## AGORA VE KUTSAL GALERİ

Halka açık, merkezi bir konumda bulunan Agora yaklaşık 75 x 46 m genişliğinde bir alanı kapsıyordu ve her tarafı MÖ. 3. ve 2. yy'larda inşa edilen sütun galerileriyle (1) çevriliydi. Galerilerin önünde bulunan şeref antlaşının temelleri ve kaideleri bu yerin halka açık karakterini göstermektedir. Buraya ait olan gıda pazarı (2), agoranın kuzeybatisında yer alıyordu.

MÖ. 2. yy'a ait, kademeli bir eğimin üzerine yerleştirilmiş olan Kuzey Galeri (Kutsal Galeri) (3) tam olarak 120 m uzunlugunda olup daha kısa ve biraz daha alçakta yer almış olan bir önceki yapının yerine inşa edilmişti.

Kutsal Galeri'nin dış cephesi dor, iç kısmı ise ion sütun düzeninde inşa edilmiştir.

Buranın arkasında ise bir odalar sivillesi bulunuyordu. Kutsal Galeri'nin dar kenarlarındaki duvarlarda Priene kentinin resmi belgeleri ve kararları yer alıyordu. Erken Bizans Döneminde (M.S. 6. / 7. yy), kuzeyde bulunan galeriye ait neflere dükkanlar yerleştirilmişti.

## AGORA UND HEILIGE HALLE

Die Agora, der zentrale öffentliche Platz, bedeckt eine Fläche von ca. 75 x 46 m. Sie war auf allen Seiten von Säulenhallen (1) umgeben, die nacheinander im 3. und 2. Jh. v. Chr. errichtet wurden. Die Fundamente und Basen zahlreicher Ehrendenkmäler vor den Hallen verdeutlichen den öffentlichen Charakter des Platzes. Ein eigener Lebensmittelmarkt (2) grenzte im Nordwesten an die Agora.

Die über einer gestuften Böschung angelegte Nordhalle ('Heilige Halle') (3) aus dem 2. Jh. v. Chr. war knapp 120 m lang und ersetzte einen kürzeren und weniger tiefen Vorgängerbau. Die 'Heilige Halle' hatte außen eine dorische und innen eine ionicische Säulenstellung, dahinter eine Reihe von Kammern. An den Schmalseiten waren innen offizielle Urkunden und Beschlüsse der Stadt Priene angebracht.

In frühbyzantinischer Zeit (6./7. Jh.) wurde im nördlichen Hallenschiff eine Ladenzeile eingerichtet.

## AGORA AND SACRED HALL

The main public square, the Agora, measured c. 75 x 46 m. It was surrounded by porticoes (1) on all sides, which were successively added in the 3rd and 2nd cent. B.C. The public nature of the square is emphasised by the foundations and bases of numerous honorary monuments in front of the porticoes. A food market (2) adjoined the Agora to the northwest. A stepped slope led up to the northern portico ('Sacred Hall') (3). It was nearly 120 m long and was constructed in the 2nd cent. B.C., replacing an earlier structure which was not so deep. The external columns of the 'Sacred Hall' were of the Doric order, the internal columns were Ionic with a range of rooms behind. Official documents and decrees of the City of Priene were displayed on the walls at either end of the colonnade. During the early Byzantine period the rooms in the north aisle were converted into a row of shops.

(1) Säulenhalle
Sütunlu galeri
Portico

(2) Lebensmittelmarkt
Gıda pazarı
Food market

(3) Nordhalle ('Heilige Halle')
Kuzey Galeri ('Kutsal Galeri')
Northern Portico ('Sacred Hall')

Rekonstruktion des Westendes der Nordhalle ('Heilige Halle')
Kuzey Galeri ('Kutsal Galeri'). Bati bitimin görünüşün rekonstrüksiyonu
Northern portico ('Sacred Hall'). Reconstruction of the western end

Rekonstruktion des Nordendes der Westhalle mit Ehrendenkmälern
Bati Galerisi. Şeref anitlarıyla beraber kuzey bitimin görünüşün rekonstrüksiyonu
Western portico. Reconstruction of the northern end with honorary monuments

## TİYATRO

Tiyatro bugüne dek en iyi korunagelmiş Hellenistik Tiyatro örneğini oluşturur. Yarım daire şeklinde ve 6.500 kişilik izleyici (1) kapasitesine sahip olan bu kısım dağın yamacına inşa edilmiştir.

Ayrı olarak inşa edilen sahne binası (2) oyunların sahnelendiği yarım daire şeklinde orkestranın (3) arka planını oluşturuyordu. Şehrin önde gelen kişilerinin oturduğu şeref yerleri (4) birinci sıranın önünde yeraliyordu.

Bu yerler Agonothetler (oyunları ya da şenlikleri düzenlemekte görevli memurları) tarafından yapılır ve Tanrı Dionysos'a sunulurdu. Tiyatro Tanrisinin sunağı (5) ise birinci sırada ve ortada bulunuyordu. Antik Dönemde oyunlar, tanrıının yüceltilmesi ve kurban sunularıyla ilişkiliydi.

M.Ö. 2. yüzyılda oyunlar, yarım sütun şeklindeki payelerin üzerine oturtulmuş sahneye (6), şeref yerleri ise beşinci sırada ve ortada yeralan bir banka kaydırılmıştır. Bu dönemden itibaren orkestra, kaidelerinde yazılardan bulunan heykellerle yüceltilen bir kısım halini almıştır.

Tiyatroda sadece Dionysos Şenlikleri değil, aynı zamanda halk toplantıları da yapılmışordu.

## THEATER

Das Theater gehört zu den am besten erhaltenen des Hellenismus. Der halbrunde Zuschauerraum (1) mit 6500 Sitzplätzen ist in den Berg hineingebaut.

Das getrennt errichtete Bühnengebäude (2) diente als Hintergrund für die auf dem halbrunden Platz davor, der Orchestra (3), stattfindenden Schauspiele. Die Ehrensitze (4) standen vor der ersten Reihe. Sie sind von einem Agonotheten dem Beamten, der für die Ausrichtung von Festspielen zuständig war) gestiftet und dem Dionysos gewehrt. Der Gott des Theaters hatte in der Mitte der ersten Reihe seinen Altar (5). Schauspiele waren in der Antike immer auch Ehrungen des Gottes und mit Opferhandlungen verbunden.

Im 2. Jh. v. Chr. verlagerte sich die Spielhandlung auf die Bühne (6) über den Halbsäulenpfleieren und für die Ehrensitze wurde eine Bank in der Mitte der fünften Reihe errichtet. Nun war vor der Orchestra Platz für Ehrungen in Form von Statuen, deren Sockel mit Inschriften erhalten sind. Im Theater fanden nicht nur Aufführungen im Rahmen der dionysischen Festspiele statt, sondern auch Volksversammlungen.

## THEATRE

The theatre is one of the best preserved examples from the Hellenistic period. The semi-circular auditorium (1) had 6500 seats, and is built into the hill-side.

The stage-building (2) was a separate structure, and provided a backdrop for the plays which were performed in the D-shaped area, the orchestra (3), in front of it.

The honorary seats (4) were placed in front of the first row. They were donated by an Agonothete (the magistrate who was responsible for putting on the plays), and dedicated to Dionysos. An altar (5) to the god of the theatre was set up in the middle of the front row. In the ancient world plays were performed in honour of the god, and included sacrificial rites.

From the 2nd century B. C. the plays were now performed on the stage (6) above the semi-circular pillars, and a row of honorary seats was constructed in the middle of the fifth row. Honorary statues, of which the plinths and inscriptions have survived, were set up in the orchestra. Not only were performances staged here during the Dionysiac festival, public assemblies took place also.

(1) Zuschauerraum (Cavea)
İzleyici bölümü (Cavea)
Auditorium (Cavea)

(2) Bühnengebäude (Skene)
sahne binası (Skene)
Stagebuilding (Skene)

(3) Orchestra
orkestra
Orchestra

(4) Ehrensitze
şeref yerleri
Places of honor

(5) Altar des Dionysos
Dionysos sunağı
Altar of Dionysos

(6) Bühne (Proskenion)
sahne (Proskenion)
Stage (Proskenion)

Vereinigung von Freunden und Förderern der Frankfurt,
J.W. Goethe-Universitiesin nin katkısıyla gerçekleştirilmiştir

Unterstützt durch die Vereinigung von Freunden und
Förderern der J.W. Goethe-Universität Frankfurt

Sponsored by Vereinigung von Freunden und
Förderern der J.W. Goethe-Universität Frankfurt

GRAPHIC DESIGN
PHILIPP EDER