apſi maratri aneti calaméſt cu modi
co piperis: 2. frigus acceſſit ponant in aqua cali, pedes
in qua cocta ſamica ſancti ſanſuſſus abotant, et
milita: 2. ſi frigus fuerit ſorte qii glacies epiſuma odio
ſemot: 2. vēturi impona: cu calido oleo in quo cocta ſint pire
pi: itapbriſagria nitrit pi: et calaméſt: 2. abſis cu aca
lida in q cocti fuerit aneti. 2. ſi no vēnere vomit? ſpote
puoer: cu oſtimelle de radicibus aut de anore: 2. eſpo
ratecoſ: ſale cōi 2. oq calida accepant. ſi eſgelto fuerit co
ſipata dabis iucen, cu lupini cu carbolatium croci potefis
5. vii. caccare, 3. 2. 2. ſi p[ec]nondum ſuſſicent dyſtere facies
cum le, croci inualia coloqutia centaurea furbula blevo ob
fomog. ſisameletu nitro tale. 2. abſis ptanu cu radicis ma
rau: apri 2. oſtimelle cocti. Si ait ptanu in acceſſat co
ueriſs ſuerit negabis illud: 2. da mellcratu in quo cocta ſie
rue: 2. p[ic]a maſſic cu cimamomo. 2. ſi vomitus in initio mo
bivenerit ſpōtaneus nu: coltrinas eſt: ſed cu aſſo augem
tatus ſuerit vt virtus patiēs pati eu nequeat ſpringe cu
ſi firupo oe fructib? aut firupo maſ: gra, facio cu méta. 2.
cepiat p[anc]conſectione: qne. 1. R. turbi maſſicis ligni aloes
an. 5. 1. ciperi, 5. 1. 2. f. cardamo, 5. 1. 2. p[em]ente fiſce, 5. 1. 2. ma: 1. g[ra]. viii. 5. omnia coquantur in tribus lib. 2. aque vſos ad ter
tam: 2. ab dabis porui paulatin. Alius. 1. R. sp[ic]e maſſicis an: 5. 1. g[ra], līgnit aloes anſi: an: 5. 1. com: puleuca 2. ab p[er]uca. 2. ab dabis c[ui]s odoſsero vino. Si patiā grauitate capit: ponan facies lupt
fumui cu cali, in qua cocta ſint camomila melittu: et ſanti cu
famui, caueat ab o[mi] effuſioe lacticis aut aliqua: ſeru: nec capit
vem imponèda oſula: euſt: nec capit: nec capit nec toti capo
ri imponantur: quia materia febris eſt multa 2. viſoſa 2.
oleu: colipat pozo: 2. vn nequit materia diſſucia. Dicet acu
p[ia]tā p[ac]ura videlicet ciceris: blete nu: multum comoda te
nt ſtomaqo aggrauiu cibus no: poſt i[di]geri necq multi ſi
ſub vta: vt a: vt preo: diutine mo: bi: patiēs deſicere: 2. ſi
bis incipiat ad medi: di: mane accipiat p[an]tane: 2. p[er]tente
to: rigore oſimeſt: cu calida: 2. calida: 2. p[er]uca: 2. feb. cefſeſtunt comae
c. Rurias: 1. ſi man ſeb: 2. acceſſerit niul: acipiat quouſ
2. cefſebit. 3. Ueueri ſaliter quouſ dicimus vt inter oſu: et ac
ſeſſion: ſer po:az: ſiat p[aci]: 2. vi ſivuti patientis deſeert
in acſupie p[ar]pharmacia da cám ſuua ſuiterant mun
dificiātu: 2. verbi gratia. 2. Si materia fuerit epiat viina da
bis r[é]e par: mudiſcante: 2. ſi fuerit i: ſtomaqo dabis ea cu
ſtomaqit: 2. mudiſcat: 2. ſicut abſinbii: 2. apoſis de aloe
hierapi: 2. bis ſimilia que: admodi: vider: 2. materia eſſe groſ
ſa aut lubrile: bona ait ſunt: cat: apla: matua 2. epiſpimata
caleſ FACTIa: 2. diſſolutiva in ſtomaqo: 2. e pate: ſed tam poſt
mudiſificatione cu certiſime nouerem: 2. materia eſſe diſſutā
2. liqſactā. Apparète ſigno coctioſis in viina iuat e[tr]i: 2.
a magna poſt vomitui. Si fuerit materia mita cu c[ep]era
d[iphe]a ea q iunt calida: 2. dabis muſſic: oſimeſt: 2. orisaccarā:
2. inuicē mel ro. rodosaccara 2. materia cu ſrigidis miſceat
quia p[uius] ſebis eſ proſpiciatas dolos: 2. p[er]to: 2. p[er]to
maquch: c[of]o:z:tori cum cataplaſmatibus 2. e[pr]utumbaribus
eu ſunt facia de maſſice abſintp. 2. p[ic]a: 2. amomit: 2. h[is] ſimi
libus. 2. ſi ſtomaqus deſeerit vt careat appetiti conſo
tamus eu cu oleo nardino 2. abinti. Si durita: 2. p[ien]ta bu
buerit curetur cum medicina ſplenetico: 2. Si pati in flo
maqo: ſrigidatit: vel acetoſitatem: 2. mudiſtim? 2. ſtomaq
cum bis p[ui]ſulis eu: m de corruptis humo:bus inan:ibbus.
1. kebul, 5. 1. 2. bierepi: 5. 1. 2. f. fucci, cupato: 1. fucci abinti,
an: 3. 1. ſi, fac puluerem 2. cu aqua calida ſpétra 2. pili, ſac, 2. vi vis caſ foſtioſes facere adde modicum ſcamone et eulo bi: 3. Alius. 1. bierepi: 5. 1. 2. coloquinide interioſis, 5. 1. cu fo: 1. nitri an: 3. 1. ſtempa cum ſucco caulum filueſtrum et adde dyagredi: 1. bellidii gummi an: 3. 1. Alius valens ad mudi diſicandum ſtomaqum de groſſus humoubus 2. ventoſitas te inſatiua. 1. kebul: ſalis gemme amœos apri ſemi, sin: 3. be, piretri an: 3. 1. piperis longi: 3. 1. turbit: 5. 1. dyagre di: 3. 1. penio: 1. quatuſi omnes ſpes: 1. mel q6 ſuſſiat da, 1. an: 1. 5. calida, apoſima radicis vales 3 hæc ſi, ſi toura & daturur na. 1. ſradices maratri apri radicis an: 3. 1. amœos apri eupato: 1. an: 3. 1. bedegar, 5. 1. ozi: 1. abinti, an: 3. 1. ſpine egypt, eupate an: 3. 1. 1. squinanti aristoſo, et rotu: an: 3. 1. o. vini co

["## Febrium.", "## Fo.ccciviii.", "quātur in tribī lib. aque donec ad vnā readeſt: deinde colēt, Apoſtus de eupatioru valens 3āc febi: cīn eſt diuturna, 17.eupatioru; 2. ſucci eius an: 3. iij. afari ameos ap: an: 5. iij. 17. e. abſintb. 5. iij. ſ. fumiterre. 5. iij. luct: amigda, amarari an: 5. iij. oſa coquātur in tribus lib. aque donec ad vnā cœuertan: deinde colatūr da potui: 3. iij. allud. 17. oſtag ni: 5. iij. ameos. 5. iij. 3. iij. 1. p. coadi: 5. iij. ro: 5. iij. 17. calameti: 5. iij. ſi quiquidem bedeſar an: 5. iij. omnia in tribī libus ab coquan: vigl ad tertia partē t colatūr dabis potui. Troſaui Bat. valēt 3 febres diuturnas cum ninia frigidīta. 17. e. laccē. 5. ſucci eupatioru. 5. iij. ſpice. 5. vii. afari arito. 17. e. laccē. 5. ſucci eupatioru. 5. iij. ſpice. 5. vi

Ziber

materiæ z expellentæ eæ cæ vina, vñ perfecta significat crimin;
fec tîn vina eft duerfa in hac febre: q; materia huius febris
est duerfa. Eft cæ qda fit de incenfione fanguinis. Eft alia nafces de aduftione cholere: eft quedâ que ghaf de in
cenfise plegmatique. Câ but? diuerfitas eft q; hûones cus
fuerint incêti z comîkti generat febê erraticâ z comîktâ; q;
ci fit diuturna deficcaz t in quartana couertif. verbi gfa;
ci qda patif tertianæ in acertif. et vina veniè auturno t na-
tura tepòris ad melacholiâ mutata: illâ materiâ ad illâ con
conferit naturæ t nafcatana. Fodè modo fangusii pu
treſtat z generet febê atqæ spîle deficiat ad adrahendûn fecè
fanguinis ab epate: pmanet cii fanguine mixtus; t totuq; coz
perambulans generat febê si putrefit q eft indefinita
cuius tépus nò pot determinari; intrante autûno mutat in
quartana. fimili mò intelligit de plegmate: plegma, etià
magis obbus eft couenfes ad mutandûs ſe in cholera nigrà
que eſt in frigiditate z groſſitudine: hec q fuit diueritas
vîne t pulſus in hac feb. f. ppter diueritate: ſue materie.

De feb: quartana eius cura. Lap. xiiij.
Quartana febus q; fit de materia groſſa t dura
vt perfecte curef op5 medicii nuëſtigare t còſi
derare cura eſt vuidere qùrtus res: quagga eſt;
in initio nò det rè nim. tii calefactiùa ne cale
faciat materia t inde due febres generent: vina
videly interpoſat diuturna: alia acuta t corinua: quibv
viret? patiæ deficiat q; et abſtinetâ q cä faciat mutare pa-
tentæ ad etpictæ pbythim. Quarta ne còfundat copus ci
pharmacia t magine t marime in mobi: pufusq; materia moži
eliquef: t fit inobediés actioni nature. S5 op5 medicii ma-
gni fabere ſtudiu in ſua acţie vt det rè maturantè vige
rrentè t cito ejcentiè: t ingeniet purgare catamodici ma-
teriæ cii leuvi vomitæ: rufate etià in regimine: còſoſatione
splems t epatis: q; epar generat fanguinè t mûdificat cii.
Q; fi defecent cens q; no puriſcauerit: permanent comixtq; ei
pùtridæ humoſus: vñ ipſe putrefit z incêditur: spîle autq;
q; trabit fecè z turbiditate fanguinis fi defecerit pmanens
ſen in fangine corripit: vñ idè fanguis putrefit z incêcti.
Ibæ de cæ vriliflima huius febres hec eſt curato vt deſ ori
cuſara cii apobastate radicis z berbaſt z firupo abſintb. tro
cius de eupatozo z fcolopè. t de reubarbaro. Op3 etià ne
troſcili in initio denſe ne defecerit huiditare materie: t indu
roc ad obediè nature: iſ cœnit dare poſt materia fuerit
maturata. Abſtinetâ a pullis gallinacis ſtarnis pedicib
per cures hebdomadas inſinitas febribus ne cu2 vnctuofita
carnis caſiat t viaf feb. q; vnctuofum in ſeb. eſt quafi
olei i lucerna. Q; ſi materia nò fuerit maturata p illas tres
ſeptimas abſtinentâ bæbat vſoq ad. rl. dies: ſi virtus patiè
tiui pati valeat. Et q; feb. de viuoz incêſe ghaſ. Iaqui
nùs plegmati z cholere rubee op5 diſcerni de boz quo bu
moſi fir ghata vt curef. put op5: vñ inueſtigeſt vtru anî bæc
febê fuerit fanguinolèa ſeb, aut fanguinei mozbî: aut còſ-
pletoni inſirmi domineſ fanguis t vene ci9 ſint plene pulſ
ſus latus spiffus vina rubea t spifia t in oze eius dulcis ſa
po: têpè? ver aer caliò. t bumid. ſomn9 patiètis grauſis fitis
parua patiæ mafuetis t paſcicus: intelligimus eim fieri de
fanguis incêſiò. Q; ſi bæc ſeb, tertiana anſeſſerit aliuſve cho
lericus mozbq t patiès fuerit inuenis macilētus cholericus
pulſus acutus t velor vina rufa t ignea fitis nimia et vigis
lie iracibus t intolerabilis tépus etas t aer t regio calida et
ſicca: intelligimus eæ eſſe de incenſione chole. rub. Q; ſi am
p: merin9 preeſerit aut plegmaticus moſbus: t patiès
ſenior fuerit t pinguis còpleio eius frigida t bumida pulſ
ſus latus t tardus vina groſſat cruda ſomnus grauſis fitis
parua têpè? byems acr t regio frigida t hùida t plunia fue
ſit multa: cognosce eam de incêſione plegmati fuſſi natà

his itaq; fignis qtane diueritas ſenſui facillime pt3. Iſ
tur ſi certifime noueris eam eſſe de vſione fanguinis da in
initio rei attenuata; t uſſolutiùa t th nò caleſſerit ſeu
ptiſanu cii orisaccara rodosaccara viol. 5. uccara cii aqua ca
lida vomitæ. puocabis in initio acceflòis frigus inceperit
infundantur pedes eſt in aqua calida in q; cocta ſint camomil
a q; viol. acipiiiſat ſuccini maligra. t vuas byemales. Q; ſi ma
teria incipiat digeri festinătă fanguinè detrast cœpit acutem de
bafilia vena ſinſitri brachyi aut de media: t minue quouq
vidersi clara. fanguinè egrédivitute poc patiæ. t puca q; ege
egesliòs ſi neceſſaria eſt hoc catpartito qo? K. mirabola. d
ri. kebul. iuiub. puiua vuas paffas enucleatas ſe. ſumiteru
cafieſtuf. mána rodosaccara radice apj t endiue. Q; ſi ſe
bis eſlogæ qvitéſimifin transſat diec ieuicunt infirmi pòm
die acceſſiòs alio die nò multi comedat: q; fanguis ppter
abſtinetià attenua qtaſt dieta subtili, q facili egrедat. Q;
q; ſi qtana de incenſione cholere rubee fuerit. dabis in initio ad
iutoria reſfrigeratua; t attenuatua: q; materia ppter calo
rè ingroſſata non attenuat nifi cii frigiditate: pinde dabis
fuccii maligra. cii orisaccara t pano. Q; ſi còliptata fuerit
egeſtio pumefiat cii mána rodosaccara puinis fuco endes
uie caſiſa. Q; ſi nòdiu p hoc fuerit hucſacta caue ne bones
cat partici puiſuq; materia digeraſh. h; fac dyſtere. Q; ſi mate
ria inceperit digeri t de loco in loci oueri: purgeq c;ar
typatico de mirab. ciri. kebul. orienſicia puijis cupato
viol. caiſaſſuſtula mána rodosaccara abſintb. cufecuq e. fumi
terre t radicib? endiue. Q; ſi materia fuerit itra vafa t pur
gauſi bisvel ter cii ſe catpartico boni eſt inuiuus figuus
de bafilia vena ſinſitri brachi: cauèdiu th è ne flat aſhaf ma
teria digeri incipiat: in fine a iit moſtia laueſt in qua reſpa
in qua cocta ſint camomilla melliloti abſintb. vnguari cu5
vino odoſufero miſto cii oleo ro. calamo aromatico têperatis
of bis cii fuco maratri. comédat malagra. was byemales
melones paleſtinos t ſimilia. Q; ſi dolore capit patiunb bu
nafri nares cœz cii oleo viol. ſi vigilias pabulae lauenſt
pedes t crura cii aqua in q; cocta ſint papaver luctae viol.
ti. Q; ſi materia fuerit fina pater abſintb. Q; ſi cœna
q; ſi de cêla ne fuerit materia plegmatica dabis
in initio mel ro. t viol. cii calib. ſapparè aſt còctiós figno
da fucce maratri apj t cii ſe. croci pati abſintb. ſe fucce lupini.
Si egeſtioni vis huc facere dyſtere fac de ficubus ficab ſpimis
egyptiaci camo. e. croci poteris filamelò coſbomoga sac
causa nitro ſale còi coloquintrita. Q; ſe filibus. Epitaphia fa
cias cii oleis calefactius pumectatiuris t apituti.nutriant
de wure ciceris t luctu. Q; ſi ſeb. rl. dies træſerit acipiat car
ne: ſi tîn carne cauèat viſcolan t vnctuofam ac multui piunge
dinis bæbet. abſtinetâ et i die acceſſiòs a cibo: in die trâqui
acipiat cibû affluentû: t th nò multu cauèat ſe a frigidis t bu
midis: potèt subtilè vinu in calo: têperatu: de auub q; de
dat eſs q teneras pabèt carnes et facile digerun: yomit p
uocet q poſt cibû ſumat diacumini diatriodipiperè: ſlata au
tè accedè de t còctionis figno in vina alhafis apparè ſub
tileſt dieta purgeq cii pharmacia q dyſteribib. dabis eni ou
terica. z vòmiti of die acceſſiòs ſtomach omanito pucabq
in die qua non venerit acceffio. puocet vovitus poſt cò
eberit. abſtinetâ catiq z ioib. volatilibus p[res] beboma
das q pt3] donec digeſta fuerit materia: deſide ſi p[er]miſent
dabis anualè agnii et. Q; ſi febres nò fuerit foſtis nec ſtus
defecat da belleboz albú: t puca o vomitii cii fuco anetra
dicis et orimelle: et affluéſiant: tyzicac magnam diatello
ron diaſulphur q this ſimilia. Aroſtici valentens còtra epa
tis dolozem t ſplenis t febrib quartane. N; laccæ reubar
bari anî. 5. iij. eupatot; abſintb. fucce amborum pondus eq
le ſpodi anî. 5. iij. cufecute. 5. vj. ſcolopendrie 5. v. femi. peſ
tulace lpace anſi apj apj ſe. anî. 5. iij. maratri. s. iij. croci pipe
ris. anî. 5. iij. ro. ſe. maligra. capparis radicis anî. 5. iij. têpera
anî cii fuco apj. Alii ſimili modo valentes. Q; ſucci cupatorii
ſcolopè. anî. 5. r. laccæ arifot longe. anî. 5. iij. ſpodi. 5. v. ſe. acu
meris poruſt anî. 5. vj. maratri. 5. vi. croci. 5. iij. piperis alb.5
iij. têpera cii fuco apj t da potuï cii orimelle. Alii 5. quarta
nà q fit de incêſione plegmati. N. myrbe. 5. vj. ſpice. 5. vj.
amonii. 5. iij. arifot. ro. reubar. anî. 5. vi. opf. 5. iij. anſi apj
fe. petroſi anî. 5. j. caſto: cef. 5. v. iquiniá tiperis alb. caſiſig.

Febrium.

Fo.ccrxv.

anīs 5, 111, pīpſes nigri ame. anīs 2, 3, j. stotacis 5, v. vij. croci 5, r. mellis loti 5, vii, leileos 5, iii, ydiocriis 5, v. mell'qo sufficit. dabis 5, v. t. c. calida. ydiocriis. R. floz herbe policari albe 5 c. trine myrhe anīs 5, iii, rubee costi spice. croci maſticiis anīs 5, v. têpera cī vino odoſuero 2 fact proctus. Alus ſimili móvalis R. myrhe 5, v. vii, p. 15, spice 5, v. vii, croci 5, v. casto 5. anīſt anīſt 5, c. amomi 5, iii, apīj 5, r. iii, ſquinātī 5, v. vii, gúmi mat gra. 5, v. ſiſe leos 5, iii, ydiocriis 5, iii, mel qo sufficit. Diacotus ad qrta nā 2 ad ſupſadicta valēs R. cinamomi altipe spice caſie hæ coſſe anīſt 5, iii, myrhe 5, myrhe 5, cupat 5, anīſt apīj afari anīs 5, vii, rebarba, arito. ro. croci anīs 3, j. abſintbii 5, v. afari anīs 5, vii, rebarba, arito. ro. croci anīs 3, j. abſintbii 5, v. maratri 5, iiij, mel qo ſufficit. P. vtilſime R. hierapi. epi tbimi anīs 5, v. vi, agari 5, iiij, turbitb 5, v. vi, abſintbii 5, iiij, sulphur albi ſalts ameos anīs 5, iiij, polipodii 5, iiij, maratri apīj anīſt anīs 5, j. v. t. têpera cī ſucco mente 2 fac pìll. quarru. 5, j. cī cali da donen 2 in die tranqlla. Trocici R. croci 5, v. vii, sulphur 5, v. t. c. cali anīs 5, iiij, caſie lig. 2, costi spice anīs 5, iiij, casto 5. myrhe anīs 5, j. v. rute amoi. 5, iiij, opb. 5, iiij, fe. papae 5, v. vii, ſigie aniti anīs 5, iiij, suſſu liquiritie 5, v. vi. têpera cī ſucco apīj oabis ad potandus cī calida trib 2 horis anīs accionem. Aposima valens 3 quar tanā de plegmatica materia natā R. qulnatā ameos anīs 5, iii, calamenti carut apīj fe. aniti anīs 5, v. vii, suſſu eupatōii 5, v. abſintbii 5, cufscute anīs 5, v. vii, oſganii 5, vii, vue paffe 5, v. om nia in tribus libris caque ocoqutur ad tertiā 2 colatis ad oſ miſidiam libā potuſis dabis.

De epicala. Lap. rv.

Piala eſt ſebiis qua corporis interioſa incens ſenſu et exterioſa inſtrigandam: q. eiv materialis eſt plegma groſſum z vitreſu, cujus quæda pares eſ putrefacta: quæda minime. Paras aſt cī putre fit generat ſebiæ: altera anſe q eſt imputrefacta facit cōgelationē cī cī ſua natura. Eā qre nō puſ reſit eſt groſſitudo eſt z vituria materiali: q. plegmata nō naturalia ſunt gttuo: vnū dulce: cōſom falſum: tertuſi acetoſum: quarrari vitreſu. Pulce 2 vo 2 eſ vicinā naturali: ſi modi cī eſ calidii ppter ſua dulcedinem: nō eſi eſ alii diſu ſan guis nō poffe cedet uſtus: pinde natura cī naturali indigent plegmate pabet dulce in vice eius 2 digerit ſum ſan guine 2 emolli cī eo mébōz cōcauſitare 2 cōcationem: vt facile moueant: 2 illud cāre pculſue virtutis facit eſſe ma teriā. Salſu 2 vo e t acetoſum ſunt in ſtomacho. Kauſa eſt cōn 2 aut eſ calo: extraneus ſtomachi coplioni dominaſis: aut nimia frigito: quia plegma naturale ad ſtomachum ves niens ad mitigandu 2 cōſotandu 2 epulguā virtutu 2 in ſto maſch oertraneu ſinuenert calo: caleſt 2 in ſalſum conuer tif: q. ſi eſtranea 2 reperierie 2 ibi frigidiſat eſ deficit calo: natuſalis 2 ſua augmētaſ frigito: vīn in acetoſitatē mutatur. Kauſa autem falſuminiu duobus modis eſt: aut eſ putrede plegma caſeleuens naturali ſuquidem cunertas in acidi tate: ſit ſalſum: aut eſ nimiu calo: plegmatis hùſidita tem deſſicca 2 ca de re ſua amitit ſapofaſitare 2 cōuertitur in ſalſus. Similiter ca cātoſi plegmatis duob 2 modis eſt: aut eſ frigiditas: 2 aut calo: q. frigiditas ſi aſſitati ſanguis nō diſe, pibet eſ ne ad coctiōs poffectione veniat. vīn cum ſua actione cōplere nequiuerit neq 2 in rapiditatē venerit eſt 2 aquoſitas pmanet ſubtilis: pinde cito muta: e in acetoſitatē ſicut videmus frigidi aerē in muſto operari cī paruſatem pabet dulcedinis: q. muta: illud in acetoſitatē. Kauſo: autez ſi ſanguis aquoſitatē inuenert inſipida 2 inſuctuom: quā dā in ea facit ebullitionē 2 cōuertit illud in acetoſitatē: ſicut calo: ſolis. 2 aeris in aqua mellis 2 muſto facit cī dulcedo e2 fuerit puāvheā e2 caleſacit e2 coxquit: q. in eis tāta nō inueniſ dulcedovt cūſtodiat e2 humiditate: muta: in acetoſitatē. Eodē modo videmus calo: aeris agere in ptifiana 2 lacte: cī nō in eis tāta inuenerit dulcedine 2 vt ſua cūſtodia tur hùdiitas cōuertit eā in acetoſitatē. Plegma aſt vitreſu groſſimilu eſt 2 e viſſo: ca: q. eiv nimia eſt frigiditas naurali dominaſis plegmati: vīn ingerſa: 2 fundi e2 ſit qua

ſi liquidā vitreſu. Poinde nō puſit illud natura in regimēto corporis ppter e2 duritiu: actiō nature, inobediente, vnde nō naturalis calo: cī ad illud venerit neqit illud oino purre facere: ſi parte: q. e2 facilio: 2 putrefacit: alia putrefacit nō valat. Adecq 2 in hac febze interioſa corporis calent 2 e2 exterioſa refrigent: q. partim plegmati inter: eſiſenti calo: extra neus accidit: cu: q. ipfa obediērat putrefacit eā: pars aſt cīr ca corporis exterioſa babitas: q. m illi nō obedit calo: non puſ ca corporis exterioſa frigida: R. cinamomi altipe spice caſie hæ coſſe anīſt 5, myrhe 5, myrhe 5, cupat 5, anīſt apīj afari anīs 5, vii, rebarba, arito. ro. croci anīs 3, j. abſintbii 5, v. maratri 5, iiij, mel qo ſufficit. P. vtilſime R. hierapi. epi tbimi anīs 5, v. vi, agari 5, iiij, turbitb 5, v. vi, abſintbii 5, iiij, sulphur albi ſalts ameos anīs 5, iiij, polipodii 5, iiij, maratri apīj anīſt anīs 5, j. v. t. têpera cī ſucco mente 2 fac pìll. quarru. 5, j. cī cali da donen 2 in die tranqlla. Trocici R. croci 5, v. vii, sulphur 5, v. t. c. cali anīs 5, iii, caſie lig. 2, costi spice anīs 5, iii, casto 5. myrhe anīs 5, j. v. rute amoi. 5, iii, opb. 5, iii, fe. papae 5, v. vii, ſigie aniti anīs 5, iii, suſſu liquiritie 5, v. vi. têpera cī ſucco apīj oabis ad potandus cī calida trib 2 horis anīs accionem. Aposima valens 3 quar tanā de plegmatica materia natā R. qulnatā ameos anīs 5, iii, calamenti carut apīj fe. aniti anīs 5, v. vii, suſſu eupatōii 5, v. abſintbii 5, cufscute anīs 5, v. vii, oſganii 5, vii, vue paffe 5, v. om nia in tribus libris caque ocoqutur ad tertiā 2 colatis ad oſ miſidiam libā potuſis dabis.

De liparia. Lap. rv.

Pialos q. de vitreo pleggetu nacitque necesse eſt vt cure: ſic apbimerina: ſi t. plegma q6 eſt in epiſalos q. eſt frigidue: opſeri medicinā eius calidio: ſim q. materia eius fuerit frigida: ſed decet ab initio incipi a medicinis que debiliter ſunt calefaciētes donec eā natura aſſufaciat: deinde paſu latim ad calidio: eſaſdi quouſis ad illa calo: s quātates veniat in qua nostra ſuit intérto. Plurime noſtra intérto eſt in hac febze vt mudiſceſt ſtomachus cī re purgatua mudiſſicatua 2 colatua, purgeſ materia p. vomiti 2 v. inā cī ori melle: 2 aqua calida: in qua cocta ſint spica anifum 2 ſimilia. 2 Di materialia ſinceperit ſe mouere 2 figu: coctiōs in vina appuerit: purgeſ materia cua aposimato e2 aloe e2 apōsi mate de hierapigra: pilaſtomaticis 2 pilaſt de fetida, dyſte

["Ziber", "re fiat eis in quo intrauit se, croci potestis centaures anetû abrotanti herba policularia ames bdeluni ferapinti coloartis tida t bis similia, post purgatione materie affiuefaciant an tidori vbi afa t cafforeti ponunp : t pellut in qb9 eupatoniu masf abintb. arisfo'ro. spica 'crocus t. sika intraecriat. Dietà accepiat q. fit lauatiæ diuoretica flect ut eis cicer 'e obfomogaro t cimino t amigdalcon blitis radicib' spas ragis porris omnibus coctis t eis obfomogaro còditis po't etimet iquilibetis cii aqua, accepiat post cibù diaciniinu otateron pipereon diacalamentis t bis similia.", "## De cura lapie.", "### Iparios ait : q: materia est plegmatica cum cholera muta; dari op5 minus calida q in cipas los fiel mer ro. to5 accara aposima de aloe pice rapigra t orisaccara cuz suco maratri aph anifi wastitis c similibus.", "## De cauueritatis febru adinuicè iterpolatùs. Lap. rir.\nElia cœpimus quicquid volutusque dicere vumoni putredine: op5 nos explanare cám ot uerfitatis febru adinuicè iterpolatùn : t qre queda nò habet tranquillitare: 13 parii quiecat qo nò pts fenfut: t qre alia. aliv. horas te neat t sef dimittait. Alia etia. p. horis, mouere tcau t. r.vxj. quiecat t alia. xiii. bebeat cömotione: t. xvii. quæt. Et quis supev? i tertiana videl: de b disputauim9 placet t'n nobis illud repetere vt firmue fit anneque memoie, v'n cálum cám eſſe duobus modis. Eius quicatæ ele'metoz eſt dueritas ſuarib actionis. Alu' ſunt quantitatis t qultitates materie: Rationi ſenſus et elemetoz natura de monfrâr qultitates eſt qttuo: calo: frigiditati: ſicuitas t: bûmiditati: Biana e'm cora nò videm? mutari neq coertu nifi ad eas: t nò ſanari neq restaurari nifi p eas. Wi alia qunta eſſet in nis corpoib abibis bis qttuo: neceſsario ad eá mutarenb ficutad itas couerunt. Heceſſe etià eſſet erpiberi alia: qultate iſt iente: 3iavt eú cíta curarenb t reſturau: q: medicina nò eſt aliu'd nifi repugnato: nùus 3i5 ad alio: 3iuj: nos e'm nò inuenim9 qnfa corpa mutant ac co'dutant nifi ad calidu: frigidu: bûdu: t ſicci: neq ſanari t ea restaurari nò videm? nifi cíl calido frigido bûido t ficco flucut Arift. oicit in cora paria megacolmi: p. 3i5 inqit cu ramus t p ſimilitudine augmétam? Quattuo: g ſunt qultas neq s pl9 neq m9n. Oportet ite: intelligi q: de iſis qttuo: qualitati bus due ſunt actue. i. calo: t frigiditas t due ſunt paſſiue. i. bûditas t ſicitas: q: calo: ſemp facit ſicitare: t eſſecat e'm bûriditate: corpiæ: frigiditas e'm facit bûridaté q: claudit t coadunat eá atq. pibet ne dissolua: bûdiat as t e't ſicitas níbli facit in calce t frigiditate. Calo: g t frigiditas ſunt faciètes bûriditare t ſicitatè t bûiditas t ſicitas ſunt illoz paſſiue. Eín miro: de iobâne oamafeno quare negauit calo: nò facere ſicitatè t arbitratus eſt vt intérto Arift. de calo ſicitatè faente taliter eſſet vt ſicitas ſat inſtrumentu p qo calo: ſuam opaſ actionem. t ſecit buic ſimilitudine ſenfualiter cí dicerit q ignis aque cal. ſit actius t qultas t aq et iacta ſunt alia: olla q eſſa ſicca ſit inſtrumenti et mediatriq aq t ignis vt p eà ignis valeat caleſa cere aqua. Dhibi ait videt q nò exercitauerit in fermoni bus philosopboz neq inueſtaguerit eo: intéionè: nò e'm simila: ſapietic Arift. q nò intèdit actiuæ qultatè facere i paſſu cí inſtrumèto: q: actiuæ actiue opaſ eſſentialiter t na turalu' in paſſuæ: t inſtrumètu eſ t inquinu accides adiutouſt actiue pitas: olla g nò e aliu'd nifi instrumentu aquæ ne cùrrat rei nès t cuſtodiëvt ignis in eá oparivaleat: q iſ ignis nò poterit illud facere fine mediatoib? t inſtrumèto quo incedit olei: t eliquat ceram plùbù t multa alia copa: nifi q: actio ſua eſ naturaliter nò cí mediato: inſtrumèto Ego aninò nò paruipèdo ſciëtiá t pruèdià: Job. oamasc. qvi co fuà intéionè nò eſſe et igno: atià pboz. yboz: 15 spero in pac olcte: intèdiſſe ſie r伯etori: on't litigatione on't ingeniát qualiter poſſint vincere alique: 15 nò cí veritate. Et q: palà intelligit: calo: frigiditati: ſicitas eſſe actionis: t bûridatè t ſicitatas eſſe paſſiuas: debem? ite: intelligere q: ca: lo: forto: actius eſt frigiditas debilio: t ſicitas e: forto:", "paſſiuæ: bûiditas ait debilio: eſt. Inuenimus etià calo: q paffiuæ: bûiditas facere in nòftis corpius: frigiditati: q: frigiditas no facit in nis corpius: nifi poſt alioq tis pasciu pioque plus patimur frigiditati: nùis q ignis calo: Sicoitas ait: eſſe forto: paſſuæ: q reperimus eamOURIO: e magius repugnate: de recpiciu: calo: em vel frigidatè q fit bûiditas. b habef ferru: t lapis q ſunt OURIO: t modicidio ra ad recipiendu: calo: vel frigidatè q aq: q bûiditas par rei dilatat e: mollificat: v'n inuenit calo: v'n dilatat t mollicat: v'n inuenit calo: ad provà das ceteras corpius partes velociter. Sicetas ait: coadunat par rei eá indurat. v'n caliditas en eoculiter pene trare. Actio: e: ite: qualitati in quod: còdat: q in quod: differe: inuenim: e'm actio: calo: e'm bûiditatis actione eſſe coueniètes ad mouèdas ptes rei ad extério: videmus e'm ollatari t expàdt ac apiri corpa cí ipſe ad extério: eá dì latauerit. Actio e'm frigiditatis dicitur e'm ſicitas actione eſſe coueniètes q: coadunat res t mouet eas ad centrì: zapropinguant partes eo: adinuicè. Q. si qda: sopſite nos in bûiditate t ſicitate rephêdat dicètes: qre ſicitate t bûiditare nò diſtiftis eſſe actiusa cí diceritis q bûiditas partei rei dilatat eá ad extério: extèdat: ſicitas t frigiditas coadunat rei eá facit ad cètrì mouere t i ſupioſt? er dicitis Arisfo, diceras actiones ab eis eſſe ablatas eſſe paſſiuas. Repſos Arisfo: non abolute abſultas eas actius eſſe nifi in calo: t frigiditate: sed inter ſe adinuicem videmus habere actiones: quia videm? bûmiditare rè bumectare et dilatare corpius aduède: eá Arisfo: nò bûiditati et ſicitatì actione abſultu: nifi in calo: t frigiditate: 13 calidi: e'm calo: t frigiditate: 15 calidi: e'm calo: bûdidat e'minuere t ſicitate auq: augmétatia: t minuè frigiditas q: calo: bûiditare eſſecat. v'n qultas e'19 e: coadunatua. v'n creſtere eá facit eá. bûiditas a't ſicitas níbili faciùt in calo: t frigiditate. Palà g intelligimus q: in elemètis e: forto: actiuæ t ſicitas forto: paſſiuæ: codé mò intelligim? q: paſſiuæ: bûiditatis t mouet re: ad extério: frigiditas et ſicitas coadunat t arcère eá ad extério: ipfus corpi pa: tietis. q: eí ita ſit neceſſe e't vt quncb qne còſita de actiuæ forto: t paſſiuæ debilio: ſicuit e ſanguisfe bis q ab eanefic: còtnua eſt: ybi gra: e'm inuenim? in ſanguie forto: e: actiuæ. i. calo: e: debilio: e: paſſiuæ. i. bûiditare; et q: pp'pietas calo: t bûiditatis e: dilatare t mouere re ad extério: ſicuit e'm motio t dilatatio bui? febis ad extério: faciùt inuenit loci: cal. vt eis actio ſemp fit: q: ca. ſàquis e: feb. adu. bûiditas e'19 deſecta e' ad repugnato: calo: e'tià dilatationè e: ad extério: motionè adiuuas: pinde febis q fit de ſanguine eſt còtnua. Et qm in cholera rub. eſt forto: actiuæ. i. calo: e: forto: paſſiuæ. i. ſicitas t pp'pietas calo: e: dilatare t mouere ad extério: ſicitas coadunat omo rei re: ad extério: bui? feb. morio naturallu' indurat e'neſſario: et dilatatio eúus ad extério: aagruauæ. v'n ca lo: pideſi ad còrinuà actione: ſua: pinde anit ipe e' ſuo calo eop aca tur et e'19 materia circa ſua: extremitates e: gredip f p vidi repugnat eis ſicitas vt nò fiar feb. còtinuatio t tardat eam vt vq: ad tertia: dié: q: e'n plegmate e: debilio: actiuæ. i. frigiditas e debilio: paſſiuæ. i. bûiditas e frigiditas e coacu natio: bino: t motio ebinòm ad extério: t bûiditas pp'pie dilatat t mouet eos circa extremitates faciòne e: debilis. q: q: chol. rub. debilio: e b5 actiuæ. i. frigiditare e forto: paſſiuæ. i. ſicitatè t vraq: còrdanf ad còstringendu: cètì nendu: materià intrinfecus bmoi: febis: materia e: neceſſe e: indurat t tardaf ad dilatadì: ſe circa extremitates: pinde e'19 interpolatio fit lògio: ſua acceſſo: q: nò habef in chòs lera nigra villæ res calo: adiuuas: vt ad extério: dilatatur t pàus nò inuenimus in cholera nigra nifi vtrà: qualitate: eá ad extério: còmouentè in ſui tamè grositudine ac gràs uitate motus feruè: diu moza: nec cito: extinguif. Ideo: tempus fue e: acerbatis: e ad còparationè alia: putridus febru: e19 lògìſimù: t ad còparationè ſue tranquillitatis eſt brieuifimù: hoc teſtificatur videmus enim lapides t ferru: il cèt tarde calo: eignis recipiant: t'n ſuſceptus diſſicte extinu:", "", "ad putre: ad quæ: teria cù cum bens ca: bens ca: de putre: de quan bens ca: de nò nì: dolerem: dolerem: liquore: multum: multum: nu: nu: pone: pone: per: per: vnde: vnde: aggræ: aggræ: citati: citati: per: per: titer: titer: in ſu: in ſu: les: les: ſu: ſu: calida: calida: dàr: dàr: nù: nù: nifi: nifi: qultas: qultas: natura: natura: pè: pè: gmer: gmer: Que: Que: habu: habu: qua: qua: midu: midu: vir: vir: tur: tur: sop: sop: uat: uat: riun: riun: dita: dita: dita: dita: dita: dita: dita

T Quintiani stoe poete laureati ad
lectorem iambicum archilochium,

D qui salubrem gestias machaona;

Apollinarem sive habere filium;

Sub hoc laborę iugiter volumine,

Operta pandit: nubilosa luminaț:

Aegrota fanat: vicerum vim corigit.

Opus hoc venuftum tam: plenum flosculis;

Nucufç latuit inuolutum nubibus:

Atpote vigilijs se inuidens mortalium,

At ne salutis abderetur amplius

Hoc tale donum: p[ro]uidens antonius

Hoster toledus mittit ecce in publicum,

Letare lector: non magis volumini

Debes: dolorem mitigat q[ui] tornina:

Quam qui er operto reddidit notissimum,

Accede tandem volue fidas paginas:

Si vis salubrem protinns machaona;

Apollinarem sive habere filium,

T Petri pomarii valentini ad le
ctorem herasticon,

Nuc cupidí medicam iuuenes qui queritis artem;

T[or]por eat: celeri comp[ro]operate gradu,

Rimari caufas: seu scindere semina morbi

Toltis: non velos h[is] meliora dabit.

Debes toledo nimium studioſa iuuentus:

Nam níli curasset delituus[er] opus,

## Labula

<table>
  <tbody>
    <tr>
      <td>De muſa.</td>
      <td>codem.</td>
      <td>De coide</td>
      <td>folio. cxxvii.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De canna mellis.</td>
      <td>codem.</td>
      <td>De pulmonæ</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De succharo.</td>
      <td>folio. cxxix.</td>
      <td>De epate.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De melle.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>De splene</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De amygdalis.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>De renibus.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De nucibus.</td>
      <td>folio. cxxix.</td>
      <td>De lacte.</td>
      <td>codem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De auellanis.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>De butyto.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De fiticis.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>De caſeo.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De pincis.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>De volatilibus.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De melonibus.</td>
      <td>folio. cxxix.</td>
      <td>De pullis.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De cucumeribus.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>De pullis columbinis.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De citrulis.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>De extremitatibus volatilium.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De luctus.</td>
      <td>folio. cxxv.</td>
      <td>De ouis.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De endiuſa.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>De diuerſitate ouorum.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De apio.</td>
      <td>folio. cxxv.</td>
      <td>de artificijs ouorum.</td>
      <td>codem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De petroſelino</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de poffibus.</td>
      <td>folio. cxxv.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De eruca.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de aqua</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de poſris.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de niue.</td>
      <td>folio. d.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de feniculo.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de vino.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de menta.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de diſtinctione vini.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de boſagine.</td>
      <td>folio. cxxvii.</td>
      <td>de diuerſitate vini piopter ſaporem.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de poſtulaca.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de diuerſitate vini piopter liquoem.</td>
      <td>codem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de atriplicibus.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de diuerſitate vini piopter odoem.</td>
      <td>codem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de ſpinacchijs.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de triplici vino, eodem.</td>
      <td>De vino albo t nigro. codes.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de blitis.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de vino nigro. eodem.</td>
      <td>De vino rubeo. folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de maluis.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de vino temperate ſumpto.</td>
      <td>folio. av.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de ſlca.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de vino de ſapa.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de cauliſus.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>De eſſentia vane.</td>
      <td>fol. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de rapſis.</td>
      <td>folio. cxxvii.</td>
      <td>de ſignificationibus certioris vaine in moſis.</td>
      <td>fol. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de radices.</td>
      <td>ibidem</td>
      <td>de tempore collectionis vane.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de ſparagis.</td>
      <td>ibidem</td>
      <td>Quomodo collige beate vina t interui</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de baucijſa.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>Que vina quos moſbos habeat ſignificare.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de culcaſſa.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>De iuamento vel nocumèto vel neutro vane.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de melógiſanis.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de diuerſitate vane.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de fungis.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de paucitate t eius ſignificatione ſin quætatem.</td>
      <td>codem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de capparis.</td>
      <td>folio. cxxvi.</td>
      <td>de qualitate vane t eius ſignificationibus.</td>
      <td>codem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de cepis: alliſis; poſris.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de coloſe vane t eius diuifione.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de coxiandro.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de diuerſitate vane ſin compleſionem.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de ruta.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de diuerſitate vane piopter cibum.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de cimino.</td>
      <td>folio. cxx.</td>
      <td>de diuerſitate vane piopter exercitia.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de aneto.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de diuerſitate vane piopter quietem.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de carui.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de diuerſitate vane piopter extrinſecus accidetia.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de pipere.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de coloſe vane extra naturam.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de ſinſibere.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de ſignificationibus vnuiſcuiſub coloſis t diſtrentis ſua.</td>
      <td>folio eodem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de cinamomo.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>rum propiætatum.</td>
      <td>folio eodem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de croco.</td>
      <td>folio. cxx.</td>
      <td>de inequali còplezione t eius accidentibus</td>
      <td>fo. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de maſtice</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de colonibus consumptionem corporis t diſolutiones mem.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de ſinapi.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>boziuſ signiſcantibus.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de aceto.</td>
      <td>folio. cxxxi.</td>
      <td>de liquoſe vane.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de obſomogaro.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de ſubtili que poſſea ingroſſeſt in vafe.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de ſale.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de vina groſſa t eius diuifione.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De diuifione alium.</td>
      <td>folio. cxxxi.</td>
      <td>Que vina ſignificet longitudinem moſi.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De pecuibus.</td>
      <td>folio. cxxxiij.</td>
      <td>de vinaſis perſditionem ſignificantibus.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De arletibus.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>Qualis vina cum ſubtilitate t claritate conueniat t quæſi</td>
      <td>fo. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De carne pircina.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>cum turbiditate t grossitudine.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De carne bouina.</td>
      <td>folio eodem.</td>
      <td>de vina alba.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De carne ceruina.</td>
      <td>folio. cxxv.</td>
      <td>Quis liquo vane nigre conueniat.</td>
      <td>fol. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De carne lepoina.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>Qui coloſes ſueniāt cſi grossitudie t turbiditate. fo. cxi.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de carne ericina.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de vitellino: citrino: t citrinilſimo.</td>
      <td>folio eodem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de carne pozcina</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de inceptione hypoſaſis.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de afino: equo: camelo: t mulo.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de vina vermiſoſa.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de carne vina.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de vina rubiſcundiffima.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de carne iconina.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de vina purpurea.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de diuerſitate membroſum animalium.</td>
      <td>folio. cxxvii.</td>
      <td>de vina roſea.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de extremitatibus animalium.</td>
      <td>folio. cxxvii.</td>
      <td>de vina téperate citrina: ruka: rubea: vermiſoſa.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de cerebro.</td>
      <td>codem.</td>
      <td>de diuifione hypoſaſis in generali.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de medulla.</td>
      <td>folio. cxxvii.</td>
      <td>de hypoſaſi alba naturali.</td>
      <td>ibides.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de pinguédiſe.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de hypoſaſi in fundo</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de oculis</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de hypoſaſi accidentali.</td>
      <td>folio. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de saribus.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de diuerſitate hypoſaſis in quætitate.</td>
      <td>fo. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>de lingua.</td>
      <td>ibidem.</td>
      <td>de diuerſitate hypoſaſis in qualitate</td>
      <td>fo. cxi.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td>De gutture.</td>
      <td>folio. cxxvii.</td>
      <td>de coloſe hypoſaſis.</td>
      <td>ibidem.</td>
    </tr>
  </tbody>
</table>

["## Febrili: et dubioz lib. dietarum vnueraliu.", "De glauca hypostasi et rufa. fo, ccxix.", "De rubea hypostasi. ibidem.", "De citrina hypostasi et cinerosa. fo, cc.", "De hypostati nigra. folc, cc.", "De rufa hypostasi. ibidem.", "De glauca hypostasi. ibidem.", "De vina cum quali hypostasi conueniat. ibidem.", "De vina cum quali hypostasi quid significent. fo, ccq.", "De vina alba. eodem.", "De vina rubea. eodem.", "De vina rufa. eodem.", "De vina viridi. eodem.", "De vina nigra. eodem.", "De vina oleagina. folio, cch.", "De vina semper grofla. ibidem.", "De hypostasi grofla. ibidem.", "### Repertoium cap. libi febrium yafla.", "De libi ouinione. Lapi.j. folio, cccii.", "De quattuo inquirend:s. Lapi.j. ibidem.", "De febriis diffinittione. Lapi.iiij. folio, ccciii.", "De piopter quid fit febriis. Lapi.iiij. folio, ccv.", "### Secunde partis capitula.", "De eppimera febze. Lapi.j. folio, ccv.", "De significationibus eppimere. Lapi.j. folio, ccvii.", "De eppimera que est piopter calorem solis et eius cura. Lapi.iiij. folio eodem.", "De eppimera que est cauſa frigiditatis et congelationis et eius cura. Lapi.iiij. eodem.", "De eppimera que est piopter balnea aque stiptice et eius cu ra. Lapi.v. eodem.", "De eppimera que est piopter cibos potuſſcalidos et eius cura. Lapi.v. folio, ccvii.", "De eppimera piopter ieuinuſ et eius cura. Lapi.vii. fo, codez.", "De eppimera piopter labores et eius cura. Lapi.vii. fo, eod.", "De eppimera que fit piopter bubones in inguine generatos collo: et ſub affeſſa: et eius cura. Lapi.ii. fo, codez.", "De eppimera q[ui] ſit piopter vigilias et ei] cura. Lapi.ii. fo, eo.", "De eppimera q[ui] ſit piopter iam et eius cura. Lapi.ii. fol. eo.", "De eppimera que ſit piopter anguſtia et trifinitia et de differentia inter anguſtia et trifinitia. Lapi.ii. fo, eode.", "De eppimera q[ui] ſit piopter anguſtia et trifinitia et de differentia inter anguſtia et trifinitia. Lapi.ii. fo, eode.", "De eppimera q[ui] ſit piopter alium moſbi. Lapi.ii. folio, ccvii.", "De eppimera q[ui] ſit piopter alium moſbi. Lapi.ii. folio, ccvii.", "De eppimera q[ui] ſit piopter ventura. Lapi.vii. folio, ccvii.", "De eppimera q[ui] ſit piopter anguſtia et trifinitia et de differentia inter anguſtia et trifinitia. Lapi.vii. fo, eode.", "### Tertie partis capitula.", "De etpica q[ui] p[er]bryſi: et eius cura. Lapi.j. folio, ccvii.", "De etpica q[ui] ſit piopter alium moſbi. Lapi.ii. folio, ccvii.", "De etpica q[ui] ſit piopter ventura. Lapi.vii. folio, ccvii.", "De eppimera q[ui] ſit piopter anguſtia et trifinitia et de differentia inter anguſtia et trifinitia. Lapi.vii. folio, ccvii.", "### Quarte partis capitula", "De febriis cauſon q[ui] freneſi. Lapi.j. folio, ccx.", "De freneſi. Lapi.ii. fo, ccxii.", "De crifi. Lapi.iiij. ibidem.", "De fignis nunciatiuſis. Lapi.iiij. folio, ccxiii.", "De ſcientia futurojum moſboz. Lapi.v. ibidem.", "De ſcientia cretice diei. Lapi.v. ibidem.", "De cognolenda crifi ventura. Lapi.vii. fo, ccxiii.", "De ſyfnocha fine putredine: que inflatiuſa dicitur: et de p[leu]s reſi. Lapi.vii. fo, eodem.", "De ſp[er]to laudabili q[ui] illaudabili et mediocri. Lapi.ii. folio, ccvii.", "De cauſa digerěte materiam adiuuſate et apoſtemata coruſi pente Lapi.r. ibidem.", "De differentia vere et ſo vere pleureſi: et calido apoſtemata re epati ſue pleriplemonia. Lapi.ii. ibidem.", "De differentia alienationis que fit p[io]pter p[a]ſſionem diſa] p[ra]gmatiſis: et que fit p[io]pter cerebi. Lapi.ii. fol. ccvii.", "De ſtis vnuerofz moſboz ſignificatione. Lapi.iiij. fol. eod.", "De dieta q[ui] cura ipſo[rum]. Lapi.iiij. fo, eodem.", "De cura iterum iuſto[rum] moſboz. Lapi.v. fol. eodem.", "De ſincoſi. Lapi.vii. folio, ccvii.", "De yctericia. Lapi.vii. folio, ccvii.", "De ſebze inflatiuſa q[ui] pleureſi: q[ui] eſe ſeſtur. ca.vii. ibidez.", "De pleureſi non vera. Lapi.ii. fol. ccxii.", "### Quinte partis capitula.\nQuid ſit putredo. Lapi.j. folio, ccxix.", "De cauſa putredinem faciente. Lapi.ij. ibidem.", "De ſynocho que ſit de putredie ſanguis. Lapi.iiij. fo, ccxix.", "De cauſa febrium peſtientialium. Lapi.iiij. fol. eodem.", "De ſebibus variolaz q[ui] ſere oibus accidut. Ca.v. fo, ccxii.", "De cauſa ſynochozum. Lapi.vj. ibidem.", "De cauſa putride ſebris. Lapi.vj. ibidem.", "De ſebze tertiana et eius cura. Lapi.viiij. fo, ccxii.", "De ampimerino. Lapi.ij. fo, eodem.", "De cura ampimerini. Lapi.ij. folio, ccxiiij.", "De hemitriteo et eius materia. Lapi.ij. fo, ccxiiij.", "De cura hemitritei. Lapi.ii. ibidem.", "De terrateo. Lapi.xiiij. ibidem.", "De ſebze quartana et eius cura. Lapi.xiiij. ibidez.", "", "### Dubia docte ventilata a Petro hispano\nluper libro dietarum vnueraliu.", "An ſcientia medicine fit neceſſaria. folio.ii. ibidem.", "Quomodo ſcientia medicine oiuuſatur. ibidem.", "An ſcientia dietarum fit neceſſaria. ibidem.", "Que cauſe ſint ictientie dietarum. ibidem.", "Eui parti medicine ſcientia de diets ſupponatur. fo, ii. ibidem.", "De calor: noſtri corporis consumat et reduolat humidiſtatem ibidem.", "Subſtantialem. ibidem.", "An reſolutio fiat a caloſe qui cōſequitur complexionem raci calem: aut influentem. folio, iiij.", "An reſolutio humidiſtatis ſubſtantialis p[o]ſſit fieri in co, po, re temperato ibidem.", "An reſolutio p[u]niſtatis ſubſalis p[o]ſſit p[u]biri. ibidem.", "An reſolutio b[u]niſtatis ſubſalis p[o]ſſit retardari. ibidem.", "An moſis naturalis p[o]ſſit retardari. ibidem.", "An deperditum p[o]ſſit restaurari. ibidem.", "An inducatur nocuſtus et reſolutione frigiditatis ſicuit cauſis. folio, iiij.", "An inducatur nocuſtus et reſolutione frigiditatis ſicuit cauſis. folio, iiij.", "Eur reſolutio ſo p[ot] fieri in lapidiz? et metallis. eodem.", "An aer p[o]ſſit p[ar]ari ne co]p? b[ia]nuſ] diu]matur. eodem.", "An p[o]ſſit inueniri cibus e] c]uius nature n[fi] co]p[is. fol. iiij.", "An caro p[u]mana nutriat. fol. ii. ibidem.", "An c]o]p]cio equalis p[it] in rerum natura. ibidem.", {"bbox": [473, 729, 834, 748

Tabula

Qui magis appetunt cibos an habentes poros raros an
spinosos. ibidem.

An Italia debeat restaurari: qualia sunt depdita, ibidem.

An intentio medicozum circa dictam fit eadem: et contraria
circa medicinam. folio. xir.

Et natura suffinet multitudinem medicinarum: et non cibozum. ibidem.

An intetio medicine fit semper p contrarium. ibidem.

An caufo confe rentibus procedant per similia: effici entes ve
ro per contraria. fo. xir.

Quomodo eadem res habeat natura cibi et medicine. eo.

An venenum et medicina poſtint nutrire. eodesz.

Et cí uſquiamus nutriat paſſeres: no nutrit poíes. fo. xir.

An alia ſtura nutrita ex veneno: nutriat bolem. ibidem.

Et vie experimèti et rationis differant. fo. xir.

Et via experimenti fit de arte: et in arte: an ante artem. fo. x.rr.

An via experimenti fit in brutis. ibidem.

An via expirimèti fit doi a natura vel acquifitione, fo. x.rr.

An via rationis inſit brutis. ibidem.

Quomodo differt via experimenti aſſignata píimo poſterio
rum: ab ea que in medicina dicitur. folio. x.rr.

Quomodo differt via experimenti peritorum: a via experí-
menti ruſticozum. ibidem.

Que via eſt certio: an via experimenti: an rónis. ibidem.

Lum ſapo: ſit medium in via rationis et experimenti: quo-
modo differenter. folio. x.rr.

Et ſapo: magis firmet ſpeciem nutrimèti: ɔ odo. ibides.

Et odo: eſt medium in via rationis: et non in via experí-
menti. ibidem.

Quot còditiones requirút ad vià experimèti. ibidem.

An fit aliqua medicina composita: vel cibus, fo. x.rr.

An fit aliquis cibus ſimpler: vel medicina. ibidem.

An medicina diuerſas virtutes quas habet: habeat in eadez
ſubſtantia vel diuerſis. folio. x.rr.

Etur in aliquibus cibi liquor: eſt eiuſdez nature cum ſubſtã-
tia: in quibudam non: vt in caulibus. ibidem.

Etur rapbanus digerit et non digeritur. ibidem.

Et ideo habet cib: ɔ quibufda nocet. et quodſa ſuuar. ibides.

Et an ſurculum fellis veniés ad intestina: prebeat eis aliquam
vtilitatem. folio. x.rr.

An aliqua virtus ſtomachi conſo: tetur per cholera tranſa
miffam a ſelle ad ſpium. ibidem.

Etur in cholericis viget appetitus coitus et non cibi. ibidem.

Etur ſurculum fellis maius delegatur intestinis: minus ve
ro ſtomacho folio. x.rr.

Etur non mittitur ſurculus a ſplene ad intestina. ibidem.

Etur plegma non habet: ppzium receptaculum ficut chole
ra: et melancolia. folio. x.rr.

Etur ſit ſplen eſt cauſa ríſus mundificando ſanguinem: eſtis
fellis non fit cauſa amoris. ibidem.

Etur egestio auſium viuendum de rapina eſt alba: in alis
non. folio. x.rr.

Etur in quibudam animalibus ſit bona diſegiſtio: licet in ſto
macho eo: cum ſit parum cholere. ibidem.

Etur in quibudam animalibus ſel referatur in loco debito
in quibudam non. ibidem.

Etur ſtomachus ſult factus frigide còplexionis: euz habeat
digerere. folio. x.rr.

Etur os ſtomachi creatu: eſt frigide còplexionis: et fundus
calide. ibidem.

Quomodo ſtomachus habet calo: em a ſplene: cum ſplen ſit
frigidus. ibidem.

An ſolus ſanguis nutriat. folio. x.rr.

An vnus ſolus humo: ſufficiat ad nutriendum. eodem.

An omnes humores ſimul generentur. eodem.

An cholera couvert: et in ſanguine ad hoc vt nutriat. fo. x.rr.

An humozum aqoſitas nutriat. ibidem.

An plegma acetoſum generetur a frigiditate: aut calidi-
tate, folio. x.rr.

An aqoſitas immediate ſequatur frigiditatem aut calidi-
tatem. ibidem.

Quomodo res dulces acſeit in ſtomacho. ibidem.

Quare plegma magis commifecur cholere: ɔ alia humo-
ribus. folio. x.rr.

Quare quidam humores naturales habent receptaculum:
innaturales vero non. eodem.

Etur natura ſeet receptaculum cholere et melancolie: non
autem plegmati. eodem.

Etur humores innaturales magis generentur in ſtomacho,
folio eodem.

Que cibaria in ſtomacho debeant ptecedere; ſubtila an
grossia. folio. x.rr.

Que cibaria debeant ptecedere in calida compleſione: et
que in frigida. ibidem.

Que cibaria debeſt píus dari in regione calida: et que in frigida. ibidem.

Et vncuſoſa debeant píus exhiberí. ibidem.

Quomodo ſaluetur controuerſia aucto: um de pteſſione
et ſubſecutione cibozum folio. x.rr.

Et ſubtilia maſſicabilia: aut ſo: bilia debeant píus accepí
grossia cibaria. ibidem.

Et vinum debeat exhiberí poſt cíbium vel antea. ibidem.

Et vinum debeat accepí immediate poſt cíbium: vel longe
poſt. ibidem.

Et aqua magis cópetat in acceptione cibi: ɔ viní. ibidem.

Etur multitudo diuerſozum cibozum in eadem mena no
cet. folio. x.rr.

Et fit melíus accepere magní: p: andium ɔ cenam. ibidem.

Et an repletio nimia plus noceat poſt inanitionem: ɔ con-
uerio. folio. x.rr.

Et an dulce nutrimentum multí nutriat vel parum. fo. x.rr.

Et an maríme dulce maríme nutriat. ibidem.

Etur zuccharum et mel: cum ſint maríme buldican non marí
me nutriunt. folio. x.rr.

Et an dulce multí nutriat naturaliter: vel acceíétaliter. ibides.

Et ſapò: omnis nutriat per ſuam ſpeciem: aut per particio
pationem dulcediné. ibidem.

Quomodo vnus ſapò: acquirit bonitatem per commities
nem cum alijos. ibidem.

Quomodo ſapò: dulces fit cauſa nutrimenti. ibidem.

Quomodo dulce in via medicine diſsoluit humores grosſos
et mundificat. folio. x.rr.

Quomodo dulcedo quaſdam res indúrat: et quaſdam mol
liſicat. ibidem.

Et ſapò: vncuſoſus plus nutriat omnibus alijos. ibidem.

Et an cíbus vncuſoſus magis nutriat naturaliter: an accepí-
taliter folio. x.rr.

Etur cíbus vncuſoſus multum ſaturat. ibidem.

Quare cíbus cibalis multum ſaturat. ibidem.

Que ſatietas cítius auſertur: an que et vncuſoſo: an que
er dulci. folio. x.rr.

Quem humores generát vncuſoſa: an ſanguíneum an p: ble-
gmaticum. ibidem.

Et an ſapò: ſalſus habeat virtutem penetratiuam ad mem
bza. folio. x.rr.

Quomodo ſalfa habeant virtutem laſandi. ibidem.

Quomodo amara conſo: rent cíto: m. ibidem.

Et an pontica conſo: rent cíto: m. ibidem.

Et an acuta laſant vt piper allia et buſusmodi. ibidem.

Et an acuta generant cholera nígarum vel rubeam. ibidem.

Et an acuta habeant virtutem conferuandi res a putredine,
folio. x.rr.

Et an acuta habeant virtutem p: uocádi ſitim. ibidem.

Et an acetum plus inſrigidet ɔ agresta: ideſt ſuccus
be. ibidem.

Et an acetoſum reſpímat cholera m. ibidem.

Et an acetoſa reſpímat ſitim. ibidem.

Etur acetoſa magis nocent neruis ɔ alia. ibidem.

Et an acetum conferat tuſi. ibidem.

["Dubioſz lib. dietarum univerſalium.", "An pontica laent ſua ponderſitate. folio. XXXI.", "An mirobalani laent ſua pótificate aut gifiſمitate. ibide.\nQuomodo quedam inſipidatvc cucurbita valeat in ſebus acutis. ibidez.", "Eur píſes non dantur in ſebribus acutis. ibidem.\nAn natura diuſat inter partes ciborum ad hoc vt operentur. folio. XXXI.", "An in oleo ſit macina partium ſeparatio. ibidem.", "An compositum ex arte flat vnum miſtus in ſpecie. ibidem.", "An medicina composita operetur a tota ſpecie: aut virtute alcuus partis. folio. XXXI.", "Quomodo in compositis ab arte: aut a natura operatio fit a parte compositi ratione partium. ibidem.", "Quare natura nostrí corporis ſeparat inter partes medicis ne cópoſite ab arte: et nò cufuſiſb miſtí a natura. ibides.", "Quare multi cibi compositi nature nocent: et multe medicis ne non. ibidem.", "Quare per nimiá decoctionem quidam cibi acquirant ſiſti citatem et nò laxationem folio. XXXI.", "Eur caulis crudus attrahit ſaniem apoſtematis: cocus vel ro non. ibidem.", "Eur quedam plante in ſuuentute ſunt frigide et humide: in ſenectute caute. ibidem.", "Eur lac in lactuca in ſuuentute inſipidum eſt: in ſenecte amarum. ibidem.", "Eur lac ficus in principio eſt amarum: in fine maturationis conuertatur in ſuiccedinem. folio. XXXI.", "Eur ius galli veteris plus laet & novi. ibidem.", "Eur ucharum diuſius conseruatur & mel. ibidem.", "Eur in melle qo purius et subtilius eſt: petit fundum: non ſic in oleo et vino. folio. XXXI.", "An mel competat p[ro]b[yc]ſicis. ibidem.", "An elementa nutriant. folio. XXXI.", "Per cuſus elemeni ſonium flat nutritio ex miſtis. ibidem.", "Eur elementa non nutriunt. ibidem.", "An elementa simplicia immutent ſenſum tactus. fol. XXXI.", "An elementa immutent guſtum. ibidem.", "An elementa poſſint immutare o[ganum] viſus. ibidem.\nAn quod alterum immutat: potestatiuam habeat cum eo ſimilitudinem. ibidem.", "An organa ſenſu careat natura ſuon objectoz. fol. XXXI.", "An quattuor prima qualitates ſint objecta omnium ſenſuum. ibidem.", "An organum tactus careat qualitatibus. ibidem.", "Que ſit natura medi: objecti: et organi. ibidem.", "An delectatio et dolor: comu[n]icit o[bus] ſenſibus. fol. XXXI.", "An dolo: ſentiatur a ſenſibus ibidem.", "An dolo: ſit objectum ſenſum tactus per ſe, ibidem.", "Quomodo idolum reſ coru[n]pit ſenſum. ibidem.", "An ponticus ſapo: et inſipidus ſint duo initialia ſapio: folio. XXXV.", "An ſapo: ponticus et inſipidus ſint eque prima principia ſa poſtum: vel qus eorum p[ro]ſi. ibidem.", "An q[ui]os ſap[tes] ponticum et inſipidum p[re]cedat alius ſap[com] communis omnibus. ibidem.", "An omnes ſap[tes] ſiant per: commixtionem elementos. folio. XXXV.", "An omnes ſap[tes] generentur in fructibus per viam dige[ſ]tionis. ibidem.", "An nouem generatur ſap[tes] p[er] viam com[ſ]i[ct]ionis. fol. XXXV.", "Er quibus qualitatibus generantur ſap[tes] a p[re]dominio. folio. XXXVII.", "Ex cuſus d[io]n[io] ſlitatis paſſue generetur ſap[tes]. ibidem.", "P[ro]opter quid quedam ſenſibilia habent dominium qualis tatum paſſuariu[m]: quedam actuarum ibidem.", "Quomodo in o[bus] fructibus reperitur vnum ſonu[n]ſis ſap[po]s ſels ponticus. folio. XXXVII.", "Quomodo ſedetur contradictio inter Halie, dicentem omnem fructum in principio ponticum: et Ariftotelem dicem et mirobalani primo ſunt dulces: poſt pontici. ibidem.", "Quomodo idem fructus transmaturatur ad diuerſos ſap[tes] manente eadem ſubſtantia, ibidem.", "An calidum yel frigidum fit principium effectuum ſapo: rum. folio. XXXVII.", "An ſapo: generetur p[er] actionem caloſis exterioris. ibidem.", "Eur calor exterior: no opatur ad digestionem in alia. ibidez.", "Eur calor: exterior: expedit ſupra materiam moſt: et non ſunt p[ra] materiam nutrimenti. ibidem.", "An humidum ſit principium ſo[m]ale ſapo: ko. XXXVII.", "An ſpecies ſapo: ſint ſinite. ibidem.", "An e[po]ſa: poſtico plures ſapo:es generatur. fol. XXXVII.", "An omnes ſapo:es generantur et humiditate eadem p[ra]ma. ibidem.", "an dulce poſſit ex amaro generari. ibidem.", "Eur in quibufdam fructibus amaritudo eſt p[ra]ius dulcedine vt in ficibus. folio. XXXVII.", "Quare in quibufdam fructibus eſt p[ra]io: inſipiditas: poſtea amaritudo vt in lactuca: ibidem.", "Quomodo o[es] fruct? ſunt p[ra]tici in principio ſm[]a. ibidez.\nan e[ra] inſipido poſſit fieri dulce. ibidem.", "an quilibet ſapo: generetur et quolibet. ibidem.", "an iſt[ia] ſap[tes] ſez dulcis: vnctuofus: ſalſus: amarus et acut? generentur ex dominio ca. et pu. fol. XXXVII.", "Quomodo ſapo: ſalſus et acutus in melle generetur. ibides.", "Eur y[aa]ac non assignauſt generationes ſapo:um et inſipido ſicut ex pontico. ibides.", "an ſalſa ſint calida in ſecundo gradu. folio. XXXVII.", "an ſalſum ſit calidus vnctuofo. ibidem.", "an diſſinitio gradus ſit bona. folio. XL.", "an diſſinitio gradus ab alkindo data ſit bona. ibidem.", "an ſpectu complexionis radicalis aut influentis determinetur gradus. ibidem.", "an gradus procedant in inſinitum. ibidem.", "an partes in gradibus procedant in inſinitum. ibidem.", "an aſperum et lene: molle et durum: groſſum et ſubſantiale ſint in gradu. folio. XL.", "an obiecta alio[rum] ſenſuum ſint in gradu. ibidem.", "an dolo: et delectatio ſint in gradu. ibidem.", "an virtus ſconſequens ſpeciem ſit in gradu. ibidem.", "an qualitatea paſſue ſint in gradu. ibidem.", "an res cópoſite p[er] artem aut naturam ſint in gradu. fol. XL.", "Eur ponimus cóplexionem fluentem potius inſecundo gradu & in alio. ibidem.", "an quilibet gradus poſſit eſſe in quolibet gradu. ibidem.", "an fit alio[quod] frigidum in quarto gradu. folio. XL.", "an fit alio[quod] ficum in quarto. ibidem.", "an fit alio[quod] humidum in quarto. ibidem.", "an alij ſap[tes] nutriant p[er] p[er]ſi[as] ſpecies: an per naturam dulcedinis. folio. XL.", "an ſapo: ſit per ſe cauſa nutrimenti. ibidem.", "an cholera rubea nutriat. folio. XLII.", "an ſapo: dulcis ſit temperatus. folio. XLII.", "an dulce ſit temperat[io]s ſpectu cóplexionis fluëtia. ibidem.", "an fructus arbóris remotionis a terra ſint dulciones bis qui ſunt arbóris p[ro]ſiomis. ibidem.", "an alij ſap[tes] diuſantur per ſpecies ratione puritatis et commixtionis ſicut dulcis. folio. XLII.", "an dulcedo com[mi]tia inſipido et vnctuofo recipiat ſuferitas tem per ip[ro]ſum com[mi]tionem. ibides.", "an dulcedo pura diuſatur ſicut com[mi]tia. ibidem.", "Que diuſio ſit diuſio dulcedinis ſacta ab y[aa]ac. ibidem.", "an dulcedo pura maxime nutriat. folio. XLII.", "an dulcedo generet opp[ila]tiones. ibidem.", "an dulce purum cum humana complexione ſit in eodem gradu. ibidem.", "an dulce purum ſit ſimile humane cóplexioni. ibidem.", "an dulce commixtum multe viſcoſati multum nutriat. folio. XLII.", "an dulce viſcoſum generet opp[ila]tiones. ibidem.", "an dulce viſcoſum generet opp[ila]tiones circa pulmonie ves nas ſicut epatis et splens. ibidem.", {"bbox": [469, 1218,

Tabula

An dulce per admixtionem eius cum infipido maxime dimi
nuatur. folio, liij.

An oppilatio generata er dulci admixto inopinio:
ris dissolutionis. ibidem.

An dulce acutum adjuet virtutem expulsiuam. ibidem.

An dulce acutum fit minus aptum ad oppilationes generās
das: φ dulce purum. ibidem.

An dulce vntućuſum fit calidī dulci puro. ibidem.

An dulce vntućuſum fit marie parati putrefactioni, ibidem.

An ſapo: vntućuſus multum nutriat. folio, lv.

An vntućuſum alijus magis nutriat naturaliter aut acciden-
taliter. ibidem.

An vntućuſum plus fatiet φ dulce. ibidem.

An vntućuſum plus proportionetur complexione humane
φ dulce. ibidem.

An vntućuſum cito convertatur, ad caloem exterioem et
non interioem. ibidem.

An vntućuſum convertatur magis ad phlegma: φ ad san-
guinem. folio, lvij.

An dulce et amarum fuit principia ſapo:um vt pbi: an pon-
ticum et inopidum vt medi. ibidem.

An amarum plus habeat caliditatem intensam φ ficitas
tem. ibidem.

An in amaro fit ponticum. ibidem.

An acutum plus cedat in nutrimentum φ amarum. fol. lvij.

An ſapo: amarus plus infestet gultum φ acutus. ibidem.

Quid fit odoz. ibidem.

An odoz nutriat. folio, lvij.

An ſpiritus animalis exiſtens in cerebro odozibus nutri-
tur. ibidem.

An calo: naturalis et ſpiritus vitalis nutriantur aere atrae
cto ad cor. folio, lvij.

An odo: immutet organum olfactus prout exiſit in proprio
fumo et propriæ materia: vel prout eſt extra propriam ma-
teriam fiut ſimilito ſt idolum odozis. ibidem.

An ſenſus olfactus ſit in nobis maxime incertus. folio, lvij.

An ſenſus tactus ſit in nobis certior. folio, lxi.

An ſenſus gultus ſit in nobis marime certus. ibidem.

An viſus et auditus ſint in nobis certiores. ibidem.

An incertitudo ſenſus olfactus ſit propter profunditatem
organi. folio, lxi.

Eur. in catulo ante nonum diem debilitatur viſus: et non ol-
factus. ibidem.

An odo: ſuauis et horribilibis ſimul veniāt ad olfactum. ibide.

An duo odores contrari ſimul moueantur per idem me-
dium. ibidem.

An a corporæ temperato eeat odoz. folio, l.

An odo: corporis temperati ſit ſuaui: reſoluto a diſtempe-
rato. ibidem.

An roſa ſit ſuauis odozis. folio, lxi.

An roſa ſit magis calida φ frigida. ibides.

Eur omnis ſubſtantia rose cognofeatur per gultum: pater
ynam que cognofeatur per olfactum. ibidem.

An roſa ſit diuerſarum ſubſtantiarum. ibidem.

An confectiones et roſa conspient. folio, lxi.

An campb:ora per olfactum remoueat coitum: et canicem
inducat. ibidem.

An viſio per olfactum infrigident. ibidem.

An aromatica cito cereb:um iuuent. ibides.

An cibi molles ſint bene olgessibiles in tertia digestione, fo
llo. lxi.

An cibus mollis citius conuertatur ad membra φ durus.
folio. lxi.

An cibus groſſus poſſit ſanguinem subtilem generare. fo
llo. lxi.

An ſemper er ſubtili cibo generetur ſanguis ſubtilis: et non
groſſus. ibidem.

An mala digestio prima poſſit corigi per ſecundam. ibide.

An dieta mediocris vt pulli debeat in feb:ibus expberi,
folio. lxi.

An cibaria ſubſtia: an groſſa competent conualeſcentibus
ab egritudine. ibidem.

An in pylebotomatis potus augeatur et cibus diminutur,
folio. lxi.

An pylebotomatis competat vinum limphatum aut pu-
rum. ibidem.

An poſtionato expibeatur vinum purum. ibidem.

An ſubtilitas et groſſities caufentur a complexione: auta
quattuor: qualitatibus. ibidem.

An ignis agat in aquam ſubtilando. folio, lxi.

Quomodo res frigide agunt in corpus noſtrum. ibidem.

Quid fit subtile et quid groſſum. folio, lxiij.

Quomodo differat subtile in coſpulentis et groſſis atq: in
liquidis et tenuibus. folio, lv.

Quomodo he: oſditiones: rarum: denſum: subtile: groſſum:
acutum: obtufum: velor: tardum: diuerſas habent cau-
fas in medicina. ibidem.

An oleum purum fiat groſſum vel subtile ex: coſmitione ro-
ſarum. folio, lv.

An ſubtilitati complexionis: an ſubſtantie debetur pen-
tratio. ibidem.

Quomodo differat penetratio facta ratione ſubſtaticè ab ea
que fit ratione complexionis. ibidem.

An ſubtile in actione ſit in natura cibi aut medicine. ibidem.

An vinum magis cōſoſtet caloem naturalem φ cibus. ibides.

An fructus aliqui poſſint perfecte nutrire corpus huma-
num. folio, lvi.

An fructus cōpetant in regimine ſanitatis. ibidem.

Eur omnes fructus ſuertitur ad humoſos aquoſos. fol. liij.

An exercitantibus cōpetant fructus. ibidem.

An omnes fructus cōpetant exercitantibus. ibidem.

An exercitantes indigeant fructibus inſrigidatis in aqua
folio. lvi.

An patientibus apoſtemata pectoris vel pulmonis cōpetat
fructus aliqui vt pira. ibidem.

Eur quibusdam plātis debetur productio fructuum: et qui
bufdum non. folio, vii.

Eur in quibusdam plantis inſest productio fructum bis in
anno. ibidem.

An contingat in omni regione bis produci fructus in anno
ab eades planta. ibidem.

An fructus in plantis generentur ex: operatione prie: feci
de vel tertie digestione. folio, vii.

Eur in quibusdam plantis vt perſico ſolia ſunt ora: et ama-
ra fed fructus dulces. ibidem.

Eur ramus decifus a planta et terre applicatus viuit: no ſic
in animalibus. ibidem.

Eur inictio poſtet fieri in plātis: et nō in animalibus. ibidem.

Eur fructus in inſertione ſequitur naturā: plante, que inſe-
ritur. ibidem.

An ſit aliqua para plante principalis et ſica que non poſſit
renouari. folio, viij.

An pars ſica et principalis in plantis ſit radix. ibidem.

Eur nō ſiant renouatiōes in alibus ſicut in plātis. ibides.

Eur in quibusdam plantis conferuātur ſolia: in quibusdam
non. ibidem.

Eur plante habentes ſolia lata parum cōſeruāt illa:que ve
so ſtricta multum. folio, viij.

Eur ſolia in plantis non cōſeruātur humiditate: ſicut capi
li in homine cum ſint ſimiles. ibidem.

Eur plante frigide et ſicce diu conferuāt: nō tamen anima
lia frigida et ſicca. ibidem.

An in ſubſtantia grani poſſint eſſe diuerſe nature. fol. lix.

An costici aut medulle caliditas magis attribuatur. ibidem.

An in omnib: granis ſit duplex natura ſelicet coſtices et mo-
dula. ibidem.

Eur in folio: coſter: frigidus et medulla calida eſt. fol. lix.

An ſit alioquod legumen cuius ſubſantia lae: et ius reſim-
gat. ibidem.

Eur in alauda paleali: ſus cōſpet et ſubſtātia laet. ibidem.

An caulis lae: p ſolam ſubam subtilis et ſui acumen fol. lix.

An quato ſfructus ſunt maturioſes ſint rato melio: es. ibide.

["5", "Dubioſz lib. dietarum vniversaliu[m.", "Eur aliqui fructus er humiditate aquosam generati expectat\nmaturationem: aliqui non. folio, lxx.", "Eur mollities in animalibus eſt in prima etate: in fructibus\necontraio. ibidem.", "An ſemina in cucumeribus debeant accipi perfecte matura;\nyel cíta. ibidem.", "Eur quidam fructus maioem dulcedinem acquirunt extra\narborem ĵ in arbores. ibidem.", "An omnis cíbus calefaciat corpus. folio, lxxx.", "Quomodo in lactuca remanet frigiditas per quam\ncorpus. ibidem.", "An cíbus frigidus cum aduenit co: por: augmentet calores\nnaturalem. ibidem.", "An elementa leuia a dominio veniant ad constitutiones ani\nmalium. folio, lxxxii.", "An animalia sequatur in ſuo motu moti: elementop. ibidem.", "Que pars aque fit verio: aqua: an ſupræma: an inſima: an\nmedia. fol. lxxxii.", "An nutrimentum in animalibus habeat dominium terre et\naque. ibidem.", "An aliaſis plus nutriatur ex aliaſibus ĵ ex alijſ. ibidem.", "An teſtudo fit cíbus maſtæ temperatus. ibidem.", "An carnes maſcutoz naturaliter ſint meliores. fol. lxxx.", "An bos in ſemineo ſeru ſit laudabiliu: is nutrimeti ĵ in mas\nſculino. ibidem.", "Eur vace in quibusdam regionibus vt hilipania ſint lauda\nbillores ĵ bos. ibidem.", "Eur ſeru acquirat bonitatem in capa: z non in vacca: licet\nſint ſimilis complexionis. ibidem.", "An carnes in ſemineo ſeru ſint humidiores. ibidem.", "Eur animalia bruta ſetent cí ſint in coitu z maſtive caper.\nfolio. lxxxv.", "An alia ſaſtratum ſit melius no: caſtrato. ibidem.", "Eur omnia aliaſis bruta eiusdem ſpeciei iudicatur eiusdem\ncoſplexionis: non autem omnes bores. ibidem.", "Eur bos z cerua: ſi in domo nutriatur: ſunt teneri z pin-\ngues: cum ſint melancholi. ibidem.", "In qua etate aliaſis ſunt calidiora. folio, lxxxv.", "An calo: naturalis ſit fortio: z etate lacteſtie ĵ iuuerut. ibid.", "An alia ſiluetria domestiſcis ſint meliora. folio, lxxxv.", "An alia ſiluetre lactens ſit melius domestico. fol. lxxxvii.", "In quo maſor bonitas acquiratur in ſilia: an in apio: an in\ncapzeolo. ibidem.", "An in bove acquiratur bonitas in ſilia ſicut in capulo. ibidem.", "Eur in regionibus calidis bruta ſunt magna z bores parus:\necontraio in frigidis. folio, lxxxvii.", "An ius bous lazet: z caro z ſubſtātia cōſtripet. ibides.", "An animalia nutrita berbis laſtatiu: laient. ibidem.", "An fructus plāte poſtint fieri laſtatiu. ibidem.", "An animalia calidis magis debeatur pingueto ĵ frigi-\ndis. folio, lxxxv.", "Eur alauda in eſtate ſint macerrime copioſo ex: nutrimē-\nto eſtiftente: in hyeme contra. ibidem.", "Eur anſer impinguetur ex: ablatione potus et exhiſitione\ncibi. ibidem.", "Eur bos in domo nutritus ſedit ad statu: iuuerutis. ibid.", "An caro humana maioem habeat pinguedinem alio anſis\nmalí. folio, lxxx.", "An ſit melius nutrimentum ex: carne habente pinguedines\ninterceptam ĵ fine pinguedine. ibidem.", "Eur caro pinguis in quem humoem coſuertatur ibidem.", "An res vnectuſo debeat exbereri in principio vel in fine.\nfolio. lxxx.", "An cíbus vnectuſus debeat exbereri: z qhi plus nocet. ibide.\nAn caro mollis appetitum remouet. ibidem.", "Que pingueto magis coſpetat: an poſci: an bous. ibidem.", "An calor: naturalis ex: rebus vnectuſis nutriatur: z et quo\nnutriatur ſpiritus. fol. lxxx.", "An in aliaſibus ficis caro ſemina ſit melio: ibidem.", "An res calide z humide ſint bone in autino z vere. ibide.", "An caro porcina ſit melio: in eſtate. fol. lxxx.", "An in eliſis ſit malo: humiditas ĵ in affatis. ibidem.", "An caro affata competat in paralyſi. ibidem.", "An caro affata magis coſpetat in diſfinteria ĵ eliza. fol. lxxx.", "An caro fria in hydropre debeat exbereri ficut in paralyſi.\nfolio. lxxx.", "An cum carne affata debeat alia caro exbereri. ibides.", "An poſt carne: affata: debeat potus exbereri. ibides.", "An caro cocta in paffa ſit bona. ibidem.", "An caro eliza debeat pius dari ĵ affata. ibidem.", "An malitia carnis z nocumētum poſt remoueri. fol. lxxxv.", "An omnis caro ſit calida. folio, lxxxvi.", "An vinum magis debeat accipi poſt carnes: aut poſt pis-\nſees. ibidem.", "An vinum magis calefaciat corpus ĵ caro. ibidem.", "An omnis pinguedo ſit calida. folio, lxxxvi.", "An caro ſit calidior: pinguedine. ibidem.", "An pinguedo magis calefaciat corpus ĵ caro. fol. lxxxvi.", "An caro cum pinguedine plus nutriat carne fine pingu-\ndine. ibidem.", "An pinguedo ſit calidior: oleo. ibidem.", "An oleum ſit ficcum. ibidem.", "An pinguedo ſit ficcio: oleo. ibidem.", "An pinguedo canina ſit calida. fol. lxxxvi.", "An pinguedo aliaſis ſit calidior: ſanguie eiusdem aliaſis. ibide.", "An ſepum hircinī: coſpetat in diſſinteria. ibidem.", "Eur pinguedo: oleum et acetum quāto vetustio: a tanto cali-\ndio: non ſint in animalibus. ibidem.", "An medulla ſit calida vel frigida. folio, lxxxvii.", "An pinguedo ſit calidior: medulla. ibidem.", "An medulla offium ſit nutrimētum ex: oom: vel ſuperfluitas.\nfolio. lxxxvi.", "In quibus offibus est medulla: z in quibus non. fol. lxxxv.", "Quomodo nutriatur oſſa in quib: no ſest medulla. ibides.", "Eur in offibus quo: idam animalium no: est medulla vt et\noffibus leonis. ibidem.", "Eur quo: idam aliaſium medulla est liquida: quo: idam ſol\nda vt in vacca. ibidem.", "Eur medulla non potest ab igne inflammari ſicut pingu-\ndo. ibidem.", "An cerebrus ſit coſplexionis calide aut frigide. fol. lxxxv.", "An nucha ſit coſplexionis frigide aut calide. ibidem.", "An nucha o: atatur a cerebro. ibidem.", "Eur nucha cum ſit medulla generetur ex ſpermate: ſed cete\nre medulle ex ſanguine. ibidem.", "An membra que ſunt in cōtínuo motu: ſint melioris nutri-\nmenti ĵ caro pura. folio, lxxxv.", "An auricule ſint laudabilis nutrimēti. ibidem.", "Eur extremates ſunt de generem neru: oom: z cartilagino-\nſorum. ibidem.", "Eur aures omnium aliaſum ſunt in cōtínuo motu ex: ceptis\nhominis z ſimie. folio, lxxxv.", "An extremitates veneno: o: aliaſis ſint sane z pure. ibidem.", "Eur cauda cuſulſa aliaſis est multe pinguedinis. ibides.", "Eur membra anteriora ſunt pei: oris nutrimenti poſterioris\nbus. folio, lxxxv.", "Eur in po: co po: poſterio: pars est melior: in aricete anterior: fo:\nlrio. lxxxv.", "Quare eutis est temperata. ibidem.", "Eur caro circa oſſa est laudabilis nutrimēti. ibidem.", "Eur in ventre z matrice non eſt os. ibidem.", "Que animalia maioem impſſionem caliditatis corpo: indu\ncunt: volatilia an ambulatilia. fol. lxxxvii.", "An anſer ſit facilio: is diſgestionis ĵ hedus. eodem.", "An animalia viuēncia de rapina: ſint laudabilis nutrimēni\net. eodem.", "Quis ſanguis est melior: ad belendam maculam oculi: an\nanimalis viventis de

["Tabula", "Ballo et gallina veteribus exisentibus: quis homum est melioris nutrimenti. folio. lxxxvii.", "Eur ius galline veteris nō laxet sicut galli veteris. ibidem.", "Quis est melioris nutrimenti an gallus caponatus: an gallina. ibidem.", "Quis est melioris nutrimenti an gallus castratus: an non castratus. ibidem.", "An ius galline veteris aut iuuenis fit exbibendum potios natis. ibidem.", "Cum aliquis immediate ductus est: quid magis competat an ius galline anptifana. ibidem.", "An pasferes sint exbibendi in febubus. folio. lxxxvii.", "An pasferes in quartanis et quotidianis cōpetant. ibidem.", "Eur pasferes epilepsiam current cum sint epilepticī. ibidem.", "Qualiter pasferes coitum p[ro]ocent. ibidem.", "An pasferes noceant corpon: quis ex malo nutriuntur nutrimento. ibides.", "Eur gallina non fit illaudabilis: cum nutrimētum capiat ille laudabile. folio. lxxxvii.", "Eur gallina nutrita ex: ficubus et lacte est laudabilis nutrimenti. ibidem.", "Eur in aialibus ambulabilibus p[ing]uedo congregatur circa pectus: in volatibus non. ibidem.", "Eur nates volatilium p[ing]ues sunt: ambulabilium autem non. ibidem.", "P[ing]uedo a quod calo[re] g[he]tur: an for[it]i: an debili. fol. lxxxii.", "An p[ing]uedo generetur ante conversionem sanguinis in carnem. codem.", "Eur inter a[fil]ia ambulabili intetina porci sunt meliorat inter volatilia intetina anferis. codem.", "Quibus animalibus cōpetat ouatio. fol. lxxxii.", "An a[fil]ibus cōpetat ouatio rōne cōplexonis. ibidem.", "An er: o[no] debeat produci fetus intra vterum magil[que] extra. ibidem.", "Quare quaedam aues multa producunt oua vt gallina: que dam pauca vt rapaces. ibidem.", "Eur columbe multotiens generēt in anno. fol. lxxx.", "Eur gallina parui corporis plurā p[duc]it oua [que] magni. ibides.", "Eur galline multum ouātes cito moſtitur. ibidem.", "Eur in p[ic]ibus plurā oua sunt et quafi infinita. ibidem.", "Eur in o[ni]us p[ic]iſiis est vny color: auſum anſe duplex. ibidem.", "An er: quolibet o[no] p[ic]ibus generetur vny p[ic]ibus. ibidem.", "E[rc]a qua materia vitellum o[ui] generetur. fol. lxxx.", "An vitellā: aut albumina p[rius] cedat in materiā fet? ibidem.", "An in o[no] requiratur semen aut g[er]men. ibidem.", "An in o[no] yenti ſit albumina. ibidem.", "An ouum vēti p[os]ſit g[hi]ari fine cōſtactu maſculi. ibidem.", "Eur ſemina in hominibus non p[os]ſit generare ſimile o[no] venti. folio. lxxxii.", "An ouum vēti g[he]tur ex p[er] mate coitūs. codem.", "An ouum ex v[ter]o ereat a parte lata nō acut. codem.", "An durities in o[no] veniat a matrice: an p[os]ſit. codem.", "An ouum cum e[ra]t a pullo debeat apparere liquidi. eode. ibidem.", "Per quā viam fiat e[xit]us fetus ab o[no]. fol. lxxx.", "An vitellum ſit melioris nutrimētī albumine. ibidem.", "An vitello inſit velocius putrefert. ibidem.", "An ex bono a[ſali] bonum generetur ouā. ibidem.", "An ouum ſit calidius carne eiusdem animalis a quo generetur. fol. lxxxii.", "An albumen ſit calidius vitello. ibidem.", "An oua venti ſint melioris ſaporis [que] alia. ibidem.", "An ouum magis nutriat [que] caro. ibidem.", "An ouum magis p[ro]oocet coitum [que] caro. ibidem.", "An cōualeſcētī a ſeb. cōpetat vitellum ouī. fol. lxxxii.", "Quid magis cōpetat cōualeſcētibus: an oua: an carnes. eode. ibidem.", "Quid plus competat p[he]botomatis an caro: pullosum: an oua. codem.", "An albumen ouī fl[u]um sanguinis restringat. eode. ibidem.", "Eur in vulneribus ponatur albumen. codem.", "Que neceſſitas est lactis in a[ſi]alibus: et quibus debetur lac: et quibus ouatio. fol. lxxxii.", "Eur animalibus ambulabilibus debetur lac: non autem vo latibus. fol. lxxxii.", "An in maſculis ſit lac. fol. lxxxii.", "An lac g[he]tur ex ſanguie meſtruo vel alio. codem.", "Er cuius digesti opere lac: relinquatur. fol. lxxxii.", "An lac ſit ſubſultas nutrimētī mamilla: que relinquitur ex refiduo ſue humiditatis. ibidem.", "An lac ſit calidius o[no]. fol. lxxxii.", "An ſanguis in lac p[os]ſit trāſmutari. ibidem.", "An lac p[os]ſit in ſanguinem mutari. ibidem.", "An fetus in v[ter]o p[os]ſit ex lacte nutriri. fol. lxxxii.", "An lac debeat eſſe album. fol. lxxxii.", "Eur lac reſineat potius ſapores [que] colo[re] ſanguinis. ibidem.", "An lac ſemina albe ſit laudabilis: lacte ſemina nigre. ibidem.", "An lac cōponatur ex: siueris ſubſtātis. fol. lxxxii.", "An ſint plures ſubſtātī in lacte [que] tres. ibidem.", "An ille ſube in lacte ſequātur humores. ibidem.", "An ſerum ſit a[qu]oſitas ſanguinis eiusdem nature: cum vi na. fol. lxxxii.", "Luius cōplexonis ſit ſerum. ibidem.", "Unde pabeat ſerum acumen ſuum. ibidem.", "An ſerum ſit cōplexonis ſicce aut humide fol. lxxxii.", "An ſerum ſit ſubſtīlius in ſubſtātia [que] acutus. fol. lxxxii.", "Quare ſerſi clariis eſt lacte: acutus [que] turbidius vino. ibidem.", "An ſerum pabeat virtutem latuādi. ibidem.", "An ſubſtāntia caſeta lactis generet bonum nutrimentum, folio lxxxii.", "An lac immediate mulſum cōpetat et[c]icis. ibidem.", "An in lacte ex[pi]bito in ſluxu ventris: ponatur lapis ar den. ibidem.", "An lac cōpetat venenis. ibidem.", "An lac cōpetat lepoſiſis. ibidem.", "An lac g[he]tur naturam a[ſali] cuſius est. fol. lxxxii.", "An lac mulieris ſit laudabilis nutrimenti. ibidem.", "An lac cap[ri]num ſit ſubtilē. ibidem.", "An lac cap[ri]num p[er]abeat acumen. fol. lxxxii.", "An lac cap[ri]num ſit alſis laudabilis. ibidem.", "An lac humani ſit ſubſtīlius a[ſin]u[n]t. ibidem.", "An lac humani ſit ſubſtīlius camelino. ibidem.", "An paſcua p[os]ſit efficiere lac latatu[rum]um vel reſtrictum. fol. lxxxii.", "An in ſal ouibus ex[pi]buit ex[pi]buit augmentet lac. ibidem.", "An omni a[ſali] debeatur coagulum. ibidem.", "An coagulum cōpetat lepoſi. fol. lxxxii.", "Eur ita ſe cōcomitētur: p[ab]itُus ventri[rum] magnoc[que] late[rum]inato: et carētia dētussi in mādibula ſub p[oli]tati: coa[gl]atio: p[ab]abere coru[n]na. ibidem.", "An lac coaguletur a calido vel a frigido. ibidem.", "An lac coagulatur in ſtomacho lactentis: p[ri]ſus coaguletur in mamilla aliquo modo. folio. lxxxvi.", "An in a[ſi]alibus melancholicis lac debeat in ſtomacho coagu lari. ibidem.", "An in ſtomacho a[ſali] p[ro]eucti lac debeat coagulari. eode. ibidem.", "Eur in inſitio p[ri]mi: lactis ſit coagulāt: et nō in alio. eode. ibidem.", "Er cuius calo[rum] actione, p[eed]at coagulatio lactis. fol. lxxxii.", "

["DUBIOUS LIB. DIETARUM VITUALIS.", "Eur caeus quinuus melior est vaccino in quibusdam regio\nnibus fol. LXXVII.", "Eur in generatione caeſi ſequeſtrentur partes ſeroſe: 2 cos\nbereat alie due partes. ibidem.", "An caeus coccus magie cōpetat & crudus ibidem.", "An in caeſo veteri fit maior: caliditas & i in nouo. ibidem.", "Eur in caſo partes extreme citrinentur: intime vero ſunt\nalbe. fol. LXXVIII.", "Quare caeus marine affatus valeat in fluru ventris ibid.\nEulu cōplexonis ſit coaguli. ibidem.", "An coaguli nouſo: tio: tius opetur veteri ibidem.", "An ſerum convertatur ad acetositate frigiditate aut calidita\nte. ibidem.", "Eur acetositas p[]ius attribuatur ſubſtātice ſeroſe & alijſ, q[]ui\nlac corſipitur. fol. LXXVII.", "An butyri: ſit calidius oleo. ibidem.", "Eur er butyri: ſi ſiant cōſectiones ſiſt ex oleo. ibidem.", "An p[]ICES ſint dure diſgestionis. fol. LXXIX.", "An p[]ices naturaliter ſint frigidiōres animalibus ambulabi\nlibus. ibidem.", "An p[]ices recentes faciant magnam mo[]tam in stomacho.\nfolio. lxxxix.", "An p[]ices recentes ſitim generent ibidem.", "An ex p[]icibus generetur lep[]ta. ibidem.", "An p[]ices cum lacte comesti generent lep[]tam fo. re.", "An p[]ices cōpetant in febribus. ibidem.", "An p[]ices maius documenti adducant & amygdale ibidē.", "An p[]ices magi & caro cōpetant; cōualeſcet ab egritudine. ibidem.", "An in p[]icibus marinis ſit maior: grauitas odo[]res & in flumine. fo. re.", "Eur p[]ices aque ſalſe non habeat carnes ſalſas. ibidē.", "An p[]ices qui tranſſretant ab aquis dulcibus ad ſalſae ſint\nmeliones illsi qui eſcoeruo. ibidē.", "An p[]ices ſquamosi ſint meliones nutrimenti ſo: ſquamosi. folio. rcx.", "An p[]ices habentes ſquamas paruas & paucas: ſint meliones & p[]erſibus groſſas & multas. codem.", "An p[]ices marinis ſint meliones alijſ. codē.", "Eur delphinus & balena habeat verum ſanguinem licet ſint\np[]ices. codem.", "Quis p[]icis idem ſpecie est melio[]; an aque dulcis: an ſalſe.\nfolio. rcx.", "Eur in p[]icibus marinis ſint ſquame multe: ſp[]ine paucē: in\ndulcibus aquis eſcoeruo. ibidem.", "Eur in aqua falſa maiſſes ſunt p[]ices & in dulci ibidem.", "An animalia natabilia ſint maior: ambulabilibus. ibidem.", "An p[]ices aque ſalſe ſint calidiores p[]icibus aquarum oculi\ncium. fo. re. ſequeu. ibidem.", "An p[]ices ſerpositi vento auſtrino ſint meliones exponitis bos\nreali. folio. rcx.", "Eur ventus bo[]calis habeat virtutem depurādi: auſtrinus\nnon. codem.", "An caliditas & humiditas in ventis faciāt ad vitam longio[];\nficit in cōplexionibus. ibidem.", "An p[]ices et ſola aqua nutriantur. fo. rcx.", "An p[]ices delati per leuca: ſint meliones his qui iu[]nct aqua.\nfolio. rcx.", "Eur oua in p[]icibus ſint multa & indiſtincta. codem.", "Eur oua p[]icium maſculo[]; um ſunt mollia: ſeminarum vero\ndura. codem.", "An p[]inguedo p[]icium ſit ſapo[]; oſio: p[]inguedine animali[]um\nambulabilium. fol. rcxii.", "An qua p[]icis parte p[]inguedo magis aggregatur. ibidē.", "An in quibusda p[]icibus marinis ſit epar vncu[]; oſum. ibidē.", "Eur in p[]icibus ficcis et mo[]; na epar eſt p[]ingue: no aut e in humidis. fol. rcxii.", "An ex epate puluſmodi vncu[]; oſuo ſiat oleum. ibidem.", "An pars p[]icis iu[]rta vmbilicis ſit ſapo[]; oſio: cauda. ibidem.", "An caro vmbilicis in p[]icibus ſit du[]; oſo alijſ: partibus. ibidē.", "Eur parties ventrales in p[]icibus ſunt dure fine oſſe: in anſe\nmalibus aut e habent oſſa. fol. rcxiii.", "An p[]ices marinī recētes diutius cōſeruen k[]um ſumneis. ibidē.", "An p[]ices fluuiales debeat in aceto decoqui ibidem.", "Quare carnes p[]icis reddantur dure per aceti. ibidē.", "An oleum det p[]icibus ficcitatem fol. rcxiii.", "Eur p[]ices friu in oleo nondi cocto amittant cutē: t non per\nfecte coquantur. ibidē.", "Eur olei post perfectam decoctionem no: ebullit fuit aqua\nt acetum. ibidē.", "An p[]ices frii cu farina exterius: ſint meliones & fine faris\nna. ibidem.", "An paralyticis debeat p[]ices exp[]hiberi frii ibidem.", "An p[]ices cōpetant hydropicis. ibidē.", "An p[]ices recentes cum exp[]ibetur: plus cōpetant affati\n& eli. fol. rcxiii.", "An p[]ices magis debeat apparari cum melle & cum vno.\nfolio. rcxiii.", "An p[]icibus cōpetat appoſtio ſalis ibidem.", "Eur multa calidio[]; t ficcio[]; a ſale no: p[]referuent a putredi\nne. codem.", "An pontica p[]eferuēt a putredine codem.", "Her quam naturā cōmunem ſal t multa alia p[]eferuēt a pu\ntredine. codem.", "Eur acetum no: habeat virtutē p[]eferuādi a putredine cum\nſit penetratiu[m] codem.", "An ſal ſit frigide nature. ibidē.", "Eur ſal habeat naturāz terre: cum tamē generetur, et aqua\nfolio. rcxiii.", "Eur ſal potius in aqua diſsulavit & in aliqua alia re: calida.\nfolio. rcxiii.", "An ſal ſit ſubstantie ſubtilis an grosse. codem.", "Eui magis cōpetat ſal; aut p[]ani; aut carni codem.", "Eui magis cōpetat ſal; aut caribus: aut p[]icibus codem.", "Eur caribus humidis cōpetant ſal: no: autem p[]icibus hu\nmidis ſed ficcis. codem.", "An p[]inguedo debeat ſalir. fol. re. rcv.", "An ſal cōpetat volatilibus. ibidē.", "An p[]alſedo plus ſentia[]; in p[]icibus humidis & ficcis. ibidē.", "An ſalſedo plus ſentiatur in p[]inguedine & in carne. fol. rcv.", "Eur p[]ices ſalī appoſiti in aqua ſalī amittant ſalſedinem.\nfolio. rcv.", "Eur ſal ponatur in clysteribus ibidem.", "Eur ſal ſe res magis p[]rouocent ſitim & acute. ibidem.", "Eur humo[]; acutus mai[]; o[]; tem inducat & ſalſus. fol. rcv.", "Quis cibus magis indigeat apparatu: au caro: an lac fol. rcv.", "Eur ouum non: comedatur crudum ſicut lac: eu crv.", "Eur ſumus & fructus magis & caro indigeat apparatu. fol. rcv.", "An lac: crudum plus conveniat & coctum ibidēs.", "An carbo ignis ſit ſo[]; tio: ſtroma. ibidem.", "Eur ſi gura ignis que eſt in ſamma eſt pyamidalis. fol. rcv.", "Eur calo[]; aeris putredinem procu[]; et no: calo[]; ignis. fol. rcv.", "Eur calo[]; ſolis generet vermes: et non calo[]; ignis. ibidem.", "Eur membrum mutilatum igni appoſitum non recipit vite\nrius putrefactionem. ibidem.", "An paucis cibarijs ſufficiat ſolus ignis abſo alijſ. fol. rcv.", "An aqna poſſi: tamittere ſuam humiditatem fuit frigidi[];\ntem ibidem.", "Eur ignis non potest frigiferi: fuit aqua caleſteri. fol. rcv.", "Eur fontes in hyeme ſunt calidi: et in eſtate frigidi. fol. rcv.", "Eur aqua a calore ignis ſubtili[]; et cetera ab eo ingroſſen\ntur. fol. rcvii.", "Eur ſal potius & aliud condimentum ponatur in cibaris. fol. rcv.", {"bbox": [473, 121

Tabula

An acetum fit magis frigidus, siccum; et ynde habeat, tantam
ficitatem. fo, rcvj.
ibid.

An er aceto posit fieri vinum. eodem.

Eur lac acetolum non potest redire ad statum suum, sicut vi
num. eodem.

An ex vino forsi vel debili fiat acetum fortoius; infrigidat
tionis. ibidem.

An acetum noui sit frigidius veteri. ibidem.

Eur acetum ponderosius fit vino. ibidem.

An partibus vinosis vel aquosis acetis, habeatur infrigidat
tio. fo, rcvj.
ibidem.

An oleum habeat feces. ibidem.
Kur in vino vetustion: pauciones sunt feces: in oleo econtra
folio. rcvj.
ibid.

An oleum putrefat. ibid.

Eur oleum non acefit sicut vinum et lac. ibid.

Quibò boibus qilis regionis dieta subtilis,ueniat. fo, rcvj.
ibid.

Qualis dieta competat, boibus regionis calide ibidem.

Qualis dieta competat in vere ibidem.

Qualis dieta cōpetat in eſtate ibidem.

Qualis dieta competat in autunno ibidem.

Qualis dieta cōpetat in hyeme ibidem.

Quare caloricorpois respòdeat subſtantia diete: ibidem.

An in eſtate competat vinum puri: aut miſtum, fo, rcvj.
ibidem.

An ſenibus, competat cibus groſſus et multus. fol, rcx.
ibidem.

Quare ſeuinij plus ſuſtinaſ in ſenibus, quinuonibò. eod.

An ſenes facilius ſerant ieuuniun decrepitis eodem.

Qualis dieta competat pueris eodem.

Quomodo ſim diuerſas etates diuerſek dieta. ibid.

Que dieta exercitantibus cōueniat. ibid.

An in eadem meſa pūla cibaria cōpetant. folio, c.

Eur diuerſitas cibos ſanitatem impedit: et non multitud
medicinarum. ibidem.

An plura cibaria ſimul exhiſita plus noceant, quò vnum poſt
aliiud ibidem.

An fit melius accipere cibaria groſſa cum groſſis: quò groſſa
cum ſubtilibus. ibidem.

An mice panis cù ſi eure carniij, impediant regimen sanitatis
folio. c.

An debeat eſſe moza inter duo ſercula eodem.

An melius fit p:imo capere carnes: et poſte pozeta: an eſco
uerio. eodem.

An qin no obferuatur odo in cibis: fit apponédi fromacio
coſerens digetioni eodem.

An carnes debeant dari cum falsomento. eodem.

An potus cum cibo in eadem menſa debeat accipi ſimul, fo
ſolio. c.

An vinu: fit melius aqua in regimine sanitatis ibidem.

An aqua calida fit melio: frigida in regimine sanitatis, ibide.

An aqua debeat exhiberi in magna quaſtitate aut pauca. ibid.

An cù alijſa cibarijs debeant dari ſructus. fol, cij.

An cum bantur fructus: p:ius aut poſt debeat fieri moza in
ter ipſos et cibum. ibidem.

An ſructus pontici vt pira debeat accipi immediate poſt cì
bum: aut poſt bo:am. ibidem.

Eur in exhiſendis ſructibus precipitur moza. ibide.

An ſructus cōpetant ante perſecta digetione ibidem.

An in cena aut piàdio cōpetat groſſa cibaria. fo, cij.

An egris debeat dari groſſiona in cena vel in piàdio. fo, cij.

Eur malà accidètia vehemètius grauent de nocte quò de die.
folio. eodem.

An in eſtate debeat accipi p:andiij maius quò in hyeme, eode.

An poſt cibum imediate fit domiſendum. fo, cij.

An ſomnus diurnus cōpetat poſt cibum. ibide.

An qui non domiuit in nocte: debeat domire in die. ibid.

An fit melius domire quò non ei qui acceperit cibri. ibide.

An fit melius ſtare an quieſtere poſt cibum. ibide.

An motus melius flat poſt p:andiij quò poſt cenam ibidem.

An dieta groſſa vel ſubtilis competat exercitantibò. fo, cij.

Que dieta cōpetat exercitantibus in alia vt ſcholaribò, ibid.
Qua via ſtudii anime impnimit caleſactionem in corpore et

resolutionem. fo, cij.
An habentibus in corpore ſuperfluitates ſufficiat exercitiij
animale fine corporali. ibide.
An quies infrigidet ſicut mot? caleſiat. fol, cij.

An quies aliquado caleſiat. fol, cij.

An quies et exercitium impnimat in corpus mediatis re
bus naturalibus. ibidem.

An poſt cibum competat exercitium. ibidem.
Quare quibusciam competit balnei ante cibum: quiubuſas
poſt. fol, cij.

An quibus cibum competat exercitium. ibide.

An quibus cibum competat exercitium. ibide.
Eur alia animalia ab homine ſunt contenta yno cibo: homo
aſtornnes ſibi appropiat. ibidem.

Eur cibus non competat in balneo macilentis ibide.

T finitur tabula queſtionum et tubiobus agi
tarcomum a doctiflimo vívo Petro bispano ſup
lib. dietaru vnueraliij y Isaac israelite.

T Dubia ſubtiliter perſtractata a Petro hispa
no ſuper libro dietarum particularium.

T an dieta fit necessaria corpori humano, fo, cij.
An de dieta posſit eſſe scientia ibidem.
Quare non habemus vnam scientiam egroum ſicuram ſanore
rum. fol, cij.

An de dieta in particulari poſſit eſſe scientia ibide.

An scientia de diets fit theoica aut practica. fol, cij.

An tritici ſit cibus homini appropiatus. ibidem.

Eur quidam abhoreat vinum. ibidem.

An granu nutriat corpus humani. fo, cij.

Eur que odiendentur ad generaciones: poſſunt odiar
nutrictionem: non eſcouerbo. eodem.

An tritici melius nutriat quò alia cibaria. eodem.

An triticii melius nutriat alia granis. eodem.

An triticum groſſum et denſum aut ſubtili et raram melius
nutriat. fol, cij.

An triticum ſubtili plus valeat in regimine sanitatis quò groſ
ſum. ibidem.

Eur ſegetes ſunt tam biœus vite. ibidem.

Eurius complexionis ſit triticum ibide.

An triticum natum in regione calida ſit calidius nato in re
ſione frigida. fol, cij.

An tritici antiquij ſit calidius nouo ibide.

An tritici maliſcati: habeat apofemata maturare. ibide.

An oleum tritici valeat ad ſerpiginem et impetigem remo
uendam. fol, cij.

An coſter tritici miſius in aqua calida et perſicatus purget
pectus a viſcosis humoibus: et an valeat apofemantibus
pectoris. ibidem.

An panis melius nutriat quò caro. ibidem.

An repletio panis plus noceat repletione carnis. ibide.
Eur concedatur panis in omni mo:bo in quo conceditur ca
ro: sed non eſco tra. fol, cij.

An in morbiis acutis magis competat panis lotus quò ficus
folio. cij.

Eur homo citius inebratur ex comeſtione vipe poſite in vi
no quò ex ſolo vino. ibidem.

An panis immundus et ſurſureus magis nutriat mundot
albo. fol, cij.

An in regimine sanitatis magis competat panis niſger ſut

Tabula

An poma competent in feb:ibus, fo.crvij.
An poma copetant in omni febze. ibide.
An poma debear decogut cum administranur. ibide.
Que poma magis copetant aut affata aut elira. fo.crvij.
Eur ex pomis fix vinum, codem. folio.
Eur sicera diu conferuatur: poma vero cito putreflunt, folio. exvij.
Euius complexonis sint coctana, ibide. folio.
An coctana copetant in regimine sanitatis. ibide.
An succus citonoz: prouocet vinam. ibide.
An poma aut coctana magis competent in regimine sanitis. ibide.
An pira competent ieiuni stomacho aut repleto, fo.exr.
An poft pira competat aqua aut vinum. ibide.
Que sint faniona aut pira aut poma. ibide.
An malagranata competent in feb:ibus fo.exr.
Eur succus mali granati habet linguam denigrare: zoculos clarificare. ibide.
An succus malo: sum granato: um competatante cibum vel poft. ibide.
An malagranata dulcia copetat in feb:ibus. ibide.
An dulcia plus s confortent stomachum ¤ acetofa. ibide.
Quod est magis restrictius: aut flos granati: aut coffer ma li: aut fructus aut planta. ibide.
An mefpila sint frigida z ficca fo.exr.
An mefpila augetan appetitum eodem. folio.
Eur appetitus non augmentatur in autfuno eodem.
Quare coploctura melaneblica magie exciter: appetitii, eode. ibide.
An mefpila competent ante cibum aut poft. fo.exr.
Eur mefpila molle: et extra arboz: nò ſic alij fructus. ibide.
Que ſint mello: akiocaracta viridia aut mollia. ibide.
An kilocaracta stomachi conforment. ibide.
Euius complexonis ſunt glandes fo.exr.
An interior coffer glandis ſit fitpicio: cum exterio: ſit gros fior ibide.
An castanea ſint calide in primo gradu z ficce in ſedo. ibide.
Eur bujus: abies et laurus diu retinent folia ſua: non ſic alie plante. fo.exr.
Eur in bujo lauro z oliva folia ſunt acuta: in populo z alij ſunt lata. ibide.
Eur olive tarde nutriuntur cii ſint in calida regione. ibide.
An oliva habeat fromomu confortare. ibide.
Luius complexonis ſit oleum a parte actuarum. ibide.
An oleum fit ficcum fo.exr.
Quod oleum est melius: an factum ex oliuis imaturis: aut ex maturis. ibide.
Quod oleum de oliuis maturis est melius: aut reens: aut antiquum ibide.
An iuifube bene nutriant. fo.exr.
An iuifube competent in via medicine. eode.
An iuifube generent pplegma eode.
An iuifube cofortent z pumectet: spiritualia. eode.
Euius coplclusionis est mytus. fo.exr.
An folia mytii in camera fecititantii: pstrata copetat, ibide.
An mytus prouocet somnum. ibide.
Eur pomum citrinæ z cucurbite magis generetur in frutici bus z non in arbo:ibus. fo.exr.
Eur cucurbite z similivolunt ſepius irrozari aqua, eodem.
Eur palma ferens dactilos non fructificat donec: vicerit cens tum annos fo.exr.
Luius complexonis est: zuccharum. fo.exr.
An zucchari competent in febze. ibide.
An zucchari habeat fitim ſedare ibide.
Eur zucchari non ſedet fitim: z tamen candi ſedat. ibide.
Eur zucchari creſt in calida regione: z nò in frigida, ibide.
Eur zucchari generetur in cannis z fitulis. ibide.
An mel fiat er refiduo nutrimenti apſi tanç: ex materia: aut ex rozeceleſi. fo.exr.
Eur mellificare z terere copetat apibus ibide.
Euius complexonis est mel. ibide.

["Dubiorum dietarum particularium.", "Luius complexonis est coxandrum. fo. cxxxv.", "Eur mustela querit quier t fricat se cum ea quandovult pu\ngnare contra serpentem. ibidem.", "Eur ruta minuit in viris veneret in mulierib? auget. codë.", "Luius cōplerionis est cyminum. fo. cxxxv.", "An cyminum emplastratum super percussionem habeat tur\npem colorë t sanguinë cōgelatū remoureuë. ibidem.", "An anetum homni pietset. fo. cxxxv.", "An anetum augmentet lac. ibidem.", "Eur anetum sedet singultum: et t vomitùs curat. ibidë.", "An piper cōpetat in regimine sanlatius. fo. cxxxv.", "An omnes species pipers sint eiudem cōplerionis. codë.", "Eur piper valet in tenebrositate oculo. codem.", "Luius cōplerionis fit sinzider. fo. cxxxv.", "Quid est vicere ᶜ piper laxat e conarrio modo ᶜ camonea,\nfolio. cxxxv.", "Eur cynamomum facit bonum odoëm: gariſiò vero fetos\nrem in oze. ibidë.", "Eur frequens yſus aromatù generat feto: e anhelitus: paus\ncus vero non. ibidem.", "Eur coeter subtilis cynamoni melior est grosſo. ibidë.", "Eur cynamomum cito frangibile vituperat. ibidem.", "Eur crocus defectat fromachii: t cōſortat cor. ibidem.", "Eur maſſis eſt freni ſ camonee. ibidem.", "Eur finis cōperzii utat: t ſpiritalia ledit. ibidem.", "An ſapò in aqua ſalſa fit a propria natura iſpius ibidem.", "Quomodo generetur falſedo in mari ſeu in aqua fo. cxxxvi.", "Eur aqua mari non minitur. ibidem.", "Eur ſal preponderat omnibus metallis dempto auro. ibidë.", "Eur ſal cōſeruat carnes a putrefactione: ſed nò piper. ibidë.", "A quo cauſatur acetum. ibidem.", "Eur acetoſitas in stomacho generetur a frigido: extra vero\nnon. ibidem.", "An generetur acetu per putrefactionem. ibidem.", "Que partes in għatione aceti inſtrigidantur: aquoſe vinofe:\naut terrestres. ibidem.", "An quodlibet iſtum habeat hominem nutrire. fo. cxxxvii.", "An venenè habeat hominem nutrire. ibidem.", "An venenè ſpolieſ ſua, ppitia ſoſua qùn nutrit domem ibidë.", "Eur animalia reptilia carentia pedibus t ſuper terram reſ\npenta ſunt venena homini. ibidë.", "Eur píſces non ſunt venena homini ſicut animalia reptilia\ncarentia pedibus in terra. ibidem.", "Eur ſerpentes ſunt venenofi respectu dominis: non autem\nanſeris t galline. ibidë.", "Eur tyſiaca cōſicifit ex tyſo aliali marine venenſo. ibid.", "Eur buſiunodi aliali curant lepam. ibidem.", "Eur equus: mulus: t aſinus non nutriunt hominem: neq\nnocent ſi comedantur. ibidem.", "An aſial ſiluſtre in via nutrimenti ſit melius domestiico. ibidë.", "An omne aſial maſculinus ſit calidius feminino fo. cxxxviii.", "An mas ſit digestibilio: ſemella. codem.", "Quare caſtratio bruta melioſat in maribus: homines peioſ\nrat in monibus naturalibus t acquisitis. fo. cxxxv.", "An omne animal ruminans ſie peius in píma etate excepto\nariete: non ruminantia vero peiora. ibidem.", "Que caro melius nutriat an arietina aut poicina. ibidem.", "An caro pectozina laetet ibidem.", "Eur pelles ertemitati comedunt: non pelles doſi. ibidë.", "Eur ſpum birci valet contra diſſintieram. ibidem.", "An boſium carnioum bouinarum competat in regimine ſa-\nnitatis. ibidem.", "Anbos ſit melio: vacca. ibidë.", "Eur cerus renouat iuuentuè inter alasia gresſibilia. ibidë.", "Eur cerus deponit cornua. ibidem.", "Quare os de corde cerui valet i passionib? cordis. fo. cxxxv.", "Luius cōplerionis ſit ericus. ibidem.", "Luius cōplerionis ſit porcus ibidem.", "Quis eſt melio: aut porcus filueſtris aut domestiicus. ibidë.", "Eur porci: et alia alia pblematica ſunt ita pínguia. ibidë.", "Eur in porco abundat marine pinguo eſterius. ibidem.", "Que membra ſint melioris nutrimenti aut pinguſa aut ma-\ncilenta. ibidem.", "Eur pinguo de marine in renibus generatur ibidem.", "Eur pinguo in animalibus ruminantibus eſ inflammas\nbilis t ſapozofa: non ſic in nò ruminantibus. ibidem.", "An membra naturaliter humida citius digerantur naturali\nter ſicis. fo. cxxxvii.", "An cutis ſit boni nutrimenti ibidem.", "Eur curis humana marie e temperata. ibidë.", "An caro glandulosa vt mamilla: ſit boni nutrimenti. ibidë.", "An membra interioſa ſint meliora eſterioibus. ibidë.", "An membra anteriòa ſint meliora poſterioibus ibidem.", "An membra dextra ſint meliora finisſris. ibidë.", "An membra mobilia quietis ibidem.", "An ertemitate: animalium ſint boni nutrimenti ibidë.", "An pedes anteriores ſint meliores poſterioibus ibidem.", "An cerebrum ſit calidum t humidum. ibidem.", "Eur in auibus rapacibus cerebrum eſ melius via nutrimen\nti. folio. cxxxvii.", "Eur cerebrum in ariete eſ melius. ibidë.", "Eur cerebrum eſ melius in vītulo. ibidë.", "An medulle generetur ex ſanguine aut ſpermate. ibidem.", "An medulle oſtantur a cerebro. ibidem.", "Luius cōplerionis ſit medulla. ibidem.", "An medulla nutriat os in quo continetur. fo. cxxxvi.", "Eur medulla eſt in ofibus: non in carne neq: nervo. ibidë.", "Eur ſpinalis medulla eſ ita inſipida. ibidem.", "A qua digestione prima ſecunda vel tertia generat\npingues\ndo. ibidem.", "Luius cōplerionis eſ pinguedo. ibidë.", "Que pinguedo eſ calidio: noua vel antiqua. ibidem.", "Eur pinguo non eſt in animalibus carentibus ſanguis\nne. ibidem.", "Eur pinguo marie abundat in regione naturali. ibidë.", "Eur tertia digestiuā facit taphauri fo. cxxxvii.", "Luius cōplerionis ſit oculus ibidem.", "An oculi ſit boni ſaporis ibidem.", "An guttur multum nutriat. ibidem.", "Euius cōplerionis eſ t pulmo. ibidem.", "An epar generet groſſum nutrimentum ibidem.", "Eur epar animalis lactentis melius eſ ᶜ animalis volatilis\naut lenis. ibidem.", "Eur epar galline eſ melius quocin: epat e volatiliſi. ibidë.", "An ſplen habet generare ſulum. fo. cxxxvii.", "Eur ſplen eſ tarum cauernofum cum ſit melancholiuć du-\nrum. ibidem.", "Eur renes fuerunt duri et macri. fo. cxxxvii.", "An ſac ſit neceſſarium animalibus ambulantib?, folio. cxxxvii.", "An lac posit in maſculis generari. ibidem.", "A qua digestiuā habeat lac generari. ibidem.", "An lac debeat eſſe albi coloris. ibidem.", "An ſerum ſit calidum. fo. cxxxvii.", "Eum lac ſit composuſi ex quattuor elementis: cur vna pars\nnon eſ comparata igni t cholere ſicut ſang. ppleg, et mes\nlancholie. ibidë.", "Luius cōplerionis eſ lac. ibidem.", "An lac ſit calidius ſanguine. fo. cxxxvii.", "An lac humanum ſit, ceter

["Tabula dubilí.vizinarií.", "An caſeus còpetat in regimine ſanitatis, folio. cxiij.", "An caſeus crudus ſit melio: cocto, eodem.", "An caſeus ſolidus ſit melio: perſoato, eodem.", "Eur itulit ita libenter com defectum caſeum, eodem.", "An vinum comperat poſt caſeum, fo. eodem.", "An caſeus ſumptus cum diureticis habeat lapidem generare. folio eodem.", "An caſeus aſiatus ſit melio: eliro, fo. eodem.", "Oue ſint calidio: an volatilia: an ambulabilia: t. greſſibilia, folio. cxiij.", "Eur volatilia cum ſint calidio: a: potius administraſtantur feruocitantibus, eodem.", "An volatilia degentia in campis ſint calidio: a: degentibus in aquis, eode.", "Oue melius nutrict: an volatilia: an ambulantia, eodem.", "Oue volatilia ſint melio: a: doëstica: aut filueſtra. fo. cly.", "Oue aues melioes ſint in regimine ſanitatis: an campeſtres an aquaticæ, ibidem.", "Oue aues ſunt meliois: nutrimenti: aut rapaces: aut non ra paces, ibidem.", "Eur quedam animalia ambulantia rapacia compeſtunt via nutrimeti: quedam non, ibidem.", "Ouſt melius nutrit pulſus aut pulla, fo. cly.", "An gallus iuuenis melius nutrat 45 cí incipit canere, ibide.", "An gallus iuuenis ſit laſariatus, ibidem.", "Eur ſanguis columbinus t. anguille valeat contra macula oculi, folio. cly.", "Eur aues habent duos pedes ſolum, ibide.", "Eur aues campeſtres habent pedes kislos: aquaticæ cùſus in pedibus et ligatos, ibidem.", "Eur aues comuſcant cum homine in vociferado, ibide.", "Eur aues non habet dentes, fo. cly.", "Eur volatilia habet dupliæ ſtomachy, ibidem.", "Eur volatilia nò habent receptaculi melacholie, ibide.", "An gnatio oui ſit neceſſaria, ppter pulſi gnatióne, fo. cly.", "An in volatilibus rapacibus magis debeant abundare oua 45 in non rapacibus, ibidem.", "An aues magne plus abunæt in ouis 45 parue, ibidem.", "Eur multitudo ouoùi est neceſſaria, ibidem.", "Eur volatilia ita frequêter coeunt, fo. cly.", "Eur volatilia non habent virgum t. ambulatùia hêr, ibide.", "An albumen ſit calidius vitello, ibidem.", "An vitellis generetur ex ſanguine, ibide.", "An er oro venti poſſit fieri generatio pulli, ibidem.", "An ouum venti perſectus nutriat ouo perſecte generato, folio. cly.", "Quod melius nutrit: an vitellus an albumen, fo. eodem.", "In quo elemento debent píſces habitare, fo. cly.", "Eurius complecionis ſint píſces, ibidem.", "An píſces marini ſint calidiores fluúialibus, ibidem.", "An píſces ſint boni nutrimeti, fo. cly.", "Qui píſces ſint meliores fluúales an marini, ibide.", "An píſces habitantes cí aqua falſa ſint falſi, ibidem.", "An píſces competant feſcitantibus, ibidem.", "An píſces exerites a mari t. in aqua dulce: ingrediente: ſint melioes an ecotrario, fo. cly.", "Eur píſces non habent ofſa, ibidem.", "Eur píſces aque oculis habent multas ſquamas t. molles: marini paucas t. duras, ibide.", "Per quam viam píſces ſitim inducunt ibidem.", "Eur itinerantes cauere debent a píſibus, ibidem.", "Eur aqua píſcii valet còtra ſabiem, ibidem.", "Eur píſces ſquamofi ſunt boni: aues plumose non, ibidem.", "Eur píſces rare compositionis habent ſquamas: oure non: contrarium in arboſibus de foliis, ibidem.", "Eur pili t. ſquame plus abſidant inſorbo 45 inventre, ibide.", "Eur caput eſt ſapozofum in píſibus, ibidem.", "An aqua quam potamus ſit elementum, fo. el.", "An in aqua ſit frigiditas vtilimate, eodem.", "Eur frigiditas ab aqua potest remoueri: cum ſit effentialio: t. non humiditas, fo. eodem.", "Eur ignis non potest frigefieri: cí aqua poſſit caleſiſer, eo,", "Eur aqua habeat iſtem eſtinguere t. omne humidum in quaſum humidus, folio d.", "Eur aque tempore: frigido ſunt calide: in tempore calido frugide, ibidem.", "Eur aqua calida fortiſus et citius congelatur 45 frigida, ibidem.", "An aqua nutriat, fo. cly.", "Oue aqua eſt melio: aut currens ſuper arenam: aut lutum, ibidem.", "Oue aqua ſit melio: aut ſans: aut currens, ibidem.", "Eur aqua reuerata eſt melio: 45 statim ibida, fo. cly.", "Eur aque currentes versus oſientem t. ſeptétrionem ſunt melioes 45 ecuerno, fo. eodem.", "An aqua płuuialis ſit melio: fo. cly.", "An aqua płuuialis eſtualis ſit melio: płuuiali byemaliatibidem.", "Eur aqua płuuialis venies cí ſi tonitruo eſt melio, ibide.", "An aqua płuuialis ſit fríptica, ibidem.", "An aqua comperat in ſebabus, fo. el.", "Quem humoie habet aqua generare, ibidem.", "An aqua cocta ſit melio: cruda, ibidem.", "An niſ: ſit ceteris melio: t. frigidior, ibidem.", "An vinum comperat cholerics, fo. el.", "An vinum comperat pueris, ibidem.", "An vinum comperat lenibus, ibidem.", "An vinum comperat in paralyſi, ibidem.", "An vinum in paralyſi còpetat poſt. ex. dies, ibidem.", "Eur vinum exterius administraſtatum conſoſtat nueros: interius debitat, fo. el.", "Per quam viam vinum reuocat a fincopi, fo. eodem.", "Quas eſtrudines vinum habeat generare, eodem.", "Eurius complecionis ſit vinum, eodem.", "An vinum album ſit calidum, eodem.", "An vinum album ſit calidius rubeo, fo. el.", "An vinum nouti ſit calidius antiquo, ibidem.", "An vinum album ſit dulcius rubeo, ibidem.", "An vinum album ſit groſſus rubeo, ibidem.", "An vinum album piouocet v inam, ibidem.", "An vina dulcia deoppilent, fo. el.", "An vinum album aquoſum habeat v ina: pioouocare, ibide.", "An in calida regione vina magis corupantur ibide.", "An vinum percutiat mentem, ibidem.", "Eur vinum plus nocet lingue 45 alſis mebuis, ibide.", "Quod magis habet plongare vitat: an vinu: an aqua ibide.", "C. Finis dubio: um lib: i dietarùi particulariùi.", "C. Dubia 45 offertifime pertractata a Petro bilpano ſuper lib: zo vinarum ylaac.", "An fine motu cordis poſſit aliquatuli ſtare vita, fo. el.", "An er paffione epatis et cerebu contingat aliqué mo: el, et ſequen.", "An de vina poſſit eſſe ſcietia, fo. el.", "An ad philofophum: aut medicus pertineat determinare de vina, ibidem.", "Eur non habemus scientiam ſeparatam de signo ſumpto a virtute animali, ibide.", "Eur non habemus scientiam ſeparatam de signo ſumpto a virma t. tertia diſegione ſicut a fecida, ibidem.", "Eur nò habemus ſcienti: ſeparatam de signo ſumpto a pismma t. tertia diſegione ſicut a fecida, ibide.", {"bbox": [591, 108

["Tabula dubioſz. li. vīnarii.", "An vīna generetur in toto corpoſe: aut in epate. ibidem.\nAn vīna generetur in ſyma epatis: aut in gibbo. foſ.\nlió.", "An ad hoc ſanguis nutriat cor:pus:debeat mundificari ab\nvtrius choleribus. ibidem.\nAn tres tantú ſint digestiones. fo.cldij.", "An in ſo flat digestio. folio. clir.\nAn in ſo flat digestio. folio. clir.", "An ad hoc ſanguis nutriat cor:pus:debeat mundificari ab\nvtrius choleribus. ibidem.\nAn tres tantú ſint digestiones. fo.cldij.", "An ad hoc ſanguis nutriat cor:pus:debeat mundificatur ibidem.\nAn vina fit certus ſignum ſægسطio. ibidem.\nCuius complexionis est vina. ibidem.\nAn tertia digestiuæ poffit corrigere peccati ſecunde. ibidè.\nAn vina noctis ſit certious ſignificationis ſæ vina diei. foſ\nlió. clirij.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit magis tincta ſæ in die. ibidem.\nAn digestio magis vigeat in nocte ſæ in die. ibidè.\nAn vina virtus aliam retrahat a ſua operatione. ibidè.\nAn virtus expulſiua vîne magis vigeat in nocte ſæ in die. clirij.\nlió. folio.", "An vina noctis ſit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.", "An vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.", "An vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.", "An vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.", "An vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.", "An vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.", "An vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.", "An vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.\nAn vina fit certus ſignum in moſbis. fo.cldij.", "An vina laudabilis in moſbis extra venas fit certum ſigniſ\nſalutis: ſic ut illaudabilis est certi ſignus moſtis. fo.cldy.", "An in yliaca paſſione vîna groſſa et cruda fit ſignum moſtis. fo.cldy.", "An in medicus debeat determinare de exiſt vîne. ibidè.\nAn omnis vîna exeritus ſit iuuațiuaus. ibidem.\nAn exeritus vîna nocitiuus ſit dupler aut triplex. ibidem.\nAn exeritus vîna nocitiuus non ſiat per comiſſione ſanguis et melancholie. ibidem.\nAn exeritus nocitio ſine ſo flat mētio nifi de duabus ſpe ciebus phlegmatiæ. fo.cldy.", "An exeritus neuter ſeu indifferens vîna differat a iuuațiuo. folio. clirij.", "An vîna plus multiplicek in eſtate ſæ in hyeme. fo.cldy.", "An ventus bozealis faciat ad multitudinem vîne. ibidem.\nAn vîna multiplicetur propter calorem interio:em ibidè.\nAn cibi comesti posſint dare odorem vîne. ib

Tabula

An fanguis magis conueniat cum cholera ³ cum phlegmate. fo. cl.ckriij.

An combinatio cholere cum phlegmate fit imposibilis. fos. cl.ckriij.

An colo² igneus moſtret ſanguinè cholerici. fol. cl.ckriij.

An colo² purpureus ſignificet ſanguinem melancholicum. folio. fol. cl.ckriij.

Per quam viam colo² viridis antecedat cholera nigrum. folio. chriij.

An colo² niger ſignificet aliqui frigidatè. chriij.

Eur còbinatio phlegmatis cſi ſanguine per dominiſi vtrius. ³ colo² nò pòt fieri ſim còmitionè: n potest fieri ſi5 vicinitatè: còbination vero cholere cum melancholia nullo modo fieri potest. ibidem.

An còmictio omni² humo² sit posibilis. ibidem.

An intra venas aut extra plus còbînetur humores. fos. lio. cl.ckriij.

An cholera plus còmíſeatur cum phlegmate aut cum melancholia. fo. cl.ckriij.

Eur non pabeamus colo²em aliquem ex còmitione cholere et melancholia. ibidem.

An phlegma plus còmíſeatur cſi melancholia aut cum fanguine. ibidem.

An cholera plus còmíſeatur cum melancholia aut cum fan guine. fo. cl.ckriij.

An melancholia posſit combinari cum phlegmate aut cum cholera. codem.

An colo²es medij componantur ex extremis. eodem.

Eur ponit ſep tantum combinationes humorum aut cum ſint plures. fol. cl.ckriij.

Eur enumerat glaucos colo² et non rufum: et tamen pſeguatur de ruſo et non de glauco. eodem.

Eur capituli in textu bene fituetur. eodem.

Eur nò faciat mentione de resolutione pínguedinis ab alij medbia ³ a renibus. fol. cl.ckriij.

An maior pínguedo resoluatur a renibus ³ a toto corpo. folio. cl.ckriij.

Per quam viam in ethico còſumantur humiditates et nò bu mozes. ibidem.

Eur calo² innaturalis operas in humores operatur putrefactionem: et non còſumptionem: operans vero in humiditas operat cònſumptionem: et nò putrefactionem ibidem.

Eur ſebus ethica nò habeat fieri in prima humiditate. fos. lio. cl.ckriij.

Eur de mediocri colo² non dixit ³ posſit subtiliari aut in groſſari. ibidem.

An vina subtilis et alba in principio egritudinis appareens ſignificet ³ natura dimiferit ascendere ad partes ſuperioris. res. fo. cl.ckriij.

An in moſto longo vina ſemper manes subtilis: ſignificet apoſtema futuri in hypocundriſe. ibidem.

An colo² vina detur píus ³ liquor. ibidem.

An facilius ſitARE liquore: ³ colorè vîne. ibide.

An plures ſint liquores ³ colores. fo. cl.ckriij.

An subtilitas in vina caufetur a calido aut a frigido. ibide.

An vina subtilis posſit ingroſſari. ibidem.

An vina subtilis permanente ſic alba ſignificet freneſim. fos. lio. cl.ckriij.

An colo² groſſus vel subtilis debeat apparere in corpo. reº peraro. fo. cl.ckriij.

An groſſus liquo² generetur ab epate humido vel ſicco. fos. lio. cl.ckriij.

An vina groſſa appareens in initio moſbi ſit bonum ſignum folio. cl.ckriij.

An vina exiens groſſa poſſea posſit clarificari. ibidem.

An colo² capitis posſit eſſe ſignum crisſis bone future. ibide.

An tornatio vina caufetur a calido vel a frigido. ibidem. ³ Eur in eſtate eſt maior coruptio humorum ³ in hyeme: tenim tornatio vina eſt maior in hyeme ³ in eſtate. ibide.

A quo eſt? caufetur tornatio in vina aut a calido: auta frigido. fol. cl.ckriij.

Eur vas in tornationevine officiatur. ibidem.

An vina tornata posſit redire ad ignem. ibidem.

An vina tornata ſit bonum ſignum vel malum. ibide. ³

An vina eſt melior: subtilis aut groſſa. fol. cl.ckriij.

An vina vnifomis exi² et ſic manes ſic melior: ³ diffomis. folio. cl.ckriij.

An tranſitus vina a subtilitate in groſſitem ſit melior ³ eſ conuerſo. ibidem.

Eum vina clarificetur p[ro]pter tranſmissionem partium terarum in profundum: et in tornata ſiat talis tranſimittor: i detur ³ tornata debeat eſſe clara. ibide.

An vina groſſa ³ turbida ſignificet diſgestiones completum folio. cl.ckriij.

An vina posſit eſſe clara ³ groſſissima. fol. cl.ckriij.

Principium moſbi quid fit. ibidem.

An principium egritudinis posſit cognosci. ibidem.

An vina subtilis poſtea groſſeccens ſignificet diſgestionem folio. cl.ckriij.

An principium moſbi habeat cognosci ³ accidentia moſbi aut per ſensibilibem ſionem operationis còſiétur. ibide.

An augmentum differat a ſatu. fol. cl.ckriij.

An ſatus fit longior: hozaruſ egritudinis. ibidem.

An virtus naturalis plus laboret in principio: aut in ſatu moſbi. ibidem.

An declinatio ſit vnum de temporibus moſbi. ibidem.

An in declinatione còſtingat aliquem mori. ibidem.

An vina egro² posſit eſſe ſimilis vina ſanorum. cl.ckriij.

An vina nigra ſic peſſima. ibide.

An hypostasis nigra ſit melior: cum liquore vnifomi aut deſi. ibidem.

An vina cum hypostafi nigra ³ liquore vnifomi ſi debi lio² in ſignificando perditionem ³ cum liquore diſcomi. folio. cl.ckriij.

An vina non naturales groſſas ſint quando permantur in vafe ³ quando permanent in eadem qualitate. ibide.

An cum ſubstantia groſſa vina posſit eſſe hypostasis clara. ibidem.

An vina turbida ³ groſſa differant. ibidem.

An vina alba in colo²: groſſa in ſubstantia appareens in ſabre lenta in principio: ſignificet longitudinem moſbi. fos. lio. cl.ckriij.

An colo²: quilibet cum quolibet liquore naturaliter conues niat. eodem.

An colo²es extremi ſint antiquiores medij. eodem.

An albus colo²: recipiat omnes alios colores. ibidem.

An vina posſit eſſe alba in colo² ³ ſpíſa in liquore. ibide.

An colo² albus caufetur a calido aut frigido. ibidem.

Eur y ſaac non ponit viſi nouem ſignificationes vina albi colo²is cum ſubstantia ſubtili. fol. cl.ckriij.

Eur loquatur de terra diſgestiva quando loquitur de colo² re ³ et liquore. ibidem.

An in acuta febre fine freneſi posſit apparere vina alba. fol. cl.ckriij.

An vina alba ³ subtilis in ethico ſit p[ro]pter calorem inuatu ralem consumetès. ibidem.

Eur in diabete eſſa maxima fitis. ibidem.

An in diabete appareat vina alba ³ subtilis. ibidem.

An vina alba ſubtilis ſignificet lapides in renibus vel vesica. ibidem.

An in colica appareat vina alba. fol. cl.ckriij.

An frigiditas cògelans posſit cauſare nígrum colorem in ſi na. ibidem.

An ex oppiliotiœ melancholie aliquado appareat vina groſſa. ibidem.

An niger colo²: conueniat naturaliter cum colo² subtili et groſſo. ibidem.

An niger colo²: frequentius caufetur a frigido ³ a calido. fol. lio. cl.ckriij.

An in ſebusibus autis pluris ſit colo²: niger cum ſubtili ſub ſtantia aut groſſa. fol. cl.ckriij.

An vina alba ſit p[ro]ſi niara vina. ibide.

An vina nigra representas incensiones cholere: ſit p[ro]ſi. ibidem. representans incensionem ſanguinis. ibidem.

Dubitioru lib. vinarum.

An post determinati onem de colo re albo: debuiffet determ
nare de medio. folio. clxxxvjff.

Eur nò dicit qu: colo: viridis habet coniungi cum subfiantia,
subtili accidentaliter. eodem.

An post determinationem de colo: viridi: debuiffet deter-
minare de purpureo: rubeo: z vermiculofo. eodem.

An pallidus z subpallidus coniungantur cum grosso liquos
re. eodem.

An in mo:to calido debeat vari pharmacum calidum z vio:
lentum. fo. clxxxvjff.

An cítrin colo: significet digestionem aut indigestionem. ibidè.

An equale tempus debeat esse a die nunciatua in qua ap-
paret: prìmo signa digestionis vlo:z ad statu:z vel vlo:z ad pìno
lapium morbi. ibidem.

An colo: ruſus z subruſus queniat cì claritate. fo. clxxxvjff.

An ruſus colo: fit calidior rubeo. folio. eodem.

An colo: vermiliosus cœueniat naturaliter cì subtili liquos
re z grosso. fo. clxxxjff.

An vina vermiliosa grosfa in qua apparet nebula rubea in
superficie in quarta die significet bonà crìsim futuram in se
prima. ibidem.

An vina rubicida grositudini cœueniens significet actionem
nature z calorem digerentem. ibidem.

An in vina rubicida sanguis dìnetur cholere acute vel rus
bee. ibidem.

An cíbus corúpatur in stomacho propter augmentationem
callos naturalis. ibidem.

An vina purpurea bìs: hypoftaſim granofas: minus suspe-
cta fit qu: fi non habeat hypoftaſim granofam. ibidem.

An subtilitas et cruditas poſtint se simul compati in eadem
vina. ibidem.

An hypoftaſis naturalis generetur ab operatione ſecunde
vel tertie digestiuè. fo. cxc. cxc.

An hypoftaſis DESCINDatur ab omnibus membra: vel a quó
buidam ſolum. fo. eodem.

An hypoftaſis fit certius ſignum qu: vina eode. ibidem.

An hypoftaſis plus affìsimiletur ſanct an ſpermati an lacti.
folio. eodem.

An ſanies generetur a colo: naturali: vel non naturali: vel
ab v托:z. folio. cxc.

An hypoftaſis naturalis debeat eè formè piramidalib. ibidè.
An ignis debeat eè piramidalis figure. ibidem.

An cerebrì fit fundamentum omnium membro:um. ibidè.
An vene ciantur a nervis. fo. ccxij.

An hypoftaſis naturalis habeat i fundo vel ſupremo resſides
re. folio. ccxij.

An hypoftaſis naturalis debeat eè mediocri? i liquore. ibidè.

An par:ta col:dis fit ſuperius z coru:us inferius eodem.
An bene determinet y ſaac determinando de motu hypofta
ſis. folio. ccxii.

An leuitas motus ad ſuperiora in hypoftaſis ſit bonum ſi-
gnum. ibidem.

An motus hypoftaſis fit naturalis vel ſolentus. ibidem.

An hypoftaſis poſſit apparere forti ex fitente virtute. ibidè.

An hypoftaſis naturalis poſſit in egris apparere. fo. ccxij.

An hypoftaſis diuſula continua apparens ſit melio: vel díſ
continua apparens. ibidem.

Lur y ſaac non diuèrificat hypoftaſim accidentalem nifi tri
pliciter folio. ccxij.

An colo: viridis ſit medium inter bonum z malum. eodem.

An pinguedo a forti: colo: coaguletur qu: caro. fo. eodem.

An aqua comirta mellis diminuat dulcedine mellis. fo. cxcv.

An mel tranſeat de dulcedine in amaritudinem per salicidum. eodem.

An ſanguis peccans in corporo citius corrigatur a natura qu:
alium humo: peccans. eodem.

An hypoftaſis rubea fit melio: citrina. fo. cxcvjff.

An hypoftaſis rubea tranſeat in albedine fine medio. ibidè.

An hypoftaſis innaturalis ſit melio: in fundo qu: in medio
aut ſupremo. ibidem.

An hypoftaſis innaturalis ſit melio: subtilis qu: grosſa. ibidè.

An hypoftaſis innaturalis qu: in eadem die ſupnatat: z poſſa
e subito in eade: die petit fundum: ſit bonu: ſignu: ibidez.

An hypoftaſis multa in quantitate in ſanis corporib: ſit ſi
gnu: bonum. fol. cxcvjff.

An i pueris debeat apparere multa hypoftaſis naturaliter
in qua:titate. ibidem.

An hypoftaſis multa in qua:titate z subtilis apparens ſigni
ficet ſanitatem. ibidem.

An non alba hypoftaſis in ſfirmis apparens: ſignificet bu:
mo:es plegmaticos abundare in corporo. ibidem.

An a corporibus pinguibus fiat maio: refolutio qu: a ma
cris. folio. cxcvjff.

An maio: hypoftaſis in qua:titate apparere in corporib: z ma
cris vel pinguibus. ibidem.

Eur y ſaac nò ponit nifi octo colores hypoftaſis innaturalis
folio. ccxijff.

An temperamentum hypoftaſis in ſubtilitate ſignificet me
diocritatem nature in coctione eodem. folio. ccxijff.

An hypoftaſis DESCINDatur ex: humo:ze vel humiditate. fo:
lio. ccxijff.

An hypoftaſis DESCINDatur ab humiditate humo:ali: yel a ro
re: vel a cambio: yel a glutino. ibidem.

An hypoftaſis DESCINDatur ab humiditate poſſi illa conuer
ſa eſt in membra: vel anteſt: conduertatur ibidem.

An quâdo hypoftaſis alba ſignificat grosſos humo:es pble
gmaticos: opo:zeat quâdo ſunt fine ſebre: expelli cì pbar:
macia: ſi vero cum ſebre: fine phar:macia. ibidem.

An fit aliqua medicina euacu:as vnù: tì humo:ze. ibidem.

An hypoftaſis innaturalis alba ſquamofa ſignificet maio:z
conſumptionem qu: furturea. eodem.

An hypoftaſis glauca ſignificet materi: cholerica. fo. cc.

An hypoftaſis glauca:non attest:af ſanguini ibidem.

An hypoftaſis lentifina ſignificet paſſione: epatis z eius beo
fectum. ibidem.

An hypoftaſis arenofa ſignificet lapidem in renibus vel ve
ſica. ibidem.

An lapis generetur a calido vel a frigidò. ibidem.

An lapis generetur a calido naturali vel innaturali. ibidè.

An ſanguis ab:ſolute dìctus: ſit melio: digestus qu: choleric?
acutus. ibidem.

An hypoftaſis citrina cì ſebre: ſignificet mo:bum longum.
folio. ccxijff.

An hypoftaſis citrina ſi ſit fine ſebre: ſignificet h:u:ores eoderico:
lericos: vel plegma non bene cocti. ibidem.

An hypoftaſis nigra cauſat a a calido aduente: ſit deteriora:
illa que cauſatur a frigidò moſtificante. ibidem.

An poſſit eſſe hypoftaſis viridis. ibidem.

An rufa hypoftaſis cum grosso liquore: conueniat. fo. ccxijff.

An hypoftaſis que ſignificat completam coctionem ſanqui:
nis debeat eè coloris ſandaracim z liquore: turbidi. ibidè,

C: finis dubiorum in commentariis
de viris motorum.

Tabula librorum Pantechni.

Secunda pars repertoriorum seu
tabularum totius operis.

Repertorium librorum et capitum Pantechni,

Cliber primus theorie continet capita. xxxv.

<table><tr><td>Qualis debeat esse discipulus, caß.j.</td><td>folio.j.</td></tr><tr><td>Que ciri conueniat ab introducendis, caß.hj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De diuifione medicis, caß.iiij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De elementis, caß.iiij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De committione, caß.v.</td><td>fol.iiij.</td></tr><tr><td>De mutatione in complexione, caß.vij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De diuifione complexionum, caß.vij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De signis humane complexionis, caß.vijij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De vniorali complexione membrozii, caß.iz.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De particulari complexione cerebrz, caß.iz.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De complexione oculozum, caß.izj.</td><td>fol.iiij.</td></tr><tr><td>De complexione cordis, caß.riij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De complexione epatis, caß.riij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De complexione testiculorum, caß.riijij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De complexione fromaczi, caß.rv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De complexione pulmonis, caß.rvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De complexione totius corporis, caß.rvjv.</td><td>fol.iiij.</td></tr><tr><td>De moderato corporz, caß.rvjij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De cauſa mutante signa complexionis, caß.riix.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De mutatione complexionis ppter regione, caß.rrx.</td><td>codě.</td></tr><tr><td>De mutatione complexionis ppter etatem, caß.rrj.</td><td>fol.iiij.</td></tr><tr><td>De mutatione complexionis ppter ferum, caß.rrij.</td><td>ibide.</td></tr><tr><td>De mutatise complexionis ppter cofuetudine, caß.rrij.</td><td>ibide.</td></tr><tr><td>De signo ſani corporzis, caß.rrxijij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De pumoribus, caß.rvjv.</td><td>ibidem.</td></tr></table>

Cliber secundus continet. xvjij. capita.

<table><tr><td>Disputatio de omnibus membriis, capi.j.</td><td>fol.v.</td></tr><tr><td>De offibus, caß.hj.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De offibus capitie, caß.iiij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De offibus dozii, caß.iiij.</td><td>fol.vj.</td></tr><tr><td>De offibus pectons, caß.v.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De offibus spatule, caß.vj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De offibus manuum, caß.vjv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De offibus pedum, caß.vij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cartilagine, caß.iz.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De neruſis, capi.x.</td><td>fol.vj.</td></tr><tr><td>De ligamentis et chordis, capi.xj.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De venis, caß.riij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De artertis, caß.riij.</td><td>fol.vij.</td></tr><tr><td>De carne vel pinquedine, caß.riijij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De pellicultis, caß.rvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cure, caß.rvj.</td><td>fol.iz.</td></tr><tr><td>De pilijs et vngulis, caß.rvjij.</td><td>eodem.</td></tr></table>

Cliber tertius continet. xxxvijij. capita.

<table><tr><td>De compositis membriis, caß.j.</td><td>fol.iz.</td></tr><tr><td>De lacertis ſiue muſculis, caß.ij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus collium et caput, caß.iiij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus guttur et ſibi ſubjecta, caß.iiijij.</td><td>ibide.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus ſpatulas, caß.v.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus manus, caß.vj.</td><td>fol.iz.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus pectus, caß.vij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus ventrem, caß.vijij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus coras, caß.iz.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus crura, caß.iz.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De lacertis mouentibus pedes, caß.izj.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De copoftitis mebdis interioribus vt cerebro, caß.riij.</td><td>codě.</td></tr><tr><td>De nucha, caß.riij.</td><td>fol.iz.</td></tr><tr><td>De oculis, caß.riijij.</td><td>ibidem.</td></tr></table>

<table><tr><td>De instrumentis odozatus ſeu naribus, caß.vj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De instrumentis auditus, caß.vj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De instrumento lingue, caß.vj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De instrumentis ſpiritus et primo de vnula, caß.vijij.</td><td>ibide.</td></tr><tr><td>De gutture, caß.riij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De canalibus pulmonis, caß.rrj.</td><td>fol.riij.</td></tr><tr><td>De pulmone, caß.rrj.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De corde et cerebro, caß.rrjij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De diaphragmate, caß.rrij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De instrumentis abozum et primo de bucca et ſuperion pellicula, caß.rrijij.</td><td>fol.riij.</td></tr><tr><td>De ore ſomachij ſeu mery, caß.rvjv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De ſomacho, caß.rvjv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De intetinis, caß.rvjvj.</td><td>fol.riij.</td></tr><tr><td>De ſirbo, caß.rvjij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De epate, caß.rrij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De splene, caß.rrx.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De felle, caß.rrxj.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De renibus, caß.rrxij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De vesica, caß.rrxij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De mebdis genitalib? et primo de matrice, caß.rrxijij.</td><td>codě.</td></tr><tr><td>De mamillis, caß.rrxv.</td><td>fol.iiij.</td></tr><tr><td>De testiculis et vafis ſpermatis, caß.rrxvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De virga, caß.rrxvj.</td><td>ibidem.</td></tr></table>

Cliber quartus continet capita. xxj.

<table><tr><td>Disputatio de virtutibus, caß.j.</td><td>fol.iiijij.</td></tr><tr><td>De virtute naturali, caß.riij.</td><td>fol.rv.</td></tr><tr><td>De virtute naturali in ſomacho operate, caß.iiij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De eiusdem in vulua operatione, caß.iiij.</td><td>fol.rvj.</td></tr><tr><td>De virtute ſpirituall dilatate et constringete, caß.v.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De flatus iuamentis, caß.vj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cauſa moris, caß.vjv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De virtute ſpirituall paſſibili, caß.vijij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De virtute animata, caß.iz.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De virtute ſenſibili, caß.iz.</td><td>fol.rvij.</td></tr><tr><td>De virtute viſus, caß.riij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De virtute auditus, caß.riij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De virtute odozatus, caß.riij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De virtute gutſus, caß.riijij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De virtute ractus, caß.rvj.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>Quid vnicuiij ſenſu conueniat, et quid disconueniat, capitu. xvj.</td><td>folio.rvjij.</td></tr><tr><td>De virtute voluntarium moti faciente, caß.rvjv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De actionibus, caß.rvjij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De ſpiritibus, caß.riij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>Quid ho:um vnumquodq faciat cum exit naturam capi.rr.</td><td>ibidem.</td></tr></table>

Cliber quintus capita habet. cxxijij.

<table><tr><td>Disputatio de rebus non naturalibus, capi.j.</td><td>fo.izvij.</td></tr><tr><td>De natura aeris, caß.ij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De natura tempozum anni, caß.iiij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>Quid tempora anni faciant cum curſum nature expleant, ca p.iiijij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>Quid faciat tempus ſi naturalē curſum ezeat, caß.v.fo.izr.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>Quin invnoquocq těpore ſint paſſuri et q. euafuri, ca. vij.</td><td>ibide.</td></tr><tr><td>De mutatione aeris piopter ſtellas, caß.vjv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De aeris mutatione piopter ventos, caß.vijij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De mutatione aeris piopter regionem, capi.iz.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De mutatione aeris piopter loca, caß.iz.</td><td>fol.iz.</td></tr><tr><td>De peſtilentia aeris, caß.iz.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De diueritate exercitiozum, caß.riij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De qualitate motus, caß.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De actionibus balneozum, caß.riij.</td><td>eodem.</td></tr><tr><td>De cibis disputatio vnuerſalis, capi.riijij.</td><td>fol.riij.</td></tr><tr><td>De granis et primo de frumento, caß.rvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De amido, caß.rvj.</td><td>ibidem.</td></tr></table>

A

Tabula

<table><tbody><tr><td>De tri. caſp. rvij.</td><td>kſiſem.</td></tr><tr><td>De furture. caſp. rvij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De oideo e pane oide aceo. caſp. rix.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De ríſi. capitú. rr.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cepts. caſp. rr.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De altijſ. caſp. rr.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De porris. caſp. rrxiij.</td><td>fol. rrxiij.</td></tr><tr><td>De fructibus perbari ſ t primo de melongſis. ca. rrxiij. code.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cucurbitis. caſp. rrx.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De melonibus. caſp. rrxvj.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De citrulis. caſp. rrxvj.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De cucumeribus. caſp. rrxviij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De canna mellis. caſp. rrxi.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De muſa. caſp. rr.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De fungis. caſp. rrxiij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De panico e milio. caſp. rrxiij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De lentibus. caſp. rrxiij.</td><td>fol. rrxiij.</td></tr><tr><td>De fabis. caſp. rrxiij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De cicere. caſp. rrxv.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De lupiſtis. caſp. rrxvj.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De fenugreco. caſp. rrxvj.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De kafeolis. caſp. rrxvj.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De filamo. caſp. rrxiij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De papuere. caſp. rl.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De lactuca. caſp. ll.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De scariola. caſp. ll.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De malua. caſp. ll.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De blettis. caſp. ll.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De spínachia. caſp. llv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De caulibus. caſp. llv.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De bletis t atriplicibus. caſp. llvij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De postulaca. caſp. llvij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De eruca. caſp. ll.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De menta. caſp. l.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De tarchon. caſp. lj.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De naſturcio. caſp. ll.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De apio. caſp. lliij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De corlandro. caſp. lliij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De folatro. caſp. ll.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>Deramis herbarum. caſp. lyj.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De carambis. caſp. lyj.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De rapis. caſp. lyj.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De radicibus. caſp. ll.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De fructibus arboſum e primo de ſicubus. caſp. lc.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De vuſis. caſp. lri.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De moris. caſp. lri.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De ceraſis. caſp. lriij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De perſcis. caſp. lriij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De malis granatibus. caſp. lyv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De coctanis. caſp. lyv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De malis. caſp. lyv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De píris. caſp. lyvij.</td><td>fol. rrxiij.</td></tr><tr><td>De malis citriſtis. caſp. lriij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De granis. caſp. lrr.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De punis t ceraſis. caſp. lrrj.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De dactylis. caſp. lrrj.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De olíuſis. caſp. lrrij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De nucibus. caſp. lrrij.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De auellanís. caſp. lyv.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De amygdalís. caſp. lrrvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De piblicís. caſp. lrrvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De rilocaractis. caſp. lrrvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De capparis. caſp. lrrk.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De glandibus. caſp. lrrk.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De caſſaneſis. caſp. lrrk.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De lentíſis. cap. lrrk.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De meſpilis. caſp. lrrk.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De iuſtibus. capitú. lrrk.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De carnibus animaliij t ab ambulantibus incipiendum. caſp. lrrk.</td><td>fol. rrxiij.</td></tr></tbody></table>

<table><tbody><tr><td>De membris animalium. capi. lrrxvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De carnibus volatilium. capitú. lrrxvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De carnibus quales actiones accipiant in decoquendo. capitú. lrrxvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De carne frica. caſp. lrrxſ.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De carne affiſa. capitú. cc.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De píſibus. caſp. cij.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De ſuper ſuitatibus animalium. capi. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De fero. caſp. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De caſeo. capitú. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De butyjo. capitú. ccy.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De ouis. capitú. ccy.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De melle. caſp. ccy.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De succharo. capitú. lrrx viij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De potibus et primo de aqua. capitú. cij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De viio e mero. capitú. c.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De actionibus mery. capitú. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De potibus medicinalibus. capitú. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De naturis flozum odoriferozum. capitú. cij.</td><td>fol. rrxiij.</td></tr><tr><td>De naturis aromatum. capitú. cij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De natura veſimentozum. capitú. cy.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De ſonno et vigilijs. capitú. cvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De coitu. capitú. cvj.</td><td>fo. rrxv.</td></tr><tr><td>De inanimio ſo naturali vt vina meſtruis t. ca. cvij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus anime. capitú. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De gaudio. capitú. c.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De angulíta. capitú. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De trificia. capitú. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De timoze. caſp. cij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De verecundia. capitú. cij.</td><td>codem.</td></tr></tbody></table>

Liber ſeſtus continet. lxxxvj. capita.

<table><tbody><tr><td>De re extra naturam. capitú. j.</td><td>fo. rrxv.</td></tr><tr><td>De morbis et eoium generibus. capitú. j.</td><td>fo. rrxv.</td></tr><tr><td>De morbis officialibus. capitú. jij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De morbis ſeparantibus ſuncturas. capitú. jij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cauſis omnium moſbozu. capitú. v.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cauſis moſbozu membrozi ſimiliſi. capitú. v.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cauſis moſbozu officialium membrozi. caſp. vii.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De cauſa ſelungente ſuncturas. capitú. viij.</td><td>fo. rrxviij.</td></tr><tr><td>De cauſis accidentium. capitú. ir.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus et eoium generibus. capi. r.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus animate virtutis. capi. r.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus ſenſuum. capitú. rxi.</td><td>fo. rrxvi.</td></tr><tr><td>De accidentibus auditus. capitú. rxi.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De accidentibus guſtus. capi. rxi.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De accidentibus odoaratus. caſp. ry.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De accidentibus tactus. caſp. rvj.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De delitijſi ſiue dolozibus. capi. rvj.</td><td>fo. rrxviij.</td></tr><tr><td>De accidentibus appetitus. caſp. rvij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus cerebri t cordis popter os stomacij. capitú. rix.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus ſenſua ſenſuſi. i. cerebri. caſp. rr.</td><td>fo. rrxviij.</td></tr><tr><td>De accidentibus voluntarj motus. caſp. cij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De malis motibus. capitú. rxi.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De accidentibus moſbum generantibus. caſp. rrxiij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De accidentibus ſoliuſ membri. caſp. rrxiij.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De accidentibus actionum nature t moſbi. caſp. rrxv. codem.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus ſpíritualiſi actioni. caſp. rrxv.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus naturalium actionum. capitú. rrxv.</td><td>cod.</td></tr><tr><td>De accidentibus appetitijue: contétiue: t expulſiue. capitú. rrxviij.</td><td>fo. rrxiij.</td></tr><tr><td>De accidentibus ſecunde digestiojis. capitú. rxiij.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De accidentibus terrie digestiojis. cap. rr.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De accidentibus moſbozu corporuz. caſp. rrxi.</td><td>ibidem.</td></tr><tr><td>De accidentibus apparétibus in creuntib. corpus. capitú. rrxiij.</td><td>folio. rrxiij.</td></tr><tr><td>De accidentibus in eſegetione apparétib. caſp. rrxiij.</td><td>codem.</td></tr><tr><td>De accidentibus in vina apparentib. caſp. rrxiij.</td><td>codem.</td></tr></tbody></table>

["Librorum Pantechni.", "De accidentibus in mētruis apparentib. ca. p. xxxv. eodem.", "De accidenti9 in fudoe apparentib. ca. p. xxxv. eodem.", "De inanitione non naturali. capi. xxxvii. eodem.", "C. Ziber leptimus continet capita. xviiij.", "De vnueralfibus significationibus et eorum diuisionibus,\ncapitu.j. fo. xxxv.", "De intelligēdis pulſibus et quid p eoſ significat. ca. ij. ibidē.", "De pulſuum generibus et eoſ qualitatiib. ca. iiij. ibidem.", "De cauſis quas in pulſu fact res naturalis. ca. iiiij. fo. xxxiij.", "De mutatione pulſus ppter rē nō naturalē. cap. v. fo. xxxiij.", "De mutatione pulſus ppter rē extra naturā. ca. vi. eodem.", "De mutatioē pulſus ppter res ſyrutti grauatiuas. ca. viij. eodem.", "De pulſibus apoſtemata ſignificatib. capi. viiij. eodem.", "De pulſibus paffionē cerebi ſignificatib. capi. ir. fo. xxxiiij.", "De pulſib9 paffionē in eb:ozpſalifiz ſignificatib.9. ca. r. ibidē.", "De pulſib9 paffionē cibaliu in eb:oz ſignificatib.9. ca. r. ibidē.", "De vnueraliſ disputatione yinarum. c. p. r. ij. fo. xxxiiiij.", "De qualitibus cognofcendis colo:u vīne et earum diu-\nſionibus: et quid per eas ſignificetur. ca. p. r. ij. eodem.", "De ſignificatione liquo:is vīne. cap. x. r. ij. eodem.", "De ſignificatione hypotſaſis. cap. x. v. eodem.", "De ſignificationiib.9 in egeſſione apparitib.9. ca. p. xv. fo. xxxv.", "De ſignificationibus ſcreatu. ca. p. xvii. ibidem.", "De ſignificationibus fudo:is. capitu. xviiij. ibidem.", "C. Ziber octauus continet capita. xxx.", "De diuisione singularis ſignificationis. ca. p. ij. fo. xxxvii.", "De genere ſebis t diuerſitate eius et cauſa t ſignificatione\neius. capi. x. ij. eodem.", "De ſebre ephimera t cauſa t ſignificatīo eīp. ca. iiij. eode.", "De putredine ſebis t cauſa eari t cauſa periodo:u earum\ncapitu. iiij. eodem.", "De ſignificatione putredinis ſebiij. ca. p. v. fo. xxxvii.", "De ſebibus cōpoſitis: t cauſis earum: t ſignificationibus\nearum. capi. vi. ibidem.", "De ſebre etpica t cauſa t ſignificatīo eīp. ca. viij. ibidem.", "Disputatio vnueralis de apoſtematib.9. ca. viij. fo. xxxviiij.", "De apoſtemate er ſangue t ca t ſignificatīo eīp. ca. ir. eode.", "De apoſtemate cpolerico t ca t et ſignificatīo. ca. r. eode.", "De apoſtemate phlegmatico et cauſa a eius ſignificatione,\ncapitu. r. ibidem.", "De apoſtemate melancholico: cauſa et eius ſignificatione,\ncapi. r. ibidem.", "De paſſiculis. capitu. ir. ibidem.", "De pulſulis. ca. p. rr. fo. xxxrii.", "De deſudatione. capi. rr. ij. eodem.", "De verrucis. capi. rr. ij. eodem.", "De apoſtemate qo vocatur ypoſima. capi. rr. iiij. eodem.", "De mo:biis illis qui ſunt ppiij quiſuſdam membi:is t non\nalijs. capi. rr. iiij. fo. xxxrii.", "De carbunculis t vulneribus. ca. p. xv. ibidem.", "De mo:biu beſtie venenofe: t incipiendis a mo:bi canis rabſe\ndi. capi. p. xv. fo. xxxrii.", "De mo:biu tyie t ſerpentii. capi. p. xv. ij. fo. p. ij.", "De mo:biu ſcoſponioſis. ca. p. xviiij. ibidem.", "De mo:biu veſparum. ca. p. rr. ij. ibidem.", "C. Ziber nonus. r. lliij. continet capita.", "De vnueraliſ via qua intelliguntur paſſiones corpoſi ino-\nterio:es. capi. j. fo. p. ij.", "De intētiōe interio:u mo:bi9 t diuisione eo:u. ca. p. iiij. fo. xliij.", "De cephalæa t cauſa t ſignificatione eius. ca. p. iiij. eodem.", "De ſrenſe calida t frigida: t apſotemate cerebi:et aliena-\ntione mētis: t cauſis eo:u: t ſignificationib. ca. p. iiij. eode.", "De leſtargia t cauſa t ſignificatīo eius. capi. v. eodem.", "De apoplexia t epilepsia t cauſis t ſignificationibus earu.\ncapi. v. fo. xliij.", "De melacholía t cauſa t ſignificatīo eius. ca. p. viij. ibidem.", "De amo:re q bereos o:re t ca t ſignificatīo eīp. ca. viij. ibidē.", "De paffionibus quas patitur nucha:utem emolliu:io: t p:eri\nnatione t ſimilibus. ca. p. ir. ibidem.", "De paralyſi t cauſa t ſignificatīo eīs. capi. p. ibidem.", "De ſafimo ex plentudine. capitu. r. ibidem.", "De ſpaſino er inanitione. capi. r. ij. fo. xliij.", "De tremoze qui t paralyſis dicitur. capitu. r. ij. eodem.", "De gibboſitate. capi. r. ij. eodem.", "De paffionibus que nafcentur in mēbis ſenſu: t ab oculis\nincipiendum. capi. rv. fo. xliij.", "De paffionib9 mēbo:u: ſ audit: t cauſis ca. p. rv. fo. xliij.\nibidem.", "De paffionibus membro:um odotatus: t cauſis t ſignifica-\ntionibus eius. capi. x. viij. ibidem.", "De paffionib9 lingue: t cauſis t fig:ti:ob9 eīp. ca. viij. ibidē.", "De paffionibus o:is t memb:oi:u: eius. ca. p. ir. ibidem.", "De paffionib9 in mēbis an:bet:it nafcetib.9. capi. rr. ibidem.", "De paffionibus in gula:et pulmonis canalibus: t lacertis pe\ncto:is. capitu. rr. ij. fo. xlv.", "De paffionibus pulmonis. capi. r. ij. eodem.", "De paffionib9 in peſculis coſtas cooper:itib.9. ca. p. rr. ij. eode.", "De paffionibusin diap:zagmate p:ting:itib.9. ca. p. rr. iiij. eode.", "De paffionibus cordis. capi. rv. eodem.", "De paffionibus in instrumentis ab:naſcentibus: t a ſtoma-\ncho incipiendum. capitu. rv. ij. fo. xlv. ij.", "De paffionibus in fundo ſtoma:capi nafcetib.9. ca. p. xvii. ibidē.", "De paffionibus intef:ino:um. capi. p. rr. ij. fo. xlv. ij.", "De colica paffione. ca. p. rr. ij. ibidem.", "De paffione yleon. capi. rr. ij. ibidem.", "De lumbei:cis t alijs vermibus. ca. p. rr. ij. ibidem.", "De paffionibus natium. capitu. rr. ij. fo. xlv. ij.", "De paffionib9 epatis: cauſis t fig:tionib9 earu. ca. p. rr. ij. eode.", "De bydropiſi. capitu. rr. iiij. ibidem.", "De paffionibus ſplen:is. ca. p. rr. ij. eodem.", "De paffionibus felli:is. capi. p. rr. ij. fo. xliij.", "De paffionibus renum. ca. p. rr. ij. ibidem.", "De paffionibus veſice. capitu. rr. ij. ibidem.", "De paffionibus ſip:ac. capitu. rr. ij. ibidem.", "De paffionibus generatiu:u: membo:u:ii. ca. p. ij. fo. xliij.", "De paffionibus virge. ca. p. r. ij. eodem.", "De paffionibus matricis. ca. p. r. ij. fo. p. ij.", "De paffionibus mamillarum. ca. p. r. ij. fo. p. ij.", "De paffionibus co:arum t pedum. ca. p. r. ij. ibidem.", "C. Ziber decimus. r. ij. continet capita.", "De vtilitate ſignificationis nunciatue. ca. p. ij. fo. l. ij.", "De ſignificatione plenitudinis t d:niatīo:be:oz. ca. p. ij. eode.", "De ſignificatīo:epi:to:ia mo:bi futuri: t paſſione nunciatua,\ncapitu. iiij. fo. xliij.", "De ſignificatione tempo:um mo:bi. capi. iiij. ibidem.", {"bbox": [468,

["Tabula", "Tiber primus practices continet, xxx, capita.", "De disputatione regêdoz. capi.j, folio, lxyij.", "De vnuerali regimento sanitatis: et incipitêdum a temporibus anni: et primo a vere. Lapi.j, ibidem.", "De exercitio et labore, Lapi.j, ibidem.", "De balneo, capi.jij, folio, lxyi, codem.", "De aqua et vino, capi.v, de mensuratione copis ad custodiam sanitatis, cap.vj, codê.", "De custodia sanitatis et cura egritudinum cum pietudine, capitu.vj, folio, lx, ibidem.", "De confuetudine potus, capi.vifj, folio, lxj, ibidem.", "De confuetudine somni, capi.jx, folio, lxyj, ibidem.", "De confuetudine coitus capi.r, ibidem.", "De confuetudine purgationis, capi.rj, ibidem.", "De coxipibus têperamêtum erefitibus, capi.rjij, eodem.", "De figuris co:pis et cutis qualitate, capi.rjij, eodem.", "De malis còplecionibus membroz, capi.v, folio, lxyi, ibidem.", "De còferuandi dêtibus, capi.rvj, ibidem.", "De lapidibus qui generâtur in renibus, capi.rvj, ibidem.", "De mulieribus parua s vuluas habêtibus, capi.rvj, ibides", "De dîs quoz copia nò posunt in fûs còplecionibus pمانere nec ad temperamêtum mutari, capi.rj, ibidem.", "De regimento in infantium, capi.xx, folio, lxyi, ibidem.", "De regimine pregnâtiuam, capi.xxj, eodem.", "De coxipibus tuuenum, capi.xxj, folio, lxyi, ibidem.", "De coxipibus feniozum, capi.xxij, ibidem.", "De ecrefitibus ab egritudine, capi.xxijij, ibidem.", "De coferuâdis coxipb: a pessitiali mo:bo, caß, rr, ibides.", "De causa mo:boz, capitu.xxvj, folio, lxyi, et sequeñ.", "De regimine coxipus sufi curus trâſeitijus, capi, xxvj, folo, lxyii, ibidem.", "De menftruoz augmêto, capi, xxvjij, eodem.", "De coxipibus extra naturam mutatis, capi.xxij, eodem.", "De coxipis ornamento, capi.xxx, folo, lxy, ibidem.", "Tiber feciudus practices cōtinet capita. lxyv.", "Lui additur tractatus de gradibus medicinarum\nfim ordinem alphabeti.", "De diuifione curationis egritudinum, capi.j, folo, lxy, ibides.", "De medic? cire d5 vires simpliciij medicinaz, caß, ij, ibides.", "De pabatione medicina p experimentum, capi.jh, ibidem.", "De probatione medicina per velocitatem et tarditatem fue alterationis, capitu. itij, ibidem.", "De velocitate et tarditate coagulationis, capi.v, ibidem.", "De tentatione medicina p sapotem, capi.vj, ibidem.", "De fecieta virtutis medicina p odozem, capi.vj, folo, lxyj, ibidem.", "De cognoſeeda medicina p colozem, capi.vij, eodem.", "De fingulis virtutibus medicinarum a prima procedentis bus, capi.jx, ibides.", "De medicina mollitijua, capi.r, eodem.", "De medicina induratiua, capi.rj, eodem.", "De medicina oppitatiua, capi.rj, eodem.", "De medicina aperitijua, capi.rjij, eodem.", "De medicina midificatijua, capi.rjij, eodem.", "De medicina rarificatijua, capi.rv, eodem.", "De medicina folidatijua, capi.rvj, eodem.", "De medicina largitijua, capi.rvj, folo, lxyj, ibidem.", "De medicina coftrictijua, capi.rvjij, ibidem.", "De medicina vititijua, capi.rj, ibidem.", "De medicina putrefactijua, capi.xx, ibidem.", "De virtute medicine liquefaciétis carnes, capi.xxj, ibide.", "De medicina cicatrîua, capitu.xxj, folo, lxyj, ibidem.", "De medicina carnis curatijua, capi.xxij, ibides.", "De medicina attractijua, capi.xxijij, ibidem.", "De medicina erpulfiua, capi.rv, ibidem.", "De medicina que custodit co:pus a motifera potione, ca: pitu.xxvj, folio, lxyj, ibidem.", "De vîtute tertia medicine lapide frâgête, caß, xxvjij, folo, lxyj, ibidem.", "De medicina vinâ pioouante caß, xxj, ibidem.", "De medicina meſtrua pioouacête, caß, xxx, ibidem.", "De medicina lac generate, caß, xxrj, ibidem.", "De medicina ſperma generate vel augmêtate, caß, xxxj, ibides.", "De medicina lac auferente et deſicare, caß, xxxij, ibid.", "De medicina pect et pulmonê midificate, caß, xxxij, folo, lxy, ibidem.", "De diuifione simplicis medicina, caß, xxx, folo, lxy, ibidem.", "De naturz simpliciij medicinaz et piro de verb, caß, xxxvj, co.", "De feminibus herbarum, caß, xxxvj, folo, lxy, ibidem.", "De graniz et primo de frumêto, caß, xxxvjij, folo, lxy, ibidem.", "De folijas arbozum et herbarû, caß, xxxj, folo, lxy, ibidem.", "De flozibus pîtarum, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De fructibus herbarum, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De oleis fructuij et radicij vel flozum vel seminum vel meliorum offium, caß, xij, ibidem.", "De virtutibus gûmarum, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De virtutibus lignoz et primo de ligno aloes, caß, x, ibides.", "De virtutibus radicij arbozij vel herbarû, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De virtutibus terrarj et lutoz, caß, xij, ibidem.", "De virtutibus lapidum, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De falibus et eon virtutibus, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De virtutibus metalloz, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De vitriolis et alumine, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De medicinis que flunt ex animalibus et primo de fanguni bus, caß, xij, ibidem.", "De virtutibus lactis alalium, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De coagulis animalij, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De diueris virtutibus oatoz, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De fudore hojs et falia eaus, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De virtutibus fellis animalij, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De virtutibus fercoz alalij et auij, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De tyzijs marinij et quibufdam alij alalib, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De virtutibus cornu animalij, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De virtutibus membroz bestiarj, caß, xij, folo, lxy, ibidem.", "De teſticij et vingibus alalij, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De offibus alalij et cozo ſerpentij, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De capillis lana et pilis hoim, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De diuifione diffolutiarij medicinarj, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De medicinis diffolutiuis, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De eifdem medicinis diffolutiuis, caß, x, folo, lxy, ibides.", "De medicinis diffolutiuis iterum: et primo de ſamonca, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De medicinis vomitiuis, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "Quomodo accipiens vel acceperit vel q acceperit lacinijus vel vomitiij ſe habere debear, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De eifdê lacariuis accipiendis, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De medicinis eliçedis et ſlitter feruètur, caß, x, folo, lxy, ibidem.", "De gradibus medicinarum

["Librozuin Pantechni.", "be cura febris ephimere ppter vigiliæ,capi.riij. ibidem.\nde cura febris ephimere ppter iram.capi.riij. fo.lxxvij.\nde cura febris ephimere ppter angustiam.capi.rv. eodem.\nde phtbytis t erbica t eius cura.capi.rvj. ibidem.\nde signis t caufis ethice t phtbytis,capi.xvj. ibidem.\nde diuisione ethice.capi.rviij.\nde ethica simpliæ t eius cura.capi.rii.\nde eipica que fit ppter alios moibos,caß.rr.\nde balneo acqua calide.capi.rvj.\nde cura pulmonis vlerati.capi.rrij.\nde phtbytis fine febi.capi.rrij.\nde phtbytis calida.capi.rrij.\nde febre que dicitur caufon.capi.rv.\nde finopiæ t eius cura.capi.rvj.\nde icteritia t eius cura.capi.rvj.\nde febre inflatua t eius cura t de frenefi.capi.rvij. ibidem\nde febibus putridis t earum curis.capi.rii.\nde finocho et putredine languinis.capi.rr.\nde febre tertiana t eius cura.capi.rrj.\nde febre quotidiana t eius cura.capi.rrjj.\nde particulari cura febis.capi.rrij.\nde bemitriteo t eius cura.capi.rrij.\nde febre quartana t eius cura.capi.rvj.\nde epialos t eius cura.capi.rvj.\nde liparios t eius cura.capi.rvj.\nde febre que alios moibos sequitur.capi.rvij.\nde voffositione interpolatarum febii.capi.rrij.\nde tertiana interpolata t eius cura.capi.rl.\nde tertiana notba t eius cura.capi.rl.\nde cura quotidiane febris.capi.rvj.\nde cura quartane febis.capi.riij.\nde cura duplicis quartane.capi.riij.\nde curis apoſtematum er ſanguine.capi.rlv.\nde triplici materia apoſtematum.capi.rlv.\nde cura apoſtematum er pblemate.capi.rlvij.\nde cura melancolici apoſtematis.capi.rlvij.\nde cura ſcrophularium t verrucarum.capi.rlv.\n\nibidem.\n\nibidem.\n\n

["Tabula", "de doloe dentis alterato.cap.l.\nibidem,\nde fetore oris ppter geringuas.cap.lj.\nfo.citj.\nde vulneribus nacentibus in orc.capit.lij.\ncodem.\nde aposternate yuule.cap.litj.\nfolio.citj.", "C Liber septus practices cōtinet capita.ck.", "De apostematibus que in faucibus nascuntur et eorum\ncura.capitu.j.\nfolio.citj.", "De sguinanchia.capit.j.\nibidem.", "De his que gutturi inherent vt spina os sanguisuga, capis\ntu ij.\nibidem.", "De tussi que fit piopter asperitatem gutturis. capitu.iiij.\nfolio\ncitj.", "De raucedine t vocis amiffione, capi.v.\neodesz.", "De tussi que fit piopter caloem pectoris et pulmonis, capi\ntu.vj.\neodem.", "De astate seu difficultate anhelitus, capi.vij.\nfolio.citj.", "De periplemnona t eius cura, capi.vitj.\nibidesz.", "De sreatu sanguinis; t eius cura. capit.ij.\nibidem.", "De pbytbyt t eius cura, capit.x.\nibidem.", "De pleureſi t eius cura. capit.xj.\nfolio.cv.", "De cura furſculozum pectoſis, capit.xij.\neodem.", "De cura freneſis, capit.xij.\neodem.", "De calida complezione cordis t eius cura. capit.xiiiij.\neodem.", "De fincopi t eius cura, capit.kv.\neodem.", "C Liber ſeptimus practices cōtinet capita.kj.", "De paſſionibus mery't eius cura, capit.j.\nfolio.cvj.", "De apoſtemate mery. capit.tj.\nibidem.", "De mala completione calida oris ſtomachi. capit.ijif.\nibidem.", "De mala completione frigida ſtomachi. capit.iiij.\nibidesz.", "De apoſtemate calido oris ſtomachi t et cura. capit.v. fo.cviij.", "De apoſtemate frigido oris ſtomachi et eius cura, capit\ntu.vj.\neodem.", "De coſruptione appetitus. capit.vij.\neodem.", "De bolímo t eius cura, capit.vitj.\neodem.", "De canino appetitu, capit.ij.\neodem.", "De ablatione appetitus. capit.x.\neodem.", "De paſſione que picozcia dicitur, capit.xj.\nfolio.cv.jz.", "De fiti. capit.ktj.\nibidem.", "De mala digestione, capit.riij.\nfolio.cv.jz.", "De digestione cum doloe. capitux. xiiiij.\neodem.", "De mala digestide ppter cholerà nigram. capit.kv.\nfo.cviij.\neibidem.", "De crapula t vomitu. capit.kvj.\nibidem.", "De abominatione t eius cura, capit.kvvj.\nibidem.", "De diarria t eius cura, capit.kvij.\nfolio.cv.jz.\neodem.", "De lienteria t eius cura, capit.kir\nfolio. cir.", "De yomitu. capitux. ex.\nibidem.", "De ſingultu. capit.kzj.\nibidem.", "De ventoſitate ſtomachi. capit.xzj.\nibidem.", "De eructatione capit.xzij.\nibidem.", "De lacte in ſtomacho coagulato, capit.xziiij.\nibidem.", "De diffinteria. capit.kzvj.\nfol. cir.", "De diffinteria epatis. capit.kzvj.\neodesz.", "De tenaſimone, capit.kzvj.\nfolio.cx.", "De colica paſſione, capit.kzvjif.\nibidem.", "De placa paſſione, capit.kzir.\nibidem.", "De forſtione intefinowum. capit.xzz.\neibidem.", "De plobatis experimentis ad reptilia eſcienda ex\ncorpoze.\nfolio. cxi.", "De lumbicis. capit.xzjz.\neodem.", "De lumbicis aſcaridibus t cucurbitinis, capit.kzxiij.\neodem.", "De emoroidibus. capit.xziiij.\nfol. cxi.", "De paſſionibus natium, capit.kzvj.\neibidem.", "De doloe epatis et caſiditate, capit.kzvjz.\neodem.", "De doloe epatis et frigiditate, capit.kzvjzj.\nfolio.citj.\neibidem.", "De apoſtemate epatis et frigiditate. capit.kzj.\nibidem.", "De fluru sanguinis et venarum epatis apertione. capit.kzij.\ntu.lij.\nibidem.", "De hydropiſi. capit.kzlj.\nibidem.", "De paſſionibus ſplenis. capit.kzliij.\nfolio.citj.", "De oppilatione ſplenis. capit.kzlv.\nfolio.citj.", "De apoſtemate uro ſplenis. capit.kzljvj.\neodem.", "De ventoſitate ſplenis. capit.kzljvj.\neodem.", "De ycteritia. capitux. kzvjif.\neodem.", "De arena vel lapide in remibus. capit.kzlj.\nfo.czij.\neibidem.", "De doloe renum. capit.l.\neibidem.", "De apoſtemate in renibus. capit.lj.\nfo.cziiij.\neodem.", "De vulneri in renibus. capit.tj.\neodem.", "De fluru sanguinis renum. capit.kzliij.\neodem.", "De eodem. capit. liij.\neodem.", "De lapide in veſica, capit.kzlv.\nfolio.ciiij.\neibidem.", "De diabete. capit.kzljvj.\neibidem.", "De ſtranguria. capit.kzvjif.\neibidem.", "De inuolitarie mingentibus in lecto. capit.lij.\neibidem.", "De eritu vmbilic et ſyphac. capit.kz.\nfol. ciiij.\neodem.", "De ſciffura aut ſiffura ſyphac. capit.kzj.\neodem.", "C Liber octauus practices cōtinet capita.kl.", "De defectione coitus. capit.j.\nfolio.cv.", "De ablatione generandi. capit.kzj.\neibidem.", "De generare nolentibus. capit.kzliij.\nibidesz.", "De gomorea. capit. liij.\nfolio.cv.", "De pollutiointe. capit.v.\neodem.", "De apoſtemate teſticuloz. capit.vj.\neodem.", "De crepatura teſtimum. capit.vj.\neibidem.", "De tumoze teſticulozum. capit.vijz.\neibidem.", "De teſtulis varicoſis. capit.kz.\neibidem.", "De vulneribus teſticulozum. capit.kz.\neibidem.", "De fatiriaſi. capit.kzj.\nfolio.cv.", "De apoſtemate virge. capit.kzlj.\neodem.", "De vulneribus virge. capit.kzliij.\neodem.", "De oppilatione ſeu conſtrictione virge. capit.kzliij.\neodem.", "De retentione ſeu ablatione menſtruozum. capit.kzj.\nfo.cvz.\neibidem.", "De ſuperfluo fluru menſtruozum. capit.kzvj.\neibidem.", "De ſoſidie matricis. capit.kzvj.\neibidem.", "De ventoſitate vulue. capit.kzir.\neibidem.", "De apoſtemate vulue. capit.kzr.\neibides.\nfo.cv.", "De canero matricis. capit.kzrj.\neodem.", "De apoſtemate melancholico matricis. capit.kzrjz.\neodc.", "De ſeparatione matricis. capit.kzrjzj.\neodem.", "De conduſione matricis. capit.kzrjzij.\neodesz.\neodem.", "De emoroidibus eſuſdem. capit.kzvj.\nfolio.cv.jz.\neibidem.", "De eritu vulue. capit.kzvjif.\neibidem.", "De ſterilitate. capit.kzvjif.\nfolio.cvzj.\neodem.", "De bis qui coire non poſſunt. capit.kzir.\neodem.", "De regimine pægnantium. capit.kzr.\nfolio.cvzj.\neibidem.", "De abotiuis. capit.kzrj.\neibidem.", "De laboſantibus in partu. capit.kzrjzj.\neibidem.", "De retentione ſecundine. capit.kzrjzij.\neibidem.", "De apoſtemate in mamillis. capit.kzrjzij.\neodem.", "De fetore eſſellarum. capit.kzvj.\neodem.", "De fitula in mamillis t canero. capit.kzvj.\nfolio.cv

["Tabula", "be tyziaca indi cuiuſdam et eius vitilitatibus.cap.riij.ibide,\nde diatessaron t plurib9 alijſ antidotis.cap. rv. ibidem,\nde p[er]ſiono et alij] pluriſBUS antidotis.capitu. rvj. ibidem,\nde dias[otya et alij] buobus antidotis.capitu. rvij. fo. cxx.\nde focruſena t alij] tribus antidotis.capitu. rvij. eodem.\nde reſechenete t pluribus alij] antidotis.capitu. rix. codě,\nde focruſene t alij] pluribus antidotis.capitu. rr. codě,\nde diaspermaton et alij] pluribus antidotis.cap. rr. j. codě,\nde pluribus deſcriptionibus electuarij diaroſo. capitulum\nr[.r]. fo. cxx.rr.\nde diacampbato imperiali t alij] quiuſdam electuarij.\ncapitu. rr.ij. ibidem.\nde pluribus deſcriptionibus electuarij triaſandali. capitu.\nrr.ij. ibidem.\nde pluribus conſectionibus ſtomachalibus.cap. rr. rv. ibide,\nde diapo[ea t pluribus alij] antidotis.capitu. rr. rvj. fo. cxx.\nde diaro mate et pluribus alij] antidotis.cap. rr. rvj. eodem.\nde diaspermaton t alij] pluribus antidotis.cap. rr. rvj. codě,\nde diacimino t pluribus alij] electuarij. capi. rr. ix. eodem.\nde diamb[ia t alij] quattuor electuarij. capitu. rr. rv. fo. cxx.\nde conſectionibus p[ro]batis in ſenibus.cap. rr. rrj. ibidem.\nde benedicta t alij] plurib9 conſectionibus.cap. rr. rrj. ibide,\nde pluribus deſcriptionibus midete.cap. rr. rrj. ibidem.\nde pluribus deſcriptionibus pulueruſ stringenti] vomitum\net ſolutionem.capitu. rr.rrij. ibidem.\nde pluribus deſcriptionibus puluerum ad cardiacam paſſ\nſionem.capitu. rr.rrv. fo. cxx.rrij.\nde pluribus triferarum deſcriptionibus.cap. rr. rrj. vj. eodem.\nde pluribus deſcriptionibus troſcoſum camph[ato]zum\ncapitu. rr.rrvj. eodem.\nde pluribus deſcriptionibus aliojum troſcoſi] contra flu\nrum facientium qui ſatyi] diſcuntur.cap. rr. rr. viij. fo. cxx.rrij.\nde pluribus deſcriptionibus troſcoſum contra ſputi] ſan\nquinis facientium.capitu. rr.rrix. ibidem.\nde diapapauere et alij] pluribus electuarij ad catarum t\naſima facientibus.cap. rl. ibidem.\nde pluribus deſcriptionibus diabutyi] t aliojum antidoto\nrum ad tuſim facientium.capitu. rl. vj. fo. cxx.rrv.\nde muſcata et aliojum plurium antidotozum deſcriptionis\nbus.capitu. rl.ij. eodem.\nde pluribus deſcriptionibus electario] um ad deſectionem\ncoitus facientium.capitu. rl.rij. eodem.\nQualiter laratiu]m humo[es euacuet.capitu. rl.rij. eodem.\nde pluribus deſcriptionibus plurium hierarum.capitu. rv.\nfolio. cxxxvj.\nde pluribus deſcriptionibus bus. conſectionis theodo]con.cap\ntu. rlvj. eodem.\nde diaſinſcon cum pluribus alij] deſcriptionibus aliojum\nantidotozum laſatiu]zum.capitu. rl.rrvj. fo. cxx.rrvj.\nde blanca erperta t aliojum antidotozum laſatiu]zum des\nſeriſtionibus.capitu. rl.rij. eodem.\nde diuerſis deſcriptionibus p[li]ularum.cap. rr. l.ij. eodem.\nde diuerſo]m firupozum deſcriptionibus t aliojum plurij\nantidotozum.cap. l. fo. cxx.rrr.\nde duabus deſcriptionibus orſisaccare.cap. l.ij. fo. cr.l.\nde dentiſrio] cum pluribus deſcripti]ibus aliojum antido\ntozum.capitu. l.ij. ibidem.\nde diuerſis deſcriptionibus orimellis et aliojum antidoto\nrum.capitu. l.ij. fo. cr.l.\nLiber ſe]cundus antidotarij: aut (i] maui]s] p[ars ſe]cida p[u]\nſus antidotarij: in qua p[ro]ſequitur deſeriſiones plurium\nantidotozum.capitu. l.iiij. fo. cr.l.\nde pluribus antidotis p[ro]batis.capitu. lv. eode]t ſequenti.", "C. ſinitur reperto]zum ſuper li]bos pantechni.", "C. Reperto: in Eliatici in ſeptem partiti ſub]os par]tiales.", "C. Liber primus. rr. vj. continet capita.", "De allopitía. Cap. j. folio. cxx. l.ij.ij.", "De capillis cadentibus.cap. l.ij.\nDe p[er]ſatura t asperitate capillorum.cap. l.ij.\nDe canis t ip[is pilis tingendis.cap. l.ij.\nDe furfuribus in capite nacentibus.cap. l.ij.\nde p[u]ſulis capitis. cap. vj.\nde fauiſ. capitu. vj.\nde tinea. capi. viij.\nde pediculi] t lendinſibus.cap. l.ij.\nde cepbalea.capitu. r.\nde hemicranea.capitu. rj.\nde doloz[ae crani] capitu. r.ij.\nde vertigine t corhomia.cap. l.ij.\nde lethargia.capitu. r.ij.\nde erperſeſatione a ſomno.cap. l.ij.\nde ſtupoſe mentis.cap. l.ij.\nde vigilis.capitu. rvj.\nde freneſi. capi. rvij.\nde ebi]i]etate.cap. rix.\nde amo]e qui] c[icitur bereos.cap. l.ij.\nde ſternutatione.cap. l.rij.\nde epi]epſia.cap. l.rij.\nde apopleria.cap. l.rij.\nde ſpaſino t tperano.cap. l.rij.\nde tremore t lectigatione.cap. l.rij.\nde ſtupo]e membro]um.cap. l.rij.\n\nibidem.\nibidem.\nfolio. cxx.\neodem.\neodem.\neodem.\neodem.\ne

Liber primus theorice.

CLiber Pantegni yacif iraelite filius adopti
ui Salomonis regis arabie: quem Constantis
nus apbricanus monachus montis cassinensis
fibi vendicavit.

Omino suo montis cassinensis ab
bati: Reſiderio reuerendissimo patri pa-
trum: immo totius ordinis ecclesiastici ges-
ne piententii: Conſtantius apbricanus: il-
cet indignus: fius tamen monachus: ocu-
latis interius: et exterius celi aſcriti anima-
libus. Eum totius pater scientie generali
tas tres principales bapeat partes: onnes enim ſeculari
ſeu diuine littere ſubſiſtur logice: erpice: phyſice: medico
na tamen litteralis eu darus poſt ſubijci: a quiubdam ſo-
let dubitari. Soli eſ ſogice no ſupponitur: cum neq: ppa-
inuètio: neq: iudicius in ea dominetur. Pbyſice ſoli no ſup-
ponitur: cum no ſ tantum neceſſaris ſiu: pababilla ſiu no: p-
babilla ſint: ſuſciatu r arguemtis. Erpice ioli videb: abuſati
ſubijci: ei: diſputare de ſolis moſibus no ſue ſit inſtitutionis.
Sed ei opoſteat medicum rónalem rerus naturalis: ſ non
naturalis: neeno moſalium tractatozes eſſe: còſtat q: in œſ
incidit diuerſis cogitationibus oibus ſubijci. Unde ego ſtati-
nus tantã huius artis vtilitate perpèſed: latinoz volumina
pcurcas: ei: ſi multa eſſent: nec t: inſt introducedis ca ſuſſicere
videre: recurri ad nſos veteres ſeu modernos. Reuollui etā
bippocratem in hac marimini: t: Bal. t: de nouis Alexa-
dri: Pauli: q: t: Dubasiſi. Sed Bippo. in apbo. gloioſiſsi
mu: t: in alijus libus buſ artis tractato: prieſi: i: ſoli imi
imari volui: qui aede obſtur? atq: bzeuſertitit: vt multos i: sa
ab bac vilitate repellerit. Bal. de reb: vingulis ſingula vo-
lumina fecit, aſſidua in termini: q: vobz: et cauſiſiſe: t: vi
uerſa: qónum argumeſtatio, cl. fecit volumina: eadeq: ma-
ſima: quoz: p[er]litare multi quod: tedio ſe affecti. Cl: eſt
trn: vii. volumina legutur: q: iunt p[er]iron: hereſeos medi-
co: pticula, i: microſni. i: pulſi: i: minores p[ic]tcle: i: ep[ic]ſto
ad glauconè: i: de elemetis. i: de còplicione: iih: de ytrutib: na
buralibus. iih: de anatomia. i: de mozo: t: accideti. vii: mea:
pulſuum. vii: de interio: ib: medis. vii: crileos. iiij: ymeracris
eos. iiij: de febi. iiij: megategni. iiiij: de regimèto ſanoz. xii.
[O]basiſus in li: de republica ad Immeſus filius ſui mbiſil
tetigit naturali: de alijos qo paſz. Scripſit q: alter: ad quèda
Statius filius ſiun fir: in u. pticulas diuifum in quo paſz. p
ſuit: q: de naturalib: mbiſ ſcripſit ibid: i: elemetis: còplicio
re: buonibus: medis: virtutib: actione: ipſi. In alio qo vo
lumine. lxx. pticulas p[un]ſete: vir: alijq inuenitur naturale:
nifi interio: medboz in vna pticula: ybi noiatur anatomia.
Paulus quicquid ſcripſit q: ſcripſit: i: ſ naturalia omiſt: t: li
bijs male ordinaut. Aleſ. ſilr. Ego c[]i: ſiulens vtilitatiſcri
bere t: ineceserat ſanctus ſanctu: in ſanctu ſancon: cuſodiſed: a
tin inſirmitate medicada. Dici q: mozoib: cas: to: co: naturas: t
ſignificatiòes: t: accidètia. inſirmos em curare bis ignoratits
eſ toſipible. In multis tr: locis teſtimonia introduci. B[]p-
po. q: B[]al. ab ipſis erpimè to: còplobata q: rónib: de dieta et
medicamimbi: firmata. In plurib: vero locis multa dicut
de medicis q: n[]ro t: p[er]statuim: n[]o ſequi: vt p[er]ote in. iij. cluma
te: oſtuta. i: in q[]ta p[er]miſi. B[]p[]o: ſeepit in periticonco
no: oratomaton in solutiòe vetris: belleboz ni: dare pleuretis.
Bal. t: q[]dam alij in egritudine acuta aqua mellità. Nos vo: p
mellicrato ſyzupi: viol. vel ro: ſueuim: dare in acuta egritu
die: z soluim: ci: caſiſi. māna: oxiemencia: viol: t: ſilibb: aucto:
tatem tr: non fràgim: cu: c[]eptea ſequamur: ſed fitus regio
ni: ſideram? Eſt aſt libi hui: inſtèntio qu[]o inſirmitates co
gnoſetur: t: er: ordine ſuo eis curatozes adibcaſtur. [C]o
bis aſt pater hoc inſim opuſculi tribus ex cauſis q[]dem deſi
nauimus nos daturui: vt ei ſupradictis p[le]ſic ptibus p[ha]ter
nos inſudare nouerim? b[]ac eiudem p[er]tote potioe vo
luerim: nos curare. Scö etià vt p[]bs aſt: ci: omne boni p
ſe ſit iocùdum: in co[]e tamen deductum: t[er]p[er]tium inter amic
os vtilitatum: ſit iocùdissimum. T[er]tio vt ei in actibus bu[]
manis n[]bil in o[]i parte p[er]ſectum ſit: cor: igèda cor: gatis: au
c: to: iſanda nostra còſideratione digna iudicetis.

Foj.

Qualis debeat eſſe diſcipulus.
Que ſeiri debeant ab introducendis.
De diuifione medicine.
De eſſentitis.
De commiſtione.
De mutatione in complexione.
De diuifione complexionum.
De ſignis humane complexionis.
De vnuerali: còplicione mem: or: um.
De particulari complexione cerebri.
De complexione ocu: lorum.
De complexione cordis.
De complexione eparatis.
De complexione teſtificulo: um.
De complexione ſtomachi.
De complexione pulmonis.
De complexione totius corporis.
De moderato corporæ.
De cauſa mutante ſigna complexionis.
De mutatione còplicions p[er]t regionem.
De mutatione còplicions p[er]t etatem.
De mutatione còplicions p[er]t ſeum.
De mutatione còplicions p[er]t colu:uetudines.
De figno ſani corporis.
De quattuor: humoibus.
[Qualis] debeat eſſe diſcipulus.
Poſt qu[]i medicina vult obtinere
habitu: vt mag[]b ab eo hono: etur: laude
tur: ſibi: q[ui]s: ſicut ceteris parètib: ſeruitor.
Parètib: em: hono: eſt erpibùdes: vt bis
a quiibus totu: eſſe ſumitur. Magiſter ho
no: iudus eſt: vt: a quo on: e: ruder: t: info: me
in: formatur. Quæc[]i: q[ui]s: yo magiſter erudite
dum ſuſeepit: videt: vt diſcipulus ſin: ſe ſit dign: q[ui]
poſtmodi: q[ui]p[er] doceat: q[ui]c fine pecunia: q[ui]c tenore: alij
qu[ui]to futuri: emolumèto meriti: t: indignos ab bac ſièta fa
tagat repellere. Labo: et aſt circa inſirmi recuper: adam ſani
tatem: neq: b faciat, p[er]t pecunie ſpem: neq: bo: còplici plus
pauperes còſideret: neq: nobiles plus: ignobiles. Potio:
nem nociu: neq: ipſe doceat: neq: docètibus acquiecat: ne
q[ui]s idio: audies ab aucto:itate ſua mo: t: mo: t: mo: t: mo: t:
neq: doceat qu[]o abo: ſolus flat. Eum aſt inſirmi: viſitaurent:
neq: co: e: u: s apponat v[or]: neq: ancula: e[]ſ]còſideret vel ki:
li: b[ec] em: co: bo: is ercecat. Inſirmitatis aſt libi tradite so
lus d: eſſe còſcius. alijq: inſirmi medico pateſcat: q[ui] parèt
bus conſiteri erubſeſt. Luxuriam fugiat. Delectationem ſe
culi ei: erbietate fugiat. b[ec] em: métem diſturbat: t: co: p[is] vi
tia conſo: t: diu: num a[quil]um subtrah: et. Aſſidu: itatem
amet ſtudii in cultu: diſeda: co: p[is] ſanitate: neq: eum teſed le
cions affidat: vt ſi alijq: libi: u: amittat: em adju:ct me
mo: n[]nia. Neq: qu[]o]ſlibet deſignetur vifitare inſirmos: vt ſem
per in experimètis ſit valent: o[]. ſit purus: p[um]ilis: maſſue
tus: amabilis: diuino expectas aur: ilio adju:uar.

De c[]ui: debeat eſſe diſcipulus.
Poſt qu[]i medicina vult obtinere
habitu: vt mag[]b ab eo hono: etur: laude
tur: ſibi: q[ui]s: ſicut ceteris parètib: ſeruitor.
Parètib: em: hono: eſt erpibùdes: vt bis
a quiibus totu: eſſe ſumitur. Magiſter ho
no: iudus eſt: vt: a quo on: e: ruder: t: info: me
in: formatur. Quæc[]i: q[ui]s: yo magiſter erudite
dum ſuſeepit: videt: vt diſcipulus ſin: ſe ſit dign: q[ui]
poſtmodi: q[ui]p[er] doceat: q[ui]c fine pecunia: q[ui]c tenore: alij
qu[ui]to futuri: emolumèto meriti: t: indignos ab bac ſièta fa
tagat repellere. Labo: et aſt circa inſirmi recuper: adam ſani
tatem: neq: b faciat, p[er]t pecunie ſpem: neq: bo: còplici plus
pauperes còſideret: neq: nobiles plus: ignobiles. Potio:
nem nociu: neq: ipſe doceat: neq: docètibus acquiecat: ne
q[ui]s idio: audies ab aucto:itate ſua mo: t: mo: t: mo: t:
neq: doceat qu[]o abo: ſolus flat. Eum aſt inſirmi: viſitaurent:
neq: co: e: u: s apponat v[or]: neq: ancula: e[]ſ]còſideret vel ki:
li: b[ec] em: co: bo: is ercecat. Inſirmitatis aſt libi tradite so
lus d: eſſe còſcius. alijq: inſirmi medico pateſcat: q[ui] parèt
bus conſiteri erubſeſt. Luxuriam fugiat. Delectationem ſe
culi ei: erbietate fugiat. b[ec] em: métem diſturbat: t: co: p[is] vi
tia conſo: t: diu: num a[quil]um subtrah: et. Aſſidu: itatem
amet ſtudii in cultu: diſeda: co: p[is] ſanitate: neq: eum teſed le
cions affidat: vt ſi alijq: libi: u: amittat: em adju:ct me
mo: n[]nia. Neq: qu[]o]ſlibet deſignetur vifitare inſirmos: vt ſem
per in experimètis ſit valent: o[]. ſit purus: p[um]ilis: maſſue
tus: amabilis: diuino expectas aur: ilio adju:uar.

[Que] ſeiri c[]o]uenit ab introduc[]edis. Lap[.]s.

Eſ ſunt que ſeiri c[]o]uenit ab introduc[]edis. Li
bri: in intentionem: ei:us vtilitatem: et: titulum: ad
quam partes: doctrine tendat: nomen aucto:is:
lib: diuifionem. C Intètio: eſt vt dicamus ta
li: lia de medicina theo:ica q: pr: actica: q[ui]b: perle
ctis nulli amplius huius artis ſint libi neceſſari, o:ia enim
b[ic] compendioſe q: plane atq: plene videmur collegiſe. De
b[ac] intentione ideo tractauimus: vt b[ac] viam ingredienti
bus lumen piebeamus. Eſt enim quasi cecus qui viam in
gréditur quam igno:at. B[]uus autem libi: vtilitas eſt per
ma: rima: q[ui]d em: mélius eſt medicina: eu: sibi ſubjectos ho
mínes faciat diſcere q: labo: at. Secundo qu[]ia b[ec] em: alij: ex
cellent:io. P[ro]culdobio uſta omnibus e: p[er]fe: ereda: qu[ia] ci
ſubjectum ſit homo: t: omnibus alij: artificialibus carere
valet: uſa quo: quo: modo eſt habenda vt: p[er]tote in ſanitate
cor: p[is] coru: nanda: qua: amíſa q[ui]d cetera: artium p[os]
derit ſcientia: cum eti: a: rónabilitas in hom[]ine eſſe nequeat:
ſi: c[]e: p[er]cor: p[is] ſanitate, Sanitas y[]ero c[]o: p[is] e: g: at: p[]um: o: um

A

Liber primus

temperamento; et pumoſz temperamento medicina exponu-
lent adiuwameta; cōstat artem panc oibus eſse neceflariam
tvignioem. Tertio eſt liber iſte vtilis; q; nec ante eum: nec
poſt eum alij libri medicina ſunt neceflarh; ideoq; quæ tâſt
in hæcarte vult pimatum intorene; dælectize; et totius qua-
driuj noticiam opoſt: et eum habere. De vtilitate libo:zom
іdeо anquiſt tractaveruſt; q; ita cognita magis animatur po-
mo ad legenda ſenecta. Titulus libi talis eſt: incipit panz
tegni, i, ar inges medicina vnueriſalis; qui libi capit eſt ap-
ponendus: vt intellectus eius lecturis apertatur. Et enim
quidem auient: auroſo de libi capite titulo: muta videtur pa-
gina remanere. Aiber autem iſte videt ad diuſionem atti-
nere, omnem auem doctrina eſt tripertita: aut ſin diuſoluto
nem termini: aut ſm notationem; aut ſm cōpoſitiones, l, de
ſcriptionem; aut ſm diuſionem. Diuſoluto eſt res in mente
conceptas vſis; ad partes deducere ignotas, veri grá. Lor-
pus humani in medra officialia; officialia i ſimilia; ſimilia in
humozes; pumozes in cibum; cibus in elemêta. Compoſitio
eſt diuſolutoz ab inferioſ ad ſuploza reductio: vt elemetroz
in cibum; cibi in humozes; pumozes in ſimilia medêta; ſimili
membroz in officialia; officialium in torum cœpus. Diuſolu
tio termini eſ terminatione5 alicutus rei in partes ſingulas
diſolu: vt pote in genus et spſes: et differêtias subſtâtales.
Sicem Bale, fecit in libro Tegni dicês. Medicina eſ ſcieta-
fanore egroz; nezq; qm Eracleum eſt. Hanc vero
diſſimionem poſtea diuſoluit in ſcietaim et differêtiam fano
rum egroz et nezq; tenuis. Diuſionis apud medicos septé ſunt
modi: aut eſ generis in species: vt febris: alia in ſpiritu: alia
in humoſibus: alia in membris ſolidiòbus. Aut ſpecie
ſubſiuluidua: vt tertiana feb. alia tertiana ſocratî: alia plato
nîs: alia ſinium. Aut totius in partes vt humani corpora:
aliud caput: aliud manus: aliud pes. Aut vocis in figuſa-
tiones: vt canis: aliud latrabile animal: aliud marinus; aliud
celeſte fidus. Aut ſubjectum in accidêntia: vt corporo: alio
nt grum: aliud album; aliud medium. Aut accidêtis in ſubjecta
ut alboſt: aliud nûr: aliud lac: t; alia accidêtis in acci-
dentia: vt dulcum: alia OURA: alia liquida. Notatio vel de
ſcriptio eſ cum res aliqua nò per ſubſtâtales: ſed per acci-
dentales diſognitatur differêtias: nec diuſiditur in ea, verb-
gratia. Homo eſ animal erectus habes caput vngues latos
et medicina eſ ſanitatis largitius. Diuſiun aſt utrius libi
ſapponim? ſcietaim: q; in multis et indigem? vt cognita di
uiſio facilioem intellectus introducêdis: et vt leuviis par
res capitur in métre diuſie. Momen auctus hec ſeire eſt vii
gle: vt maio: auctoitas libro baveatur. Et autem ſtâtin?
apbican? aucta: q; et multis libus coadunatoz. Lìber
igitur totus diuſiditur in duas ptes. Prima cònnet ſcietaim
rerum naturalium: t nò naturalium: t earus que ſunt còra
naturâ. Dec aut pars appellatur theoica. Secûda còtinet
ſcietaim cuſtodièdi ſanos: t curâdi infirmos cum dieca po-
tione: t chirurgia: que vocatur practica. Theoica: h. habet
particulas: quarum prima, xxx. habet principaliter capi-
tula, Secûda, xxx. et anatomiam ſimili membroz: t tuua
mentum eoz. Tertia, xxx. et anatomiam cōpoſitòm mem
doz qm tuametum ipdoz. Quarta, rr. que còtinet virtutem
ſcietiam: actionum et ſpirituum. Quinta, xxx. ſcietaim reſ
rum no naturalius còtinentia: que ſunt: aer: motus q; queſis
cibus q; porus: formus q; vigilia: inanitio q; replento: q; conti-
rentia anime accidentia. Septa, xxx. habet capitula res ſeils
etra naturam habetia. i, mo: bos: t morboz cauſas: coruſis
accidentia. Septima, xxx. que mo: boz vnueriſales ſignifi-
cationem: t eo: cauſas còtinet. Octaua, xxii. que mo: boz
inveſtigationem: t eo: cauſas habent. Móna, tl. habentia
inveſtigationem interioz morboz: t ſuarum caufarum. De
cima pars, q, de ſignis p[ro]ſicis infirmitatum ad salutem
ſue morte: còringentium. C. Secûda pars huius libi, i, p[ra]
ctica: ſimiliter: t. habet particulas: quarus prima, xxx. habet
capitula cuſtodiendi ſanitatem in ſanis: t dictam in ſinſibus
t ſenibus: t egritudinem eſcêtibus. Secûda, l[ex]. habet
capitula ad morboz ſimplicem medicinam attinëtia: t eo: coz
cum p[bationibus] iunamêta. Tertia, xxxii. ad feb. medican
dass: t apostemata. Quarta, xxiiij. de medicamine ſuperſiciei

corpoſis attinenti. Quinta, l. ad interio[rum] membroz[rum] me
dicamêta: t marime animatoz; vt cereb[ri] et medullâ: ſp[oli]
lium. Septa, xxx. curis mo: boz med: boz ſpiritualluſ ab
tinenciu. i, fauciu: canali pulmonis: cordis: ſp[oli]baga
tis: t p[an]iculo: um qui ſunt ſuper pectus. Septima, l. j. habet
capitula: curas mo: boz med: boz cabiliuſ còtinentia: que ſunt
fromacibus: epar: fel: ſplen: intefita: yefica: renes. Octaua
t: m[or]a habet capitula: mo: boz caput. Mors generaliuſ medicandis attinens
tia: que ſunt teſticui: virile membro: matris: t namile.
Móna, ct. chirurgie operationem continentia, Decima, ex
operatione antidotoz attinens: ymiciuq: t[in] particula bebe,
mus cōpetentibus locis ſua capitula diſponere.

T[he] diuſione medicina. Kap. liiij.

Edicine diuſioo multiplier eſt ſm medicos: ſed neq[ui]m: meliozem; neq[ui] vtiliozem bac quam dicte rus ſum vi diuſionem: qua ab eis qua agereraliſtimo vſis ad specialiſima p[ro]dim: t specialiſsimi vſis ad iduſua d[omi]nique ſimiluſ p[er]uius artis materia ſub ſalterna vt culfodine ſanitatem: remouere inſirmitatez q alia. Ois ergo medicina aut theoica eſt: aut practica. Theoica eſ p[ro]ſecta noticia ree rum solo intellectum capiendarum: ſubiecta memorie reum operâdarum. Practica eſ ſubiectam theoicam demotare re in p[ro]patulo ſenſui: t operatione manuum ſm p[ro]puntus theoica intelligitur. Theoica diuſiditur in tres partes ſalib in ſcietiam rerum naturaliuſ t nò naturaliuſ: z eariu que ſunt contra naturâ. Res naturalis eſ t in rebus atiatu de terra procedêtibus: z in corporis ſes ſenſibilibus t ſenſibilibus qua nò ſubſiſtere neceſſe eſt corpa nò ſubſtere pertinientia ad construere vel deſtruere. Dec diuſiditur in sept[us] partes. in elemêta: cōplicationes: p[ro]ſiones: med[ra]t: virtutes: actiones: ſpirituus, q[ui]c[ui] ſc[ap]ſiſt animati: corporis t regni: ipſis: q[ui]tia ſenſibilibus t ſenſibilibibus còra ſunt. ſe: elementa: cōplications: z actiones: quatuor: vò ſenſibillum ſunt pp[ia]a, bu mo: ze: med[ra]t: virtutes: z sp[is]a, p[is]a aut, v[hi] quidam p[ys]icis quatuor: admiciſt: f. etares: colores: figuras: m[ari]a t femine diſtâtias: ſed hec cōplicationibus videtur attinere. vii non nobis eſ neceſſe de p[is]a quaſi ſingularibus tractare. Laufonu: n naturales ſunt: vi, aer qui c[ir]cifdat corp[us] huma: timus: t quies: cib[us]; t potus: formus q; vigilia: inanitio q; replento: t et ingêſtia aſe accideta. Que ſunt extra diuſidur in tria. f[ri]: in mo: b[ui]t: mo: b[ui]t cauſa: t ſignificationis mo: b[ui]t accidentia. C. practica diuſiditur in duo, f[ri]: in culfodia ſanitâs t curationem egritudinie: cuſtodia ſanitâs diuſiditur in tria. f[ri]: in cuſtodia corpori: in ſanitate ſabili: t in cuſtodiandam corporo: t ſanitate iam træſeati: in cuſtodia fragilis q[ui]t in ſanitu: t egritudine: eſeitiuſ. C. sanare egres diuſidit in tria fil[ri]: aut potioe: aut dieita: aut chirurgia. S. chirurgia diuſidit in duo: aut in carne incidêda: ſienda: coquêda: aut in offinum fluctura: t ad loci: p[ri]zium ſi e[ri]erint reducenda. Dec
medicne diuſioo mihi t alia p[ys]icis videtur eſſe melior.

T[he] elemêtis. Kap. liiiij.

H[ys]ici diſſimui minimâs ſimplâ corpora cōpōt
ti particulaſe eſſe elemêtum. ſimplâ aſt ut em
cimus que c[ui]s ſit eadem in ſentientia: filio eſt in
partib[us]; vt ignis; aer; aqua: terra videtur eſſe.
Sed t[in] quedam viſu ſunt ſimpla t intellecu
coſpōita: vt lapides: metalla: t ſilia. P[ys]icis vero videtes
elemêta intellecu eſſe ſimpla: t o[ta] co: pa: cōſtructiōnem et o[mi]
fructiōi ſubjecta eſ: elſed[ia] cōpōita: vocauerit ea p[ra]clēm
ta poſterio[ra]: ſecûda et tertia, vii q[ui]dam vocatur vniuerſalia,
quedâ particularia. q[ui]das q[ui]s vniuerſalia ſunt ex q[ui]t[ui] multa
cōponitur corpa. p[atic]ularia q[ui] co: p[or]ſi ſunt vmi: cu: q[ui]m: inde co:
p[ro]poſita ſut pp[ia], edica q[ui]s v[et] vniuerſalib[us] q[ui] p[atic]ularib[us] ſub
ſiſtêtia: vt bilo[as]. iiii, ip[si] q[ui]s v[et] cōpationes p[ys]icinale: m[eli]
to: cōpofita ſunt: ad ſilia q[ui]s v[et] med[ra]t: ſiſiderant ſunt p[ys]icis,
Jure q[ui]s diſicur medi: n[ot]i n[u]ſe intêctiōs eſ uti de vniuerſa
lib[us] q[ui]p[rim]is tractare elemêt: q[ui]os c[om]tutionib[us] t i[n]atura
c[or]pa: q[ui]s inde e[ſ]efficitur træſationib[us]? omne alius ſue univ
matum c[or]pa: q[ui]s cōponitur: quod conſtructioni t deſtructioni
ſubſicitur: q[ui]s quatuor: er cauſis p[ot]; p[ar]ma. P[rim]a q[ui]s ſunt
p[er]p[la], Secûda q[ui]s q[ui]das co: pa: ſibi inueniutur h[ui]s. C[er]ta eſ

["Theorice.", "Fo.ii.", "construètione, cum em ûa oïa corpa sub lunari globo posita vî deaturibus fibe effe comitata et diffimilia, etiæ em ûa qdaas appareat in comitata et filia: intellectuò còpòbatur tîn comitata et diffilia. Elemèta t seniu et re ipfa còfat effe simpla t similia, vîn vîgna vocatur elemèta, qdaas corpa fibi videtur effe filia: vt in alibus oïla oura t solida inuenim?, vîn terre plus tibus bu mozes iûdgos inuenim? t molles; ergo aque files, còdamus etiæ spm aeri effe assimilàdum: tactu caloiez discernim; igni fitem: tîn nullas et alîs effe còficatù et ecu comitio nibb? et structuòbì còpòbatur: qvæ oâtus corp? flue malas tum eris videtur: vt in pègadibus a terra videmus. Prolectum em terre femen fi no babetolem et aemper perit a terra no ûregeus. Si vêt quattuor: elemèta moderantur femen augmètur, aliaq: qvæ; fine terrenascètibus no sub fitut: còstat: qvæ: iih. elemèta còficâtur. Datalloq: qvæ corpo seu lapide: etiæ idiotis no vêdatur: er bis tîn quattuor? còsconfictur; er destruccionè còfirmatur: qvæ quec destruètur necesse est ad hoc quattuor: reuerantur. In alibus ergo moziètibus prìmo calo; pditus ad ignem necesse est reuerta tur: spis ad aemrem: bumozes ad aquâ: caro et oïna ad terrâ, fili vt in arboibus, elemèta ergo er toto no destruètur: qvæ hec destruècta q er eis còfruntur ad fùi panchimi particula riter reueruntur: et ideo dignis est ea elemèta vocari. De bis tamen mults disfordati funt pbi, quidam ait oicit oïa corpo poria de vno elemèto facta, et iit ad unum cùs dissidêt. Quidam enic vêcit solos atomos effe elemètum, alij ignem tîn, alij aemeren, alij aquâ, alij terrâ. De sed porio errori Hippo, in li. quæ fecit de hiana natura: fatis obuiat, dixit effe necessaria rium nulli ûstruèndem de vna tîn fieri parte, qvæ em eadem res a se diuerfa gharet fine diuerfaz rerum comïctiones: ium pto em frumèti femine nifi idem còmìcætur terre: et aque níbil videtur emèti, seme in alibus fine comïctione maris: qvæ e.nidu ghatur. Isteri Hippo, in code: fi hò inquit fleret de vno elemèto: nullis diuerfas palibiacer, qd em in cos sibi obuiaret inuicè. Ite Hippo, fi inquit diuerfa no pà teretur diuerfis medicinis no reiceret: hç credere ab surdi est: qvæ diuerfis medicinis diuerfas pal. effe ops, I Pa lam est elemèta effe quattuo: qvæ senfui apparet splima intellectu vo còposita: nunquæ em sub fitit terra fine aqua, ignis fine aer; pte aliqua: neq; cetera filtr. Odiets: poria fua, ppria qualitate est ptectus; illud pprie est elemetum: qvæ cîn fùnu patet: tîn ptis intellectu, vide pbi dixerùt quattuor: effe eleme fafs calidùs: frigidum: pumidùs: qvæ cîn f

Liber primus

similiter **têperatus**. Itidem intelligitur in terrenanæſtibê, viis enim et flcus temperate eſſe dicuntur: q; bene ſunt frustiferæ; t; bonum ſopem habêtia. Similiter in pigrinibus et speciebus; que iuutam melius in ſui natura dicuntur eſſe têpes rata. Sufficit diciffe de têperameto còplectionis fm q; et ne cestarium. T[he] còplectionem dicimus intèperatam ca.fri.bu. fic.que aſt intelligitur qualitates ſole: extra ſubſecti; auſt in ſubiecto ſunt. In ſubiecto actuar vel potêtialiter: ſiue actualiter ſiue potêratiuæ; que c; ſenſu no apparèt; t; ſiue effoſunt; vt piper c; calide ſit natureno ſt ſenſualiter diſerit nurit; nifi c; caſlefat corp? comedêtis; calo; eſt potêratiuæ? eſt. Actualliter dicim? in ſubiecto eſſe: vt aque calide calo; t; ſim. actuales q[ualitates]; aut in ſumma vltimitate vt in t[em]to: elemêntis; aut ſub vltimitate vn; vt in corſibus alatis. [T]he alatis corpe dicuntur eſſe q[ualitates]; vel q; vna ſuperat alatis er: còpatione ſm temperamentuï vel intèperametum. ſm têperametum vt t; dicam? alia rónale caliduï quátus ad hoſes.bomo e[mi] oibus têperatio: eſt alatis specieb?; ſm in temperametum; vt c; dicimus alia caliduï ad còparatione5 alterius alia[rum]. Idem oicêdum eſt de his q[ui] potêratiuæ ſiſt.

De ſignis humane còplectionis.

Lapi.viiij.

Eiſicis vniuerſalem et naturalem còplectionem vniuiculamſch vult ſaire: eam q; ſingulo[rum] mébi[oz] eſt op5 cognofere; que ſi igno[rit]u; t; totu[rum] corpi[us] igno[rit]abitur. Alti e[mi] oia; alij plurima mèb[us] habèt ca.alij hu.alij fri.alij fic. Sicut habètes cerebri co; co; yo frigidu; t; epar têperatum.bu; autem co: poris nequit còplecio còp: ediduï nifi ſingulis mébi[oz] còplecibus cognitis. ſingulo[rum] còplectione, cognofere no po[ter]it nifi naturas eo[us] ſim e[ſe] op5 cognoueris. Erebri. ſi frigiduï neceſſe eſſe: edt o[rum] capacitate; i. memoie. Lo; ca. lidu; q; viſte calo[ris] naturalis eſt fûdamêtuï. Epar ca. t; bu. q; vtrututis oſſeſiue eſt caput et p[æ]ncipuli. Oſſa frigida q; fic. q; ſingularitats toti[rum] corpi[us] ſip ca eſt fundata. Siltr alij mèb[us] vis q[ui]dam data eſt naturalis: ſim q; neceſſe eſt ſingulis. vnde c; quelibet méb[us] dicam[que] ca.fri.bu. q; fic. q; debo[rum] eſunt ſunt còſiderâda; no[que] e[ſa] certa còparatioè têperametu; c; enim dicim? cerebri co; co; vero fri.nô idea[que] co; co: deſit calidius.co; quoq[us] cerebto frigidus; ſed q; nô ita ſit vt vn[u]noquodq[ui] eſſe debuit.nunqua e[mi] cereb[um] caliduï eſt co: deſit cerebto impoſſible eſſe eſſe.

De vniuerſali còplezione mébi[oz].

Lapi.ii.

Onis còplecio in p[iano] còpe têperata eſt p[ut] dimorus ante.mèbi[oz] ſt; natura eſt diuierſa. q[uod] e[mi] méb[us] ſunt têperata: q[ui]dam intèperata. T[em]perata vt cutis q[ui] têperatiffima eſt in manuui vol. t; hoc ideo eſt: q; cutis eſt cooperimètum totius corpi[us] et deſenſo ab exteriore: p[re] ſicut calo[que]; frigore: ſione eſt recep[tr]i p[um]o[rum] a natura de interio[rum] mébi[us] erpulso: ſoq; q;ideo têperata 61: q; méb[us] têperata qualibet q[ualitate] còtraria ueniète: non ilico mutatúr; ſi mutatúr ad natu[ras] p[pr]as co reuerutur. Autis in vola manuui p[per] taum co[ment] eſt têperata. Nèb[us] yo no[te] têperata. alia ca. alia fri.bu. alia fic.q[ui]dam ſt; in vltimitate maiori[rum] ſunt ca.q[uod]as in mino[mi]; q[u]e'd in mediocri. In vltimitate maiori[rum] ca.calidiffíma ſunt vt co; Lo; e[mi] calidius eſt oibus mébi[us] corpi[us]; q; inde calo: naturalis ad oia méb[us] corpi[us] p[edit]. Epar q[ui] calidius minus t[em] q[ui] co; vt cito digerat, p[os]ita duo ſimpler caro. ca. p[os]t hác lacertis: ſed min[mi] calidi carne ſimplici. t; hoc e[mi] ſenru rum com[mi]tione cùnienit. e[nde] s[plen] eſt calidius. J[ui] enim feces ſanguinis colligutúr. Deinde renes pa[z] ſanguinis habentes, p[os]t vene t; arterie: que q[ui]dem natura ſui ſunt fri gide. I; t[em] caleſt: q; vafa ſanguis ſunt. Nèb[us] frigida ſunt alia plus: alia minus: alia mediocriter. P[ili] oibus membi[us] ſunt frigido[es]; p[os]t hos oſſa; p[os]t q[ui] cartilagines. Deinde li gamêra. e[de]i p[æ]niciuli cho[de] nerui. medulle sp[ò]diliu[us] t; ce rebi. in vltimis p[ing]uedo. C[hi]niuerſaliter oia méb[us] ſanguinem habêtia ſunt ca. Saſuine vero carêtia ſunt frigida. Nèb[us] p[um]ida: alia p[u]diſſima: alia min[mi]; alia mediocriter. I[li]umidiffíma ſunt p[ing]uſa méb[us]; fecido cereb[um]terrio medulle sp[ò]diliu[us], quarto loco vbera. quinto t[est]iculi: t; ſub ſtâta pulmonis: e[par]; s[plen]; renes: lacertis. Sicca méb[us] ſunt

p[ili] primo, ſecundo oſſa. t[ermo] loco cartilaginofa. quarto loco ligamêra. q[ui]ndo cho[de] ſeſto p[æ]niciuli, p[os]t hos vene. p[os]t quas nerui motiui facièces motum p[ò]tanecum; t; p[os]t car[em] in vltimo cho[de] ſendibiles: p[ec]e c[ui]m ſimpler natura e[mi]n b[io]z. Compoſitâ natura: ſi quis voluerit cognofere: e[mi]n valde oſſicie: q; cereb[um] frigiduï e[ſt] t; bu.co; ca. q; ſic. e[par] ca. t; bu. oſſa frig. t; fic. D[icta] ſingulo[rum] mébi[oz] còplectione ſm q[ui] op5 e[ſa] eſſe: cùnфи diſcere de méb[us] inſenùemètio còplecio ne: qua medici malâ còplectionem fanitiuèrunt d[ia]. In cipiamus aſt: a cereb[um] quatuor: p[ter] mutationem e[mi] ſen mutatio ſit totius cereb[um]. Quatuor e[mi] ſen fundamêta còp[ere], cereb[um] co: co; t; epar; t; testiculi.

De particulari còplezione cerebri.

Lapi.

O complexo cerebri mult[us] modis p[os]t cognofic[ia]t e[mi] a forma dignofic[ia]; auſt a p[ili]s ab ip[po] p[re]cedit bus; vel eius actionib[us]; vel p[ili]s ab ſop[er] fluis vel a t[actu]; vel e[ſ] oculo[rum] ſignis. A formac[ia] caput neq[ui] nimis magni: neq[ui] nimis paruï tem peratum o[mi]he cerebri; ſi occipiti[us] ſi fincaput aliquatúrum acutum cerebri ambo t[ep]o[ra] aliquatúl[us] plana; ſic ut Ha. inquit, p[er] ſecfit o[mi] cerebri: e[ſt] quad[ia] cere rotu̇nitate o[ſ] confiderant q[ui] du[bi]a: partib[us] còplinatúre buo[bi] d[ict]ias vraga p[lan]a redus c[it]ur. Acumen anterioris capi[tu]s p[it]s p[er] vtrutúricus ſit p[ie]z[ie] cerebri, e[po]qu[em] p[re]cedit nerui, v[em] q[ui]n ſenſus e[ſt]. Acu men posteriores p[it]s p[er] vtrutúricos ſit puppius, vii medullæ le ſpondiliuï t; nerui ſunt volatúarius motum facièces. L[ap]ut paruï intemperatu[rum] ſignificat eſſe cerebri.co; cu[da] p[ar]u[ta] ſunt materia: t; formatiuæ virtutis debilitas. O[n]dina forma capi tis t; fuerit: aliquand[us] aliquatúl[us] groſſa: ceruic[us] ſp[ò]dices ſi t; nerui laudabile erit ſigni. Si yo no[te] 3[uum]; q[ui] no[ſ] virtute ſit ſonfatua. I[ſ] ex nimia materie abidantia. o[ſ]ac caput p[em]fem ceppalica: inſtituát[ate] a[licu]ri dolores ſangutæ tur. E[ſ] p[ili]s ab ip[po] naſſetib[us]; q[ili] p[iri] nigri t[em]p[ri]s co p[os]t part[is] cerebri ſunt p[er] calo[que] cerebri moſtúre. Si ſunt alij vel ruſi ſiue ſubcaſtanei t; aliquatúl[us] t[ardi] frigiditate ſignu[mi]ficat cerebri; P[ili] plant[us] t; nô decaluādi p[um]idatatem p[os]t d[ui]t cerebri: ideoq[ui] mulieres e[unuch]i no[ſ] ſunt caluqui[as] cereb[um] habèt p[um]iduï. P[ili] cito naſcentes e[ſt] in alium tendètes ſurgètes: oftendit cerebri. Solitum et infabiliſis audat: atq[ui] loquar[us] no[ſ] ſomnico[lu]ſos caliduï habet cereb[us]. O[ci]ſios neq[ui] animofus neq[ui] c[ito] mobilis: frig[ito]ger: t; obliuſo[rum] b[um]iduï; leu[is]; vel[or]; vigil: t; bone memo rei: ſicicum, vel[or]; infabiliſis: o[ſ]i[o]s; t; vanillegus; t; multim vigil: calidum t; ſicicum. ſomnico[lu]ſos: t; ſonſiato; neq[ui] n[im]s leu[is] ſiue infabiliſos caliduï t; b[um]idus, p[iger] obliuſo[rum] du[rum] ad intellectu[us] atq[ui] ſomnico[lu]ſos: frigiduï habet cereb[um] t; b[um]i. Frigiduï t; ſicicum habès cereb[us] ſimilis e[ſt] in actionibus frígido minus t[em] ſomnico[lu]ſos e[ſt]. A ſup[fl]uitat[em] b[ap]iſp[er] pulpiliſis: ſup[fl]uitas ab oſ[em]i exiſe ſiu naſ[em]i ſi ſuent parua t; nimis cocta: calo[que] e[mi] nimif[ici] ſignificat. Sed nimis ac cruda t; ſemper reumatica frigiditate[es]. Si multa liq[uid]a p[ar]miditatem, ſi parua t; ficæ: ſicita[tem], ſi parua t; cocta bene t; groſſa caliduï t; ſicic[ui] ſignificat cerebri.co; ſi nimia t; cocta t; ſem per reumatica caliduï t; b[um]iduï ſignificat cereb[um]multa[us] ficæ: frigidum t; ſicicum. Si multa t; cruda: frigidum t; b[um]idum: que còplecio citâ monſtrat inſirimitatem: vt d[ic]i p[ip]o[ca]n. in apboſi, qu[om]um inquit nares b[um]ide frigido[us] mores emittunt. t; ſperma liquidum habètes inſirimitate[que] ſanitati ſunt vicinio[es]. E[ſe] t[actu] o[ci]dèdum e[ſt]. L[ap]ut t[actu] calidum ſignificat eſſe cereb[um] calidum t; econuerto. De ſignis oculo[rum] o[ci]dèdum e[ſt]. Qui groſſas habèt in oculis ve nas. t; eſaſd[em] rubicida[es]: t[actu] vero calidum: cerebri no[ſ] ſtrant eſſe calidum: còtraria habètes frigiduï: ſigni tamen fanitatiuæ. Si y[er]o ſint rubiciduï t; y[er]o ſub ſubtilles ſiue r[int]: t[actus] vero ſicic[us]; ſenſus clari: ſic: ſignificat cerebri.

Theorice.

Fo.ijj.

Si oculi sint rubicundi et groſſi: tactus calidius: et alij ſenſus
turbidi caloem et humoem moſtrat cerebri, ſi cotarium fri
gidum et ſiccum.

De cōplezione oculoſ. Lapi.rj.

Omplexio oculorum cognosſitur ex venis: vel ex tactu: vel ex motu: vel ex oculis coloribus: vel ex abundatia ab eis erpulfa. De venis ſi fuerint rubicunde et groſſe: tactus calidus: calo: oculoſi ſignificatur: ecotrario frigiditas.

Si tactus eſt humidus: humiditatem ſignificat, ſi con
trarium ſiccatatem. Si multus ſiunt lachydimus humiditas
tem, ſi non ſiccatatem. Si oculi ſint magni corporum totum et
caput ſimiliter fueret, ſepertem ſi ſignificat complexionem
ter formatiue virtutis. Si oculi ſint magni corporum totum et
caput paruum fueret abſidatiam male materie et eam intem
peratam ostedit. Oculoſ paruitas paruo corpi et capitii affi
milata: paruam: et tamen ſeperatam deſignat eſſe naturā. ſi
econuerio: cotarium. De coloribus, ſi glauci nigri et cer
uiti fuerint oculi nigri ſiunt ex eriſfolloydos paruitate: con
cautitate: vel turbiditate, euagaydos: humo: multus eſt et
turbulētus vicibis: ſita ſunt: oculi nigri ſunt et necessitate,
glauci iltis ſunt contrari: ceruinis coſueniunt homum aliqua
nigros et glaucos faciētia.

De cōplezione cordis. Lapi.rj.

Odiis cōplezio de actione intelligitur, de figura
co: pis: de tactu, de pilis. De actione: q; fi pulſus
et ſpiritus ſiunt vepemefiint in homine: ipſe vir
ro magnæ audacia vel tracundie: caloem cordis
vel totus corporis videtur ſignificare: contraria

frigiditatem. Si ſpiritus et pulſus no ade vehementes vi
deatur: homo cito iraſatur: tardoq: placetur: ſicitas deſi
gnatque. Si ſpiritus et pulſus foſtes ſunt et veloces et ſpifi, ſi
militer homo velor ad iram et ſolicitus: calo: et ſicitas de
ſignatque. Si ſpiritus et militer ſpiritus: homo ſi anmoſus,
piger: non multum iraſabili et iraſens cito placabilis: fri
gidum et humidum co: erit. Si pulſus paruus et durus: ſi
militer ſpiritus: no cito iraſans tardoq placabilis: frigidus
et ſicis co: erit. Otoles hec differnere naturas epatis opo
tet confiderare: q; fi natura eius no cognoscitur multum co
ſiderātque decipiuntur. De corporis figura. Si pectus fuer
rit latum: non capit vel ſpondili affinilatum: co: monſtrat
efſe calidus. Si ſpōdiis magnæ fuerit: necesse eſt et magnas
eſſe costas pectoris, pectoris eim oſla ſup: ſpòdilia ſunt fa
bucata: ſe pectus lati erit. ſinaute deſignatur cotarria. Lo
ſiderata ergo pectoris latitudine ſpondili et capitii non affi
milante: conſtat eam et cordis calo: venire. Si latitudite co
pœis et calo pœiuenit: cordis: pulſus magnus ſequitur.
Si calo: cordis in angusto pœto: ſit: ſpiritus velio: et ſpilio:
q: pulſus erit. anguſtia enim pectoris non femel tan
tum capit aeris quatum ſufficiat refrigerando calo: cordis
natura ergo aeren amplius ex pectoris anguſtia: quæ femel
capereft ſi pectus latu: eſſet. Si autè pectus strictum ſit: non
popter paruitatem capitis vel ſpondilis: ſignificat frigidis
tatem cordis: quita calo: eſt dilatare: frigoris eſt conſtrin
gere. De pilis. Si pili multi et nigri ſunt in pectore: vel in co
ſinitate pectoris: caloem ſignificat: cordis: ſi no contrarium.
Si pauci et lenes ſunt pili: humiditatem: ſignificant. ſi multi
et alperi ſiccatatem. De tactu. ſi pectus totum et confina
eius ſint tactu calida caloem ſignificant. Si vero frigida
frigiditatem. ſi humida humiditatem. ſi ſicca ſiccatatem. Hās
omnibus confideratis necesse eſt naturam epatis cognos
ſci. Si enim epar calo: cordis conueniat: hec eſſe certa con
ſtat. ſinautem incerta.

De cōplezione epatis. Lapi.rj.

Omplexiones epatis confideramus, de venis, de
humoibus, de pilis, de tactu, de coloribus. De
venis: ſi vene late ſunt et groſſe: calo: ſignificatur,
si parue et ſtricte: frigiditas, ſi molles: humiditas,
ſi dure ſiccas, ſi groſſe et late: et dure et late: calo: et

ſicatas ſignificatur, ſi ampler et molles caliditas: q. ſi fris
ete ſubtilēs et dure frigiditas et ſicitas. ſi ſirte et molles: fri
giditas et humiditas. De humoibus. Si homo eit cholert
us et marine in ſubreſtute ſanguis eit caſidilimus: calo: epa
tis ſignificatur, ſi ſanguis muretur in nigredinem et ſpiti
tur: calo: et ſicitas ſignificant, ſi abundet in corpo: calis
dum: cōſtat eum ſignificare et auſſemetatum. ſi hec complejo
puealet plus: opo: teat: humo: us ſubſequitur putredines
et marine ſi plus humo: q: calo: abundet, parua de cauſa
ſeb. periodicas patitur: et erraticas. Sed ſi calo: humidas
tem epereret non tantum ſuſinet. De pilis. Si pili: puper
ventrem et pectinem multi ſunt: ſignificant coralem epatis.
Si non contrarium. De tactu. Si venter et pecten frigidi
ſunt frigiditatem ofſtendut, ſimiliter in alij: intellige. De
coloribus. Si totum corporus ſit temperatum inter albus et ru
fum: inter caliditatem et humiditatem: ſignificat tempera-
mentum. ſi rufum et croceum: calo: eſt nimit, alb: et viridita
ti vicinum frigiditatem et humiditatem. ſi liuidum et plums
beum et nigredini vicinum: frigidum et ſicam epar ſignifi
cat et abundatiam cholere nigre.

De cōplezione teſticulop. Lapi.rj.

Esticulorum complejo de pilis intelligitur: et
de ſubſtantia ſpermati: aur: de actionib. De
pilis ſi ſint in pectine: multi: vel ſuper vmbili
cum calo: eſt ſignificat, ſi multi et alperi: calidita
tem et humiditatem. ſi pauci et tarde nafcentes
frigiditatem, ſi molles frigidi et humidi, ſi pauci et alperi: fri
gidi et ſicis. De ſpermate, ſi multi groſſus ſuerit calo: ofſe
dit, contraria contrarium. De actionibus. ſi eſt libicinolus
et generans marimeq: maſculos: membiq: ſemper habes
erectum: caloem ſignificat, ſi non cotarium. Si inimum li
bidinolus fuerit: et no ſibi noceat: et multi generat: calidita
tem et humiditatem ſignificat, ſi nimie in coitu eſt concepſi
te et tardus in actione caliditate et ſicita, ſignificat, et ſi nul
lus eſt concepſicentie: et tardus in erectione: frigidos et ſico
cos. ſignificat teſticulos. Similiter in ſligido et ſicu ſemen
eſt spissum, in humido liquidum, parum quarum complejo
num homines parum generat et marime feminas.

De cōplezione ſtomachi. Lapi.rj.

Omplexiones ſtomachi intelliguntur de actione:
bus: ſi ſtomachus ſuerit calidus: groſſos cibos
digerit, delicatos consumit et immutat, et plus di
gerit q: appetit, cibos marine ſuerit calides:
neq: ſamem ſuſtinere potest. Frigidus ſtomachus groſſo
cibi non eſt digitius: ſed grauatur potus: et mutat in hu
mores: acidos: cibos frigidos magis querit et plus appetit
q: digerit. Sicus ſtomachus cito ſitut. parus aque ſibi ſuffi
cit: que ſi ſuperſua ſuerit crepitum in ventre facit: ſiccos
temper ſuerit cibos. Humidus ſtomachus non ſitit: hu
midos cibos appetit: parum digerit. Kompolitas puus ſci
re volens complexiones: cito inueniet. Sed ſi quis multum
ſitit: non e occafione eſt ſtomachi: ſed e affinitate cordis
t pulmonis. Œmplexio enim cordis ſiue pulmonis ſi calida
et ſicca ſuerit: ſitim facit, et ſi aquā biberit non ſibi p[ro]ſicit.
Sed aeris frigidi tractu marine ſuatur. De couenietia ci
bozum: quæ frigida frigido nocent ſtomacho: et in alij om
nia ſim bane rationem ſunt confiderà. Haturales ſiue in
naturales ſtomachi complexiones e: appetitu ciborum faci
le quis differefet. Haturalis enim ſibi ſimilia appetit. contra
rius contraria: paruus ſtomachus: paruo cibo grauatur: ſi
non: contrarium.

De cōplezione pulmonis. Lapi.rj.

Omplexiones pulmonis e: couenientia capi un
tur aeris: et ex ſcreationib: ſue vocibus. Si eim
pulmo caloem aeris non patitur et frigido dele
catur: caloem ſignificat, ſi non econuerio. De
voce, ſi eſt parua: frigus deſignat, ſi magna: calo: e: rauc
humiditatem, ſi ſubtilis et clara: ſiccatatem. De ſcreatu: pul
mo humidus ſi cantet quis vel loquatur multum ſereat,
ficis nihil. Non ſolum autem de pulmonis frigiditate vel
cauditate parua vor vel magna videtur procedere: ſed etià
de pulmonis paruitate vel magnitudine. Magnitudo em

Atij

## Aiber primus

vocis magnitudinem sequitur pulmonis. Receptio aeris de malori et largioli. In parua vero econuerso intellige, Sed tamen calo: largiolem pulmonis semper facit canalem, et frigus semper contra angustat. Et or autem lenis et leni late canalis erit pulmonis. Alspera er etius asperitate nimia. Canalis enim pulmonis lenis er: fue téperamento est complexionis. Intelecta autem porum particulari complexione alioque inconuenias: fiue inconuenias quius potest intelligere: cum enim alicui membro frigida nocere conficimus: in calidis vero delectari: caloem eius opor et intelligere: et alia fm pas rationes.

De complexione totius corporis. Lap. xviij.

Im singulo cum membro naturalem dices rimus complexione: totius corporis disponimus dicere non naturalem: que capitur de ta ctu, de coloe, de pilis, de figura, de actionib. De tactu, corporis complexionis calide calidius

est moderato: coloe, frigide frigidius. Alida tamen corpo ra sunt duplicia, aut enim fuaus et delectabilis sunt caloris vt in puers: aut fumoit et horribilis: vt ethiopibus. Sicca si tangitur surdo: sunt moderatis corporibus: humida molioria. De coloe, calida corpora sunt rubicunda: frigida sunt alba. De pilis in corporo calido: pili naftuntur cito: er multi asperi et nigri coloris: in fisco et calido nigri et crispi sunt. In calido et humido nigri et lenes urunt: in frigido et humido lenes et flaui: in frigido et fisco minus flauelcent. Multi enim sunt pilis: q: materia sui fumus est fiscus exiens de poris corporis: cuius pars subsequens continue pili eurentem expeccles aer exterior: deccat pio:em. hic fumus in calidis et colores: abridat corporibus: et ideo corpora frigida et humida pilis sunt carentia: quia hunc fumum non ha bent: cum fumus eozn fit, fm frigidum et humidum: et eorum humiditas non cötinem fumum faciat: porior eurenti fumo: subfequentes opitat intercidés humectatio. Quia vo frigida corpora pilis sunt carentia: caluitur plurimis non foleor contingere: nisi extrema senectute: et membrosum fallit cecitate: et hoc marime in vertice: quia verteb: cuflos bu mox autem cito offa pabet tantum: ergo fumus in cute ficca non continuunt: buc et illuc dispergitur: qui cui exerit poros apertos relinquit er: siccitate cutis, ficis, inueta latitudine se dispergit circularis: nigredo pili et fumis calore: et ei visti ne contingit. Ruftundo er calore temperato: atque naftetur in temperatis et marime ante fummam iuuetutis. Albi pili fuent popter fumum phlegmaticum: ficut videmus in frisida regione naftentibus: et in fembus er frigiditate complexionis. Piloz crispito vel asperitas ex coloe nimio vel et vstione fit: vel er poroz totitudine per quos fumus erit. Hasta emi igni adiuncta nimio sui calore se coplicat. Piloz planicites: fit er frigiditate et humiditate fumificut vidur in infantibus et frigida loca inhabitibus. De figura, qualitates corporis sunt quattuo: aut emi pinguedo nimia: aut macies fuperflua, finthebis vel qualiditas. Aratitudo nimia: aut est be pinguedine: multa: aut er carnis abudantia aut er vtrio, macies vero econuerso. Si pinguis fit tatum habet carnis parum: frigiditatem oftendit: et humiditatis et siccitate temperamentum significat. Sed fi vtrius: abundat: caloris siccitat: et humiditatis temperametum est. Ma cies temperata calida et frigida: temperamentum et fues perfluicatem significat. Si inter pinguedinem et maciem fit medium: temperametum erit qualitatum. Dec autem estra tio ynde pinguedo abundet in corpore frigido, caro vero in calido. Pinguedinem enim fanguinis calo: consumit natutalis: in frigido remanet et pervenas diffunditur in membra naturaliter frigida: sicut corporis panniculi sunt: in quibus fanguis coadunatus: pinguedinem facit. Si enim in carno: sa membra venerit diffolutur non permanens popter calo rem carnis. Si tamen corpora fauerint calida et quita: pincuedo fanguinis remanet in carnoſis membris: et idcirco ſemme ſunt ſepe pinguilime. Sed tam frigido:io:s ſunt & maculi. O pozet autem considerare ſemper carneu fuper offa eritentem, Multotiens enim cum membra carnoſa ſint

ofia vero subtilia apparent macida: et econuerso ofia groſſa et parum carnea apparent pinguia. Opozet ergo antea porcuerit de calo: Hacies ſuperflua caloem significat, fin theſis frigiditatem et siccitatem significat. De actionibus. Omnis actio: aut animalis: aut spiritualis: aut naturalis. Actio animalis intellectus boni eſt in corpo calido: in reſponſione cita, inſtabilis: in frigido econuerso. Spirituis: ſi homo calidus ſit, audax er verecundius: iracidus: ſo tis: et velor pullus, contraria contrario. In naturalis in corpo re calido augmentat cito: multus appetit & bene digerit, libidinosum, facit, contraria contrario. Inßc complexio tius corporis eſt non naturalis ad cöparationem equalis complexionis corporis. Quicquid singulariter & ſparim oficem rimus in paimis: hic infimul recapitulemus vt lectos ienus paretur facilius. Si em cop: est calidus caro erit multa: pim guedo parua, colo: rubeus: pili multi et nigri, tac: calid, in tellectus bonus: homo multus facundus: mobilibus: auorad; iracidus: libidinosus, multum appetens et ato digere: aspere vocis: contraria contrario. Si corpora fuerit ſco cum erit macidum: et ſicilia erunt media alperioza. Spon pus est humidum erit pinguie carnoſum. Si calid: et acer erit macidum: et pilothus: pili: nigri lacer: colo: bume: et catus ca, et durus: homo intellectualis: audax: appetit: diges ſtabilit: marſtive tamen groſſi cibi: libidinosus. Si calidum et humidus: fuerit nimie carnis erit, parue pinguedimus pili nigri atque plani, tactus calidus et humidus, colo: albi et rufi medius. Ecorpo: a frigida: et humida alba ſunt et pinguia pili rufi, in tellectus durus: homo obliuſiōs: animolis. neq: multum appetens: neq: cito digere: ne: libidinosus. Ecorpo: frigida: ſicca ſunt alba aliquātulum ſuidam maci da, pili rufi: ſed aliquātulum citrini, tactus frigidus et durus. O pozet medicum cognoscente que harum qualitatum abide in vnoquod: corpora,

De moderato corpore. Lap. xviiij.

In ſuperſoribus liba: partibus: bille: nos me minimus de temperata complexione corpo ris quatum ad comparationem equalis: ope tet ergo nos dicere de equali complexione et eius significat. Ecorpo ergo eque neq multus macidum: neq: pinguemultum, colo: eius inter albus et rubeum est medius, pili infantis ſunt rufi in puericia: in iuuentu nigri: cutis inter caligin: et frigida lene et durus: sicut vole manuum eſt temperata. Actiones animae lie: (piliritualis et naturalis modum tenent perſectionibus, hobo boni intellectus no: obliuſiōs: pudeſ: audax: atque continens inter velocem: et pigrum medi: neq: multus plus: neq: impius: neq: guloſus, actiones omnium membovm perfecte ſunt, hec complejo fupadictarum media eſt complexionem. Si autem in quolibet corpe videris aliquas parum qualitatum diſcoydantes: fm maiorem iudicandum erit tibi partem. Si fuerint equales cōſiderande ſunt fortius.

De caufa mutate ſigna complexionis. Lap. xiiij.

Ignificatiœs complexionis mutate ſciuit aut mutata regione in qua nutritus et natus eſt qui libet: vel er: etate: aut er ſexu maris & ſemale: aut er conſuetudine.

De mutatione complexionis pio pter regionem. Lap. xx.

Ignificationes he in pilis alioſ: ſupradictis in regione temperata ſunt perficciende, iſbimin non posliunt fallore: ſed in interperata ſepe fallit vt pote: in regione canopo ſubdita: vt aliquem do eſt egyptus: ſempervero in etiopia colœus ſunt nigri: pili crispi et asperi, ſicca cutis: inferio: pars corpo ris subtilia: facies tumida: oculi concui: nati magni: atque in terioza frigida, et ideo inanimofitas eos debilitat: et qua ſi gnificatione: eti: non ſint videntur eſſe calid: calo: enim aſt ris caloem naturalem ab interiusbus ad exterio: proſperit: et ita frigescunt interioza. In frigida regione ſeptentrionalis

Theorice.

Fo. IIII.

nali suppoffita polo maiòi fiue minòi: pilis ſunt fluii lenes et albi: colo: albus, facies rubicunda, pectoza lata, pe des subtilis propter adunationes caloſis in pectore fugitis tis a pedum extremitate: porum complexio est calida: et ob hoc ſunt audaces: atq. foſtes: et tamen cuſo nòi ſint: videtur eſſe frigidi, Ergo in hmoſi non eſt certitudo a colo: et pilis ſed ex complejione ſui. In regione recte suppoffita sodias ca: ab oſiente in occidentem protenta coplejiones habitantium in nullo ſupradictor fallunt.

De mutatione complexonis p[ro]ster etatem. Kapi. xxiif.

Onnis etas apud medicos quadrifarie diuſidicur: aut enim puericæ aut iuuentus: aut ſene cτus: aut ſenium. Pueror corpora in augmento ſunt poffita vſis ad annos, xxx, vt enim fatetur pili infantia eſt annoſ, rv, et puericæ ſiue adoicentia, rv, Sic ergo ſunt, xxx, Juuëntutis

augmentate ſunt complementa, xxx, vel, xL. Complementa fenectutis ſunt cuſ co:pus iam declinat: fed nònum tamen deflecti virtutes, hec maxime durat, vſis ad annos, xlv, f. uel, Senium eſſe dicti cuſ co:pus? declinat et vires deflecti. Etas pueritie est calidio: et humidio: alioſ, ſpermati enim et ſanguini, vnde ſunt vicim ſunt: et ideo calidi ſunt et humidi. Juuuentus calida eſt et ſicca: cuſius ſicitas ex buctis animalibus ſunt perpendèda: quò:um membra cum nafſcitur ſunt te nera, et augmentò deureſt: quò ſicce iuüëtutis eſt ſignus, Kalo: in pueris et iuuenib: quaſitate eſt equalis: qualitate vero diffimilis: cum enim tangātur pueri calo: e:oum p[ro]ster etatem eſt lenis, Juuenum vero ardètſimilus: p[ro]pter ficcitatem iuuentur, vnde Ba, ſimilitudinem balnei et aque calide introdutit. Balneum enim et aqua multum caleſta: et poſtea tacia in caloſis quaſitate iuuentiur equalia, ambo equaliter caleſtur tangentes, balnei tamen caloſut: et pungibilio: et intensio: humiditate enim etaque tatus temperament: non tamen balneum aqua calidio eſt; nec e:oum aqua balnei in caloſe p[ro]fertur. Juuens ergo balneo: pue ri aque calide affinilàdus eſ talo: In ſimilibus autem non diuerſis e:oc opoſtet còſiderari. Aerbigligen, Si iuientus et puer in figura ſint similes, in caloſ ch: dieta: et actione ſimul caleſactis et caleſactiont vreſt: caloſ refriſgeratioque et videtur vera eſſe comperitur. Signa ecuóerſo. Senes frigidi ſunt et ſicci, calato: cum iuüëtutis et ſicitas cho, ſunt mutata, quò:um etas puerili eſ oppoſita: ſicut enim in pucris ſolidiòza membra: vt cartilaginosa: nerui atq. offa pumidiffia ſunt et tenerrima: ita ecóra in decrepitis ſicilíſima. Etas enim puerilis in augmento confitit, augmètum enim non poteſt eſt eſine humiditate, virt: naturalis humida tan tum membra augmentat et extreſt. Etas autem decrepita eſt ecóra decreſcere et ad viam oſis carnis puenire. Aſt enim frigida et ſicca e:oum natura. Senes mino:is ſiccitatis ſunt et decrepiti et maiòis ch: iuuenes. Juuens vero pueris ſunt ſicfioes ſenib: humidioes: q:od er pac:rone pòt quiuſis confirmare. Initius puerilis fetus in vulua ſpermatis et ſan guinjs méſtruſt et meriaſque naturaliter calida: et humida ſunt. Sanguis tamen calidio: eſ ſpermate. ſperma minus humidus ſanguine: que cum miſcetur virtute naturali alio: quàtulum inſpiffantur: vt virtute inſomatius ſuccedente posit ſubjectam materiam inſormare: que p[us] ſomat paſticulos, poſtea carnem: venas atq. nervos, et ſic natura paſu latim deficct quò:que ſolidiòza membra explere valeat et ſe:us ſo:zam compleat. Mafcétium enim membra adeo ſunt humida vt offa ch: ſunt ſolidiòza in quaſi:5 velis parte ſe:us etas, vnde obſtrictes male ſo:zmatus caput pueri ita aptat vt in naturalem ſo:zam reducant: e:oum ergo membra viſdentur eſſe tenera. Sed iam nata minus ſunt tenera ch: cuſ ſint in matricis vulua, ſic paularin deficătur: et quò:que calo:z augmentatur adeo vt p[re] ſicitate nimia membra plus extrendere nequeat natura. I:anc autem etatem vos camus iuuentutem. Post augmentum membra deficancatur: vt ad ſenectutem perducatur, augmentata aſt ſicitas operans natura eruperat; vt etiam ſanguine et carne mino:

matis quid nutriat virtus nò inuenit naturalis, vnde necſſe eſt vt in exerſiſus vite app:opinquet, ipſalatur enim ficæ ca: curis, morus manuum, et pedes deficat, imo totum corpus tremut, hec eſt etas decrepita, humiditate finita, et ſuccedète ſicitate vltimata, ficis: deſtructo calo: naturali totum cor:is neceſſario deſtruitur: qua: deſtructionem vocamus mo: tem: quia ſicitas deſtruit ſenſibilia et ſenſibility cor:po:za: q:od in arbo:ibus conſtat. A terra enim nafſcent: ſunt arbo:es quanto plus augmentantur: tanto magis vſis ad vltimata tem ericcantur, declinates in occafu, vnde etas puerilis eſt humidior ad còparationem aliarum. Etas decrepita eſt ficis ſicilina. Dicut tamen pili frigidum et humidum eſſe corpus decrepiti: p[ro]pter ſputa plurima et naſt emicitura: et faciliores lachrymas, hec enim apparèt eſſe humida: q:od maxime eſt ex deſectione et p[ro]ima caloſis naturalis extinctione: et quia p[ro]out opoſtet cibum nò potest digere, vnde crudi col ligitur in eis bu, membra ergo decrepito: um frigida et ſicca ſunt natura: fed accidentaliter bu.

In omnibus animalibus calidioes et ſicfioes ſunt maculi ch: fe, feminine frigidioes et humidioes: q:od er pilis còſtat. Pilis enim in marbi: fo:ti:ioes ſunt et velociòes, vnde maris pubeſcitur: feminine nò barbectut: que maris maiòis ardo:is ſunt fo:ti:ioes tanimo:io:es omnibus creaturis et lai t[em] p[ecto]ris atq. piloſi: ad motus citius p[ro]ſi: citius tamen mulieres p[ro]pter humiditatem crefcunt: ied crefcere earum velocius eſt ad complementum: quia parum calo:is natura in eis eſt. Item in maribus p[ro]pientia: intellectus: diſeretto: et continentia: maiòes iuuentur, hec quò:que p[ro]cau ſa maiòis calo:is: in mulieribus vero e:conuerio. Item in labore et exercitijs virt: p[ro]piti:ioes ſunt, feminine minus p[ro]loſe in pectore ſiue in ventre, debilioribus manibus et pedibus: timibi:ide: p[ecto]ze: ftricte, minus ſi:ntientes: et ideo parua e:oum ſunt capita: manibus quete: et quibus omnibus frigidioes eſſe comprabantur, vnde naturaliter marium ad marces: mulierum ad mulieres debent fieri còparationes.

De mutatione complexonis p[ro]ster còſuetudinem. Kapi. xxiif.

Onſueto diuturna mutatur in naturam. Dicit enim Hippoera. Onſueto eſt altera natura: hoc autem ſit aut p[ro]pter dietam: aut artem alio: quam. P[ro]pter dietà, ſi enim corpus maſcum quiete et ſuauiter viuat, et niùmum bibat: aut mă duceſt cito p[ingue]ſeit. Cor:pus naturaliter p[ingue]ſi ſi laboreſt e:reſerit potum et cibum minuat fib: angultitur et trifſetur p[umectatio] ſua diffol:utur: et cale:ſactum macreſſet et e:reſica tur. Differunt autem naturales et conſuétudinari p[ingue]ſi dínes ſiue macies. P[ingue]ſi: alibus ſubtilis atq. trifrictus fuerit: p[inguedines] habet naturalem. Si ibmo eſt maſcus et piloſus: et venas groſſas habet naturaliter maſcus erit. Si ecóra còſueto eſt. De arte. Ar: etiam complexonis cor:po:ſis mutat eſt caliditate et ſicitate: vt in ferrar:is erartes vit:re:ar:is; er caliditate et humiditate vt in balneato:ibus; er frigido et humido; vt in p[is]cato:ibus; et nauiſatibus; er frigido et ſicco; vt in campos colentibus.

De ſigno ſani corporis. Kapi. xiiiif.

P[ot]et medicus cor:pus cognofere fanum et hoc marine apud app:zianos. Si ch: eſu ſeruſ vel an cillam emat: aliquando ad medicum cauſa confisli: ſani ne ſint recurrit ſlico: ch: ſi obligèſt: ſime me diſcus inſpererit poterit cognofere p[ri]mum a colo: ch: ch: ſi ſit citrin? colo: cor:po:ſis ex abundancia cholere ru bec deſignatur, ſi liuidus vel plumbeus: mala complejio: fi:gnificatur, aut de e:patis frigiditate: aut de abundancia cho lere nigre: aut e:plenis deſfectione. Sanum ergo cor:pus e:rp[fect]o: de: colo:is ſue nature còpete:is cognofatur, ch: e: albi: et fanum opo:ret rubeum eſſe admixtum cute clara. ch: et bu: num: debet ſimiliter eſſe clarum in cute integrà. nigrerò: mum: labbi: rubicandis; et omna: membra equalem opo:ret

A. III

Ziber primus

habere dispositionem in corporis quætitatem. Si nimium habuerit maciem; significat calore et siccitatrem; et phthisyus nimium festinatium. Si multum crasium fuerit; niggicat frigiditatem et abundantium phlegmatis; et sulficationem repentium moritis; et sulfacionem diuturni mox; sicut apo plecire; epilepticæ; paralyss et similium. In cute sua nulla fit macula; sicut morphee alba vel nigra. In capite capitis de vident eſſe rari alperi non eſſe eradicandi; nec habet in capite allopiatim vel ty; tam his enim malæ complexio cerebræ tignificatur; nec capit fit oblongum; nec fibo pnderodorem; nec graus fit memoæ; nec viſus p[er]ſius sopore. Nomines eum puuſmodi autam ſunt epilepticæ; aut cito futuri. Oculi neq[us] nimis veloces; neq[us] cito mobiles. Sermo nò ſit inor[i]tus, natus. His eſi melacholia deſignatur. Oculi neq[us] multi con cauti: neq[us] foras emiſt; quia per hoc interpoſito viſus deſignatur; verba non ſint balba vel grauia; quia significant phlegmatis abundantiam, in cerebro; et neruo[rum] lingue inde defectum; vobius non ſit raucæ; lep[ie] enim figuram demonſtrat; os eius nò ſit fetidum; quia f[et]o: p[um]o[rum] de molitutat putredines. Opo[tet] etiam viticrum inquiſtui enſeniam. Supinus ergo iaceat capite toti corporis equali exiſtente manibus extensis, in vitro[que] latere, incurvus e[n]ibus et terre inſiſtis calcibus, ſic[us] rebus ordinatis manum ſunt medicis apponat exd[ro]tum et ſinſitroſus ab o[ne] ſto machi vſis ad vitamim ſplenis vel epatis extremitatem. Si a deſtris vel a ſin ſteri durus vel tumidum apparatur apofestia ſi a ſignificat ſplenis vel epatis. Si ſup vmbilicum et penem ſit; apofestam eſt ſtomachi et vitium hydropisſis, ſimiliter fit omnibilicum ſp[en]em habetur mulier tumidum aut du[rum]; cancer in vulva potenditur, Si tempore meſtruo[rum] defectio ſibi venerit que nimis ſit for[ſis]; ſuffocationem tracis ſignificat; et ſuſpitiolum eſt ſubitance moritis, vina[na]is ſemine ſiu[m]a videatur; ſi arenola; vel lutuosa ſita; eſt petre nuncia vel lúbibus vel vesica, fil[us] caecatur ne anus fit vulneratus; vel emor[oid]as patiatur; neq[us] crura[gr]oſas habet venas; quia ſerent varicose. Significationes iſte in ſano inquiſtruntur corpor[e]; carens enim iltis corpus maculis obno[rum] est ſanitus.

De humoibus. Kap. I, v, v.

In elementum tractatu superius dictus: φ
quedam elemeta quibufdam corporibus ſunt
communia; quibufdam propria, communta ſunt
quattuor; elementa: p[or]op[ia] vero ſunt duplqua,
quedam non quibufdam ſunt p[or]op[ia] animali
bus; vt ſimuli membra equis et tauris; et domi
nibus; q[us] ad dubc dictiur ſum; ἀ[da]q[us] ho[]t et o[bus] cōsa beſtijas
ſanguinem habentibus; vt humoſes de quibus ſuccedent
disputationes; omnia ergo membra humana ſue beſtialia
ſanguinem habet; er quattuor: humo[bus] ſunt facta; le
ſanguine: cholera: p[le]p[leg]mate; et melacholia: qu[om]ulp[ri]ma
elementa ſunt p[ri]p[ia]: Ideo[que] humoſes ſunt vocati fili
clem[eto]sum; quia ſunt ſimiles eis; cum vn[u]n[u]ſi[que] humo;
ex e[om] conſet qualitate. humoſes ergo quattuor: ſangui
nem habentibus: ſecunda elementa eſſe videntur. Bo[um] au
tem quātitanibus equalitātē custodietibus omnia animata
corp[a] ſanguinem habet; e[n]ceſſe eſſe ſana, in inequali
bus vero infirma ſim [φ] competit e[os] cōplectiōn[em]. P[ic]it h[ip]
po. in libio de humana natura: omne animatum corpus ſans
guinem p[le]p[leg]ma: cholera rubeā et cholera nigra opo[re]t þa
bere naturaliter; quia hec ſanguinolentis corporibus ſup[er]
p[et]unt: et er eis e[om] sanitas vel inſirmitas ſubſiſt; quia
bis bene ſe comſi[cent]ibus; et e[om] qualitatibus vel quāti
tatibus bene cōpetentibus nec[eſſe] eſt corpora eſſe ſana. Si
minus; vel e[per]at; vel in vno loco ſint incoſp[eter] poſita;
nec[eſſe] eſt ſubſequatur inſirmitas. Oui[da]m autem p[bi] in
h[us] obu[i]nt [D]ippo, dicentes ex vno t[in] humo[ze] hominem
e[pi]ſtere. Vn[em] ſibi diſſidet; alijn e[n] ſanguinem dicut qui q[ui]ſi ve
ritati vicini ſunt; alij ſirmat qu[el]ibet alio[d]bo[no]. Qui trib[em]
de cauſis decipiſtur; aut de ſubtātia et qualitati ſanguinis
duierſitate; aut de ſubtātie membro[zi] disſimilitudine; aut de
catbarto[ci]o operatione. De ſubtātice ſanguinis duierſis
tate; q[ui]e: ſeruſ in vulua formatio non nifi de ſpermate; et ſans

guine ſit menſtruō: nò tamen fine hu. ceteri: cu[n] alij ſecſe
colatiōes ſint ſanguis; q[ui]e: ſanguis e[n] ſi ouuerſe nature eſt
conſiut mu[n]tus a qu[uo] p[ec]edunt quattuor: ſubtātice duiver, vna eſt
vin claritas; que cholere rubee eſſe aſſimilāda; alia e[n] groſſa
et ipſa eſt p[le]p[leg]ma, alia grauis atq[us] groſſa; et fundum per
gens eſt ſer e[pp]latur: t[em] intelligit eſſe alia cholera nigra, qu
ta ſubtātia vin ſe[ſt] puritas ſanguin; a ceteris humo[bi]t qu
ruſiſato comparáda, nullus tamen e[n] ita purus: vt alij ca
reat humo[bi]t; Sanguis e[n] menſtruus e[n] ſe p[er] ſo[mo]u[n]t
ruſis: q[ui]e: cholere rubee mul[tim] ſo[n]miſcetur, aliquado p[ro]
pureus cholere nigre ſimiliſmus, alijn ſp[um]o[us e[n] de p[le]
gmate eſſe videtur, aliquado aquoſus p[ro]pter aquoſus bu
mōſes. Similiter aſt videtur in incisione vene de ſubſicie
membo[zi] disſimilitudine; q[ui]e: quedam mebza calida ſunt et ſic
fiole ad bos maxime cōſundōs qui dicut o[na] corpora ſanguis
nòta et h[ue]o cōſtare vno. In catbarto[ci]o apparet, p[er]t
en[] p[le]p[leg]ma depon[em]dum acpiēt[es] catbarto[ci]um: p[le]p[leg]
deputiōes ſunt quidam p[er]t chole, rubeā et nigra, quibus
e[n] iam qued[at] p[er]ſiſt catbarto[ci]a ad eade[m] depon[da]. P[le]
Igniti e[n] quattuor: e[n] p[um]o[qu]o[us] alij ſunt naturales; alij
non naturales. Sāguis naturalis calidus t[em] humo[bi]t qu[em]
quedam pars in arteriis eſt ſubtilis cum rubicuſitāde clara
ruſatiāt conſigna, pars quedam posita in venis inveni groſ
ſum et ſubtilē ſet mediocriis; et colo[ri]us p[ur]purei; ſap[re]e bu
cis: nullius ferret; e[n]to coagulāt cu[n]s e[cr]it, hoc q[ui]e ſigni
ſicat temperam[et]um epatis Sang. nò naturalis ſi groſſus et
frigiditatem nimiam ipſus, rufus clarus et ſideticus miriſt
nem cholere rubee et p[ut]redines eius ſignificat. ſap[re]e e[ui]
debet eſſe amarus, ſi ſalutem e[n] ſalutem p[le]p[leg]mate perpendic
com[í]tio; ſi autem deſuper e[n] ſp[um]o[ſus]; ventoſtate nimia
m[u]ſtratur, coagulāt e[n] aquoſus defectio[n]es e[pp]uſſue eſt
ſignificatiu[m], q[ui]e enim depelli cum ſuſo[d]; vina[t]e humo ſoſt
p[oc] toorum in ſanguine remanet. P[le]p[leg]ma naturale frigidi
et humidum eſt fine ſap[re]e ſemper p[er] venas m[á]datur v[n]a
tura e[n] digerat e[n] c[or]p[us] inde nutriat; q[ui]e: p[le]p[leg]ma e[n] ſang,
dimicie cœctus, v[n]em natura nò ſingulare dedit meb[us] ad tra
p[é]bendum ſibi; ſicut alij s[ed]it p[um]o[bi]b; p[ot]e[ſ]t e[n] digen e[n]
c[or]p[us] nutrire. P[le]p[leg]ma nò naturale quadriu[m]tāte e[n]
eſt; acidus; q[ui]e e[n] frigidi[em] e[n] ſic[em] ceteri; e[n] e[ſ]al ſalutum q[ui]e:
e[n] ſic[em] e[n] ſalutem p[le]p[leg]mate perpendic
com[í]tio; ſi autem deſuper e[n] ſp[um]o[ſus]; ventoſtate nimia
m[u]ſtratur, coagulāt e[n] aquoſus defectio[n]es e[pp]uſſue eſt
ſignificatiu[m], q[ui]e enim depelli cum ſuſo[d]; vina[t]e humo ſoſt
p[oc] toorum in ſanguine remanet. P[le]p[leg]ma naturale frigidi
et humidum eſt fine ſap[re]e ſemper p[er] venas m[á]datur v[n]a
tura e[n] digerat e[n] c[or]p[us] inde nutriat; q[ui]e: p[le]p[leg]ma e[n] ſang,
dimicie cœctus, v[n]em natura nò ſingulare dedit meb[us] ad tra
p[é]bendum ſibi; ſicut alij s[ed]it p[um]o[bi]b; p[ot]e[ſ]t e[n] digen e[n]
c[or]p[us] nutrire. P[le]p[leg]ma nò naturale quadriu[m]tāte e[n]
eſt; acidus; q[ui]e e[n] frigidi[em] e[n] ſic[em] ceteri; e[n] e[ſ]al ſalutum e[n]
eſt; vina[t]e a[cre]di cōtrarium q[ui]e vitreum d[am] q[ui]e vitre
co[lo]ra aſſimilatur. Dulce cholera, p[ri]tinc e[n] leu[i]n o[c]equotur
q[ui]e in quo ſap[re]e nò habetur. Cholera rub[ur] naturaliter c[ul]t.
e[n] ſic: e[n] q[ui]e in t[é]peratibus corporibus in rubo[bi] p[er] ſap[re]e e[n] ſubtilis, h[ac] ſibi fel ſemp atrab[ur]t. m[á]dāt[em] in ſe[n]tiniſt e[n] t[ua]e la
[em]t e[n] a p[le]p[leg]mati putredine m[á]dāt. p[er]t. partem ſt[om]ach[em] m[á]dāt
vt digeſtibilem faciat, pars remanēs fine acumine p[er] toſis
cum mittitur e[n] ſang. vt ſubtili[am] ſang. subtilēs itrevanest
ita m[é]b[a] nutriat ſubtili cibo i[d]igetria. P[le]b[us] naturalis ch[ul]a
quadrifaria, e[n] e[mi] citrina e[n] p[le]p[leg]mati aquoſitate e[n] ch[ul]
rub, naturalis cōm[br]tione. q[ui]e minus F[á] naturalis e[n] aliter
vitelloi q[ui]e aſſimilat. in q[ro] groſſus p[le]p[leg]ma ch[ul]a ch[ul]a. m[ú]ſicur
iſta min[ui] p[io]ſe e[n] ca, he due c[ó]creātur in e[pat]e, alia e[ſ]t ſu
cut p[ra]ſi[n] ſemp nafceſt iſter ſt[om]ach[em] calidas berbas come
deri[us]; q[al]idio[ns] e[n] p[io]bi[b]; alia e[n] eruqinofa q[ui]e eruqin e[n]
aſſimilatur: ſemp[em] in ſt[om]acho e[n] nimia inſe[ſ]one nafitur
cuius venenofa e[n] q[lit]as; e[n] q[ui]e e[n] caſtidiſima p[er]ſima.
Cholera nigra; q[am] naturalis; q[am] in naturalis natura
li[s] frígida e[n] e[n] ſicca; que ſic eſt in ſanguine: ſicut in vno ſer.
[ap]o[ſ]e e[ui]s acidatidi[n]i cōtiguus. e[n] aſt groſſa; cu[n]t p[ar]tus me
lióes ſplen ſibi attrab[it] in nutrimiſtui ſui, alteram m[á]d[ato] p[ro]
m[á]dacho: in appetitu c[ó]ſoſtado. min[ui] groſſus m[á]d[ato] p[er] venas
vt membra nutriat groſſioſes cibos ſibi queret; ſicut ſunt
oſſa, cartilago et ſimilia; tenet[que] ſanguinem iſta: ne nimis
mobilis corpus fugiat. hec nafitur de vīeta ſim frigidum et
ſiccum habita. Cholera nigra non naturalis e[n] incen
ſa cholera nigra naturalis nafitur: eſſe calida et acutæ: ſa
p[io]ſe acida, hec feruſ cum in terram cadit; a p[io]ſe diſſe

Theorice.

P. v.

rens quâ in vafe poſitâ musce fugiut quasi ardentè: pio:re
fò appertur: alia nafis et incensa cho. ru. acutior: et caudio:
piòe: nec habet pellimas qualitates deſtruèdi: et moios
peſtimos in co:po: faciendi: ſiſt cancru: lep:iam: et pellis
ma vulnera tota membia comedentia: cuius colo: pio:re est
nigrio: et igne subſuicidio: hanc quidà vidètes ſanguinem
niguum eſſe dicunt: q: ſanguis venas eriens coagulatur: t
nò feruet: nec ecòra: t eſt acida qualitate pellima. St enim
in aliqua membra: incideri: ſic gladius vel ignis inciderit:
eſt alia liuida in colo: et alia violacei colo: cuius pio:re
eſt liuio:q: naſcens de dicta calida et ſicca. Halie, vidì viiqut
plures bac cholerà digerètes: t eſdèſta poſt duos dies mu-
ta: ſani facti ſunt cum diſegemione multa. Illigra cho. viola
ſei colo: ſi in citrinì: colo: mutetur ipſi ſanfur tur: opò:
tet autem intelligatur: q: quidam homum humo: in alium
mutatur: quidam yò non. Phlegma eſi ſi naturali calo: eſſa
caleſtat e: excoquaſk in ſanguinem mutatur: ſanguis in cho-
leram: ſed impoſſible eſt ſanguine in phlegma mutari. cho.
ru. in niſgras calo: nimio mutatur nur: in ſanguine: neq:
pplegma in cho. niſgram. Res eſi bene coacta nur: ampli:
q ad hoc redigitur vt fit crudæ: neq: coacta: t incenfa nimis am
plius boni cibi facit: q: do in humo: ibid: cofiderat. Phlegma
enim meſie medoct humo: poffible eſt ſanguine: fieri: ſi e: co:
cruditorum reedat: t phlegma faciat. Hujusmodi intelligi:
de alij: humo: ibid. hoc autè ſuit necesse qò de humo: ibid
bìcere tur: q: quicuj: humo: es in quantitate vel qualitate
peſualer e: necefitate mo: bidus: co:pus facient: ſi autem
ed vnum membi: ſub conſulferint: t ipfum mo: bid: ſit exequi
dùnem facient: ſin q: dicemus e: de cauſis mo: bo: ſi ſigni
ſicationibus co: sum disputabùm: q: autem faciunt humo
res ed vnum pœualer: ed vnum minuïtur non facient: ſi autem
nùus vel omnes in qua: titatis ſummitate vel vitimitate pæ-
ualerint: ſuffocatur calo: naturalis e: vita perit. Si yn: vel
omnes in qualitate coru: manip: ipſis co: ruptis in vn: me:
bum deſendetibus ipſus membi: ſi actio: cor: ſpiritur: vnde
ſi: co: patiatur mo: s subſequitur.

### Experit poma parcella.

### Haplici fecunda parcella.

<table><tr><td>Disputatio de omnibus membus.</td><td>Lap.j.</td></tr><tr><td>De offibus.</td><td>Lap.h.</td></tr><tr><td>De offibus capitis.</td><td>Lap.ij.</td></tr><tr><td>De offibus do:ff.</td><td>Lap.in.</td></tr><tr><td>De offibus pecto:is.</td><td>Lap.y.</td></tr><tr><td>De offibus ſpatule.</td><td>Lap.vj.</td></tr><tr><td>De offibus manuum.</td><td>Lap.vii.</td></tr><tr><td>De offibus pedum.</td><td>Lap.viii.</td></tr><tr><td>De cartilagine.</td><td>Lapix.</td></tr><tr><td>De neneruis.</td><td>Lap.x.</td></tr><tr><td>De ligamentis t chòdis.</td><td>Lap.xi.</td></tr><tr><td>De venis.</td><td>Lap.xii.</td></tr><tr><td>De arteria.</td><td>Lap.xiii.</td></tr><tr><td>De carne vel pinguedine.</td><td>Lap.xiii.</td></tr><tr><td>De pelliculis.</td><td>Lap.rv.</td></tr><tr><td>De cæte.</td><td>Lap.rvi.</td></tr><tr><td>De pilis et vngulis.</td><td>Lap.rvii.</td></tr><tr><td>Disputatio de omnibus mébis.</td><td>Lap.j.</td></tr></table>

Hrimus in alio libro q: humo: es et
elemèta ſunt materia: co: por:is. In pſen
ti autem dicendi eſt de ſimilitudine me:
bizus que ipſus elementa ſunt: q: inde
officialia mébi: ſunt: natura e: mirabi:
lis de multis mébis in qualitate et quan
titate diuerſis co:pus alialis cópofuit: vt
p e a regeref aialiu: quodlibet q: do in ſuovigè viuere: t e:
pleret id ad q: factum eſt naturaliter: vn: quodq: e: alal
co: por:is inſtrumèta virtuti anime habet cópetentia: q: leo
cum ſit audacis anime et iracide: co: por:is habuit forte: atq:
grauæ in pedib: vngues: et in ore dentes acutifimos. Le:
pus cum ſit timidifimus: co: por:is membra leuitate nimia
fuge habuit aptiffima: q: virtutes anime ſibi erant diuerſe:

ſecit deus co: por:is inſtrumenta virtutib: q:uis cópetèria vt
pote manus in homine vt: cum eis operaretur: in q:ibus
ſunt digiti multi t diuerſi: vt p: cos magna et minima poſt
ſint retineri. Epar rubeum fecit p:out ſuppeterat creando
ſanguin: mamillas et testiculos ad creandum lac et p:per
ma fecit albò: natura yò o: co: por:is mébi: omnib: actio:
nibus ſeaf cóюentia. Actio: es ſunt tres: sp: ualis: natu-
ralis: t animalis: quibus co: por:is inſtrumèta ſunt ſimilaz
vnde membra: virtutè animatà ſequentia vocant ſanguina:
ta: t in alij: ſimiliter. Ombra autè animata fecit deus in
animalibus omnibus p:opter ſenſus et volatillos: motus.
Sed in homine p:opter hoc: t intelleſt: t p:opter rationè
ſeaf cereb: ò: t oculos: odo: at inſtrumèta: nares et: au-
riculas: linguam et neruos. O: dèbza ſpiritalia facta ſunt p:
pt: erat sp: uiracula: t calo: is naturalis cóſeruàta: vt ſunt
pectus t pàn:iculi e:us: co: t pulmo cum ſuis canali:? fau-
ce: diaphragma t arterie. Naturalia membra ſunt biparti
ta: quedam nutritiu:a ſunt: alia generatua. ßutritu:ua cibi:
mutant in membro: ò totius co: por:is ſubſkantia: omnia e:ni
humana: t eſtialia co: por:is consumm: ab acre e: calo: na-
turali: t necesse eſt vt e: co: um consumptio ad conferuandam
integritatem cibis reparetur. Dec autem ſunt membra: nu
tritiu:as: o: dentes: os: ſtomach: ſtoma: chus: inteftina: epar-
ſplen: renes: ſel: veſica: vene. O: dèbza autem genitalia ſunt
facta vt ſpecifi: n: indi:u:ia: t vt indi:u:duaren: ſpeciſa:
ta: q: e: ni: omnia indiu:da naturaliter consumm: necesse
ſu: vt per genitualiter: ſeu naturalum: ynam pat: p:an: p:ci
pale: memb: i: cuius cauſa facta ſunt alia: que actionis ſue
ſunt adiuuamèta vel ſupſu:uitatis ſue exp:uſiua vel e: p:deſen
ſua. In animatis p:riçipale e: cereb: ò: ip: e: ſut memo:
ria: ratio: intelleſt: e: de ip: so virtus ſenſual: e: motus yo
luntarius ad alia membra: co: por:is p:gredu:nt: actionis ſue
ſi adiuuamenta ſunt oculi: auditus inſtrumèta: odo: at: us:
neri: lacerti: vn: quodq: e: ni: isto: um e: tercio: a poſt ad cere:
bum: q: do: ſibi poſtata diſpo: ſu: 'Merui: t lacerti mouentur
ad opera: a cerebro diſcreta e: di: poſita: t neruis mediantio
bus ab ip: so ad toti: co: por:is ſenſualia feruntur. H: u: eti:as
quedam ſupſu:uitatis exp:uſiua ſunt vt: nares e: m: ſu: c: u::
oci lach: ymar: ò: deſenſua ſunt pàn:iculi ſup: c:ereb: ò po-
ſiti. O: dèm: bo: ſi ſpiritali: co: e: p:ri:ca: p:li:mi: e: q: v:ite et
calor:is naturalis e: fundament: ò: q: de ip: ad alia membra:
procedit viu: iſcanda: adiuuamèta ſunt pulmo: pàn:iculi: t
lacerti pecto:is: motu e: ni: isto: ſtra: turit aer ad refrigeran:
dum calo: e: cordis: t calo: erpe: llutur fumos: qui circa co:
co: adu: naturatur. Po: t: atia ab ip: so ad alia membra ſunt arterie
ip: de e: ni: ſunt a: corde natural: e: ac: pientes calo: e: t virtutem
vitalem t natural: e: po: tant ad omnia co: por:is mébi: e: mem
bia deſenſua co: di: s ſunt ſui: pàn:iculi: di: a: phragma: e: pecto
ris pàn:iculi. O: dèm: bo: ſpiritali: um p:ri:ca: p:li:mi: e: epar:
ibi e: ni: ſuccus mutatur ciboum et ſanguis e: ſeritut de ip: so
ad totum co: por:is nutriend: ſpargendus: p:uius adiuuamè:
ta ſunt diuerſa: qu: de e: cibi p:eparant vt ſtoma: leuio
rem reddant ſicut os: d: e: t: de: q:uedà caleſac: u: mut: a: cibi
vt e: cum alleuient ad mutand: ò in ſanguinem: q: do: facit ſtoma
chus: qu: de: p:otant a ſtoma: ad e: p:ar: e: ſicut inteftini g:bo-
bo:itas: q: do: ieu:nu: medici vocat: e: ſicut me: ferica. Alia ab
epate ad totum co: por:is po: tanta: ſunt: ſicut vena que a me:
dicis vocatur concu: a. Alia t: m: ſup: ſu: luitate ſanguinis e:ri:
pellunt t mundant ſicut fel: p:plen: renes. Alia parte: cibi ſuo
p:erflui recipiunt e: erpe:llut: vt ſunt groſa inteftina: e: ve: p:
ca: q: do: e: ni: rei: cit ſtoma: chus ab his recipi: e: erpe:ll: ve:ſica
recipit ſup: ſu: luitates aquofas a renibus de ſanguine depu-
ratas. In: tef: tina feces groſias a ſtoma: receptas expe:ll:
lunt. In mébis g:ni:tu:is p:ri:ca: p:li:ales ſunt t:ef: tici: al: co: ad
iuuamèta ſpermat: ſunt yaf: a: q in maſculis ſue t mulierib:
de ſpermate faci: ſut fetus. O: m:ille: adiuuamèta: infantes nu:
tri:ant: ò de vno ad al: ſu: po:nt: a: ſunt ſpermat: yaf: a: atq:
virga. O: ſa: e: ſpermat: in maſculis ſperma in vulu: po:
tat de t:ef: tici: al: mébi: diuerſa: fecit natura. Al:

A v

["Ziber secundus", "etiam diuidentem membra seſ in ſimilia partes toti totumque\nparti affiliația: vt offa: cartilago: nerut: yene: arterie: pan\nniti: ligamenta: pectuo: guado: caro: pili: cutis: yngule. Etut in\nmembra compoſita: vt caput: manus: pedes: et ſimilia: deo\naurem vocantur officialia membra. Similia ſunt octo: pito\nmo offa: ſecundo chonde: cartilago: nerut: ligamenta: ter-\ntio vene: quarto arterie: quinto cartil. gines: glandes: pin\nguado: ſeruo cutis et pellicule: ſeptimo pili: octauro yngule.", "De offibus, Capituli, s.º", "Trio: et ficio: pars corporis ſunt offa: q6 duab9\nde caufis necſe ſuit: aut q2 corporis ſunt funda-\nmæ ſuper que totius corporis ſita eſ fabricatu\nra: vnde ea opotuit eſe firmioa: aut q2 ab ex-\nriobus ſendendit interiora: vnde necſe ſuit eſe\ndurioa. Offa ſut i2 corpe multa et diuerſa i gne ſex de caufis\nopotuit eſe ſirma: aut ex corporis motide: aut ex corporis\nerpellenda fumofa ſupſuitate: aut ex cor paſſibilitate: aut\nq2 in alio loco parua: in alio opotuit eſe magna: aut ppter\nſotitudine: vel ppter ſui motus leuitatê. Et corporis mo-\ntione: q2 quedam membra in animalibus aliqni manu: aliqni\nquiſeere ſuit necſe: aliqaſdo e2 mouenſ: pedes\net caput: et manu2 vole fine brachij: et diſigi fine yolis: pro\npter ſupſuflutatis fumofe erpulſione: q2 omnis ſupſuſis\ntas cibi ſubtilis eſ vel groſſa: groſſe viam dedit natura inſe\ndurioe: q2 fatis patet viſui: ſumofe ſupſuflutat: viam ſupſe\nrius ſeat per qua ſecreto expellitur: ſeat e2 poios in cure:\nſicuit in capitis offe. Caput e2 ſui magna pars eſ corporis q5\neſ fibi idé: q5 tectu domui: ſuiamo natura ſemp altioa: peſ\nt: ſuit erge necſe offa capitis perſoſata eſe ne ſumus co\nduſus pribibere eſ eire. Et ergo po2 non pibalant: viſui:\nne ab exteriorio: aliquid intret q6 cerebro noceat. Ideoq2\nmulta offa ſibinjuicem ſunt iuncta: que a medicis vocantur ſo\nroma. Hec opotet eſe multa popter coi2 paſſibilitatem:\nEt facilius eſent paſſabilitate: ſi vi舉ns pars pateretur necſe\nſe toti fibi copaterc: vnde natura duo ſecit vel tria: z vi2\nopotuit pura: vt ſupnum pateretur compatiendo alterum\nnon lederetur: z ſanu vice inſirmi ſungeretur. Offa ergo ma\ntillage multa ſunt: manu2 atq2 pedu: que magna atq2 parua\nfunt et quantitate membriu: ſi e2 membra fuerint magna:\net core brachia et crura: magna ſunt offa: ſi parua vt diſigi\net ſimilia: offa ſi parua: ppter ſermitate: q2 natura videntis\nvbi offa debet eſe ſolida non ea ſecit concua: ſicuit nec ma\npillarum offa: popter motus leuitatê ſecit natura in coris:\nz in ſilibus medius concauitates: q2 yero erant magna t\nmobilia opotuit eſe concaua: que duab9 de caufis ſunt me\ndullis plena ne concauitate frangeren: vel vt indunirotur.\nOffa iuncta aut ſunt ſolida: aut imobilia: quoci2 motus\naut molliſ: eſt aut durus: aut vt alterius acume intra altere\nrius ſit concauitate: que ex acuminis quantitate magnavel\nparua debent eſe. Inſeit autê concauitatî quodda obſtacu-\nlum ad acuminis repellendî ictum: ne cadens t concauum\ncollidens ſuam perdat mobilitatê. Obſtaculi quaſi: quadā\ncartilagine eſ veſtiti: z ſimiliter concau: quib9 viſcoſa bu\nmmiditas inſet vt leu? mouerenk offaſtrisq2 extremitari?9\nquedâ ligamenta inducunt ſeruioa: ne motu nimio offa ſe\nſuferenê. Jste motus no eſ equalis in omnib9 partibus:\neſ e2 vbi ſunt crura: acume: z concauitas vt in ſpatulis: eſt\nvbi vtrags longavt in coris: eſt vbi no ſunt rotuda: vt in ſpo\ndilibus: eſ cuins acumen non eſ de codem offe: fed de alio\ncōiuncto fibi offe: vt in cubiti poſteriori parte. Ibm6i ſunt\noffa in concatenatione mobilia: ſtabilia ſui firmitate quedâ\nſibinjuicem ſunt concatenata vt capitis craneti. hec enim offa\ndentes habet ſcut ferra: quoz2 vniquodq2 inter duo intrat alia:\nquedam ſunt plantaria: ſicut dentes in mento t in ma-\nſilla: quedam ſolida adeo ſunt elimata: vt nimia planicie qſi\nvnum vide antur eſe: quedâ alba ſicut pura offa: quedâ tîn\nviſcoſitate ſibi conglutinata ſicut menti offa vtrings fibi co\ncurrentia cum medio mento ſunt ſolidata. Iſtide inuenitur\nin quibusdam mobilibus.", "De offibus capitis, Capituli, s.º", "Noniſ offibus ſer ſunt mod: alia e2 ſunt capitie\nalia dom: alia pecto: s confar: alia ſpatulari: et\nfurcularum: alia manu: alia pedus. Offa capitis\nſunt craneti: et offa meſt: et dentis: cranis ſoſa eſ\ndrotunda: ante tamen: et retro acuta. Rotunda vt\na paſſibilitate ſit remotio: aut vt quātatis cerebli ſit capa\ncio: anterius ppter p2oriam cerebro acuitur: vnde neri po\ndeut a cerebro: qui quinſe ſensuſ deſerit. puppis poſte\nrius acuitur: vnde medulle ſpondiuleur egreduntur: z neri\nui motum facientes voluntarium. Erancum et ofibus eſ\ncubis ſibinjuicem concatenat: q6 ſui quicque de caufis:\naut vt inde ſumi ſupſuflutatê reſiceret: aut vt vene et arterie\nad cerebro introeſi: et etiæ eſeundi viam pabeant: aut vt\ncerebro ſirmiter panniculi inbererent nec cerebro inderent:\nte cadentes aggrauarent: aut fi vnum frangere ne alia con\nquaſſaretur: aut q2 eſ molli: p2oia: puppis 2o durio: que\noue qualitates ſibinjuicem ſunt diſſidentes: buiis craneti ſe\nma eſ quitupla: z in artubus ſeptupla: cuuis duo ſo pter\nfumilia ſibi: z vocantur decima: z eſ alid in capitis p2o:\nvbi inciditur corona: z vocatur coronatum: cuuis bec eſt q6\nma. Aliud eſ oblongu2 per mediis capitis proſorecti et vo-\ncatur erectus: cuuis hec eſ forma: e2 eſ alid in capitis\np2oia vel puppi q6 eſ ſic grecum lauda. Ibis tribus\nſibi iſticii h6mo forma fit. Decima e2 vtrqo latere ſunt\npoſita puper auriculi a coronatu incipientia q6 ad greco\nlauda: z ſunt longa et equaliter ab erecto separated: eſt\nfunt alia duo in medio capitis iſtita vtrings cum erecto: ſunt\nquadrácula: quoz2 cum molliſ eſ ſubſtanda popter ſui\npuppitatem diſſuendu: qui circa ventriculi cerebri p2o:\nrem adunatur. Sut e2 duo alia vtrings poſita ſolis decimis\na craneo differentia: que appellantur tempora. Sutq2 tria\ngula in tria offa diuſiſa: quoz2 vniquodq2 fumus babet na\nturam. Etni eſ petroſum q6 vocatur os petroſum ſotenam\nauricule habens ibi poptit: popter auricule biuionis: altere\nrius offis e2 iuſtide trianguli natura ſummitati máme eſ ſim\nli: q5 poſitum ſuit ibi popter firmandiſ os menti ne loquis\nſuum eſiret. Odiè e2 ſui immobilia in diſi ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no eſ adeo duru: vt petroſus. Eſ et iætia tertii q6 reſorte\ncapitis e2 vocatis alij duobus minus dictumque q6 ſunt\ndura ne cito eſent paſſabilitate: itidè intelligas in alterus par\ntis triágoni. In p2oia capitis eſ quodam ſolo coronam\nto differens a craneo: z p6c vocatur frons: cuuis forma e2\nculi eſ medietaſ: nec multum molle: nec multum burd: q6\neoideo ſuit temperament vt non lederetur vicinitas culeus.\nEſ etiam puppis os ſolo lauda differens a craneo: z voc\npuppis os forma cuuis non eadem eſt in omni domini bus:\nburu: eſ: q5 puppis caret oculis quos cultodiret. Dhe\nter ita ſunt quinſa alij duobus: et alii ſunt fundata:\nbocos no e

Theorice.

Fo.vi.

que grossa sunt et dura: vt pote neurom ab eo defendeſtem
defendenta. Maſſa oſſa prout dimimus bina ab angulis meſ
diozium incipientia et vbi ad quadruplos dentes pioſota et
naſi lateribus ab alijſis differentia: que ideo ſunt tenera: vt ſi
ſoſte rumerentur ato ſolidarentur. Os vbi est naſi ſoſitu
do ſubtile eſt: et diuidiut in parua duo: que ſunt perſoſata
vſa ad cranei concuaua. Os vbi dètes pares et quadrupli ra
decantur: diſſert ab alijſi naſi lateribus. Si particularia tos
tius faciei oſſa ſure volumus. etſe pieter dentiui et men
ti uinenimus. Denti eſo ſa ſunt duo in ipſo iuncta medio
vbi dentes firnſam ſubtilioas ſubſenes atq. pares: quòs
altera extremitas duas habet furculas. Ena eſt acuta ſub
paribus quos ſupra dimus: cuius acuminat ſub corda chora
eſiſerit: que in lacertis temporis pioſendit: per quem buc
ca clauditur: altera furcula eſt grossa rotunda poſita in con
cauitate que eſt ſub duorum vberum cranei ſiſtudine. Du
ſunt ſurculae rotiſitate mentum ſit immobile. Dentes ſunt
quasi quedam plantaria oſſibus marillarum et méto inſita
qui ſunt. etq. vii. in marillius ſuperoſi? poſiti: totidem in
inferioſibus: quòs quattuor in anterioſe parte pares voca
tur quadrupli et lati et acuti inciſo: a medici vocant: ſunt
eſt necefaria ad inciſione quæſtibc et: duovocanſ canini
collaterales quadrupliſ in ſummitate acut: in radice vo la
ſt iuris durae cibis commolendis apti. Sunt et decem alij virgins
gemini collaterales quadrupliſ: latatque groſſi: bi molares
ſunt vocati: ad molendin ſi cibum et frangendu ſunt necefis
ſarvi. Hſte idem numerus denti in mento et intelligus.
H[ui]omnes ſurculi ſunt: ſed in eis quidam ſunt viuſeris. Alij
eſt quattuor: alij tres: alij duos habet ſurculos: alij vnſi ha
bent ſurculi: quadrupli atq. pares i. molares tres: viterio
res quattuor: primi molares infra poſiti duas habent ſur
culas: vlikti. in.

De offibus doſi. Capituli. iiiij.

Slá doſi ab offibus incipit puppits capitis: et
vſas ad vicinitate pioſenduntur ani. H[ec]t quat
ut: ob cauſas fuerunt necefaria: aut q[ui] funda
menta ſunt alioſu: oſa eſt ſuper ea poſita ſunt:
ficunt nauta tota ſup cariná media: aut q[ui] op-
torium ſunt et defenſo: ſuſerunt atq. lacerto: ii. aut q[ui]n
erus h[ui]mo necefarius ſuit toti corpori per qu[ue] defendentè
a cerebro ſenſimus membris daretur inferioſibus et motio: c[ui]
eſi multa membra: a cerebro ſint remota: et vie longinqua
tite eis denenget ſenſuratis: vis quæda ſa eſt ſpondilis
medullis per quas ſpenſaretur neruus eſtibus per remo
tas corporis: que paria medullare lingua voca
furca. Quarto doſi oſſa fueru ſecefaria vt cuitodireſt
et defenſarunt nuχam: ne quid nuχam patereſt ab extra poſi-
tis: ſunt ergo hec oſſa defenſaculī nuχe: ſicut craneus eſt
cerebro: eade[m] eſt eſt nuche q[ui] cerebro: natura. Spòdiles dua-
bus de cauſis ex offibus ſunt multis: vel vt quodlibet alſe
aſi indinare et erigere poſset: aut vt eſo[rum] concuaitas aliciu
bi eſt lata: aliciubi stricta: et oſa aliciubi groſſa: aliciubi ſub
tilia. Eius eſt para ſupero: ſubtilis eſt et concuaitas larga
inferio: groſſa et ſubtilis cœcautitas. Doſi oſſa ſunt quadri
partita: alia eſt colli: alia doſi: alia renus: alia ſubta anum.
Dom o collis habuit duab[us] de cauſis: aut d[omi]n p[er] ſonoſitare
vocis: q[ui] animal carés collo voce caret oino ſicut p[er]ſis: aut
fi qu[at] habent raucam habet ſicut rana: aut vt caput ante et
retro mouereſt. Collis ſeptet ſpondiles habet minores et ſub
tilioſes: in concuitate largiores. Doſi[rum] duodecim min?
coucaus: ſed maioſes et groſſioſes. B[io]ſtutoſt eſt eari: q[ui]
coſte ſuper eas fundate ſunt: aut q[ui] viscera cooperiſtur ab
eis: earum concuaitas ideo eſt stricta: q[ui] nucha defendéſs a
cerebro in colli ſpòdilib[um] eſt groſſo: qua multitudine neruo
rum a doſo: procedent iſtii necefte ſuit ſubtiliari et concuaita
tem mino: ar. Renum ſpondiles p[io]ſibus ſunt maioſes: et
groſſioſes: atq. caue minus: q[ui] poſtea p[ro]babimus. q[ui] oſa
vt diſimus: q[ui] bic considerent: q[ui] eſt de vnaquaq[ui] ſpondili
duo e[re]unt neruus: necefte ſuit ſubtiliari: barum inde ſuit ma
poſi: q[ui] vna vſa ad alteram poſtat. Sunt aut[em]. eſtui, oſmi
ſte fibinuic[ie] cœcatenate: e[cept]is p[ri]oſibus in colli poſitis
ſummitatibus: q[ui] ex puppi duo e[re]unt acumina duab[us] p[ri]to

ris ſpondilis concuaitatib[us] a deſtris et ſi finifſtus ſuccedëtia
er qua colligatioræ caput deſtro: ſum et finiftrum eſt mo
uere. A ſpòdiu ſiða duo e[re]ſit acumina p[ro]famè prime ſp[ò]
dilis p[ro]cedëtia ad puppim vſa[que] ad colli p[ri]tingentia q[ui] dua
bus chordis ligantur ante et retro vt per eas mouentur ca[
put. O[n]mes alie ſibi ſunt p[er]ex quib[ula] frutulis finifſtus
inter duas ſuccedëtib[us] q[ui]b[us] et ſibi cœcatarenem et alterius
morus eis nò p[er]beref. D[omi]ſi ſpòdiſis ſuperius habet fru-
ſtua duo: ſimuliter inferio: quòs vnſu quodque ſubit ſibi p[re]
paratam concuaitatem: quinč[ui] colli: et quinč[ui] renum: quat-
tu: p[er]bent ſuprum et quattuor: deoſum. H[ui]s ſingula cœ
cauitates ſuas intràt ſingulas vbi perfectis cœnecibus ſibi
colligan[que], ad quod fuerit necefaria: vt cetero eſſent
firmamenta. In doſi ſpondilib[us] duo ſunt t[em]a: q[ui]b[us] duo
alia ſicut p[ina] conſoria e[que]lunt. H[ec]t conſoria a medici ap
p[er]pallantur ſenſica: vnaqueq[ui] ſpondilis habet tria. vnu ſup
p[er] et duo ſubtus lateralium. ſimuliter habent o[m]s p[er]ter p[ri]
mas in collo poſitas: que ideo caruerunt eis toſtionibus vt
non obſeſent lacertis caput ante mouentib[us]. Conſoria ita
in. i[r]. vel. vii. ſpondilibus petit inferio: a. decima ſemper b[at]
bet erectas: alio[rum] omnium ſuperius conſoria ſunt. H[ec]t ſe
nenicis tribus de cauſis fuerunt necefaria: aut vt cetero:
ra colli colligareſt: aut vt lacertos ſupra doſum: venas arte
ras q[ui] neruos firmarent: aut vt cibi ſofta firmiter adbere
re faciant: vnaqueq[ui] ſpondilis duplicitis eſt fozaſinis: p[er]
que pares nerui e[que]t: qui de nucha interiori p[ro]deunt,
[con]duum e[m] quæda ſo[ſar]inu inter duas ſpondiles ſunt: que
dam intra vnam t[em] inter duas ſpondiles ſunt fozaſina: q[ui]
e[m] vnaqueq[ui] ſemicírculos habeat ipſi ſubits e[que]t
e[m] c[ui] ſe reddi fozaſina. H[ec]t c[os]ſideran[que] in colli ſpondilib[us]: alie e[m]
funt ſuperius pluſque medi[que] habentes circulari: ſed inferi[que]
baent minus: quibus ſiſtis perfectio ſit circuli: et b[oc] in ſp[ò]
dilibus doſi. ſpondiles re[nu] vnum fo[za]men habent t[em]q[ui]
funt ſubta anum duo[rum] ſunt offiſum: quòs vnum voca
tur ſubta anum. Os iſtud latum inferioſi ſpondili ſenum
inſutum in ſimilitudine ſpondilis de tribus offibus eſ t[em]
ſa[que]t: quòs duo lata duas habent cœcauitate[s] nò adeo ma
gnas. H[ec]t ſunt ofſib[us] c[or]sarui ſiſtæ: in quòs vnoqueſibus
ſunt fozaſina: a quibus nerui p[ro]deunt: hec nò ſunt lateralium: fi
que ſpondilium. Oſſa e[m] c[or]arum in lateribus ſunt fozaſina
ergo ita in medio ſunt poſita. Alteri[que] o[ſ]vocatur ipſe anuſ,
ſimuliter de tribus factum ofſib[us]: hec ſunt nature cartilagi
num: a quibus tres pares nerui e[cre]ſt. Aut per e[cre]ſit de duo
bus fo[za]mmibus ſpondili[que] fozaſina affimilantib[us]: os ter-
tium inferius fo[za]mè habet alidiu: vnde e[cre]t quæda neruus.
H[ec]t de doſi ſuſciant ſoffibus.

De offibus p[ector]iſi. Capituli. v.

Ecto:ris fundamenti ſupra doſum eſt poſiti
cuuus magna eſt concuaitas vt intra ſe poſita
cuſtodiat. f[or]c: et pulmonem t[em] p[ar]tunculos t[em].
D[omi]nigudo cœcauitanis ſuit vt pulino poſcit
huc et illuc dilatarit: conſtat p[ectus] cosſis t[em] e[re]
neritate quadà c[ostar]i. xiiij. in anterioſes t[em] poſterioſes ſit
diuſio: de. xiiij. anteriò: b[us] p[ect]eſſicitur q[ui] doſi ſunt ligate
ſpòdilib[us] p[et]eſtene. f[er] et v[ro]t[em] latere ſemicircelo aſſiante. S[ui]
ſi iugan[que] circuli facere videre: hec ligan[que] in anteriò: b[us]
feptem tenereſis offibus cartilagini affimilantib[us]: ſed tamen
in teneritudinis ſummitate vera cartilago eſſe c[or]pobatur:
que dum acuif[em] eſt ſicut gladius: et o[ſi]t omach[ui] ſuperponi:
ad defenſionem ſui t[em] c[os]dis t[em] diaph[ag]matis. Dec[em] poſte-
rioſes coſte quinč[ui] doſi ſpondilib[us] ſunt inſerte: he ſunt cur
te[nt] non poſſint ad oſſa tenera p[ert]ingere: earu ſ extremeſas
ne foſte r[u]pereſt eſt cartilaginea: ſunt aut[em] oſa duo t[em] vii.vi.

De offibus ſpatule et ſurcula. Lap[.]v.

Patule oſſa duab[us] de cauſis fuerunt necefaria
aut. f[er] vt defenderent p[ectus] retro ne pateretur
quid ſeſionis ab exterio: b[us] e[que]t: aut vt armoum li
garent oſſa: que interius ſunt cœcau: exteri: vo
gibboſa: erat e[m] neſecſarium vt p[ro]deſſet c[os]ſis
cœcauſitas: que oſſa habent nodos quos medici vocant ſpa
tularum oculos: quod nomen e[que] effectu ſumpferunt ſuo:
ficunt enim oculi totius anterioris ſeſenſoſes ſunt corporis:

Aber secundus

et ita a posteriori defendunt pectora. Iste quasi oculi ideo
sunt coacui vt armos! acumina poftint eos ingredi. Habet
aut spatula duo acuminata: retro vnui coqui rofto assimilat: per
qo cadè spatula furcule est admirta ne a superiori loci
fiuim epeat. Antus yo alteri ad hoc pofti sibi subit eri
ret acume armoz. Furcule ad hoc fuere necessarire vt armos
ligarent: et a pectoie differre facerent ne forte pectus mani
contraheret: hoc ofa exterius sunt rotuta interius no con
caua: cum teneritudine pectoris ante ligata: retro yo cum
cowi rofto: earum ligamèa sunt ofa cartilaginofa che yo
cantur spatulari: capita ad hoc pofta tìm vt còcatenatione
facerent armozum.

De oblius manuum. La.vij

Maqueb man?n in tria ofa generaliter diuìdit
in armù cuius os est magnù: concauì atq. rotùi
dum: er familiari em parte còcauì est: ab extra
nea yo gibbofum atq. rotundùi. Dico autem il
lud familiare qò interiori parti corporis videb
attinere: extranei qò exterius. Hoc aut fuit solitarii: q. cí
spatulis vna concatenatioe est copulatù: fuit magni vt ma
num ferret t. brachii: còcatenatio em manu atq. brachij
puie cònectitur ofi. Rotundù efficitur vt non facile pacere
tur: fit autè concauì vt arterie: vene: atq. nerui viam habes
rent ad mani atq. brachii. Extranea gibboſitas familiari
parti fuit còpetentiteliu. In extremitate superiori est acus
vtt spatula intraret concauì: t còcatenatio fieret armo
num qò adeo est: mele vt loci ſuum aliqúi cogaf exire: molis
liques ito ſito vt armus vndiqs fit mobilio. Extremitas inſe
nco attinès brachio capita habet duo in familiari parte ma
nus q. nulli ofi colligaf: vt nerui: vene: atq. arterie in eo li
sarentur: intuſis q. bina ſunt duo: vnus retro: t alteri antea
que brachij intrant acumen: vt fum facerent concatena-
tionem. Brachii er duobq confat offibus. Enui ſupra t ap
papif cubitè ſuperio. Alteri infra t voca inferio: est ait
inferi? pioi? maii? q: poitas poſtato maii q5 e5 v[ firmius,
Ibe duo rotuda b5 acuminata que malavocan ad extremita
tem armi pertingentia: malì maius est exterius: atq. min
interius. còcauitate habent armi quà intrant cum extenſio
fit brachij. Extentot pars manus er nouè minutiis conficitur
offibus medulla carentibì: ſolidis q diuſeris: ofa nouè ha
buit vt manus effet mobilis: ſunt ait diuerſi forma, lalras
de gibbofa: altera concaua: alia erecta: vt cum ofa iuigerent
quasi vnui os reddereſ. Iſta in duobq odinibunt ſunt tan
tia: er vna parte cum vole pectinibus: er altera cum duabus
brachij concatenationibò fortiter ligant: concatenatio ad ſu
perioia habet bo: um tria: brachij concatuſt: ſubefiſta per
quam manus lateraliter extéditur atq. stringitur: concate-
natio inferio: atq. mino: extremitati interio: is iſigitur brachij
ipfius acumine cœcauì quinçs offiì subinfrate. Ibe cò
concatenatio moti facit ante: t retro: vola manus in duo diuìs
ditur. Pecten pars vna: dìgiti vocanè altera: q pecten de
xiiiì. fit offibus: ne fi forè vnum patiaf: t altera non ledan
tur. Digiiti ſunt quinçs: quòru vnus quifis ex tribus compo
nito offibus: que fibnuiuè concatanent: t quattuor: dìgiti
cum pectine ligantur: pollex cum brachij interio: t in ſonii
ungitur concatenatione: ſiuntq. noduli inferio: es ſuperio
ribus maio: es t latio: es: quia poitas eo qò poſtatur latius
est atq. firmius.

De offibus pedum. Lapitulù, viij.

Sfa pedum mediì in quattuor diuìdunt. ſunt
cù corarum: ſunt båchari: ſunt e crurum atq.
pedum. Båcharu ofa ante t retro ſuperi: cù
anì ligantur offibus: cuius vnaqueç pars in
tres diuìditur: os mediù atq. ſuperius ppre
vocaſ hancha: que ligatur cum am offiòb cons
cauitatem ſuam intranibus: bec popre båchavocatur: pì-
ris yo et còcaitas, os fecç est poſt ilud qo ys oлиi voca,
tertium os peiùs est: os core est necessariori: ppter core mo-
tum. Ofa interio: t exterio: ad custodienda spermatius
vafa: matricè quoque: v veſica recta: intestina. Os core ma-
ius est totius corporis offibus: totu: in extranca parte a ſu

periori aut familiari ab inferio: a posteriori parte concau;
ab interio: gibboſum duo habes acuminata: ſi ſuperius et
partis a ſuperiori parte est: vt locum habeant lacertu: qui
ſi eſtent extrinscus in eundo fricarent: totitudo a familiari
parte inferio: ne ſi eſent ex vna parte toſtituras toti: co
pus toſtum et inrecti: fieret: concautas posterior: et gibboſ
antero: vt firma eſtet ſeffio: acuminare rotundatur ſuper;
vt banche pìcidem ingrediaſ. Inferior est duo acuminata
qò cœcauitates curris ſunt subeuntia. Erus em uo: est ofli
que aridines vocata ſunt. Ennum magni in familiari parte
poſtum duo habet concaua: que cœcautati genù reddunt
inferiori: parti cœque juncta. In puius concatenatio: atq. pa
ſupremo est rotundùs in cartilaginofum atq. cœcauì: pa
concau cruris t cœre intrant ofa: pœcò: vocatur genu. Arì
do altera in parte est extranca: q: ſubtilio: t curti: et aru
dine prima non pertingens a ſuperior: vbi ad conatena-
vit potliti: ſed ab inferio: maiò: iſitur aridini: b
arùndibus cauille pedu: junctis concatenatio quedam fit
autem motus pœcedit calcanei, minus aurè in pacere uta
no: datur vt pondus patiatur: aut vt neruros: arre
rias t lacertos tutareret: aut vt inter arcto atq. maius ac
catenatio calcanci redderetur. Pèdis diuìſio est lenta: ac
em cauilla: eſt t calcaneus: t pedis nauicula et rafæ: q: fi-
gula voca melanica: t eſt pecte: ſunt t diqiti. Os calcanei ro
tùdi: eſt ſuperi: a parte familiari: ab extranea parte legio
est t fibrile ſubleri lati: atq. ſolus atq. attingens terrà. Ko
tùdi ne qò forè patiaſ. Logitoque atq. ſubfutilis vt bi: nro
maref: vel vt fuppoſita facereſ. Soliditas vt ferre urna
poſſet corpora: cauilla calcaneo eſt ſuppoſita molli: ligamè
tis retro cœnæ duo habes acuminata a parte familiari maiò
aut intrans cœcautate arundinis: ab extranea maio: bæ
concatenatione calcancus ſumur vtfum mouetur. Os na
uicule ad modi: nauiis eſt factis ſuperius et retro: v[ri-
vinge operiens extremitate cauille: vnde eſt ligati: fuit eſſa
catenatio: per hec pedicat lateraliter motus: trinque em
aum calcaneo eſ ligata: ſed ab extranea parte infra a familiari
alii: vt locus remaneret concauus. Ibe concautas dupli-
ter puit neceſſaria: vt: li: pes acute reſuperneret conca-
um haberet ad qò ciro confugeret. vel vt calcaneus ad mo
tum leuio: redderetur. Rafaſe quattuor: pabet ofa: tma po-
ferius cum nauicule retro iuncta offibus a parte familiari:
cum armus retro offibus pectinis. Os quarti qò vocat gla
dofum in parte mino: is diqiti eſt politi: cuius acumen vt
getur retro calcanci intrat concauì: aut cum duobq pectins
offibus ligatur. Rafaſe ſut in pedibus neceſſaria: ſcuit in
manib: ſed tìm ita quattuor: illa ofa b5 octo: maiò: em
tus manibus q pedibus fuit neceſſarius. Pecter et quin
conficitur iunctis cum quattuor: rafce offibus: tria emi po
ungunt: cum tribus rafce: duo cum glandofo vntecpe de
pum vtile ſuit cí t manuì: quattuor: digititria ofa habet
singuli: poller q eſt maiò: tìm habet duo: qò idaro: cùent
vt pedes eſſent concau: Juntus maiora habuit vt pes poſſe
ſuſentari: vt ficut manus per pollicè tendenì habuit facili
tatem: ita t pes ſuſentàdi in deſenſum ſue afcùſem firmi
tatem. Ofa ergo corporis ofa ſunt, t.l. t. cœvi: capitis qua
tuo: paria. xiiij. marillaria: dentium inferio: vii. vni: pa
li: duo menti: dentii ſuperio: vii. vij. i: pondiles. xiii. corus
iiij. anii. iiij. coste. xiiiij. teneritudines. viij. spatula. ii. capituli pa
tularum. iiij. furcularum. iiij. armò: iiij. cubitorum: ſuperium. iiij.
inferiori. iiij. rafce manuì. xvij. pectinis in manibus. viii. digi
ti. xxx. bancharit. iiij. calcaneo: iiij. nauiiculari: rafce pedum.
digitò: um. xxx.

De cartilagine. Lapitulù, ix.

Artilago eſt offium teneritas: quòslibet fetum
offibus assimilata: de qua ſatis tracarimus in
offium compositionibus: cum quibus iſigitur vt
eſ pecto: eſt teneras: coſto: extremitas: et bpo
cundiorio: pa: in ano: t båcha: z extremitibus
offiò acuto: u:5 narium: auriculæ: gutturis: z canalì: pul

Theorice.

Fv. vii.

monie:que oſſula fuerit cartilaginosa ne forte rumperetur
cum plicarentur. (I) De neruis. Capituli, etc.

Eruſt ſunt poterunt ſentens atque motu volutatio
rium ferrent membiſus totius corporis: obſibus: li
gametis et cartilaginibus: p[ing]uedini: et g[andi]
bus: in natura eſt ſua nullus e[ſus] habet ſentens
neq moti, Sed hoc singula put d[icem] fuerit
neque ſentia. Quidam medicorum dicunt vides obſeſos ſentens
habere; q[ui]a bus[us] tremebuntibus et ipſi tremere videntur: et dolo
rumpuntur: dolo: anſt n[ot] est fine ſentis; q[ui] negant al[io]
centes dolo: illum eſſe in g[ing]uis atque neruis, quoſlibet
neruſi fundamenti eſt cerebri cum volutari motus atque
ſentis ſit firmamenti. O[ſes] autem neruis aut de cerebro p[ro]
dеſit: aut de mediato[rum] cerebri. L[er]ebr[us] mediatores dicuntur eſſe p[od]iſiſi medulle que n[ue]a ſunt appellate: q[ui] ideo
opoutuit eſſe ne ſi omnes a cerebro p[ro]dient immediate: aut
rumperetur aut n[imia] l[og]inquitate ſentis perderent. O[ſe]
bi[ou]rum ergo prop[in]uq[us] neruis a cerebro procedentes ſunt
mollio[es]: de n[ue]a du[rio]es: exerſi: et p[ro]za cerebri o[mi]
aliuſi ſunt molliſsimi: q[ui] ſentens potant alijſs. molliſio[es] vt
cito mutenk circa ſentientes. P[ro]deunteces a p[uppi] cerebri
fuerunt v[er]i: vt motu p[er] ſentant pati: q[ui]a molli[us] veloci motu ei
cito rumpuntur. M[er]uo[ra] a cerebro exercenti ſept[em] p[ar]ia ſunt
funtam ad oculos p[ro]grediunt vt darent eis ſentius viſus.
Alteri ad eſdot[em] vt darent eis motione. Aliuſi quid[ia] vaduit
ad linguam ſent ſentens guſtus o[n]t: q[ui] motus: quid[ia] ad tems
p[ro]za vt motu com[ed]i diſt. Y[ui]t h[id]e ad n[ar]iuſ exerſit extre
mitatem vt v[ib]p ad labia: quid[ia] ad g[ing]uīas atq[ui] d[ēt]es ten
dunt donas e[ſi]s tach[ur]. Q[ui]a p[er] ſentem diuſitur p[al]
palati ſummüſt et e[don] ſentis. Quinti p[ar]is p[ar]s t[ed]it ad
auriculas: vt auditum vt p[er] e[ſi]s p[rae]bat: p[ar]s ad latitudines p[co]
tialium lacerto[rum] t[ed]it vt virtutem det eis motionem.
Sertit p[ar]is p[ar]tendit ad v[ir]ſerat p[er] e[ſa] ſentiant. P[ar]s
ad lacertos gutturales vt eos moue[ſt]. Septimuz vadit ad
lacertos lingue t g[utt]uris vt inde poſſut m[ou]eri: vn[u]g[os]
q[ui]que p[u]ſtus e[car]at craniſi duobus cerebri p[an]niſiculis eſ
corpo[ri]: ſubtilis p[an]niſicus p[ro]pter nutrimenti ſui eſ v[es]
nenofia: eſt al[er]t e[ſo] groſſus: d[ur]io: et o[ſibus] craniſi defenſ
dens neruis. P[im]ui par neruſi a cerebro exercenti eſ t[co]
cito n[u]t alio[mi] ſi tanta concanitate affimiland[ia]: cuiſub
ſtantia cerebri nature eſ vicina: concanuitas ergo. eis omnis
bus ſuit necſeſſaria vt per e[ſi]s p[irit]us vicifionis daretur o[ci]
s. Sunt autem iſt[em] maiſeres neruis totius corporis: quod
e[ſ] duobus cauſis c[ō]tingit: vel ne concauitatis cauſa rumpet
rertur: aut vt moſtui quantitate ferret p[er] ſuerit mol
les vt ſentienti faceret velociter: p[ro]deſiſt iſt[em] duo a duob[us]
quasi vberibus cerebri vicinaſt n[aribus] p[rius] concau[bi]
ſunguntur: a n[aribus] ſo procedit ad oculos p[oc] modo
L[oc]auſiis ita oculis p[rim]aste ſuit necſariat: ſi forte p[er]
teretur vnus ramuſculus: p[er] alteri alteri lumen oculo p[er]
pieberat: p[oc] p[ro]bade poteris mi] daſuo vno oculo alteri ape
rueris. M[er]uus a d[er]xtra parte veniens ad bertrui oculi ten
dit: a finiſtra ad finiſtru. Q[ui]que singulus ad oculos v[ib]p[ro]
g[reſſus] ita ibi dilatatur vt v[ue] t[an]icam circidit c[ō]cauſus.
Spiritus autem vicifionis a cerebro p[ro]grediens: t eandem
percutionis c[ui]ri ultradiat. M[er]uo[ra] iſt[em] egreſſi a cerebro moſi
les ſunt t e[n]es: fed quanto plus ab eo elongan: tato ou
riotas efficiunt. Ad oculos autem cum veniſt: ibidem rurſi
s mollecunt. Secundi par neruſo[] a p[oſ]terio[]i parte in
a[ci]p[it] aliu[m] p[ri]o[ri]: quoum vn[u]g[ui]ſis, ex[er] per fo[za]men
crani[que] vicinum eſt oculorum ſingulorum concanitati: qua
circidantes dilatan: vt p[er] e[ſi]s oculi moue[n]k. Par tertius
inſpiens retro p[ro]ſecundi ſe diuſit: t per ſedem capitis
eriſe a p[uppi] cerebri: quarto p[ari] v[ni]tur: ſed p[o]ſtea p[ri]cipa
tur separatum: qui cum e[cre]at a craneo in quattuor: diuſit
neruos. E[n]us fo[ra]m[e] ex[er]t q[ui] vena ſubſi ſu[n]enilis: b[ic] cum
per ceruic[em] descendit in v[ir]ſera diaph[ag]mati ſuperpoſita
d[is]perſcrit ſe per ea. Alter fo[ra]m[e] oſſis temporis egreditur:
t neruo quarti p[ar]is com[ſ]icetur. T[er]tius cum fo[ra]m[e] oſſis
oculariſt e[cre]at, vnde ſecundi pariam exeriat: in tres alioſs
diuſitur neruos: p[ro]um p[ri]mus ſurculatus in ex[ter]io[]b[us]
[oc]ulo[rum] angulis dilatatur: t lacertos temporum tandem

ingreditur. Alter ab angulis oculorum maſſibus narium
fo[ra]m[a]na ingreſſus ibidem in quattuor: diuſitur. Alius in
marillius in duos neruos ſe diuſid. E[n]us inter c[ui]s inter i[no]
riſo: ab altero e[tr]inſecus v[tra]q[ui] superioris labi extre
mitas petitur. Quartus tertii p[ar]is neruſas ſuperius p[ro]
pter incidente diuſſione interimſus p[ar]marillus ſe diuſides
marimui dat guſtum lingue. I[hi]u? altera p[ar]s inferioria la
bi[d]entes radicat et g[ing]uīas. Quartus p[ar] ſeptem lacertos
p[ri] principalibus tertio p[ar]i ſibi inſunctu: p[ro]ſab et eo ſeuinigitur: t
per tunicam palati diuſpartitur vt per ipſum ſibi tactus p[ie]
beaſ. Quinti ſo par in egreſſione ſua in duo diuſid paria.
T[in]a cerebri inſpiens p[ro]za. alteri retro, tertii p[ri]cipa
le p[ar]: in auriculari ſecedit fo[ra]m[a]: v[bi] ſe d[ilar]as eadem
circidat: hoc autem par auribus audißit dat. Secundi p[ar]
puſius quinti a p[o]ſterio[]i parte ex[er] p[ri]o[ris] p[ro]ſam[e] ſ[ci] v[bi]
p[iro]ſum vocat o[n]bi cum tamen fit apertu. Hoc com[ſ]tum
p[ar]i tertio ex magna parte ſecedit in marillari lacertos. Al
tera p[ar]s in lacertos tempor[em] vt eo[rum] adjuuuet ſentim: t
p[ar] tertii. Sert[ui] par p[ri]cipale a p[uppi] vid[em] ex[re] p[er] fo
ramen narium vtr[ui]s in extremitate lauda g[rec]ii affimilan
t: ab v[no] q[uo]c[em] eo[rum] quattuor: iſt[em] nerui exerſi. P[ri]m[
]n? intrat lacertos gule valens ad fundam[ē]ta lingue adjuu[n]as.
Par ſeptimui in euſide lingue motu. Alter tendit ad lacertos
tos ſummaruſ p[ar]tularibus. T[er]tius qui eſt maſſe: c[er]teriſat p[er]
uiem v[ſ]q[ad] venam iuuenile descendit per qua vadens in
furcula diuſid multifo[m]iter. Partitur enim in lacertos
gutturis et descendēs ad p[ectus] in ſurculam alia diuſitur:
t redit ascendědo in g[utt]uris lacertos caput habentes inſe
rius. I[bi]ca medic[i]a vocatur tornatil[em]: p[ic] p[er] ſepti[ra]l: et
ad co: ex parte diuſid: ad pulmonē quoc[em] et ad lacertos eu
t et ad canales eius: qui ſupſoſitus diaph[ag]mati in v[ir]ſa et
to ſecedit fromachi miſſes ſe neruis tertii p[ar]is. Septimui
par p[ri]cipale incipit a p[uppi] cerebri: vnde n[ue]a o[n]t[ui]s ha
buit: p[ic] ſe in lacertos diuſit lingue: p[ar]tim q[ui] cum cartila
gine connectitur gutturali ſcuti affimilanti: in lacertos diu
ſi inclinatas p[oft]itos in oſſe lauda g[rec]ii affimilante. Al[hi]
a cerebro viden[que] p[ro]cedere n[ue]a mediatrice. I[bi]ca e[n] a
cerebro descendit in p[ſo]diles doſi incipiens a fine p[uppi]ſe
ideſt a prima p[ondi]li collis ab ac n[ue]a e[cr] nec[e]ſitate p[re]
dunt nerui ſent ſentem ſe voluntarii motu p[ar]tates membiſ
ſub collo p[o]ſit[s]. Sunt aut[em] trigintaduo fibi p[ar]ia et vnum
t[im]t inpar. In collo e[n]i octo: in do[ſo] duodecim: in renibus
q[ui]n: v[ir]ta anu tres: in ano tres: in fine ani vn? P[ri]m[em] de
octo ex[er] a prima colli p[ondi]li ſecedens in lacertos capitis
p[ar]s ſecunda inter p[ri]ma et ſecunda p[ondi]li b[ac]et exerſit p[er]
partim in cutem tendens capitis vt ſentiat: t in p[o]ſterio[]es
coli lacertos p[ar]s altera: alia in latos vadit lacertos ſuper
spatulas: p[ar] tertii inter ſoam ex[ien]s et tertiam p[ondi]le:
in alios vtr[ui]s diuſid neruos: quorum vnum in lacertos
interio[]es: alter ad lacertos vtr[ui]s vadit p[o]ſterio[]es. Par
quartum ex[er] p[er] fo[ra]m[a]na tertie atq[ui] quar[te] p[ondi]li: cu[si]
us vn[u]q[ui]d[os] caput in duo diuſitur: p[ar]s bo[ſ]n: maio: t
plurima contra p[ondi]le in p[is]nam tendit. Inde in lacertos
inter do[ſi]tum ſollum p[o]ſit[s]. Inde reuertens in do[ſi] la
certos ſurculatur: p[ar]s altera mino: miſſetur cum p[ar]i ter
tio. Par quinti inter quartam atq[ui] quin[ta] ex[er] p[ondi]lem:
cuius vnaqueq[us] p[ar]s in duas diuſitur alia[]: mino: p[ar]s
adeundo spatulas in lacertos diuſid earum: maio: p[ar]tim
procedit in p[is]nam do[ſi]: p[ar]tim in latos ſuper spatulas la
certos: p[ar]tim in lacertos inter collum et caput p[o]ſit[s]. Al[
tera p[ar]s p[u]ſus maio[ſ] miſſe[] cum ſeptem p[ar]ib[us] a cerui
ce: p[ro]cedentib[us]: t ſecedit p[o]ſea v[ib]p[ro] diaph[ag]ma. Sert[ui]
par ex[er] inter quintam t e[ſ]tā p[ondi]le. Septimui aut[em] inter
ſeptam t ſeptimā. O[ctau]i inter ſeptimā t octauā. H[ec] aut
paria p[ar]tiu[n]i in multa: p[ar]s e[n] in lacertos tendit capitis
t collis. Alia in lacertos do[ſi]: Alia in diaph[ag]ma p[er]t octa-
uum t[im]. Alia in aſcellas v[ſ]q[us] in concanitaf[ē]t spatule vt mo
tum de[ſ]t digitis. Alia in brach[ui] cut[em] vt faciat ſentientē. P[ri]
mum. c[hi]p[ar]iſa p[ect]o[ris] p[ondi]lib[em] e[xe]cunti inter p[ri]ma
erit et ſecidā: cuius p[ar]s vadit in lacertos aut coſtas. Alia
in lacertos ſuper do[ſi]n. Alia ſup p[ri]mas coſtas: t octauo
p[ar]i conſingitur p[ro]cced[ē]s v[ſ]q[us] ad vol[ā] manu[ſ] vt p[is]p[am

Aber secundus

Abi dentur motus atq. senfus. Alterum par inter secundā
terni erit spòdilet; et diuidif in cutem armi vt det senfum
ei. Altera paris tendit in lacertos costarī atq. pectoris. Zer-
tium inter lacertos spatulār atq. dosi vt motu priefet eis.
Similiter altera, t. paria a spondiibus pectoris creuria vnī
tuicibus medio sibi vicino virtutè subministrant; et vnuliquis
inter duas spondiles erit; fed tamen duoedim ab integre
spondiones medio pedit, quinque parium in renibus; alij in la
tertos supta vèrèt; alij vadit lup penèt; alij furculātes deſte
duntuſis ad ſummos pedes; tria a foaminibus offium ane
æqueuntia in lacertos ſibi vicinos diuidunk; et magni par
te deſendit ad pedes ſummos; tria ab ano execunt et timp
unde pamui erit ab oſſe tertio qon ponit ſulta anum; et a piso
mo trium offiī an; hec autem et duo alia diuidunk in mul
ta; quedam em in narifi lacertis; quedā in lacertis virge; alia
in yſicam; alia in ipſam virgam; oes ergo nerui pares atq.
principales ſunt, etc.

De ligamentis aut chordeis. Lap. RH.

Igamétu est sub iter nervos atq. offis offib9
mollitio neruifq. durio: incapit em ab extremi
tate offium; ideoq nulli habet senſus; illa em
fenti ſentifit que de cerebro execunt. Ligamès
ta duab9 de caufis fuerunt necessaria; vel vt li
concauīna in concateneatione ſua: yelvt nerui
cum offib per ea ligenk. Eoiz forma est diuerſa; aut enim
vet nerui ſunt rotuīdiq; in locis neruis carentibus ſunt poſi
ta: vt in concateneatione armi et cubit; aut etias ſunt lata vt
ligandoi ſunt culciſa et firmiter ligent liganda; aut ſunt la
ta et ſubtilia ſicut panniculi; vt per ea vene defendanb atq.
neru. Eubitales aſt chorde et lacerti vndich ſunt his ſicut
deſenſoib9 cooperti; et ſimiliter alij bis ſimiles locis. Do
ſe de ſunt inter ligamenta t neruos: q; a ligamétis offiī t
neris ad lacertos procedentib9 ſunt; cum em nerui a lacertis
plogrediunb in ipſa diuidunb; et cum eſdem miſeſen. Lu
gamentoi pars cum eide ab offibus pdeuntib9 est miſta:
combriones homi lacertivocanf. pars neruoi et ligamès
toſum in ſummitatibus eſt lacertoi in membroi confinio
ſe mouenti vii cum eis miſeſen et chorde vocanf. Cho
darum yo natura ligamentoz et neruom est media; vnde
etiam ſentiendi ligandi et mouendi habent ſupplementa:
eari forma ſicut ligamentoi est diuerſa; aut em est rotu
nda; aut lata; aut ſubtilis. Sicut panniculi rotunda in lacero
toſum capitis est poſita et concatenerio eonis est vi
cina. Hec autem rotundatur ne quid forſe patiatur; qua
les ſunt chorde in bachis9 et rafce concateneiſte lata in co
catenatione ipfa; vt eius cœcauitate teneat. Lata et ſubtilis
ſicut ſunt panniculi triplicis est iuuanenti; aut enim subtili
ſenſum dat mébiis: ſicut chorde sub volis manuī dilatate;
que ſunt instrumenta vt vole tangant tangéda; aut in duri
cium et ſenſum priefet; ſicut chorde que ſub pedum ſe olla
tant plantis. He em et ſenſum vt paſſibilia ſentirent dant
turiciu vt calcata paterentur soliditare. Tertium iuuanent
tum est vt pelliculas corporis operienter et defendentert; fi
cut chorde ſuper buos lacertos vètris poſite que duriciem
ſibi dicuntur dare. Similiter et omnes alie lacertoz vètris.

De venis. Capituli RH.

Ene incipiétes ab epate ſuere necessarie vt ſan
guinem ab eode ad mébius corporis nutrienda
ferrent. Sunt autem nature rariois atq. mol
lions & nerui; et epatis nature fuerut vicine vt
mutarent aliquatulī cuiuſlibet rei ad ſemem
bis ſuccum ſiuе ſanguinèque de vna tunica ſunt facte non
de duab9 ſicut arterie. Arterie em ſpiri9 recipiut et ſangu
nem: iſte yo ſolun ſanguinè. Clene ergo execantes ab epate
ſunt due. Ene em erit ab epatis concauitate que nomè ſo
tita eſt lactee poſte; altera a gibbo epatis vii concaua debet
vocari. Poſte extremitas anſp. epar epeat eſt quinaria exis
ens ab epate vſib9 ad duodeni intefinii videtur pertunges
re: ibi, yo diuiditur in octo duodi ramoii; vna intefinii ino
trat poſtis ad epar ſuccum ab ipſo intestino recipiendf. Al
teraſcedit in ſomachbi et in alid intefinii qon poſta eſ voca
tum; et inde cibi ſuccum poſtat ſiqd ibi reperiſa. Reliquia

rum ſervenaré due ſunt: quarii vna vadit in latitudinè flou
macbi diuidendam in dektram sui partem poſtans illu ab
epate ſuccus vnde ventriculi stomachi cibum digerens ſi
bi lùmit nutrimentuſ; altera ad ſplene vſi piroſſa: feces
ſanguinis ab epate trahit. S; anteſt illuc venat; diuidif in
furculas et in carnè nutriendi ſecedit quò porangas voca
medici. Eum autem de ſplene venerit paruila vena prier
dit ab eo vadens in dektrì stomachi latus vt ab eo nutri
tur. Hec eadem paruila furcula poſtea vt ad pinguinè
tendis rectum intefinii cùdida: et quicquid ibi ab reppe
rit ad epar deferat. Quarta vena in latus vadit dektrì: et in
intefinii qon colon appellat vadit. Quita vt filimiter ſupero
ri faciat. Sexta ſubtilie petit intefinii: hec ſupero
diuſa vadit vſib ad ſeuin; et inde obvi petet intefinum:
toc qon ſulta eſt colò vifimile faciat ſupero: piceat ibi
ſio vene que ſuperius habuit nomen poſte. Alterius pars
que vocat: pacaui multoſtomer biuvidur circa epar poſtea
ab epatis gibboſitate creutes; quedā cibi a poſta ſerut ad
concauīna: quedā cum ab epate ſeuangan in duas parés vt
diuiduntur. Eina maiò pars petit inferoza tendens ad ob
mam dozì spòdile. Altera maiò: ſumſur vadit de qua ſum
modo tractaturi: aſcedès ſupera pertungit ad diabragme:
et cum ibi ſe diuiferit tendit ad panniculi medi pectoris;
a di panniculi codis: tæt glandem que moſo voca fa medi
cio vbi furculata tandè ad codis auriculam tendit in
vnde egreſſa in tres diuiditur venas. Eina maiò ſecedit in
derbi cœcauitate codis: et inde pulmonè redit: bacte
vena que vocatur arteria. Altera doſum circudat ibi deu
dens vt ſumſur nutriat. Altera petit inferoſa pectoris et
certos costarī nutrium aliaci mébius: coſtis vicina: que cí
oe creditur multimode diuiddif. Subtilia eſi ſicut plus in
pànìculum mediantè pectus partitur poſtis in duas diuidd
tur venas: quarii vnaqueb tendit ad furculas vt ibi deu
bis faciat furculas duas: quarii vna in dektrè terentiunùs
is: et in euiddè finisfram vadit vſib ad carlaginu que et
ſuper ſomachbi os: et affimulaf gladio. Sòba furcula in chq
biuiddif. Pàima eſt ſuper pectus et in quattuor: coſtis ſum
mi ſentis diſpartitur. ſenda vadit in pàsputis: ad collum,
tertia: quarta ſer ſpondilì ſupemarì collintrat ſoamina
aſcedèns caput poſtea. Quinta maiò: ceteris in aſcellas va
dit: et ibi in tres iè diuiddit venas. Pàima et ſecedim velmo
res ſe dilatant ascellari carnes: tertia in pectus deſendit:
etterioſa petit ventris: quarta in tres diuiddif, parì pàma
in lacertos concauitatis spatularum tendit. ſeda in maiòem
lacertis, tertia hìs maiò in manus per armi ſeceditbecro
catur ascellata que eſt baficala: pac diuſione executa barbi
venari concuaitas aſcendendo petit furcula: ibi: maq
in duas diuifa occulte aſcendit: pàima et voca arteria occu
ta a parte altera et vocatur aperta que cum a ſurculis elmo
gatur in duas magnas partitur venas. Eina per latus va
dit in partes inferioſes corporis ante et lateraliter. Altera
altera pars maiò: mento et lingue et vicinaſtue ſue tunga
vifib in caput. Occulta arteria aſcendit in os ſtomachbi
ibi diuifa miſcetur cum aperta et inuolitur guttu iuiddif
q lacertis: et exinde oxi ſtomachbi: qon inde remanet aſcedit
os qon greco lauda affimilat: ibi: diuiddif pars in pìtima ſe
cedit ſpondile: t ſecundà. Altera ſubtiliata ſicut pilus in po
mam ſpondile: et caput diuiddif: ficis cranesi intrat po ſoamè
offis lauda vt ibilia loca nutrii: bic ſecreta ſimil armi. Mic
ergo ad aſcellatà que t. baficala ſiu spatulata diacic reuerent

Theorice.

Fo.viii.

dum: que et cephalica: baru pars in armo multifoum inter est diuifan: in venas q: voca media: fed rur夫s adunaq: poſtea: altera pars remanet integra. Spatulofe em: pars in cute ar mi diuifitur vt laertii interioſes inde nutriant. Aſcellata ſi militer in eode armo ſpargiſt vt laertici interioſes per ea nu triantur: fed in armi cœcatenatio: bis conſeſſendetib: mes dia q: de ex vtrilque: ſicem, decem q: brachii: est media: voca: media: q: decem remanet de patulofa partim in brachii tendit exterio: brachii ſunis vocano: t: deſcendit in rafſa in ptes duis diuifid. quæ: vna rurſus in duis alias diuifid. Ena pioſis qualitatis inter auriculare: digitus: t: medicis vadit: hec lingua arabica voca: ofcilla: altera inter mediis: t: indi: cem vole petit vicinitate. Oalor pars ſecunde oſuifioni in tres diuifid. Ena inferioſis brachii latitudine: vſis ad rafſa tendit manuale. Altera ſuper pioſe: ſita rafſe petit ſonfinia. Tertia circa cubit diuifitur media: ascendens vſis ad brachii ſuperiora: a parte extranea: que in duis diuſia t: edit vſis ad rafſam manu: exterius: t: ibi inter indices diuifid: t: pollicis. Pars altera petit brachii inferioſis extrema in tria ibi diuifend. Ena baz inter indices vadit: t: mediis: t: cibi mediatrice indices: t: pollicis iuncta ibi t: ande: efficitur vna. Altera inter mediis: t: medicis. Decem eſt ſila qua: propter ſplenê indidut me dici: fanguis inde: emittentes tâdi quodque per ſeipam obturetur. Tertia inter auriculare: ſecedit t: medicis. Decem est diuifio ſurſum euntes cœque, par ſeſcedentes ante: diuifi dur principall in radice ipſam: ſicur plus partit: multifor: inter ſubtiliter. Ibi autem q: pili ſi parte destra reni paniſcos t: ſibi vicina loca petiſt: q: ea nutrifu. Postq: hec pars principall ſurcula: t: cocautitate: renu ingredit: per bas re: nes ſibi attrit brachii colamentis: quæ: rembi: teſti culos intrat: vbi ſurcula: ab his rurſus ue vene in renum ſpondiles epeſent: i: per duo latera vadunt ad alia: t: ad lacer iurta anum, ab his duab: due venule epeſent: que ſpon diles intrat: vt et nucha ea nutrifu: que: ad ſubdilari ſinuè venientes vring: vadunt lateraliter. vna in deſtra: cœcom. Altera in finistrâ: de quarri radice decem venere. Ena in anum vadit. ſcoda ſubtilis ſicur plus ad pelliculas penis. Tertia ad carnem ſuper offa ani epeſentê. Quarta ad laceri tos qui circundant nates. Ad offa ad macras: t: parces in ſterioſes: t: veſicam. Sexta ad lacertos qui ſunt ſuper offa, Septima in eis que ſunt ſuper vêrtem. Otauba in natu ram feminae: t: maſculi virgum, Iliana: t: decima in lacertos cœſtarii vſis in ylia. Fecta q: decius ſatione vna ſurcula ſecedit ab eadem radice que in cokas vadit: altera in earis exterioſa a parte ſer extranea tendes vſis ad inferio: t: diuifid mul: t: intermanit in inferio: toco veniens lacertos: ad genui: con catenatione: in tres diuifid. Ena per medium: t: per omnes cœme lacertos ſuperio: t: inferio: partit. Secunda in curis exterio: arundinem vſis in cauille: concatenatione: hec autem venavocatur ſcia. Tertia in cruris inferio: defeſ: dens vſis ad eo: num gibbola atq: cauillam: itſa a medialis vo cata eſ loppena: que ambe cœuientur in calcaneis. De ſta: que vene epeſent circuſantes mino: arundine: ab extranca: a familiari parte: t: diuifund in pede: t: fupera: t: infra. Alie t: mino: e: circuſant aruſine. Ena ante: t: altera retro. Ibi ſunt venari: corporis copoſitiones: quarui indecom ſunt diuſio: nes. Sunt em: quæ: vene ad vmbilicu: fetu: venientes ab epate: alie a poſta: alie a concuca. Enene q: quos: pectoris: t: ve ne diaphragmatis: patulofa cum ſuis ramis: t: aſcellata c: ſuis exterioſes arterie: et circuſantes ventrem: vene offis ani: t: vene exterioſes ani.

Et de arteris. Capituli, viij.

Enque vocantur arterie nature ſuere ne cœſtarie vt caloem natural: a coſde ad omnia mebria corporis deſerrent: t: ſpiritu: vital:le. Be autem arterie de duob: panniculis ſunt cœſpoſite in forma: ſimiles: fed in ſubſtantia diſimiles. Earum interio: per latitudine: ſunt villoſa: quarii ſubſtata est eura: t: quinque est giroſior: Q: ſunt exterio: a: extrinsæcus villoſa earri per longitudine: ya

dunt pauca per transuerſum: baru arterar: ſubſantia est mollu:ima: q: de eis necesse ſuit: quæ duos motus patuere. Elinum in dilatato: cum ſibi ſpiritu: m a coſdis trahut imo q: de exterio: ibi ſit panniculi per longitudine. Secidus eit motus conſtringendi t: fumofam ſuperſuitate: expellen di: q: de cum interio: ibus ſit panniculis per latum villoſa. Ibi autem adiuuan: per villum transuerſum: his panniculis reti necur ſanguis qui a coſde trahitur. vnde duario: ſunt etre rrio: ibus imo yenis omnibus: q: deis cœument ex motu ne for: te rumperen: he autem venе a coſdis incipium ſimtra conscauitate: er hac em: due pœcedit ſublattice: quorum vna mi: no: panniculi habet vi: mollie. Heceq: vena vocatur pulſa: tia: que necessaria ob hoc ſuit vt multim quantitatem ſan guinio: t: ſpiritu: ferret pulmon: t: aeræ expeſeret que ſangui ni donaret. Hec vena pulmonè intrat: t: ibi multifoum inter est diuſa. Altera eſt pioſe: maior: qu: aristoteli: vocat or: au daces: q: medici. Iſta a coſde aſcendê: diuifitur in duas. Odimos ſecedit in dekram concautate: cordis: t: ibi diuifid. A maiore: co: circuſatur. Quicquid remanet de his ſurculato in duas ſe diuifid: vna aſcendit ſurſum: altera deſcedit deo: ſum: q: maior: q: inferiora mebria ſupero: ibi ſunt plura: aſce dens ſurſum duarum poſtea ſitenar: mai: t: tendit de gins uas: t: et tráſuero in destra lateral: que ad molio: æſcen dens carnem qua: appellat mo: si glandem in tres diuifitur: que ſunt maxime pœcedentes in latera occulta arterie. vna dekroſum: altera ſimbro: ſum: das in colli ſentimus latera libus: ſuinenleſq: vocan: que abſconſe ſe commifices t: in aſcenſi carne: concautate: ſubeuntes multifoum inter diuifur: t: ſuntec ſicur vene eſtici: ſubt: cerebros ſe vila vantes vt ſpiritus animatus digera: poſtea adjuſnte: t: ſic cut puros due effecte ſubſtantiam intrant cereb: vt animas tum ſibi ferant ſpiritu: m. Tertia que remaſerat in tres diuifi ditur alias. Pars ad oculos tendit t: in pioſes colli ſpondi les: t: ſpatulari: vicinatate: vſis in earum ſummitate: t: deſens vſis ad aſcellas iungitur cum aſcellata ibi abſconſa t: in man: diuifa e: multis modis ſurculata. Parie in lacertis manu: interio: tendunt ab interio: ibi: vſis ad cubitos in quibus extra apparent cum aſcellata: t: poſtea reſedentes ad ſurculas multis modis ibi ſurculan: t: in lacertos brachii diuifuntur. Altera ad manu: rafcam vadit per ſupero: vris brachii. Decem e: cuuis pulſum in mo: bís modicis rangit. Al tera ab inferioribus brachii ad rafcam manu: tendit diuſa in lacertos vole: aliquando apparet retro manum. Altera pars venе aſcendens ſurſum vſis ad ſinſtram aſcellam per tráſuerſum diuifitur in ſui lateris mebria: ſicur t: altera un gens ſe cum aſcellata. Elena or: bi deſcedens deo: ſuis recta ſup ſpondiles doſi: vſis in anu: vadit: ad q: an: aſſendat in procedendo ſit multimoda diuifio: eis: v: in viu: cuis eis: ſpondilis latera t: intrat ſpondili vicina mebria. Ena baru ſubtilis diuifitur per loca pulmonis tendes vſis in eiu: e: tremitemat t: in canales eiu: dem, altera vadit in coſtas: ue alie parue in diaphragma. Alia circundat integrita ſubtila que poſtea diuifuntur intra rectum intefinium: t: circuſandt ipſum. Ile: q: yene pulſatiles milſetur alij: pulſum non ha: bentibus: et cum ſubtilis vene diuifuntur: ſingulas ſpon: diles ſingulum par ingreditur. Quedas: v: vadit ad nu: da: quedam ad hâch: das vbi admifentur venis pulſum non ha: bentibus: que cum ad offa ani perueniant in duas ſe diuifi dunt: ſicur t: non habentes pulſum q: ſubtus cos ſunt. Ena vadit in destra: altera in finistram cœcom: fed ante: ad cas veniat: vna: q: ſurculatur. vna in veſice latus vſis ad vmbilicum p: ogreditur: que in ſetu manente in ventre matris ſolet inueniti: in perfectis em: vit inuenire poteris cum de ſcendit t: in lacertos ſuper anum diuifitur: ſicur de non pulſatili vena diſimus: fed quedam pars in interio: que dam q: vadit in exterio: alie ſunt arterie que habetur in corpore. Quedam q: vo: ſunt circuſantes ſetum. quedam ab or: bi pœcedentes ad venas vadunt vſis pulſatiles: alie ad quin: q: ſpondiles: alie in medias ſurculas: alie: vadit ad aſcellas: alie ad iuueniles: alie ad diaphragma ſecedentes: alie in primis ſurculate ad epar atq: ſplenem: et inefiina ſe ex: tendunt,

["## Aiber primus", "De carne et pinguedine. Capituli, xiiiij.", "Arnis species in corpora sunt tres. Quedam enim persaris et choris adimita lacertis est vocata: de qua carne dicem? in médiocorpo cōpositione. In his autem lacertis maius pars est carnis: alia caro sola inter dura? et mollem est temperata: alia est glandosa. Sola caro est in corporis: et in dozo: exteriores: et tineriores: atque inter dētes. Sed que in corpori iacet parte extranea: oſſium ſuper eam quicæſtītis et quasi culcira. Laro interio: et interio: dozo: duab? de caufis necessaria ſuit. In interio: em do: caro interio: acaſectat que pater nuche na turalem frigiditāte: et oſſium atque neruōn? que naturaliter frigida ſunt facta est. Estq. cius altera cauſa. ſ.concautatis neruōn: cum ascendentibus; arteriariis:que ascendentibus: recreatio maxima: ne forte rumpētis: deficient in via. Laro do: interio: ab exteriori aere ſuit est deſenſio: et concauitatis ſponſati diluti: et costarī recreat. Laro inter dentes eō: firmatra dices nutriens eos vt ſint stables. Laro glandosa diuideſt in tria: humectationē: em bonā: et ſuantā: generat: q̃d teſſeu culti et mamille faciunt: et glandes que ſub? lingua ſunt: q̃d et lingue humiditate: atrapunt: ne nimia ſiccatate: topeſant ad motum nature. Alia enim glandosa: aut replent lo ca vacua: aut venarit: et neruōn? ſunt ſomēta qualia ſunt in ventre polita: et ea que vocantur mo: a: que ventriculo: cerebri ſunt media. Sunt quedā etiam glandosa expulſum a membris humo: recipientia: qualia ſunt nafcentia in inſuinibus: poſt auriculas in collo: glādes interſtini: circutentur venes creſtīvi ab epate ſuere necſarie: que cum eare in ſteſſum circumcitat: vadens: inter interſtini: et ſomachu: cirdundat illud q̃d poſta est vocatī. Huic vene nerui admīſceſtur et arterie: que deſcendētes: a coſde in corpus inferi: et cirdēundo interſtini: p[]ſebent ſenſum. Decq: omnia in loca diuideſt frībī: vicina: et in illa v[n]i ſel currit ad intella: quod via et ſupſenione: alia non ſuſſutela tuta niſi natura mirabilis eis ſubſiſteret: nec glandosa quib[]b loca reperent: vacua vr in via p[]ſuciferque ſerſt: et ne nimio interſtitio: atque motu ſe rumperent. A[]landofa fuerit molia vt ſuauius quicſeque rent ſuper ea: vt et ſi forte alia buricues eis obuſaſt molia haberent ad que ſufereret. Blādofum mo: est maius: q[]d a ſuperio: parte costā: dilatatur. glāſa illa que pinut est affi milata in media ventriculi cerebri: ad hoc ſuit poſt idees q[]d ſupero: ſuppleat. A[]landofa expulſos: bu: tr[]mi: recipientia in aſcellis ſunt necessaria: vt bu: malus a coſde expulſos recipient: quos q[]d debilia ſunt in expellendo: reſto: quere no poſſunt. Jnguins glandosa ab epate recipient[]a: expulſa: colli et poſt auriculas a cerebro eſcita.", "Jnguedo est res humida que marīxe inueni[t]ur p[]er pelliculas et neruosa loca naturaliter frigida. Sanguis enim ſubtilis et v[n]ictuſus p[]inguedinē non obferuat in locis calidis: et ſi bi penetrabilis? S[]c veniatis in loca naturā frigida ibi tand[]e: ce coagulat: et p[]inguedinem concreat: q[]d fecit natura: et necſſitate ſibi marina: vt nerui et pellicule: q[]d ſicca fuerant p[]ingudine reſocillāretur humida: ne ſorte rumperentur et nimio ſuo motu.", "De pelliculis. Capituli, xv.", "Ellicule ſue p[]aniculi ſubtilia et OURa ſunt corpo: quib[]b cooperiuntur membra: niſilbō ſub ſtilius nec p[]eter offa durius in toto corpora: reperitur: q[]d ſuit necſeque vt alia méb[]na poſſent cooperi: et defendere OURa: ne facile rumpere: tur ſubtilia: ne nimia corporis quātitas occupa retur. O[]membro: ſi quedā vn: ſi quedā duos habent p[]aniculos: lacertis vno tr[]mi: ſunt contenti: quo vndiq[]b ſunt operi: ti: qui p[]aniculus ita glutinatur eis vt non facile auferatur: q[]d trib[]b de caufis necſeque ſuit, p[]mo vt méb[]na ſibi coadunet: fecundo vt ab alij: ſeparet: tertio vt ſi quando lacertis ſeinui cem percutiunt: per bunc p[]aniculi tuti maneant. Interios ra membza duos habent. Ein[]u eadem necſitatequa et las certi: alterum ſuperoſtīti p[]ou: no: tr[]mi: interſtui et niſi vbi méb[]na ſunt ſibinijemic ligata: qui ſuit necſarius vt membri: eſſet tutius et ligaretur firmius. O[]medb[]a interio: p[]ecto:is", "duobus ſunt operta p[]aniculi p[]eter illum qui costarum est cooperunt. O[]medb[]a ventris illis ambob: operunt: qui bus etia cerebri: cooperitur: q[]d quomodo ſiat dicem? Sed p[]ius dicendu: est de cooperib[]b: costas. P[]aniculi colubri ſicur ut aranee tela omnes interiores p[]ecto:is oper costas: et méb[]na circuſat p[]ecto:alia: a quo duo prodeunt e[]ctus partientes mediti: qui in longitudine curulare: incipie tis interſtibus ad ſinem tendet p[]ecto:alis teneritudinis. In cuius c[]temremitati: anterius ſolidar: poſteri: q[]d ſi p[]ecto:is ſpondilibb: vbi iuncti paulatim ſe ſeparat; vt ad corpe niant ad quod ei perunec: t[]uc d[]e perunec: marie ſet unguens eos enim mediat cor: cum p[]aniculi ſuis: et poſt ea unguens cor: do: iunctib[]b: vbi perfectib[]b ſolidar. Sunt aut in p[]ecto:æ cocauitates due ad ſeuinice ſepate. P[]ecto:is p[]aniculi dupli: ſunt necessarij. O[]maio: ſut necſtatis vt vna p[]ecto:æ cocauitas ſua: actione: amitteret ex p[]affio: aliq altera expleret q[]d infirma no poſſet: vt et in vna p[]ete apoteo ma nafceretur: ibid[]b: flatus amittere: altera medietas me dium flatum et vocem faciat. Si em: vtrag in ſirme: mo intercidentis vitalis flatus amittitur. O[]nui: ſunt necſtatis vt ab ipſis exerient et méb[]na concuana operirent: ideſt pulmo nem: nueros: venas et arterias. Ligetib[]b méb[]na p[]ecto:as ne ſuis excederét locis. O[]dis p[]aniculi qui ſua capilla eſſu dicitur: et omnib[]b: co: circuſat partibus: cuius forma ſomne cor: do: co: est imaginata: qui aliquantuli caro eſt l[]emor: ne cor: a ſuo motu p[]repediā: l[]bi: cor: do: ſedi colligat veni et arteriis ab ip[]b: p[]recedenti: q[]b[]b: p[]aniculiſb[]b p[]ecto:alib[]b in ac mine cor: do: ambob[]b colligat p[]aniculi in fine p[]ecto:alis t[]eritudinis. J[]tide: ſe habet omnes p[]aniculi méb[]na p[]ecto:as: ſed non adeo ſunt remoti. Et q[]talius arabice ſyppac vocatus: que ſic utaranea tela ſubtiliā: qui ſub lacertis veni tris poſt: a cartilagine gladii affimulat: eſt: que l[]egest ob: ſomachi tendēs v[]b[]b in os p[]emis: circuſandib[]b ſomachi: ſupr: ſub do: dilatatur. Eſt autem circa co: ſomachi groſſo: ſied ſemper ſubtiliā: v[]b[]b ad penis o: solidatur q[]b: diap[]b:agmate ſuperi: et lateralis cum lacertis ambobus qui ſuper ventrem deſtroſium et ſimilorum ſuponk: iub[]b: cum p[]emis oſſe ligatur a ſirmiter vt vt aliquis cradicet: marīxe: cum diap[]b:agmate et ſum lacertis antiſtib[]b et quib[]b exerſt ch[]o: de ſubtiles atque parue: que buic p[]aniculi vnui: deq: oſſe inſeparabilis eſſe probat. Ende quidam pu[]nt chirurgici in cofutura ventris vulnerat ſolum ſyppac tangi et ſi: q[]d ſalutus eſt eſtio ſit operimēt: et condatio ch[]ordarī. J[]ſte ſuit vtilis quinſ de caufis. P[]umo q[]b: operi mentum est membri: omni: ſub diap[]b:agmate poſtum. S[]cō vt defendat ne lacertis ventris cadant ſupp[]vi: c[]ter t[]ovt c[]um feces ubi e[]citan: ſacile expellant. ſyppac diap[]b:agmate iſtuc retro: iuſtuc: ante cogit feces c[]re: ſan: coſtringat man: reſb[]b aliqua liquida mitra. Quarto vn[]b multi ſomachus inſitu: cum res ſinflata: comadē: obi em: deſtruſk ventoſitas expeſtibus diap[]b:agmate ſyppac. Quinto vt colliget omnia ſub diap[]b:agmate membca poſita. Dat em: iſte ſyppac p[]aniculōs p[]vica: vt ſic: totu: corpus cutis: ita v[]p[]icera cultodiāt p[]aniculi. ſomachi: e[]par: ſplen: renes: interſtina: matricem: veſicam: tetraſtual: venas: arterias: atq[]b neruos. P[]aniculi operi: s ſomach[]b grosſio: eſt p[]aniculi alio: viſerit: z hoc iſco vt ſim: ſin: ſo n[]umpa: bic q[]b p[]b:ac ligatur. Subtiles e[]pati p[]aniculi diap[]b:agmate ſunt retro: ligati et parte g[]ibb: poſtati: ch[]interſtini: er parte ſui concui. Pellicule ſplenis cum polenbō: li gantur costis et cum hāchis. Similiter renes: interſtina: v[]p[]icam: atq[]b testiculi habent pelliculas ſe operire: z v[]p[]icin: sibi membri: colligantes. T[]eſtico:ulio: p[]aniculi qui a ſyppac ad ſpermatis y[]a diſgreditur inſtrut: teſtum lum diuideſt. ynde vtris: operitur: ſaculib[]b ſtico: ulio: catur. A ſyppac v[]o egreditur vnus: ipſius et interſtini: me diu: cui ventris p[]inguedo conſingif: que arabice s[]irb[]u vo catur: et a p[]ingudine fecedes: inrat interſtina que circuſat operiens venas et arterias: iſte vnu: atq[]b ſolus ouasvenas atq[]b neruos et interſtina defendit et circuſat. Quomod[]b vtris venis p[]inguedine et p[]aniculi tegit: q[]b: ſic: bic méb[]n: teſticib. Lum em: de cōpofitis ſit membri: inter cōpofita: die: bi p[]aniculi", "", "", "", "", "", "", "", {"bbox

Aber tertius Theorice

For.

panniculi oïa medbia tegunt: q; a limmo craneo p:odeunt: cerebri operit: in quo tantis: uo: funt: vn: grossi: dura mater vocatur: in craneo supponit: , dic cerebro: fuit necessa riis: vt a duritie cranei ipsum tutaref q: craneari obisum cœ necitur ferra assimilantibus. Alter est subtilissimus t: colli gaf arteriæ atq: venis formæ assimilatus fecundine. Secundina enim est illa in quo vene arterieq: t: panniculi fibi iuii: cum funt: conceri: hec fuit necessarius vt peripsum a dura ma tre cerebri: tutaref: venisq: fibi ministrantib: nutririæ atq: calo: naturalis per pulsum daref ei: œs ergo vene nerui et arterie bis pelliculis interve: cerebri: operitur cerei: cranegredianf. Sed de cerebri dicturi copoſtioæ de bis dicem? liquidæ: ficut œm natura mirabilis pelliculas fecit interioibus bus curandis: ita t: cule extrinæcus cuncedit corpus ne quid fœte pateretur deſonis.

C Decure.

Laç. xvi.

Etis ait in hominibus pulchrio: molli: subtili: atq: efficiq: i: chulubet alij: alialib: p:pter no bilitare: tactus. Si em dura t: groſſa eſſet fœtius pilici: conchile c:ui pateretur mil: ſentiret. Si pi loſa ficut aſinòn atq: boom: p:ilo: maſſa attenuare tactu: vnde manuus volis subtilio: t: molli: fuit p:opter tactum t: in capite fragili: q: in alij: medbris: vt fumofitates a toto copre reciperet t: excluderet. Aſt ait hec totis vndicæ perſoat: atat fumos a ſe excludat. Hecautem ſo: amina p:ointi vocata. Cutis quoc: hois nò in obv: medbris eſt equa lis: cutis em faciei subtilio: est alij: cauſus atq: clari: tatis. Si em groſſa fœt rubo: ſanguis nò in ea apparereft Groſſa eſt in alij: medbris ficut in pedi: plàtis: q: ob ſon conue nit vt fœtue pungetibus aculeis nò inde ex: ough: lederenf lacertis: est t: molli: ficut volan: cut: q: oſdo fit vt cito mutareſt in natura reſ ſenſe: eſt t: dura fœt pedi: plàtis: vnt calcare pofet dura: eſt nò piлоа vt cutis manuï atq: pedi: vt majorio: baveat ſenſum: eſt et piloſa ficut cutis capitis barbeq: t: ſu perciſi: q: dicec c:ui de pilis tractabim? Lutis oſbus ſic cœtungitur fuppographyt vt nullatenus pofet excoarii. Solida re: em faceris ficut cutis marillaz: atq: frontis labiori: q: faciei: mariti: quoc: extremitatis: vel c:ui chordis vt cutis volanri: manuali: t: plantaz: pedi: q: chode epeſt a lacertis medioz: brachioz: q: anteſt veniāt ad raſca manuï dilatare plàtas impliche: digitos: ipſa: manuï: q: trib: q: cauſis: uenit: vel ex: tactus nobilitate: vel ne pili ibi naſterenf qui bus tagendi ſenſus impedireſt: vel vt miſto cutis t: cotaſz quodda faceret t:peramentis. Et lacertis cruris: eurent cho: de ad plàtas pedi: t: venientes ad cauillu: ibi tand: ſe oſſa t:at plàtaſ: operietis eſ pectimeſſime alligāt vt vt aut niij: ecoriari: valeat. Lutis alioz: medbroz inter ſe t: lacertos ha: bet panniculum: vnde facilius excoariatur.

C De pilis et vngulis. Lap. xvij.

Florii et vngulaz nò idè q: totius corporis eſt incrementu: oïa em: medbia corporis in longu: atq: latum videnk augmentari: ſed hec ſolum in longitudine: crescutn. Ære definitu: habet mēs: b:ra crescendi modi: hec ait augmentanſ inte: rima: di viuif: q: oſdo ſit: q: q:da: expulſio ſunt corporis. Pili et fumo calido: t: ricco: cœcionali. Subtilitas em: fumi dij: egredif extranea aere: ericæſt: q: dum moſtities in teriois fumi per poſis epeſt aer eurente: t: nò ſe diuidente: ericæſt. Sunt q: pili naturaliter iuuumentu: corporis vel tan: tu: ſuper ſuitatis expulſio. Juuameta ſunt capilli t: cilia: ca pili em: caput custodiut: honestatq: t: defendut: quibus ſi ca reat t: maxima eſ in honesta: t: precipue in mulieribus. Su perculia: defendut ne quid nociu: de ſuper cadatin oculum. Sunt t: honestantia q: homo dedecozat: cor: caretia. Alia ante t: retro ſurſum t: deoſum ſunt oculoz: iuuaameta. B: habent p:ui: q: nò ſe alioz: pilo: q: ante enim ſunt erecta: q: si ſore leuarenk ſurſum oculi: non clauderet: neq: ab anni veniétibus ictibus eum defenderet: ſed hec ſurſu: illa deoſum cooperirent viſum. Ilec eade: nò creſcit q: naturaliter ficut alia: medbia fundata ſunt. Palpebze facte ſunt nò pozo ſe dure vell: vt pili ſemper epeſt œn ſe creſceret. Herba em: in terra molli nimis inclinat atq: creſcit. In ter:

ra dura nò creſcens ſtat erecta: hec facit natura corporis iu: amenta atq: o:naamenta. Sol: o:naamenti eſt barba bene appareens t: cooperiæ: maxillas. Eſt ait c:ui cur maſculus et nò ſemina barbeſcat: q: maſculi calidiores ſunt: in qubitus fumus qui piloſi eſt materia: augmentatur magis q: in ſe: minis: q: q: nature ſufficiebat expellere per vnui: loci: in ma ſulis expellit per duo loca: i, caput atq: barbã: ynde ſit ve mine calidime aliq: videan: barbecere: t: ecôra in maſculis frigidis. Vn: eunuch: nò barbecesq: t: perdideru: mébra calidio: Pili ergo iſt: faci: ſunt a naturav: eſent iuua: me t: o:naemeta. Alij: œs nature ſunt expulſo: q: mébra ca lida t: humida t: inde ſum: emittentia ſunt piloſa ſic p:nis, p:pter testicoz: cofinia: t: pectus p:opter vicinitate: cor: dis: hec omnia nò ſunt naturalia: ſed ſuper ſuitatis epulſiu: a: ficut videmus in hortis: qued: non ſtudio colètu: nasci. Ungula eſt solidata c:ui carne ſibi iſicta et cule: ſupimo: cu: ligameta ſunt chordosa: veniit tamen ad vngulas nerui ve: ne arterie vt eis dent ſenſum t: naturale nutrimentu: baru: incrementum non longum eſt atq: latum ſicur alioz: eſt mē: bozium: erit ergo tantu: longu: ſicur t: pilo:um.

C Fintur liber ſecundue: ſequit liber tertius.

C Lapitula libi: tertij.

De compositis membris Lap. j.
De lacertis ſiue muſculis Lap. ii.
De lacertis mouentibus collis t: caput Lap. iii.
De lacertis mouëtibus guttur t: ſibi ſubiecta Lap. iv.
De lacertis mouentibus spatulas Lap. v.
De lacertis mouentibus manus Lap. vi.
De lacertis mouentibus pectus Lap. vii.
De lacertis mouentibus ventrem Lap. viii.
De lacertis mouentibus coras Lap. ix.
De lacertis mouentibus crura Lap. x.
De lacertis mouentibus pedes Lap. xi.
De copoſitis membris interio: bus vt cerebro Lap. xii.
De nucha Lap. xiii.
De oculis Lap. xiii.
De instrumentis odoratus ſeu naribus Lap. rv.
De instrumentis auditus Lap. rvi.
De instrumento lingue Lap. rvii.
De instrumentis ſpiritus: t: primo de vuula Lap. rviii.
De gutture Lap. xii.
De canalibus pulmonis Lap. xii.
De pulmone Lap. xii.
De corde t: cerebro Lap. xii.
De diaph: aginate Lap. xii.
De instrumentis ciborum: t: primo de buccat: p:ulcule Lap. xii.
De o:re stomachi ſeu mery Lap. xiv.
De stomacho Lap. xiv.
De intestinis Lap. xiv.
De punguédine Lap. xiv.
De e:patc Lap. xiii.
De splene Lap. xiii.
De felle Lap. xiii.
De renibus Lap. xiii.
De veſica Lap. xiii.
De membris genitalibus: t: primo de matrice Lap. xiii.
De mamillis Lap. xiv.
De testiculis t: vaſis ſpermatis Lap. xiv.
De virga Lap. xiv.

C De compositis membris. Lap. j.

Aia ſuperius de conſimilibus mem
bis tractauimus: de compositis mébis
que officialia dictitur dicturi fumus. Lo:
poſita membra aut ſunt vnueralia vt ca
put: manus: t: pedes. Aut particularia q:
vniueraliis ſunt ptes: vt lacerti: vel mu
culi: qui t: ipſi ſunt copoſit de carne: de
neruis: de venis: de ligamentis: de pánis
B

B

["Ziber tertius", "culis. Caput ait mébni est vnuerisale: qò de lacertis similis bufus mébis cópoſitio videb est. Prius de cópoſitio lacer totum fermonis ſumamus exoſium: ignotatis eti totius partibus: et ipfum totum ignorabitur.", "De lacertis ſue muſculis. Lap.ij.\neliculus ergo cóponitur de carne neruſiſc et li gamentis: atq. panniculis vefit: et ſuper ofſia ligatur ligamnibus ab ipſis ofſibus procedés itibus. Nerui ait a nucha vel cerebro eſtites ad lacertos: cui ad ſuperioſe yeniſt extremita tem in multimodâ ſeducunſ diuſione: et in la", "certo: miſſen carné. Ab ofſibus quoq. q. muſculis ſuppo\nſita ſunt: ligamenta eſeunt q. cui neruis et carne ſe cóſuſit: et\nbiſis: coq: conficitur qò lacertus vocat. Ab inferiòi auté\nextremitate muſculi eſeut nerui cui ligamétis que cum mi-\nſceantur: coſus eſſeut: qò choza vocatur. Choza auté et\nnerui fuerunt necesſarij cauſa volutarij motus mébnozum.\nChoza auté muſculi extremitate eſtites eſtèſe ligant mé-\nbi: concatenatione: cuius cauſa muſculus eſt actus. Lum\nauté necesſarius ſit motus mébni volutarius: lacertus in ſui\nq. oſigne retoq: eſ: cum quo choide ita ſoſter traſuntur vt\nmembra concatenata moueſan: et in lacerti parté reducaneſ.\nSi enim volas manuſ interio: mouerit lacertus ad traſen\ndum lacertum interius tota manus replicatur. Si ait eſte\nno: vilataſ: manus extra reſdimatur. Oes lacerti quinſo mo\ndis ſunt diuerſi: eſ: in quantitate: qualitate: figura: ſitu loci\nt: poſitione chozarij ab eis egreſſarij. In quatitate: quia\nquidà ſunt magni: et maliora mébra: ſicut core per eos poſt\nmoueri: quidà parui vt palpeb:z lacerti: et per quos\nmimores pedi: mouentur digni: vt enim Hal: teſtak: bi po\nnimo: puitate ſunt vii inuenunſ ab anatomicis. Sunt etiasq\nlacerti ſubtriles ſicut ſuper ventre: poſiti: qui ventri et intelecti\nniis fuerunt necesſarij in expeſſionibus diſegitionis et vt ad\niuuarent veficam ad expeſpondi: vinà. poſicati eti partus\nrienti: in ſetuonibus excluſionib: et tab eſiſe diaphragma adua\nutur: cí pectus infla: et zpæmitur vtov: vel flatus recipia\ntur: per dos e'm caſeſt stomachus. In figura ſunt diuerſi:\nq: taliter opor:ut est eos figurari: prout capacitas eſ mébzo\nrum vii ſunt poſiti. Sunt e'm quidam trianguli ſicut lacert:\npiectoris. Alij rotiſi ſunt ſicut circuſàres vesicà atq. anſi:\nalij quadranguli ſicut ſuper ventre: poſiti: aliij lôgi: ſicut aliij\nduo ſunt ventrem ſuſpenſi. Ex ſitu loci ſunt diuerſi: qui\nqui retro motuſ fuerunt necesſarij ſuper longitudiné mébzo\nrum ſunt erecti. Et cópoſitio deuſeritas eſ lacertoz: ſuper\nventre: locatoq: quoq: caro neq. neruis neq. ligamétis cómi-\ncer: et in coſi: extremitatib: choze solidantur. In choz:\ndarui eſcreſſione dilimitudo videb: q: aliqni a lacertis duo\nbus ſue tribus vna sola choza egreditur: ſicut illa choza\ngroſſa que ad pedes ptedif: hec ait a duobus eſit lacertis\nqò neceſſe ſuit q: mébra erat maria: qb: no ſufficiebat\nlacertus. Sunt ergo duo vt tractus ſit forto: vel vi ſnus la\ncescat: alter mediatet: ſiam compleat. In membri: quoq\nſimilibus idè inuenitur. Sunt ait lacerti a quibus duo vel\ntres choze eſcent vel plures que ſunt de medio inter. vii,\nvt in cruris p:ozà poſito. Ab hoc enim. iij. choze eſcent q\nad quattuor: digitos pedi: tendunt. butus ſuit magnitudo\nq: ſi vnuſ solus eſſet idemq: paruus: choze adeo ſubtilles\neſent vt in digitis illis no ſufficerent. Similiter in quibus\nbentia: aliij pedes: aliij coras. Zacerto: i capitis\nquinq: ſunt modi. Sunt quidà faciè mouètes\ntotam p:eter menti: et oculos: aliij menti: aliij oculos tantí:\naliij caput: aliij collum. Douentes faciè ſunt ſer. du: mouè\nmarillas: et ſeparant labia: et hi appellantur lati. Choze", "De lacertis mouètibus collii et caput. Lap.ij.", "Acerti ait oës in. viij. diuident přes. Alij em\ncaput et collii mouètes: aliij gulam atq. guttur\net ſibi vicina: aliij spatulas: aliij manu: aliij pect:\naliij ventre: et eius vicina voluntanu: motus ha\nbentia: aliij pedes: aliij coras. Zacerto: i capitis\nquinq: ſunt modi. Sunt quidà faciè mouètes\ntotam p:eter menti: et oculos: aliij menti: aliij oculos tantí:\naliij caput: aliij collum. Douentes faciè ſunt ſer. du: mouè\nmarillas: et ſeparant labia: et hi appellantur lati. Choze", "de pumo horum parte a colli ſpondilis ſpinis eſcent: et ad\nextremas marillas tendit: et separant moſt: et in qui\nbufus mébis cópoſitio videb est. Prius de cópoſitio lacer\nad ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis ſue muſculis. Lap.ij.\neliculus ergo cóponitur de carne neruſiſc et li gamentis: atq. panniculis vefit: et ſuper ofſia ligatur ligamnibus ab ipſis ofſibus procedés itibus. Nerui ait a nucha vel cerebro eſtites ad lacertos: cui ad ſuperioſe yeniſt extremita tem in multimodâ ſeducunſ diuſione: et in la\n\ndis ſunt diuerſi: eſ: in quantitate: qualitate: figura: ſitu loci\nt: poſitione chozarij ab eis egreſſarij. In quatitate: quia\nquidà ſunt magni: et maliora mébra: ſicut core per eos poſt\nmoueri: quidà parui vt palpeb:z lacerti: et per quos\nmimores pedi: mouentur digni: vt enim Hal: teſtak: bi po\nnimo: puitate ſunt vii inuenunſ ab anatomicis. Sunt etiasq\nlacerti ſubtriles ſicut ſuper ventre: poſiti: qui ventri et intelecti\nniis fuerunt necesſarij in expeſſionibus diſegitionis et vt ad\niuuarent veficam ad expeſpondi: vinà. poſicati eti partus\nrienti: in ſetuonibus excluſionib: et tab eſiſe diaphragma adua\nutur: cí pectus infla: et zpæmitur vtov: vel flatus recipia\ntur: per dos e'm caſeſt stomachus. In figura ſunt diuerſi:\nq: taliter opor:ut est eos figurari: prout capacitas eſ mébzo\nrum vii ſunt poſiti. Sunt e'm quidam trianguli ſicut lacert:\npiectoris. Alij rotiſi ſunt ſicut circuſàres vesicà atq. anſi:\nalij quadranguli ſicut ſuper ventre: poſiti: aliij lôgi: ſicut aliij\nduo ſunt ventrem ſuſpenſi. Ex ſitu loci ſunt diuerſi: qui\nqui retro motuſ fuerunt necesſarij ſuper longitudiné mébzo\nrum ſunt erecti. Et cópoſitio deuſeritas eſ lacertoz: ſuper\nventre: locatoq: quoq: caro neq. neruis neq. ligamétis cómi-\ncer: et in coſi: extremitatib: choze solidantur. In choz:\ndarui eſcreſſione dilimitudo videb: q: aliqni a lacertis duo\nbus ſue tribus vna sola choza egreditur: ſicut illa choza\ngroſſa que ad pedes ptedif: hec ait a duobus eſit lacertis\nqò neceſſe ſuit q: mébra erat maria: qb: no ſufficiebat\nlacertus. Sunt ergo duo vt tractus ſit forto: vel vi ſnus la\ncescat: alter mediatet: ſiam compleat. In membri: quoq\nſimilibus idè inuenitur. Sunt ait lacerti a quibus duo vel\ntres choze eſcent vel plures que ſunt de medio inter. vii,\nvt in cruris p:ozà poſito. Ab hoc enim. iij. choze eſcent q\nad quattuor: digitos pedi: tendunt. butus ſuit magnitudo\nq: ſi vnuſ solus eſſet idemq: paruus: choze adeo ſubtilles\neſent vt in digitis illis no ſufficerent. Similiter in quibus\nbentia: aliij pedes: aliij coras. Zacerto: i capitis\nquinq: ſunt modi. Sunt quidà faciè mouètes\ntotam p:eter menti: et oculos: aliij menti: aliij oculos tantí:\naliij caput: aliij collum. Douentes faciè ſunt ſer. du: mouè\nmarillas: et ſeparant labia: et hi appellantur lati. Choze", "De lacertis mouentibus guttur ſub ſibi\niectæ. Lap.ij.", "Acerti mouèntes guila guttur ſunt quattuoc:\nq: a teneriducine coſtar: pecto: incipunt: duo\niunguntur cí ofſibus ſuanda aſſimilàtibus: t: mo\niuntur guila inferius et duo ligan: ci cartilagiæ ſu\nto aſſimilante: aliij quattuoc: ſunt qui ad inferio-\nto traſut. Acerti gutturis ſunt. iv, duo incipietes a lauda\nt: duo a ſcuto: q:ttuoc: ad inutec: iſti: ſunt: vt c:utui: stringit\ncartilagini: q:ttuo: ci cartilagi: ne iij gunc: q carèt: note: duo\nfingut cartilaginé: cípbo aſſimilante: duo incipit ab ſo-\nfagitte aſſimilàte ptingètes ad vtraq: latera lingue. Sut: t\naliij q:q: a lauda incipietes: quoq: quattuoc: lingua mouèt,\nquint: lauda tenet. Sut: t duo lingue ſuppoſi plataviſtole\nBule: ſo lacerti ſunt duo: vnuſ deder: alter finit: qui ne\ncesarij ſunt ad vocè emittendà: et ad traſglutiendi. Solina\ncoli ſunt quattuoc: lacerti. duo retro deſto: ſu moſt: colli:\naliij ò ante finitoſtum.", "De lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascendens in ſurculas\nin ſupremis ſubtilis exoſium: ignotatis eti totius\npartibus: et ipfum totum ignorabitur.\n\nDe lacertis mouètibus spatulas. Lap.v.\nAcerti mouèntes spatulas ſunt. vn, o:do p:doſi\nlibus ecrentes: t per tranſuerum deſendètes:\nvnuſ in oculum ſpatulari: ascend

Theorice

For.

facit p[ro]pri[us]. T[er]t[us] incipiens a prima spondili fecus oculos spatulari uigit; t[em] spatulas ad colli erigit. Quartus a laus da incipit iuctus colte superiori; t[em] rostro adperes corui; q[ui] ad hoc adiuatur in parte colli leucatas. Quin t[em]tus q[ui] s[pi]nis spondili incipit dilatant spatulas atq[ui] frin sit. Septim[am] ab osse pectos incipit; t[em] i inferio[rum] spatulaz part[em] tendit; q[ui] s[it] ut inviu motu spatulas ad retro hupe t[em]ius i inferus trahat; et similiter ad armos inferius t[em] retro.

De lacertis mouentibus manus. Lap. vii. Acerti quibus mouenf manus sunt tripliciter alij em armij; alij manualis plantaj; alij mouent blachja. Oduetes armij sunt, t[em] tres a pecto re descedentes armij mouet in parte extranea bo; u[n]nus qui maiò; est sub mamillis incipit; alij duo ab offibus teneritudinis alio[us] duo

v[em] q[ui] coſtis incipit posteriorib; alter ab blachis; quib[us] ſingulis lata chorde exiès necit concatenationi. Armo[que] quin[que] incipiant ab offibus spatulari z[em] armo[que] ſe ſenſut. v[n] hor[us] eſt in lateribus ſpatulaz p[os]ſitutus; alij duo in extranea part[em] mouet armij; r[aro] p[er]ter hos, t[em]r. quid[am] alius paruus est lacertus in fundo ſpatulaz p[os]ſitutus; iu[ias] per tráſueriſus moueri armij. Lacerti mouêtes blachii q[et]uo; ſunt p[os]ſiti ſup[er] armij mouêtes per tráſueriſus in ſunc modiſ; q[ui] ſue runt neceſſarij ad hoc vt blachii lateraliter tenereſt rectum ſurſus t[em] deo[rum]; duo boſi[us] in anteriori p[ro]locati ſunt; v[n] hor[us] qui etià maiò; incipit ab interio[rum] parte lacertorum p[os]ſate; alter ab exterio[rum] armo[que] t[em] alij duo lacertis retro dilatantes blachii; vnus qui t[em] maiò; a familiari parte p[os]cedit blachii ſiue armi; t[em] prendit ad blachii ſuperus; al[er] t[em] qui t[em] incipit ab interio[rum] blachii. Choide coſiòs n[och] chordeijs iungitur ſuperio[que]. In extranea parte blachii ſunt dece lacerti; vnus eſt in medio exterio[rum] armij incipiens ab extranea parte capitis armi; t[em] intrat tres alios lacertos fibi iunctos; t[em] in latere tr[us] tres alij mani ſuperiui coſationi cubiti; t[em] est alius lacertus in extraneo latere ab inferiori incipiens parte armi; duo alij lacerti per ſufteri[um] iuuerant retro blachii. Lacerti mouentes plátas mai[n]u[i]; alij in familiari parte blachii ſunt; t[em] ſunt ſept[er] p[long]ſus ſuſpenſi; alij ſunt in ſipſis p[latis]; i[li]l[ia] ſept[er] ſunt ſibimet ſup[er] p[os]ſiti vt n[ò] p[iem]antur digitis. Aſt t[em] alius paruus incipiens a media parte capitis armi a parte familiari cho[que]t da que dilatatur ſubtus digitos t[em] plantas; q[ui] ſit tribus de coſiſ; vt firmer ſplatas armi; vt bonum ſonet factum; vt ibi pili nſaſcatur. ſunt t[em] duo ſubtus hos quinque ſtrá[ter]uerio p[os]ſiti ad hoc neceſſarij vt blachii ſuſi c[ui] tota manu in uerſent in facie ſui. Lacerti ſuper mani locati, vii[li]n[us] ſunt in duos ordines p[os]ſiti. Burta c[ut]e ſunt ſept[er] hos; quinque diſtos mouent ſup[er] armi ab v[n]novoq[us] horum chorde parue ereunt iuncte c[ui] co[c]atione p[ect]inis manuj; v[n] lacertus ſeparat pollicem ab alij omnibus; t[em] est alius quo auri culariæ a medico ſeiungif. In inferio[rum] ordine plantarum vn decim ſunt lacertis; quid[am] bo[rum] co[c]atione plantae faciant e[r]a raſca manuj incipiut alij iungunt; t[em] v[n]novoq[us] quat tuos diſto[rum] bim ſolidantur in prima concatenatione ip[os]ſum t[em] per hoc mobiles ſunt.

De lacertis mouentibus p[ectus]. Lap. vii.

Acerti p[ect]onis; alij p[ect]us dilatant; t[em] alij cons[fringunt]. Dilatantes ſunt nouè; quor[i]n[us] vnus est diaph[agma]. Alij duo ſunt ſubt[ur] furculas; vnus quiſque bo[rum] incipiens est ab osſe q[ui] vocat caput p[at]ature; t[em] iungit c[ui] prima coſtar[ui] p[ect]onis; ſurſum trabit; vt adjuuet dilatari p[ect]onis; ſunt t[em] tres p[ares] alij; quor[i]n[us] vnus a ſecunda erit ſp[odili] f[ic]ut diximus alibi; ſecundus in co[c]auſitate offis p[at]ature: tertius incipit a ſeptima ſp[odili] colli; bis oſibus p[ect]onis dilataſt; duo stringe[i]t[i]n per longui ad coſas tendunt hi p[ect]us colligant; t[em] cons[fringunt]; ſunt t[em] alij tres p[ares] coſas inferio[rum] ſurſus tra hentes; ſunt t[em] lacerti duo in longum in extremitate p[ect]onis viſici teneritudini que est ſuper cartilagine que aſſimila tur gladio. Lacerti dilatantes t[em] conſtringeſt inter coſas ſunt p[ect]onis; inter duas coſas vnus est lacertus; qui in vil li c[ó]poſitione est diuerſus; ex cuius viili c[ó]poſitione actus

ſiſcernik v[n]niſcuuiſt; q[ui] lacerti qui e[r] parte coſtarum ſunt maiò; dilatant p[ect]us c[ui] villo exterio[rum] t[em] ſtringunt cum in terio[rum]; qui aut[em] parte cartilaginoſa eſt cum exterio[rum] viſo lo conſtringit t[em] interio[rum] dilatat.

De lacertis mouentibus ventrè. Lap. viiij.

Acerti v[er]tris; alij ad ventrè; alij ad ſtificulos p[ri] n[et] alij ad veſice colli; alij ad anſi; alij ad ſp[od]iſi vir gam. Ant[em] attumentes octo ſunt; duo ſubtiles alios ſitu loci ſuperātes; q[ui] ſut cutivinacates. In c[ipientes] alatere cartilaginis gladio aſſimilātis ab extremitate coſtal] poſtremarum v[est]hentur ventrò totu[rum] v[is]q[ui] in os p[er]miſe fecundat: quo[rum] villoſitas per longum vadit qui duabus chordeijs cum osſe ligantur. ſunt et alij quattuo: lacerti per tranſueriſum p[os]ſiti; t[em] p[rimis] ſup[er]p[os]iti: quo[ri] ſublloſitas ex tranſufero eſt locata. I[li] ab osſe blanche incipiut; t[em] ſad p[ul]ioſes coſtas veniut; alij alij a deſtrè; t[em] duo alij a ſinſtris in hunc modiſ. Duo quos alij quattuo: ſunt ſup[er]p[os]iti: quo[que] villoſitas per latu[rum] vadit; bi a deſtris t[em] a ſinſtris totu[rum] cooperiès ſip[ba]c a ſp[od]ilibus renum incipiut; t[em] ab offibus blanche vadunt v[is]q[ui] in extremitatem coſtarum poſterio[rum] in medio iuncti ab ſipſis procedentes p[elli] culac[que] aſſimilantes; t[em] c[ui] ſip[ba]c ſolidan[ſ] ne expeſſiombus nimis diſgestiòs; t[em] vi[n]ce vel partus rumpant; t[em] firmat vi[ra] p[h]ragma ne vociſe ſiue t[uſſis] ſcindaf expeſſione nimia. Bi ide fromach[ſi] calefaciut. Lacerti deſcedentes ad extremitates in maſculis ſunt quattuo; duo a deſtris t[em] duo a ſinſtris; in mulieribus duo: vnus deſto[rum]; alij ſinſtro[rum]; q[ui] neceſſarij ſunt vt ſtificulos teneat[em] ne deo[rum] cadant. Oſaucu l[ou]s i[de]o pluſes: ſeminaz v[o] paucioſes; q[ui] maſulo[z] ſteſt c[uli] deo[rum] p[endent]; ſeminar[ſi] v[o] firmiter ſed ſedient. In collo veſice duo ſunt lacerti: vnus c[ir]cuiſat collum t[em] viili; t[em] viili ſunt per latu[rum]; c[ui]us duplex eſt iuuaumentum: p[er]miſt e[m] colu[m] v[es]ſe in effuſione vi[n]ce; t[em] illud idem stringit ne vi[n]za n[em] t[epus] e[eat]. In virga quattuo: ſunt; duo dilatantur in latere vie virga p[et]entis: quo[que] ſt iuuaum[er]t vilatare vi[ra]; vn[em] ſperma in recta vi[a] e[at]ad virga; t[em] v[er]cte e[eat] e[du] alij ſunt qui ab osſe incipiut p[er]miſt; t[em] c[ui] virga per ſufteri[um] ſum iuncti iuuant in erectione virge ne aliquo[rum] dimittur cadere; bi c[ui]m virga forſiter dilatantur; t[em] ſurſum e[er]gunt. Si vnus tafii modo moueſ virga in ſui p[arte] diuer[tur]. Lacerti mouentes nates ſunt quattuo: vnus in extremitate recti iuſtini iuuan[ſ] t[em] mundiſcans ſp[um]; ne quid remaneat in digeſtio[n]; alter fibi ſup[er]p[os]itutus ſuperi[ſ] nates leuát ne colon e[eat] c[ui] nimia thenaſmo[] v[eg]eat; inde enim accudit q[ui] molleſcentib[em] t[em] lațanibus bi[ſ] fi colon e[er]e[n]t; q[ui] ad loci[us] non p[os]tit reduci niſi reduca c[ui] digitis.

De lacertis mouentibus coſas. Lap. i[mi]. Acerti mouentes coſas decem ſunt: quo[rum] vnus incipit ab osſe blanche; alter ab osſe core. Erijs ab blanche duo habet capita que fuerit neceſſariat; latera moueret in coſas. S[it] c[ui]t alij alij incipiètes ab osſe p[er]miſe: vnus a parte extranæa; alter a familiari qui ſimul iuunguntur t[em] in acut[em] maiu[m] oſſi[us] ſolidan[ſ]. Os enim core duo habet fo ramina verſus genui cofinia; in parte extranæa maiu[m]; in familiari minus: bo[rum] iuuaumenta coſas dilatant atq[ui] stringuſt quia qui incipit a parte familiati ante t[em] familiari parte regit; alter ab extranæa retro regit; t[em] in parte extranæa; eſt et alij ſolus ad dilatandum factus.

De lacertis mouentibus crura. Lap. k[ri]. Acerti mouentes crura ſunt nouè: tres maiu[m]es in parte familiari ante p[of]iti atq[ui] locati; vnus in c[ip]it a maiò[rum] core acumine procedeſ v[is]q[ui] ad ge[n]ua a quo e[re]unt chorde. Duor[i] alio[us] maiu[m]us vnus ab e[de]mod erit acumine a recto osſe ſeu[n]ctus c[ui] genu atq[ui] cruris oſlibus. Ser dilatát crura: quinſt retro p[os]iti in core parte familiari minores ſunt p[io]ſibus ille: duo bo[rum] laterales ſunt illo[rum] triu[m]; qui incipiens ab osſe core retro[que] iunguntur a parte familiari cruris iuuan[ſ]

B ij

Ziberticus

tes moti curis, a familiari parte tres alij poſt duos retro
poſt iſiti incipientes ab oſto corce: ab his vna chorda egre-
ditur et cōcatenationi cruris ligat: vnus familiare parte in-
clinat genuſi: t in eadeu mouet crura. Medius cujus capite
in familiari iungit parte: vt fibi atrabat crus: q; cōcatena-
tioni genuſi copulat et lacertis curis maionibus. 1 Non 2 la-
tioς eſt paruus t in cōcatenatione genuſi fundatus qui
iuuat cruris motus in vtris gatus.

1 De lacertis mouetibus crura et pedes. Lap. 3.

Aceti mouentes pedes atq. digitos ſunt dupliſt
citer: quia quidā ponuntur in crure: quidā in cal
ce. Lacertis curis ſunt, xuiij, octo retro incipiunt
a cora capite duo: t cum maxima chorda ligaſ
cur cum calcaneo: hec chorda cum calneu trapat
cum crure ipsum firmat qua patiente videſt officiis pedis pe
tire. Eſt t alius pozī medius lacertus qui incipiens ab ex-
tranea parte arundinis curis vſq. ad calcune tendit: neq
ab ipso chorda ex it: p[ro] duos p[ro]es adiuuat: vt ſi vnus il-
lo: patia ſic patientia vice ſuppleat. Suſt: t alij tres quo
rum vnus ab extranea curis arundine erit: t eius chorde
in duas diuſe medifi digitis: t et lateralē capit ſininimō:
Secidus a posteriori p[ro]e erit vel incipit curis: a quo chora
da extra t in p[ro]io chorda: chorda ſe eredit: vbi in duas ſe diuſit
ligans polliſt et eius mino: digitis exteriore. Zertt] a capi
te erit familiaris arundinis cuius chorda ab extremitate in
fina iungitur cu rafca: t vſq. in policem ſe dilatat t retro
mouet pedem: t in parte familiarem boſi truī naturale est
inuametit: 15 digitos mouere pedem chorda firmare. Septim
incipit a cora acumine maius: vadēs in calcanea: a quo chora
da extra dilatās ſe in plantā cut dat auritū: tactuſque lepitāte.
Septem p[ro]io: vnus qui eſt maius: incipit ab extranea parte
arundinis: a quo chorda exiens vadit in policem pedi: pe
dem a terra leuās ſurſum. Alter erit ab eode loco: vn p[ro]
tendens in o psicis: vt pedem in quolibet tendere toſque
re poſit. Zertius inter duas arundines loca: a quo tandē
chorda egreditur vt tendens ad policem per ei dilatetur.
Quartius ab extracatione arundinis capite incipit: t digitis
appositos quattuor: chordās ligatur ab eo procedentibus.
Quintus ab arundine arundinis extranea polliſce confringēs
cum chorda vna. Sertus ab eadem arundine egreditur: et
e paruus: cuius chorda a parte extranea ad mino: e[m] digi
tum potenditur. Similiter vnus qui ad ſecundī a m[in]imo
piogredif ambo iuantes: vt pedem in anteriōm partem
dilatent: ſed e ſecundo lacerio p[ro] mouetur ſi ſurſum eriſt
ur. Lacerti ſuper pedem ſunt, rr.vx. quinſ super calcanei:
quo: t vnus quibus chordas habet ad digitos euntes vt eos
comouant lateraliter. Septe ſunt in medio pedis: quo[rum]
unamenta iuamentas eſi qui ſunt in media planta ſunt
familia: quattuor ſunt in rafca poſiti chordas habētes diſg-
tos p[er]eter polliſe mouentes, decem reliqui ante vnāqua[ſ]s
cōcatenatione ſunt poſiti: duo[rum potum motum]uiat ſic
uo in yolis manuſi. Sed ſic testatur Har, multi anato
micoſs iſtoſs negauerunt: qua inuenire non potuerunt: p[ro]
fiunt muſculi totius co: p[ro]is qui ſunt quingenti t octogin-
ta vnus.

1 De cōpōſitis medbijs interioib9; vt cerebro. Lap. xfi.

Omnino: omnes membri20 cōrterio incipienda eſt
a cerebro: q. cerebrum dignius et nobilius eſt om
nibus alij: q; materiale eſt fundamentīn in homi
ne: vt potestas anime rationalis ad actualia poſ
fit procedere: q[uo] in excelleriōn loco ſiue parte poſutum cau
ſa eſt oculiōn. Sicut eſi homo aliquid diſcreturus altio: lo
ca p[ro]gredif: vt p[ro]spectui detur viſus: ſic natura miſrab[es]
lis in arce locauiſ ſupliſi: vt que fibi cerebrīn ſuppeditat diſ
cernere viſus valeat. Lerebrīn vero corpus eſt albī: t fine
ſanguine humidā: q[uo] ideo fit: vt cito mutetur in naturā ſen
tiendi. Diuindif aſt in duas partes principaliter: 15 in p[ro]
ram t p[up]pim: quar[is] differentia grosſus: eſt cerebrī p[el]iculi
la: que dupliſa inter duas. P[ro]a maius: eſt p[up]piti atq. mol
h[io]s. maius: vt nerui ſenſuales ab ea procederet qui ſunt ſe,
p[et]em p[ares]. P[up]piss m[ino] est: q; paui[da] nerui ab ea p[ro]ce-
dunt: t a nucha. Mollis ſuit p[ro]a: qua cuſ ſenſuales nerui

ab ea e[que]nt: p[an]c emollijs opoſtu: vt cito ſenſum caperet
neruſ. P[up]piss cereb ura p[er] facilius moti patēret. Lerebrus
tres habet concavitates que cerebrī vocantur ventres: duo
vocantur ventriculi in p[ro]a poſiti: t v[nus] p[re]ventricu-
li a quibus aer per nares egredif atq. trabit: t et quid? vor
erit a cerebro. In eſdem quoq. ventriculus p[er]ſtibus vitalis
in naturā mutatur aliaſis: ab his rurſus cujus capite egrediſt
tur duobus affinilata vberibus: quibus odo[rum]us efficitur
cum opoſtu eſt duo[rum]os ventriculos a quibus ſingulis fini
guli e[que]ſt nerui: qui duo fuerunt vt ſi vnus patēret: alte
rum subminiſtrat iuamenti. P[up]piss eſt ventriculus
qui p[up]piss eſt dicic ad quem accedit p[er]ſtibus animalis
cum in duobus aliqu quantum fit mutatus p[er]ſu v[entriculus]
qui viam habet perſo[ta]m: vnde p[er]ſtibus animalis ad ven
triculum tranſat p[up]piss. 1 Heceſſe ſuit vt duo p[er]ſu v[entricu]
li ventriculo inungerent p[up]piss: vnde huius viu p[er]ſo[ta]t
v[entriculo]um eſt continuatio: hec via anteſt ad p[up]piss
veniat in eundo reperit quedā spatiolavi b[ui]s dilatās: qua-
tus vnus ventriculus efficitur: qui ideo rotundatur vt ma-
io: qua[ti]tās p[er]ſtibus ſuſcipiatur u[n]t e ne facit patia: bui[us]vē
triculi principi[us] eſt quoddam corpus glando[rum]: cu[ius] for
ma eſt quaſi p[ine]ca ad hoc neceſſariat vt p[er]ſacijs inter venas:
vnde rete e[que]ſt efficitur releat. 1 hec aſt p[ine]a vii[que] ad locum va
dit ſibi deſtinatum ſuſpenſa: t in eundo quoddam furculis
obamblunt loſſi q[ui]b[ui]m habet concanuon. 1 illud aſt ſur
culum neruſs e[n] initiatum: cuius vnum caput a fine p[ine]ca
incipit t in ventriculus p[up]piss alterujs ſecedit. A cerebro duo
frutula lōga e[que]ſt neruſi et lateraliā: e[m] lateralia medſi ſunt ventriculi ſubili
libris operta p[el]liculi e[m] p[er] p[el]liculi cum naribus ſunt folio-
date vtrinſi. ſubſtantia neruſi non naribus eſt ſimuli: de
pluribus e[n]m compoſtu p[er]ſuculus in modum cōnſatæ:
tionis de pluribus facte ventriculi ſubtilibus nares euiſ
cum ſent ſubſtantie: ſed vnusſoq[ui]s non e[n] in ſque
e[n] ſc[re]t remitate ſui p[up]p[ici] cereb[ui] am vidina vbi p[el]liculari ſu
nitur ſubtilitas: ſubtiliſt eſt q[ui]gibſoſe: vnde paulatiu[m vila
tatur qui ad nariuſi interſtitu[i]n inde relepatur: b[us] foſat
vni corpus efficitur cum na[ri]bus: vnde cum neruſi in lor
gitudine v[ie] dilatetur: nares perfectſſime claudant: cu[n]t
neruſi ſrugatur nares aperiuntur: qua p[el]liculi g[ib]oſſita
qui nerui ſumcute in eodem trabuntur. quantitās enim fora
minis fit e[que] rugatione nerui: eius r[ug]atio longitudinum eſt
curtatio: latitudinis ampliatio: t in modi[que] ſp[here] conſomna
tur. 1 b[us] na[ri]uſi in doſio nariuſi ligatur: cu[n]t duobus chorda
q[ui]s ſit ne motu minimo de ſuo loco mouetur. Eſt autem ou
t[io] cerebro: ne ſoſte quoq[ui]s modo patiatur: et iuametit
vt claudat ſoamen inter p[up]pim t medium ventriculi: de
intratu animali aperiat p[er]ſirit: poſt q[ui]vo intraſtat clauſus
dat: t e[que] eſt forma cerebri q[ui]s circundant duo v[etric]ulic[is]
panniculi qui vocatur matres cerebri: vnus groſſus q[ui]s
du[ra] mater vocatur: decraneo ſupponitur: ſed in medio cere
di[bi] ingroſſatur: q[ui]b[ui] duplicatur q[ui]s in oſſe lauda firmat: u[n]
du[que] p[up]patis deſendit in cerebro per loci: 15 e[m]s ilium que oſe
arterie aſcentund, De hoc enim ventriculo due arterie aſſe
que dunt que per lauda lateraliter vadunt: t in fine eius ſe tunu
ſunt vbi terminatur p[ro]a t p[up]piss: illic qu[uo]s accedita[rum]
ter a[ſ]remitas ventriculi qui iuncta quantus redit maui[que]
[que] fuerit in ceteris locis: cui vna vena non pulſatua occurrunt
t per longum vadit in p[ro]am cerebri: que licet non fit ve
na: tamen qua eſt concaua t ſanguinem poſat vena voca
tur. Zertra: qua in duobus arterijs in duram matrem deo
ſcendētibus: quedā concauitas qua iſta ſanguinē habēs re
plet: vnde ab anatomiciis vena vocatur: qua viuente h[o]
mīne ſanguis ibi recipitur: dum q[ui]vo moſtur ingroſſatur et
coagulatur: h[unc] locuin vocatu[m] to[ci]icular eraclue: qua eſt
concauſus: vnde ſanguis coagulatus in dep[ed]eſtā curiſt: u[n]
per h[oc] to[ci]icular p[up]patis adiacet vena que diuſe q[ui]poſte q[ui]
iuncte aliu[n] to[ci]icular videntur confiſcre: que in loco vidēne
tur lauda ſuppoſito: OURA mater non craneo ſolidatur: ſed
poſtus ſupſpenditur et eius ſo[mi]nibus egreditur in e[reſt]
ſu p[ie]c e[que] illuc dilatatur: t vnus ſolus p[an]niculus e[que]ſt
intercutaneus: ſit autem hec OURA mater p[io]pter tres naſſe[n]i

Theorice

Forj.

tates: aut vt matrein p[ia] craneo supposită cuſtodiat a duri
tate cranei: yel vt p[ia]tus p[uppi] per cam diſerant: yel vt co
operimentum t[em]dienſo ſit venarum t[em]arteriar[um] cerebrum
circundantium: quia he be ſunt ad inſitu[m]em c[um]miſte in modu[m]
tele: quarum ſpacia p[aniculi] implent ſubtilſimis vt nibi[]l
vacuus remaneat in eis. Similiter p[ia] mater ſubtilis et am
babus conficatur venis intræante parte cranei ad cerebrum
defendentibus: t[em]ambabus arterijs a tela reti affinilante
eſeſtibus: bec p[anniculus] habet vacium earum repletes
ſicut ſecundina. t[em]p[roster] hoc bi p[anniculi] vocant ſecundis
nib[em]t. hec autem p[ia] mater du[m] matris ſupposita eſt: que ce
rebro c[oli]nata vndiq[ui]s ip[sum] circumdat: t[em]ſpargit p[re] conca
uitatem cerebr[ui]. hec molli: eſt in ſubſtātia q[ui] dura mater
t[em]urio: eſt cerebro cui eſt coniuncta ſicut cutis carni c[oh]glu
tinata: differens a dura matre paruo quodam interſiio: ſi
in quib[us]dam comungitur illi: ſicut cum vene craneum in
gresdiuntur; et cum cerebrum dilatatur et conſtringitur ſub
cillatur p[ia] mater: quia cerebr[ui] venas t[em]arterijs: colligit: ne
ſorte ſint ſupſense: earum q[ui] concuaitates opotet ſupſlat.
Sc[io]: vt cerebrum coadunet ne diſperat: t[em]operiens a bu
ra matre defendat: vt p[ote] a cranei duritia ip[ia] defenditur
dura matre. T[ertio] vt cerebr[i] nutriat per h[as] quas habet
venas: et ſpiritum det per arterias qu[em] in ſe continet. hec
ſunt p[anniculi] cooperiēs cerebrum neruoſq[ui] adjuuātes:
t[em]t intrant ſpiritum ſunt p[ote]gentes. ſeptim enimudi
t[em] ſoll e[unt]eunt duritiem cranei, vnde ſuperfluitates ſuas rei
ciat cerebrum dicturi ſumus poſtia. Omnis autem ſup[er]
fluitas ip[sum] vel ſubtilibus eſt ſicut fumus: yel groſſa t[em]coa
gulata. F[umosa] ſup[er]uitas a t[om]to: co[po]re t[edit] ad capitis
ſup[er]ema: v[n] craneum capiti ſupſotiti ſub habet: oſſa
ferre affinilantia: t[em] qua[d]a concuaitate p[abentia], vnde ſum
ſu[m]: ille e[reat]e: que in ſimilum tractatu[m] membra[que] ſe c[ui]ſt
noſ meminimus. Superfluitas groſſa z[con]agulae petit in
feriōza: cui e[ppel]lendere natura mirabilis duo ſe c[ui]ſt ſo[am]ſa
ſin buccam et nares. Dura enim mater perſoſa eſt ſuper
nares: t[em] quaſi colato[rum] quodam h[uc] ſuperfluitati e[ra]t
bet. Similiter t[em] duo oſſa p[ari]natur dura matris ſuppoſita ab
ſentiuntur eſſe perſo[ra]tata: vnde ſuper[ri]uitas e[reat]: t[em] ſatus ab
crystalōbus introcat. Bo[um] autem oſſu[m] ſo[am]ina ſunt
multif[om]i[m]: alia enim ſunt recta[m]: alia tranſuerat: quedam
t[em] e[ra]t o[m]to ſota ad ſatu[m] recipiendum ſunt facta. Recta:
v[em] emittat cerebr[ui] diſeſta. Troculata t[ra]ſuerat: yel ne aer
frigidus t[em] nociuus ad cerebrum ſubtilibus ſubtilus: yel ne oſſi
c[or]po[ta] ſicut puluis ſubeant ad exterio[rum] ſuperfluitas
per buccam e[mi]ttěda per duo egreditur loca: yel ab inter
ſtitio p[uppi]s atq[ui] p[io]re per t[ra]ſueri ſum v[oc]i in viam p[ri]ma
defendente: hec via quidam plus defendi[t]: tantomagis ſe
rotundat atq[ui] stringit cuinat post c[oli]ngenda g[landi] que
concau a[ro]tunda: ſicut ſp[hera] vicinat[ur] oſſi colato[ri]ozi
mili. Do[aut]e[os] ſuppoſiti eſt palato[m] concuaitas iſta em
bot[us] eſt vocata: q[ui] ſicut vin[io] p[em]bot[us] ita ſup[er]fluitates iſte
grosse per h[anc] ſemper ſu[n]tum. Embotum aſt[ut] itud[em] e[ra] p[elli]
guis componitur que a ſeunda matre egrediuntur: embo
culum enim cerebro ſuperius[glandi] inſigitur inferius. Blas
autem extra duram matrem locatur. Quantitatis autem h[ui]
s[us] ſp[herice] glandis ſp[aci]i illud eſt q[ui] inter dura matrem
eſt oſſa palati veni telate in modum reſi: e[ra]mbabus iu
uenibus ſecuſtis venis, circuident b[ac] glandem ſp[heric]a:
venarum vero rete non noſtris materialibus retibus eſt fi
mile. Iſtud enim ita ſibi implica[t] vt vi[em] aut nunc[ui]vſiſo
uatur, q[ui] ſubtus cerebrum dilatatur d[ext]roſum t[em] deoſuſ
ante a[ro]t retro, dilatatur per ſp[aci]um q[ui] eſt inter duram ma
strem t[em] palatum. De h[oc] reſi due vene, e[creunt] quales p[ri]us
anteq[ui] rete inde fieret: ſuerent per ſure matris duo fora
mina intrantes cerebrum: et per ventriculos e[ciu]s ſe diffunt
dunt vndiq[ui]: ſed e[bi]s ſufficienter ſeſimus cum de arterijs
tractaremuſ. Rete autem ſuit neceſſarium: vt vitalem ſp[is]
ritum per iuueniles aſſcendentes venas decoquat: t[em] in natu
ram animalis ſpiritus mutari faciat: eu[n] enim h[ic] ſubtilio[]
t[em] alijſ] digni: ſit ſpiritib[ui]: ſecit natura retevi bi immo[ra]s vi
talis ſpiritus decoquatur atq[ui] ſubtilletur: t[em] in natura ani
malis mutetur; qui etiam per duas venas a tela e[creunt]es

cerebr[ui] ventriculos ingreditur: t[em]bi magis et magis ſubtiliatur.

T[em]nucha.

Kap. xiii.

Ech[ha] c[ui]a cerebro emittatur a ſpondilibus oper
ta defenditur. ſpondiles enim ſui ſunt operi[
menti]: ſicut t[em] cerebr[ui] craneum: p[roster] hoc bu
uo bu cerebr[ui] p[anniculis] operitur: ſe[ſ] dura matre
t[em] p[ia] matre: qui id ſibi faciunt q[ui] erga cerebr[ui]
ſuper quos p[anniculoster] alij ſunt duo e[rg] ligamentis c[op]oſi
ti in groſtudine atq[ui] duritie ſimiles dura matr[ui]: h[ic] ſerit
comeſt: e[ra]t u[n]a] de cauſis: yel vt u[n]a] de ſe [o]p[ri]
riant: yel vt ſpondilibus eam c[ou]ciant: qui ſi quo[mo] mo
do patiantur: dura tamen defenditur: t[em] dura patien
te u[n]a] remanet illeſa. M[ucha] enim patiente yel inciſa
ſenſum amitunt ſuperiōza memb[ui]que: que ſi inter craneuſ et
p[ri]am ſpondilem incidatur omnia ſibi adiacentia ſenſu
t[em] motu p[ri]uantur: Si autem p[ri]ma renum ſpondilib[ia] patia
tur oſſiciu[s] pedum amititur; ſuperiōza tam[em] in ſuo ſatu re
ſeruantur: vnde intelligitur: vt ſi qua ſuperiō: ledif inſerio[
res fine l[ef]ione condemnētur: q[ui] faciliu[s] e[pr]xi[memus cu]s
cuſaui motui accidentium dicemus.

T[em]oculæ.

Kap. xiii.

Luli ſunt instrumenti[rum] viſi: h[ui] etiam duo ſunt
vt ſi for[te] vno patiente: alter viem[que] ſuam poſſit
comple. Sunt autem vnuiuſcuiuſq[ui] efficiens
cauſe decem: tres ſe[ſ] bu[o]res: ſe[ſ] t[un]ice: non
tamen hec omnia viſi faciu[m]: ſed ſe[n]vna reſ tan
t[ui]: alia t[em] omnia e[ciu]s rei ſoliu[s] ſunt iuua[n]enta. Eſt aut[em]
ſolium instrumentum viſi: ſe[ſ] h[um]o: non e[ſ] toto ſtūdīs
quia in ſuperſicie aliquantulum eſt planus atq[ui] clarus ſicut
crystaluſ. I[le] h[um]o: grec[ia] vocatur crystalloido[s]: cu[ui] in
medio t[un]ice: eſt fundatio. Aliq[ui]utul[i] eſt rotundus vt n[ò]
facile patiatur: ſupſicies par[i]a plan[em] vt rem ſentienda mel[ui]
pericipat. Si enim p[enit]us rotundāretur non bene ſenſui
rerum apta[ret]ur. Omnis enim res rotunda in latera ſua re
ciſa inſabiliuſt eſt t[em] non ſirma. I[lar]us t[em] liu[i]diuſ eſt vt c[ito]
in oppoſitos colo[res] t[ra]ſerat[em]. in t[un]ic[ui]z medio: ne vndiq[
]s
caretur iuua[i]tii ſupplem[ēto]. I[n]dumēta yel iuua[m]eta ſunt
duo bu[o]res t[em] ſe[ſ] t[un]ice. I[lu]mo[]n[u]s clarilluſus retro
eſt ſicut viſi liqui[us] q[ui] ſecit natura vt crystalloiden nutriat
I[le] em[ia] m[ē]b[ia] ſanguine nutriu[n]: ſed crystalloido[s]
moueatur. D[itu]re[ui] h[um]o: ſecit natura qui ſanguine ſuſe[i]
piat: t[em] in ip[ſui]uſentiam vertat: t[em] mutatio atq[ui] depara[
tum ad crystalloiden mittat clarum. I[lu]mo: aliu[s] ante cry
falloido[n] locatur ne ab aere eſſiccetui: qui clarus atq[ui] al[bu]
bus ou[i] albumini affinilatur euagaydon vocatur: cuuiu[rum] al
terum eſt iuua[n]entum: vt ab crystalloido[as]per[ui] t[un]ice re
moue[t] tacti. ſe[ſ] t[un]ic[ui]z: tres ante euagaydo[s]: t[res]
locatur poſt geloydos. Se[prima] que eſt ſubtilio: inter eua
goydon ſita eſt: t[em] crystalloido[d]. Du[u]o nerui t[em] c[ou]caui a cerebro
tenientes ad oculos in exitu ſui duobus inſuti: ſunt p[ari]n[
culis cerebr[ui] quos e[creunt] cum ad oſſa oculi veniant: t[em] oſſi
gentes ſe extendunt circu[n]at[ur] cos tela venarum t[em] arte
riarum a p[ri]ma e[creunt]ium. I[lu]mo[]n[u]s in medio
crystalloido[s] loca[t]: vi[bi] due ex tremi[t]ates euagaydos t[em]
la[i]dos eſſe ſentiunſt. I[ene] t[em] arterie ibi c[ō]terte vocatur rete
e[re]tis tam[em] ſimiludine cuuiu iuua[n]entum eſt ad crystal
loidem viſiualem ſpiritu[m] ferre. I[en]is qu[ui]s t[em] arterijs vi[n]
c[of]citur ſanguis in vitrei h[um]o: e[ſub]ministratur: vitreus
t[em] crystalloido[s] cum venis t[em] arterijs creatum ſanguinem fi
bi ſugendo attrabunt a rei vitreus h[um]o: et crystallois[
dos a vitreo. Ambo: ibi neru[om] p[anniculi] a duabus ma
tribus e[creunt] cerebr[ui] qu[om]u[m] p[ri]muſ[us]ubtilio[]: rete operi[t]
t[em] ſungitur cum ip[ſo]v[em] rete comungatur crystalloido: q[ui] ſit
vt venis rete nutriak: calo: v[em] naturali e[ca]tuerijs d[ak]: hec
aſt t[un]icavocatur ſecundina: ſicur t[em] mater p[ia] vnde p[ro]ce
dit eſt vocata. h[anc] ſecu[i]dinā velat groſſo: pellicula que c[oh]
solidatur vi[bi] t[em] ſecu[i]dinā reti coniugitur. Groſſa ſuit neceſſ
ſaria vt oculi[rum] ligare[t]: t[em] oſſe eum defenderet: vocatur au
tem ſeliros: e[be] ſunt ex[tr]reme t[un]ice p[er]ſoſiſi[m]e ſibi t[em] vitreo
h[um]o: atq[ui] crystalloido solidate in medio. qui locus voca
tur p[ie]us: quia in colo[ru]z diuſeritate y[ui] affinilatur. t[em] in d[ur]

B ii

Liber tertius

cuitibus tres anteriores tunice ante euagay don sunt pote:quarum vna albuginem oui velat: cuius forma me dietas:leus in antea: intrinfecus verius albuginem villo fa.color: inter nigris et unetum medijs vnde vocant vua que a fecundina egreditur: hec sunt eius iuuameta:conea:conenutrit: vnde multis abundant venis. Scöm crystalliodon et come est differentia ne crystalloidi cornea durite ſua noceat: vnde opotuit vt effectumida. Tertio: vt nigredine ea ſi ritum coadunet viſibilem ne dispergatur per aerem. Bigri enim coloris naturale est ſibi lumen coadunare: candidi vò dispergerunt: vnde quid a viſi deſciente popter ſplendoem nimum parus claudunt palpebras oculoz: vt viſus licet parus ad vucæ refugiat: poſtea amplio: egrediatur: vñ dedit natura nimum ſplêdoë in bac cœcautitate vucæ: que etiam est pertuſata vt spiritus viſibilis ab ea rem ſenam ilico per cutiat. Est etiam villoſa vt aqua ad oculos deſcendentem còbivat: est cornea OURa ſolida atqæ albo corne ſimillima: et ſubtiliffima qæ er curculis multis est còpofita: B ßi excoziat qæ ſi squama euellif: erit ab illa pâniculus qui ſupra vocusat eſ celyos: qui ficit oxiß? a OURa matre egredit. Oinea ſuit necellaria vt crystalloiden ab extrinfecis accidetib 5t ſtodiat. Clara est et lucida ne visualè spiritum exire prohiebat: quia ſubtiliffimum eſſe opòtebat. Coniſcinta tunica est ſubtilis alba in omnibus oculi lacertis ſolidata: non ope res comeam: fed circiſadas: bec est illa albedo que videtur in oculo ſolidata: z exiens a panniculo q intercutaneus ſup ſpositus est craneo. Eius ſuit necefitas: qæ: vndibsc oculum offibus circumligat & lacertos operit quibus mouetur ocu li. He ſunt tres tunice oui albugini appoſite. Septima est ſubtiliffima albiſſima et nitidiffima: que out albugini est ſup poſita: eam tantú partem operit quam vitreus humoiz opë riandem dimitiz: ſe vocant autem arance tela: quia ipſi est ſimillima: bec est qua in oculo videmus cù speculum inſpicius muo:q de nima fit clapiatque ſucetiffima ſobitiohe ſunt omnes oculi partes: tres humoſes: ſc: vitreus albugineus cryſtallinus: ſeptem tunice: retina: fecundina atqæ OURa ara nec tela vua cornea conjunctina.

Cæ De naribus.

Tres duo ſunt fozamina nafi in vna cartilagine differentia tamen ad ſeuicue: quoque ſingulum nafus aſcendit: cín duo fozamina ſe viduit. Mai in buccam tranſuerum tendit: alteri poſt matrem duram vadit in offa colatoſum ſimilia: de quibus dicimus ſatis cum ſuperfluitates ab co eunceates te tigimus. He vie groſſis panniculis ſunt inducte que a ſexto incipiens pari: qæ viduitur in os linguam palatum: guttur quosqæ & canales pulmonis cí in os ſtomachi. Etie narijs dua bus de cauſis ſunt necellaria: púima qæ maio: eſt ad opus trabendi ſpiritus & odotatus: altera vt emittat groſſis ſu perfluitates a cerebro veniètes. He ſunt tranſuerie et ſo pulmoni oppoſite: vt ſi aer frigidus aliquando ſubeat pulmonem non ledat: et ſi quid cum aere ficit puluis vel cími intrauerit pulmonu obſeue non poſſit: ſed aer obabulans tráuerſa in cundo depuretur et caſeſt: atqæ ſolida ne ad pulmonè perueniant repellat. Quidam tamen arbitratí ſunt vias in naso apparentes eſſe odotatus instrumentum: quia oppilatis naribus nullus ſentitur odotatus: cí ſi apariétur ſíco ſentietur. Sed falſa eſ ſeom opinio: be enim tantum ad proam cerebri ſerunt odotatus. Duo frustulaveribus ſimilia odotatus ſunt instrumenta: que vſos ad colatoſum deſcendunt vbi OURa mater eſ perſoſata: et ſimiliter ſuper cam extrema vberum vſos in ventriculos proſe cerebri perſtingëra. Odotatus ſic efficitur. Fumus odonferum coepozus diffolutus et cum aere mítus per narium fozamina ab vberibus trabitur: qui per vberum pertusationes cere bzo transimititur. Si vò in domo ſumofa odotiferæ ſalus suspenditur: odotatus amittik: nares tamen fumo odotiferæ implantur. qæ constat qæ: cum a loco odotiferò ſemouea mur: et ſalus ſuſſepúis antea ab vberibus ſugatur odotat? redditur: vnde constat non eſſe nares odotatus instrumentum: ſed porius alia proſe frustula que vocantur vbera. Ee rebriz: enim dilata & conſtringit: vt ſu calo: e custodiat na

turalè. Ccij dilatatur aerem trahit a naribus pectore quosqæ & canalibus pulmonis, cæ qualificis fumus cominem eſt necesse ad cerebrum trabatur, dilatare cí illud flatum trahere dicimus. Eum auté conſtringitur fumorum aer: cæ emutæ ciones a ventriculis cerebri per nares expelluntur. Hec au tem expulſo ſatus eſ emittit.

Cæ De instrumentis auditus.

Lap.xv. Ciditus instrumenta ſunt in petroſo olle foza mina er pelliculus quibus ea operunt et auoricule: cí vno tamen poſum auditus perſaſt: qub s ſi duabus de cauſis alij aduatur. Vnus par neruo: um a quinto pari egreditur: quod in fozamina petroſi olle potenditur vbi dilatatur: fozam na interius aperiuntur. Que ſunt tranſueria ſicut tocular: ne frigidus aer penetraret cito & pániculus obſeſt: cæ ne alij quod nocitiuſt incidat qub instrumétum auditus impediat. Eartilago exterio: que auricula diac duab: de cauſis ſuit necellaria. Defendit eſi ne quid in auditu cadat: ſicut ou los defendut cilia. Secundo: quia vocè adujuat: vob enim eſ perſußio aeris: que cum ad cartilaginem veniat ibi adu nata forſiter intrat fozamina.

Cæ De instrumento lingue.

Lap.xvi. Jngua eſ instrumentum guſtus & locunions que de carne molli componitur et sponſo affi militatur: ad quâ multe vene venient fangine plene: vñ rubicunda eſ coloze: hec eadem ope ritur vespers quibus vespers buccæ & palatii induitur: cí os ſtomachi guttur & canales pulmonis a ſuperioſi parte apparet tota: ab inferioſis ad ligamenta: quibus meno cæ cœna: in quibulſa ducibus bov minibus plus opoſteat vt cotra batur lingua ne in partes moueatur diuerſas: vnde opoſtet incidit ligamenta: vt ſibí motus per torum os et palatum detur. In ligamentoum lateribus quæ vene ſunt que falibus ſemper lingue ſub ministrant: he ab initio lingue incipiant in modum arteria: rúa: quibus emanat pumectatio plegmatica quevocatur falua. Jite a medicis vocantur habitatio ſaluaris. Jnitifis lingue: vnde euntque he venc: caro eſ glandulosa atqæ alba ipſius falue generatua: que adiuat cum falùs ab illeve nis recipiat: vnde pumectat lingua atqæ buccæ. Lingue ſun damentum vndibjs vicinatí: gutturus eſ innerum: vt ſere torum videtur eſſe vnum: cum ſit tamen eorum ſubflantia diuerſa: bec eſ lingue compoſito & animatomum membrozum interio: um & compoſito: um.

Cæ De instrumentis ſpiritus: cí primò de vuula, Lapitulum,rvih.

Pimatomum membrozum interio: um & compoſito: um tractatum complexum: de interio: um ergo còpofitis ſpiritus ſubministrantibus dicem: pectur de vuula: gutture: cí pulmone: diapragmate: cí pectore: de pectore tamen ſatis dicim: cum de eius compositione tractatu: um. Decendum eſ vno de vuula qæ triplici de cauſa ſunt necellaria: púima qæ voce pulchra: et fo: tem reddit: fecunda: quia aerem equalat intrantem: eiuſque temperat frigiditate: vnde quidam motum tur cum eis radicitus incidatur non tamen amitentes vos eom ſono: am: ſed nimum recipientes aerem qui pectus in frigidat & pulmonem: qua: popter incidetem non tota: opo: tet e: r: t: ip: r: t: interipare ſed partem: tertia: vt recipiat puluerem ne gut tur intret vel pulmonem.

Cæ De gutture.

Lap. xii.

Tatur eſ extremitas canali: pulmonis que eſ dupliquis iuamenti. Daisi: cí primis vt aerem emittat flati: trabat. Scöm pter voce: al quando facit natura duarum vel trium memba rerum instrumenta: ſicut subſriem ſecit matrem cerebrum operientem: que venas & arterias ligaret inſeque et cerebrum ne dispergeretur coadunaret. Aliquando ſecit eadem natura vt expulſa alterius rei ſint iuamentura: ſicut fumuz cauſam pilo: um eſſe dicimus. Aſdem fecit natura in pulmone cí in eius canalibus vt instrumenta eſ ſent ſalus ad calore naturalem cordis refrigerandum: cí vt vocu: eſt eſ

Theorice

Foi.ij.

inſtrumentum. Aer enim trabitur vt cordis calo: naturalis refrigeretur. Aer vero trapiatur et multiplicet nos opituletur vel vt fumosa ſuperfluitas expellatur; vel vt materia vocus efficiatur. Ibis igitur duabus de caufis cōpoſitus est canaſ lis pulmonis: qui tamen ſtibus de multoſi ſurculoſum in catenatione et ligamétis coſtrutur et poſset dilatari et ſtrin gi: que duo attinet volitario motu: q[ui]b[us] niſi potet fieri ni fi et membris cōcatenatis. Iliuus canalis ſubitania cartil laginofa est atq[ui]rata: vt cum ventus ecat vor: clara flat Raucitas vocis ex humiditate fit canalis pulmonis: cuius ſuperio: extremitas gule vicina est durio: omnibus canalis bus: p[er]ecat guttur: vnde instrumentum vocis ſuit: q[ui]b[us] erit inter alios canales pulmonis: q[ui]b[us] ex tribus cartil laginofis fit maio[n]b[us]. P[er]miq[ui]b[us] est anterus gibboſus et eterius concuum est intra in quibufda bōmibus tactu ſentitur. Secidum p[ro]ſiōe est minus et retro iucta os ſtoma c[ui] locatur vt illud cópleat q[ui]b[us] p[er]ſiōs deſu et cartilagini, gutt turi quadam concatenatione et ligamentis iungitur ut vila tetur et conſtringatur inferius ligamentis ſolidetur: neruif q[ui]b[us] ligatur: et duabus cōſtis inferio: ibus ekeuntibus de oſſi bus ſeuſi affilimantibus. Zertia cartilago tato ſecta est mino: quanto p[er]io: ſecunda ſuit maio: iſta tertia ſecunda āſi equitat que ciphni affiligit duo habens cōcaera que ſin ſe intrant furcula que ſunt quali cōcatenata vt in hac cōcaſ tenatione guttur claudereſt et aperturare. Primis cartilago ſub et parte vie ſp[er]us: vt e[ar]ni trum cartilagini cōpoſitione canalis ſpiri turi redderetur ſimilis ſiſtule vel ſprüſu per que ac da nalem pulmonis: q[ui]ſi p[ul]monē poſſit tranſire. Huttur intus cad[em] veſte q[ui]b[us] et palato n[ati] cartilaginorum diutur in ſuperio: cartilagine affilimante ciphni. Os vnuſ est duas habens ſurculas affilimantes ſtra lauda: q[ui]b[us] et lud per collum extenditur: cuius ſinea mediaſſa in doſo est p[er]me cartilaginæ lingue ſubterioſ est ſuppoſita. Inſe rius lauda est ſic utinam acuminis p[er]me cartilaginis cōſtatis. Est autem acuminis quantitas iuncta atq[ui]b[us] ſolida: vt intret cartilaginum latera: q[ui]b[us] ſentit arteria cum quali neruus a cartila gibus egrediuntur: lauda ſuperius cum oſſe ſagite aſſi milante ligatur. Idec est cōpoſitio gutturis permulta et cartilago laginofis. Ocauitas gutturis permulta aer intrat et e[rit] paſter quodda corpus q[ui]b[us] lignee ſiſtule affilimatur: q[ui]b[us] lignee ſiſtule corpus non eſſet affilimandum cum uſta poſterioſ ilud vero natura p[er]miu[n]. Doc autem corpus ſin cōpoſitionem nullam habet in toto cōpore ſimiliter ſinem. Eſpo nitur enim er: glande pelliculis: q[ui]b[us] p[er]ingue, vocatur autem gutturis ſanguis ſiu[u]e cataracta: q[ui]b[us] p[er]miu[n], vocis inſtru[m]t: neq[ui]b[us] enim potest aliter vor: eſſe niſi iſta claudatur cata racta. Si enim via gutturis eſt aperta impoſible eſt vocem eſſe: quia p[au]latim aer e[rit]: q[ui]b[us] contrarium eſt vocemede o: fed tantum fit quidam ſi tenuiter e[cat] paruus: ſi vero ſoſtiter magnus. Eum vo[rum] eſt formatur ſubito multus aer ex cōpore egreditur: cuius viā p[er]miu[n]a largo p[ie]uſe nit ad anguſtum: ſi poſt p[au]latim exiens dilatatur et anguſ tatur. Idec gutturis cataracta ad flatum cōſtringendī ſuit neceſſaria: no aſt oico ad cōſtrictionem e[rit]o toto vt intus cō trabatur: fed in emiſſione vocuſ conſtringitur ytringo latez raliter p[ect]us: q[ui]b[us] cōſtis lacertos hypocundric viacno: vnde totum p[ect]us et lacerti mouentes guttur mouentur atq[ui]b[us] licer ſiſtus fit coarctat ne ſubito egrediatur: q[ui]b[us] facit las certus quo c[iph]um affilimās cartilagini conſtringiſq[ui]b[us] rei cōplementum corpus lignee ſiſtule affinulatum coadunata pars parti claudit viam gutturis per lignea bu fus latera: natura enim fecit duo ſoſamina que ad locum cō cauum ſecедiit qu[em] aer no potest ſubire diu per largitare va gatur vie. Sed c[ui]b[us] ad latera ſe dirigat illa duo lateralia ape r[is] ſoſamina: vt tandem etire valeat. Idec aut[em] duo ſoſam[is] na a ſuperioſi inferius ſicut ſinea ſunt c[ui]b[us] ſi p[el]licule vſq[ui]b[us] in concuum clauſe: vt guttur claudatur et no aſtalis aſperatur clauſe. Rurſus cum cibus cuius gluti[us] doſa cataracte tangit ſubito ſe cat aracta claudit: neq[ui]b[us]

viam ad pulmonem p[ro]hibet. Aliquado enim clauditur po tui ne multa quantitas ſuſcipi p[er]ſit: aliquando enim pa[ni] ſi intrat p[el]liculis: et ventriculos ſuos p[um]ecatar. Huttur eſt cartilaginorum et rotundiſi: vnde ſit vt os ſtoma[ci] in tranſ glutiendis cibis vſq[ui]b[us] ad canales deſendit pulmonis et gut turis: et ita in vomitu vſq[ui]b[us] ad palatum alſcendit: ſicut in tráſ glutiendo cibo cataracta clauditur: et os ſtoma[li] dep[ri]miſ: ſic in expelliendo vomitu ſubterio: cibus guttur obliuit vt tranſcat vomitus.

The canalis pulmonis.

Cap.ij.

Anales pulmonis et multis componuntur cartilaginofis rotundis in moduiu anuli: et alternatiu ſib[ui]b[us] ſupſoſiti ad inferioſi extremitate gutturis vſq[ui]b[us] ad initium pulmonis per longitudinum colli. Sunt autem ligate ſib[ui]b[us] ſic p[el]liculaz ligamétis: neq[ui]b[us] et oſi p[er]t ſunt cartilaginofi: ſi tatu in per tineta colli p[er]t erpetitione o[n]is ſtoma[ci]. In p[er]t o pe c[ot]oris ſunt ſicut ligamétia ſiuе chorde, llabet a[ut]vnuſq[ui]b[us] anulus pelliculas e[tr]ſecus rotundiſimas: q[ui]b[us] pellicule oure ſunt et ſolide: he ſut pellicule q[ui]b[us] a[n] diſim[ui]b[us] ſtoma[ci] et guttur circundare. Rurſus deſonu p[an]culibus habet vnuſ quiſq[ui]b[us] anulus ſicut operimetuſis canalis pulmonis. L[es]anis ſuit collo c[on]ſan[ti]t: vt a[er]em e[pp]elleret et a[tra]theret: ſlati q[ui]b[us] vocis et vocem ſuſciperet: que c[ui]s in ſurculas peruenat vſi p[er]cortis est l[at]p[io]ſitas: per pulmonē ſe i[sp]arando diſa tatu: et c[ui] veni ambabus a coſde venientibus admifeſt ſui diuſi ramuli. ſunt ſimilari anuli et parte cartilago ſi ſe et parte p[an]niuſloſi: ſunt q[ui]b[us] ſanguine mudiſimi: et aliaſi ſue ad na ture competenti. Eum enim incſionem ruptura percuſio[n]em in alioque h[om]ou patiatur animal ſanguinolentuſ effici tur, v[n]i tuſſi naſciſt: et ſanguis ille ad oſ tun c[u]temiſs ex p[ell]itatur. ſlatus e[mi] ſanguine pulmonis impediret. L[es]ania hec ſuit cartilaginofa p[er]t vociis inſtrumentus: q[ui]b[us] ne c[ui]s ſubito eſt os eſſe debuit: neq[ui]b[us] molle. L[ar]tillago molli: eſt oſſibus et durioſi alioſis cōp[or]tis parbiſus: et e[mi] multis cartila ginofis et ligamentis efficitur p[er]t er flatum dilatandum et et stringendu: q[ui]b[us] fieri non poſſet ſi e[mi] vno cartilagine eſſet.

The pulmones.

Cap.ij.

Eſt ille eſt de molli carne q[ui]b[us] ſpume coagu late ſimiliſtum q[ui]b[us] vſaſ celat? l[ec]vaſa ſunt tri formia: v[n]i a[der]a cōcaultate incipit cordis: alterum a ſinſtra: tertium a ſuis canalis, pro h[ui]c iens a d[er]xtra concavitate cordis vena e[n]t non pul[ati]tua: fed forma: e[mi]s ſicut arteria: q[ui]b[us] eſt v[n]i canalis p[an]niuſicis eſt forma, v[n]i vena diſu arteriata q[ui]b[us] ſuit neceſſe vt pulmonem nutriuſ poſſet. D[ur]iſ et duobus pulmonicuſis vt ſubtilitat[em] ſugeret ſanguinis et a[er]is in nutritura pul monis. Pulmo e[mi] ſubtilis eſt ſubtilat[em] a[er]ce: vnde nutri mentus, o[p]o]tuit habere ſimile. E[ri]ſiæ a [cor]dis ſinſtra: vna eſt ſola arteria: cuius forma e[mi]s ſicut vena: q[ui]b[us] vena e[mi]s e[ra]ra p[el]liculari vnde venatavocatur arteria: hec ſuit neceſſaria: vt p[er]ſpiritu[m] et clari ſanguinem pulmoni ferat: p[er]miu[n]multam quāntate fert p[er]tuer ſuā raritate, vſas veniſs a [can]a[bi]b[us] pul monis: q[on]ſi]p[iti]o: e[mi]s e[ſi]ſi. Et cartilaginib[us] q[ui]b[us] p[an]niuſiculi canales ſiut pulmonis: vt p[er] cartilagines o[n]i: fromachi iſiſa tur: q[ui]b[us] cartilagine ſiu c[ui] venat iſiſg[ui] arteria. E[n]iquod q[ui]b[us] triu[m]a vſa[ui]m h[or]si cum intret ſtoma[ci] ſi e[quad]ripar titum: due partes eunt d[ex]tros[um]: q[ui]b[us] ſinſtroſi[u]us, P[ul]mo enim in duobus diuidentur p[an]niuſiculi p[ect]us mediante bus illud intercidentibus. Quatuor[us] ſuperioſes partes per pulmonem poſtea diuidentur multipliciter. Canalis pul monis aliter diuidentur in d[ex]tris: que diuſio ſuit neceſſaria vt eſſet ſuſcimentum et quali culci[ra]t veniſs vias p[ect]oris ad euntibus: hec eſt cōpoſitio pulmonis: cuius iuamenti eſt vt cor: c[irc]uſtend vnd[ie]q[ui]: c[u]nq[ui]b[us] p[ri]ſio motu careat mot? p[ect]o ris e[mi] moueri adjuuat. Eſt aſt pulmo inſtrumétu p[er]ſpiritu[m] et motus vocum, p[er]ſpiritu[m] neceſſariuſ ſuit p[er]t o: quia enim cor: fundamentum eſt et ſons c[or]diæ naturalis: neceſſe e[mi]s a[er]em traſi: vnde ſeruq[ui]s refrigerari et fumosa ſup fluitas poſſet expelli, vnde duos motus habuit contrarios bilandati qu[em] e[pi]ſpiritu[m] t[ra]beret reſrigerādi: conſtringendu: quo fumose ſupſu uitates poſſent expelli, ne e[ra]co ſubito aer

B iii

Ziber tertius

eruperet ad cor: fuit necesse inter ipfum et guttur pulmo
eſt mediaſtius: vt ſpiritus reſrigerandi ab eo reciperefet: z
ſuperfluitatê fumofam fibi redderet: q: etià animalis vor
neceflaria ſuit: z fine aere vor: eſſe nò potuit: fecit natura a
coade acris expulſionê vocet eſſe materialê. Eſt ergo pulmo
cellule ſimilſtudo ſemper feruans aerê frigidis ad cordis ſer
u: e refrigerâdum: z calidù ad vocem atq: flatum: quo me
diante ſi cor careret: z per ſe principaliter aerem tranberet z
expelleret ſpifum et ſinſitum motum eſſe oporſeret: vnde
adeo eſſet periculofue: vt nec vno momento flatus tenere
tur. Sed quî quodlibet alîn loco calido ſue in aqua p[un
diſſuæ ſeu in loco ſetido flatum teneat: conſat cor: ad pulm-
monem fugere quoad aliquatutî posſit ſe refrigerare: vn
de ſit: vt quâdiu aer in cella pulmonis ſit quodlibet alîn
h[is] viuere poſſit locis. Sed eo deficiente z augmentâte fu-
noſa ſuperfluttate in corde vel pulmone: deſinit animal vi
tale eſſe. Fuit ergo pulmo necefſiari? vt aerê excoquat et na
turâ tranbath spis quo eum, fibi aſſeſat facilius: ſic enim cibû
cpar in naturam mutat ſanguinis: z quo membra cetera eſ
cacilius in ſuam naturam mutent: z inde cor: fibi cum cons
trahat et in vitalem mutet ſpiritum: deinde hinc afcen-
dens per arterias ad ventriculos cereb: z in animatum
ſpiritum facile queat mutant: ſed de h[is] planius poſtea di
ſputatua.

T[he] corde z cerebro. Cap. xxiiij.

O: nt de multis villis diuerſe politis: cuius caro
eſt tota dura. Diuerſitas villorum ex diuerſitas
te de motuus dilatand[ie] z conſtringêdi. Durities
carnis vt velocitas aufera p[as]ſibilitatis. Pulmo
circidat cor: lateraliter. Fo: cordis eſ p[ina].

Inferio: enim eius pars, i, latitudo eſ oppoſita ſuperiori
coſpori. Ponitur autem intus ambas p[ecto]ris concauitas
tes quas mediante p[àn]iculo diſtibus eſſe diuerſas. Caput
qb: acumen dicitur in finiſtra parte locatur: h[oc]vo latus cor
diſ spiritu: inbatam vitabil: inde e[rit] arteria maiò: de qua
omnes alie egrediuntur: vnde ſit vt pulſus in finiſtra parte
ſit ſorſiſtibus. Lo: duas habet concauitas: quorum vna
eſ d[ex]tra: altera finiſtra. in concuum tendit finiſtra: de-
tra infra ſubſiſtit. A d[ex]tra v[n]ſis in finiſtram concauitatem
eſ num fo: zationem: quod a quibufdam vocatur tertia c[oa]
uitas: ſed non eſ ita. D[ex]tra autem c[oa]cauitas duo habet
fo: zationem, v[n]na veni inrat concau: portans ſanguinum ab
epate in b[anc]o concauitatem. Super hoc fo: zationem tres ſunt
p[an]niculi ad hoc ibi posſit: vt aperiant intratuam ſanguinæ
claudant poſſi intrauit ne e[рат] propter dilatationem cor-
dis: alte: z fo: zatione e[rit] vena arterie affiſsimat vt pulmonê
nutriat: de qua fatis diſtibus in tractatu pulmonis. Sin
ſtra itid[æ] dupler habet fo: zationem: num intrat arteria vena
affiſimata. J[sta] po: zatione ſpiritus et pulmonem z ad arterias
t[em] ſanguinæ a corde ad pulmonem: ſuper hoc quod: fo: zationem
du: num p[an]niculi aperientes ſe aer ingrediente: autem
ſt fo: zationem ſinſtre partis: vnde maiò: arteria e[rit] que vo-
catur orby: z omni: eſ fons arteria: z rotius corpo: e: hec
habet p[an]niculos ſanguinæ z ſpirituæ a corde emittêdo. Poſ-
t[em] clauduntur redit: robip[ib]êdo ne e[рат]. he due c[oa]cauitas
tes cordis ſemper ſunt in pulſu: ſed plus finiſtra quia ſan-
guis z ſpiritus plus ibi regnant: he ſunt composiſiones c[oa]
cauitatum cordis. Fo: zationem q[od] a d[ex]tra p[ro]tenditur in fini-
ſtram in d[ex]tra incipit maiò: ar: ſed poſtea in finiſtram paui
latim ſe stringit: q[od] ideo confequitur vt fanguis in finiſtra
parte ſubſtilio: egrediatur. In vnoq[uo]s cordis concauo
fruſtulis eſt e[ter]ius q[od] auricule affiſsimatur: he due cordis
auricule dicitur. In d[ex]tra auricula arterialis solidatur ve
na: in finiſtra vero venofe arterie eſ fundatio. Haber autè
in ſua latitudine quedam offa cartilaginofa: que cordis ſe:
des ſunt appellata: c[irc]itut etià cor: quidam p[an]niculi qui
caffula cordis diac: eſſe. In h[ui]z p[an]iculi extrinfecus medio
p[an]niculi p[ect]us mediante solidantur. J[ste] p[an]iculus cor:
di non lungitur: ne forſe eius motio impediatur: qui cordi
fuit necefſiari: vt eſſet fundamentus caloris naturalis. vn
de animal regeretur: ſed inferio: concauitas diſigno: eſ t[us]
pradicta de cauſa.

T[he] diſbiſtagmate. Cap. xxiiiij.

T[he] tbus collum duo ſunt concaua maiò: num
circundat omnia p[ecto]ris offa pulmonæ t[em] cor
cinens: alteri continet vtris lacertis om
nes. I[ust]t incipit ab inferio: i tem t[ener]itudine pe
cţiors v[n]ſis ad inferio: offa peni: in qua con
cuitate ſunt ſtomačus epar intestina p[er]
ſel renes veſica matric. I[nter] hec duo concaua quidam las
certus eſt rotundus corum differentia qui dicitur diſbiſtag
gma incipiens a teneritudine p[ecto]ris: z p[ro]ceeds inſueri
v[n]ſis ad. et. ſp[od]ile v[n]i foliatur ex omni parte cum cordis
t ligamentis ab eo excrentibus: operitur autem h[is] lacertis
de vno p[an]iculo ſuperius q[as] a p[àn]iculo coſtas circundan
te egreditur a duobus p[ect]us mediantebus. Subterius eſt
alter p[àn]iculus qui a ſyphacæ egredi. Habet diſbiſtagma
duo fo: zationæ: v[n]ni vnde e[rit] m[ery]: de altero fo: zamine e[rit]
vena concaua que ſpargitur in corporis membra. Diſbiſtag
gmatis duo ſunt iuua]menta: p[ect]us enim o[ſ]itat atq: cons
ſtringit cum alij[us] lacertis p[ecto]ris: ſöm e[ſ]t q[od] diſſere facit
inſtrumenta ſpiritus atq: cib[us].

T[he] instrumenſis c[ib]oum: z p[an]imo de buc
c[as] z ſuperiori pellicula. Cap. xxiiiij.

I[n]bi instrumêta ab o[re] ſunt incipientia: os enim
multa habet instrumenta ibi coadunata: q[os] ben
tes z p[ell]iculas: vnde operitur bucca purpura t
l[ing]uæ: habet inferio: pars o[ris] guttur vunula ca
nales pulmonis z m[ery]. Pentium iam diſtibus
numeris z cori: iuamêtum in tractatu oſſum. Lingua dua
tum rumer habet iuua]menta. I[animate] rei atq: cib[us] cuius
côpositionem ſuperius diſtim: z ſimiliter de alij[us] tractuam
mus. Pellicula vnde bucca circi]nduitur p[ell]icule circum
amittet i[os] ſtomači: z ip[er]us ſtomačus p[ro]fectus q[ui]o
quo modo c[ib]um mutat z ſtomačo aptat: a ſtomačo em
incipit: vnde eius naturam cuſdotur.

T[he] ore ſtomači. Cap. xxiij.

Ery quodd[æ] eſt c[ib]oſculum longum rotundâ
atq: concauum: q[od] a ſtomačo incipit p[er]grediens
v[n]ſis in ſuperior[em] extremi]tem gutturæ: et q[n]
[er]odium eſt anguli: ſi de poſtea paulatin o[ſ]ila
tat cor ad gutturis ſummiliter veniens: ſit la
tum procedens ſuper ſpondiles do: vi: v[n]i multis ligamêſis
ligatur non tamen ſpondibus adherens medhæ: qui mul
to magis adiungitur d[er]tris: et in. et. ſpondilem deſen
dit. A ſp[od]ili vero mediante m[ery] ſeparari ſuit necesse: vt
infra co: p[os] viam b[are]t e[ſ]cendent[em] arterie: hec enim me-
dio ligatur ſpondibus: vt melius cuſdotiretur. Komponi
tur autem m[ery] e[ſ] duobus p[an]iculi a ſtomačo egre-
dientibus p[ell]iculis. Mo[rum] v[n]us e[ter]io: eſt caroſus: et
villa ſua per latum e[ſ]tenduntur. Secundus interio: eſt ner
uſus: cuius pili in longi] exte]nduntur t[em] obliquitur paui
c. Eſt autem offici]ui meri tranſglutiêda translutre: ab o[re]
e[n]im trabit c[ib]um: z in ſtomačum tranſcit: trabit e[m]u
vil[is] longis: que aſſcendentia guttur ſubleuant in buccæ ſuper
riòæ: vt expreſſis fibi c[ibus] trabant a bucca: quem pili per z
latum politi ſuſcientes ab eis stringendo mittunt ſtoma-
chi receptaculis. Si enim res p[um]ida quoqu[em] modo ſue
rit inter manus ſtricta: p[umo]e inde dilaturur: et ip[er]us
conſequitur: vt tranſglutiendis leuio: ſit aditus: cuomen
dis grauio: e[rit]us: quia ad tranſglutiendum adjuantur va-
[em] v[illa]: vomitus a ſolo e[ter]io: adjuatur q[od] dilatatu: eſſe
diſtibus.

T[he] ſtomačo. Cap. xxiij.

Tomačus eti] in ſinifris ſit locatus: et i[n] ſin
ferio: a tendunt in d[ex]tra. I[n]ch[us] epar d[er]trum
c[us] q[od] c[ui]s ſuis fruſtulis p[um]ecat ip[er]us ſtoma-
cu]s. Splen eſt ſinifter fibi: ſubteri] ſlaceri do:
ſi: habet gibb[um] ſuperius q[od] greci zedriâvocat

Theorice.

Fo. xiii.

cuius forma est quaſi ſperhica: ſed tis eius extrema aliquās
tulum ſunt longa. Inſerio: ſuperio:ibidem ſunt latio:ia: ſo:ra
men ſue latitudinis verus inſtituta videtur: ſtriting: ſo:rae
ſtricte partis dilatur i: mery. E:ponitur autem ex duobus
panniculis: interio: eſt nervus: et viſios habet in longitu-
dine in tranſuſo: exterio: carnosus eſt et per latum habet
pilos e:ui c:ui pelliculus ſplens: lateraliter ligat: et e:patis e: r:parte
domi: cum ſpòdilib: Adiuat autem ſtomačbus vt cibui e:co
quat et e:pati mittat e:coctum, vt facilius e:par in ſanguinis
naturam vertat. ſic bucca in opus ſtomačbi cibum adap:at
tat inconſumptum: quam ſtomačbi excoctionem vocant me
dici pumam diſgeſtionem ſuvarum partium. Adiuuamenta
ſunt panniculi ipſius viſzum quo:q: ſper h:berice forma:que
in p[raeſentia ſunt dicenda. Duōci: panniculorum duplex e: r:tu
ſuamenti: cibum e:mi a mery ſibi v[nus trabit: q:od ſit c:ui pan-
niculo interio: per longum villato ſicut ſuperius diſimus
de mery. ſtomačbus e:mi in tranſglutendiſis ſurgit ad mery
et ab e:co ſuſciet fibi cibui: ſicut ſi quilibet mani ad qualibet
rem ſuſcietiandam po:re:erit. Secadi panniculi ſuamenti:
eſt reſinere fibi cibum: qui cum peruenit ad ſtomačum ab
ipſo quaſi b:iancatur quoad digerantur et reſiné da in ſuum v[nm
re:tingentur, erpe:llenda ergo ad inſteſtina mittuntur. vnde ſuperio:ia
interio: ſerio: interio: vnde dilata: in ſteſtino: vero d[omi:
tinare illud interio:ia: facit panniculus; vnde villum latum ha:
betur, omne e:mi membrum obuobus contans panniculi: fi
villum per longum habuerit: inſe:uſcietianda ſuſciet. ſi
fuuerit per latum inde renſcitur reſiend:ia: quod interio:
ſit nervusus q[od níma forſtudo fecit ſui ſenſus. Cum enim
ſtomačbus recepta omnibus ſupſeduit interio:ibidem: digni:
o:em ſenſum op[utuit habere: vt et diſgeſſionis vacuitates
ſentiret. et vnde rurſus impleretur e:per:eteret, ſed pluribus
tamen ſenſus in o:e ſuo habere, o:ze enim ſtomačbi ſenti:
mus q[od famem v[ocamus. I:la: ac ergo neceſſitate os ſtomačbi
nivo:rum et ipſum op[utuit e:ſſe ſtomačbus ſpergendi. Deſendunt
autem iterum duo maio:es neru:is a ſummitate cerebri per
os ſtomačbi et ipſum ſtomačbus ſpergendi. Interio:
panniculus ſuit carnosus: vt ſtomačbus ſiat calidus vt diſ
gere valeat. natura e:mi carna:ca calida e: r:bi humida, et h[ic
in parte d[exra aptatur e:pati: b:abilis:q: locus inde appara-
tur. Splen enim in finifra: minoris tamen quátitatis e: r:ic
e:par. e:par enim in d[exra e:ſt. Splen vero locatur i: m[ira:
Zacerti inſerius. ſirbum vero ſuperius vt melius caleſiaret
ad digerentur ſtomačbus qui ligatur vndi:q:ne mot? ſui
v[aleat a loco ſuo extirpare. Fuit rotundus vt paſſibilitates
reſiciat. et multib[ui c:ui quantitatem ſuſcietip. Longa ſunt
ſu:rema: vt deſuper mery iuſueretur. In ſtomačbo veru in
ſerius, latitudo inſerio: et anguſtia ſuperio: que in p[uma
no tantum ſtomačbo ideo ſuuerunt neceſſaria. qui: cum bo:
mo p[re ali:js erectoris: ſit animalibus: cib:ib in inſerio: ſem
ſemp[er: vnde ſuit latitudo iſerio: vt multitudi cibui inde
poſset. capi. Latitudo iſerio:is ſo:aminis oppoſita e: r:my
vt ſi forſte tranſglutiretur aliquod durum: et non bene ma:
ſticatum: intrare valeat. ſo:amen inſerius ideo anguſtatur
qui cibus in ſtomačbi níma excoctione ſubtiliſto facili
us egreditur: et rurſus ne cib:ib ante:q: excoquatur e:pat. vii:
et op[otet ſemper claudatur.

De inſteſtinis.

Laſp. xxiij.

ſterio:is ſubtili ſunt incipientia. Annum trium ſubtilum voca-
tur ouodenum. qui ſua longitudo pro: menſura. ſubtilibet
hominis ſuodecim habet digitos: ſuper doſus erigitur in
nullam partem ſui to:quetur: ſicut alia circunoluuntur. Alten:ur
vocatur i:entum: qui ſemper e:ſo cibo vacuum: globo
ſo circularium in ſinilitudinem alio:rum. Tertius ſubtiler eſt
appellatum ſe:co ſimilimi: ſed tamé ní:q: fine cibi ſe:ce inu:e
tum. Groſſo:rum triu:q: imimi: e:ſt ob:um appellatum: et inc:as
pit a ſubtili ſ extremitate et e:ſt latum: a d[extra in ſinilibus: par
tem circu:uolutum: q[od vocatur ob:um q[et tantú: vno ſo:ami
eh:ne e: contéutum per q[od intrantia intrant. et e:ecuntia e:ecunt
q[od egreditur ab e:o aliu:di intrat inſteſtini: q[od vocatur y[leon.
ob:um vero inſteſtinium faccio e:ſ assimilatus. Scöni: grosſo:
illicit e:q[od vocamus y[leon. q[od ſimiliter alij: a d[exra in ſint
ſtra tendit. Sed tis a d[extra aſcendit ſup: b:ancham: q[od voca:
y[leon q[it: OURA diſgeſtio. vnde y[lium dol:io in hoc reſidet in
reſtino. Tertii: inſteſtini: e:ſ tru:ct: q[od in iſerio: ani extremi
tate ponitur et vocatur colon. vbi cum aliquando diſgeſtio
inberet: inde colica naſcitur paſſio. Doc ceteris latius e:ſ
inſteſtinis. Inteſtina hec circu:ndant vene:nerut quo:q: et ar:
terie. ſed do:ium mai:os: pars remanet circa ſuperio:ia: ligan
tur cum pelliculis et glandoſa carne in ſua concavitate. que
omnia in ſuperio:ibus ſunt dicta. hec e:ſt inſteſtinium com-
poſitio. Juu:at vt a ſtomačho diſeſta recipient: et inde ſue:
cum mádeat ad e:par: ſec:ſe:q: for: at e:per:ellant. A ſuperio:ive
na que vocatur po:ta vene multe p[ro]deunt ad inſteſtina. ab
inſteſtinis quo:q: percurrunt ad e:par: et he vocantur meſe:
raſe: per qua:ſi cib:is fucus ad e:par tendit et a:per:ant. Rur:
fus inſteſtina iuuant: qua: cibum mutant. cibus enim intra
ſtomačbum receptus: diſgeſtus e: cum po:ta:q: e:eat: et ad ſub
tile inſteſtini:veniat: ibi aliquas consumens mo:ras: melius
ſubtiliatur. et inde per meſeraicos ad e:par p[ro]grediet vbi
in naturam ſanguinis mutatur, ſicut enim bucca et mery ci
bum ſubtiliant vt ſtomačho ſubtili:q:em mittá:ic et in ſub
tili inſteſtino nondum bene depuratum in ſtomačho: multo
mai:os: ſit diſgeſtio: vt e:pati mittatur diſgestibilior. vnde hoc
inſteſtinium ſtomačbi e:ſſentie e:ſ vicinum. hec e:ſta inſte:
ſtino:rum neceſſitas. Singulo:rum autem virtutem dicturi
ſumus et compositionem. E:ozum autem globoſotas et ro-
tunditas: ideo ſuere neceſſaria: vt cib:ib aliquádiu ibi maneat
q[od ſi non ſieret pomo ſemper comederet: ſi ſemper diſe:
reſet. Secído ſuere neceſſaria vt cibum partim digerant, put
eis ſuppetit et partim retineant: ſuperaflua vero e:per:ellant
Duodenum inſteſtimum ad doſum e:ſectum: vt venis et
arterijs: atq[os neruis daret locum. Sic enim locatum minus
obtinet loci ſpacia. Picidum e:que q[od e: duobus panniculi
ſuerunt et villa per latum ſuccederunt. Duo pannis
culi ſuerunt neceſſari: vt ſi v[nus pateretur: ab altero ſibi
ſubueniretur: ſicut in diuturna videmus diſſinteria. qua:ia
aliquando in diſgeſtione fructula carnis videmus e:pire, que
in interio:ibus panniculis conſtat eſſe: non tamen perit in
teſtinium: qua: interio: panniculus ſacit ſibi ſupplementus
E:ozum villa per latum ſunt extensa: vt ſuperſluo:um fortis
ter e:ſt e:rcpulſua: vnde ſit vt e:ſt dupliſa. Inſerio:ia inſte:
tina ſuperio:ibus ſunt groſſio:ia: et mai:os: q[et non frequen
tius hominem ad ſellam ire op[oteat: qua: i:ſ diſgeſtio loca
ſtricta i:nciderit facile ea implet et cito euacuari op[ote:er: q[
fi ampla: contingit econuerſo.

Inteſtina ſuper do:ii ſpondiles et os lati:is ſunt
poſita: et ligamentia: a ſyphac e:egressientibus
ligata: incipientia ab inſerio: ſo:ramine ſtoma-
chi q[od po:ta vocatur vii:q: in anum potendun-
tur: et gibboſa in fini:ra: q[et a ſinifra: reto:q:uètur in d[ex]tram. hec e:duob:compo
nuntur panniculis. Enuſqui:q: panniculus habet villum
in latitudine rotundum: quo:rum e:ſſentia cadé: e:ſt que in ſto
macho dicta. ſunt autem ſer ſer: numero: tria ſunt ſubſtrilia que
ſunt ſuperio:ia: et cum po:ta ſunt ſuncta: tria groſſa ab in

De zirbo.

Laſp. xxiijh.

Irbum ex duobus p[an]niculis groſſis atq[os] p[is]ſi:
sis componitur: quo:rum alter ſupponitur als
teri. In ború: medio multa e:ſ groſſutudo mul
te vene et arterie. Groſſutudo ita e:ſ ſuper in
testina. cuius forma sicut ſacculus ſiu: marſa-
p[ium] e:xtat. Incipit ab o:re ſtomačbi: et v[sc]q: ad
inſteſtinium q[od] vocatur colon: tendit. bucca e:mi ibidem e:ſt vii:
et principi: i:aliq[ui] solida:q: i:aliq[ui] extremitate e:patis: q[et in do:
ſi costis: neq[os] in hi:s determinate: ſed ſicut fo:let contingere.

B v

Aiber tertius

Sepius iungitur cum stomacho et splene atque colon: ut floz
machus et intefinita per seipfum poſſint calechert, et vt liget
atque operiat venas quas habent intefinita.

De epate.

Lapim. xxxi.

Par in destro latere ponitur: et luper hypoceti
dria locatur, est autem gibboſum: atque cœaeci
Concautitas stomacho et intefinitis est finitima
amplitetur enim stomachum cum suis quinque
frutulis. Eibobitas diapragmati est appo-
ita ita vt ipfum tagat. ligatur cito diaphragma
te pelliculis ipfum operientibus. et similiter coſtis poſterio
ribus. Locauitas est ſua stomacho et intefinitis cito pellu-
culis et venis est ligata. Hoc epar no equaliter ſe habet in
omnibus afalibus quatitate ſiue partibus. In hominibus
eſi maus est ſi in alij animalibus eiusdem quantitatis
Humerus partii in quibufdam duarii: in quibufda trium
in alij ſtuo: in alij quinque. Epar magnæ partè tenet in
dextra: ab altera lata ſua cœcauitate veno plogreditur que
vocatur poſta, que antecè ecat in cinq quididik venas cinq
epatis intrates peticulas: vbiynaquec pars quinaria in mul
tas venas diuiditur frubtilíſimas que in inferioem stomas
cum potêduntur, in duodenum quoque intefinitum: et ieius
num: atque rectum, qo facit diximus cum ſe venis tractares
mus. Necessarii ſuit epar vt cibum mutet: et fanguinem ſa-
ciat: que poſtea per venas in totus corporis memba tra-
ſciat, vnde ſi eſub ſubſtantia epatis coaguolate affimileſt fans
guini: cibus enim in stomacho excoctus et dgesteſibilis fact?
poſtam ingreditur: et deſide duodenum: et poſtea in ſeuinum
et a ieciuno in ſubtilè intefiniti, ſubtilè vero ſucci bene colas
ti per meſericaſis mittit venas advena que vocatur poſta,
et per bane eandem epatis intrat ventrem, inde per venas
ſparſim dilatacè vt epar extendunt: epar cibus mutat
in naturam fanguines quê per venam maiorem q vocatur
concaua: in cetera corporis memba mandat.

De splene.

Lapim. xxxii.

Plen in parte est finiftra: cui forma aliquantum
lum est longa: et parum extra stomachum concava,
ua. et verſus partes inferiores gibbola. In his
aute dubb locis ligaf cum panniculus cui bina
cōingūtur vafcula: vni qo maius est quatita
tis a gibboſitate est epatis p qo ab epate fanguine choleri
cum nigru videtur ſplen fibi attrahere, alterri ius inter
ſplenè et os stomachi locatur. vnde cho.ni.ad os stomachi
mandatur: vt appetitus inde conſortetur. Splens iuamè
tum eſt vanguine in epate mudiſicet p yafculi ſupradicti
cum quo fibi trabit ſanguinis fecem: qua p aludyas on: to
machi mittit quātus ad iuandi appetitī ſufficiat, necq th
totu et ilco mittit: ſed aliquādiu fibi retinens in ſui traſſo-
mat vius partem, alia pasc tandè iam facta cho.nigra: put
dict: mittitur stomacho in ſuo appetitu conſortando. vi fit
vt ſplenis ſubſtituta qui fugit et mittit rara ſitvt spongia. et
groſſos bu, fibi contrapat: colo: eius nigredini affilabilat
vt cho.ni. epeſtimatur.

De felle.

Lapitulum. xxxiii.

Et ſuper epatis fruftulum maſus est. huius
vnus est trin panniculus fortis et durus: bina
babet vafcula. vnum in epatis cœcauitate ſun
cutus per qo cho.ru. a ſanguine epatis depura
tur. Alterri in duo: vnum boſi maius intefiti
no iungitur. vnde co.ru. impleat officium. collo huius furcu
le due iunguntur vie. vna est illius arterie que erit ab epate
altera est nerui ad epar venientis vnde intrat et ſensius baz
tur ſelli. est autem ſelli ſuumamentum vt fanguinem a cho.
ru, mundiſicet ne forte ſibi remanens cum incenderet.

De renibus.

Lapim. xxxiv.

Enes ſunt in lateribus doſi ſpondilium: quoque
rum derter est eſcelsio: vni epatis inſans fru-
tulo: hozum concavitas fibi alternatim est ap
poſita: qo in solo contingit homine: ſingula
due ex concava inferuntur ſurcule cum ipa in-
grediatur. vna ab epate: vna ſanguinem poſtat: vt ipfum

nutriat, alterat vta ſanguinis colamentum fibi trabat. qvis
ambobus quoque de maiorem ſua accedunt ſurcule: vt vitam
eis poſſent dare. ab ambobus duo eſt vafcula longa: et
bene concua pelliculis operta: que iunguntur cum veſica
a medicis vocatur emnictoria: per que in veficem pietum
ditur vina, ob hoc autem renes ſunt vt aquaticum ſugen-
tes ſanguinem: cum in epate depurarent.

De veſica.

Lapitulum. xxxv.

Eſica in maribus ſuper rectum intefinitum
ponitur, est autnus pannicus idem q. ou
rus. ourus vt cho.ru. committèn ferret. ſu
per ſo: amen vni habet lacertum qo veſica
conſtringitur ne vina prier velle hominis
egrediatur, a remibus adveſicam tendit vi
na per vafa que ſuperius vocata ſunt emictoria: hec vi
ipfa solidantur pout diximus: que cum adveſicam veniunt
veſica quodam modo pelliculam exco: tam vt patca vafu-
lis: poſt pellicula ſolidatur: et vt ante ſuit muenitur: ne forte
ventus ingrediatur, et vina accedenti pout diximus exco-
riando aperiatur.

De genitalibus.

Lapim. xxxvi.

Atrix in forma ſua est: ſicut veſica: cuius forma
maxima est profundita: q trading pabet quibus
quedam fruftula combus affinilata: quibus
differt a veſica, ascendunt autè conua vefad
fruftuladicta emictoria: et per fruftula arteria
intrant que ſperma et ſpiritum in vulum po-
tant. Elulue ſubſatua eſt neruo: vt in cœbis poſſet vnus
dicb extendi. et tunc maxime cum fetus inciperet maiori,
bucca est neruoſio: vt in comiſtione maris delectatione, eſt
aſſensibilo: moderate dura vt intrando ſeminu extendere
et ec receptor deauderetur. qub sive non ſeret fi nimis
dura ſiue mollis eſset. Enus pannicus pilos pabet in com-
poſitione deſo: mes: qui vnus est et paruus et in longum
extenſus: neceſſarius appetitui tradiendi ſpermitur: eſt et
alius ex obliquo et maius: et ad hoc ſolummodo vt ſperma-
tis et concepti fetus eſt continentio: eſt alii lateralis quo
fetus eſtregiurus emitteretur. ſed ſupero poſita eſt intefinit:
et e veſica ſupero poſita: vt vule ſubſitulate inferius groſſus
tudine intefinitum eſset vice culcreare: cuius opertuum est
veſica: membris fibi vicinis ligatur ligamentis ſenſibilibus
qui: qe extendensibus non tamen rumperetur: veſica lon-
gio est inferius q vulua. et vulua eſcedit ſuperius: et ve-
fus collum nature ſemine eſt iucent. Mlatura autem ſe-
minea est ſpaciolus illud qvstraq: peris oſa mediatis ſuper
anum locatur. deo: is babet fruftula de pellibus que vo-
cătur b adara: que fruftula ſunt in feminis: ſicut in marib
p: zepucia: fuerunt autem neceſſaria vt ab aeris frigiditate
vulue eſent ope: tia. Matricis cœca uo ſunt magna.
vnum obrum: alterum finiftrum. hec qvstraq in vnum ſee
dunt concuani qub vulue vocatur collum. qui ergo tria ſunt
cocaua antiqui ſoſicuerunt dicere vuluas. qub e videre in ſu
terfecto animali: ſi vuamu circuieris. uſi cooperis eſi ſupe
rio: bus pelliculis: duo apparèt concava tertio iuncta, que
quali due videntur eſſuvalue, neceſſaria fuerunt concava
vbi gemini haberèt locum. in bis ſunt quasi: quedam foffe
que venarum ſunt buccæ: vnde menſtra ſolent venire. ſiſt
autem aspera ſita loca vt inuicando ſpermati eſſent oppo-
tuna vbi. ſ. ligatur fecundina. Matrïz vero duos pabettez
ſticulos in ſummitate colli poſitos poſt fruftula que ſuperi
us vocauius comua, quo: um vnus derter alter vero fir
ſter. minores in quantitate q: ſint ſteſticii maſauli, forma
co: um rotunda: paru tamen in ſuperficie tenuis plana ſub
ſtantia glando: ſicut ea ſunt que conſortant venas eoum
mediaſtinas. Ouriores feminin: q maſculin: quibus ſingu
lis ſingule de renibus veniunt vene: que ſubecunt fruftula
ſuperius ita vocata. De ſteſticulo vnoqoq: quodam pen
ſa ſpermatis. Talis est vule forma et compoſitio ſua, que
ſm tempus et etates in diuerſis feminis eſ duerua, qua
grauide maiores habent q non grauide. nonunq: grauide
minores q non grauide, quanto plus ſemine grauidentur

1

Theorice.

Fo. xiiiij.

tantoplus earis vulpe ppter extensione maioatur. Scorn
estates: q; minores & puelles parve & puelle aduere, yetera
ne maiores & iuuenite; libidinoſe & no libidinoſe. Ss natus
ralis matricis quaſtis in longitudine ab umbíbilo vſis
naturæ ſeninæ, &c. est diſigni: latitudo eſ t. spaciolii duoſ
emunctoioz, mediſi vbi duo vulpe conua ſe lungunt.

Cicat hip. & ga. perpendiculare sperma artifex
et natura creandoz infantium. meſtrua vero ſola
materia ſunt neque creare niſi ſperma maſis
et ſemme comſiſcean. vulua eſ ma meſtruis vi
anitus miſcidiata in comſione vitriſtura retinet
sperma virtute ſo contentiuæ. ſi inquā viri ſperma neque mul
tum liquiduæ: neque ſpilium: neque viſiſum fuerit: ſperma reſi
natur: quia bucca vule ſoſtijime claudit: q; pot ſot interui ſi
aliqua beſtā occideris plenā: adeo ei os vulpe clauſus inue
natur: vt ne ingredi poſt acus: q; coſtingit ex nimmia cupis
ſcentia retinendi ſpermatiæ: q; cùvira ecreat virtute virge ex
pulſa vadit rectu p vulpe collum vſis in iſpibus fundamès
ti: vbi odi dilatac vicina loca replen: laterali vero conua
remanent vacua: ad quos vacuitates coplendas exi ſperma
sperma, replec et loca ad que repledavirile ſperma no po
nuuer puenire. & ſic vtrius p matrica dilatac miſtum. Iſ
ci inter œc v vulpe eſtientia quæ loca vacua remaneant
implent illo ſpermate q; vidi matricum deperam remanſiſse. Iſ
miſtio ant; nec duobde caufis ſuit neceflaria, primovt ſper
ma maſculinu còtemperet feminæ, maſculinu e groſsum
et caliduæ, et feminæ e contra frigidum t liquiduæ, maſculinu
ergo ex nimmia ſui ſpitudine no pot ſe dilatare: ex nimmio
ſui calorem materiam deſut infantis. ſui ſuit neceſſe ex ſua
rii qualitatu diuerſitate feminæ ſperma bas vtraſis tempe
raret. Seda cauſa eſ vt panniculus inſide ſerunt ſicula
circidaretur ſui ſibi comòtiućircuquaſ spergutur vulpe calo
re ecoquoli, ſui panniculus citiime efficac: ſicut ex paſſa liq
da ferro calido ſuppoſita citiime ſit nebula. L'enitas autè
et planitias vulpe nuó pmittunt panniculi adherere pìter
nima ſuppoſitas foſſulas: adi eis meſcolaturant asperitate nima
qui panniculus ideis facit ſpermati q; o duo nouiter formato
qui ſac facit panniculus. In bruto eis alati iam viginti cons
ceptu pìc panniculus foſſulis q; ſunt venari ota trin alligat?
inuenentur q; vir diſsoluerit: ſi tunc alii interſicatur. Unde re
feret hip. de saltatrice multire q; faltans poſſet dies con
ceptiòis inter bmò panniculus ſperma emſient in ſimilitu
dine oui noſi còpleti. Ad huc panniculi totu vndis ſperma
circuieuntè ingrediutur meſtrua p venari ota i. per lupaſ
dictas foſſulas, nondum eis adeo eſt duros q;ui facile pofe
tur: ad què etiam ſanguis ſubtiliſim, et ſpìs per arterias
ingrediunt: eumq; ob nimmù ſui imperit no ſolidari poſſea
permittunt. ſperma quos naturaliter ſpiritu habens e na
turalè calore ſibi trabit ſanguine et ſpiritu exteriore: q; dum
panniculus induretur foamina no ſoludatur. Eleno q;os
2 arterie nafcentes in ſpermate venis et arteris aduorem
puenientib; ſunt iucte: et ſanguine et ſpìn feci ferunt: et al
ternatim ſibi solidatur mediàtibus venari et arteriari ſo
minib; de bis aſt venis, et arteris in modi tele circuìolus
tis: circuìolui panniculus: q; et poſſea de venis omnibus
due trin venefiunt, de duabuvoer arterijs vna ſola arteria
conficatur q; confecta fecidina vocatur. ad hoc necessariavt
illam arteriæ: dualis venas còſrimet et defendat: vel vt per
venas de menſtruo ſanguine infantem nutriat: et per arteriæ
ſpiritu ſubtilè: et ſanguine ſibi tribuat. in bos duos pàniu-
los alij nafunc duo: vnus ſeundine primus a vulua egre
ditur. cuius forma faciòle ſimilina cum infantis ſungi ve
ſica: vt fuam vinam suscipiens ejsciat. Lui alter eſ poſpoſi
tus latus atq; groſus: qui fumit et dumectatione infantuli
ſit suscepirur. Sic eim ſumus exi et ifante: ſicut ſudo be
perfecto homine. ili ſunt panniculi qui operient infantuli
Infantulus aſt fic concreatur. vtraſa ſpermata fibidjuices
còmiſta ex ſanguinis caliditate ſiunt ficit veſice: ſicut in re
ſpilla: q; vifcota videtur, que cum igne ecoquatur quaſi ve
ſica prier ebullitione efficac: que veſice cum ſibi poſſea
sdunentur: et ſpiritu ſpermatis adimplitur: in perforatio

ne ſpermatis magis còcauantur vbi ſpermatis extremitas
indureſat ne ſpirillum permittat egredi, vnde fit ſpiritus
et ſanguis panniculi fecundine penetrent: et ſpermatis cò
cauitates replàt. Etius vero ſo formatiuæ de menſtruo ſan-
guine infantis membra nititur informare: de ſolo ſpermate
alba coficiens memba. ſez cerebrum: oſſa: cartilagines: pel-
culicas: ligamèta: venas quoq; arterias. De ſanguine me-
itruo epar et pieter co: omma membra carnoſa, qua co: me-
fanguine ſit arterie. Decivert ſo formatiuæ pìus ilia efficit me-
bza que alioſi ſunt fundamenti, vt pote cerebrum co: epar
Lerebriz et ſpermati ſit ečntia: co: de ſanguine ſit arterie
epar de ſanguine meſtruo pvenas ad fecundinà veniente.
Hec tria in ſo formatione ſua ſunt ſibi vicina: Iſ de ſeinuſe ſe-
cedit poſtea. Ylla autè yena q; de obibus alioſi ſit yna ad cor-
venies ſanguine ſubtilèt spiri ſibi ſubministrat. De his ſun
dametis alia nafcitur tria. De cerebro nerui q; nucha egres
diutur: qua de corde ideo natura fecit exire: q; ptimuit ne
er vie longinquitate rùpereſ. De epate vero venè ſanguine
deferères ecreut. Iſis q; il fundamèt factis: fecit natura oſſa
hec custodiètia. De ſpermate eſt fit cranium vt custodiat
cerebr: ſpondiles nucha custodiètes: pectoris coſtas vt cor
pus custodiant: poſteriores coſtas vt defendac epar. ilia tru
apparent puma q; ſunt fundamètis vicina ſicut ſenſus in
ſtrumèta cerebro vicina: pulmo cordi: ſomachue: splen: re-
nes t panniculi eparis ſunt viſtianviæ. Poſt ita nafunc et alia
iſiis poſteriora mébra in còcauitate pectoris ſpedes t filia. q
paulatin informant oia ex quo eyulua ſicidit ſperma. In
fans eſ concrea q;ttuò gradib: p: imq; eſt ſicut anatomis
cis videſe cù ſpermati adbuc ſit vicinus: què hip. ſperma vos
cat: alter eis ſperma ſanguini ſe admifecit: tam cerebriz: cor
epar noſum ad plenù ſo formata ſunt: Iſ ſicut ſanguinis ſunt
maſſa: què gradu. hip. vocat ſetu. tertq;en cerebro co: de q;
epate iam ſo formatio: alia mébra apparèt in forma que de ab
hip. embrio, cuſtus ois q;ui apparent eque formaque, q; gra-
dus ad hip. infans vocatur. Yam eſ incipit ſe mouere t pe
dibus calcitrare. In tribus pioſibus infans arbovi animas
te affilimatur. Hec eſ formatio infantium membro: iſuos
rii. Têpus ploctionis eſt hmoſi: qui in ſeptè meſtibus
hip. ſi fit maſculi. xxx. dieb9. inſormatur. z. k. mouetur. Femia in
exxx. formatur. in. kx. mouetur. z. ccr. dieb9. còpletur. Deces
menſcum maſculis. cl. formatur diebus. c. mouetur. femi
na in. l. formatur dieb9. in. c. mouetur: in. ccc. nafcitur. 1houe
menſi maſculus in. cl. formatur dieb9. z. in. lxxx. ccr. ccr. fe-
ſima in. cl. formà ſucſipit in. c. motum ducens. z. in. cccr.
nafcatur. Maſculus iò citius còpletur: quia ſperma vnde na
ſeitur fo: tius eſt calidì. hip. tamè teſtatur ſe vidisse mu-
lierè ante. xxx. diem abo: ſuz ſecſſe et abo: tuiuſo oia memba
compleuſe. Unde hip. cuſuſtibis forma in. exxx. dieb9. com
plei. cccxx. pariſt. modus eſ còpletionis 55 eſe duplo me
pii parturitionie: parturitio vero tripla. Si quis autè q;lio
netur cur infans. viij. méſtum no viuat. Iта respòdendù eſ
teſtatur hip. oœm infantè in. viij. méſtibus motuè habere: q; ſi
adeo fo: tis fuerit vt exire poſſit: quoquo mo ad vità caleſſit
Si no ecriert: ipſo motu ita debilitat et patil: vt in ſequenti
menſe ecriens nullaten? poſſit viuere. Si autè ad nonu men-
fem ſue. z. natuitas preletur a paffione pioris motus nuſo
tra vuluam roboat. vnde eſ piobare q; oes matres pl9 in
it. patiunſk menſe. Scièdui eſ q; q; in deſtro maſculis in fi
niftrò latere ſemina ſo formatur: t itidè qlibet magus moue
tur. maſculi in deſtris mouenſ: q; calidiozes ſunt feminis,
vnde latus q; eſ calidè vendicauerit ſibi. de finiftro acipi
endiè e ecuèuſo. Sinifter etià ſpeticuli? ſemale frigidioſis na
ture apiobaq eè. vni t ſperma fri. e z du. Uniuersitati ɔ dicen
dùi. q; quato ſperma magis e caſ. ſic. atq; ſpilium: târo ſepi-
maſculi ide nafunc. q; ſi ſperma alio fuerit ecuèuſo at sigit.
Siglio maſch ecepti erit hmoſi. m: erit pulch: q; color: mot9
leuio: is: deſtra mamilla erit maior atq; durio: mamille ſui-
mitas magna atq; dura. pulſus i deſtra manu maior: et ſpilii
oz: 2 plenio: de ſia ecepta accipieſi eſ t e3. De maſculo in
gv. dieb9. ſemie ſit purgatio. de ſemia i. exxx. ſperma viri
ſi abundauerit plusq; femine: infans videbitur pìr affilimila
re. ſi ſemine: erit magis matri affilimàd9. Quâdoq; ſemine

Theorice.

Fo.rv.

Eiirtus spíritualis alabíb9 rónabilib9: vel irónabilib9: et nò
arbo9 est còis, cùnis in oibus animalib9 est actio còdis,
t arteriài dilatatio et còfrictio: yt calo: cuftodiat naturalè
hec est in oib9 alabib9: còis est alabib9: que eque senfus
et volutariài participát motum, Senol em dìcim9 qòvìsùfi
et auditu cereris9 senfis9: pèpici: et volutariài motu: mutatio
nè mébroz in qìlibet loca ad que volut. heytutes ambe funt
comunes, altera elus pars folius alialis rónalis est ppia,
i. phtàsia ròz memoria, nullu em irónabile h5 has perfecte
actiones nibil alud fùt qùda yutus motus est autem
reçiones eulib ille adque senfus motus est perfect
alter est localis. i. de loco in loci mutabilis. Motus còuerti
bilis duo funt modi: vel em eòntialiter muta: q motus con
fructio: vel defructio vocat: vel in qìlitatib9, vt fi quis de ca
lido flat frigid9 de hùido fice, de albo niger, de dulci amar9
Oot9 fm loci sunt duo filr modi: aut em eft rect9: vt circu
lat9, Circulat9 ficut zona in celo habef, rectus ante etretro
dextro: fùs; finitro: fùs; furus; et deo: soli. Eòpositi sunt fil
cut augmètatio: et diminution: et 构formation: et defructio. Eò
fructiois em mot9 est còpiftio: er motu in eòntia: quertibili
et duieras qùlitates mutabilis. De defructioe filr itelige
em eadè qùlitatis quàitate qù pabebak in coñstructione. S5 ti
trui qualificatis ſirie erunt accipìſe, ſe eadè qùlitatis fit er
calo: defructio fit exfrigo9: et filr in alijas qualitatib9, Au
gmentatiòis mot est còpòſit et còuertibilis: et co qui ſim lo
cum em eft mot9: qò em crecere ſe réf facit et augmètat. quoquò
mò eam mutat: et eius quàitate augmètat in latitudinè lògìo
utabìtèt pùnditèſe: ſi tìn em eadè ſpe pèſuerat. Difſertat aùt
augmètandiz coſtrùedi mot9: quia coñstructio specie aliqui
ſub ſubfàliater in alia muta: et delectio 9 vo rei in ſubſtatiàli
eè pmanètis è alteratio. Deſtructio de suo eè rei eft anulla
tio: et diminutio augmèticem ſiira in re pmanuènte e amu
muta: De qò mouef alicui hoz ſer motu: ſubijicif, res autè
mouès est faciès mouere: facere res mota patiès. Actio na
naturalis qued em in ſola uerufioè e fit quid gnare, gnare è
incipere reè qò nù ſuit: qò in corpe alialis facit pmutatio ſper
matis in ſue eòntie mèbra t quæ qùlitates suas. Et etiam qùd
actio naturalis qì in ſolo motu eft locali ſicut in vno mébzo è
eppitèt cibi in ſilfetur ſui: et ſub còtinentia cù mèbra in
ſe retinèt res tractas. et ſicut erpulſio cù res incùomeniès mè
bò erpeltèt fibi uenutiètb9 reddif mèb: est et actio pannu
ralis: et couertibit: et localis, ſicut nutrimètù cuifùs rei. Ila
trimètù eft mutatio cibi cùuenetib9 méb: apetens. et mè
bèo iem incrementis in latitudinè et longitudinè t pùſtitutè.
Actio ytruti spíritus tantùmò est localis. qò: dilatat ſolùs et
coſfringit. Dilatatio est mot9 a medijs ad extrema, conſtrictio
est reductio ab extremis ad media. Actio ytrut: ate: qòè e
couertibiles. ſic ut nibil alud e fit cy mutatio méb:oz in qùlìs
vìr: mot9. Q2: vero dimim9 tres eè tutes mèbra regètes: et be
uiter tetigimus qòvnaque opatur: ops plenius & planct
vnuiuſuifuj: actionè dicam9: et quomodo operetur, de na
turali virtute pumovitur dìcùdiène eſse.

De virtute naturali. Lap. II.

Eiirtus naturalis eſt in epate: qì cù inde p venas
ad membra pcedit alia: epar tì eà alijas admis
nitrat. hec in tres diuìdif y tutes: gnatiuà vir
tutè: nutritiuà: paſcituà. Bhatiuà eſt qò de ſper
mate: et mèstruo ſanguine infans gnatur: qò ope
rari incipit et quo ſperma in vuluà cadit duràs vſis in pfe-
ctionè infantis. Eirt9 nutritiuà mèbra augmètat t a parui
tate ad magnitudinè mutat: q pèſuerat opari ab iníto vſis
ad cóplemètus iuututis ibis: qò deſinit eſse. Eiirtus paſcituà
quàls ytutè ad mèbra poztat, put mébroz ſupſpett eòntia
vt reſtauret diſsoluta: nec tì in lògitudinè: latitudinè: nec
in pùſtitutè creſcere faciat. cuì9 durat acion: qò ad moſte
a pueri iníto. Harri trìi qùd eà cuí admíniſtrat: et nò miní
nitrat: q: habet alterà ytutè ſue actiois adiutricem: eſt autes
gnatiuà. Sed ſunt alie due qì minítraſt: et eis miníſtrat ſic
paſcituà t nutritiuà, Bhatiuà duas h5 virtutes minítrati

uaas: vna voca: mutabilis pòm et ſecida: alia forma: matiuà. Du
tabilis p:ima ghatiue eſt neceſsaria ad mutandù ſubſtatiàs
ſpermatis: t mèstrua in qàrlibet mébroz: ſet ſubſtàras: q
opatur cù qùtò: qualitativè, yt mèbà diuerſa in ſub fa effi-
ciatur. Si em cù calido t hu, opatur: ſola caro efficif, si autè
em calido t fico efficunt ofſa. Solùmò hec eadè virtus
in ceteris mébùs opak ſim còplectionè qìlitatis hag, qualitati
in maius ſiu minus. Ex his qùtò: qìlitatib9 qàda alie ho:u
cuilibet còpetentes nafunk qàviliu et tactu: gultu qòvòs et
odoatu còpìehédunq. Eilifu qòvòs rubòs difcernùq, q calos
rem precedèt eſequif: t albedo qò frigidù còcomitù. Tactu
mollities et durities còpìehenduntur: qui pùmiditatem et
ſequitatè ſequitur: leuitas qòvòs calozem ſequitur: grautias
vero frigiditè: raritas cal: spìſtitudo frigiditatem. Eutu
dulce cognoscimus: et omne dulce calozem ſequitur: acidù
ſequitur frigiditatem. O dotatu aromatica et fetida dijudi
cam9. Harri qualitatum a principalibus nafcentium tanta
eſt quaítatas quaum de ſingulis principalium, hec virtus
admiſtrat: ſed tamè in ſingulis eſt membros pòut vniciu
cuifùs hoz: necessitas expectit. Eiirtu: mutabilis tot ſunt
diuferitates: quot membrois ſimuli diffimititudines. Sin
gulum enim membrum virtute mutabilis de ſanguine mem
fructu fit: que non ſolum ſunt ab eo maio: sed etiam mino
ra: ſicut panniculi ſomachi vene t arterie. Differunt muta
bilis p:ima t ſecida: quia prima ſpìſat ſperma. hec emntra
q: in ſubſtantiam membro: umutat. Seba ſanguinis ſub
ſpìantiam in méb:u formatorù mutat eſſentia eſidè affini
lans: vtracq tamè operatur. em illis quattuò: qualitativus
Eiirt: forma: matiuà formèt & deſignat omnia ſimilia mèbà ſue
forme còpetentia: t ea perſo: t concauat, lenit t asperat
ſolidat vbi:icibus ſunt neceſsaria. he due virtutes tamdiu ope
rantur: quoad fetus forma compleatur, que, qrr. ſue, qrr.rr.
fi ſit maſculus perficitur. fi femina, et, dieb9, Eirt9 augmè-
tatu: que cònominatùs virtus nutritiuà: generativa miní
ſtrat virtuti: fibìvero ſeruit paſcituà. generative ſeruit: q2
ſetum in longitudinè: latitudinè: t pùſtitutè augmètat
et extendit quod totum perficitur cum iuuentus et, qrr.rr.
annis còd clouditur còpleatur. Paſcituà nutritiuà minítraf
qui cùbim in memb:is ſolidat et affiniſt: qò fi no ſuſſet
nutritiuà in fetus pùſtitutèque er toto eſſu deſuifet, ſicut
t veſica inſetur et dilatetur: ſed tamen pùſunditas nò er
 tenditur, ynde natura mirabilis paſcituam ſeit adiutrices
que eſt nutritiuà ſeruit: non tamen eam ita pauaturau
natura: quin t alias quattuò: virtutes dimiferit fibi ſeruſ
entes. I, appetitiuam: contentiuam: ſeòam mutabilem et eſ
pulſuam. Ile naturales actiones inſunt vniciu:q memb:os
rum. et eòum nutrimento vel regimento: appetitiuà enim
pumores: cibi ſim ſuam ſimiludinem memb:is diſpitat et
attractur: ſicut carni temperamètum ſanguinis: ofſibus ſan
guinem frigiditati et ſicatati attinentem. cerebro méb: frigidum
t dumidum. ſimiliter t vaſa fibi traubunt ſimilia. ſel em ſan
guinis amaritudinem: ſpèl melancolie ſupluitùs, renes
aqua:os q:u. Hec appetitiuà ytus cum calido t fico opera
tur. quia natura ſemper fibi attrahit aliquatutum calo:is
cuíus traheere eſt trípler. Primù piopter vacuitates et er
tenuationis neceſſitates ſicut canalis in aqua poſita ſi fu
gatur neceſſe eſt vt illuc aqua attrahatur piopter aeris va
cuitatem quo canalis carere incipit. Secùdum traheere eſt
cum calo: eſicut in candela ignis oleum fibi ſemp trabit.
Tertium traheere eſt naturale: ſicut magnetis eſt fibi ferrus
traheere, cum virtute ita membra tradunt fibi conuenientia
Eiirtus autem contentiuà retinet eis competentiavè ca mu
tet et excoquat, q: cum frigido t fico operatur. Eirtù muta:
bilis tractas res in ſimilitudinè memb:iorù: et in eo:u ſubſà
tià mutat: hec cum calido t humido opatur. Eulpulſua ſup
fluitates erpellit quas virtus appetitiuà attrahit. hec em frì
gido t bùido operatur. Harri vna digeſtio: eſ, ppa. i. muta
bilis ſeòa que vocatur digeſtiuà. quia cibantis ſimilitudine
apta cibum. tres relique ſunt quasi digeſtive miníſtre, na
tura enim ſeit appetitiuam vt tratut competentia mèb:is
digeſtiuà tracta affiniſtat et eſ consolidat. ſicut videmus in vi
eruſis feminibus: nam vna et eadè terra: aqua qòvòs còbi

Ziber quartus

bita; z vnqubq femê trahit fibi fikia, vnde seminatores ter re salitare dulcora volentes in terra salia seminant herbâ que voca fida. hec eî naturaliter est faïla, vnde a terra traht fiba fikia; z ita dulcora terra. Similiter de cibus vnq quodq. medbô facit: qô digestiuia eoq. filitudini aptat; cui necessarit est tempus ut operatio sua còpleatur, vnde virtut te indigit contentiuia; que tamdiu cibum teneat donec ec. runt fuperflua; z non fibi; assimilanda: necessaria fuit virtus erpulsiua expultrix; eoq. que membri erat inutilia. Opera z tio ergo pastrus ergo tîn. pp.2a eſſe videtur: ipplus eî augmentat folidat; z assimilat, fanguis eî per venas asper ius medbis necesse de circuquaq. dilatetur: poſtq. fideſ. Deinde mebzo cuilz assimiletur, ynde còſequitur yt membza dilatentur z angentetur. qô testantur qui bolismû patiun tur. quecùs eî ſiti comedut: in nullo eos augmêtant. Soli datione confirmant qui hypofarce mo:bo laborant: co:po:za eî eozi augmentantur: sed non folidan. Sunt eî liquida et aquofa: cii in eis calo: naturalis non operetur: ita vt cib? nigroſetur z inuſectur z ita folideſ. Assimilatione fatêtur qui mo:pbæa fatigantur, bo:z eî membza augmentantur folidat sed non assimilantur: qô fit pter mutabilis ſe cûde defectionem. q: cutis in còcauitate sua clauſum habet humoem groſum quê virtus mutabilis in fanguineis mu: tare non putuit. Et bis ergo intelligim? paſſionibus: qua augmentari: folidi: z assimilari: toti? paſſus est corporis? vih dip. cibò impoſuit tria nomina, vnthi cii iam non eſt cibus ſed potius ſuccus, alterum cum iam in fanguinê mutatur, tutur cum augmêtet folidet z assimilet. Unicuq. mebzo ſumitur cibus in duobus dueris tempòrius: cum eî ſto machus cibî ſibi venientem digerat: partê fibi competen: tem retinet quâ in nutrimenti ſubſtatiâ couvertat: poſt ab epate fanguis ad exteriores panniculos venit et eos nutrit. Item meri z bucca: per eos cibus tranſeat partê ſuam recipiunt, i. ſubtilissimi qô eſt ficut fumus vnde nutriut. de inde fanguis venies z venas ab epate ibi duerfas nutrit cas: subtle intestinum de cibo a ſtomacho deſcendente ad tempore ſibi ſumit ſimile nutrimenti, deinde vene exeuntes a venas que poſta vocatur fanguine: portant vnde ipplus nu: triant fibi z groſum intestinu de cibi fecibus fibi ſimile for: titur nutrimenti, ad qô nutnendium fanguis deſcendit per venas in exteriobus ſuis locatas, ad epar ascendit cib? in ſtomacho digesſu qô pyenas trahit mediastinas ſuiz ſto machbi. Rurſus cii a ſtomacho deſcendit iâ excoctab epate ſugecit per venas que meſſaice vocantur. Similiter z ce: tera membza cibum di: ſuccus eſt tîn pervenas fibi adiacès tuc: cipunt per quas eſdem egreditur ab ea cum in fanguine est excoctus. Sed tam ſingula membrozus illud a membò debili: fibi attrahunt, ficut co: ab epate: epar ab intestinis, intefina a venis vel a forto:ibus cùs abundant multum, nec totum fit eis necessarium, ſicut ſtomachus ab epate, vt iam erinacitus nutriatur inde, epar enim cum nîsium fit inde repletum: membza enim ſuam nimiam abun dàtias ſexpellunt: ad debilioria: ſicur ſtomachus ad intefina vel loca: fibi vicina: cum enim ſtomachus in ſuis abdet ſui perio:ib: b pery fuperfluitate ſuam expellit et emittit. Si in ſuperio:ibus intefinis mittuntur in inferioribus expe: lenda, duobus modis emittit ſexpellentia: vel cum fibi ſum pferunt necessaria, et remanent ſuperflua, ſicur cum ſtoma: ch? tâtû cib: i recipit quâti fibi còpetit: qô vero fibi ſupſuit ad intestinu reficit, vel cu: cadè ſuperfluitas patièt mebzo noceat: qô fit modo dupli: cum multa quâtitas fit còtînés membri grauat vt diutius retinere nequeat, vnde vomit? vel solutio ſeguſtur que homines piopter ſuum: comedere et bibere patiuntur: vel ſi cibus in incidentes convertatur qualitates: ſicur cum in ſtomacho in cdo. mutatur, ynde in cenditur cholera tandem in intestinum emittitur ab intesti no cum incendatur in vicina reſcitur rurſus: vel cum vomi: tu per buccam emittitur, cum bac virtute naturali regimen tum est corporis, sed cus rationabiliter dicerimus hîmo: vir tutis actiones: deinde quomodo z quâto ſensualiter perci: piantur: qô duabus similitudinib? in ſtomacho z vulua mo

struit Ha. hec eî membza apparent ſenſibilioria per qô paratio fit ad similia membza.

T he virtute naturali in ſtomacho opereat. A:lii. Petitius a: ſtoma: in tralgiutendis appa: re: tido, videmus eî animal quomodo cibum a bucca trahat z in ſtomachum mittat. Si q: do: cat quia cum cibus travitur motus mery fit vout luntatur: et i: c: tralgiutire voluntarium fit homin: motus tamen mery atq. ſtoma: est naturalis, qô facile perpècut e: ſuaus cib: appetit: in dignatius e: ſtoma: cii amara ſibi dêtur. Item ſtoma: ch? et mery res non maſticas in famelici videm? tra: de re pietor motis hois volutari: mery quorur caturi vidur et ascendere ſtoma: ch ex nimia trabendi victus appetit. In quibusdam etia: animalibus curtis mery habebus ſto machum vscb: in buccam trabi: a:ſpicim? t: hoc maie in gu loſis animalibus: ſuaem cib: z dulcem ſtoma: ch mery videmus cito trabentem, quê poſtea epar e: nimio lui ub coze a ſtomacho fibi mutuat, qô qlibet facile poſtet: pbar. Si quis eî facil: cibî comectat cui poſt vulcòs: succedat: v vomit? ſubſequitur dulcò: vtim? euomitur, ſtoma: ch e: cib: a dulcò delectat: in pufundis lui illum trâſire cognitur E:otra, si q: cibum vel por: cipiat quê ſtoma: ch ſalidus ab:poreat: videm? ſtoma: ch? mery in bis còtris z rugari que quoque mò recepta inuita retinetur et coacta. Jusq: q: s: q: per pedes ſuſpendatur z caput inferius bæbat: d: nus cibus fibi tranſglutin: z ſtoma: ch dimittitur: ynde liquet q: nifi appetit? naturalis eſtet ſtoma: ch fibi cibî non trabes ret. Còntentia vero virt? cibum ad ſtoma: ch venientem ex oib: còſtringit laterib? e:uicub: inferioria claudit vt neque liquo: egredi. Sir: eî intefina retinet cii a ſtoma: ch mittatur ad cadè: vnde liquidifunde còſtat q: rufutes contentiam ſtoma: ch z intefina bæant: qô apertus videt: fi in alii cò edente: q: còdeédâ reuolam? si eî cibus fibi def: z ilico in terſica: illu: cib: er oib: p:ribus cum ſuis panniculos con: stringit ſtoma: ch: q: alibi alitque occidi quod cib: z bus in intestinis dirigatur: intefina fil: vndiq: còſtringunt feces, v: n: intelligit q: z intefina z ſtoma: ch ſutet bæant q: c: têtiuia qua fibi iueniètia retinet, virt? digesiuia inferit q: t: còtêtiuia: cii eî ſtoma: ch? p: mediato: q: mery fibi cib: tra: kerit: vndiq: p: utim? còſtringit z in interior: panniculos verit natura: q: duab? de caufis ſtoma: ch faict: p:mi:vi: fi cib: cib: z iuenièt: faciat; z de i:pius iueniètia: iteriosas panniculos p:mi: ſu: naturâ nutriat. Sèca cii eſt v leucò e: pati reddat: quatin? alleuia: t: deputati: cauli: epar in ſangu: nè vertat, ficut eî bucca ipm mutat vt ſtoma: ch fac: e: cipiat: itidè z ſtoma: ch faci e: pati, epar in natu: ſan mutat vt faci? eî ſu: mat: cetera medbia. Impoffibile e: e: aliau: rei multas q:litates ſubito mutari in ſras: ni: piticuli et paulatin: fiat, nò e: p:anis pòt ſubito i ſanguin: mutari vt in co:po? venit. S:5 p:19 i: o: e: aliquatulî muta: poſt in ſto macho: fi: natura ip:19, de:ide ſubtilere ite:ntim: mi: t: z ali: aliquatulî muta: poſt epar fibi trahit p:mefericas venas z tâde: i ſanguinê mutat, venè fanguine: fibi trabit: kin ad eparev ſi: cetera medbia: i li: mutet ſubas. In o: e: tio cibi facile poſt cip: q: eî inter dètes remanet purtidi p:19 effici: t: tâde: in naturâ carnis: bucca muta: fi: q: ci ar nib? z p:blemate miſe: q: digesit? z calid: fibi dat calot: p:blegina eî calid: z digesit? ſic còſtimus. q: p:upimpoſito ſerpigines z apoſtemata ſanam? còſpiones interſamus. Item cibi qualitates intra ſtoma: ch naturali calore mutate cii dige:to miſcentur p:blemate vbi maie: fit q: muta tio. ſtoma: ch eî o: e: calid: p:pter c:ho, ru, ad p:ſo: cùrreit: e: a felle: t: quia calid: ib? memb: is vicinata: a: destra epar þabens a: ſinifra vero ſplenem: co: q: di:sp:zagma ſuperius do:ſi lacertos poſterius: in epate plusq: in ſtoma: ch cibus mutatur, qui:ſpe cum epar illo multo fit calidus: quia natura eſt fanguis fibi: ſed tamen coagulati. Turtus p:culſua incipit cum actio digesiuie vel contètiue ſimerit: ſtoma: ch enim cum cibum digerat qui fibi similatur, ſupſit in quâti: e: ſu: ſi: q: remanet q: ſuplu: q: ſub ſi: fibi ſim: grauat e: cii nò ſit fibi necessarit. O: e: e: ſupio: i: for:iter clauſo: t:

["Theorice.", "Fo.rvj.", "inferiori qo poita vocaf aperto:in subtilite intelectum p[ro]fict\nq[ui]sibi simile inde fucipit: succis q[ui]t cibi meferaica attra\nbit, q[ui]sibi superfluit groſsum intelectinu fucipit a subtili. i. feces\ngroſsum filutidine ſua accepta q[ui]s q[ui]s grauat eſcit ſoas, meſe\nraicavero succis qu[ae] accipit p[ro]mides mittit epati: ibid[es] in na\nturā ſangunis mutatur, deinde vnq[ui]s q[ui]s mebum per ye\nsens ats attrahit ſibi: puti ſibi opetit, q[ui]s remanet, q[ui]s ſupliu[n] est\nceteris mittit medis eſtud[is]q[ui]s rei recipiunt. Si q[ui]s q[ui]s ſoma\ncbus traxit e[m]o ſteleffantur expellit. Moleſtatio e[m]om[as]\ndi q[ui]s nimifate est potus: vel cibi cum de vroq[us] plus ſuſce\nperit q[ui]s opreat: q[ui]s q[ui]s vomitu in eb[roſijs] expellit, q[ui]\ncum digestio ſicur in gulofis. Ite sibi cibus ſiue potus intus\nſtomacho in malas qualitati vertatur: i: in ſupliu[n]natent\nſtomacho vomitu emittitur. Si inferiori ſui grauentur: cu\ndigestione expellitur, vnde c[ò]p[ra]batur q[ui]vittut[em] ſp[er]pulſiua\nhabet ſtomachus. I[h]onevides in vomitu ſtomachu cu i[lijs] alij\nhabet

Ziber quartus

Alienus dicit in libro quæ de anhelit? fecit iuxta mento. Omne aiat necesse est mori et corruptio cerebræ: si füis in cerebro exhitis: vel ex caloris naturalis corruptiœ, nifi em calo: naturalis corrupit rumpa: cerebræ non facile corriptur: nec calor iste corrupeatur seu caufis subfequitib: spisui ait nō alude corriptur nifi cii exinanif vulnereib: cerebro inciditibus et vetriculos iſius penetrantibus: vel cii caloris perametum corriptur. Si ait spiritus retineatur vt exina nitio illa 3, sicut exnuleribus exinanitur. Lausa q. moţi nifi alud est vt pote. ga. testa: q. vt caloris naturalis tem perametis corrupa: q. contingit ex caufis corp: iitrincensus mouëtib: vel frinjec: ipm turbantib: La interio: ſuoc est instrumentoz vel qilitatum ſiu sui nutrimeti corruptio. Instrumèta igitur ſua ſunt cerebr: co: t. epar. Si cerebrus corriptur et mot: voliaturius ab eo nō gpreditur ad pect vnde poſt cœquiſt q. anhelit? aufera: t. calo: naturalis et tinguaf. corruptū co: ſutute auferit ſpualè de pulmone tras hentè aerem. et ota ita auferuntur. Corruptio epatis gene rationè auferit ſanguinis quo calo: nutritur naturalis. Boz ſingulæ vel ppter malà coperſionem est. vel ppter officialè morbi. Eſpòlicum mala, vel eit calidiffima q. re fibi ſubiecta incendit ficut videlic in peractutimis ſe, quibus cito boſes moſtificant: vel eit frigidiffima: ficut in moſo q. dicitur cō gelatio. Odobi officiales ſunt apoſtemata calidavel frigida q. predicta patietur membæ: ſicut apoſtemata cerebu que dicitus eſse frenezie: vel oppilatiorum ſua: ſicut epilepſiā apoplexiam: in qibus moſis cerebr: claudif frigidis et con gelatibus humoibus: ne ſtus motius ad iſm tranſire valeat vnde ſequit vt spis aufera: q. oppilatio ſi ad pulmoneve niat moſis trāſis denegatur: codi: vnde calo: extinguitur naturalis. Elenæ epatis ſi oppilētur: ne ad eas poſſint püſis transfire: necesse est vt infrigidetur: nec: ſanguis in eis gne tur et inde cauſa moſtis cōcomitatur. In bis tis oib: corp tiens moſtificat. velocius eis in paſſione maxima tii moſ tificat cito cerebru et epar in medio. vnde nō facile ifimè euadit. Aſo: naturalis corriptur in qualitati: vel er ma rum caloſe ſic i per acutitæ ſe. in qibus calo: extraneus ad calo: naturalè penetrat vt iſm cito destruat: vt er potio calidiffima: ſicut eit euſoſiis ſi ſi, vt er nimiainfrigidatio ne q. habet calo: cito extinguere: vel er ſupradicta congolia tione: vel er frigidiffima poſtione: ſicut opio iuſquiamo ite calo: extinguitur: vel er nimiainanitione: ſicut soluti nimiæ: vel pplebotomia fame vel ſiti. his eis omnibus calo: deſtruitur naturalis cii nō habeat vīn nutriam. nimis reſplecitiib. vt hi humidiſiib: cibis quoque potib: adeo re ficiatur vt multis bozi: piquelationib: ſuffocetur: qd ebiſis ſolet contingere er ventriculoz: t viarum cerebru repleto ne: c ficut cōtingit pinguilimiis hoibus quibus vene et arſere nimiæ conculecta piquedine adeo coarctantur: vt cito: ite extinguitur. Ab exterioib: calo: ite naturalis corriptur. vel cii foras totus egreditur: vel iutus tot: adus natur: vel er nimiainplenitudine: vel er anhelitus extinctiœ ſue er ſubſtātice ſue vel er qualitati ſuiaru corruptione: vno foras totum eire cogitur: vel totā ſuam ſubstantiā tii ſuum nutrimetum expellit: tota ſua excluditur ſubſtātia cii nimii gaudi ſubito diſsoluit: et eire eſi facit. vnde cito qo moſi q: corp: iterius reſigerat: vtriusq. paſſio lucerne assimilat q. adventu: validi ponitur: ipſo eſvento ſupueniente extin gitur. Audiuim eſ multos p[er] nimio gaudio ſuſſie moſ tuos. Tota ſubſtātia expellitur a rebus in cerebro: t pectore nimiā incenſione faciethib: q. cum iſ: ad ventriculos coru: penetret calo: e extinguit naturalem. huibus calo: naturalis nutrimentu: tollitur er venaru et arteriaru inciſioni: bus. vnde totus ſanguis eſiens calo: naturalè extinguit: q[ui]d lucerne assimilatur cui olei ſubtrahitur. Laufe deſoſiā b[ic]iſtus colligères timo: t. dolo: ſunt ſubito cōtingeſte: q[ui]d bus di: calo: adunatur in vnui cetera meb[ia]a inſrigidatur: t inde moſſitur. Ex plenitudine corriptur cii quis in aquas ſubmergiſ: iſpletis eis corporis cōcauſatib: anhelit: op pilatur. vnde boſes ſuffocanſ: t moſſun: q[ui]d lucerne assimilatur q[ui]d nimio oleo redidat. Anhelitus extinguitur er nariu:

et oſis preſuſionibus: vel ſuffocatione c[ui]s fumbus: q[ui]s luer ne ardent[em] assimilatur: c[ui]s ſi yſae q[ui]s ſubito operatur extingitur: c[ui]s ad eam extero: aer ingredi nō permititur. Lausa vīn calo: subſtātia corriptif: mali est acris odoa: fetetu fumo admitt: q[ui]s de diſsoluti: nafac: moſto: corp: q[ui]s vel putato: luto: q[ui]s ſeto: fetoibus: q[ui]s paſſio: lucerne in ſumofi: locis poſite. Et corrupto ſubſtātialis moſi: e alicius venenofi repilis cuius venen[i]ibus c[ujus]poſt: c[ui]s calo: e naturalè vitat. Aſo: naturalis in q[ui]tatiib: q[ui]s moſis corriptur: q[ui]s ita caleſt: vt diſsolua: q[ui]s in balneo cōuenent calidiffimo cōmo: q[ui]tib: q[ui]s affinatur lucerne nimio igni vel ſoli apſoſe: vt e nimiainfrigidatio: vnde calo: eſ p[er]gelare: q[ui]s cōuenent frigida loco obambulatibus: vel ſup iuem cadetibus: q[ui]s milè lucerne frigido loco oppoſite. Sic naturali calo: eo rupto er bis omnibus moſi: ſequitur: eius ergo nutrimèto vel ſeperamèt viuitur. Aum ergo h[uius] poſtatus poſſit: fine anhelitu: conſat anhelitum hois magnus eſ ſuppo menti. Sufficit nobis diſputaſse virtute ſpiali cu: minu fratur: de c[ui]ndi: eſ de specie coqueua fibiæ. q[ui]s minuſt.

T[he] De virtute spirituali paſſibili. Apa: s[an]t.

P[er] spiritualibus virtus que minuſtur iram p[ug]na in dignatione et onatione ſuppeditat. De c[ui]s biu minuſtatur c[ui]s et cauſa iſtercidæ, aliquado: e naturali calo: que cauſa iſp[er] moſtui calo: e c[ui]s e ita ira. Ira e[mi]n e[mi]n ſeruo: c[ujus] cordis per q[ui]s c[ui]s naturalis ſubito exi: p[ro]corript: cum a[i]ia obliſatis inu iuas ec[ro]gatātă vindictam e[plere] deſiderat. Similiter p[er]gna eſt c[ui]s calo: ite ad extero: e[pe]at: c[ui]s qui parè ſibi perare laborat, oblitans ne b[ui]luis et deſpectus ab alio va beatur. Si patiatur vt non ab alio vincitur onatione eſt. Q[ui]s dignatione eſt c[ui]s aliqua extranea re calo: e biu illucillatam alij quals c[ui]s alidignatur ſe ſubijcere. his ita ſunt contra. T[em]o: eſt c[ui]s calo: e ſe declinat in corporis interio: quod alia ſo[mi]nida: reſo: minu: in auditu ficut tonitru: iuvi: ſicult leone: eſi tygride videre. Timiditas p[ug]ne e[cor]diæ: p[er]ter quā calo: e interius deſcendente: vel deſiliteſt e[mi] qui p[aus] i[mi]p impugnauerit velit notit cogitur quiuis ſubijb: quod ſonſequitur c[ui]ms q[ui]a maſo: ſupera: Domini onioni: t iſtignationi cōtraria eſ humiliatio et dejeio an[mi]t. virtus ſpialis ministrans e[mi]b[ui]: E[cc]ordant autem mediſi et philosopbi: q[ui]b[us] e[mi] virtutes a: principate cordis ſunt nafcentes t rónabilibus t irationalibus: q[ui]b[us] competent animalibus, ſtus e[mi] a: aliaſi ministrata: vel cui minuſtatur qua c[ui]z arterie dilatant: z: ſtringitur: a: iquodludivui ſicatur t oibus cōmunis eſ animalibus: ministrantſe ſimil ter conſat eſe cōmunē. Sed tamen animal rónale moſtare b[anc]h: c[ui]s diſerentione cauſa rónis in cerebro ſedentis: vīn cōuenent vt aliquando i[ra] co[pi]bere poſſit: animal irrationis le naturaliter habet et fine diſerentione.

T[he] De virtute animata. Apa: s[an]t.

A[rt]utis animātionem habitationem et fundamentum c[o]ſat eſe cerebri: e[mi]n et a[tr]ium gene rum. E[n]u: q[ui]s per ſoli explet corrob: duo bus tamè: n[er]uis mediātibus ab eo c[o]ſat: q[ui]s a: ſolo cerebro: e[ſic]itur: ordinatione e[mi]t, e[mi]t in tria diuinaſtur. t in p[lan]tasia: rónem: t me moriam. Senſus et motus voluntarius n[er]uis mediātibus confiſtur. I[os] p[aus] i[mi]s diſcem: q[ui]s de virtute ordinatione faci[te] e[mi]t tres v[rt]utes. t p[lan]tasia: rónem: t memo: i[mi]s voac: q[ui]s bus ab irationalib[us] diſferim: q[ui]s alibus. et maxime intellectu quibus alie due e[mi] ſi ſellectur. p[de]eſt. t p[lan]tio decuere pp[ra]: q[ui]m omnib[us] animalibus i[mi]gnio: eſe c[o]ſat: animal e[mi]t i[mi]rōnale quicq[ui]d agit naturaliter faci[te]: q[ui]s diſerentione vlla. E[n]u: quod: triu: in cerebro loci: q[ui]s p[er]p[ri]um vbi ſedent et vnde e[mi]reunt: locus e[mi] imagnatiōs in p[ra]o: eſ cerebru Locus vero intellectus ſiu rónis ventriculi ſunt pupp[es] corrob: in quibus e[ſi] p[aus] animatis q[ui]s ha: actiones conſe quiatur. b[ari]u n[am]que: pp[ra]i am habet actionem: virtus e[mi]t imaginationis eſt q[ui]ſomat et imaginaſt et miſtit ad intellectum. Intellectus iude: e[mi]t q[ui]ſereto: rerui q[ui]as ab imagi natione rónabiliter ſiu ſolo intellectu ſulcapit ad operada manualia.

Theorice.

Fo.rvij.

manualia. Spiritus animatus illa petit medita que operari sunt pabilia: ut motum erciant voluntarium: que in solo intellectu sunt et memorie comèdatur. Demoria format insuus pota docuitiens ea donec ad actum ocaus.

### De virtute sensibili.

Ertutes sensibiles et motum volituarium cerebrum facit prout dicimus: mediàtibus nervus qui earum instrumèta est coprobatur: Solus em senfus vel motu volutarius sunt sicut nerui virtu fuerat. In voluntarius eruzio dicimus: a pioa cerebro nervos. Sicutque sientes senfus vt molliciem facili? sentiatur: quibò volutarius motus efficitur a puppi cerebro egrediatur: nepter motu5 facile rripatur. De senfus? et motu volutario fatis dicimus: non ergo repeteðus est: ne legestibus fastidius faciam: tantù modo bic dicetur quò operetur. Eritutes senfuum quinque sunt. vius: auditus: gust? odoatus: t tact? Etlist vius est subtilio: aliis: ippe cus eius natura fit ignea, ignis est tres qualitates h5. f. stamma: ruboem: et sploðem. oculi solum de igne sploðe: e babet: lumen ergo et colores q. sentiunt: diec erut solum; vn colores o discernetur. Post vifum maio: subtilitas sectur auditum: cuius senfus est aereus et puculi aeris senfus: qui vor est intelligit. Eor e5 nihil aliud est: ac aeris tactus. Post auditu5 maios: subtilitas sectur odoatus cumque natura fit fumea. pum? post inter terrestria: et a quos se ha. Post odoatus subtilio: est gust? cuius natura e aquo se ad ques o5 ptinet liquos. Zactus groffio: est oibus: q. natura fua terrena est: vt pote pumida in duris: molibv asperis lemb: calidis et frigidis. Lo2 lingla fua se implét officia: vt mutet se in naturas rerum quas sentiunt: quas cus tandem mens sentiat: intellectui preparat.

### De virtute vius.

Hius cum fit senfus igneus: ignis aut subtilio: fit oibus munidan corpi: q. necesse est alios subtilio: habeat. q6 illud copiobat: q2: pzehebit onge remotinima, alij rem senfus tîn fibi. ppinqua: spis aut visibilis de cocauitatibus nerui verit, venit oculis. nerui aut a vêtriculis prie cerebi pede: quid antecent in oculos ventant coniuncti necesse est vt redeant diuifi ad ecomid Ramos qui crystalb loydo se solidius de cembertur. Aetate senfalus primum instrumentum est spis visibilis: que est lucetifimam et clariflima, ynde confe quitur vt cito se aptet colo2b. spis em visibilis qui de cere bis est vêtriculis in cocauitatem nervo2 clarificatus incidit, unde post vis2 ad crystalloydes puenerit: cuius natura sicut aer diei clare est clara, que cis ad crystalloydes puenerit: inde foras erit: et finim similitudine sui milcetur ad diei aeren: q5 duo cum fibi incoperetur vtraq citifime comutatur: aer em et spis facile visi2r rerum se comifect coloribb. spis aut crystal loyden eriés mutationes: fibi deferés cito mutat eam imi de: quâ mutationem cui mens senferit que inverticulis est cerebi res exteriores colo2b discernit: fin colo2em q2 for2 mam corpi quâtitates atq. motu5 intelligit. aer em diei lucet tisim? tât2 spii2 dat supplemertum: quatùs et neruo cerebri, neruem a cerebro senfus atq. motu5 fucapit fucib potat me bris. Silr aer exterio: visibilis spiriui colo2 fert mutationes et spis cadem méti infert mutationes; q5 tuc tîn efficitur ci interio: spii sploðo: exterio: diigitur: nullus tîn momêtus in terviribus. Æderatur tractu: etfi em res q. yvii tagitur lôge mouecatur: mére tîn fine vlla tps quâitate spicitur: q5 tuc conspecitur ci aer nos circudans est clarifim? modo nebu lofus: vt cito colo2bus immutetur: qui ft nebulus est aut obfcurus: spis visibilis interdicitur et obfcuratur: t obisu ritati fibi obuafi immo2atur nec ad q5 amplectêdâ reòdebat amplectitur. Silr fi corpi aliud inter spii2 rem quâ videre anheiat objicitur: nullaten9 pòt penetrare spis. Idem in ta2 ctu inuenitur. Siem digitus incenfionem vel doloem pati tur: inter tactu5 dolêtis digiti atq. métiis nulla quâtitas costideratur tps: miſi forte patatur neruis quo ad dignitu5 poa2 tur senfus. de aliis quos senfibus idem consideramus.

### De auditu. Lap. xij.

Et anditu fatis dicimus fuperim: de loco em ptos re cereb: ybi fedes est quarti vel quinii parls pares nerui exefit: qui pt os solidum in foiam in na auricula: secedet ybi se dilatat: et extendet et ea penit? aperifit: hoc aſt operum et: auditus pimi est instrumêtim idem valès auditu: q5 vius cry stalloys. huiu natura est aerea q5 senfus audieſi per dictos nervos ad aures puenit a cerebro: auditus ergo ita fit, cum e5 vor aerem tâgat: et tactus aeris ad auriculas pueniat in earum cocauitate penetrata tâdem se aduenat inde ptinges ad auditus fozamina: ficut maris: eſtus vt. yndas faciat al ternas paulatin. tactus em: ppinqui aeris ppenquiorem p4 cut ille succedem fibi: et in hoc tâdiu alternatim quouſis ad aures penetrauerit ybi loci ingredif quê tozular voca vidu a5 dicimus, ynde e5 ad nervo2 veniât operimêta in tacti aeris natura mutatur a natura. Sut aſt similia: q2: vtraq aer rea. hec aſt immutatio ad memêt deductur nervos, mês vero ſic discernit natura intromiffie vocis.

### De odoratu. Lap. xij.

Doratus groſſio est auditu: cu2 senfus est q5 fumus quidâ, huius instrumèta duo dicim? eſse frustlla a cerebro deuntia mamillis affilimanția: que vicinatur offi colato2 remi. Doratus ergo ſic efficitur, fum? em odoriferi corpi: corpi diſſolutus aeris comiſcetur nares ingresſur? quem cerebri vêtriculi p illa duo frustula attrahut fibi et in fum mutat maturam. hâc aſt mutationem tâdem ſentit mês, aeris vero tract? ce rebro est neceſſa q5 idem fibi facit q5 corde anbetit: q5 e5 dilatac aer frigid? ad ipm refrigerandû intromittitur. Dù vero stringitur fumola ſupſuitas expellitur, dilatato e5 igitur aer guttatum ad pulmoni: trabitur: qui tract? odoatus q5: itto em motu odoada odoamus ci frustulis illis duobum fumus ad cerebri trabêdus aeri admiscitur a corpi odoife ro diſſolut? ali2 odoem narib5 attribuunt: fed iam ſuperius e2z errotem cœmufamimus.

### De gultu. Lap. xij.

Eſtus est groſſo: odoatu quato fum? subtilio: aqua quicuntur. Senfus em odoatus est fumeus: et gultus ſensibilitas est aquofa humectatio: que inter fum? et terram aqua committent: pater hoc aſt natura sui pimi instrumêti. lingua rara est ſicut spôgia: vt humectationes affimiler ofa2os. pcedit ye ro quidâ nervus a cerebro qui pout dicim? a tertio pari ſe iigitur et bic p lingua diuifidur: vt gult? q5 det fibi senfum qui ſic efficitur, res guftâda ci ad linguam veniat: et eius eſten tiam tâgat fum natura in ea operat: et lingua in ſui natu2 ram muteſ, illa aſt mutatio tagens neru: p cum mâdat gu ſum menti ad illum discernendum: et iudicandum ſicut ſupio res fecerunt.

### De tactu. Lap. xij.

Actus filius est alij senfus: q2: pereſt se in rei ſubſtârati que tagitur: et p nervos méti mutatio mâ datur: et illâ mens ſentit mutationem, o5a aſt senfus p4ter tactu, pp2ia habent med2a ynde ſentit. Sed tactus est in medris totus corpi5 nifi in vngibus et in pilis: vniciuq5 em mébzo nerui aut a nucba veni2t: aut a cerebro vt senfus detur eis p cos: fed pili 2 vngu le q5 nervis caruere: nullâ senfum habuere: q5 pilus a fumo ſicco nacif. vngule aſt in digito2 extremitate c5i ligamêtis folis ſunt ligate atq. nervis, v7 vi ligate ſut ibi tîn ſentit.

### Quid vnicuq5 senfui cœnienat et quid disconueniat. Lap. xij.

Ones iſt senfus ci5 ſim naturas ſuas currant: et quedâ defida2t in eis: q5da2s v abbo2res omni modo refutant vt pote vius in albi: t nigri me diſs venetis et viridibb delectatur: et abbo2ret album lucetifimum: et filr nigri. album em eſti nature ſue ſit quodâ modo tîn videtur ei obuare ci5 per eum diſperſi: fi cut videm? in sole aspicietibb. Migrû etiam ecôtra aduuat et retro to: quet v7 venerat: ſicut in loco obſuro mo2râtibus viſus obſcurari videmus: fed tîn plus albedo q2 quelibet no2

A

["Ziber quartus", "cet nigredo: q: albedo viſium disperſit ſubito, nigredo vero paulatum coadunat. Si ergo viſus ex nimia albedine patia tur: vidibb? t venetis ſimilibusq. reparatur. Si vero patia tur ex nigredine repatur ex albedine. Silt r alii ſensus ſi ali quado patiſtur ex recreatö no ſubita atriarioro ſeufoétur. Auditus oculibb? vociblectatur: claris paruis atq. lembb? t ordinatis: ſicut eſt motus in cho:dis. Si aſt mot? eſt gra uſſimus ſicut tonit: aut acuſſum? ſicut in rafuris mar? moreis ſiu eris: audit? inde eſperatur. Odo:atus aroma patiatur ſiu acido delectatur vnctuofo: t ſi amaro ſiu eſt fal ſo leditur: a dulcib? reparatur. Tactus vero delectatur in taſ gendis corpoibb? que ſunt dulco:ata qualitatiib? ſicut frigi di t calid:eniis t aſperi mediatoibb? q quoquomö tagède cui aſſimilat: abhorret aſt calidilima: q: diſoluut, acuſtifi ma:q: incidit. frigidilima: q: coagulat: q: stringit.", "T. de virtute volutarium motu: faciète. Lapi. xviij.", "Artus voluitarib: mot p nervos a cerebro: egreditur p eos qui p[ra]capb aut ſecuſario creoit: ſicut qui a mucha videtur erire, t ita p nervos h[ic] ſens ſen pringit ad lacertos vt e p[um] mot lacertis de tur, cuſt aſt lacerti mouetur cadem ofia necceſſe eſt", "moueri: q[ui] cibus lacerti g[rat]atur, tractatur: eſt offibus tota ca catenatio eo:z mouetur: t inde cósequitur voluntarius mo:tu:z qui ſic efficit lacertur, lacerti qui in ſui ſunt p[ri]cipio corpo:z das que in eis ſunt tangitur: t in eam partem qua ducit eo: vo luntarius mor:to qu[et]uſtur, verbigra. Si man:9 moueri diſpo mat: z lacertus qui eſt in familiari p[te]bach mouetur at t in ſui initium rugetur: offium mor:9 t eo:z cócatenatio cóco mitatur: t ita man ab antea rugata volutario motu claudi. Si vero lacertus extranea ptis mouetur, man:9 in extra mea parte:z volutario motu necceſſe eſt lacertur, eſt aſt vni uerifaliter volutarius mor:9 cuſus ſunt tot p[tes]: qu[or]t lacerti medbia mouêtes: corpiis aſt medbia ſunt quingeta t. lxxi, las certos habediff: de quibb fatis dirim? in lacertoz tractatu.", "T. de actionibus. Lapi. xviij.", "Eum ſub naturali ſpali ſiuli aſtia dicti: ſit virtutiib: de actionib? videtur eſt dicùdus, eſt au tem acio q[da]z virtuti naturali attinens. q[da]z vo ſpali: q[da]z aſali devnaq[da]zim:9 ci de ſingari diſputatuib: q: ide itelligim: q: q[da]z eſt ſimplec: ſe: illa que vni: operatur: ſicut in naturali appetitua: re:teri u: digestiu: ex: pulſiu:z t in ſpali cóstringere t dilatare: t in aſali: mor:9 volutarius, eſt aſt acio q[da]z copoſita q[da]z duo ſicut ſive p[ura]t: ſicut in naturali deſiderunt ſiu depo:ratio generare t nutrire, deſiderunt e[mi]n q[da]z duab? virtutibus: ſe: appetitiu:z ſenſitiu:z g[hat]atur, depo:ratio rurſus ex duabus virtutiu:z virtutiu:z, appetitiu:z ſe: t erpulſiu:z g[hat]are e: tripli ci: ſit virtute: mutatiu:z forma:tiu:z t nutritiu:z. Nutrire kas ciunt virtutes ove. f augmèntiu:z t paſcitiu:z. In ſpali: an:belius: dilatatione: t strictio:e cóponitur. In aſali ſensus ſit duabus virtutiib: vina eſt moués ſensus ad ſentièdum, al: tera que ſentit: que oſia p[ot] quilibet intelligere.", "T. de spiritibus. Lapi. xii. ix.", "Qgnita qualibet virtute ſupeſt de ſolo dicendum ſpili: cuſ: de ſer naturalib: 13 dirim:?, his e[mi]n ſer t[em]peratis reſb p[uma]na regſitur corpa: ois e[mi] ſpili omōt: e: tri partitib: eſt e[mi] naturalis: eſt ſpaliis: eſt animalis. Naturalis ſpili in epate naſcitur: t ab ipſo per ve nas ad totius medbia corpiis p[ecedit]: t virtutem regit: t au:gmètatur natural: e: actiones cuſtodi euſiud: h[ic] igitur e: p[er] fecti ſanguis fumo naſcitur: q in epate muſidicat: t bigeib? ex oibus humoibb? clare depурatur. Spſalis ſpili in corde naſcitur vadéſ p arterias ad totius corpiis medbia: ſp[ula]nem virtutem augmètans atq. regés: actionel: p[er] eius cuſtodiés Spſiis aſalis in cereb: n: naſcitur vêtriculi p nervos t[ed]es ad memba toti: corpiis: v[hi]n virtus aſialis regitur t augmètatur euſi: actiones cuſtodiſtur: h[ic] e: ſp[ula]li ſpili p[ere]catur qui", "in corde generatur: q: h[ic] ſpili a: corde ad cerebri p arte rias aſcedit que tuueneles v[ic]itur, h[ae]t arterie ci: ad cere b[um] v[em]at crambem ad cerebri ſedem penetrat: v[ib]i fellis multip[ri] duife celatur: ſicut reſte. t ſubt: crambem d[il]anatur tur. deinde a rei: due filr principales egreditur: q reſtore ſub id reſe prétatur. Spſalis vero ſpili a: corde p[re]gretur ditur in tele multiplicat[em]a diffundit: t in eluic[em] multiplicat tem immo:at: t tandiu ibi digerit: quod depурare t clarit cetur: t ita aſialis ſpili t[á]dem ab eo: g[hat]atur: p[er]t hoc reſe t in ōteritur vt a ſpili ſpili aſialis digeſtura: c[re]c. Sicut ad hoc facta ſunt ybera, yt p ea ſanguis ibi depурat: h[er]er lac, poſtq: h[ic] ſpaliis ſpili reſe egredit p ambas arterias ſicut reſe reto: q ad vêtriculi p[ro]te corpo:z dilatat: q: ſub t[ub]ratiib? q[od] depураduz ſuperat e:cipt p ſuos meat, p[al]as tum atq. nares, i[pe] vo vadit ad vêtriculi puppis p vià me di vêtriculi q ad puppis medi:u vadit: q no:lem e: p[ra]t:q in p[ca]utate ſua quod: corpe: v[ermi] aſſimilat[em] e: daufaited ci: erpetit natura vt m[es] h[ic] ſp[na]d puppim mittaruga: neru:9 Sp[ili]s vt tráſerit e: neru: poſtea ſe claudit: vt p[ud] ſue tur: t ita ſpili antequa: puppim tráſit motu: ibi t memoriam facit i p[ra]mi:no:as ſenſus creat p[ra]plantatia. Sp[ili]s medb[ri] triculi intelligent: q ſu: ró: ſit. Dicit ut: ait q[ua]b: p[ri]: q: h[ic] ſpili cerebri ead[et] e: ait a: t ip[ra]s ſit corpea. Alii yo dicit q ait e:ſt in frumetum: t Alia:am fatetur e: co:mpo:ea: q: neq: lege t[en]etur: neq: ſcindif: q: e: totus corp? v[re]tate ſua illumina[]d ad q[al]b: erito:z a p[re]ſsura non t[hi]n in ſua ſubſtata aliq[ue] ſalifone patitur: t ſicut p ſolis lumina p[ri]mi: o[mi]n reru: ocuiſs e:ſert intelligéna: ſic a[ra] monie: armonie p[ra] ſpales p[ra]ſapien: luce:z t p[ri]ma: q ſol] intelligence: e: p[er]t. t e: n[ic]t] ſolis corpi:q e: ſu ſi coplens offici: null[am] patitur diſſion: e:ci: t a:icatitæ iumen ſolis q[od] e: ſt incoperu: ſepara: ab e:rt a: q in ſu intelligéna oculo:z fine corup[tion]e. Eymonius p[ro] dicto: no e:mi:ri: q a:q: ſubſultantia e: inco:po:ea: e: a: corpe: fine corup[tion]e: di:ui ignis qui e: ſubſtátia corpe: p[ol]ite aliq[ue] e: p[er]e: re: ebq? duſus e: iuctus: t reuert in p[ri]ma: natura: fi ne ſui e: p[er]comitt: h[mi]o in ſul p[er]ſuppent int[em]tions: e: mi: p[ic]a itſa h[ic] dimitteda.", "T. quid bo:q faciènt e: natura: ſua. Lapi. xii. x. Portet intelligat e: p[er]cedér:ib: q: p[er]tiperat p[er]tect naturalib: h[an]na regatur corpa: ci aut mo derationem e:reit corp: e: infirmu: e: ſut ne:urmi. Sunt tres corpo:q: g[ual]tates, ſanu: in:ſirmu:neq: ſa ne:nu:q: infirmu: e: p[er]corpo:q e: illud ſeu fanu: q[od] tipe rati: e: in cóp[lexione] medbro:q filius: z in cóp[ositione] offices lium: z in forma:z in q[ui]tátate n[u]ero ſive cóp[ositione] e:ci e: ſicut p[uenit] e:ſſe. Illud aſt e: ſut infirmu: q[od] bo:z e:ri: p[er]t ſanu:q in cóp[lexione] medbro:q filius: z in cóp[ositione] offices ſanu:q. Neq: ſanu: neq: infirmu tript: e: i[nt]elligédu:z, nu: e: vii non e: certa ſanitas: nec: CERTITURA: ſicut in ſenbu:q alio: t e: p[er]cuf e:oc q[ui]e t ſanu: ſunt t infirmu: ſed t hi:nu diuerſis men bis: ſicut ſoci ſunt infirmu: totum corp:q aliu: diſit ſanu:q aut cuſ sanitas: e: infirmitas in cad:u ſunt medbia, veluti cus corp:q t[é]pératus fit in cóp[lexione], infirmu: yo in cóp[ositione]: ſive in cóp[ositione] ſanu:q in cóp[lexione] infirmu: Tertiu: e:mi:mati: e: ſi diuerſus t[ips]: ſicut ho:es calide: p[lex]ionis in:ſeate ſunt infirmu: in byeme yo ſunt ſanu: t e:co:uerio frigidi e:ſtate ſanu: in byeme yo infirmu: Simul: b[um]idi in p[uer]itius infirmiu: in ſe:diatute ſanu: de: fice: ec:otra. De diſſinitione infirmatisi: di ſo:dati ſunt medi:ci. Sed Hip. t Ha. z qui eos imitatur in:ſirmu: e:mi: patra: e: actione: n[ò] natural: e:mi:neq: illa: ne: mi:ta: yo ci: corp:q patra: e: actione: n[ò] natural: e:mi:neq: illa: ne: mi:ta: yo ci: corp:q p[er]p[er]t natura. In:ſu: e: ci: corp:q actione: ſua: p[le]copleat p[er] e:perpet: natura. In:ſu: e: mi:ta: yo ci: corp:q p[er]p[er]t e: actione: n[ò] natural: e:mi:neq: illa: ne: mi:ta: yo ci: corp:q p[er]p[er]t e: actione: n[ò] natural: e:mi:neq: illa:

Ziber quintus

peramêtus ciboz in quâitate et qualitate: et somnus quod mul
turgie liturgie necans paru? vigilis vicin? cu5 quo cosp?
alleuriari fentiatur: vt cii ciboz fitplen? fiue vacius: necs ti
nimis fit calidus fiue frigidus: tunc coitus apparetur: nec es
vtrarelle liui vina teneat numis: necq ad egeitionem cii nonit
se cogat. Si moderata corpa i pac actioe pfititerit: in sua fani
tate moderata pmanebit: si ei: 5ue nature exibit têperame
ta. Si corpa fuerit intepata: et pm qolb? boz fit ad têpameta
fuerit reuocata corp? ad têpametus pultinu reduceet: et tucf da
di; iba res illis voca: q fi fuerit ecouero cuftodit: et augme
tem et panteia, vni fecryocatur non naturalia: si exerceant
têperata, i. co:pa quâitate moderata: tii ante cibii tate bal
nei cal: de naturalis arofai, abudâta huo corp: sis dissol
itur: mèb: afofâtur. digeit subfequit: et hec iter natura
lia corp? fanatia coputatur. Si yo plusq op5 opemur: et mul
tus i exerctio fatigemur: calefit corp? febresque copitur. Si
multo plusq op5 cali, illis dissoluit? et deficit corp?; et sic ex-
ercitiu inter nocitua est coputâdus. Si se no exerceat: sed
pluq op5 qefcat augmetatur in corpib?; et pm chimoz natu
ras mo:bi gianitur. Lo:pa g no têpata si fuerint calida: par
no eo:calo: naturalis augmetatur exerctio, vni eo:vcitit
virt? et feb. sequitur: q inter no naturalia aputatur: et marie
ti fiice fuerint nature, fi si exercerint minuerint: et ita quEUerit
fillo calo: naturalis repatur: et corpa coz fanioa: z virtuoso
ira de habetur. Si alioq fuerint frigidus copleriôs: et nimia: e
ercuerint: calio: eo:z naturalis augmetatur, vni ipfi têperat
ur têfotatur marie si frigidis fuerint t hûbi. hec est aut natu
ralia coputatur. Silr de alijas qunc intellige q in practica nra
reddem? planio: a vii de fanitatis oicem? custodia

De natura aeris.

Lapi, ij.

I quates cor:pis fuâ sequatur, oplerionem: aer
aui nos cirdas côplecionis mutade: ca: est for
sio: pter anbetit? necesitat: g necesse e vt c6
cplexiones cor:pis:oplexiôs sequatur aeris. Si
ei aer clat? fit z lucidus: huo:es q et spius: sunt
clarit et lucid. Sturbidâ: z tenebrosus: huo:es et spius: cûtur
batur i igroflan: q cu5 ita fit no op5 medicus qultates ac
ris alpniari i quolb? tue fiue loco: necq erti: cas ignoet v aer
nuiute: in mo:bo:q en: pnofticis p hoc maiol: auotextas erit
fiue vnuerfales fiue p particularis int: morbi: fiue locales
piniat: q cu:er aer in vnco:q tpe quofoida iuuet: qubufda: yo ve
no ceat.cus g medi? futuros mo:bos udjudicaerit cuiuflis tps
fiue regiois: z q ide mo:bi euadât q ide perate: puiduat
tegrotaturos cauere: faciat. et dietas morbi augmentates
auerat: z morbi: obuiates docent. Li: ait medi? ciuitates
introierit: vbi ho:es ex locali are infirmatur no:disodabit
in côpetetib? medicins: fi: fuct diim? im: im q lîlitates aeris
duoveris cognoverit euienter medicabif in mededîs. Da
nus g uniametum est qultates aeris: z q circa corpa qbl? sunt
agêda cogicere medici, vni ab aere est tciptiudus; aer qdezs tê
perat? est ille. l. q nec calid? nec frigid? nec sicc? nec hûcid:
ficit aer vern? est: t qda5 est inteperat? têpat? est mûdicit
tus: subtilis atq: clp in odoze suauis no: adeo calid? vt ide
fudet corp?; nec ita frigid? vt rugete sole occidete cito friges
ces: z o:ute cito calfezes: q aer h:z has qultates cor:pit:te
rat oplexiôs: huo:es têfotatur: et spius clarificat: virtutè dige
fiiu: adiuuatur, aer no: têperat? in qlitatib? vt calidio: z frigis
dio: puidio: vel ficio: fit têpato: vel in tota sua subftâria fit
pestilentialis. qultates er: fer modis: ppter tpa anni: im: o9
tus z occulus itellat? et er ca:z vicinitate ad sole fiue remotiòe
ab codein: ppter vêtos: ppter regionem t ppter fumos.

De natura tempòs anni.

Lapi, ij.

O
Tattuon: sunt àni tpa.f. ver: eftas: autinus: t hyès. Ic
eris initii est cii sol in pia pte fit arietel. i. cii sol septetrio
nem acfèdere p rectâ lînea incipit. est ait recta lînea q nec
septetroni: neq meridieit attinet: doc tps vlsq in finè gemi-
nor: durat. Sut ait tria ligna quoz: vnqod:q iuii h5 mésem,
P:im9 méfis ariet: est tciptes a. r.vii. die marti: vlsq ad vri,
diè apvillis. Scòs ait méfis est tauni: tciptes a. r.vii. die aplis
vliq ad.vxi. diè maji. Tertii è gemioz: tciptes a. r.vii. die maji
vlsq ad.vri. diè iuni. Initiatis etatis est cii fol in pria pte fit ca-
cri: z tuc: fol est in vltia acfèzione septetroniòs: z cii incipit de

scfèdere vlsq i finez virgini: simil tres sunt méfes. Pimius
méfis est caci a: r.vii. die iuni: vlsq ad.vri. diè augufi. Zer
tius cii iam in virgine scfèderit: cii vrii. diè augufi. Zer
vlsq in vrii. diè septébis. Initiis est autuni cii fol primâ ptes ubi
intrauerit: z est cii in recta lînea: cii neq septetroni: attinio
git nec meridiè. Silr tres sunt méfes. pum? cii fol in libra
a die.vrii. septébis: vlsq ad.vrii. diè octobus. z cii incipit
fol decinatare meridie. Scòs méfis est cii fol est in còpito:
a cii. die octobus: vlsq ad.vrii. die nouébis. Tertii cii fol est in
fagittario a: r.vii. die nouébis: vlsq in.r.vii. die decibis. Initiis
hyemis est cii fol est i pria pte capa:comi: z e finis deſeſſis
in meridie. Ziam ippi scfèderit. Silr huiu: pinter tres ſunt méfes
pim? est cii fol est in capa:zino a.r.vii. die decibis: vlsq l.vii,
lanuarh. bic fol incipit acſèdere p rectâ lînea in meridie. Scòs
est cii fol est in aqrio a. r.vii. die ianuarh: vlsq i. r.vii. ianuarh,
tertii? est cii fol est in piciib? a. r.vii. die februari: vlsq l.vii. die5
martij. Aer vniuicufiu:ho:z bo:um têpo:z. ppius est venu: tps
aer iter calidii. fri. bu. t.c. est medi? z marie têpat? qo: zio
git est sole p rectâ lînea exerüre. Recta ait lînea vocat qub
ab tro:z polo cœliiter difat. Dicunt tii qda5 yer? natura: eſſe ca,
z bu.5 no:ta ita, fi em eſſet ca. z bu. facili? in eis qbs pu
ſterieeret: z mo:bos gharit: sert fepe est in meridianis vêna
virdi: z pluuiabii? eſtiusi. facile em in eis pestilentialis z pess
me nafèderat infirmates. qo: meridianis vêts marie, vni sub ho:z
tuti? est cii fol est in capit:ib? a. r.vii. die februari: vlsq l.vii. die5
qda5 qsi erugo nafcebat. qo: dii ibi accubabat caleſtabet
z purigine ghabat. Deide vefice acu:pebât ab e:ciutate: z
cendi: sub curib? videbaf: inefſe. Liuitatem noiau: ip. q
meridiane plage fuit vicina: vbi raro:vi te septetronales hat,
plaga em meridiani ſemp est ca. z bu. pluuii: deriatis vê
tus dixit vt nimitatè: ofterèder caloizt q huo:is. côpito: ita
magnâ in copib? ghat: putredine. accubatâm erugi:ne qvit
caleſteri: q ois putredo cii viam no: inuenerit p qua:erit
cito sub cute infertit. Jncedane febes calidifinis portèdes
bat, vni ofteridur ver no:ſe ca. z bu. quò: em cii, z bu. eſſe de
cus oe corp? in hoc tpe fit ſanu. z i eo oia tpa initiurèt illud
augmètadi cop:is fit tps. est em fuct p:tpis. a adoleſſa:
in hoib? Eftas ait ca. est ſic. hoc ait ſe fol p:plumma gradit
acſèfione: qui oppotib:ntis nſis capitib? qbls caleſtabit corp. Au
tûnus frigid? est ſic. z mag? natur in eo citoſitas? vicina
efſui folis est fibi calidifis. ll.vès est eſt fri. z bu. ſi mag? in ea
po:tr frigidifinis. fol em iam se eloguaita capitib? nſis, bee fit
qultates oplexiòs aeris: cii cuiuſt tps. Ss ops ppèdi p:pliebes
méſtus. pim tps méſes no: adeo calit: nec adeo ſunt
deobiles, ſecidi forto:ies. tertii debiliones: prout ſubquequæ
exproſulat têperies, ver em dii fol est in ariete no: eit p:tn
cti: in têperie: ſi tii em vicini: vide:ef: eſſe, in méſe ſedo cii fol est
iam in tauro: z fit têpatum, in tertio cii fol est am in gemini
 tépiem erit: q: vicina q lîlitati? eſtiusi. Silr intelligens est
in ceteris. Jex:ver terte ho:de die: eſſe, autinus
vespi:byès affinilat: nocti: quicqi:q: mobb? i aliquotpe nafci
tur: voia: diei fibi còperett magis nocet z augmetatur.

Quid tpa àni faciat nature: eum eſse exeræt. Aanii.
I còprio aeris i vnoquos: fuerit tpe fm q faia
natura exeret: z têdétatur ho:es fm q ops: mo:
bos i tpe accidètes necesse e eſſe falutes. Si em
detari oppotunitati: Jie:q mòbq id nafci: no
cares est pessimis accidetib? z moleſatiòb? z a:er illi? na
turâ ſua exerit ſunt poid? mo:bi cii accidetib? pessimis: et
hoc marie: stringit fi natura: illa vt dixi tpe erict: fi vieta
scuſtoria: qm q ops: mo:bi no: multe erit moleſationis. Si
auit no: erit ſequés ſuii. Jiius. Aer ſuâ exerit naturale: opleo
nem in qua:itate: sicut fi eftas fit calidio. byès so frigi:
q debeat eſſe in qlitatus: suaz: co:catio: e:icunt: fi eftas ſit fris
gida cii debeat eſſe ca. byès cii natura: fit frigida: ciplat:q
ſe ca. vbi: ip. in apbo. In moderatis in:q tbip? si tpa têpo:
raliter er reddiderint bon: stat? z marie: bone deſterationis
ſunt egritudines, in imoderatis marie: imoderate: z diſi:
les ſunt deſterationes. Anni tpa ſuas cùſo:diit naturas: cum
ver inter ca. z fri. sit têperatum: z tps tſeccii poſt tps pluolo

["Theorice.", "So.rr.", "carnes multe: voces clare: corpa sana: forto: mobi pauci, forma pulcha: moes non ignebles: corbes: arbores magnæ: mults: gian: qo: est: ppter têperamétum qualitati in le: qo: pecte cor: sult actiones: habitatores buiis terre no: lùbi sunt: neq: sepe irascitur, sunt eîn mâlieti et bùiles no: lùbi sunt: neq: sepe

Ziber quintus

perati. Tempatus motus temperate calefacit corporis: qui si
parium exerat tam pæmatis motus temperat modibus interpaturius cùs non
muni pitar caloem: et aliqui fixitatate, prierum humectationis
diffusionem, qui si modi egreditur: corporis refrigerat, calot
en naturalis diffolutus; ab eo et pellitic, aliqui refrigerat et pum-
clus sone dixida: in vena vel in medio aliquo non pinni
cipali multa quæritas fit coadunata plegmatis motus acci
des nimius ea diffolutus: qo etia in aliqui venies mébra nobilia
ea refrigerat humectum, vni totus corporis refrigerat. Et notat
nec necessitates videtur esse tres. Naturalis caloë sultatque au-
gimatur: vt actionem suæ fin opus expleat. Scoda vt pos
apiat ad supluitates a cori expelledas. Tertia vt fricato
poles exequitur i vitæ. Hic p[er]cipaliter in hòb[us] est fideràd[us]
est e[m] actio in hòbe studio: vt in ferrario ferratura in agrì
cola agricultura. Sed exercitium est accidètate studium: q[ui]
rulius in duo diuifid. aut e[m] exerciti mot] gravis: vt eúdo
p[er]dòra ferêdo: aut i vno loco ftado: t[em] ide operado: sult fac
dere: t fabicare: t filia bis labio: i oneròs: vel non adeo
fortis: neq[ui]t edictiòs: sult mercari: ire: redire: contedere: ar
gumæt: t filia artificialia: vt iuere: ieribere. In bis c[ui]a
tionib[us] totus corporis mouet. P[er]iudux mot] est exerciti quod
infirmis a medicis inftigitur: q[ui]e ite[que] in duo diuifid: aut q[ui]
per le p[er]dòs equeitur: aut q[ui]b[us] ali[n]is circa e[m] efficiat, q[ui]b[us] h[ui]p[er] fa
cit: totus mouet corp: aut prem corporis, totus corporis fit lu-
tari: mult[us] gyar[ri], vn Luca. Sequana g[em]s frenis i gyar[ri]t
optima ductus. et c[ui]tate equeitur. et venari: Pars corporis
mouet: vt fi manib[us] lapidat equefur. et a terra leuètur: vel carbari e[setur].
manib[us] lapidat equefur. et a terra leuètur: vel carbari e[setur].
pedib[us] vt si in toto corpori pedes in moueàtur, in do[bo]i fiue
pectore: sult clinicare, e[rigere]m. in fitris sp[er]s sult garrido:
alia p[er]mòi, vni corpora e[rmecur. Q[ui]b[us] p[er] alii circa hòlem opera
tur e[m]t fricare in corpora e[m]p[er]a: vel c[ui] manib[us], fricare in corpora
map[pe] adjuuat: q[ui]b[es] ex labore nascères leuati, digestionem
cóspat: impetiginis et mappa: vel c[ui] naturali e[m]p[er]a: Item mot
salis fit trib[us] modis: in quàtitate: in q[ui]litate: in velocitate: t[em]tard
itate. In q[ui]litate: lementer: foriter: fiue mediorriter. foriter: vt
mot]ville qui n[atur] naturalis est forris: sult fodièdi: aradi: lucta-
di: vel qui ad velle poos fit: vt fricare. de quo iam diri: eqtare
ambulare. lementer iuue mediorriter qui p[er]ter naturalis et alios
rum quod quàritatem in bis oibus p[er]dideris.

De qualitate motus.

Lapi.

E
o
tis ergo mot] calefacit: indurat: ericcat corporis, fris
cari ouriter: corporis foroat: indurat et subtilat. Termi
nus cuilus forris motus et i[sp]itudine et grauitate cordis
satur anhelit? et er nimio sùdoe préditur. Termin] fricàdi
cum corp] p[er]pilius subtilietur: et c[ui] paus dur[us] fuerit fùbile
emollientur. Levis mot] est c[ui] to: pus calet et deficatur, et le
uiters fricàdi termin] est: c[ui] corp] aliquàtulum rubeat: z in
groſſe. Notus medioris est c[ui] corp] calefit et indurat
et ericatur: et ſupliòb[us] est mediocrio: cum termin] est c[ui]
am t[em]perate et inſpiffari incipit anhelit? et ſudo: iam p[er] poos
cutis egredif. Oediocris e[m] fricatioris termin] est c[ui] corp]
inſef: aliquàtuli rubeat: z emarceſere i[ci]pрат. Ile ſunt di-
uerſitates q[ui]litati motuï. Quatitati diuerſitates ſint ſut tri-
plices: aut e[m] mult] et: z idè facit q[ui] forris in q[ui]litate mot]
ut debilis: et mediocris idè faciè[s q[ui]d]ue q[ui]litates ſupiores.
Aſtos etià tres mot] i velocitate debes p[er]diderare quàtatur
et q[ui]litatis admiuicè. ſi ſe admiuicè ponat: nouè redduic[em]. Si
em] foris? et mult] calefacit et deficat ultra modi] corp?; z ita
virt]t] diffolufiit: et deficiète ytrute naturali: refrigerat corp, z fi
foris? et pauc] moderate calefacit et ericcat corp: neq[ui]s t[ui]r vir
tus diffolufiit. ſi debilis et mult] facit q[ui] forris opatur. ſi de
bilis et pauc] facit q[ui] p[er] debilem ſiebat ſupius. ſi mediocris et
pauc] facit q[ui] debilis mot] diuerſitates motuï ſim veloci
tates] t tarditare. Si velos ſit et p[er]ſiplus ide[s q[ui] forris opabif
ſi rar?; facit q[ui] debilis. ſi mediocris multus et velos: facit q[ui]
multis forris: vt diffolua] virt? z calo: naturalis refrigerem
ſi forris; rar? et pauc]: idè facit q[ui] mediocris, ſi c[ui] mediocris
forris inter velocitate t tarditare: t raritàtate: t inter multitudine
t paucitare: facit q[ui] forris. ſi debilis c[ui] multo et veloci: facit
q[ui] forris. ſi debilis c[ui] pauc]t raro: facit q[ui] mult] debilis. ſi

debilis inter têpatus c[ui] multo et pauc]o inter têpatus et velo
cit raz; facit q[ui] medioribus inter debilis. Si mediocritis iter
debe]t e[to]t c[ui] veloce et multo: facit q[ui] mult] forris. ſi med
criis inter debilet e[to]t c[ui] raro: pauc]o: q[ui] mult] c[ui] têpato
t] ſup debile facit. Si tres têrperati ponatur adinuicè tres mediocres: ſa-
ciétq[ui]b[us] mot] ſub têpato: z ſup debile. S[ir]t de motu]fricàdi
intellige. O[ui]t e[m] iste est triplex, in quâtitate, in velocitate,
in tarditate. In qualitate, OUR e[m] iste c[ui]t debilis. Ourum
emolliet corporis: ſi fit forris indurat molle: ſubtiliæt q[ui]b[us] ab
depeillik, mollis fricàdi mot] emolliet: facit debilis corporis poos ape
rit par[us] inflat. Fricàdi mot] inter dur[us] et molle têpatus: e[m]
cit q[ui]t inter fortem et debile: induràscop]o: ſotàtæ et augmè
tàtæ, mult] deficat et minuit: pauc]o facit q[ui] mollis, mot] in
ter pauc]t mult] facit q[ui] têpera] inter dur[us] et molle. S[ir]t
inter velocè t rarus] et mult] facit q[ui] durus et mollis têpere
tus. S[ir]t hi c[ò]ponitur velòr: rarus] mult? pauc]o: ſic]t et ſu
periores mot]: quòs actiones eedè ſunt ſupliòbus. P[er]doz
datur et aliter artificio in corporis] qualitates: ſic]t ferrari:
formari] aurifices: q[ui] bec artificia caloë faciut et excicat. Bal
neatium exercitia calefaciunt et humectat. venatorum et c[api]
num exercitia refrigerant corporis. p[ic]fato cum naugatous:
refrigerat et humectat. vni ops p[ic]plicat esse medici in bis
fretentibus porù et ſupio[bus. Ego t[ui]s latis determina quid
yquuficat debeat opari. Notus qui exercitia vocatur ſe circa corpora operatur. Quies s[ibi] opposta e[m] vifomnis corporis
p[er] humectaræ et humectas: augmètãs p[le]gma: et nò diffòli
uens ſupflua, aliqu[em] t[ui] aliter calefacit q[ui]. Si e[m] aliquis cui
p[er]hōs odiantur calid]t nò têperati: comoue[] mot] têpato
diffolufitur humoſes p[or]ios excretes. Mult] q[ui]que caudatur
porù; et humoſes coadunatur calid]t. vni caſtet corporus veris
ſebus. Maxime ſi aer circumandās n[us] ſit frigidus.

De actionibus balnearum. Lapris.

T[em] balnea motuï n[os] succedat et p[er]cedet diuſio-
ne c[ui] manitioni subjecta: ſint: op]s ea poſt motum
poni] et exercitación: c[ui] op]s actiones venit pot mult] mu-
mot] c[ui]. Sani e[m] poſt exercitia vturit balneis: vt
p[er] exercitus. Notus exercitus n[os] diffoluitur balneus
t] fícitas humecteſ q[ui] exercitus acquifér: vt] mt] diuſicatur
putredines e[m] ſumo]tudinari corporis poſt puluere collecto in e[cr]
citij[us]. Bal ne[ui] igitur in custodièda ſanitate est vile ſanis: ſi
ante c[ui]b[us] et poſt exercitia executa fuerint ilico. Balmeum e[m]
re go exercitus n[os] p[er]cedet et p[er]ſufluitatem c[ui]b[us] inde
ſtam egerit, coagulatos diffoluit bu[que] per poos ad excom
rum edum partiri: q[ui]n in aliquod nobile membrium effudit
vi infirmitematen parit[us]. S[ir]t balneari ilico poſt c[ui]b[us] no]p5
q[ui]b[us] ilico corporis poſset et c[ui]b[us] indige[n]i e[cr]ites in viis alii
q[ui]s faciut oppulitioſes. v[n]i ſi frequêr et ſiat hydropilis g[iaſ]
qui]ta qu[ui]e euaſerint: et] 15 poſt exercitia et poſt c[ui]b[us] ſe balneale
riri: ratiunt ſunt corporis poſi]t] largi: et] de c[ui]b[us] ſupliui
tas leuſer diffoluiſt, quap[er]titer exercitia et balnei patines
queſit: q[ui]de corpora deſiſt et ſubtiliſt vi[ne]n balneis at
c[ui]b[us], vnde op]s ante balnei parum c[ui]b[us] accipi: têperatum,
alios poſt c[ui]b[us] e[m]to de modo e[m] ſugidum. Et vero ante
c[ui]b[us] et poſt exercitación: ſanos iuuet balneum c[ó]ſtat: c[ui]corp]
reddat humidi: calo: em naturalem c[ó]ſtat: t] bóns facit bi
getſiones; auſert fatigationem: poos magnificat; ſupliuſates
euacuat: dolores mitigat; ventofitates diffoluit. Inſinuors
ergo op]s balneari ſin] q[ui]p[er]t necefitas: a[ut c[ui]s euaſis
di: vel calefacièdi: vel refrigeràdi: vel p[er] humectàdi: vel deficis
di: p[er]ſt scabiſos: vt] humoſes diffoluit]n intercutant: ne[ri
nos humectat. catarros matatur, vinà de frigiditate re[cen]
tem puocat, y[eco]s iuuat. solu[ções] auſert de potioſe, multa
etià ſunt alia iuuanèma e[m] q[ui] dicetur c[ui] de modis quibus ne
ceſſe e[m] balneari tractuerimus. D[ic]it t[ui] Bale. euacuat
nes cum balneo] et exercitijs ſubtilibus prodeſse humoſbus
iam cutem ad e[que]ndum vicinatibus. Humoſes groſſo neq[
[ui]s balneis: neq[ui]s cum exercitación] ſunt euacuandi: ſed potiæ
eis nocent: ſin non p[er]ſus eo] aliter ſubtilient. Balneus et tri-
bus c[à]ſumatat q[ui]litates corporis, er ſuo aere: vel e[m] ſua ad]e[vel
et ſua operatione diuerſa. Aer balne] est triplex: e[m] enim
p[u]me caſe a[er qui tepidus e[m] n[os] calefaciè[s corporis; ſoſe ca]

["## *Ziber quintus*", "vari. Eibon subfertate diuerstitates: alij emi sunt subtilles: alij groſſis: alij mediorisc. Subtilles quorui multa fit quatitatis corpiant parui nutrimentu. Hosiſi: q. cui ſunt parue quæ titaris: multi ſi dæ corpi nutrimetù. Medioriscs ſin quati tatem ſua nutriètes corpus. Singuli eibon horu: cor: puſ bì ſi male nutriu. Subtilis cubi bì nutriès corpus: e ſic pule pu: dices: faſtim: aſcelle aleris: gallioru teſculi. De herbis lactuce. De pifibì qui non adeo magne ſunt quatitatis e ſquamoſi: ſiue ſint aculeucis ſiue maris: e q. ſemp ſunt la boſiòra: aqua vii capiun: clara: terra petroſa. De vinis-cla: rum: colo: cœurui: z odoriſeru: z filia: q. poſtea dicèa ſunt: hec auté no labo: atibus e ſe no exercitati: b: gruut: e q. ſani tate: zodio: ſoq. ſupluitas cito diſſoluif cù ſit parua. Iſte diu infirmatibì hec còco: dan: ſed ſi no pìs qvires cor: po: volunt impinguatiòes. Ebus subtilis malum nutri mentum pìtat corpi: ſicut naſturci: finapis: cepe: porci: eru ca. Ois abus falſus vel amarus: q. pìs calidi huo: es gianz tur: q. cibi tales c: polericos du. generat: iz qualitates corpi: coar: upant: tìllis adiuuan: q. plegmatis ſunt viſco: cum pumectatione diſſoluat. Diuturnos itez: mo: bos adiuat: q. infirmitatis diſſu: ſit materià. Ba. in li. subtilis regunis: cù hmo: cis ibis inq: e q. ſana conferuaui: ſi infirmates curau diuturnas: vt nò eſtient alie necefarie medicine. Iſte ſanui multos neſreticos: a: tericos: groſſudines ſplen: e pa: z: e q. oq iam fere ers: e: epiſplettic. Regimèta hmo: ſi ſub tilis dieta cibi ſiue po: per qua nutrimetù corpori boni cù multa quatuor ſupertidat. Dieta mala t: subtilis vii op: z q. qùo: cœment: e q. ſerexercitij: groſſus cubi bì ſub nutritur? cor: puſ e: anualis agni? po: e: vitulus: panis frumètì bì mü: pìſces magni t: carnis oure: pectud: epar: agninus ſeu po: anci: recces ca: fe: oua dura: vini: oulce: at: pifius. Ibec oia labo: atibì? ſunt pueniètia: e q. hìs ſolit q. vires e cor: po: volut impinguatiòes. Eib: groſſus e ma: chinos groſſos ſubliminat cor: po: ibi? ſicut caro vac: na: z. ſvra annu: ouina: camelina: caballina: capina: oua du: ra: ſungi: panis alijus. De meb: is: renes: cerebriz: z filia. Iſte ab: e ſt malus: z ſanguis què generat e ſe pellim: ma: pime tì couenies e ſubo: atiantibì? q. fi in pefenti bì ſigerit: in futuro tìn perculſione nò euadut. Medioriscs cubus e ſi cut annualis agnus: heduli: galline: z filia. Ibec cibaria oibì ſunt conueniètis: meduli: còplioni: te: periperate.", "### De granis: et primo de frumento. Cap. xv.", "Um cibus vtr ſit tractàdù a granis erit nobis incipiendù. Ebus auté a terra naſſic: aut er bu: tio eſ aſialibus. Terrenascitiu: vel amni tèpo: ibi: femmádu. vel e: arboeis e ſtructi. e: tèpo: ibi bus anni naſſiètia: grana ſunt vt frumètù: o: deſi: aut herbe vt lactu: endi: aut herbariu: fruct: vt curuc: bita: melones: aut radices vt rapa: baucia. fruct: arboeis aut filuſeſtres ſunt: aut domefici, cibus e: aſialib: vel e: ambu: lantibus ſit: vel e: natatilibi? vel e: volatilibi? Hoc: bì omni: quæda: groſſa: quæda: carnoſa: vt cereb: u: ſplen: e: epar: e q. fi filia. Mi: q. quæda ſupſuſa vt fanguis: lac. hì incipiendù eſt a grano: e q. in prìmis de frumèto. Frumenti oib: granis e ſt melius: e: tèperamèto. pp: quibus: ſed tì aliquantuli: ca: lo: eſ vicini: vi: cor: po: ibi? humanis e ſt acceptabilius: imo omne granu: duru: t: pòderòſum: groſſum q: e: no albi: mas gis e ſnutrituus: cor: pi: album e: no pòderòſum e ſt minus nutritiù. Frumètì in aqua dulci: cocti: multo magis e ſu nu: tritiuù: virtuè: corporis augmentàs: e: maxime fi coquatur cum carni: e: e ſi boni exercitati: b: labo: atibì? ſed tì groſſi chimì inde generan: Qui yo: comedù ipm nò cocti: vè: vòſitare patiu: e: t: lúbicos e: afcarides ghat in intefinitus Panis ide fact: natura: euſide: frumètì comitaf: q. fi panis de frumèto fuerit duro e: ſolido: nutrit magis q: fi de leui ſit e: raro. Panis qui de grano: u: ſit medullis: qui sima a vul go appellari folet: nutribili: e: t: indigetibilio: vnde con stipatione facit interio: Panis fecu: dius minus e ſt nutriti: uus: et cito digeritur: q: hit q: multi e ſt furſureus: bo: cum duorùm medioriscs melioris e ſt nutrimètì. Panis coct? te: pèrere: vt nee exterio: nimis cruſta: nec interio: nimis mol: lìa: bene fermètatus e: quanti: ſufficit falſus nutrièdis me:", "dic complexionis cor: po: ibi e ſt optimi: t: bis ciam qui multum excercentur. Aſtimus ſiue crudis groſſudines e ſu nu tritiuù e duriter digeſtiu: oppilatione facit ſplen: e cor: pi: tis: gianatiu: lapides in remb: e: ommi: pani e ſt pellimus. Ois panis de frumèto cadibus e ſt in primo gradu: e ſi tì bo nus labo: atibì e ſe exercitati: b: calidiflùm homach: ba bentibus: e tì tì ſi bì digerit: q: ceq: comeſturus e aſtimos panes: vel alios ſuper: blaspematos: comèdat e: cì cailidis cos at: diuercti:.", "### De amido. Cap. xvii.\nOidum minus e ſt nutritiù: q: quodlibet alud e de grand fact: e: duru: ad digerendu: quao: popter conspitiòes in epate e z in remb: fac: ſed cœunt nut tuſſiètes ex gutturis: pulmonis: t: pectonis asperitati: b: maxime fi cum succura e: amygda: pultes conficiantur.", "### De tri. Cap. xiii.\nRi frigidù e ſt bu: e ad digerendu: duru: ch: mo: cum duorù: e groſſo: generatiu: q: q: od gere: poſſunt: nutrit eos multi: adiuu: nufi: fientes: pper gutturis e pulmonis asperitas: e ſi cum butyro inde eus flat: si auté cì pov tulac: vel arnogloſa ſit cocti: iuua fanguis creat: de pectore: ſed coſtitpati: in viſcerib: e ſt incouenibì e. Qui ergo ad cibiu: nò e ſi ad medicare tìmi e q: vò diſpoffit: e deſup: piper aspergat e: zinde o: ganiz: vel calamenti: edat ne noceat: ſue ſinib: e: et in poſtremis vinì vetus bibant.", "### De furture. Cap. xviii.", "Turfur calo: e habet: diſpo: lato at: gau: ſit mò: fi: cua: quao: popter e cì succaro e amy: q. ius ide flat: e: humiditate pulmonis tuſſiètes adiuua: e: pì: in pectore: vel pulmonis apofemia fuerit: cò tra hoc valere putandus e: ſi cat: ap: aplasina locis inflatis e: ventoſatione apportantur tume: diſpo: luitur.", "### De odeo e pane ode: o Accounting. Capituli: sic.", "Rdei: frigidum e ſt primo gradu: fi in lòdo min: nutriès e ſt frumèto: e ſtün vè: vòſitare: gene: rat. E: ſectiones de odeo facte e p: tifani: appel: e: ſub: e: frigidum e: q: bo: e: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:

Theorice.

Fo.rrij.

Ablia calidiora funt cœpis et fœciora: maximus calo: cor; pori faciæt: acua funt; sic acuam: ardoës illi amitis: poti: et cito: ibo: meliora funt: cocta mag: nutrit: et cruda: sanitaræ: cultuodunt: oigerere adiuuat: conspitatione vœtris habes caueant oporæt et capite dolentes.

De pooris. Lap. xxxiiij.

Ori minus o uob calidior funt: capitis dolo: faciut: flect fuperiora: coitur mouet: emorroydes adiuuat: si ue crudi funt fiue coct: y ventoates intefino: um exerruit. De fructibb parbaru: z pimo de melongis. Lap. xxxiiij. Melongia vetera et amara ca. z sic. si receta et z non amasra funt: z sic. Si crudra cometæ ad digerêdù dura funt: cocta faciliota, cì aceto appetitù adiuuat: z stomachu z foro: târ: melancholiâ guant: ad comedendù grata: y qu: nò vitatur subito nocent z citrus. De cucurbitis. Lap. xxxv. Ecurbita in feo gradu fri. z bu. paru: nutrit: z pater apoc cœuent febRICITANTIB: z fitientib: et ex calo: tufis flétibus: qua: si frigide nature velint bores comedere: appo nant piper; zisider: z filia. De melonibus. La. xxxv. Elones funt fri. z bu. z feo gradu: zito digesti: quia funt colaturi: z vinà prouocat: impetiginé et morpheâ inde lauata mûdificat: qò marine feme vide: facere: zito in humo: es stomachu ze nutrât. Ba. inge: melones stomachu corpunt: venenòs bu. gîant. Sepe z multû comedes fèb. patientur. De citrulis. Lap. xxxvi. Eryri et cucumbers funt z bu. calo: et fitim eftin quunt: vinà prouocat: fed citruli funt frigido: es z ali quuntùs tritici: quò ambos si multà caldo: habentes comand: fitim generant: q: convertibiles funt.

De melonibus. Lap. xxxv. Quæcunque funt z bu. calo: et fitim eftin quunt: vinà prouocat: fed citruli funt frigido: es z ali quuntùs tritici: quò ambos si multà caldo: habentes comand: fitim generant: q: convertibiles funt. De cucumbers. Lap. xxxvii. Elones palefimi qui? et cucumeres dicunt: faraceni:ci: fri. funt. z bu. z sitentib: et febRICITANTIB: z valèt: acura fe, efttingutur: z si aqua occotćiòs eius detur cì succaro acu tis fed. z y pætericis: valet fimuli ter z spòdo calo: cœpit: fri gidi inde caque fiti. De canna mellis. La. xxxi. Anna mellis ca. eft z bu. in primo gradu: valet alperita funt pulmonis: humo: es vifcos ofe canalib: eius expe: pellit: fed tamen inflat: z vinam prouocat.

De melonibus. Lap. xxxvii. Quæcunque funt z bu. calo: et fitim eftin quunt: vinà prouocat: fed citruli funt frigido: es z ali quuntùs tritici: quò ambos si multà caldo: habentes comand: fitim generant: q: convertibiles funt.

De cucumbers. Lap. xxxvii.

Anna mellis ca. eft z bu. in primo gradu: valet alperita funt pulmonis: adiuuat: z pectous: durentica est; vas: let vulnèribus atq: reni: libidinem augmentat.

De melonibus. Lapituli. xxxvii.

E fta ca. eft in primo gradu z bu. multû nutrit: buras eft ad expellendæ ad stomachu: marine: fi multû comedaf asperitatè pulmonis: adiuuat: z pectous: durentica est; vas: let vulnèribus atq: reni: libidinem augmentat.

De fungis. Lapituli. xxxvii.

E ngingi fri. funt z bu. ad digerendsi duri: multû comesti angufhia gîant i: oes stomachi z grauhatè: vi: qò de fefectionem: melancholiâ et pblegma gîant: quibufdam funt mo: tiferi.

E ngingi fri. funt z bu. ad digerendsi duri: multû comesti angufhia gîant i: oes stomachi z grauhatè: vi: qò de fefectionem: melancholiâ et pblegma gîant: quibufdam funt mo: tiferi. De panico z miole. Lap. xxxvii. Anicì atq: multi funt fri. z fic. in feo gradu: paru: nu triunt: friptica funt: panis multu: eft plus z stipatiuus: z vinà prouocat: ad comedendù meliora si cum butyro vel amygò. finit cocta: quibò admiktis vüctan: et fœccitas cori: expe: pellitur. De lentibus. Lap. xxxiiij.

E ngingi fri. funt in feo gradu fi. in tertio: vnde melans cholicè generât fan. quibus fi qò vraf zepe: cholericus efficif niger: z melancholiæ morbi pati: ficut cancri: ele: p: anflà: manu: z filia: Nocer iter: oculis fi ficee fin còplezions: humidis subuenit: z fi cum erterio: coito: coquanfè solubiles funt: z fine illo friptice: erit meliones ad comedè dum: fi cum blitis coocte fuerint: vel cum spmarcia: vel malua vel artricibus: pezores fi cìi carne fatica: q: plus melans cholicè funt: ad digerendsi duri: z vètòfe: fi cìi medietate co quantur odei: bumectant atq: nutriunt.

De fabis. Lapituli. xxxiiij.

E fba eft fin vîrides fri. funt z bu. atq: pblegmatice. Si vò fice inflatiuè et vètòfe: marime fi finit cìi ſuo cocti: cer: ad digerêdù funt dure. Ideo: comedètes statim grauitatem capitis et ventoſitatè: farituationè ſentitù: q: melo res funt ſla infundan: et poſtea ign: affen: vel: vèrco: e: tur: z bene coquan: nullà ventoſitatè faciut: comedenti: q: marine ſi cimin: z piper et z cinamomù: alichimù: eis admis: e: fcan: ſi farina de eis ſiat: z ficut ius eas coquat cìi amygò.

et succaro: z calidas det comedere vel: ibere: adiuuat tuſties: es: z gurturis pectous: quòs: z pulmonis asperitates: z fi cì tunca ſua coquan: vœtris tuuât flusus et diffintieras et vomitù: facia inde farina: fi faci: vel: corpus et laes emun: mun: diſicat cutem de lentigine vel: alij maculæ: quatu: nutrimè tum eſt temperatù: qua: qui comederint et vètòſitat: ſuge reuerit: vèl: calamo: coquat vel: ozigo: pibor: oleo virides comedès zinib. comedat et ozigo: atq: talem.

De ciceric. Lapituli. xxxiiij.

A Jcer ca. eſt z fic. tì aliquid pumiditatis habet: ventos: ſum t: inflatiu: eſt: vnde coitù mouet: ipsera ameug: e: t: lac: vinà et mefrua: puocat: aqua ybi coquif cum cimi: no: cinamomo t: aneto calefacit et grosſos hípo: soliſt: lapide: renum t: veſice frangit: nigrì: forti: eſt ad hoc ç: al bum. Licer aüt mundiſcat lentiginè: et morpheâ: et alij: cus: tis maculas.

De lupinis. Lap. xxxvii. E lpinis in primo gra: eſt ca. in ſedo fic. nimia habes: ſpinit: t: dinudinè: et amaritudinè: fi no: eet coiti: z fi cì aq: et ſale coquaf oulco: aq: duz eſt ad digerêdù: fi comedaf bu. gros: fos gîat: z multu: nutrit: y vn: labo: atib: q: uemit: z ſe exercitâ: tib: q: si diſegitible vis facere cìi calamèto et ozigo: et ſale to ole: et obſomogaro comede: fi cìi ſua amaritudine comes: z vinà et mefrua: puocat: fetu: moru: expe: lúbicos et aſcarides e: cì: friptiòpes po: or: e: patis et plenis et pulmonis aperit: qua e: in qua coquaf bu: rei: pdefe: vidèk.

De fenugreco. Lap. xxxvii.

E fenugreci ca. eſt in ſedo gradu atq: fice: ſolubile ſi an te cibù comedaf. St in cibo nò adeo dolo: facit in cas: pite et abominationè: aq: ybi coquif colata: cìi cù melle mista: ſolutionè facit vœtris: mefrua: puocat: parturientù mûdificat. Si autè fenugreci cù ſicubus fœciss coquas foſtiter: et poſtea coles: et colature târùde: adhijas meli: z tìre: coq: quo ad ſpinitudinè veniat: valet ad veterè tuffem: pect: mû diſicat: z pulmonè de humoib: groſſis atq: vifcos.

De falcosi. Lap. xxxvii.

A scolos quedà funt al: que: fri. funt z fic. quedam ruſa: z ipfa funt ca. vtraq: tì inflatiuæ: minus tì q: ſaba: que: fi coquan: cum oleo et obſomogaro t: finapi: cinamomo t: ſcariola: eruca et ozigo: bene digerunt z nutriunt. Ruti: falco: mefrua: prouocat.

De filamo. Lapituli. xxxvii.

A jmùn in primo gradu eſt cali. in ſedo hu: plus tì q: alud granum habes: olei. Ideo: emollił stomachu: z appetitiuâ virtutè deſtruit: abomî nationè facit: humo: es gîat vifcos atq: gros: os: qòs ardoë: pati: in stomacho et nimo calo re vel acura potiòe: aut forti: vino: olei filanimi: acipiat cos cleari: i: qò fibi multu: pdeft: qui quis ait comederè vul: filas mum vet nò noceat aftatù in tegula cùi melle comedat.

De papaveri. Lap. xli.

A pauper al. meli: eſt ad comedendù q: nigri: qòs in ter: tio gradu fri. eſt z bu. z ideirco formu: pdefat. Migrù fa conſpitationè vœtris: vtraq: extra tuſiem adiuuat: ad hoc eſt meli: albi: ſi cum succaro et melle comedas.

De lactua. Lapituli. xli.

A lactuce fri. funt in ſedo gradu: z bu. oib: vberbis nutribi liòres: ſanguis que: gîant melio: eſt eo: qù: ale: herbe p: ocreat: formu: pdefat: ſitim mitigat: ſiue coocte ſiue crude funt: libidinè auferit: marie: fi ſpma eaz: bibaf: frigide natu re bores cìi apio ſiue mèta comedat. De ſcariola. La. xliij.

A carioli ſiue endiuta nature lactuce eſ vicina: z min: fri. z bu. min: nutrit: amara è: ex qua amaritudine ſplenis e: patis e: stipitationè aperit: aqua et: valet yctericis: ca: lido apoſtemati iuua: ſuppoſita: naſtens in byeme eſt fri. z humidio: q: que in eſtate. De malua. Lap. xliij.

A llua mediocriter ca. eſt z bu. ventrè pumectat contra tuſtim adiuuat: asperitati: pulmonis: gutturis ſeu pectous: adiuuat: ita dico: fi cùi aqua in amygdaleo ſit cocta: que: fi in aqua coquaf et cum oleo et aceto comedaf: ventrè soluf.

De bletis. Lap. xliij.

A litis q: scila: dicic: ca. eſt z bu. in primo gradu: vètrem bu pumectat: costipationè ſplenis ſiue po: or: e: patis aperit:

["Liber quintus", "córda tuſtim adiuuat: quâ quíb hoc comedunt; yt acerú t\nfinapim miſciant opórebit: radi: ei groſius plegma ge-\nnerat: homacho inconueniens eſt.", "De pinarchia, Kapituli, xlv.", "Pinarchia inter frigidiu et humidus est téperata: ven-\nſrem humectat: inter asperitá gutturis et pectoris\natc tuſtim adiuuat: homínes frigide nature cí cinamomo\net pipere comedat.", "De caulibus, Cap. lxiij.", "Aulís duerere est cóplecionis: aquæ eius frigida et bu-\namida mundificáas: ventre emolliit qui vêtris vult solu-\ntionem coquat in aquæ: et eius aquá bibat: qui yo conti-\ntationem aquá cíjcaat: et caule ibi cocti: comedat: q: frigidus\neſt et cíſcas: ſucales tenebras oculò: eis qui cíſque ſunt\np[ro]creat: humidus coeúroſo facit: bonus eſt cíi carne cráſſa:\naut cum amygda, melancolicis odioſus eſt.", "De blitis et ariplicibus, Lap. xlvij.", "B. Lete et ariplices frigide ſunt et bu. ſed ariplices bumi-\ndiores et blect frigidiores: vnde ſunt iuuatие boibus\ncalide cóplecionis et ſicce: et caufon et ſebu: tertiane: ſed tamè\nneq contipatiue ſunt: neq ſoluto: ie.", "De postulaca, Cap. xlvij.", "Orulaca in ſedo gradu ſri. in tertio bu. calídá naturá\nadiuuat: frondes eius cégelatis dentib? ſpint. Rami\nſtiptici ſunt: ſcreatiu ſanguinis er pectore ſpunt: et diſſintes\nricis et ſhuriu ſaſis et mulierib? de ſucco ei? cat: apſalina\nfacti: dolóre capitis vel apoſtema de calóre mitigat: frigide\nnature homo cun menta et apio comedat.", "De euca, Kapituli, liij.", "A. Ruca ca. eſt in tertio gradu: bu. in p[imo] ſperma au-\nsmentat: coitiu incitat: dolóre capitis facit: opó: tet er\ngo cun lactucis temperetur.", "Enta in ſedo gradu ſri. in p[imo] ſperma au-\nsmentat: coitiu incitat: dolóre capitis facit: opó: tet er\ngo cun lactucis temperetur.\nDe menta, Lap. liij.\nDe apio,

["Ziber quintus", "De carne frita. Lap.lxxixr.", "O ne fricum calidum est et siccum et desiccatiu[n]; qu[em] c[ui] aceto valet frigid[us] stomacho et plegmatico et defectu[m]; q[ui] confortatiau[m] est.", "De aflata. Lap.cc.\nA digerendum dura.", "De p[er]ſeibus. Lap.cj.", "Ices fecres frigid[us] h[uius] vidni vnueriſt[ur] p[le]mes ma generares; fed t[in] ſi mar[ui] vel in aq[ui] naſſe[]t falſis minus ſunt frigid[us] t[um]bid[ui]; t[em] in p[er]tros naſſe[n]t locis o[bi]d[us] alij[us] ſunt laudabiliores: maſume in magno ſumine claro et b[ui]n c[ur]re verſantes; ſicut t[igris] et eufrates. J[ui]t em ſunt tenere carnis n[ov] v[ivoſi]; t[ar]ſatia digestiui; boni ſan. g[ina]tini; calidis et tuu[n]ibus conueniētes ſunt; t[ur]p[ic]tis in cali diis locis et in eſtuiu[m]; e[gr]itudini e[cre]ſi[bi]t? et defectis. P[is]ſes malí[] ſunt p[le]p[leg]matici et frigido ſtomaſſo: teſticulari calidis adminitratiui ſpermatis ſunt. In lacub[us] naſſe[n]t: aut lutoſis aquis ſiue ſetiſis et turbidis; p[le]ſes ſunt p[es]ſi[m]; malí[] ſunt ſenti a[li] q[ui] in q[et]is aquis naſſun[que] ſunt v[ivoſi] ſuertibiles; t[ur]p[es]imos [hu]n stomacho g[na]ntes. P[is]ſes falſi calidíu[m] ſunt et [ſic]i nimíſa faciente ſtimi; melancholicis p[le]p[leg]matici ſi par[ui] comedat non adco[m] ma li; Eaner[em] et t[ek]toſi et ſadini maloſ[us] ſunt b[umo]m[us] ſi ſim ſe[n]nus melacholicis ſiue p[le]p[leg]matici; fed t[in] c[acri] de a[que] d[ulci] et clara et ſoſteri c[urre]tui in aq[ui] coctivalit[em] p[ty]ſicis et empiſcis.", "De ſuper ſuſtutatibus animaliui. Lap.cjci.\nOdna aſſaliu[m] ſup[fl]uca: aut ſunt ambuſantíſt[ur] ſiut lacui; aut volatiliu[m] ſicut oua; aut apum ſicut mel. Lac aut vnueriſt[ur] frigid[us] est et humidíu[m]; acidiu[m] frigidius est; coagulat[ur] ſicu[m]que aut [a]ſteueri et trib[us] composíu[m] lac ſubſt[ati]tus. L[ar]terſtri: a[es] rea; z aquofa. terreſtri ſicut butyriu[a]quos ſa ſicut ſerum.", "De ſero. Lap.cjcti.\nErn[us] b[um]oſus c[ale]ſacit: ventres ſoluit; colatiu[m] est. Eaſeus ſhip[ar]t; et b[um]oſus grosſos generat. Butyru[m] ſeperatiu[m] est inter calid[us] et humidíu[m]; c[ui]a a[re]a inſeit horriu[m] triu[n] vnavel qualitates: q[ui] vel et natura c[ō]ſotingit aſſalis; vel ex t[ep]o[mi]; aut ex l[ó]s ingitque ſiue p[fl]ingitque generádi. Ex natura aſſalis: ſicut lactivacce dominant[us] butyriu[m] et c[afe]; et p[pter] hoc alio lacte est nutribíli[us]; et z stomacho ad defectend[us] d[uri]. Lac came liní[u] aq[ui] maſime abídat; et d[ic]irco min[ui] nutribíte; et c[ito] d[í]o geſtibile; v[n] hydropicos iuua[t]. Lap[ain]us inter b[ec]uo me[di]o eſt: c[ui] e[cc]ria in eo ſunt equalia. Quiníu[m] est inter vac c[ui]n[u]m et cap[ini]u[m]. Lac aſſinu[m] p[ty]ſicis est optimí[u] ſi recéter illud bibat[ur] cum v[era] e[rc]at p[ri]mi[n]; et eſſid[em] lac tertiu[m] est opti[m]um que fanó[n]i ſunt corpo[zi]; o[be] em lac ex inſirmo animali[] p[es]ſimuli est. Aliq[ui]n lac reſees c[ó]tra venení[u] calidíu[m] est valens. Duerſitas ſubſt[ati]que lac ex t[ep]o[mi]; anníq[u]; in vere cum p[ó]piquí[u] ſit ad g[na]re: ſubſtríui? et aq[u]oſi[u] est q[ui] in quolibet alio t[pe]; n[ov] groſſeit est a[ut] quoad pertingit eſtat[em]. In eſtate t[é]pérate est nature: poſt y[ò] e[pi]t a[te] t[é]péramo[tem]; t[er]ſer t[éd]it in groſſudinéis v[ef]a alarum ſerum habeat. Duerſitas iteríu[m] est lactis ex victu[a] aſſalis; aliq[ui]n em cum aſſal[ica] comedar: lac caló[re] ſeruat; p[li]ſticia comédies: lac ex ſt p[li]ſticu[m]; t[ui] ſin alij[us] ſed ſi t[é]pératá[ra] comedar [her]ba: lac t[é]pératiu[m] ent. Lac aq[uo]ſum malí[u] est ſv[ot]pe g[na]n splénis et c[ep]atis oppilatíones; et in reníb[us] et in veſicis lapídes. E[uenit] aut lac pulmoni: p[es] c[uto]ri atq[us] p[ty]ſicis ſi fine ſeb[ri]b[us]t acutíes; ſeb[ric]itáriib[us] em est malí[u]; t[cap]ut dolentíb[us]; ſreneticis et c[ep]atísicis atq[us] ſtoma t[ic]is: cholericis; et aliq[ui]n ſi cum petra vel ferro ca. lac ex co[ct]um ſeruit iuua[t] ſomatícios et dyarricos et diffintericos.", "De caseo. Lap.cjui.\nAſſus reſees laudabilí[us] est: q[ui] c[ito] digeríſt. Sícus vel falſus est p[es]ſimí[u]; ſitim facíes; et c[ap]itís d[olo]; c[ep]atis c[ó]ſtipation[em]; in reníb[us] lapíde; quaſi ergo veterio; tanto pe io; recentio: y[ò] melíor.\nDe butyro. Lap.ccvi.\nB[ry]trui[m] est t[é]pératiu[m] valés ad p[ect]o[ris] et pulmoni pur gationé. Si y[ò] in his locis apoſtema ſuerit: butyriu[m] c[ui] melle matureſeit.\nDe ouis. Lap.ccvi.\nEla gallíne laudabilí[us] ſunt: t[os] poſt perdeciu[m] atq[us] star[us] norí[u]; ſi recetá[i]a ſunt. Si a[ut] vetera aut in calido loco ſa", "O ne fricum calidum est et siccum et desiccatiu[m]; qu[em] c[ui] aceto valet frigid[us] stomacho et p[le]gmatico et defectu[m]; q[ui] confortatiau[m] est.\nDe aflata. Lap.cc.\nA digerendum dura.", "De p[er]ſeibus. Lap.ccj.\nB[ry]trui[m] est t[é]pératiu[m] valés ad p[ect]o[ris] et pulmoni pur gationé. Si y[ò] in his locis apoſtema ſuerit: butyriu[m] c[ui] melle matureſeit.", "De ſuper ſuſtutatibus animaliui. Lap.ccjci.\nOdna aſſaliu[m] ſup[fl]uca: aut ſunt ambuſantíſt[ur] ſiut lacui; aut volatiliu[m] ſicut oua; aut apum ſicut mel. Lac aut vnueriſt[ur] frigid[us] est et humidíu[m]; acidiu[m] frigidius est; coagulat[ur] ſicu[m]que aut [a]ſteueri et trib[us] composíu[m] lac ſubſt[ati]tus. L[ar]terſtri: a[es] rea; z aquofa. terreſtri ſicut butyriu[a]quos ſa ſicut ſerum.", "eta[m]: a[n]ſerina vel anatina vel ſeruſtioni d[ura] ſunt et in digestibilia: lapidíu[m] in reníb[us] g[na]tiau[m]: melio: a t[aq] medion[em]t coacta: t[in] ſi digestibilia. S[tra]ſu in alia p[ect]io e[m]t; oura ad digerédi[u[m] et b[umo]; e[ra]n[em] generát[m] malí[u]; ſicut colici p[ab]ſione: in reníb[us] lapíde: e[pat]is et ſplénis ſtation[em]. O[u]na b[ui]n coacta et c[ui] calóre ebíbita aſperitat[em] iuua[t] guttur[em] t[per]co t[ris]: ſi in aceto ſint coacta diffintericos iuuant.", "De melle. Capituliui[m].", "E car[ui] est et ſic, in ſeſo gradu frigide c[ó]plexíos et gru[n]ſi ſicut p[le]p[leg]matici et ſeníb[us] boni ſan. g[na]t calóre naturá[que] c[ó]ſotat. D[ol]ericíu[m] t[em]mes c[ui] e[ra]: q[ui] cho. ru. g[na]t calídios ch[ui] moſbos et acutos maríme in eſtate: et bis em c[or]po[zi]; piu[us] et cho. ru. c[ui] in ſan. mutá[que] colatiu[m] est et inſde laſatiu[m] et m[ú]dícii uum[em]: acutí[u] est v[n] cauſa ſitis ſicet: multí[u] comedéres g[na]ticiu[m] tes facit et vo[m]etes.", "E car[ui] est t[é]pératiu[m] ſed t[in] alquantu[m] calidíu[m] c[ui]to et el[ui] melli viciná[m]ef: mel et zaccára c[ui] farina coacta indigeſtiau[m]; c[ui] c[ui] oleo et amigdalíu[m] nutri[ba]le est: et p[le]p[eg]atis ſlipíatíones; et in reníb[us] lapídes. Si a[ut] c[ui] nu[n]b[us] f[ic]ia[m]ef: mel: calidíu[m] e[ra]t c[ui] e[ra]t g[na]t in capíſte molóde: maſe in cho lericíu[m] et iuuenbú[m]e: b[ec] t[in] o[ui]a c[ui] melle peio[za]; c[ui] succaro coacta.", "De car[ui] porib[us] et p[ui]mo de aqua. L[ar]c[ui].\nT[em] de porib[us] ſit d[ic]eſiá[m] ab aqua q[ui] d[ura] q[na]tificáu[m] est incipíendí[u] est. O[n]m[ui] ergo de c[ib]is et c[oi]n u[er]nitíatib[us] v[ic]imí[us] ſin. B[us] et experimenti ſinuó[us] vt et potib[us] et c[oi] actionib[us] ſiue u[er]nitáriu[m]; et ad q[ui] de n[ec]ſe ſunt desſutem[us]. P[or] g[ua]b[us] de cauſis est neceſſar[us]; aut em b[um]ectat copus: t[eg]b[um]icu[m] de coacto diffuſioní[u] est ſucretur: aut ſeruſt lauſtura: aut c[ui] groſſudinéos diffuſuras ad loca poſt remotio[za]. Potu[n] a[ut] g[na]coſtat eſſe d[u]nerí[u] est: eſſa c[ui] actio e[ra]t e[ſta] deſt: fed t[in] c[or]po[zi] no[em] est nutritiau[m]. Et q[ui] ſu c[ui] actio e[ra]t vt poſt c[ui]b[us] c[or]po[zi] partes: nutrit quo[mi]; q[ui] c[ale]ſacit: p[li]ſtratiu[m] et ſan. augemát[em]: ca lo[re]z natural[em] c[ó]ſotat: et t[or]tóriu[m] copus e[ſi]de poſtorat. Sed c[ui] in ſanitate c[u]ſuſidéa et inſirmitate curáda: c[ui] aq[ui] magis fit neceſſaria: opti[m]; ne medicus aqua[que] naturas negligat; vt lauſadas tribúas: t[in]o lauſadas c[aeut]. Et aſſt e[que] c[ae]ſapida: qu[ed]a n[ó] ſapida, ſapida e[ſa] clara t[in]o clara: dara bo na e[ſt] ad bibendí[u]; ſicut de ſon[bi]to[ra]lalib[us]; lucida et clara: leuſi et nullí[u] odó[mi]; c[ui] c[ale]ſecés; c[ui] c[ito] frigetíes; c[um] p[eta]ctans: aq[ui] b[om]íu est acceſtabilí[u]; c[ui] c[ito] exíto n[ui] graníos ſtoma ch[ui]e: c[ui] refrigerárs[us] et h[ri]ectáis. Claritas c[ui] emus ſignificat q[ui] nibil aliuq[em] et admíſceſt. Leuſiáu[m] c[ui] mutabilíu[m] ſubtilíta[em] t[é]ſiue ſubſe demóſtrát: b[ec] inc[em] eſſa c[ui] inter eſtuiu[m] o[mi]tát[em] et eſtuiu[m] occidentál[e] ſet poſita. i[pe]ſetr[ion]alis fontana. Aq[ua] rurſus de lutoſis flueus montib[us]? et q[ui] ſlip ſut p[etr]a[em]; d[ar]s ríſísmas arená[em] et ſoſteri currit ſicut e[m] magui fluminíu[m] poſt p[io]ſo[mi] gradú tenet ſanſat[em]; l[le] de em in byeme ſunt calíd[us] et e[ſt]ate frigide: e[m] em p[ura] e[ſt] emilla et c[ui] aliuſtáriu[m] doróte[m]; e[ſa p[ida]: aut turbída: aut q[ui] e[gr]adíne et nue c[ó]ſaſt. b[om]íu aq[ui] c[ó]ſtipation[em] facíſit in e[pat]e: et lapídes in reníb[us] pure d[iger]i[u] tur: et stomachi[u] difficulter e[gr]ediu[n]. A[q] putridá e[qu]o t[er]ridúm tur: et stomachi[u] difficulter e[gr]ediu[n]. A[q] putridá e[qu]o t[er]ridúm tur: et paludí[u] ſiue lutuóſa: ſeu e[que] q[ui] na comínores ciuaitú[m] influ[n]t putredí[nes. A[alida] et ſpíſa spléní[m] ma g[ui]nificat et e[par] et stomachi[u] corripít: c[ut]e h[or]ridá poſt: d[uer]ſas ſeb. g[ig]nit. A[q] p[lu]uálíu[m] c[er]tís e[ſa] melí[em] e[ſt] ſap[vo]ſio: atq[us] leuſi[u]; et m[ú]dício[u]; ſicut l[ap]p. i[per]ito. p[lu]na inſi[em] e[ſt] fumí[u] aq[ua]z a ſole tractarí[u]; natura a[ut] folíos n[ui] ſubſuſtilíu[m] ma aque t[er]ceteros c[or]po[zi] trabíte: v[n] aq[ui] p[lu]uálíu[m] putredini vicina e[ſt] et p[pi]nq[ú]ſima: q[ui] e[ſub]ſtríitate c[ou]nentí[m]. meli[em] t[ui] e[ſt] c[er]tís e[qui]s et d[io]ſe digestibilia: ſed c[ui] putrefat rauſitáres g[na]t atq[us] ſeb. q[ui] n[ó] ſiat: melí[em] alij[us] e[ſo] t[er]ſat: putredíne ne n[ov] e[ſt] v[ít]upéráda: ſed poſtus e[ſub]ſtríitate ſua lauſada: o[is] em e[ſa] que c[ito] putrefit: et c[ito] corruptí[u]; p[pi]nq[ú]ſar e[ſub]ſtrítilí[u]. A[q] p[lu]uálíu[m] rurſus q[ui] renúmílina pluina: a[ſa] melí[em]: eſſevideſt: ſubſtríitate em fumíviu o[mi]ſi g[ui]nificat. Poſt p

["Theorice.", "Fo.rriiiij", "cui niue:aut naturaliter frigidæ est flectut de fontanis: fomnos refrigerat et epar. Jeiunus nò bibat:q; homachù per cutit et rigoët et constrictione facit: mala est pecto:q; tuilfus dignit; dentib; quòs quod gruitt: neq; neruis:neq; offib; neq; cerebzo:q; hec medbia funt frigidæ:catarrhi facit:pectos ribus sanguinem freàtibò obest:fi cessauert morbus idem eruertif. Aquã frigidæ similiter non bibat:qui stomachì fri eruertif. Aquã frigidæ similiter non bibat:qui stomachì fri eruertif. Neq; neq; poft coitù est biben eft: et eam inrimitat est egresius: neq; poft coitù est biben eft: vt nimia exerctit:q; caloè diffipat naturalè. Neuerua litter otoq cihus frigidæ fruett bibit:q; p[]cussionez nò euadit futuræ in senectute:neq; poft fomni in nocte bibat fitubibus:q; calo: naturalis eritinguf: nifi ppter ardo rem febi:aut: ppter cibì calidù t; fallum. Aquæ frigidæ cì niue:fi quis poft fomni bibit:bonum appetitù facit: stoma chum cofotat vt bene digerat: fed tìn fubito nò est bibèda: fed paulatiz est forbitàda. Utit; q; glacies fi de bona fit lauda bilis eft:fed illa est melio: que fup petrà vt mundà cadit ter] ram:cadèn fùp: metallinos mótes:aut terras fapidæ: c[]etetès omnimodo cauèda eft. Aquæ ca:jeiunus stomachì lauat:q; de fecib; cibò purgat. P[]blegma quòs et omnem putredine m[]dificat: et ventre soluit. Sed fi quæ cule eft sepe biberit:stomachì emolliit; digeſtiuà yrutè turbat:q; totù corpem mitigat:q; fanguis et narib; p[]tter emanet. Aquæ neq; tepida neq; frigidæ ventre inflat: cum non fitim aufe: rat. Sufficiente hec dicta de aquæ fapida. Aquæ nò biba est rat. Sufficiente hec dicta de aquæ fapida. Aquæ nò biba est rat. Sufficiente hec dicta de aquæ fapida. Aquæ nò biba est rat. Fulpùrea ad infirmates vallet frigidæ:neruos cale ca: eft fulpùrea ad infirmates vallet frigidæ:

Liber quintus

titillationē facit. Et his ergo dicta pruīdēti medico et a perspīcāt dicenda debet confiderari. Tuna de paſſis facta tupe rupeſt ſunt vībula. Mellita cerebiora: ſiccio: a cholerā ge nerantia frīgide cōplezionēt pḥlegmatici: maxime ſi ſint aromaticaventale. Acacia ceteris groſſio: ſuntvīnis: ſ nutribiōra: melancholiā pariunt: ſ minus calefaciūt. Ois ceruſiā de quocirco grano ſit facta groſſo: est qvīna vīna dactylicā: ze ad digerenduī diurſiſima: cōſtitpati vīſcera: maxime ſi fit noua: inflationem ſ ventoſitare generat: ſed tamen digerēt es multum nutritivum.

De poribus medicinalibus. Ap. cij.

Utus medicinalis est orſimel: orisaccara: et alia his ſimilā. Orimel inter calidum et frīgidum eſ temperatūri: ſi autem cum herbaruī radiſib: con fiatur calori: vicinatur: pḥlegma viſcoſum diſſolut: et ventoſitare deſtruit: ſi cum succaro ſit omni erari: et regioni conuenit: qv: poros apert: pḥlegma vi ſcoſum diſſolut: iputi ſereationem er pectore: et pulmone ex pellit: acumen cholere mitigat: omnibus inſirmitatibus et cho: et pḥlegmate comiri: ſic ut hemitrieto p[er]ſic: ſi c[ui]a octanor: conficiatur: cōſtoſat: stomachu: ze truereſinib: pḥlegmati et alio: bumeu: munificat eum: virtutē ap peſtiuam erictat: egrittudines eurentes conſoſtat. Si cum ſiquilla hydricopis ſuari: et epaticos: ſpleneticos: frīgide nature: alimaticos: anbeloſos: et viſcoſo pḥlegmate cōſtowa tos ſuari: Julep tererutem eſ: frīgidatī et humidatī per tinct: stomachi refrigerat ardores: in acutis febub: valet. Mellita calori: alletit: frīgida membra: refouet: colatiuīn eſ diuoreticem: aliquantuli nutritiuīn. Sirupus rosatus reſ frigeratu: eſt: acutis valet feb. deſfectio appetit: in egrotās tib: p[er]e: oſta: Sirupus viol: acuras: ſeb. extinguit: vētref humectat: asperitare guttura: pulmonis quoque: t p[er]pectois mitigat. Sirupus mirtini formachu: cōſtoſat: ventur: con ſtipat: diſſinteriam auſert: et diarrha, ſimiliter factus de cos tanis id operatur.

De naturis flosum odoriferorum. Ap. cij.

Es odoufera et tangibibus aliquantuli mutatī aequa et cōſpois: ſed nō aſdec uter aer: potus: et cibus. Odorifera auſt plus mutat: cerebri: tagis bilis exteriores: membro: cōplezionē tranſondus eit sicut cutis et vicinorum: fibi: q[ui]d c[ui]s fiat rei mu tanti corpus oporiter pe duo: ideſt odotatus et tactus fibis met conſectan: que rebus non naturalibus adiungunt. Et promissiones noſtre non minuant: ab odouferis ergo incipiam: ſu in cerebno actionib: actiones eum in exteriores: cum de simplifici prāctica medicina in ſubſequēbus diſputabim: dicem. Odorifera ergo iſta: aut flores ſunt: aut aromata. Ros autē a floibus incipiamus. Chorīs diuerſas habet virtutes: pontica e[mi]n eſt frīgida et ſies c[ui]a: aliquantuli eſ amara: e[mi]n deo pari calet et diſolutātua eſt: vnde iuuat cerebri: q[ui]d eſ caliduī et humiduī. Rasa ſimiliter diuerſas habet qualitās: ſed frīgidatī tamen pertinentes: et ideirco cerebri refrigerat e[ri]ccat. Sabuciu: calidum eſ t p[er]ſicum: diſſoluens cerebri humidatē: eiſuſeq[ui]s ventos fitatem: et ipſius aperit constipationē. Basiliſo: caliduī eſ t p[er]ſic: pḥlegmati et groſſor: bumeu: diſſolutiui: dolori: ca p[er]tis eſ frīgidatā adiutiuīn. Succus ei[que] frīgidatī e p[er]luditudine stomachi adiuuat ſingulēs. Sābaci: calidum eſ t p[er]ſicu: et diſſolutiui: t paralyſi et epileptia et hemigranee pḥlegmatica et omnib: morbis pḥlegmatici: cerebri eſt validi. Y[er]os diuerſas babet naturās: ſed calori: tamen vicinas: et p[er]popter boc diſſoluti omnes cerebri inſirmitates pḥlegmatas. Viola frīgida eſt et bu. calorem e ſicitatē cerebri adiuat: ſomnum p[er]ſtat. Litrinus flo ſrigdo: eμuat in cerebno et conſoſtat.

De naturis aromatum. Ap. cij.

Aloa in aromatibus eſ muſcus in tertio gradu calidus et ſicus deſfectionis cōdis e ſfrīgoe cōſoſtatiuīns: membra deſcientia cōſtoſat. De muſco e ſcroco ſunt mutatiſſes paralyſim adiuante: e cerebri: conſoſtante. Ambia ca. eſt et ſic. actiones eius a muſco parum diſſimilanſt. Baroſiſu: ca.

eſ t p[er]ſicum in ſecundo gradu: frīgendum adiuat: cerebri: eſ defectum atque melancholiſt: anime e ſcords: conſoſtatiui. Sādali in tertio gradu ſunt frīgidi: dolorem iuuant capitis calidi: caloris cerebri: ſunt refrigeratiu. Lamphora frīgida eſ in tertio gradu e ſcara: calorem e ſt frīgatēr: cerebri refrige rat: cōdis e ſanime e ſcalore deſfectione: oſpat. Zignu: aloe diuerſe e ſt nature: ſed tam e[mi]nuerſaliter eſt ca. t[em]ſicu adiu uans cerebri: ſt stomachi p[er]bunetationes: cōſoſe: deſfectiones animā e ſcor: et oſa interio: oſpat: medbia. Oacy e ſcalore e ſfrīgoe: mediaſſinum eſt: stomachi frīgida e ſcieria e ſt deſfectione virtutis contentiue adiuat. Spica caſa e ſt eſ c[ui]m. stomachi e ſepat: frīgida tis: diuoretica e ſt m[em]frua puoacat. Eſtum caliduī e ſt p[er]ſicu deſfectione cōſtoſas neuor: valens contra venenu: omne autem aromatici cali dum e ſicum conſoſtat: co: atque stomachi e cerebri: et ſu mo replet ipſum.

De natura vestimentorum. Ap. c[ui]r.

O ne vestimenti corpori appoſitum necesse eſ calefaciat cum aeris frīgidatē repellat: ſed tamen cum quasi quidam calor: cōpois e[mi]t po ros: caleſit inde e ſipu. Sunt autem veſtib diuerſer: quod: a plus: quod minus calefaciūt: ſu cut lince. Omne e[mi]n ſlineus cum induitur refrigerat corpus e ſt marine e ſi lictur: e ſi autem non: calefacit et multum humectat. Bombicium plus reddit calidu: e ſt marine e ſi ſi fubtilite e ſt teneri: membra tothera. Quodcunque vētmentis e ſt pilosus: pl[ui]caleſit e ſt reddit medbra tothera. Lene atque paru: calefacit e ſt ericcat: e medbra indurat e ſt eſt optimi. Zanæ calefacit e ſt ericcat: e medbra indurat: membra caſa caleſat e ſt tenerat: frīgidatī renu: e ſt optima. Sericum quan to t[em]bubilius e pilosus e tāto plus caleſcit et tenerat. Contraria contrarie operantur. Pellicce veſtes ſin alium diuerſitates confiderantur: quanto ergo cutis solidio: et p[er]lus molli: tanto calidu: q[ui]d per p[ic]iparā medicis et regionis ſitu: e ſt hominu: consuetudinibus bene dicerimt.

De ſomno et vigilijs. Ap. c[ui]r.

Um de ciborum e potum fatis e abunde tractu erimui diuerſitatibus: de ſomno vigilijs: que ea comitantur necellarius ſequitur tractatus. ſomnus autem aut naturalis: aut non naturalis: ſed naturalis huic noſtro attinet tractui: non natura lis inter illa que extra naturam ſunt ponendus e[mi]t. Fit iſque ſomnus naturalis e ſtemperat: humiditate cerebri: e ſt ſu mo humido atque claro a toto cōpoe afcendet e ſt cerebri: vnde e cibamur e cibos: cerebri ſumus ingreditur: ſid e domitamus. Fit autem ſomnus naturaliter propter duas res. P[er]um videl: vt cerebrum cum ſensibus a fatigatione ſuorum motuīs quicſeat: vnde animalis virtutis quicſent actiones e ſumnus adefi: v[is]ſus: auditus: guſtus: odo: cōtus: e motus voluntarius. Actiones v[o] spirituales e natu rales in ſuo curſu: ſunt manentes: v: domiones e[mi]n ſi amben litu p[er]iutant: neq[ui]s digeſtui: virtus amittitur: q[ui]d e arteria rum moru atque ſatu cōp: obatur: e q[ui]d cometa a dominio bus melius digerunt. Secundo ſit necellitas ſomn: vt abus digerat e bumezes: cōquat: calo: e[mi]n naturalis interio: tice petit cōpois. Unde q[ui]n in hyeme magis domitam? e q[ui]s eternum poli: citate: melius digerimus e q[ui]n quolibet alio ſe poe. E[mi]n c[al]o: naturalis testa: operari intus: q[ui]d e[mi]nta mus necesse e ſt magis operiamur: e ſt erremitates cōpois in multu: domi: etibus refrigeran: ſ. Actiones quoque ſomni diuerſe ſunt buob: modis: aut ſin qua: t[em]tia tempos: q[ui]s ſi multus e ſomnus alia: deſt in viro tus: corpus humectat e refrigeratur: p[le]gma maſoatur e calo: naturalis minu: ſ. Aſi aſſon: m[em]b: e moderat: e cibus e geritur: corpus impingua: labo: diſſoluitur: animus cōſo: tatur: calo: naturalis augmentatur: bumezes temperatur: mens clarificatur. Si autem minu: eſt q[ui]p[er] operating: animus e virtutes naturales e digestiva e deſiſt: corpus deſiccatur. Actiones ſomni e magnitudine materie qua inuenit in c[ui]t pore ſunt: q[ui]s ſi c[ib]um aut bumezes inuenit indigetibiles: quo: um ſunt quantitates plus q[ui]s virtus naturalis erpoſu et cum

Theorice

For.vv.

let cum calo intreet naturalis: q5 in domiente maxime facit magnitudine materie vincent, et ettinguitur, sicur videtur in initio piod amphimerinet et ppter hoc cospyt multu comes, dentes nòs anteam doorma cito: et ruco: et rubo: et alius aliquatula si gitione sentiant. Et similiter feb: ictiæres in homs accesseo nùs dozmare non op5. Si em cop: cibis inanitur calo5 na: naturalis interio: corporis cœpit ingrediens, subdiatramque bumectatione exiccat: cum nihil aliud excicandis inueniat: port: q5 ca: lo: minuitur; et corpus regricatur. Et vero sonnis cibos et humores inueniat pereratos: calo: naturalis interio: in trans corporis: cibos digitis: hibes pereratos: reddit: cor: humectat calefit: et impinguat, he flunt actioës sonni in copib: cuilibet alialis. Eligilie qda: sunt naturales et quedam extra naturæ. De his que sunt extra naturæ tunc disputabim? cito de rebus causis accidentibus odicem. Ila: turales igitur vigilie virtuté naturalis fatigat atq: corpus, virtus tis alata cœofotatur: q5 calo: naturalis cœpit egredi tur: et senfus atq: motus corporis cœofotantur. Eligilie ergo corporis interio: refrigerat: interio: yo calefit et exiccant: q5 si flunt plus: opor: eat calo: augmentat cop: cœpit ericcaf.

De coitu, Lapm.cvii.

E somno et vigilis disputatione finita: de coitu exequitur nà fententia: cum naturali exinanitiòtias attineat, q5 natura fecit in aliaib: vt gignereat, et species eieb: ghis cœferuamet in ghàtioe em deffucta reparatur, vnde nimià delectione fecit natura in coitu: vt oblibet alia: ut hoc alliecur et q5 alia: retur. Æs e: mere boies delectione tis in coitu appetunt pauci vero gignendos: ipe filio: u: irrònabilia delectione tis funt oentata. Feit q5 materia sìgnêdo: q5 alio: q5 corporis est q: dham fupfuitas: fed nò alhs fupfuitatib: afì milanda, f: emicutionis f: pult: s: fudio: vt fumib: q5 ad nullas necellitare emittitur. Sperma e: mktud de meliori fubitan tia totius: cop: qis fanguis. Unde ca: vixit in lib. cufodiède fa nitatis, natura inquit (spermat) aereet z ignee est nature, ei9 ergo oplerio ca: est q: pumida neccesario, q5 de puro vel clerigo cato fumoe ghatur, vnde fundamèta pùncipali: meb: zri nutriuntur. Ideo: q5 cito quidam in coitu plus: opor: eat exercitat: virtus minuit et corpus exiccat, cum enm multo maio: fanguis quàtitas minuatur i phlebotomia nùm: tis in aliquis inde ita dilatatur: fit in triplicato vel q5 driplicato coitu: etsi multo minus q: fanguis emittatur: Luìus defectionis cœpit talis est: q5 cito natura illud sperma tis emiferit q5 in testificulis et vafis ftermatis luenent. et q5 ad idè operandi scòo aetur: necq: tamè in vafis natura in ueniat q5 paratum emittat: colligi p alia meda q5 fanguis ni paratu ad sperma fuerat. Q: si multotìes homo in coitu fatiget: fanguis tis qui principia meda pùncipaliter nutrit tandem emittitur, vnde fi: vt multu id operantib: fanguis p ftermate per virgum emittat: q5 natura ad id coquèus non habuit têpus cœgruus, necesse est ergo deficiat corpus bip: atq: Da. dìeritut. Loitus sanitatis custodiède fomes est vnu: alia: aliòs atq: bip: t ga. aucto: pati conienti mus: dicètes coitum vni mutatur corpus effe vn: qui ei: c edat modài: necesse est vt generet morum, ficit em: fi bu: mores quidus corpus regitur minuïtur fiue augmentatur têpus? necesse est inde: generet: itidè in qlibet etingit coitu, vnde cìi in vafis fibi còpetèrib: sperma augmentet: q5 vt a natura ficit alia qlibet fupfuitas expellat, q5 fine coitu qh: q5 erpellitur vt sepe fit in pollutionib:9. Pollutioës enim nihil aliud funt ni: q: hioës q5 materia funt ftermatis: cas lefunt et augmentatur, vnde cìi vafis ftermatis impleantur necessitas erpetit educatur, q: fi neq: coitu neq: pollutioë epeant etanuì in inguinib:9 generat: et gravitate sub hypo cundijs. immo torti corpus gravant, aliiq: in vafis fuis cas lefunt: et feb: es facunt, aliiq: fumus eoz: ascendit cereb: et pessima qhat accidëtia circa ipm, et ppter hoc fi colt? exerccatur qhi op5: et fm q: necesse est: leuigatur corporis: fan: tas corroborat: cogitatioës male remouentur: ira ettingui tur: melàcholia tuau: multi mo:bi: phlegmatici pulantur appetitus exeritat. Et ait alio: cop: q: bòs cœftat ca: q: cop? refrigerat et exiccat: et aliiq: calefit et motu nimio. Loit? ait

triplex est: aut em p:opter rem naturale: aut nò naturalem: aut extra natura, Naturalis est: fi puverl iuvenis aut exercent cœtus oplexiones funt calide et hu: et testiculi fil: et p:nguis est et ruſus: et neruofus et atq: ſanus, Mællegiæ igi: dolœm patitur in inguinib: pigriti: corporis totius gravitatec: et fastidii: aluquado cìi calefit feb:es fiue melandoliæ ghat: scorphomiam et cardiacam. Sivero frigide fit nature: et fiice: et testiculi fil: est macilentus calo: albus fiue liuidus: et spermatis parui. et ait sepe operef: corpus infligraf: calo: naturalis minuif pon: rarifican: nerui deficiet: tremo: et aie defectiones: cardiacæ: fastidii: artæticus dolœ: pectosæ et pulmonis mala acadètia fubeunt. Si ppter hoc non deſi ſtat et corpus corumpat in spafimum opor:et decidat: vnde necesse est vt huc caueat. Et aut cœplexions fit frigi. et hu: aut cal: et ſic. mediocritèr debét exercere, si autè aliter: mo: bos necesse est toleret, frigidus et hu: fi he opereſ: calo: na: naturalis gelatur: nerui emollitur. Calide et fiice oplexiòs homo deſcationes patitur totius corporis: oculo: q: quos con cauitates: et alia: ficcas inſirmitates. Nò naturalis est fi ci cibis et potu corpus plenù: est exercurit, deſcion: corporis ſequunf: emolliţiòs neruo: z: dolœ: artæci: ofpitationes in veſicis humores augmentatur visſo: Si fi non deſiſtat ut hydropifim: aut in anhelit: aut in paralyſi decidet. ſiant ſitiens fecerit aut famelicus aut poſt vomituz et ve: træs ſolutione ſeu phlebotomia: et baline: aut poſt q: quos labo: est aut vigilias: aut trifliciam: deſcat corpor: et ericcaf, calo: naturalis diſsoluif: viſus obſcurar: ocui: concantuari aliquado spafmus et defectio ſequunf. Si: rti eti: fi poſt gau dius fubito ſit: maime fi in eſtate aut autumno: q: p:ec duo tpa coiti: ſunt incouementia. Si ait operatur q: corporis cùi corpus nec adeo plenù: nec adeo fit exinaniti: habësmul cum ſperma collectum cum letus fit et ſolit: iuam corpor: q5 et calo: naturalis cœofota: p:ecpue in puertitior: fuuenture et invernali tpe bec operari est vtil: Quicquidem vero facuit, p:pter rem extra natura: ficit qui turbatione médis patiunf: ppter melacholiæ aut cogitatione ſtra intra falam habés: aut funt bereoſi: aut phlegmate pleni: ſiue labo: et plenitù: dine corporis: ſeu cereb: est plenù: hib:ib: vel in capita eoz: acuti fumi ingrediatur: fan: est eis: manias: e: m: auſer: amo rem têрат: fupſitione falam mitigat: labo: alleutat: còſtìATIONE po:oz: aperit: abundatiam humo: cereb: a ſupèntiosus in inferio: a deponit: et maime p:deſt fi complecio cuilibet calida est q: humida. Si q rur夫: coencot q pectors aut pulmonis inſirmitatè habeat vel artec: et in viſe: ribus gros: frigidi q: quos: et phlegmatici mo:bi: et in plib:9 dolères fiue etià diarriam vel dolœ: fom: et deſfectiones habères cat:partici et cœrizatici: vel in pis inſirmitatibus au: gmentatur: vel fi nò habeat eis: acceleran: magis tis: cereb: et neruis nocere videſ: ppter diſolutione aliali ſpi ritus: pecto: i pulmoni, p:pter nimù: mori: vel: yelitalius p:ſus diſolutione, op5 ergo ſic in inſirmitatib: vt in peſtilentia tè pois: et corruptive aeris coitus vitetur. Ouiam coeuntes virtutùi patiuntur deſfectiones: et ſtomachi ſicicitates et oculo: cœcauſ: ... Si vero ab: ſtincéat ftermate in vafis ſui abundate: grauitatem capitis tolerat: angustià q: quos et abominatione: quos op5 med: cari: vt lìbido poſſit extinguit: ſperma deſicari: q5 in p:actica nìa ſum? dicturi. Quid: alii cìi ſu operètur inno: et tremo rè corpor: patiunf: q5 cor: uptione humo: ſig: q5 calo: diſſoluit cìi coit? ſupuenit. Alii in eode opere nimio fatigat: putore, vni coſcicif q: putredines hib:ib: corporis diſſoluanf. De inanitiòe nò naturali vt vina méſtruìs q: ca. c:vi:ii.

Moniàquidè de coitu, p: particulari et inanitiò: ad n:z poſse d:icim: de vnuiersali: naturali exaniti: tiòe vnuiersali: dicèdei e: vide: ſic: vt de egeſtio ne vina méſtruìs et filibus. hec fi copibèatur ne epeant: aut fi plus q: op5, p:deat: mo:bos fi: ſua natura: generát, vni necesse est non teneri ei: curus expe:tu let naturalis: q: fi nò: put op: epeant: medi: ci in expellendi fatagant: ſi vero inteperatus et mult: ſit exitus: in retinédis labo: eef. Si q: em egeſtione ſeu vétoſitare tene: collicam thenasinon etià angustias deſfectione appetitue: vomitum

D

["Auber sektus", "ventositatem stomachi vel intestinorum patitur retinentes. Si que abundet in exitu dissoluitur: et corpora deficiunt. Si ait emittant cholerica i erteftins facit vulnera. Emira retenta fruguriam ardoë: et doloë vesice: atque reni gnat. Vleadevulnerat: eries plus opf: ſitim facit: et ytutes dissoluit: corpora defecitat. Oeflustrua no exestia in ſitto infirmatis faciant acutas: tardantia infrigidant epar: caloë naturalis ertinguit: et pepe i hydropilim cadunt. Si eorum ite fumus ad co: aſcendit ſubtilitati et angustia gnat. Si in cerebrum saliat: diuturna hemeranea gignitur et cepbalea defectiōvi ſus et ſimila. Jtide facit ſanguis emor: oridax: ſi cōstringeræ poſtque er conſuetudine venerit. Sanguis p pulchra atque buccæ egrediæ: si teneat ab his qibus contingit in ſuſtuetudin gnat morbis in capite. ſicut gravitatevītiginēt ſilla. Si aite ereat plus opo: eat cōſtitate faciei et oculoz gnat: vnde no op5 negligi naturales exinanitiones vt ordinetur in curſus eorum naturales.", "Te accidentibus anime. Lap.cir.", "Ergatioe expleta naturali et ei actionib? cirs ca corpora exponitis: ſub ſeque turvit de accidetib? aſe dicam: et qd circa corpora operent. Oia ergo corpora er accidentib? aie immutatur. ſicut er upmatici corruptis corruſpune: er conferenda tis cōſeruanک: ita et accideta et ſanitatis et corruptiōs con ſeruande ſunt cauſa. Jraſcētes eſi quibubſi er cauſis anguſtatiæ: et etiā tristātes atque timētes: ſuſpicātes: amante: ſe pſilime pellinas inſidit infirmitates: et citiſtis moſtes. Ab ira vero ſe coeercētes: et rationabiliter animi cōp操ens tes: qcd qdi illi pati venerit modeste ſuſtinetes: has effu giuſt infirmantes. et ſi qnſi alij venerit hōmi accideta irra tionabiliter eos moſtetātia: ſi infirmetur difficulter ſanef accidentia aſt heca cauſa ſantis ſanitatis. Jra eſi ſi frigide cōpuleri vel timide interuererit: multis eis ſubuenit. Leticia ſolictos tristes: et angustiātes iuuat. Omultos inqui bar, boles noui qui er longo tpe angustia ſiuе tristitiæ ſunt per pellis: ſed ei ca gaudiu ſiuе diutias puenerint: ad ſanitatea redeunt p[raſtina]. Alii vero er inſirmitate habita ſanatur: eſt que amauerint ab eis iude deatur. Silr cōpulerionē cerebri cali dam et ſiccam: et ſemp habebtes gaudiſi et leciā: tristitia et angustia ſupueniētes adjuuant: qu: calo: in interio: a rediſs nullam patitur diſperſionē exterio: e. Li ergo ita er accidentibus aie mutenk corpora: op5 eorum dicantur diuerſitates. et circa corpora con actiones. Accideta aie ſunt ira: tristitiæ: angustia: timo: t'vereccidi. Jra eſt ebullitiſo ſanguinis qui in coze cōſitit: et moſt caloſi ſubito extra cor: p[re]eſtibus ad vidicādi, bui? actio: co: p[ris]is eſ t ecaſe factio: t ericatio: chpo. ru. cōſoratio: et aliquado gnat ſe. ephimeras. h[io]ces autē cor: p[os]is ad putredine parati ſe. g[ui]ſat er putredine. Jra vereno auq[em]tate calo: dissoluitur naturalis: et naturalis virt: deſeit. tremo: quos fit marime his q[ui] no adeo ſunt virtuosi. ſed t[em] ſe ira non moſtificat frigidos nature fi no ſup flua, alijc eſi eſt cōgrua. calo: e[mi] naturalis exterio: a moſt e: corporis: et c[ui] ipſo vis erit ſanguinis. ſui mal humores ad bonos redeunt et carnes creunt. Sanguis e[mi] eriens arterias carne: iſpet et ſntrit ac manifeſtat calo: e[re]. Ru bo: viſiis in corpor: et marime in facie et cyvene impenk ſan guine.", "Te de gaudio. Lapm.cx.", "Audium ſiuе leſticia eſt eritus caloſis naturalis paulatim in exteriora, v[n]i aſa cōſorata calo: e na turalem per totum corpus temperat: ſanguines auctione ſua augmentat: corpus impinguat. et idcireo iubibus et marime ſanis congruit corporibus ſed t[em] ſe gaudiu alij[hi]n interſcit: ſi ſubito: ſit p[er]titer caloſi natu ralis extra corpus eſſefionē. et in exteriora: co: p[ris]is diſperſio nem: q[ui] venefas rufus diſkit quando: q[ui] ſuſſe ex numio. et ſui b[ito] gaudio ſuperueniente.", "Te de angustia. Lap.cri.", "Angustia eſt cum paulatim calo: naturalis inte: riora: sub inſtrat corporis. vnde ſe. naſcitur eph[em]ere. Que angustia ſi diu moſtur: calo: auq[mentatur]: et ſolida membra caſeleſt. et in eſtib[as] ſe. cadunt. et ſi i frigida cōpulioſe ſunt: calo:", "ertinguitur naturalis: eſt ergo angustia omnib[us] corporibus marine ſiccis et frigidis nocitua.", "Te de tristizia. Lap.crii.", "Riſticia eſt ei calo: naturalis alij[hi]n created aliſi intret. Intrat e[mi] cum que ſperauerit deſperat: eſt et ſperat que ſperauerat. opſero fi habuit inſtolerabiles exultationē: ad ſpitali quādo: futurā reueterere calamitatiē: ne calo: naturalis eries refrigeret interiora in exteriora ſe largēs.", "Te de timone. Lapm.crii.", "Amor eſi naturalis cal. interio: corporis ſubito intret vt ad aiam fugiat: q[ui] ſibi necet et dōret et etiam mul tum expanet.", "Te verecundia. Lap.crii.\nEreccidia eſt ei calo: naturalis interiora intret et exterioria in vno momēto visſit: calo e[mi] naturali ad interiora ſicut et in timo: reſuſit inverre eſticia: et poſt memorialis recurrit ad exteriora: vt defendar certis noſ ſibi cerra. vnde vt eſt cis rubeat in verecudia, h[ui]z duōsi accidetiſt actiones cullibet corpora: ſunt inconuenentes.", "Te explet quintus liber.", "Te incipit ſerua particulars theo: ce de, rebus contra naturam.", "Te lapitula libi: sekti.", "Te de extra naturam. Lapm.i.\nTe moſbis et cori generibus. Lapm.ii.\nTe moſbis officialibus. Lapm.iii.\nTe moſbis ſeparantibus ſuncturas. Lapm.iii.\nTe cauſis omnium mo: bo: uum. Lapm.v.\nTe cauſis ſinſimularum mo: bo: uum. Lapm.vi.\nTe cauſis officialium mo: bo: uum. Lapm.vi.\nTe cauſis ſeuingente ſuncturas. Lapm.vii.\nTe cauſis accidentium. Lapm.vi.\nTe accidentibus cori generibus. Lapm.vi.\nTe accidentibus ſolitare. Lapm.vi.\n

["Theorice", "Fo.rrvj.", "funt temperata: têperamenta vero similii et têperâtia sunt\nmorbos: têperamenta vero officiata in moderatione materie et\nformatime ytutis cuius fer? sunt têperâtia: officialiis q; te\nperameta facit actioni têperâtia: s têperameta reç natura\nliui inueniunt in mébis et huoib: q; q; q; q; q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q;q

["Ziber fextus", "Omplexi malæ q. similis moßob est cæst q. díqui\npartita: de calido: de fr. de bu. et de sic. Laufa cali\ndi moßbi est senaria: numí mòt? vel aie cicut ira\nvel cor. cùs ficut labo: marie no còfuer? yelocrit\nno actual caloíis cicut elui fult: vmo: ibalneis\nvel còspitatio médiòz q. caloë non patitur oísolu cor: poſi\nſicut per niuem ambulatib? vel aluminofis aquis balnean\ntibus còtingit. vel putredine, oëm q. putrefacit necesse\nef caleſiſt: vel er paucitate cibi ficut ieniarib? dìtingit obi\nci calo: nutriménti non inuenit ad humoës corpoíis caleſa\ncídoíos: et excreciant reedit: vel cib potestatiue calidus cùcic\nallia: piper: cepe: et filia. Laufe frigidoz moßob octo ſunt\noccurcio frigidatius actualis vt numí vel aeris frigid: adeo\nlonga frigidatius vt calo: naturalis congeleſat: vel res frigi\nda: et in potestatiua: cicut aqua frigid: lactuca: papauer:\nt filia, vel numína cibò potus abundatia q. caloë ſuffocat na\ntural: cicut ei in lucera numíni apponit olei: ſubito cìtín\nguíſt: vel er numína cibi paruitate. cicut dìtingit in igne ligna\nno pabere: vel er numína còſtatióe poroíi qua impediente\ndissolubiles no poſuit: híſp augmétat: calo: naturalis\ncòſundí: vel er numína poroíi largitate q. caloë diſſoluendo\nforamina ampliat cùs t. moátiib in balneis ſepe contingit\nvel er numímo motu q. calo: naturalis diſſoluſt. vn necesse est\ncuipus refrigerec: vel er quicte numína hínores augmétante\ncuius q. eringuit: ipse calo: he ſunt moßob frigidoz caufe\nſneq in precedérí caloë: neq in moí dicta frigiditate abſo\nſi neq in precedérí caloë: neq in moí dicta

Theorice

Fóxxij.

a capite vel alij locis in vuluā et stomachōs deſcedut; vel ex terius: ſic humidi dibi et pultes vel burjus; et filia, cades loca leniunt. In quātitate mébi: vel er magnitudine; vel er paruitate, magnitudine vel er nimia materia; vel er nimia virtute forma: matia; vel et vroſ, because ait magnito natura lis eſt: vel nō naturalis. Paruitas et paruitur materie; vel er deſectione ſtrutis forma: nucune; vel inſaſi: vel putredine; vel er nimio frigore; ſic nuttus. In nuro: vel er milticula tione vel diminutio; ſe paritutate naturalis eſt: eſt et abundantia ſpermati et forma: matia ſtute neq nimis forti neq nimis debili, ſi eme et forſi odi nō ſu ieret; ſi de bilis ſupluitate: nō faceret. Aut nō naturalis q[ui]a materia nō bona ſit: ſt ſtute medic: ſi eſt ſupliis ſupluitates ad exteriora nō expelleret: ſi for: t nō oſtinate emitteret, b milticacion nō natural e ſic ſutruce: glādes; vngule i locus Diminutionis cā itidē eſt dipertita; aut eſt exterius, ſic ut iſiones: putredines; igni: incend: os; aut interius: vt et ſper matis paruitate et defectio forma: matiue. De mébi: op: politio ne duob: modis eſt pendere; vel q[ui]a eunt loci ſui; vel er societate alioz. Loci erit cauſis interius vel erter: venien tib: exterius ſic nimo motu in faliendo, vnde via ſyphac ad teſticulos crepetur: ſt interſinu: et zirbum illuc deſcentat q[ui]o caſa: chil: aliq: ſyphac fup ventrēc: mut: interſinu: et zirbō ecat, aliq: er nimio ſatu frustulās vertebri: refilit, vel colſtructu inter: inter: p[er]tut b[us] humیدitate: qui cī loci ecat mébi: humectat: t latāt. hi humores ſyphac et zirbīn in teſticulos deſcedere ſeruere: t p[er]catatione mébi: zirbō diſoliuunt et molliunt. Ex societate alioz duo modi ſunt ſiderādi: vt cī mébi naturaler iſtque ſerapant: vel fepata iunguntur

De cauſis ſeſiigente iſturas. Lap. viij.
Eparade iſture cā vel interio: et vel exterio:.
Exterio: eſt ſic p[er]ſate inciſt: petre cauſis, ignis cōbustio. Interio: vt acuto: chimo: inciſt: vē toſitas groſſa putredon.

De cauſis accidentiij. Lap. ix.
M[al] superio: duas ſpes extra naturā eſt die: diu: m[al] i. mo: bos et co: u: cauſas: ops: put flatu: im: accidētia et eo: bos cauſas dicam. Mo: bos eſ di: cī mo: bos accidentiij fine modiatu: accidētia ſunt necumēta actioniij q[ui] coſequitur mo: bosum. Mo: bos iſ igi: accidentiij cā eſ infer: q[ui]a: de: digeſtio: vero malā intelligi: eſſe p[le]to: stomachi malā; q[ui] male digeſtio: nis eſt cā: t: digeſtio malā; q[ui] malā malā cōplectione ſequi: male p[le]tonicis ſignu: eſſe d: q[ui]o: vero per e: malā stomachi oſteditur p[le]to: erit o: cideda et q[ui] ſi g[it]io. M[al]la q[ui] eſt differen: tia inter ſigniones t: accidētia: niſi effectibus ſuis ſo: fan fit aliquātula. cā: u: in mo: bos coſiderādo accidētia cogno: sem? q[ui] mo: b[us] ſequitur: malā cā: eſ di: c[in] accidentiij. Accidētia: mo: bos ſequentia mo: bos ſignificationes: putam? eſſe o: cideda. ops: igi: vt in hoc n[ro] tractatu o: cidedam? accidētia et mo: bos et cauſas eo: bos. hunc aſt tractatu: de cauſis dicemus eſſe accidētii: ſequēs pticula et mo: bos continere: t: q[ui] ſigniones eo: q[ui]a titulauim? de ſiētia ſignificationiij: vt cī q[ui]s ſubi: ſin legat: t mo: bos intelligat t: accidētia mo: bos denun: ciantia.

De accidētib: et eo: gibus. Lap. x.
Accidētiam vnuerat: ſunt triplicia, p[ra]ia q[ui] necumēs tis actioniij ſunt eminētia, ſeda in modis corporiij apparētia, tertia in e: c[in]tib: et c[or]pus ſe oſtendētia p[rim]a ſedi: et terthi: ſunt cā. Actioniij necumēta e: mo: bos ſunt q[ui] accidētii eſt cā: q[ui]litates e: c[in] por: eo: t et eo: q[ui] a: corpori: b[us] e: c[un]e:nt: ſlitates ſequitur act: actioniij et q[ui]litates actioniij ſequunt mébi e: as facientia. Si e: m[eb]a patiun: ſuis necet actioniij, actioniij necumēta effectiij bus ab eis p[er]deuntib: ſunt obuātia: quos: eſt quātatas ſin q[ui] actioniij ſunt necumēta, ſi e: m[eb]rue appetitua in felle de: ſficiat in trabēda cholera: t ſanguinis mudiſcatiōe colo: tem corporiij in citrinu: mutat. bic: mo: b[us] d[if] ycteric: Trina mu: tata fit citrina que colamētii eſt ſanguinis. Item digestiōnē albeſt: p[er]paruitate cholera: a felle ad interſinu: effu[n]tis. p[ac]de cauſa in citrinitāt: mutant: corpora: mutatio: vero

digestiōis t[ur]vine ſuit e: deſectione ſtrutis appetitue e: q[ui]e debuit in felle. Hos aſt de: accidentibus d[ic]imicis: er q[ui]bus actiones patiitur: e: ergo mébi patiis ſiā implicat actioniij. Pal[li]o mébi: vel e: cor: ruptione e: p[le]plexi: naturalis ſiue in calidu: ſiu e: frigi: ſiu pu: ſiu ſic: e: mutauerit. aut e: cor: ruptione cōpōſtioris ſicut apoſtematis: t diſsolute conca: tenationis e: t minu: tate n[eri]: t filum officialib: mébi: e: attinětui: aut e: cor: ruptione ſeparatiōis iſture. ſicut fractu: re: inci: diōis: t ſimiliij. Actijs ſunt tres: ſic in alio di: dim: tib: aiata: p[li]alis: naturalis. quar: singule trib: modis ſunt paſſiue: vel e: aufer: totu: ſic uti ſocii trib: auribus ſurditas: tingat: q[ui]o ſit cī pal[li]o maria modi: excedat, vel totu: minu: ſic uti ſyſus obſurec: audit: g[ra]uetur. q[ui]o cor: ingit cī pal[li]o membi: patientis nō multi: maio: ſit. aut q[ui]itas actiōis muta: ſicut cī címites muſſe oculis ſe obſci ant. et c[ui] realiter e: na: videat. q[ui]b[it] cī a: t[ec]io visualis parua eſt e: debilis. De accidētib: a: late actionis. Lap. x.

L[io]tio regitua ſiu e: odinatua iſt. p[h]aſtacia: r[ó]t e: memo: ri: q[ui]a mens ſuntvocata. p[li]atio: métijs e: triplex, aut e: tota auferk. t hoc e: frigida cō p[le]plexiōe ſube cereb: pati: q[ui] s[í] pa: l[at]imut cereb: accedat: boies reddit q[ui] do: minentes? t stupidos e: t frigiditas cī nimis b[us] i: p[li]uis p[le]maticus: repat: t e: vetriculos cereb: ſubito: impлат e: oppilari: faciat: ap[ple]ci: m[ati] g[hat]. D[u] s[í] ſubito e: partim cereb: b[us] i: p[le]pat venitriculos partim vero n[ó]s: e: p[le]pia: ſi facit. aut m[és] minu: ſi: q[ui]o e: frigi ditate e: cōp[le]plexiōis cereb: n[ó]s c[í] turbatiō: métijs vel ſomni: ſacit. Si aſt e: calida cōp[le]plexiōe contingit alienationē g[ign]it métijs. Si cī b[us] materia p[le]to: fit malā: ſi materiā p[le]matica e: t puppi: cereb: i: lectargia p[er] ſi. Si materia calida e: t ſanguinea q[ui] in cereb: o: vel ſuis pelliculis p[ova]ſita apoſtemate: faciat: freneſtim g[hat] e: c[ui]e: e: alienationē métijs. Si fine apoſtemate: ſit: alienationē ſacit métijs fine febze. Si materia e: p[le]gmate e: c[ho]r. ru: ſi p[le]pōſita q[ui]o e: ſuſtatatio n[é] g[hat]. Si e: c[ho]r. ni: fine apoſtemate: maniāvel melacho[li]a certiij e: ca: facere. Si materia melancholicu: ſit in puppi: cereb: i: cōstipationē ſacit métijs. aut mens ſu: curſum erit. hoc aſt e: ca. cōp[le]plexiōe, e: fumo calido ſit cereb: u: aſcendētib e: et alienationē g[ign]itib: ſicut vidēt in febub: D[u]s e: cōp[le]ſione ſit frigida e: parua n[af]citur t[um]iditas. Si e: fumo frigi: g[ido] e: ſic: ſi: ſat: bypoc[ri]driaca g[hat] e: melacho[li]a. Si p[le]gma t[ia] e: cholérii b[us]o: venas impлат cereb: u: aſcendēs ver t[ig]ine g[hat], e: c[or]tomia: hec ſunt accidētia q[ui]a mébi pati: vni uerſalia. Sed q[ui]a mens tripliciter e: diu: u: in p[ha]ntafia: r[ó]s e: et memoriā: quar: vnaq[ui]c: p[ri]capal: ſu loci in cereb: o: v[ide]t obtinere: neceſſe e: vt e: p[at]ia: vna t[im] pa: r: illa ſuam actionē: amittat: c[et]ere vero ſuis actionib: n[on] p[ri]tue: Si e: patiatur cereb: p[ra]o: impeditur: e: ſiu curſu p[ha]tacia: vt aut tota mutetur vidēs que realiter non videntur. ſicut quidam videbat medicus. de q[ui]o teſtatur p[ha]: quia in domo ſua c[à]tato: e: c[it]pariſates videre: q[ui] e: r[ón]is ſante: c[ui]c hoc ſibi contingeret: o: ſuos compellate co: erire. et e: memorie i: columitate: viſitate p[le]videatur co: ſcōlere: aut minitur cum res non ſin q[ui] ſunt imaginantur. Si media para: cereb: patiatur: aut tota ratio auferk ſu diſcernens diſfermenda a non diſferendi: ſicut q[uid]am de q[ui]o p[ha]: diſt qui e: r[ationis] affectiōe q[ui]c: in domo habuit viſus e: p[ie]cillſe q[ui] fecit: q[ui] p[ha]ntafiam: e: memoriā: bes: ne ſanam: retinut. vnde p[ro]iecta q[ui]e ſent: cognouit. aut minitur: t malā ratio g[ign]itur: q[ui]o deſpere vocatur: aut e: t[ra]cum naturalē e: r[it] que alienatio nominatur métijs. Si puppi: patiatur cereb: t: memo: e: necumētii ſit. aut e: auferk tota vt obliuſatur o: im: q[ui]a ſacere debeat. ſicut de q[ibus] teſtak p[ha]: ſe vidisse cum quídas p[er]ſu: euafiſtens no mina ſua e: ſeip: os: obliuonit tradiderit: t amicu: ſu: ſonu: non ſunt re: cato: aut minitur: o: um non niſi vicina tem: pora: re: cato: aut e: t[ra]cum ſuum ambulant: e: t[ri]c vocatur malā memoriā. hec autem tria ſunt que mens p[ri]n: cipal: a: vel malā p[le]plexione: e: vel e: b[um]o: um patiatur frigi: ditate, q[ui]o testificatur: quia opium et mandragora: que ſunt frigida ſi bibātur mens alienatur.

De accidentibus ſenſuum, Lap. xii.
D[ij]

Ziber fextus

Libidinasse nos meminim9 cù de actiòib9 disſis putarem; ſenſuſi actiòes cù cœp. i. viilium, aut ditù, gultu. odoraſt. ſi taciti. Est aut incipiens diu a viuſ; q. ſubrilo: t. ideo dignio: cè videtur. Æs nocumètus viſus eſt triplex: aut em auferet ſotus: t. hoc viuſi eſſecatio, o. aut minuſt: et obscuroatio nolatur, aut eſ inodinat? sicut cù q. realiter nò ſunt videnſ. decrib9 cònſugit e: reß9; vel ppter pafionez crystalloſdos: vel q. ſpùs non vadit ad ocuſos: vel q. gòlz patiaſ medio9 ad adiuòſi crystalloſo9 locato9. Crystalloſdos aut patiſ: vel fi e: mala còplezione inſrigide: caleſiat: humecteſ: deſicceſ: vt e: moſbo officiali. ſicut fi e: muo ſe moueſ loco ante: retrodeſto: ſum: ſinſtroſum: ſuperius inſerius. Si antea: retro lauicitate huo9 ghat. Si retro gignitur oculoſum nigredo. Pec duo nò ſunt oculis nocumèto: inſeſus vel ſuperi9 ſi moueſ vna: ſimpler res dupleydebiſ q. lumè q. ab yno oculo tendit ſuperi9: t. ab altero ſcedet i ferius duo rei in ſe tâgens extrema mediis intercidete acre nò penetrat. vnde q. ſi duo videt corpa. ſi dextra: ſu moea tur ſine ſinſtroſuſ nò patiſ vt duo corpa videatur; ſi alijq p[]ſicat: ſicut ſtrabo: nò ei patiſ illud: q. p: recta: lìnea: viſibils ſpùs erit. Pafio viſibilis ſpùs cù curiis egrediaſ trib9 modis còſiderabat: vel q. cereb[]a: p[]er patiūtur ventriculo: p[]r quos ſpùs p[]cedit: vel e: paſione còcaui nerut. vel quia ipe ſpùs natura ſua egredif. E[]ttriculi: p[]re cereb[]a: e: caufa p[]auiunt male [p]pleioni[]s calide vel frigi. bu. vel ſic. vel e: offici alii moſbo ſicut apofemate: vel e: ſiſture ſeparatœ cù coaus neuus inſirmat. q. aliq[]n oppilat: e: v[]eritociſus bu. vel e: còtractioib9. ſpùs natura ſua egredif in ſlitate: cù quatuor: e: vel in vtròs. In qualitate: q. groſſus paucus apofeate ſi viſus: ſubtilis: claritate. In quatuitoria: q. er: maſimo: ſoſtura: viſus: e: minimo: deſcit. Si e: ſlitas cù quatuas inſſeas cù t[]tto: p[]oſita reddunk. Si e: minuſus ſubtilus eſt cù muſus longinqua cù p[]r quinque p[]fecte videm: f. multus e: p[]videt remota: ſubtilus vn diſcernit vidèda. Oulius cù groſſus res mota videt: q. muſ: non p[]fecte: q. groſſus. paucus cù ſubtilus videt p[]pe: t. p[]fecte. nò e: longe e: viſus paucitate: p[]ſe e: ſubtilitate. paucus cù groſſus nò videt lòge p[]e ſui pati ſo: meq p[]fecte e: ſui groſſitudine. Pafio qua pati e: inebrius in adiuòtis crystalloſis locatis e: p[]roſatioe eſt viſus: vel e: euagai de: vel e: vico humoſe: vel e: de cornea: vel p[]pter palpeb[]as: p[]roſatioviſus: vel q. dilataſ: vel ſtrigitur mouetur: vel diuidentur. Dilatatio naturalis eſt vel non naſturalis: quæ vtrus mala: cù lumen diſpergiſ: neq: q. debet ad recta: lìnea: acutur: q[]o fit e: v[]erue e: c[]icitate e: stringente e: a loco ſuo extrahè de q. ſanari e: diſſicile: vel e: euagaydos plenitudine: vuea implente: t. ideo dilatate: magnificate: et ip[]am aperiente. Strictio ſi naturalis vel nò naturalis eſt naturalis e: laudivilis. q. ſpùs viſibilis adunat neq: diſpergi ſtur. In naturalis e: malat cù nò laudivilis. eſt e: in[]traria et cause q: dicta eſt dilatare. Li e: em illa e: ſicitate e: còtra cùreri: hec e: h[]uicidate cœneq uis ſupponiſt ſtrictioni emol lita e: ſe c[]ertit. Solet etià còstingere e: euagaydos inanitiœ q[]o marie nocet viuſi cù e[]riccet crystalloſis e: aeris paucilioe e: exterioris. Motus eſt cù vuea findiſ: vnde ſit vt lumè e: ſui foamine nò egrediſ: ſed t[]in nò officiſ: q. recta: lìnea: non ſe diuertit. ſi t[]in ſiſura adeo ſit aperta vt euagais flùda cora cù neam tangat: duo ſunt nocumèta: vel quia vuea tangit crystalloſden non babentem quid eſ: operiat e: humectet. vel q. ſpiritus viſibilis dilatat e: cum nò yno ſoar ine e: ceat Euagados paſio in ſlitate eſt vel quatuitoria. In quatuitoria e: maſo: ſit q[]o: op[]erat: e: lumint obuicet iteriori: ne e[]tereri9 diſtingat: vel fi mino: ſit: vt p[]re paruitate ſui fine ea mediatrii ce: lumen erterius tangat crystalloſis. in ſlitate. in liquoſe i. coloſe. In liquoſe: fi groſſa ſit. groſſitudo ei parua eſt vel magna. parua còtrabit viſum vt q[]oliber videre remotum e: perſecte. p[]r quinuſi. Si multa e: in euagai de tota: viſus conſubtritur: e: bic mo[]b9 carbaracta vocat. Si groſſitudo ſit nò in rota ſiucta erit vel diuſa. ſiucta in medio vel non medium circiſante. In medio ſi fuerit torti: corpo9 q[]ovidebit p[]roſatüſi fine concuiu: ſibi apprecabit. Æs mediis circuit multa in yno momento corpa e: ſingulariter facit videri ſingula: e: hoc ſit

ex paruitate viſus p[]inei. ſed fi groſſitudo illa per ſingula lo[]sa fuerit diuina cimæque t: muſque atq. p[]ilie ſe ſuſendunt viſui. De cpolera: q. o: q[]ovideſt q[]ui nigris cù obscuroſi e: ſicut i: ſin ſu moſvel nebulavel rube[]i videt: ſicut i: in bis q[] in oculis ſuſtu la patiūtur. h[]i et o[]ſia viſibilis aſvidet q[]ui rubea. T[]errioq. que videtur i: citriſmi colœio: mutanſt. ſicut i: y[]ctericis videt. c[]ars cornee q[]ui viſus foſamini opporſit e: ſeipfa vel e: de alia p[]atent Si e: ſeipfa vel e: mala [p]pleiſo: vel e: moſbo officiali: vel e: iulecture ſepatöſe e: mala [p]leione [b]iſda o[]iſia q[]ui in fumo ſunt vt nebula: ſicca: z: ſp[]afinata. necesse eſt viſus deſt iat: senioi9 b[]maſe i: in fine viſe ſi: Aliq[]h cornee ſp[]afinatur e: paruitate euagaydos cù facit diuera duo mala: q. et viſus obſcurat. cù foiaimato: mino: at. e: moſbo officiali cornee ingroſſatur e: ſp[]afatur vnde viſus obtenebaf: ſin magni di[]nevel paruitate e: apofematis. ſiſture ſeparatio ſicut vel nera e: b[]iptata: aut e: moſp[]oata: aut nò perſoata. h[]on p[]o rata vel e: putredine nocet ibi ſe coadunatè ne lumè iinter9 e: terioa: a[]eri t[]ungaf: vel crystalloſis e: terioi9 p[]iquat uus min. p[]oata nocent: q. euagaydon reddunt ſiuent. Lou nea patiens e: alio: vel e: p[]pter coiunctinâ: vel p[]pter palpeb[]as, p[]pter coiunctinâ: q. fi in ea yngula nacat q[]ui cornee operiat: vel fi o[]phalmia ſuccedat q[]i chimoſo vocat: e: deſpofemata in albedine oculi e: ip[]us nigridi: p[]oster palpeb[]as apofemata ſunt cornee operiat i[]t]a: febiles ingroſſatos e: v[]i umus operiſe: e: grandes i. apofemata ta in palpeb[]as longa. De accidentib[]9 auditus. Ca. xii. 9

T[]editus accidenti a ſunt tria: vel e: totus auferitur cù ſuriditas vocatur: vel mino: a: q[]rautas audit: noſatur. vel curſum ſuii egrediſ: e: maſ] audit: nuncupac: Pafio auditus: vel ip[]o eſt audito: vel in p[]rimo inſtrumèto i[]p[]ſus. In ip[]o vel p[]pter cereb[]a: q[]o maſt auditoſi: vel p[]pter neu[]mi q[]ui e: auditus via. h[]eruus patitur ſicut di[]rimi: e: mala [p]leione moſbo officiali: ſiſture ſeparatöſe. e: alio p[]oata corriptur moſbo inſtrinſecus vel neu[]mi v[]n venit audito: q[]ui oppili patur e: apofemate: verrucis: ſup[]huitate carnis putreſindu adunatöſe: vel e: lapidib[]9 vel e: alijq corpi: b[]aure i[]cidatib[]9.

De accidentibus guſtus. Lap. vii.

T[]estus vel tocus auferitur: vel mino: at vt paruſi ſentiat: vel non ſin ſuſi curſum vt ſentiat non p[]aſanda: vel e: nò ſuo p[]aſo: p[]aſanda: q[]ui fit e: cù ſingue o[]netur humo: singularis. Si enim fit ch[]o. rub. ſentit amara. Si ſalit p[]lema: ſentit falſum. Si acre: q[]o acre ſentituri. qui b[]umoeſ cù abundauo: rint ſentit lingua nò actualiter e: rareſcent: oppoſitam ſentit ſibi materiæ: materia e: m[]cibi ſligu: ſuo admouet ſapo ri. B[]ustus p[]oſter e: coruumpit vel p[]pter neu[]mi ip[]os povant: e: guſtum facient. p[]pter p[]r imu: inſtrumèt: lingue carmen vel p[]elliculam lingua operientem.

De accidentibus odoſtus. Lap. vi.

Do[]tatus vel p[]pter ſe[]p[]im: vel p[]pter ſuii patitur inſtrumèt, p[]pter ſe[]p[]im c[]anetriculi cereb[]a: ma: m[]a patlanſ c[]o]plezionei in p[]ta e[]ſiſtem: ſicut fi caput i[]mpleaſ humidis p[]umòſi9: vel er calcite ſolis: vel e: frigitudine aeris. p[]pter p[]nii ſi[]trume tum cù ambo v[]era fruſtulis affiliaſtia e: ſe patiūtur: vel e: alijq ſibi admifraſtib[]9. e: ſeipfa p[]pter [p]lezioneſ m[]a lam frigida vel ca. bu. vel ſicca, p[]pter inſtrumètum: vel p[]s[]o p[]ter viam narii: vel p[]oſter os narium p[]fo[]tatum colato: r[]io affilimand[]i: vel p[]pter ſuas pelliculas. E[]na narium pati tur e: moſbo officiali. ſicut apofemate vel carne ibidem e: ſcente cù nares oppilatè odo[]ſatib[]9 ad nares ascendete c[]o traheſte: vel ſiſture ſeparatione. ſicut fractura nares dilatante: vel p[]stringente: e: ibidè inciſionem faciente.

De accidentibus tactus. Lap. vii. Actus omni: membro9 corporis e: ſuiuerſas lis. omne e: m[]edi: b[]erui: neu[]mi b[]abet v[]ni. v[]n e: ſen ſum et voluntariu: b[]abet motum: vel n[]uo: e: vno ſenſus: e: altero voluntarius ſeritur mor[]p[].

["Theorice", "Forxviij.", "flect in anatomia de nervus diximus. Iste autem senfus ficut et superiores patif: no tam e vnaq paffio pappium habet nom. Quaedam pabet nowemynuifter alis, alis patit tittulatione emolitionis. has e m duas singulas patitur medba, vel ora singula ficut man? pedes e m emolitur; manu vel pedum ficut vus et volutarii motus amittitur boeç contingit fepe manib? vel pedibus; vel minozatur et paruitas tact? of; vt meb? in tactu obdo:imitan: vel cur fum affuetus egredit. et dolo: vocatur. Emolitiois fium ob domitionis vna e caufa: sed th emolitioni: infirmatis e mas to: io: obdo:mitio: in pumis toti senfum et volutarii auſe rat morbi. et obdo:mitio: vtrius grauat: e cí no th auferat. ob domit aut aliq mèdi: vnii, aliquado corp? totu: aliquano do inde grauaf motus volutari:9 ficut in cògelsati centib? cù acrumina manducan vel maſtican. Obdo:mitiois cau ſa nulla eſt alia: q virtus ſenſibilis que a cerebro per ner uos pcedit ad obdo:mita medba non tràſit: q5 eſtrinc fecus e nimio frigido: vel niue còſcitur nerui coadunatiib? et er còſtringetib? nee:q vtutè fireſt pimitèib? vel trinſec? e còſtringetib? nee:q vtutè fireſt pimitèib? vel trinſec? e còſſione frigida vel oppilatio, oppilatio vel e: e vifcosis bu, vel apoſtematioib? vel aliqibus oftrictib? Ibe ſunt cau ſe obdo:mitiois vel emolitionis. Si paſio ſat a cerebro toti corpus senfum et volutarii pedit motii, ſi fit a nucha p mul ta cerebri medba. Si in vno th nerto ſit paſio: membius patitur cui ille adminiſrabat neruus: q5 quomu: ſat decla matis ſequéta. Si cerebri patitur senfus et volutarii motus rát ſequéta. Si cerebri patitur senfus et volutarii motus rát ſequéta. Si nucha et in ſpondili amittitur: et mo: ilico ſeleoque ſequif. Si nucha et in ſpondili prima tamdiuviuit patie: ſdu fune ſuffocat? cí pummil cerebri paſio ilia tangit. Ijes deſentit ſub ſoda vel tertia ſpondili patienti. Ibi pper ſinfirmitate cerebri no motunſ e ſed er amiffione anhelitus. cí nerui venières ad lacertos pe to:is ab hi pdeunt locis. Si autem nucha subbus quartam ſpondili dolent: colli mutus ſuperioza. Si poſt quinta: o media corporis fine diaphragmate piauſan motioe et parus medulae corporis fine diaphragmate piauſan motioe et parus dolent in lacertis pectoris ſuperio:ib? et piauſarii ofibus, et in abacioni: arms ſuſe ſu laceratis. Si poſt ſextam motum pectoris ſuprioa pedit. In ſpatulis ſenſus remanet et mot? i baciaſ mot? et no ſenſus. Si poſt ſeptimis diaphragmati: multi lacerti pectoris mouentur et man? ſentit et mouetur. paturare no ſenti ſet mouenſ. Si poſt, viij. vel, ix. patitur toti pectus atq: manus ſenſum habet: atq: moti, baru: rao tionib? cetere ſpòndibus intelligitur. Ileruviuviicu: mebto cò singulariter còringètes ſi patian: nocent medbro cui famulà turo, q5 et anatomia nostra ſ facile quius intelligat, tu tamen cofidera: q: medbi: cui neruus ſenſum et volutarii motum adminiſtrat: ſi patitur vtrœs illud piauſ. fi inquà poffione nimia grauaf. Si non ſit nimia motus pedit cum ſenſus re: maneat. motus e: ſo: fo:io: neruori: al ter ſenſum: alter volutarii adminiſtrat motui: qui horu: pa tietur membrum ſuo tantus piauabit effectu.", "9 De leteris ſiue dolobus. Lap. xij.", "Eλεγτικά ſiue doló: habetur in oibus ſenſib? bo rum vtric: ſenſum mutat in natura rei ſense. S5 delectatio rei extra natura in naturalè e: muta: tuf cù infirmitatis in ſanitarè. hec ſi ſint pucà nee:q dolores facit: nee:q delitias et ſi paulatin veni:nt: nee:q delitias: nee:q dolores ghant. Si e:mi huo: res paulatin in huo: cope aggrègen: nulli dolores inde nascitur. et inaniti paulatin humores nullas fil: gignunt delectationes: ſed ſi mutatio ſubita ſit. et magna vtrag: ge: nerat grauia. Si e:mi in aliq: medbi: humores frigidi ſiue ca lidi diſcurrit dolores graues faciunt. et ſi malí humores ab aliqua coadunatione ſiuſbíto apoſtemate purgen: delectatiòs ſiu dolores in tactu nascitur grauiones. q: tact: grauio: e: oibus: nee:q in natura rei ſense ſubito mutatur. nee:q ab ipa re: ſentienda cito percutitur, ſunt ergo quoquo modo a ſeuinicem ſeparata tactus et re: ſenſa, vnde e: cí pau latim tactui accedat necesse e: gravius ledat. alí: ſenſus no tini dolent: ſiue delectatur. viſus e:mi cito in rem ſentiendam muta: ſicut ad colores, vnde parum patitur dolores ſeu de", "lectationes, viſus itac: et tactus in aliq: politi ſunt extre mitatibus, alí: e:mi inter multi: et parum ſunt medij. S5 tam e doló: ſiue delectatio in guſtu q: tectu videat me:mi. e: aſt subtilior: In auditu fo:tor: eſt q: in viſu. e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:atus inter auditu et guſtii mediocris e: pabem: dus. quia nibl alio: e:q iſture ſeparatio: que e:ft in tactu re: de incidente còſterète e: nimia exſtenzione e: calo: e: vel frigore, hec: no faciut dolorem nifi e:mi ſiſtura: meb:orum cum e:mi ſolito: e:q in ſenſu: e:mi grossior: au ditus: odo:

["Liber sertus", "vocatur, qſt er humoſib9 acidie in oſe ſtomachi. Sciliam ſequiſ multa egeſtio t huidæ; vel er nimia inanitione er nimia facta ſubſolite. Oſution potingit er caloë qæ exericat t 0ſſu ſoluit; vel defectioe còſtenuè ſtutis. In ſlitate cni ſalſa aci daz aliijn carbones appetatur ſiu lutoſa: qſit er huoſib9 putridis in oſe ſtomachi. B patiunſ marie piegnates in pri pi:ſe:co: t tertio meſſe: er ſetus paruus nò multo ſanguine meſtruo vtatur; ſed melioë nutriat. peio: adunaf et putres ſit in oſe ſtomachi vii malij appetitùi gignit. In quarto meſſe creſcens ſet nò parua c9 ſanguinis quàtitate eſ còſtens. ſupſluitas q[ui]p[er]fuerat yomitu vel ſaſtido mulierij er manij, aliijn hoc vt ſiret p[er]ſegnātibus feminis. eſt ait er huoſib9 in oſe ſtomachi. Si huoſes ſint acutij deſiderij mi nuſi d[ub]i et potus crefſit. Si acide deſiderij cib[ui] augemétat et potus minuſi, acidi em hu. in oſe ſtomachi deſiderij au:gent cib[ui]. Si huoſes vulcoſenk cib[ui] et potus minuſtur, 0ulb[us] c[ui] em hu. implèt et p[er]mectat. Potus malij deſiderij eſt in quàtitate vel ſlitate. In quàtitate cni nimia appetatur aqua; hoc eſt er nimio caloſe in oſe ſtomachi: vel er fallo p[er]plogyate: vel er cholericis huoſib9. In ſlitate cni huoſes putridi ſiu p[er]plegmatici vel cholericis qui appetit ſria eſt ſlitate.", "De accidentibus cerebi et coridis p[ro]pter os ſtomachi. Lapitulum, rix.", "Accidët cerebi et coridis actionij er oſe ſtoma\nch[ui] patiétij hec ſunt. In cerebro aliénationes\net caloë apoſtemate in ſtomachi oſe: mentis\ncòſtipationes er frigiditate oſis ſtomachi j[en]t\ngentes: c[or]frigidises eſt vel fine materia vel\ncum p[le]plegmaticis huoſib9; vel er frigida acce\npta medicina. ſicur opio. ceruſa. vel frigido cibo. ſicur fungis\nlacte acido. vel oſe humuli eris frigid[us] ſum]ſaſcentur\noſtomachi: c[ui] mulier nò meſtruauerit neq[ui] ſperma emerſis,\ne de oſe ſtomachi cereb[ula] accédiſt eſt corſocietate ſui. Epilepsie\nquoſ er humo[rib]9: naſaſt p[le]plegmaticis q[ui] in oſe ſtomachi\nfunt mania ſlip[er] p[er]pter c[ui] ſtomachi er melachólios pumo\nres]q[ui] ſum] c[ui] ſomachi ſi paſſio ſit forſis et cerebi: ſeſefecit\nnaturaj ſiu eſt accidétur et c[ui] ſomachi ſi paſſio ſit forſis et cerebi: ſeſefecit\nnaturaj

Theorice.

F. xix.

moles pectoris? et pulmonis egrediatur. Sterilitatutio em ma
io: et vi quæ tuffus efficit, opotuit ut em natura allabazore at huo
res de totuofis locis valeat expellere, vhe lippo, sternutat
tio inqit et cœrae cœritis et humefecit loca vacua capitæ
vhi audax aer exerctus son? quæ stricti loci facit exerit, aliqhi et
sterнатutio ex acutis fit huo, vêtriculus cerebri pügitiur:
singulê ructano spôdilatio oscitatio fatigatio: ex motibre
gitue virtutis efficitur. et res nocite ex nimbis pæm expel
lant. Singultus em et ructano sunt et multo? humo abun
dâtia in stomacho: aliqhi th singultus ex nimia stomachi est erinavitio est cœpafacere quæ alia sit signum virtu, ructulam exuapra facit virtus: vii vêrofi huoæs a stomacho expellunt, huo huoæ vêrofitas vel a cibo generat: vel ex fectioæ digitiui caloris in stomacho: vel a nimio stomachi caloæ cibis incide te. hoc aut ructare fumos est. Oscitatio est ex humoibus fumos in lacertis maſticanibus inſuſis. Spôdilatio filr de fumos est humoibus in totus corporis mebri vel plus rib? incluſis ad qvtraç natura mouet expellere. Fatigatio cii dolore est de reruæ noctiuæ expulſiò, hec dupler est aut em er nimio labo: ad exercitio exterius et ciedi interius. Exterio: diuidi in qtûto: Prima est vulneraç q de liquidis et calidis est huoibus er nimio motu in corporo nafectibus: vel er diſsolutiò grosso huo: vel er diſsolutiò piguendi nis vel carnis. Secunda est et peticinosa et er nimio motu et to: tilacertos et nervos ereditat. vii pa, pigritiæ incurrit et graui taré. Tertia est apotemofa et nimio ca: lacertos ppter mo tû natural: vii inſin? apotemofos ſentit œs pulſus, qo ditigit fubitiu ſubefitiò; labore et non aſuerit. Quarta ſeliros est vocata et lacertos ſiclitate nafces nimia: vii et lacertis mo tu carèt. Fatigatio interio: tripler est: eſt em vulneraſa etin gés et huo? cibò: clacutis interio: a mouetibò corporis cii mot? precedat aliqis. vii patiæ oſa ſua mebri ſentit qhi vul nerofa. Scöa q et peticinosa er nimibus grosso huo, mebri guâsibò, bafit fecerem in ſubi ſpafidare. Tertia apotemofa est cib. nafces ca: t sanguinolétis hês dolore et pulſuſi apotema: De accidentibus ſolius mebî. Lap. xxi. E accidentibus solius moſbi psalmus est et lectigatio Spafim9 fit ilacertus et nervus quæ motus voluit rufi facit lacertos stringes 3 ſuas extremitates ilacertus spafim fit plemelitudine vel erinanimione. Plenitudine cii lacerti vel nerui implen huo re latitudine exredèt e loſtitudine coarctate. Et inanitio est cii huidibus lacertos cuacui vel neruoz qui dêrissimè 3 ſuas extremitate exredèunk ſicut in cordis organoz videm: fi calo: cullibet apponit exredèunk atq. ripunt. Spafim9 ęs ſolo est moſbo. φ si p totu: corpor spargaf epilepia vo caf. fi in lacertis marilaz frigiditate et frido: est dentiu facit. Jectigatio ex vêto e fumolo et groſso mebri incluſo mebri coftringes 2 dilatas ſicut in pulſu videmus: ſed th differit cii pulſus ſit etinu? lectigatio rara videb: lectigatio pa tium ola mebri corpor q dilatan: ſicut cutis lacerti cor: ve ne arterie stomachus inteliam et ota mebri in durite et mol litie media: oſa et cartilago qura ſunt et ſolida: ſo ſunt ve tum incluδetia: et filr cerebris et mollitie. Jectigatio er go qo: nafce: et vento necesse est et ſolo flat moſbo. De accidentibus actionis nature et moſbi. Lap. xv. E accidentia moſbi et nature ſunt tremo: et motus obdomniati mèbiò. Tremo: est motus mebrio rú furſus atq. deo: ſum: qo fectio facit virtutis q no adeo mebri pòſt surgere qn moſbus valens fit deponere. Tremo: iſte de accidentibus est anime: vel ex maſori paſſione virtutè diſsolutè. Aiatà accidëntia ſunt: tremo: itra: et filka. Per hec em virtè, deſ deficit moſt volutarij. Moſbi accidëtia virtutè diſsolutiò de simili moſbo: ſicut de mala còplectio frigida ſemp ſenibus contin gente vel nimia aquæ bibentibus et in ea balنقantibus: vel a quibùs nimius vinu bibic. vii calo: naturalis ſuffocat: vel ex officiali moſbo: ſicut nervoæ oppuliſtio de grosſis viſio ſis humo:bus quibus virtus motua húbitur ne ad nervos per ea mouedos ſit fràtus: q tamè fi nervos impleuerit no remunt nerui tantit: ſed oino motu perduet. vnde cii partè vifocit huo. ipleat et ptévacuæ dimittat: et cii in ptevacua vir rus in plena regnet humo: viſcoſus: necesse est tremo: qda

efficiatur cii virt partè ſua erigat: humo:vo depimat, heſ
ſunt accidentia de moſbo et natura orientia.
De accidentibus ſpitaliæ actioni.
Lap. xxi.
Eſſicit nobis diuſiſe de accidentibus actionibus vir
tutis patièis alate. O poſtet igit dicam? q spis
ritualis actioni accidentia patiæ. Actiòe ergo ipſia
li pout dictimus cor: et arterie dilatan: et corſum
gunk: et hec actio pulſus vocat. Pulſus vel auſer
tur totus q auſerit moſa ilico comitaf: vel minoſa: tde
fectio pulſus vocat: vel curſus naturalè egredi. Deſectio
er ex calo: nimio est cii interioza corporis calo: fugiat na
aturalis vel: ex defecione virtutis ſpirituālis cii arterias
et latare in omnes ſuas extremitates no pliſt videmus
in fincoſi. Egregliòs curſus ſui diuſio est multiformis ſm
multudines 2 diuerſitates membros multos 2 diuerſos
pulſus facienti: de quibus dicturi fumus in futuris.

De accidentibus naturaliæ actioni.
Lap. xxi.
Accidët aq catio naturalis pati: c auſe cor: piores ouas comitaf er ordine. Actio ſpiritu naturalis, nutrimêrìs est in hoſe qo affimat cibù mebìs ſuſepietibus ſuſepti: 5 explet cii actionibus deſiderit q digitiùs. De deſi: derio ià dictim q ni accidëtia virtutis alate bl cerem9. Accidët digitiùs ſola refât: deuca. Digestio est triplex: in stomacho cii abus fact: chilofus qo pma digitiù vocaf. Scöa in epate cii abi ſucus mutaf in fanguinè: t ſe cida digeſtio vocatur. Tertia in mebri est totius corporis cii mutatur ſanguis in natura vnuì cuſuiſus mebri: 2 c tertia digeſtio nupcaſ. Enaſta q hau ſui ſubſequi effectus cii ſup plemètis qttuo: virtutuì ſicut in virtute naturali am ſet vi ctti. 1, appetitua: corëtiusa: digeſtiusa 2 expulſua. Búma qo digeſbilis in stomacho pati: tribus modis: vel auſertur to: ta ſicut videm? in faſtidio: vel minoſa ſicut in ſuòfa vel acida ructatio 2 ſideram? : vel ſui curſus egredi ſet cum cibus inventofitatem tranſductur quod duobus modis ac cididat: aut interius: aut exterius. Interius cum vò ſigettius patitur. Paſſio enim que er mala còplectio est cii to: cerra calida cibù in fumofitate vel putredine mutat: frigio da in acetoſitatem: vel pati: er liquidis in stomacho humo ribus. φ si ſint cholerica fumolium ructat: necesse est fieri. ſi plegmatici acidi: frigdo: yo nimì faſtiidi 2 lieteram ge: nerat: na fo: tio ventolatè facit. Vel paſſer ex officiali mo: bo: ſic ſic ut apotemate calido vel frigido: vnde virtè de digeſtius, Sciendit e autè digeſtioris coruſatione er deſectio ne virtutis digeſtione eſse nocibiliorè: 2 maritue ex frigida: vel calida mala còplectione: hûida em 2 ſicca digeſtonè mì nuſit: no tîn auferit nifi cii in aliu: incidat mo: 3. Exteri: vir tus digeſtua patitur ppter cibù vel potu: vel ſomnù, ſi ſom nua ſit multus digeſtio erit bona: ſi paruus digeſtio mala Pa: pter cibù ſit quatuor modis, in qutitate in quaſitare in tpe in ordinatio: In quaſitate ſi mult? ſit cibus vel paruus ſi e ſet paruus 2 stomachus calidus in fumofitate mutat. Si multus et OURUS et fortis virtus longuſi ſomnus digeſtio tantum comitatur. Si cibus est mutabilis: calo: fortis cor: rupi: in stomacho ſiue ſomnus longus fuerit ſiu beziu: ſi calo: deſi: de cibus mult? et durus fuerit ſomnufi: paruus faſtiidi ſit. Ex: qualitate: q: ſi cálidus est: 2 stomachus cali: duſus in choleri. mutaf huo: ſicut mel in ſuuenib? 2 in cali: de nature alalibus: aut ſi cib9 frigidus 2 stomachus filr frigidus in aciditati cib9 mutat: ſicut lac 2 cucurbita in ſenibus 2 stomachi frig. habetib9. Ex tpe: q: qi qo cibù quatitù cii: cùs: laudabilè accipiat: ſi anteq cibus ille digeratur: aliu: cium iteri: accipiat: opo:et corumpitur. Similiter ſi poſt vigilias nimias abum accipiat. Ex cibi ordinatiorè: q: cii bò ſpitiu: cibù accipiat: ſicut coctans 2 pira: 2 poſt cibù solu9 bilè ſicut cibù bilitis 2 spinarchia vêtre: coſtipat: 2 cibù nec: ſario corumpit. Similiter ſi cibus vt:atur duris bil: cibus ſuſcedat faciol: ſicut coctana et cucurbita 2 melonæ cibus opo:et corispa: 2 in malos humo. mutef. omis cibus du: rus in stomacho diuti? mo:q: 2 difficulter digerik. cib9 fa: cilio: cii cito ad digerendù: molliat: p: de durite qo alteri? no egredia: necesse est cor: ſupak. O: medici: vt stomabi: vi: ſernat paſliòs qutatiuas ſi ſit ex virtute digeſtius: vel eſ

## Aiber fertus

cibo vel er somno. Accidëtia emi ex digestioна ad sanàdiunt sunt
dura et etià impossibilità. Aliqni etià caditur in lienteras: vel ei
bus nuilatenərga stomachû mutaf. Accidentia ex cibo sive
qualibet ca exerterion faciàunt sunt curari: q; sic possunt discerni
Si accidentia q patik stomachus ex cibi sunt multa vel parua
quantitate: vel calida sive frigida qualitate: vel ppter vist
lias vel qualibet ca exteriores: intelligiq no etie ex digesti
ui: q; fi ecotravar virtuti digestiu est imputandam.

De accidentibus appetitiuæ vêtiæ et expulsiune. La. xviij.

Im q accidëtia virtù digestiu patiaf dicerim.

Tertioet de trib quod reliqs dicamus: appetitiuæ: còs-
tentia expulsiua q in digestioè sunt puma. Ap-
petitiuæ gpatik in stomacho: vel si tota auferat
vel minoef q ex còplexiò mala et mo:bo officias
li còsequunt. Sed si mala fuerit còplecio calida vel frigi. Et
b fuerit marima; virtus auferk appetitiuæ. Si non multa mino
raef t ipsa. Si officialis mo:bd noceat ficut apoſtema in me
ri vel in oze stomacbi: vel si caro fuerit aliqua ſuperſua que
ita claudat ne tranſire valeat. Si eſt multavirtus auferk ap
petitiuæ. Si parua appetitio inordinate t no fin q op:oteat.
Patik aſt stomachus ex obdombiòtio ſpaſimo ſiuemo
ciut ficut t alia méba pani cur in diim? qo còtingit cu frigi. No
adeo ſit forti neq:mo:bd ita marim? vt mo:bi t nature ac
cidëtia affliciens. Tëtiuæ stomachiye auferk tota ſicunt in
liëteria in q cib fine aliqua mutatiòe egereſ: vel minoaf:
t vêtoitas inflatio vel ſonit còſiciunf: qd ex còplexiò ſit
frigida vel cibo qvét vêtoſatate generat vel no digeſtio nifi
parua: t hie cito ecreat: qo fit cu stomachus non adeo teneat
vt bene digerat: et ne cibi ſucci no bene atrahat: vinde
ne cefte eſt vt egeſtio liquid a vel vel: ecreat in inteſtino. Si cib
in malà còplexiòne in stomachus mutaf: putrida digestio
ſequik. Si ex calida ſiuе choleri, digestione mutatio ſit illa
ſequit ardo: t pùctura. Si ex frig, t pblegìti, inflatiuie ſucce
vit de vêtoitas. A iquado stomachus cibu no retinet fin q op:
ope:et ficut ſpaſimak treméſ: yvi ſingultus ſit v vomitus q
morus ſpaſmo attinuerit videq: ſed no eſt certi ſi in lacertis
ſiuera ſit ſpafimus. Singult? v vomit? actiones: còtè
teria t expulsiua res er stomacho yelit ſpelleri no
cituas: fi in ſupioze stomacho eas inueniat ſingultuæ creat:
fi in fundo vomitiæ facit: stomachus em leuax vt o:si viac
neſ: quatinus res nocitiue ſpelleranf. hec ſunt accidentia q
virtus patiæ còpatici patiæ: expulsiua in stomacho triplici, còtè
mo:bo: vel emi tota auferk ficut in yleos videtur: t hec mo:
leſtitima habef naſſeæ ex calido apoſtemate i inteſtino ſubtili
tili qua ſed, ſequi ſemp ſitis vel er defecto: expulſiue: qo
er frigida eſt còplexiòe vel er frigido cibo: vel ex opplatiòe
ſtercus in cogloboſitate inteſtini ericcante: qo ſequi inte:
ſtini grauitas: t ad vomitum motio inflatio ſit onitus: ali:
q quib mo:bi:bnæciit diarria: vel actio expulſiuе mlnoaf
ci ſtercus ad egredièdu induret vel no fin q op5 egrediak
qoliëteria ſequi cu vtrus expulſiuæ cibù moueat anſi ûge
dra: pòc aut fit cu huo:es acuti pùgunt stomachû: vel etias
cibui ſicut ſinapis vel foritutuo aceti vel grauat ei t ob he
pellunf: hec ſunt q vêr expulſiuæ i stomacho patik. Op5 aſt
intelligas q: he tres tvutes ide patiunf circa inteſtina: ma
rime au:er expulſiuæ q plus ceteris regnat in cis. Aliqni ſtoma
dus t inteſtina appetitiuæ t còtètiuæ t expulſiuæ operanf
e:tra natura: ei em a meri stomach? trahit t ad inteſtina ci
bui pòjciat: inteſtina aſt a ſe alternatim recipient v digere
do ejciat. qo naturale eſt: t viſuale t cibi stomachus ab inteſt
nis accipiat t in meri pòjciat: stomachus e:tra natura eſt
ci vomitu. Sifr inteſtina ad inſeriorib accipietia pòjciat
in stomachû ſicunt in yleos videmus: t cibi diu ſtercus conti
neatur in yleos: q: cùvivit expulſiuæ in curſum ſuum ege:
ſtionè moueat: neq: ppter opplatione quâ inueniat reto:
quet eä in ſupioze t tunc inteſtina mouet in alterutra quos
ad i stomachû reedat: stomach? in meri pòjciat.meri cùvomi
tu o:si reddit: aliqni cibi ho pter velle continueat in ſe egeſtio
nè vel vêtoſitare q ppter timoret retinet ſiu p udòre ſeu p.
pter alia quàlibet re impedientè: alternatim redit ad ſupio
ra quoad per vomitù emittat.

De accidentibus ſocie digestiòis. La. xxi.

Accida digestio ei fanguis in epate generetur
atoq venis paſſiòs eſt triplicis: vel emi tota au
fer neq fanguis muta: (is albi) remanet ficut
pait: vel minoaf cibi paru digerendo mutet: vel
no ſm curſus ſuò digigeret ficut in atinrato ch
lera rub mutek q yderici patiunf in choleri nig. ficut
in patiètib morpheà nigra et elep àtioſis vel in phlegma
ficut i hydropici: alba mo:pphe: b aſt duplicia ſunt inteno
ra t exterioa. Interioza vel er malà còplexiò caſuic
in cholerà rubeà mutate: vel er calidëtia in ch. ni. et ince
ſione nimia. Ex còplexiò frigida in adliſs fanguinè mutan
te. Si frigidiffima natura mutata pfeuerat vel officialis mo
do bo vens eſt copitatio ppter huo:zes viſiòres: vel
ppter apoſtema. Zertia ex natura fucci a stomacho ad epar
venétis: q: ſi fit ma:ta no totà in fanguinè mutat epar. Suc
cie ei cùtattas mìto maiòe eſt q: pùmèn epaſt calidatia. Si
parua in cholericos huo:zes mutat: calo: ei:epatis cùtata
tè ſupat fucci. Si ſit calida in cholericos bu:traſo:mati. ſi
frigi. in phlegmavel vêtoſitates ſim frigiditatis cùntates
Exterioza ſunt eſt actionib patiènt: ficut in balneo in ch
erercitio i timilibus: pèecem o:ia ho nò opereſ p:mo: op
teat maliciuni i còpe emicant t mo:bi. Si qo:em ſepe a
piat cibaria calida cholerà generâtia: ficut finapim alia
ci pa t filia, et t iler melacholià gignetia mutare cùve huo:zes
vaccinatètes: vel ſi comèdat phlegma faciètia ficut lac fungos pilès
recètes huo:zes malis abùdabit. Sic quiets i multi come
dètesè balneari negugètes: vel poſt saturatiu mìniuoi
ti balneates pleghe abridèt necefne e. Elotranos bis ch
lera ru: habere oporèbitur hoc mo: intelligunt al: huo:zes
generati. bi gian:nt ſim qualitates ſuas paſſiòs ouerias. Si
e chol: i t in toto còpore apſerha gian:nt ycteridii. si in alibq
mèbis berifipila gignit. Si e ch:ol.ni, i t ino còpore indu
ta mo:reit fìta nigra: fi in vno membro abìc eraz: chòres ppa
me a poru:corps hypofarcavel mo:ppheà alba: faci. fi in ali
quo mébi simiam, dumozes aquoli i t in còpore augmen
tatiuio bydropilum. fi in vno mébi yelica necefne eſt he
di hec accidentia digestiu patitur ſeunda.

De accidentibus tertio digestiòis. Lap. xii.

Accidëtia tertia p oia méba traducik in fituvi
dine fucipietiun. bui9 accidentia ſut triplicatiu
auferk tota ſicunt in etpici: vel minoaf cufi
in macìletis: vel curſus ſuum egrediè ſicunt
in patiæ còpatici. Auferk: q nutrimètque nuinuent
vq: q:libertuturi alij patiæ accidenti atmo
ſua deficit ex còplexiò mala. Ex còplexiò mala q mutabi
lus deſciens cibu in natura no ſoililatim fucipietiun: vi in co
po:ze huo:zes t male gignunf ſupliuitates. Si erpitiæ
tis fuerit huo:zes expellunf mali t cibi boni: vhe nutrimèt
auferk. Si debilis huo:zes remanè in mébi:que mòbi: gene
rau: diueriti. Thir: appetitiuæ fi ſequi ſit v digestiu debil
nec appetitos cibos mutet nec erpulſiuæ expellere quear:
mala mébroz ghan: ſi accidentia: macies ex puitate abiti pò
tus eſt vel ppter accidentia qvirt patik alij. Ycteridia t lo
pà t similam no cibu mébi: aſimilant: ſed méba abie: qo
er corruptione ſit materie debèts méba nutrire.

De accidentibus mo:boz còporùn. Lap. xiii.

Accidëta mo:boz còpore ex corruptiòs q: ſocie t
tertie digestiònis ſunt ycteridia cirina vel nigra
elepàtia morpheà alba vel nigra ligue nigredo
t filia. ycteridia ex epaſt caliditàe nimia vt ſan
guinè mutet in cholerà i totu:corpo:miàpt: e v
nas i cùt e:corpo:is in citrinaritè transfor:et: vel venarù
nimio calo:re fanguinè in citriuì mutate: re: pòſpatio: ve
kell e ad pater tèdet: ne chol: ab epate trapere poſit. vi:chol.
remanès in fanguine p:corpo: se ſpargèdi tigit cùt e:qo
vifeo:fi ſit dumore in via fellis ſiu apoſtemate epaſi
ipsi: fellis oſtrigétis. ycteridia nigra et nimio eſt calo:re
guinè inceìdetè i t in choleram nig:mutante: vel er frigido
idè in melacholià faciente: vel ex contipatiòe vie:plens q
cù feces no exrah fanguis dimittit còrntas fanguin: t
ita per totu:corpo: funt disperſi: cùt e:erterioè tinguent cor
po:is. Lepa: eſt ei fanguis subſtantialis ex inceſsionimia
coruptus in cholerà nigra transfor:am: vel còplexiò mem

Theorice.

Fó. xxx.

bóz, corporis er nímiſtate calóſis ſanguiné incéſt; et chos
lerá nigra traducit; vel eadé cóplectio mutata in meláchia traducit; er frigiditate nimia: vn cibus in materia ei cœur
tif. Oorippea nigra est cí exteriori mébra ſiue cutis in ní
grédiendé le mutat; interioſa tamen ſana ſunt: hec ſui fit de
bilis morphea tám erit: cí ſoſit ſimula lepta. Ooriphea alba et
mida eptatis mutaſ in phlegma: cui ſilimilac exteriori mé
bóz natura. Lingue nigrode est cí fumus eptatis pectoris
ſiue stomachi ad lingua ascendit; incendit. Et hæc róna ota
accudita in exteriori cure acutæ ſent acutæ ſent acutæ ſcindurada.

De accídiétibus apparétib? in epeſitib? corp?, la. xxxij.
Hedricidus corporus in quâtitate vel qúate corriu
púſ. In quâtitate ſi eſtetio vórina vel méſtrua
fuerint multa. In quâtitate ſi eadé fuerint nigra
Súſ t alia a corporib? egrediétia q. tám ſunt na
turalia ſicut et narib? ſanguis emilius: que er tri
phlegma eueniſt reb? vel er deſeſiſt evertis vel er materia vel
er mébvis. Er virtutis deſeſiſt: vt q. si materiá no poſſit
coſtínere; et marine ſi fortis ſit vis erpulſue ppter materiá
multa in quâtitate q. grauat virtuté ad eppercendís ſicut est
cibus multus? vt flat inde yomit? et ſanguis eplens ſua va
ſa quouſis crepét ea impiſt. In qúitate vt ſi acutavel pú
gitiuá quá eppercella naturá opotreat ne forſte magis noceat
et vel calida q. comada vt decurrit a pátiet: vel púſida ſubtilib? et pú
mectáis venas vt ſacile cas crepare faciat: vel vi rara ſint va
ſa naturaliter t ſubtilud e ad rúndepú faciia: vel vi etiá fiſt
ſicca t ad rumpendum leuia.

De accidentibus in epeſitib? corp?, la. xxxij.
Hedricidus corporus in quâtitate vel qúate corriu
púſ. In quâtitate ſi eſtetio vórina vel méſtrua
fuerint multa. In quâtitate ſi eadé fuerint nigra
Súſ t alia a corporib? egrediétia q. tám ſunt na
turalia ſicut et narib? ſanguis emilius: que er tri
phlegma eueniſt reb? vel er deſeſiſt evertis vel er materia vel
er mébvis. Er virtutis deſeſiſt: vt q. si materiá no poſſit
coſtínere; et marine ſi fortis ſit vis erpulſue ppter materiá
multa in quâtitate q. grauat virtuté ad eppercendís ſicut est
cibus multus? vt flat inde yomit? et ſanguis eplens ſua va
ſa quouſis crepét ea impiſt. In qúitate vt ſi acutavel pú
gitiuá quá eppercella naturá opotreat ne forſte magis noceat
et vel calida q. comada vt decurrit a pátiet: vel púſida ſubtilib? et pú
mectáis venas vt ſacile cas crepare faciat: vel vi rara ſint va
ſa naturaliter t ſubtilud e ad rúndepú faciia: vel vi etiá fiſt
ſicca t ad rumpendum leuia.

De accidentibus in epeſitib? apparétib?9. La. xxxij.
Hedricidus epeſitib? apparétib? in epeſitib? corp., la. xxxij.

Hedricidus epeſitib? apparétib? in epeſitib? corp., la. xxxij.
Ecciditia egeſtibó iatintéria ſunt triplicá. In qua
litate in quâtitate in tépore: In tpe vt ſi egeſtio
era cí abus cibus digeratur: vel moſe ſic te
pú ſueniat velocitáis ecrendís. Et multitudine eſt ei
vivertuté gráudatis: er v. el qualitate ſui acuta ſue
púgitiua quá cí virtus pati nequeat cogit vt an tps ecat:
vel púſida t ſubtila vt nullo cogeire erire valeat: vel er parui
tate ſui nutrimenti: vel er deblitare ſenſualis intestini gra-
uitate cíbi refugiet. Ora egeſtibó is er deſeſtio e er púſcula
ue t fortitudine còtèdié: vel er deſectione ſenſualis intesti
ni: vel er cíbis. Si em pauci ſint cibi t parui natura bigéſtio
er virtus feciu deseritare vt ſucci támem ſignificá
pella vt vel cibi naturális ſint frictivé vel acertis vétur: adeo
ve eſſt vt intestiním exerçere nequeat. In quâtitate vel q. mul
ta vel pua egeſtio ſi: vel in níero affe landingi: er multitudine
cibi ſucci q. eut no ſulcipíes creſcere pmitt: vel multi
tudine nímióz púóz í intestiním deſeſétin. Et paruitate ſic
er puitate cíbi. níuer ad ſella eriés q er deſeſtio pétie vtúſt
zaliú fortitudine erpulſiſte: et lacertis ſup aní mollité. Foro
ſtitudo erpulſiſte er lacatiuie potioniis ſiue cibi est occaſione
vel er eí corupcioné vel er acutis humóib? a toto còpe in
intestiním deſeſendentibus: vel er moántib? in ipso intefino ſi
cut vulnerib? er fortitudine ſenſuali intestini: hec pauci
tas est numeri: cuius cá ſuperiori est ſíia. In quâtitate curs
ſus egrediés nature vel ab interioſib? est vel ab exteriòb? ſi
Ab exteriòb? q. cát eſt cíb in quâtitate vel qúitate. Quanto-
tas cibi vel in potestate est accipietis vel í multitudine cibi.
Qualitas ſi cibus in malos chimos mutef: vel vi ventofitas
tem faciat. Eibus vêroſitatem facit vel er natura ſui: ſicut
faba faſoli: vel er deſeſiſt eſtemoz t stomachi. q. ſi ſit fris
gidissimus nullavêtoſitas effici: em cí t épus nimis ſit frigi
dú: neqvétotus est neq. nubilum: q. ſit calidissimú v托ſo
caret: ſicut in eſtate calidissima no vêtoſitas v: vel nebulaj:
Ententofitas stomachi vel intestinòz exiv: vel no exi. Eriés
vel a ſupiosi vructatio: vel ab inferiori cum strepituvel fine
ſirepitu nimia ſicfitas ſignificat. ex maiori ſonitu: maióz bu
noz groſſutudo poſtédif. Qualitas ab interioibus er acus
tis humoibus eſt in intestiním deſeſendentibus: vel er alijí ni
mími abidantibus: hoc aſt ex natura eſt ſicut videm? in die
ceticra vtilis atq. inuás: aliqí de ſolo mozbo vt biarria ex
cóſumptioé mébroz: vel v托v. cſut videm? in p[r]ſćiétib? la
uaturá carnis. Ee v托v. infirmis est e[dr]ipartita: vel em
ſolus eſt ſanguis: ſicut in tricatís majoribus mébís: q. cí
ſanguis loca illa nutriturus no inueniat quo diffundat: re

currés ad interioſa cí eſſeſiſe inferiori emittit. Solet etiá
dide còtingere in ſe exercitatib? q. cí ad quietenit exſuari
ſanguí ne coadunatú ab íferioib? egerút: qd q. de termino z no ſi
per faciét ſicut piodi: v'l ſic cutis laurata qd q. deſeſto
ne eſt v'tutis digestiu e pate. Tertia eſt nigra q. lucida: qd
ſit cí licet mutet ſu ſanguine ſim q opotreat: m: p totum
copus e: còſtipatioré eparis no maturat: v: in codé coadu
nat? incédiit e in nigrediné mutat: t ita tâde egredit. Quar
ta cí ſanguis ecat paulatim: t in tépoibus vicinis: aliqí
bon? aliqí coagulat: interdú cí putredinib? interdú ſimos
ſus: v'l ſicut intefiniti rafura: q. ſi ſint frigidá t quró ténbat
no ſunt vocata: q neq frigidá neq[] labotóia: vocatur oſi
finteria que ab intefinitis vel pate erit.

De accídiétibus in vóina apparétib?9. Lap. xxxij.
Hedricidus q. patif vina a renibus ſunt: vel vefis
ca. A renibus in quantitate vel qualitate. In
quantitate ſi multa vel pauca ecat vel non er
eat: vel cí ouritie ſiat. In qúitate e: calida in re
nib? őpleiore: vt tota aqua ſanguinis ad ſe tra
haf vt caló: ille refrigerere: qúa poſte veſice mádat q vocat
dyabeta: vel er eparis frígida còpleiore cí aq augiméter in
ſanguine t renibus misí p[ra]ſic in veſicá: vel er colóre deſeſto
côtérié e erpulſiue in renibus fortitudine. Thó eire viná
er fortitudine eſt còtèdié: vel er còſtipatioré ve vina. Lon
ſtipatio e vifcóſis est pu, arena lapide in renib? apoſtema-
te i viá: vina. Lá lapidis hu. ſút phlegmatici e calóes ními
q. cáló deſiccat e indurané. In quâtitate e: colóre e ní
nigro e nímo calóis incédio: vel nimia frigiditate: vel al
bo ſicut e còſtipatioré po: q: vel er fetóre ſicut in febrib? fe
tidís eſ videre. Sút t alia accidëtia q vina patif e: veſica.
Qd eſt cí lacertus collúſe veſicis círcudans emolliut e ſe nimia
húriditate t vina no còtinef: vel er deſeſiſe còtérié e to
ſtitudine erpulſiue: v'l er nímo aq potatioré: vel p[u]ſtulis na
ſeétibus: vel ſabie veſice vt pungá ab vina: ne continere
eá valeat: qd cóbustioé ſit nimia. Stráguría víné viítio veſi
eſt deſectio ſacit erpulſiue t virtutis còtèdié vel còpleio e
cí ca q. deſicca viná: ſicut in acutis ſeb. vel còſtipatio e vi
ſcóſis bumoib? ib in viá vina ad veſicá: vel er ſanguine coas
gulato: vel ſanie. In quâtitate víné ſi ſit fetida p[u]pter p[u]ſu
las er colóres ſui mutatione p[u]pter p[u]ſularí ſaniem. muta-
tur em color: e ſame ſeu vulnere ſeu apoftolate.

De accidentibus in vóina apparétib?9. Lap. xxxij.
Hedricidus q. patif vina a renibus ſunt: vel vefis
ca. A renibus in quantitate vel qualitate. In
quantitate ſi multa vel pauca ecat vel non er
eat: vel cí ouritie ſiat. In qúitate e: calida in re
nib? őpleiore: vt tota aqua ſanguinis ad ſe tra
haf vt caló: ille refrigerere: qúa poſte veſice mádat q vocat
dyabeta: vel er eparis frígida còpleiore cí aq augiméter in
ſanguine t renibus misí p[ra]ſic in veſicá: vel er colóre deſeſto
côtérié e erpulſiue in renibus fortitudine. Thó eire viná
er fortitudine eſt còtèdié: vel er còſtipatioré ve vina. Lon
ſtipatio e vifcóſis est pu, arena lapide in renib? apoſtema-
te i viá: vina. Lá lapidis hu. ſút phlegmatici e calóes ními
q. cáló deſiccat e indurané. In quâtitate e: colóre e ní
nigro e nímo calóis incédio: vel nimia frigiditate: vel al
bo ſicut e còſtipatioré po: q: vel er fetóre ſicut in febrib? fe
tidís eſ videre. Sút t alia accidëtia q vina patif e: veſica.
Qd eſt cí lacertus collúſe veſicis círcudans emolliut e ſe nimia
húriditate t vina no còtinef: vel er deſeſiſe còtérié e to
ſtitudine erpulſiue: v'l er nímo aq potatioré: vel p[u]ſtulis na
ſeétibus: vel ſabie veſice vt pungá ab vina: ne continere
eá valeat: qd cóbustioé ſit nimia. Stráguría víné viítio veſi
eſt deſectio ſacit erpulſiue t virtutis còtèdié vel còpleio e
cí ca q. deſicca viná: ſicut in acutis ſeb. vel còſtipatio e vi
ſcóſis bumoib? ib in viá vina ad veſicá: vel er ſanguine coas
gulato: vel ſanie. In quâtitate víné ſi ſit fetida p[u]pter p[u]ſu
las er colóres ſui mutatione p[u]pter p[u]ſularí ſaniem. muta-
tur em color: e ſame ſeu vulnere ſeu apoftolate.

De accídiétibus in méſtruis apparétib?9. Lap. xxxv.
Enſtrua est inmatura naturá in quâtitate vel qúate
quâtitate ecrentia. In quâtitate ſi plus vel minus
q opotreat vel omnino mihí ecat. Plus opot-
teat er: forí e: erpulſiua e: deſciente: tientiua:
vel er materia ſubtili e nímo liquidá: vel er abú
danía qua adeo grauatur natura ne ſufferevalat: vel er ra
ritate vulpe vt venis que in eius ſunt o: Mon eire ſiúm
est róni nostre: qd er groſſitudine e matere e q v'l ſpíſitu-
dine venarib? e poró: còſtipatioré: vel deſectione erpulſiue e
t fortitudine còtèdié. In quâtitate e colóres ſit nígrí: v: ní
níma videſ incédo ſignificat. Rubeq e'm t citrinus caló: e
t cholerá rubeá ſignificát. Albedo t líqúitas vel ſpumofitas
frígdo: e bùriditatem vel ventoſitate ſignificat.

De accídiétibus in ſuóie apparétib?9. Lap. xxxv.
Eldo eſt naturalis ſicut in dieb? creticis vel te

peratis ercéríjus vel in balneis. Eſt e: extra natu
rás ſicut in cóſumptioé carnis. In hoc e'm fudos
e re a'ti euret q. no opotere: et erire. Eſt e: medio
cris: ſicut in nimis[que] ercéríjus. Sudo: nò natura
lis in quâtitate eſt vel qúitate. In quantitate ſi
maio: ſit q opotreat: qd er nimia eſt materia vel liquiditate
ſua: vel raritate po: q vel v'tute erpulſiua. puitas ſupzadi
ctis e ſíia. In qúitate rubo: v'n ſanguis vel citrinitas: v'n ebo
tera poſtédif rubea: vel putredo v'n húozes putridó ſignf.

De inanitione no naturali. Lap. xxxv.
Manitio no naturalis eſt e: naribus ſanguis:
vel er alijí locis: v'n cóſueto: p[u]liu no erpo
erit. fit aſt trib? modis: er virtutibus: er mate
ria e: o[ganis. Deytute ſi forí e ſit erpulſiua e
deſeferit contentiua. Er materia e ſit multa: vnde crepens
tur vafa: vel acuta vnde perſo: etur vafa. Er o[ganis e ſint

["Ziber septimus", "solida et cito crepacia:omnis auctura vel intima est vel extima. Intima est er materie abundaria: v[n]i facile crepen[]a vala. Extima sicut caufus occurrens cœcilio et magna vop. hec de caufus accidenti dicenda fuerat.", "C[]erpliqit s[]exta particula.", "C[]nspicit septima particula the[]orice de significationum scientia.", "C[]apitula lib[]er septimi.", "De vnuerali[]bis figtionibus et eaz diuisionib[]. Lap. j.", "De intelligedis pulfib[?]; q[]d p[]cos significet. Lap. h.", "De pulfiui generibus et coz qualitatibus. Lap. i.", "De caufis quas in pulfi facit res naturalis Lap. iii.", "De mutatione pulfus p[]pter rem n[]o naturale. Lap. v.", "De mutatione pulfus p[]pter re e[]tra natura. Lap. vi.", "De mutat[]ioe pulfus p[]pter res y[]tutui grauatiuas. La. vii.", "De pulfibus apoemata significatibus. Lap. vii.", "De pulfibus passione cereba significatibus. Lap. ix.", "De pulfibus passione méb[]roz sp[]faliu[i]i significantib[?]. La. k.", "De pulfibus passione méb[]roz cibaliu[i]i significatib[?]. La. r.", "De vnuerali[]dis disputat[]ioe vanarii. Lap. xy.", "De qualitatibus cognoscédis color[] vire: et earui diuisionibus et quid per eas significetur. Lap. xii.", "De significatione liquoris vire. Lap. xiii.", "De significationibus hypostasis. Lap. iv.", "De significationibus in egestione apparentibus. Lap. vi.", "De significationibus s[]creatu[i]i. Lap. vii.", "De significationibus s[]fudor[i]i. Lap. vii.", "De vnuerali[]bis figtióibus et eaz diuisionib[?]. Lap. j.\nplen[i]i, p[]os[]le nostro de accidenibus et coz caufis, i[]mo bi[]s diuitionibus: et i[]p[]sium tractat[]i de scientia caufaz accideatem titulatu[m]. Op[]ort in hoc sequènti op[]sculo dicamus de mo[]b[]us et accide[]tibus co[]ſequéti[?]tui? e[n]i, i[]de i[]p[]sium significationibus: v[n]i hec particula significationis titulat[]i scientia. De i[]g[]it figtiones sunt generaliter triplices: aut e[m] significat sanitatem: aut morbi: aut neutri: qu[]a[]r vna que[]s aut p[]terita aut p[]ſentia aut futura p[]o[]tédit. Mar[]ui aut q[]da ſunt vnueriſales totus cor[]p[]is qualitates deſignates: alie p[]ticulares. Mor[]s a[]ut ab vnuerali[]bis incipiem[?]; qua[]li digni[]b[?]. Unuerali[]bis e[]g ſua actione naturali figtio. In ſanitate e[m] p[]fecta[] m[]otu[]ract actioné: in ſinfirmitate coru[]pta[?]. Mar[]ui a[]t c[]mo[]b[]us ſa la nitas aut coz i[]nfirmitas, que v[]tra[]c[]b[]o[]t ingit ex p[]eperamen to vel coru[]ruptione chim[]om. Unuerali[]bis figtio: v[n]i vnueri ſalis i[]nueni[]b actio[]p[]saliis vel naturali actionis e[] figtio: q[]b[]us duab[]s actionib[?] cop[]p[]i aliaſi reg[]ſ. Sanitate e[m], v[]p[]ſualis calor[?]; naturali alif[?]; e[]q calo[]rezia ſita aliaſi. coru[]ruptione: e[]g necessitate ſeque[]t mo[]ſe: t[]e[]peramé[]tui ſanitas: n[]o p[]epera mé[]tui i[]nfirmitas. Ex t[]utib[?]; aut naturalib[?]; q[]tuo[]; h[]uo[]; es regun[?]; v[n]i ſicut d[]i[]xim o[]la mé[]b[]a cor[]p[]is aliaſi gubernan[]. Q[]d c[]ui a[]it op[]; t[]e p[]ortie ſuit r[]onis n[]os aſceſ[]lores ex h[]is duab[]s actionib[?]; pp[]endere cor[]p[]o[]s ſanitates coru[]ſi i[]nfirmitas. Ex virtute e[m] sp[]faliui ſanitas intelligi: v[]rii cor[]p[]o[]s alia[]t: et de fectio ſui: et p[]eperamé[]tui calo[]us naturali coru[]ptione p[]eperamé[]tui actionés rei naturalis et n[]o naturalis: et extra natura in ip[]ſis: t[]n co[]de q[]d fundamé[]tui e[]ſt in ip[]ſis. Scièntia v[]o bo r[]ui o[]m in morib[?]; cognoscre e[m] pulſui. Mor[]e[m] pulſualis motiò[]b coru[]dis e[]ſi e[]ſui: hec aſt i[]ſa[]tia pulſiui voca[]b sc[]iètia: er naturali idit[]o actione p[]eperamé[]tui h[]uo[]; intelligi i[] ſanita[]; et co[]; diſp[]e p[]eperamé[]tui in ſinfirmitate: q[]d dat intelligi excoctio in venis: et n[]o excoctio invenis: et n[]o excoctio et excoctio in ſtomacho et i[]nstrumé[]tis sp[]iritus, virtus iſta dep[]endit car[]ca cor[]p[]o[]s excentia. Excoctio e[m] in venis intelligi in vii[n]; q[]d vina e[m] ſet colamé[]tui ſanguinis. Exocto in ſtomacho et excoctio instrumento[]s p[]ſus e[]ſaluiat ex f[]reatioe intelligi tur q[] feces cib[]os ſunt hec mé[]b[]a nutrié[]tui. S[]udor[]s qu[]oq[]s ſunt figtioés: n[]o vnueriſales: q[]d ſudo[]; subtilis e[m] humor e[m]p[]ulſus a mé[]bus p[]oros cutis: q[]d c[]ui a[]it ſunt op[]; d[]ici figtiones car[]ca ſanitate i[]nfirmitatem et neutri: i[]g[]iſt incipiend[?]i a[]p[]ulfi q[]; d[]ignio[]; eſſe viderat.", "De intelligédis pulſibus: et q[]; d[]; p[]; cos figtur. Lap. ij.", "Ettuui scientia trib[?]; er caufis ſciri e[m] ſtoleſa. Primo q[]; nullus adoc[]p[]er us e[m] q[]; p[]uas coru[i]nigiat mutat[i]oés. S[]co q[]; ciu medici pul[]m implorat: o[]ta e[]v i[]n g[]na p[]ro t[]e cognoscre re neceſſe e[m]. Z[]ertio q[]; n[]o 15 cui affim[i]t: v[n]i e[]coz i[]nueni atiſmiferates: v[n]i in pulſib[?]; b[]i labo[]; v[n]i in paru t[]e t[]e dec[]; g[]na valeat q[]; agnoſcere. Dic[]ed[i] p[]; q[]; d[]; p[]; q[]; d[]; p[]; q[]; d

Theorice.

Fo.rrrj.

ris et turcitur sui organi, têperatus mediaſ, in his duobus. Alii qæd est habet plus; aliis qæ dixi minus; qæ dicti edunt ſunt in ca mutatisiò motuſtus. Tepus motuſi diuſidic in velor tardèt et mediat: vel est qæ longus ſpacit breui p[rae]ſicet têpore: tardus q[ui] paſſus paciſi in lógo tpe inſequiſt: mediſ inter bos duos est humidus, vnusquidque h[oc] ex duabus naſſicat cauſis. i. vir tute et caloſe: velor est et forti caloſe et ſana virtute. Lalot aut frigidus aerè ſibi elaborat attrabere: tardus ex virtutis defectioſe se debiller moduſit et calons minato: Tertius ſim virtutis tenore diuſidic in forſe debilet et mediſi. Fortis q[ui] quaqua[que] virtute digitis, aſe videt eppellere. Debilis est digitis debile percutit: mediſ inter bos duos est têperat? hi duobus ſunt modis: forſis et virtutis est, virtutis molliſe organi ad mouendum facilis. Debilis ex debilitate est virtutis et inobedientia organi: mediſus ab vtrtoq[ui] têperatus. Quartus ſim coſſitetha organi diuſidic in duru: mol: le: mediſ. Duras est q[ui] digitis tangentiibus q[ui] forſis videſc. Differit em a forti ſite durus: q[ui] forſis est magnus forſitu: dine ſua dilatâs vacula: v[n] reddunt quasi maiora. Duras est paruus: q[ui] durities virtuti nobtemperat vt et dilater. Doliſs est quæ digiti c[ui] multa ſuauitate ſentiſt vt videaſc ab eus ſepari t penetrari: h[oc] medius inter bos est têpat? Dur? et ſicſitate ſuon vaculiza: molli et eſe vidit: mol litie. Quintus ſim plen[que] vacui diuſidic in plen[que] vacui et mediſi. Plenas quatuor quasi biſidicat reſidare videbat. va cuus q[ui] apparet inſatatus: ſed c[ui] tangit quasi vacuus digitis perſoſa: Plenas ex lentudine ſanguinis: ſp[irit]us invas: ſiſ coſiderat: vacuus ecotrario: mediſus ab his est temperatus. Sextus ſim qualitæ arteriarii diuſicat in calid[que] et fri gidi: et mediſi: calidus c[ui] d[igit]o[rum] extremitates ſentiſt calide d[ura] arteriæ subſtatiæ: frigidus ecotrario est intelligendus. Medius ab his duobus: Lalot aut ſubſtantiale: artiarum ex materia intra eas est habita: i. ſanguine et ſpiritu: frigidus ecotrario: medicitas ad vtrumque est reſeſenda. Septim[i]us er têpoſe: quietis diuſidic in ſp[irit]um rarus est mediſi. Dicit em Bal: pulſus inquit in dilatatiſe et coſtrictione ſua: duas habet quietes. Una c[ui] pulſus in dilatatione ſua d[igit]o[rum] extren itates percutiat: bane aſt exteriorem vocat quiete. Q[ui] do ditit Bal: ſon ſenſualibus inuenibus. quies ſeda in coſtrictioſe est ſua q[ui] est c[ui] pulſus ad centrum ſui redat: q[ui] no ſacile ſenſu percutit: ſed tant[ui] pulſus diu moſantem rarum: parum v[n] tardare vocamus ſp[irit]um mediocrititer ſe habetur temperaturo: et v[n] tute est têperatus. Octanus ſim ordinatio[n]em et inordinationem diuſidic in p[os]t lau dablet et n[os] laudabile: hoc aut p[os]us et coſparatior[em] coſides rabib. Kôparatio v[n] aut motus est cuiuſliber ad motum vt et defectioſas ſim coſtrictionem et motu[m] p[ro] in dilatatiſe et ecotrario: aut têpoſa[li] quietis ad motu[m] têpo[ra]ſe ſic ſin in diſlatione equalitati p[os]tus coſtrictionem et c[it]e exterioſi ecotrario. Laudabile p[os]tus inter ſe t[ibi] coſociat familiak: ſi cut pulſus p[uer]i pulſui affilimak p[uer]ili: iuensui inueni: c[opl]erionis calide eidi [op]leriōl. Pulſus illaudabilis p[os]de ris est in familiaritate diſſimilis ſicut pulſus p[uer]ili diffilmiſis est iuuenibus. Aſt t[ui] pulſus extra p[os]dus q[ui] nulli etati familiak: h[ic] v[n] diſiculiter intelligi mſi diu inueſtigeſt et aſſidu e[que] co[va]t: q[ui] quaſitæ est têpo[ra]ſi alis mot? et q[et]is. v[n] diſ ferrevidet pulſus iſt. Quidam est c[opl]erabiliſibus ſicut fi diſicæ t[os] dilatatiō diuplu[que] c[it]er exterioſi: aut tripl[ui] aut vn[mi]t et me diu: aut a[pl]iſt e[que] q[ui] d[ida] inčop[er]abiliſt i[pi]tr[ri]. in dilatatiſe ſi ue [d]ſtrictio: q[ui] n[os] habem[que] p[os]ſum? aſſi tare: q[n]t aut ml[que]t aut n[imi]miut aut etha v[ri]lra modi[n]em habed[ui]. v[n] hoc genus pulſu[n]i intellectui est moſteliſim[i]. Monum v[n] ſim concorciā diuſidic in e[que] t[ui] in n[os] e[que]: hoc aut gen[ui] in o[bi]t p[ieno] minatis inueni. Aſt aut e[que] pulſus c[ui] paſſui eſuſt: est e[que]t in digit[os] extremitati? b[ui]t ſi multa t[ui] magna per c[u]ſio ſit: t[ui] in magnitudine e[que]s n[os] p[ua] no rara no ſp[iffa]: nee in y[lo]u diuſerſa. I[hi]o e[que]s est pulſu[que] t[ui] paſſui diuſerſak: ſi

ue in motu ſicut ſi mo ſit p[il]ſus mo rarus mo velor mo t[ar]duſ: ſue in quâritate dilatatiōs ſicut mo ſo[ſ]mo l[ui]mo c[ui] simila: e[que] aut pulſus: aut id[est] est in o[bi]t? z[ab]ſolute e[que] c[ui] diſic: aut e[que]s in ſola quâritate v[n]tue ſiue motu: z[ui] ſim cum de modi[que] e[que]s o[bi]: I[hi]o e[que]s ſiſt aut in o[bi]t? pulſu[n]i est genes rib?: z[ui] abſolute non e[que]s o[bi]: aut eſt in aliquo: et in aliquo v[n]o n[os] et ſim eund[em] in quo n[os] e[que]s o[bi]: e[que]s e[que]t: aut in pulſibus est multis: aut in paucis: q[ui] rurſus in eſuſt aut or dinatio[n]em aut inodinat[em] est dic[ed]us. Ordinatio[n]em est q[ui] caude ſo[ſic]ine est affilimadus: h[ic] em pulſus p[ro]mi[n] est magn[us]: poſt t[ui] paraus: tertio mato: et quarto verlo magni: t[ui] ſita ordinatio[n]em p[re]gredif quoaduſque ad vn[mi] de trib[em] veniat finis bus: aut em p[ro]tinuatis mino[ra]t: donec er toto miſſat: t[ui] ſi eſt mi[n]tua vocaſ cauda ſo[ſic]ina: aut gradat[is] mino[ra]t: v[si]ſq[ui] ad minu[m] p[re]ſſus in magnitudinê regrediſt. In magnitudi n[em] v[n]o aut in e[ca]de in q[ui] fuerat: aut in paulo minore[que] m[ce] perat. J[este]vero pulſus retonatiua cauda ſo[ſic]ina o[bi]. Aſt est tertiu[que] q[ui] c[ui] p[re]ſit magn[us] gradatim in minu[m]i finiſt: t[ui] inde ſubito t[ui] fine graduali ſeditu in magnitudinê ſerilift p[rae]tio: et itid[em] mino[ra]do rurſus in magnitudinê ſiſt ſi]a] regrediſt: n[os] graduaſt: h[is] celerijs: ve[z] poſt[ui] subitane?: p[ec] aut cauda ſo[ſic]ina: aut in velocitate t[ar]tida têſiderabit: t[ui]t pulſus mo ſi ſit velor poſtea ſit t[ar]tardus: t[and]e in t[ard]idat[em] finiſtatur: aut in virtute vt ſi pulſus incipiat eſſe ſo[ſi]: t[ui]a gradat[is] in deſcederit quoad ſtat debilis: aut a magno et p[ro] v[n]o incipia ſicut ſi a[que] o[mi]n? pulſus q[ui] cauda vocaſ ſo[ſic]ina ita est in telligendus put exponiſt? q[ui] ſi ſc vocaſ: q[ui] cauda ſo[ſic]ina a groſitudine lepiſes paulati incipit ſubtiliari, de ineſi[que] et o[zi] dinato p[uc]uſi ſufficiat diſicule. Ino: dinat[em]t? pulſus v[n] b[ui]t duo magni et vn[mi] paus t[ui] alter medi[ſt] aut duo parui t[ui] vn[mi]medio cris: t[ui] alter magnus cui ſuccedat et p[os]u et filia: h[ui]o aut m[re] cris: t[ui] alter in o[bi]t in u[n]ueniſt pulſu[n]i generibus: q[ui] tripl[ui] in vna paſſuſe e[duer]ſus: aut em pulſus velor et p[ro] paſſuſe: t[ade]t in ſe iſpum ſed ratuit: aut n[os] reſid[es] in dilatatiſe ſua eſt inequua[li]s p[re] velocitate t[ar]tida t[ui] ſu: aut anteſt regrediſt bina[ſ] p[re]ſſuſes facere videſt. P[im]q[ui] c[ui] velor eſse inciperit a[n] p[re]ſuſionem q[ec]eſt: poſt in dilatatiſe ſua c[opl]eda tradat: aut c[ui] incipiat eſſe mediocriis itid[em] quicſet t[ar]tada p[re]grefiſt: aut incipiſt t[ar]tare t[ade]t vid[ex] q[ec]eſtere p[ro]q[ui] felinti et o[pl]ada ſua dilatatiſe. In h[ui]o p[mi]s diuerſitato[n]？ q[ui] cauſus pulſus inueni[n] q[ui] c[ap]re[ol] vocaſ. Incipiens e[ui] a velocitate et a[n] digito[rum] p[re]p[u]ſione cadere vid[ex] t[ui] poſt a[ci] et o[pl]eda dilatationem q[ui] noſi ſiud a capreoli ſimilitudine forſi[n]: q[ui] c[ap]reoli c[n] in c[ipiat] ſaliti quasi quicſere in a[cre] vid[ex]: t[ui] poſt in explêdo curui eſ velociſimus: ſed n[os] regrediſt: eſt i[n]cipiat eſſe ve[lor]: t[ui] in medio t[ardare]: v[n] coſequiſt vt i[n]iti[que] velor habeſt ſinis v[n]o t[ardus] e[conuerſo: t[ui] incipit eſſe t[ardus] in medio velociſimus. v[n] coſtato q[ui] i[n]iti[que] ſit t[ard]e: finis v[n]o velor: et t[ui] incipiat eſſe mediocriis muta[du]s in velocitate vel in t[ard]ita t[em]. Tertiu[que] q[ui] bis p[uc]utere vid[ex] p[er] martellin? vocaſ: q[ui] c[ap]re diſtos p[ec]utat o[li]rato[n] an[que] ad c[etr]rii ſi]u[n]i regrediſa[n]: q[ide] diſigi[re] p[re]cuitu[n]: q[ui] et duritie [t]ingit q[ui] g[ui]batiſtate: q[ui]c[ui] in mar t[ello] t[ui] in incude p[ec]ut[ri]: vt c[ui] p[ec]utia p[er] martellus ab incude reſilire vid[atur]: reſilire aſt illud alij[que] tertiat[ur] p[er]cui aſt ter t[em] in q[ui]litate motu[n]i in t[no]ze v[t]utis coſiderat: in alij[que] n[ita]: im poſſible est vt ſub v[n]o digito t[ui] in cand[em] part[em] q[ui] g[ui] magnus inueniak: t[ui] in paru[n]i in e[ca]p[]uſione mute tur: aut vt paruus in e[ca]p[]uſione ſit magnus: magn[us] e[ui]r e[n] necessitate quatuor[que] digitos vid[ex] traſire. Sil[que] c[ui] latus et ſtrictus nu[n]que in e[ca]p[]uſione inueniſt: neq[ui] c[al]idus t[ui] frigidius: neq[ui] molliſt et dur[em]: neq[ui] vacuus et p[len]？ h[ec] aut eſt ouerſitas pulſu[n]i in vna p[eu]ſione: t[ui] in e[ca]p[]o[mi] parte. Diuerſitas aſt p[eu]ſiōs t[ui] in e[ca]p[]o[mi] p[er] organi eſt i[n]diſiſimilis. P[ul]ſus e[mi]n ſub duobus e[que] digitis q[edi]a velor: t[er] alter ſub duobus tardus e[conuerſo: aut ſub duob[em] velor: ſub duo bus mediocriis: aut ſub tribus velor: t[ui] ſub v[n]o mediocriis: aut ſub v[n]o digito diuerſus. In h[ac] aut e[ca]r]one forſe t[ar]t andebile intelliſe. Sub h[ac] diuerſitate cauſa ſo[ſic]ina t[ar]pulſu]i inclinat[ui] e[n] inuenire. Cauda ſo[ſic]ina inuenitur cus pulſus ſub v[n]o digito attingenti b[ach]ium e[que] groſſus: ſub digito mino: ſedo: ſub tertio paruus: ſub quarto minu[m]. Simili ter h[ec] aut cauda ſo[ſic]ina in ſo[ſi]t i[de]bili raro t[ui] p[il]ſio e[ſ] intelli

## Aiber septimus

genda. Inclinatus sub duobus digitis medius est grofusub sub duobus vò extremis subfutis: cì medius aptus: in extre mis vò ocuclus. apparet aut fenlui extremis est in dinari: qò còntingit ex defectioe virtutis subfâtia oiganì et parte dachìs eucluere no valeres. La carnee grauntatì in ex remittentur iuxta manuì et defectioe est virtutis illuc peruenièns. Inclinatus sìll in forì dehìs veloci tardo est intelligébus. Est z alius diuertus qù serra vocat: q: aut sub vno digito mouef sub tribì est getus; aut sub duobus pìs mis mouef sub alìs pòs: qeſat: aut sub yno forìs: et alio de bilis: sub alio veloci: sub quarto tardus t in alìs filr. Serra aut vocat: q: dèribì ferre affilimat. Hecc diuieritas multis alìs modis duierificat: et specificat: sed no funt introducè: de: q: bis quas dii cognitis cognosènſ et tacite parì tì in de dìcedì. Queda pars mouef iurſus: qda vò decuſus: qda finiſtroſus: qda extroſium: qda poſteri: qda anteri. Er bis e diuieritatiuì in infinltù, pètèſt: q: opter qda nobus diffinunſ: qda no. Diffinitior qda eluoti: quidà vermiculof quidà formulioſ: qda phtpyfici: qda tremères funtvo càdi. Eſtuoli funt cì oiganì pars auriculari digito ſuperperito ſupori: t àn mouef sub altero digito inferius t tardus. Pars aut oigam decort: ſum t finiſtro: ſum infen: muorèt: quèdà pars late: qda fricte vrpote videmus in mari tem pateſtæ. Terniculatus eſtuato modo mouef: ſì eſtuato maio: t for: tòrio: vermiculatus vò mino: t defectio: velocitò tì ſpilio: q: huiù pulſus cà vùs est defecta. sub digitis ſententi velut vermiſtui mot: formiculatus ſicut vè miculatus mouef: mino: tìtè defectio: ſpilio: cà em eablatae virt? vì natura ſpilat t velocitè facit cà refrigeràdi: formicuſus vocat q: ſicut mot: formice sub digitì ſentit phtpyſicus ſupito: e oibì alìs q: debilitate atq: duritie. phtpyſicus voa: q: nò ab eadeq utitate mouef ſic mo: phtpyſicus: qò in de ſelequif: q: co: po: subſtàtia tota in mo: muta: t: v ab inſirmitate vincit vìb ab habès vì mo: bus ſupet: ſi em vò mo: bvi vinceret pulſus qua: do magni: vè velocè facerèt: vì ſi ſupat Jta opera: pàruìn debile t curtù. D: ſi qua: doq superat virtus pulſus ſit magni: ſi vò mo: bus pulſus neceſſe est paruus effica: t debiliteſ. Tremès est quo partìs digitì anteri: cù ſpitudine: t defectioe pectuni ſicur vide mus cù medè: a tremere ſentimus. Jta em: de nouo fm con: cordà idè cìडè. Decimù ſm numerù pùſous pulſus diuìſtì in ordinatù t inò ordinatù. Ordinat? in diuerſis in uenit pulſus. Diuerſitas aùt pulſuì qàda e ordinatù t cir cman: quèdà inordinatæ: ſed de inordinatæ fatis diſtio: co ſint. Ordinatè e q: mouet pulſum t in idè vnde inceperat reduc itum: vìb ſi tres magni ſint t equales t tres paruìc similiter equales vel duo paruìs ſunt t equales: t a capite in magnos t paruos reſedètes. Similiter i tardo et velocè est intelligendù: vt duo ſint veloces t vnus tardus: pòc autè intelligit in obbus generib: diuieritate habebitus ſic pì ma qutuòs genera ſunt. Primù: ſ. et quantitate diuionis. Sòm ex tèpo: et motuì. Tertiù fm tenò: virtutis. Quartù fm cóſitëtia oiganì. Op: aùt intelligat: q: pòd: laudabile equate t ine: neque: ordinatù t nò ordinatù diuieritio: attinutè tìb: in bis qtruo: tìm inueniùtur generibus. Fm etià plenù t vacuì: t fin qualitates arteriàri in fitis diuieritatibus no: est inuenire: q: imposſibile est pulſus inuenire q: ſe a duritie moueat in molliètè e cótrario: aut a caloè in frigiditè t e cótrario: aut e: inanitioè in repletionè t e cótrario: bi pulſus in vnà percuſionè vel ouas t vìb: in decè nò: pmouenf vìb hec diuerſitas tìm in bis quattuor est inuenièda. Edio critas iterum in ſex inuenièda est tatuì. In primo fm quan: titatè diuionis. In ſed o: fin cóſitëtia oiganì. In tertio fm qualitates arteriàz. In quarto fm plenù t vacuì. In qnò in tèpo: re: quetis foritudo t debilitas: t alia genera diuuerſatari attinutèia nò habèt mediocritè. In ſe: to vò in ſu perio: b inter duo mediocre ſemp inueniè: ſicut inter ma gni: t paruì habèc mediù: t inter velocè t tardù t durù t molle t ſpilum t rarì: calidù t frigidù: quòr: mediù ſemp e: ſperarit: t natura huìdi: forè t debile nò habèt me: dio: q: cù mediocria ſint ſeperata: tèperata vò ſana: fanas: tis quo: q: cù for: tòtudine: g: for: tia neceſſe est eſſe ſana t for:

tio: fanora: vnò è neceſſe in bis eſſe mediocre: pulſus e: go debilis cù defectioe e: ſtutis: defectio: virtutis ex mo: bo còntingit: mediocre inter forè t debile: ne: forè ne: de bile est: iſsù extéperentiè eſſe videre: forè em ſemp ta: in debile: e ſimiliter equale t inequali nò habèt medio defectio: e: e: ſim: naturale: inequalè extra naturam et ne: ne: qù: e: e: defectio: tìm in nò equale. O poster aut in telligi no: oem pulſum equale e: ſe naturalè: iſsù equale in ſperamètò tìr erit naturalis: e: em e: cùis in malo ſic: phtpyſicus. Pulſus ite laudabilis pòderis t ordinatù t nò cùd natus inte: perati e: viden: vn: non habèt mediocre: in tèperato: t interperatù niil est medi: hec de: gò pulſus que in disputatione ſuperiorì: de: ſecit: opor: gò camus cauſas ip: ſum t mutationes co: s: t qui ſignificant: fanitæ aut mo: bum aut neutrum.

T De cauſis q: in pulſu facit res naturalis. Ap: ap, li: Mauſque: ſup: adicto: pulſuì aut per: tèperat: et complexio: cuiuſub et ho: est intelligébus. Lpe rat: in fanis tì est co: po: b qui per: tèperat ſunt complexio: ne: habèt vn: poſſint mutari: hàc at complexio: di: in diu: pulſus cì de c: pletonibus tract: remus: h: ac: ſut pulſus cì in quolibet inuenia: inter alios complexis per: tèperatis: dicendi e: ho: e: ſan: si autè hàc natura exerit quà dictimus: t inter naturas dicendi q: pufet: q: hò in mo: b aut in neutrì: exat: significat. Pulsus aut vi: pufuì: p: p: si po: n: de: n: o: multo tèpo: ante in fanis pu: deat: ho: b: vt co: naturales intelli gat qualitati: qò nò pòt cì in ſanitate pectſis e: ne: qò trarìi pati: quodlibet: ne: multi ſit exerciti: ne: q: multe quietes: ne: multi pùlens: ne: multi cìvo vel por: exna nitus: ne: q: multi coitus: ne: q: multi calidus: ne: q: mults: vel frigidus: hoc cù fuerit pòt intelligi pulſus cuiuſub naturalis: an comutè in: fanis: in neutrì: tra: ducatur. Aſ: medico fit poſſible oi: pulſus ho: cognos: cè: ne: vn: et: cìna tis: indigenarì: pulſus poſſe offer: nere: ſit nece: res natu: rales pulſum a temperamento mutantes offer: nere. Sunt autè: de: naturalis differèntia mar: t ſemale: o: plexiones: figu: ra: etates: t tempo: a: regiones: aer: co: cœptiones: formus t vigilie. Differentia marì: t ſemale: q: pulſus maculam ma: t for: tio: e: q: pulſus ſemale. Maculus eminencia est calidio: t for: tio: t mot: maious atq: ereritù. Semina rì pulſus: emt t debilo: atq: veloci: qò em: q: ſemale debiliones: ſunt maculìes t mino: s exerciti. Omo: et ex: prutate calo: naturalis ad cœparatione maculìs, yelo: cìus: vt natura ſepe: iterando: e: pereat in feminis qò per ma: gnum pulſum femel oper: abatur in maculìs: vt tantum: q: aeris trabatur ad refrigerandì: quàtì vnus magnus mari: ce trabebat in maribus. O: magnus ergo pulſus ex magnu: dìne est virtutis in omnes extremitates eum dilatòs: t em: nimio calo: que neceſſe est refrigerari. In mario etica: loe neceſſe est nature maximù a: macè mittere: t magne trùi neceſſe est multi dilatare in matimo trabendo a: vire con ſe: quif vt pulſus efficiatur magnus: quanto enim male: e: calo: rato: maion velocitate ope: rari: nature e: neceſſe vt in paruo: tpe: magna quàtitas trabat: aeris in refrigeratione cì a: ſut de: ſecit virt: neceſſe è a: er trabat: ſpilum vìb ſit vè: vt minis veloci: ſit q: maculìs. O: plexiones ſi fuerit calide faci: t pulſum magni: v: velocem cau: trahendi: multi: a: e: in refrigerationem. Si frigidè paruum faci: t tardì cau: fa neceſſat: is parue refrigeratiòs. Bumide pulſus reddit: molle: ſice: durù. Figure quia macidi pulſus maio: s ſunt q: crafi: et for: tio: s. crafi: ex: nimia humiditate pulſum ba: bent humidio: em et debilio: em: quia calo: s ſunt mino: s q: maci. Sed tamè pulſus e: ſpilio: vt in multo tem: po: ze trabat: pìsillum tantù: aerem quan: magnus femel in vno impetu: tracit. O: poster aut: per: q: fi maddinatu: raliter ſunt macri. Si em nò naturali ſint: nò but ne:ro extra natura: disputàbimus. Aliq: q: pulſus crafi: s: ſunt maio: s q: macido: qò ſit em: crafi: ſint calio: s: q: maci: hoc consideràdu: e: in feminis ſimiliter: ſed tì hec rans: fine

["Theorice.", "Forruij.", "vidençótingere. Etates òv pulsum mutat à peremutatio est; pueri velocìore habet, ppter caloë refrigerandù natura; le: quoniam calo: naturalis multus est in pueris: téperata tæm affinitudinis et virtutis: quia quòt est minò: ranto: et veliocì: qò facit paruitas virtutis que ad trahendù aeræ se fer non sufficit. Juuenes in pulsum nimius sunt fortæ et magni habet pulsum; et invelocitate téperatù: qò fit ex caloë et eouù virtute. Semœs paruità tardio: de debilè et rarù: pomer eò: frigida coplezionè: vñ: no est necesse multus aerem trahit: cæ refrigeratiòis. Aliæ etates his affines fm cã cui ma gis sunt vicinæ pulsum funt patebantes: q: cæ pulsum pue ri velocìtim? et spiflim? sit téperat? in multudine: parutæ: et püllus decrèpit nimù? et tarditæ: spiflim? et defectilimus et iuuenis pæcere iuuentus maximù? et fortilimus et in velocitate t tardit: te temperatus. Et caufis dictis superius cò stat: q: pueri pulsum cum magis augmentent: a velocitate et spiflitudine minuït et maiòvæ vêquo ad perfectà iuuentu tem deueniæ: vbi pulsum magnus et fortilimus et in velociate et tarditate temperatus effici quoad medietas pertinçatur. Et vêro senectus subeat paulatinu flucìndis flucit adictis còtraria donec etas veniat decrepita in q: pulsum fit parus et tardus. Têpòs anni venit et v autinùs: q: têpera ta sunt inter calidù et frigidù forte faciuist pulsum: omne em temperamètù virtutè custodite et augmentat: velocitas aüt tarditas caloës sunt téperata. Et est: quia: est calidilína pulsum reddit debile et paruï: male em coplexiò virtus sem per deficit: virtute vero deficiet: nò potet dilatari pulbus vt magnus efficiatur: vñ velor còsequitur et spiflim vt ma gnitudo aeris attrahatur. Byemæ: q: frigida et humida facit pulsum tardù: paruï: et defectiù. Paruitas et defectio est mala coplezionè còsequï: male aüt coplezionæ: refrigerari: sed tamè pulbus in byceme forto: est q: in effate: q: calo: naturalis interio: rea: frugis còcoris. In eò state calo: solubunt virtutem: vñ pulsum necesse est eſſe maiò: qui ad refrigerandù ſuſſicatetrare aerò. Opòtet aüt intelligi: q: vniiuus unilibet extre mitas tempòis tépoï participat fib vicinanti: velut primù menſis veris participat byemis exremitati: et magni ipfus est propius: tertius eſtati vicanus pulsum cōmunicat qualitatiibus. Regiòes mutant pulsum: q: in calida regio ne habitates ſic in etopiòa pulsum habet velocit: ſic eſt iuibus. Inhabitates vò frigida ſicut claviu pabent pulsum affiliminantem arteriæ. Inhabitates téperatas regiòes: vt pote sub recta ſ linea moates pulſus habent mediocè versali et autinali equiparantè. Regiòes vò inter pòſiti: ſi pote in pulsum habede q: eis pincionès eſſevidènq: qò de regiomòb: eſſe dixim? idide in acre intelligat. Zalidus emæra pulſus facit elitualè: frigidus byemale: téperat? verale et autinale. Pregnates in pulsum ſunt mutabileς: quia pulsum faciuat magni velocitæ atq: spiflim: qò còsequï: q: calo: fetus caloem eaz augmentat naturalè. Aliter em le cundine arteriæ fetus ſunt iunctæ: et be vreccæ arteriæ mus lierùs ſunt copulate: ſic in anatomia nostra meminimus nos diſtincì. In virtute: q: vêſi in quinùm meſem eft pulſus mediocriis. Eireis em muliebres q: ad hoc têpes ſunt me diocres: q: fet? aduc pù: est q: debilis neq: multus cibì de earù: corpo: ib ad e trahit: vñ pulſus inter velocitate et spif ſitudinè eſ temperatus. In ſerco òv menſe vires earù inci piant minuere: fetus em maiòraf: natura grauaf: q: maiò: cibus iam ab eo Ærîq: quap: ppter virbì deſkaëtib? pulſus debilis et tardus reddif. Sónus etià mutat pulsum: dirim? q: calo: naturalis interio: petit corporis in ſomno cauſa ci cum digerèdi. Pulſus aùt in initio ſomni paruus eſt et tar duæ: mediante ſomno rareſat. Ebus aùt cì digeſtus fit et p totù: corpì q: de diuiferit: còſoſa: calo: atq: vèt? et pulſus fit forbis atq: magn? i: tîn rario: atq: tardio. Pòſt cibi òv oſſegionè ſi ſomn? plongè vt ſuperfluitas erpelli differa: pulſus fit debilis et paruus atq: cibì ſcut pior: tardus. vñ non opòtet vt poſtib: cibus digerik a ſomno excreſten: ad erpelli das cibi ſupſultates ſic egitionè: vinà: ſpura: emuctio nes. Si aùt rubito quilibet excérſat a ſomno: et ppter voce aut ppter perſuſionè ſiu metù ab eo egrediètè natura", "difturbat et pulſus magn? et forbis effici: velor: quoc: atq: spiflim inordinatus atq: tremebundus. cù vêro quicetit er citat? pulſus in poò: reddif: b est cæ naturalis q: pulſus mu tat a téperamèto: t: véniculò: ho: ppiù facit. Op: aùt me dicti cì pulſus cuiuò: a: ppiò statu videat mutatù vt in tel ligat corpus a ſua natura turbatù aliquidula immutatiòæ. Cauſa naturalè mutas pulſus eſ biftita: in re: naturalè ſes atq: extra natura: de quibus deo auſiliáte planus dìcì: in ſubſequitùb? In p[rae]ſentiarh: aùt nò naturalè incipiem?", "De mut: inòe pulſus ppter re nò naturalè. Eap. v.", "Aula nò naturalis inter naturalè et extra natura est mediocriis. Eſt aùt hec quadrupler. ſunt eſt exercitiæ balnea cibì atq: pot? Exercitiæ ſi ſint téperata pulſum faciuat magni forto: velocè atq: spiflim. Si eſt ſunt interperata humor: diſſoluſt: ſuperfluus mèb: còſoſtan: calo: naturalis augmenta: fi cut inercercito ià dirim? Sivò exercitiæ aerièt tépamèta ſi pulſus magnus ourus tardus atq: rarus: q: q: si nimùſ ſe exerceat virtus ſua deficiet, vñ necesse eſt pulſus deficiet ca lo: naturalis diſſoluſt atq: minuït. ex puitate calo: naturalis pulſus tardus atq: rarus, ſit et multo aùt exercito: q: huo: es ericcant pulſus ourus reddif. Balneu in duo redid: diuifus; aut eſt calidù: aut frigidù. Zalidù aq: è ſi aer: in q: fi q: est téperata ſe balneat pulſus faciuat magni forto: velocè et spiflim. téperatù enim balneu virtutè augmentat ppter diſsoluzione humidarù ſupſulutatù et caleſaciens cor: por pulſum velocè ſacit et spiflim et mòlle: ppter mbòzus humectationè maximè ſi balneu ſit dulcìs aq: fi aùt aliquàs mo:ef q: in balneo ſit pulſus minò: Æ: fuerit et debilio: et pmanet virtùas velocitas ſicit p: vèt spiflitudo: q: ſit eſt, defectio ne virtutis. Diſsolutiòæ hùdiſatis corporis et augimètatio ne calo: ſuit: i: tîn in mollitie vt duritie pulſus permanet me diocriis: et i q: tâdiu in balneo mo:ef quod calo: diſsolua ſe fit pulſus paruus et defectus tardus vel rarus ſit nimùſ exercitätes patiun: Balneate: cì aqua frigida ſi ſint cras: i: t: mediocriter mo:en in balneis ſit pulſus magnus forbis q: vè: q: frigito tèperata caloè naturalè coadua: nò vtutè còſo: tat. Si aùt mo:ef in aq: frigida vêſi calo: naturalis fugiat in corporis interio: facit pulſus paruus ra: rù atq: tardù qò ſecurit q: vèt: suffoca: Si macidi parue car nis i: aq: frigida balneent: nò mult: mo:en ibit: pulſus de feces fit et tardus: frigiditas em: in tal: corpe: cito mèbòv interio: penetrat et carnis paruitate et calo: naturalis de: fiat et virtus minuït vñ pulſus debilis fit et tardus atq: our: q: o: gana frigiditate còſtiphank. Eú: yo in aq: frigida mo:en vèn q: dì: calo: naturalis interio: fugiat corporis et frigiditas principia peutiat mèb: fit paruſlim? et defectiſt mus debilis ourus atq: rarus. Ebus aùt ex q: litate ſua aut quâitate pulſus mutat. Si emquâtitas fuerit multa ſit pul: ſus in initio inordinat? q: cibus in initio vtutè aggrauat: q: cì digerak: vt: exercitat. Aggrauat quidè cibì dò: pmanet in diſgeſtus. Excitat q: vè: cì ià digerak cibì q: p totù: corpì diuif daf: vñ cì aggrauet cibì ſit pulſus paruus: cì q: vùtus ercèt eſt magnus. Si e: mib q: bì ſit diſgeſtus q: p oia mèbà diſt. ſit pulſus magnus forbis velor: quia dum cibus bene digerak: virtus augmèta: e calo: naturalis nutritur et pulſus molliſ: còſoſa: q: magnifica: Si cibì eſt paruus cito diſgerèdus et p mèb: a: diſpergedus: ſit pulſus minò? forbis t: minò: et inter duritie: t molliſt: téperat? E: q: litate: q: fi cibì ſit calidus facit pulſum spiflim et velocè: et alia q: ſu periòdirim? fi frigid? ſit tardus et rar? fi hùid? q: gana emolliuïn: pot? q: ſi ſim a: coplezionè pulſus videc facere, aq: eſi q: pa: z nutri: q: ſim q: clà: nullò: nutrimèti pa: pulſus mutat q: òv diu: mo:af intra stomachè ſicut et cibus mutat pulſum qò tîn facit interim di: in stomacho videc mo:ari: q: ſi fit frigidiſſima ourù facit pulſus: ſi tePIDa molle: Eunì circa pulſus opera: q: q: diſgeſtus cibus: facit e: m: e: forto: magni q: et velocè: ſed tamen aliquantulì cibo minò: e: cibus e: ma gis q: vùn: corpor: e: nutriuì? vini tîn: actio circa pulſus eſt velocì: q: cito in ſanquinè mutabilior: alì potus ſi ſint calo: de: pulſum velocè faciu: et spiflim: si aùt frigidi pulſum et tarò di: hec eſt mutatio pulſualis còſequè: e: re nò naturali.", "Theorice. ppter corpo: ib. v. 1. 1. 1. 1. 1. 1. 1. 1

## Aiber septimus

T De mutatioe pullus ppter re extra natura. La. vii.

Ettius mutatio ex re extra natura confeque
te saliter fit. Laufa extra naturam est moru
bus et accidentia morbi succedentia:que ex mori
s naturalur non naturalibus corporis a qualio
tatibus suis naturalibus ad qualitatem extra
naturam mutantibus sicut iam dictus superius:que cum
multe et indefinite:ab antiquis tamè generaliter in duo
sunt concludere. Dicunt enim caufus pulsu in re extra natu
ram mutantes esse duas: aut dissoluentes et virtutem diffu-
pantes:aut gravantes et constringentes. Laufa dissoluit
et diffipens virtutem ablatio est cibi nutritiur: pesfimitas
quoque mor accidentia anime maximi dolores superfluitas
inaniœdes. Eirtutè gravates et stringentes nima est pleni
tudo cido: humoz multudo: apostemata frigida et calida
talia similia. Dicamus ergo prius de virtutè dissoluentis
bus. Eirtutè dissoluentes pulsum faciat parui defectus
velocem atq. spiffium:que cum plus dissoluant virtutè:tan
tomagis pulsum debilantur et in tartidatem reuocant. Si
vo bec dissoluto plôgetur in vermiculose pulsum regre
ditur: et inde in formiculose reducitur: qui inter alios est
minimus et debilissimus atq. spiffissimus. Aliquado itêver
micoles fit pulsi et subito dissoluitur virtus fuit in
flu sanguinis de vena videmus vel de arteriis in phleboto-
sia fove in vulneribus fove de naribus: aut ex dissoluzione
ventris nima et similibus: aliquando pulfus formiculatus
volutus subito: qoë cœquitur et subito cadit vitæ: vel virtus
fuit in sincop videmus. Dicunt autem quidam ante formis
culosis pulsum necessario venire vermiculosis: sed in finco
pi cito fine vila quantitate temporis mutatur: et cito in ver-
miculose regredit. Hic est pulfus naturalis: quæ ex dissolu-
tione venit virtutis. Particularis autem qui ex ablatione
cibit pulfus factunt in inizio paruum et debile: q. calos natu-
ris adhuc permanent: aliqui ait augmentatur: sed fi dome
in imperueret: calo: naturalis minuït, vnde pulfus fit tar-
dus paruus quoq et defectus. Si vero paulatim dissolua-
pulfus nimitum spiffatur. Ouvatio ait pulfus et pesfimit
ate morbi: formiculose facit pulfum. Virtus enim con
funditur et dissoluitur et cosmultur. Accidentibus aem mutat
pulfus fient letitia: triflicia: ira. Ara enim pulfum velos
cem facit forem atq. spiffius. Eirtus enim et calo: naturalis
execunt in exterioa corporis nimio de siderum vindican
et. Est ait huc pulfus inter duritiè et mollitiem temperatus
Leticia: q. calo: caloem naturalem: licet pari extra corporis emit
tit: pulfum magnum facit: et medioere inter forit et debilem
tardus quoq et velocem. Mo enim refrigeratia necessita
multa propter caloris naturalis temperamèta. Triflicitia
in interioa corporis caloè naturale reducit paulatim, vnde
pulfus facit debile parui et rari: fi moetur quod vir
fus consumatur: fit pulfus paim vermiculose: deinde for
micoles. Timo: caloè in interioa corporis subito ppellat
naturalem: virtus vo mò quafi timida fugit: modo quafi de
fensiuæ redit: ipse propter fit pulfus velos tremens et inodina-
tus. Si vo timo: moetur et memoria non amittitur pulfus
redditur trifii similis. Si autein tarduerit radiu quouqis
dissolatur: fact pulfus prius vermiculosem: debinc vo for
micoles. Dolos quoq si in aliquo principali fit membo
sicut epate aut stomacho pulfum reddit pesfimi: si non in
piciplali fit membo: ficut manu flue pede et est magin? facit
idem qo in membo principali: doloi ergo flue in principali
fit membo flue no principali pulfus facit foritè in inizio spif
sum velocem: quia natua ad hoc tantum mouetur: vt do
loq expellatur cum qua virtus vitalis et calo: naturalis mo-
uetur: qui dolos ipse permàerit quoad virtus euanuerit: pul
fus puus fit et debilis et er calore velor spiffus et inodinato?
qo fit: q. dolos interdi creſcit interdi minozatur. Ouvatio
pulſus er inanitione ficut ex diarria: aut fluru ſanguinis
de narib aut de venis: aut de alij locis: in inizio facit pulf
sum paruum et defectu: tardus quoq rarit et nima inanitio
ne venarum quafi vacuum: fi moetur vt virtus dissolua
tur facit vermiculosem et post formiculosem. Si inanitio fit
subita: facit vermiculosem et post formiculosem.

T De mutatione pulfus ppter virtutum gru-
uatias. Lap. vii.

Etat pulſus gutate et coſtrictio est: guate et
pumobus nimbi qui in toto corpora malo ge
nerant morbos: q. li in vno lolo membro abun
dent morbi: facit in naturâ ipfò: hu. et natura
e effectu membrosum: vnde morbi nacentes et
plentudine ſunt plures et qui nalcutur ex inanitione. Nis
auit incipimus a moebis et plentudine nalcetur: quos
faciunt pulſus: fed prius dicendi ſunt vnueralter: poft to
particularer. Pufus et vnuerialis a grauionibus virtu
tem morbi est paruus: debilis et no plenus, virtus effi de
cat ex grauafate pumo: si, defectio aut virtutè defecto ſe
cutur pulſialis: q. no potest oilari in plenò ppterabon
dantiá bu. spiffus eſt: q. er necessitate acre transparet, debet,
Eirtus autem victa ex pumo: ibus pulfum facit incinidato
ficut ignis multis lignis aliquado ſuppulmit: aliqem emer
git. Quando vutus multus est grauata multipliediuerita
tem pulſui necesse eſt faciat: is in magnitudine autuwere
aut in velocitate aut ouobus ſine pluribus ſiu etiam pa-
cioibus. Ei auit virtus equiparet humo: numeri fac
equalis diuerſitur magnos. I. equales minuïb: et li ab bu
pumobus virtus ymcan parui et defecti ſunt pulſus: ze pufi
ops fo: tees efficitur: et ecotrario: aliqon virtus et quibubus
defectus subito moeſt: ze repente ſerit digitos et que
cat pulſus q. perculso ſuperflua eſt videtur. Eup: cecit q.
cum natura quæſtcat ſubuenit aliqon moeſt: vnde autu
uetur inuita vt ab illo numento ſe defendar: aliquando
defectus virtus in têpo: motus: vnde defecte necesse eſt:
ppter hoc inter duas ſiu tres vna perculso minus ap-
paret: huc est pulſus vnueralis et plentudine venis virtu
tura grauata. Particularis autem ex ſangino per totu cop-
ſe diffipergente: quia magnus est t. velos: et ſanginis ca
loze temperatus inter duris: motus: tactuali fo: corporis calidis,
Si autè er chole, rub. fit velos et spiffus calidifimus quoq
et vourus et inodinato: q. qoë contingit ex flectibus chole, ru.
N. fi abundantia fit et pplegimate facit pulfum munos et
tardioem moltoe et minus inodinatum. Si er chole, fitni
gra: facit qoë pplegama: sed tardioe et vourio: et auti ilti
humo. in corpora putrefcat: vt feb, faciant pulſus facit ma
gnis velocit: et spiffus inodinatum et in tactu calidis. Eſt
autem pulſus maiore vel mino: ſin qualitatis humoz abun
datini. Si humos est putridi er chole, ru. ſint multi: pulſus
et spiffio: fit vourio: q. et inodinatio: fi parui ſint fit mino
q. q is quem dixim: fi et ppleğte fit paruus et tardus: no bu
Si er ppter pplematione pplematis no inodinato? Si
autè humo, putridi er chole, nig. ſint: facunt pulfum fupia
dictum: fed duris propter ficitatem cholere nigre.

T De pulſibus apostemata significantibus. Lap. vii.

Ingula méba in quib pumo, ſe coadunant: vt
apoſtemata aut alios morbos faciat necesse et.
Illos auit incipiamus quid apoftemata faciant
in pulſib, Apoftemata g multis modis ſunt of
ufera: aut em calida ſunt apoftemata: vt er ſan
guine nacentia que pplegmones ſunt vocata: aut er chole,
rub. et dicunt berisſipila: aut er pplegmate: et vocant simi:
aut er chole, nig. que celiros ſunt victa: aut etia: ppter loci
vbi ſunt: ficut in cerebro: homacho: manu: pede: aut er mé
bioru subſtàtia ficut carnoſa aut neruosa vel multu venoſa
nimisve arteriata et similia: aut ex menſuris apoftematis: fi
cut ſi magna aut parua ſunt. Ei apoftemata tot ouerſis
tatibus ſint facta: necesse eſt vt et pulſus ſm poc diuerſenf.
Eſt autem prius incipieſt de pulſibus q. ſint et pplegmo
nib. Pplegmo inquâ eſ inflatio extra natura: q. ſit er ſan
guinolétia bu. in queda mébza cofuentibus et cadé eſtredé
tibus atq. implérbus eſi venis et arteriis ibidè manébues:
huc ſemp ſequunq durities et dolores et porio opplationes
ppter impelſiones: cii poſi oppilenk fum? no egredit: vnde
vbi coadunatus necesse eſt caſeſat et putrediné facia. Et li
magnu ſit apoftema: aut in picipalib? ſit médis: fact feb.
Febies auit de pulſus, buz parui debile veloſet inodinato
ſicut ferrà faciit. Purities, ppter exſtensiones arteriæ: en.
Paruitas

Liber septimus

lardi cerebi q multitudinem colleger fit huc. Pulsus ait a na
turalib? fiis qutatib? nòm mutatur nifi q etinosi efficiunt:
ec cad mobi augmentan? et foratatur: pulsum pufus magni necesse est effe
q duciret oganoz velociq spissius nò magn? ad aere pufi
ciat attrahend. Pleurefis ait et cho.ru.nacif: aut de fan
gite, aliqua etia de pleugimate; et b rarrigate: cubiles em pell
cte nò grosios hiozes; subtilites videt recipi, si fit ex cho.
spissius mutatur, si vò de fagule mediocritas et em pell
q gimate paruì, vò op5 intellige materia mobi er qultare pufi
pultudin et q accidet nucie futura. Si em pulsum est pufili
mus: aut pleplemonia: aut defectione nimius: aut fino
pis; q cù materia fit de cho.ru. ex subtilitate et velocitate fia
b salit porti; q cù dilatet lagitte arcu exenti affilimata. Si cù
rostrig? q in fut fundamèus dilabik: vt in dilatique qma ma
gm? et e duricce q fortis videca: fed nò est: q inter magni
et paruì medicinis fit: et inter forct? et debiles; th medici fias
sua nò apparet tremoris cä, hiceft in spafino pulfus: cu oes
oganoz ptes inter se cœlitur defectudur: cuz atit nò: fed ps
multi: para vò paiz exceditur diuerfus qii ferrat? reddit in
ter velocet tardii medi. Dèbtoz mollicies et parafys so
lent er stipitationb? nerui inclutiæ a nucha fierit: aut etia
nerui ad pates mebum veniètis: cu pout op5 ytrus trâfere
nò poffit bi mobi pulfus faciut et defectus, augmentati
rarù et tardii: cu5 plus forterc spissius: b nò cœlitur reddit,
pòt mkas em pufliositas raras vna dæue vei spifì, vèn. Da.
buc pulfus vocat spifius atq rarù. hi sunt pulfus q er cere
bi et tuo neroz mobis nascitur. Rigoes ait febius: mo
bis attinet nerozu: in qibus pulfus qii in fundu relabitur:
cu5 ogana ab extremitatib? lius ad centrù colligatur, hoc cœ
tingit: q calor illis in feritoa fugit corbis. Sufficient nobis di
pifìe de pulfib? cerebi et alioz alatoz medbòz morbos figni
ficatib? O p5 iles decam? quod fignificat spibus mèbòz pectis
et spalius fibi adiacenti: fucit qnachìa feu abelit: piple
monia: feu pleurefim: empima; emoptboym fiue phibysim.
De pulfib? medbòz spalius paffioes significatib? A.

Quinatù est et lacertis gutturis calidù apoftema
Lacerti fucit dixim diuerfis er substàtis ponim
tur. eufiòa ei carnofa iferioa neruofa atq. cho
dofa. vò fit cum apoftema in pte fit neruofa pulb
fum pètinetubus facit: durù et ferratur: paruì atq.
spifium: fucit alibi iam dixim de neruofa apoftematib?9.
Si in carnofa pte fit: pulfus magni et eftuofus fit: qui ei fit mol
lio: et eftuofo: nuciat piplemonia, si em materia apoftema
in pte carnofa abridet: neq ibi diu mozari pofit infirmitas
in pulmonè ducta periplemonia facit, fi pulfus fit durio: et
augmentetur etationit derrature diuerfitas futurum Ipa
pum nuciat: q apoftemate creſtère patik neru? et ex neruis
cerebrù ppter colligatáj neruo2 ad ipm: ideo spafin? ne
ceſſe est. Aſidere: q ei apoftema nimiu, excreuerit vt iſirm
poſtit ide suſſocari et pene piciitarì: pulſus paru? et rar? erit.
Si virt? nimiu: deſciat pulem fit eur? et hoc dtingit cu iam
mo: ppe fit anbelit naſſek ex canalìi pulmonis stipatio
nibb de plogmenade faciis pulſus diuerſum et inodum
tum: piozes faciit pulſus paruì et debile: virtute vò hiozes
ſupante fit pulſus magni et fortis: cu5 atit mobi: medio
crier etorref pulſus fit spifius et pu? Si vò možb augmè
cte vt iſirmi vt? pene ſuſſocet; et raritè muta. Et gatelatè
caloris naturalis et deficiens du2 facit pulſius. In piplemonia
pulſus erit ficut iet lebargia: in magnitudine: mollicie: et eſto
ſitate. In lebargia ex püdiitate est pleugmatis: q cä est le
thargie: in piplemonia maior: diuerſitas: et eſtoſitas ppter
mollicè subſtàrie cerebi: et calo: apoftematis et tnetinofita
tem ſui. Aliqii ait in hoc pulſu ſuccedit diuerſitas duplicis
pcauliòs qo ex magnitudine fit apoftematis et forti tnetinofi
tate ſubſtàrie pulmòis. vèi el? pellicule et ſube oganoz diſtè
dutur in virtute et defectio: velocitate ch et poffitudine pul
ſum debile: necesse est effe: et piculo mobi et moleſtatiò na
ture, vèi aliqui in pulſu ito vna ſupflua ut min? est pafflio.
Si em virtute ſupet infirmitas iter duas vel tres ſupflua è.
Si vò ſupetur Irius: ſeque tur. bæc periplemonia alia ſequè
tur accidèria febris. Iacuta ex materie apoftematis putredi
ne et vicinitate eius a coſde, conspратio mètis ſeque et colli
gàtia cerebi ad pulmonè in bac paſt. Si ait forto: ſit febris
pulſum veloci et spifius: facit fi stipatio mètis maior: fit pu
ſus rar? fit. Pleurefis est apoftema i pellicitis cotaq ch ſunt

neroſus, hec facit pulſum durù diuerſus et ferratur: qo vt dict
mus ex apoftemate in neruis còſcuitur: qo: vero bunc mo
bui ſemp for: ſeque tur febris: et b rarrigate: cubiles em pell
cite nò grosios hiozes; subtilites videt recipi, si fit ex cho.
spissius mutatur, si vò de fagule mediocritas et em pell
q gimate paruì, vò op5 intellige materia mobi er qultare pufi
pultudin et q accidet nucie futura. Si em pulsum est pufili
mus: aut pleplemonia: aut defectione nimius: aut fino
pis; q cù materia fit de cho.ru. ex subtilitate et velocitate fia
b salit porti; q cù dilatet lagitte arcu exenti affilimata. Si cù
rostrig? q in fut fundamèus dilabik: vt in dilatique qma ma
gm? et e duricce q fortis videca: fed nò est: q inter magni
et paruì medicinis fit: et inter forct? et debiles; th medici fias
sua nò apparet tremoris cä, hiceft in spafino pulfus: cu oes
oganoz ptes inter se cœlitur defectudur: cuz atit nò: fed ps
multi: para vò paiz exceditur diuerfus qii ferrat? reddit in
ter velocet tardii medi. Dèbtoz mollicies et parafys so
lent er stipitationb? nerui inclutiæ a nucha fierit: aut etia
nerui ad pates mebum veniètis: cu pout op5 ytrus trâfere
nò poffit bi mobi pulfus faciut et defectus, augmentati
rarù et tardii: cu5 plus forterc spissius: b nò cœlitur reddit,
pòt mkas em pufliositas raras vna dæue vei spifì, vèn. Da.
buc pulfus vocat spifius atq rarù. hi sunt pulfus q er cere
bi et tuo neroz mobis nascitur. Rigoes ait febius: mo
bis attinet nerozu: in qibus pulfus qii in fundu relabitur:
cu5 ogana ab extremitatib? lius ad centrù colligatur, hoc cœ
tingit: q calor illis in feritoa fugit corbis. Sufficient nobis di
pifìe de pulfib? cerebi et alioz alatoz medbòz morbos figni
ficatib? O p5 iles decam? quod fignificat spibus mèbòz pectis
et spalius fibi adiacenti: fucit qnachìa feu abelit: piple
monia: feu pleurefim: empima; emoptboym fiue phibysim.
De pulfib? medbòz spalius paffioes significatib? A.
Quinatù est et lacertis gutturis calidù apoftema
Lacerti fucit dixim diuerfis er substàtis ponim
tur. eufiòa ei carnofa iferioa neruofa atq. cho
dofa. vò fit cum apoftema in pte fit neruofa pulb
fum pètinetubus facit: durù et ferratur: paruì atq.
spifium: fucit alibi iam dixim de neruofa apoftematib?9.
Si in carnofa pte fit: pulfus magni et eſtoſus fit: qui ei fit mol
lio: et eſtoſu: nuciat piplemonia, si em materia apoftema
in pte carnofa abridet: neq ibi diu mozari pofit infirmitas
in pulmonè ducta periplemonia facit, fi pulfus fit durio: et
augmentetur etationit derrature diuerfitas futurum Ipa
pum nuciat: q apoftemate creſtère patik neru? et ex neruis
cerebrù ppter colligatáj neruo2 ad ipm: ideo spafin? ne
ceſſe est. Aſidere: q ei apoftema nimiu, excreuerit vt iſirm
poſtit ide suſſocari et pene piciitarì: pulſus paru? et rar? erit.
Si virt? nimiu: deſciat pulem fit eur? et hoc dtingit cu iam
mo: ppe fit anbelit naſſek ex canalìi pulmonis stipatio
nibb de plogmenade faciis pulſus diuerſum et inodum
tum: piozes faciit pulſus paruì et debile: virtute vò hiozes
ſupante fit pulſus magni et fortis: cu5 atit mobi: medio
crier etorref pulſus fit spifius et pu? Si vò možb augmè
cte vt iſirmi vt? pene ſuſſocet; et raritè muta. Et gatelatè
caloris naturalis et deficiens du2 facit pulſius. In piplemonia
pulſus erit ficut iet lebargia: in magnitudine: mollicie: et eſto
ſitate. In lebargia ex püdiitate est pleugmatis: q cä est le
thargie: in piplemonia maior: diuerſitas: et eſtoſitas ppter
mollicè subſtàrie cerebi: et calo: apoftematis et tnetinofita
tem ſui. Aliqii ait in hoc pulſu ſuccedit diuerſitas duplicis
pcauliòs qo ex magnitudine fit apoftematis et forti tnetinofi
tate ſubſtàrie pulmòis. vèi el? pellicule et ſube oganoz diſtè
dutur in virtute et defectio: velocitate ch et poffitudine pul
ſum debile: necesse est effe: et piculo mobi et moleſtatiò na
ture, vèi aliqui in pulſu ito vna ſupflua ut min? est pafflio.
Si em virtute ſupet infirmitas iter duas vel tres ſupflua è.
Si vò ſupetur Irius: ſeque tur. bæc periplemonia alia ſequè
tur accidèria febris. Iacuta ex materie apoftematis putredi
ne et vicinitate eius a coſde, conspратio mètis ſeque et colli
gàtia cerebi ad pulmonè in bac paſt. Si ait forto: ſit febris
pulſum veloci et spifius: facit fi stipatio mètis maior: fit pu
ſus rar? fit. Pleurefis est apoftema i pellicitis cotaq ch ſunt

De pulſibus paffionem significantibus
membrorum cibarium. Kapifj.

Ziber Septimus

Denotat aut calorem et nimiam incensionem. Differunt aus
tem frigida et calida vina; q; calida in paruis est rufa; poſtea
luidæ; deinde nigra cufat videm? in iceritæ, aliqni in nigre
ſicat vina er comixtioe melæcholica. Frigida in initio est alba
poſtea luidæ; deinceps nigra. Litrin? yo colo; in obus his
laudabilis; niger et ſubtilis peioz.

De ſignificatione liquoris vina: Lap. viij.

Jequo; eſſentialiter in tria viderur diuidi; aut eſ
mrosſus; aut ſubtilis; aut medioe?; Subtilis ſaſt
ſi quod eſ deſectioe digestioſis ſeſcutur
ſoſtis eſ digestione et vina et ceteros hu. cœpiss
necesse eſ nigreftere. Jte er liquoris ſubſitulate
mōſtatur eſſe colorem et cœpitu: Si eſ vie ſtricite fuerint oom
mozes colcūr ſubtilitas eliquatur; eoz; vero groſtitudo rea
manet intus; groſtitudo ſignificat digestioe vel huo; co
ctiones; aut groſso; huo; et vina colmictionez; vii; ſt et vt vi;
na in puersi ſi ſubtilis ſit peioz est q; in iuuenibus. Erina
en in puersi naturaliter eſ groſsa er coz cōplerione huidæ
et caloze nimio; ſo forti; et ergo natura ſuam ecreat eſ peſſima
in iuuenb; eocra ſeſcutur. Erina en eoz naturalis et ſubtil
liis er virtute cholere in eis abſidáte. Ododeratio liquoris?i
vina tepeſametum huo; in quaſitate et qualitate: et coz
coctione significat. Elnaq;q; aut haz; vinaz; ſubtilis inquæ
atq; groſsa in duo diuide; aut eſ ſubtilis eſt: et in ſubtila
e reſitut: q; significat e; nòdum natura incepit coquere huo
res illos qui moſboz ſunt materia: aut ſubtilis egrediés et
poſtea groſſelees huo; significat incipientis decoque a natu
ra: qui vt ſupradici moſboz ſunt materia. Groſſa filz eſt. et
in groſtitudine poſtea; aut e; groſsa ecreat ſubtiliak poſtea
eſ groſſa eriés; et in ſua groſtitudine pmanes huo; signifi
cat e; ebullitionem in augmêto vel in ſatu eriſtem; q; ſemp
ſeſcutur vinæ in initio ſubtilem; poſtea yo groſiam. Marie ſi
poſt paruìs tps hypotafis i fundu; deſcederut. Si aut vina i
initio moſbi fuerit moſbi; et groſſa pmaniferit eſt: Si aut
in poſtendit, groſtitudo ſua ex putridis hu. est cum caloze
igneo; ideq; groſſa significat deſectione nature in huo; decocte
et in eonidem diuſiunione. Si vero vina cii groſtitudine ſua glo
boſa eit vel iumefina dolozè capitis pteritum pientes aut fu
turæ denúciat. Lalo; eſ naturalis cii in groſiam opetur ma
teriæ groſſam vêtoſitare ghat. groſse e; vêtoſitati calo; diu
sito cito afcedat capit. Erina eſſes groſſa: poſt ſi ſubtiliáda
atq; clarificáda: iepiætem digere nature natura moſbi significat:
ei en ebullitum ſo feru; ià mitigata ſut; q; d[igit]ui cii
poſt tpe hypotafis in ſuſdi deſcederit; aut defectoſe nature
poſted; que in moſbi digestione incepta deſecerit. Si aut
vina in principio groſsa incipit ſubtiliari poſtea: diuturni
ſatem moſbi significat: acut I appo. testatur in epid: Si vi
na inquiſta a groſtitudine ſua iſeptit ſubtiliari die. rr. necesse
eſ expectare diem cretici. l. Enthusiquiſ q; liquor vina cii
ſua colo ze qualityes q; demoſtrat in corpe: ſic: vina cii
alba; et ſubtilis ſit et clara i fanis: nature offeit deſectione. p
pter frigidá cōſpitionem: vtpote in ſenib?; frigide nature
videm? doibus; z item ſaſtidiis ex multa ingluíue. In moſbi
dis q; res moſtrat moſtrant: z i peſimitate duerias: q; mo;
bi ſi fuerit diuturni; vina ita materiávnde moſbi ſunt neq;
coſtaneq; digestio eſſe significat: ſicut videm? in quartanis
feb. z in paralyſi. eplepſia q; z filib?; q; vina ſi in egritudi
nibus ſit acutis: vt in caufon neq; infirmi? a mête deſupuerit
futura ſrenefis significatur, cholera e; n[am]eſſe cerebrium
denúciatur. Si aut infirmus a mête alienetur: p[ato] ipſus
eſroti deſignaf. cum e; cho. cerebri ſaſcendit significat
ipſa ip[am] còbuserit. Si aut h ead[em]a vina cii significatione fue
rit altera peſſima timo: re peuldbudio significat. L[ui]s ſi in die
apparuerit q[ra]ta ante diem ſeptimii moſtuctur infirmi? marie
ſi ſib[ite] deſecerit vîr? L[ui]s e; significatio illa non multu fuerit
peſſima in. rr. die infirmi? e[pectatur] moſtur? còtingit t[em] ali
quaſo l[ato]s raro: vt vi ſi virt? cii aliqua bona significatione affue
rit poſt longi[us] tps infirmitatis cii apoftemate; aut cii nimii
ſoſtis euadit purgat[oe]. Siq; yo fine aliquo boz duo; ſubtili
tur mo[bi]z: reſiduus peioz: prior e[putur] deſignatur, z ſi poſt
hec vina apparuerit in egritudine acuta citam recidivITUO:
nem significat. z ite; nimii calo; eſ oftendit in renibus eriſt[em]

tem: qui moſbus dyabetica vocatur, h[ui]mo; vina in liquore z
colo; eſ ficut aqua: q; aqua ebibita fine mo; aegredis alia
que; vt in epeate tincidi interdich badeſtes lapidez vel
franguriæ h[ac] cædam habet v[ina]:m. Item ſicut iam bi[mi]
significat cōſtipationem: yel nimieque ebitione e; aut aſt
dua; inanimæ, vii op[is] infirmi? inquratur ne medicam in judicio
fallaſ. Erina alba z groſſa hu. groſſos z plegmaticos signi
ficat in venis eſſe adunaxas a natura purgádes; z cii vina
emittédos; que ſi talis fuerit in egritudine acuta in qua
ſp[ic]adò fit apoftema; liberab[if] a ſuplæmatic apoftematis
inſ[ur]m; marie ſi hec vina in cretica die appareat, q; ſicut
ſp[ia]ma fiat liberab[un]b ab infirmitate infestina: marie frigida,
Erina aut citrina z clara significat natura nequifuite odige
rere mo[bi]a materiæ, p[uter] deſectione ſuam, vii incepit omu-
tere colo[ra]tã muta[ſe] eam in citrina: que poſt incepte Digeres
re colo[ra]tã, poſt vero emittut liq[ud]as; que cii, ſat citrina ſucut
poma citrina z clara salutè mo[bi] significat: h[ui] poſt paruà
trp[is] l[og]itudine. Si aut liquo; fuerit t[é]perat; yelocitas ſalu-
ti: z ablatio infirmitatis significat. Eſt et cltira vina cu[mi]
colo: oleagine? erit: q; colo; z liquo; affilimátur oleo, et aut
parum citrina: ſed liquo; eius ſicut oleu[]t mel; que oia ſunt
p[ud]icato z p[ol]itions significátia, diſolutione e; p[ug]edibus
significat eſſe in viscerib?; marie ſi vina in quaſitate ſimul
ta, ſi e; p[ua] no c[ito] peritiu[rum] infirmi; denúciat. Si vina in
qua p[ing]uedo ſupemertin; z nebula; diuſoluto p[ug]edibus
in renib? p[uter] malá cōp[ler]ionem acutã e; calidá deſignaf.
Erina aut clara z cligna erina in colo[ra]tura operat eſſit deſe-
ſecte: ſed nòdum in liquoze opari inſupie. Jgnus e; co
lo: n[un]cau liquo; c[ou]neniat groſſo. Erina aut nimii rubæſi,
ſubtilis ſit et clara materiæ mo[bi] no; iepiceat, oſeri eſſit,
p[er]ſertim ſi illa q[ui]tate l[ogo] mo[zi]et tpe; aut paruòtate ma
teræ i[eus] abſcificatione in interio[rum] corpe: p[er]ſicat pati videmus
iuuendis ieuinates; aut nimii calo; e[po]t[ed]it i[no]pe interio[rum]
ſicut poſes p[er]tientis in ſeb. p[er]tientis: aut e[mi]nti vige-
lías et truticias nimii corpa caleſacüſes. Jmp[o]pulib[ite] eſt aut
h[ac] vina liq[ud]am z clara groſſo liquo; et clara deſignat. h[ui]so
tudine e[mi] liquo[ris] materia mo[bi] deſignaf. eſſe digeſtibilis
in claritate e; còstrario. Erina rubicidifína z alibulam in
poſſible eſ cum claro z ſubtili liquoze c[ou]neniat. Kubo e[mi]
ipſus e; ſanguis eſſe significaf. ſanguis e; p[er] ſicut deſoſi-
neq; significat; que hu. illios z vinæ necesse eſ groſſat. Lu
ſus vina viks significatio: abſidáta eſ ſanguis e; mo[bi] ſan
guinolérii i[mi]n diuſione: p[art]ici, in ſe. ſignificat finquum eſſe,
ſi in principio mo[bi] multa z groſſa fuerit vina neq; ſe clarifi
cauerit apoftema calid[em] e[pat]is e; ſanguis hu. crudis c[om]
iro po[ſ]t[ed]; e[mi] ſeru: e; ſanguis eſ colamento, groſſatu
do e; cruditeat huo; doec; vero vina cii q[ui]s] ſalutibui ſigni-
ficatione veniat; salutè poſt mo[bi] diuturnitatem denúciat.
Sed i[mi] significatio fuerit p[ic]ulofa: perculiſi poſt longum i[mi]
tps deſicent. Si aut vina infirmi? rr. die rubicidæ fuerit cii
ſis. t[er] expectat. h[ui]mo; l[ign]ificatio eſ vina rubicidæ groſſa,
vina aut nigra: ſi ab inſiito fuerit ſubtilis moſt[er] pauldbuo
oſtedit; marie ſi e[mi] nigredo e; n[im]a fuerit còbultione vel
frigidita: yel calo; naturalis e[rc]tatione: yel vina oge
ſubtilis deſecto; q; oia mo[re]t e[mi]nt significátia. Erina groſſa
z nigra: aut nimii frigus d[ari]o denúciat: ſicut videm? e; in eis
in quib[al]cal: naturalis e[rc]tingui? z c[og]elatur; aut emifiones
ſang. ſignificat: ſicut p[ep]imus in his q[ui] nimiam caſidatem
fenuti[em] in interio[rum] corpe: aut purgatione c[om]. ſicut vi[
]demus in quartanis declinádis ſeb. z in manie ſublacionib
boz duo[mi] mo[bi]z termin? eſ c[om]o p[er] vina purgationib
hoc ideo eſ videre poſt cōſtipatione ſanguis; que in p[u]t pa
tiutur feminine, ſaluátur e[mi] c[us] vina nigra atq; groſſa. h[ui]
emui p[uer] intra matricem ſanguie p[uo] nutmat: poſt p[art]i
intus remanet niger z turbatus: ita d[ico] vt cōſtigetur, ynde
ghatur peſsim? ſemale mo[bi]z e[mi] termin? c[us] nigra e; n[im]a
atq; groſſa imminet vina; viib; q[ui] p[eter] istavina nigra fuerit
atq; groſſa peſimitatem significat.

De ſignificationib? hypotafis. Lap. rv.
ypotafis in tres diuſturit p[tes]. eſt e[mi]nubales
que in ſummitate vafis apparet: eſt alia in me
dio vafis ſulſp[er]a: tertia que c[ui]s deſcedit p[er]t v[as]

["Theorice.", "F. xxxv.", "ſi ſima. Quarum vnaque 4 aut diuera in coloe: vt pote al\nbedie: nigredie: ruſidate: ſiue liuiditate: aut in forma velut\nleni diſſociata: yel ſilme assimilata: yel groſſio ſimila\nleni diſſucreata: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que mobi morbi ſurſi potat: z incipit ſiem natu\nruram digere re demignat, ſi bippo, inquit: ſi nebula quarta\nfurſurea: ſiue cintillata: aut arenosa: aut odi bi forma: aut\nin fanguine: aut in fame, thebula vētoſitatem groſſam ſigni\nficat, que

["Liber septimus", "miſtam:que ſi fecreat niinum: in corpe poſtedit putredines humoſ. Tps etiaſ eſt diſcerneduſ; aut eſt erit antequa opor teat: aut poſt ſepus: aut in tpe tardās. Poſt tps expulſue virtus ſeſitione denotat: aut eſſationem deſtiovenſe ad inteffina: aut diſſeſiue ſutus tarditare. Ante tps eriſſ: virtutis contertiue ſignificat ſeſectiones: aut aliquā rem ſut temer expulſuam: atē tps mouerem. aut cho. incenſiones in ſomacdo pugnātem: aut cibi acutum: aut puſtulis: aut vulnera ſuſſe circa ſomachu: pter que nō potuerit retine re cibi. Pigegioſt egrediēs in tpe oppoſtuno: ſignificat ſanſ tatem ſeſitionis quod diſtinātis. Qualitas etiá eſſationis quæ eſeat vidēda, qdam eſt erit cum ſono: quedā vntuſoſa t vifcoſa: t qdam ſpumofa. alia leuia: t ſup aquā natatari: alia cum ſanguine: alia cſi ſanie. Exiens cum ſono ſignificat eſſatione comuſam cſi bu. ventoſo t inflatiuo: t inteffina ſota er frigiditate nimia. Antuctuofa: diſſolutoſis piguedis ſignificat. Uicofa diſſolutiſſe fud ameti ſolido: medio: Spumofa: nimifi caloſe ſicut videm? in olla feruert: aut vétoſita tem eſegioni commiſtam: ſicut in mari videtur ſpuma cum adſit tempeſtās. Leuia t ſup aqua natatari: vétoſitatem comiſtam eſegioni ofſedit: ſicut videm? in colica paſi. Ege ſitionem aut ſame: aut ſanguine ſic diſcerne. Sanguinolæta apſotemata in inteffino ſubtili ſue groſſo ſignificat. Sanſes vulnera in inteffinis eſſe nuiciat, ſi aut erit ſanguis: aut ſantes ante eſſatione: vulnera eruſt in inteffino groſſo: q: ſi poſt di eſſionem exerient eruſt in ſubtili. ſi aut comſeatur eſſationi ni intelligitur vulnera in inteffino mediocri: hec de diſſatione t cœus ſignificatione ſuſſicat nos diſſiſe.", "De ſignificationibus ſereatuom. Lap. v. viij.", "Ignificatio earum rerum quas expellit natura p hīs infra pleureſi vel periplemonia ſint in digita ſunt ſputa: ſi cocta ecreatio eruſt dicēda: quod ſignificatio in moſis inſtoſo: spūs in quatuor: diuſiditur: aut in quātitate: aut in qualitate aut in tpe: aut quæ eſeat. De quātitate q: quedam parua: quedā magna, qum media, aliqni vero nulla. O que ſi fit cta coctionem ſignificat t infirmus eſt in statu. Si aſt aut parua incipit digere natura t moſbi iá trāſit iniutus: z puentit ad augmétum. Si vero téperata inter multi t paruum: ſignificat q: natura ptim moſbi digeſit: cum t inſduc in augmè to ſit. Si vero nihil erit moſbum in initio eſt. De qualitate vero dicēdum eſque que in quattuor: diuſiditur, in liquoerem: co loſem: odōſe: z forma. Liquo: aut ſubtilis eſſinificātus na turam incipiffle digere: eſed debiſt. aut groſſus quo groſſus tudo materie t coctionis tarditas deſignatur: eritat inter ſubtilem t groſſum quo materie coctio moſtratur t in statu ſuo incipit eſſe moſb. Lolo: aſt nimifi eſt ctrin quo abuſdātia cho. ſignificat: ipſus q: ututis: aut alb? ſignificās materiā eſſe plegmaticāta: aut rube? cí ſanguis diuſatur: aut niger: aut liuclus. qb: calo: nimius: aut melacholiaca materiā: aut nimia frigito ſignificat. O do: aſt fetidus: quo ni materia putredo téreditur: aut fine odoze qui ſignificat com putredinem euſaſſe. Forma aſt cùz erit rotſida qua ma teria groſſa t vifcoſa in canalib pulmoſis eſt coadunata: t ca liditas forſe: t nimia ſignificat. vii. lip. in epid. ſputum ro tundum nō febriſtātium phtbyſim futurā deniſiat. Teſturā aſt multos ſe vidisse de bmōſ ſput: in phtbyſim iadiffeſe. Item in eodem lib. qui rotſide ſcreauerit t cſi ſe. alienatioſis future ſigni videtur hſe: citam t certā habebit méſis aliena tiones. Evit ecreatio in forma diuerſa qua mo deſignatur liquiditas. Tps: q: aut erit i initio moſbi ſignificat bveuita tem ſui: aut velocitatem coctiſis: aut moratur. t ex hoc diuſ turnitas moſbi deſignaſ. Quo eſeat: q: aut facile erit fine tuſi: t ſignificat coctionē t nature virtutem: aut difficulter t cí niua tuſi ſignificās ablationē eſſationis t deſectionis neſ vutus. Audabiliori decoctio ecreatioſis: t ſignificās velo citatem ſalutis: eſt alba bīn cocta in quātitate multa aduna t: in exiſu facilluma fine tuſi nō male odoſuſer: i initio mo: bi egræſa cōtraria ſubtilis eſt: t parua t cruda diſiſtare: t cíOURICIE t forſi tuſi egræſa: t cui? colo: niger: aut virſidē: aut ciriſtimiſus: aut liuclus: aut fetidus: oia ita ſignificationis ſunt peſſime: t moſtis nunciatiue,", "De ſignificationibus ſudo: Lap. viij.", "Eldoſis ſignificatio in quom moſbo diuſiditur in quattuor: alia eſt eſus moſbi moſbi in quo ap paret. alia eſt in ſpitudine ſua, tertia in qua tate, quarta in qualitate. Apparens i moſbo quo libet coſp: i in eodem moſbi moſbi eſſe ofſedit.", "Spititudo ſua laudāda eſt ſi multa ſit t ſeſpitiu: alia: natu mat ad expellos hózoes fortem: t ad mudiſcadum coſp. ſignificat. Si aſt adeo eſt ſeuſita vt nō fit cōtina: aut qdaſ fudent moſda: qdam vò non: quedā plus: qdam minus: aut quodā in tpe egradiatur: quodā non: ſed iteru: reuerutur oēs peſſime eſſe ſignificatur. ſignificat eſ naturā in expellu: diſhózo: bus nō eſſe poffeſte virtuosam. Quātitas aut tepera ta inter multi t paruſ. t hec melio: t ad salutem pioſtor: aut malo: eſt q opoſteat t hec mala: q: diſſoluit virtutem t deſicif natura: aut mino: eſt q opoſteat: t hec mala: qui diſſoluit virtutem: et deſicif natura: cum non quantita t moſbi materie ſuſſicat: t deſbitatem nature ſignificat. Qualitas in ſer: diuſicida: aut eſ de calo: ieſligatur aut e de odo: aut de ſapoe: aut de liquo: aut de ſua qualitate t diuerſitate. De calo e ſ trigidiitate, e ſi ſit fit tempa: inter vtrag: laudabile eſt, ſi veroe: eſeat temperamentum eſ ma lum: h: t min: n: no: c: erit calido: q: p[er]gido: eſt. De olo re q: ſi eſt albus eſt laudabilis. Si citrius cholera offerit, si rubebit vifguſe ſignificatiuus, ſi liuclus viduis viret vel tiger: ebo. ru. fight. Si aſt ſm materiā moſbi fudor: cuſibus bmōſ ſit frigó: q: laudabile erit ſigni: ſignificat eſ q: natura eperulerit bu. illos vii: materia ſuit moſbi. ſi aſt nō erit con trariti: q: ſignificatur bu. erpelli q: nō opotuerit. De odo re: q: qdaſ acidus qui moſbi materiā eſſe plegmatica: oſt ed t acida: eſt t acutus quo cholera forſis: q acuta ſignificata tur: e ſi rubebit qo: bu. putridi deſignat. De ſapoe: q: quidā acer. qdam dulcis. quidā falſus eſt. de qibus eſt iudicis dum: ſuit de coloze t odoze eſ dictum. De liquo: q: quidam eſt ſubtilis qui materie ſubtilitatem poſtedit: e ſt groſſus qui t groſſam. De eſcolitate t diuerſitate: q: ſicut cœtis in omni qualitate qua dicim? laudabile eſſe videtur. Et non: contrarit.", "Finitur ſeptima particula.", "Incipit octa: particula theoſque de ineſtigat ione: moſbo particularium t cauſis comu.", "De Capitula libri octavi,", "De diuſione ſingularis ſignificationis Lap. i. De gne: febris t diuerſitate eſ? q: c: t ſignificat: eſ. k. h. De febre: ephimera: t cauſa t ſignificatione eius Lap. ii. De febris: febri: q: c: e: t ſignificatione eius Lap. iii. De putredie febri: q: c: e: q: c: perodio: eap. Lap. iv. De ſignificatione putredinis febrium Lap. v. De febri: q: copſotitis: t cauſis e: q: ſignificationibus q. vi. h. De febre: ethica: t cauſa t ſignificatione eius Lap. vii. De febre: eti: t cauſa t ſignificatione ſua Lap. vii. De morphea: t cauſa t ſignificatione ſua Lap. vii. De scabie: t cutis excoſatione Lap. vii. De puridine Lap. vii. Lap. vii. Lap. vii.

Theorice.

Fo.rrrvj.

T De diuſione ſingularis ſignificationis. Lapj.j.

ſtreſa in ſupio:ibus ſignificatione

vì puliuum: vine: digeſtonis: et putiu: Incipendum eſt inantea de particulari ſignificatione cuiuſt moſbi et ppita. et is ergo ſignificatio q aut moſbi aut ſanitaſs: aut neutri eſt ſignificatiora: aut pteriis: ta deniſiat aut pſentia: aut fatura. Que ſanitatem ſignificat cux de naturali ſignificatione tractarem?: odicum eſt: que yo moſbos ſignificet: dicendum eſt in pittia. Si gniſcationi aſt moſbi preri no eſt dicta medicina, gniſcationis aſt moſbi futuri adiuerba erit. Significato nem neutri mediſi cognoftere eſt p[er]ſecti: c[ui] ſigna duo[que] extre moſs. i. ſanitiatis et inſirmitatis cognouerit. Significationus partim ſanitatem: et ptim moſbi moſtratum in ced[em] corpe: ſicut ſi in viſu nocuſetum babeat vel audito; in alio[que] aſt moſbo[rum] actionib[us] ſit ſanus: niſciatua vocatur: inſirmitatis anniſciatua: falubra si aniſciatua ſanitatis: bene aſt pote rit cognofa neutri ſignificationis: vbi moſbi ſignificationi in corpo: ſano vel ſanitatis d[ice]ſ in inſirmo. Quod e[m] ſignificās moſbi in corpe ſano anniſiat moſbi n[odum] incipiens ſi ſanitati caſſi. Difinitiun[us] aſt moſbi corruptio eſt actionis rei ſenſibilis. Sed corpiis ad moſbi apparatus actionis in naturali ſua quæ litate ſunt ſtabiles: liptim iam ſunt mutate; aut in quaſitate ſicut ſi it ſtomacho maior ſit ſ ​​appetit: vel mino: c[ui] o[pe]rato:eat. Digestio maior: vel mino: c[ui] o[pe]r co[n]ſuent: aut in quaſitate ſi cut ſi deſideriis cibi mutetur in ſulco: vel aciditatem. egens tio yo: vina in citriſtare vel rubedines: aut in t[ra]ſi: ſicut ſi deſideriis cibi adſit at [re] ſuetudinem: vel mo[ſ]atur poſt cons ſuſtudinem. he inqu[ia] o[ſ]es ſignificatib[us] nec moſbi c[ou]ſetibus neq[ui] ſanitates: p[er]ſecta ſunt anniſciates: qua[po]ter neq[ui] moſbum: neq[ui] ſanitatis ſignificantes. ſi[rum] eſt de ſanitatis ſaniti tem ſignificat: q: ſignificat moſbi tam eſſe p[inter]ſes: q[ui]o[n]s n[od]us tamen deſignare apparellum moſbi posu[n]？ q: ſignificat n[ati]o[n]e ture: q[ui]mo[d]i] diationem: q: neutri eſt ſignificatium. ſi[rum] eſt intelligendum in ſignificationibus: eſtrudine exeritiu: t in ſeni n[ib]？ do[bo]s e[m] ſacte[es] corpo[ns] n[od] ſunt p[er]ſecte ſicut in ſanis co[po]zibus eſt liq[uid]um: neq[ui] corруpe ſicut in corpo[ns] i[mi]rnis: li[mi]nute ſunt t debiles [p]pter calo[n]is naturalis deſeſtationes: q o[ſ]ia dicturi ſumus vbi ſignificationes futuro[m] moſt bez [di]ſemus. In hoc [lo]co dicere diſpoſu[m] de ſentienti mo[bo]z ſignificationibus: mo[bo]z inqu[ia] quos patimur q[ui]da[as] apparet ſenſib[us]: q[ui]o[que] ſignificatio leuio: t faciliu: vid[em] eſſe q[ui]da[es] occultatur: q[ui] in mo[ſ]bi ſunt interio[rib]？ v[n] co[po]s ſignificatio diffi[c]lio: babef.n[os] aſt de apparétibus ſenliui: ſicut op[bi]t? dicem[？]ſic e[m] vtil[em] vid[em] eſſe i[tr]o[u]duc[ē]dis. Mo[bo]z q[ui] ſenliui apparètes iterio[？ t ex]terio[？] corpi ſiut y[les] ſicut ſunt apoſtemata: q[ui] ſe. ſi[rum] eſt alio[que] ſoli corpi exterio[？] ptinētis: aut de interio[？] c[ui] a[ut] exterio[？] nafcētes. Exterio[？] c[ui] b[ip]ita eſt: aut e[m] inaſi[n]iza[cor]bi: q[ui]ſic lapide[que] gladiare: n[oe]t q[ui] ſi[mi]b[us] a[ut] exat a[ia]t? q venenofis n[af]ic[ui] aliaib[us]: ſicut terre reptilib[us] q h[mo]ſi.

De gne ſe. z diuerſitate et c[ui] t significationi o[pe]t. La.j.
Ebiis eſt mo[ſb] qui de mala et c[ui] n[af]ic[ui] c[ō]ples
rione: et toti[que] c[ir]icudat. v[n] taliter diffinif.
Febis eſt calo: innaturalis a corde e[riens] et a[]
terijis ad o[ſ]ia me[br]a corpijs e[ui]ſq[ui] no[c]es actioni,
hec diffinutiun de feb[is] eſſentia ſumil[us]. calo[ze]
curſum nature egrediſte: n[od] de accidetib[us] ſeb. c[ō]comitati
bus: ſicut q[ub]uſda[ſ] vid[em] medicis feb[is] dicetib[us] ex accideti
bus l[ogo] poſt t[pe] ſequetib[us]. quid[ata] e[m] diſicut ex rigore: qui
dam et fatigatiſt: alij[que] capitis dolore: vel quibuſda[] alij[que]
accidetibus t l[ogo] e[as] ſequetibus. non e[m] e[as] diffin[i]ut eſſe
er eſſentiali calo[ze] curliuſ nature ſuſegrediſte: ſicut t[uen]iſ
bip. diſiſſi et i[pi]di. Febis i[qu]t eſt calo: e[ri]es curliuſ nature
t e[m]ius motio eſt eſſentiali calo[ze]. D[ic]it q[ui]da[m] ſunt ſe, p[u]ſen
tes: q[ui]da[m] ſuaui[er] tag[è]tes. he e[m] diſferenti[us] calo[ze] naturali
videtur attinere. Item d[ic]it ſunt q[ui]da[n] n[od] p[ung]e[teſ]ed au
g[em]tates, de a[ut] diſſerenti[us] ex qualitate calo[ze] ſunt tracte.
De motione d[ic]it q[ui]da[m] ſe. in initio ſunt ca. q[ui]da[ſ] calidiſtine
quedam vero inflatiuie, he diſſerenti[us] ex natura calo[ze] ſunt

ſumpeſt. Item e[m] ex accidentem diffin[i]uit vicinitate cum diſit
qued[ata] ſeb. citriuſtisme: qued[ata] rubicuſtisme: alie liuſitati et
viriditati cotiguie, he diſſerenti[us] e[m]i[n]tus ſum[pe]t accidentibus.
ſeb. et ab h[no]zibus qui c[ui]a ſunt ſeb[ium] n[asc]eu[bus]: n[od] e[re]
motis ſicut apoſtemate capitis dolore: z rigoie. Feb[ui]s aſt
funt tria g[na]. v[n]u[ſ] e[m] in ſp[u] q[ui] ab ip[so] c[ip]it et ad cor[vo] veniſs
ip[m] caleſacit poſt ad arterias venit: z ab arterijis ad o[ſ]ia cor[vo]
poſis me[br]a, he[c] aſt ſe, vocaſ e[ph]imerum, cum e[m] ip[ſ]us caleſ
ſit: t in igni[us] calo[zes] calo[ze] naturalis mutaſ: cor[vo] inde neſſe
eſt caleſiari, cor[de] yo[ſ]e ſignificato ab ip[so] penetrat calo[ze]t
cor[de] z ab arterijis ad alia me[br]a corpo[ns]. Secſidum genus
ſeb. e[m] in bu[vo]q[ui] ab ip[ſ]us incipiens paulatim corpo[ns] ſingula
vicina caleſacit quouſque ad cor[de] veniat: z a corde ad arterias
tinde ad omnia corpo[ns] memb[ra]: et ita totum corpo[ns] c[ir]
cuſidat. he[c] vocaſ ſeb. ex putredinib[us]. T[erti]us genus in ſolidis
eſt artubus a q[ibus] ad cor[de] a corde ad arterias ab arterij[us] p[
]greditur p me[br]a toti[que] corpo[ns]. hoc aſt genus ethica vocat.
T[or] eſſe coſtat Feb[ui]s g[na]. Laufa q[ui]e ſunt tria nulla e[m] ſe.
apparet niſi i materia. materie ſunt t[res] in corpe: ip[ſ]us: quatu
 tuo: h[no]zes: solida me[br]a: in quod[li]s qu[o]s calo[ze] inciderit ſe,
fu[n]i] ſenius facit: quaſs. Ha. bonis filutidib[us] adaptavit. E[ph]
mera inſt calido vento vid[em] eſſe filiſs quo vter implet? et
tu] calo[ze] neſſe eſt caleſat. he[c] e[m] facit ip[ſ]us circa cor[vo] t
tu] corpo[ns]. Feb[is] ex putredinib[us] aque calide c[apar]uit. B.
aqua e[m] ca, cu[li] frigidu[us] vas impleuerit: ip[m] e[m] calo[ze] ſuo cale
faci[t], fil[it] circa cor[de] faci[t]it bu[vo]. et alia p[re]corpo[ns]. E[ph]ic[ica] ſe. va
ſis c[apar]uit calidis frigida aqua plenis. aqua e[m] in h[is] e[m]
cal[ze] vaſorum caleſt.

T De ephimera ſe. t c[ui] eius t significationi o[pe]t. La.j.

E[ph]imera ſe. in corpe p[manet]. ex[riij]ho[ns]. i[nte]
gra die t integra nocte ſic[que] vid[em] fecederem, alio
q[ui]n tamen in hoc t[pe] diutius vid[em] imozarit: aut
el vi[n]. aut. r[rr]v[us]. ho[ns]. h[mo]ſi om[n]us ſuit c[ui]a aliqua
p[imit]iui: cu[mi] p[imit]iutie q[ru]tuo: ſunt g[na]. Tim
atus: e[m] c[ui] extrinſecus corpo[ns] patitur t caleſit; aut actuali
ter: ſicut calo[ze] ſoliq[ui] e[n]g[is] t a[ere] balnei c[ui] quis immoſſe
i[bi]: ut pot[eria]lit[er]: ſicut a[] ſulphurea lauriu: et filubus: aut
c[ō]ſtipatione poro[nt] actuali: ſicut e[fr]igida aqua c[ō]ſtingit q
fumum in interiora claudit corpijs: aut e[ſ]p[it]atiodi p[ote]ſa
tiuia ſicut a[que] lauriu aluminia. Hon aſt omne cos[pe]？ i[no]
p[at]um e[ph]imeras patiſ ſe, ſed t[in] illud a quo ſum[] calidis:
ut ſic[que] adunatur. cu[mi] c[ui] po[li] oppiliter: ſum[pe]xire t [di]ſol
ui: p[ib]vetur: t ita calo[ze] c[oad]unaf[em]. Si aſt materia h[no]z cor[
po]ns n[od] prepata ſit putredin[em]e: e[ph]imeras ſe, faci[t]. c[ui] p[pa]
ra t[ata] ſe. ex putredine faci[t] ſin q[ui]litates h[no]zibus itus inclusi
v[pl]opilatiu[mi] h[mo]ſi e[acuta] eſt q moſtate: ſicut dicturi ſumus.
S[om] gen[em] p[imit]iutie e[ph]imerem e[m] q[ui] in interio[rib]us: accedit
corpo[ns]: ſicut de c[ib]is t [po]tionib[us] calidis. T[erti]us genus e[m]
n[im]io e[m] motu: aut i corpo[ns] ſicut n[im]ia e[per]citiua t labonofa
aut in alia ſicut ira: anguſtia: tristizia: q vigilia. Quatu[n]t[us] e[m]
cu[n]t ſignificatio ſe, e[ph]imerem e[m] c[ui] p[er]ſeſtur c[ae] i[ſ]ticiu: de.
En firmus n[im]iuiu non patitur dolore: in initio: pulſus e[m]ius c[é]lis
par[i]t[em] t diuerſus q abſc[ó]ſus. Diuerſitas c[ito] in equitatem
redigif[em]: t in t[actu] calo[ze] e[m] q[et]？ le[n]is: t n[od] p[ug]ititu: q[ui] ſicut
balneati e[m] t[act]？ Inſirmus y[ó] faciliſs e[m] in pati[do] mo[bo].
Urina aſt h[ab]y poſſaſim in ſundo t len[em] in mo[ſ]bi t[pe] toto:
neq[ui] numis fetet v[ina]n[am] c[ui] ſebo: diſceſſerit: aut c[ui] ſuſo[d]e p[
]fecto diſcedit: aut c[ui] parua q[ui]da[] infuſione: q c[ui]s receſſerit
nuiſi] ſignum ſui in ſirmo relinquit: ſicut ſe. putredin[em] faci[t].
que z in pulſu: t in vi[n]a remanet. Si y[ó] poſt e[ph]imeram e[ger]
balneetur in balneo: neq[ui] ſentit rigores neq[ui] p[u]ſtioſes: ſed in
p[io]zibus reueritur ſuas qualitates. he ſunt ſignificationes ſe,
ep[h]imerem. Significatio yo v[n] ſiat e[mi]b[ui]q. de ſoliſ e[m] i[nſe]
fione: vel de calido a[ere] oculos in t[actu] caleſacit: caput i[nſe]
d[it]: e[utem] t faciem e[ci]cat: q[ui]b[ui]q[ui] mi[n]us apponaſ: calide
inueniſtur, pulſus paru[mi]？ vel[em] e[ſ]c[ó]ſtatione n[asc]eu[po]
po[ru]m: e[utem] faci[t] c[ó]ſiunctam t ſolid[ata], c[ui] si man[] apponaſ
in initio paruſus calo[ze] ſentif. Sed fi mo[ſ]zetur calo[ze]: aug[em] e[m]
ri ſentitur: calo[ze] e[m] n[od] apparet, p[pter] po[ſ]os c[ó]ſtipato[ns]: ſed

E iij

Iberoctans

ciu5 manus diu inbereat suſi caloſe poios laſat: 2 ita calo: de
mum emergit qui ſe puius occultauerat, oculi coz et facies
parum tumerſt, pulſus eſt paruus: q; virtute curſuſ
caſore naturali intra corpus : parum tamen eſt diuerſus et
occultus, boz viina aut citrina eſt: aut al, q; pumores aquoſt
qui de coipe follet diſoluit cſi claudatur, eſt cōſtituatione
vina cōmicti ſuo coloſe mutati: rubo: eoquuo mō ſuit omu
tati, hec ſt ne, aliqhi in ſe, putridas muta: ſi i coipe ſint hu,
apparati ad ſeb. putridas. Opoſet q; discernatur inter epi
meram ſt apparatu redini. Si igitur recedet cum ſuſido
laudabili: ſt pulſu equi: ſignificat pculdubio ephimerā, ſi aut
moetur in coipe: neq a coloſe toru corpus mudiſcuerat: eſt
pulſus fuerit diuerſus: e; vina no digita: ſet fetida: mutatio i
re, putridas deſignat. Cus yo ſe, moatur: neq in pia pio
ſo diſceſerit: ſed q; ſt inſua fit: vel ſynocb: e; pulſus fuerit
diuuerſus: e; e vina nulla putredo ſignificat: opſ te male ſu
ſpicari: e; etbica eam expectare; e; e pte plura mutabif in
acutiflimā, hu, eſt putridi: neq ſudo: neq cōſtitutiōe eua
neſciit, ppter cſluſione5 poio2, vn ſestinādum eſt in medicā
da hac re. medicamine q; dicturi ſum?; atreſt putrefant hu,
t peſime nafcatur ſe. Febres nafcētes a reby mutātibus coz
p: ſicut cib: e; aut e: coe ſi ſunt quātitate: ſicut ſaſſitque
ſuturitate: aut e: qilitate vptpe cibo: ſiu ſi pōtionu caloſe. Ila
ſentia a ructuratio ſignificatio eſt talis, ſumor, ſumor caloſe
ſentatūra ructuratio ſet fetida: ſitis nimia: ardo: e cibi coruſtioe, aliqhi habet for
lutione5 vetris, aliqhi ſtatione, ſ5 ſtationi in bis eſt mole
ſi6, ppter cſluſione5 malon chimo: in interiorib corpus,
Oue e: cibo: ſiu ſi pōtionu nafcatur caloſe: hmoi notatur ſi
ſi cificatione: ſaces t oculi in tactu ſunt calidilimi: t rubicos
ſilimi: epar filr in tactu calidit: i ſinſim? i fromacho e; epate
quali ſentit icaſione5: ſe cito: ſatitque: i in o: amaritudin: filia,
q: calo: in hac ke, a p[ui] incipit naturali: e; cib] calid in p[ui]s
momi fromacho t poſtea caleſacit epar qui illius ſunt fundamēta,
Trina aſt in ſe. huc rubea eſt alithina. Febrib autem mō ni
mio laboſe vel motu coſpis nafcetib: fi labo: fit forſis: du
a: e ſicca reddid: e; poſt receſſone: febri p[an]man ſeferit,
paruus: q; minus labo: diſſoluſt virtutem: i5 fi labo: no ſit
multu curis durices remanebit oſi ſebri ſeſeferit, e; poſt
de cule fum9 exeriſis pumectat cut[em] po:os apert[em] pulſus ma
nus eſt: q; i9: q; i9 in hac ke. multa eſt: e; calo: augmētatur: q:
non ſunt labo: mult. Si in h[ui]s labo: no mult ſuerit augmēta
tur calo: coſpis: tact? in labo: toſa: fe. p[ui]m qualitāte eſ aet
aeris fi labo: p[er]ſeſerit: ap[er] fi aer fit calidus ſicut caloſe p[ui]
ſol: e: cibi: ſi ſi aeri ſit frigidus: tact? cutis eſt
erigid? neq cibi multu erit cutis. Si ſe. e: motib? aſte nafci
tur: ſicut e: ira e: ſilibb? taliter notabūtur: multu ereſit ocu
li facies rubet t tumet, calom e: in h[ui]s feb. erpetit exteriora
cor: co: di vidictā h[ui]o q[ui]b[rit] pulſus magn? vina exeriſ p[ui]
ctioes facit e: ardo: e: p[ter] calo: e. Si e: angustia fit e: trifi
cla: ocuſi ſunt cōcauri: facie: ſica t citrina: q; fi p[us] calo: ſu
giſt in interiora, pulſus paruus, p[ter] calo: is diminutione
eiuſſed[que] occultatione: viina rubea ardo: e faci: e: ereat.
Febres e: vigilijs ocuſos c[ausos] facit e: h[ui]dos domitatio
ni cōnguas: palpeb: as graues et dure mouſe: aſſe: co: to
ſum co: p[unt] inflata: e: citrinitati viina: que o: aſt cōnguſit
e: debilitate digerědi cib[.]i, diſeſtio e: m[ui] cibi moſtatur vigi\llijs. c[ibus] yo indigeſt? no g[ui]at sp[in]: vel ſanguinem afat: e:
ſanguis ſi no g[ui]tetur neſſe eſt colo: mutef. Item e: indi
ſeg ſione ſecurit albedovine. Si ſe, p[ter] apoſtema in ingui
nibus vel alijſ co: p[is] medibus nafcaſ: taliter ſignificabitur: fa
cies rubet t inflatur, p[ter] ſanguinē t calo: e: co: p[is] no p[ui]
gent[em]. Cum aſt inſtitu: p[reditur] aſcedit ſuafter fumus
calidus co: p[ur]s: magnus ſit pulſus e; velor atq[ui] sp[illi]ſus: vi:
na albedini p[rin]et: magn? e; velor atq[ui] sp[illi]ſus erit pulſus e:
virtute t multitudine calo: is. Inſirm? e: m[ui] du: patitur inſo
firmitates calida: i. apoſtema t e. fi p[as], albedo vi: ne: q;
chole, vi: ina tingētia ſedūt ad apoſtema. omu: e: m[ui] dolo: p[
pi]e b[us] pumores ſibi traſpere. He ſunt ſignificatiōes vnde
ephimer e: co: intelligitur ſpecies.

De putredine febrimum et cauſa earum et cauſa
periodo: earundem.
Capi. ilij.

Febres putredinum ex putredinibus nafcatuntur
quattuor: p[um]o2: q; hu, caleſacti caleſtunt m[ui]
b[us] caleſacietes vi: putreicit; q; poſtea alia illi
du: vicina, p[le]ſmebractam ad co: coe ad co: de ar
erias p[uenit] calo: e; de arterijs in o: m[ui] co: p[is].
E: cauſa v[n] putredo nafcat e: q[unt]upula: multu:do
qua: tationi h[ui]o2: groſſutado co: d[u]clo: p[ui]o2: ab op[pi]tio
ne nata, h[ui]o: e: e: m[ui] qui diſſoluit m[ui] ſo: putſun[re]n[ut]e
er humiditare yidem? putrefieri exerctu: inter cau: ni p[er]b[ae]t
ris capacitate. Species eſt febri: e: putredie nafciſt: mul
te ſunt. S[ui]t e: m[ui] ſimplices ſi: t co: p[al]ſi:que
ſi: putre: e: hu, q[ui]to: ſunt, vn[ui] q[ui] vocat ſynocb: qui e:
putredine nafcatur, hoc aſt moleſtatione fac: q; g[eric]ere in
firmi: no p[imit]t. Sc[om] gen? e: ch[ro]. ru: nafcatur e: trite: q[ui]
cat: qui vna die acip: t alia die p[er]miſt q; eſt falubus? q[ui]
u: s. Salubus q; c[or]: q; vna die g[eric]t. d[uc]uis: q; q[ui]b[ui]n nafci
tur subtilis eſt e: velor e: cito: digerit: c[ito]s diſſoluſt. Tertii:
e: putredine nafcatur cho, m[ui]. e: vocatur q[ri]tana, vna die inc[ui]
p[ies] ouad? g[eric]e p[imit]t: i5 falubus e: t lōga. falubus: c[or]
corp? ouob? q[ui]d: c[or]: g[eric]t. lōga: materia v[n] nafcatur oura e:
ad digerědi e: groſſa: e: ad diſſoluſed[us] i:obedi[es]. Quartu: ge
no e: putredine p[le]gminatis nafci: e: t ap[pt]imerinos vi: die
inuadēs, eſt aſt longa e: moleſta. longa q[ui] materia e: groſſa
e: groſſa, v[n] h[ui]o e: di: g[eric]tibi: diſſoluſibus. moleſta: q[ui] die
ingad nec co: p[is] g[eric]e p[imit]t. vnaq[ui] q[ui] b[ui]n p[li]nque
di: ditur. Febri: e: m[ui] e: q[ui] putredine ſanguis nafci: in tres p[res]
d[ic]ui: e: e: m[ui] qu[ed]a ad i[n]itio: q[ui]voc: in fine c[ui]des: q[ui]
lis, hec aſt e: c[ui] tantu[de]m fini: ſanguis quantum b[us] p[ur]
duni. Eſt e: altera q[ui] in i[n]itio e: debilis: ſed poſtea c[ar]ſat, e:
aſt in fine p[uen]erit: moleſta fit, poſtea minuſ: quod debi
tef: poſte e: c[ui] plus ſanguis putrefit q[ui] fini: eſt e: altera in
i[n]itio forſis: e: poſtea debilitate quod o[n]do: deſci: po: q[ui]
p[li] finitur ſanguis q[ui] p[ut]reſcat. Febri q[ui] e: putredine nafci
h[ui]o2 alio: q; n[ui]q[ui] in du: di: ditur. una e: groſſa
altera interpolata: ſicurit tam di: q[ui]m? h[ui]um e: hu, qui febriſi
put materiāles: inter arterias ſunt t venas: e: i5 ip[is] putre
ſcat: e: fe: cōtinuas neſſe e: fieri: ap[er] fi extra venas e: arterias
ſunt t putrefaſt: interpolatas fe: fac: iſt, vnde e: c[ui] putredie
nafcēs ſanguis cōtinau: fit: ap[er] intra venas e: arterias e: fan,
t iterum c[ui] putredo ſanguis in p[te] fit poſ[ar] p[or] t[or] c[ui]
rit ip[im]: e: fe, n[ui]o d[im]ittit quod p[er] ſimulat q[ui] putreſt dige
eratur atq[ui] diſſoluſa. Febri e: alijſ nafcēs p[um]o2 q[ui] cōſt
nua: q[ui] di: bo:res intra venas e: arterias putreſſe: no c[ito]
do: p[os]it diſſoluſi p[ter] cōſtitatione5; e: ſua viſſoſat, vnde
poſt q[ui] finita fit p[uma] remanet p[ui] ſui calo: e: quod ſi
cedit: e: a ſco: ad terria: e; t ita fit cōtinau. Si aſt hu, p[ui] ve:
nas e: arterias putrefaſt: febres interpolatas fac: iſt: q[ui]
e: putre: c[ui] in vno loco fit p[ar]ulatim ad putredin: lo: ac
ed: dit: cu: l[ui] collectio in p[re] illo e: c[ui] interpolat inter du:as ac
cſeſiones. Aliqhi q[ui] p[ut]reſt ſanguis intra venas e: arte:
riās: e: fe: b[ac]it cōtinuas: q; c[ui] in vno m[edi]no multa adune
tur c[ui]tātia: e: p[ut]redin apoſtema fac: e: t e: cōſtituatione
po: i[mi]a qua: facit apoſtema p[ter] putredine caleſact mem
b[ui]um: neſſe e: vi: e apoſtema: e: calo: m[eba]tatin vadit p[
arterias: e: a: c[oe] p[as] e: ad o: a: membi: e: t e: k[em] no
donec apoſtema digerit e: m[udi]cifac. hec e: c[ui] nuiſi ſeb,
cōtine: e: c[ui]uſa: interpolate. Diuerſitas p[io]di: febri: e:
cāis trib: eſt. Etna e: p[ut]reſt c[ui] b[ui]o: velocitas vel co: tar
ditas. S[co]a collectio: b[ui]o2 q[ui] putrefieri debēt velocitas vel
tarditas eiuſſe. Tertia purgato: co: q[ui] velocitas q[ui] tarditas
v[n] ampb[imer]in: q[ui] die acapit p[ter] velocitate ſue collectio
n[ui]s que contingit e: multitudine ſue c[ui]tātia: e: faciſtate
ſue putredin: p[ter] humiditatem e: tarditatem ſue pur[]
gationis p[ter] viſſoſitatem. E[pol]a n[ui]. fac: fe, vna die ac
cipiētes e: duobus non: q; tarda e: ad collectionem p[ter]
ſue c[ui]tātatis paru: itatem e: buride putredin: p[ter] fi[mi]
ditatem e: t:ic: itatem: e: r[u] e: ve: patatione: q[ui]a: non
e: materia ip[is] melacholie multum viſſa. E[pol]a ru,
Febres vi: n[ui]s vi: e: t alterius no: fac: i; e: m[edi]ca inter ch[ro]
n[ui]. t p[le]gma: min: ois eti: a: e: c[ui]tātia: q[ui] p[le]gma: mai:
ris vero q[ui] ch[ro] n[ui]. t p[le]gmate e: fi: c[ic]o: ch[ro] n[ui]. b[ic]di:
ſubſtātia q[ui] e: leuio: e: p[er] his duob: q[ui] e: c[ui] diuerſiātia

Theorice.

So. xxxvii

peryodice feb. et ex hæc cauſa tépoſis ſue paffions est diuer
ritas: q; amp[er]inerinos ad m[ur]t. viij. b[us] p[ro]man[és] p[ro]pter
groſſitudine & viiſcoſitare p[le]gmatique non cito diſolubilis:
quartana ad plurim[ur]t. quod est p[ro]tarus p[ro]pter materie ſue
groſſitudine & viiſcoſitare q cito n[ò]t putreficit; t[em] cito putre-
ſiat: n[ò]t cito ſi diſoluiſt; filus em ſest lapidel[er] ferro. ignis em
hec n[ò]t cito caleſtant: que cito caleſtant cito ſi n[ò]t reſfrigeraſt. Et
ra tertiana ad mult. et, OURAT h[ora]ſa: que ex leuſitate fit mas
terie: viiſcoſitatis ſue paruſtate, yt cito putrefeat & diſolui
guæ: Aliquod h[aru] ſeb. t[em] p[ro]pus in quib[us] ſe longius est
in quib[us] v[ò] beuiei; q[uo] et trib[us] cauſis c[ò]sequi. Eina est ma
teria natura: q; fi groſſus: viiſioſus: t frigido: ſit longio: erit.
Si aſt subtiliſt: t calidio: t min[?] viiſoſa: fit b[re]uto. Sed aſſ
quatitatis virtutis infirmi. Si aſt est forſis vt materia eſtque
re & purgare c[ui] ſudo: poſit: b[re]uto: fit: q[ui] ſi defecta longio.
Tertia eſt ex figura corporis: q; fi corpor? est rari et poſi aper
ti ſint leuio: eſt: materia em cito diſoluiſt: et ex: ſivero corpor?
eſ viſcoſum & costipatiſt: t poſi non ſunt aperti eſt longio:
q[ui] aſt cauſa diuſuſtatis ſue tora: ſe coadunat: fit b[re]uſima:
ſi aſt extra ſit longiſima. Et aſt ſeb. ſit b[re]uſis ſirm? quiſe
c[it] poſt recedet p[ery]odi: donec altera fuccedat: q; alia eſ a
bebus m[ú]dificat: ſi aſt ſeb. longa ſit infirm? n[ò]t m[ú]dificat a
ſeb. quoad altera fubſequi: neq[ui] interpola[ft]t q[ui]t verticat infirmi
ſim: et ita ſe habet ſeb. ita quaſi cotinua. O poſt aut e[ra]
telligere: q[ui] ſeb. periodis ſit ſemper ſtabilis inodinatione
ſui: donec infirmis materia in quitates m[ú]dificat: neq[ui]
c[ui] alij[us] b[um]o[mi]b? ſe miſceat ne i[ɔ]dinatione infirmi peccati
ſat: Quando autem iſa materia e[n]a ſuali qualitate in ſpecies
muteru[ra] alias: neq[ui] cum alij[us] b[um]o[mi]bus ſe miſceat: vt ri
quiſ ſanguis mutatus incendatur & putrefiat: ſubtilſatis aut[é]
pars in choleris mutare rubea: groſſa in moribus: aut ſi alij[us]
[ui]b[us] putrefiant & ſe b[re]es ſin ſua natura faci[at], aut ſi infirmus
pecit ſe p[er]ſima: vii[n]i generem et b[re]us diuſerſas ſin ſui natu-
ras faci[tes]: vnde o[ia] ordinatione periodi ſunt coruſpentiæ
t mutantia vt a[n] ſui ſi[pe]t vertit: aut in alij[us] p[iod]icas ſeb.
q[ui] p[ra]us fuerant: ſeu ſimutet. Eſt aſt multitudi: t min[ò]atio
in h[ac] cauſa ſin q[u]atitatis b[um]o[mi]z: ſe mutantius & actiones
e[on]c. be ſunt ſpecies ſeb[ri]ni & putredinib[us] ſimplices: t cauſe
diuſeritatis ſuarum periodum.

De significatione putredinis febriſum.

Lap.v.

Ignificatio putredinis febriſi aut eſt ſin gen[ui]t: aut ſim ſpecies cauſi. Hen[]n significat c[ui] e[pr]utredine ſe b[re]es eſt e[n]e denuncianc: q[uo] e[po]t e[po]teo
acceſſonis cau[ſi] intelligim: c[ui] debilter i[cap]it: t
poſte a[ug]emènſt: et poſten: q[ui] c[ui] recedet par
tem cauſis in corpor[em] dimittit neq[ui] p[re]ſecte recedunt. Ytes e[pr]
cauſis ſubſtituta: q[ui] calo: e[po]st o[pe]t e[re] p[ung]etè q[ui] corpor[em] infi[ra]
mantè: ſicut ſiāma ignis rarificante: Ytre e[cr] accidentib[us] ſeb. co
miſcurib: q[ui] h[ac] ro: q[ui] tremèt: et ſi ſequitur: et diuerſi
ſas in pulſu ablatio digestiòs i[na] vina vt hypotafis n[ò] appe
at lenti: q[ui] o[ia] c[ui] videant ſeb. e[pr]utredie e[re] intelligitur. Si
guſiſations p[ec]terius ſingularis: q[ui] ſeb. p[iod]ica tertiana: aut
de re naturali: aut n[ò]t naturali: aut de re c[ui] e[n] natura naſtici.
De re naturali c[ui] ca. q[ui] ſicca eſt natura infirmi: c[ui] cho. ſon[ar]
ru. etas e[ſu]t u[n]tus: t[ep]? ann[+] eſt eſta: a[er] calidus: q[ui] e[pr]
re e[n] naturali: c[ui] infirmus ante[ſ]e ſeb. inciderit ca. q[ui] ſic. come
derit: et b[abet] anguſtia & triticiā: vigilatis: labore: n[imi]s l[ogi]
t[é]poſis i[umi]nur: ars eius ferraria: aut ſon[acia]: que o[ia] coz
pus caleſtati: et deſicat: q[ui] cho. ru. g[iant]. De re extra natus
ram: q[ui] quæda ſeb. e[pr] calo: e[ſi] poſt: t ſicut acus c[up]ſis eſt
p[u]ſibus: quod e[pr] cho. ru. e[pr] acuminæ: calo: e[ſi] in tactu poſ-
tis & acutus atq[ui] p[u]ſitiuſus: pulſus in initio p[ery]odis par-
uſ & defectus atq[ui] raruſ: t[em] n[ò]t permane[n]s n[ifi] paru[n]i t[em]
p[us]: t[em] in magnitudine & diuerſitate mutatur. Magnitudi
eius q[ui] cho. ru. e[pr] leuſis: neq[ui] grauat ſutur: t[em] t[ui]e e[pr]
magna neceſſitate reſrigerádi calorem. Diuerſitas enim ſe, e[ſi]
poſt a[ui] maxime eius q[ui] e[pr]utredine eſt: ſed t[em] in h[ac] n[ò]t e[ſi]
uerſitas multa q[ui] e[pr] leuſis e[pr] materia: neq[ui] virtutè grauat.
Urina dm[ō]i ſeb. e[pr] igne[] colo[ſis] putrida: t[em] c[ui] ſiti mun[ia]: an
guſtia: abominato[ſe]: yomitu cho. ru. num[io] ſudo: p[ro]pter
ſubtilſatem materie: alij[us] q[ui] ſuccedit eſſato ch[io] cho. ru. c[ui]s

has significat[ö]es inuenſa: aut ear[ui] plurim[as]; iudicanda
eſt eſſe vera tertiana: marine ſi hec ſeb. multos fatigat in te
poſe illo anni: Quartane aſt significatio aut de re naturalis
aut n[ò]t naturali: aut de re e[ſtra] natura. De re naturali e[pr]
pleſione inſirmi frigida q[ui] ſic. q[ui] ſibi dominaſ ch[io] ni. etate ſe
nili: t[em] anni auti[n]o: aere frigido q[ui] ſicco. De re n[ò]t natura
li: cum inſirmus ante c[ib]os acceperit vii[n] cho. ni. genita ſit: ſi
cut lentes: cauleſ: car[ar]bi: carneſ capu[n]as: t b[ou]nas: q[ui]
milia. De re e[ſtra] natura cum aut res aſſcedat: ſicut a[n] h[ac]
alia ſe. fit c[ò]pōſita: q[ur]idies p[le]ſenis: aut c[ui] p[re]ſens ſit. rea
apparet q[ui] eſt acceſſo. In initio rigore habet vel n[imi]t: tre
n[ò]t e[pr] cum grauſate & n[imi]a fatigat[io]e & totus corporis for
ſo[ti] frigitudine: pulſu raro q[ui] tardo atq[ui] multum diuerſo: cum
a[ut] augment[ef] p[abet] calo: q[ui] non acut[ie]: neq[ui] p[u]ſitiuſt:
n[ò]t ergo ſicut calo: eſt tertiane: pulſus muta[]n] e[n]velocitate
q[ui] p[er]ſtitudine q[ui] in initio fuerit mai[os]: ſed tam[em] ad c[ò]para-
tionem tertiane tardo: t min[ò]i: ſitis parua. Urina putrida
q[ui] idigesta. ſeb. declinat[é]e ſentit ſirmus frigitudine: e[pr]
reccedit pulſus e[pr] tardus: raruſ: diuerſus: q[ui] vina colo[ſis] di-
uerſa q[ui] n[ò] digesta. Et h[as] significat[ö]es inuenſe: aut plu-
rimas: quartana veram eſſe iudica: marine ſi in illo t[em] an
n[ò]t q[ran]ta patian[]c plurim[ur]. Significatio q[tid]iana ſeb. aut
de re naturali: aut n[ò]t naturali: aut e[ſtra] natura. De re natura
ſi: ſicut q[ui] c[ò]plexio inſirmi frigida q[ui] ſbu. ſit q[ui] ſibi domine[n]
p[le]gma: etas eius aut p[uer]itria: aut ſen[ui]. p[uer]itria
p[er]gulofat[é]e: ſen[ui] p[ro]pter multitudin[]e p[le]gmati in corporis
e[po]co: t[é]poſe anni hyeme: aere frigido q[ui] humido. De re n[ò]
naturali c[ui] ſirmus i[an]itate ſua gulofus q[ui] b[ib]oſus ſit: mu
tum quiſe[n]ſens: p[iger] ſepe balneas poſt c[ub]um. De re e[ſtra]
ditates in lingua: inſlatione in latere mutato colo[ſis] ſiti par-
ua: rigó[em] q[ui] frigus n[imi]t habet in extremitate corporis e[po]
diu: cum aſt tangas corporis in h[ora] acceſſioni non apparet ca-
lo: n[ifi] cum mo[et]ur man? q[ui] caleſt i[ap]eriuntur poſi: calo[ſ]
h[ab]et humi[da]tite: p[ro]pter p[le]gma parum acutus e[po]
p[er]ut putredin[é]: alij[us] ſudans paru[n]: alij[us] n[ò]turat aut e[po]
re longo: p[ro]pter putredin[é]: atq[ui] permancet in ch[io] poſtufq[as] ad
ſed[as] acceſſione: pulſus n[ò]t p[ul]ſu q[ran]tane q[ui] p[er]ſiſio: par-
uſas: p[ro]pter p[le]gma: q[ui] deſic[ui]t virtus e[pr] frigitudine e[ſi] q[ui]
diſo[li]uſi: q[ui] anguſtia: p[ro]pter multitudin[]e q[u]atitatis eius:
v[n]i mult[ui] eſt diuerſus. E[ſp]iſtitu[ſo] e[ſi] q[ui] neceſſitate recipie[n]
bi magnitudinem eius. Urina quodam t[é]po: p[er]ſubtilſas et al.
t q[uo]da t[em] turbida q[ro]ſia, ſubtilſis e[po]ſi patiato: poſi: po[ri]
p[er]ut groſſitudine & viiſcoſitare materie. albedo e[pr] frigidi
eſt p[le]gmatique groſſutdo q[ui] turbulētia: q[ui] natura alis
quando aperit illa viiſcoſitare q[ui] ſpellet groſſam q[ui] viiſcoſam
b[um]o[mi]ditate q[ui] ſuit cauſa c[ò]ſtipatiòs. Rubo: q[ui] ſi p[le]gma
moue[ſt] & putrefiat: neceſſe e[ſt] caleſt. Quas significat[ö]es
c[ui] inuenſe r[em] parte plurima certificada eſt vera quotidiani
na: marine ſi multi patian[]c h[ac] in illo t[em]. Op[si] q[ui] ſut e[ri]tel-
ligere: q[ui] ſe. ap[ſ]merinos c[ui] materia h[æt] vitre[n] p[le]gma
in initio habet paru[n]i rigó[em]. Si a[ut] e[ſit] e[pr] falſo: in initio eſt
multus rigó[em]. Si e[cr] acido frigeficat in initio. Si e[pr]utredine
ſit dulcis p[le]gmati: n[ibi]t poru[bi] h[ébit]. E[pr] bis ergo signiſi-
cationib[em] intellige ſe. e[pr] putredine pyodicas e[ſi] ſimplices.
Op[si]t[em] intelligas: q[ui] rigó[em] in ſeb. i[cap]it a boſo mulierib[em]
viris ab extremitatib[em] manuſi q[em] pedu[bi]. Feb. a[ſt] t[in]ueſi signi-
ficatio vnuiuerſalis e[ſi]: q[ui] poſt. xrii. h[ora]s n[ò] recedit: neq[ui] ri
g[oe]m: neq[ui] tremó[em]: b[hi]s neq[ui] ſudo: n[ifi] c[ui] tota receſſerit:
pulſus mult[ui] eſt diuerſus: vina indigesta. Bis significatio
n[ib]t: q[in]tua intelligiſt. Significatio vnuiuſcuuſq[us] ſpeciei eſt:
q[ui] in ea que ſit e[pr]utredine ſanguinis inuenſi graue corporis
inſirmi: q[ui] fatigati[ſ]: flatus: pulſus c[ui] anguſtia q[ui] ſiti: oculi ru
bei: vene e[on]s plene: t[em] ru. faci[es] & totu[n] corporis pertinent ru
boſi: q[ui]aſt infla[n]t[ui] e[ſt]: pulſus n[imi]s diuerſus: vina rubea:
alithina. Que e[pr]utredine alio[ſ] bu. e[pr] b[hi]s significatione
q[ui] ſueſcit inſirmus: ſicut in ſebib[em] q[in]tuis. Que naſſeit e[pr]
t[red]ine ch[io] cho. voca[ſ] cauſon: e[pr] mollicie & mitigat[io]e bol-
ris intelligiſt in die h[ui]s remiſſione q[ui] foſtitudine & augem[æ]
tionem e[n] die acceſſonis: q[em] ſequunſ c[ui] n[imi]s calo: atq[ui] ſiti
marina: q[ui] anguſtia e[ac]ume: p[ro]p[ing]uitas ad p[ditionem]:
alienatio m[ét]ieſ: cum moſtelo: ſit q[ui] acution: t[em]to cr[if]ieſ eſt
velocor, naſſa[ſt]ur plurim[ur]is bis q[ub]em in corporis venis cho.

E v

Theorie.

So. xxxviiij

ri:q; corpus, ppínquat p[dit]ioí. Eius tîn significatio talis eſt in iinitio, ſi febrem inqua incoanoant tres dies videm? cōtini antu:neq; calo[rum] habet forre: neq; aliātæ ſignificationem ca ori febrium et putredine attinentem. vtptote rigo[rum] et tre motem. ſtim:angufi; ficcitatem: et in lingua nigredine: ſa guine: ſi plus abundet ch[ro] herifipila vocatur p[pleg]monis ca. Si ſanguis cholera[m] ſupergrediatur: p[pleg]mon herifio pilatus vocatur, quo[rum] ſingulo[rum] caufa in qualitati est diuerſa. Aut enim et cauſa faciente eſt ap[ost]ema; aut in membro vii] conſat: aut e[m] materia ibi habita: de quib[] fin gulis ſm q[ui] ſufficiat eru[n]imus dicturi.

De ap[ost]emate ex ſanguine et cauſa t[em]significatione eius.

Postrema eſt groſſotto et inſlatio quas de ſup[rum] ſtus bu. membru aliq[ui] patitur. hi aut[em] bu. aut ab alio méb[rio] ſunt eſt ſuentes: q[ui] ip[m]a se ſerpeſt p[per]tter miſificationem bu: aut in codem méb[rio] colligitur vii] eſſe ap[ost]ema cópiobat. Oto tus materie, de méb[rio] in membru: p[per]t adunatione eſt vii. rerum quas d[omi]n]i cui cauſas morbi tagerem? Ile ſunt for[fit]uto méb[rio] ſ repellentis: deblératis reciſtæ: multitudine méb[rio] ſt. largitas por[rum] eſt: deſectio virtutis p[raſit]icule in recipientibus méb[us] et q[ui] recipientia membru repletibus ſunt ſubſita: adunatione materie in méb[rio] eſt deſectione eſt p[raſit]icule virtutis n[ò] perfecte album ad ip[m] vementem d[io] geretætis: cuius ita perma[n]t ſup[fluit]uit vt paulatinus crescat. et illud membru impleat et e[pt]endat vii] ſit ap[ost]ema. Li au tem ſub[ito]n méb[rio] n[ascitur] ap[ost]ema de alio membro in tem ſub[ito]n méb[rio] n[ascitur] et paulatin in aliq[ui] méb[rio] auq[em]tætur: de ſulu miſeratione eſte ma terie de alio in aliud membrum effluente: aut de eius in iſidem coadunatione. D[oc]aurem coſideratur in frígido ap[ost]ema te. Ap[ost]ematis autem duo ſunt genera: aut fri. aut ca. La[da de cópuleri]e: ca q[ui] cum materia deſcendet ad méb[rio]ta: que ſi fit cali, et humi. ſanguinolenta generat ap[ost]emata ta. que vocantur p[pleg]mones. B. quid[em] inquit: quid[am] p[pleg]mones de alio complexa n[ascitur] et ca. fine aliqua ma teria: vnde membrum ardo[em] patitur atq[us] rubo[rem]: qui cum augmententur atq[us] conſo[n]tentur méb[ri] illud quodliu[que] bet eo moriſticatur. Ile]e species eſt q[ui] patiens ſuſtineat ſeb[us]. D[oc]a materie eſt calida et ſicca atq[us] cholera[ca] generat ap[ost]ema q[ui] vocatur heriſpila. Frígidi ap[ost]ema ex malæ n[ascitur] cóplettere q[ui] frígida deſcendente de alio membro materia: aut in codem collecta. Si autem materia eſt frígida et ſicca: atq[us] melacholica: ap[ost]ema q[ui] vocatur ſelíros ge nerat. Si frígida et humida ſit: ap[ost]ema q[ui] vocat ſimia. Quartúm de melancholia: et vocatur ſelíros. Unum quodq[ui] illo[m]um eſt aut p[imple]st et ſolum. vtptote de vna materia natum: aut compositum: et ap[ost]emata multa ſunt. Aliquando enim de duobus: aliq[uado] de tribus: aliq[uado] de quatuor: compos nuntur humo. E[po]ſitio aut[em] aut eſt equalis in quâſitare: aut vna plus abundant altera. vnde ap[ost]emata ſunt mul[ta] ſm abundantiam et humo[m]um multitudinem: aut in com[poſ]itione mino[rationem]. Intelliguntur autem ap[ost]emata ex significatione diuerſa ſin q[ui] e[quali] materia compo

nuntur, dure et moleſte intelligitur compositum ex diuerſis bu. Et qualitate intelligitur ex humo[dominate]. E[po]ſis to[rum] aſt ap[ost]ematum quedam nomen habent proſuari: quaedam quoq[us] carent. Ap[ost]ema compositu et ch[ro] cu[n] san guine: ſi plus abundet ch[ro] heriſpila vocatur p[pleg]monis ca. Si ſanguis cholera[m] ſupergrediatur: p[pleg]mon herifio pilatus vocatur, quo[rum] ſingulo[rum] cauſa in qualitati est diuerſa. Aut enim et cauſa faciente eſt ap[ost]ema; aut in membro vii] conſat: aut e[m] materia ibi habita: de quib[] fin gulis ſm q[ui] ſufficiat eru[n]imus dicturi.

B[leg]mon ap[ost]ema aut ex pr[imit]u[m]a aut ex an[ecedente] n[ascitur] cauſa. L[au]sa vero pr[imit]u[m]a ſunt vulnera ſiſura inciſio ignis incensio deſcentio fractura, q[ui]z[us] h[oc]um membru[ſi] patatur: currit ad patiens bu. ſanguinolentus. E[ius] eſt eſt nature ſingulis membru ad nutriend[ui] ſanguinem mitere: t[em] debili méb[rio] mar[ie] vt illud poſſit ſanare. Sed cu[n] membru pati[a] ſanguis in illa natura ſua n[ò] mutatur: nec ſunt ſuſtici ad expellendi cum virtus. Re[mant]er o[ro] in méb[rio] faciens ſuperguſitare in eo q[ui] os[tèdi]poſtea: q[ui] membru in flat et ſanguis p[per]t constipatione por[ro] c[ri]t cu[n] eſire n[ò] poſſit: q[ui] ap[ost]ema p[re]mit arterias. L[au]sa antecedens eſt fan poſſit: q[ui] ap[ost]ema p[re]mit arterias. L[au]sa antecedens eſt fan guinis plenitudo: qui ſi bonus fit et t[é]pérat q[ui] in ſilicate et ſub ſantia: et putrefat cu[n] ad illud membru perueniat: genera[ſ] ſimpler p[pleg]monis ap[ost]ema: cuius significatione eſt méb[rio] inſlatio et dol[io]: ſed t[in] paru[m]: p[ulſation]e p[ab]et extreſione: t[em] nimius calo[re]: ardo[re]: et rubo[re]: repugn ans manui d[omi] ip[m] tagit: sed t[in] bec accidëtia p[per] materie perametam non ſunt grauia. Si aſt méb[ri]s multas arterias habeat et ſoſtis te r[en]ſatiat: dol[io]: et p[ulſation]e ſunt maſio, q[ui] ſi p[au]ca[m] habu[n]e: rit: et debiliter ſenſerit h[us] dol[io]: et fine pulſatioGRAVATATE. Si yo ſanguis tépate ſit cópletteri: t[em] groſſus in ſubſtatia: facit ap[ost]ema in carne: q[ui] p[red]icta accidëtia ſunt por[ro]ta: q[ui] extreſio t[em] pulſatio maſia. Et ſi ſanguis cu[n] tépamèto ſui ſube fit ſubtil: p[le]gmonè in cute g[na]t: t[em] significatione ſup[ad]icta fit ſubtil: p[le]gmonè in cute g[na]t: t[em] significatione ſup[ad]icta fit melio[m]: eſt q[ui] ſi cu[n] ſanguine ſit et ch[ro], e[ſignificatio] e[ſi]q[ui] ardo: eſt nimius: t[em] p[luſ]h [pleg]mon ruber q[ui] incendif: q[ui] ſi manu tangat: ab eo rep[ell]im? man? e[ſi] poſt ſtatim ru[n]erat titur. Si ſan. cum p[er]ſimitate ſua groſſus ſit in ſubſtatia: n[ascitur] ap[ost]ema q[ui] vocat heriſpila. Frígidi ap[ost]ema ex malæ n[ascitur] cóplettere q[ui] frígida deſcendente de alio membro materia: aut in codem collecta. Si autem materia eſt frígida et ſicca: atq[us] melacholica: ap[ost]ema q[ui] vocatur ſelíros. Unum quodq[ui] illo[m]um eſt aut p[imple]st et ſolum. vtptote de vna materia natum: aut compositum: et ap[ost]emata multa ſunt. Aliquando enim de duobus: aliq[uado] de tribus: aliq[uado] de quatuor: compos nuntur humo. E[po]ſitio aut[em] aut eſt equalis in quâſitare: aut vna plus abundant altera. vnde ap[ost]emata ſunt mul[ta] ſm abundantiam et humo[m]um multitudinem: aut in com[poſ]itione mino[rationem]. Intelliguntur autem ap[ost]emata ex significatione diuerſa ſin q[ui] e[quali] materia compo

Theorice.

Fó. xxxix

fuit; ſi dilatac; et euaneſcit. Tis ſignificatio variole in inſi
to eſt ſeb. ſi inſatio in facie; t in tempòuſb; t in gurture; t
erreſis maiotib; et in naribus; t rubuſ; in mebto; vbi
areſitur; asperitas in lingua; in capite gravitas. q ſigna cuſ
viden; cum ſeb, continut certificatur variola ventura.

De lepia et cauſa et ſignificatione ſua. Lap. rv.

Epaſa eſt moſbus deſicās oſia mēdia corſicā; que
cōcreatur cīn carne deficiat virt; nutrimenta; eſt
aute de cōplezione mala fri; ſic; ſatione me
lancholiæ de anguine; eſt corruſione euſide: q; cuſ
venitur ad corſis nutrimēta ea corruſit et deſic-
cat; t iterus corruſit viſio; eſt coruſis corpoſa: q ſtrauſa
tepia; pcrea: q viſio; corpoſi filiorum pumob; patrī files
ſunt; t ſube eoſi fundamenta de hac iuba ſunt facta, vni eſt
necesse de patrib; eſi filios maſi protedaf. 3re occupantur
quidā cīn ſani p[om]ni corruptus affideat; eis cofabulēter; ma
lus e[rum] de corpoſub? inſirmis refolut? a ſanis odo:af.
Species lepere ſunt due; aut e[rum] de cho, ni, naturali; q ſer eſt
ſanguinis; t turbulētia; t de hac lepia; cīn cadid mēdia? t ali
quando infirmi p[om]ni p[er]ſed medicina p[er]ſecteſa ſanak ſi fibi
ab inſitio ſuccurraſ; aur e[rum] cho, ni, q de cho, ru, eſt inſeſa: hec
t de mēdia ſumit; t tand[em] cadere facit; eſt incubabilis. 3ni-
tium aſtui p[ui]b; lep[ie] intelligit; q; albedo oculoſi liuſa deſi-
ſci t; t apparet occlus in forma rotundis; vnde leonina vocat
que cīn venat ad ſatit mēdia cadid: depeſilam palpeb[et]
supillā: guturis ſuccedant raucitas patiis inſa: corruſit et
c rubea eſt: diſigit ſui ſenti ſub ſic: nares deſiccate; vene
līngue ingroſſate: nares aliquando cadut.

De morphea et cauſa et ſignificatione ſua. Lap. rvij.

Op[er]pba eſt albedo in exteriòb; apparès corſis:
aliq[ui]n in quibufda mēdia: in qubuſa non: aliq[ui]n in
obibus vt toru[us] corporis alb[ui] videaf; naſatur autē
q[ui]e groſſus bu[pi]p[le]gmatiſcibus ſanguiu oſiantib? eſt
eſecrētione mutabilis virtutis q eſt in mēb[ris]: hec
de cōplezione mala ſit t fri. Ei[us] ſignificatio: q mēbra t pili
patiēnti albercſat; cīn aſtui cutis c[ui] acu vel p[le]bometo p[u]sa
tur; ſanguis n[ò]egrediſ; ſed alb[ui] bu[pi]p[ot]u eſſe viden: p[om]
eſt incurabilis; v[n]o bu[pi]n, eſt exerſat; au[nt] bu[pi]roſe: de ſaniti
non debem? desperare. Eſt t altera morphea ſubtilis t alba: in
cut[e] exteriòi de eod[em] nacſſes vnde t altera: eſt n[ò]o de tā for[
]t materia. Differut aſt q e[rum] in exteriòi apparet cuti: illa
v[n]o in interioſb? eſt. Morphea ni, eſt imutatio cutis in nigre
dini: t naſſic de comjuſtide cho, niq. eſt ſang. Significatios
ei? q; cutis denigrat; e[qui]t furura cadid c[ui] frica[que] locuſpre
manet ru, marine hec morphea naſſic ſu[n]uentuti viaticum
bua: t ipſus u[n]uenib? p[ter] incſſion[em] cho, ru, in eo[]corpo-
ibus v[mi]t mutatior[em] ſui in nigra. I[m]petitio q eſt aspentas na
ſced[em] in c[ui] col[em] e[mi] q[ui]da n[iger] quidā rufus; e[ter] ca, t iub[us]
tili ſangu, naſſic; c[ui] cho, ni, ni, naſſic: aliq[ui]t etna naſſic e[que]
mijtide groſſe p[u]ridiata[que] ſal[que] p[le]gmatate miſto c[ui] ſan, ca-
lido: neq[em] ip[et]igo ſi ſit diuſturna exto[ri]q e[que] de c[ui]ſic ſutis
p[u]squa.

De ſabie et cutis excoſatione. Lap. rvij.
Labiæ t p[ur]igo atq[us] cutis excoſatio ſunt ſunt de
p[le]gma. ſal[que] miſto c[ui] ſan, c[ul]p[er]tico: qua[que] e[pe]r
lit natura ab interioſb? ad cuti: ſubtilis e[que] c[ui] pers
manet, ſi viſio: ſit ſubtilis: p[ur]iginem c[ito] (alubieſ]
facit: ſi groſſus ſit ſabieſ diuſturna: c[ui]t q[ui] exco[]r-
tio fit, aliq[ui]n hec paſ: venit e[que] deſectio cutis: c[ui] natura ſpel
lit ſup[lu]itare ad exteriòa corpoſi vt mēdia midſicet itero-
ra qua[que] vt diſſoluat e[pe]rpeſtat n[ò]b v[it]utēt; e[ita] ibi manan-
[que] hec c[ot]ingut comedi[re]b? multi? t accipietib? ea c[ita]
ria q groſſos q[ui]n ch[im]os: neq[em] balnean: q[ui]b[us] p[ur]igo in
corpoſe naſcurit p[ter] lutum in corporo coadunatīſi.

De puriſine. Lap. xvij.

Rurigo naſſic ſenio: b? p[ter]t deſectione cuſ
tis eo[]z multitudinē ſallo[que] p[um]o[ſ] in corporo
bus ſuis. Significatios ſabieci ſint p[u]tule par
ue inſipiétres rubee; t poſſa inflative n[im]iam
habeſtes p[ur]iginēt; t plurimi etiā in manib? et
inter digitos: in cubitis t ſuper anu: t arcidat ipſum; aliq[ui]n

eſt in toto corpor[e].

De pediculis. Lap. xii.

Exculi ſunt de ſup[lu]itare p[u]nida q[ui] corporis cor-
po[ſa] qua[que] ſp[er]p[ellit] natura ad cutis exteriòa: neq[em] e[pi]po-
ros e[gr]oſitudine ſua; t e[ter] naſſic e[que] c[ui] lato corpo[ſis]: v[n]o pedi-
culi g[iant]ur: iſq[ui] ſemp abuſtā pediculis n[ò] balneati: t e[que]
n[ò] mundiſicā cutis: ſiclit p[ot]ingit viatoi[b]: v[it]udo: e[que] c[ui]
poſus e[pi]rit: t p[man]et in po[ſis] t p[ut]reſit q[ui] ſubtili ſunt t pes
diculos facit. Aliq[ui]t etiā pediculi ſiſt e[que] multa cometiſſe n[ò]
cuum ſiccarum.

De p[u]ſulis. Lap. xii.

Oſtule parue ſunt e[que] p[er]ſimis bu[pi], q[ui] e[tra] corpora s na
[ut]ura ſp[er]p[ellun]q; q[ui] ſi ſint acuti v[calid]i: p[u]ſulvas acutas
necesse eſt in capite ſien: q[ui] groſſi t fri, p[u]ſute late t e[ter]n[ef]e
ſiſt, plurimi e[que] naſſic[que] bis q cutis ſunt dure t e[cor]ſipate,
Eſt e[ter]ia alud gen? p[u]ſulari: quan[ti]r q[ui]u[da] moſtās: q[da]ſa
inmo[ſes] t q[ui]u[da] latio[es] in capite ſunt c[ui] nimia pur[ig]ine
inpiſiétes: e[que] q[ui]p[ut]ridi ſiſt bu[pi], t naſſic[que] e[que] ſanguine c[ui]
cho, e[que] comiſſeſte: q[ui] coloris ſunt rube[que]: t in die augmentan[ſe]
vnde inſirm? nimios ardores pati: cu[que] p[u]ſus vel eſt e[que]
magn. Si aſt e[que] comjuſtio p[le]gmatiſc[que] falſi t ſanguis ſub
ttilis ſint: ſunt alb[es] in colo[ſe]: t marie augmentan[ſe] in nocte:
t aliquádo e[que] h[oc] trin[us] bu[pi] comjuſtio: n[ò]cui co
lor n[ò]e ſunt multi[us] rube[que].

De eſuſatione. Lap. xiii.
Oſudatio eſt p[u]ſula parua ſic utiſt qui e[que] in exteriòi:
cut[e] exco[]rata: q[ui] e[que] ſubtili calido e[que] cholericu naſſi
tur: t c[ui] ſan, comiſſic: marimeq[ui] e[que] eſt naſſic: p[ic]ip[ex] his
qui in a[que] fri, balneatur. H[ui]s e[n] qui de interioſb? e[que]
diu[n]k corporis i c[ute] clauditur i porus. Cheverrue, Lxxii.

Arrue p[ue] ſunt p[u]ſule durissime t rotuſſe acut acu
men in plurimi naſſetes membi[ſis] de comjuſtione bu[pi]
p[le]gmatiſticam e[mel]acholi. Eulerna de iſciſſe ſunt naſſeſtia
de ſanguine e[nſo]c t melacholico ad exteriòa corporis a na
tura e[pe]pulco; ſunt autē in inſitio p[u]ſule crepateſe: t magnā
putredim facienteſ.

De apoſtemate quod vocatur apo[ſima]. Lap. xiiiij.

A Poſtemate q[ui] vocat apo[ſima] e[que] ri: t v[et]oſtibat: t e[que]
e[n]ciſiòe naſſic arterie ſi q[ueda] mēb[ris] a p[ca]ſionē patian
tur v[n]eraria ſubt[us] cuti: e[n]ciſi: aut vulnera fuerint in loco
vbi arteria ſit: t cute ſolidata exteriòa inciſio int[re]maneat
e[ter]ia n[ò]foliata: t ap[ta]e. Significatio bu[pi] apoſtemate: e[pi]
q: locus p[u]ſat: t manu tact: q[ui] ſubt[us] e[que] solufi: aliq[ui]n ſonitua
bui auditur: colo[ſe]: e[que] q[ui] flos viole, B. vulnera inq[ui] t p[u]ſu
te in corpe naſſetes nim[i]i albe aut v[n]ine bu[pi] p[er]ſinos o[n]o
tārur haberi: t p[ter] hoc ſunt dure: t a[que] ſanand[i] moleſte:
q: p[um]oſes v[n]i ſilla vulnera ſunt facta non permittre ſolidi
ti apoſtema: t iteru[us] p[ter]t immutatio[ne] boni ſanguinis,

De morbis illis ſi ſunt p[ro]p[ri]t quibulda
membi[ſis] t non alijſ.

Lap. xiiiij.

B[ri]m? de p[as]ſionib[ut]i corporis exteriòb? ops
nos diſere hoc in loco q[ui]b[us] m[é]b[ris] t non alijſa
ſunt p[u]ate: ſunt e[n]b q[ueda] p[ati]nțees ſoli capi: t fi
cut allogi[acia]: ty[na] fauſoſita: furvura: capitis ma
gnito[que]: q[ui] e[pat]io eſt o[n]ſui ſerre affiſimanti: n[i]
t molle apoſtema q[ui] ſubt[us] cuti e[que] e[cap]i: q[ui] ſup[re] cranei:
t ſunt q[ueda] p[as]ſiſes faciei attințees ſiclit l[et]igines: e[que]
par e[que] p[u]ſule lentiginoſe: faciei ſiſſure: t cella e[que] e[ſt in matilla:
atq[ui] inciſiòes: ſi[n]t q[ui]q[ui] p[edi]b[us] attințees: ſiclit elep[ha]tia:
varices e[vel] vulnera q[ui] vocan[que] d[ac]ty[la]: ſi[n]t q[ui] q[as] pati[n]k ma[n]e:
p[ede]s: ſiclit venā mediātē: t ſiſiuras i p[lat] manu: atq[ui] p[es]
d[ai]cal canecoq[em] e[vel] vulnera strict[em] o[cre]ſi p[ri]gētia: e[que] exco[]r-
tio e[que] equitatiòe miſta: t ſi[n]t q[as] pati[n]k diſiti e[que] vngule, l[ios]
aute incipiamus ab bis que pertinēt capi: t p[u]mo e[que] allo
p[ic]ia e[que] ty[ra]a. Allopiaca e[que] ty[ra]a ſunt due p[as]ſiones: capillos a
capite: t p[il]os a barba: t ſup[er]cilijs euelléttes: ſi[n]t q[ec]m e[n]o
mina a ſimili ſi[mp]ta. Allopićes i, vulpes plurimi pati[n]k:
vt p[ili] ſibi cadāt t cutis vulnereſt: ty[ra]a q[ui] ſerpeſ iſſa ſepe cu
te exconſa: v[n]i ty[ra]a voca: mo[ſ]bus cuti e[que] exco[]rata: h[o]bus.
P[ic]it aſt aliq[ui]n mo[ſ]bi i[n]ſtui inde ſicvocari: q[ui] in hoc mo[ſ]bo p[il]
lo[mi]um e[ſu]vulſio: ſic ty[ie] vulneratio: ſed e[ſi] e[ita]: be amo
de p[as]ſiones aut de cho, ſunt acu. cum ſanguine miſta: que
t v[rac]s p[il]os nutriunt: t e[n]b ad eos puenerint cadut: aut e[que]
incſione qua[que] pati[n]k. Significatio ſiui: q[ui] calo[]ptiner albe
dini: t aliq[ui]n o[m]s p[ili] corporis hoc pati[n]k vt cadant, h[ip]

["Theorice.", "For, il", "que peffime fit qualitat: sicut vencens: ut nota et multi cus\nrespiunt aqua melas: policy tumet: ita et canes iti qui funt\ntimidi. Dicunt autem quid in viride formâ illos canis q\nec momo: derit. Alit dicit q: intetina vel eius frercus ibi\ncernit. Hec est lignificatior in intelligibili canis rabidus mo: lius\nab alis aliafò: di: cretus: hec autem put di: nim? aut po: ft. kl.\ndies: aut poft fer meles vt octo cœquinque: fed in initio nul\nla eft ófia inter plagâ pate et ab alio cane vel ab alio alii: nò\nvenenofo factam. O po: ret tis in principio di: cernera vt p: u: u: p\naque timo: venit medicis: in timo: cii: cii: euenerit: nulla\neuaio mo: tis eſse poterit: fed fi ait mo: tis aque: ſuccurra\ntur: ſana: t liberar: marine ſi p: ſcufi: inuenient medicam:\nD: ntia mo: tis canis rabidivel nò rabidi ſic: e: fi\nſuppona: emplatrù de nuce bì: pitata: vana die et vna nocte:\ndeide ablati: de: gallo vel galline eſuri: ad comedénd: fi\npo: t: comederit: viverit: no est mo: tis canis rabidi: ſit ait e: 3\nmo: tis: op: 5 die illa: t: nocte expecte: t: mo: tis en: nò cito. Alii di\ncìt fi panis frustu: ac: pia: t: languine plagâ ereuntevnga:\ncanis: p: o: p: ac: nullaten: comedet fi canis rabidus fit: cus\nbm: i: lignificationib: canis rabidi mo: tis diſernik. Duſte\nle mo: tis dolœ: nimù infert patiètib: t: colo: plage eft li\nu: idus: ſymie eſt qua: hominis.", "The mo: tis ty: e: serpentum. Lap. xxiij.", "The ſerpentum venenù ca: eft: t: qui ab eis mo: tis\ndenk dolœ: nimù illo patiunſ loco: zpo: ſte do\nlo: zecedit p: torus: cop: 3. In loco aut mo: tis duo\nfo: ariam: videm: ſeparata: ſunt denti: ſuò lo\ncus: po: ſab ip: ſus humiditas currit qua: fit ole:\no: de humiditas ſumula: t: in circuitu loci apo: ſtema calid: i\neft pati: q: by: 5 rubo: em t: liuiditat: at: q: veſicas q: fi ab igne\ncóbido: ſint: co: po: q: colo: muta: ab: abominatione: 2:02 pati:\npatiun: t: de ſfectione: tremo: e: frigidi: judo: e: caro comederi\nt: de mébio in membrum coriod: de ginguis ſanguis eſ\nſuit: at: q: fringi: Mo: tis g: landosè eſt putridus: de quo\npeſſimus odo: egredit. Dicunt autè quidà pedes ſup illam\nincendit: e: c: pati apo: ſtema in crure: qui ait e: u\nmedicaf: manus: eius e: c: or: kian: qui: bune ſerpentem oc\nciderit odo: e: p: putridus fit: q: o:em odo: perdit n: fi: fol: 5\nlius fetòris. Significatio: bu: t: mo: tis q: apo: ſtema in illo co\nco ſubſequit: cu: ru: de: veſica illa mébia circu: id: alii: u: alii: u\nsummati: currit q: i: aqua ſanguinis: dolœ: patiun: i n o: e\nſtomachi. Serpè: q: vocatur p: u: fi: b: mo: tis infert dolœ: em\no: e: ab e: morden: e: t: e: c: o: tin: u: ſanguis inde egredit:\nſitim multa patiun: neq: q: aqua ſaturan: p: p: ter calo: tis bu:\np: ti: ty: e magnitude: neq: ab h: ac: mo: tis euadit mo: tis.\nSerpens q: in aqua: p: fundat: ligat: e: cis: p: age facit q: mo: tis\nmordet: t: liuidi: colo: em ab ip: a: humiditas e: p: t: nigra: mul\nta: t: fetida: fi: c: t: fet: mo: tis co: po: i: mo: tis mo: tis e: greditur.\nSerpens qui vocaf pigrenis e: t: ty: ma: l: ſuperio: ibus t:\nlatioris colli: que ſi què momo: derit q: b: ty: idem facit: et\némollitione: in carne t: tumo: e: fi: c: hydropo: i: s: caro e: p: e\nhumiditate cadit. Ty: q: que e: c: u: voca: cu: ius collus ſur\nſum erigat: at: q: ex: ed: titur: t: de o: e: n: ſan: p: u: t: plaga quam\nmo: tis facit parua e: t: nimis qua: i: acus p: o: fato: t: par: i: ſan:\nguinis ab ip: a: e: fluit: neq: ap: apo: ſtema vel mo: tis facit: q: ait\nab h: ac: morden: ob: ſe: urit: e: vius patiun: t: dolœ: totius\nc: po: i: mo: tis e: corpo: i: po: i: p: di: neq: euadit ab h: ac: mo: tis.\nSerpè: co: n: ut: qui voca: b: a: ſilicu: e: loci: què momo: derit\ncitriu: i: facit: t: virge erectione: a: cum pedonibus.", "The mo: tis scorpionis. Lap. xxiij.", "The ſerpentum venenù ca: eft: t: qui mo: tis colo: em t: ru:\nniuen frigida patiun: loco: cito tumet: ru: rubo: e:\nat: q: duric: e: p: abet: t: ex: t: e: p: e: ardo: e: q: alii: t\nfrigidat: e: alii: au: me: t: dolœ: alii: mitigas\ntur: dolœ: e: qua: i: acus p: u: p:uctura: alii: faci: de\nfectionem ſi ſuper arteri: c: cederit: alii: q: epi: p: fi: p: ſup\nuum cadit. The mo: tis vesparum. Lap. xxiij.", "The ſerpentum venenù eis quos pungit tumo: e: calid: t: ru\nbo: tem facit: t: dolœ: ro: fr: t: e: p: remanet vi: p: pug: t\nali: q: mo: tis ſudo: e: patiun: t: abominatione labio: iectiga\ntionem inguini tumo: e: virge erectione.", "The mo: tis aranee. Lapituli. xxx.", "The ſerpentum multe ſunt species que vi: mordet\nfacit: multu: dolœ: ru: rubo: e: frigidi: ſudo: e\ncitriu: colo: e: alii: q: fr: ag: e: in vir: a: ouri\nci: e: t: virge ex: t: en: i: intra inguina e: genua:\nthetinofitat: e: in stomacho: lig: e: ex: t: en:\ne: co: v: fermo: nò pat: e: di: cerni: vom: t: humid:\ntatem qua: aranee tel: e: v: etris e: emolli: e. fi aqua ca: in\nfundatur dolœ: dimittic: cii: e: reat reuertic. Alia species ara:\nraneari: in loco q: mo: dent dolœ: faciunt: ru: rubo: e: ſub: dia:\nph: agma ex: c: t: c: t: fr: ag: e: in vir: a: fr: g: i: in corporis ex:\nre: mitate: virge ex: t: en: i: retro salient: e: p: plurimi: iu: eni\ntur vi: b: s: car: c: confic: q: u: momo: derit: dolœ: non pati:\nin p: i: ms: i: ſeda: vò t: t: e: p: e: p: i: pati: accid: e: i: c: ut\ntumore: in lingua: languin: mingere: tremo: e: cor: di: de:\nctione: angu: t: multi mo: tis de h: m: cor: p: i: o: mo: tis b:\nhec e: s: n: fi: c: separatio: ſeparatiò: i: ſi: c: e: alii: venenofis\ntate e: t: hec e: fi: nis: p: i: o: n: q: in ex: t: en: i: p: o: p: ſunt.", "The ſerpentum octaua particula the: orice.", "The ſerpentum ſerpentum. Lapituli libri: noni.\nThe ſerpentum cori: Lapitulum primum.\nThe intentiò: inter: i: mo: bor: t: di: diu: i: e: cor: i.\nDe cephalæ: t: cau: t: significatione eius. Lap. iiij.\nDe freni: cal: e: frigida: t: apo: ſtemate cereb: e: t: aliena:\ntione: mètis: t: cau: i: e: co: um: t: significationib: Lap. iiiij.\nDe le: pargia: t: cau: t: significatione eius. Lap. iv.\nDe apoplexia: t: epi: p: f: p: epi: p: t: cau: i: t: fi: g: i: Lap. vi.\nDe melancholia: t: cau: t: significatione eius. Lap. vii.\nDe amœ: q: p: e: co: e: i: t: cau: t: e: p: i: e: cor: p: i: Lap. viii.\nDe p: a: n: i: p: i: p: i: p: i: p: i: p: i: p: i:

["Aiber nonus", "TDe vnuiuerali via qua intelligitur passios\nnes corporis interiores. Lapituli p[ui]mi.", "Obi nascentes in interioribus corpos non adeo faciles sunt intellig; sicut qui nascuntur in exterioribus corporis. Oportet ergo medicum noticiâ habere actionis singulos medbi: et cœplexos nes corpos subflatias suas et vniiucuiuſc[]tuametatis cognoscere: et quatitates et formas: et locos in corpe: et quâ colligâtia fin gula habet ad alia métra: et quâtii habebt h[ui]o: vel aliazerer: sicut nos diximus vbi q[ui]litates mébi: tetigim? Et his e[m] intelligit vniiucuiuſc[]t mébi: interioris morb? Et in quo mébi: et quali fit loco mébi: perpendik: et qualitas morbi et eius quantitas discernitur. Eum ergo bozu: noticia fit necessaria: monistrâdeſt via et méfura: vnde posuit intelligi hec via: et menfura est octonaria. vna est q[ui] intelligim[no] cumentum in actionibus fecida: qua de corpora excentria: tertia: dolore: vniiucuiuſc[]t mébi: p[ui]mati[]ſi signifi[cat]. quarta: et loco infirmi dat signi, quinta: et apoftemate, sexta: et propijs vniiucuiuſc[]t actionib[] vel acididib[]t, septima et alios rum membros mébi: octava: et interrogat[i]o: et inuesſigatione. Et nocumèto actionis intelligimus membri in firmum: quomodo em actio patatur: et cui noceat membri oftendit infirmi: cuius actioni est: aut et: pr[ia] ſui cauſa: aut et alterius membri colligâtia: sicut in defideri: cibi videm[que] deſectione: quæ paſſio in oſte stomachi certificatur. Hec aſt paſſio aut et: pr[ia] aut et cerebi colligâtia. A corpora excentria: t[em] métra monſtrat infirmat: et p[ass]ioni ſuarum naturas. Intelligibili modus aut ex e[re]tius est ſuba: aut de loco vn[ui]n sunt egrediétia. De ſuba excentui: sicut hypoſatione que est in vinæ: que fit e[ſ]urſura: veſice infirmitemè signifi[cat]: ſi cufic fruſtum carnis paſſiones in renibus oſtedit. Similiter ſi cum tuſi p[elluc]ibus carnis exere[]t corpuſula: signifi[ca]t q[ui] p[ellular]i[]ri subflatia que ſunt cufic fruſtura fit corrupta et p[u]strida. Excentria ettia intellige de quantitate: cufit c[ui] in egestione exi[]t fruſtum carnis maius: vndevulnus in groſso inſteintino intelligitur. Si paru[i]t ſit: ſubtilis inſtitem vulnere[]t. Vel ſi ſcreetur vene fruſtum cum tuſi. Si maius ſit: pulmonè inſirmi oſtedit. Si paru[i]t in canali[]b[]pulmonis erit: pulmo nis emvene ſuit magne: canali[]bo parue. Et itex: c[ui] tuſi ereſit anuli pulmoſis et ſint p[ui]t: intelligêda e[]e putrida ſuba pulmoſis. Si magni: certificata putrefcere pulmoſis ligamèta et macreficætæ e[]re cum tuſi: q[ui] illi non putrefcet ſua ſeu duicia. Et ſi ſit in aliis membriis. Et loco ſi de corpora excentra ſabies: signifi[cat] vitium eſſe in instrumentis ſpiritus: c[ui] ſi vomi[]tum: in stomacho erit: c[ui] ſus e[ge]ſtione: in inſteſtinis. Sed ita illa q[ui] e[ſ]ic ſic ut lauatio carnis: c[um] egeſtio e[]e xeat: paſſio intelligitur eſſe in cœcauſitæ epatis. Si cum vinæ: in eius parte gibbosa. Et ſi vulnera ſint in spacio vetris: t[em]p[yc]ac ſiſſus fuerit et c[if]ſiura ad interio[]ra p[ueniat] vſicera: et c[ib]us aut chilus erecat: erutus vſiq[]n in cœcauſitè stomachi perſoantia. Si c[um] egeſtione perſoata ſunt inſteſtina. Si cum vinæ: t[em] veſica e[ſ]t perſoata. Si in p[ecto]re cadat vuln[er]t: q[ui] ſinde e[re]t quasi ventus: vulnus perſoare intelligi[que] vſiq[]n, ad pelliculas cooperiètes costas. I[tem] cum ſanguis de qui buſdam ereat membri: vena rupta intelligit. Si aut[em] e[rit] ſalies et rufus et clarus incisa arteria signifi[cat]. Significa t[io]vo de dolore mébi: p[ui]mato: membri: inſirmo: ſubſtan tam demonſtrat. Si dol[or]o: cum pulſatione fit paſſio e[ſ]t in arterijs: aut in mébi: multas arteriæ habenti. Si c[ui] punctora: paſſione eſſe in mébi: paruum ſenſum habete: signifi[cat]. Si dol[or]o: ſit exſtenſiuos: et in ambo latera p[ro]grediatur: paſſio nerui: signifi[ca]t. Si molliter extenditur: paſſio in pelliculis eſt oſſa cooperientib[]: et c[auſa] faciens dolore: perpen ditur. Si e[m] c[ui] c[us] dolore: fine ardore: e[ſ]rigida e[ſ]t cœplexi[de]. Si babet exſtenſione: signifi[cat] ventoſitatè. Si pur[ig]inem t[u]vulneratione: acutos biſozes signifi[cat]. Significatio inſirui mébi de loco: q[ui] et d[er]tri ſit lateris: e[par] et c[etera] mébi: euſi德 partis oftendit. Et infor[mi]rati: ſinſiſtris: ſplenem ſimiliter cum ceteris membri: locis. Significatio apoftematis morat mébi: infirmæ c[ui] ſua forma: q[ui] ſi apoftema ſit in d[extro]", "", "latere: et quasi medius c[irc]ulus in e[pat]e intelligitur eſſe. Si longum aut quadranguli: in lacertis erit ventris. Signifi[cat]o de prop[io]s accidentibus effentias: mo[bi] monſtrati: bus: aut de colore: sicut de rubo: maricu: perleuromoniam monſtrate: et l[ui]do colore: epaticos signifi[cat]: et lingua n[ig]redine peracutas: febres poſtide: aut de forma ſicur vui g[ui]ui: p[au]cauſate: p[he]b[ic]ycos demonſtrate: aut de e[re]tius m[bo]: c[ou]: sicut e[ge]ſtione: e[ſ]ic sicut carnis lauatura: et paſſionem epatis deſci[en]tis notat. Significatio de colligatia al[terius] membri: s[ic]ur c[ui] digit deſciſit in ſenſu: et totum corpos n[ui]b[il] patitur in paucis nuris ad manu venienti paſſionem intelligimus. Si paſſio ſit ex alterius membri collatis: e[ſ]c op[os]tionali intelligi: q[ui]e c[ui] augmentet c[ui] paſſio ne aliena. verbi gratia. alienatio mentis c[ui] c[re]ſit. Et augem tur cum ſeb. intelligimus e[m] cauſe e[ſ] colligâtia cerebi c[ui] alijs membri: Si alienatio ſit equalis nec c[ui] alia paſſione augmentatur: vel qu[e]ſcit: intelligi[ne]alienatione e[ſ] ſoldi cerebi. Et ſimiliter omni[]s paſſio ſi in membri ſit t[id]e c[ui] bens inſtabili: signifi[ca]t q[ui] paſſio infirmantis mébi ſit ſol lius: et c[ui] c[re]ſat aut augmentet c[ui] paſſione alia certificat: e[ſ] alteri: alicui mébi: colligâtia e[ſ] c[ie]ſtio de interrogat[i]o: et inſueſtatione interroguar infirm: et c[ui] ſub diaph[ag]matque paſti certificatur: quomodo et dolore: ſentiat. Si in d[extro] l[ate] re eſſe d[er]iſerit: intelligimus e[ſ]ta epatis: ſi in ſinſitroſpleni ſi in medio stomachi. Similiter interroge[] de ſilicate boleri pa[ui]mati illius mébi: Significatio de effentia nature morbi et e[ſ] hec: q[ui]s infirmi interogari quid ſue p[ueniat] paſſentur: et q[ui]d non. Sicut ſi dubitemus paſſionè eſſe e[ſ] ca[da]l[iva] frígida cœplexione: interrogáduſ e[ſ] infirmus que cauſa poſteſtatiuca calida vel frígida dolore: ſeu mitigat: ſi d[er]iſcat c[ui] l[ida]: e[ſ] cœplexione intelligitur frígida: e[ſ] frígida e[con]tra. Si militer antiqui medicti faciunt ſi in aliquo mébi undb[]ſt ſunt nec certificari posu[n]t: e[per]t a[que]bunt vt refrigeret: aut caleſi: fiat: bumectur aut c[re]ſeet. Sed t[hi] cau[n]diſi ſi e[ſ] q[ui] poſt actione ſuam appa[er]t in uamè: vel n[om]umento e[] opere ſim: c[ui] ſibi videbitur. Et ſi mo[bi]ibus ſubito[]nuerit et c[eleri]t eruis q[ui]eſtat de cœplexione e[ſ] cali. c[ui] p[aulati]m et mo[bi]s e[ſ] frígidi e[ſ] p[um]o[mi]ſus. Significatio cauſe mo[bi]s ſi dubitemus aliquem mo[bi]s e[ſ] frígose vel calo[]e: interroge[]t inſormus de dieta qu[al]ique infirmus. Si fuerit caleſtato: c[ui] ſub e[ſ] calidis velpotus: aut nim[i]i exercti: affudis: balneus et in sole n[are] intelligimus eſſe e[ſ] calo[]: e[ſ] c[ot]aria contra[mi]: ſic ſut interroge[] ſp[af]inaticus an dieta p[le]nitudini perniu[n]erit: vt p[ote] e[ſ] groſſus c[ibus] ſit: et q[ui]es aut balneus poſt c[ibus]: ſp[af]inaticus e[plenitudine] intelligitur: e[ſ] ſi labo[]re: vel nimia exerctia ante kuiſe p[roſ]itetur et inanitione c[ui] ſilide vel p[le]botomia d[ig]ereere: aut acuta ſeb. p[re]cedere intelligitur eſſe de inanitione. Si autem interrogetur franguriam habens: an grosſas: an ſubtil[]e habuit dictam: aut fanguiuin m[ino]erit: aut faui[]t vel arenam: et ſi groſſus dieta e[ſ]t e[re]rit: intelligimus p[pter] p[um]o[mi]ſes groſſos v[ic]tulos compina tion[i]e: c[ec]itque: vnde franguria fuerit. Si aut[em] d[er]iſt q[ui] ſanemi vel fanguiuin m[ino]erit: e[ſ] vulnere eſſe intelligi. Si arenas vel lapides paru[i]s m[ino]erit: intelligimus c[ui] lapis c[ec]idit in via. Si autem nullum ho[mi]b[um] habuit: deſectiones expulſiue virtutis que i[ve]ſica e[ſ] eſſe intelligimus: marini ſi inſirmus aut minniu ſuis d[er]iſer: c[ui] c[ui] lacet p[up]iniuſ et p[re]matuve: veſica: vinæ e[gre]diatur. Si ſi b[ac] patatur e[ſ]rationis e[gre]ſum fine volatate: interroge[] ſi ſederit in loco frígudil[]mo: c[ui] p[of]iſtecatur lacertos circuſandos nates ſi guiſe et virtutem contentui intelligi[que] e[ſ]c effe: emol l[ui]s ſenſum ſu[n] p[ro]diteriſt. Si percuſi[n]s in dol[or]o: ſu[n] ſu[n] ſu[n] ſu[n] ſu[n

Theorice

For.ij.

ore stomachi pūcturā vel thetinofīcatō ſenſerit; ſi dixerit ſic. intelligem? q; autem ſaſcederit oſ; aut stomachi ad cerebri imaginatio ſit. Sic opoſet intelligi morbos interiores et vtr interrogetur: autia oſ: q. necesse ab eo inſuirant medicus aut ſo noſ alter intelligit nifi et reſpoſiōe inſiriri; aut aliciuius inſirimo aſſiſtetis ſim q. nos dicturi fumus in ſingu loſi medici ſignificationibus.

De interioſe interioſi morboſ & diuifioſe eoſ. Lap.ij.

Affiones in interioſibus mébiis nafciſtes aut in mébiis nafciſt aiatis ſicut cerebro; nucla t ab ipſis pcedèntibus; aut in inſtruméti ſiſus ſicut pectore diaphragmate coide pulmone canalibus & gutture; aut in cibi inſtruméti ſiſ cut meri stomacho inſteatque eſplice & ſelle alijſq. caba libus mébiis; aut in mébiis generatiuſs ſicut virgula vulna teſticulis. Illos autê incipiamus a paſ; que in mébiis atatis nafciſt interioſibus; z in pumis a cerebro ordinem proſe quamur ad inſerioſe pertingètes a ſuperioſibus; ſed fámre paruā psemittere volumus eſculatione; q: paucas exterioſ rum tractaturi fumus paſſiones mébiſ; nò eam ex cripes re poſſumus ne forte tractatus noſter minus ſit copleſt; z paſſiones memboſi; nò equecúrat ordinem. Paſſiones inſuque nafciſt in cerebro z eiuſ pelliculis ſint cephaſa lea freneſis caſ. & frigi. apoſtemata alienatoſes lethargia ob ſtupſaciones vigilie q. oicunq curculina cōgelatoſes meſ moſe corruptiones ſotomia z vertigines dommitatoſes apo plexia epiſlepia amor. Illos aſſit incipiamus a cepbalea.

De cepbalea z caſ ſignificatione ei. Lap.ij.

Ephbalea aut in toro eſt capite; aut in parte; aut in medio; z vocatur micricerua. Einaqquæ harus aut epter pelliculas q. ſunt ſub cute capitis; aut ppter eas q. operuſt cauſi. Quidem eſt capite; aut e pter in ſommi; aut e pter in ſeruere. Quidem eſt capite; aut e pter in ſcrim; aut e pter cōsequëtia ſeb. aut ſola per ſe. Hōſequem ſeb. aut de plenitudine eſ huoſ z ſumi ſola in capite q. ſumma de malis eſ libibus ſoma cto ſe incluſendibus; euq. ſignificationes abominatio z corſis tremore; aut de humoibus in toro cōpione; coadunatius; aut ex deflectione capitis; aut ex acuimine ſeb. ſicut tertianiæ: aut cauſon. Epebalea ſola per ſe; aut e plo ſet capite; aut ex stomachi colligatióne; q aut eſt de mala copleſione: aut de ofſiciali moſo; aut de perſuſione: aut de ventoſita te. De copleſione malæ: aut simpler eſt; aut cí materia. Simples aut calida z de interioſi nafciſ caſ; ſicut ſi caſſati ſhellicu pule cerebro; aut ex cerebro: ſic calo: ſolis. Significatōes q. mòi: q. ſi tanga ſcaput calidum inueniſt; z ſi res actuali frigidæ ſuperponaſ z flores frigidi in naribus dolo: mitigat ſicut ſi naribus caphbota apponaſ z sandali: z de florib? viola ro. z ſimilæ. Etrina z egestio ſunt téperata quibus nò domis nafk choli, alijſch rubent oculi. Dieta inſirius calida ſuit etas z ſtепus calidi: aut eſt frigida q. aut de interioſi ſimiliter eſ cauſa; ſicut ſi refrigerit ſhellicule cerebro; aut de interioſi ſi cuſi ſi in frigido aere caput diſcooperuſt fuerit; z ſi aſſa bibaſ frigidiffima. Luiq. ſignificationes; q: caput eſt frigidi tactu cuſi ſi ca actualiter cali. ſupponaſ caput mitigat; facies nò rubet: inſirimus nullà appetit re frigida dieta euq. ſuit frigida da. Similiter ſtепus z etas malà copleſio ſicca in dolore ca: pitis eſ debilibis: húſida yo ſola ſniſ ſit cí materia dolore: capi tis nò generat. Si malà copleſio ſit cí materia ſanguina ſignificationes habebit; q: frigidis qeſcit actualib? z potestà tiuis dolo: eſt cí pulſatione rubet in facie: venе eDrubet? zple ne ſunt q. ſi tāganſ inuenientur calide. Si de materia chole rica eſ: ſignificatione eſ vt frigidis capiti ſuperefpositionis qeſcat z ſi caput tanga calidi inueniſt; color: faciei citrin? amariz tuinéd haber in bucca: facies ſicca; pulſus velor: ſpilſus ſub tilis atq. durus: vrina alb. epter cho. caput ascendentem vi viliſas patiſ. Si de materia eſ plegmatica: et q. de frigida eſ copleſione affilmati: z bis húſiditas eſt in bucca: paruus tumo: in facie z corpoſe: vrina groſſa z al. pulſus groſſus z tardus. Si cí cholera ſit nig. erit ſicut illa q. de copleſione eſ

frigida; fed facies eſ liuſa cogitatiōis z vigiliſa eſ pellifemur: z ina alba z ſubtilis; pulſus tardus z ſubtilis. Dolore: capitis q. eſ officialibus nafcitur moſis; aut e ſolipiatione eſ q. de multis groſſis z viſiſos nafciſ humoſb? euſus ſignificatio; q: ſi inſirimus pleniter ſe dictaureit facies eſ plena; z cí dolo: ecapitis grauataſ hyc z tetinofitatem; aut e apoſtemate: apoſtema aut e cí eſterioſi q. cí pelluſione z collisiune: cí apoſtema de pelliculis q. ſunt ſub cute capitis ptoſat ad pelliculas dure matris e ſuis colligatſis; aut de interioſi ſicut oſia apoſtemata q. caput patiſ. Significatio dolores q. eſt apoſtemate calido eſt: q: inſirimus euſus dolore: pulſatione ſentit z grauataſ ſebes z capiſ dolores in facie rubet. Si e ſtrigidi dolo: eſt paruus. Si apoſtema q. cauſa eſ dolores in pelliculis circuſatib? cerebri ſiſt: inſirimus ſentit quaſi ad interioſa ſibi trabunk oculi. Si aſt nubil boz ſentit intelligitur eſſe paſſio in hís que ſub craneo ſunt pelliculis. Que de pelluſiōe aut collisiſe eſ cí ei? nulla ſignificatio eſ neceſſaria nifi interrogatión eſ inſirimi ſola: q: euſus cauſa palá eſ t aperta. Sed capitis dolos q. eſ colligatía eſ stomachi: aut ex humoſib? eſ cholericas in stomacho clausis: euq. ſignificatio püſture ſunt z anguſtis: tremor: coſidio z tardo: capitis q. augmenta: cí stomachus eriinanitur; aut poſt ſomni; aut cí ieuinatur; aut e ppleguare in stomacho putente. Eius ſignificationes; q: facit abominationem z poſt vomiti quieſcit: augmentatur eſ cí cibi ſit plen? maecne frigidis acide eructat. Irem dolo: in capite eſ multa comeſtione nafcitur, euſus eſ ſignificatio deſideri: cibi ablaſo pigritàtio z emolliſto stomachi eſ defectio ſentit dolore: in cí capite medio. Ilaſcitur ité dolos capitis e ſ potatior e vini: euq. fumus calidus ad cerebri aſcedute ebatae z vocatur hoc au eſt e ſ defectio cerebri ſumii recipiſtis: oſiſ, dolos capitis q. a stomacho eſ alleuiaſ cí stomachus inanſt: augmentatur cí grauaſ: z eib? stomachi in malas qualitätes mutatur: he ſunt ſpecies cepbalea q. eſt in capite. Sed opoſet in telligere q; qáda eſ acuta z velociter finiſt: z vocat cepbalea aſolute: z eſt tarda ad diffusuèdiſ z ſimendú: z vocatur galatea; hec aſt e ſ parua augmétat q. cí ſicut voſe ignis ſplé dentis viſione: z odoze vêtriculos cerebri implére: z euſ poſt atioſe vini; hec ſpecies e ſ frigidis z groſſus humoſibus ma cime nafciſ z e ſoſt dipatióe z forti yěſotitate: aliquado taſ mè e ſu calidís. Bal. in lib. loci paſſibiles: cepbaleaſtinq do lo: ecapitis q. galatea ſolet vocari coſtat e ſupere vifione eſ po minis: quaſi ſi paucis diſſinire velis verbis: cepbalea erit du turna ad ſanàdu dura paſz nociuæ donec in maius veniat no cumètú: vt nullà vocè tâgibile ſuſtinet re valeat: nec ſermonè aliquatuſt clam or? habetè: nec moti nec pſlédio: aliſe: h[uius] marine amat vt in qete z obscuritate maneat, epter magni tudiné dolores q. ſentit: quozq. alij cogitat q. caput q[ui]t vas vitreſi habet. Dolos aſt h[uius] ómi in multis in radices oculos ſecdir: hec paſſio ſicut e ſepilepia tempora babet interposata z in intermiſſionib? has h[uius] qualitätes ſicut e ſepileptis: ci: p[er]aſt habét epiſleptici: q: defectio: die e ſuperior: pars capitis. Vn Bal. quódi capita ſacile repleſſ z corpoſe e ſ paritis plenitudine ſaucianſ: loca capitis q. recipienda parata ſunt ſi armati: z ſueniétia z appetibilia ſunt ſuſcipiè moſt: bi. Aſi q[ui]ma ſi dieta q. cadsú in galatea paſſionem: ne q[ui] longi eſ t a veritate quofcda borí dolore in pelliculis cerebri ſentire: z quofcda in pelliculis circuſandibus cerebri: quiib? dolos venit vſib[us] in radices oculos q. e paffio e ſi pelliculis ſub craneo exterioſi. Jtè Bal. lóga vigilia dolore: capitis q. genere coruptione aſt digeſtioris fumus ad caput ascendit: ſi mule facit z lóguſ somnus: e ſ multa eſ miſ digestione caput im pleſ de multa humiditate ca. Dolos capitis q. demicancus niſcupari ſolet in media pte capitis eſt: z e h[uius]oſib? nafciſ pellimis calídis vel frigidis pelliculas impléribus cerebri: aut de fumo ad cerebro aſcendente a stomacho. Significatio ſenſus eſ dolores e ſ via parte in interio: craneo ipſi? ca pitis, buſiſmodi aſt habětes dolore: patiunſ: ſicut e ſ in corſa latea paſſiōe: q[ui] cí ſit neſſima accidětia patiunſ ocuſatione eſ p[er]cuit viſus: aliq[ui]b[ec] paſſio cí in interpolatioe vente. Alii quâdo etià eſ dolos: capitis e ſ inanitióe q. p[er]pter licentatem

f

Ziber nonus

fit sicut cíñ sang. flúxus nimí? est a naribus: aut ex meſtruis aut emóroide: aut ſulu ventris: aut multa effluens: ſan guinis ſicut patiútur ſamine in pturitióie, leutaté, ſes aliena tioné atq. vanitare. Ót dolo: capitis solet nafsi poſt coitis qú er defectio est cerebré plenitudine corpoſis. Ót er an gultia ſangunis minotátió: aut ex cerebré defectio est ſen ſui multitudine: ſuticur. Bat. oicit in qúrta particula li. de interiorti médoní: paſſione. poſſible inqut est dolóe cóníntus capitis er defectio est cerebré: aut de ſenſui ſiuó: multitu dine. Ót drit in li. de cultodiéda ſanitate titulato: caput ſe ad dolés est er perſectione ſeuilium nérui qui a cerebro ad ſtomachu defectit. Maſciq. quoq doló: capitis er multitu: dine ſumi caput petétis: cuiſ significatio ſonus est in auriculi: z plenitudo inſaſcibus z mutatio dolóis de latere in laus. Maſcitur ite? de apoſtemate calidovulue poſtque genue rit aut abó: tieſt er nò mudiſcatius fuerit: z doló: eí m ſumo ca pit. Óp5 aúſ intelligi qú: doló: capitis qú er paſſione est cuiſus dà medú in médo: qú cár est dolóis: aut in eo incipit: z poſt caput afcedit. Doló: capitis paruus pmanet diutius: aliqí quidà dolóre capitis patuń adeo vt perdát vocó qú er paſſione est neruí ad lacertos gutturis z gule venétis. Bat. dié in libó ſermoní: qui caput partim olet partim no: aliqí en in pelliculis aliquí in venis aliquado extra craníen aliqúo intra: quarum inueſtigatio moſtiffíma est: z ad veritatem dura.

Œ de freneſi calida z frígida: z apoſtemate cerebré: z alies natioſe mentis.

Renefis aut er calida eſ copleſione qua patiſ cerebré aut ſue pellicule: aut de calido apoſtemate te in pelliculis ipſi cerebré: aut in cerebro: aut er multitudine chol. in venis est cerebré. Qui auté doló: est eſ apoſtemate durio: est z forto: Talíſ qú yo apoſtema aut de ſanguine est aut de chol. rub. Significatio eſios eſ feb. cotýryman: caló: yo forto is in tactu: apotactus ca Pitis z faciei est calidio: in tactu totius corpoſis: alienatio habef méſtis vigilié: aliquádo ſomnus cíi imaginatíó eſ ſu lícitand cíi forſitudine z clamó groſſeit lingua nigréſcit acipit de veſtiméſt hóſculos ppter imaginaſtóis corruptio níne: cíi oculi aliqí hýmanſt z lippí ſunt aliquado fiſicæ. Ó ſi fit eſ apoſtemate ſanguineo oíia accidéia ſunt cíi ríſu t ſomno rubó: oculo aliqí alienatíó: caló: corí: eſ píſtigius fací: s no multí rubea: ſed citrinitatíó ztigua cíi ſicitate qú qui patuní ſt apoſtemate cholerico habét accidéia ſupra dicta cíi utra córtentió eſ pífida. Si aúſ apoſtema melácholé cíi eſ eadem ſunt accidentia cíi vanitate z leuatióe affiſua alienatione nímia timóre ſupſpectio e z plozatió: Lú autem bis materiá paru mífec pplegmatis ſuperiora habét accidéia cíi vigilis ſomno. Pulſus in tota hác paſſione paruus defect: paruOURUS nímiu diuerſus eſ anhelitus píſſus. Eſt z alia freneſi nalcéſ: i cerebro: eſ apoſtemate diaphragmatijs ppter colligátia neruí ex cerebro: defecténdis. Óm nia accidéia ſuperiora: freneſi habet ita: hí cína no adeo forſía. eſ forto: per torón corpuſ plus apparet caló: eſ vicinaté loci infirmátis ad co: bypocńdria aúſ ſurſiurá trábi tur anbelit: angulíſtus pectus latú z bypocńdria ſunt calá: qú cerebro ſunt vicína: be paſſiòes amíbe ſunt moſtiffíme. Óp5 aúſ intelligi: qú: qú freneſi inciderent: z ad hanc eraté deuenerint nò cuadunt plurími. paſſio auté ita huic etati eſ 3íia. Apoſtema nafſées in cerebro fanguinoléſt eſ. vnde in ipa facie z arteríja tumefées vt ſentíat oſſa ſerre afti milíatia qú ſint ſeparata: z mmí? est bis doló: e cóníntus ru bo: in facie oculi exerſt abominationé patiunſ. Eſt z alíud apoſtema qú vocaſ perſipila nímiu faciés dolóe z ardoé quali ignéu. Lólo eúus citrínus bucca nímiu fiſica alienatio méſtis est vt in freneſi eſ apoſtemate calí. qú eſt in pelliculis cerebré: in alia freneſi eſ calóre epatí in diaphragmate ad ce rebú: z e pellículas afcedéte ppter colligátijs coroq. Eſt z alienatio ppter forto: calóre febíſi cíi ſumus febís: ascendit z caput inde deficit.

Œ de lebargia qú et significat óe qú. La. v
Etargbia eſ corruptio qua patiſ memória: na-
ſens er mala copleſione frígida: aut de materia

pplegmatica qú cerebro ſeu puppi ſue dñef: ſicf freneſis qú nafici er chol. cominatio: Similiter hec ſpnes est: eſ abun dantia puíditatia e pplegmatis. Significatio e p facie te pida z reb. leta ppter putredíne pplegmatis habét ſuppo re: e ſomniu difficilé ad excritandú. Si auté de alíqú inter gen ſourient e moſtele e de eis ríde: mente alianſk cóni tationé habét nímiá buccá tenet apertá qú obliſt eſ claud re e: alia: habét solutioné pplegmatis: alíi ſunt cóníptatú: vi na coq turbida ſicut alíina vel iumétna: habét eti remo re: e in extremitate corpoſis ſudo: eoz: facies nigredim perit tremenſt: pulſus coína mollí: e ſit magnú e diuerſus: et etuóſus ſic pplemonicoz pulſus anhelit: tardus e defectus z diuerſus. Si lebargia ex ſicf habét qú vigiliá no ſuppo re ſomni qú chumia vocaſ vigilem. Stupó est aut eſ frígi, copleſione qua patiſ cerebré: aut de materia pplegmatis aut de kó. acuta: aut e paſſione qua lacertí patiun: corpoſis: aut e: cónípſione cerebré: aut e cóntractí offíi capitá: aut de fruſtúo qú fractis ofſibus capitis ſupponuſ cíi medicare lit medicus. Eligilia ex ppleſione e ſicca: z maternia meláchó lica ſiu eolerica. Lú aúſ cár faciés vigiliá cauſe comíneſt faciét ſupóſem fit illud qú chumavocaſ. Si pplemas plus abſidet fiet ſuppo: maió: ſi ficcitas maió: vigilatíin firmó: ſe habét qú vigili Dozimés cíli eúis ſunt més turbar at alienata. Significatio qua moſtra ſec paſſio infirmó: cíac ſupinúus e z etrétus qú mozúus cíli ſunt ſaníſ: in faciés in coqá tpe tumida: colóq: niger: aliqí habét ouritú: vince alíi qú mollítí: qú paſſio cúm ſit debilíis e ſimmitíes aliqúoſus lú in os egroti transfúlit: si aúſ forto: non tranſit: ſed nari bus exí: hóí egroti vigiliá habét nímiá cónſpationé vi ne: nec anhelitus eorú: apparet: pulſus eorú eſ paruus de ſectus atq. píſſus. Differit ab apoperia: qú: habé: paſſi habét anhelitus rectí: z fanú. Si aúſ paſſioná mus lier patiaſ: vidéſtí eſ ne ſit ſuffocató matrids. lacír ſim cón ſuieraténí ſua: aliqí aliéna paſſio e z intellié qú eſt alíi quádo habét nímiá defectio. Ylla aúſ paſſio qú vocaſ tcoq tóphocos. cónegatión nafici e ſt oppilatione e: qú: totus corpuſ eſ fine ſenú e motú: e ſupéſus eſ anhelitus ſicf motú? Differit aú ſa ſupóre: qú: e in ſupóre cíli ſunt ſaníſ: in congelatíó yo aperti: qú aúſ habé paſſio homíni incipit ventre remanent hó put ſuinenére ſe habé: eúſedé: ſut aut do: miát aut oſcos aptos ſeu clauſos habeat. ſi hó alíi qú operé de: eómo modo operaſ. Habet has ſigóres by: eas quaſ t chuma. Lo: ruptio ratióis e memóia: aliqúi corum píle vnú aliqí vtríq: ſicf fenóres patiun: qúb: cónngit e ſe defectio cerebré. Lo: ruptio autem ppec e ſe habé qú frimíſc copleſione: aut e ſplegmatica e ſt materia. Si e copleſione e ſtrigida e: infirmus patií obliúoné z grauítatíó z píritiá cíi ſomno. Si e ſi cíi humiditate ſupóreó: obliúoné ní. Si de frígida e ſicitate vigiliá patií nímiu e: qú materia e ſplegtica purgá pós oías z náres. Sco: potomía aúſ vertigo aut ppóre ſunt in cerebro: aut e alterú: mé bú colligátió. Si sco: potomia fit ex cerebro: aut de cónpione e ſtrígi, z bu. aut de bu. pplegmatis: pte cerebro: dominá bus. E:rtigo aúſ eſ pumo. pplegma. invenis cerebro: or cúndantí? co adunatíó: aut de pumo. cholerí. vel ſangú qui nò poſſunt diſolúíz ita rotaſ circa cerebré: aut de cónpione ſione cerebré: ppter fractúra offíi capitá: aut p: ſuſſurá alte rius rei. Significatio sco: homí: qú: hó e ſic ſultaníacus óia média e: debilia p: opter moſtolié neruí e ſplegmate oíia média e: debilia p: opter moſtolié neruí e pplegmate os habét acúdim vel ſalum. fi de ebo. rub. os babet amarú. Uniuersales significationés vtríq: paſſiós obſu ritas eſ oculóz grauítas z tinnítus aurí: Si e colligatúa ſit cerebré: ad alia média e: ambarí e ſit paſſione arterí: rú qú ſunt poſt aurículas ppter ppleſione frígida: aut e: bu. e ſt pplegmatis: e vel calídíó. Signa: qú: hó: móvene p: ſun plene e z exéctetáia e ſer paſſiós ábá: venarú uwenúli: ppterfrí e z exéctetáia e ſer paſſiós ábá: venarú uwenúli: ppterfrí e gída cónpioné: aut bu. pplegma. vel chol. signíu e: qú

Theorice

For,rij.

lum est extensus, Alija ex stomachi patiætis est colligatæ pio
pter còpletionè frigidæ aut pplegmatica. Signis q. infirm?
b5 abominationis còdis tremis augmentat ppter nimiæ
cometione. Jt e q. nafic i icomoria ex corintius acutæ feb,
De apopleria t. figtioneibus t. epilepsia. La. vii,
De apopleria t. figtioneibus nafuncnt ex vetrículoß cere
bi copplationib.9 Est ait apopleria cii ces ven
ticuli cerebrae osten colligitur et subito: vñt vñl len
fibulis t mobilis tranſire pplebe: t mebna fenſi
b7 a motus frigitartus aliqo nò operant. Aef
ſant ergo virtus ſenſibilis t motus regitutus virtutis: adio
neſſo ceffando minuunt. Apoſtato aub huipaffio. eu paſſo
epigma groſſis t viſcoſis: aut de pplegmate cii melacho,
ſe milètæ: ſiue ex groſſitudine languimis: aliqni vini plicitu
dine t ebuætate: q apoplerie ſpecies eſt moralis ſicut hip.
in apbo. ait: ſi inſt ebt? apopleria patia p[al]maſi atq. mo
rifi: ſi nò ſeb, ſupuenat: aut nò loq[ui] ali ebietas diſoliuaf,
Aſcendit pal. p[ac]dolo: in capite acut?tumo: in ſauib?b: ob
ſuritas in viu; vertigo: ip[le]doæ imaginaſio: et remitatuſ
frigitudine: copris titillatio. Sigtio huip. paſſiva eſt conge
lationis figtioni. infirmus nò oo:mi:tnocua l[up] caput cadè
nò ſent: anheſit q. q[ui] ſic tertitæ auditur, ci augmenta
tur paſ. anheſitus ſic tertituo: t in anheſitu aliqhi ſonus pe
cioas audit: quod in euritio: ſi ſupius ſiſus anheſitus.
Si ait paſſio nò còſotef ppleg, ſonà nò tráglutit: h5 pa
res emittit. Si hec paſſit et ſe ppleg, vel ſangui ruber facie,
Si de ch[no]p. nig, nigredini pertinet, patiæ tenet oculos ſemi
dlauos t p[iman]èt ſicut fuerit in latere: a[ut] ledères aut
iætæ nantes: et ſimilia. Iuic paſſit et ſe ſoſtis nò ſanak: si de
bliis ad ſanadìsOURa fit: h5 moueſ in epilepsia t paralyſim: ſic
Iip. dicit: apopleria t. ſoſtis et ſe ſanabili: e[mi] deſibus nò
ſacre curabiliſ. Epilepsia e cii toti: cop[ra]p[alm]i pati: vt
in terrà cadat infirmi: aliqhi t[ub]pus còſtatiu: aliqhi interpo
latis ſouſueris: c[ui] e[pi]t apopleria: ſed tamè mino: in foſitu
dine t ęrute: c[ui] e[mi] epilepsia facit nò eſt in oſib[em] cerebrivè
vèculis: h5 q[ui] vetrículo]t] op]p]tilis: t v[ie]n u[no]z meb[ra] co
pois mouëtii, ſua materia mino: eſt q apopletica in quati
tate q[ui]litate et ſubſalta: v[ie] ſit infirmus in epilepsia ſen-
tiat t e moueat q[ui] nò ſit in apopleria: t inde dicunt epi-
pleſie c[as] apopletica eſſe media: q[ui] e[n] epilepsia eſt a cereb[ra]
q[ui] a n[er]uo: u[pi] paſſimo. q[ui] cereb[ra]: q[ui] e[pi]ſo dol: q[ui] ap
colligatæ: c[ui]s stomachi vel anheſit: q[ui] e[pi] ſoli cereb[ra]:
nafic ſicut dici et c[ip]tipat vetrículis ipſius cerebri: t q[ui] ſpi-
tus atq. virt? motua p[h]denk ne ad mebna tranèant q[ui] volut
larie moue[n]: p[er] oppoliutiones ex huip. ſunt q[ui] ſoffins p[le]gmati
as t viſcoſis in ho[ra] p[al]ſi]o ad vetrículos cerebri deſeſè
tibus: aut e[ro] groſſis huip. melacho. aut còp[er]ſi]o cerebri cu
frangan ofa patiæ: aliqhi bec paſ. nafic cu] rotado vel cir
cuèdo h[ui]b e[ſ] moueat centes vel ampliis. huip[os] e[pi] ſpius
caleſit t moue[n]t ita h[ui]b in terrà labif. Epilepsiam de ce
rebro p[ecedit] nim[us] patiis dolo: cu] gravitate et viſus obſeu
ritate: corritibus viſibus ſenſi: audit: guſtus: q[ui] odotat, ſi ſit
e[pi] p[le]gmate fit cop[ra]p[em] plen[us] groſſus t al. e[pi] dieta ſuit refr]
geratua: bumeccratua t p[le]gmati]næ generati]o. Si de ch[no]
ſit nig. b[ò] macidus eſt colo: niger: e[pi] dieta deſſicatu]us ſuit
t melacholia. Epilepsici p[pter] stomachi ex fumo patiun]
p[le]gmatico vel melacholico ad cerebri aſſe]deſtib: t v[et]ri
culos e[pi] ip[letib]t: t opp]lariib. p[ecedit] p[ac] n[um]ia of[ris] toma
chi anguſtia abominatio còdis tremi: punctura in stomas
cho marie ſi tardef comestio: aut] mino: eſt: hec cu] timen[]t fi
bitolabun: aliqhi p[ecedit] viſus obſuritas: aliqhi clamát vo
ce magna: aliqhi nò cadit ſed debilitan[]t e] deſiſit: currit de
oſib[em] c[ui]n] ſaliua. Epileptici de alijs méb[ra] cop[ris] e[pi] fumo
patiun] frigido aſſe]de]t ad cerebri: de patiète méb[ra] ſicut
in manu]t pedu] digito]z vid: n[um]us p[al]ſionib: e[pi] in colica: et
matricio p[al]ſionib: oim bor[us] ſigna ſunt p[al]ſioni of[ris] toma
chi filia: fumus e[mi] ab h[ui]s ad cerebri aſſe]de: aliqhi eti] co]
tingit mulierib: còp[er]ſi]etib t parturiernt nafan: aliqan
do mo:ſis a c[or]p[on]ib: fi nervos inciderit mo:ſus. Signa
bo[]o: ois: q patiæ fumui frigidi ſentit aſſe]dere a méb[ra] vii
ſunt: t e] ſubito de méb[ra] i méb[ra] quoad p[uen]t ad cerebri
itá cadit. ho[es] h[mi]o paſ. habiturit paru] a[n] t[pa]p]nui]cant

affuturà ſibi ex his q ſentitùt indicijs. Epilepsia ex paſſimo q
ceter] est peio: est cii paſſimo q[ui] ofa còp]ris meb[ra] còde]equ: c[ui]
e[m] cerebri v[etr]iculi oes ex illa abſidantia impleant: e[n] neruſ
action[es] p[ri]cipalitù méb[ra]t[us] t matre] regitutus virtutis pa
tiun[;]t; e[ſicut] an diximus p[le]g, t melacho. p[ec]ſequ: c[ui] ner
ui p[ati]t] ex]t]dunt: v[ni] neruſi paſſim] p[uenit: de]inèd h[ui]b in
terrà cadit: b] p[es] epilepsie vicina e[ apoplerie. p[re]cedit au
t[è] epilepsia abominatio obliuio: t q[ui] ſtabili eſt: ois] p[er]ri
h5] ſignificat[iones]: p[uta in o[ze] flagellat[iones] in lui p[te]. Sputo
ru] c[ui] e: q[ui] natura]vult expellere c[as] morb[us] facièces. Flagel
lationi] c[à] v[etr]utis expulſiune e[ mot] ad repellèndos huip. Par[
ticularia ſingulo]tui h[im]m accidètia in bac paſſunt hec: forſi
ter cadit clamát linguas maliſcat p[re]ter]volutat[ate: e[nt] ege
ſi]to v[ina; in] alij[us] p[ima]. Sig eti]a ſunt b[v]r si infirm]t]v[ino
my]rba]c coru capino fumiget: t eſd ad comedèdi e[pa]r
capnui aſſarit: t odo[et] ipſi: c[ito] e[m] p[er]p[]b] ſicidit terre: t ap
parèt ſignificat[iones] dicte. Alij] c[ui]t p[elles] capnas veſtint
nouiter erco]tatas q] infundant c[ui] a[lico] cadunt. Oulti p[ac]
p[as]ſiòe mo]ni]tur: q[ui] accidètib]t his moleſtan[;] plurimù] hec
puerit] venit paruis poſterioſi: q[ui] etati t[u]weni]naro. Se
nui]t] t]enectus, p[ter] ſicita]tè m]emb]zi]s ſu]no n[ò] patiun[.
puerit] ex ouab] habèt caufis: aut p[ter] natural] p[ume]
ationè] ſui cerebri: aut] p[er]p[]mal] dietá. Si c[ui] huip ex p[le]
ple]o]e e[n] naturali: i[mo] natiu]ta]t]t]ingit. Si p[er] malá dietá
poſt p[ec]ſequ: neq]y]n] ſanank] si poſt h[as] etares e]nient. In
pueritá m[li] ſanak] si fm] q[ui] o[5] medicin[;] sanitas eo[]z i et]a[
t]p]tis regiò]i]s et] dicete: o]mutat[io: h5] q[ui] ſrr. án]os tranèat mo]ne]
c[ui] ip[ra. Eſt paſ. altera ex groſſo nafées p[le]gma, h[ac] aliqhi
p[ter] eb]zetate] ſolèt pati t[è] malá dige]t]e]t y multa come
itio]e groſſo] c[ibo]t]u] marie: t q[ui] neq]s] ſe balneat neq] e[re]ceſt
hec paſſed] p[to]ſu]t]o]m]e[ti]s t[è] epilepsia: o[ps] ut] p[ac] b]intelli
gi] ſi apparèt homin]i] ſigna quia vidèat in ſomnis q] incidat
res ſibi grauìt: velle] aſt] damare c[ui] nò audiaf.

De melacholia et c[ui] t. ſignificat[iones] e[pi]. Lap. vii.

Elacholia eſt fine ſe. aliænatio c[erebri]t ad alia
p[ura]turbà c[ò]r]an]obilitas mutatur. Ex colligatæ c[erebri]t ad alia
meb[ra] fumì t[em]elacholi. huip. ſunt a[ stomacho: aut ſub h[ypo]
cù]mi]s. Eſt t[em]elacholia q[ui] et toti] cop]oris huip. aut e[n]ſinces
aut de tomo]e t] triftitia. Sunt ſigna vnuer]fatia melacho]
timo: t] triftitia: t c[ui] intentione malá: aliqhi tim]t] mo]
t]e]ali] ſid]e]derát eand[é]: aliq] mult] rid]et: aliq] ſk]t: aliq] ſe negat
aliq] y[ala] lutea e[ſe] p[ut]at t[ ca]uènt ne c[ui]a] frá]gát: aliq] ſperát
q[ui] ſint bruta alia]fá: t] ſicut galli clamát: aliq] diu]nat]e ſe de] bo]
unis p[di]cere p[ut]at. Significatio vtrius]q[ui] ſp[pe] p[ri]a. q[ui] e[m]
de huip. et melacho. in cerebrio e[n]ſeſi n[imi]a h[ui] al]ienationem
anguif[us]: triftitias: timo:es: dubitat]iones: malas imagina]
ti]iones: ſu]p]icationes t filia: Si e[ frigido acide ructat vel fu]
mofe mal] h[ui]z dige]tione: p[uta] p[ila]t]a] dolos] ſub h[ypo]cúndria
ardo: e[ ſonit]u] t] p[et]in]it]a]t]o: ſi]t] inter ſpatulas. e[ha] ſa]ſit ac]t]
d]a]t]o] poſt c[ibo] ſunt venientia: q[ui] e[ ſangu]e eſt ard]ete: alie
natione] h[ui] cu] risu t] le]ticia: c[opus] infirmi maclud: co]l]o: n[í]
ger p[ili] t] c[ope] ſunt]nim]t]us n[ifi]n in p[ecto]re ven]e late: o[ch]i rube]i
pulſus magnus pa]z velor: dieta e[pi] cali. t[u] p[u]t]icut carnes
d]act]i]lye m[in] vi]n] for]te, hec ſunt et] p[igna]. q[ui] e[m]to eſt ſan]
guine ſuit]a]t]e] ſentit in c[ope] t p[em]o]roidas ſanguis e[ſu]t]a]
e] c[of]uetudine t] reſtr]ingif: femina] p[dit] menſtruæ: de c[ui]a
a]búda]t: ſanguis ſunt p[igna. In melacho. et c[ho] habèt alie
natione: clamo: e[;]n]ſtabilitatè: vi]q]ilias: n[ò] q[ef]c]it]t]u]mult] ira
ſun]k: mult] calid]i] habèt t[act]i] fine ſeb. ma]ci]tat]e habent
t] ſicita]tè: o]culo]t] inſtabilitatè] a[ſpect]t]os: le]on]i: c[it]rin]tatè
co]l]o:es: etas] ſu]u]n]ilus e[ cò]p]le]o] natural]t] cali. fabulato]es
antea] dieta calida t] p[ic]a: ſic] alia] cepe finap]is t] similes ber
be: lab]o]ſi] i]eu]m]tes: paru] comedentes: mult] bibentes
vin]i] vetus t] dulce t] filia] vnde pa]ſio certificat] burio: t mo
leftio: Si huip. ſint melacho. anguif[us] infirmus: t]r]aſt]tib]t e[pi]
còg]ito]us ſit t] tr]imidus p[lo]ræ: t malá ma]ginæ: ſolitùdi]
nè am]as: t h[ui] ofa accidètia melacho. vniu]ſeral]i: h[ui]t in ce

F. ij

Theorice

F. or. lliij.

pueris acuta et cōtinua eſt feb. vigiliæ et cōspitatiœs ventrissimæ
atrunitates oculoſi: virilia medba: foſtia ſunt et ſicca pariæ et
plenitudine ſpaſmi patiætia: cæ ei euenerit durus ſanet Sarani
Significante eis: q. venire ſubitus: eteta autæa ſu preſt
nes plenitudini: aliqui etiæ poſt ebietatèt venit. Lap, inquit
qui habet ſpaſmi ſi ſeb. quartane ſuperuenerint cito ſoluit
ſpaſmus cor: vic em et putredine grosſi et melacó, eſt bu.
ci caleſit oſſuſtul ſi plumus in medbis. Oportet aut iſ
intel lig: q. iuuenes et adolescètes eplepſiæ paralyſim apopleſis
piam in eſtate paſli fuerint ex plenitudine pellima et moleſta
eis cōtingit. Caufe eis pas faciètes paſtabitus cor: ſunt ſun-
conueniètes, minus moleſte ſunt et cituus deſciunt ſi ſent
bus in hyme venit: caufe cōscordiā pellationi ad cōspitios
nes cor: et naturas tepozi anni,

De ſpaſmus ex inanitione.

Lap. r.ij.

Palmus ex inanitione eſt ſiccatas nerui: et con-
tractio ſui cí cōtractioè lacerti in ſe t medbi cu-
tus erat minimo:atio ſicur videm? in c:po:dis citpa-
re cí cí igni app:piquinan: aut calido aert con-
traunt ſt per ſe rumpunt. Aſt aſt hyc p:paſmi
intelligi de inanitiœtæ p:ccedèti ſicur n:mi solutione vêruti:
aut in mulieribus ſulu ſanguinis: aut de vulneribus ſiu
de narib? Similiter de re deſſicattia ſicur ſut labore:ſame: vi:
vigiliæ: ſeb. acuta. hyc p:paſmus peio: est c:q: et plenitudine:
bu mo:es diſsoluit: e:pter calore: e:ſiccat materiæ: vi: p:paſmi
ſit. Si vero p:paſmus poſt k.b. venerit ex ſiccatate et c:po:mi
pionie fit p:bitidatis: e:pter cal: p:ccedentiis ſeb. q. pei:te
est p:li:que p:paſmus: mar:me poſt ſeb. q. ſunt e: cereb: apo-
ſtemate n:ſa:ci. vi: Bal: oſis inqui p:paſmus poſt ſeb. n:ſa:ces
eſ pellimus. p:paſmus n:ſa:ces et frigida: ap:lerione: aut eſt
interio: ſicur ei: cu: bu. frigida: c:ogelan: et c:ogelan: lacerti
cor: pi:is: et mar:ie il:q i:q ſunt ſup ſpòdiſles colliyel do:ſivel toti:
cor:pi:as. Si in medbis ſit antenòibus anteriò: voca: p:paſ
mus. ſi in posteribus p:paſmus: poſter: q. i:q in toto cor:pi:
p:paſimus abſolutus: cu:q eſt ſignificatio: q: ru:be? viridis
vel luidus eſt colo:; ocu:li c:ui:q for:as e:q pati:as apparèt
q: fuerint: infirmus q:ui ridet et cor:pius infla: ſonat: diſigi et
vigiliatis pati:is virine solutio:ne eg:ſtois: c:otibatione: vina
paulatim erit ſicur ſanguis. in initio mo:bi patiuntur fin:
gulti: et dolore: in capite cubitis et dolore: ali:q: tremorem: q:
lecto: e:pter p:paſmi cadu:i: hunc p:paſmi et tetant:ui: p:ab:ti:ci
et expec:mo:q in di:le quarti: que di:ſi tranſierint mo:bius
transit: e:ſt p:pes ſanandi. p:paſmus que: n:neru pati er
apoſtemate calido eſt c:ui ad cerebri p:uenit paſ. ybi apo:ste
ma n:ſa:ci:ende pellicule patiuntur.

De tremœque qui paralysisis bickf.

Lap. r.ij.

Remò: cōtingit ex defectio:ve virtutis motue
que in tremebus eſt n:mi:bi:is. Eſt aſt du:bi:q
de cauſe: aut ſe: de interio:is: aut de cauſa e:te
riò:is. Eſt interio:is ſicur e:rigida: ap:lerione: ſicur
patiun:is senio:es: et aqua frigida: bibètes ſiue
in ipfa:ba:neates: ſiue nimmi:um vin:bi:betèes:
mult:ui enim vin:bi: cor:pius refrigerat: virtutè e:ſoluit: aut e:
opulatione gros:ſon: bu. virtutè moti:ua c:otrahe:nti: ne per
fecte tranſire poſt aut membri:is: q. ven:it e:ſ deficit motus illius mè:
b:it:aut de bu. gros:ſi in ipfa:medb: coadunatis: q: ei: vunt:
motiua medbi:u: trahit ſi:rum: ipſum ſua grauitate dep:miſt
de:to:mi:um: inter:q duo motus veni:ut c:otra:ri q: iunct:it:remò:
sunt vocádi. De interio:is cauſa ſicut angustia íra ſuſpectio
ne tremòze timòze. Eititatiòſes ſeu iectigations: de mate:
ria groſſa venenòſa ſumòfa ſunt n:ſa:centes: q:de intelligim:
q: in frigida: n:ſa:ſunk temporibus: et frigida: atq: p:legma
ti:as cor:piubus c:ui in aqua frigida ba:nean:

De gibboſitate.

Lap. r.ij.

Abbobitas: aut eſt anteriò: quod fit c:ui dol:is ſpò-
diles ereàt anterius: aut poſterio:is: c:ui pendunſt
in poſteri:is. Aliq:itiæ e:ſe:nt in aliq: lateri: q: q:5
inde fit voca:q to:tu:ſum. Eritus aſt ſpondilus
aut de interio:is e:ſt aut de e:terio:is cauſa. De in-
terio:is ſicur ei: cu: bu. ſunt gros:ſi et viſcoſi q:ui:q nu:ba e:rtendi
tur: ligamentæ ſpondilis inſundun:q et lubice ſpòdiſles e:ſi
tiun:q: deinde ſeparate loci ſu:fi e:ſe:nt. Yt:de de c:ui interio:is fi

cut c:ui calid:æ apoſtema: n:ſa:ſek in lacertis ſpondilib:vi: vicin:is
q:es c:ópimens de loco ſuo e:perell:it: aut de vêroſitare ſub
ſpòdiſes ſe claudète: hec ſpondiles p:emit t: a loco ſuo ſeul
di:it. De c:ui e:terio:is ſicur c:ui percuffione: et ſubilibus. Bib-
boſitas aſt adeo eſt aperta: vt n:ó significationib:indigeat:
ſi t:ni c:é q: eſt e: apoſtemate ſequi: t:uſſis angustia: an:heſt:
q: est o:thomioſus. Oportet aſt intelligi: q: gibboſus. p:pter
apoſtema p:ecto:ris a:n etatè: cito eſt mo:tur? apoſtema eſt
n:ſa:ſes hi:q qu:oz medba aug:me:ntan: et ip:ſum in p:ectore au-
gmentab:if: neq: pect? p:pter hanc paſ: oilata: neq: coſte
cref:unt: cor: autem t: pulmo ſemper acap:ſiunt incrementum
q:ot c:ui fiat pectus n:imi:is stringi: p:pter no: crescentes cor:pi:
apoſtema yo: cor: qu:oz t: pulmo ſemper augmentan:q, ynde
nec:ne eſt an:heſt? stringa:q e:q duricæ moi:un:q. Lap:ha
bentes gibb:ui c:ui tuſit an:heſtu ante etatè: iuuen:ito cito mo-
riu:nt: loci: p:odilis infirme poteris certificari ſi luper ſpòdi:
les do:ſi man:is tu:u aſur:ſum v:q de:ſum mouebis. A:ni au-
tè: man:us tua ſup ſpòdi:q for:as e:perit cecid:it: aut q: ſur
ſum aſcederit: aut intro:erit: aut do:ſum deuenerit: aut de
medio do:ſo ſe mouerit: intende: q: i:bi i:nfima ſa: p. E:ſunt
ſignificationes t: caufe mo:bo:um in cereb: t:neruis: t: ab
ipſus p:ocedentibus n:ſa:ſentium.

De p:assionibus que n:ſa:ſunkur in medbis ſenſuti:
Tab oculis incipiensium.

Lap. v.ij.

Abbifes oculo:q in c:uſtina: vel cor:nea ſunt: v:ue
yuea: vel euagaid: vel inter yuea: q: cry:ſalina:u
vel in palpebis: vel in angulo oculo:q; aut in
pelliculis vi:ſiis: aut in lacertis oculos q:alp:be
ras mouentibus: aut in venis q: ad oculos eu
niſt: de pelliculis cereb:ri. P:assiones in c:oiu:
ctina: n:ſa:ſées ſunt: o:ph:tb:almia: tremò:ur:diities: p:urigo:
para:ilia: pecia: vingula, O:ph:tb:alpima e:ſt c:ui apoſtema:
n:ſa:ſees in c:oiſtina: q: e:ſ triple:q. Eina e:ſta:ſe:es de c:ui p:imitia: ſicur
fole: ſumo:pu:luere: olco c:al: q: ſubilibus: eſt ſe: q:ui:q ſa:ne apo-
ſtemate patiun:q ocu:li:q c:ui c:ai aufera:q vel q:es eis ſuccedat
e:q:ecit dolo:q. Sig:ti:ſes h:ui o:ph:tb:almie ſunt lach:yme ru:
ro:es: ardo:es: q: o:ia p:ua. S:eda e:ſt turbulètia in oculis: q: ru:be:
t dol:o: p:io:re mai:q. n:ſa:ſek hec ab e:terio:is c:ui ſic t:om:pa:
sed for:ti:q e:ſt c:ai aut de interio:is: ſicur de calido apoſteme
t in c:oiu:inctina: n:ſa:ſe:te: p:pter bu. ca:lidos de:ſe:ctè:es de cereb:
t de:ſe:ti:de: ip:ſius medbi:u: h:mo:q d:ai:q e:ſt debilis: que:am
c:on:tris. Significatio debilis: q: c:ui ſua: diſcèdetè: q: ipfa: diſe:
di:it. Eſt t:urio:q: cu:q ſignificatio o:culo:q tum:o: q: do:lo::
dur:ti:es q: multe lach:yme:plenit:u:do:vena:q e:q n:mi:ia ſit mat:
ria: q: for:tiudine ſui calo:is. Zertia: burio:q eſt ſeda: q: acadi:
tia ea: ſignificantia ſunt durio:is q: for:ti:q; a: mai:us apo:ste-
ma.tumo: in ambabus partibus q: palpebis ad e:terio:is
inuerſis graues ſunt in motu: oculo:q albedo nig:demie ſua
e:ſt altio:q: q:de n:mi:ia e: materia: q: ſanguinoléra. T:io:res ſunt
quattu:os modis. En:q q:u:ebi ſubito patiun:q: t: marine e:ſt in ſe
n:io:ubus. Significatio e:q: colo:q e:ſt alb:q anguli oculi e:q: q:ui
q:ui moſura: muſca:q aut culi:q patiun:q. S:os modus pa:ei:
e:ſt tum:idi:q: q:frigidio:q: que: q: ſi tag:as diſigitis forma: di:git:or e:
man:ib. Aliq:iti:ach:ryme hab:en:q: ali:q: n:bo:u:ſis e:ſt do:lo:
t. Terrius e:ſt for:ti:q que: e:ſt di:gitis p:fo:ct nullu:ſi:q t:viſt:
gi:ſi ibi remanet: neq: dol:o:q h:5. Quar:ty e:ſt for:ti:ſimus atq:
ma:mi:q in q:uo apoſtema ocu:li:q palpeb:ze aufert par:de: q:vi:q
ad ſupercilia. Eſt aſt apoſtema dur:is n:ó di:gitis p:fo:sc:ri:q:
co:lo:q e:li:u:di:us: do:lo:q nullu:ſis: q: plurim:ui i: variol:is q: o:ph:tb:
m:al:ia diuturna n:ſa:ſek q: mai:ie in hyme: duriti:q patiun:q ocu:
in palpebis c:ui dolore: q: rubore:q motu:q e:uitate: n:mi:ia fi:ccio:
tate: mero:is parua: q:OURa: coadunatione: grauitate ap:eriè:
di oculos in ſuſcitatio:e a ſomno: p:urigini:is ſi:gti:ſiones lach:ym:
me ſunt fal:ve vitree oculos inc:endètes: q: in palpebis ru:bo:
res q: p:urigines. Simila e:ſt vena ſanguine plena q: gros:
ſa q: ſemp aug:me:ta:q rube:ſit q: ingr:olaf: ali:q: lach:ymas
hab:æ rubore:q q: p:urigini:ne ocu:li:q q:ui nebulæ fumosam h:ni:
Decia e:ſt ſanguis de:ſe:den: ad c:oiu:inctina: de ruptura ve:
nar:is q: aut de p:uſſiò: n:ſa:ſek aut de vulnere. Angula e:ſt fu
per:ſuitas: n:ru:vo:fa: n:ſa:ſens in mai:oi: angulo ocu:li: q: ex:ten
di q:vi:q in nig:redin:ne coo:pe:ſi:es vi:ſi:q q: 3:de:q: e:ſt pa:li:
in c:oiu:inctina n:ſa:ſe:tes: q: a:ut n:ſa:ſunk e: cor:nea ſunt c:ater e:ſul

§ 111

Theorice

Fol. lxxxiiij.

fication; grauſtas est capitſis marie circa inferioſe parte ocu-
li; est et erat ex hōſione inter neruus deſcendete ſt eam uperante.
Signa: q; pili: culcices; muſſce; apparent in initio moſt anni-
te ocuſum: neq in oculi videt aſq. ſignificatio: ſi aſt claudaſ
vnuus ocuſus; alterius ſoamé ſo ilataſ: ſec oppilatio eſ
tejo: q; ipſus viſibilis nō pōr ad illi ocuſi trāſire et dilatari.
Est ſt altera paſſio.i. contuſo nafſces er pcuſione caſu vel ca-
pitis colliſione: aut ex nimioſo omitu. Icpcaf, aut auſert vi-
fum et toto: aut minoat. Est ſt altera.i. nebuloſitas q; ex eſ-
fectio eſ viſibilis ipſus a cerebro veniētis: z paruitate ſui,
Est ſt altera cum hōs in nocte niphil vidēat qb ex groſtitudine
eſ ipſus viſibilis et turbulēcia hōſijs. Jde patiunq. qā re le rea
mota nō vidēt; ppinqua yō aspiciunt. Paſſiōes aſt nafſce:
tes er neruis t lacertis oculos et palpebſas mouétibus pio
pter cerebrīn patiutur. Signi q; buſ rei: q; mot; vtriusq; ocu-
li coruſpunt. Aliqni cōtingit in alterutro uoſi neruoz ad
oculos veniētii. Signi q; moſ illi coruſip ſi ad quē ille ve
niebat neruus: aliqni ſit in diuīſione vtriusq; nerui. ſin lacert
coruſip a quo diuīſione illa mouebaf. Lacertos oculos mo-
nuentes dimicus cī de mébuis tractarem: ynuſq; cīn ocu-
lus i. hz lacertos, v. oculos mouětes: tres radices nerui: vn
ſpſi erit cōſtrigètes: et ocuſi, furſus leuātes. Ser mouětes
q; furſus ſunt nō emolliſt. doſus ocuſus cōpumit: fi paſa-
metur deſcendit inferius. Lacerti anguloſ emolliſi ocuſum
mouet in altera parte. Si paſſiman in altera anguli ocuſus
mouebitur. Ambo lacerti oculoſi regiſtii: aut paſſimat: aut
emolliſi dolœo ocuſi ſunt factum. Tres lacerti q in initio
funt nerui: vnēr ſpit ſus ad hoc facti ſunt vt dimicus: vt ner
uum teneat et strabat a motu ocuſiis. leuēt ſuperi q paſa-
tum: nee nunc ocuſi: ſi paſſim ſunt: q; ocuſi eſer facti
qbd aut de interioſ est cauſa cī materia ad neruī ſt lacertos
deſcendit: de exerctio: q; ex p[.c]uſſione. Si exierci tis et
vis ſanremāerit: ſignificat neruus luminaris exſedi er ner
ui mollitie eſi tangēt et cōſtringēt. Si aſt viſus perierit ſi
ſignificat nerui emolliſio luminaris. Si ocu i er pcuſionevel
q[ui]b[et re]b[mi]o eſiererit t viſus ſanus fuerit: intelligimus q;
folus lacertus leuſi ſat: q[ui] viſus obnudulec neruus pcuſ
dubio eſt leuſus. Lacerti palpebſas mouětes ſic dimim ſunt
tres: vnuus furſus eſigenſ: duo inferiōs. Si leuās
furſium emolliſa palpeb: nō leuāc: ſin vnuus tantū media pal
peb: a leuāc et media claudiq: ſi yō lacertus molliſa media
palpeb: ad ſanu lacertii tozque. Si ſi paſſim e palpeb: ad
inſirui lacertui reuoluerit. ſignificat paſſio venaz a ca ra
neo capitſis ad oculos veniētii: exſio eſt venaz: frōtis t e
poſi. Tenaz q iub craneo ſunt ſignificationis nimia eſt ternu-
tatio et aſſidem pumo: curus q nares atq. oculos. Tenere
frontis et ſepoſ i patiatur non extenſe viden. Ic ſunt paſ-
fiones ocuoli: t cause et ſignificationes eomui.

T De paſſionib[.] mébroz: auſt cauſis eaz. La,rvij.
Affionses membroz: auſt vnuiuerſales
ſunt oſibus: aut invno ſolo nafuncb[.] mébro. Euni
uerſales ſunt dolores ex mala cōpleſio nafſce:
tes ſue ex apofemabtib[.] vel iuncturā: ſeparationibus.
Et cōpleſio mala cali. ſunt ardo: ru
bo: calo: cirdicādes auriculas qb yß accedes cā
actualiter frigida eas adiuuat. Si dolo: ſit de frigida cōple-
tio eſt fine ruboze t ardoe q adiuuat cā actualiter cali,
marie ſi inſirui dieta aſn fuerit refrigeratiua. E cōpleziq h[uius
da t cīſca nulli auriculari doloz̄ generat. Apofemata fa-
ciut doloz̄ nimib[.] t pulſatione in capite t in frōte grauſatē
t in facie ruboze: q[ui] magna ſunt nō erit fine ſe. frigi. faciut
grauſatēt: t exſtensione fine pulſatiſe t nō multo doloz: q[ui]
bet baz paſi. ſi in p[.c]oſatiōibus ſunt auriculari dolores ſeſ
faciut bos in p[.c]unditābus eaz. Sivero in p[.c]imis inſtru-
mētis: aut in auſtitus neruīs: doloz̄ gignet intra craneum
in parte pertinente auriculari fundamētis. Si exterioza mé-
bza patiuntur fozamīnis pal erit ſenſui. Jſicture ſeparatio
ſicut fractura t contuſio: ſi in anterioſ eſt co auſtitus intelo-
ligi cum ſenſu: ſanguis eſi inde egredit: ſi in p[.c]imis auſi-
tus inſtrumētis: aut in neruo pcuſio fuerit exterioſ: aut ſtu
ſu inſtrumencu paſſio auriculōs circuſeder t pcuſio ſue co
tuſio p[.c]eſſerit: cōſtat q in ſtrumēta auſt eomui ner

nus ſuracturā ſue cōſtufionē paſſant. Paſſiones membroz:
auditus: alie in primo foſamine nafuncfunt: alie in membro
quolibet interioſ ſeu neruo auſtiti faciēre. In primo foſa
mine vulnus: verruca: caro ſupſua: vermeſ: aur immundi-
cia: vel aliq[ui]o cōp[us] cadēs ex[.]rinfecuſ: vel aqua vel aligua
befiōla: cut culcices: muſſce: vel vētoſitates. Signi euq q;
ſanies ab auricula egredit: Termes nafuncb[.] ex putredinis
pumo, qu[ui]o[ſ] signification: inter auriculas purigo: ſentituroſ
conu motio t foras e[.]reut. aliq[ui]o caro ſupſua: verruca euq
imdia de ſupſuſi h[uius] ſunt o[.]nencia que in p[.c]arulo viden ſi
inſirui auricula ſoli apponaſ. Similiter q[ui]o in p[.c]iſa[] cadit de
foras pală ſe ſenſui. Aqua eſſe pp[.]edit cī qui fuerit balnea
tus: aut caput ſoli. Ic e[.]s paſi. ſi magne ſunt viā auſtuit
claudit ſt furdiſatē faciſt: ſi parue detraviſ auditus. Im. Qu
e in neruo nafuncb[.] ſunt ſonitus ſuſurrus voces nō reales: q
cōtingit ex vētoſitate in p[.c]aniculis ſe claudete cerebrī auric-
ulari nerui: ſiue nerui auſtiti? ſiue ſui inſtrumēt. Aut ſunt
er h[uius] in illis locis ſe mouétibus. ſi er groſſus ſint h[ui] grau-
tas cī ſonitu in bis locis: t in capite ſentit. ſi ex th[.]etinofita
te ſit ex vētoſitate fit th[.]etinatio t grauſitas auſtus q[ui] ſurdi
tas vocaſ. Si veniat ex accidetibus q mébda ſua patiuntur
aut et mala erit cōpleſione: aut ex moſbo officiali: ſicut oppi-
latione er apofemate vel groſſo h[uius] auſt et ſicut ſeparat
ſione: ſicut fractura vel ſiſura aliq[ui]o gravitaſ. ex cerebro na
ſui c[ui]q[ui] quodlibet ſup[.]adictio trīui patiaſ. Si auſtiti? ſui
auricule vel ambab[.]auferaſ: t alij ſenſiis ſe ſue plures inſir
mātur poterit auſtiti q[ui] paſi. ex cerebro ſe ſit. Si y[ui]o n[ui]o
coruſpunt: auſtitus y[ui]o ſolus dāneſ: neruī er quo auſtitus
eſt: aut inſtrumētī c[ui]pati intelligib[.]m. Auſtito y[ui]o ablatiſt
aut minoato t paſſione neq[ui] in fo[.]zaminib[.] auricula: neq[ui]
ex e[.]terioſibus mébuis apparéſt: ſi inſirmus verus auricu
lus doloz̄ grauiter in cōp[.]is interioſibus ſentiat: intelligi
mus groſſos h[uius] ad neruī t auſtitus inſtrumētī decurrens
tes: q[ui] c[ui]q[ui] th[.]etinacione fuerit et pulſatiſe p[.]ecrip[.]it e[.]r
a apofemate: ſi c[ui] fractura vel pcuſione intendiſt neruus kiſ
ſus ſue tactus vel cōtufus eſſe. Y[.]t[.]e auſtitus deſiciter e[.]bi
litate virtutis auſtibus ſicut fenioſibus cōtingit. Aliq[ui]oſt
do ſu ſuritas c[ui] p[.]uer p[.]eraſt in vulua: c[ui]z natura auſtiti[.]v
eri euq instrumentum negligat perfo[.]nandt iu ſup[.]deſſione
er vel materie groſſitudine. Y[.]t[.]e ex acuta egritudine c[ui] bu,
chole. ad cerebrī ascendit h[uius] uuiat e p[.]eſectione p[.]urget
cho. s[.]cuit h[.]ip. in apbo. cholerica inquit ſolutione p[.]abēb[.]
furdiſate ſuperueniēte ſolo tolliſ. Surdis ſi solutio choleri
cā ſup[.]eruenerit ſurditatem tollit. Ic e[.]t paſſiones in mé
bis auſtitus nafſentes.

T De paſſionibus mébroz: odotatus: t cauſi
ſis t ſignificationibus eius. Lap. rvij.
Affionses mébuis odotatus: vel in mala nafſce
tes ſunt in pelliculis eas cooperétibus: vel in oſse
colato[.]io affilimante: vel in pelliculis cerebrī illud
os operiétibus: vel in primo inſtruméto odotatus.i. ventri-
culo cerebrī q[ui] filiſis eſt māmiliāz capitibus. In narib[.]b: vel
er mala cōpleſione: vel er moſbo official: vel iuncture ſepa
ratione. Et mala cōpleſione vel e[.]p[.]i ſignificatione vel c[ui] ficut
in ſup[.]io[.]b hoc intelligi. Ex moſbo officiali innaſſeſte na
ribus: vel er apofematibus innaſſetibus fit: vel vulnerib[.]
ſue carne ſuperflua polip[.]i alia affilimante: q[ui] ſicut alia illud
c[ui] q[ui]s velit ip[.]s acciperē nares ſiuas oppila[.]t pedibus: ita hec
caro narii vias: q[ui] palā eſt ſenſui: marine i nares inſirui
apponan[.]ſoli. Ic e[.]t paſſio eſt adeo magna: q[ui] narii vias
oppatil odo[.]ati tollit: q[ui] ſi n[ui]o ex toto auferat t innozat.
Lōtusio vel fractura i magnā fuerit odo[.]ati auferit: ſi p[.]ua
minozat e[.]n. In narii pelliculis er mala cōpleſione vel er cali
dovelDUro apofemate fit. Signi paſſomatis cali. q[ui]ra
uitate c[ui] pulſatiſe ſentit inſirmus: ſi dur[.]i fuerit grauſatēt
t th[.]etinofitate fine pulſatiſe paſſio h[uius] voci ſolet nocere. In
oſſe colato[.]ium affilimante t pelliculis ip[.]fum cooperét bus
mina ip[.]fus oppila[.]tibus: vnde inſirmus ſentit grauſatatem
veniētēr e[.]naribus in capitis interioſibus. Pellicule inar[.]oſ
ſantur t oppila[.]tur: vel er groſſus h[uius]b[.]b: vel er apſoſe
mate calido ſueDUro: t t[.]uc ſentit inſirmus ſicut in capite

I. III.

iber nonus

apostema habeat. Feto: vel er putredine offis colatiozio affi
milantis: vel de fetentibus humonibus in foamiminibus suis
vel pellicus se immilicetibus. Aliquado etiæ feto: est ei bu
mores sunt in cerebro: fetentes: quos habètes febi, habent
in capite et dolores. Feto: nascens de humoibus putribus
et videlicet in foraminibb offis minozatione facit vocis. In
in frumetis odoztatus pauffus corioza est: est e minozioio odo-
tas. Loriza est huo: pumidus defecèdes a ventriculis pioze
 cerebri in naribus. Et autem de calove vel frigore quod pa
titur cerebri: sicut videmus in his qui in calove mozzantur
los. Diffolununt aſt in capite humo. et effuſt ad nares: hoc
est contingit q[ui]e vidque in frigiditate ſtant aeris in quibus hu
qui ſolent diffolus claudunt et augmentantur: et effuſunt in
naribus. et minozat vel aufertur odoztatus ex mala còplectio
ne nimia: vel er mozzo officiali: ficut ex apoſtemate: vel er
oppilatiòze: et ex groſsia pumoibus viſcoſis: aut de ſeparatio
iuncture hec ſi ſint magna auferur odoztatus: si parua
mnozatur. bozum ſigna alibi am dictimus. Li ergo videris
inſirmi aliquà bari habentè significationis in poria cerebrì
nartibus ptinenti: no ubi est q[ui]e paſſit in ventriculis po
re cerebri: et in inſrumetis odoztatus. i. vêtriculoz extremi
tibus atq[us] pelliculus ipſus. Si aſt videris boſem narib[us] lo
quæntè intellige in erte colatiozio ſimili eſſe paffionè: fina-
ne in ventriculis eſt cerebri: et in inſtrumento odoztatus ac in
pelliculus ipſus.

De paffionibus lingue: et cauſis et significationibus eius. Lap. vii, vii.

Æffiones lingue aut in ipſius coproze et pelliculus
erterioibus lingue: et oibus partib[us] bucca cireſt
dánbus ipſam nascunt: aut in neruis ad eà venièns
tibus er poria cerebri: v[n]n p[oc]edat ipſi nerui. ſunt aut ap
oſtemata guſtus corſpientia: puſtule late et ſtendeſ in pel
ſallis extertioibus lingue: et oibus partibus bucca: ſunſenq[us]
alib[us] coloizs plurim[i]i nafcètes totus et infantibus malus lac
luctingibus, v[n]n aliquando totus pat[ie]r: et v[n]s ad mery per
uenit et ſtomach[us] pelliculas: et nigri ſunt coloizs. Apoſtema
linguâ magnificas et ab oze exire faciès elitiu[m] vocat[em] lingue,
Eſt et alud apoſtema q[ui]e vocat[em] rana: iò q[ui]e ſicut rana nafac
ſub lingua. Eſt et alud calid[i]us apoſtema et ſanguinolèt[i]us,
v[n]n lingua patif. Ecorruptus guſtus aliq[i]n amaritudinè: et
vt inſirmus amarit[us] ſapòre ſentiat in oze et in oibus q[ui]e
die: q[ui]e contingit ſi ſubfat[ie]t lingue o[n]en[us] h[u]p[och]eric[i]: aut
toti oiz: ſicut in ſebusibus videtur tertianis et in ycterici: ali
quado quidat dulcedinè in oze ſentit[i]z et in oibus q[ui]e comèdiſt
q[ui]e ex ſanguinis dominatioz fit in lingua et in toto coproze.
Quand[us] ſalita ſapòrat: q[ui]e ſit de p[le]gmate ſalto. Sumiliter de
ceteris bu, intelligas. Paſſus mery p[ha]ſent guſtus: abla
tio eſt vel minozioio guſtus: q[ui]e ſequit c[ui] paruus in oze ſit
ſapò: vel nullus, patif etiæ ille neruus: v[n]n mot[em]: et loq[ia] lin
gue dat gravitare.DEC nafuncq ex mala còplectio p[le]gma-
tica et groſſa ad nerui defecèdet: et aut tincture ſeparatioz
eut ap[ro]collione in cerebro nafcente. Significatio v[n] certifi-
catur itid[em] vt in ſupioribus certificabitur. Aliquado lingua
patuor gravitare et loqu[i]e ablationè de p[al]ſione partis ce
rebr: v[n]n neruus p[oc]edit qui ad lingua venit: aut ex toto ce
rebro: q[ui]e vel ex mala còplectio eſt: vel er mozzo officiali ſicut
in ſreneſt et pacuus paſſio. et ſicut in epiſepia et paralyſi et fi
miſibus er frigida et humida nafcentibus, he ſunt significa-
tiones p[al]ſionum in lingua nafcentium.

De p[al]ſionibus oiz: et membo: ei[], Lap. xii.

Æffiones in mébuis oiz: aut ſunt in labi[as]: aut
in denibus: aut in vuula: aut in vtraq[us] gládeſt
vel in carne q[ui]e toto eſt oze. In labi[as] eſ ſi ſiura
emo[roy]de: puſtule: q[ui]a[n] nafuncq ex ſangu[et]. et
ex ch[o]ru. In d[é]tib[us] doloz eſ t nimius: corofio
nes: ex c[er]abatiòſes: do[mi]tationes: et p[oz]aſi[os]
nes. Doloz aſt aut ex còplectio eſt cali, aut ex frig. quas pa
tif ad ipſos veniès nerui: q[ui]e intellig ex eà calib[us]. actualiter
vel frigida eis c[ou]mibili. Eſt etiæ ex cali. apoſtemate in car-
ne dentiui nafcère. D[é]tes e[m] fiunt impaſſibiles c[ui]s ſint inſen

ſibiles: q[ui]e intelligi quia dens ruptus nulli[que] doló[es] patiur.
Doló[es] ergo eſt ex mala còplectio[n]ernos paſſibiles facièt:
vel er dolicat vel frigido apoſtemate. Caua defecèdo doló[es]
eſ t c[ui]e dens extraliq[i]us: q[n]eruus t[ui]c edicitur: iſ ablato beno
di latat[em]: necq[ui]e apoſtema h[n]v ſi c[om]pătatur: et h[n]v loci p[an]ci
v[n]n fumus c[oe]at diffolutus: t[ui]c medicina loco inſermi appo
naturuus c[ui]e aſſens urt: vt citiuius ſanetur. Corr[u]ſiones paſſ
tur dens er humo[us] acutioru[m] et c[ito] putérutii: d[é]trefi comèdi
tiui putredibus. Perf[or]atiòſes ſunt corpus citirini coope
riens d[é]tes e[m] fumo afcèdet a[rum]ocho. Exacerbatione
aut ſunt de exterior: c[ui]e c[ui]e c[ed]ed: res nimius acida: aut de in
terior: p[pter] acidos h[u]p[om]ach[us]. Do[mi]tationes ſunt ex
cauca nimius frigida actualiter: ſicut niue glade ſiue aque in
mia frigiditate. Aſus dentiui atq[us] motus cox: aut er b[ul]i
tate eſt gingiue t[em] coſtione: aut er loci v[n]b[ui] poſitunt ſar
l[ar]itate. Zargit as itſa aut naturaliter eſt ſicut in d[é]tib[us] p[ue
rotiui e[ſ] defectio[e] ſua et l[acte] ad ipſos cùrreſt: et alio d[é]tio
ſonuui necessitate p[ter] fi ca[ib]aria: et d[ur]as res fr[é]gédas:
aut e[ſ] ficitate ſua: ſicut in senio[ib]u[m] c[ó]ingit. d[é]tes cadere
videnq[ui]e q[lo]ca v[n]b[ui] p[rius] tenebant c[ui]e deſicantur in quan[ti]
tate mino[an]t et p[io]zio: c[ò]pofitio diſturbat: p[ic]ic[us] labun[us]. Et
di a[ut] quofid[ia] dicètes: q[n]ui senio[ib]us d[é]tes cadere l[or]
ridi: p[ar]paratà d[é]tibus in corporibus ſenio[ba]n[us] diſſicule e[m]
ueniri. Q[ui]e g[ingi]uæ et caro[pati]ui d[é]tiui apoſtema e[ſ] caſi
di: inſi patiui alio nafcètes ſupplerèt: ſed n[od]o eſ credentiu[m] mate
riam p[ar]paratà d[é]tibus in corporibus ſenio[ba]n[us] diſſicule e[m]
ueniri. Q[ui]e g[ingi]uæ et caro[pati]ui d[é]tiui apoſtema e[ſ] caſi
di: inſi patiui alio nafcètes vocata c[ui]n in putredinè: mutèr ca[li]d
apoſtema: v[n]n patiui g[ingi]uæ. Aliq[i]n vuulam cadere facit
v[n]t d[ol]ó[es] oiz corſripit. Eſt et paſſuq[ui] q[ui]e e[ſ] caro ſuperflua et ro
catur adliſ: q[ui]e in d[é]tib[us] nafci[ui] inferioribus p[pter] cali
d[i]u apoſtema. Estimat tamè inſirmus alioq[ui]e com[ef]u[n]t rema
ſſiſe in d[é]tib[us]. Flut etiæ ſanquis de g[ingi]uæ q[ui]e er p[ru]ts
d[é]fectioz de t[ing]it p[ac]itice. Earo oiz idè patiur q[ui]e d[é]tib[us]
g[ing]iue, ap[o]ſtema calid[i]t et putredinè et ſanquis ſtur: W[ha]laf
in oze: f[et]o: q[n]ui ex d[é]tib[us] eſt: aut er p[re]utre g[ingi]uæ eſt:
a[ut] ex p[re]utrio in oze ſtomach[us] p[li]egmate c[ui] curu faſi
o[q]e d[é]tib[us] e[ſ] b[u]ſiditate, et ſtornach[us] intellig: et
n[od]i p[an]bi[us] habet d[é]tib[ui]: t[em] p[et]o: c[ui]e com[ef]u[n]t minu[n], in
vuula calid[i]us apoſtema nafciſt faciès doló[es] t[ul]l]aſtione in
tra buccà interioz[em] et in transfugluti[em] de moſtatione et c[em]
lita cadit: q[ui]e intelligi q[n]ui q[u]aſt et ſup[er]ſam fecit ſentim[us] in
ſirmu[m] c[ui]e e[m] os ap[er]itui angua emittitur: q[ui]e v[ul]o l[ó]giuq[us] ſuere
videz et fruſtul[i]us eius ſumm[i]u rotuáda: radiq[us] eius ſubſilia
tur, vi ergo cadere diu mozet: incidit.

De p[al]ſionib[us] in mébuis anbelitus nafediſt. Lap.

Æffiones in mébuis ipſus: in gula: vel in gutu
re aut in pulmonis nafuncq canalib[us]: vel in ip
ſo pulmone: vel in pelliculis coſitas operientibus:
bus: vel in lacertis ſiu e[pi]tagmatione vel in
coide. In gula: q[n]ui in vtraq[us] nafuncq gládeſt
gládeſt vocate ſunt amy g[al]dinæ: q[ui]e ſunt
generatiuæ: quæda in lacertis: quæda in pelliculis v[er]ſchend
pulmonè et g[uttur]. Que in via gula nafuncq amydaſinæ
lid[i]u apoſtema patiunſ. Signi[us] eius doló[es]: et ilius loci
time c[ui]s transfuglutienda tranſglutiu[n]t: et z[ub]o in entered
gula p[ab]etur. In lacertis eſ lquinatia et ſuffocato. S[ui]
nantia eſ calid[i]us apoſtema in gula vel in mery lacertis.
N[am] apoſtema in interioz[em] ſt lacerto appella[ſ] ſumic[em]: e[ſ] p[er]ſi
mu[m] in transfugluti[em]. Si in lacerto exterioz[em] appella[ſ] p[ui]mici
q[ui]e inſirmi in angulatiu[m] anbelitus patiunſ: t[em] moleſatione e[mi]
t[em] in o[tr]bomia ipſi[us]: t[em] febriib[us] vociq[us] minoatiæ e[ru]le
doló[es] colli et facièi rubo[es] et e[tr]ſione t[ul]l]aſtioniu[m] bu
ruti[que] oculo[mi]que c[ou]cauitate. Suffocati[em] e[ſ] apoſtema c[alib]
in lacertis gutturis: q[ui]e ſi in exterioz[em] fit abſoluta ſuffocatio
nè eſt vocari: ſi in interioz[em] eſ lacerto canina vocat[em] ſuſſo-
catio. Buius accidentia ſunt vt in ſquinantia: ſed in iſan
t[ia]a ſunt ſo[tr]io[ta]e t[ur]io[ra], h[mo]ſi inſirmi ſemp ſunt ap[ro]o[i]s
nulla c[ib]aria ap[o]ſunt tranſglutire: nec q[n]ui ſida ſicut ſuſſcat: et
ſunt ſicut ſuſſocati. O[pp]ilat[i]io aſt: ita augem[ato]z[i]as e[ti]
meri oppilaſt: aliq[i]n c[ui] alig[us] laborèt transfuglutiu[m] q[ui]e gládeſt
t[i]c et per ſo[tr]amina afcèdit palati: t[em] p[er] nares e[rt]. Dac paſſi
aliq[i]n ſuffocatio maſſe p[uer]i t[ing]it e[ſ] debilitate ſp[er]diu[m]

Theorice.

So. xlv.

ligamèti, aliçij ex pafìtìv ex l'afìsì folio euenire. In hac specie
nibil vela medicina. Sperabiliòvò suffocatiò salubior: et
cì apparet in gula apoftema apto et ligue emittiòc. Jstì
cì rubo: et apoftema extra gula appareat pect? boni est fi
guus, pessima est et moritura cì nullì apoftema appareat.

De passionibus in gula pulmonis canalibus et lacertis pectoris. Lapm. xxij.

Affiones in gule; gaturis; t canalium; pulmo
nis pelliclis; fit catarru; hu; pifiid ad nares
ob cerebro; descedètes; et ad gulà mery guttur
et canales pulmonis; cì if nares defcedèntur
corrisa et vocari. Si ad guttur et canales pulmo
nis; inde fit paftus; et pelliclis; t rauctas; et par
ua gnatur tuflis; si in pulmonè t pectus defcedèrant; tuflis
inde fit fortis. Ille catarru? aut de caloè est què caput patìc
in estate de folis incensione, aut est de frigitudine, ficit de
aeris frigiditate. Qui de caloè infirmant: caloè patiunk. et
in facie ardóre: et in capite fentient: aut pumores in gulam
nares acutos defcedèntes; et in gutture, canalib? quoque pul
monis asperitates. Si fit de frigore in pioa capitis: fentit
extensionè in fronte et oppilationem in narifi ad buccam p
fozatione vt pulfus inde minuatur; t auferat; vor. mino: est
Jstì fe; acura plurimùs ſegret catarrù; et dolore capitis; et
rigoè. Rauctas gutturis nafces et catarro: et rauctas cana
lii pulmonis in initio est auq. nacrius. Jstì quida rauctatæ
patiatur non tì ex catarro, quam signit calida complecio, fi
cut in febriò vidèc; aut frigida: ficit in bole atu. et rau
caitas est ficca nulla proficiens pumida. Item nafetur raucìs
tas et complezione humida: que guttur et canales pulmonis
patiunk. yinde infunditur; et emolitur; et aut cù patiun
mem exerit: et per hec memba tranferit vor clara; ppter bu
muditare non fit. bi neq asperitatæ; neq dolore lentient in
bis locis. Aliqii chrauctas: et tuflis ex cà nafetur exteriores.
ficit puelleru fumo et clamoe nimio, que faciet asperitatez
et apoftema in gutture, et canalib? pulmonis cì dolore. Qp
aft aut integratur: cì cattarrus et pulmonis in senioibus no ci
to maturant: ficit bip. teſtatur in apho, branci: et coriſe ſe
nionibus De maturantur.

De passionibus pulmonis. Lapm. xxij.
Affiones pulmonis ſunt fortis tuflis: anhelitus
afima: anguitàs piritus; ophtalmia; pilemonia
screatu fanguinie et fanie; et phrybiis. Tuflis aut
ep catarro: aut er malplicione nafcif. et catarro: q; cì pu.
a capite defcendit; et ad pectus et pulmonè venit: tuflim fa
ciuit. et marie fi materia fit acuta et comestiva, vii pufule na
cuitur in pectore; qùa tuflim bittes: aliqii subtiltes et acutos
screatu pu. quoque materia mkti est pessima, fiue ſcreatu fiue
non. q: si no ſcrent: remanent in pectore no maturam, et pul
monè percentit ingroſsata. Si ſcreetur: tuflis nimia còſicif.
hec em materialia ſubma ſulme ſacedit et ſubſit
litate ſui, reuertif em cì aſcederit. et in cùdè locuvi piftuit
delcedit. vnde tuflis augmètur: pulmo qùc t pectus mouës
tu: neq poslumus ſecurari qui quicque venere crepitur
pulmonis, et veniunt in putredinem de ſcreatu fanguinis:
aliqii ſcreant phtlegma ſubtilè, aliqii viiride. et quidà oiuers
ſe. patiunk im qù pufrefcit in pulmone de his pu. que tuflis
cì ouiturna fit oiuers ſcreant caufas. Pیرut qàda medis
cì: q: boles ouiturnas ſe. habuerut. et qùi grandinè ſcreaues
runt. Dicuit alij: q: ficit lapide invenita nafcentè ſcreauerut
cì quib? ſcreaturib? fi tuflis auſertur. et ipi fani efficiunt. Cau
ſa lapidis ſuit: q: materia ſuit groſſa in canalib? pulmonis
qì ibi imotata ſuit et qìi lapide ſe fecit. Que aſt fuffis et ma
la còplicione ſit aut de calida est. cuius ſigntiones calo: in an
helitu ſitis et defectio recipidi frigidù aerem. et rubo: in fa
cie, aliqii qàda citrini ſcreant, aut de completione ſt frigida
cuius ſignificatio facies est ſliuida: neq sim fit habet neq ca
lorè nozet aer frigidus iuuat calidus. In multis aſtì paſſios
nibus tuflis nafak ficit pleureſi, periplemonia: ſcreatu fan
guinis, aut fanici dolore capitis: q in ſuo loco ſumus di
cturi. Tenit autem tuflis et asperitate gutturis vel acu
scis cbaribus ſue ſtrictis, aut er puluere ſiuè de aliqua re in
canales pulmonis nafcente ſue cadente, hec tuflis est ficca.

Item hec eadem nafetur de bu. grosíos in via pulmonis ſe
inutantibus neq cum tufli eurentibus: aut de alia matè
ria que dispergitur et cadit antech egrediatur anhelitus et
afima et ophtalmia et piritus anguitàs nafunkè de confris
tione viarum pulmonis. Fuit aut ophalmia et piritus angu
fia ppter frigidos et grosíos et viſiosos bu. in ipis vijs se in
uſicates et claudètes, qò intelligim? et magnitudine pirit?
t ſui fine ſe, pſiffitudinibus, qùo materie stringentes nares
patiuntur: aut laborantes in curfi et pſiffitudine anhelitus
Cum autem huìufinodi infirmus faceat ſupinus augmèta
ſi pientus alleuatur, ſomus eòm paruus: emittere
aeruè ſuani? est q: recipere. Cauſa tuflis est quia naturavult
emittere illos hu. grosíos. Oagnitudo anhelitus: quia in
hac paſſione non deſicit virtus. pſiffitudo: quia aer p[ro]pter
anguſtias viarum non intrat quantum sufficiat, et facit na-
tura vt multis vicibus aerem tranbera sufficiat: quatuque p[ri]us
vna vice faciebat. ophtalmia et ſcifio: quia lacertis pectoris
et eius pellicule cum faceat ſupinus ſuper pulmonem ca-
dunt. et vias comprimunt: neq potef p[er]sирar. infirmus ſi
no ſedeat aut erigatur, vnde hec paſſio vocatur othpomia
ab oſtibus grece qò est rectus latine. quia huìufinodi pati-
ens semper vult erectus eſſe. Anhelitus ideſt anguſtia p[ri]s-
ritus: vnueri ale acidens est huìufinodi paſ. et multarum
aliarum que in instrumètis ſunt p[er]ſiritus, quia hec memba
sui p[art]iantur eòm actio necefſe est minuatur. Opoſet aſt
iteelligas: q: hec paſ. fine ſcreatu i hydropirſim cadit. Anbeli
us et othpomia nafetur et caloè qui est eſ fumo cordis. et
implet pectus et pulmonem. Significatio anhelitus est pul
ſus magnitudo, et fitis nimia et maio: amor: trabendi acres
q: emittendi ficit in periplemonia videtur. Aliqii ad etia
anguſtia p[ir]irit? ex apoſtemate in ſp[le]ne nafetur: et interdiſi
et mollitic lacerti pectoris, cum mutetur materia ad pulmo
nem, p[ter]pter vicinitatem: qò còringit ex defectione pulmonis
p[ie]ctas ex his membris recipientis. Significatio h[ui]mo paſ.
ſe, eſt còtnua et fortis anguſtia p[ir]itus et tuflis. dolo: gra
uis in p[io]ta capitis. ruſo: in marillis et oculis, vene ſunt ple
ne tumèt palpebi. ſentitur ardo: in facie, fitis nimia, de
ſiccationi in lingua maxima frigidi aeris deſideria. cauſa ſeb,
quia calo: apoſtematis ad cor tranſit. T. Tuflis omne paſ.
ſequitur que eſt in instrumètis p[ir]itus et anguſtia p[ri]pter
frictione apſotematis in pectore. Calo: ſequitur calidus ap
ſtema, ruſo: marillaz. et oculo: ſu et aſcensione fumi calidi fit
que pulmone aſcendit ad caput et faciem. Cauſa ruſo: calidus in
marillis. quia ruſo: proptium eſt acidens in periplemo-
nia. quia marille ſunt tenere et rare carnis. vnde calidum fu-
mù citius accepunt ch alia pars faciem: ardo: q: fitis: et l'ingre
ſicitas, caloè cordis et p[ect]oris ſequunq ota: fi paſſio ſita de
materia fit cholerica, omnis enim ſignificatio fortis eſt. et mo
lefta atq: periculofa. Si materia fit ex ſanguine: ſiſtio non
adeo e magna, pulſus i paſſa eſt eſtoſus. Q[ui]n aſt apſote
ma fanie facere incipiat: patiuntur acutam ſe. rigem atq.
tremores. Si ex vno latere fit putredo ſentit infirmus graui
tatem illius lateris: et fi acut at in latere fano: ſentit alterus la
tus graue: atq qùi rem alia quâ ſentit ibi ſupensam. Aliquiàs
do in pectore nafetur dolo: fine tuſi: qò ſignificat paſ. ven-
toſtitatis extendentè, pulmo tamè t corſarit pellicule nihil
habent mali. ſcreatio ſanguinis: aut de pulmone eſt: aut
de ceteris p[ir]itus instrumentis: aut de interioibus mem-
boſis: licet n[ui]ſit tractatus paſſio pulmonis: non tamen eſt
p[er]temittendum de ſcreatu ſanguinis, vt ſermo de ſangui
ne fit continu? non cìrcuquaq[que] disperſus. ſcreare ergo san.
prout dixit bip. p[er]ſimus acidens eſt. Eſtre san, a ſuperioſi
quoquo modo e[que]at malum ſignum eſt. ſi ab inſeriori: bo-
num, qò cù bip. dixit emo:oydas intelligit ab inſeriori. Cau
ſa e[re]undi: aut interio: eſt aut e[ter]io. Exterio: ſicut p[er]cu
ſio caſus luctari ſalire clamare, ex bis em vene ſcinduntur:
ſeu ſinduntur: ex quibus ſanguis ſubitus et multus exi.
Interio: ſicut est catarbus deſcendens a capite in pulmo?
nem calidus: et comestuus: et cholericus et p[le]gmati-
cus ſalius: cuius exire ſanguinem: eſt paruum: ſed aug-
mentatur: vt fit multum. J[er]teri e[re]: aut ab bis eſt que ſo
lent meſtrua habere; aut ab emo: roide, cù aſtì becauferan

59

["Ziber nonus", "tur vene de illo fanguine amplenç. Aliqhi ex cōplexiōre frigīda t sic que inculcat ex cōstringit foriter venas. t ponit par tē sup caru parte, vn quod sicut in luto videtur qo cum erictaf; findif, Erit fanguis aut de capite quē ex ſcreatu ei ſtelligere; aut de oce quē er puto poteris perpēdere; aut de guila t gutture cui rascatione; aut ex mery quē ex dolore inſter (patulas est intelligi; aut de oze ſtomachi qo ſid gō do) ibi habitus; aut de pofunditate ſtomachi qo vōmitu t paruo dolore est intellige; aut de canalib pulmonis et cos. conſaſt er fori tuſtus, vībō ſubito; t zine dolore erit pulmo eui inſenibilia est t multi piciq t in colore est rubeus clarus et spumulus, vnde bip. in apoq. qo ſan ſcreauerit pumuloſum ſcreatus ille est pulmonis. De pectoſe fanguis cui exerit in telliges er tuſtus; t parvi ſicut de ſanguiluga erit; q plurimus er parua cā egrediſt bis qui catarru patiuntur; t quōu tristum est pectus, qibus bu. a capite ad pectusDESCENDIIT ACUETUBILES ACUMINE ſU DE MEUBELIUM ET VITAE, ET IN EMBOSSE ET V

Theorice.

Fol. xlvj.

in cor perfozante: qo cí penetrauerit vêtriculus marione sif
nítros mouro flico, si non: poſt paruìs tps moſtet. Silb in oí
paf. cor dis tâti viuſt: quârù e foritutio pal. Tremo: cor dis
qo humiditate eque aqua in pelliculis cor dis còntenta diuerſa,
Signis ei: q; cor a ſuo loco mouere ſentit infirm? nò eí potet
poſt dilatari vel conſtrinçt ppter húriditat eí ſui. Æringit
etiá eí apostemate: qo ſi fit calidí cadit cito inſirm? si durí
ſubtilitate patif eí q. moſſi. Fit etiá tremo: eí húriditate ſa
guinolenta. Sicut invenis ille habuit: deo quo Ha, q. quid tis
vitalationes pateretur per trienni cum phlebotomia fuerit
medicat? in qibus ſingulis paulari eí liberat. In quar
to vero die vel anno festinata phlebotomia ante paffionem
non venitillita titillatio. Arbitrari eí Aelien? debere pèce
dere pal. illam cum ſic cestauerit: eí homo liberatus fuerit.
Et aliqúi ſit cor dis titillatio eí fumo melancolico aſcedète
ad cor. Defectio eí dissolutò eí ſtrut: pphuisiá: q aut de ple
nítudine contingit hanc eandè virtutè grauata eí còfunden
te. ſicut in defectione illavidem? que eí humo: ubi nafici veſ
nas illas implentibus: eí de plenitudine ſtomachi a cibis:
aut eí plenitudine cerebi: ſicut in apopleria eüldere, aut eí
nimia inanitione virtutè diffuſoente ficut in diarrha: ſiuſe fo-
lutione poſt potorem acceptamvolumus: eí nimio ſudoe:
sanguinis ſuru: pphlebotomia: ſeu er naribus, aut eí ſane
guinis, pfluio qo mulieres au menſtruis aut parturitione
patiunq, aut eí ſanet nimia egreſſione: aut vulneribus: et
abſtinéta cibi eí nimio laboze. ſimlibuſq; inanitionib: men
ſuram eſcedentiá? q; quib: q: re noceitiam uinuotare res eſpe-
luntur: aut eí complexione calida, ſicut in ſebubus: aut eí
côplectione frigida qúa os ſtomachi patitur q. pal. ſolimos
vocatur, aut eí multis quueris côplectionibus ſubito ſe cò-
mutantibus, aut eí nimio dolio virtutem diffuſo in ſpi
riti paruſiſcate, ſicut dolore in ſtomachi oie, eí ilium dolo-
bus: puſtulis vel vulnerib: q in articulis ſunt vel neruis, vel
in ſacriſi capibus, et ſimlibus dolos plurimos facien
tibus. Item in ſuſfaciatio matricis defectio nafetur eí cor
rotuionibus quó: iidi mebo: zem, eí cor diſtitutionibus
vnde poſſa ſum? ad cor: aſcendit frigidus, eí defectio cor dis
vocat: eí inde ſubitare moſis. ſtremo defectio in ſe, per
periodis eſt iníto. aut ppter doló: nimíi eí calo: nafescen
tem, aut ppter putridos bu, ad ſtomachum effluentes, et
virtutem pphuisalem grauantes, aut eí ſebicitiu apofemá:
eí in aliquo memb: oipicipali habito, ad qo cí bu, illi deſce-
dunt doló: augmæta eí defectio ſit, aut in oſe ſtomachi de-
ſectione patitur, vnde bu, ad ſe ſuſcipit veniètes: q ſi in groſs
ſentur virtus grauatur, eí defectio generat. Signis: ſrige
ſunt extrema cor: poſis: anbelitus defecti: eí frigeſcit: paruìs
tas ſit puſtus: eí defectio p[]ſius: citrinatas colo: is, q ſi voca
eí infirm? non audit: níſt quaſi longe remotus: aut poſt doma-
poſitus ſit. Hec ſunt ſigna paſſioni in corde eí ceteris ſpiri-
tus instrumenti nafescient.

T[he]e paſſionibus in íntrumétis cibi nafſetib: et a ſtomacho incipiens. Ap, xrv.

Aſſione in ſtrumentis cibi vel ſunt in mery:
vel in oſe ſtomachi: vel in intestinis: in epate q;
vel in ſplene: vel in ſelle: vel in renib: vel in
viva. In mery aut in ſuba ſua: aut in via. vni ad
ſtomachum tranſeunt cibaria. In ſuba ſua, cí
virtus defecti appetitua ab oſe cibi trahés: eí ad ſtomachú
mittens. Deficit eí virt: eſpulſiuá: vnde vomit? conſequit.
hec ant eí mala complexione defecti: aut eí mo: bo officiali:
aut ſiucture separatióe: aut eí lacerton: paſſione ſuari: p[]ſi
mery actione: cpleſtrií. Ex mala côplectione calida q. eí ſiti in
telliſitur nimia eí refrigeratióe cíi aqua bibitur frigida, aut
eí côplectione frigida que ecorá erit intelligéda, aut eí com
plectione humida: que eí humiditate otis, et multis intel
ligitur p[]ſutis. Ex mo: bo officiali: ſicut eí calido apofemá
te qo cí rubo: eí ſitis intelligitur nímietate: eí doló inter
Spatulas: vel eí fríqido apostemate in quo grauitas eſt fine
doló. Ex ſeparatione iuncture ſanguinis ſubſequitur vo-
mitus et dolos inter ſpatulas, que ſi ſit in longum: mino:
rem facit appetit. Si per latú mino: eí facit vomitum. In
ſvia ſua mery patitur còſtipationem: q eí e: terio: est apo-

ſtemate eam viam oppilante: aut eí lacertuum apostemate
quiſ exterius actio mery expletur. Significatio apofemata
tis calidi doló: eí ſe. q: cor tsemant facit au-
gementatur ſeb. et rigozem patitur atq: cí tumem. Si fríg-
dum ſit gravitatem ſui loci, eí thationem ſui facit, perſe-
cio: significatio oppilati mery eſt cum appetito: cibi ad
ſtomachum tranſire non poſſit. P[]affio ſtomachi: aut in oſe
aut in fundaméto ſui erit. P[]affio in oſe dura eſt moleſtifi
ma, aliqúi mortificas p[]er cor dis vicinitate: eí cerebi societa
tè. Doló: aut eí ſtomachi aliis eſt nuerſaueris p[]ſi atq: his més
bien: qo ſit eí mala còplectione vel mo: bo officiali ſul iucture
ſeparatióe cíi cerebrum vel cor patiunq p[]pter ip[]fum ibi cò
intument. E[]ere: cum ſui cauſa patitur vigilias alienationem
mentis in ſe. malos ſomnos e[] terribiles: p[]safimi: e[]plicatio:
tremó: Ha. in megategni: vidí inquit in ſeb. bo: iés p[]safimi
patientem fine aliqua significatione p[]safimi p[]enunciante,
Aliqui eí patiuntur p[]oc eí malis cibaris q[]u coméditur: an
belút eí ſingultu faciétia: q[]ui cometa cíi euomank cito defecti:
tur. Ex colligantia ſui cor defecti atq: tremit. Aliú? eſt doló:
ſoli oí ſtomachi: ſicut cor: ruptio appetit? vel bolíſum: abla
tio etiá appetitus doló: p[]ecordi: ibi ſitis natatio cibi in oſe
p[]somachi: vel eí mala còplectione in ſtomachi nafescitur. Oe:
q ſi fit ca, ſequitur ſitisnimia cíi calo: e[] que traſin ſtomachi
ſentitunq eí vnde in a: c[]rigida vel in qubit alia re actua
liter frígida delectanq e[] trinſec appoſita. Si ſit cíi materia
cholerica: patif abominatione oíis amaritudinem. Si mal a
p[]splecio frígida: ſitis e[] parua t[] delectat b[]is in c[]a actual:
cíi oí ſtomachi e[]trificus apoſita, eí in cibis calídios, q[]i ſi fit
cíi materia p[]legmatica v melóchola: ſentit infirm? i oſe q[]
o ſa poſe acidú. Si auſt p[]bare velis: vtrú mala p[]splecio cíi mate
ria ſit: da írimum comedéda cibaria bonoschimos gíantú q[]
facv[]omat: q[]i cíi malis videas comíta bu, de mala mate:
ria eſſe intelligas, fi nò: ecótra. E[]rina q[]ui ide: figt, fi e[]m poſt
moderatú cibú: eí aqua bibitá groſsa ſit: ſit turbida intelligim
q[]e cíi materia, ſi nò: ecótra. L[]o: p[]splecio húrida: v[]ſe. nò facit
doló: níſi poſt diuuturnitat. Si eí diu mo: men mala acce:
détia oſiciunq: q[]e eí húriditate ſit hydropifis vel eí fccitate
p[]btyſis. Apoſtemata ca: eí ſtoma ſhou pat nafescitur, eí ce, p[]
latiò: grauitate: ſiti: anguſtia; anbelatiò: groſtudine cu:
tactu in oſe ſtomachi apparéte calo: hec apta t[] faca vulna
re facit pulſatione: eí ſe. for: to: e[]gito: rigo: q[]e eí t[] frígido q[]
duo accidéta eí acuta ſunt materia, q[]i in oſe ſtomachi pugná.
b[]at eí materia in aptis vulnerib: eí ſaní faciétib q[]u c[]um o[]mítu
purgá. Si ſint frígida intelligunt eí groſtitudie i oſe ſoma
cíi ſú gúitate fine ſit: calo: eí ſiucture ſepatióe ſtomachi
p[]ſiunt eí mery patif: eí eſt: id: figt: ibi q[]u denotá. E[]oruptio ap
petit? aut eſt eí ſupſu: litate: vel mino: atiò: ſiue ablatione.
Supſu: tulas aut eí qúlitate cibarió: eſt, ſic in mulieribus
[]capiétib: eſt; aut eí qúlitate q[]a fames voca: b. fi ſit m[]ita: voca:
canina. O[]nó: atiò: e[]ppetit: a: minu: q[]ui ablatiò: auſter: eſt
i bolíni: videc. D[]efideri: maló: q[]ui qúlitate cibó: e[] h[]o: ibi: q[]
peſime q[]litatis i oſe ſtomachi nafétib: q[]ui acida deſiderá
tur cibaria: ſalá: p[]òtica: vel acuta, q[]ui etiá luti: terra: car
bones: teſta: t alia in qúlitate ſำ. ſicut c[]ópiétib q[]u videſt
cíi ſupſu: tulas meſtruó: in nutrimé: ſetus in oſe ſtomachi
coaduná: ſanguis eí mé: truus ſuper ſuas eſt in mulie:
rí: c[]o: p[]sib: q[]u natura p[]arault in creàdo ſetu. q[]i c[]o: c[]o: p[]ept
ſtringit ne egredia: melio: t iu: ab: vi: in ſetus d[]a: nutri
mé: t: minus bon: q[]ui aſcedit ad mamillas vt lac: fiat: peio:
in corpe remanet mulieb: i q[]ui desendés in oſe ſtomachi malus
d[]efideri: ſic facit in mé: eí, j. h. il: t. iii: auſter: q[]u ſetus d[]u eſt
paruus non multo ſanguine nutritur. D[]i aut éreuerit: mul
to indígebit: neq: vt pu: s: ascendit permanens in oſe ſoma
cíi. Augmétatio deſideri: cibi q[]ui fames vocatur eí còplecio
eí frígida q[]u os ſtomachi patit q[]e er acidi intelligit ructatio
ne. eí deſideri: aq: mino: atiò: atq: liq:da eſgeſione: vel eí in
anitione c[]or: pis. cíi mé: b[]ia exinanita deſiderant reperli: ſicut
videc poſt ſe. cíi purgationib q[]iniétés. mé: b[]ia eí exinanita
trabút ibi q[]u subſile intes: in receperat. itestino evacuato
ab oſe ſtomachi trabút ibi fibi. ide: q[]ui fames ſit quá intelligim
eí inanitione p[]recedenti. Significatio p[]ul q[]ui p[]af. mé: oí fa:
mes que non poſtet ſuſtineri eí multis coméditur donec gra-

## Liber nonus

ueret stomachus et effiat cibis egestione vel vomitu. Differt utur illa q: acidi est bu: q: ita solutione nò h5 vétris. Defectio appetitus aut ex mala est complexio os stomachi emoliente et disolueriòs aut ex fumola intelligimus ructatioæ. turi odore affimilante: siti nimia et delectatioæ in bibèda aq frigida. et q actualiter frigida in oze stomachi ponat aut ex pumòvib est cholerics et fal salis: qò intelliges et punctione in oze stomachi:abominatione quoq et vomitu: et defiderio nimia aq frigide: amaritudine: et fal saldine ois: bu: em cibo licerit: vel fal sili granti fitim.nimis defideriis aq minozatione ad cibui appetendi. et aliorum minozatioæ appetit devilicofis nasca hu: in oze stomachi se coadunatib et ipm splentib: quæ neq fitis neq punctura sequunf, aliquado in oze stomachi hu: pabeni putridi: qò intelligit et anguiffia et tractioæ ois stomachi. Idem nasci fi neruus ad os stomachi patiæ. vñ senfus amittatur: qò et comotiæ cerebi: est intellig patiæ tis alienationem mentis. Bolism est nimia fames menfuras excedés: q: fit et abominatioæ defiderij. i.nascens et frigidiflima complexione oiz stomachi dñante, et cibi minutiœ: virtutis ex defectio. Intelligit ex tactu: q: in oze stomachi locus frigidilimus inuenit. et ex defiderij: defectione cibi acceptioni di.borozœ: totius corpi subfultate et consumpione, fames hec non et solo est oze stomachi: 15 et defiderio totius corpi rois. Differt a canina q: in bolifino defiderium defect: corpi còmifit: et defecti virtus. In canina virtus defecti est foris t medbia plena, dolo: pœziordioz. i. paffio ois stomachi sic vocata a medicis ppter vicinitatè pulius medbri et cordis. Et complexione ca.nacitur et in dolosum mitigazione intelligitur cù res actualiter frigida iuperponat. Est em ex humo:bus cholerics ad os stomachi decurrentib: qò perpèdes et ni mìa defectioæ et extremitati corpi frigiditate et durissima ex defecti. et moleftissima, et aliquado er nimio doloe prouenit. qec medbia ppter vicinitatè cordis sensfibilissima funt, aliquod chuo ad os stomachi de scendit ppter nimia anguiffia t trittia et tarditatem accipidi cuß.DEC nimis generant dolorem et cito affuerunt moireque omnia ex nobilitate funt ois stomaci sensfibilis et vicinitate cordis, aliquando ad os stomaci plegma putridum defectit. et infirmo anguiffiam t con tractione facit. sicut et humo:bus cholerics. Ihatantes cibi in oze stomachi er defectioæ funt vuntutis expulfiue in oze stomaci. Signi cito cibo accepto grauitas sentif in stomacho et nocent ea que fumunf. Sitis nimia ex stomachi est caloze vel ficitate vel de v托aut de bu. fal/sis in suis tunicis. vt in infestino subfult. vel in meferaics. vel de caloze cibi, ali quando etia et caloze epatis. aliquis etia et caloze pectoris: et pulmonis. Differit: q: de pulmonc. et it pectore mitis gis er frigidarù rerit acceptioæ. alia nùc qui ecit nifi et fris gidiffilima aqua. Sal quidà fitim patiunf nimia: neq aqua frigida: neq aere frigido mitigant. et ideo nimia siti cito mo munf. ca: est q: quidà tyias maducarùt. quidà vinim biberunt vbi tyie repofite fuerut. quidà vinim vet? vñ stomachus cas leftit ultra modii, alii naugitate neq aqua dulce inueniètes aqua marinà biberunt et titièdo ſint moru: Apoftermata stomachi ca. ex pulsatioæ intelligunt gravitate fe. anguiffia, ab nominatioæ grofluistidine et caloze q in stomachi locis sentiuntur. cù ait aperiitur hec apoftermata et faciit vulnera: pulſatio t fe. ſunt forioæ cù rigore t tremore ambob9 nafcetib de acuitate materie. t ei? cù medbis obutatiòc. q: cì crepenf cù vomitu purgaf corp. Frigida apoftermata intelligunt et grofluistidine ſiue dolozæ: caloze: fiti. 15 cù gravitate. Sepatio ſiucture quà patif stomachy adèct est q mery dicta est ſupit9 t figtiòes files. 15 t nò est ool. iter spaturas: 15 i oze stomachi

De paffionibus in fundo stomachi nafcens tibus. Lapitulum, grvii.

Affiones in fundo stomachi funt mala digestio: fa fidioitas: diarria: ienteria: vomitus: fingultus: inflatio: ructatio: fanguinis et lactis coagulatio. Oala digestio: fa fidioitas et defectioæ est stomachi in di egestione. Si em cib à stomacho velociter nò defcederit: ap pellaf mora digestio: fi ſi ſpecte digerit vel deſederit: pefisma digestio fit. q: quoq mo ſe in alia qualitatè maugues rit:tunc mala digestio vocabif. Si nullaten? digerit cibus:

fed potius corruſitur faſtidiòitas nſicupatur. quâ cibis stomatichos yocam? Q: est aut bu: cibis paffioes ex nò funt nafcenses: fed tñ ablatio est digestio: si enim caufa non fuerit forio: mala digestio est medioris. Ie aft caufec aut iteriori funt: aut eſteriozes. Interiores funt mala eſplicio stomachi. t bu. in ipo complexè t contenti, apoſtemata et ſep ratio iucture. Oala complexione funt cau: corruſit cibia t in malam qualitate t putridam mutat. quæ cau: nimis us putrefacit cibui. qò intelligit: fumoho ructatu. et vilo fitate sputi. cuibus odo: est ficut odo: luti putit vel pifus ferentis. et complexio mala digerit frigida et dura cibaria. fitim et dolorem facit mitigatur in re frigida actuali ſeu potentiá. Eplectione frigida intelligitur er ructatione frigida. fitis paruitate, et calidi cibi delectatioæ: dolo: mitigat cù re actuali ca. ſeu potentia! Si frigida fuerit vyra modi: nò mutat aliquo modo cibui intra stomachum: neq ppter frigiditate facit ructatı acidù. frigiditas em non mutat albú. Si frigida et ficca egestione nò conſoat: fed poti in initio minuit: neq dolo: facit. 15 potius in oiuuturitate: quæ complexio ficca fi nimis dominant in stomacho facit ethica: ma ſime fi cum eo lungatur calo. Si vero humida: facit hydro pifim ppter mutanòces cibi er hùiditate: marine fi lunges cù frigiduret. 110s albi dicem: et frigida egestione hydropicæ t de hydropis que de vito nafci stomachi. bu. do cau: in stomachi aut calidi funt qui ex defectione appetitus in telliguntur t fumoho ructatu. sputo viscolos putrebi. 111. bu. aut in concauitate funt effluentes: et intelliguntur qui cì fibi incoſcrutable accipiat inſtrurus: ſic facit inſtruere eſt oedem: cum vomitu vel egestione eurent. t cum eſt eut cibo. aut funt inſuicati in tunicæ ſua conadunat. et perpuntant er abominatione et vomitu. cì quibus nihil egreditur: t nimia fiti: aut bu. funt frigida, et intelligitur: et nò mutatio cibi appetendi, et acido ructatu. Item hi bu. aut in cò concauitate stomachi cùrrent: qò intelligimus quia cum munis difatoi: cìbum accipiat inſtrurus: ſic facit mel: 12 pape et vò mat ipsum: cum eode pplegmatica eurent: aut inſuicantur in stomacho tunicæ qò intelligitur: et abominatione ſive nò mituitis paruitate et appetitus forioitudine: qò ops oſtueri nere inter malcom complexione stomachi. t bu. còntexi ibi videas ergo fi corpi plenì: et vene tumide funt. cì cum albú accipiat temperatùn, aut cum egestione mixtura euret vel cum aliquo bu. intelligimus et bu. incluſis eſſe in stomacho Apoſtemata in stomacho nafcëria funt diuerſa. aut em cibi da. que ex doloe et pulſatione in fundo stomachi funt interligenda: et turbitie et caloze ſub tactu ſentiendi. fe. quoq t ni: que cì ad faniem venerent augmèta ſe. t rigores facient aut frigida er gravitate et turbitie fine doloe et caloze cogno ſcenda. Separatio iuctura aut de cæ eſt interioſi et ex terioſi. De interioſi ſic tumo: 12 putrefactionib nìb. Interioſi cæ eft cibi incòduenitæ: aut in quartate fi pì ſit q: stomach? poſſit digere: ſic videm? i paruo ignevi plura ligna appoſita nò bh. durunf: aut in qultate peſina ſicut acidù lac: pifces: radices: oia fricta et ocula: qò ſi ſunf cut ignis lignis ſuppoſit? hùdis: neq t in ab eo còburedis: aut in ſuba cibi groſſi. ſic ut caro vaccina: t pams asimus aut inozinatioæ cibi ſicut cì qàda groſſus aut flippiſi mádu cauerit cuß: poſſa subtilès q antea corruumpit q groſſus a stomacho egredia: aut cì cuß accipiat: anteq digerat alia rurùſis accipiat. q: oia itelliguntur et inſirmi inſtritibò? Et alia paf. stomachi. i. cum vomitu et egestione purgato. qo a comeſtione ſequitur nimia q stomacum grauòdo necuat t ad expellendi illud qo: ois stomachi et vicinìvi vomitu la bozat. qò vero eſt in fundamèto cì egestioæ. auro er alia cibi te. qui ſi ſit pungitiuus pungit stomachus. t ad expellentiuus compellitur: auſtricofus qui in stomacho lubiſtur: auro er alia cibi coruſtioæ, ſiue in cholericos bu. mutatione: vel q: de alio loco ſicut felle deſcendit: t in stomacum fluens ipm pungit: vt a ſe expellere poſſit: quod intelligitur ex bis que a corpo: cum vomitu et egestione egressiuntur t de anguifia: t abominatione atq. fit. hec paf. et ſic facilities in inſitu. cù ergo cibus eureat coruſtus: et dolo: augmentek coruſtich

Theorice.

For. xlvij.

ſeunt bu, ſtomachu z inteſtina pungentes et noceant inte
ſino cu eſegione, et mery cum vomitu:inde ſtomacbus z in
teſtini dołoſo patiuntur niuſi: anguliam inſuſilват
ct cadant in deſectionem: z faciei malitiam: tempo:z dilatan
nare acuſtur:frigefunt corporis extremitates, et mazime
ſi corruptus bu, co:z fit apparatus. Diarrhea est purgatio bu
mo:um diuerſum et ſubtili, qui aut ex:ma ſunt cibo:u
odinatione. In quătitate:ſi multi ſunt z grauantes ſtoma
ſpum vt expellantur et eos alij bu,conſequantur. In quali-
tate cum homo acupiat album facilem ad coirſpendum, ac
ſci meliones: cucurbitas:mo:ia: et ſilia:hec em in ſtomacho
cum coſirpuntur expellitur: z cum eis alij bu,egrediuntur
aut cibi odinatione, z cum acuſtur ad digerends uſo:
rius:z poſt velocia:aut contſipatione meſericaari. he ve-
ne ſi ſint contipate colamentum cibi ad epar non poſt traſ-
ſire, erit ergo cu eſegione qo ex plenitudine est venarum et
co:po:is. digeſtus est cibus in ſtomacho ſm co:ps; et in ſub
tili inteſtino non valens transſre ad epar: z ad alia corporis
membra: fićo cum eſegione erit. qo ex plenitudine multo:
rum bu, naſculur ad ſtomachum deſcendenti, aut ex: corpor
re ſunt toto, aut ex: vno medbro, hoc aut ex: ſim natura: ſic
in cretica eis videmus cu membra nociuosus bu, expellat ad
ſtomachum: vt pote cerebri ad ſtomachum et inteſtinus, in
qo marine noctui bu, adunare z abo in ſtomachum
propelluntur, bi autem bu, aut falſi ſunt: aut acuſi facientes
egeſtione: ſanguinis. Signa falſo: qui:na ſalitare vel ama-
ritudinem in o: e inſirmi ſentient: aut acuſtur pungunt: z nu-
mum ſentire faciunt. Si nec falſi nec acuſi ſunt deſfectione: tantu
ſaui. Differit autem a pio: qui:mo:ia qui: pio: ſic facit vomiti
et, cho, ru, ex:lit plurimum. Diarrhea vomitu caret: z qo
ene diuerſum: er: necviniqut質ationem. Item pio: z ex acu-
t z velociter auſtuer: Diarrhea vero diuturnus est mo:bus.
Species diarrie e: multis bu, ad ſtomachum ſuentib:u ſunt
duiverſe in ſtomeritatum me:terie. cu e: quidem humidita
tes ad ſtomachum a cerebro: defendant propter cōplectio
nem ca:z vel frigidas:augmentant bu. z de ſtomeritatum partim
in nares: partim in palatu: z de palato in ſtomachum vel in
ſteterinum. cōplectione: co:sum corumpunt: et deſ deficit bi
giſto eo:um, deinde virtus ſolulio: z aliquádo ad mo:te
deducit hic mo:bus. Et z alia species que no multa ſolu-
tionem pabet: fed paruum et zandem cholericum, qo:conſe
quitur e:augmétatis in co:pot: bu, qui:q non opo:et co:pu
ſos nutriatur: fićo in ſtomachu et inteſtini pellutum. Et z alia
species que ſolutione interpolatam habet duos
vel tres dies cesserit, et poſtio durans. cu:mu:ς c:ſſauiuerit re
uertek ſic pio: ſuit. qo: tingit c:ni in illis coadunati:cbimi
expelluntur ad ſtomachu z inteſtini ſicur ſe, coadunatur
materia que eſt interpolata: ſinauté in dieta, aliquando hec
in tertiana eſt feb, cum cholerico: bu, natura expellit in die
acceſſiō: Et aſt z alia que naſculat de oppilatio: meſerai
ca:ri. c:ni cibi ſucus ſm co:po:et ad epar non egrediatur: ſi
ſubtilis ad epar deſcendit z ad inteſtini mediocria: ſic vit
deatur in hydropiſi que ex: cōſpitatione cōngit. he: species
consumptione: vel contipatione facit corporis, quia puifſis
mi: venit ad epar et ad corporis. z ſimiliter o:es species: diar-
rie: ſi mo:mentur cōſumptio corporis ſequitur. Et z alia de
bu, naſcens humidis z pplegmaticis in inteſtino in qua do
lozem inſirmi patitur z inflatione: qo ex: paruum eſt z ra:
rum. mo:atur inſirmi? ad ſellam diu. Lienteria e: cum ſicut
comeditur a ſtomacho er: cibus fine:lla ſui mutatio: qo:
er: níma eſt deſectione virtutis contentiue cibi tenere non
valente. E:otingit aut: er: cōplectione frigida z humida doz
minante ſtomacho, et in inteſtino ſubtili vnde cib: z lubicibus
eſtetur. aliquádo quo:z ex inteſtini z ſtomachi deſſectio eſt
cum cibum co:z co:ps non poſſunt mutare, quia non ſm co:
ops mutetur neq: tempo:z cōperenti. ſit autem propter pu
ſtulas et vulnera q: in inſeriori ſunt tunica ſtomachi ad qua
cibus veniat: z illa tangat vulnera et pugat. ſtomachus er
dolore: que ſentit moueſ expellens cibum ante:q fit digeſt?
vl mutat. vt se defendat a ſibi nocetib:9. Antelligim: hoc e:
puſtulis z vulnerib: q in o:z lingua inſirmi pati. z co:ca:
lo: z ſicitas in o:z ſentiunſk. Lienteria ergo ſicut diſim:z par

uitas eſt cibi in ſtomacho mo:rantis, et citus ex:itus c:ni intra
uerit. Ende bip. in apbo, in lienteria diuturna otiremia na:
ta que no ſuit antea: bonu: signu: O:re:mia e: z:tingit ex: et
do in ſtomacho mo:atře: cōntinentia cōtěre:ntutis. Abom:
natio z vomitus aut de cibi ſunt quantitate. ſi plus: opo:ze
teat ſtomachu grauans z in o:z ſuo natans: q: cum ſibi no
ceat ad mery expellat z de mery cu:vomitu e:ciat. De qua:
litate ſi cib: abominabilis ſit z amarus acutus z frigius
qui cum noceant ſtomacho expellunt ab eo:bu. ſi in conca:
uitate ſtomachu ſint: faciu: vomitum, ſi intra tunicam e:z
et tunice villi inuſetur: abominatio e:ciit. bu, q:uo:z
bi aliquádo naſculatur in ſtomacho, z aliquádo ad ipm effus
unt ab alio membro: M:ſacētes in ſtomacho co:piu:nt ſunt: qo:
corruptio cōplectionis ſue eos ghauit, qui ab alio medbro de
current paruo tempore: ibi quieſtus adunates ſe in loci: vbl
deſenſuri ſunt ad ſtomachu. humo:um aure: species intel:
guntur er: sapo:ho:um que euomitur. Si e:mi ſunt amara
er: cho ru. Si falſa: dulcia: vel acida: pplegmatica. Aliquádo
eſt vomitus ſm crifim, cu: natura bu, expellit qui cauſa ſunt
mo:bi a parte ſuperior: Singultus est ſpafusmus interio:z
panniculō: ſtomachi, c:ui ſead: eſt que z ſpafmi in neruis
aut e:mi de plenitudine: aut de inanitione: aut de poffura: aut
de cōplezione frigida. De plenitudine: ſicutvidem in multi
cib: z plus: opo:ze acipſi:etib: z bis quó:z dieta eſt ino:
nidata. De inanitione: ſicut poſt febres z ventri: solutiōes
et poſt longam cibi abſquentia: qo intelligitur ex: preceden
tibus: Punctura de cholerica: eſt bu. in ſtomacho naſcenti
bus: aut de alij medbro ad ip:um fluentibus: vel de potiē
cuda: ſiue co:bo: vel de vi:noveterit z puro. Singultus e:z frig:
da cōplectiē: z ex frigidi cibi peſima eſt acceptione q: p:ſi:
tur in ſtomachi ſubſtati: z eam ſpafiat. ſicut patiun: ſen:
rio: s diuturnos mo:bos habētes. Inflatio: gurgulatiōes
aut de interior:ib:u ſunt: ſicut ſi ſtomachus no: bō: ſit calidus
vt di:geri poſtib: q: v:eto:ſitas diſperg:it neq: frigid: q:ui
qib: mutek: z i: ca:le:z inef: defect: q: co:ib: non oigeri: ſe
perſe cevel in ventoſitatem muta: ſumofam et ſiut inflato:
et gurgulatio in ſtomacho: aut de e:terio:ib:u: ſicut cum cibus
acipſi: qui vēto:ſitas genera: vt pote: fabe: z fal:co:z, z filia:
Vēto:ſitas que ex: bis naſcal: par:ui: mo:af. c:ui ructatu e:mi di:
ſoluitur. Ructatus q: e:vēto:ſitate ſtomachi inflatiua naſci:
que v:ic: in os aſcedente: z ſum:z aſcedit. aut de lumb:u
calidis. vnde ructat:q:it ſumofus: aut de frigidis bu. z ſit aci
dus. aliquádo quo:z ructat: acide e: frigidis c:barijs z mul
tis, que c:ui non poſſit ſtomachus, bene digere re ex: caloris de
fectione: ſit inde ructare acidi. Ructat: aliquádo ſit adeo
validus vt a ſtomacho cib: z egrediatur z digeſtio: ſo:pa:z. Si
aſt ructatus non e:re:z: generat vento:ſitas z inflatio: no:
ciua. Zac coagulati: intra ſtomachu ſit: cu: qui habent e:mi fr:
gidum lac recenter vel frequenter fullum acipunt.

The paffionibus inſteſtinor. Ap. xlviiij.

Affiones in ſteſtinis ſunt diſſinteria: tena:z
mon: colica pa:z, yleon: vento:ſitas: z lumb:zi:
afcarides: cōtractions. Diſſinteria aut eſt ab
e:patc: e:vocat e:patica, de qua dicti:rum p:um
poſtea, aut e: in ſteſtinis que ex: nimio motu ſit
vel ex: ca. apoſtemate in ſteſtinis naſcente et crepante, aut
e:z bu, qui ad inſteſtins deſcendunt: in diar:ia, ſi materia ſit
acuta z cholerica: ſiue falſa z p:plegmatica: vnde panniculi
inteſtini putre:ſunt vulnerati. B:anc pa:z, habentes ante pur
g:et cholericos z diuerſos bu. z poſtea p:plegmatica: b:u:ridita
t: qo: co:ſi:z cu: in ſteſtinis b:u:riditas viſſosa z deſup tunica
ta e:coria:q: poſt:q:er: e:conien: q:da: de i:te:ſtino:z co:pi:u:q p:hi
ciun:q: q: ſi ſint q:li frusta carnis subſequtur p:diu: ſirmi, q:z
t:estini ſuba ſi:ſtur e: comeſa. z v:ic:q ad ſubas e:z poſora: q:q
impoſible e: curare, poſt purgent ſanguin: q ſit cu: venari
aperi:an:z o:z in ſteſtino:z ſunt ſuba, ali:q: putredo ſerens
erit ſicut de corpe mo:tu:ali:q: ſicut p:iguedo diſsoluta: z co
lo:z e: liquo:e, hoc aut e: cu: calo: diſſoluit p:inquedin: que
in membris e: p:inguib:q, que ſi mo:etur ſicut ſey:vin: e:ſſic
Ali:q: eſ diſſinteria e:re:n:ava:z ſi:u:ra: c:ui in ip:is ſon, au:g:
tatur vnde ſcinduntur. Putant autes: quidam e:ſte em:ro:
dem, z non e:mo:ro:is, qui: a:mo:ro:is e: z e:ſiura:ve:na:

Abernonus

que in ano sunt seu natib? It est diffباتia et bu. cbo. mgris
qualitare peffimus et descenditib? ad intestina: q intelligi
tur et cbo. ni. egrestionib, aliquib heco cbo. ni. languini iungit
melcholicuo que species peffime sunt et mo'tales, sic hup,
in apbo. solutio inquit cu? initio cholera exit nigra: mor-
talis est. Eluina intestinoti aut groffi sunt intestin; et in
telliguntur: q; ad egeftione furg; et infirmus cum punctura
sue toztura fentatur, et q; erit de vulnere: non cum egeftio
ne muſicatur, vnde vulnere in recto intestino eſſe intelligi
tur. Si eſi egeſſio aliquatulù misceatur vulnere in orbo in
testino est intelligitur aut in colon. Si infirmus subvmbilis
co punctura ſenterit: vulnus in groſſo inteffino erit. Si ymo
bliicii dolo: circunderit: vulnus in inteffino ſubfili erit. Et
Item ſi punctura ſentiatur diu ante digeſtionem: et q; de
vulnere erit cum egeſtione miſtum fit: vuln? est in inteffino
ſubtili. Et enim et longa via in qua fan, et ſantes commi-
ſentur. Item ſi bene ſint committa: vulnus in inteffino est
ſupra teiunii. IIbip. in pironcon noromaton, qui habet inſt
diſſulariam patiuntur contractionem exiture ventoſat: et
et ſursum redeuntis, defeſtionem quoſ virtutis. et frigitus
dinem extremitatis. Ha. buie capitulo iungit dolorem flos
mach: cu plenitudine capitae et dolose ſui. Laufa hou? qua
intestina ercoziata dolent, et impeditur et omnibus ad ipa
tranſeuntibus. marine ſi ſint acuta? pungitua. Eum autem
non ſest ſentatur ad uttende que nocent reuerſtur ascendès
do ſursum. et ſit ventoſitas et dolos intra ſlomachum. et ples
tuto in cerebro piopter aſcensiones ſum illius materie ad
caput, ſequitur ſemper intellinozum dolozes deſeſto virtu-
tus: 2s frigito extremitatis, qua calozvadit ad membra: do
lentia vr ea nutriat atq; regat. Differitria epatica est fan
guinio emipio ſui cu egeſſone miſt: cu? initii? ſic fuit ea
latura carnis: et poſt rubeſt deinde nigrum quali cbo. ni.
Differeritia diſſтерie epatica et intellinozum: qua fanguis
cadens de intellinis gutturale cadit, et eſt quali miſct: niariſt
qui de epate est quali lotura carnis est. Hac paſſione ſequi-
tur consumpto corporio piopter ablatione cibi a membris
qui ab epate folct euenire eis. Si infirmus ſentiat dolozem
epatis certio: est cauſa diſſteria epatica, vñ opoſtet
medici in medicanda diſſteria et ſufficienter confideret
ne in errorem cadat. Aliquado diſſteriam epaticam medus
educes intellinis ſse putat, qua ſicut intellinozum medica,
et ita epatica neglititur: et ſic perit infirmus. Ha. cognoſco
inquit boſes panc. pabentes quos medici confunderunt
qui discretione cœni igno: auerit. Aliquado errat in fan
guis ab epate curret: ea ſi fit miſtus cu cho. ru. cii inde
tranſat leduntur inteffina et egeziatur ea, eritq. fanguis
qui mutatione miſtus et de intellinis eſſe putatur. Laufa vni
diſſteria nafcif epatica: aut de venaz: et epati e ſt fanguine
et plenitudine: qua natura eſcit ab epate piopter nocumetti
et plenitudine ſut. et eri? nò in primum mult? eit fanguis, aut
piopter pigricam et groſſudinem motus, vni in epate multus
fan. coadunatur; erit grauati: cii erpелit et eſcit, aut po-
ster incſionem membrozì: quoſu'da corporis ſicut manu-
menti et pedi. z permanent fanguis illa mébza nutritur? in epate?
graaua: inde: quæ erpелit in meſeraica. Deinde vadit in inte
ſtina. hec accidentia ſubito veniunt: neq: morantur neq: per
diatur ppeſtutus. Aliqunvenit diſſteria epatis piopter deſe-
tionem ſue virtutis retentive qua ſequif deſectio appen-
tive. z in inſitio eſcit quali lauaturâ carnis. Thenaſsim oſt
motus recti intefini cogens hominè ad egeſſione: z tamen
mobil: niſi paru: viſſoſitat emittit cii ſanguine facièt. Kac el
buiditas eſt acuta et pungitua ad rectum descendès inte-
ſtitum. z pungens ſpnum cogens ad eſeſtionem infirmum
Intellitur aſt et bis q; erut, aut em bùiditas eſt choléri
c: aut falſa. Item diſſteria eſt ex apoſtemate in inteffinis
videtur aſt infirmo in intellinis ſtercoza eſſe collecta, et vt
ad ſellam ſre debeat: q; de intelligif et pulſatione et grauſate
que in recto inteffino eſ ſentire, aut e ſtercoze ſicco coadu-
nato in ſubtili inteffino: vnde op5 vt ad ſellam eſcat: h5 ideo
qua non erit cito op5 eppimi z tbenafinon pati. Aliquado
vnc: jofa eſt bumiditas: z ſolutionem eſſe putat mediaco-
sulticia: dantq: medicamen kſticum, vnde necefſe eſt eus

ocadant. Bal. vidì inquit hominem tpenafinom patientem
emſuſe lapideam: et ſanex factus.

De colica paſſione. Lap. xii.

Olica paſſiu num Deſt doló: que patitur intefini
qò voca! colon. nafcitur et bu. groſſis: pplegma
ticis qui clauduntur in h'teſtini pánculis, groſ-
ſa ut viſſoſitas ſubſtantia clauduntur: que
ſeſi diſſoluitur ab bu. bis vii: maximus ſit doler
Dec species paſ: marine eſt de ſeſſione intefinio: q; neq
digerere: neq diſsolueri poſſunt bu. aut exverſoſitate
groſt et frigida in intefinis bu. z excedente ea: aut de ca. apo
ſtemate ſue de aliquo acuto vel pungitio bu. pplegma
cos moſtus bu. ex muſto doló: z qua intefina quali
terebello ſunt perfozata: z ructatione acida abominatione
vomitu cum quo erit pplegma: ventris conſtricto: et neq
ventus eſcat ab inferior parte, et ex rigitudine inſeriri
vmbilici: fi q; es q; et tetigerit: z de pſientia infirmi de dieta
groſſus pplegma ſhanſte. Paſſio exvenſoſitate intelligur
et doló: et rpetinutione que in loco eſt intefini. et mutura
tione dolos in latere ſui cum gurgulatione: ſeu grauitate
t nimo doló: toxtura et abominatione. ſerua eſt leu ſi
per fi naqatnatate. ſic夫vaccinì. Ex apoſtemate intelligur
et caloe. z in loco intefini incſione: z nimo p[ro]nimo
ra doló: e: k. b. fit: ardoze: vomitu: et abominatione. In vo-
vo muiu oueria p[ro]ma cho. fine leuſit. Dec colicis ſpeciepi
eſt ceteris cu aliquado ſe in yeon muter. Que et bu. auiſt
et punginimi nafcitur: intelligitur autem de nima ſi, ſic
tate lingue et oris. viina acuta et rubea. aliquando egeſto
erit cholera, vñ doló: augmentur. z ad antecedens ſuſt
dieta cholericos bu. generam eſt certio. Op poſter am in
telligas: qua paſ. colica in doló: emarticum ſe muter, vi
diſe emin meim quendam qui dicebat diſconatario
nem in ſpatulis fieri poſter colicam. Op poſter in bæ paſ,
cognitare et ſufficienter confiderare: qua aliquidem in
cum renibus ſit paſ. putatur eſſe colica. q; in dolóre renus qua
colica paſtur accidentia. z iſt de doló: de nimum abomina-
nem, atq; vomitum cum egeſſonis forſt conſtrictione. et re
voſitate neq inferius neq ſuperius eſteſt. Ibarum burui
paſ. differentia. qua doló: colice paſ. burui eſt: poſto
vel magis continuus: neq loci eſt vnfusin renibus aciden
ta ſunt mino: neq dolos: mutantur: ſed ſiant in renbi?

De paſſione yeon. Lap. xii. xxx.

Leon eſt doló: in intefinis ními: eſtoſ au
ta paſſi: z moriſera marie ſi piopter acumen
dolóſis ſterc: vomuerit. Hee paſ. de apoſtema
te nafcitur ca. in ſubtili inteffino: aut de oppila-
tione ſtercoſis ſicci. aut de bu. ſicas z viſicis
ſe inuicantibus in intefinis. aut de crepatura qua p[ar]tut
ſyppac. et eurect intefina: aut de intellinozum ſeparat-
tione. Aliquando nafcitur hominibus eburn ad neſſuſtatem
ſuam explendam non bavitibus, aut de potione venenca
acerta. Que er egeſſonis oppilatione eſ dolóem ſaſt ni-
nium quaſi perſoſatione terebelli. Que eſ crepatura e
intellinozum ſeparatione aperta eſt: ſi ponatur infirmus ſu
pinus et ſi forte intefina exerint tāgatur et reduci poſſut
cum manu. Que er nima eſ fame ex infirmi capiter interro
gatiſe. Op poſter autem intelligi q; hec paſſio periculosa eſ
quòs mò fuerit. z marine ſi putruerit vomitus. et cum ip[ro]
egeſto fuerit vel exerit. Si odo: corporis fetuerit vicinò
est mori.

De libidinis aut alij vermibus. Lap. xii.

Embici et bu. ſunt pblematici putreſcenti
bus in intefinis ybi nafcitur calo: extraneus
vnde hec animalia generantur: que impoffi
le eſt de ſanguine nafci: vel et cho. ru. Adelera
enim ru. cum amaritudine et acutitate: ſicita-
teg: ſua buiuſmo occidit animalia: ſt ſanguis
non eſt devenis: vel arteris. z ſi eſt apofema gignit: cu
paſ. alij. vnde hanc paſ. habent puer. z bites bu midicant
pblematica: z groſſum cum dieta groſſa z purgand in neſſi
gentia: maxime hec paſ. nafcitur in autuño e ſfructuum cœ

Theorice.

Fol. xlviii.

estione. Eulus patres sunt species. Ena est lumbicozum
species: q. quasi rami postulare sunt in intetino subtili na-
suntur propter plurimis cibi humilis abundantiam in hoc
intetino se coadunantem. Sunt alii lati sicut semina cucurbi-
te plurimiti in grosso intetino nascentes: et maxime in orbo.
Sic et alii minuitur. sicut sunt in aceto vermiculi plurimiti
in recto intetino nascentes. Significatioës cœus: q. vermes
qui fides sunt q. fit in acero fuit: q. qui semini affinimitur cu
urbitio: facile eurect eur e egestione eur intetini vii sunt lar
gitate. Aliqui paruos vermes hites pluritur iter nares et pur
gantur ei ad egestionem funtvolatari. Lumbici non eurect
cum egestione: q. od est eur subtilis intetini a magno longinqui
tate zonictione iepius vie, et cœum cum subtilite funt in
uificatione: quapsopter non eorediuntur nifi ei in expulsiu
pu. a natura expellitur sicut in cretica die, videç, vhe er cœus
accidentibus caesef eur intelligatur. i. tozura abominatio-
ne punctura; maxime cum intetina propter inanitione tos-
machi sunt subtilata. Lumbici ei cum cibii sunt appetituri
ui neq inuenerint in intetinis de cœum humectatione tra
bunt. qui fit cecrant in intetinis virtus deficit: quia chimus
nutriens intetina: ad lumbicos nutriendos vadit. vnde de
ficie: et refrigerat extremitas corporis: fridentes dèces pu-
riunt labia abominatione: et vomitum habet. aliquado afœc
dunt vibis ad scomachi. et cœum vomitu eurect. Tozura in
testinonii est er pu. acutis: et pungiti qui ad intetina de-
scendunt et scomadum. aut er: ventositate intetina extende-
te. aut ex groffis bu. plegmatici: z vifcosis et inutitabib
fe in intetinis. aut ex ficco istercoë in intetinis se claudète.

De passionibus natium. Cap. xxxiij.

De passionibus natium. Cap. xxxiij.
Affiones natium vicine sunt passionis intetino
tur: q. extremis recti intetius sunt, funt antæ
emojros. I. mox utrici siffura eire nates fo
ras calidus apostema. Emoroys est superflui
tas nacens. super natium ora et simflicher mo-
tum. led differit: quia moiti habet caput rotundis et ru. fun
damentis: et subtili sicut forma. Emoroys duobus est
modis, quedam capitis est rotundi: sicut vua et colore pur-
purea, quæ longa et in capitæ grofisa: subtilis verus in-
fereia, ab dis duobus aliquado multus san. aliquado nullus
erit. Irem fanguis qui moctum est cum impetu erit. eritens
emojroye: aliquado interpolatur, aliquado nò: cui stringit
vero exit: minimos dolores dignit pwriginem natii. z. passio-
nes multas in alijæ membra: Si quis ergo cum ferro me-
dicef: vna emoroys dumittatur vt fanguis ille egestid. q.
fi non generatur modbi, et hydropotis: mania: phtyfis
hec funt passioni genera propter melancholicum san. intra
epar, qui cii multiplicet spargitur in inferiores venas. et
duviditur et erit de natibus: cii constringitur neq. de epate
egrediaf: oura apostemata inde generantur. Talor: epatis
naturalis extinguntur propter multitudinem melancholiæ fan.
z. coppezionem venarii epatis. deinde eius còplecio refrige
reit: neq. fin op opotet fanguem mutare potest: fed aquos
um et plegmatici generat: vnde caufa est hydropotis. Si
epar consolitur vt fan. ille ad venas pectoris vel pulmonis
poppellatur. et illo impleantur: et vocat crepens et vulnera
faciat: et bec est cä phtyfis. si ant san. cerebris ascenderit,
melacpoliæ facit. Jdeocq bip. pcepcepit in medicanda emo-
royde ei ferro vnam odimiti: vnde fluat ille fan. qui solet in
epate coadunari. Similiter si fanguis plusz opotet erat
gmos bos procreat: sicut corruptionem coloris figure z. còple-
tionis hydropifim: z defectione virtutis appetitие. Talo:
ei epatis deficit neq. generat fan. vnde oplecio corupſi-
tur corporis: z generat hydropotis. si fan. extens augmente
tur perit infirmus: fed tamen banc habentes pat. non inci-
dunt morpheam: neq. simia: pleuretim vel periplemoniam.
vnde fan. non effluit: cuifudâ os est apertum. cuiufdas vero
non. qd er senfu t tactu intelligit. sed fi sit deintus in inteti
nis: opz copbam mitti. copbâ inquâ vêtofam: z imitere focci
z bòdicinii sup nates imponéndi. extremitas ei inestinive
nit foras z apparet qualis sit. Atrici sunt vulnera occulta in
extremitate intetini nascétitas. aliqii cœcauitas hou non ita
tangit intetini vt pfozet ipsum. q. fi cum puluere deficcatuo

medicink fanâtur. Quodâ boz multus est cœcau pfozant
qui medicina nulli pstat picii. intelligit fi digit? sup nates
ponat q. in atricoz perfozatiœs argalia mittat. Si aut eä
cargalia digit? iungat: pfozat: eſe intetinu intelligitur. et
ſi extremitate emdot in perfozatione posueris vulneris. et
fumigauereis. z infirmus quli fumos graues ad os penetrare
ſenſerit pfozatum eê intelligas. Exire nates aut eor moillitie
est lacertoz. aut eä: tenafino. Ifflura aut eor solufione est bu
mo: cholericoz calido: z acuto: aut q. nimis eft fiptio
qui duri cii ſtercus equeat per nates nimis cici. Apostema
nascit in natib: vſut in mèbis toti: corpi: et eur tumore: et do
lore z frâguria intelligitur: q. od ſit calidii rubeſat z quieſcit
de caufa actuali frigida: ſit ſuppoſita: z necotibi res cali
da. De frigidò apostemate ecuèroer to acape.

De passionibus epatis caufis et figitionibus eaz. La. xxxiij.

Affiones epat aut priuate sunt fibi; aur i alij
nascétes mébis propter societare ſui. Priuate ſi
bi sunt defectio: apostema: oppilatio in via ſua
Que in alij nascunf mébis generât hydropot
ſim piopter societare ſui. Defectio epatis: aut
er e defectioe est appetitие virtutis. vn trabif ſucibi de ſub
tuti intetino z meferais. Intelligit aut eur egestione alba et
liqida: qd er defectione est ſua in trabendo cibo a meferaica.
aut e defectioe vtrutis et cœtione: z intelligi eor solutidine
et corpi: plemudine: qd ſit e: cibo crudo et indigesto p cor
voz diſpo. nò em etentia tenef: vt bene coquae aut eor
er virutis digestioe defectioe. q aut e: ca. eſt opleciòe et intelligi
er deſiderit: ablatiòe. ardoze. ſiti nimia ſe. vomitu solutione
cii qula bu. cholerica eurent. vna ni. q. z plurimi ide caduit in
pat. acutas. que pat. ſi moſtet. facit ſumptiòem chimo: coz
poze: z his ſumptis ſumptio ſit epati. vn cii egestione ei
ſit egressio. qd cii equeat dolo: epe ſimini mino: at q: cor: p
ſumit: aut er frigida e: opleciòe: q: intelligi q. in intuit mo
bi nimii hz deſideri: cibi fine ſe. ſiti. qd cum egestione erit
paruni e: z tpidò diuerſis: atq. multis. neq: mali e odouos. Si
vero moſtet ſe. facit. san. ei putrefit e: groſſolitæn ſui. et au
ſerf deſideri: cibi. qd cii egestione exit quli ſer et san. in die pa
ſter nimi: ſolutione z subita. corpi muta: in marmorei: coi
col. z minozatio carnis in facie videſt. aut e: ficca oplezione
q: de intelligit e: corporis maceritie z ſicitate e defectio
paruitate: atq. sui groſſitudine: aut de humida complejo:
ne. z intelligitur e: ſicitate contraria ratione, aut de defe-
ctione vtrutis eurpulſue q rotu: corpori cibum non bene mi-
datui mittit: q: rhus hec non bene potuit midicare. Apoſte-
ma aut e: calidii aut frigidii. Si calidi i extro latere ſentur
tur: ſub hypocúdria dolos: acſcedens ſurculas cii ſe. et deſen
des ardoze ſiti ſicitate, tuffi ad coſtas. Si inſirmi ſupinus
iaceat: ſentit groſſitudine: ſub hypocúdria in latere deſtro.
In apostemata de cho. ru. ſiut bec accidetia fortoia: z mole
ſtio. Si apostema i cœcauitate ſit epatis ablatio ſub ſequi:
tur deſideri: ſingult: cholericoz: bu. in initio vomit? ſicut
oui vitellii: z poſt ſicut eraméti eruginofus: vêtri copiæ
tio: z defectio frigidiras extremitati: corporis tuſtis z angus
ſtia ſpitis minova ſunt. Si apostema i gibboſitate ſit epatis:
ſunt tuſtis z ſpitis augufia fortoia: ſentit inſirm? ſurculas
trabi ad iſerita: cii gravitate ſub hypocúdria. q: acauaves
na ſurculas. ppi: apostema trahit ad inferioa. z in initio ſin
na quæ e citrina: et poſ nigra. et cii a pte destra loci ſub hypocú
dria tangat: groſſus ſentit e: apostema ſicut noua luna. ta-
cus eius calidus. ſi inſirmo pcepiaſis vt ſupin? iaceat: neq.
ſub caput ei: aliquid ponatur. z eii duplicare facias genua
et pedes z iſociado iungat. et locu tegeris inuenies ſicut
dici. z aliqii apostema calidii venit ad lacertos vêtri. z diſi
fert a ſuplozi q: istud ſi tegeris inuenies in forma longus,
aut quadranguli. aut vna extremitas erit groſſa altera ſub
tilis. Apostema epatis frigidum intelligitur e: gravitate in
destra parte. et ſub hypocúndria. et tuſi parus fine doloe
et ſeb. In loco tacto inuenitur groſſitudo: burities: ſi ap-
stema ſit melancholicum. Si plegmaticum: mollicies. Si
defectio et apostema in epate se coadunauerint: ſit mollici
e eſectionis: et ſimilito: lauature carnis. Opo: et aut
tem intelligi: quia tumo: in epate cum defectione poffimus

## Zibem nonus

fit moſb? et ad perditionem buccê. Æſtatio ait de apofte
mate eſt cuj significationê meminimus nos diſiſe, aut de
groſſus hu. in oze venarum a porta ſe diuidentiui inuicantis
bus; et invena que in gibbo eparis eſt ſita ſe coadunatibus
qua cipitationê intelligim? et dolose grauſate et etpinto
ſitate in dectro latere ſup hypotúdria fine ſe. Si oppiétur
gibbus eparis: ſit vina aquola et subtilis. Si in concaita
te ſua: egeſtio eſt liquida.

De hydropíſi. Lap. xxxv.

Alliones in alijm membriſs ex colligatía nafcen
res eparis: quæ species eſt hydropíſis. Ei
enim hydropíſis ex defectione nafcitur virtus
generis ſanguinis, aut ſi de ſua actione
deferetur, hec eſt paſſione eparis nafcaſ q[ui]b[us] ſametum eſt ipſius, ſicut ſi cōplexioms eſt fris

gide: ſuccum cibi in perfectum ſanguiné non valentis mu-
tare, et aliquando patitur aliquod membrii epari colligatùs
ſue vicinùs ſicut ſtomaſbus qui patitur c[ui]b[um] ſin q[ui]p[os]
digere non poteſt. ſita indigeſtus p[ro]tori: cor:pus ipſargi
membriſs corporis in ſià natura eum digere non valentis
bus, patiutur et ieuinum inteſtini: t[em]eſeraica vena c[ui] muta
to cibi ſucco deficiat: non ad epar mádari valeat. v[n]i vt[em]e
ciſt mutatiua ſan. c[ui] cib[us] ad ip[am]venire nequit. Al[iqui]b[us]
hydropíſis ex defectione eſt pulmonis qui non p[ot]enutri eri
humectus ſanguinis, reſmanet ergo in ſan. memb[za] nutri-
ens et eor[us] cōplezioné humectans. Aliq[ui]b[us] ex defectione reni
en trab[eh]o ſanguine aquatici: aqua e[m] reſmanés in ſan. nu
trit memb[za] et eor[us] cōplezioné humectat. Sp[es] hydropíſis
ſunt in: p[ym]tania: bydropíſis: hypofarca. Tympanía
[é]r e defectione caloſi: eparis: nò nimie frigiditati, mutat a[ui]ſ
aut ſan, in ventositate inter p[ell]culas ventris et intefinozu[m]
ſe coadunant[é], aut e[m] multis c[ar]bit[us] eſt accipendiſis vento[
]ſitatis generatiuſis. Signum euiſ eſt quia ſi luper ventrem
percutiatur: ſonus in: q[ui]p[am]miani auditur. Hydropíſis e[m]
nimia eſt frigiditati: et complezioni eparis ónante humidi-
tate, v[n]i cib[us] in húidá et aquosam muta[ſ] natura q[ui] inter pel-
liculas ventris e[nt]eſtinozu[m] coadunatur. h[ui]b[us] paſſioni-
cais eſt e[nt]e berbis frigidis: et fructibus: t[em] aqua frigida. Si
gnum eius infirmi venter moueſt e[nt]onat q[ui] vter aqua p[le]n-
nus. Hypofarca e[m] c[ui]b[us] e[pati] húiditate muta[ſ] p[ro]pter
frigidas cōplezionem e[par]is of[alam] et humidam, vnde poſtca
omnia méb[za] frigida ſunt e[nt]e p[le]gmatica. Que de duro apo-
ſtemate eſt vias oppilante eparis e[co]priménte, vnde ip[rit]u[m]
ad ip[sum] p[li]betur tráſire cōplezioné refrigerante: v[ut]ute
ſanguinis mutatiua: deficiére: c[ib]um q[ui]m in p[le]gma muta[ſte]
aut de apoſtemate ſplenis: deſicientis ab emundado ſan-
guine de cho. ru. v[n]i ſanguis augm[è]tatur in eparé. e[nt]eſt
guitur et p[al]o[ca]t, aut de ſuru ſanguinis: aut de vnrere: aut
de méſtruſis: aut de emororide c[ui] ſit concluſus: calo[pa] eparis
de nimio reſrigerat ſanguine: ſicut in lucerna. lucerna e[m] n[ò]
m[io]leo e[nt]inguitur, aut e[frigida] cōplezioné ſtoma[ſch] c[ui]b[us]
nò p[oſ]t ſib[ene] digeri. t[em] mádatur crudus epari muta[ſt]
dus in p[le]gmaticos bu, aut de hu. groſſis e[vi]ſoſis opp[
]i]atione ſacriſtibus in via eparis. ip[rit]u[m] q[ui]b[os] c[oh]ra[tr]ah[ib]t? e[nt]o
cōplezioné refrigerantib? e[nt]o ap[platione] ſan. non p[oteſt]
tranſire: fed aquosior: e[nt]ubtili[os] traſcitur, vnde méb[za] c[or]
po[ſis] humectan[]. Item ſit e[ra] defectione ieuinı̇ inteſtini und
meſeraica. Ite[re] poſt ſe, diuturnas p[ro]pter nimia aqua ebibítá
[re] defectione c[ib]i in ſtoma[ſch] digerédi e[nt]o calo[ze] ſe. v[n]i opp[
latio ſit. Item e[ra] acuta p[al]e eparis ca, cōplezioné e[ virtu]
tis diſſolutione n[ò] valentis ſan. g[ha]nare. De hydropíſi null[ò]
p[oteſt] curari c[ui] nec ca, nec fr[ati] accipere poſſit: calidis augm[è]
tib[us] February: frigidio e[th]ydropíſim. E[pi]ſignum. q[ui] cor:pus
e[n]ſi ati[ut] tumet et molle: q[ui]b[us] ſi tangas c[ui] diſigitis: forma di[
gitoriui ibi remanebit: neq[ui] in intio facies tumefat et pedes
color: corporis eſt ſicut color: moſtui. cum aut[em] paſſio tempo-
re moſetur longo humectatur cor:pus e[ſ] liquid[us] efficitur: q[ui]
cum crepuitur aquoſa humiditas inde currit, vnde b[ip]p[u]
ſtule in cor:pot hydropici non ſanantur. quia p[u]ſtule non
b[us] deſiccatuó ſanantur medicamine: e[th]umide hydropíſis
fi n[ò] p[oteſt] medicina deſiccationá. Ómnis hydropíſis viſi
uerſaliter pedíi et calcancó[u] patitur tumo[ſes]. quia fumus

in eor[us] nafcens corporibus eſt groſſus et defecti[oe] caloſis
naturalis, et ſua groſſitudine: edum pedem deſtendit inſerio[m]
ex longitudine aut ſiu a fundam[è]ro caloſis naturalis e[pa]
t[em] c[or]s: non p[oteſt] diſſolui. Hydropíſis e[ra]mado in
teſtinis: t[em]eſeraica proſp[ias] b[ab]evit dyarrii d[um]itiu[m]
que tamozem non diſſolui. De paſſione ſtoma[ſch] p[ro]pter
frigiditate ſui: t[em] quia c[ib]um digere non p[oteſit] caudus au
tem permanet: t[em] e[pe]rulli cum e[ſi] grau[ct]e, qui c[ib]um c[ui] ad in
teſtinum veniat ieuinum non p[oteſt] colari ſin q[ui]p[os]v et ad me
feraicas tranſeat, vnde e[pe]rulli ip[er] ad groſſum inteſtiniu[m]
que cauſa eſt dyarrie, p[ro]ſiui: q[ui]b[us] apoſtemat e[n]t q[ui]b[us]
ſis: durities egeſtionis, tuſiſis: q[ui]b[us] tumidu[m] fringunt viu
ap[och]ia p[ro]pter ſui vicinitate: e[de]u[n]tis stringitur pulmon
p[ectus] inviſi ſuis t[em]p[er]litur ad tuſiendus infirmis ſ[an]s
ribi p[ro]deſſe, ſicitas egeſtionis: t[em] quia ieuinum t[em]o
raſica v[n]e hoc genere forſiua ſunt e[nt]o ſana, t[em] bene colamentum
cibi ad e[par] mandátia, viaut[em] ſellis ad e[par] eſt oppila[ta] e[pa]
apoſtematis opp[el]ione, vnde ad fel[em] no[ven]i t[em] parus de
cho. ru. ideo[que] a felle ad inteſtiniu[m] niſi accedet n[ili] per
uſiulimus; hoc[que] eſ sicce egeſtionis cauſa.

De paſſionibus ſplenis. Lap. xxxv.

Alliones i ſplene ſunt: opp[al]atio: ap[o]ſtema: de
fectio: ventoſtaſ. Defectio cum of[ici]tate traſre
re ab e[pat]e feces ſanguinis. v[n]i nigræ generat
y[eter]icida: q[ui] c[ui] ſan. cho. n[ò]miſſet: e[nt]o c[og]is
tranſit omnia memb[za], aut defectione conten-
ivertutis que e[n]t in ſplene generans purgationem cho. n[ò]
cui, vomitu e[ge]ſtione, alijq[ui] hec cauſa eſt qu[ia] e[pe]rullit muta
ra p[ro]pter miſificatione corporis: q[ui]b[us] tolerab[ie] eſ nature
et tuatuiu[m]. q[ui]b[us] e[m] obuiat nature neq[ui] tuatuiu[m] neq[ui] tole-
rable: aut e[nt]o: e[ge]ſtione e[pe]rulſiue, que cho. ni, e[pe]rillat ad os
ſtoma[ſch]. t[em] defectione generat deſideriui: b[am]p[il]o
n[è] ſplen tolerat: c[ui]t e[par] e[com]plezioné a, v[el] frigida
op[til]atio nafcitur: groſſus bu. t[em] viſoſis in via e[n] auſtiniu[m]
cibus: intelligitur e[ra] grauſitate: ventoſitate: t[em]boſtinoſitate
Aliquando opp[al]atio ſi[mi]t in via p[er] q[ui]b[us] cho. ni, ad p[le]n[os] ab
e[pat]e vadit, et y[eter]icam nigræ facit cum alij[as] pal, ad cho.
ni, p[er]tinentib[us]: aut in ea via ſit vnde cho. ni, a ſplen ad e[pa]
[om]toma[ſch] ſecedit. e[nt]uſer a[po]ſtemata g[ener]i p[ro]p[och]ia, cho.
n[ì]n bis locis: c[ò]ſcluſam, ſequitur b[ac] defectio deſideriui ab
Apoſtemata iſta aut ſunt calida e[calo]zate in t[ac]u intelligen
da grauſitate qu[om]o[que] doloz[em]: e[ſe, atq[ui] ſiti. Aliquando ſunt bo
lozes ſuſurcas p[or]ſaculas et p[ac]ulſuras: q[ui]b[us] e[pat]e eſt
e[pat]e ad diab[la]ſma et ſocietate diab[la]ſbagmat: ad ſur
culas. alijq[ui]a frigida ſunt apoſtemata et p[le]gmatica: e[m]
mollitie tumo[ſis] ſub t[ac]u intelligéda: al[bedine] col, e[no]
po[ſe]: aut ſunt de cho. n[ì]e, et intelligitur e[ra] duriti[œ] grauſitate
et groſſitudine, t[em] colo[ſis] corporis mutatione in liquidatim
vel viriditáte, hec plurim[im] nafcunk in ſplene e[gr]oſſitudine
melancolie cuius fundam[è]tum e[n]t ſplen, ſunt p[er]miu[m] poſt
ca. apoſtemata cum ſubtilis diſſoluitur: materia e[remant]
groſſa vel inflatiu[m]a véſitinate in eo ſe claudére. N[ot]illigas
aſt[ui]t e[ra] apoſtematis ad t[actu] repugnatione, t[em] nimia t[eh]o
natione ſiuе grauſate, hec alijq[ui]a diſſoluitur ſed c[ito]ro
u[ert]itur p[ro]pter inflatiu[m]a c[ibaria] que accipiuntur. Sequi
tur aut[em] omnia apoſtemata ſplenis vel magnitudinem ſui
cor:poſis macilenta, vnde b[ip]po, d[ix]it. Si ſplen fit magnus
maſcreſt: e[ſi] ſplen maſcreſt cor:pus ſimp[u]quratur. Ba. in li
bo: de memb[za] inferioribus: paruitas ſplenis bonitatem
cbimozu[m] po[ſ]tendit, eius magnitudo e[contrario]. B[ip]p[in]
ep[io]d. p[ati]cibus apoſtema in inſerio[m] parte ſplenis: neſceſſe
e[ſi] ſat ſanguis ſubtilis, e[rt]remitas ca. auriculae frigide, ſub
tilitas ſanguinis: quia ſplen ſemor trabit feces ſanguinis
cum aut[em] apoſtema b[abe]t neſceſſe e[n]t plus trabat, vnde ſam
guinem ſubtilat: calo[pa] extremitä[ta]s qu[ia] calo[pa] in ſplen as
naturalis ab ip[po] p[ro]pter apoſtema fugit. frigidaſtas auricula
rum quia cum ſanguis ſubtilis ad auriculae ſubtiliſſimus
venit que naturaliter ſunt frigide neq[ui] c[ale]ſum ip[er] ſangu
ne. Item in codem: ſepe inquit b[ad]entes c[ata]rum et reu[m]
ma non patiuntur apoſtema in ſplene. Laufa bun[im]odired
quia reu[m]a nafcitur de ſubtilibus et aquoſis atq[ui] p[le]gma-
ticis hu. ap[o]ſtema aut[em] ſplenis e[gr]oſſis e[ſt] t[em]elacholicas.

De paſſionibus

["Theorice.", "Fo. xlii.", "De passionibus fellis.", "Lapi. xxxvii.", "Anno in felle est yctericia: que vel ex oppilatio\nnate cottinger: vel ex defectio appetitio virtus\nris in felle, yctericia est aut ex acrone est natus\nque ch. ru. in exteroia: corvis in crisim expeffels\nre: cecit in, viij. die modbi fit: fi modbus augmetra\nsus fuerit: et auferitur fec. infirm? aut quieuerit\net mo:bus decimaturer.", "Et mo:bus decimaturer. Que aut fit et non est homin?eqn? im\ncrissim: aut ex cōpplerione est ca. quâ paritur epar cibum mu-\ntans in ch. ni. et mittis per oia: corvis membra: aut ex calo-\nres est nimio venis dominâte, vii: cib? in ch. ru. fimiliter mu-\ntatur: et toti corvis: mădatur: aut de mutatione quondam\ndu: corvis qui funt in mébis in ch. ru. qo: er? re? ca. fit: ve\nnenofis: vt et potione ca. et venenos: aut ex cōpplerione me-\nbi:io calidistima: qu: bu. ch. ni. mutat: aut ex defectio vir-\nturis appetitio est q. est in felle: que ch. trahit ab epate: et mi-\ndicat fang. remanet aut ch. in epate mixta c: fanguine: et\nvadit per venas ad omnia: corvis méb: aut deoppilata\nvia epatis ad fel que ch. trahit: ne ad ipm: frātire posuit: et\nremanet mixta c: fanguine vadēs per venas ad totum co:\nres aut ex via: fellis oppilata verſus intestina, vnde ebo. au\ngmentata reueritur ad epar c: c: fanguine vadit ad totum\ncorv? Intelligitur hec diuerſitas: q: illa que de oppilatio\nest fellis ſuperiori vel inferiori: egeſtionem al. z: viam citre\nnam facit: que nò est: ppter fel: fed propter epatis paſ. inde\negeſtio tinitus ch. ch. et ſi fit ex apoftemate epatis ſuit ſel\nſel: fit egeſtio cholerice ſolutionis et ſe. et gravitas in deſto\nlatere. Si er calo: est epatis et venas fit: viam rubicunda: et\ndesuper atrina: natat ſpuma. Si epar et vene funt lububria:\nſit colo: naturalis in vina. O poſtet aut intelligas: q: ycter-\na poſter epar et venas ſubito evaluat: et veniat: alie pſes\nſunt minores.", "De passionibus renunc. Lapi. xxxvii.", "", "Affiones in renibunt arena: Lapis: apoftema\nta: vulnera: languinum mingere: dyabeta. Are\nne et Lapis de calo: nimio funt renu: et de bu-\ngroſſis: et vifcons: deſiccatibus humiditatem, p-\nter calo: es: vifcons: groſſitudo. Et fit petra\ntempore: longo deſiccat: marineq: fi aduuetur vie: strictio\nvnde vina de renibus trāfit ad yelcita. Holatur enim vi:\nsubtilitas nò groſſa: quia via est stricta, arene tamen mate-\nria parum est yſcola: et groſſa: que c: ad renes venat pa-\nrum coaguāt: er: ppeſtito: cam virtus erpulſua cum vina: et\napparet qò eſticitur quasi arena: que in ſpacio renum inuſica\ntur: z: non exiens coaguatur p: re: ſoſtitutio calo: z: omni\ndie materia augmetata coaguatur: ficut petra. Bale, diſcit.\naliqúado lapis est et vulnere in renibus ſanti: ſanctibus:\nz: non purgátibus, vnde coadunatur ſanies: et lapis eſticitur\net bac cauſa z: menſura e: fit lapis in renibus z: yelva. O poſtet\nautem intelligas: q: lapis in renibus plurimi naficitur in ſe-\nnionibus: et puers in veſica plurimi. Laufa lapidis in ſeniori\nin renibus: eſſectio est calo: emerum: vnde bu: pple\ngmati: z: groſſi ſemper augmentātur in eo: corpo:ibus,\np: t: p: t: p: t: p: t: p: t: p: t: p: t: p: t: p: t: p: t: p: t: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p:\np: p: p: p: p: p: p: p: p:\

Theorice.

Fol.

tito motiúitar cum venter corum intumeſcit: t: ſudo: corum frigecit. Apoſtemata et vulnera que patitur virga ſunt exte: vno membra: ſon: ſpoffa filima. Oppilatio intelligitur et ardo: vine et zeuendi auricie: t: et groſſus hu, ſanie et ſans guine: et ſquamis cum vina et eſtuit.

### De paffionibus matricis.

Lap, elij.

Aliones in matrice ſunt ſanguis flutux: ablatio menſtruoz: diſſuotio: ſuffocatio: yefotitas: apoſtema: tumo: es: paſſio que vocatur ſeparato: t: conſluio: emoroyrs ſuſura: vulnera matricis: ablatio cóapien di: ſepiffima abotio: duricies parturiſdi meſtruoz: eſtit: t: corum ablationem ſin naturam opo: et pius intellig. Den frua ergo mulierum eſeunt cum decimum annum expleant et plurimum extenduntur in, ſa, auferuntur quibusdam circa t: vno annos: quibusdam ſero circa, I, thermofroditus non pa bet menſtrua, Menſtrua vero naturalia ſunt continua per duo: um dierum (ſpacia, ad plurimum, vj, dierum, ſi vtrra træſeunt non erut naturalia, Biauatur autem mulieres cuſ tempus menſtruoz veniat: que mulier meſtrua ſua differt diu: moleſtim enſo: meſtur vela eſt: t: quia purgam multe quatitatis ſubito ſuccedit: tempus interpolatum, ex, eſt doler: t: ſub in vno vel plures eſcédit menſes: que autem poſt ſuſt tempus veniſt naturalia non ſunt: t: vocatur hoc tempus menſtruoz coſtrictio: hoc eſt vel et paſ, in vul: ua: vel in toto coſpoze vel in vno mebò. De vulua eſt aut pio: popt apoſtema: aut ppter vule toțuram: aut abotu ſi nio: aut et poffe: matricis: aut et oppugnatione: aut et ſtri gida compleſione venarum o: a, claudet: aut et: humonibus groſſus et viſcoſis viam impílitis: aut et vulneribus in eis coagulatur ſanguis et oppilatur. C: item menſtruoz: coſtrictio naſcitur ppter emoroyradas: et ſanguines de naribus vel pecto: epeitem. De toto coſpoze aut ppter ſeb, aut p: pter compleſionis corruptionem: poffic: hydropifis ſcilics, de vno membra: ſic: poffe: pecto: stomachi vel epatis. Aliquado et groſtudine nimia corporis píamente venas et stringente. Significatio nuuerſalis coſtrictione menſtruoz rum: grauitas eſt inferioris ventris et totius cor: o: dol: do: z: colli: coſtrictio: vina et eſectionis, aliquado: vina ni: gra: eſt: t: deſ deficit virtus appetitua, aliquado autem appetit mala cibaria: t: plurimum patiūtur poffima accidentia: ſut defectio: abominationem: mentis corruptione: rigos rem: apoſtemata in inguínibus. Saguinis flutux: aut ex: eſe ſectione eſt contentie virtutis: aut et ſang, ſubtilitate: t: ſu acuine: aut et ei: uſdem multitudine: t: venar: plenitudine: ne: aut de eſſuia venarum matricis et hu, acutis, aliquand: do e: nimia purgatione in parturitio: aut de egresſione ſe tus ante: animetur: quado: aut augmétatur ſanguinis flut: us et immo: tur: mutationem colo: is patiūtur et tumo: em marine in pedibus et: corruptionem virtutis diſegiſtive: qui ſi augmententur pereut. Dollicies eſt či humiditas de o: e: vul: exi: que aut in vulua nacſitur cum paſcitua: eſſis cit virtus: aut cum hu, de vulua ad alium locum ſin purgatione: eſſuit. Intelligitur mollici: qualitas et colo: e: ſub ſtantia. Si e: rufa: ſequimam ſignificat, ſi alba et viſco: plegma, ſi citriná choleras, ſi nigra melacholiam, aliquado multa eſt ſuſt, aliquado viſcoſa et groſſa. Aliquado posſunt in telligi: ſignificationes. Si mulieri pannos múdos: lineos in: tra ſe mittre: comendos albos: z: inſpicas eos fíccatos. ſi ru: fi ſunt ſang, po: tendi: ſi citrini cho, ſi albi plegma, ſi nigri melacholiam. C: Suffocatio matricis eſt ablatio anhelit: que paſſio e: poffima, contingit autem et colligatia cerebi ad ipſam: t: cor: dis: t: multe paffiones inde veniunt: ſut ces: phalea: apopleria: epi: epi: ſia: deſectio. Que autem bác paſſio nem habent pereunt cí ſu: ſuffocatio augmentatur, hec enim t: augmentatur t: mitigatur, aliquin interpolatur: ſut in epi: pſia. I: dec paſ, et plenitudine eſt vul: e: ſp: matis coſtrictio: ne: cí ſemine elongatúra compleſione qua: habuerit in cò: ſuetudine. Augmétatur enim ſperma in yafis: q: cí inculca tur naturalis calo: e: t: quinquitur t: cóplexio vulue refrigeras tur; aut e: menſtruoz: coſtrictione cum longo tardatur tem

po: e: facit idem q: ſperma, plurimum naſcitur p:ec paſſio feminis iuuenibus: et iuio: ibus popter nímo: earum deſiderium ad libidinem: aut ſi nimia habuerint que poſtea conſtrita ſunt. Maritare hec non patiuntur: quia in matrice ſperma non clauditur, concluſio enim p:ec matris maſſe eſt cauſa p:uius rei, patiūtur inde tuene: t: non cópientes p:opter paffionem qua: instrumenta: p:ec matris ſuſtinent t: venarum o: a, vnde menſtra e: ſuſc: ma: p:ime ſi mulieres non parturiſt p:opter potationem, p:ec h: re ac:piſt. Significatio b:ui: modi paſ, quam in initio: ſui: t: ante: q: incipiat augmentari: debilitas eſt mentis pigr: tia: deſectio crurium: citrinitas faciei: humiditas oculo: um: cum augmentat: mens alienatur deſ deficit ſenſus: t: v:or au: fertur: spillatur pulſus t: diuerſatur t: deſ deficit: t: in fine aufer tur inſirma vt mo: tua eſt: p:utetur: ſed cum licimio bomb: cino tentetur apo: ſito naribus: vt ſi flatus moueatur ſiue non, .intelligatur, facies rubeſcit: t: q: ſi tumeſt, matric: ſur: ſum trahitur: t: ſimiliter lacerti in cruribus: cum autem inc: pit alleari: et quieſtere emolitur vulua: t: deſcendit ad in ferio: t: ab ipſa parua fluit humiditas. In ventre inferius gurgulationem et ventoſitatem ad e: idum patiūtur. Elen: toſitas e: inflatio qua: patitur vulua: aut e: compleſione eſt frígida cum calo: naturalis deſci: t: q: cib: ſibi venit in:ve: toſitatem muta: t: p:uram e: abotio: aut e: languie: os vul: ue oppilante: aut de auricie parturiendi: aut e: concluſione o: vul: e. Aliquando p:ec to: ventoſitas: aut in fundo e: vul: ue: aut in eius tunicis, butu: modi in: firme patiūtur tumo: rem in pectine vy: in interio: ventris et dolo: cum e: re: tenſione t: vadit vy: in inguina t: stomachi et atq: di: p:ap: gma. Signa: p:op:ia b:ui: modi paſ, ſunt: quia cum ſuper vmbilicum percutens ſonus qua: p:itymani audito. Apoſtema ma: p:urimum patiūtur ca: et eturum, Calidum: aut de cau: e: ſit exterio: p:ec p:u:flion: aut e: de interio: ſut e: men t:ru:um conſtrictione: vel ſanguinis in parturitione: aut e: abotio: aut parturiendi auricie: q: do: conſequitur cum h:oc membru: e: nimio motu patiatur: et ad illud bu: tra: bantur, hoc apoſtema: aut in to: to: e: vulua: t: intelligitur et ſeb. c:otinua: t: dolove in collo: in capite t: in cranco: marine et ocuolum grauitate: t: ex: tremitatum mollicie: t: stomachi corruptione et ſiti: t: conſpitatione e: gectio: t: viny: e: ſut l:ippocra: in ap: o: finis: que in: quit apoſtema babet in na: tibus: aut in vulua: ſequitur eam frá: guria: quod e: ap: apo: ma: maſſe e: compreſſione ad collum veſice: et o: vul: p:ro: pter apoſtema q: do: e: in parte vulue: t: in parte non. Apoſtema ma: autem in puppi e:ius quo: dolo: in do: so: efficit, conſtit: patio e: gectio: is: aut in p:oz: a:nde dolo: e: p:enis, et frá: guria: aut in ſuperiori parte ſit: t: dolo: e: ſup: e: vmbilicum t: circa stomachum. Si in lateribus fit dolo: in inguino: q: co: ris atq: cruribus. Si in inferiori ſub vmbilico doletur. ſi in o: e: eius circa an: patitur, ſi vulua cí dígito tagá: dura in: u: u:em. Eum apoſtema facit vuln: e: omnia ſup: adicta: accid: tia augmentantur et diuerſa ſeb. interp: lando iungitur et rigo: e: ſed cum crepá: debeat: dolo: t: ſeb. augentur: t: pun: gunt. Si dolo: in inferiori e: vulua: t: cum dígito ſuper pe: nem tangas: ſentitur ſanies coadunata, boc autem e: cum maſſe e: apoſtema. Similiter ſi in o: e: vulua etur apoſte ma: vocatum: ſclíros ſupernacſitur vicinum colo: veſice: et vul: fine antecedente apoſtemate: vel alia paſſio vnde du: rícies naſci: deberet, naſcitur autem e: cholera nigra. ſequís tur aute: s: hoc apoſtema in illa parte vulue to: turra: cui ſi n:ò succurratur medicina cadit in hydropifim. Significatio bus: ius apoſtematis e: duricíes: p:enis et o:is vul: grauitas q: do: conturbatio motuum membru: um: t: marine cru: rum: t: pigritia. Aliquando hoc apoſtema in cancrum muta: tur: ideſt dur: ap: apoſtema q: do: e: cholera naſcitur nigra, t: plus: rínum in o: e: vulue: aliquado faciens vulnera: t: fi non vul: neretur: e: dolove: nimio intelligitur in inguínibus t: inferio: ris ventris dolove: t: o: is: vul: e: colo: e: eius q: ſi fer: vini: aut niger. Si ſit vulneratum cum bis accidentibus ſunt p:ur: rigo t: putredo: t: pertinet colo: albo: aut rubeo: aut viridi. Aliquando humiditas inde e: ſuſt aquo: ſa: fetida alba: aut nigra ſiue rubea. Alia q: do: accid: tia apoſtemati pertinen: t

B ſi

Ziber nonnus

tia huic apoſtemati innaſcitur: et incurabile efficitur. Sepa-
ratio eſt apoſtema aut in oſu vulue aut in ea toto: ſt fit
vulua oura et petroſa. Intelligitur hec paſſio ex macientia
qua patitur infirma: et in pulchritudine coloſis nò habita et
deſectione virtutis appenditue et ablatione meſtrui et mamil
larum tumoſe, ſperat autem in initio q[ui] ſit grauida. Et au
tem moſetur moſbus et p[ro]logetur hydropica eſse putatur.
Diſſert aſt ab hydropiſi etOURICIA: neq[ui] tamen alia q[ui] in
hydropiſi ſunt habet accidens: ſed ſi tamen p[ro]logetur in hy
droſiſim mutatur. Conſuſio eſt conſtrictio cuſOURICIA oſu
vulue: n[ad]aſticuſis et p[ro]ſtemate p[le]gnum vocato in exte-
roſi parte vulue n[ad]aſtente: cum ſubtilis ſanies diſſoluitur et
remanet q[ui] eſt groſſus et nuetuerascens ingroſſatur. In
ſtellectur et apoſtemate anteriòt: et e[rum]OURICIA oſu vulue in
tactu apparente: et eius conſtrictione. Emoroyas et groſſus
eſ bu. et melandolicus. intelligitur in aperiendo oſu vulu-
ue cum argalia: vt viſui appearat et tactual: in qua cum dolos
augmentatur: coloſis rubei efficitur: cum autes quieſcit ma-
teria q[ui] ſer: vini ab ea effuſit humiditas, aliquando nigra
ſiſura e[que] compreſſione eſt in partu nimia. In initio autem
non ſentitur p[ro]titor dolo: em partus: poſt vero ſentitur ſi
cum digitis tangatur. m[ar]ime in conſiuneo cum ab ea ſanquis effuſat. apparet autem in viſu cum vulua apertatur.

**T**ulner: aut de e[ter]ioſi ſunt cauſa: ſicut percuffione et ſim
libus. aut de interioſi: ſunt duric[ia]e parturiendi et acutate
erpulſionis: aut de tactu fecundine ſue fetus moſtui: aut
de cholericis humo. eruſpemuntibus: et eam comendentibus:
sunt de crepatura apoſtematis ſiu p[ro]ſule. Aliquando pu-
tredo eſt in oſu: velle et intelligitur: quia apparet in to-
ta: cuſi cum argalia oſu vulue apertatur: qualita: e[mi]s inten
ditur et humiditate e[que] creditur. ſi enim ſit multa et quaſi
ſer vini et cum doloe: ſicuitur et apoſtemate crepatura eſſe.

**S**i rubea: fractura eſt conſtrictio et k[iliſ]ura. ſi vulnera ſint
inſimulae ex[ant] oſu doloe: ſicuitur carnis lauatur. ſiunda
e[rit]a: e[mi]s groſſa: alba: pura: fine doloe. Deſendere vul-
u[m]o: ſo: e[rit]a: e[rit]a: aut de cauſa interioſi eſt vel e[ter]ioſi. De
e[ter]ioſi vt e[rum] tact ſecidine potest partum ſi dureſcat ad
eritum: aut non tratur ſim ſo opoſet. Similiter et ſetu
moſtuo: aut et cauſi ſim[ina]ſe de alto loco ſuper anum: aut de
timo: e[mi]nio: vnde defectiſt et medra emolliſtur: et inde vul
ulua luctatur et foras e[que] creditur: ſicut videm? in ſinibus que
latrionum vel p[ug]nantium incidiſt manu: et ſicut videtur
in eſiſu nauiu[m]icibus: et quibus moſt[es] filio[m] n[a]ſciens
tur. De interioſi cauſa eſt: vt e[rum] humiditate p[le]gmatica et
vifcoſa, vnde luctatur: vulua ſicut patiuntur mulieres et
u[n]uentutem ereſentes: p[ro]titor nim[i]m adunationem in co[pi]
ribus earum ipſo[rum] dum[um]o[m]um. Toſura vulue p[ro]titor ch[i]
mos eſt groſſos et vifcos in vno latere vulue coadunatos:
e[mi]s quibus grauatur et in aliu[d] latus inuoluitur: et conceptu
tratibat p[ro]titor p[ro]titor instrumenti ſpermati. Ablatio
compendiendi et mala e[ſt] complexione matricis: aut et moſbo
officiali: aut e[mi]s humo[m]ibus in concuaitate vulue ſe coadunatib[us]. Et mala complexione: ſicut nimia et forſi ſit ſubtili
tas. ſi non: auſtuerit vis compendiendi. Si eſt calida incendio
tur et corruſpitur ſperma, ſi frigida conſtrititur et conſus
ditur vulua et venarum ſuarum oſa vnde tranſit ſperma et
menſtruat: ad que cum veniat ſperma inſrigidatur et conſ
gelatur in ea. Item in teſticuli earum non multum n[ad]aſſens
ſperma: non e[ſt]endens neq[ui] ſequens ſoſmatuam virtutes.

**E**t moſbo officiali: aut et conſtipatione viarum ſpermati:
aut e[mi]s apoſtematibus ſicut diſimus: et ſimilibus que intelli-
gitur et humo[m]ib? in concuaitate vulue: coadunatis: p[le]ſ
ſmatricis: cholericis: aut melancholícis: qui intelliguntur et
humiditate eriſtente ex[ter]ius: plurime ſim[ina]ſe p[ere]unt e[mi]
groſitudine ſua et nimia et v[let]ima. Cauſa eius eſt: quia ſirb
bum oſu vulue oppilaſt: vnde non potest ſperma tranſire: et ſq
fringitur menſtruòm via.nond ergo ad oſu vulue menſtruat
effu[n]iunt: vel ſperma, que ſi cùrriſt paruſi eſt: ſi nò valet. vnde
l[ip]p[ora] in ap[bo]ſiſmi. Si iqu[it] multier ſit in v[let]ima cratui
dudine non c[ap]cipit: quia ſirbum oſu vulue comp[im]iſt: ſi non

m[are]ſcat. Ablatio compendiendi p[ro]titor maſculum et mala
complexione eſt ſpermati: aut moſbo officiali: et moſbo co[
ple]ione: quia ſi fit calida: incendiſt. ſi frigida: congeſtat. Et moſbo
quia: diſlipat. q[ui]o] conſequens e[que] ſperma ſim[ina]ſe et oſu
u[m]aſculis affiliiſantur. ſi enim diſſimilat ſint fit generat
io multa. Si calida et frigida ſicut miſta: aut ſicut cu[m] b[ui]m
dum t[em]perata: fit generat multa. Et moſbo officiali in ma-
ſculis: toſura eſt virge virilis. vnde cum ſperma e[rit]a non re
ta via tendit in vuluam: q[ui]o] potest intelligi ſi non recte min
git. Opoſter ergo intelligi: quia ſi conceptio p[ro]titor maſculi
lum vel manem ablate: ſi fedet multier ſuper ſanum: et
pannis ea cooperatis: e[mi]s ſuffumiga: et ſi ſuffumigad ad oſa:
et nates p[ro]ſat: nò eſt in culpa multier: ſed maſculi. Si e[mi]
oſu vulue clauſum eſſet: et venarum oſa: vnde ſperma ad vul-
u[m]a tranſit et menſtruam: non p[ro]ſaret ſumigatio copus mu-
lieb[ae]. Similiter ſi ibidem eſt humiditas extinguetur mu[
fus]: ſicut calo: ſpermatis extinguitur, ſi nimius caſo: ſu
mus diſſolueretur. ſi ſicitas vel frigidas conſtringeretur:
t]e]ſp[er]geretur. Alij antiqui dicunt: ſperma maſculi ſi lupa
aquam p[ro]ſueris: t]vilatetur: t]natet ſuper aquam intelligi
tur eſſe frigidum: t]ubrile: neq[ui]s p[ro]ſicitiſt immersitur aque
t]conſiſtitur valet. Heim ſi vulua in poſitione ſua fit lou
ga: t]magna: b[reuis] aut virilis virga: non potest virga trabe
re ſperma ſibu: t]ita culpa ſit maſculi. Item potest p[oc]ienti
qui e[ſt] complexione qua] diſcufatis male complexationis in ma-
ſculis ſiu ſex feminis: z]n] teſticuli ſicut maſciſtate: craticiſt
greſded: albedine: duric[ia]: molliſcie: ſpermati multudine
eiuſdem paruitate: groſſicie: z]tubtilitate. Si autem intelli
gitur quia maſcula q[ui]aeret groſſicite: quouſo[]p auſtuerit menſtrueret
maſculus vſch[us] ad annos. Ix, t]plurimum vſch[us] ad Ix. Si vir
utem caloſis naturalis vniuſciuſus q[om]nibus: t]fm caloſem
in teſticuli. Aliquod tamen iuuenes ſunt nò generantes: ſed
generant cum in ſenectute puienti et contrario. Cau
ſa eſt: quia qui complexionem teſticuli o[m]um habet frigida
t]bumidam ante perfectam iuuentutem parum generant,
poſſa[vo] vero idonei ſunt geniture: quia calo: q[ui]a] naturalis
conſo[ra]tatur: z]teſticuli calido: oſes efficiſtur, aliquando iom
conſequitur e[que] mutatione frigide et humide diete in calidum
t]ſiccat. Quo autem in adoleſcentia ſua multius generat[ur]
cum in etatem peruenant c[ess]ant: ſi in adoleſcentia ſua
complexionem teſticuli o[m]um habuerit calidum et p[um]biu[n]
iuuentate et ſenecture calo: augmentatur et deſicatur: neq[ui]
ad generám] p[ro]ſicit. Qui e[mi]n in adoleſcentia ſua p[ar] ge[n]a
rant: z]complejo ſua nimis eſt calida et p[icca]: z]incufatiu[m]
aſt]t ad etatem viaturam calo: mino: etur et temperatur. Et
e[ſt] diete mutatione in temperamentum nimis frigide, vnde
q[ui]dam adoleſcentul femina[ri]s ſunt generarii ſi: ſd in
etatem p[re]ſentam generant maſculos et e[cor]tra: cauſa e[com]
ple[rio]o: eo[]z] teſticuli o[m] q[ui] in adoleſcentia frigida e[ſt] b[ui]
da: in iuuentate et ſenectute caleſt. Et p[ar] diſicuratur: i[de]o[]
maſculi generátur: aliquando eſt e[que] mutatione diete. Opo[
tet hoc in loco diacriti vnde dubitatur ſe ſignificatione una
uſida eſt: an non: mulier: maſculus ſentit dum conſignitur
matricem virgam ſuam deſlugentem: ſicut ſanguſiſque dum
ſiſtig fang. neq[ui] ſperma maſculim e[de]greditur: ſa mulieros
e[ſu] vulue clauſum e[ſt] conſiſtum ſentitur: fine apoſtemate et v[or]
cie vulue p[re]ceſſetibus: q[ui]e: et conſupiciſtia e[mi]t matricis re
cipendi maſculini ſpermatis. Aliquod ſemale paru[m]i n[igo]
rem patiſtur in conſiſtione et dolo[m]em in vmbulo inſeriori
e[ſ]tingentem vſch[us] ad matricem: z]iterum menſtruam n[ò] cur
runt e[ſt] conſuetudine: neq[ui] maſculum videtur conſupilere
mulier. In mamilis colo: e[ſi] vidris: t]duriſes ſunt ma
mille q[ui] ſoleant eſſe: albedo in oculis e[mi]n: e[ſi] luidia virido
tati c[ot]ſigua, facies ſimilur lentiginofa: abominationem:
v[irt]utis appetitие deſfectionem: et malo[] ch[im]p[no]ſus deſider
rium habét. E[bert]icatur mulier c[oe]cip[er]e p[er] his q[ui] l[ip]
in ap[bo]ſiſmi diſcit. Da inſot mulieri mellicat[ur] in hoa ſom
ni. ſi c[irc]avmbiliſt: to[ra]tum patiſtur c[oe]cip[ese] cogniſtur,
ſi non: e[co]uerſo. Mellicratem hoc facit: q[ui] ventoſatione e[ſi]
flationem g[igniſt]: z]vuliam cum recto inteffitu comp[im]iſt:
v[ent]oſationis n[ò] tranſat: ſed poſtus tranſcat: et to[ra]tum ſa
ciat, mellicat[ur] de crudo melle eſſe opoſet: vt ventoſationem

Theorice.

Fol.

generet. Si vis certificare fetum masculum effe: colo: mulie
ns pulcra est et motus leuio: venter rotundus; et colo: cor-
pus rubicundus. St. colo: est fedus: motus tardus: venter
longus in facie letigo habeatur; et aliquado in cruribus pu-
sкуle et vulnera fuerint: fetus feminineus erit. Cauſa aborbiēs
di: aut de interioibus est aut de exteriobus. De interio-
bus, popter humiditatem viscosam in vulva: que fetum lubi-
cat: aut et malæ complexione vulue de virtus deficit cœten-
tua: ficit et vule apostemate: aut re: aut nimio curu: men
fruio: in concepitione vnde fetui nutrimentum venit mi-
nus et moitur a natura expellitur. De exterioibus: ficit
faltu: nimio clamor: timo: re: licetiaque si fuit nimia et
subita: z sternutatio continua: aut et mercubione velle cauſi
in vêre fiue doſo: aut et catartico: aut post mundificatio
nem: aut de nimio curu: fanguiniso: aliquo membro corpo-
ris. Duricæ parturidi: aut et matre: aut et fetu: aut et
secundina contingit: aut et aliqua re interio: et matre si
nimis crasſa: aut vulua eius est parua: aut virgo: aut timo-
da: aut debilis: vt fetum expellere no: posuit: aut ei apofemia
in vulva habuit ſiu aliæ passionem: aut in alioque mem
bio: aut si non in tempore ſuo partus erit. Et fetu: ſi ni
nimus magnus vel cras: aut parum leuus: vt ad inſerita
non defcenderit: aut ſi magnum caput ſiu duo capita ha-
buerit: aut moſtus ſuuerit: ſi ſupres ſint. quidam enim
dicunt se vidisse mulierem quinque peperiffe: tres aut quatuor
multi videre: aut ſi fetus non ſin apo: po: tet erit. ca:
putur eum fetus debet eurix: si manus eius tuta coras
tenſe: aut pedes pufus: ſed non diſtorti. Si aliter non erit
ſm ap: po: tet. Et secunda: aut ſi non incidat: er groſſus
tudine ſua: aut ſi ante tempus ſe ſcindat: aut ſi nimis ſubſi
lis ſit. Et cauſa interio: est frigido aere vulua conſtrin
gente: et coagulante: aut calido aere copus rarificante et
virtutem deficiët: vt fetu: nequeat expellere. In diſo obbus
ſi mulier femuriturationem patum adjuvit: facultati par-
tus: ficit Hippocra. in apho: ſinibus. Que inquit paſ, vule
patitur: et ſubita: ſterutio: venter ſumorem dolio: est: ſed velor.
Di: cunt obſtruetices: quia parturire feminas longum est: ſed do-
lo: debilis: parturire vero maſculum dolo: aut: ſed velor.
Si de muliere ante partu: epeat ſanguis;OURIO: erit partus,
ſi moitur feci.

De passionibus mamillar. Lap. I, liij.

Alio in vberibus aut vnuerſalis est: q in eis
ficit in alijus nascitur membris exterio:bus ma
la complexio: apofemata et ſilia: que intelli-
gitur: ficit alijas dicite: nos meminimus. Et
popria: est: ficit calid: apofemia qo: nascitur
in ipſis et coagulatione lactis: qo: et tumore et
doloe intelligitur: OURICIE quod: z rubo: Si ſanguis coa:
gulatus ſit: intelligitur et OURICIE: paruo tumore: et ſanguis
nus fit: mulgetur oftenſione: dicit Hippocra. et manam
ſignificare. Bale: enim eum verum diſeſe fatetur: non ta
men ſemper: ſed raro cum fumus ſang. cerebrum aſcendit.
Aliquando patiſtur mamille: vt vna vel ambe contrabatur
in grauſidatione: ſvne ſignificatur nociumentum fet? vel a:
ſus. Si vna contrabitur et gemini fuerint: ynus abotienz
dus erit. ſi destra: masculus. ſi finſtra: ſemina abotietur.
Cauſa contrabedi: quia ſanguis minutur in venis: ad ma
millas ſedens a menſtruis. Item ſanguis ab omnibus me:
bis ad vuluam deſcendit popter labo:em nature ad epele
lendum fetum: ergo t a mamillis. Aliquando patiſtur vul-
nera in grauſidatione: OURICIE: dolo:em ſignificarem in ge:
nibus t coris: ocuſis: ficit Hippocra. dicit. Cauſa dolo:
qui a ſanguis augmentatus et multiplicatus in mamillis
cum natura eum expulerit: aut in ſerio:ta corporis: aut in
ſupio:ta expellit. Si in ſerio:ta: patiſtur core t genua. ſin
ſupio:ta: opb: thalmim: z paſſiones alijas ocu: lo: patiſtur.

De passionibus cora: z pedum. Lap. I, liij.

Alliones in coris et pedibus: ſunt ſcia: arte:
tica: podagra. ſcias dolo: est in hæcha. hec enis
paffio in cocatenatione nascitur cora: differt
a paſſione artetica: quia dolo: huiuſmodi est
in coparum obibus exterio:ibus deſcendens

vip: ad cocatenationem genuum: et alij in calcaneum: z in
extremitatem pedii: ab extranea parte nascitur aut de hno:
b9 groſſis: z fangumole: aut groſſis: z pplegmaticis in
cocatenatione cora: cum incluis, aliquando in concatenatione
sua ſeparantur cor: popter materie vifcoſitatem: qo: ſi diu
moitur: pedes còtrahitur: z claudicatio còſequitur. pedes
enim non cibis reſciſtur: vt: opo: tet, vnde còtrabantur ne
ceſſe est: ideo Hippocra: in apho: ſinibus. Qui dolerit inquit in
coris si dolo: ſe pio: gauerit: z cora deſcogenetur: neceſſe
pes contraatur z ſiat homo claudus, plurimum hoc ſit in
partib9 finis: Dolo: arctica: coro: dolo: est: qo: tumo: qui in cor
catenatione membro: nascitur, aliquando in concatenatio:
ne pedis membro: z ficit calcaneo: z magine digitorum
pollicibus: et podagra vocatur. Si in concatenatione ma:
nuum z cubito:rum sola: artetica vocatur. Nascitur autem
aliquando in cocatenatione marillarum z muſculorum colli
epatis: fellis: splenis: vt cauſa eius intelligi non posſit. Lu:
cauſa concatenatio est defecta ad quam explendat z exteno
dendam deſcendit humorum materia: vt membra extendat
e et eorum ligamenta nimium dolo:em ibi facit. Litu:
sa magnitudinis dolonis est dupler. Eina: quia nerui z ſiga
menta ſunt ſenſibilia: et materia cum in concatenationem
membro: um deſcendit nito cito diſsoluitur popterOURIUM
illog: loco: et non habet ybi moulcurit: z currat ficit mol
liosa mébza. Lui9 paſſiōis pares in dolo: est peio: podagra.
cauſa: q: materia podagrica in parua deſcendit mébza. i. polli
ces quorum concatenatio parua: est: vt patem pere paruo:
tate ſui capere neqant si multa ſit: vnde nimiu: deſtenditur:
z dolo: augینétatur. Si deſcédat hec materia in matioa mé:
bza: ficit coras: diu: idif: in ipſas: vt pote in magna no: exteno
dutur: neq: ita dolo: magnificat. Deſfecto cocatenationis
aut naturalis est: et er: quo factus est homo: ideſt initium ſuo
mens a parentela: aut er labore nimio: est fatigata est: deate
natio: ficit multo equitatu z affliduo: quo factus deſt con
catenatio: marime: q: polli:ci: aut etiam ex mutatione: e. ſer
te nuſitate nimia eiusſdem concatenationis: est aut ex perculſionem
locum incidente concatenationis in qua humo, deſcendit:
ut q: in p[ist]calib9 mébus ſunt q ad ip[am] expellut: aut p
pter labo:em nimium: ficit equitare multum z coſt um: que
cauſa huic mo:bo generando est p[es]ſima: marime si poſt ſa
turitatem ibi veniat. vnde Hippocra. in apho: ſinibus inq
pueri z eunuchi non ſunt podagric: qo: confequitur: quia
coitu non vtrutur. hec enim cauſa: prout ibi mo:bi est
marima. dicit Ba. ſuper h[ic] ap[ho]:i:cti eunuchi non coe:at
tamen noſtro tempore podagri:ant: quia taliter dictant vt
cor:ia humo:ibus impleant: ficit nimio: est potus z cibus:
ebietas: quies: z ſuauiitas: m[idi]candi coris neglieta:
que omnia ſunt podagre cauſa: ſed pueros ni:quam vidi po
dagricos: niſi q dolo:em artericum in manib9 ſiu genibus
habeat ex vicinitate pedum. Item Hippocra. in alio apbo.
paffio podagre plurimum moitur in autunno z vere. Ba
le. ſuper hoc: in vere p[opter] inodinatam dietam z groſſam
in hyeme acceptam. vnde h[no]bo:em in eo:rum cor:io:ib aduna
ti c[um] veris tempus venerit lique:unt: z c[um]rentes mem:
bza: pungunt: z in eis nocitiu: ſunt: deinde expellitur ad de
bilio:ma membra huic mo:bo apparata. In autunno adunan
tur bu: multi in corpore p[opter] fruct: multos in eſtate com
eſto: cum autem autunmus venerit: z humores augm[é]ta
ti ſunt: deo:currunt in membra debilia prout diſi. Aliquando
podagra est parëtela. verbi grafia. Si ſint quedam mem:
bza in corporibus patrum debilia: ſunt in filij: similia: q
memb:or:um fundamenta ex ſpermate ſunt facta. ſperma au
tem in corporibus huiuſmodi mi:ctum est cum humo:ibus
bis qui:bi mo:bi huiuſmodi ſunt generatiu: z fili9 qui de hoc
ſpermate generatur: vt in h[unc]mo:bum in:cidat est appara
tus: quia enim pedes naturaliter ſunt debiles: et ſimiliter
omne membrum debile mo:bo apparatum est: quia natura
bos humores mandat ad ipſus: ideo:q cum mébza corporis
ſepe videre is infirma: z ſepe bu: recipi: intellige debilia: eſſe
obus mébri:is corporis: z obbus succurrunt alij. Aliquado bo
lotar: teticus z podagra nascitur ex tristitía: anguſtia: vigi:
li: z alij: anime accidétibus: quia humores in interio:ta cor:

B II

Theorice.

Fo.lij.

fetid:aut quasi vulcda comedit cum amaritudine:aut ficcietate cömicta fit certio:res itsa. Eus he significatdes apparaent significatur:res pplegones:vario:moibus peſtiferialis:quinatia: languinis ſputa: et narib? ſanguis flurus:optrpalmia:emo:roy:s: et ſimilia: que ex multitudine ſanguinis ſolent nasci. Significatio alioz. humo? talis est. Si cœpoix dominetur cho.ru.citipus in coloem ciriſtur: erit: aut rufum,deſectio appetitие virtutis: amaritudo in oſe ſentitur: punctura t.ardo: in ſtomacho:abominatio:an guſia: vorumus cholericus: et eſgito:tis:lingue ſiccatas: ocuolum cœcautras;rigo: vina ru.ſubtilis:pulſus velor: atq. ſpilſus:puſtule apparèt cholerica diota pita calida ſuit et ſicca: ſicut ſunt alia: et naſturuti:cepe:ſinapie: et ſimilia. Si tempus eſtui ſuerit: re:ctio ca. et ſimilia: magis cer tificatur q. cho.ru.dominetur. Si in ſomno viderit ignem: pirason:turgur: et rem aliqua cítrinam: ſit medici certio in his oibus cholericas paſ. ſuſpicamur: ſicut tertianas cau ſon:freneſim:cholericas pleureſim: pyctericiam:apoſtemata: ſicut perſiſtas:ſormicas:epatis caloem:in:va:na ardoem apoſtemata intetinozum:deſiderit albi ablationem:ſtim ními. Significano melápolicoz. hu. ſhantonic:mutatio è co loris in nigredinem ſiuе liquidatem.in oſe ſapozem ſentit acrem cum ními ſicitate:vigilia cuz ními cogitatione ant:ui ſuſpicit ſtritij facie:coſtrictione in ſtomacho oſe. In bu iluſmodi cœpib: morphae nigra videtur:pulſus tardus: ſub tibus: vina alba: et ſubtilis: ſuit eis diota cho.ni. ges:neratia ſicut caro vaccina: camelina:capiza: melógena: caules: lentes: et ſimilia,muitus ſuit labo. et p venenſa los deambulatio:agustia:atq. triticia: in ſomno timo: ſomnia timida:que viderit et terribila: ſicut ſicura tenebto in viu ſilpina,in odo ſetida: et quibus omnibus melà cholia certificatur. maríſe ſi etas fuerit ſenectus:tempus autuntus:regio frigida et ſicca:que significatdes apparaent moſbos melácholicos níuci:ntant: ſicut lentigines:mo: pheauit nígar:capit:maniam:mentem p[er]ſuicium:leura: apſtemata: cærum:excoſlationem cutis:varices:elephan[ta]t: q. tanas:dołozes:plénias: et mo:es. Pplegma co: rupti: ſignificat: er pigríta co: pis: mèt:OURicia:mollicie:fallo uia de oſe effuſiè:mult: p[ut]is: ſomno nímo: tumo:eficia ſeruicat faci: mutatione cutis in albedine:deſecte ap peritue virtutis et oſigetiuè: ſitis paruſitæ:níſi ſalſum fit pplegma;q5 intelligitur: et ſalſus ſapo: in oſe ſentitur:pulſus groſſus mollis: et tardus:vina turbida: inſirmi diota pplegmati ſuit generatia: ſicut ſunt p[er]ſices recentes:fructus: et ſimilia. et múdificandi cœpis neguëtia:marie ſi eras fuerit ſenectus: et temp? byemale:regio frigida & humida: et in ſomno quaſi naturali currentem delip vidерit: aut aſtando vadit:aut puiluam vidèrit ſiuem: certificamus pplegmatis dominȋtionem:que signa ſi vidèrit moribus pplegmaticos níciamus: ſicut epilepſiam: apopleſiam: et paratíſim: ſebzes quotidianas: et ſimilia, et mundificandi cœpis neſligentia. Qui in ſomno vidèrit q[ui] in loco putenti ſit bu.purto:doz abidantia in cœpo:coro cognoscurit. Si in extremitate cœpo:no ſanoz appareat puriur:puſtule:leti go:significatur mali bu.in cœpo:coro eſſe. he ſunt significatdes malos bu. dominárium et multo:z. O portet aſt v[ir] p[u]deas? et res bos moſbos generátes còtrabas cuz cauſis còtraritis anteq: apparcat mo:bi:ſim q[ui] ſumus dicturi.

De ſignificatione pp[er]a mo:bi futurí: et paſſios ne nunciatua.

Capitulum.ii.

Articular[que] ſiſtio vnuiſciuſiſus mo:bi ſutut: aut de re: ſte intelligitur naturali:aut de re extra natura. De re naturali ſi videam: mutaſſe qualitates ſani cœpis a naturali coluſetudine ſui: certificatur:q. mo:bi? ſit v[er]turus: aut neutrí: ſicut ſi augm[ē]tetur virtus appetitua:vel m[í]no:etur n[ó] ex c[ó] ſuſetudine ſua: aut ſap:oratur n[ó] p[ú]tus fa: po:ta:aut bo:re:atur p[ú]tus ſap:orata: ſiu: ſit c[í]b? ſiu: p[ú]t? aut ſi deſideret res calídicas, ſir ſi eſgito ſit mino: quantita te c[í]bi:aut ante t[í]ps:aut poſt groſſa ſit vel ſubtilis nigra:vel citrina:vel putrida: et ſimilia. Item si vi:ina plus ſit quaſita

te potus vel minuſ: rube:vel alba: aut diuſere colorata: ſub tibus vel groiſa: aut putrida:mo:ſas ſeu ſeſtimás. Silv[er]tubus epiſcís ſi augm[ē]tetur vel diminua:q. et ſi d[ó]mo:mi: vel mino:ſi ſit diuerius in colo: et odo:q. meſtra: vi maióza vel mino:ſi ſint vel diueriſo: in colo: q[ui] eſſe ſoleſt: aut ií n[ó] ve niát: ſiſuiter em: ex mor[ō]royde: et i[mi]nua:ſi plus ſit vel minus aut cos:luſetudinem ſuam egrediſa. Similiter ſterutano: tructatio:emúctu: atq. ſputa: auriculari:q. putredo: et it[í]s dem coitis ſi pluſi: ſoleat cœcupiſcatur: vel minuſa: Simi[no] literer obliuio: et pigríta q[ui] non ſuerit c[ó]ſueta: et ſi ſen: co:po:is deſiſci:ati. ſi cœp[or] augm[ē]tetur vel minuſe: vel in alii coloem muteſ: ru:bo:em ſiu: citriſtatim: aut liquidatem: et ſimilia. De re n[ó] naturali ſi ſua natura in quantitate ſiuque qualitate n[em]tauerit. Similiter ſonnia: ſi ſe iuſe minuſe: ſp[é]t v[í]ſa: ſi cum videantur mo:ſiæ ex:cat:q. ſiterum obdo:menti eadem videatur:homo in ſua ſanitate n[ó] significatur p[an]manere. he omnes ſignificationes:aut mo:bi:aut neutrí: ſiunt níuciantes, qui aſt hec oſa accidëtia p[ect]e cognoscere laborat:bene ſape poterit de loco ſillo in quo de accid[é]ribus disputaut. O p[os] aſt hec oſa in co:pi?b: ſanis perquiras:neq: interrogá[ó]es neſugas:q[ui] q[os] ſecerit: v[ér]ē ſetire ſemp. Si q[os] raucitatem paſtia: vocis: et ru:bo:em colo:is c[í] ſuſicidem m[í]tum:elephantia deſigna futura. Si in co:pe carbo:culi au: g[em]étantur: vulnera ſignifican:ſ, gl:ádes:tumor iterio:q. Si quis de mo:bo acuto tanadib: et p[ú]riginem in aliquo colo cœp[is] paſtia: vulnera ibid[em] ſutura poſtendum. mo:bi: ſi mo:bi: ſub ſuerit lóguſ. Si d[olo] capi:ts ſenib? imno:ſe: cecitas et mania deſignan:q. Si e[mi] natura deſiſt in digeridæ q[ui] ſe p[er]lèda illa materia: aut i[oc]los deſcedet: q[ec]ecitate faci:et:aut i[cer]e: v[é]triculoſ: q[ac]t: faciet manioſo:q. et q[ui] ſenib?d[olo] capi:ts q[em]t hemicranea ſuerit c[at]paractas ſignificabit. ſi q[os] aſt oclos c[í]micos aut muſcas vidèrit. c[at]paractas poruſendit. Si t[ú]latis t[ia]o:q. er p[le]gmatícus ſit bu. c[ui]s vento:ta: q[ui] q[os] bu. in lacertis faci: coſdúctur, et ſi malos in lacertos maniſa[de] deſcederint. ſic paralýſi: Q[ui] ními: p[lan]ituationem p[an]manere p[ab]et in co:pe:epilepſiam videſt ſignificare, do:mitatio e[mi] er op[ſ]ſatione eſt nerui:q[ui] ne ſytus ſenſibilis q[ui] motúa e[mi] p[er] ſup[uo] p[u]to ad méda: traſcant impedit. Si q[ui] mo:etur hec oppila:to: mollicines médiò:ſi: ſic. epilepſia.Qui q[ui] n[ó] h[í] ſupu:q[ui] aſtídua vertiginé: epilepſiá:ca:ducati: mo:bi: eſt habiti[]q[ui] ſupu:q: eſt de p[le]gmatícus bu. q[roſſus] d[h]anib[ty] co:pi:q: vertigo illa er eſiſe eſt bu. c[ui]s cerebro: d[ó]nitus: q[ui] venere eius inde iſpleátur. v[í]n hec v[ra]tac[] accidëtia ſuture epilepſiam ſunt p[n]icatiuſa. Si infantuli acuras ſe. habuerint q[ui] ſp[it]atitioem v[é]tris: vigiliáſq[ui] co:lo: eo:z erit ní. viridis vel liu:di:q: paſſus p[un]nuaſt. Hab[ér]tes ními: plenitudine:q[ui] in capite gra:uitatem:in cœpib? turidatatem: apopleſia: ſun: habi:tu:q. hec oſa accidëtia n[ó] ſunt níſi ex plenitudine cereb:q: de p[í]b:q: b[ro]ſſis: qui c[ui] augm[ē]ten veniètes ad cerebro: v[é]triculos oppil[á]e os q[ui] faciſt apopleſia. q[u]os cereb[ú]m pati: e[mi] cauſi vel p[u]cſione ſtatim apopleſia: pati:tu:ri, in cerebro: e[mi] frági: tur neruus qui ab ip[to] q[ui] n[ú]cha egrediſ: vide n[em]ſus auſer: tur q[em]: q[ub]as ab iníto d[olo]:q[ui] e[mi] capite q[em] c[ó] p[ö]ctid[ys] c[í] aſt augmentab[í] ſ métem erit p[od]iturus. Oui h[í] gravitati:q[em] in capite c[í] augmenteſ: ſupu:q[em] eſt paſſurus. Si t[ú]tilitatione h[í] in toto co:pe: paſa:mi: ſignificat:q[ui] plenitudinem neru:q: ſu: turá: demóſtrat. Quib[ui] oculi ſi:rt rubic:ni: q[ro]ſi: q[ui] tumo:q: i faci: e[mi] d[olo]:q[em] nímo:q[ui] capite: freneſis po:tedi:q: q[em] accidëtia m[ó]strát d[h]ationes ſanguis in cereb:q: q[os] c[í] ip[o] implea tur c[á]p[o]sternata q[an]an:q. Ebi:triticia q[ui] a:u: ſuſpícioſa fine c[á]m: melábolíá: p[ú]n:ciat.trifticia e[mi] q[imo]: de cho.ni.ouſk: q[ic]o: q[ui] oſne: cerebro: iſte bu. p[ere]ca: p[ae]q[ec]. Si q[os] h[í] c[át]ar r[á]: q[ui] ſepe: atq. multi:aut aſina n[í]ciat:aut p[iple]moniá:aut vulnera in p[ect]o:re q[em] pulm:de:ma:ſe ſi b[ó] macer ſit: q[ri]ſtict: p[er]pect: q[em] habuerit:q: catar:q: a cereb:q: deſcedit ad g[utt]ur pul:

H iij

Ziber decimus

monem quoq et pectus: qui fit groffus canales pulmonis oppiantur: et alina cōlicitur. Si acutus eadem membra pūrse: et vulnera faciis. Tilitatio veniens sefub hypomelia dria: apoſtema in diab[ag]inate futurum ſignificat. Iu[n] in pleureſi ſaniem vſan, t[em]creat: et in dieb? v, l. nō mudiſicat emo p[er] ſi ſantes aliem ſi in pectore moſetur ad pulmonem consufluit: et cito vulneratur, p[er]ter raritatem ſue tube, ſcarere rotundis: et vulnera p[er]pitybium poſtedit: et ſi fit c[ui]ſi ſiſtio alienationi p[rin]teme certificat. Si q[ui]s hear gravitate[n]es in deſtra p[er] ſub deſtra agitate p[u]cturāt[que] et eſtioniem: pa[b]ebit epatis paſ, epar aliem in latere itio et illo loco poſtiti eſt vbi q[ui]s gravitatem ſentiam p[er]stipationēs p[u]cturam acutos ſui, v[ul]poſtema ca. ſignificat. Si eſſit ſio alba yctericiā p[er]nunciat. cho, em, ru, no vadit ad corpiſ inferiora: ſed c[ui]s ſanguine miſtra totus corpi[que] p[amb]ulat: q[ui]s [o]ttingit et cōſtitatio ſellis. Quib[que] facies eſt tumida: et fil[us] oculorum p[al]peb[ie]: hydro p[ir]ſim ſiſt: et [v]tus digestus c[ui]s deſiſat nec poſtit ad hec ire loca vt digerat: tumoſe creat. Quib[que] to: turæ et dolos: eſt circa vmbilicis: et c[ui]s iſtitu[n]cā c[ui]s pharmacia vel epitimate v[ul]cale facte: alio ve medicamine: tympaniā ſignificat ſeura[ras]. Si quis faſtidiu[us] p[er] abominato[d]es et in ſinſira p[er] ſub hypocria v[et]oſtatiem: colicā cauſet paſ: q[ui]s eſſit v[n]o ſerit clauſi dit colon: et in ſtomatib[us] aſcedit: et faſtidiu[m]: et aboſationēs: et vomitiu[m] faci[us] colon et in interiuarum in ſinſira p[er] ſe ſt poſſi, et c[ui]s ergo eſſito nō e[pe]at vetus necſeſt eſt vt in hoc loco clauſ. Si q[ui]s in ſemo[rum] v[ul]que in bandis: gravitate[n] et eſtioniem habuerit: in remibus habebit p[al]ſionē. Si in e[ter]robus locis dolores habuerit: e[per]cēda[n]i ſunt apoſtema in e[ter]robus locis. Iu[n] et v[it]e ne habebat intrinſe[m]. Qui mingit vi nitam ſicur litargirum p[u]ſitum: lapidem in vesica habet. Si d[omi]ne vīne diu moſtur vulnēra in vesica nūciatur et virga. Qui habet eſſationem cum tortura: et ardo[rum] in natibus diſinterium ſunt p[ar]bituriā: q[ui]s c[ui]s eſſione eſpites cherieris ſunt acuti. Si augmenterur purigo et ardo[rum] natium emoroyda p[on]ſicient. Si p[er]ignates ſolutionem ventris p[ar]tiantur: abſus ſignificatur. Si ſang. in mamilla coaguatur futuram maniam ſignificat, menſtruus enim ſanguis cum ad mamillam venerit: ſi virtutem in lac mutādi non habuerit: ſicq[ui]s in mamillis permaſt[are]t: c[ui]refa[c]t? et p[er]ſimā matem arni melancholica mutatur: et cauſa manie eſſicurit: q[ui]s ſu[m]m acut? et z[pi]ſigitui? et cerebris alcedit. Si mulier macidilſima eſt et c[ui]cipit aboſtura ſetus antep[ro] ingroſceat: q[ui]s ſi mulier ma c[ui]diſſima eſt et c[ui]cipiat nō ingroſceit: vt fet? in ſua ſanitate p[ar]maneat: groſſicæ eſt c[ui]s ſanguis in nutrimetu[m] corpiſ venit q[ui]s c[ui]s nō ſiat et c[ui]ſet fet? in ſua remaneat: necſeſt e[m]o: q[ui]s ſi mulier erpeſtatur. Si mulier in mamillis duricē patiā dolores mamillat: q[ui]s cora[ra]genum atq[ui]s oculorum: neq[ui]s ide obortien d[us] p[uer] nunciatur: q[ui]s duricā mamillat: de nimia eſt ſang. subſandia: que c[ui]s augmentatur: duricæ cōſcitur et tendiſt et natura illa abridiātiam erpeſtatur in hec membra: et dolorem ge nerat. fetus nō abotitur: q[ui]s ſanguis in nutrimetu[m] ſui fibi venit. Ouligeris p[er]gnaſtus menſtra ſi curāt nō eſ c[ui]ſuett d[ine] ſua: fet? c[ui]s eius nō eſ fanus. et fil[us] ſi lac de mamillis fluat q[ui]s et ſingit c[ui]s nutrimetu[m] fetus ſanguis eſ menſtruus: q[ui]s eſ c[ui]ſuettudie ſua c[ur]rat defectu[m] ſignificat fet? c[ui]s non fibi trabere valeat. Si vero nō mudiſeef mulier poſt ptus mo[bus] g[ra]tatur, ſanguis e[m] non e[ri]c[ie]: h[ui]s incluſus eſ malus, bo[n]us e[m] puerum nutriut: et ſecum traxit plurimī: b[ic]i ſi remaneat apoſtema in vulua vel epate generat: et alij[us] ſi ſanguis eſ p[er]ſimus in p[er]ditionem poſtat. Eulnera habeb[ib]n ex quib[que] tumo: nafectur qui ſubito decida[tr]o ſunt vulnēra: ſp[af]imus naſciturus moſtratur: aut thetanus, ſi antea magnificatur mania: perplemonia: ſanguis vel fanier eſſationem. Si quis vulnera in capite patiatur: locus v[ul]nus eſ emo

litur: et locus oppoſitus ſp[af]imus. Quæque membra caleſt vel frigecat: mo[bi]s corbi[n]dem edicunt. S[in]t in quibufu[n]chis ſudo: appareat bu[li]nem de inquibem [ſi]ſignicat.

De ſignificatione tem[po]rum
mo[bi].

Cap. i, ii, iii.

J[ui]n[em] ſiſtio[n]es mo[bi]s ſanguis corbi[n]p[er] ſignificantes futuros. Q[ui]s p[er] dicam? eſ s[in]ſi ſiſtio[n]es: q[ui]s ſalut[es] ſi p[er] portio[n]es, i[n]ſirmi corbi[n]p[er] ſi portio[n]es. ſi aſt haru[m] ſignificationem: aut v[it]us eſt aut p[at]icula ris. Eſtis in tria diu[i]diutur: aut in mo[bi]s ptus ſu[n]t tam: aut in acuti ſeu diu[i]turni mo[bi]s diſferentiam: aut in diem cretic[n]a et c[ui]s ſignificatias. Bos ab v[ul]i incipietes ſignificatione de mo[bi]s odiemur t[em]: q[ui]s t[ep]oſi ſi marie e[n]c eſ n[ec]essaria p[er]tut [fat]i. Receſſitas hec p[er]ſis eſ duob[us] mo[bi]s: vna e[m] p[er]iudicuſ ſtur? mo[bi]？ cris[i]ſi: q[ui]s altera ſim t[em]pam[em] tu[n]s eſ i[n]ſirmi, futuris aſt mo[bi]s necſeſt eſ p[u]dere: q[ui]s pluri[m] mi i[n]atu[m] mo[bi]ſtur: c[ui]s hoc mo[bi]ts p[er]moſtet? ſit p[ic]ulori? aliq[ui]n i[am]g[emo] mo[bi]ſtur: in declati[n]ione n[oh]mi paſſate altera ſupuemiſte: aut de p[ec]cato regim[em]i edicete. Laus paſſe cati aut ex parte eſ i[n]ſirmi ſi mo[bi]des ſit aut mo[bi]li in regim[em]tum p[ea]ccuerit: aut i[n]ſirmi: ſicur obiugatione: clau mo[bi]s i[n]ſirmi p[ur]tatione: e[m] mo[bi]s i[n]ſirmi impotutione: et bus mo[bi]ts? reuertif[us], et plurim[i]s e[m] mo[bi]s falub[ib]t? Si v[it]us deſiſerit mo[bi]ſtur. Si foſiſt ſit pa[m]edicus p[er]duceat: et mo[bi]s e[m] mo[bi]s in t[em] poſtatus ſeccerſi, ſi v[it]us defecti eſt v[it]us ad ſtatum n[oh]mi ſuſſic[ur]: opeſer medicus rem cōſtatiu[m]a virtutis ſim diet[ae]r medicina. Si mo[bi]s ſit mo[bi]tatis mo[bi]ts mo[bi]tate e[m] ate [fat]i ſim q[ui]litati deſect[i]o[n]. Regim[em]tui i[n]ſirmi tale ſit: ſi in t[em] poſtato: ſub uti[n]que dietra ne virtutem in e[m]o[u]re i[n]ſu diat: mo[bi]o n[oh] repugneta. Si mo[bi]s ad [fat]i n[oh]us que nerit: groſſo i[n]ſu n[oh]i infirmi op[us] 5 minutiu[m] e[n]t v[it]us p[er]ducat uaturus v[ip]s ad [fat]i. T[ep]o[ra] mo[bi]s ſunt quatuor[u]n: i[n]ſtrum: auq[ui]m[ēt]us: poſtatus: et declinationi. I[n]ſi[n]tui i[n]ſenſible e[n]: q[ui]s in tria diu[i]diut[em] aut e[m] in t[em] ptus q[oh] n[oh] habet latitudines; e[n]iſenſible eſt aut in t[em] ptus c[ui]s diu[i]diut[i]n: e[n]t trib[que] diebus ptus eſ eſt v[er]us in mo[bi]s confat o[bi]bus q[ui]s ratio n[oh] recipiat: aut in t[em] poſi mutationem ſentiat i[n]ſirmi? et n[oc]umenti[us] actions: quod mo[bi]s incipiat decoqui: vel h[oc]ui hoc aſt t[em]pus certi[n]a i[n]ſi[n]. Augmenti[us] et c[ui]s natura incipiat digere mo[bi]t: e[m] mo[bi]s augmentat in poſtitudine et t[em]tutes deſicunt. Status eſt augm[ēt]um et c[ō]pmenti[m] decoctione: q[em] eſ t[em]mo[bi]s ſigitur neq[ui]s augmentat: e[m] mo[bi]s mo[bi]toliſ: perquolofor habetur. Declinatione poſt [fat]i incipit c[ui] accideta[que] ſigunt. iſt[em] n[oh] mouentur: et minui incipiente virtutes p[ri]eualent in mo[bi]um: i[n]ſirmi q[ui]cque ſinſíndo mo[bi]um. I[lo]ctus t[em]p[er]tribus modis intelligi, aut e[m] e[m] natura mo[bi]li aut e[m] acidi dentibus e[m] cōcomitātibus: aut e[m] decoctione e[m] natura albi[ton]e. Ex natura mo[bi]s res perquu[i]tur: quib[que] coaduina[tes] mo[bi]s ſiſic[ur]: ſicur ſunt familiaria accideta: q[ui]s ſi plerare ſi accideta familiaria: ſicur alij[us] dicti[n]a: eſt: ſunt feb. dolores p[ung]itiu[m]us: tuſiſ: et anbelitus. Si ergo e[m] accideta ab in t[em]o[bi]mo[bi] n[oh] minu[n]t: neq[ui]s augmentetur: et corp[us] grauatur mo[bi]us in augmentu[m] eſt poſtenditur. Si virtus mo[bi]us in magnitudine augmenterunt: et i[bi] tandem deſignat: mo[bi]us ad ſtatum ascendiente ſignificatur. Si a quantitate ptus us habita mino[ti]tur: et quiddam leu[i]tatis et qui[n]tatis ſenſu rit i[n]ſirmus: i[n]tendif mo[bi]us eſt e[cl]inatibus. Ex accidenti mo[bi]us mo[bi]b[us] cōcomitātibus: q[ui]s in quibufu[n]ſa de: dol[o]s: capit[i]n: in alij[us] alienatio me[tis]: in alij[us] vigiliæ. Et alij[us] p[ro]mi: hec accidentia cum augm[ēt]ari videamus e[m] mo[bi]us augm[ēt]atur ſi virtuose ſigna[n]: status mo[bi]s perp[ed]iſt. Si vero minu[n]tur in declinatione ſoſe deſignat. Ex deſectione: in n[oh] poſutis mo[bi]b[us] in i[n]ſi[ut]e eſſe intelligimus: c[ui]s aſt alij[us] ſignificatio decoct[i]o[n]is appareat: mo[bi]？ in augm[ēt]o[e] eſſe iſt[el]igédus c[ui]s decoctio c[ō]plea[que] mo[bi]？ eſt in t[at]u[m]: et declati[n]ione versit q[em] e[gete] i[n]ſirmi: z[le]uitate iſtelligi. Si mo[bi]？ er p[li]odibus ſe, eſt: q[ui]uſreda ſunt accideta que comitan[em] i[pe]tus accediſt[i]o[n]is: et e[cl]inat[i]o[n]is: decoct[i]o[n]: et e[m]iſſed ablat[i]o[n]is: et i[ef]tina[n]i[o[n]is: et mo[bi]s longitudin[i]a: et bi[os] uitiatis: et labo[ris] ſue quiet[i]es: et equalitiatis in ſefinano[n]o ne t[em]mo[bi]; longitudine et h[re]uitate: qui[as] ſi reſu[n]s ante ſu[n]t

Theorice.

Fo.liiij

tis feltinet augmentus significat: si moſte poſt ſui ſip; des
clinatio potenditur: ſed tamen opoſtet inquiſt qu; multe ſes
ſes ante tempus in ſed perode feltinat: alie mo:anſ.
Unde opoſter intelligi q; ſi ſeb, feltinant ante tempus quo
accapere solebāt: intelligunt in augmèto eſe: ſi econtra in
declinatione, Augmètano eſt ſeb, in lògitudine et bzeuitate.
Si em tépusOURIOIS vel augmentàdi lògus eſ & ſoleat
eſe: intelliges in augmento eſe: finautem in declinatione: ſi
equali in ſatu. Si ſeb, naturaſ feltinat: t: ſatude moſa it
q: ſe feltinare: t: mo:ari ſent eſt potes intellige eſt ſtarſi.
Ex longitudine quietis infirmi taiter ppèdes: ſi lon
ge quiete infirmat ſeb, ſe co:pus a calo: de midicite: et al
leuietur: in declinatione eſſe intelligit. Si tis acceſſonis ſe
bis quiete eſt eſſa: ſe b: dimiliſſus: neq: leuita
tem: neq: quiete ſentie in ſatu intendiſſe ſeb. Op5 autè
intelligi q; ſpaciu: vmuſtuiu:q: bo:um quattuo: temporis e:
lògitudine et bzeuitate eſt mo:bo:q; tépus initii: 2 augmèt
ſi in acura egritudine eſ paruſi: 2 ſimiliter status et decli
tionis. Oateria eſi: bunc mo:bi: generās eſ ſubtilis: et ca
lot: foſtis: vnde mo:bi: decoctio feltinat. In mo:bo:vo diutur
no ſpaciu: bo:ij, tépo:z lògii: eſ: materia e:ui:vi:it groſſa
eſt: et calo: paruſus: vnde fitv: digestio et decoctio mo:entur.
3 deo:q diuturnus mo:bus in eſtate: brenu: eſt cum e:ſtui
calo: ad coquendia materia adiuu: t: acut: mo:bus in bye
tene longior: p:pter frigitudine aeris bu: congelatis et deco
ſion: t:ardatis: t:etutur: boc hœucus ſeb, quartane: et quos
tidiane in eſtate e ſt pe:calido: et longitudo ear:is in bye:em et
autuno: et frigido tépo:te. ſeb, autè: ynfo:chelovela:uon: ſudo
re ſupueruèniète: neq: termini còplente: diuturnitate: ſigni
ficat: q: multitudine materie demonstrat.

De scientia acutis et diuturni mo:bi: ap. v.

Cientia acutis vel diuturni mo:bi: necessaria eſt
ouab: de cauſis: aut ex: p:uidentia vt oſtcerna:
vbi mo:bi:ſimina: aut ex:bi infirmi o:diatòb:9.
E: p:uidentia: q: paſſio acuta fini: in die cretic::
outurna c:ui egito:re et ſolutiò: medicus i: acu
ta egritudine ſalutè infirmi vel perditione: nifi: in t:pe:cris
i: n: diuturna: vo: ſim decoctione: et diſolutione: et c:us au
ferturo: et: co:ctio: q: mina:u:ſt et diſoliuſt virtus. E: bi: o:diina
tionib: q: fi:q e:mi:grito acuta velociter vent: ad ſtarſi: ne
ceſſe eſt c:ui ſubtili: diota infirmi ſenti mutria medi:q ne natura
infirmi ip:ediac: er digeſcibe abo:z ad mo:bo: repugna:di. In
diuturna ip:ediac:ate gros:ib cibos nec:ce: et ſubmiſtare: ne
er lògitudine t:pis mo:bi: diſoliu:at virt:q: c:ui: ad ſtarſi: per
uenia: nec:ceſſe eſt vt am ſubtilis detur cib:q: p:ac de ca: mu
bus acut: intellige maior: eſt nec:ceſſitas. Acut: etia: mo:
bus eſſe intelligit: cuius tépus paruſi eſt: t:mo:leſkatione: p:
bet, v:ip, ip: in apho. indici: inſtr de mo:ſe: t:vita nò p:ſe:ſtii
eſt et c:erti: in egritudine acuta. I:oc aſt dicit p:opter mole
ſtatione: q: ſu:io: accidètui: ſuricìe. End: ſicud vt e:ita: p:per
mu:sa: ita: de mo:te timem:q; t:ec:duerſo. Egrito: e:mi: acuta
ordinatione: p:abet in ſuo acuminé: eſt e:mi: acuta in vltimita:
t:cu:ui termin: q: in t:cu:it: vel quarta: die: v:el, v:el, p:ili,
ut, v:vi, vel, v:ri:q: eſt quevoca: acuta mutatia: cu:ui: q: termin:
eſt a, q:ri: die v:ſi:q ad. c:li: et ita nullus mo:bus voca: acut: q:poſt
p:li:es finiendi: erit q: diuturn: q:ui termin: nò eſt ſim: eri
ſim: ſed ſim diſolutione: ſenli: apparèt e: materie decoctio
nem. Perditione: er mino:atiòe virtutis significat e: ablatiòe
decco:tiòis. Quo modo mo:bus acut: e: crifi intelliga: fi:
mendus: q: c:ui diſoliu:re diuturnus: er: specie mo:bi: q: mo:
t:mo: tu ſuo pulſu figura corporis qualitati:q: e: re: re:bi: coniun
citis flue diſunctus: att:ri: debet e: bi:ci:dis vel e:pi:ci:ctis. De
specie mo:bi: fi:cut cauſon: q: vera terri:ana: finocbo: q: alij: ſe
bri:q ap:o:ſtemata ſequun:q in viſerib:q: ſicut freneſi: pleu:
reſi: peripemonia: ſiquantia. H:re ſunt ſeb, acuta in die ter
tia finiende: q:rtane yo aut:na:les: q: v: bye:males: ar:arie quo
tidiane nòvere terri:ane: hemitrite: q:eb, li:pparios: q:alij: mo:
bi: p:le:qmatici q: v:mel:acholi:q: mo:bi: ſunt diuturni nò c:ui eri
ſi fini:di. Immutatiòe mo:bi: q: i: velo: q: fit mo:q: et calo: q:to:
tis: n:ocumètui: grauez magni: q: dolò: fo:ſt: q:ri: acut: q:mo:bi:
demòſtraſk: 3:ia: 3:aricè ſequun:q, E: pulſu: q: i: ſit magn:q:

velo:q vel sp:iffus: acutus mo:bus denunciatur. Si paruſis:
tardus vel rarus erit diuturnus. E: figura q: qualitati:q: co:
po:is: q: i: in prima die apparèt mino:ci:na:ris: de:fi:catio:
faci:; mutatio co:ci:ris: aut in rubo:z; aut in citrinatate: acu
tum intumat: mo:bi:; fi: econtra diuturni. Ex: re:bus quidem
confictis ſiue diſunctis: intelligimus vt e: re:bi: naturalib:
1: etate infirmi ſua: còplezione: q: regione ad: que i: ſiiguntur
cum ſup: adicitis: vt fi: infirmus fit iuuenis: còplejo ei: calo:
da: tempus e:tiu:ni: regio: q: aer calidus: magis eſt certificans
d:mo:bus acutus. Si infirmus ſit ſenior: q: regio: frigida:
tépus hyemale fit mo:bus diuturnus. Si significationes in
ter hec fuerint mediocres: q: mediocris mo:bus inter acuti:
q: diuturni fuerit: opoſtet vt studea: q: inueſtiges has signi-
fications: q: inter fo:te q: debile còpares. Si e:mi: de: feceris:
de acute egritudinis q: diuturne scientia non falleris.

De intelligenda crifi q: cauſa eius. Eap. vii.

Empora: mo:bi: diutinus acutis: i:equi: vt de: crifi q:

de: crifi q: cauſis dicam:q: Dico: aſt: q: al:q: mo:bi: v:grit:
t:mo: ſunt còmutatio: q: reu:olutiò: mo:bi: q: duo
aut in t:pe: paruo ſunt ſubita: q: ad ſalutè infirmus
doucent: aut ad mo:most deferentia, que ducunt
ad ſanitarie bone crifis eſſe dicunt: que ad mo:ſte male, hec
autem in acura egritudine ſunt còſideràda: aut mutatio pa:
latim in longo tépo:te: pro:trab:ip ducens ad: falutem
que c:ui: augmètariòe fit virtutis: q: mino:atiòe mo:bi: q: pa:
latim: aut hec eade: mutatio paulatim ad mo:ſte: ducit: q: ſi fit
cum virtus mino:atur q: mo:bus augmenta: q: p:oc autem eſt
cum mo:bia: consumunt: q: tu:stantialis humiditas co:
congelatur: q: calo: naturalis extinguif: p:ec autem v:tra:q in
diuturna egritudine: aut e:mi: ſunt mutatio inter tardi: q: ve:
lor: diueriàq: q: ad ſalutè ducit: q:q: ſit c:ui: mo:bi: ſubito ad bo:
nù reueru:q: q: poſt paulatim mino:ari: incipit: q: q: v:taug:en:
tari q:uol:q: mo:bus finitatur: q: aut mutatio inter tardum e:
velo: ducit ad mo:ſte: quod ſit cum ſubita mo:bi: revoluti:q:
infirmi virtus mino:atur: q: paulatim ad mo:ſte: diſoliuſtur.
He: co:uo in mediocri:q: còſideranda ſunt p:affionibus: que
inter acutum q: diuturni mo:bi: p:abèn:q. Ergo ſpecies cr:
fis ſunt: q: v: mutatio prima ad boni: ſubita: q: dicitur bona cr:
fis: ſeda ad malum ſubita: q: dicitur crifis mala: terria: muta
tio: mo:bi: paulatis: ad boni: q: 2: diſoliuſt: q: mutatio mino:
mo:bi: paulatim ad mo:tem: q: 2: 1:emptio at:q: finito: q: na
ta mutatio ſubita ad boni: q: q: paulatim q: mino:atur:q:q: ad
sanitatem: ſer:ta ſimiliter ad mali: cum virtus deſciſat: v:ſi:
ad p:edùq: hec: co:uo: vltima: copòſita crifi:ς dicunt: aut
cris: in ſatu egritudinis acute: q: c:ui: bu: ſubtilan:q: q: natura ad
diſoliuendu: boni: a malo moue:q: q: in expellendi malu: mo
etur q: conſo:rat: vt a: corporo: e:ci:ctur. O:ra crifis ſim:li
liter e:ſt in ſatu cum nature: p:uealeat: mo:bi: s: e: ita:q: fi
cut dirit: Halienus, crifis mutatio velo: q: ſubita ſup:er:
ueniens mo:bo: p:opter duriciem accidentium: q: infirmi:re
luctamentum: c:ucens ad: ſanitarum vel ad mo:most. Velocis
tatem dicit motus p:opter calo:q: calo: e:mi: naturalis natu:
raliter: ſa:ct: velocem mutatione: Duriciem accidenti: q: in
firmi dicit: reluctanti: q: mo:bus in vltimis: regio: e:ſt: q:
virtutis e:ſt poſt: q: e:uro:q: humo:ti: v:nde mo:bus ex:liſt: q:
er nature: dominiatione in mo:bus vel e: repugnatione: q: vi:
tus e:mi: repugnat: mo:bo: vt e:u: vic:nt: q:u:quo modo po:q
de adiuu:at vt materi: q: a: corporo: ex:pellat. Similiter mo:
bus contra virtutem p:ugnat: q: lab:ozar:vi: p:ibi: p:uealeat: Li:
a:utem virtus mo:bum ſuperat: q: fit crifi:ς bona: q: infirmum
ad ſanitarum ducit: cum mo:bus virtutè: vi:fit: q: mal: a:cris:
q: er infirmum iterimit: E:locatur autem crifi:ς iudicium: q: q:
q:oc tempo: apparet perfecto medico: quo v: tendum fit in
firmi e: scientia qu:atitatis mo:bi: q: virtute infirmi: q: vi: opo:
tet virtutè infirmi inueſtigare: q: multi: ſu:u:q in: p:ro:ſtici
futuris medicus: non autem e: ratione p:it intelligi: q: po:q
erperimètis q: visitatiòb:q infirmi: affiduis. Intelligitur aut
crifi:ς tribus modis: aut e: scientia rerum cum quibus ve:
niat: aut e: ſciant: in qua die eſſe debeat: aut e: ſciant: fu:q
ſigno:rum: ideſt accidentium malorum.

De qua purgatione crifi:ς veniat. Eap. vii, 5

H v

["Ziberdecimus", "Lientia rerum cum quibuscritis fit ventura taliter est inqulrandæ: cum eis virtus mo:bo pualat: autem materia est e:pe:rvell o:ino a: co:pe ve: vel aliat illud purgare: aut in aliquòmembri: p[ro]cit igno bile atque debile: Purgatio materie e:culpate: cum mo:bus fit acut: materia subtilis atque leuis: hoc autem est cum fudòze atque yomitu seu egellione: aut fangine de naribus erit: me:truis quoc[que]t emoroydis quec[que] homi veniant erit cris[is inde] habèda: hec quibuscagio in quibuldà de:ato: in quibuldà mino: ibm quatitates materie et loci infirmi: Scommaterià: q: in cholierie ca vel pacuta paffione erit cri: cu: fudòze: yomitu sìue egellione: In sanguinolentis ergo mo:bus et feb.que sequitur apo:stemata in vicerib: si calida fit materiàerit cu: languine a naribus fluente menfruis vel emoroydis: Scommociti infirmi: q: cris[is in freneft cum fangine e naribus erit et nimo fudòze in collo et in capite: In feb.que e:ptter apo:tema e:patis: fi fit in gibbo ſuiterit cum fangine e narious de:tris: aut cu: fudòze totius conspòris: aut cu: digesta viina. Si fit in de:cauitate apo:atis: plurima cris[is cu: vèrità solutiœ: yomitu: fudòze: me:truis vel emoroydis erit: In fe: p[ro]pter apo:stemata e:pleni: fi in finiftra parte apo:stemata erit. Ma:pli: p[ro]mà parre e:pyò: vera cauſon que e:ft pura ch[oe]p[urima]cris[im] faciem faci in languine e narib: effuènte: virtùm e:caloſis in pac:leb. leuat ſiurum fanguinem: et diſsolut atque ventòrita ſtemi gignit: vende yene apertitur: et crepanſ: atque materia in quèda mandaf membra: in quibus inde generat vel vulnere vel apo:stemata: vel nigre:cu: Aliqua medbia: q:ò contingit cum mo:bus non ad e:ft fo:tiæ: et materia e:groſſa: neq[que] virtùs adeo e:ft fo:tiæ: viina aut clara: plurimi: autè hoc e:ft in mo:bus q:ò:cris[is] poſt dies e:ft. rr.x:q: quic[que]mo:bus poſt dies. et:terminatur materie e:ft groſſe yel frigide: et ad origendiam ore: vende vifb: et:rr. dies ma:ſaf vel plus: de:ins de cum natura conſo:raſ in materià in aliquod membra: ei: p[er]peltuleam: vnde generat vulnere nigredine vel apo:stemata. Ma:de vulnere fi in aliqua concatenatiœ ſit virtù: defecta t: inſirm? in manib: vel pedib: dolòre artici: bæat: apo:tema materià gignit: Si in infirmatu: infirm? laboriosus ſuiter vel ſi feb:vi:ciatuerit: plurimi erit apo:stemata in articulis. Ires q: quodda: medbia: fatigatante antè: infirmat? ſuiter: in illud membi: mo:bi:q: incidi: Apo:stemata etià in medbis naturaliter debilib: naſci: q:cris[is] in articulis. Si p[er]paffu:er fuerit in cere b[ore]: aut naſci: in molli carne q: eſt i: collo: ſi mo:bi: ſunt ſuffo cables: aut molli carne acſellarù in paffione p[ectoris] et pulmoni: e:pleurati: aut in inguini: q: p[ro]ſut in e:pa:roſe ma:pleni: vepatis ſequerib: et etià apo:stemata alioz: me:bi:q: ſub hypofcridia ſunt: Apo:stemata ita:q: p[er]ſima me:bi:za in quib: naſcum denigràtia ſunt in ſe:q: v[ic]eru: naſci: tur apo:stematiq: cum bis omnib: acutus ſinſtur mo:bus. Qui aut mo:bus ei: quolibet it:oz: no: finit: pe:io: q: fuerit re dìbit. Si poſt auriculas e:creat apo:stemata neq[que] ſani: facit: res:uerionè mo:bi: ſignificat: aut articuli: apo:stemata. Apo:stemata autè intelligatur q: ei: mo:bus ſinifi: fine aliquò p[cedenti]ſi ſue purgatiœ vel vulnèrib: vel apo:stematiq: non debere te edìere quin reuertaf. Inde op:z: te fo:rititer ſtudere in inſirmi regimine ſicur dicturi: ſumus in regimèto egitudine e:creutis. Si e:mi hec feceris et mo:bus no: fuerit fo:tiæ: no: re ſuertitur. Si yo: mo:bus fo:tiæ: fuerit: et tu ibm: q: op[o]tet ut inſirmum bi: rereris: reuertif: i:q: no: fo:tiæ: t: inſirmus debilibis ſanàdus erit. Ergo fit negligas inſirmi regimentu: reuertif mo:bi:q: duplus q: fuerit et no: curatur.", "De ymeracrifis. Lap. viij.", "Oderacriſtos habèda eſt in die determinato, i. viij. v. vii. f. ii. xii. iiiij. v. vii. ii. rr. iiiij. xiiij. vii. rr. xiiij. xiiij. rr. xiiij. xiiij. rr. xiiij. xii

["Theorice.", "Fo.liiif", "qſ innaquaſ die quarta eſt. Eum luna inqui in his p[ſ]ſe\np[er]atur t[em]p[]oibus facit bonum 2 p[ſ]ſerii in ſignatis reſb: 2 q\nper eas in h[oc]moſo agunt. Si aut n[ò] p[ſ]ſeref facit malí moſatione c[ui] acut 2 ſit moſus cui p[ri]ſus eſ velor 2 c[os]  \nueritibils mot 2 c[ui] moſi ſit n[ò] p[ſ]peritas lune in o[tu] inſir  \nmitiatis. Do acut 2 o[ringit] a loco n[ò] p[ſ]pero eloge c[ui] c[ui] q[ui]  \nſit in t[pi]b 2 moſi: c[ui] c[os]toſaſ moſi mot 2 q[ui] hoc eſ t[ie] die, iij.  \niij. Aut acut, cc. eloge, gradib 2 q[ura] e[ui] e[ſ] q[da]tratura de loco  \nn[ò] p[ſ]pero 2 q[ui] hoc eſ in die, vii. c[os]toſaſ virtus inſirii: 2 ſir  \ncurſus eſ eui cum a loco n[ò] p[ſ]pero elonge: ſicut cur. c[ui]  \nfus eius elonge a ſole: 2 iſt[ui] motus moſi c[os]toſaſ in vna  \nquas die, iij. et ſignificatio e[ui] in media eſ quarta: 2 t[ui] cur  \neus eſ ſit p[ri]vi. ſignificatio e[ui] erit in quarta. Termi]n]aſt  \nant[em]. iij. vel, vii. ventiens q[ui] raro c[ot]ingit: ideo c[os]equi: 2  \naut natura inſtitulat 2 c[og]ſi vt ante quartá c[ui] vii. ſiat ter  \nmín: 2 aut d[ui] minuít euſtu nature ad c[opl]cét termini qui  \nli a[cep]it eſſe, Ā inſtitulat 2 c[og]es materiá forſtito eſ  \nmoſi: velocitas ſui mot 2 ſubtilitas materie: calo: aeris: 2  \naliq[ui] 2 o[ringit] errorro e[reg]imi c[iv]ibl medicaminí caldo[ni]  \nv[er] i[ra] ſestinaſ críſis: 2 aut e[per]t p[ane] cauſam venit b[]  \ndura 2 moleſta accidët. Et ſi hec cauſe eſt in moſo cuus  \npertinencii at ſaluté ſignificatio: críſis non p[ec]ſate venit: et re  \nuerſione moſbi figt. Ā minus c[op]etens euſenes nature vt  \nnon faciut críſim quo debuerit facere: aer e[ſ] frigidus  \nnatura c[ot]rabil ſe moſbus digeraſ e[per]p[al]aſ: aut peccati  \nregimenti: aut de inobediencia inſirmi: aut de eius miniftris  \ngarrientib 2 q[ui] ad ſaluté ſibi non obediëtib 2 aut inſirmi n[ò]  \nuentiſbus, vii. natura deſiſt 2 reuertif moſbus. Hoc peccata  \ntum ſi ſit magni: 2 ſignificatio moſbi pertinencii at ſaluté  \nmoſbus reuertif 2 elongaſ. Si aut[em] cum mala ſit ſignificat  \nione: ſestinaſ ad moſte: ſed ſi par[ti] p[er]ceſſe 2 ſignificationes  \nbone videantur: bonitas críſis deſiſt et minóſa: Si peco  \ntem ſit magni: 2 q[ui] n[ò] bonus: e[longa] moſbus: c[ui]  \naliq[ui] n[ò] ſit ſotis: ſed peccatiſi ſibi ſuperuenit: inſirmus pe[]  \nr[it]. O poſt acut intelligi críſis ante ſepus ſestinat[es] 2 qa: ba  \nbent ſp[er]tudines: ops 2 item intelligi 2 c[or]tuarń[ar] 2 c[or]teſ  \nnarń[ar] c[ó]putari deb[er] duob[us] modis: iuncti, f. ſeparati. Jun  \ncti: c[ui] num[er]us c[or]tuarń[ar] cum ſc[do]. Eum e[mi]n ſiſtum quarte  \ndic[ui] numerus: 2 ab ip[so] incipſi: ſiunt, iij. iuncti cum, vii. 2 ſi  \nmiliter, 2 c[ui] cum, iij. ſi ab, iij. ſi ſunt quarto loco: 2 c[ui] vii.  \nq[ui] eſ quartus a. rr. vii. 2, rr. iiiij. cum, rr. vii. vii. 2, rr.  \nq[ui] eſ quartus ab ip[so]. Dies aut[em] qui computatur iuncte ſunt  \nter ſeptem, 2 v[nus] 2 q[ui] v[ic]efim 2 dies: qua e[ſ] ſe[ſ]trem 2 a. riij.  \nQui computantur ſeparatim: eſ fecundus ſeptenarńus: 2  \nq[ui] cum p[ri]mus ſup[pu]ſe: incipit ab, vii. 2, ſi militer, riij. ſe  \nparatur a. rr. cum e[mi]n computeſ v[is]q ad. rr. vii. incipit a.  \nrr. vii. 2, q[ui] ſeptenarńus primus ſeparat a ſc[do]: c[ui] en[im]ve  \nniat a. vii. incipit ab. viiij. 2, q[ui] ſeptenarńus ſeparat 2 rr. vii.  \nq[ui] eſ p[er]ſum ſeptenarńus: 2 c[ui] cum p[ri]mus ſup[pu]ſe: incipit ab,  \nvii. 2, ſi militer duo ſeptenarńi qui ſunt poſt, 2 c[ui] computatur ſeparatim a. rr. vii. 2, q[ui]  \nqq[ui] 2 q[ui] moſo c[ó]putan[ſ]. vii. 2, rr.  \n[1] De diuſeritate diei cretice ſin naturam nu  \nmeri 2 c[ur]ſum lune. Capitu.l[ri].", "Oſt ordinatione totius h[uius] libus i[cum] videri\nmus: q[oc] capitul[us] non p[len]us neq[ui] plani[que] eſſe\nintroducér[is]: placent id ſubſequéſ intromitti\nv[et] p[lanio] bareſ introduced[is] intellec[t]: vt c[ui]\nillud ſuperius qualiter antiqui 2 c[ui] acute ſenge\nrint exponuerim: id p[ec]quatur quomodo 2 c[ui] plane ſentiant\nmoderni. [1] Dies cretica duob[us] eſt modis: aut e[mi]n laudabi\nliis eſt 2 ſignificatua ſalut[em]: aut p[ef]ſima: 2 n[ò] venit críſis in\nea: 2 e[ſi] críſis venit amali ſignificat. Des laudabilis i. iij., v.\nvii. i. i. r. i. riiij., viij. rr. rr. illaudabilis. ii. vii. vii. ii. vii. ii. vii. ii. vii. ii. vii. ii. vi

## Ziber decimus

numerii:ops ergo dica vnde eadæ cretæ firn cursum lune
lune deriæ. Æsco ergo sultit quæs pbi et confirmat; q: sol et ces
teri planete cauſa ſunt obtructioæ et deſtructionis ilius nifi
mùdi inferiores: ſi ſi fortio: et ſtabilio: et rectio: atq. muta-
tabilio: in his eſt sol. Scim? em φ versis: eſtatis: autuin: et
hyemis ipse ſolus et non aliis cauſa ſit: in actionib? rerum
que p ea ſunt, i. generale animalia que elemento? ſunt pa-
res: et còplere fructus in ſuis actoib? et pfectionib?; moulre
etia ipa alia id facit ad coitiu vt pmaneate gen? ſuï: et alias
res que viuinales ſacient actiones. Isteri actiones lune in
homi ſubſtantiuæ cùd dimus ſunt magne: fed tîn mino: eis
ſolis actoæ: etem poſtioæ: eſt in odiariotæ: q: ordiatiœs me
ſiu: ſi ipam ſunt actæ ſue p[ic]ſib? maris ſunt aperte. Quid
cq em facit a ſole accipit; q: lumè ſuï nò eſt nouï nifi a ſole
ſepareç: neq[us] illumina aliq una para ipius ſuï q a ſole con-
ſpiciatur: lumen vo totus ſuum perdif: cum inter ipſam et ſolè
vmba terre oppo[n]it. Æs ergo actio ſua videc effe firn qua
titatem que a ſole elongat: lumè eius tunc implec cù oppo-
nitur ſibi: mediatur cum quadrat: debilibus vo eſt tertiani
q quartanu: debilifimi vò eſt ſeſt ſuoueli c[ui] ſe p[er]diu-
sionem apparat abſcùſus: q: lumine ſolis eſt opertù. Oa
gnitudo ergo in fructibus: q: munendis ad coiti alibali: et
meniuerunt curibus firn diffinita têpòra còſiders: et ſimili
ter epilepſia circularis q multa alia que firn φ a ſole incipiant
elongant ſunt habéda. Palà ergo ſit intellectu: q: lunæ iuto-
rio: folis indigeat: ſol aſt nulli? neſeſitare habeat: neq[us]
lune: neq[us] cetero planetæ: nulli em ho[sp]i pòt obiure
inſestate facienda cù noſtris capitib? ſit oppoſit? neq[us] in
fri goe facido? cùr cùr dominiado c[ui] opiti: oppoſito: in ſas
condiendis téperatis temporib? s. vernali: auctinali c[ui] curus
ſius tépereç. Unde p[ro] ſolè imperato[rum] affini lauerunt: lu-
næ ſed ab impatoæ c[ar]ſat: q: iter nos t[em] ſolè oppoſa eſt
poſſe ſuï in obus firn munandis c[or]po:ib? necefec eſt exer-
ceat: neq[us] ſi in b[ac] dominato[c]e ceris planetis eſt: neq[us]
q: eſt poſtioæ: ſed q: nobis eſ vicinio. Dec ergo cauſa eſ ne
dialia vt omnis res miðana et: ordiatiœ et regimo[mi] ſat lune:
t: ſi ſu ſimilitudinè ſe habeat. Que ergo res lunari ſi
militudini magis eſt appetèda vel aptada q ipfa natura: ſi
cut em ſuna a ſole meditatem lume: et ſibi affila: ſic et natura a
lu a ſibi coaptat. Diuerſitas q ei[ei] cretice firn lunæ eſ diec
da. Dec autè diuerſitas eſt multiq: q: ſuna a ſolue figuras
octo accipit q magne ſunt et aperte: ſed q[u]ttu: ceteris ſunt
ſu poſtioæ: et apertioæ in ſuis actionib? Una c[ui] biconis ap
pareat: t in die quarta. Scoda c[ui] ſoli ſit oppoſita t lumè ſuï
còpleat: q[ui]d ſit c[ui] inter ſe t ſolè. c[ir]p[ri]s ſint gradus in. c[ri]ti. Se
cunda die tertia c[ar]ſa c[ui] p[ro]mo ſed ſo[ba] a ſole figuras
prinm quadrati eſt c[ui] medie lune còpletur lumè: t odiens
alis eſt. Dec autè eſt c[ui] inter ſe t ſolè a parte odiens, c[ui]
ſunt gradus: t hoc in ſeptima die ſit. Scòm quadrati eſt c[ui]
lumen còpletur medie lune eſt occidetalis: q[ui]d ſit c[ui] inter
ſe t ſolè a parte occidet: c[ui] ſunt gradus: hoc aſt e[rr]i. die.
Sed t[em] cum odiatalis eſt: poſtio: et apertio: eſt: q: ad ſui com
plementu tendit: ergo obſcuri: et debilib[us] erit c[ui] occiden
tatis ſit q ad defectionem ſui vadit: et p[er]pter hoc fit ſepti-
ma dies poſtio: in mo[bo] q[ri]. Sic ergo he ſunt q[u]ttuo: fi-
gure lune qua poſtioæ: et apertioæ diſimus eſſe: et ideo
piluatioæ ſunt q ei[ei] cretice t non n[i]sciatire. Alie yo q[u]ttuo:
figure que p[io]bus ſunt debilioæ in virtute. Prima eſt:
cum media ſit inter ſolè t p[ar]mi quadrati a parte odiens.
[pl]v. ſunt gradus eſt in die tertia. Scoda eſt c[ui] inter ſe t ſo-
lem t p[ar]mi quadrati a parte occidentis cum lumine imo
pleatur quarta ſui: t ſunt inter ipſum t ſolem a parte occi-
denti, plv. gradus: et hoc eſt. c[ri]ti, die. Tertia eſt c[ui] inter
ſignum oppoſitiœs ſit t p[ar]mi quadrati. i. lóge a figno op-
poſitiœs er parte meridiei. plv. gradus: t a ſole e[ſ] parte me
ridiei. plvij ſint gradus t mediſi: t hoc eſt in die. i. Quarta
cum inter ſignum oppoſitiœs t ſe[om] quadratum ſit. i. lon-
ge a figno oppoſitiœs a parte ſeptetronijs. l. gradus: et a
ſole e[ſ]eadæ parte. plvij. t mediſi: t hoc eſt in. plvij. die còplu-
tis lune figurationibus. Refat vt dicamus que poſtio: fit:
e q debilio: t que medioricis. Lum ergo lune in p[am]o qua
drat o poſſe: aut inter ſolè t hoc idem quadrati ascendès

in oidentem fit poſtio: in significatione: t altio: t tutio. Et
a in oidentem fit poſtio: in significatione: t altio: t tutio. Et
in fecundio fit: aut inter ſol: t hoc idem quadrati
descendès in occident: fit debilio: t nò aequo certio. Et q[ui]
cus ſit orientalis ad còplentis ſui vadit. Lum autè occide
talis: ad defectione ſui tendit, vnde. c[ri]t. q. v[it]h. debiòs
ſunt: t idiſtioæ q[ri]. q[riii]. tefatior poſcet maris atq. reſu-
ditus: qua in. c[ri]t. q. v[it]. debiòs poſtioæ ſunt q[ui] in. c[ri]t. q[riii].
Sumiliter cum lune fit inter ſignum oppoſitiœs; t ſigniſus
quadratus a parte meridici fit poſtio: t autem eſt: a p[er]tatis
q cum fit in b[ac] eadem quantitate a parte ſeptetnon: q[ui]
in meridie ad complementis ascendit: in ſeptetnon e[cor]a
cad defectione deſcedit. Item luna figuras habet alias co-
actas t debiles in ſignificationibus. Idefi vna die ante con
functione ſolis t vna die poſt: t ante oppoſitione vna die: t
altera poſt: q: ante conjunctionem t poſt ſunt dies p[er]s.
q. v[it]h. q[ri]. t[er]cris aſt in his nò eſt certa neq[us] veraq p[er]
paria dimus imperfecta et incompleta, ante oppoſitionem
t poſt eſt. q[ri]. q. v[it]h. ambo dies: eſt i[n] ſunt impares nò nume
rantur: t ſi. c[ri]t. appareat virtus t initii actionis in ipſam cò-
plementum eſt t[em] in. c[ri]t. t p[ro]pter hoc. c[ri]t. poſtio: eſt t c[ar]
tio: duobus q[es] modis: aut q: complementi actionis in ipfa
eſt: t in ipa apparet: aut q: vis poſtio: lune in. c[ri]t. eſt diec-
plena eſt lumine. q[ri]. q[riii]. eſt vicina t eſta c[or] complementus
actionis in. c[ri]t. impoſsibile eſt quin alteri complementum
fit in ea nò a ſeinuie tantíu ſp[ac]tuy natura alio cò plere
poſsit. Actiones emi nature non ſunt ubiſet: ſed paula-
tim t interminale ſim diffinicione t ordinanio: Alieo que
inter duo ſunt q[u]drata ſilt ſu[n] ſont certe: q: aſt. v[it]. e[po]t.
v[it]. eſt q. v[it]. q. ante, e[rr]i. eſt. q[ri]. q[ri]. decomma ſunt paria et
ideo debilia. I[ona] do nunciato[n]i: eſt q: natura cum in
a[mi]r em facere incipiat in. q[ui]e nunciat q[ui] ip[on]a accidenta-
liter eſt: ad virtutis ſi complementi aſcendit inter p[ar]mi
quadrati t oppoſitione. I[ba]c autem eſt diuerſitas die[re] cre-
tice firn natura numeri t curfum lune. Sed ſunt hominis ſi
cut sopſiffe hoc conturbates c[or]extrianantes dicentes: voa
auctore facerit eſt: dieſt c[ui] cretates c[or]extrianæ numeri t curus
lune: diecètes numeri imparem in die cretica eſſe cretate
q[ui] parem: quare ergo crimin. c[ri]t. q[ui]c[n]ufina confirmat[ur] in
ſim. q[ui]e h[oc] dierum fit paritäs. Reſipòdem h[ui]s: p[er]ma-
res dies cretice dies ſint certioæ t dignioæ naturaler:
pares interimicifex accidetualiter: q: fi crimin eſt. q[ui]e incipiat: completur in. c[ri]t. c[riii]. imputat: q[ui] in ipa apparet quid
naturæ operatur: et filri in tertia die incipiat: còplet o[n]t
fo in. c[ri]t. inde vocatur nuciatua, q[ui] p[ro] non negligites c[ui]
docerit imparitati c[or]torenging accidetualiter reuerunt ſunt
in ſe actionibus inueſtagites nature: t natura quin ſu quod
rum altissimam motu[rum] ſequentem: q[ui]d cum fiduciater exple-
uiſent ad lunam redierunt terre vicinio: eſt eam diuerſam
in menibus inuenerit: q[ui]d s[odi]acum in quibufi[da] menibus
q[ri]vij. in quibufam. q[ri]vij. peragratur manifionib? Seinim
luna appareat vefpere ante. q[ri]. diem significatur meſſa p[er]
teritus fuſſe. q[ri]. dierui: in quo mense luna s[odi]acium in. q[ri]
diebus habuit expletum. Si e[mi]. q[ri]vij. duos tuncium dios
apparet luna ſub ſplendoæ ſolis: et ita o[n]nes: dies ſi[mi]t.
Si autem appareat poſt. q[ri]. significatur menibus p[er]ſtetur
fuſſe. q[ri]. dierum completus: t lunam flum circuiſt comple-
uiſe in. q[ri]vij. diebus. Si e[mi]. q[ri]vij. dios iunera[i]s duos ap-
paret luna ſub ſplendoæ ſolis t ita numerus. q[ri]. dierui com-
pleatur. Unde opoſtet intellig: q: luna tardum t veloci pa-
bet motum. Eſus autè eſt nature vt mouetur firn motum
altissimam rerum cum em fit vna virtus ſuari virtutis: ſo
cit eam deus omnipotens ad confiuitand: t deſruendum
aptioem. Cum ergo p[is] hoc appareat certificareur q[ui]
cum natura ſeſtitat in ſuo motu: t actione: aut p[ro]pter ſui
tatem virtutis naturalis: aut p[ro]pter ſubſtituere t leutant
materie fit motus ſuus t actio firn lunæ s[odi]acum in. q[ri]
diebus còplent: eſi natura tardetur: autè deſeſi eſt:
aut ex groſitudine t gravitate materie fit motus: et actio
firn lunam s[odi]acium in. q[ri]vij. diebus complentem. I[ene] er
go intelligimus q[ui] diuerſitates motum crinis firn i[mi]ſtutio-
tate motu[rum] ſunt nature invelocat: t tarditio: ſi tut
matiòtes figurari[rum] lune in velocitate t tarditate ſunt c[ui]mo