multotem non est in eodem tempore diu calumniandi.

purus

recoio

importunitate

reco

dotti non penes. Quæ mibi multotiens magno utiit
fiut. ubi apud elegantes scriptores inueniit multo-
tiæ. et si priscianus eo utitur. quod si effeceris ceż
effugies materiam calumniandi. Nuncq[ula]t[em] repiti
tale gerundium lignitare passiue: ut dixi sup-
ius. & id mibi paulo molestum fiut, paulo huc di-
xi defident comparatiu[m] non positiu[m] aut ibi[que]
ego quid olim de te scripseri[que] non sane recoio: nasc
et obliuolior ætate factus lum. en recoio quo
uerbo in quem senfum utaris. Cicero uiderit: quę
pro te teltem citat[em]. importunitate opus est cù
utis qui non fentiunt: nufi actulo pungantur.

Cur totiens uteris importunus et importunitas
eo modo quo nemo ueterum. et illud, cum utis
parum latine dicitur: dicendum. it. erat agere cù
utis, quale est illud Cicero[n]us: Agere mecu auto-
ritatibus. Semifomnolentus iufus lum e[que] mihi
uere semifomnus eras, aut lomnolentus cù hæc
duo nomia coniunxisti. quæ nunc aliquis coniun-
xerat: nam lomnolentus est lomno plenus: ergo[n]
semifomnus quod est semiplenus lomno. litteræ
in quibus me laudas or[onis] quam edidi. quif[que]
dixit, laudo te or[onis]: imo ne uirtutis quidem aut
formæ iuru[n]que aliquis dixit: sed de uirtute: de-
forma: de iuribus. n[am] de oratio[m]e non dicerem.
. sed de facundia: de fluuitate: de copia orationis.

semifomnolentus

Sempolc
pleni
fempno

patro

ma

orationis
mi - laudat
n. 4. n. 12
de litteris
cardis

Nam quantum lunt mea extimanda. Quanti no
quantum lunt, lue quanti lunt mea extimanda
dicere debuisti:-

quantum pro
quant.,

FINIS:-

SEVNDVM ANTIDOTVM.

ANDEM aliquando podii altera in
nos innectiua inmanus uenit plane
serpentina: non sententius fed uenenis.
non uerbis fed fibilis. non simplici fed
trifaria lingua utens. & quo nibil maius possit
dicere et supeciore rabiofior: furiofior: uet anterior.
Ut merito gloriori quæat iur gloriosus, et peruſe
gloriæ cupidus: ſe non quemad[ur] multis ſenibus co-
tingit ſenectute deſicere: fed inches magis acma-
gis acerbitate proficere nec pati: ut a ſunioribus
ſuperetur: ſibi[que] dictatur, qd apud homerum dio-
medes Neftori, o uetule, uexat te appime iur.

uentus, defectit tua uis: urget te odiosa senecta.
hac ego inuectuam: ut hactenus non legerem.
hinc factum est: quod eam et podius ipe i omnes
italiæ urbes prius perferendas curavit: quid ueni-
vet in manus meas. nec ego ut bêvem magnope
laboravi. cum à principio hиза illitrissima ei
uitatis uenetæ, quo tîn defensione meã dumi
feram, præstolarer. mox illa pro me lata, et qdê-
tam magnifice: ut poſtea monstrabo: fatis me
mee dignitati fecisse exilimare. nec iampodio
quem in perpetui ſuprem respòndere oportè,
præſum multis diſtictum occupationibus cuj
aliqua reru: tum uero translationem à ſummo m
pontiſe iniunctaruz. Itaq, non erat mibi cune
illam legere accufationem cui responſuris no
et ſem. Hoc meu ſilentius, diffidentia interpre-
tatus podius: ut ſemp est puera ſtultorum in-
prætatio, tertia ut audio, quartà quința in-
uectuam edidit, et ut iactat ſextam, ſeptimam,
octarià, nonà ac decimam editurus. quod iudicis
ſperat hac le ratione inſtoriam reportaturu: ſi
in hoc certamine diuicis pfeuereet. quemadmodi
meo quod hâſtuludius uocat, donari palma non
poteſt. qui non ſubarmis in campo pdirauerit.
quo factum est: ut huc noſter ietulus neſtore for-
tior, qui me uel diſreſſo, uel eiecto, quod ſubarmis

cum prefrolare
ſentennam et

multa diuichum
occupanomibus

quod hâſtuludius
uocant

Secundum Amidotu

96

sub sole impulvere durare contra ipfim nequibetim uictorem agat, passim exultet: triumphabit ac prope deme insignia figat trophea. ego et ha po dium ita in hoc ut sic dicam haſtiludio uici: ut haſtam e dextra: chipeum e limstra: galeam e apite: ipfim ex equo excusserim. nec plusis facere de beam eius coniuit: cp impudentissime multi exculc: quae exalteratione sic demum se dute dere uicricem credit: ſimagis in conviciando perſtiterit. tam e amicorum deſideriis duxi ob ſequendum: qui ad me ſecundam artulere inue tuâ: mecumque egerunt: ut huic ſaltem reſpon derem: et publi clodíi non modo arma iterus ſed dentes excutevem. Redeo ita q[ui] rurſus in certamen clodianuz: nolens: inuius: coactus.

Quare me tibi excuſo ſumme pontifex. quod op quod in e græco tranſſerend, intermiito: diu me ab atrociſſima protego inſectione. Namq[ui] ipfim opus quod tuus eſt: cum tuis auſpicijs tranſſerat perdit ſuam dignitate: auſtoritate: gloria: dum eius re prebenditur interpres. podio potus ſuccent ſere habebis: & mihi ueniam dare qui prouocor qui ſaceſſor: qui percutior: uilneror: occidor. nec ſo lum dare ueniam: ſed etiam pati: ut hoc meu certa men nomini tuo dicem. detegam. ti. iam tuto poſt latam pro me ſententia, mei variationem ſiti. primus liber meq reſponſionis ab lutera. N. se-

inſignia figat t[ro] p[he]a.

ex equo excuſſerim

uni

exciuſano ap[ro] pontiſitem.

Secundum

cundus a. Q. tercius a. p. unde nomen cognom-
ençp tuum inapit Nicolaus Quintus Papa. Siut
ethicquartus a. T. quæ prima tui proptii seu
pruiati nominis littera e. Ita quatuor libri erit
atex adeo lex li duos illos libellos addamus,
quibus p. dialogum totidem opera podi, ut bav-
bava: ut ablirda: ut omnibus iutis plena re-
præbendi: ut ea iutia iuuenes sturdiis deutare
possest. Qui libri fillegentibus non multoming-
iocundi, gratiçp, ut audatius loquar, utiles erit
cp totidem lunt mei ex aliquo tranlati histori
co. profecto debebit tua lapientia, tuacç tari-
litas bos in locum accipere atacç in partem huto-
vice mihi abite delegate. At non evunt fortat
le grati utiles. An tales lunt futurisp lunt eti
per te ipse optime intelligis: tamen ex hominuz
doctis limos. Inia iuditare poteris. Nam liceet in
libris quos ex nobis ipis componimus illa geacti
autores abest utilitas, quæ exterriferendo compa-
rature. quanti tamen limus, & quantum in diredo
naleamus multomagis ita cognoscamur. Illibet
N. cutis quædæ (ut sic ditam) et candor orationis
duntaxat noluer est: hic et languis, color pulch-
vitudo, iures, velocitas, et ceteræ bene componè
di tançp corporis dotes: quæ dotes li corpori omo
nus mee affuerint: quæso ut apud te libri qui
bus dignitatem meam tueor: quos tibi dicam

Antidötum

97

tantundem e græco reductionis, ut dixi, com-
penſent. Impetrata ut / pereo à lummo pontificæ
uena, qui optimus auspicijs ad hostem magna me
uoce prouocantem ac tela iactientem in tampus
descendo. Sed ante eam in ſtata haſta occurreo li-
bet eum pauci interrogare. Cur ita P. Clodi teu
culento immanque animo in me urius: quid libi
mult iſta tanta maledictorum coniuciorunque
congerves utare verbis impure illuis apud Teren-
tium hominis: quadoquidem tume inſea omnes
homines ponis: leno ſum: fareor: pernities comus
adolescentium: pericurus: pestis: tis à me tibi niſ-
la orta est inuira. at obi eti tibi non nulla id
defenſionis ratio postulabat quemadmodi ſequeret
contingit: ut dum repellere nullus uolumus:
ipm aggreſſorem etiam nolentes nullerenus.
Et nihilominus ex inſinibus crimibus tuis pauta
quicdam reiſtim, libauimus. Verum agnoſto ma-
gnitudinem animi tui acgnolitatem entellianar
of te primo congreſſu proſteatum doles: ut de
te Virgilianum illud dicti poſt Inuenſu podius
uives effudit, et ultro ipe granis graviterq ad
terram pандere uasto concidit. At non tardatus
calu nec territùs hevos. Acrioe ad pugna vedit
ac unu ſuſtitut iva: Preſcipitemque avdens Vallenſe
agit æquore toto. Nunc dextra ingeminans iactu
minc ille ſinſtrea: Nec mora nec equies c[um]miſtra

ex postulatio
cum aduerſario

deinde aduerſary

nec ille vir

grandine numbi culminibus crepitant: Sic den-  
tis ictibus heros ceebere utraque manu pulsat, nec  
satque vallenentem. Macte pugnite, esto nostri sæculi  
Entelle. Quid ego infoelix vesiftere tibite  
erum atque repugnare nobis: quem idem qui dæveta  
ilium Virgilianum excitus manet, aut fortasse  
deterior: nisi Sancti Limus pater intercedat,  
dicenturque de nobis, qui secuntur Virgilium  
uerius. Tum pater ænetas procedere longius vix  
& seque animis entellum haud passus acerbi.  
Sed finem impoluit pugnæ: sefflumque dæveta expuluit,  
multens dictis ac talia fatur. Infoelix quæ  
tanta animum clementia coepit. Honores alias  
conuerit, numina sentis: Ceda deo, dixite &  
proelià uioce diremit. Ast illum fidi æquales genua  
egea trabentem. Iactantemque utraque cапут  
craflumque cruorem cœc electante, mixtosque inane  
guine dentes. Ducunt ad naves. Quid ais pagi  
gaudes op te entellum lignificaui eê me darem!  
ego uero te darem dico esse: qui animo ferenda-  
teque iuuenili es: quib[que] lateflisti: me autem  
qui lum lateflitus Entellus: qui te pugnis contidu  
qui te toto campo pœcipitem egi: qui te utraque  
manu pulsat, uerlauis: qui nisi pater ænetas  
hoc est pater limetus intercedat: fatiam ut te ad  
di æquales genua extinta trabentem ad sepol-  
turam dutant eterni filentis ac pudoris. Sedia

perma confutano
an fit credibile
utinam de adhessi

Ant dotun

congrediamur: en tuba certaminis ligni dat. Sit igitur hic meis inter pogi primus ictus: ego platum & cœtis clarum feci à me non essè inuria certam. Tu aduerſus infinita mea argumenta uno quod iam refutatum proſligatumque est duntaxat argumento nitevis. quod tu nefcio ubi poſt media oronem inter alias nugas muoliuſti inquiens. Q[ui]s credevet, illum adolescencem: indoctum: vudem: qui ne primis quidem labus grammaticaui noit: illa ſcripſſe: Non replicabo quæ in priore attuli reſponſione maxime credibile èe adolescete illa ſcripſſe: ſed aliquid nouarum vōnui affeavam. Cum qui bus te loqui puſtas podi? annon adolescens iam inde e catalonia eruditus teedecim amplius natus annos treienniuz contubeenalis fuit gaſpa reiis ueronenſis quem tu omnibus grammaticis an- ponis? annon ab illo componere epítolas docebat? annon ei ſemp pater ſuus pedagogum ài diuſi, luteratis famulis adhibuit? An evat quiſpiam æqualum illi aut in doctrina aut in expeditiis loquendo comparandus? ut ſeant ſicum roſum pateem quo neminem catho lanu noui, uel ingeio uel lingua argutiorem: non magis nomine cor- pores & animo veſſeret? annon à patre mihi tra ditus: ut extremam ei in lingua latina manum unponere: ſolidum annum me audiuit. Annon etiam ſiue magiſtrum tunc ſiue pedagogum hêbat matheum narniensem inter ducento rei auditoy

al' podi

N[ò] pater ſual et in uode cadent: vêcyvocatio

ſolidu amu in- au diu-

qui nunc fuligini pro
fretur.

contumelia tu

meorum primos doctum atque elegante: qui nunc
fulgimii profitetur, a quotunse epistolas domi auch-
ebat. quorum iterque apud Gasporem ipse legent
chydrographo illius notata tria iuxta inepiftola tua
quæ præscripta est quintiliano illius à me ipsi dona-
to. qui codex tandui caruit contumelia tu: c[ui]pdiu
meus fuit. si non credis codicem polito. An postve-
mo vediens poft mortem patris in catbalonia non mi-
vatulo fuit regi atque proceribus: tanta illingenii
ac faundica indoles aderat. Et tu eum talem e[que]
adolescentem noſſes: in ais non eſſe credibile, eug
illa ſcripſiſſe: quæ magna ex parte iuxſe funt ſep-
ta: li[que] oftendi. Sed eſto non ſit credibile: quid ma
dum credibile ſit, atque ad co impoſible à me fuſſe
ſcripta. ego probaui illas notationes tuarum epiſto
larum in multis non magis contra tuas epistolas
eſſe c[ui]p contra elegantias meas inquibus uti[que]
legiſti duerſa tradideram. Hecli tu credas à
me notata e[que] amen, li[que] quod ergo i[que] non cre-
dis, et quod tibi non perſuades id alios tibi cre-
dere uis & una ſeuola contra infinitas vone
perſuadere. Quid hoc improbius: peruerſi us: de-
mentius: quid etiam malignius ac furiolius c[ui]
a quo homine nibil te lærum: nibil offenſum
ſtias: e[um] deſtructum: pereditum: trucidat[us]
uelle? inuadere q[ui]que dentibus et deuorare coram
di[que] talem terris auertite peſtem. Quod li[que] à me
nulla ut ſingis eſt tibi facta inuria profecto ca-

arfuèrit con
iunctus p[ro]g[ui]nus

liminare co

Antidotum

99

lummæ conuctus es. neq[ui] s[im]plicitis calumniiæ coru-
uctus[que] de inuïva tibi illata: sed dupplicitis, op
etiam de contumelii autoribus facta: neq[ui] dupplici-
tis modo: sed triplicitis, quod op de me ipso insolentissi
gloriatum me esse mentiæus es. Neq[ui] calumniiæ
tim: uerum et imperitæ, & euis quod triplitis, quod
adueriis probationes meas quibus te imperitissi
conatum reprebendere opus meum de lingue
latine elegantia, quibus me perlit s[im]me repræ-
hendisse quod dam uere, quibus te plus[que] imp-
te locutum esse infinitis in locis oftenditur. nihil
huius propter quod responderes: nisi unum de his
infinitis et id friuolium: fitut in superiore feci
ac plus[que] friuolum: quod ubi monstrauero: eam
quam dixi latam esse uenetis, recitabo huiam.
Dixeram te non proprie us[um] dehuetus proinhi-
etus. Tu proprie te us[um] defendis. ommitto p[ro]
lisper de tua defensione dite re. Ita ne p[ro]g[ui] ex-
tot iu[n]neribus tu[rum] unum omnino curandum du-
xisti. quid ceta? cetae ut lenti o minora non est.
aut h[uius] minora: h[uius] minima: finulla iunt: oftendc
tuum corpus i[lla]s[um]: l[ui]ne iu[n]nerre, l[ui]ne citati-
ce: l[ui]ne iu[n]no re: ut meos ictus uti imbetilles, pu-
vilesque deder ideas. Nam ut iud quod faci: iu[n]nera
quae tibi in fluxi, incurabilia esse significat. &
me multas corporis tu[rum] partes computasse atq[ui]
mutilasse. Nunc ut iud unum quod potissimum
delegisti, quod non tam curas quod alligas in spiciam

adunum e
phræmis po-
gium respon-
sione.

11.

uteum uilnus lit: nec ne: & uteum acu ut
aiunt punctum an potius mutilatio, poſtumus
mqui uti deſuetus pro inſuetus. Curtán tu
nunç poſt meam repræbenſtione ita uteris? ſed
inſpiciamus tua uerba. Deſuetum pro inſueti
a me poſitum culpat: ſed huic barbaro latinum
oppona: Virgilius. II. inſeptimo œneidos lampde
refides ppłos: deſueta: bello, agmina inarma
nota. Reſides populos appellat eos qui inareis
antea non fuerant uerſati. ideoq. deſueta ag-
mina uotat. 1. bello non antea affueta. Sed
uerverex noſter in crasſo natus aere nihil niſi
corriu petere, uel pedere potius didiat. En-
nitide urbanæq. faciæ: dignæ homine nato
m aere non crasſo ſed nitido et puro. duſe-
ro parumper de exemplo tuo diſſereve. Ita ne
tu proſa creatione ſcribens, ijs uotabulis ute-
ris, quibus non oratores aut hiftorici ſed poe-
te utuntur: nec poeæ omnes: ſed unus tanti:
qui et i maximus est: tamen lumme in loquè
do licentia: nec iſ poeta iſto modo niſi ſemel
est iſBUS ſed ſemper alias aliter. Verum eſto:
licuerit tibi iſtud facere: qui ita ut tu iſtu
locum exponit: An Seruius: minime. Sed
neq al[ern] Seruius exponit inquiſes. Cuerſo
reliquit m expositum: certe id non feciſſe, ſi
aliter iſte locus acciperetur: atq. ille reſideſp

deſuetus
p. inſuetus.
de quo dixit
§. i. li. q. car.

reſideſ

Hei. virgillum et al. ſi mihi
poteram ſumere, et loquido
licerunt.

antidotum

mouebit. Tullius inarma uiros, exiam desueta triumphus agmina. Quæ lota cum ex eisdem penè uerbis consentet. Seruius fatis putant se istum tuum e'libro septimo locum exposiuffe cum alterum in sexto exposuit: inquiens de sueta triumphis. 1. a consueticidine triumphâ di remota. ergo desueta bello a consueticidine bellandi remota. Antibi utiis in sexto iurii liij uerius non iuènit urmentem. At qui ueni ve debebat: quia et prior ordino et huic multimus atque iicinus est. An potius seruius non legusti? Si ita est curnon legendum tibi putasti? Sin legusti: cur eum te legisſſe diffими las: cur ei contradicis? cuius alibi iideri uis uicem dolere tançp a me impugnati. contradicis. ut ei cum aliter exponis: imo contradicis etiam vationi homo proſus ingenio uerucu no. Cum ducat iurघilius Iam pridem resides ppłós: hoc est qui permultum tempus vefe de rant à bello, atq interqueuerant. ergo iam pridem desueta bello. 1. quæ aliquandiu à bel to ceſſanant, cui affueuerant. An meſſapus ille fortifiimus vex quemtantopere iurघilius ut bellatorem prædictat. At Meſapus equum domitor neptunia proles. Quem neq fas igni cuiu nec ſtingere ferro belli erat inſuetus.

Nò quid fit retrac
ture—

& me uotas uernece & in crasso natum aere,
qui ipe non uides ppt aeris crassituchem finem
uervus quem omnifiit hoc palam declarare: lubi
to ferrum q[ui]que est. ut vetractare
nifi iterum tractare. ergo antea Mefapus
cum pp[er]bis luis: agminibus tractauerat feru
quo geritur bellum. An forte particulam illam
uervis quæ reliqua erat maliciose prætermifi-
iti: q[ui] hoc ipe non est etem deprebenturus. Anftul
te potuis ut soles, qui uerfum iuuenalis contra
te afferas. Nam ille uult lummos posse uios
& magna exempla daturos uerne cujus patreia
crasso q[ui]que aere naſt[ur] quod tunegas qui uis
me non posse e[rum] egregium uirum: cp lim inpa-
tria uerne cum & in aere crasso natus. Q[ui]a
go nepharuus hominem tume romæ in qua ego
natus lum: uerne cum patre uotas: ergo uer-
uetef fuerunt camelli: fabrii: fabri: Scipiones
Marcelli: Metelli: pompeij: Cæsares: quales re-
liquius non biut orbis. Hæc exagitarem plurib[us]
ad nostram cam pertinerent: sed non agam
tuo more, qui de cauſa nihil ex cauſam omnia
soles ducere. & hæc quidem latis erant, ad con-
flutanda ea, quæ à pogio proſe in huperiore
controuerſia afferuntur. Sed q[ui] alia duo idè
in mea reſponſione reprebendit: quæ lunt trac-

Antidotum

- partiaci -

tata insuperiore (ut dixi) controuerbia. litet ea
prius vefelleve, quiducum recito sententiam. De
inde qd' fecundè litis est, respondebo primum
iis quæ obi ecat ipi antidoto, quod nunc defèdo
ac coeteris libris meis. deinde iis quæ obi ecat
utæ. eorù duorum quæ dixi ab eo repræbendi
unum est uolumen de quo ita ait. Instat corruptor noster in uolumis erove inquens ą
modo decem libros uolumen appellat: ó belua
inſenſata, cum ſcripſi eam epiftolam uolumen
illud erat: ſiut et bodie est, minime in libros diſ
tinctum: ut postmodum cum plures alie[ epifto
le' à me eſſent conſcripte decem librorum codi
cem effect. detractis multis opuſtulis: quæ in
priore volumine continuebat, ego in ſuperio
re responſione oftendi te inſito vocabulo ab ado
leſcentulo non à me ſuifſe repræbentum: negau
tù decem libros poſſe dictu uolume. Tu quod ita
ſentiam me beluam inſenſatam appellas. uelim
ſure quid tu inuicem ſenſias belua ſenſata. est
ne uolumen opus decem ſiue plurium librorug
annon: ſi est: cur exaſſas tunc non ſuifſe diſt-
ctum uolumen in libros. Sinon est: cur me. arguſ.
cur conuittio proſequeris qui idem quod tu ſen-
tio. Adde ſi illud quod uolumen appellas) plura
continuebat opuſcula qua ratione non erat in
libros diſtinctum: cum ſingula, ſint aut plures
aut ſinguli libri. Iterum ac ſepius ſenſata te

de volumine: inde. 5. 20. 110
certa, 7.

‘opuſcula’

13

2.

bestia interrogo: quin nam sentio est tuorum
uerborum. Si nolumen illud necdum hodie duc-
tinetur est in libros quo pacto ex eo postmodus
efficitur codicem decem librorum. An aliquidem
bodiere tempore posterius ergo mentiis non
fuisset tunc decem libros quos quia non audes in-
genue nolumen appellare: palem est te male sc-
ut aliis mille in locis plures libros hoc nomine ap-
pellasse. Alterum est de intellectuuerborum

de launcie et
grammatici
doqui de q°
2° l. 1° cm.
28.

Quintiliani ait N. Vnum est multo inigne stultum
testimonium: quo manifesti criminis veus tenebat
non præteribo. culpam te reprebendentem beatam
hieronymum: ap latine loqui maluit: cp grammati-
ce: ó caput a finum: ó solum ac proculam cer.
uicem: ó cere brum omni sile vacuum: hie latet-
tor furibundus uerba fundit in lani more: quod
in buttam venit: fundit: expuit extempore taq
pueri solent: cum quid nimis calidum degustantur
legit totiens quintilianum obliuolus ille tanati
cus in coeno stultitæ demerlus: nec tenet: quod
ea uerba importent: quæ furatus est a quin-
liano errorem detractoris purgans: crimen co-
traxit ignorantia: & sane consulto i degit ma-
ius est: velus uirum sanctum et doctum mai-
lare ignorante: cp le proferi ignorantem.
ait preclarus et et doctus latine: cp geoma-
tice: loqui. Attuus non hoc sentit quintilianus

Antidotum

102

ult. n. latine loqui omnium esse paverit doctum et indoctorum. uliigi etia ignobilis esse loqui latine, grammaticæ uero lolum eruditorum qui non tâm uſi: fed artem quadam et uerborum præceptis uteventur. loquendi conſuetudinem qua omnes utebantur, ab artem quam docti ſe quebantur, uoluit differre, ó belua infana et reliqua, tantâ uerborum contumelïa unius loci meretur ignoratio. Quis non uidet etia ſi hoc ego quod uni ſibi compertum êë pogiis aut ignoraſſem, inſani hominis êë ignorationem hanc coniutis tantis inſectavi? de Hieronymo repreſſenſo & in ſuperviore antidoto latiffem: & posterius (cum libros de collatione non testameti non hereticos ut aſis) fed pios esse demôſtra - boſatiffaciam. Nunc deſententia tum meoſuerborum: tum quintiliari agitur. dixi non hieronymum ut tu ſemper mentiris: fed interpretem: fed eſto hieronymi maluiffi ſatine. ſı grammaticæ loqui Nunquid grammaticæ locutus est, an contra grammatica: cum tranſulti gvatæi nominatiuui platinu actuſatiuus in ſermomen quem auſtis non eſt meus. quod genus loquendi in illo uirgiliano Verbum quam ſtatuo uestra eſt. Seruius grammaticus non admittit: ut ſit antiptotis: fed accuſatuum hunc uilta uerbo dependere uiltes. Sigvæ: = matice locutii

a figuæ et cum pompeii cœtuit

14

dices grammatici negabunt. Sin non grammaticæ ergo aut barbare aut latine. Nides ut dixit latine locutum ne dicerem barbare. & excusaui nò autu laui. At. ut magis laudarem debui dicè locutum grammaticæ inquies. Tu quod fallum est tu quod non lentis dicto: ego quod lentio loquar.

æcçp non puto maiorem êë laudem grammaticæ æp latine loquendi. & istud est inquis quod peço. Sipe-co certe in laudem interpretis, lüe hieronymi peço quem tu calumniaræ à me uituperari quod dixerim præclarius fecisse latine: æp grammaticæ loquendo.

At huc erro inquis, quia male accipio quintiliarum cuius illa sunt uerba, alud est latine: alud græ-matice loqui. Nunc omisso hieronymo an huc uue me reprehendas iudeamus. Tu quidè pogi i libro illo de tribus sup. coenam bitis questionibus i tua ipus persona cum aduerſus alios: tum uero aduſt Leonardum aretimum disputas præſentius, accod-tiis êë grammatice loqui: æp latine. Aduerſus i quem libri ut dictas nuper ita cripſi, ut te ſonnia-re non latine aut grammatice loqui ostenderem. quod meum opusculum, necdum abſolitum venе-riaſ miſi. Sed ut pautis ne eamem replicem: reſ-pondeam: ſipræclarus est grammatice loqui: æp la-tine: cur nemo laudatus est. cp grammatice pluri-mi op latine: ruſtus nullus creator reprehènſus cp parum græm-atice: ſed quod parum latine loquièt

Nò qùdam opusculù
Laurenty àm
librù podi de nib
sup. coenà hiis qù-
nimby

nullus forato r vép hén
ſup. cè p. parv. græ-
manée: ſi cp. parv.
latine: loqve

Antidotum

103

Silatine loqui constat ex conquetudine et uti cur de latine loquendo tam multa precepta sunt. et cum alii tum uero caesare de ratione latine loque di acutissime scripti. Quod opus M. Tullius & magnopere laudat & ipse caesarem inter primos qui latine locuti sunt: ponit. Ideoq. quintilianus de cujus verbis intelligendis quostio est: pro conquetudine loquendi contra analogiam & contra rationem grammaticæ disputans: cum inquit. Ideoq. non inueniste diti videtur aliquid esse latine aliquid grammaticæ loqui. profecto ni aliquid dixit. cip. loqui latine eè præclarius. quæ uerba no intelligere plus pueri e: hoc est pogi: qui qæm cerebrum ne putrebat lare conditum habet: feruentem bolum cum pueri expiant: ipe non expuit: nimirum omni puero gulioior. quem ut Terentius ait e flamma petere cibum posse arbitror. Nec gulioior tîn puer: fed et multior: quuppe cum ducat me oblitum eius cuius refero uerba & furatum uerba ab eo cuius nominati testimonio nutor. & me detrabere homini quem locutum esse ad illum modum dico præclarius & purgare crimen lue errore detrabendi illi ut ignoranti: quia eundem ut ipe ait accuiso ignova tice. Taceo uerbo uta reus criminis pro affinis criminis expone pro extemplo. tançp. pro lictu. importent pro significet. consulto pro prudente. mauiare pro actuiare. uti conquetudine. qui utihi. Haec sunt pogi uera uilnem. hæc sunt. p. Clodi.

M. Tullius p[ro]est
Cesare inter
primi quatu-
tem locuti sunt

reus e mi
us p aff

Ex tempore po
sunt podius p
Extemplo & i
portent p. sion
fuerit & consul
to p. prudentem

2.

uem uerbera non illa uerborum quibus tufep
uteris quæ in promptu sunt omnibus ónput
alininum: ó stolidam certuicé. ó cerebrum fale ua
cuum: latrator: furibundus. fanaticus. beluaí
sensata. Quis ti. utui modi infinita vel alunde
collecta, vel ex se inuenta dicere neficiar? Non
est ingenii aut copioæ ista scire: sed dementue
atex uesaniæ passim & ubi non est opus ista
dicere. At. ut. quodam in loco ex bebeti acutus
esse uoluiti ubi inquis. Tanta uero traberis in
fania: ut etiam inte exculando lummus derr-
actor existas. sed oro te uerane in falsa lut.

quæ tanto studio reprehendis. Suia
cutnon perstas insententia: in falsa curno
errorem recognostis. curnon errati uenà pe-
tis. ó te dominis fantaſma non hominé. Nega-
me perſtare in ſententia reprehendendi. quæ
ais tanto studio alios reprehendere. Quid u.
est aluſ tantum ſtudium: óp perſtare in eade-
ſententia. egonegauı me reprehendille acen-
nem. Salutium: quintilianum: ceterosq: ut
liquet in mea reſponſione. Affirmaui me re-
prehendille prisaanum cum quibusdá aliis.
In hoc reprehendendi ſtudio: in hac perſto ſhia.
Tume non perſtare quomodo doces: aut nò
ueva dixisse? Scis tu ea eſſe falsa: curnon pro
bas: neſquis curme reprehendis! Sed nimium
utes omnium neſcius: & tu: cón, ignarus: ólia

de fulto

Antidorum

104

sint. quæ a me dicuntur ignoms: & ideo a me
interrogas. equidem tibi respondeo illa et se uía:
sed ab iste qui nefas uicufim interrogo. Si uera
putas, quæ a me tanto studio repræhenduntur:
cur postulas: ut ex ipe tanquam errata mea agnoscă:
et ob id ueniam petam. Sin falsa cur reprehendis
quo infententia uti qu falsa non per item. sed qd
tecum certo hominis ut dixi, fantasfmate et
ut inquit, plausus cum larius luctor, accipe
nunc quid de isto homine, quem asinum:
quem beluam: quem fanaticum: quem furo
lum appellas. tu larius, atq. homo fanaticus
ob istos i pos libros quos tot tantifat probus
lacevas, iudicatum lit. à lummis ac doctifat
uvis. Incapiam ab Laurentio zano patrigia apd
uenetos domo & eodem Aspalateni episcopo
cuius hæc est ad me eplà. Laurentius aspala-
tenfis. Laurentio Vallenfi lay. p. d. Vereoe
ne inſcribundis hib ad te Videar tibi fortafle
partior, qu Vellem ac mihi erat constitutum.
Tabellarius. N. nunc nunc diſeſſurus: hafite
rum, atq. iterum litteras flagitando mihi
iam molestus factus est. quo fit ut perpauas
uerbis, quod pluribus facere institueram tibi
notum ſaniam. talem de te hie opinionem
hèvi: qualis de prufas, ut aut græcis aut latib
non bеtur: qui bus te non ſolum comparant
& affimilant: ierum præponunt: & maiorib

plautus

Sententia
uenentiif
læa

eplà. L. aspalatenfis

eplā-lo. petvi

laudibus ʻillos profequuntur. Sunt qui dili-
gentiam tuam approbant: qui doctrinam laud-
ant: qui artificiis admirantur: qui denique elo-
quentia tuâ extollunt et predictant. Concurrent
ad me omnes qui aliqua literatura precedit
sunt: & à me petunt: ut sibi defensionem tuâ
uelim comodare. cuuis defensionis limille apd
me essent exemplaria: non possem his omnibus
latiffareve. Quid dominus feantiscus barbarus
quid iobanes petrus: quid quidă alií magni atq.
eloquentes iuri de te fentiant, fine aliq affenta-
tionis fuspitione: qua posse non arbitror. Causâ
tuam honestum, hortem, à te luperatum
dicunt et ostendunt. eloquentiam tuâ, cum illa
aduerfavi derideant & floccitat: extollunt
& obitupeſcunt. Audi nunc quid iur in utraque
lingua doctiflimus & idem facundiflimus fen-
bit iobannes petrus qui ueneciis artem oratoria
profitetur: ut partem eplæ eius libiciâ. ſue-
runt ille quidem iuere laudes ac debite: quæ
non folum à me: ſed ab omnibus quoque studioli-
limis iuris: nisi inqui & ingeati eê uellent
mecito deberi uideantur. quippe cuuis diligen-
tiam: ingenium: industriam. iurutem: lictam
nemo ſuis laudibus pro dignitate conſequi poſ-
lit. equidem, qd ad me attinet: tantù me tibide
bere profiteor: ut perſoluere nunc possum: ut quo
cienturq aliter animatus lum: non recusam

Annotandum

quominus omnes homines me ingratum esse exi-
bitimem. Tu i. longo interuallo me in patriam
venocaasti. tu mihi sermonem patruum vestituisti:
tu denique omnes liberales artes corruptas, ac
penitus eueras, ad pristinam linceitate acue-
titatem depreauatas ac funditus delatas renora-
sti atque recreasti. Quid est ullo ingne, uel fa-
cultatis uel scientiae, quod intelligia tuam
uel accumen effugiat. Nam ut a minimis inti
piam: Tumibi pene solus esse iideris qui G.
litteraturam teneat: qua quidem inverunt: sentiat
qui quod uelit ita iudicium tuum probo: ut
antiquorum de lingua latina elegantiis acuerunt arbuter
scripisse neminem. Quomagis laudanda est in-
credibilis diligencia tua: qui tanto litterarum
interitu, qui tanta lingua latine facta dimu-
tione: duobus magistris ac ducibus eo pueneris.
atque alios quidem inte fuit deduxeris: ut non
minus tibi ut Varrom: ut caesari: ut cacteris qui
de arte grammatita conscripserunt: omnes lati
ne loquendi studioli debere uideant: atque utina
uttu in deligendo quos imitaveris non erenisti: sic
alii in te laudando greatiores reperient. Quid
N. cicerone elegantiis, aut copiosus: quid quin
tiliano luptilius aut certius dicit aut excogitari
potest: quos tu cum autoves hæs: quid è quod qu-
piam utilissimuz atque honestissimù labore tuum
carpat: nisi imudum se aut ignarui: aut hupbum

confiteri velit: quid de cæteris artibus dicam:
& aliquanto poſt. Nec uero tibi in mentem in
cidere debet: me affentandi gratia hæc ad te le
vibere. Nam præter quod adulatio ſemp abin
geno meo alieniſima ſuit: qui conuenit ut
a quo me in ſcribendo emendatum huſſe: & a
quo multa didicisse confiteor: huic blandiar
& inam laude aures demulceaz. Ego uero te
ex animi ſententia laudo uic doctiſime et p
petuo laudabo. Nec me inuidia impediet: quo
minus quid ſentiam libere dicam. Cupio em
meritas tibi laudes deferendo & nobis qui
nunc lumus et poſteritati prodessi. Quod
tamen bonitate acuirtute tua ſuætus fore
non diffido: ut cum multa inomni gne ſcripſe
ris: plura etià ſcribendo nuinçp defatigeris: ut
eu ingenii iuuetes omnis consecutus lis: nulla de
iis quoque quæ adiutam & ad actionem püinent
defuſſe uideantur. Contantia dico & in omni
uita æquabilitatem: Nam religione: ſinceritate
animi: iustitia: adem: pietatem cum diligenter
quereve præcipue a te coli: & omnibus eis uir
tutibus te affectum intellexi. Quo minus poſte
lum admiratus: inquo tém probitatis acuirtu
tis inefſet: ex eo tém ingenij lumen eluixiſſe.
Sed de cæteris artibus: & iterum aliquanto poſt
huic ego inuideam: hunc ego non amem: nò in
lum gestem: non in occulis feram: non laudem:

Antdotum

non prædicem: quem duinutus de cælo demissi
esse puto. omen uidehicet atque augurii, ut ita
dictam restituiendi imperii: ut cum fermo patavi
ac lingua latina peum nobis redditá, ac restitu-
ta fuerit: tu demum imperii ac summa rei
in italiam re: deat. Hunc ego in cælum mei lau-
dibus non esseram: hunc si fieri possit, immo-
lem esse non cupiam: quem nobis a deo immo-
tali donatum est cenſam: ut ſapientia qua im-
perium regitur, quæcunque eloquentia careve non
potest a nostris hominibus recuperetur. Quod
li minima rei inuentores & artifices undique
adeuntur: iuſuntur: collaudantur; eum qui non
unam artem: ſed omnes nobis restituit: inſecta
bimur: euſiemus: omni ueebox contumelia affi-
ciemus: 'a paulo poſt. Tu uero laurenti carissi
hominii inuiri pro comuni utilitate fortiter ex-
cipe ac perfer. Quis h. in quo aliquid modo ut
præſtantis ingenii uel egvegi iuſtutis alijn
inſet, reperiatur, qui obtectatores non inue-
nerit: ut ueriffime dictum lit. feriunt ſummos
ſulmina montes. Nec ego maus illius iuſtutis
& ingeni tui argumentum inuenio: ὁ ζ α
multis re inſectatum tibi iuſiſi, ſuſſe intelli
go. Nihil h. amabilis nevitate. ſed eadem nihil
obſcurus hujus duntaxat hominibus, qui cupid-
tatibus inuoliti & ambitione ac duutius obce-

EPIA FRANÇAIS
DIANA

EUNIDEM altA.

cati cernere non posunt. qui si ea mentis occutate
liberarentur. mibi crede non solum te laudarent
omnes homines nostri temporis: fed colerent et ob-
feruarent acuenerarentur. Vides pogi quid tatum
uris quem nunc allocutus fuera: quem nunc
ulderam: cui nunc scripseram. a quo nihil lute-
arum acceperam, de opere mea, elegantiarum
quid de me ipso: quid et de te sentit: quem ut
modestus: nominare noluit: fed indicare. Verum
hoc franciscus diana liberius, uris et ipe doctus at
facundus. Ita. ut illinc ad me scribit. Franciscus
Diana laurentio Vallentini Sal. Nulla mibi nunc
major lætitia fuit. quæ ea quam nuper ex innecti-
ua tua in pogium procissimum homine & male-
dicium accepi: cp multis pogi studioffinis qui
me ridebant, accepta illius inter innectua quod
omnibus scriptis tua præferebam: os compreſſi.
Triumpho ego inter illos & par pavi (ut auiunt re
fero: qd' eos uehementifime mordet. admirat
ingenium tuum & doctrinam: & ex infinis fami-
limos eos feci: a deo ut laurentius ſemper in ore
heant. Idem in alia epla: Apologium tuum ac-
cepi libenter & legi libentifime: omnes tum ta-
cilitatem ingenui tui ininueniendo: tum eloqu
tiam in exprimendo: tum gravitatem in refelle-
do: plurimum admirati fuimus: teq, omnes qb
opera tua & hæc et ſuperiora: cognita, p[ro]perta

Antidorum

107

indutatque sunt: fine exceptione patrem latinitatis
nostræ quæ iam intereunt: immo deum alterum
eloquentia intermis & sentiunt eê & prædictant.
franciscus uero barbarus uir docuimus: & elega-
tissimus cui apologues tuus sunt ualde geatus non
hominem te: sed cum admiratione lumma diuinu
appellavit. Et paulo post. pogiuni uero omnes te-
extollunt. partim benivolentia ducti: partim ueri
tate vei confusi. Nonne maxima laus et gloria
abinuito laudari. idem intertia. Inter catarca. il-
ludq. fito de iurtutibus tuis prædictari quæ cum
lumma admiratione & uero omniu3 excellentiſſi-
mo prædictatur. perbeati uidentur: qui tui apolo-
gium hære possunt. dictatas pogi nunc fitet: &
indes iurtus tua & laus creat: cumulaturs. In-
qua quidem re gratulor mihi: quod omnes recte
me ſentisse prædictant de doctrina tua. Quid plia
etiam studioſtimi pogi admirantur doctrina
et eloquentiam tuam: iijq me rogariunt bona fide-
utque muteres ad nos. liquid præterea edicti.

Accipe ad extremum quid uir prælustris francis-
cus barbarus deme scribat. Scripturus fortasse pro-
lixius atq. iberius. nihi tuæ posteriores iniettine
& hæc præfertim cui refcribo: eum à melius de me
ſentiendo retinuiffent. & non mihi forſitan tuæ
ad eum eplè à melius de me loquendo. Titulus eplè

idem intertia-

eplà francasti
barbari

hic est Preæclavo et eloquentissimo uiro Laurentio Vallenfi cuiu romano, amico honorando. Exempli uero hoc Franciscus Barbarus procurator Sacti Marci Pecestantissimo uiro Laurentio Vallen li plurimam sal. diat. Quantum me detectavit luteræ tuæ quæ plæne sunt humanitatis et be- nuolentia, facilius intelligi c[um] explicari potest. quia cum ingenio & eloquentia excellas. & si o gne docteine tam græce c[um] latinę tantum profecis. & ita h[uius] autem ita honorifice me ad diligens pronoces: bene profecto barbarus effe[bat] s[it] utib[us] amove non responderem. quin potius male de- luteris et studiis quæ inter nos communa sunt: & de bonis omnibus merererem: s[ite] iampridem non magnificat[ur] atex[er] diligerem. Qua licet inter nos nulla familiaritas intercedat: tamen tantas uires h[ab]et ingenum tuus & opinio ur- tutus: ut et græcos et barbaros et latinos alli[ce] & delectare possit dicendo. Quare cum a[n] & a moribus nostris lic[it] instituti sunt: ut o[n]a post deum ad iurtutem ad laudem ad decus ad gloriam referamus: facite tibi persuadere potes me non minus bene dete lentire c[um] ingeni tu magnitudo & bonarum artium disciplina postulare iudeatur. Sed quid ago de beniuol- tia nunc non detuis laudibus agendum est. Ce

Antidotum

108

terum litibus mecum & mihi tecum viuere et co-
uerbari limus liceret: si parua licet imponere ma-
gnis forte non minus gratiæ & autoritatis hæves
apud me. & atbenodorus apud catonem aut pa-
netuus apud Capionem huiusmodi glorietur. Magnas
itaque græus hæo. C. Viro Laurentio n eo archiepisc-
copo Alpalatensi: qui tibi perfusa fit: ut ad me al-
quid scriberes: ut amicitiæ fundamenta, quæ fit
nos et tacendo iacta sunt: confirmaretur. perge-
igitur: sicut coepisti: & nos non solum dilige, sed et
ama: & non minus de me tibi sponde. & de te in
postremo à te peto et postulo: ut in hac poggiana,
accusatione non expectes: nunc quid ego de doc-
trina aut de calumnia cuiusque sentia: quia nec
omnia noui: quæ in utraque partem scripta fit:
nec de ingeniis & moribus doctissimorum & amici-
ssimorum hominum temere iudicandus puto.
quin potius lucte alis gravissimas & acerbissimas
inimicitiis in eloquentissimis Leonardum aevi-
tiui & Nicholaum Florentinum hujusmodi & pogiis
postea quarrino: & quarrinu pugio conciliaui. ita
nunc optavem si fieri posset, pro laude et digni
tate luterarum: ut pogiis tecum in gratiâ redi-
ret. Ut omnes istis simultatibus quæ minime
dignæ sunt uivo lapiente: sicut Soloni placuit, ois
emedio tollatur memoria minuvias. Vale. Vene-
cis pudię iudis mariorum. Agnotis pogi impudens
mendacum tuum: qui ais franci barbari uiri

2.

doctissimi, mihiqs amicissimi sententia novi: qui cù
pro lua humanitate omnes laudet: tîn vifu cum in-
fermonê incidis: quæ lua fit de te opimo demon-
strat. Ante his cum ingunti annis allocutus lis t
aut iuderis: nefao: Non.N. uideo quo loco, aut quo
tempore eum potueris alloqui hominem in re p.
lua administvanda uebementer affidueq dixtio-
tum: ipe perpetuus limmi pontificias affleda: et
ut dicitur glebe a scriptus: nec unum pedem, tâq
catphenatus toffoe ab opere tuo ducedens. Hoc tâme
fao ienture eum dete: ut de pefflimo iivo, fit iuhi-
moq atq indoctissimo. Neq. N. ille a cœteris doc-
tis atq prudentibus & abipâ ueritate diffentit.
uerum pro lua probitate diffimulat. Necte stab-
vonem irritare iuult: præferim ne iudeatur ingûn
ergare: qui ipm laudas: qui amicum uocas: qui
mifis contra me libris hoc honore profequevis: qui
oras: ut câm tuam agat: meam impugnet. Itaq
medium quandâ tenuit uam: ut necte tantopere
erga se officiofum aspernaretur. & de mea docti-
na ita pronuntiavet: ut et ueritati latiffaceret
nec te nifi plane inſanire uelles, offenderet. Certe
cum eum teſtem contra me cates: tîn nec officia: ne
præces: nec blanditue tuæ ita eualuerunt: ut no
me contra acuſationem tuâ testimonio ſuo lible-
uanerit. Vthi etiâ amicis eius lis: apud grauem
tamen et integrum iuicum ueritas amicâa pro-
ponderavit. Quemadmodum à platone clende ab-

avistorele.

autotum

109

Aristotele dictum est: Amicus Socrates: amicus pla-
to: fed amicior ueritas. Addam huc litteras petri
thomaſi qui inſcribendo, mibi peacferre, q[ui]m cura
dis egrotis utitur circumſpectione. Petrus thomaſis
unſigni uiro et oratori clariffimo lauxentio uallèſi
Sal. et E. Non et ad id alpexuſſem, quid amicifimus
ſim pogi, & nulla tecum familiaritas peacessiſſi:
q[ui]m non ſoleo ueteres deponere amicicias p[er] nouas:
nec alpernari nouas p[er]ter ueteres, cum utreque
honeſte ſint: unu[n]q[ui] bonestum alti non repugnet.
amo itaq[ui]s te, et ſibere & expedite laurenti: n[ò] ſo-
lum quod me diligis: uerum et, quia mibi uilus ef
perdignus amari. Sed al[ia]m p[r]n[u]tariu laudes non
explicabo tuas. Idem inaliá epiſtola Reuereṇ me
Archiepo Alſpalaten Petrus thomaſuis p[er] Salute
diat. Accepi epiſtolam tuam qua i primis lignifi-
tas dominum laurentium Valla nihil ad me ſtribe
quemad[am] pro tua t[em] humanitate nihil politus ſue
ras: & ſi am (ut ch[x]isti) ratu[n]cula adduxisti. ego
nibil abr[ee], et abſq[ui]t cauſa actum á tanto uiro exiſti
mave poſſem: quem integrettim[u] è[e] oratove poſſi
tum tua autovitate firmave. pruís H. non ſol[u] periti
dicendi: fed perutifimum ſt[ie]bam hominem. Nunc
ſimul eum nedum bonum: fed optimum uiru[em] eſſe &
audio [i]c. Habes p[og]i quid deme uenetiæ ſentiat.
Quid aut[em] ſroma: & ſi u[x] ull[us] ſomæ underunt reſpon-
ſionem mea. Certe ſim[us] pontifex, cui Archery pu[
me] defenſionis oftendi: idem ip[er]m quod uenetias
perlatum est: ſimulac perlegit: quingentis me pa-

littere petri
thomaſi

idem italí.

m.1

quid papa. Hic
laud. V. de laui
ventio senesuit

Hocnon meum nuncit
de libro de uero
bono a se edixi

delannotis
manet

palibus airéis ſua manu donavit: & abſolutum
quidem à me Thucydidem: tón qui interme ette
lententia ſerens. & Tuais me illi eſe contemptui:
qui me/nihil ditam de aliis, tibi certe longiffime
anteposit. Cuius rei testes ſunt: cum alij non ntili:
tum uero duo petri Nucetinus & lunensis, ſoh et
ſecretariis ſummi pontificis contubernales & co
terranei, qui hoc mihi et ipo ſummo pontifice
uolente, ac iubente vetulerunt. & tu me ſover-
taviis muſum dicere audes: quorum duo Iunis
pa atque vinutius me ut ſuo in græcis litteris di-
ſipulo gloriavit, ut ego inuicem ipis preeceptoiby
& Candidus de laudibus opie mei, de uero bono
cum eét mediolam, epiſtolam accutatiffimam ſoup-
ſit comparans me omni antiquitati: quorù de-
nicb nemo est non metu ſumma, amicizia ac fa-
miliaritate coniunctus, præter unum abſente,
tibidem inimiciffimum Georgium trabezunam
cum quo dimidium annum in legenda thetou-
ca contendi, qd'quintiliam non deſiſtere, iſeſ-
ſere. in cuius græm redi: ap in ſequenti anno ma-
luit non amplius legere, quod contemnere. Etiam
de opere meo florentia iudicasse dicenda est: qui
quidem Iannotius manetus legatus florentino,
hic eſset: cui de ſenſionem cauſe mee oftendi,
exclamavit, filio, & ut reor, genero, aliisq[ui] complu-
ribus audientibus. Non ne diuinaui: non ne p[ro]
dixi ſore: ut p[ro]g[ui]s poeniteret: p[ro]g[ui]s ſemper-

aut dotum

115

erit pogiis: temp erit fatiuis: pogiis patriæ
nostræ dedecon potiis: cæp decori est. Quid aute
de me ille sentiat: & cæptum bonovem libi a me
bitum putet: novunt uel omnes docti: qui vo
me funt florentini. & tu eum mibi lubiratus
fungis: quæ se fecerim obiurgante ineptias tuas
qui aut tum cum legatus erat: aut nuper cum
tomam venit: mecum debac re exposi tulauerit
mendatissimorum impudentissime. Quapropter
cum tale lit doctissimorum de meo opere aduſs
te iudicium. descendam nunc ad uti op, quæ
tu ineodem opere notas. defensionem. quæ non
prioris controuersiæ est: de qua victoria repor
tati: ut domi: sed nouæ ac recentis. Aus enim
ut tua plurima præteream coniuit. A quo
hæs autore de mentiſtine rabula catonem de-
creuſte caesarem ob rebus euis gestas pp inuidiæ
acculare. Nemo ad hoc tempus hoc uti um cato
nufcripſit præter temerariu[m] Vallam tanto
eſt studio alienæ dignitati et laudibus deroga
di. Imitatus eſt Laurentius nunc laſtissimus ac ſuc
amide plenus furem quendæ nobilem, qui cum ad
ſuppliaum duceretur. et in una argentea fibu
lam à zona pendentem audam abſidit. dam
uenam pogi qui te catoniæne famæ tutorem pu-
tas. ſi dixi catonem caesari inuidiſſe: ut caesae
et ipe reſtatus est, dum mortui audiuit: cum tu

an cato constitut
ut Cæsarè acculare
ad dixit. L. au-
t. Phœmi. s. li.

in oroe qua guarino repondes, Cæsarem quem  
ego laudaui: omnibus probris lacereves. & mirari  
qd inuidille dixecim catonem potentiæ caelaris  
Cum in eum caesar, tanquam in malum iurum, contra  
ciceronis opus anticatones scripserit: qd tu etiam  
fateris ho inconstans hime. At ut nemo id cato  
nem constituisse tradit? Taceo ceteros scriptores  
quocum unus est, pluribus qui utam eis script  
lit. Nonne Guarinus tibi pro cælare contradicens  
huius rei meminit? pogi mente capte. Nam quid  
magis mentecapti hominis est: quid credere et utre-  
dibile referre quempiam qui in uia a carnifice  
ad supphuum dutatur: non dico uelle: sed posse  
manus pottergum ligatas hæat amputave alii  
Zonam: cum preesertim careat ferro. Quod hæ  
bere, nec hære solum, sed etiam exercere posset  
mallet uincula ſua laqueumque abiendè, quæ alie-  
nam zonam. ſiue ut tu pecus decrepitum dixi  
bulam, qui fibula pendeat & non substringat ue-  
Item & pendeat a zona, cum fit ipse paro zona.  
clauës, cultelli & burſa, et occularia, ut tuis uev-  
bis utar, a zona pendent. hoc unu habuisti oio  
ad eruditionem pertinens, qd tribus defenſions  
meq libris opponeres. Cæteva ſunt insolentiæ en-  
mina non minus ulte obiecta: Nam infectavis  
meam contra te loquendi insolentia: cp me hæcule,  
cp me Touem feterim: ſicuti leonem contra faciu

fíbula uo dicta pede
vea zona eu forf
en & sub stringat ue
rem

clauës: cultelli ex
huiusmodi pendent
a zona no ante fibu-
la

Antidorum

panormitamq. Vide *c*ptopere tuum crime refor-
midem, etiā fortiorē me hērcule, ac ioue nedum
leonem audeo facere. feci me hērculem. cur ita: quā
te cerberum. feci me iouem. cur ita: quīa te týphe-
um. feci me leonem: cur ita: quīa panormitā, ac fac-
tuum canes lupos ue feceram. Quos tu canes lu-
pos ue à me, ieluti leone laceratos non alia imp-
udentia negas *c*p qua te à me, aut tanç̄p cerberu̇z
eſſe alligatum, aut tanç̄p týpheum ēe ſulminatū.
Verum ut illis ommuſiō ad te vedeam: quæ tāde
inſolentia mea eſt. cum te dicam cerberum appella-
ve me hērculem, qui te cerberum domui: aut
cum te dicam týpheum gygantem immanuſimū:
appellare me iouem: qui tecum inuaſore certaui
tecb ſuperaui? Ita ne tu cerbero, tu týpheo te čo
paravi ſubſtines: me qui ſum te fortior ioui aut
herculi comparari non ſubſtines. At ego iut dixi
me etiam illis anteferte auſim: quuppe qui minori
negotio te noſtrī ſæculi, iel cerberum, iel týpheu̇z
domui proſtrauq: *c*p aut hercules ſuum cerberu̇
aut iupiter ſuum týpheum. An non legiſti quid
ducat apud Senetam theseus cum de hērcule et cer-
bero loquitur. Ad meas *c*p reſpexit Altides manus
ego in te cerbero trabendo adnullus alterus reſ-
pexi manus: quæ me adiuuavent. Aut fabule tibi
ignotæ: quæ aiunt iouem in prælio aduerus ty-
pheum à multis deorum ſuſſe adiutum: quiuēt
coſtassē de ſe in aliquod aian transformando: ut

m3

2.

et Neptunus fecit gygantum formidine. Ego nullius eruditoq, in te confutando subluitus lum ope: nec unq te reformidau: nec de mo- occultando cogitau: ut mento gloriani poſsim me proestantiorem extitisse hercule, ioue, atq neptuno, cuius fultinæ meum triplicem defen- lionæ, ſicuit trifulco iouis fulmini comparau: t

Quominus debuisti nomen in porcelli imponè: quem amicum meum esse opinoe: & qui me in recenti aduentu accipere: & à me accipi i con- iuuum solutus est: cuius epigramma ad me tanq ad operis ſui iudicem extat, ſaneq honovi ficum: & meum uicifim ad eum eodem diè reſe- ziptum: qui ſi contra me, qd ut puto mentiis ſcripſſet, profecto neſi herymantius quidem ſoiet aper ab hercule ſecret impune. Vide: quę uecar tuum iactantæ crimen & qui paſſim ut magis tibi doleat me iacto et glorior: ideoq tuas alias inſimulationes: ut inanes leues: calum- niolas: contemno, atq non ſuperbo: ſed ſublumi ac generoſo pede conculco dumais. Cum chauſſe Vallam comunem doctorum omnium eè hoſtes ſuidete qua iactantia: qua temeritate: q impu- dentia reſpondeat. docti illi quidè ait: pecti ſimi elegantes: latini & chius etiam ſapientes. Verum ego doctior: pectior: elegantior: &li uerum de illis dixisti et ſapientior. Quid ad ad hanc Traſoniam iactantia effeénatamq

ſuſcima

de porcello.

qde prætuleru
qui nulſ da gramma
eſt et inde 13°
5. 2. h. 21. car.

ant dotum

1/2

dementium adhi pōt. Verum est prouerbium fa-
tuus lapidem facile deuat in puteum : sapiens chif
ficile tollit, hinc est quod pogiis in puteum meis
non cessat lapides iacere : de tio auct ne unii qde
educere pōt. Videntur quidem mea uerba ut ab
aduerfatio referuntur iactantius dicti: fed quile-
gerit, cui crimini & inqua cauſa respondea in
telliget ea cum fiduua eſſe, & fortiter ad repel-
lendos accufatores non cum arrogantia dicta. &
ante omia p. clodi cur ſemp uerba mea aliqua
exparte defraudas: Non H. affeueram illos eſſe
doctos et ſapientes et ſapientes, fed ex tuis uerbis
vetuli. Hoc H. ſunt mea uerba: cum de gramma-
tice præceptoribus in questione duntaxat mei
tui hui loquever: non autem de omnibus doctis
& in omni grammatice parte, ut tuli latrentor cere-
berus ementuris. Ita H. ſcripſi. Non quia quicquā
uehm ex illorum laude detractum: fed ut ueritas
eruatur. Sunt H. (ut tuis uerbis utar) docti illi
quidem et reliqua. Cernis ut non affeueram illos
tales eſſ. ergo ne mihi quidē illam laude ſerio
uenduam: fed op tantum ſuperiore illis eſſem
duntaxat in huc parte grammatice. At contra
quam infectionem libuit mihi de uera iutute
gloriari: nec reformidare ueritate: op in huc re-
de prisciani tanq. de herculis manu claua eri
perem. Nempe contra banc, ó uocem pistrino

m.g.

2.

Et erga hoculo dignam. Quis hanc petulantia: temeritatem: audatiam: moraeciiffimi: pediculi: æquo adio: ferre quæat: quis non deignetur lapientes à. Acto: doctos ab indocto: peritiiffimos ab ignauſtimo: elegantes ab abſtundo: latinos à barbaro: reprouhendi. Hic ne iur inſuliſſimus nulla autore tate: nulla docta: præditus omnium quiuiat amentiſſimus ſcribere audet ſe ab omnibus grammatiis præſertim talibus diſſentire: & alia plura. A duerius ſita pogi barbariſtine: inдоctiſſi: inſipientiſtine tam contumeliosa dicta: tanta probra: tanta opprobria, debui pro uevitate pro dignitate mea: & ut te retundere ſita maſnifice loqui, & cum ſupasſem in ea materia grammaticos omnes qui immortalitate eſſent confecuti: mihi ہی immortalitatem uendicare. Hunc. K. ego meorum laborum fructum, no ut tu pecunium peto. Neque tu detractor cum meu iurtutem: ac meruitum negare non poſſis: negare debes præmium et gloriam. Inſectaris. N. inqui ens. Verum liboc quod ſequitur aduertat uallas nèm non hominem: ſed quoddam omni ratione uacuum, & inſanum portentum è terra geniti putet: multoq: immanius ہی gigantes illos qui diis bellum indixere, ait N. ut tandem laudes ſuas aliqua præclava ſiia consumaret. quadere tam multa ego tanq: egregia tradidi ex iſtimis

q[le immortale
fore dixi.

ant dotum

oratoribus observata ut pietem me fatis ad atere
nitatem gloriam vel obid. capitulum comparatis,
& posse inter præstantis scriptores enumeravi. quæ
illius quos repræbendi livemuiſterent admirare
tur. óuolatilo cerbellu. ócaput lardo et fumo re-
fertum. ó crassa ceruix. Tutu pogi devraetor inui
due & amariffime autor es mee iactantiæ. tium
de me ipso prædicandi imponis necessitatem nec qu
H. magna uis, nifi ui maiore repellitur. nec deſse
mendacii tenebræ nifi claro iecitatis lumine ex-
cutuntur. Anmihi non liceat, qd tibi homini for-
micio, miſtino ac uermino licere puas; qui ais
in libro coniuali: quem ego, ut stultum repræbedi
non nulla hactenus conſoripſi: quæ iam inter miſios
dituta longiorem mihi poſt obitum iuta allatima
uideantur. Credo in miſis ſpuraſſimus de cofabu-
lationibus opus tibi immortalem poſt obitum iuta
allaturum ſpevas. de quo ad extremum aliquid duc
mus: ut tuæ magis æternitati conſulamus. etiam
pergis inquiens. elapſum est ſere émanibus ob
negligentia oſtentationis genus inauditu & ad-
modum præditandum. Ait H. in ſeundi fine libri
homo minime iactabundus: minime avrogans: 1
minime ambiciosus ne ualla. ó igitur opus iſpìs
præclarum. ó libros omniumlectione dignos. ó i
aurea laurenti præcepta. Ridere profecto ſim
coactus ad tam temerariam huius fatui de le præ

113

m

2.

dicationem. Si aurea huius infani præcepta fit
censenda, qd' metalli genus, Aristotelis: platonis
Ciceronis: Senecæ cæterorunq[ur] priscoy præcep-
tis attribuemus: plumbum ut opinor: sed hoc
dementer ut reliqua. Cur pogi improbissime
suppresisti nunc: ut læpe demais ingerbis quod
sequebatur: ubi causa redebatur: cur id à me
diceretur: hoc est unde apparebat me nequa-
id ferio loqui. Hoc h[uius] sequebatur, quæ in arden-
tissima fornice pogiana, nih[ui] tamen damni se-
cerunt. Quantum ego debeo pugio meo, nò pos-
lum non geas agere: c[ui]us ille non facie patitur:
ut me libi debere prædicem. Tune pogi multis
lime existimas me fecisse te fornicem? qui[que]
fornace dignus es: non ut aurum argenti: ef-
stannu: fed ut sulphur fecisse fornicem arden-
tissimam: qui nullà ingenui sentillam optines:
fed ut uena sulphuravia, semper cales etfumas
fecisse fornicem auris: qui sic aureo eloquio si-
milis es, ut sulphur auræ dignitati. Nam q[ui]
appellarem dotti[ssimos] periti[ssimos] sapienti[ssios]
uivos si te auris fornicem ardentissimá nomina-
vem: Tu non fornax, fed lutum, tunon ardés
fornax: fed gladium lutus, tunon auris-
tor fed immundissimú coenu es. Talè egote
esse cum scirem non huissim ferio gloriatus, qd'
extuo igne aurú mew, nihil damní fecisset.

antidotum

Itaque licit tuæ imbecillitati p[ro]toniam infultaui: ita p[ro]toniã mea præcepta aurea uocati. At tu transfone non glorioſior modo: ſed multior, exuti mabas: cum dico ætum ego debeo p[ogio] meo, me ſerio loqui. & te ardentiffimã curi fornares appellare: quod ſi ita effet: cum te tantopeve la- udem: quid ita in me ingvatus extitith: iur p[er]ſime ac multiffime: qui et queris cujus metalli evunt illi lummi iuri: qui non poſſint plures diti aurei: qui linguli qui prope infiniti ſunt: ſingulis metallis cenſeri debant: qui ſiquem dicit: eſſe t. aureum: uidear alios facere plumbeos: qui ſime et in comparatione tui: qui non dico plumbum ſed æs aut argentum es, feci ſem aurei: neçant dottiores intelligi: ee ſmaragdus: iacintus: ſa phyreus: topazium: adamas: margarita: aut aliquid quod omne metallum dignitate trans cendit. Nefcio an bi: an in eo quod ſequitur multior flueris, dum inquis. Illa vero iactantia palmaris: Nam cum de Hieronymi ab eo multif ſime repræbenſi translatione dixi ſem inter coetera quæ boator infanus loquitur hæc addi: dit: niſi op[mi]lius app[ri]or[em] interpres transfero: ut mea translationi ſit ſancta ſtriptura appella da. Quid o[ſordida] bestia, ab homine profano p[er]ſido: hereticus, ſanctum prodire pot: ac non pot[ur] obſcenum: turpe: pernitiſum: bibliam t[rad]edo

Vapem ſtiftatio ſic ſancta ſi p[ro]ſura. & de quod diu. s. L. 1. ff. xx. car.

2.

transtulit hie barbarus furioles / odiosum quidez
mibi est pogi fatuorum princeps omnia quæ in
puteum meum deicto laxa, educere. Hoc tamen
erit solatium & poft molestiam perpetua volup-
tas, cp omnia in caput: inspectus: inuentè: i cui-
va: & plæraq, intuum fugientis tergum: clunelq
iaculabor. Nonne prima uerba loci illius i mea
vespontione hæc sunt? Tuum est pogi docere bæc
éé hievonymi interpretationem: & cuuis illabit
quam Augustinus: quam ambrofus: quam Hu-
laeius: quam cyprianus: quam ueteres alij lea-
tur. Nonne hæc aliquanto poft ex alio opere meo
sumpta: uerum li poft quadringentos omno an-
nos ita turbidus à fonte fluebat vius: quid miy
li poft mille annos: tot h. fere ab Hieronymo ad
hoc œrum sunt: hie vius nunq repurgatus ali-
q ex parte limum: fordesq contraxit. Quid ais
p. clodi & ciceronis et pudicitæ & regioni ho-
litis li me hievonymo non perefero: non confero
non ulla ex parte comparandùi cenfeo: nec de illo
quippiam dico: fed de uerbis facre scripturae ut
opinœ uetustate corruptis, quid iactantiæ est:
li dixero scripturam sancti uere esse illius qui-
cunque is lit qui optime transtulit. An non fàctu
scriptura est: ubi melius dixerunt AquileÆ Sy-
machi: Theodotonis & quotundam aliorum q
aut Iudei aut heretici fluerunt? Non h. sancti

viri nunc repurgati
sunt alioque par- / limiti: Iordæq; co
bit-

antidotum

115

uivn 'uelf facit, uel ostendit, fancta fcriptura bene inter-
prætata: Nec profanum ac malum male et in-
docte interprætata: quia non doctrina & lingue-
nitore: fed fide et cordis puritate homines iudicat.
Necego de mea dixi interprætatione: fed de cujuſ-
cunque: in prima. N. et in secunda persona ſolemus i-
loqui non deme, et dete tûm intelligentes: fed de
genere toto. eſto ſit illud de quo in priore anu-
doto feti mentione: Siibi fuerit filiis pacis re-
quiſeet ſuper eum pax ura: Sin aut ad uos re-
vertetur, aut illud adducunt igitur eum ad eam
Caipham in prætorium. aut illud uolo manere. et
ſi eum tranſlatum a quoribus ſancti ſſimo iuro: & idem a
me ſi e tranſteratur. Sin minus ad uos venetet.
& adduunt igitur eum à caipha in prætorium
& ſi eum uolo manere, utra efit ſancta ſcriptura,
Nonne quæ uerior: atqui mea uerior eſt: ueru
ut dicebam: neque de me uno: fed de quocunque:
neque de interprætatione iberonymi: fed de cor-
ruptione loquebar illius interprætationis: neque
hoc in meam gloriam diceba homo ſiiphinee: quod
nilluis gloriæ eſt: cum quius greculus hoc ſi-
at, & ego in græciam nunc namgani: nec illum
tantis præceptoribus meis dignus ſiim Autispa-
atem. Rurutio, nedum Caloianne, atque Theodoro.
Sed quid plura: cum ſit res & baec, et alia omnis
huiusmodi ex ipius antidoti prima ſtatim in-
fpectione perſpicua: pergam iam de aliis operibus

Nō uocat. Nō libri
huius ope vif aut-
dotu

ſic eum

Hō quos præcep-
ret hūevit, Laure-
greca lingua.

de collatione
nou m testi.

Horatuut.

dicere, & ab eo potissimum ingrediar quod ad eundem hieronymum pertinet. & abste in priorè quoque inuectua exagitationem. Aus et Sed edidisti librum vel libros potius oftentator infane existimans te laudem extantu uiri de tractione consecuturum. Sed cum uideres & ignis periculum iminere occultaisti librum de quo paulo post dicetur latius, et longe post inquisi. Ob belua infana tu hieronymi non re- præhendis qui librum compoſiusti ac etiam multis oftendisti de erroribus in traducendo lúis. ede ede inò omnibus libellum cur domi occultum tenes; an ignem metus? profer ore te libros. Ó præclarum religionis patronum p. clodiump hi edidi libros quomodo occultare poterunt. Nefat uox miſſa reuerunt. & ſemel emittunt uolat irrevocabile uerbum: ut inquit Horatius. quere ab eis qui hænt. Sinon edidi cur auDES: ut editos repreæhendere. Sed tu et quod ediderim, & qd'occultem utuntur ut- urunt menturis. Nam per occupationes meus præſertim cum uelim aliqua addere, non edidicht nec unum menſem penes me fuerunt libri illi, iam octo annis ex quo compoſui. &nunc apud M. capit ferreum ſunt: iam inde adiſ cessu doctissimi uiri & geætarum lutorarum periti. Cardinalis ſancti petri. cujus uelunius

anidotum

116

testimonium testimoniz flatis est ad tuæ nefæ
dam in tandem calumniandi duitatem refu-
tandæ. Cuius uerba ipiis chývographo hæc ad
me sunt. & si non credis eum interrogato qui
adeat, nupor reueritis ex legatione: cui tè cio
multa de me impudentissime fabulatum, audi-
ta quæ eius uerba. Doctissime uir Sanctissimus
dominus noster remisit mibi hunc librii uestry.

cuius si fuerit possibile optarem copiam, quæ mihi placet & utilis est pro intellectu lacteæ fæcituæ. Vester Nicolaus cardinalis Saneti peti. Volo huc etiam eudefem ad uerbum libijce epistolam quam duobus fere annis antea ad me miferat his uerbis. Optime atque doctissime uir amice singularissime, receptis litteris quæ misit pontificem nostrum adii: qui me preſſe-

te ad longum legit eamdem, promouipetita
& longior fermo de singulis te concernentib,
bitus est et quantum intelligere potui: pon-
tufex te plus amat hæc hactenus oftenderit, poſt
dies aliquos de translationis ſcabroſitate poli-
cæ Aristotelis dum uerbum faceret, diebat: lau-
ventius ſi claviorem fecisset. Vnde ego conti-
nuo adieci ex quo laurentius cunctis preſe-
vendus, cur ſanctitas ſua eum interprimos et
non heret ſecretarios: qui respondit: Sunt q
non ſauent: ſed eut. hæc ſic recepi: dixi etiam

chývographi car
dinam. ſi perpétu

epistola, ein fden
ad laudemur

2.

me uobis vesponturum reperisse Sanctitatem suam
bene dispolitam et annuit. fuit per dies decemab-
lens: nec modum huiu litteras mittendi: cum igno-
rem ubi resideatis. ego sum ueter Valete. ex-
fabriano ultima Augusti, Nicolaus Cardinalis la-
ncti petri manu propria. Vides. p. Clodi quid ille
Cardinalis. quid etiam papa de me sentiat: ueru
hoc est alterius loci. Sed uides impiffine Clodi,
qui etia in secunda innectuua soles infidelium
ritu dicere o diu boni, non damnari opus meus
neq[us] a lummo pontifice neq[us] a cardinalibus: sed
landari: sed exposi: sed utile est etne facere scriptum
intelligendæ, dixi. Nam cardinalis Hic eus uir
de me optime meritus: qui ut iromam venirem
autor extitit: h[est] in opere meo partem, quippe
qui illud eumus supra feci mentionem. Si eum uolo
manere quid ad te, quod egnon aindueram:
ut adderem admonuit. Nam illud adducunt euy
ad calpham in prætorium: non mea ainduerio est
fed aliorum multo[ur]: quorum unus fuit. C[y]vindus
anconitanus in quem tu innectuata scripisti qu[am
ille adamicum scripserat superiore nocte ubi per
quietem dixi: se mihas lune apollinem meliore
cam est e[ste] Guarini [con] p[ro]g[ui]. is cyriachus i. lombav
dia reperit quatuor exemplaria emendate ſorp-
ta ſic. Adducunt eum a Calpha in prætorium t
& quod ego præ uerevecundia nolui facere. Angu-

antidotu

117

Stinum notat qui hoc ignorauerit, laboret, enoda
re qui nullus est, nodus. & amiciffimus meus ac
doctiffimus Johannes tiburtinus repetit apud fac
tum chryſogonum: ubi cum magno theologo ha
bitat cardinali ulerdensi, uenerandus codicem &
euangeliorum in eode loco emendate ſcriptum
Quem locum fertur? emendare destinasse. Hæc et
huusmodi ſunt: quæ in opere meo continentur:
quod tubereticum appellas, & move tuo fabella
inepta confirmare uis inquiens. profer omo te li
broas quibus illum ſanctiffimum uirum fidei ſny
lumen ſingulare: ut malum interpretem accutas.
Non erubestis quæ lis pallidus ſcribere te melius
interpretavi, quod hieronymum. Recordare queſto
quid responderis doctiflimo viro Antonio panoreb
mitæ. Nam cum ante uestrum discidu te ad coena
inuitasset: teq[ui] poſt cibum tanta temeritatis ac
hieronymum reprehenderes damnaret. Tu quid
dixisti perſide fidei decoctor, ubi ut uerbis tuus
utar etiam aduerſus chriſtu ſpicula referuasse.
ad quæ uerba cum ille obiit, pußet: ſirgens de me
ſa cum te obiurgasset: cum tali belua inquit no
effe amplius colloquendum. & poſtea tanquam criné
tuum planum feceris exclamas amplificationibus
tuis meptiffimis utens. Nihil agis pogi. nihil agis
latratibus tuis cerbere: ex magnitudine criminis i
captas inuidam mibi conſiare. Cui ego illos libros

enigmus quatinus

componeba etiam si hietonymum pupuguſſem, cot
eruditionem ne an contra utam. Certe non cont
uitam: Nam quis audeat eum negave ſuſſe ſane-
tiſſimus. Num ſiquem tot ſanctoy patrum q[ui]
homelias legimus à me doceretur loqui potuſſe
latinius: continuo ne is à me, ut ſupeſtitiolus: ut
mſidelis: ut impuſs coarguretur: minime, ergo
linguam non cor talium uirum quis fortaſſe ve-
præbendat: ſonum non ſenſum: uerba non res i
At chriſti uerba nulla extant: quia hebraice lo-
cutus est: nec aliquid ipe ſcripſit. Cur ego reſe-
uarem tela ſiue ut tu improprie loqueris ſpcula
quod tuum non meum e uerbum aduerſus xpm:
In cuius honovem óte ói diabolo tetrove compo-
nebatur id opus. Cur h[uius] conferebam ruim lat-
num cum græco fonte noni testamenti. An ſiant
porphrius ut ipsum nonu[que] testin impugnavem:
ut religionem nostram labefactavem ut chriſto
per illud opus bellum indicere: an ut ei ſeruere:
& intemplum eius ſaltem pilos capratum ut anu[
ſialia non posſen offerre: Ego ommiſſa omni alia
lucrandi vœ quædam opera in honore religiōs
chriſtiane compoſu[que] & qui meis ſtendijs p[er]
honore tandem militam: & tuam me aduerſus eus
ſpierila referuſſe: pro quo queſo imperatore
pugnaturuſs: an pro diſe quos tu testari ſoles, to-
uo: baccho, et uenere. & tamen teſtem citas ſi

Nò christiſtum habui,
conſcututus e

tela uus ſpcula
dicimus

antidotum

modo uerum est, unum & eundè plus àpessimus & penę tibi parem antonium panormitam, qui niq·
line præfactione nominandus biſ lib Eugenio
et Bernardino pimaginem carthaceâ concrema-
tus est. Quis hoc tibi detulit? Sceleſtiffimus pa-
norhmita, quis chifti blaſſemati uicem doluit?
Sceleſtiffimus panorhmita, ópogi accute quomo
do potest de opere græco inducere homo a græcis
litteris remotiffimus: quem li eius linguae probes
noffe alphabetum: omnem tibi remitto quam in
ſeći inuiriam. Nec recordaris homo hebes ac
lupina loquacitate, eorum quæ finxcisti: ut me ebrі-
ſolum qualem ego te descripſeram representares
inquens. Cum te olim uir clariffimus antonius &
panorhmita ante uem diſcidium ad ocenă una cu
doctoribus quibuldam unuitaſſet te laudando
uehementuus & uruitutes tuas tollendo, ac ſub
ad linguas laudes uinu t'non nigru, ſed græci
lubministrando. Cum id more græco fieri duceres,
ad tantâ perduxiffe ebrietatem: ut ueluti pino
limia multos ludos locoq[ui] ederes. deinde ut leo
inſurgeres fortior: tandem, ut porcus dormitans
te inticlimo proſterneres resupinu. ſupuenire
nocte cum nulla ps corporis ſuum offitui ſaveret,
quuppe omnia uino demerſa evant, neq[ui] ad ſolui
tugurium ebruıſ dormiens: aftertens reveneru poſ-
les. quidam videndi gratia te ſup aſſellum forto-
obium uatem nem apollneum impoſuerunt. &

H[o] qui[d] d[ic]at de
Ant[io]no p[an]or[
mita].

q[ui]t[u]it e[b]nuſ
neap[ch].

cum neque federe præopove: neque te evigere obmen
brochuporem: veclinato tanquam morbo debiles soleat
super heventis cuirfdam humerum langido ca-
pite, brachiis, mambusque demus, clauis occulis
ove aperto, unius laporem teterimum exhalate
tanquam alterum Sillenum, ut in sculputuris priscis in
demus domum deduxerunt. ubi qui focus erat,
graui aliquo morbo hominem correptum putavit: ut
neque alius videntibus, quidnam vel esset, prius per-
cepit: cum hominione egritudo illa est patefacta, hoc
adeo graviter Sillenus in tultit: ut postmodum bellu-
qid adhuc uiget, indixerit panormitæ. utromus
harum coenarum fuisse tempore priorè, hi hanc
ex qua ego et panormita inimiti facti fumus: quo
pacto ego illi alteri coenæ potui intereë ab eo qui-
tatibus. Sin illam, quemodo ille me bessiam talem
cum qua non putaret, libi amplius colloquendis
iterum cum doctioribus ad hanc coenam admisit &
Agnolus pogi mendacium tuum. agnolus tuam
impudentiam, limul et imprudentia. Ideo, cito,
huius loci non erat: addam de alia quæ mihi obi-
cis hebrietate: ut tegas tuam, qui coenolus nihil
alud studes: cum alio quouis volutavi: ut coe-
num abitevgas. & credibilem faceves ebrietates
neapolitanam: addiduti romana, inquiens. At
hæc neapolitana unaria expedire non forsan obscurus
notioe romana. Annos amplius tere tres incoii-
uio cuirfdam epitopi, tantum iuni eturians, litiep

q. domæ fituram

2

aut dotum

abforbiusti: ut cum uelperi lecturus esses: neque ad
horem prestitutam appareres. an ignoras discipulos
tuos cum diutius stertentem autovem fluim et ex
halantem crapulam expectassent: tandem cubiculuz
ingressos te uix magnis uocibus, tanquam aletargo de-
tentum excitasse, cum tu seminurus: ostenans: stipi-
dus: demens: caput feeneticum. et reliqua. Curnon
adebas quotiens ego continuo aliqui interdim: totus
me solere fieri ebruum. Sed quis est iste epiſcopus
quon eum nominas: finoture uita quę neapolitana illa
crapula est? Nomina ex tot discipulis aliquos: ut,
pro testibus eos interrogare possimus. & discipuli no
modo in domum inuiſti meo: sed incubiculum ideo
penetuarunt: præceptorem dormientem non vere-
cunde: non timide non modeste: sed magnis uoci-
bus excitarunt. Cur non ad debas ueluti Silleno,
uncula innexuerunt: qd pedibus traxerunt, &
iniiam tanquam Caecum protraxerunt. Deus te per
dat Scurra leuiffime qui amplius abestat tua inue-
tua triennio: hoc est ab hinc quadriennio, tranſiſſe
temporis aus, ex quo id getum est: cum non amplius
tribus iamannis legerim. quemadmodum de neapo-
litanis ideo apud miserrimù & atridiffimum homi-
num panormita coenis mentiris: qm etante ideo
Rex expugnaret Neapolim fiut ille mihi imini-
cullimus, cum inde à Caleta: tametſi male adhuc
ſarcta gratia erat papiæ reſcuffa. & post orbeſis it
nos limultates, ego denouit testi collatione com-
poli, ut ipe illud opus à me oſtenſum ſibi non-
quitat diceve. de quo ut ad vem redeam, fineq

q. jedib, traxerunt
Et ęcucipare
sunt

confutatio blæphe
mae altera

reddit ad deſon
onem opevis de col
latione.

faciam, quid attinet dicere, quid sentiat homo
spurcissimus: ut opus ipius hæmophroditum pu-
blice damnatum crematunç, reftatur, cum tot
cardinales cum lummo pontificæ benefestiant.

Quare tibi nec de ferdinando cordubensi telpon-
deo: qui lìtecum deme, quem ait libi amicuz,
& de se benemeritum male loquitur: in gratus è
nec offitio probi uiri fungitur. Lin uerum ami
cum agit, tu potuus ementutus es. Et ià libros meos
de uero bono infectari audes. & quod iirgibus
detraxerim: & uina laudaverim inquiens. Nunc
fane uideo cur in quodă tuo opuſculo, inquo epi-
cuororum cœm quantum datur tutaris: uinum
tantopere laudaſti, et paulopoft, ut epiuaredui
quendam voluptatis aſſertorem te eſſe fata-
ris. Osi te pogi feciſſem cauſæ epicureæ aſſeu-
torem: cœto plura dixiſſem: quæ novia laudis gna
excogitaſſem. mihi crede ipm mare inuìnum
comutatſſem: in quo tu tanq[ui] deus non marinus
ledmoruntus.

Nunc mapheus uegius
qui de uino loquebatur homo tetricus & mi-
nime pogiánus, me non mihil à plane laleuie-
do & proſus epicureæ loquendo retinuit, et
de iirginibus ex eodem opere uerba ſubijcas.
Sed in libro primo quem de uero bono ſcripſiſi
uerba ſacrilega quidem, & ſcelerata nimum
quæ à me referentur ita potiunt, inquius et
Ego uero uide quanta libertate, arſicentia
reſpondeam, ſic statuo. Quisquis iurqines ſane

de ferdinado
cordubensi

de libres de
uero bono.

de laudoumi

de iirginum
detractive.

antidotum

timoniales primus inuenit abominandù atque inultimas terras exterminàdum morè in cuicula tem induxìlle. Nebulonum princeps pogi adest mapheus idem iur in omni ætate cauſimus & qui forores aliquot hêt et ſanctimoniales quem tunc amiciflimum meum: ut nunc eſt: iuolentes & libentem introduxi: ut magis appareat illa diſputandi cauſa eê ſub æpicturei persona. Ideoq uobu damnare uestalibus ac gentilibus virgini tatem: ut magis laudarem xpianorù. Nonne ſemper ille in duobus libris perinde loquiture aſi æpictureus ipe eſset: non mapheus & iurigitum ac ſtitionalium ſeater. Ó te iurum plus perditiflimum: Nonne dixi inprobemio: cur iepictureos abiectos homines et contemptos induxi loquentes. Nonne intertio libro quidam exordine minorum ſub cuius persona meã dito ſententia: contra mapheum uelut epicureus ſiam ſert. quo ex libro curnon tu ierba repeſtebas: ubi cauſam christianam ago: ubi gentiles cunctos impugno: ubi gaudia depingo paradisi. quem locum candidus cum laudat: nihil ſe ait legiſſe Floridius. Quo ex opere non matorem apud elegantes, Cuarinù: Leonardù: ambroſum: Carolum, ad quos detuli nitoſis atque ſacundiæ: apud ſanctos ac religiolos pietatis & ſanctimonie adeptus ſum laudem. Vt obid iel magnam expectem abieſu christo: cui iſprimis iurigimitas & abſtinentia genita eſt: mercedem.

2.

ac remunerationem. & tu continentiorum & abstin-
entiæ perpetuoß hoffis libros illos mihi auſus es
obiectuæ, tuæ fraudis et tuæ calumniæ conſeu-
us. Hon. H. ignorabas contraria libro primo interio
contineri. Quid ſperabas, quid oprabas venire
doueritatem. Nempe tibi qui opus illud non ui-
duſſent credituros, & mibi vel non reſponſuо vel-
nondum reſpondenti inclamaturos, allatratoſos,
conuiiituros. Atqui non defereret deus cauſam
meam abſte prophano lacesſitam: qui cauſam ipſus
in eo opere non deferuſſem ab impuſ & tuu ſimi-
libus lacesſitam. Si ego taciuſſem: ipi prome la-
pides locuti ſuſſent & tuam calumniam confutaf
ſent. Nam quid faciuſs cpp te confutare hominæ,
tardum: hebetem: luteum: terreum: puluereum. t
Vt puluſis H. a uento ſtultitioru tuæ ſtatim excauſis
& ſublime raperiis & nihil nifi aduerſos occulos.
ſeris nec conſternis corpova ſed conſpergis. Vide
quanti te faciam pogi. ſemper mendatis ſemper
mugis ſemper terguierſationibus: ſemper ineptis
utentem. Simille pogi exaduerſo inacie ſtarent
liqua eſt fides, nolum iuderi de me ſupeſbe ſed
de te abiecte loqui: non pluſris cohortem pogiavu
ſacerem: cpp aut aquila gregê coruorù, aut occu-
ter cateruam geaculoſ cum clamoribus inuade-
tum ſaceret. Simibi non credis iuſiunandi, et
quidem ſanctiſimum interponam: quod Socva-
tes interponebat panteuem, per canem deieuare
ſolitus. deieuare dixi, pro iuive: non pro pere-

anidötum

121

rare' ut tu facis inquiens, tanquam deum curet ho
periurus/aut impius aliquid pensi faciat deeneure.

Sed quis te inanditus in cognitus tenuit Aurov. ut
libros non meos pro meis / imo nullus proueris com-
præbenderes. Cum ais. cитеur præterea liber de fato
diuinaq. providentia in quibus palam bearit Augu-
ſtimum omnesq. doctores improbano blasphemus est
mdeum & nonæ heveris autov existit. Qui ſunt ſti
libri mihi ipi ignoti: cur tu nonaliquem ex eis loci
profers. cur non aliquid blasphemuy: aliquid heveti
cum: aliquod denique verbum Laurentianu3 homo tar
tavee latane frater, belia fili & ignis æterni ſempi-
ternum pabulum, quâ diuuiuis. italuc. dedeus et
ſæculi turpito do atq. cuuitatis ſterquiquinum. More
re apprimu3 qui non mori: ſed iuuis iudensq. deſ-
cente terra dignus est absorberi. Nam quod inlibro
quem de libero arbitrio ſcripſi arſtorelem dixi in eu
vivo perviſe non ſline autoritate dixi non dico quorui
dam aliorum quovum e lucianus ſed gvegorii uaza-
zeni uiri doctiſſimi apud græcos atq. eloquentiſt-
mi. inquem tua illa conuitia non inme boant.

Ó infanam beliam: ó ſtultitiam: inſtitiá: dementiá
turpitudinem non ferendam: quid h. ſtultius et ſe-
potest quid peruerſus óp Vallã nostrum qui ſe ſi
omniz verum tenere iactat ignorave Aristotelis mor-
tem adeo inter omnes iuigatam: ut nemini ſere
qui aliquid ſapit. ſit ignota. Non ignoravu3 gvegori
ſtud genis moris tuſſe iuigatum: ſed aliquid mal-
uit cvedere quod non iuigati: ſed ab amicis ſuit-
occultatum. tam et ſi multi ſunt: qui aconitum ſump

p. libros ſeripſi
quos non ſeripſi.

de libero
arbitrio.

Nó quid dicitur
de morte-ante-
tehs

2.

hisse eum tradunt. Quid h. uulgatius morte
Socratis quem plato tradit in carcere obeuntem?
At id fallum est. Quid themistoclis quæ ault
taurino languine hausto fuisse extincti, at id
curioli uestigatores ueritatis negant. Quid ty-
vannide pislitreati ac nece Harmodij atq. aristo-
gitonis? Atomnem gecetiam Tuöydides errare
coniunct. Quid morte Alexandri: quem ueneno
netatum curiis negat. Atalii p[rae]tio auiat: h
id timore antipati, caffandriq[ui] fuisse suppeſſum.
Infinita sunt huiu[m]o exempla: ut de vomulo
quem in cœlum fuisse liblatum uulgus et loquebat
et ſentiebat. At eum nonnulli, quibus ipe affeni-
or a p[at]ribus fuisse discerptum crediderunt. &
itaq[ui], non continuo henda est fides, famæ magis
uulgatæ, ſed magis probabili. Ego cum ſeitem
quid Dyogenes lærtijs & alij nonnulli ſtibut
(nam quomodo ignorarem quæ uulgus nonit.
Tu hoc quod ego dito, potijs ignorasti, tamen
galui in opere christiano chriſtianum hominé
ſequi: inquo opere repehendendo tu n[ō] chriſta-
ne: ſed Avnuane fecisti: qui uerba quæ n[ō] mea
ſed in collocutoris persona dicuntur. ſicut luf[]
de utupevatione urginii & iuni lande fecisti:
mibi attribuis inquiens. In hac aui deq teai
loqui instituo pace tua et aliorum ducti, ſi
nemini proeſus aſſentior. Nam quid de alij
dicam cum boetius ipe, cui in exphanda hac que-

Nò de morte Themis
tochiſ et. N[ō] mullo
illustrii nivog[.]

N[ō] continuo henda et
fides ſaunt, magis ſuol
pate: ſed magis pro-
babili

antidotum

122

Actione tributur palma, qd' luscepit impleve et non posuit: sed ad quadam ves confugit imaginas et commeticias. ecce hominem lapiente: religiosum perspicacem: qui nemini ne Augustino quidem qui delibero arbitrio feci fit: affentiat.

Sunt ne iusta sceleste mea ierba qui respondeo. An Antonii gleve collocutoris, qui instituit quostio nem & qi duerlas in acie partes tuentis? Ille ut alii plurimi incertum habebat delibero arbitrio nec aliqui affentiebatur, tanquam plane hanc questi onem explicanti. Itaqe eius mihi ut indialogis fit ad instituendam disputationem fuerunt ierba vepetenda. quae et si in illo veprohendenda non sunt: tis tu calumniare mihi attribuis. Ecce crimen meum qd' Augustinum inlector: quem non omnia iu quidem. At cur materiam ab eo tractatam vetractavi: cur idem feat ipe boetus: cur alii complures. Neque ut etiamur quosnoës a limmis iuris disputatas: nos quanti hic quod ius agutare: ut iudere licet in iure cuili: in media: in philosophia: in teologia: in coeteris artibatque sciencis. At iperaui me affecuturù: quod affecutum dixi esse neminem. Nunquam meq ipei etiam penam dave deboe: At non prestiti qd' ipeaui aut prestitur me politius lim. et ego uero vel minus promisi: et prestiti. Nam tu ut semper tui lis limiis: et hic calumniaris magens. Videte ore quanta lit huius portenti neque

n.q.

2.

limi ostentatio,ielstultitiat potiis,fiistibus et
cruciati digna.hic le id diffinituriputat:quid
nemo ut afferit: litante aſſecutus Verba ſua
hæc ſint. est difficilis quidem ita questio et-
ardua et haud ſio anulli cognita. Nunquid em
res indigna est:lituidnon aſſequaris, quod indes
aſſecutum eſſe neminem. Egone ſatitfaciam,quod
nemo alius potuit. Demde in hac autem de qua
tecum loqui instituo pace tua et ahorum dictus
lit:nemini proſciis aſſentior. Quid hænt hæc iba
ostentationis quid ſtultitie quid cruciati dignis
ſi alterum uolentem aſſequi: quod ait aſſecutum
nemine.cohibeo meo et,excuſo:linon posſim ſatila-
cere illi in questione perſdiciali et ardua:& quæ
an illi eſſet cognita nesecrem. Non ſint hæc iba
mea:fedaliena. non à me perſtentatione:fed a
te per calumnia dicta.non in me ſtulta:fed inte
flagellis quibus ſerui ceduntur punivi digna.Quin
potius homo hebes & rudis aliquid in operibus me
is ut falſum repreæbendis:fed ad aliorum patro-
cinia confuigis,à quibus me uis quia tu confita-
ve non potes: uideri confutatum. ueluti lauri qui-
rim quem nunçp allocutus ſum: nunçp audiui.
nunçp uidi de quo cum quibulda aliis ita inquis
Leonardus quidem Aevetunus dum uxit: ſio quid
de te ſenſerit: ſemper pæſumptuolam & fatuam
bestiam appellabat. Guarinus ueronenſis quanti
te faciat, ſuæ epistolæ (ut uerba ſileam) oftendu.

antidotum

123

francifugi barbari iuri doctiflimi: mihicibus amiciflimi
sententia now: qui cum proflua humanitate omnes
laudet: tamen tibi cum infermonere incitis: quæ lit
flua de te opinio demonstret. Vir doctrina preestantif-
limus laurus quirinus, te scilicet carum hêt: qui du-
dum egeve ferens Ariftotelis famam à te ledi epifto-
lam tibi contumeliosam scripfit: prouocans te ad
certam, cum profiteretur le ariftotelis contra tua
contumatiam defenftorem, attu congyeflum times
qui nunquam iussi cum adolescentulis decertare confue-
uit: eam refuſi filentio dilceptione. Quia
dixi leonardum ſolitum dicere, tibi ligonê aptiorem
ee, et calamum: uoluit iucem veddere: ut diceres
eum de me ſolitum male ſentire & loqui. Cum ſint-
multi et preælati incuria, qui ex eo de me preæcla-
reſſimum testimoniuæ audierint. Sed cur addididi-
dum uixit, anantea etiam uueret: aut nunc, dum no-
uit bene ſentit et loquitur. Quia Guarinu attu-
li teftem, qui ſcripſit, me parentem elegantiæ: fin-
xiti eum nefcio quid de me ſcripſiſſe. Quanom-
nui Cavolum ut te ſuperiorem, de ipoich mentiri
auſus es. Nam de francifco barbaro quantopere &
mentiariis iam probauimus. Lauri uero quirmi an-
timuerim congyeflum ex mea reſponſione intelli-
gas licet. Quas luteras nolo putes ad tempus à me
ſingi: Nam earum exemplar cum à pluribus hêat
uenetiis, attulit illhinc ſuperioribus diebus iui
uenis nobilis & inter paucos elegans leonardus
montagna ueronenſis archiepiscopi Alpalatenſis
contubernalis. Ego h. ideo epiftolas meas non heo

de iudicio leonardi
Guarini. Cavoli
francifugi barbari
de guarino

de Iano quinno

q, eas nec in libros referre nec trunfcribere soleo,
etarum quas dixi ad laurum quirinu luteray,
hoc exemplum est. Laurentius Vallen. lauro salutem.
Quis lis aut qua conditione quibusue nat.
talibus ex tua epiftola¹º didici. didici solum qua
prudentia uel gravitate, & qua facultate dicte
di lis. de quarum utraque dicam: qd'fentio. prudentia
quidem & gravitate tanta es: ut ante qu
cam cognoscas: fententiam feras, ex epiftola mea
uelut indice meorum operum me condemnes.
quid ipse in libris scripserim neciens, & per im-
prudentiam quandam singularem diuinans.
facultate uero eate eſſe affirmare posſum: ut
ne quidam tuu muneris potissimum eſſe debuerit
liucipere ſummoru hominu patrociuus. Quod
autem ais ut ilthuc muttam exemplaria omni
libro4 meos: ſcite admodu3 facis, nedicam in-
ſute: qui abeo de quo male mereris: donan tot
coditibus uelis. ego uero non paſſim muto libros
meos: neq3 iacto meam ſi qua eſt: faciltate. Sed
libri iſi uam perſe et alpes, & maria tranſierit.
& opus de elegantia a uicinis tuis ſummopere
laudatum est Guarino, & Aurispa iuris doctil-
limis & elegantiſsimis. & tii non eſt cauſa eu-
tecum copijs omnibus prugnem: ſed una ut ſpo
te coborte debellabo. Ais te non puitare boeti-
uum errasse & non cadere in bunc hominem:
reprehenſionem. Hic conciuis meus eſt: magis
tua intererit: concuiſe ut opinor tuu, qui multo
maior boetio eſt. T. liuium de me constantia hi-

antidotum

124

storium rephendi. Hanc tu cohortem li profuga-
ueris maioribus post hæc tecum copiis agam. Sin
minus intelligam non oportuille fatigari omnes
copias meas 1. te' procaciter ad me lacessendum
procesisse. cum eipsolem a carolo strozzia como-
dato accipias licet & alios libellos, eisdem dieby
conditos de omnibus questionibus fere operuz
meorum. Sed hæs libellos, uel comodandi, uel huo
comodandi arbutui fit penes ipse strozia. Vale-
klis octobris, quodie accipi teas tuas in quibus
scripisti primo idus augusti: qui ches non inue-
ni. etur idibus. H. dictus, non primo idus. ah-
ce barbaros: & ioloecit mos ommitto. Iterum
uale. Videor ne tibi pogi detractasse ego pugna
anille potius qui liuum contra me defendere
non est aulis. Atque ut magis dedignersis ac huo
vumparis uolo gloriari, ex eo opere ubi huius
vepreæhendo. quod nup apud Dyonisium Halicar-
nærum legi, quem nunc antea widera, omnes
præter nescio quem unuz, historios eorum doma-
nay, quod museum lit. evertisse: dicentes Tarquinii
superbum huusse filius præci: quem nepotem huus-
le multis ac necessariis argumentis ipse docet
quorum argumentoy bonam parte ego excogi-
tam. ut prope me posse quanti ad actument
ingenii pertinet dyonisio comparare, ac huo
præponere. I. nunc & dic laurum quinam pu-
tare me imbellem militem, & cum adolescens

De qua re prehensio
nem Luiij nide ro-
go. I. et opuscule
comitationis et be-
nedietur. Nove-
dum

lisi non cum uris certare solitum: qui ne quid
de eo dicam, cum gigantibus hoc est, cum autoribus
congredi audeam, quibuscumque monstria, ut hercules,
domem atque extinguam. An non sentis quibus
lagittis: quo glacho: quibus flammis te bydram
conficiam, atque exuram? Ne iterum mea iacta
tiam mordeas: qd me herculem facio, faciam te
unonem: qui tanquam iuno mibi subinde domada
proponis monstrea, quæ sibi duo denarium nume-
rum tranascendat: veddes me hercule celebriore.
Itaque facile patior oftendi mibi alios super alios la
bores: ut et atque etiam exaugescat gloria mea, eo
quidem facilius: qd hæc non tâ monstria sunt, quæ
iuno sub monstropum spæ certæs. quomagis mihi
laborandum est: ut hanc petiheram & infestam,
innuïlamque lummo patri unonem ſemel extinguïa
ne amplius palatia cæli uirgus, ac litibus uexet,
atque inquietet. Venio nunc ad repræbentiones
uitæ & ſi illud truculentissimi ſuit: qd'non adui
tem me attinet repræbentionem: ſed parenti meop.
Nam spuriissimus hæc omnibus qui fuerunt, ac ſuit
atque impudentissimus: quia reſtelleve criminá ſua
non pote loco ſuæ defensionis obiicat alteri, eis de
aut ſimilis criminis maiora dedecora, quemadum
monstravi, monstrobaoq. Et ut est固idus id diſ
ſimulare, aut non curat aut nefat, ait.N. Cum
Vallam nostrum ueluti agafonem paltorum, ap
pellaſſem aſinarium, in parentem meum ierens

de iusta

de patre.

alinarium huusſe dixit. Stulte lane & nimium de-
menter: nihil h. de huus parentibus ſiim locutis.t
Neq. h. ad illos qui iuta funeri ſunt: mea oratio
extenditur: ſed ad multitudinem eius quiuiuit. In hu-
manu quippe est mortuos: qui reſpondere nequaunt:
incoffere. In humanu est ais incoſſere mortuos ſhi-
tum lane ac nimium demens. Cur istud ipe nò fa-
cis? cur tuo non obtemperas præcepto? Nihil iſs
de eius fueram parentibus locutus, qui et nihil lo-
qui poteras: quia non agalſones: non paſtoves: non
alinarui fuerunt. Nihil huisti locutus de parenti-
bus meis: at huisti locutus de me: qd'non minus in
geane e'e debet. Neq. h. minus dolent nobis inco-
moda nostra, ch noſtrorum maioriz. itaq. cum me
ſalfo appellares alinarui: ego patrem tuum uere t
alinaruiu compellam. Neq. inſueto, neq. in artib
uetitum, uel laudem uel uitiuperatione de maio-
ribus arcoſſere, dum uere, qd'tu teterrimù monſt
minime fatis. ſed pro contumelia puſilla ta gea-
dem iugnominiam inuere uoliuſt. & cum patre
meo ſtudes detrabere: in matris meq pudore muq
ſiſt inquiens. Sed qui conuenit exprobare aliaui
patrem ei præſertim qui patre incerto ſit natus:
qui patrem ſit commentitus: qui itidem uit vomulus
iuctare ſe poſſit martis filium e'e. Nam is in cuius
nomen inuadis: quem inſimulas huusſe patrem: què
tacito nomine utiulq iuris doctore ſingis: q uita ui
xerit: prætereo: ſed ita doctus huic: ut nemo inſuria,
de matre.

antidotum

125

2.

esset in doctior. ita in ea uerfatus, ut nullus igno-
tior: ita celebrans, ut nullus defector uideret,
qui adeo nobilis fiut: ut libi ipi eet ignotus, do
ueniā temulentiæ: furori: uelaniæ tuae eatenus
duntaxat: quatenus ad patris mei dignitatem
obterendam ſpectat. & ſi adeo cætus eabie es,
ut quid loquare non ſentias: patrem meu, nequaqua-
notum fiuſſe confiteris: quem nunco uidisti: cui
nomen necdum nosti: de quo nihil nifi ex me
audisti, utciuſus úris ſiuſſe doctore. & tamen
de euis uita, de euis perſitio, de euis conditioe
tancp de hominis tibi notiſimi loquervis. Verus
qdc me incerto patre natum ais, & tanco romu-
lum martis filuum eſſe: hoc ad matrem pertinet.

Te t'n demiroc: qui ut omnes numeros tuec
cacitatis impleres, non dixevis me ut comulug
ab laurentia merettrice educatum, & ab ea no-
men laurentium accepiffe. Tune matre meag
ausiis es appellare impudita: cuius uita omis
ſemper extitit puditiæ exemplar: que quic
& iuginti nata annos, ſic inuiduitate caſte
integeq, perſeuerauit: preſertim ea uenitia
te, quæ multos ad euis petendum matrimoniu
ſoluitaret, ut omnii uirtutu, quæ infoemias
cadunt extiterit ſpecimen. Negabis hoc: et it
notiſimum, pro tua impudentia: uerum eſſe.

Tam etli qua ſemper inconstantia es, ſoreuè mea,
ut uiro euis blanchariis, mulierem optima appel-

j

quinque & uniplex
amichi nata

j

Antidotum

las cuius matrem et eandem uici eius locum im-
pudicitam foemina appellas. Quid igitur agam,
compellabo ego uisim matrem tuam at eam
nec audiu quidem. An fingam atqui hoc a me
ab sit pogianum crimen, falsa obiectandi. An eis
femproniam compellabo. At uereor pompeios creat-
los: cæsares, aliosque Senatores ac principes Roma -
nos uisurpare quibus illa & prius & post & plus
p. clodio placuit & id tamen dedecus meum non
purgaret: pogiana est ita purgatio. An apertum
mendacium pro nobilo ducam. At erunt fortaſſe
qui credent: ueluti absentes ueluti creduli: ueluti
posteri. Certe eius foeminæ ex qua gloriavi mihi
licer: gloriam læsam, uolatamque non patiar. Te-
stor ita quæ cunctos qui ista legunt ne me insolentie
damnent: fed necessitati ueniam dent & probita-
tem ab improbitate fortiter defendi ac magnifi-
ce ferant. Non mihi ipi: fed matris mee quæ uuit
& haec fortaſſis audiu it, non tam decus aſtisbo
op dedecus avceo, & si parciſtme faciam, forſita
alias latius executurus. Hæc est p. clodi quæ
prægnans aliquando cum fed ignoraret uentrem
ferre, ex oraculo facta est certior: fed gravida
et et parituram filium, iussa, ut id nomè pue-
ro, quod postea impositum est imponere. Quale e
ovaculi? & a quo ſanctori? profectum fuerit no
ſolum matris fed propinquis: uicinis: notis, atq. et
paterno chyrogeapho probandum relinquo Vi-
des pogi ut hervulem, quem deſtructu ius obi-
ciendis monſtris efficis illustriore. Nunc de-

2.

ute meę inocentia respondebo, lumpto abipą
adolescentia principio, quam tu quia abſte la-
cerſitus mentionem filiorum tuar temperanſi
linc feceram inceſſere uoluiti inquiens. Qd'
uero queris cur egos meos à lupis nō cultodia-
credo filios meos à te ſignificari. Sed ii quæus
paruuli ſint, ueluti catuli uigiles Iycita lat-
rante ſignifitant lupum famehcum edorur
duuerſorio appropinquare. Nunc edos tuos ąs
tu inepte catulos uocas dum ſunt internos mi-
miciæ, ſibi à me timere ais, cum anno ſuperio
re dum erant auditores mei, & obreueventia
tui honoriſce domi meę tractarentur: quoniam
eo ueniebant: nihil à me tunuerint. ego tibi me
memoriam refricare uolui facti illus toti uiri
niæ noni: ppt qd tu filuum tuum Ioris cecidiſi.
etam rem ubi comperuisti, protua æquanimitate
ſiuiſti: qm lupus ille nobilis erat, & tibi amicus.
& me poſtea lupum uocas: qui ſi formidares lu-
pos qualis ego non ſum: non edos tuos Iyaite,
crederes, qui lupo patce & genitus. Sed de hoc
no poſterius loco. Nunc de crimine adolescenti
meę de qua ita ſubiingis. debeo tibi gravus
qui me admones turpitudinis tua, qui nondum
et exacta ætate potes præterito, tuorii ſeele,
obliuſi. Subijat tibi anteacta uita memoria,
peſimi flagiti, i quo ſuſti ab infantia turpiti
uerſatus. Vidi, ut poſtea ą adurbę ueni uul
gave ſcortum, & corpus hns uenale ita omni
turpitudini expositiun: ut nulla effet meux

licita eamque ex
lupere et can-
genitus

Antidotum

127

inurbe emptoribus iulgatorem. In hac urbe iqnatus
& adurilem ætatem educatus flum, ubi me flagi
tiohiflimam ais iuxiſſe uitam: non alioium, ſed
tuo unius testimonio uteris: ipe inquis iuditi
non ab aliis audivi. Solus tu iſtud noſtis: nò ergo
iulgata res ſuit. Sin res iulgata, quid attinet me-
moriam tuam, qui exacta ætate es, afferre testem.

Cita æquales meos: cita condifcipulos: cita iucimos
tribuilesq[ui] meos: cita ipm qu[ui] porcellum, qui aliapto
me natu eſt maior, qui præceptor ſuit ſeatris mei,
quem ais in me ſcripſiſſe, hominem inloquendo
atq[ui] obloquendo liberrimum. ſiquid iudit. ſiquid
audiuit. ſiquid tale de me ſuſpictus eſt. de quo
ut aliquid ego testimonii ſummâ: cum quidă me uir
ginem eſſe prædictarent: ipe ut laudi mee aliquid
derogaret: frigidioris nature me eſſe dicebat, nec
de me quicq[ui] ſingere auſus e: et cum aliipdui numi
ci ſuumis, q[ui] ſeatrem meum natu maiorem, cùm litis
armatis ad ripam tiberis aggveſſus. qui eti corpo-
re athletico & ſlipatus armatis, t[em] me & masculi
& callidi ingenii expertus eſt. A deo integreror ca-
ſtioq[ui] extiti, c[um] ut maligni et inimici retrahere
auderent. posſem nominatim plurimos, tum nobi-
les, tum lutevatos: tum alios, uel cuies, uel externos
quibus cum iuxi afferre testes, integritatis et mu-
duæ mee: posſem et ipm ſummiz pontificem nò
rey turpium ac malariz: ſed honesti ſima atque
optimarum tenaciſtima memoria iirum. Sed malo
niam ipſuis ſceleſtijime p[og]i conſcientia afferre te-
ſtem, acte ad tribunal dei ubi nihil occultave.

toquidem atque obloqui
do liberrimi

2.

licet, ad poenam uocare talionis. Magnus H. pericu-
loſiſque morbis, magna et ancipitia ſunt remedia
adhibenda. En pogi tolle occulos: ſuplice in celi
cerne tribunal iestu chriſti in ſilimmo ætbere poſt
tum: uide mirifica ſpecie angelos circumſiſtetes
& nos iudicio duſceptatos ad ſe conſcendere
uibentes iudice mox aſſuturo. Quid tufacis?
quid respondes: ego certe tanq[ui] ad uerum con-
lpectum diuini tribunalis atq[ui] lanetorum ange-
lorum dei virgiliano uerſu atq[ui] ſublatus iac-
lum manibus exclamo Sancta ad ius anima
atq[ui] inſicia iſtius culpæ aſcendo: Si ſum me[n]t
mibi tellus uma debiſtat. Vel pater omnipot[s]
adigat me ſulmine adundas. Pallentes umbros
berebi: noctemque profunda. Hoccine tu pogi
audes dicere, te non mentiri: te non præter
conſcientium mibi detraxuſſe. Te queſto iestu
chriſte ſi mee digne ſunt, quas exaudias preeſ.
lipogius non ove t[em] ſed corde et mentitus eſt
ede inbunc hominem exemplum: ut ceteri fiat
ad calumniam tardiores. Iacta ſunt ut opinur
fundamenta tutande pudicua[m] mee. Quo au-
datius confutabo reliqua quæ poſt ſi[b]uci[s]. Qd
te ad aperiendum ſi[mi]lum ad quem pueri elice
ventur pateſacere coegit: niſi ut ad tua paſſe
ſteam adolescentium geege[s] convocares: ut tua
domus non domicilui[que] doctrina[em] ſed ſi[b]u[n]is di-
uerſorum uideretur. poſſe nominare nonnullos
quibus tuam pudicua[m] p[ro]te tutari non liu[n]t: eu,
hi poſſea quiſſi. ſint niſi[que] ſillorum & meo p[ud]ori

de adulta
&тар.

Antidotum

128

nellem parcere tu ipe nosti fecerum artifex, q
fuerit parentum querimonia cum ad eos t
facinus est delatum. Neſcio utrum hoc anſupi?
ſit crimen attocius: hoc tis quia p[nti]us temporis
eſt, confutatu facilius, egoreddidi ſuperius et
cur ad concuſtendum cum trabezuntio omni[us]
vetorum, ut ſerebatur, hactempeſtate doctiſi
mo adductus ſum. &li rhetorice lectio: ut nunc
q[ui] non h[ec]t concurrentem, id[em] feci clam ſummo
pontiſce quem ſarem non ſi benter auditurum
aut me alteri rei q[ui] interpretationi uacare aut
Trapezuntio ſuo preſeetum levetario, negoti[us]
exhiberit. Sed quintiliani intuiriam tolerare no
potui. Tam etli plurimi uti oratori[que] artis ſtudio
ſi me ad legendum hortarentur: qui et c[um]
aliquot cardinalibus egerunt: ut ego pari c[um]
trabezuntio ſalario ad legendum conduceret.
b[ec] itaq[ui] cauſa eſt: cur non ut tuais, l[ui]di ape-
rem: ſed ut quilibet maximoc[us] rhetorum,
et te & omnes t[ui] ſi miles docere artem orato-
rium posſen, tam alienus ab iſto flagitio ut ſi
aduerſus illud cenſores creandi fovent, ego
inter primos in uſte candida, c[um] magiſte-
tum petere auſim, et h[ac] lege propoſita, ut ſi
de candidato un[que] ſuſſet, uel minima ſup[er]io
petere non liceret. & tu audes dicere de querim-
onia neſcio quorum parentum, c[um] nullius t
parentis meo[rum] audit[i]or, preſetor illius ſeſiſt[i]
p[ar]vem mihi in mentem ueniat, quem n[ot] d[io]

LIFE GARDEN

2.

allocutus lim, fed quem novetim. Sed qm hoc eri-
men ut nime tempora sunt corrupta, uel sola acu-
latione, line illo testimonio mouet hupitionem,
cogor te hoc modo deuouere. Hoc tuscit impu-
dentissime, ac sceletissime de parentibus ac liberis
es mentitus: ita breui aut liberi tui de tuo obitu
aut tu de illorum queri posis. Qui qm nominare
neminem potet: limulas te pudori tuo parce: qui
soleas pudoris hære rationem: ut sp屎 time con-
fabulationes tuæ testantur: qui aliquid reticeres
qd ad me peſtundandum pertineret: qui pudori tuo
partas. Cum poſtea nectio quem Vgolinus nominas a
me neapolit adamatus: Nullus potes ex hac cuitate
nominare: i deo ad peregrinas urbes configis. Cui
nominis liquem adolescentem, aut uricm neapolit no-
ui (nam tu doloſe) nec patrem nec familiam nec tps
nec locum nec testes, netibi non crederetur nomi
nasti: quæ tibi imprecatus lim, iis mihi atqueora
precor. Nec exubefis propediem a deo puniende
tam obſcenas: tam deformes fabulas, ſingere obſi-
Vgolinus, & quendam alii utem neapolitanii ado-
lescentem, cuius nomen nec ſingere quidem andes
ne depehendam, me deformiter loris celum atq
ignominioſe multati. Sicut in illo, qd ante iſta
poliſti: qd ut tuii crume celares, confinati inq
ens. Pre repreven alienarum uxor me a te ſin-
gi cum legiſtem: ieritus lim ne me alterum qui
proſerpinam vapiut eſſe plutonem dueres. Sed a
timuit iur prudens & aſutus, ne me admonet

de nectio quo
Vgolino

ut eis

ant dotum.

129

ut eum vui qui Ganimdem vapiit compara
rem. Iouem quippe furimculus hic imitatus Ne
apoli adolescentilum quem depibat à se non
vaptum, sed fande seductum duitus occitatur.
Quare cognita uerbere coactus est prædam ve-
situiere interceptam. ego non detexi sed signi-
ficii cum alia tua adulteria: tum luciam ab te
fuisse placentino prævepta ex qua complures li-
beros luctuluti: si modo tui illi fuerunt. Quod
quantopere notum sit: quid attinet dicere: cum
uilgo nominetur illa quæ honesti iuri placeti
mi matrimoni tenuerat, Lucia dni pogii lege -
vmq[ui] ipse nonnunc inter nomina sive supplica
tui sive litiganti in ualuis iueccamerarii +
Luna domini pogii foliaria, ita ti uotantur que
cleva venditant. Testor in hære omnes cuitatez
vomanam: tri quos testes h[ab]es de adolescentulo
ist[ut] cuius nec nomè nec parentè nec illu[m] uesti
quum ostendis: & p[ut]as mendacium tua testiri-
litate quadam lenonita comendare: q[ui] homines
non questi[rum] s[int] qu[ui]ere: sed q[ui] facete, ac lepide
ditas. Si modo lepidum ac facetum est facere i
plutonom similem adulteris qui una proferpma
nulli dum collocatam, sed uirginè nec inспireu
sed in matrimoni vapiit. Mira est iute vey
antiquar[em] notitia: istar[em] fabulat[em] si uel unum
uerbum ueritate nititur: & si non omnia ex ea
dem sentina unde obtemissimam confabulationem

fuit inuluf

q[ui] c[it]era, vendita
f[or]h[av]ia, u[n]ta

tul cale
em pu
ers tu
are qu[ui] con-
res t[em]tus a
que s[it]a
tate
in li no-
tips o[m]ni
omni o[n]a
de d[omi]n[u]i
ado-
des
at[em]t
a
ng
in
qu[ui]
4 t[em]s

2.

prompluti, precors, faepujs beo necelle ad omni
nam recurreve iindicta, ut non unum in se
deus, sed multiplex, edat exemplum, finuvi
locutus es quod tibi imprecor, in me retroeant.
Item f ego quippiam lum menturus, vel lim
hoc q[ui] mentiar. Nuper cumquendia e nostro
collegio strepitoy meum pené équalé & condi
scipitilum cova compluribus honestis iuris q[ui]
unus fuit iur nobilissimus atq[ui] doctissimus
lampugninus biragius, percontaver, q[ui] me ab-
ineante ætate nouiflet, adiutarem, nondd
de me quippiam impudicum audiveret, dèvera
uit sancte se mbit unq[ui] tale audiverè, cunq[ui]
miraretur quempiam hoc dicere audiverè au-
diflèqi eum etque poq[ui]m. Pogius ne utudinat
pogius omnium nequiflimus, non tene/moriam
martim temporibus, cum bitant in
mea domo ubi nunc bitat fabricius, quip-
xime fuit reſtribendarius. Teneo inq[ui], illa inq[ui]
domus bitante pogio lupanar extitit pueroy
& tu hæc ignoras: ignorabam inq[ui], tam hoc
notum fuit, quid ipe poggus. & cum hec
ita fuit pogi impudirillime, preceptor pedi-
catus, ſentina flagitiorum, audivi dicere q[ui] tu
est domum meam, libidis etque duerſorug ut
iam credam, atq[ui] a deo ſtiam, quæ inter philophi
obteniſſima ſcripſiit, uera etque, id est dico de alia

aut dotum

130

quam libitibus fabula. ut par pari referes quia
tuam cum teabe zuntio pugnam retuh: quam ne-
gasses miſi magno teatro gelta eſſet. inquis.
exprobeas mihi conceverationē quandam un[] me
& teapezuntium cumadesſent cæti ſecretarii
exortam. Sed heus tu iur biuismodi bellis afflie-
tus miles traſo: meministi ne neapoli in regis eu-
via. cum quendam alſonſum exordine equestri
uitum ſtrenuum obneſcio quod facinus acerius
mpugnares te intertam proiectum calabus:
ab illo et pugnis concilium cum tu postea faue
puluerulenta / ore ſtifo: labantibus dentibus: bar
bula & crinibus ſanguine reſperſis: ut euras ex
urgens: paudus: gemens: iux compos ſpiribus
regem adisti: iniuriam queſtus. quo ſpectaculo
primum indignabundus poſtmodum in reſum
uerſus rex. in aliuſ tempus ea cim reuerit.

Mouet mihi bilem una cum reſu civilitator ac
circum foranus pharmacopola pogiuf credit ſe-
eodem certare mecum pacto, quo pharmacopole
in foro altrinſecus ſtans, aſtante plebis cito-
muicem conuicantur facta atque infecta ca-
nentes: ſanda atque inſanda referents. necq[ui]
probabiliter: ſed quomodo muicem ſpueuſtme-
dicant ſaborantes. Quia pugna ſua ipi cui tra-
bezuntio a me exprobreata est: ideo ſimilem
mihi: ſed ut ſuperior es ſed turpiore uoluit

pharmacopola
et iudex sanai
altrinſecul

2.

obitere cum alfonso quoda equestris ordinis:
nec addidit cognomen: ut libi credevetur: non
saltem patriam, aut nationem: ut sciremus castel-
lanus ne an aragonensis an ualentinus: an cata-
lanus: an portugallensis: an italicus. Nam nullus
memini alfonsum eius ordinis apud Regem.
fiuille: nisi illum cardonam a regibus orundum
qui poſtea comes veginus nupeſt eſt mortuus.
Sed is tametſi in illo flore ætatis, magis tibi ſui
formolus & stenurus quo nemo ſui mitior: &
pene muliebrior, & uriior. Sed ſatis ſui diteve
stenuum qui me humi pofftrauut qd podio in
illa ſua pugna non contigit: quia dixi eum pug-
nasse in curia: fecit me item ipe incuria pugna-
tem in. ſed neſcio quare curiâ regiam noluerit
eſſe puluerulentâ: quia ipi pugnis egerunt: ad
didit mecum actum eſſe & calcibus. & ne ſing-
la enumerem: quia papa ipius pugnos non ne-
glexit, dixit regem neglexuſe meos. pogi nep-
tuſſime fabulator: non ſbleo comittere ut me al-
quiſ cedat: non ſum adeo imbellis & igneus:
utinam ita poſſem fortiter tollerare inuiam
ut iuste non infero. non me ad regem contuliſt
ore ſiſo: faci e puruerulenta: pugnis contuſis.
reſperiis ſanguine: labantibus dentibus quos
ad buſtabiles habeo: ſed à multu regis me, abd-
duſſem. Sed quæſto te, ſi forte oblitus ſum: ut hi-

cuna vepia

anidotum

gnifitas. c[p]q. nihil tantopere c[p] mala et murias re-
cordamur. vedige mibi inmemorïa ubi nostra hæc
pugna gladiatorem gesta est, li pugna duci potest.
ubi ego uapulando ille uerberando uti[que] de-
fessi limus: Caelegem ne an capue, an anerſe: an nea-
poli: an qua in uerbe earum quas adi una cui rege:
quo anno: & ante omnia quo ille cognomine evat
mens alfonſus ex hæc pugiana loquendi multitudi
quintiliam uerborum mibi uenit in mentem e. li.
ſeptimo. Verum illa ſcolax conſueto itui[que] in
forum potest nocere: q[ui] omnia q[ui]n themate no
ſunt pro nobis dicti[mus]. Adulterium obiicis: qui
testi[que] quis index: q[ui] precium: qui[que] conſi[que]
Vequenum ubi emi: a[que] quando: quanti: perque
dedi: pro reo ty[ران]icus affectate[que]. Vbi ſunt arma,
quos conſtra[xi] satellites: Ne q[ui] hæc nego et ſe di-
da & ip[s]is utendum pro parte ſi[ns]cepta. Nam et i
foro aliquando ubi a duerſariuſ probare non potit
deliſerabo. Sed in foro tant[ia] illam faci[litatem] olim
deliſeravi[mus]. Vbi non ſeve cauſa agitur: ut non
aliquid exbiſ, aut plura ponantur. Quid [e]n ais
pogi orato[re] viuicte & demoſtemica p[re]cedite preu-
dentia: ita ne cauſam inſor[u]m affers: in[que] aſto
laſtitiuſ q[ui] ac p[ue]vis reſelli faci[illime] potiſ: qui[
]ſ
alſonſus: quo in loco: quo tempore: quib[us] p[ro]i[n]bi?
Vt in hoc ita inco[ter]viſ. Qua dixeram ſi forte rea-

parата eum liternas falsaturam & s. fua trapeza
tale quidda admifterat: ut me reperueret in-
quis. Sed non horuisti belua impudentissima
falsitatis meminisse qui olim papie penuria
coactus: ut non redderes pecunia, tibi creditas
falsum chyrog Pharmacum cum leuphisses actiustus.
conictus: damnatus ante tempus legitimu abbl-
ulla dispensatione episcopus factus es. Magna
profecto dignitas id ceturis adolescentc tantc
dignitatem affequi fua virtute potuisset. Qui
quide tua ego nondum fed significam te tuobc
ui quc eugenii mutere merittus es fuisse autove
cedis alexandrim patriarchc. Id cbc cum Eugen
eſt uſſet, etc. auclius mulctare uellet: in tutela
eorum quibus facimus tuum vendideras te fu-
ſſe elapſum. quis hoc ignorat non dico propri
quorum illoſt ut episcopis cornetinus: Angelus
bonctanus ac coeteri: fed curialium quahad
ſecret ſecerius novunt & baveu illud tuu ſuisse
negare non potes. Sed ab eugenio tibi uſſum
ais. Suſ tibi uſſet non illum et patriarcham
et cardinalcm & legatum tuum captum uulne.
ratum cbc ſt uſſet: nec dum paulo poſt extinet.
Sed quid rem manifestam probo: Tu qdc obi
cis mihi quomodo probas: quiu ille creditoer
quanta lumma: quomodo chyrog Pharmacii falſis?

trapeza/ trapezeta

de falſo chyro-
grapho

no ſtenuſſet d. j.

antidotum

182

Deus te perdat malis exemplis multistime
calumniator: putaſ tib poſſe falso ſcribī a de
bitore chýrographum: ut a ſecretario breve
qua tuæ falſitans tibi es conſeuſ ideo miſi
conatus es ſimile crimen impingere, equide
non memini me mutatui eſſe abalquo uncap
pecunia: cum chýrographo: ſed multis mutu
aſſe. Verum non uideo quomodo poſſit debitoe
ſalſum ſcribere chýrographum: niſi multitia
aut ſua ſi plus ſeribit accepiſſe ſe quæ
aut creditoris ſi minus. Annon eſ multitia cre-
ditoris: ſi chýrographum qd'accepit non legu
atq. recognoſtat: nam ſibi ſemel illud habuit
verum: iam non potr ititum facere. Age pogi
mutua miſi duomilia auxiliarium, et ut puto
te faritare, cum ſoenore, daboq. tibi chýro-
graphum meum ducentorum duntaxat au
reque & poſtea ſiuoles me appellato falſarug.
imo uerereret netu in chýrographo meo tria mi
ha ſcribentes pro duobus. Vides ut: creditor
falſare chýrographum non debitor poterſt.
Alme plumbee quid non poterät interueniſſe
tabeilionem, dicere, dicis interueniſſe chývo-
graphum, quod penes creditorem coruſi
non poterät. qd'ap. ante quod ab eodem accipiatur
uim nullam hét Verum ut credatur tibi fa

Simile crimen
impingere

Vbi ſemel, etc.
buit natum
nò poterit
facere.

bella non affers teltes miuos peæsentegq toba
nem campaizg qui nuidus tertus creatus est
episcopus placentinus qui papie inpateia lua
me nouit. Non I. epim atrebatensem tunc abba
tem & auditorem meum. Non lolephum bepiu
papalis vegeti peæfidem. Non mafeum ueguu
pape dataruz. Non candidum collega tuum
quos tres inlibris de uero bono in ea urbe co
ditis feci loquentes. Non alios plurimos: sed
mortui: fed eum qui postapapia in cœcili
um basiliense iam archiepiscopus mediolanæ
fio profectus est te nunç uidit. fed eum qui
ante me ex ea urbe ducessit. inqua certe no
perfeueratsem legere si notatus infama fui
sem. ex qua mediolanum non me contuliem
legendi gratia litalis extirpem. Ais h. uir
uervax & minime mendax. Sed cum tibi miito
ea dignitas esset concessa. credo ne a pontif
ce culpaveris mitra albam eo quo acceperas die
in epistopi curia depoliuisti. quæ ad iufp hoc
tempus liuspenta pendet ad gloria tuu nomis
I'empiternam. eam mibi historia ohm franci
cus eis papienlis quo cum erat mibi lumna
familiaritas & antiqua consuetudo. cu te no
dum nostrum lingulatim videns narravit. VI.

No quomodolibet in illibarum heredatibus
epistolis

de rebus
epistemi

ant dotum

133

de homo dementiſtine & ut probaui miſtra ſal-
ſariorum digniſtine ſtopere tecum non conſtes
aus me antea miſtra donatum: ſp tu me noſſes
utpote adolescenti ſum ac ego prius q[ui] adu
unq[ui] papiam tecum miſſes locutus fueram: tecu
etiam altercatus: tecum et cum omnibus ſeceta
vus deſacundia certauera. quippe qui de co
paratione ciceronis quintiliaq[us] conſcripſera.
qui[q] etia aiunculo meo tibi in ſecretariatu
collega doctore v[o]mæ h[eb]ar, eo[q]a deſuncto pe
tui ſecretariatu quatuor et iinginti natus ánus
quem ne impetivaxem tu ſemp bonorii incremétis
aduerſus apud martiui me actuatiſt tanquam
aeteros ſecretarios uti[q] in illo flore c[et]atis co
temptux: q[uid] diteres una cum antonio luſco col
lega tuo cui tu me accuſaueras me auſi[um] re
præhendere ſcripta ip[u]s antonii. ob id uide
licet apud cyprianum p[it]tovienſem ad ſe
p[u]turam bartholomei monte policiari dixiſſe
carmen in illius monumento inſcriptum ab
antonio compoſitum uerſu elegiato non eſſe
tam egreguum c[ui] alia qui[e] exametris uerſibus
condiduſſet. meliorem[q] poeta in eo carminis
g[ue] Bartholomeu[m] extitit ſe & pene omnii
optimum. Quod dixi quia & ita ſentiebam
& me ille ad ſtudia ſolutus fuerat h[ort]avi.
Id uos eodem die ut magi[ter] palati[m] miſi re-
tu[i]t ad ſummum pontificem deſulſtis. Beno

N[o] quom[us] ſi -p-
ſi Latueriuiſt dt
companiui - ci-
cerom[is] et q[ui]
liam

05

2.

mbil rebus meis impedimento furistis. post aliquot tis dies ad etum a cardinali sancti eustachii lum deductus, qui etli unior & p[ro] autoritate secretariatus iilius lum: tis optimam ipse dedit. Nouerat h. patre meum & auum materni quos ut sibi carissimos cu[que] cardinalis inilla fuga tincidunt, cu[que] p[er]plis dominus seu iusti essent ad se accerterat, post id colloquium cum limmo pontifice iussi auæ matres quæ ac materteraeum ob hereditatem auæ & annunculi eodem anno defuncti profeat lum placentæ: petitis tis in via venetus ut via miha aureus filæ iacobi estulani contubrinæ mee in monte ut aiunt uenetau, collocata disponerem. Cum obeam v[er]em diu placentæ manerem martinus decessit. Eu genuis quæ delectus Mox oris domæ bellis reuerti super sedi, contul quæ me tunc primus papiam: non ut adolescentibus離cere: quæ admi nitipitas: sed ut iam uir docerem, condictusque ad legendam rhetorica lum multo post quod tu Franciscum postremo es allocutus, baſſiæ h. ille paucilis poſtea annis, aut me diolani ubi tu iis triginta annis & amplius non fusti obiit mori tem. & quomodo poterit ille loqui de adolescentia mea p[ap]iæ acta: qui nullam adolescentiæ mee parte pap[ie]

andotum

134

egiſſem & ante ʻp[ro]tul me noſſes: qui ſi tibi cre-
dimus me puerum impudicam vōmæ nouiſſoſ.
Taceo q[ui]m gymnasius rectores de doctoribus
diſtipulis: cognōſtunt non epiſcopi: nec meuſ-
vector et nocente permiſſet illa me affici
poena, en ſolentia creatoris non iudere ſe in
credibilia loqui atque pugnātia. Maluſtis poti
in apertissimo mendatio reuinci: ʻp[ro]mode te
litore. & quia illud pectatum iudебatur admis-
lum ab adolescentem, ideo à iuxo admisſum alte-
rum ſubdis inquiens / Quid illa neapolitana,
tabularium corruptio: non te nequiffimuz
omnium ac perſidioſſimuz non prædonem
ſed ſuivunculi eſſe commiſt. vecordare, recov-
dare quiſo, vel ſaltem me admonente, cum ob
numos à mercatore creditos tabulas abraſiſt
& pro quodam pecuniale numero alterum ſub-
didisti, quo facto in carcerem coniuncti regis
benignitas ſecundi epiſcopatus laude p[u]amit.
Iterum dico p[ro]ſecutarios ch[ri]vographa et
ſcripturas pos[te] corruptere non debitores. Te-
terrime ſycophantavum ac nebulonu, tabule
non penes debitores ſunt: ſed penes creditores
atque tabelliones. qua igitur ratione poterſt eas
abradere debitor: ego ſi abradere potuſſem
tabulas ab iandere, atque abolevo maluſſem:
ut nihil potius ʻp[ro]aliquid deberem, p[re]ſertiz
ſino ullo periculo falſitare. Ó te iterum d[ia]

detabuli
corrupti.

2.

inuiicium oratove, ac demostemca prudentia pre-
ditum, quis ute mercator: quis numerus pecunie
abeaſus: quis ſubſitutus: a quo tabelione ſcriptæ
tabulæ: an ab ipo mercatore: quem in carcevem
conectus ſim: ego ne ung fui conectus i carce-
rem. Ideoq repugnante confcia rogas, ut recorder,
qui non mea ſponte recordarev tanti flagitii adm-
itti: tantæ ignominiæ: tanti periouli talis etiam
carcervis. Sed cur non addebas me accufatù: con-
ictu: damnatum: ut ſtiremus apud quem ui-
dem: quo accufatore, qui bus probationibus: quib-
altercationibus litigatum est. Nec pudet te homo
pp quem carcev uidetur bediſitatus regis habere
tam impudenter mentionem, & hie et in illa mea
cum ſtrenuo equite alfonso pugna. ubi pro tua
ſapientia iustum regem inducas: qui inocenti
mihi contea pugnos et calces opem non tultit: no-
centi ac falsovio opem tultit. Verum ne omnia ui-
deare ſemp dicere plane falso: quæ nullum pro-
babilitatis colorem habeant, aliquando dixisti qo-
cre di posset & ſi talhim oio: quod ut opinov infa-
mis & impius panorhmuta te docuit, & homini
lina ſponte ad omnem temeritate prono temeri
tatis arma poverexit. Is. tt. Sed hoc non præte-
vibo tuae gloriæ facinus adjiciendu memmimtne
ſacriſe ſurcaſer quolda libros græcos excen-
bro religiosarum ſante clare mutuo conceſſos p
hummà ſeaude ſurri puiſſe & vomà clanculum

de huius
plBLavi.

aundotum

a portasse qui fuerant tuæ p[ro]fideiæ crediti. qua rem
ille graviter ferentes hoc furtum non dilimitarunt
fed multis cum uiris banc inuivam funt consignæ
Sierant mihi libri crediti quomodo furii p[ro]i f[il]li-
time ſycophanta: Aut quomodo poteră a ſancti-
monialibus illos ego furripere: Cur non ad debas in
magnam cum illis confuetudinem extitisse & nec-
turnos tanquam nume cum dea egeria solitos eſſe
congveſſus. Siuero nullam illarum allocutus ſum
inquam: quomodo i[mi]pe libros mihi crediderunt. ergo
prior illus cenobii metum egit: non illæ foemæ.
Quifi mihi libros credidit: qua ratione ego lucti
legiis ſum. cum præfertim libri illi lucti non eſſet.
fuerunt aut duo co[dices] unus operum hipocratis
alter de cura boum: equip[us]: canum: aceipitrum.
etos libros ut luctas. p[er]clodi et cenobiorum mulie
bellum contaminator: cum diu nemo uellet eme
uir infligis arte medicina antonius utranus &
meus & illus zenobii mediaus mihi nunciauit et
uenales. & nunciauit tum cenobii cauſa nel
bri illib[us] inutiles putrescerent: t[u]imea qui amic
eru[n]is eſſem: tum ſua op[er]are cuperet: quæn[am] illi
hypocratis opera forent. Nam titulus et latinus
inerat, illum eſſe hippoceatem. illius admonitu
adeo priorem nomine (ut opinor) gafpare, qui t
etem anno in eodem zenobio nestio a quibus est
tricidatus. Inſpicio libros: convenimus de prætio:
numero petuniam: ſceib[us] mihi ch[ar]yrographum.

2.

porto illibine libros. postero die adeo medicum. facioq certiorem de numero libror. hippocratis. Ille mirari numerum quantus apiud latinos no effet contendere à me: ut quendam tranſtere. ego reſpondere nie non auſere tranſſerre li- breum de medicina pœſertum ionice loquente. Aptiorem ei rei eſſe gregorui Castellanum, & optime geæca noſſet. & multos annos opam meditinæ dediſſet. daretq. atq. ita factum est. Ille ubi talem codicem uidit: qualis nullus for- taſſis in geæcia est. & eum ipi accommodatiſtim de ſanctibus ſiis quodammodo ereptum. pmi multi uerbis à me coepit contendere: ut ſibi iel ptio uel comutatione traderem. ſe mediuæ ſemper ſuchuſſe uellep breui in ſignia medicinæ capè. pœterea ex illis libris quodam tranſſerre. quæ ego non ita facile posſem facere: neq. illiarti i ſinq operam dediſſe & alia multa. Aſtet iam duos hie menſes gregoruis qui reſſelleve me ſimè tior potest. Id cum ego diſſerrem cum amove- codicis: tum uero conſiſto medit: qui non adeo hominem amavet: ille vem ad Antoniu[m pano- mitam detulit: atq. nie exiguo p[re]tio inaneq. eſſe p[re]tioſiſſimum codicem. Antoniu[m homo non mihi inimicis modo. ſed omnibus geæciti[bus] tibiuſ inuیدens quicq. geæcos codices emeve ſo- iet: ne à doctis litterarum geæcarum emantur. minc[que] illos commodaturos. adiſt p[ri]ovè: admon&

amdotum

de dicto carniuſ potuiffe codicem uend: uicu[n]s oib
narrat, circumscriptum à me hominem eſſe. t
Ne multis agam: ad extremum ne codice potuiet
inimi: neue religioſus ille uie à me putaret e
astute ſecum eſſe actum: adieti aliquot aureos.
quo ille nomine mihi geas egit: & omnem inui-
dox fabulam pateſtir. Gregorius poſtea fretui
mea lenitate iterum adit me: exova[te]q. ut ſibi
transcribendum comodem codicem ad quadragita
& amplius milia uerſuq: quantum ſcriptura[de]
pretio quin quaginta aureorum non fetiſſet. ʻq[ui]
igitur non emere maluiffet a ſanctimonalibus
ʻq[ui] transcribere: aut non ab eis dem comodato ſi
dominæ evant ʻq[ui] ab alio accipere; aut tandem à
me foeming natura auave & timide libros ſиos
non repopolſaſſent. Interrogato gregorui niſide
luo exemplari tranſcripto manu ſua: niſi à me
comodato codicem uetustum accepit: niſi me li-
bros emiſſe confitetur: quominus me ſacei legu
uocites non recuſo. Quot me uerba vepetere-
quantum laboris exhautive cogis fatue: ut no-
dos tuos quos in uita mea in exuisti exoluam
atque enodem. ſi. est nodos implecare: diffi-
cile explutare. Auditi: ut dixi, comodatoe libros
non ſiuit tu barbariſtumus ais mutuo conceſſos.
pecuniam: panem: uinum: carthæ ſimiliac[que] mu-
tuamus. libros uero equos: iestes & quæ iunt
id genus comodamus. & ſurepuiſſe pinteruè

2.

tisse, quod uerbum cum alibi: tum uero inueniri
nisi inuenire potes, quas tibi qum totę inactuando
uervantur: diteris ex omnibus M. tullij opevibus
maxime adamare: amplecti: in ottulis ſemper atque
more habere. Taceo qd cù dixiſſes conceſſos atque
ducis tuæ Aſdel creditos. Sed ut adrem vedam: an
pp illos libros ego ſomam abeundum mihi putasse.
& quomodo potiu clantulum ſomam aſportare, cù
me tibur ad regem ubi cum exerciti erat meco
tulerim: multos q[ui] mensſes ei legerim: comeſq[ui] ſue
vum expeditionis aduerſus florentinos: Si propt
libros & clantulum abu: non ergo electus ſi, &
cum ignominiæ omniq[ui] dedere electus: ut tribus
quatuorvi[æ] orationis tuæ locis duci[re] auſius est,
de quo et: ut tuæ impudentiæ vesponteam: q[ui]
ille me elect, expulit: fugauat: ad quę totiens:
ſcribit. Ego uero illum in caſtris ad montem caſtel
lum reliqui: ex quo tempore nunq[ui] eum uidi. ubi
ppter imbriu[m] affidu[i]itatem durave cum uix poſ
ſem: ipe[m] ut Neapolim redirem ſuaſt. Testes it
huius rei, cum alii inſinuti, qui me & tibur re-
guim preceptorem, & multis in caſtris uideruit:
tum regius conferuator petrus bisfuldumus vedit
ac periculi ſociu[m]. Nam cum e caſtris, quæ eodeq
mane mota erant: ſenà p[eteremus] latrones ce
tum ſexaginta nos inuaſerunt: h[ie]conymi re-
guim ſecretariorum dignum guarino patre inuen-
nem, cum aliquot alij[s], qui p[re]cecedebant, exrepe-

Nò de bessalu re-
ſi alioſi cœna
bere

antidorum

vunt. Nos ignari rerum ad primum occursum
quinquaginta circiter prædonum muicem hortu-
vi agmen instruere strictis quæ gladium obiuntur
conari quæ praerumpere. Vbi duæ alue latronum
cohortes dextra leuque per adnem poscolles lubi
re converris frenis retro fugam fecimus qui
dam in capti sunt et quia revesti in casta mi
nus titum nobis erat: coactus ex iis qui affid-
ue atergo uemebat lociorum, partum armam
partim in evertibus ad octoginta uirum instruc-
ti processimus. Latrones pnebulam uis quæ alio
cristis equitum nostrorum ut poſtea lene ab
eisdem didicimus fuscati maiorem manum
aggredi non sunt aui, atque ita euafimus. Ibe-
vonymus et i magis adolescens quæ i uenem: in
ut poſtea mihi revulit ab hostibus tortus e-
eo periculo moti propinqui pleriqui, et amici
mei e neapolium quo iturum redieram ad acu-
piendam rem numaria cum tandem rex non re-
ducret me accuererunt. Summo pontifice mihi
non alipernandam conditionem pollicente. Ibi
ego rebus meis & decem dolus uini & ut scias
quæ clancium neapolium iturum dilacererim pluribus
cuniculis paſsim coemptis quos donavem, dua-
bus iurgunculis conſobrinis meis in natiem im-
politis, cum uno famulo ego uia terrestri vo-
mam ueni, & quidem cum tribus equis quos

iurguncula dinn
nutrium á iur-
go

2.

uomini hominis dini
no aduentani

Ambrosians darda
nus maritus foro
vitur Laevi

toto illo anno alii. Neque est quin inopiam mihi illius obiicias temporis. Veneri etiam hominam non ut tu barbare ais aduentani, uestibus etiamnis et servias et auro ocnatus. Nam quod diuuerterim in domo ambrosii dardani mariti: fororis: feci quod debui. quo. U. debui duerete potius quin in domum ubi erat mater et locer & cujus meam ego partem forovi cesseram. Nolo ita me duertissime putes aut potius dual atque mentiatis, ut ille me aliiem. Nam et haec proecedues est: in multo quod ego tam diuor est paupertatis ac magis debus est parcit et non dico omnia ut tu quod huc bed ex proponamus, mauiat huc quod huc dictum est. Itaque ex dimidiato quo apud eum manu anno ex tribus equis uno, ex dolus decem ne alia ditam novem à me donatus est. Su-peret unum cui respondendum est crimen: quia me corrupiisse ancillà uti fororis meq-ue uero tam ingenua est quæ uxor mea & tam bonis orta parentibus, ais enim. Ancillà est: forquam à te nequibime coevuntam gravida-amque factam non vapuit: sed perhèc predo per litium hæc sibiui puiisti. Veri post qùi me purgans subjecis. Non litum ita inbunæ-nus: ut huius rei te admodi culpem homœs nox, uinum: confluitudo, & fræquens luasit.

de analla coruupta

ius. Cur hæc quæque bone pœg. sub didist: ut me purgareſ. Nihil minus: ſed ut te ipſum q. ſuperiore anno antillam tuam eandem, nunc filij impleueras: qd' cum uxor tua reſaſ ſet, muſher religiola, coegit et illam miſeram poſtionibus abigere partum, & te prius uerberatum ruptui eam tradiere famulo tuo, quiut credunt illam pregnantem ſecevar. ſocius heriui honorem, ut uere domi tuæ agnoltagam illud dictum omnino coru oia. Nam hæc cum eſſet antia tua & concubina exat famuli tui auta nunc quum eſt illius, uxor eſt etià amita tua. omia tua talia ſint. Sed ut pro me vndeaſ: ſi antilla eſt cur a domino non repettut, ſicet tu barbarus aluid putaſ ancilla aluid ſeruam. liquide pro famula poſtuiſt ancillam. Nunq. te pudebit lenex mente capte aperte menti, toemam ingenua & honeto loru natam ap. pellare ſeruam. Tua ſempromia potius appella. da eſt ancilla. Sempromia inq. tua cenſenda e ſerua, atq. adeo bis ſerua. Nihil duæ niſi qd' notum eſt: uno modo quo phi appellat boſes ſeruos, qui ſe alteri addixerunt: muſher. u. quae libidini aliius uti, ancillat iure antia habenda eſt. Sempromia tua ante magno pompo, anclata eſt: q. p. clodio in manum iuemi. altero qd' non uſu non farvo ſed co.

ut et anclia est, pue à ſu diſt. à famula.

2.

No q[ui]d i[m]xat ut -
fam[us] i[stut]ut[is]
w.bg

Zelot[rus]

hernia

defendi ad
noverem

mptione, quæ tria genera V[lpianus] in i[nstitutio], ponit, tibi in manum conuenit, & tibi mater factu[m]us facta est: sed non ea coemptione quam ille vefert: sed turpiore. Nam q[ui]d ex ea luf[ceperim] prolem factum est ne uxorem ducere ad quam ducēdam omnes propinqui me h[ort]abantur: inutabat: adigebant: non tam l[pecio]sam: nam qu[ie] tam l[pe]na la[que] tua est, qualem ne iuell[è] quide[s]: sed ditiorem honestiorem nobiliorem. Cur aut[n]o[m] uxorem ducere: cum ess[em] non maior natu [que] tu cum uxore duxi[que]: non zelot[i]p[u]s quid[è] quin non pulchri[m]us ut tu: sed optim[u] i[u]tellem: non alicui[u]s mi[n]que aut moebi[que] consi[u]tut. Nulla h[uius] h[ernia] prædiu[s] quam tibi immen[s]am dependè i[u]tini ac noti aſtrix mant: sed q[d]e cl[ericus] e[e]e destinavem, teſtus est deus. Itac[que] cum non nulli me[n] propinquentur, me[u]r[igine] l[u]ne frigidioris nature & ob id non idoneum coniugio arbitrant, quorum unus erat i[r]b[ortis], quodammodo experiri cupiebat. Volu[n]taque eis oſtendere id quod facerem non i[u]tii[que] e[e]e corpo[r]ris, sed animi i[u]r[utem], & ſimul ut l[u]ſcepta alij[que] proſæ non eſſet mi[n]que ſoror moſſa, qu[ie] e[ra]ba liberus est, ad familiam nostram, qu[ie] iam extinta e[x]i[tandam]. nec ut tu ad alienam uxorem, aut ad p[re]c[i]ustoditam, aut ad p[ol]lita foemina adieci animu[m]. Sed ad eam qu[ie] ſin i[u]r[is] eſſet, e[m]dem[que] i[u]r[ig]inez. quam, cum ex ea intu[m] ch[i]os annos l[u]ſtepiſſem tres

liberoy

Antidotum

139

liberos inbumanissimum est uilum tam ipius quilibet
vorum causa abijtere, tamen aliquandin seorrim
hitauit: nec diu ut spero manebit inuipta si modo
uiro collocari non recusabit. Hæc magna laus fœtis
est: et ei qui non sit legitimus uir: servuare fide.
Quomaius flagitium est carum: quæ fidem iuris
nonferuant: qualis lutia, quæ placentinu legitimu
uirum, amore tu, immo pettuniæ; nam quomodo
amavi potes herniolus; deferuit. Tam et si illa ne-
gat te secum fluisse herniolum. Muli eim nudius
tertius qui eam de te percontaret. Testor deum me-
nibil proclus mentiri. Dicebat in te comunes filios
promibo hære non solum tres marces iam uios
quos inuistia tua ablegassos: sed Aliam quæ ro-
mæ eet: seep exqua filios quatuordecim flustulis
les duodecim marces & duas foerninas. refebat-
auit muistitiam atop impietare tuæ hoc modo qud
filios tuos à limmo pontifice legitimandos cui oli
cumuiffes & tuos heredes nuncupasses: post alios
ex uxore liberos reſcidisti: quod reſcindi non pote-
rat. Simulaſti h. apud miseram matre te nelle
unum e tribus filiis clericum eſſe ideoq egere
bulla papali. Nec recuſare diu illam in manus tuas
tradere. Ne multis agam. Cum eſſent qui duceret
non debere matrem filio, quo minus clericus font
impedimento eſſe: ita misera bulla tradidit. qua
tubonus pater continuo lateriſti. ó dignum patre
quem ſui tres liberi steanguilent inocentes inoſoij

p1

boni alioquin filiij non modo à patre sunt exhe-
redati. sed etià repudiati. doleo / liqua est de-
vicem miseroj unieni: qui modo et patre &
pateunonio peræditi utroque incolumi tamen uti;
pruviati sunt. Quem patrem appellabunt filiij
tui pogi: quo se conferent potes hoc pati potes
hoc sustinere: ut quos protius alueris quos
inætatem adolescentiæ pducteris: quos hevede/
tuos scripseris eos proprimus line cauſa abdu-
re ei cvere pio non tuus & hære & diteve. Itaq
miseri adolescentes de ſimma ſpe ad ſimmas
delsperatione adducti una abiere militatum.
de quibus nunp poſtea mater utriuiuamt
nec ne nec litteras nec nuntium accepit. Itaq
ſlens dicebat magis esse tuos illos exle: cp
uſtos extra uxore cujus rei ut fileantur cœteru
uei hoc ligm esse: cp iſtorum niilus est ſimilis
nec alteri niſi quatenus matriffant nec tibi.
Nec delsperat ſuiuam fili non quide exte
led ex filiis uxoris tua eos poenas repetituros
& ſibi patrimonium uendicaturos. Non eim
litteras illas habſte laterate & forte e regi
ſtro papali deletelint, eſſe lacemtas incelo
& apud deum deletas. Non ſum igitur utui
pogi inſilios impius: non ſum ſeuus: non ſui
barbarus: led ut eo redeam unde choveſul
ſum ad uxorem tuam ut inquit oudius. Aspi
cunt occulis ſuperi mortalia justis En eget

anndotum

140

omnibus

auxilio qui non tulit. & Seneca autorem liui repetit scelus. Malo in hactemui re gentilium ہد fil delum repetere exempla. Non ut int decet exemplum dauid, qui obberlabeam uriae preæ ereptam ipe uxores omnes amavit & quidem preæ ereptore filio. Iguur tua Sempronia: ut ipe: sic moribus, ueneri comparanda est. Illa eum ہد nullia alia dea fecit, diu atq hominibus ut ante, uel post nuptias obsecuta e: genuitque ex iove cupidinem. ex Marte. ex mercutio hermacum. ex bute herycem. ex ambisfe enea. ex uilicano marito claudo et fabro nestio am illum. Tua uero uenustissima Sempronia: ueluti eui noſtei uenus genuit totidem aut plures ہد illa filios. partim ex diu hoc est ex mağnis ſacerdotibus. partim ex hominibus. ex uro nescio an aliquem: uro inq ہi altero uilecano: uel qua hervoli claudicant: uel qua filmina lius fetamentis fabricantur: uel qua utam æquo animo uenerem tollerat. Icleoque nemofiliorum ſioru ueriores compatres: ex pothus het. Sunt ut non nulli eux quos compates uocat, qui in patreandis filiis adiutoreſ et extiterunt. ergo omnium compatrii uerissimi compatres. Quare mi p. clodi si eſſem tibi ſimilis peterem, liuelles mecum redire ȋgrat: ut tali me tibi ratione fateres compatres. ہi tibi huit alij quidā. Sed abſit a me, ut e go

Seneca

Hervymonā

P.2

2.

tibi uel in hac uel ulla in re lim simili. Quicere
veculare non potes: quin uideatis in or impuritatis
gne uolutatus. qui tam impure loqueris cu alibi
tum uero in confabulationibus tuis ut apud geæ-
cos dicitur. Ita quenq dicere ut uimat. &i Sa-
lustium cicero Neop. quittam illoto fermone ut-
tur: uita honestior est. At tu non solum tam
spurce loqueris: sed etiam de tam spurco fermone
gloriaris inquens. Inuebit in meas confabulati-
ones ut spurcas & bono uiro indignas homo au-
ferus & seuerus nimiuz: ut alterum zenone
stoicum credas aut catonem terruz, no bestia
uiz quendam bubulcum omni pleni uistici-
tate. Sed quid miru faceras meas ex quib-
liber constat non placere homini in bumano. ua-
sto. Stupido: agresti: dementi. barbaro: viitici-
no. at ab veliquis aliquanto cp tu doctoribus
probantur: leguntur & inore & in mambus
bentur. ut uens nolus rumpantur. licet. et cedro
ilia. diffusæ sunt p unuerunt Italia & ad t
gallos usq. his panos: germanos: britannos: ca-
terasq. nationes transmigravit quæ fitant lo-
qui latine: libet. ut. & mihi ualleam iactatia
præ occulis hns paululum glorari. Non e pro-
rium stoicux. e quorum numero sunt cato uer
boru reprehendere licentia de quibus cicero
inquit de quibus cicero inquit nequero au-
dendi sunt cynici, aut si qui fuerit stoic penæ

de gloriature
pudium obso-
fabulationem

autodotum

cymti qui repræhendunt et urident, quæ ea quæ turpia non sunt herbis flagitioſa ditamus. Ita quod tumibi de illorum ſtoicorum aut cymicorum numero uideris esse ac huper omnes cymicis. Hetaudis ciceronem in eodem libro dicentè ipſum quod genus iocandi non profuſus nec imodeſtum, sed ingenuus & facetum esse debet duplex omno est iocandi genus. Unum illiberale: petulans: flagitiolum: obſenum: alterum elegans urbanum: ingenuum: facetum. Sed qui sunt uti que lo veliqui me doctiores, qui te probarunt lectantem: nunquid feancus barbarus: que auſim affiemave nec legiſſe quidè. Nú Guarini? num alii docti oftende eorum testimonia: ut ego facio. equidem neminem gravem uirum esse opinor qui non te cum tuus facetijs detestetur. & facetius appellas. Nunquid si ciero quinulanſub reuuiſcerent eas inter ſua viditula ponereat? Illa est magna profecto facetia. p. clodi: libet mihi præoculis hens ualleam tactantiam gloriani: fateor ruſum non modo aliis: sed etiam mibi mouisti ex uto mibi hens: qd' liproponas in ſcola puerorum: numirum cacinios omnii3 continuo excitabis. Nam illud non ruſum mouet fed deriſum tranſmigerunt: cum tranſignu re ut domicilio priore velicto in alterum ſe tranſervere: fed hæc lingue iutia ſunt: illa viero coruſis: cp palam: ut dixi: in tam ſpuris: tam nefidis tam abominandis rebus gloriani audef & hono

de debat. u. dict
re- hænti ut a
noveret eum quod
mihi

nù quid higniſi-
et transŋra-
re

P3

2.

idæratis ad ita non modo dicenda: sed et
facienda nos underis adhortari, qui nemo
est qui non intelligat abste ut daintur ita
et fiuſſe facitata. Vbi ſint qui ad populum
ſequeuerent de minimis flagitis: nugiſque
uociferantur. Vbi tu es antoni bituntine
qui in meas de dialetita opiniones ad po-
pulum peroravi. Si pro re christiana: ſi
hominum ſalute: ſi ut deo inferuatis conde-
namini. & non aut gl纪: aut auatutiae: aut
inimitiæ gea. cur podianu opus no attuſa-
tis: cur non illud peroratis: cur no auotare
libeumq; ad igne uocatis: imitantes berná-
dinum ac robertum qui opus antonij panoe-
mitæ in concione mediolani: bononia ac fer-
zariæ concrematunt. Magis hoc moribus q
illud nocet: uel ob id qd hoc latus: ut ipſe
podius ait emanauit & panormitam totu
aſſe penitebat pigebatq; operis ſui. at ute
et gloriatur obſuum & repreſhendentibus
reſpondet: illos infanos eſſe qui ipſus gliaj
carpant. Hunc uos ſi falui uultis: preſtis
cras aut perendie moriturum, non obiuga-
bitis: non increpabitis: non hippoceatis uin-
culis alligari uo ebitis: non opus eius ſiue
poenitentis ſiue non penitentis accenſo i con-
tione igni cremabitis: quod uum in cōrone
angelorum crematum e. ego clamo, ego uos
preceditatores omnes: &c. poſſum uoce cono-

Nò quomò ſuito
puf quodam
anthony panor
mite cœvema
rum

i prelo

antidotum

172

stor: ego cælum ac terram testes inuoco i
me uos admonere: ut librum nefandus imus
& quem larraceni: quem scythe: quem omnes
gentiles damnavent. exterminandum exti-
guendum depelendum, curent. Nihil religio-
ni: nihil pudori: nihil moribus est uitorum
mulierum pernitiolus. Sparciate qu minus
uerecunde loquebatur opus Archilochi apd
ipos legi uetuerunt. Augustus ovidium ob
tris de arte amandi libros: & si multa de lau-
dibus illius composuerat: inultimâ tâ Scychia
relegavit. Nec tot epistolarii libris illius mi-
lis potuit ad dictam tanto uivo uenia exhor-
tari: saltem: ut propius exilaret. Vos iste
homine impuru: barbaru: elinquem: qui nihil
pene nifi contra bonos iniectuas composuit:
impunitum finetis: desuis qui pectatis acte
leibus gliantem: & qui pestiferâ quandam
liem contactu afflatuq[us] omnia polluentem:
Caccus in uno auentino monte hydra mediusa
& alia cuiuscumque sæculi monstra in sua quoque
terra geasabantur. At hoc nêti cui monstreum
prodigium: oftemum: portentu: hæclues: ta-
bos: pestis: clades: moru neque infamia & quic-
quid drum tetrunt dici potest ut ipe testat
atque adeo gliatur galliam hispaniam germa-
niam, britanniam caeterasque lingue latinæ
nationes inuasit. inquinavit: infortun. O sivey
est quor aual perdidit ac perdet: nisi uos

P.Q.

2.

animarum custodes, tutores, mediti & q cœt
lupos offitio canum pro omnium incolumitate
fungimini: luccurritis lateatu, curiu dentib).
An expectatis ut ipe uro fungar munere? en
quoad possum fungor, lateatus emito, ut uos
uotaliores, uelociores, robustiores, canes ex-
citem ad hunc infestissimum lupum, no modo
abigendum uerumet discerpendi: laniand
& post mortem: ut quibusdam in locis fit: inav-
boree suspendendum: ut prætereuntes omnes
eum lapidibus incescant. Scio expectare eos t
qui facerias podianas non nouerunt quidn
monstru tantum ille sceleris, contineat. Quid
agam liquid illarum in medum profera pollua
os meum: pollua aures auditorus: pollua huc
librum. Sunt he. quædam obseceniora cœ put a
uerecundo et capituli inimico obici possit.
Q. si podius uerenda corporis ante occulos et
meos nudare uellet: ego multii auerterem
ne polluerem occulos. an obstena eius, quæ
euomuit uerba referendo, ipe os meum com-
quinabo: Sin eas hoc prohibitus timore non
proferam non uidebor posse probare caufam mea
non uisite in eum fuisse injecutus. Quare lati
est ut aliquas ad faciendam criminum fide
in udicium afferam. quas liquis non fuisse
probandas putet: is non legat: nec he. uolo ame
illu has esse recitatus. Necesse est he. ut uul-
nera, ac carcinomata quæ hunc fananda de-

carcinomata

antiquum

143

tegantur. Sed quam cui anteferam: certo à bre-  
uiſsimis quibusquæ incipiendo meſt, & iis præcipue  
quibus magnum patreæ ſiæ honovem podiis ha-  
bint. florentinus quidam habebat domi iuuene  
qui filios litteras doceret, is diutina conſuetudi-  
ne primo ancillam: tum nutricem, deinde pa-  
trana: poſtremo etiam diſcapulos cognouit. Hocu-  
reſſaſſet pater: erat it. homo perſacetus: uotave-  
in ſecretus cubiculum iuuene: poſtqua inquit  
omnes meos ſubegiſt: quod tibi ueret bene: ne  
qui excipiatur hac forte, inquit et me ſubagiteſ  
nolo. en probitas ſenis: en oratorea ſanctitas ex-  
tua uſta loquendi impudentia dignus es poch:  
ut te ſentiamus illum ipm quem memoras flo-  
rentinum ſuſſe, qui & homo perſacetus iſ taliter  
gne es & præceptorem filiorum domiuenem  
gra. et ancillam et nutricem, & ut tuo utar  
uerbo patronam hæs. ergo quantu iideo apud  
gallos bispanos: germanos: britannos & reliquìs  
linguæ latinae nationes de tuo tam faceto acti  
facetùſime gloriari, adolescentula paulo ſim  
phelior florentiæ laborabat expartu magno in  
dolore constituta cum diutius lummo cruciati  
diftraheretur & aliquado obſtetrix ſumpto lu-  
mine ſecretiora illius inſpiceret andum inſas  
egrederetur, poſtuum et an eo prodictet iſis  
inſpicere uiffit. Nam et ſecum ea quæ parte co-  
ſſe ait. optime de iube florentina qua huc et  
eternus viſticus ac ſubicuus donatus est me

de cune florentino

de adolescentula
florentina

P.5

retur: ut eius cunitatis praclara facinora p
universum terrarum orbem le contentur. ha-
bemus facete dicta. ut taceā facta iurorum
florentinopx aomulierum. audiamus dicta
puerorum memoratu digna. evant complu-
res florentiæ colloquentes: & libi duerat bo-
na optantes, ut fit, cum alter le pontificem
maximum: alter regem: alter quippiam ali-
iud le uelle esse aſſueraret: tum puer loqu-
culus qui aderat: ego inquit pepo esse:
uellem. vogatus &nobrem: qm omnes mibi
culum olſacerent: respondit. est. it. mos ſtre-
quens, ut melones empturi poſteriorem
oſſaant parte. Nontam ille &tu puer nec
tum ille loquaculus & tu delitus et flaguis di-
gnus nec paucis exemplis florentiæ ſua de-
videre contemptus est. Tacconus deardin-
gellis cuju florentinus reſutus tutor cuidam
pupillo, cumbona illus dictus administriſt
ſet, oſtāp gule cauſa abſumpſſet: tandem
cum poſſeretur ratio gestorum, uſtus a maga-
tu producere libros introitus ut auunt et exiſ
cos & nates ondit dicens, nullus s miſ illos al-
terum introitus alteru exatius libcos esse, en
in cuju tutelam mores liberox mox qui luit
cariores facultatibus committas: & quem rhe-
torem adolescentibus aſſicat. florentinus ſe
nex uxorem duxit adolescentula quae à i

de puero floretio

de tutore flore-
tino

defene marior
florentino.

antiquum

matronit est docta ut primo multu notis oblit
teret iuro nec primo prælio arcem teacheret re-
nuit congressum. Vir ad naugandum plenis ad
id impensa opeva velis paratus: ubi illa venitète
 cognouit quesuit cur libi non obsequeretur: cuj
urgo dolore capit is cauſſet, iur demissa urga
in aliu d latus renolitus uſq ad diluculu dormi
uit puella ſentiens ſe non amplius peti dolensq
consilium datum & ſe postulatis non consenſſte
excitato iuro ſe dixit non amplius dolere capit,
& ego niue doleo cauda respondit, uxcore urgi
ne ut erat voli t a. Sanum igitur consilium est
accipere rem profituam cum datur. & elegante
philofophi & alterum aeropum qui ad extremis
ſabule ſi am dibucat, idem ſauit alio in loco i
ubi de uere patreæ ſiæ laudibus loquitur, mi
liet ex meo muncipio cum videturur phanatica,
ducebatur a iuro & gne proxumis ad fatidica quia
dam cujus ope curaretur. cum Arnum fluium &
transituri mulierem ſup dorſum hominis ualidio
vis impoſuſſent coepit illa eueſtigio nates mouë
ſumiſ coeunti ac magna uoce clamitans. ego iqt
ſe p uis uerba iterano vellem future: qui bus uoc
bus cam expreſſit morbi. Quiſoemina ſerebat
adeo e in ſilum effuſus: ut una cumea in aquam
oideret. Tunc iidentes omneſ cum medelam inſa
ne cognouuſſent: non est opus meantationibus al
ſerunt ſed coru ad ſanitate reſituenda in uły

de muliere
contervanea
pody