Commentario ... July Cefanil de bello Gallico libe
Primitus ... Renato, July Cefanil ... Constitutus
Vir clarus et meditatus.

Allia est omnis in tres partes
Dinuſa, quanu inaſ mcolunt i
belgne, alium aquarum. Terci
am qui ipso Imquaz cume i
ma gali appellantur. Hi oſus
Imagua institutis legibus inter
ſe differunt. Gallos ab aqutis
garumma plumé a belgis, ac i
trona et ſequan.¹ diuſt. Ho
tum ouſ fortiflim fluit belgne, propter ea quod a
cultu atque humanitate provincee longuiffime abſtinet,
nimine qz ad eos mercatores ſepe commet atqz ea
q[ui]oq[us] reliquios gallos iuſtine p[ro]eout q[ui] ſere
quotidiam prehns atqz germams contendunt. atqz
aut ſuis ſtimbus eos prohibet aut ip[er] in coru ſim
bus bellu geruit. Conu imaps qua gallos obtinere
dictuſt eſ iuſturi caput a plumne. Rhodano coni
neturq[us] garumma plumne /Ocauniz fines belgaz
attingit. Etna abſequus et helvetijs plumen Rherui
uergit ad ſeptuatohe, belgne ab extrems galiſ ſi
nibus ouſtuntur. p[er]tinet ad interiore p[er]tum ſunq
mi dem ſpectat ad ſeptuatoe et oſientes ſolem /Aq
tama et agarumma plumne ad pyreneos montes
et ad cim partem oceam que ad h[is]palaiz p[er]tinet
p[er]spectat inter ocaſum ſolis et ſeptetrionez. Apud
helvetios longe nobiliflim fluit et ditiflim ſorge
torix fl. M. meſſala et publio marco p[er]ſone con
ſubbus regn cupiditque modicus diuſationem
nobilitans ſecit ac cunenti p[er]ſuaſt de ſtimbus ſuis
caz omnibus copiis exirent p[er] ſhale eſſe ai iuſtute
omnibus p[er]ſuarent totus galiſ impeno p[er]ſutur. Jo
hoc ſualius eis p[er]ſuaſt q[ui] undiq[us] loci natiuſatiu
ti helveti continet. una er p[er]tut plumne. Rheno
lattimo atq[us] altiflim quid agru[m] helvetum a
germams diuſit. altem er p[er]tut m[orte] vii altifl[us]
qui est inter ſequanos et helvetios. T[er]na lacu lema
no et plumne. Rhodano qui p[ro]priuaz mi[que] ab t[em]

Est quinque facias, etc.

heluetis oindit. His rebus fiebat ut et minus lute
iagarent. et minus facie sinnuus bellu[m] inkre[p]os
sent. Qua de c[ui] ho[es] bellu[m] cupidi magni colo
re afficaebant. premultitudine at h[uius] et pro-
glora bellu[m]que fortitudinis angustos se fines ha
bere arbitrabunt qui in longitudine milia p[er]sinniz
cyrl. in latitudine c[iv]vy. p[um]bat. His rebus ad
ducti et auctoritate organi[gis] p[ro]mo[d]i consi[ru]er-
ta[que] ad profla[s]cendi pertinere t componeat
junctus et car[ro]s q[ui]nemus numem co[m]mecie
semenes q[ui] maximus facerent intinere copia su[m]
meti s[up]peteret cu[] propriis c[ui]ntibus p[rae]em et
amnacium confirmare. Ad e[m]s res confiendas bi-
emus s[am] se c[it] s[ibi] ducerit. In teremus amus proſse
tionez lege confirmat. Ad e[m]s res confiandis
orgentiorum deligitur. As i[gn] ubi legatione ad
untes ſi[mi]pepit. in eo itinere p[er]ſtueret caſaro cam-
manta leodis filio ſequano c[ui]s p[er]ter regni[m] m
ſequam[s] multos [an]os optimerat et a ſenatu p[.]
q[ui] amans appellatus c[ui]t ut regni[m] m c[ui]ntare
ſua occuparet q[ui] p[er]ter ante habuerit. ſtemq[ui] du-
dunnotig h[uius] duo ſam[ti] duuaraq qui co tempore p[ri]
capiti[m] m c[ui]ntare obtinebat ſua ac marine p[er]
plebi arreptus c[ui]t ut idem conacetur p[er]ſtueret
eq[ui] filiam ſiam[m] in matrimoni[d]iz dat. p[er] facie factu
e[m] illis probat conata p[er]ſire. p[ro] q[ui] ip[s] ſue
c[ui]ntatis impecu[m] optenturus eſset. nec e[m] du-
bui[m] quin tuam gali[em] plu[m]um helueti posſent.
ſe ſui[m] copio[s] ſluq[ui] exeratu illis regni[m] conalia
tu[m] confirmat. har[er] ov[e] adducti inter se ſi[m]
et uſuam[di]z dant. Et regno occupato p[er] t[res]
potentibus ac firmiſtimos p[op]ulorum totus gali[em]
ſe ſe potu[m] posſe ſper[ant]. Et revit est heluetis p[er]
inditum enuntiatur moribne ſi[m] ſorgentongez\ex u[n]alib[us] cum Diare c[oe]gerunt. D[an]atum p[os]
t[ur]am ſequi oportebat ut i[gn]t[em] c[rem]aneret. die con-
ſtitu[m] c[m]e d[ien]om[s] orgentorix ad iuditui[d]os
ſua ſam[li]az ad h[uius] d[omi]n[m]ia undiq[ui] taget.
et om[n]es clien[t]es obgrat[i]os ſi[m] qu[i]n[m] magni
numera habebat. c[od]em conbuit p[er] e[m]s ne a[m]
dict[em] ſe eripuit. Cum c[ui]ntus ob e[m] rem m[ati]
t[ur] arm[m] uſ ſui exequi[m] conacetur/multitudineq[ui]

I

Deinde gaius.

hoc est agrus magnetus cogeret. Orgentonem non
nuus est, necq[ui] abest. Sulfio ut helveti arbitrant
quumque sibi morte consinuerunt. Post eum mortem
inchoollomnus helveti id q[ui] constituerat, sanguine
conatur ut eftibus fluis excent, ubi ad
concentos paritos est arbitratu sim. Oppidu s[im]
ora numero ad eij. unos ad quadragentos et
reliquia privata edicta iacundum, kumetumque
omne fuerit, q[ui] sent portantur erant consinuerunt,
ut domui redit omnes s[im]pe sibilia p[ietores] ad omni
pericula subeunda sent. Trum tincidunt, molli
ta albaria s[ibi] unigueq[ui] domo essere iubent.
Perstuadent tauri et, tulimguis et lato cubiis,
flutimus uti eodem usi consilio oppidis flus ut
eratque exustus una cujus profluerat, boiogus,
qui tranſu Rhenu moluerat, et in agru nonat
tranſuerat, nonatque oppugnantur receptos ad se
ſoados s[ibi] adſertus. Etiam o[n]t itinerar duo quibus
inter nos domo e[m]re poſſent. Unum per ſequianos
angustiz et difficile inter motem Vinz et flu
men Rhoamui qua iux fangui cari durentur.
Mons aut altissimus impendebat, ut sane per
pari probib[ent]e poſſent. Alteriz per proliariz
n[am]iz illo faciunt, atq[ui] expeditus propterea
q[ui] inter fines helvetiorum et Allobrogium q
nuper porro paratu erant rhodamus flutu, ille
n[on]multis locis aduod tramitur. Extremiz oppidu
allobrogium est: provinque helvetiori ſimbus
genua ex co opido p[ons] ad helvetijs p[er]met-
allobrogibus ſe ne p[er]ſuarijus q[ui] nondum bo
no ammo iux p[op]uli, r. iudicentur, exſimabant,
nel in cæcturos ut per ſlios fines t[re]pientur,
omnibus rebus ad p[re]ſonem contempit diem di.
ent, qua die ad ripam Rhodam i[n]nò ruisiant.
J[us] dies erant ad v. ill. aprilis l. p[il]ſone. A. gabmo
cosse, c[er]ari u[n]o cujus id munatuz c[ui]t eos p[er]prout
cam in[am]iz inter s[an]tis conat[ur] matutat ab urbe
p[ro]ſafr[er] et q[ui] maxima poterunt in Galli
ulteriorez contendit et ad genua p[er]met prout
t[ie] toti q[ui] maximus potest, militi numen iux
pent. Etat o[n]t in galli ulteriore legio una p[ote]z
qui erant ad genuas iubet, resendi. Vide enc.

YALE

I:

aduenti helveti certiores facti sunt legatos ad euz
imitur nobilissimos cuirans. Cumque legationis na-
cius et venustus præmapunt loari optinebat, quid
diacet est eam in aumo sive illo malefino, nec per
provinca quæ represe prope cito iter habuerent, et
nunc alioque rogare quæ ut eum uoluntate id habet,
surrele licet. Ceteraque memone tenebat. L. cito
comulem oculi evertuntque eum abhelicentur pul
sim et subingunt inimiz conaedentu non putatut
neque homines immeo aumo data facta, facultate per
provincaz itineras suumundi reperenturos ab illima,
et malefino existimabat. Timen ut sponz mter
tedere possit, dum milites quos imperanerat,
comenent legatis, respondit, diem se ad delibe-
randi siveuntur si quod uellent ad ius Aprilis
tenuerentur. Inter ea calegione qua se habebat
imitibus quæ ex proinia ducenerat, alacritatem
lemano qui in flume Rhodann implet ad more
vivam, quæ fines sequanorit ab helvetiis dumdit
milia passim y. et vim, munim in altitudine pe-
dit. Quodamque perduat. Eo opere perfecto
præfioa disponit, castella communt, quo finalius
re, si se munio transire conaxerit, prohibe possit,
ubi eam dies qua consuecit euz legatis, ueret et
legati ad eum tenuerentur, negat, se more est et ex
populi. 1. posse iter ulli p. proiniam dare, et si
lum sature conet, prohibitum ostendit. Helue
ti, si se delecti namibis iunctis natibus, quæ pluie
plumbis factis alio vidis, Rhodas qua immund al
bitudo flumine erat, non inquam inter dicti sep-
tus noctu si prumpe, possent, conati opens mu
maone, et militi conatiru et telis repulsi hoc
conatu desiderentur. Relinquebatur una per se qu
nos una qua sequam, multis ut angustus he
no poterant. His autem sponte, p[ro]suaere non
possent legatos ad dumnoage hedum mittut
ut eo depattoe a sequamque hoc imperaret. Dumo
tur quan et intentione apud sequanos pluim
possent, et helvetijs erat, amnes quod eis Cui
late orgentongis filum imitamnus, diuenerat,
et cupiditate regn adduituris, nostris rebus siu
debat et quod pluim as cuirates sio bonifio obsh-

I

De regni galico.

tus habere uolebit. Et igitur rem suscipit et adsequam
impetrat ut fines suos helvetios ire patuit, ob
sides quod uti inter se recente p[ro]fuit. Sequam ne ite
helvetios prohibent. Helveti fine malefino et
inuria transacti. Cessu reniicat helvetijs esse
m anu per agri sequanori et heduozr inter in fan
tomm fines facere qui non legent a Tolositium flum
bus abest, quae cimuras est impuina, juss fierer itelli
gebet magno ac penaeo p[inae] futurum, ut hoec
belluosos. p[er] r. immensus locis paternus marie quod
frumetambs finitimos habere et, ob eas et mi
ntionem qua fereat. T. labienus legatum p[ro]fueret,
Et se italiam magnum itineribus correspondimus
quod ibilegiones consacrit et tres que aram Aqui
legam hyemabant. Exhiberimur eunx et qua pr
nini iter multenorez galliam per alpes elatam
his. Et legionibus ire correspondit. Et bi demones
et gavels et cataringes, locis superioribus oampi
tus ab mine exerutus prohibere conatim. c[om]pluri
bus his velis pulsis ab ocelo quod est itenno
tis prolinee extremi in fines uocstioz ultremo
tis puinie die vii pnemt. Ine in allobrogibus fin
es exallobrogibus in sebus ianios exerutum duat.
His fluit et puiniam transhodamui p[ro]m. Helveti
ui per angustias et fines sequorui suas copias tri
duverant et in heduoni fines p[ro]nemert[ur] ex com, a
gros populabant. Hediuj ac se filius ab his deken
d[ec] non possent legatos ad c[ess]arez imitut[ur] cogniti
auribus uta se omnino p[ro]fet de p[er]r. mentos e[que] ut pene
in conspectu exerutus mihi agri uastaribes coni i
semitut[em] abdua o[ps]tia expugnati no[que] tebuerit.
Sedem p[ro]fet heduj ambaxijs necessarijs et consing
tune heduonuq c[ess]arez certi oriz s[ac]urit se de
populatis agrijs no[que] ab o[ps]tis ium postui
prohibere. Item allobroges qui tuns rhodamum
nuros possesiones quod habentur fluga se ad c[ess]arez
tempesti et demontant s[ibi] pieter agri soli meh
it et reliqui quibns rebus adductus c[ess]er non
cvſperandus s[ibi] statut. Dum omnibus fortum
ſocii consumptis in Samtones Helvetijs per
nemert[ur] flumem est arat quod fines h[e]conoz et
sequanori in Rhodanuq influit mediodiliz leu

L

tate ita. ut oculis manu p[er]tem fluit, indicas; non
poffit. Jo helveti natibus ac luitubo imnetis tran
libent. Vbi per exploratores celar certior flectus
est / tres jam partes copiaris helucaos io flume
tinovilisse: quia q[ui]s fere partem atim flume. Amavi
reliquia e[que] de tertia ingilia noctis cum legiombus
tibibus, castrijs p[er]fectus ad eam partem p[u]ciant,
que nondu[que] flume transiencat / consiprimitos et
impropinates aggruſſus magni parte oruz cona
dit / religi se le fuget mandavit / atq[ui] m. prima
ſilias abdererit. H[uius] pagus appellavit. Figuri
ntis. Am omnis cuitas helueta in gruor i
pagos dimidi est. Hic pagus unus ei domo
episſet, patuus n[on]2 memona. L. caſſum cons
inter fecerit et eum everit, sub ingu inferat,
ſtra ſine caſſu ſinc consilho deoq[ui]s innoſtum quod
par[is] cunamſtis heluetie iſignes calamitate p[ro]
intulerat ea princeps penas perſoluit. Qua
im re celar non ſolum publico / ſi et privatas in
unias ultus est -q[ui]s eum ſocer. L. p[rae]ſons aut
l. p[rae]ſonez, legatium tigurim eodem p[re]ſilo quo
casſum inter fecerunt. Hoc p[re]ſo ſacto reh[ui]
copias h[el]ueticioru[que]t consequi p[os]set, ponte
i. arare ſu[n]endu[que] curat / Atq[ui]s in everit, tru
trunt. Helvetij repentino eum aduenti con
motu ei io quod ip[s]i diebus yr. egerime con
fecerant / ut flume tranſiſet, illuz uno die feciſe
intelligeret / legatos ad e[am] mittut[em] cun legato[rum]
Dimico p[rae]ſap[us] ſuit, qui bello caſſano d[ur]
helvetioru[que]t fuerat. H[uius] e[m] cu[que] cefare egit / ſi pacem
p[er]r. c[ui]z helvetijs moreret / in e[m] partez ituros/
atq[ui]s ibi futuros helueto[rum] ubi e[m] celar cons
tuſset / atq[ui]s e[que] noluit / S[ic] bello p[re]ſequi perſen
caret / renmifteret? et uetens m[aur]modi pop[li]
ro. et p[rae]ſtine utinam h[el]ueto[rum] / Q. ſimpreuſo
un[us] pagu[n]i adortus e[que] cu[m] hy / qui flume tran
ſiſſent. ſus aurilui ferre no p[os]ſent. ne ob e[m]
tem iur ſue inag[ord]e iur tu[n]i tribueret. aut-
ip[os] deſpiaet. S[ic] ita a p[ar]ib[us] maiomb[us] ſus
Didiſſe iur iutute qui dolo contendere, aut in
ſid[us] intere[n]t. Q. liare ne committeret / ut it lo
cui ubi conti[n]uſent / ex calamitate p[er]liro. et

I.

De bello galluto.

intermittone exeratus nomen capererant memo
ram p[ro]deret. His c[er]tare responavit eo s[in]n[em]
dubitacibus d[ur]poens res quas legati habere
ti c[om]memorasset memoriam tenet et atque eg[i]t
ferre quo min[s] merito populo ro. adiustent
qui si alii? munie s[ibi] consiluis finasset non+
finis difficile c[um]ere sed eo decepti quod neq[ui]
inni[que] a se intelligeret quare timet neque
s[ui]c timend p[ut]eret. Q[ui] si ieteris c[om]tumche ob
liu[n]tati vellet nui[que] re[c]epti[n]que iuris quod in
uito iter p[ro]p[ro]nscia p[ro]nun[em] t[em]issent quod
h[ed]uos q[ui] amb[ar]ol. q[ui] allobroges iu[n]issent/
memoriam deponeresse. q[ui] s[ui] iuctura tam in
solenter gloriosent. q[ui] q[ui] tam diu se impune
murias t[ui]tius ad i[n]nent. c[ui]que pertinere
consiuesse. N. deos i[n]mortales quio gravus t
homines ex c[om]mutatione veri[s] c[oe]lant quos
pro seclere cor[u] p[ri]mi[e] i[n]sult i[n]s feciudiores
interdi reser et duntur more impunitatez con
c[oe]scere. Cui ex ita se tamque si obsides ab h[ui]
s[ibi] dentur uti ex que polluere. Factuol[em] in
telligeret et si h[ed]uis de iuris quas y[ui]s so
q[ui] cor[u] matulerent. Item si allobrogibus factis
ant se se cujus patem e[que] facturiz. D[im]ico t
responavit ita helvetios a manubri[s] s[ui] maturos
e[que] uti obsides arpentare non c[um]e consienerit
eus rei p[ro]ro. e[que] testem. Hoc responserat
distillat. Postero die ex eo loco c[ui]s monent.
semur c[er]tare c[ui]que cor[u] omne ad num m[em]
miliu[que] ex omni p[ri]ma[que] h[ed]uis atque cor[u]
c[i]js c[ar]ctum habebat p[ri]emittit qui i[n]demi-
qualis in partes iter hostes s[ac]erunt. Q[ui] c[ui]pidi?
nouissim[i] agmen decant ali[n]eno loco cu[i]s
tatui helvetios p[ri]mi[n]que committit et p[ar]mi[s] de
nui[s] endunt. Q[ui]o prelio s[ib]lenti helveti q[ui]
q[ui]ngentis c[om]bitos tant[i]z multitud[i]es c[ui]
epulerat alii? s[ui]tuique non unq[i]que et nou[i]s
limo c[ui]que prelio m[os] lacessere c[aper]imt.
C[er]tare s[ui]s a p[ro]lio c[on]tinebat. ac s[ui]o habe
bat in p[ri]ma[que] hostem p[ar]mi[s] populi tobi[q]. p[ar]
lationi[q] q[ui] prohibes at a diu[i]s litterat. XV. iter
fererunt uta iter nouissim[i] hosti agen[i]que et

E

nru? p[mi]nuz n[ò] amplius quin[us] aut ſems milbo
paſſinu? intereſt. Ime[n]n cotidie c[æ]ſar ab h[uius] h[us] fru[m]e[n]t[us]/quod c[en]t publice p[ol]liat[ur] ſlu[n]tare. Z[ui] am p[er]frigura q[ui] gallia ſub ſpre[n]tio[n]mb[us] ut an dictu? est/ poſt[am] est/n[ò] m[ò] fru[m]e[n]t [a]g[matur] n[ò] e[rat] ſed ne p[ab]uli quidem ſat[im]ma[gia] copia ſup[pe]tebat. E[o] aut fru[m]e[n]to q[ui] ſinu[mme] amare namibus ſubuerent/ p[er]c[it] amnus. E[n] poterunt q[ui] n[er] ab amare helu[eth] intereſt/a quibus diſced[ui] nolem[bat]. Diem ex die duc[em] h[ebu]i confers/conportas/ ad c[ed] di[re]. V[bi] ſed i[n]us d[ur] intereſt et diem ſtare q[ui] die ſinu[m] m[è]tus militibus men[ut] oporteret. Connoctus e[m]i p[ri]apibus quorui magni copiam i[n] c[ust]ibus e[bat] in hijs Diu[n]aro et l[u]ſo[que] ſinu[m] mag[is]imatu? ſen[ar]: qu[em] v[erg]o[b]erutus a[p]pella[t]he[du]i qui c[re]tur amnus/ et iute neat[us] q[ui] m[hi]sos h[or] potestat[e]. ſiuer eos accuſat q[ui] a[n]one q[ui] em neq[us] ex agris ſinu[m] poſſet tam n[ato] + tempore tim[em]p[er]quis hoſtib[us] ab hijs n[ò] ſible ietur/p[ie]ſert[iz] ca[n]z magni ex parte e[m]i p[ab]z adductus bellu? ſuſpe[er]it/multo et q[ui] g[ui]ni[que] q[ui] ſit deſutur/q[ui]tur. tim[em] demu[n] l[ue]ns o[n]e[C]eſaris adductus q[ui] d[ur] intereſt [p]ro[m]t c[en]n[ul]los: quorui auct[or]it[as] apud p[le]bem p[lu]mi] t[ra]leat/q[ui] p[lu]tim plus poſſent/q[ui] p[er] mag[is]que[que] Hos ſedi[o]na[que] impu[m] o[n]o[m] multitudine de[mi]: ne fru[m]e[n]t[us] confers/q[ui] p[re]ſtare de]beant. Di am p[ri]ap[er]ni gallie o[p]th[ine] n[ò] poſſent. g[ui] lep[que] q[ui] p[ro]manoz impia n[el] p[re]ſive neq[us] d[ub]itare de]beant. q[ui] ſi helu[eth]nos ſup[pe]rauerent p[oma]m i[m] ma c[ir] reliqua gallia h[eb]u[m]s ſub]erent. ſim[ere]p[er]mi. Ab h[is]c[en]m[n] consilia queq[us] i[n] caſt[ur]s ſen[ar]: hoſtibus enu[m]ar[que] hoſa[le] coheſteret/n[ò] poſſe[que] Q[ui]m[ec] q[ui] n[ato] rem c[ar]tus C[æ]ſar enu[m] arit intelliſe. ſe q[ui] n[ato] id a[n] p[ic]ulo ſenerit et ab e[m] c[ui] q[ui] d[ur] pot[ur]t t[ar]ciuſt[e] C[æ]ſar h[ac] o[n]o[m] l[u]ſa[rum] Diu[n]orig[e] Diu[n]aro q[ur]t[u]es de]ſignat[e] ſen[ar]bat. S[ui] q[ui] p[lin]bo p[mi]tibus e[m]s re[m] t[ar]ciu[m] nolem[bat] c[ele]ter consiliu[m] dimittit/lis[n]i remet quen[t] ex ſolo e[m] que[m] ſe[n]uentu d[u]erat. Diar[liber]n[que] atq[us] au[n]t[us] e[a]de ſen[eto] ab al[is] quin[]t] repre[n]t.

I

De bello gallico.

ce uera. Apu[n]m e[;] c[;]e d[;]unorigem su[m]a audic[;]ta mag[;]
apu[d] plebez [p] liberalit[;]es gr[;]a[n]a/cupid[;]u rer[;]u,
nonar[;] complur[;]i ann[;]os portura rei[;]qua q[;]z o[n]
hebu[;]u ne[;]ctig[;]lia par[;]no p[;]no re[;]depr[;]t h[;]ab[;]pea
q[;]p illo dic[;]ente continu[;]e au[;]deat nemo. I[;]tis re[;]b[;]
et su[m] rem familiare[m] auris[;]se et facult[;]es ad l[;]
g[;]end magnas compass[;]e magni nume[;]t[;]i eq[;]ta
t[;]us s[;]uo simptu semper alere et arac[;]se habere
neq[;] soli[;] domi se[;] c[;]e infirmi[;]nas c[;]imitat[;]es l[;]
g[;]ridi posse. At[;]q h[;]uus potenac[;]e ci[;] matre i[;] but
bituq[;]imbo h[;]oi illic nobilit[;]s ac poterit[;]sino col
loca[;]sse. I[;]p[;]um ex belueth[;]s vy[;]n[;]e habere s[;]driuem
ex matre et d[;]p[;]mquat[;]s fluas nupti[;]z i[;] alias cum
tates collocasse fluere[m]e et cupeire beluec[;]ns p[;]re[
ec am affimare odisse c[;]e s[;]uo noic[;]e celare[m] et roina
nos q[;]d co[m] aduer[;]tu poten[;]a e[m]s dimittu et.
D[;]uiclar[;]s frater in antiqui loai gr[;]e at[;]q h[;]o-
nons fit restitutus. D[;]iquo amcat roman[;]is su[
ma[;]z m[;]spez per h[;]eluen[;]os regn[;]m obtin[;]di ueire
impen[;]o populi ro. no mo d[;]e regno i[;]z c[;]e deca
qua habebat gr[;]a[n]a desperare. Reperebat e[;]
imq[;]endo C[;]esar q[;]ui n[;]tus fuge pieli c[;]questris
aduer[;]s pan[;]ci an[;] diebus a D[;]unorige at[;]q e[;]n[
equib[;]s furti[;]i e[;]t. I[;]a am equitati[;]que auril[;]o
C[;]esar h[;]edu[m] mi[n]erat. Dumor[;]u p[;]erat e[;]oni q[;]z,
fuga r[;]liqui e[;]c eq[;]tati pr[;]erit[;]us. Quib[;]z re[;]b[;]s
gr[;]intis cu[;]z ad h[;]al s[;]ul p[;]irao[n]es certiffime relac[
cedant q[;]p fines sequam[;]os h[;]elueri[;]os tradu
y[;]sset q[;]p obli[;]des inter eos dand[;]os curas[;]et q[;]
ca o[n]a no mo[m] in u[;]ſtui s[;]uo et cuiratis i[;]z c[;]e ni in
enbuis ip[;]us curas[;]et q[;]d[;]a ingu[n]tu hedu[;]o[;]z ac
tu[;]sare tur sati e[;]c me arbitrabatur quare i[;]eui
aut ip[;]e a[n]duer[;]ter et aut cuiratis a[n]diuerte
i[n]beret. His omnib[;]s rebus umi repnignabat q[;]
q[;]p D[;]umac[;]q frater is simm[;]z i[;] populi ro. prud[;]u[
ſim[;]maq[;]s i[;]e nolitatis, e[;]gregi[m] am fidem i[n]ſuris[;]
temperis[;]az cognoverat. I[;]m ne e[m]s ſu[J]plicato
D[;]umaer au[;]z offen[;]det uebat. At[;]q p[;]us q[;]
q[;]q[;]p, conaret? Dimicac[;]n ad ſe no cu[;]z i[n]ber et
quod diu[m]is me[n]ibus remont[;]s per c. Valenz[;]
domocill[;]z p[;]riu[m]pem gallic[;]e p[;]umque familiare fili[
cui su[m]i o[n]ui rer[;]u fide habebat cu[;]i eo collocat.

Similis comone facta que ipse pinte in concho gallo
vii de Dunorige facta dicta et ostendit que depe
datim quidem de eo aps se ducerit, petit atque horta
tur, ut sive eius offensione audiverit, ipse de eo ad
sigit statuat, et cimitate statuere ibeat. Duni
lacus multis adhominas Celsavem complement
obsedare censit, ne quid gessi in statuem statue
sunt. Sare se illa cœtera ne quæque exo plus, se do
lons expere dpea quod ad ipse plinuus gera domn am
mediqua gallia ille nimmus, ut adolescens pot
set pel se creuse. Quibus obibus ac nervis no
solus ad immundi grus, sive pene ad pmutem
suum intere, se se tibi et amore flutuere et eusti
mawne mulcte, comonec ut si quid et a celsare gra
uis adiavit, cui ipse adhuc amnitie apud eum re
neret, nempe estimatur, ut non solutum factum,
Quia ex re futuri ut tovis gallie ad aequus aufereret.
Hec ad plumbos herbis flens a Celsare penteret. Se
ar eis dederam phendit consolatus regat sime
orandi factar. Tanti eius apud se grus cœ onditi
ur et rei p. munie et suum dolores eius iolitam ac
fabus edoner. Dimongez ad se nokar, futuram
adhibet, que in eo rephendat ondit quod ipse itelli
gat, que cimitas gurut, ponit, monet, ut scel
qui tps oms suspiaces elutet. Postea se di
lucido flutit, condonare dixit. Dimoriri cito
tes pont, ut que agat, quibuscumque loquutus sive
posit, eodem die ab exploratores vertor fact
tus hostes sub more considiessi media passim
ab ipso castris, ad quos cœt nature motus est et
quis in circuitu aſcentiis, qui cognosceret, ut fit. Re
nunciam est factum esse. Detera ea virgilia T. lab
emi legat, ut prore ad duabus legionem et hie
duabus qui iter cognoverunt, solum iugum
monas akendè ibeat, quid sibi conſilium ondite
ipse de quarta virgilia cœde itime, quo hestes ierant,
ad eos contendit equitatiuæ, oecim an se mittit,
Considuis qui rei militis pitissimus habebat,
et in exerit, i. Sillae et postea et in M. crass
fient, cu exploratoribus pimitte, prima luce,
cui ſimus mons A. T. labieno teneret, ipse ab hom
um castris non longius mille et quingentis paffib

I.

De bello gallico.

abisset, neq[ui] ut posse ex cœpimus cœperit. Aut ipse
aduerit aut labiem cognitus cœst. Consi[mi]o equo
admi[n]no ad e[m] cuantur. Duit monte qu[em] alabie[s]
occupat noluerit / ab hostibus tene[n]i / ad se ex gril[
lici]s armis atque iſligimbo cognouit[se]. Cesar ſi[na]s
copias in primi collem ſib duat / acem i[n]struunt
labienus i[st] ut e[m] c[ui]p[tu]a cesare / ne p[re]luz co
intrebat miſi ipse copie ſpe hosti[n] castris i[n]ſet
cen[t] ut undiq[us] uno t[re]p[em] in hostes impetu[m] ſie
ret. Monte occupato in omn[us] e[r]ſpectu[m]at p[li]oq[us]
abſtinet[ur]. Multo demiq[us] Die per e[r]p[li]ori[n]ores
Cesar cognouit et morer[mi] a ſuis tene[n]i. et hel
uetios castris moniſſe et consi[duum] timore p[er]
terris[que] non indiſſet p[ro]priu[m] ſibi renunciate.
Et Die q[ui]o consederat et interuallo hostes co
ſequitur et inha paſſui tria ab e[m] castris cau-
tia p[om]t. Poſtridie eius diei: quod oi[n] biu[m]
ſup[er]it cum exeratu[m] fru[m]e[n]t[u] metiri oportet,
et q[ui] ab vibrante oppido heduor[u] longe mari et
copioſſimo non ampli[que] milib[us] paſſi[n]z xvi[m] abe-
rit et fru[m]e[n]t[ia p[ro]ſpiciend[us] eximnant et
ter ab helu[n]t[us] auertit ac vibrante i[n]e cont[re]
dit. Et res per fugit[i]uos l. Emp[hi]i den[i]omi[s] e[r]
tum g[al]lo[z] hostibus munat[ur]. helu[n]t[us] ſen q[ui]
tinore p[re]territos romanos diſtend[ur] a ſe eſtimare
co magi[m] q[ui] p[ridie] ſup[ion]bo loci occupat
preluz[us] no[que] conſiſſet ſi[n]ce eo q[ui]e fru[m]e[n]t[ia
inter du[m] poſſe considerent. comm[ato] consili[o]
art[em] timere convi[n]ſo in[que] a noniſſimo aq[ui]ne
inſequi[que] ac laſſe c[oe]perit. comm[ato] consili[o]t
poſt[que] aduertit id: copias ſi[na]s Cesar in pr[er]
mui] collem ſib duat / exi[trati]q[us] qui ſu[m]me[et]
hoſtui[m] impetui[m] miſt. Ipe[m] inter in colle me
dio tripl[em] acem i[n]struunt legi[n]ui quatuor:
iuetera[n]om[i]t atq[us] ſup[mi]ſe i[n]ſo du[m]i legi[m]
quali[que] in g[al]lia c[iter]iore proxime conſi[pe]nent
et oi[n] annuha collocati ac toti[m] monte hom[bo]
complei[m] et interea ſar[n]nas i[lo]ci[n]ui c[oe]ſer
vi. et e[m] ab his qu[m]i ſup[ore] acie consi[ten]uit
muni[m] i[nſi]t. Helu[n]t[us] ac omn[b]us ſi[n]us castris
ſecut[i] impedui[n]eta i[m]mi] loci conti[n]uerit. ip[s]t[ur]
conſi[ter]till[us] acie rei[et]to in[que] equitati[que] phalange

E

facta sub penna mīnī acem suiter ſerit. Cehi p[er]mi-
si o deo o[ui]z e[que] p[er]mi remoti e[que]mi in acro-
o[ui]z peníulo ſp[er]mi ſigne tolleret / cohortābus hi-
os preliu comiſt. - Milites colo[co] ſlipiore pi-
lus miſis miſis ſicile hoſtu phalang[us] perſi-
gent. e[que] diſecta gladiiſs diſticti o[m] in e[que] im-
peti ſeruſt. Galli[m] magno ad p[ugna] eni-
impedito q[ui] p[li]ibus coru ſcitus uno[ct]u-
piloz tranſiſt et colu grātus cu ſeru[m] ſe[m]
Aeviſſet neq[ui] e[uelle] neq[ui] ſiſtui impedita ſi-
ti o[m] mode p[ugnare] p[er]ciat/multi ut diu iac-
tato brachio p[ic]opta[n]ent ſatui manu emitti
et nudo corpore p[ugnare] Tandem mi[n]ueb[us]
desseli et p[edem] ſerre[m] et q[ui] mons ſuben-
ter[er] mille paſſiui eo[m] ſe rea[pi]pe a[pe]erunt Cap-
to monte et ſucreo[d]ib[us] mi[n] bois et Tu[m]gi-
qui h[uius] mi[lub] cariter y[k] h[uius] ſtum agenit
Audebat et nouſſim[s] p[re]ſi[dio] eni[m] e[vente]
pro[m] latere apto aggruſſi caru[n]uenē et id co-
ſpiatih[ui] h[uius] qui in mo[m]e[m] ſe[m] reaperunt
vurſus miſare et preliu remiſtare p[er]mi[n]t.
vomam c[ui]uer[s] ſigna triptito ſtulerunt p[ina]
et ſeunda acies ut iucti o[m] et ac[que] ſi[mi]nti o[m]s reſiſ-
teret. T[er]aa ut i[n]em[ēres ſiſt]meret. ſta q[ui]
[mi] preliu di[m] atq[ui] aniter p[ugnat]i est. - Di[m]
ui ad ſiſtinerē i[m]o[ui]z impetui n[ō] poſſent alteri
ſe[m] ut co[per]ant in mo[m]e[m] reaperunt. alteri ad
impedita et carros ſi[o]s ſe[m] contulerunt. a[n]
hoc toto preliu cum [i] ab hom[] ſeptima ad u[n]ſe
vu[m] p[ugnat]i ſi[m] auerſi h[uius] ſtadem nem[]o po-
tuit. Ad multa n[ot]e et ad impedita p[ugnat]i
est ſp[er]terea q[ui] p[ro] u[m]allo carros obiuerat et-
colo ſupiore in i[m]o[ui]z i[n]emi[ēres tela coni[n]ebat.
et n[ō] mi[l]i inter carros rotas q[ui] marturas ac
tragulas ſubi[n]ebant i[m]o[ui]z q[ui] i[n]ueni[n]abant.
Di[m] cu[m] e[et] p[ugnat]i[us] impediti o[m]s q[ui]
mi[n] potiti ſi[m]. ſa bi orgentor[i]giu[s] ſi[le] atq[ui]
imus ex filiis captus est. - Ey co[que] preliu cura[er]
h[uius] mi[l]a c[ox]v[us] ſlip i[er]erit ea[m] q[ui] tota n[ot]e[m]
tin[eter] ierunt nullam parte n[ot]i[s] itinere ſteri[n]
i[n]ſo[m] in fines lingonum die quarto p[en]enerit.
Cum et i[n]ueni[m] militum et ſp[er]turam

De bello gallico.

I.

conforti mi tridui remorati eos sequi nò potu-
issent Cefar ad ingones littem nùnos q[ui]m
nitur ne cos frumèto nene alia re innarèt. Cum si
inuent se eode loco quo heluerios habiturit
jus triduo intermissò cu omnibo copijs eos se
qui repit. Helueri oùz reu mopia adducti
llegatos de deitione ad eui inferit qui ei eum
ritinere consuient seq[ui] ad pede], picaient,
suphater q[ui] loanti flentes pacem petissent. Atq[ui]
cos in coloco quo tu cent flui aduerit ex spec-
tare in矣set paruent. Eo posse, cefar puerit
obfides arna ferios qui ad cos perfingi矣set,
poporit. Dumq[ui] ea coritur et cesserit.
noste iterminus arate, homi mihi vi. eum
pagi qui verbigenis appellatur fine timore
iteru[n]t ne armis traditis, supplito afficeret. h[uius]
ti spe lumis mucti q[ui] tanta multitudine de
ditione. Niam fugam aut ocultat, aut ois
gnonat posse eximaret. Prima nocte et ca
firis heluerioz egessi ad Rheniz fines q[ui] ger-
manoz contendunt. Quod ubi cefar res tunt,
quoniam perfines ierat. His uti cù quenet, si libi
pungant eui nellent et meduaret impernuit. Red-
uctos in homini numeros habuit. Reliquos ac
obstibus armis fugius traditis meditione
acepit. Helueros Tubingos. Latobriges tric[ui]
suos inde erant perfecti, veni ti in矣it. Et quod
omnibus flingibus amillis dommochil enat q[ui]
finie tollerant. allobrogib[ui] imperant ut ilis
frumèti copia faciunt. 5 posse; opfidi nicos q[ui]
quos mederant. Remittent in矣. 3da marme iatae
ferant quod nolit ei loci unde helueri duciſſerant
uaque ne ip[ro] boitatem agioru[em] geru[m] qui
trans Rheniz mecbat a fluis finibus meluen-
oru fines transirent et finium gallie promitie
allobrogib[ui] q[ui] cent boios petentib[ui] beduis. quod
egria iurite erant cogniti ut in finib[ui] fluis
colloaret. Concesſit quib[ui] illi agios decernit cos
q[ui] posset in partem unis libertatis q[ui] conside-
rat, ip[ro] erant receperunt. In caufibus helution[
] tabule reperere fluit litteris greais conferte et
nd Cefarem relate quibus in tabuhs noiatim

["nato confacta erat, qui numerus domo censuerunt, quin arma ferre possent, et ite seperantur pieterunt, et inarma posset, et inarma remis,

I.

De bello gallico.

Postea qui agros et culti et copias gallozz hoeret
ken ar barbari adamquent traductos plures:
nunc eam gallia ad e. et xx. mlni numerat. Cum
his heduos cozz qz dictiomis hoies senel atq. ite
vii armis contendisse magna calamare pulsov
arepisse omne nobilitatem. omne senatus oem
equitati annisse quibso preus calamitatibb qz
fractos qui et sua unture et pli v. hospito atqz
annata plurimui ante i gallia potiis. Coactos
e c squamis obides dare nobilissimos cununt
et unke unlando cunatè obstringere se neqz
obides repetiuros neqz aurilui a pló ro. implo
nitiuros. neqz recitaturos quo minus perpetuo
suo illorui dictoc atqz impio cens vnii se e c ro
cununt heduorii qui addue non potuerit ut iur
aret aut suos liberos obides daret. Ob eorum
se et cunate profugissi et Romæ ad senatus kem
sse aurilui postulati q solus neqz iure iurido ne
qz obliibus tenebet. Sed pectus iuctoribus seq
ms qz hedius iuctus acidißc. ppea q. Aromiis
rev germanoz seori fimb9 considisset. Tercia
q3 parte agri sequam qui cec optimus torus
gallie octupasset et nuc de altera parte tercia se
quanos ducere iberet ppea q. panas mésibb an
baravi miha homiz xrim. ad eum uemnasset qbo
loaus ad sedes pateritur faturi e c panes am
uti omnes ex gallie fimb9 pellerent. atqz omne
germam pheenum transiret. neq2 em acferet
ce galliui ei germanoz agro. neq3 hanc rostie
tuimè iuctus ei illa comperand. Aromiis at
ut senel galloiz copias prelio iucirr quod pre
lum fuciti sit ad Magetobrie superbe et cni
deliter impare obides nobilissim cumqz libe
ros posuerè et in eos omnia exempla cununt qu
edix. si qua rev non ad nutu aut ad nobilitate e
ius fuceta sit. Homme e c barbarus maciium
temerarum. no posse euis imperia diutius fili
tinere. mi quod in Cessure populo qz. r. sit auxi
hij. omnib quillis id e c furiendi. quod hélue
ti fererit. ut quo emigit alio demaliu. a
has sedes remotas a germam petant fortuna
q3 quæcunque aridat. experant. Hec si emeram

Ariomito ſimnon dubitare, quin de omnibus ob
ſidibus, qui apud euſtum, gravuſſimi ſupphauſ
ſumar, cefarem uel auctorate ſua/atque celeret/
uel ſcienti victoria/nel noie populi, r. deerrere
posſe/ne maior multatudo germaniui rhenuſt
tradumtur/galliaque omne ab ariouſti ſuram
posſe defendere. Hac orſe ab dinaaco habita/
omnes/ qui adderat magno fleru aurilium a
Cefare petere ceperunt. Alanduerit Cefar un
ey omnibus ſequanos meli cari reru facere/
quas ceteri feciſent, ſed tristres capite dima
ſe terraz intuerit. Eiis rei que am cetero
ey ipis queſtut Richil ſequam ſ响应的
que in eam tristura taui permanere. Cum ab his ſe
pua queuer neq, ulla[ omne uere expirere pos
ſent. Idem diuicato heduus ſeſpondit hoc eſ
diſerior, gravior eſ, fortu[n]a ſequanorui q[ui]
liquoq[ui] ſoh ne in octuito quid qu[ui] neq, au
rillum implorare auferent. abbat[que] Ariouiti
undelitare nelut ſi coru adeat horrerent ſeu
q[ui] reliquiis tui ſuga facultas daretur. ſequa
ms uero qui min fines ſi[que] Arioiumtum re
cepiſent quoniam, opaca oſi in p[rae]ſtate eum
cent omne curiaturis cent p[er]ſendi. His
rebus cogniti Cefar g[al]lo[que] alio[rum] uerbis
conſinuat polliatuaq[que], et eam rem aure ſib[ui]
tur magni ſe habere ſp[er]m et benetuo ſuo et
auctorate adducti Ariouiti ſinem ſuriis
ſucturui. Hac orſe habita concilui dimitt
et eo multe res eum hortabant: quare ſibi
cam rem cogitandaz et ſi[mi]pienaz p[ar]tuer-
ſp[er]nmas q[ui] heduos ſutres consanguineos q[ui]
ſepe numero a ſenatu appellatos ſermitate
atque dinone indebat germanoz teneri et uoq[ui]
q[ui] obſides eſ apud ariouſti ac ſequanos in
ſelligebat q[ui] ſimtuto imperio p[er]liu. turpitiuſt
ſibi et rei p[er]ſe arbitrat, paulatiz auſ ger
manos consulesc[ui] rhenuſt tranſire et in gallia
magna coru multitudine uemre p[er]l. r. per
alioſum indebat neq, ſibi hoic[que] ſi[que] ac bar
baros obtēp[ant]uros eſtinmabat qu[ui] ac oem i
gallia occupaſſent ut am cimbr[ui] ſeutomq[ui] ſe

I

De bello galtuo.

ciffent. in proinçaaem cveret atq[us] inde i taliz
com tenderet preſertim ei ſequanoss a puita
mâ Rhodanu[m] ſonderet. qubus rebus q[ui]
maturrime occurreru[m] puitab[et]. Asp[er] aut Ano
u[n]tus tantos ſibi t[n]ui[s]. tantam aroganam
ſup[er]erit. ut ſerendu[m] no underetur. Quaob
re[que] placuit ei ut ad Ario[u]n[u]i legatos int-
teret: qui ab eo poſtularer: uti aliqu[em] locam
mediu[m] utriu[n]ſq[ui] colloguio deligerer: uelle ſe
ſe de re. p[er] et uti[ſq[ui] ei co agere et leganom[us]
Ariou[n]tus reſpondit ſi quid ip[er]a celare op[er]
eer: ſere ad e[m] uenturui ſun[er]. ſi quid ille a ſe
uuerit illu[ze] ad ſe uemre oportere. p[ro]poſterer
ſe neq[ui] ſine eueratu in e[m] partes gailie uem[re].
audere. qua[s] Cefar poſſideret. neq[ui] everatu
ſine magno com[er]tni atq[us] emulum eto i unu[m]
loca[m] contrab[em] poſſe ſibi aut iunu[m] underi qo
m ſiu[m] gailia. qua[m] bello uanſet. aut Cefar[ia]
omno. p[er] R. nego[m] eet. His reſponſis ad Cefar
rem redeemib[us] legatis. iteru[m] ad e[m] Cefar le
[gatos] ei bis mandatis inttir q[m]tum ſiu[m] p[er]
q[ui] re. bi[n]n[io] affectus cu[m] conſolatu ſiu[m] re[que]
atq[us] annu[m]a ſenat[i] appellat[i]us eet: hanc ſibi
populo q[ui] re. gr[ui]m reſerveret ut i collogu[i] uemre
ſuntat[i] g[ui]nu[eret]. neq[ui] de co[m] re direndu[m] ſibi
et aſſignendu[m] p[ui]taret hee e[que] que ab eo poſt[
]u]n[eret. Primi ne qua[m] multitudinem honu[m] ampli[
]tums [h]enu[m] m g[ui]n[iam] tradueret. Deinde ob
ſides quos habet adhe[n]us reddet. ſequanu[n]q[ui]
]p[er]miſteret. ut quos illi haberent uolli[m]tate,
eus reddere illi[] litteret. et e[m]e heduos iu[m]a
lacesseret. neue bi[m] ſo[n]q[ui] e[que] bellu[m] iſerent
ſi id ita ſe[n]ſet. ſibi populo q[ui] re. p[er]tu[n]a gr[ui]m
atq[us] annat[i]am eu[m] co ſutur[u] Si non imperat[i]
reſe q[m]ui. M. Mestala l. p[is]one cons[us]. ſenat[i]
reſu[n]ſer uti q[ui]anu[n]q[ui] g[ui]n[i]a proințaa] optimeret
quod [com]modo rei. p[er]u[m]e poſſet. heduos re[e]
re[u]s q[ui] annu[m] p[er]u[m] re. deſenderet ſe heduo[n]
]nui[m]as no[n] neglecturui. Ad hac Ario[n]tus
]reſpondit u[m]s e[que] bellu[m] ut qui uanſent iu[s] q[ui]
]u[n]aſſent. qu[ead]modu[m] uellent imperat[i]et. ſe de
populi re. iuct[i]s no[em] ad alterus p[er]ſupti[m]: ſi

L

ad fini arbitrium imperare consilia. Si ipse ploet, non
nò sibi etiam modum ipse sibi iure impedit. He
duos sibi quin belli fortunam representent et armis
congrevi de superati cent appendiantur ene facto
magna cœsarem curiam facere quo sibi aduerunt
nec angula sibi detentam faceret. Hedius se obedi
tes redditur non eis neque quod sibi curiabel
lum illatur, si meo maneret quod consenset.
supendens quod quod ame penderet. Siud non keaspeſt
longe ab his statimui nomè pler. ab futuri +
Quod si cœs deritur et se hedueri curiam non
neglectur, nemne sepi sive pume cont
 tendisse, cum ueller congrederet. Sint lecturis,
quid mihi gerimam cœpit citatissimam armis quæ
intuita amos ym. tecti non sibi sset iustitie per
sent. Hec autem tempore cœsui mandata
refervant et legati ab hedius et amicis et
uemebant. Hedius qua esti quod Arutæ trigal
qui mep in gahâ tis portati cent fines eorum po-
pularentur. Se ne obediibus quid dictis parv
Arioum redimè potuisset. Treuerit uò pagas. e.
suenorù ad vras them consedisse qui ibemur tis
re conacere. His pessé nasfâ et cimberi sunt
res. quibus rebus cœs erant nehemèter consuetus
matrimonii sibi cœstimantur, ne si nona manus
suenoz quæ ueteribus copios arionis se ne
unyessent minus facte resti posset. Itaque re
frumestiam quod cœlerine potiut compenata in
agros itineribus ab Arioum contendit. Cum
tridui unam processisset, mutatù est ei Arioum
tu ci sibi copios omnibus ad octipandu uesbo
nonc quod est opidi maximi sequanozz cont
tende. Tres quibus inâ aſiis simbo ressiste. Io
ne amideret. Magnope sibi pœuendis cœs
cristinbat. Et amque omni rezz que ad bellu
ti erant sibi erat in eo oppido difficultas quod
natum loa se numebat. ut magnâ addue
dum bellu daret facultatem. Isteque quod flumè
alduas dubis ut cireno circumducti penet
tu offidu cingat. Reliqui sibi quod est uò
amplius pede vi. qua flumè internitata mons
continet magnâ altitudine in ut indices euis

I.

De bello gallico.

monnis ex utraque parte tive fluminis conting-
ant. Hinc minus euraidurus arcam effeat et
ai optio consignat. Hic cesar magnus noctur
mis diurmis quibuscumque contendit. Octupi
to quod optio ibi p[ro]stum collavit. Dum p[er]aevus
Dies ad uesonacione rei flumetaneie comitatut
quod morat. experientione novum uocibus quod
gallo[n]n atque mercatorum qui ingenti magnitu-
dine corporum germanos invectibili iututate et
atque exeratamque armis ex p[ro]simant et sepe
numero feci hinc congressus ne untem quod
atque a[nem] oculorum diuorbant. Fide potissime tam
tus subito timor omne c[iv]estati occupant ut in
mediociter omn[us] m[et]es alio[rum] quod pturbaret. Hic
p[er]mi[n]tus est timor atubumque militum ac pre-
fectus religiis quod ex inbe annate ei c[iv]estur
secuti non magni[que] in re militum uti hebet.
Quod alia cui illata quaerat, et ad p[er]estend. nectus
p[er]am c[iv]e dixeret p[er]tbat ut e[m]s nolitare diu-
cedi. h[uius]que non multi p[ut]ore adducti ut timo-
riti sus p[er]spinetem utarent remanebat. Hinc neq[ui]
militi fingi neq[ui] interdi latinas tenere p[er]te-
vant abdi[tu] m[]tabernacaliis aut su[m] farii q[ui]
batur aut ei familiarib[us] su[m] c[iv]o p[er]nati[m] in
serebant. Vulgo totis castris testamena obfis-
nabant. Hoc uti[que] ac timore p[an]latiz et
inqui magni[m]i in castris uti[que] habebant. milites
certimines quod quibus c[iv]umque timidos c[iv]astri[m]no
lebant non se h[uius]dem ueteri sed angustius lo-
co[m] et magnitudine filiarii: que inter eos at-
que armorum intercederet aut re flumetaria.
Ut s[an]tis comode s[up]portant posset timere diuorb
et on[m]i[m]que c[iv]es c[iv]esati reminabant ei t[ar]na[m]one
ut ac signa firmi iustisset. n[on]foro dicto audi-
tes milites: neq[ui] utimem figuralibus. Her-
cui alio[rum] iustisset. C[esar] coniucato conalio eui[que]
ordiniz ad id consilii adhibitis c[iv]astri[m]no[m]?
Uechementer eos malamet p[er]mi[n]t quod quia in
parte aut quo consilio ducerentur s[ibi] q[ui]end
aut c[iv]ogitationi putarent. Arionem sekenfile
cupidi[til]ine i[pl]er. annation[s] appetisse curigen

L.

hunc tam teme quisc ab offino dixessi in iud
ment sibi quo p[]sliadeni cognitis s[]in postulans
atque equitate et condicione p[]spectum cum neq
s[]tum neq s[]p[]l. r. gr[]ui repudiaturi & s[]t s[]u
votore atque am[]c[]nia impu[]l[s]us bellu multus est
et tandem iueterent aut cur de sua iu[i]tute aut de
ipplus diligencia desperarent ut factu eius h[]o
pericul[i] pati n[]ro[m] memoria cu[i] cumbris et
tent[i]s a[c] Mari[]o pul[s]is no[m] minore laudez
everatus q[]ui ip[]e imperator meutus ec[] in debar
ut factu ec[] iuiper in Italia s[]eruile t[]umultu liet
aliquid usu ac di[]sdiplina: qua a nobis arduis est
subleuarent exquo iudicant posset quanti laber-
int se bom consan[]na p[]ea q[]uos aliquand[]um
ernes s[]i cu[i] multus est h[]o postui aritatos ac
uietores s[]i p[]assent. De m[]q[]u[] germano s[]ho[s]co[
]dem e[]s effe iuereut illos eu quib[]b[]s sepe numero
heluech congru[i]t no[m] soli mi[s]us sedibus s[]b ec[
]m illo[]s h[]imus pler[]q[]u[m] s[]u p[]erant qu[]tui p[]
res ec[] n[]ro[m] e[]veritus n[]o poterit Si qu[]o[s] ad
liueri[m] p[]ielu[m] et g[]ui[n] gallo[m] comueret
H[]os si qu[]ererent reperi posse diu[i]nuntiare
bellu de fangratis g[]alli[m] A[i]viou[m] cu[m]tos
menses c[]ui[s]s se ac p[]aludib[]o temu[s]s est
s[]ui potestatem feri[]s[]t desperantes iam de p[]
gna et diu[]per s[]os s[]ubito ad ortum magis in
fione et consilio s[]i iu[i]tute iuasi[]se Cui quidem
iater coni[]na homines barbaros atque impu[]r[i]tus
loals iuus est ac ne ip[]um quidem s[]p[]enare h[]o[s] ex
eritus c[]api posse qui s[]ui timore t[]er iu[m]est
v[]ie simulatione angustias q[]ui timere conker-
fare ar[]roganter ei aut de offido[]s iu[n]perit[i]s
desperare aut s[]crib[]e auferet Hee s[]ibi ec[] am
i[]u[m]esti re quan[]os leu[i]s ligones s[]immi[n]iare
jamq[] ec[] mi[] agri iu[m]esti matimmi De iu[m]ere
ip[]o[]s breui tempore iu[i]datur uos q[]ui n[]o s[]ore diu
to au[i]dientes neq[]s s[]igna latui diu[i]nt. iuhi s[]i
et re comu[n]t. S[]i re eu[m] quib[]b[]us exeritus
dicto au[i]dien[s] n[]o fuerit aut male regesta for-
tum de iuus est aut aliquo f[]u[n]ore com[]p[]to a-
nuariam ec[] comineta[m] s[]ui[m] mor[]eria p[]er iu-
ute fehatate helueu[]s2 bello ec[] p[]spermi. I[]taq[]

se q[]d[]i longiorc

De bello gallico

se qus in longiorem diem collaturus puiffet representatimur
esse et prima nocte de quarta ingilia casta motur utas
pini intelligere posset utrum apud eos puder atque of
flum. An tumor plus ualeret. Q. si pterea nemo seque
tamem feci sola decima legione itur. De qua non dubitur
et libiqs ei storiam cohertem futurae Huic legio m Ce
ar et induſſerat ſapue et ſi ututee confidebat marię
Hac oroc habita miru in modu commerſe ſint omnim
mentes: ſumaq alacritas et cupiditas bell gerendi
ſinat est. Primæps q; decima legio per tributos miſ
qui ei guas egit. q; de ſe optimi indiui keſſet. ſeq w
ad bellu gerendi patiimam confirmam. Jde rehque
grones per tributos militi et pmozi ordinuz cen
tiunones egerunt. uti p eos Cesar ſatistueret ſe neq
unq dubitate neq timuſſe neq de ſima bell ſui
indiui. I2 impatoris ee eſtimauiſſe. Eoru ſanſtato
arepta et miſſere exquiſto y diuinaui. qd exalijs eu
marima fidem habebat ut miliz amplius I. caru
itu loco apertis exerati duceret. De quiatam ingilia
ut duerat p ſectus est. Septimo die cii iter non ſter
itteret ab exploratorib9 certior factus est Ariouſi
copias anotis miſlibaſſui quatuor et inguni abee
Cognito Cesaris aduenit ariouſtus legatos ad eum
interit. quod antea de collogo poſtulasset id p ſe fieri
ere qui q[ui]us acteſſet. ſeq id ſme periculo ſare
poſse enſimaret. Non reſpuit condictione Cesar. jam
h2 eu ad ſauiſte reuerti arbitrabatur eu id quod amar
petenti denegaſſet. ultro poſset: magnæq in ſpem ue
mebat p ſuis tantis iſpits. I. m eu beneficijs cognatis
ſuis poſtulatis ſore uti p[er]ſanua deſtiteret. Dies collo
go dictus e e co die dies quitus. Interim ſepe ultro
droq eu legati inter eos mitterent. Ariouſtus poſtu
lant neque peditez ad colloguiz Cesar addueret acue
vi ſe ne per miduas ab eo caruitatem retur. Viterq eu equi
bati uemet er alia natoe ſe ſe no ee uenturu Cesar q[ui]
colloqui interpoſi eu tolli uolebat neq ſalute ſua3 gal
loz equitatiu committere auſdeb comodiuſmuz ſtatut
ce omnibus equis galbs equib[us] detractis i eos legio
narios milites legions decime eu q[ui] mari confidebat
impone ut preſiduq annaſſui ſiquid opus ſaſto
cui haberet. Quod ai h[er]eret no: ndialle quid eu miſ
tibus decime legions dixit plusq[ui] polliatur eſt Cesar

ſe q[ui]s i longis

L

sunt polhantū eē in cohortis pretorie loco decanū legionē hī
turæ ad equīn requebē. Planaes erat magnæ et in cœtum
lus terrenus ſiis grandis. Hic locis equo ſere spano ab
castris arionuſtī et Cesaris aberat. Eo ut erit cœntum
ad colloqui uenerint legionē Cesar qua equis deuerunt
passibus ducentis ab eo timulo cœntur. Item equis
arionuſtī pani interuallo cœnterunt. Arionuſtus ex equis
ut collocerunt et præter ſe duos ut ad colloqui adduerunt
poſtulant. Vbi eo uentū est. Cesar inno oationis ſua
ſenatus q[ui]m cui beneficium cœmemonavit q[ui]que appellat
ec[ia] ſenā q[ui] annans q[ui] numera ampliſtine inſi. qua
re et paucis contiguæ et aromatis p[er]miis pro magnis
hōn[us] officijs cœntuiffe tribu docebit. Illum qua[do]
neq[ui] admi[n] neq[ui] c[um] poſtulandi iustam haberet bi[n]
tio ac liberaliter ſua de ſenatus ea p[er]ma cœſtatur
Docebat e[que] neteres q[ui]que uſte cu[n] necesse ntumque ip[s]
cui hedius intercederet q[ui]e. S. c. quod ius q[ui]que honou
ſiin e[m] saca cent ut omn[em] t[em]que toaus gallie p[ri]caputi be
dui temniffet p[er]us e[que] q[ui] ma[n] annatione appetifent p[er]i[ro].
hanc e[que] cœſuerimè ut ſocios atque annos n[on] mo[n] ſi n[]
de perde [que] grav[em] dignatrem honore audivere uelit eſſe
Q[ui]ero ad annatione p[er]i[ro]. attuifent id ut eripu quis
pari poſset poſtulant deinde eadem que legatis i mandat
us debarat ne aut hedius aut e[que] ſochi bellu inſeret
obſides redderet. Si milla[rum] p[er]m germaniō domui
temnifet poſset atque quos h[uius] amplus tranſi[re] p[er]
petur. Arionuſtus ad poſtulam c[ess]aribus p[er]mi[n]t de
ſus iu[n]tutibus multa p[er]diuſtur. tranſiſte r[he]buni ſenon
ſua ſponte [que] reque mi[n]t et a[ver]ſi[n]tia a[gallis] non ſi mag-
ſpe magnis q[ui] p[er]miſſis. domi p[er]p[ro]p[ro]q[ui]os q[ui] reſquieſe ſe
t[em]que habere in g[allia] ab ip[s] cœnſentis. obſides h[em]uo
lumire datos p[er]pendui capere iure belli quod iu[n]ſtors
iuctis imponè cœnſuenerit n[on] ſe q[ui] gallis ſed gallos s[]
bellu iu[n]tusſe omni g[allie] c[ui]ntes ad ſe opugnandiz
uemſte ac contra ſe eadu habuiffe e[as] omni copiis a[ſe]t
ino prelio pulſas ac ſup[ar]tas eē. Si i[n]que e[per]mi n[u]l[m]
ſe iteri[us] p[ar]attu e[que] cœverare ſi p[er]ce uti uelmi n[in]q[ui]n e[que]
p[er]pendo recusare q[ui] ſua uolimare ad id t[em]p[er] p[er]cendit
annationi populi r[he]bi ornam[ē]to et p[er]ſi[do] non c[er]diu[m]
ve oportet [que] q[ui] ſe ca p[er]p[er]tiffic[que] S. p[er]p[er]t in p[er]pendui iu[n]
tatur et de diu[i]tis ſubtrahant. n[on] n[im]o libenter ſe re
caſaturi p[er]i[ro]. annatione q[ui] appetierit q[ui] multitu diem[que]

I.

De bello galloco.

ger manorù in galliam traduicnt id se flu munendi non
gallie impugnande cae facè Eiis rei testidono eè, q. miſi
rogarus nò uenerit et qò belli nò multuerit sed dekendit
se pùs in galli uemſse q. pplin ro. et uq. an hoc tps.
ererut ppli ro. gallie provinæ fines ingreſſum quod
ſibi ueller cur in ſuas poſſessiones ueneret prouiciami
ſuam hanc eè galli ſicut illa maz ut ſibi concedi nò
oportere ſin moſ fines impetù ſaceret ſic tè nos eè
inquos: qui ſuo urre ſe interpellarem? & ſiutres a
ſe et amicis heduos appellatòs diceret, nò ſe tam bar-
barù neq; tam imperitù eè reru ut nò ſuere neq; bel
lo allobrogù pimo heduos romamz aulriu tuliffene
q; ipos in bis contènonib; quas hedu ſea; et ai ſe
quiis huſſent. aulriu ppli ro. uſos eè deberet ſe ſuſ
pianı simulaſt Cefire annatià q; ererutu in gallia ha-
beat. ſlu oſpimendi ai habè, qui niſi decedant atq; exera-
tuz deducunt ey bis regiombus. ſe ſe illu pro annico. ſi
pivo hóſte huituri. & ſi eu mera ſeverit multe ſe ſe nobil-
bus pnapibus q; ppli. r. granis eè ſucturi. jò ſe abipis per
corù midos compta habè quorù ouin grav atq; annatià
eius morte redimere poſſer. & ſi diſſuſſent et liberà poſ-
ſſione; galiſi tradiſſer magno ſe illi pimo remu
nemamru et quæcaq; bella geri ueller ſine illo eiu's pido
et labore confecturi. Multa a cefire i eam ſenacum
Dicta ſi: Quare negorio deſſtere non poſſer et neq; i
ſua neq; ppli ro. conſuetuic; pati: utopune meritos
ſocios deſeret neq; ſe uidiare galli potens eè Ario-
uſt; q; ppli ro. bello ſupito; eè Aruernos et iumenos
a. e. fabio mario quib; pplys ro. uſnowuſter: neq; m
novita rediguer: neq; ſtpendui inoſſuſſer. & ſian-
triquiſtum. Cui qdeq; tps ſperant oporterep ppli ro. uſ-
tiſtum; eè in gallia imperit; ſi uidiu senatus obseruata
opporterepet pplyi ro. uſtinnimù eè in gallià qua; bello uſtì
ſin ſegibus uti uoluſſer. Dim hec in collogo gerunt cefu
ri miatù est equites. Arioniſt p[ro]ins tumulti; aué dere
et ad moſs adequatire lapides telaq; m moſs contere Cefar
loquendi finam ſeat ſeq; ad ſuos recepit ſinq; impaunt-
ne quod oio telu in bosſes reinteret? nòm et ſi me illo pe-
riuillo legioſm delecte commiſſum eu equitatu p[ri]elui ſo
re uidebat: trì committendi nò p[ut]tabat ut pulſis hom]
Dia poſſet eos abſe perſide in collogo caruétos. poſſea
q; in mulgus militi delatu est qua; arugunaq; in collogo

L

tracimètos. Postea quę mulgus militiū delati est qua arro
sannā in colloquo Ariouſtus uſus est omn galliā rom
mis interuisset impetuiq[ui] inrōs euis equites reaſent-
ag[ie] res colloqui ut dominasset major multo alacritas ſui
duq[ui] pugnādi maus exeratiu miceni est biuō post-
Ariouſtus ad Cæsarem legatos nittrix uelle ſede hiis ubi
que iter eos agi ceper nec p[ro]ſte cent agere cu[que] eo uti
ant iteru collogo diem construueret aut ſi d[omi]ni uellz
esius legatis aliquem ad re mitteret. Colloquedi Cæsar ei
uiſa nō est et eo nāg[ie] quod pridie euis diei gerant[ie]
tinez, non potuerent quin in rōds ſela comijeret legatiu
q[ui] esuus ſeret magno cu[que] per uaro ad eui militem eſtu
inhabat. Comodīſtum uiſus est c. Valerii Proculinni. e
Valerii. Cabu[n]i ſulu ſulu a[i]tutre et h[ui]nnamtare adolſ-
tentem. an[que] pater a. c. Valerio flato a[i]tutre donatus
entet et pp. fidem et pp. lingue galliāce ſi[mi]lui multa
iam Ariouſtus longimqua consilietuone utebatur
et quod in eo peccand[ia] gerant[ia]mi c[ui] nō est ad eui mittere
et. Marti[n]ui qui hot[pi]no Aronuſt iatebatur His i[n]mi
tant utque d[ic]eret Ariouſtus cognosuerent et ad se
referent. Quos c[ui] apud ſe in castris Ariouſtus c[ui]ſer
iſter: exeratu ſuo p[ri]ſte c[ol]amant qui[da]d ad re i[n]miſt
an ſpeculandi c[ui] c[ui]n conat[es] die[re] prohibi[bat] et in-
carthenas c[ol]erat. Eodem die castræ promouſt et i[n]miſt
paſſinuq[em] ſeru Cæsaris castris ſub monte c[on]vedit p[os]
tridie euis die p[ra]ſter castræ Cæsar[is] ſi[mi]as copias in
duunt etilibus paſſinu diuob[que] ulta c[ui] castræ ſi[mi]t eo
conſiſto: ut eo firmèto c[ome]tuiq[ui]s quin c[om]equam et
hebiuſ ſi[po]ſtaretn[ur] Cæsar[n]i inter cluideret et eo die[
 dies] diuimos. v. c[es]ar[us] p[er] aſtiruſi ſi[mi]as copias p[er]duunt et
aaem instructam habu[n]t: ut si ueller Ariouſtus preſo
contendere c[ui] p[ra]ſas non de eſset Ariouſtus hiis omn[ib]us
diebus exeratiu castris c[om]mitt etque]t[ur] preſo condie
contendit. S[em]is h[oc] erat p[ug]ui quoque gerant[ia]
experuerint. Equitum illia cluunt. vi. torde[n]m numeru
pedites uelo castrum ac fortiſtinn quos ex omni copia ſing
uli ſingulos ſi[que] salutis c[ui] delerant. Cum hiis in p[er]ch
is uerſabant: ad eos re equites rea[pi]ebant. Hi ſi[que]
erat duruſi c[on]trolabant. ſi qui graviore inlirent.
ampto e[que] de aderant. aracifirebant. Si quod erat
longius [a]deu[n]t am[que] c[ele]riuſi rea[pi]endu[n]t. ſi nunc am-
h[or]ui exeratatione c[ele]ritas ut i[n]bius equor[u]n ſbleuati

I.

De bello gallico.

cursus adequaret ubi eum castris sepe tenere Cesar itelle
vit ne duntus comectu phiberet ultimam eum loci quomodo
cer gernam consederant curare passus serentos albi cauf
tus iconem loci delegat, acie quæ triphia inimuta ad eum lo
tu uent. Prima et serunda anem earumque terra cau-
tia nume iustit. Hic ab hoste curare passus serentos
ut dictu est habent eo curare homiz numero quod ex
pede cum omnium equitati Atriorius iustit. quæ copie,
mos ptererent et munitionem phiberet. Archite legin
us Cesar ut an constituerat. Duas actes homis pppl.
sive terra opus prieri iustit. munus castris duas ibile
siones reliquis et parte auri horum quatuor reliquias
legiones in casta majora reduit. Prisimo die instituto
suo Cesar utiufus copias suas eduere paululuque amano
ribus castas pugessus aciem iustit. hostibus quæ
pugnandi poredant fent ubi uentu quide eos pere de iure
erit. curare mendiem geratii in casta reduit. Tim
dem Atriorius parte suari coparii que astra mi
noia oppugnaret iustit aciter utinque usque ad nespe
tum pugnatim est. Johs oanfu suas copias atriorum
multis et illius et acceptis imineribus in casta reduy
it. Cum et captus quereret Cesar quodem Atrior
tus preho no decuit, hanc reperant cum quod
germanos ca consuetudo eet ut matres familie eorum for
tribus et unum numeribus declararent utin prehui quod
mitt ex uisi eet nec ne eis tibi dicit: no est ille germa
nos suare si alio nua lima preho contendissent. Pot
trat die eius diei Cesar p[ro]dio utinque castris quod sibi
en uistum reliato omnes alarios in consperii hoste iuro
castris minoraibus constitut. quo minus multitudine
imitti legio natoj p hostu numeri ualebant ut
ad spem aliaris uterentur jpe se triphia inimuta acie
usque ad astra homiz accesseat. Tim dem ueneratano t
gernam suas copias et astra edisserit generatuz
quæ iustit. paribus interuallis habendis nume
manos tribores. uangiones. nemetæ. sedithos. suenos
onc[que] anem suæ ihebis et curis cura dederunt: ne quis
fres in fugui rehincet. eo multeres inposuerunt quod
preliu proſa ſentens inlites passus criminibus ſlentes
implorabant ne se m ſerimite. ſs tracterent. Ce
sar ſingulos legiombus ſingulos legatos et quos ezez
ſent. uti eos testes ſine quinque iustitiis haberet. jpe

a deo et coram quæ cum patrem immemque finiz hostium est et audiverit et preliu committet. Hanc nostri auctoritæ in hostes, filio suo impetitque retentit. Hanc hostes repente rælester, quæ, perruunt ut sicut pila in hostes comandandam dateret. Reçeruo plus commus gladiis pugnanti est. At germa in rælester ex cœlitudine sua phalange sultum impetui, quæ lationi extreperunt. Reperti ut quæ plures sunt in illis qui phalangem misilment et sultam mambi9 renuebunt et desuper ei hostum adscet a finistro corum pulsa atque in fugam cœvisæ cœt ad deo et coru nehemeter multitu. Dime suum in me aequi finelant et ad audiverint. P. caffus adolescens qui equitum perrit, qæ exponerent, et hi qui mitia aeniuerantur tenebat, pate laborantur. Nuncque enim subtilio inimicis et alii plures consiliari transtare contemnentur. Et hinc iuxta aut inibibus consiliari transtare contemnentur, aut hinc iuxta muneris, et hinc salutem reçerunt. In his huc aurocittus qui namailis deligat, ad ripam et nactus ex flugit. Reliquos omnes equitum consignunt et mihi intereberunt. Due pacerit aurocittus, uxor mea, filius meo, domo feci ex quod exعيat, altera notum regnorum suorum, quæ in gallia pugnatur a firstione militem et iterum in ea fluga perruerint. Due filie hanc altera oculi suæ, altera cuspita est. Cumque Valerius proculus cum at cœtuloibus in fluga terms aeniis inictus tiberet. In ipso Cæsarem hostium equitatum p[er]sequens madit. Quæ quidem res non immorem cæsar, quæ in victoria no luptatem attulit, quod hominem honestissimui p[ro]vinae gallie familiæm sultum et hostipem eorumque emaribat. Hoc sultum sibi reiunitur nidebat. nec quæ cœns calamitate de tanta uoluptate et gratulatione quæque fortunati immuens. Hic p[er]ante de se ter sortibus consulti, dicebat. utriusque in armis statim necurunt, ani alio tempus te feruaretur. Sortium beneficio se eſse medium, item me metuus reperutus et ad eam reductus est. Hoc prelio tranſi rchemus multo ſiuen qui ad ripas rchem uenerant, comos venerebant. Quos ubi qui provinens rchem i[colunt] perteruto ſeniluit, miſcan magni exhijs mineui, oc lideunt. Cæsar una eſtate duobus marioribus bellis cœctis maturiis paulo, qui tempus am[]i postulabat, in hiberna i[]sequanos exeratim deo uuit. Hibernis labieni postui.

II

De bello galeo.

Ipsi in cteniorem galliam ad cœnitus agendos poterunt esse

clementari. C. July. Cæsar. de bello galeo. Iterque

Iam esset cæsar in ctenore gallia in hiberno-
ita: uti supra demostauinus cæbui ad eum tu-
mores afferrebantur. litterus q[ui]c[ia]t[em] habet
aet. fœbat omnes belgas quæ tertiae e[que] gallie
parte dixeramus contra p[er]l[it]o. cœnire obli[des] q[ui]
se dæne cœurandi has e[que] p[er]miq[ui] neueret: ne omni
p[er]ma gallia ad e[que] cœnitus in addueret. Demid[que]
hi[us] nullis gallis sollintaret: partim qui germanos duiu-
us in gallia uerfari noluerat, uta p[er]liro. exerati hiem
are atq[ui] inmeteriore in gallia moleste fœbant: partiz
qui mobilitate et lecutate alii nous imperij subdeambu-
nt. uoluis e[que] p[er] gallia a poterionb[us] atq[ui] hi[us] qui ad a[que]
ducendos homines facultates habebat: nulli regna oc
cupabat: qui minus fœcule eam rem in imperio conséqui
poterant. His muntes litteris q[ui] cœmotus cæsar duius le-
gones in ctenore gallia conscrip[er]t nouas: et meunte e[que]
tate in intenore gallia qui dederet quinl[ui] pedui legatuz
mitur. Ipsi a[que] p[er]mi p[er]bule copia e[que] mapeceret ad exerati
nient. c[ui]t nego[u]t Renonib[us] reliquis q[ui] galli: c[ui]p[er]mi
belgis c[ui]nt uti ea que apud e[que] gerantur c[ui]gnosar
s[ui]q[ui] de hi[us] certiorem ſicunt. Hi conſanter omnes mi
ſanerunt: manus c[ui] exeratus q[ui] inmi[que] loci conducunt:
tum u[que] dubitandum non exis[ant]iunt quin ad e[que] y[ui] die
p[er]ſa[er]erunt: ve firmem carioria compenſa extra mouet diæ
bus q[ui] cœniter xv. ad fines belgarii p[er]uenit. e[que] a[ui] de p[er]uio
evetibus q[ui] omni opinione neuſſet. Rem qui p[er]mi[n]n gallie
ex belgi ſint ad emm legatos Joaum et andreni buui p[er]
mos c[ui]ntur ſue miserunt qui diarèſt: ſe ſuaq[ui] o[n]t in ſi[da]z
atq[ui] p[er]sternam p[er]l[it]o. p[er]mittet neq[ui] e[que] belgis reliqui
conſenſit: neq[ui] contra p[er]l[it]o. cœniraffe patos q[ui] eſſe et
obli[des] dant et impata fac[ui] et offid[is] recipet: et ſi in ſu
metu c[iti]ens q[ui] rebus inuare. Reliquios onnes belgus in
arms e[que] germanos q[ui] e[que] rhe[m]i ſolunt ſe[que] hi[us] ad
nurisse tantus q[ui] e[que] coru[que] omn[us] ſinore ut ne ſuſſiones q[ui]
ſiatur consanguineos q[ui] ſi[no]s qui cod[em] iuic et hiſt[em] legib[
ant: et mi[n]p[er]mi[n]q[ui] mag[ist]nat[ui] eu ip[s] habent.
Deterre[n]ere potuerint: qui a[que] hi[us] consentiret que a[nitati]
quataq[ui] in arms e[cent] et quid in bello p[os]ſent ſic reſpeſut-
blevot belgas e[que] ortos ab germani[is] rhe[m]iz q[ui] antiqua[que]

trahuctos û loca fertilitatem ibi confedisse gallosq[us] qui
caloon solument sepulchre solosq[us] c[um] qui patru[m] mo[rum] me
moria o[m] gallia iuxta teatonos cumbios q[us] niter fines
sios morgesi phibuerit. qua c[um] fero[m] utricum memo
ria magna s[ibi] auctuatatem magnosq[us] spiritus ſte
militum ſumeret. De numero c[um] o[m] ſe habere explora
ta Renn discbant. p[ro]q[uo]s [h]mqtatib[us] affixit. q[us] c[um]
ui[n]tium quam q[us] multitudine in c[um] belgum c[um] alio ad i[n]
belli pellitius ſit. cognoverit plu[n]mi inter cos bello
nagos et iuxtate et auctoriatac et homin numero na
liere. Hos posse confic[em] armata milia centum pollut[s]
e[m] e[vo] nummo[er] clora milia ſexinginta toausq[us] bellis i[m]
ru[m] s[ibi] poſtulare. Sustionee ſiu[m] est c[um] ſintimos fines
e[m] latissimos q[us] agros poſſid[em] apud cos p[er]ſus regn[em]
nostri memora diuicacui toaus gallie p[er]ſtitimui q[ui]
cui magni p[er]tis hau[m] regioni tum et butione imperium
obtinent. nunc c[um] regem galba[us]. Ad h[uius] p[er]ter iuxi
quam p[re]ſeanciamq[us] ſiuan toaus bellis ſi[n]mi o[m]n[ui] nolitata
te deſeru. Oppida h[re] n[ui]o] y[n] pollueri milia armata qu[m]
aginta totidem nervios qui marie ſeri inter ip[s] habent
bant. longissime q[us] abſint. Q[ui] diuicacui milia Atrebat
Ambianos de[n] milia. Mornos XX[v] milia. Welonſses
et Veromanduos totid[em]. Catuatos ſim[mi] milia. Cond
ruſos. Ebinones. Certes[us]. Paemanos qui in uno nomine
germam appellant arbitra[m] ad x[m]. milia. Cestar R[em]o[s]
cohortis liberaliter q[us] or[u]que p[re]ſcutus omne ſenat[i]z
ad ſe c[um]uem re p[ri]apuq[us] liberos obſides ad ſe adducat iux
ſit. Que o[m] ab his diligenter ad di[em] futa ſint. J[pe]
diuicacui hedui manope cohortis d[or]eret c[ap]topere i[n]
p[er] co[m]q[us] ſalutis inter ſit manu[m] hosti[n] diuicem. ne
qui tantum multitudine uno p[re] configligeni[us] ſit. Ad ſueri
posse ſi ſi[n]as copias hedui ſines bellonaevi iuxtudie
erit et co[m] agros populi [a]pererit. his mandatis eu
ab ſe diuittit poſt[s] omnes belgarii copias i[n]mi lo
qui co[n]tas ad ſe venire iuxi. neq[us] tam longe ab e[m] ab
his quos iuxerat exploratorib[us] et ab R[em]o[s] cognoverat
ad fluminem. Ayon[i] quod est in extremis remorui timbui.
everitui traducerim iuxtura[m]. atq[us] ibi caſin posuit: que
res et latus iuxi caſtrorui ripis fluis numebat et poſt
qui que cent tuta ab hostib[us] reduebat et c[am]erius ab
rentis reliquiisq[us] auctatibus ut ſine periculo ad e[m] por-
tari posset: effaciebat. In eo flumine ponserat ibi p[er]honi

I

De bello, galiaco.

point et i altem parte flummys. Q. Titurui fabrii legatur
cui vi. cuhoretibo rehmoqut castra i altitudine pedii yii. t
uallo fossa qu duo de inginti pedii munne ube. Ab his
castris oppidi remoriz nomne bibrav abeam-ilia puf
sin octo. Io ex timere magno impetu belgite opugnié
ceperunt. egre eo die sufficientatu est. gilloz eadem atz
belgarui opugnacu est. Artibi areneeta multitudi hom
tons membus undiqz in murui lapides iac cepti sunt n
muruseqz dekonsoribus nuditus est testudine fata por
tas fluendunt. numiqz subruunt qd tu male fievat-ia
cu tanta multitudi lapides ac tela cœmnecet i muro co
fistendi potestas erat nulli. Cu finez oppugnandi nox se
cesser. Jostius renus stina nobHMnte et gulari inter +
Suos. quitt oppido preſtuerat: unm chis. qui legat de
pace ad Cesarim uenerat. miui ad eu mittre miſt ſubſid
ium ſibi ſubmittat. ſere duabus ſuſtine nò posse. Eo de i
media nocte Cesar hifdem duabus ſibus quinimam afioamo-
uenereat numdas et cietas ſagitarios et funditoros. bake
ares qz ſubſidio oppiduis mittit. Quovii aduenit etremi
cu ipe deſenſioms fluidi pro pugnandi acceſſet. et hoſtibus
eadem de at iſes potumdi diſeſſet. Jtaq. pauliſper apud
oppidi mona agros qz remop de populi inibus inas edi
ſichis qz quot adire potuerent. incensis ad castra Cesaris
omnibus copius contendant et amilibus paſſini minu-
duobus castra posuerint. Qie castra it ſimo ac igubo
ſiginifabatur amplius miliq paſſim octo ſtatitudine
patebat Cesar pinto et pp multitudine hoſtui et pp emma
opimone uiitutis prelio ſupſedere ſtutur Cottdie ticeſ
tribus prelijs quid hoſtis iuritare posſent et quid miu al
derentur. penditabatur. Vbinus nò eò inſervires itelle-
it loco pro castris ad acem inſtruendam naturi oportu
noqz atq. idoneo. is qd'is collis ubi castra poſta erant.
pauli ex plamne editus temni aduerſus i latitudine purem-
qui loca aces inſtruam occupare poterat atq. ex utraque pte
latens deueriis habebat et in frontem leueri caſigato
paulati. ad plantié redibat ab netvoq latere eius collis
transſicera, fossam ob dupei arcater paſſiu quadrimgen-
torui et ad extemas fossas caſtella constitut. ab ilz termeta
collocaut ne at aac inſtruisset hoſtessqz tanti multitudi
ne poterant. alateribus pugnareqz ſiob armuemie poſ-
sent. hoc ſuto duabus legiombus: quaſi piorime con
ſupſerat in castris relictis ut si quo opus est: ſubſidio

L.

DUA POSSET RELIQUIAS SER LEGIONES PRO CASTRIS IN ACIE CONSTITUIT.
HONES ITEM COPIAS FLAS ET CASTRIS EDUETIS INSTRUMENTIS. PA
LUS ERAT. NO MAGNA NITER NOTRUM ATIS HOSI EXERATI HAE FI
NOSTRIM TRANSFRENT. HOSES ESPECTABANT. NIMAIET SABILLIS ET
ITIUM TRANSFENDI FLEVET. UT IMPEDITOS AGGIEVARENT. PAMIS
MARMIS ERANT. INTERI PIELIO EQUESTIQ NITER DUAS ARES
CONTENDEBATUR. YBI UENTU TRANSFENDI MINUET FUGANT. SE
CUDIORE PIELIO EQUITUS NRO2. CEFAR FUOS INCASTA REDUEIT.
HOSTES PRIMUS EC OLOAC AD FLUMEC ARONA CONTENDERT
QDO EC POST CASTA MINI DEMINATI EST. JBI UADIS REPTIS
PARTE SUAZI COPIASI TRAUCERE CONATI SUNT EC CONSILIO SI POS
FENT CASTELLI CU PERET. QUINTUS TITURIUS LEGANI SUGN
NARET PONTEMQI INTERFANDERET SI MINUS POSSENT. AGIVOS
TEMORUM POPULARENTUR QUI MAGNO NOBIS UINIAO BELLUI
GERENDU ERANT COMENTUQI NROS PROHIBENT. CEFAR CERT
OR FACTUS AB TITURIO OMNE EQUITATI ET LEUM ARMATURE
NUMDAS. FUNDITVIES. AGITTARIOS Q; PORTE TRAUCET. ATIS
AD COS CONTENDIT AC NITER IMOLOCO PUGNATI EST. HOSES
IMPEDITOS NIMI ET FLUMINE AGGIEVIT MAGNI CO2 NUM ERU
OCDERENT PER COAI CORPORUM RELIQUOS ANDAILLINE TUN
SILE CONATES MULTUDINE TELORI REPUBLERET PRIMOS Q
TRANSFERENT EQUITATI ARTIMETOS INTERFERUNT. HOSES
UBI ET DE EXPUGNANDO OPPIDUM ET DE FLUMINE TRANSFENDI
SPEM FECHEU DE INTELEYERUNT NEQ2 NROS MLOEI INQUIORE
PROGIDI PUGNANDI CAUSA INDERIT. ATIS IPOS VES FRUMETAM
TE FLARE CAPIT. CONSILIO CONOCATO DISTRIBUERUNT OPTIMI EC QUO
Q2 DOMI SIAM VUENI ET QUORI IN FINES FIMI ROMANI CHY
ATI INTRODUISSENT AD ES ET COS DEFENDENDOS INDIQI CON
UEMEREAT UT POTUS IM FINE 3 IN ALIENIS FINIBUS DECERTARE
ET DOMESTAS COPIIS REI FRUMETAM EUTEZENTUR. AD eAM FEC
TENAAM CUMISIQUIS CAUSIS HAC QUO2 RATIO COS DE DIVIT
QD DUNAAI Q2 ATIS HEDUOS FINIBUS BELLONACUM AFFI
QUARE COGNOUERENT. HUS PERILUDES UT DURIUS MORAIEV
TUR NEQ2 FUIS AYERIUI FERENT: NON POTEAT ERE CONSIMI
TA FERIMAI UGIBA MAGNO AI STREPITI AC TUMULTU CASTRIS
AGGIEVIT NULLO Certo ordine atq2 IMPERIO AI SIBI QUITA2 FINI
INTEREIS LOAM PETEVERT: ET DOMI PPEMNET. FURZUNT UT RONSI
IMILIS FUGA PECIO UADET. HAC IE CEFAR STATIM PER SPECULAT
RES COGIMTA INSIDIAS UERITIS: QQUA DE N DUICERENT: NO
DUM HSPYERAT EXERATUM EQUITATUQI AUSTRI COTUMT.
PRIMA LICE OBITIMATA REAB EXPLORATORIBUS OMNE EQATI
QUI NOMIATIIMI AGMEN MORAETUR FINISIT ET Q2. Q PEDUNNET

I.

De bello gallico.

luciz Articulem cotta legatos prefcat J. Labieni leganti ad legionibus tabus subsequtu justit. Huiusmodi adorti et multa milia passimiz profectur magni multitudine corvi militum considerunt. Cum ab extremo agimine ad quos ut tu emis: consulari et fortiter quod impeti uxoriz militiz sib smeret: propterque abest periculo iudicem: neq2 ulla necessitate neq3 imperio continerent: ex audiis clamore et pturb ans ordino2 omnes in buga sibi p[ro]vidum possiderit: qua2 illo p[er]ilaboram coru2 multitudine inter inter facterunt: quin2 sunt die7 sp[ac]ium sib2 octavisim quod sibi fecit de sterunt se quod castris ut erat mirabil: reperunt: postmodicem eius die7 Cesar pruus2 se hostes ex terrore ac buga repereret: in fines suasionem qui proximis rebus et ame[re]s everti diu7 et magnam temere confecto ad oppidum Clouiodium contendit: ad eamdem oppugnare conatus: quod iacui2 a defensoribus e2 audiebat: pp[er] latitudine foss[er] murib2 alitudine paucis defendentibus sepugnare non poterit. Castri munallis iis neas agere queq2 ad oppugnandam usiuerunt: compare2 ce pit. Interim omnes ex buga suasionem multitudo2 opidi pro ynamo nocte iuuerunt Celeriter quod vineram ad oppidum actum agere iacto turibus quod constitutus mag[]multudine operumque neq2 iuderat: ante gralli neq2 audierat et celeriter iuemanoribus p[ro]mo legatos ad Cesar[em] de dinione multur[em] et petenentibus venienti considerantur: impetant. Cesar obedi sib[us] accepeth p[ro]mis cautiis atque ipsi2 galeque e2 g[er]t2 et Duobus filis aliorum quod omnibus ex oppido traditis medietio nem suesiones accepit. Exerunt quibus in bellonagis duar2 qui ad e2 suag2 o2a2 in oppidi2 brutus antinut2 regulent: am[]s ab eo oppido. Cesar cum celerati citoiter milia passimum quinque abest: omnes manores natu ex oppido e2 g[er]tissimam inbus ad celerem tenere et uone f[er]ginisse reperunt: sibi ex e2 n[or]dem ac potestatem iu[n]em. neq2 contin p[er]limo2 ar[im]s contendere: fr[em] cu2 ad oppidu2 acresseret: castrag[ui] bi p[er]oneret p[er]ueri miliores quod muro expan[s]is manib[us] ſi more a domains p[er]erimt. Probi2 duococus: nam post diſſeſum belgarum omniſſis heduosu[m] reſiis ad e2 iu[n]erentur: ſua2 nerba bellonag[us] omni2 t[re]p[er] in flexu2 atque2amatia auiatis hedue ſeruſe ſu[n]ſe m[u]p[li]ſus ab ſiis p[er]napiibus qui dicerent heduos a c[es]are iu[er]itutem re: dictos omnes dignitates contumelias p[er]ſure et ab heduis deſtinate et p[pl]or[u]o2 bellum multuſſe. Qui2,3) consilii primates ſuſſent quod intelligerent qui tam

L.

calamitare cimitati multiffent. imbritannum, p[ro]filigit. petere
non solum bellouas fed ec pro his heduos ut sua clemencia
ac man fluctuine l'ec utatur Qo si recent hedonu auctoritate
apud omnes belgas amplissimur. quorui angilijs atque opibus
siquabilla miarit sustinuntur. Cestur honoris Dumart. atque hedonu
cui se ec inftomiz receptum et consuetur. dyett. Sed ec ent cimitas
inter belgas auctoritate atque homini multitudine pref tabat
se centos obfides popoftur. His traditis omnibus q[ui]
armes ex oppido alknis ab colo uisq[ui] in fines ambunor
puent qui se siaq[ui] omnia fine monte dediderunt. corvus
fines nerui attingebant quorui denatim moribus. Cetera cu quueret
fie reperi obbat nullu aditus ec ad eos me
atoribus mehil p[ati] ium i Liquap[que] rerui ad huenur per
tinereiz inſtitut quod h[uius] rebus ielangieſtene atque corvi et
renunti vii tutem eſt in養em. eſſe homines feri of magne
q[ui] ut tutus merepit aret meuſtare reliquos belgas qui
ſe populo io. deſſent patria q[ui] uti tuta p[er]ſent corſim
are ſi neq[ui] legatos miſturos neq[ui] ulla condicione p[ro]ſan
arepturos cum per coru fines tradidi. iter finſet mue
m[el]batur ex a[pr]tibus coru fabi[mi] flume iu caſtus ſui
i[que] no amplius iuſa paſſi[que] x abe[que] trui[que] id flume om
nes noriui coru diſſult aduenit q[ui] z[on]anori ex p[er]ſtare at
atrabatibus et ueromandus finibus ſinu et albiujs utat
q[ui] p[er]ſaſerit uti eandem fortunati bellis expe[rirent] espeſ
tan ec ab his adnatuazui ex p[ro]ſas atque ex inſtare multeſt
q[ui] galiujs per etatem ad p[ugn]a ſtiriles ec underet me[n] loca
conu[m]ſe quo p[er] planſes exerutui aditus no c[um] His ne
bus cogniti ex p[ro]latores centuriones q[ui] premitur qui
loaf i[non]i caſtis deligant cumq[ui] deſtitutis belgis rehig
q[ui] gallijs complines cesarem ſent imatter ſicerent q[ui]
ex bis ut poſſa ex a[pr]tibus cogniti est coru diſerit confuer
udine timers mi[que] exerutus cogniti est coru p[er]ſpecta no
re ad normos p[n]enerunt atque h[uius] demōnuiunt inter ſi
gulas legiones impedi[ment]ui magni numeri intere
dere neque ec q[ui] nego[mi] ac prima legio i caſtra uemſſet
reliquenq[ui] legiones per magni ſpaciu abeſent. Hanc ſi
ſarina[rum] a[der]i posſe qua pulſa impedi[ment]ui di[mi]nti
ſutur. ut rehique contra eſt inſiſtere no auoerent. Adui
uabat ec coru consilu qui v[en] deſeribant. q[ui] nerui anſiq
tus cum e[qu]itatu mehil poſſent. neq[ui] ad hoc t[em] et i
ſtudent fed q[ui] poſſunt pedeſtibus ualent. ex p[ro]ſis q[ui]

I.

De bello gallico.

fialius sim TIMOEV. equitutus si predicti caust ad cos ueff
sent impedirent. tenens arboribus matis milleis rebus
q[ui] malitudine namus enans et rubissentib]q[ui] munieens
effaciant ut instar mun. h[ac]e p[es] numm[eta] p[re]bent-
quo non mo no mtray sed ne p[spic]o posset. His webus
dum iter agimus ni[] impediret: non obmittendu sibi co
filui nerunt eximiuert. loci natura enathec: qu[em] mi]mi]s
delegunt collis ab ſimo equaliter debu[n]o ad flamen
ſabin qu[ui] ſipn[] nominatūmus: u[ngebat Ab e] flumne
pari acutitate collis naſrebat: aduerſis h[ui]e et cont
ſus paſtus c[ar]acter duentos inſimus apertus a ſupe
trone parte ſiuerunt ut no male intruſis p[spic]i pos-
ſet. J[im]na eus filuas hostes in ecuſto ſe re corruicant-
in apto loco ſeandu flumc] p[ane] ſationes equit[i] vi de
bantur flummi] altutuo enat pedum c[ar]acter trum. Ce
ſar equitatiu] ſimſſo ſubſequabat] ommb: copijs. Sed ro-
[or]tob[us] agimus alter ſe kabelut: ad nermidu] deſtuleat
aui qu[ui] ad hoste] a[pp]rop[]mqualabat] c[os]ſetudine] ſua]
C[esar] ſer] legiones] expeditas] d[u]ebat] post e]s toaus] g[er]
ctus] impedimem] c[ollator]et]nde] ſue legiones] que p[er]
me] consiſteat] enat totu] agmen] claudebant] p[re]ſiſi]q]
impedit] erant. E[qures] ni[] c[an]ſi]nditorib]？ [agit]
[ri]q[ui]q[ui] flumc] transſi]mi] cu] boſtu] equitatiu] p[re]lum] com
ſerunt. Cum ſe illi identi]m in filuas ad ſi]os] reaper]t] ar-
vit]us] eſilung] in mo] impetuz] ſa]r]er] nec mi]ſtlonguis
ſi] qu[ui] ad ſin] poruer]t] ac] ſo]n] aperta] p[ert]inclant]t]c]
[ent]res] inſequi] au]dereſ] interim] legiones] ſe] que] p[ine]
[uen]erant: opere] dim]is] ca]t]a] munme] c[eper]int. Vbi
p[ina] impedimem] ni[] c[er]atus] ab bis qui] ſi] filiis] ab]di
[ate]bant: uſat] ſi]nt: quod] t[us] c[om]t]tend]i] p[re]li] inter
cos] c[on]uenent]t] ma]t] in]t]a] filuas] ac]em] ordines]q[ui] con
ſtituerat: atq[ui] ip[er] ſe] c[os]firmaner]t] ſubito] ommb: co
pijs] p[uelauerunt] impetuz] q[ui] in mo] equites] ſar]unt:
His ſande] pulſi] atq[ui] ptu]bant] me]redibili] c[ele]ritate] ad
flumen] decu]erunt] ſi] p[ene] uno] tempore] et ad filuas] et
ſi] flumne] ce] mi]mb] ni[is] hoſſes] u]deret: E[idem] au]
c]ele]ritate] aduerſ] c]lle] ad mi] ca]ſin] atq[ui] cos] qui] in
[oe] ocu]pat] enant] c[ontender]nt. C[es]am] omma] into] t[pi]
[er]ant] a]genda: ver]illum] p[on]e]di]n] quod] en] n[is]ſigne] cu]
ad] armam] c[ov]ari] oppor]te]ent] Signum] tubi] c]anduz] ab
[oe] reuocand]i] milites] qui] pa]no] longuis] aggen] p[et]e]d]
[ia] p[ro]ſe]er]ant] au]ſſendi] a]n]s] instruenda] et ſe] curſus]

L

milites cbaritandi figmi canduz, quanrui rerui magia pate
temporis breuitas et suaribus et marisliu hostium impod-
ebant. Inbus difficultatib[us] due reſentat ſub ſtito ſtra am
uſus militi[que] ſuperioribus p[er]liſs c[er]itatari quod fieri
oportet et non minus comode ip[er]i ſibi p[re]ſcrib[eb]t ab albiu
deceri poterit et qu[od] ab opere ſinguli[que] legionibus ſingu
los legatos. C[elar]us diſevidi inſi muniri caſtori u[n]tuerat
hi p[er] p[yn]q[ur]atem et c[er]itatatem hosti[que] meli tam c[el]ui
imperuiz c[er]ſpectabant ſed p[er] que inſent. a[d]miſ-
talunt C[elar]us necſſarum rebus miſtis ad cbaritandos
milites qua[m] in parte ſorſ obtuht decidiu[n]t ad legionez
derma[n] duenit milites n[ò] longior e[mi]tione cbaritatu-
er[que] uti p[ust]ine miſtutis ſue memoriæ reſmereſt. u[n]c p[er]
turbaretur ais[que] hostium q[ui]m t[em]n[er] ſub ſtiteuereſt
et q[ui] n[ò] longius hostes aberant q[ui] quo telum adu[n] poſſ-
p[er]liu comitendi ſignu[z] d[omi]t atq[ui] malitem partem ier-
tobartandi mi[ſ]p[er]ſtus p[ug]nati[bus] occurrerit. Temporis
tanta ſiut c[er]guitas hosti[que] tam p[ar]tutis ad diuinau-
us, ut n[ò] mo ad miſg[ui]na a[con]moda[n]ta ſed c[er] ad g[al]que
induendam ſiutq[ui]r] t[em]mi[n]ta Detrubicenda t[em]s duſuerit, q[ui]
quiſq[ui] in p[er]tem ab opere cu[n]i duenit, queq[ui] ſima ſigna
conſent[er] ad bee conſtitut ne in queiendis illis p[ug]nadi
tempus diu[n]teret. Inſtrutus c[er]nitiz mag[ie] un[]loct
naturam delectus q[ui] cellis et nec[n]ſtis t[em]n[us] q[ui] ut rei mi-
litaris ratio atq[ui] ordo portulabit cu[n]i duerit ſi legi[n]bi
aliu alia in parte hostibus p[er]ſſterent. ſep[ub]liuq[ui] denſi[n]ſing
ut an[] dem[n]nuiu[m]us interiacti p[ro]ſpectus impeditur.
neq[ui] c[urta] ſubſidia collo[n]ni neq[ui] q[ui]d i[mi] qua[q]b[us] p[ar]t[em] opus
e[ct] p[ro]priu[n]que: neq[ui] ab[u]no on[]a impetua a[d]miſtari poterat
ſtag[ui] in tenta rerui miq[ui]tate fortune q[ui]que acu[n]tus u[n]
tris ſquebant legi[n]bi non[u] et decanu milites ut in ſi
inſa p[arte] acui conſtitent uti plus emſiſis lastrudine eu
annuat[us] unu[n]erb[que] conſectos a[tt]rebat[er]. D[am]biu-
ca p[us] obnенent c[ui] c[ele]nter ex loco ſuperiore ſi flumen
compu[ler]unt et tu[n]ſi[re] conan[tes] inſen[i]t gladiu[m] mag-
nam partem cu[n]i impedita i[nt]erfereruit. J[p]ſi tu[n]ſi[re] flu-
men non dubita[uer]unt Et in loci miq[ui]um p[ro]ſt]essi[u]
ſi[bi]s regi[ſ]tos ac reſiſentes hostes ſenitrate p[io]diu[m]
ſi[mi]n[que] c[ome]ceruit. J[p]tem alia in parte due duiver[se] legi-
nes yi. et octanuq[ui] p[ug]natis u[n]e[mandi]us quib[us] cum
enant a[ng]resſi[que] ex loco ſup[io]re m[ui]p[is] p[lu]mmi[que] ri[u]
ſhabantur a[tt]omtis ſt[em] a viu[n]to et a ſi[n]ſtiva p[ar]t[em]

I.

Debellö galico.

nudatius castris quod in delto corvi legio duodecima etno
magno ab ex interruallo septima contigit omnes ner-
uij contortissimo agiimme ducè bodiagnato qui simaz
imperij tenebat ad eù loci contenderunt quorni parus
aperto latere legiones cavaicenni p[ro] simui acrozpos lati
petere c[ut]it Eodem tempore equites ni[mi] leutat[que] armati
ve pediret: quid[que] ac hiis una fuerant quos p[ro]mo m[itu]
hosnus pulso[rum] dixeram ac se in castra jecipent adueris[
]h[oc]tribus occubebant: ac rur[s]us alia[m] in partem fluguz
petebant. Et calones qui ab decima porta ac simo-
lugo collis mo[m] vicerors flumè transire onspicereant
p[re]vidandi ac iegresti resperissent et hostes in nostris
castris uer[s]i indissent precipites fuge sepe mandabat
simul cori qui ac impedimentis uembabant smul cori q[
ac]i impedimentis uembant clamor fiemitus q[ui] oribat
tur alioq[ui] aliam i partem p[er]territi ferebantur. Quib[que]
domibus rebus p[ro]mo[d]i equites trevi quorum inter gazzos
uirtutis opinijs est singularis: qu[ia] alioq[ui] ac ab cuitate
ad c[oe]sarem inhi aduenenmt ac multitudine hominum
castrina multa complerit in[u]r[em] legiones premi et pene c[ir]ui
nentis teneat calones equites fundatores nummas diu
nuer[s] diffipaturos q[ui] domes: partes flugere indissent: deſ-
p[art]is in[u]r[em] rebus domui contenderit Romanos pulso[
]fidentibus q[ui] castris impedimentis q[ui] hostes corui poterat
comitati remittuerit C[esar] ab decima legions c[oh]ortu
none ad c[oe]stui corui perfectus ubi s[ui]os in[ger]i sigmas q[ui]
in unu loci collatis Duodecime legions contiget tos mi[
tos] s[ibi] p[ro]s ad p[ugna] ac impedimento audit: quatu-
c[oh]ortis s[ibus] centum i[u]mb[us] c[oe]saris. S[ign]if[ug]os: inter-
ecto signo amic[us] veliquarui c[oh]ortui omnibusque aeturi
omb[us] aut nullentis aut c[oe]saris in his p[er]millo p[ro]
tio bibaculo fortissimo uno multoq[ui] ginnib[us] nullenm
bus confecto: uti ac sepe simile non possent veliquos ac
tardiores et non nullos ab nullis i[n]s desertos p[er]lio et
c[oe]t[que] ac tela utinam hostes neq[ui] a fronte ex inferiore loco s[ui]
cumque intermittet et ab utiog[us] latere miſtare et rem ac
m[ui]n Augusto audit: neq[ui] ullu ac subsidii quod submitti p[er]
ſet: ſcuto a nullis i[n]s milituz detineto quod ipse ac mi-
ſuto uenent in ſim[ati] acem p[ro]cessit a[et]ur[io]mb[us] ac no
minatim appellatis veliquos ac c[oh]ortatus nullas ſign-
ſette et mampulos latere inſit quo farimus gladium-
uti possent, cumque aduentu ſpe illata militib[us] ac edinte

L.

gato aiso cito proſe quinque in contpectu imperatoris eam eure
mis ſiis rebus opam navaire cuperet pauli hominu impe
tris retartus est. Cesar cito septimani legione que mita con
interant. Irem ingeri ab hoste indiffer tribunos militi et
noitum ut paulatum ſeſe legiones consilgerent et ſtueri ſa
ſigna in hoste inferret. Quo ſiuto cu alius alius ſubſidii
ſerrent neque tinerent ne auersi ab hoste, ut cimem erant
audax reſſidere ac foraus pugnare cuperunt. Interim
militis legiores duarum que inußiſmo agmine pre
ſidio impedimentis fuerant pellio numerate curſo mea
to in ſinio ſolle ab hominibus conſpicerant et. T. labien,
castri hominu potitus et ex loco ſuperiore quejus in
noſtros caſtris gereret. Completus decima legione
ſubſidio miſſi inſit qui cito erequitus et cito miſſa ſiqa qu
in loco res eſt quatuor in paulo et casta et legiones et
imperator uerisaretni cognouſent. Uchilado celenti
tem ſibique recerunt. Horu adueru timerent ut
mutuo e ſiem ut miſi et qui munerib. Conſut paſu
ſient ſeuus miſiui preui rediregantur. Timo culeones
preritios hostes conſpicati et in eiruas annatis occu
verunt. Equitas uo ut turpitudine ſiqa urture delectu
omnibus in loco pugnabant: quo ſe legionariis militis?
preferent. At hoste et in eiruas ſpe salutis tantum
uitatem preſterunt ut cito prami cori caduſſent. Ipa
mi in actioni? inſiuerent atque cori corporibus pugnati
vent. His delectis et conceruatis cimenerib. qui ſupere
ut et tumulo tela in noſtros cijerent et pila inter cepta
remittent ut non e qus tante uti tutis homines uti,
cui debent auſus ſeſe tranſire latius ſiui ſiuné alientc
altius miſis ripas ſubre miſuſſui loci quę ſualia ex et
diſtinauus at magniutudo redgather. Hoc preſio ſiuto et
ſpe ad interitione genue ac noie nermorit reducto ma
tores natu: quos ima cu pueris mulieribus qu estuaria
ac palmes collectos divemus: hæc pugna nuncatc
ca in actioni? mehil impeditu inſis mehil tuti arbit
rent omni. qui ſipereant, consenſi legatos ad celarem
miſerunt. Reque ei dederunt et in dimenionem cauſatis
culamtuie ex recentis ad tres ſenatores ex homini mi
libus ſexaginta uti ad quincentos qui apud me ſerunt poſſer
ſi redactos et diverunt quos cesar ut in ſteros ac
ſupliſces utiis miſerandia iudefetur. Diligere ſiime acu
uariu: ſi ſinque ſimbus atque oppidus uti inſit et ſiutinuſ.

I.

Detello galho.

impernuit: ut ab murio et malefino se suosq[ui] p[ro]hui
berent. Aquatia de quibus suum reformatus cujus omnibus ex
piis auribus acutis iuxtaque hanc pugna munera et iuri
nere domui reuerterint, cujusq[ui] oppidis castellis exque
estimis sua omnia i[mi]nui oppidum e[gregie] natum muniri
tui e[st]utulerint: qu[em] e[cup] ex omnibus i[mi] circutis partibus al-
tissimas vidas despectus ex habebet una ex parte lester
actius aditus saltuendoc[ui] non amplius ducantur, sedi
velingbatur qu[em] loci duplia altissimo muro numerat
Tum magnum ponderis s[ua] et pruraea prepositus tribus in
muro collocabant. H[uius] enim ex omnibus tenorensq[ui]s,
gnati que c[ui]t erit p[ro]pria[m]que atque Italia fluerent. H[uius] impeditis que fitu agere ac portare non poterent c[ui]ta
flumem Rhemum depositis e[ustodie ex s[ui] ac prestitio seque im
lia homin una remanunt. H[uius] post coram obitu[m] multos an
nos a finitumque e[ragi]tati cum al[bi] bellis d[ur]eret: alia[s] illutus
defenderet: consensu coram omni pace factis h[uius] s[ibi] dona
lios loci delectantur ac finio aduenti exerctus i[mi] crebrym
ex oppido exerctioes sacriebant parvulis q[ui] prehys cum nu-
contendebant. Posset n[on] al[lo] pede[m] in circutu yb. mihi
um crebri[s] castellis e[ra]t]ui[n]miq[ui] oppido seque contembant
ibi iunens actus agere e[structo] turrim p[ea]l constitutus i[mi]
derunt finui i[mi]tud[em] ex muro atque me[re]p[ro]tque nobus q[ui]tui
in machinacio ab t[un]to sf[ano] instrueret. Quibus nam ma-
mbus at quibus iuribus prehertiz boes tantule statuere
n[am] pleru[s] hoibus gallis prema[gm]ndine corporu suos
breuitas h[uius] conspectu[m] est t[un]ti honeris turris i[m]moris
seque alloare considerest. Vb[ui]s n[on] moneret et al[pro]premquare,
membus iederunt noua atque i[mi]stam specie e[m]no[m] legi
tos ad Celsus de pace i[mi]sset: qui ad h[uius] modi locuti non se
certimare remanent s[ine]que omnia bellus g[erem] qui tante
altendime machinationes t[un]ta celeritate promouere
et ex propinquitate p[ug]nare possent. Se s[ua]q[ui] o[n]a coru po-
terunt p[un]tare. Duerunt. V[ni] perere ac depe[n]t si forte p[ro]
sua elementa ac manu[n]tendome: qua ipi ab alio[m] audissent
statuissent adjuaturos e[m] conseniantur: ne se armes diu
p[oh]aret s[ibi] omnes s[ere] finitumque e[m] minimo ac s[ui]
intutus i[n]dere a quibus se delectare tindit[s] armes non
possent s[ibi] prestatque si se i[n]s d[ur]ereret. Q[ui]nus fortu-
a p[ro]l[ui]o pati q[ui] ab his percutantur interius inter quos
dominari consuientur. Quibus ad hec c[els]ar respondit se
magus consuetudine sua q[ui] merito coru c[ui]tate conserua

L.

turù, sìpùs q; murù aries attigulset se deillent, sed dedim
onis nullam ed conductione miſi armis tradim, se io quod
ſuermos fecasset, ſuturù ſimumſq; impaturù ne qua de
ditius p[]liro, ſuturù inſtrent. Remittam ad ſuas que
imparent, ſmœ se diuerunt armoriù magna multitudi
de muro i roſſaz, que erat an oppidi iacens ſic ut p[]rope,
ſimâ muri aggeris q; altitudem acerbi armorum adequa
rent: et tu civeſter paritera: ut poſset p[]ſpectus est, aſu
ta atq; i oppido reſtem: portis paterniſcis eo die p[]ace ſunt
ut Sub ne p[]uſ oſſar portis claudi milites q; oppido en
ve uſſit ne qua noctu oppidum a militibus turmi reſe
perent. Ilii aut into ut intellechi est, consilio q; edimo
ne facta imo[]s preſidia non mducturos aut demq[]s modiſe
tius ſeruatouros crediderat partim c[]ui hi q; reſuuerat,
et celuera[]t armis partim ſculbis ex corti[]ce ſuctis aut
unimbus ſerutis, que ſubito ut t[]p[]ris e[n]gutius poſtulabat
pellibus meduſerat. Terna ingili qua imme ardums ad
miſis munitiones imme affenſus indebar: omnib[]a p[]ro
vis reſpice ex opido eruptione feceruit Celenter ut ante
cesar imperuuerat iſibus ſignifiato[]re ſucta ex proxim
is castellis ex c[]o[n]cur ſi[]u est, p[]ugnatiq[]u ab homibus ut ac
viter est: ut a turris for[]tib[]i in extrema ſpe salutis im[]g.
loco contra eos qui ex alto uallo turrib[]i q; tela iacereat
p[]ugnan delect cu[]m una miſtute omnis ſpes salutis
conſiſteret omnis ad homi milib[]i ſtueror reliqui in oppi
dum relecti ſunt poſtuidie eius die reſi[]actis portis
cui jam deſenderet captum oppidum nemo atq[]u[] intro
miſis militibus niſi sectione, eius oppidi univerſam
Cesar uendidit. Ab hi[]s qui emerunt capituli numeris ad
eum relatus est miliz l[]in. Eodem t[]p[]re a. p. Crasso q;
cui legione una miſerat eſt ad uenetos. Amellos, oſi-
mos, curiosi[]titas, ſeſimios. Auler os. rhedones que ſi[]t
maritume cujuſtes. octaviarum, admittit, certior ſutin
est omni eas cujuſtes inſedionez potestatem q[]ui p[]er
reductas His rebus gesim omniq[]uas gallia paſta tum
h[]9 bell[]i ad barbaros opinio p[]lata est uti Ab hi[]s natiom
bus que timi[]s ſib[]em ſeduerent, mitterentur legi[]n ad ce
ſarem que ſe obſides daturas impata ſucturas poſſer
entur. Quas legi[]tiones Cesar q[]ui italiam illimaq[]u
perabit, imto p[]rima eſtate ad ſe reuerunt uſſit p[]ſem
carinres anſet turones q[]u[]e cujuſtis p[]rmo[]s hi n[]oſe
erant ubi bell[]i gesſent: legi[]nib[]i inhiberna deductis

De bello gallico.

III.

I. In italiam p[ro]fetutur est. Ob eas qu[ae] res ex litteris Cefariorum diu
q[ui]inde[s] suppliatuio d[omi]tus est: quo[d] ante id t[em]p[ro] c[or]tig[er]
nu[m]. Comentauram. C. Julyij Cefariorum de bello gallico
Liber Teutus.

un in italiam, p[ra]fesseret. Cefar. Sergium g[ui]
bam cu[i] legione [n]i, apte equitutus mantua
tes, uenagr[ios] sedunos q[ui] miſit qui ab ſim-
bus allobrog[us] et lacilemano et ſlumne &
phocano ad ſi[m]mas alpes pertinet. Ca[m]nt
tendi ſuit q[ui] iter per alpes quo magno cu[i] p[ia]ulo mag-
truis, cu[i] portu[n]s mer totores iu[m] consiluerunt: p[ar]tietie
[ri] u[n]lebat. H[ui]c permitt[ui] ſi opus e[m] a[mb]iturer, ut h[ui]s
lo[s]is legione[]s hyemadi in collo aciet. Galba fecundis a
liquor preliu[n]s fructus castellu[n]s c[om]pluribus coru[n] c[or]pug-
natis miſis ad cu[i] undiq[us] legiti[m] obsidibust[us] d[omi]nus et-
pace facta constitut cohortes duas ſantuatibus colloc-
are. Et ip[s]e cu[i] reliquijs e[m]s legionijs cohortibus t[em]no
ueragriu[n]: qui appellatur octodorus hyemare. Q[ui]nque
postru[s] ſualle cu[i] mag[que] adiecta planiti[em] altissimis mon-
bus undiq[us] commetn[em]. Cumque in duas p[ar]tibus ſlumne
dunderetur alteru[n] parte e[m]s una gralli[da] hyemadi co-
nuſt, alteru[n] una u[n] ab h[ui]s reletu[n] cohortibus attribu-
it. E[m]n loco u[n]allo poſsiu[n]s munimt. Cum dies hibernonu
complures tranſiſent ſi[m]metu[n]s eo componant u[n]ſiſ-
ſet ſubito per exploitores certior ſuctus est ex capre-
ua q[ui] gralli[da] conſeſſerat. Omnes noctu diſſimili[m] mo
tes q[ui] imp[er]dent a maxima multitudine ſed unor[u]z
et u[n]travoriz tenent jo[u] aliquibo de auſi[m] acciderunt ut
ſubito g[alli] bellu[n] renouadi legioniu[n]s opprim[u]de consilu[z]
caperent. Primu[n] q[ui] legione[]s neq[ui] tum p[lem]ſim[u]a d[etr]a-
tis cohortibus duabus et cu[i] plu[n]ibus ſigillatiz qui come
atus petendi cu[i] miſi[er]ant abſentibus ut p[ar]nate[m] deſ-
piebant. Tim et q[ui] inquiſitare loa cu[i]m ip[s] ex monibus
in u[n]le dea[n]neret et bela conſi[ver]t ne p[er]mi[n] quiu[d] poſse
impetu[m] ſui[m] ſutin[u] eviſimabat. Accedebat q[ui] ſu[m] ab ſe
liberos abſtactos obſidu[m] no[m]e debebat; et Romanos n[ò]
sol[u] itinerem[us cu[i]: ſed e[m] p[er]tutue p[os]ſessi[m]s culmna alp[u]
um occupare c[on]ari et ca[lo]ci ſi[m]tume p[u]i[n]ce ad u[n]ge
ſibi p[ra]ſaſtum habebant. His nu[m]s acce[n]tus Galba cu[i]
neq[ui] opus hibernorum munitiones q[ui] plene e[m]t per-
ſerte neq[ui] de ſi[m]metu[] reh[u]quoq[ui] c[om]ecatu ſa[n]t e[m] p[er]ſu[n]i

L.

q de oitione facta obediibus, acceperis mehil ab bello time
DU bestinuerant: consilio celeriter convocato sententio
exquirere ceperit quo i consilio cuitanti repentim penat/
li preter opinio, ac deffet ac iam odi e re s iuropo loco i
multitudine armatorum completa conspicerem: neq; sib
fidio ienim: neq; comentus supportari interclusio tineq
bus posset prope iam desperata salute non mille h,moj
sentenac disclant: ut impedimentis relictis eruptione i
facta jidem irnerib: quibus copuiffent ad salutem
contenderent. Manori tii parti placuit hoc referens: ad
senemui consilio interi rei cencii experiunt et caffa
defendere, brevi spano interiecto iur iut omnibus quæ,
consistuifent: collocandis atque administrandis tis duc-
hostes ex omnibus ptibus signo dato decurrem. lapide
laq; mualbi commare: neq; ulli frusti teliz ex loco su
penore mittere, ut queq; puro custorum indata debim-
ribus prem indebitur eo occurret et auilizus ferre Sz
hoc sii partim quod tutummittare pugne hostes deffi prelio
excedant alii integri iuribus fluctuabunt: quatuor reru
a nostris iur pascitarem sien mehil poterit. Ac non mò de
fello ex pugna erudendi Sed ne sanctio quid euis loa ubi
consentet relinqui diac su iepiendi scilicet calant.
Cum iam amplius horis ex continenter pugnare et ac
no soli iures i et iuri tela deſicuerent atque hostes arri-
marent iugui dioribus, quod uallii ſimare et ſolus
complere exiſſent: res q; etiam ad extremiuctus
aſtim p. SEXTUS bila euis primpili centurio quæne-
tur prelio complurib[us] conflictus milnerib: dummi eti-
e. Voluerunt tribus iinitum Vir et consilii magis et
tur tunc ad galbam ad cununet atque unz ex ſtem salutem
docent: ſi eruptione facta extremi auiliz exernet. Fruq
convocatis centuriombus celeriter iinites certiores ſat-
pauliſper interim iuuerent prelui ac tantummodo tela iſſa
expert: resq; ex labore reſicuerent post ſigno dato exa-
ſus eruperent atque omne ſpex salutis iinitute ponent
quod iuſt iunt ſnaut ac ſubito omnibus portis eruptione
facta neq; cognoscendi quid fieret: neq; ſiu colligeni
hostibus facultate relinquit: fruq; committu m fortuna cos
qui i ſpem potrundari custorui uenerat indiq; curui
uentos inter ſicunt et ex iubibus boiij amplius xxx.
que timiz barbariorum ad caſta ienitque constitut plus tei
ca parte interſucta reliquias j[]territores in flugis comman[]t

ac ne in loa.

I

De bello gallico.

ac ne mloas quidem ſuperiorib9 confiſtere patiuntur. Sic omnibus hominibus cœpit ſuſſe armisq[ui] emſtis ſe i caſtumui nitionesq[ui] ſuas recapuit. Quo preliu ſacto q[ui] ſepuſ ſoritui ſi tempture gailba nolebat: atq[ui] alio ſeſe inhiberna consilio uemſtis menmertis alioſ occurniſſe rebus indeiſmane ſegmenti, oſmentusq[ui] moria j[]motus; poſtulo die omnibus euis uas edificationesq[ui] menſiſs in provinæam tenenti, contendit ac nullo hoste probibente, aut iter de morante medium legionem manutates me[n]mallo bioges p[]dunt ibiq[ui] hiemanit. His rebus gessi ei omnib[us] de cauſis Cesar potenti galli[m]i eruitu[n]aret ſupariis belgiis e[]pulſiſis germanis. Victis [i] alpibus ſe diu[n]ſis atq[ui] ita ina hieme [i] illyricum p[]ſectus est: q[ui] eſt quodq[ui] nationes ad ire et regiones recaſſoſtere nolebat ſubituz belluz in galli[m]a cohorti[us] est: euis bellu hec ſuit ei. Publuis euis adoſtens ei legione ſeptima p[]erimus mar[n]i oſerat. No in andibus hiemanbat is q[ui] mbiſ[]loas iſop[ia] frumeti ent p[]reſtutus tribunosq[ui] militiſ[us]. complures ſi[]ſtum as cujuſtates frumeti ei dimiſt[ur] quo i numero est. Timu[n]tutandus miſiſ[us] in eſtubios. M. Trebu[n]i galli[m]i [i] viro ſolimis quinque Velanuſis eu[n]tito ſi lliu[m]o est: cujuſtatis longe ampliſſima auſtorem omniſ[us] ore ma[]titime regionis earu[n]: q[ui] et naves h[]uit ueneti p[]lummas quibus in britanni[]a natiq[]uare c[]ſiuerunt: et ſiuenat atq[ui] uſi nautacu[m]i verti viſi quos ſi ucedimt et i magno iupe tu[m]i maris atq[ui] apto p[]ana[m] portub[us] iſerictus: quos te uet ipi[] omnes ſere qui co mani uti c[]ſiuerunt: babet uectigales Ab h[]is ſuit inau[]z retinendi ſilli atq[ui] Vellaniu[m] q[ui] per eos ſu[n]s ſe ſe obſides: quos e[n]ſſo desuſſent recup aturos eruitu[n]abat. Homi alioſtume ſi[]ſtummi addunt: ut ſuit galli[m]i ſubita[m] et ſrepentina consilia: eadem de eu Trebu[n]i Ternaſidumq[ui] retinet et celiter miſiſ[us] le gatiu[m] per ſu[n]s p[]hapes inter ſe c[]ſiuerant. me[n]chil miſi c[]ſi confilio acturos: eu[n]demq[ui] omni[] ſortime e[]p[]itum eſſe laturos. Reliqui[]aſq[ui] cujuſtus ſolatat ut iſealibertate: qua a maioribus acceperant permane q[ui] i[]romanu[m]i ſerui tui[]que p[]ſere mali[n]ent. Omnora marituma celiter ad ſu[n]a ſentenciam p[]ducta co[n]em legatione ad p[]. cauſiſ[]z mittunt ſi neht ſu[n]s p[]r[i]cipe opſides ſibi remittat. Quibus de rebus c[]esar ab e[n]ſado c[]ertior: ſuctus: q[ui] ip[]e a[n]bent longi? naves iterim longas edificari in flumine ligerie: q[ui] [i] ſuit i ocau[n]iz remges ex provinæ[m]a institu[m]i nautas gu

la bello nam
ſentenciam
tem p[]eram-
plon[]o la
n neq[ui] ſub
ſulpho inmi[n]
ille li[]mo[n]
eruptione
ſalutem
ſeru[n]ato[m]
[ar]ad et e[n]mi[n]
[ar]b[us] rebus q[ui]
[ar]b[us] p[]ro[n]tus
[ar]b[us] latem
[ar]b[us] de
[ar]b[us] ex loa[m]
[ar]b[us] deſkin[
[ar]b[us] ſerre [ar]
[ar]b[us] ſu[n]l preliu
[ar]b[us] qua[m]i verti
[ar]b[us] mo de
[ar]b[us] ſea loa [mi]
[ar]b[us] calam[
[ar]b[us] ignar[er]. ac
[ar]b[us] auſtus
[ar]b[us] dure et ſiſi
[ar]b[us] p[]ducti[m]
[ar]b[us] quin[em]et
[ar]b[us] unumque
[ar]b[us] magne et
[ar]b[us] e[m] them ſu[n]i
[ar]b[us] ſeru[n]o
[ar]b[us] ſu[n]t
[ar]b[us] tela inſa[m]
[ar]b[us] no datu exa[m]
[ar]b[us] p[]onau[m]
[ar]b[us] eruptione
[ar]b[us] colligendi
[ar]b[us] ſeru[n]ta cos
[ar]b[us] a[n]tui
[ar]b[us] plus y[]xe
[ar]b[us] et plus se
[ar]b[us] o[n]minant

ac ne inlo

gubernatores quæ componiuntur. His rebus celeriter admi
institiæ ipe cum p[ro]mi[n]z p[ro]am depu[s] potuit ad c[er]ratu[m],
contendit. Veneti reliquis item cultu[m]s cogitum c[er]ratu[m] ad
aduentu certiores s[in]t simul[que] quin in se finius admi
adimnissent intelligebant: legat[us] quod nomen ad omnes
nationes sanctu[m] miuolat[us] quod semper fluit et retentus
se et in uncula commet[s] ab se pro magnitudine perniciu[m]
bellu[m] panare et manu[m]que ad usum namu[m] pertinent.
p[ro]videre instituunt. Hoc ma[n]ore ipe quod multu[n] naturu[m]
loa considebant. Pedestria e[m]t incerta conſuari quod
nam quationes impeditu[m] ip[s] milia[n]es locu[m] p[er]natat[que]
portu[m] sn ebant. neq[ui] mos c[er]ratu[m] p[er]ter finu[m]
mopiu[m] dum apud se moru[m] posse considebant. Ac i[m]
nt omnia contra opnione[m] amenderunt. tris i[mi] plurimui[m]
nam quod posse est ro[m]no[m] neq[ui] illa[m] nullu[m] habere nam
um neq[ui] coru[m] locu[m] ubi bellu[m] gestur[u] est iu[n]ta.
portus inſulas quod nullu[m]: ac longe alia[m] e[m] nam quation[u]
mi c[od]ulo[m] mari atq[ui] nullu[m]ino atq[ui] aptu[m]ino o[n]ano[m] p
[er]sn ebant. His mitis consilii[que] oppidu[m] nummi[n]tur finu[m]
ta c[er]at[us] i c[er]pida compo[n]tur nane[m] siuencta[m]: ubi
celare[m] bellu[m] p[ro]mi[n]z e[m] gestur[u] considebant. quod p[er]lum quod
posu[n]t argunt sex[u]s ad id bellu[m] ſilu[m] oſtinos. levabi[m]
us.n[u]nentos. ambibat[us] morinos. diabli[n]trey. menapi[m]
us adſa[n]ſtuit. auilia[m] ex britanniæ que contin e[m] regno[d]
poſtui est arca[n]ſtuit. Etant he diſticultates bellu[m] gerendi
quas ſup[er] oſtendim? sed multa tris ad id bellu[m] c[el]erem
i c[it]albant ſurie retentori equit[u[m] romano[z] rebello[m] ſa[n]
poſt ex ditione deſpectu datis obſidibus tot c[it]ut[u[m] on
i[u]matio. In p[ro]mi[n]s ne h[ac]p[te] neglecta relique natione[m] ſibi
dem h[ac] arbitriemur. atq[ui] cum intelliget omnes ſtere
gallos nou[m]s rebus studere et ad bellu[m] mobiliter adu[n]
ter quod c[er]at[u[m] om[n]s aut hon[n]es natura[m] libertat[u] studere
et condicione[m] ſeru[n]t uti quod odin[que] p[er]ſo[n] plures cu[t]at[u]
conſpirant partiendo[m] ſibi ac latu[m] distribuendum
c[er]ratu[m] p[er]utant atq[ui]. T. labieni legat[u[m] in treu[n]tos
qui p[ro]mi[n]z h[eno] p[er]lummi ſi[mi] ac equit[u[m] initit h[ue]
mati[que] remo[m]. reh[u]q[u]o[s] belgus arca[m] atq[ui] oſſi[n]o[m] ac
tuncat germano[s] quod au[n]hio abelgi[m] areſſiti diu[n]ch[u]
tur si per i[m]m nambus p[er]mi[n]z transi[n]re c[on]centur p[ro]
hibeat. p[er] c[it]u[m]m c[oh]ortibus legionari[s] vi[m] et magno
p[u]no equit[u[m] in aquitanæ p[er]ſa[n]t iubet: ne e[m] h[ui]s na
trombus au[er]ilia in g[all]ia miſtatur ac tante natione[m]

coningantur. Q. Titurium fabrum legatuz culegionib tribus i uncllos curiosolus lexobios q[ui] intit qui copiaz manumz distinendi cunet. Decanu brutu adolesentes + classi galliorum q[us] namibus quas ex p[ict]ombus et fantomis reliquisq[us] p[ant]is regionibus c[ou]neque iussent. prestit Et ei proxim[i] posset: iuenctos proficiet iuber. I[ff]e eo pedestribus copiis contendit. Enunt eum[]modi fere fitus oppidiui ut posita in extremis linguis promoturne q[ui] ne q[ui] pedibus adituz haberent ei ex alto se eusti in tristet- q[ui] bis accedit semper horati oj. exi. spano neq[ui] na libus q[ui] rur[s]us minuente e[stu] naves muadis afflicunt. vent. A[ta] utraq[us] re oppidiui oppugnatio impedebat. ac si q[ui] magnitudine op[is] forte supti extrito mari ag辨re ar. molibus. atq[us] h[uius] oppidi memb[us] ad equa tis suus fortums desiderare c[er]p[er]ant. magno nuo[] na iuii appulso cumque rei sum[]a facultate habebant. f[ui]a de portabant. o[ui]a seq[ui] in proxima oppida verbicbant. h[ui]s eo f[ab]rus magni parte e[stat]is facebant. q[ui] me[n] naves tempeftatibus dermebant. f[ab]naq[us] erat uano[] atq[us] apto mari magnis e[ribus] raris ac prope nulis portubus difficultes namgndi. n[am]q[ui] ipso[] naves ad h[uius] modi f[ante] armate q[ui] erant. Carme aliquato plamores ch[ar] mi[n]arui namui[que] f[ab]rus uada ac de c[ess]um e[stu] em p[ere] posset. p[ro]re ad moi[]z creete atq[us] idem p[ipes] ad magnitudine fluctuii tempeftat[i]iis acc[ord]modate naves toti[que] f[ante] ex robore ad ch[ar] iuii uim et contumel[ia] p[ro]ferent. tam trans[ra] pedibus in altitudine tribibus confu[i]i et claus ferreis digni potentiis e[stat]itudine Ancora p[er]fum] cathem[us] ferreis remittet. pelles p[ro] uelis alitraq[us] remittet confque. Hac facebant fi[mi] p[er] vinni mopia atq[us] euii ut q[ui] ſtrenci. ſi[mi] eo q[ui] est magi[]s uerifil[é] q[ui] tanta[]s tempeſtates o[cre]am tantosq[ui] impetui uetorui f[ab]rur[us] ac tanta[] nauiuii onem regi uelis n[os] latius c[om]ode p[os]se arbit[bant]ur. Cum h[uius] namib[us] n[os] classi e[ui]moi angreſſus ent: ut una c[ele]nitate et pulſi remoz[ur] preſanet. Reliqui p[ro]loai natura p[ro]pri tempeſat[i]i illius c[en]t aptiorum et acc[ord]modatiu[m]. acq[ui] e[ui] h[uius] m[é] iostu noce poterant. tu ta in h[uius] erat firmitudo neq[ui] p[er] altitudine ſinle telum adiabat[ur] et eadem de ac immus comode ſtopuhiis adi nebant. Ac de debat ut ei ſeure uentus c[ap]illet ſeu e[n]to deſſent et tempeſat[re] furret f[ur]linu[m]. et i[ui]natis c[onſi]ſtrent fitius et ab e[stu] derehe[re] m[och]i ſua et cuuotu ti

tinerent. Quarum tibi omni nis namibus auius erat exi-
tiuerunt. Complurib[us] erpugnatis oppidiis his nostris
cear. ubi intelleerit frustra tantus labore timu[n] neq[us] hostum
fugam aetis oppidis reprim: neq[us] h[uius] nos erat posse: statut
espectandi classem que ubi cœunt ac finu[que] ab hostibus in
f[ab]a est c[ir]acter d[u]cete ex: n[am]es cori paratissime atque omni
gene[ar]moru[n] ornatissime profecte ex portu n[os] aduerfane
conſtiterunt neq[us] ſatis bruto qui classi ſerat uel tributis
imitti centurionib[us] q[ui] namibus ſingule n[am]es enunt atti/
bute conſtabat quid aderent aut qua inone pugne ſiſ-
terent. Rostro e[m] nostris no posse cognoverat turribus
at exatutis t[ui]n has altutus p[up]pui ex barbaris namib[us]
ſupabat ut neq[us] semferiore loco ſatis commode tela adia-
poſſent: et un[us] ab gallis c[ir]nibus aciperet: ut acerat mag-
uſi q[ui]s ſeparat a nostris filles precante m[eret] affiye q[ui]
longuris no ab ſimil[us] ſonu[m] muraliu[m] ſulu[m]. His c[ir]nibus
qui a[ten]as ad malos deſtinebant comp[he]nsi adducti q[ui]
erant namigio ſem[mi]s i[c]cito perimpebant namibus abſa-
ſiis antenne neceſſario com[ade]bant ut e[m] diſ g[alli]as
namibus ſpes m[iti]chis annam[et]is q[ui] conſtiteret. His e[
]veptis omnibus uſiis namib[us] uno tempore eripere:
ſe
liqui erat certam[é] politi[que] ſi utinam qua n[ir]mi liti[es] ſake
ſuperabant. atq[ui] mag[ie]s q[ui] conſpectu c[er]an[is] atq[ui] o[n]is
eratutis res ſere bar[is] ut nullu[m] paulo fortu[m] fortui
latere poſſet. Omi[n] cell[es] ac loci ſuperiora inſe-
ſim quinque deſpectus t[em]are: ab exeratu[m] tenebatur. Diſiſe
ris ut dimus a[tem]nis cu[m] ſingulas b[us] me acterne am[ri]
ſteterant: milites ſi[m]am tranſcedere i[host]n[us] n[am]es a[
t]en[ade]bant. Quod poſſa[bar]bari ſi[mi]n au[m] diu[er]tere eri-
epugnatis complurib[us] namibus cu[m] e[m] rei nullu[m] reſpirent
amiliu[m]. fugi ſalut[em] p[et]ere contingeret ac iam c[ir]nueri
ſe am parte[m] namibus quouer[t]us ſerebat. t[am]a ſi[bito]
mallina ac tranquillitatis ex[n]tit ut ſe ex hoc loco monu[n]
n[os] poſſent. Q[ui]e quidem re[m] ad nego[n]iz conſiendu[m] ma[m]
ſui[re] opportuna. Ram ſingulis n[ir]i conſerut in erpug-
nauerit ut p[er] p[au]ce ex o[m] numero noctis ſteratu[m] ad tim-
peuenerint: cum ab hora ſire qua[m] n[os] ad ſoli c[ir]naſi[q]
p[ug]naretni[ro] Quo p[ie]ho belliz uen[et]or[u]n vanis q[ui] ore
maritme conſerut est. Ram cu[m] o[n]is unu[m]tus o[m]e c[ir]g[ra]
liu[n]is etatis in quib[us] alioq[ui] consiliu[m] ant diſtinguere
ſui[re] conſienerat: tum namib[us] q[ui]d[ub]i[q] ſuerat ſi[m]u[m] loci uge-
tant. Quib[us] annuſis reſi[qu]i neq[us] quo ſere acperent: neq[us]

["q̣uāmmodōn oppidi defenderet: habebant hujus rei quæ omnino cœsar de derunt in quos eo grimmus cœsar nondum statuit: quo diligenans in reliquibus tempus a barbaris inus lagatoque conferuavetur hujus vii senatu neato rehacui sub corona uendidit Dumhec ienetis gerunt: 4. Titus Sabinus cu his copiis quas a cœsare acceperat in nes Vnelloz puerit. His perat viridomъ ac ſimam impuri tenebat eum oum ruitantique defixarunt. Exquibus exerituz magnas quæ copias cœgerat. Atque his paures dio bus aluerat eburneas. loyoniijus Senatu. ſuo interroto q. auetores belli eſe nolebant. portas clauserut reque in hædime cœpererit. magnas p[er]erem multitudem undique et gallia p[ro]itorum homis latronijs cœuenerat quos p[er]que preai di studuiz quæ bellandi ab agricultura et certindiano labore renorabat. Sabinus idoneo oibus rebus loco castri reſe tenebat cu viridomъ contra eum dum miing ſp[er]no cœdidi ſet. certidieq[us] p[ro]diutius cœpjs p[ug]nadi potestatem ſeruere ut a[n]o ſolus hominis in conceptions. Sabinus uerit ſed eam n[or]u[m] militiz uoribus no[m] me[n]i carpebat. timiz quod opinone timore ſbuit: ut a[m] ad uallu[m] m[istr]ioru[m] homis accedere auueret. Id ea de m[ui]nebat q[ui] c[ui] tanta multitudine homis p[re]veritiz co abſente qui ſimam[mp]y tenet m[ui] equo loco aut opportunitate aliqua dum legitos diuandui no[m] cœtum habent. Ac confirmati opinone timone idoneum quic[ui]d homin[em] et collidui delegit gallu [h]uius quos ſent aueril[em] a[m] habebat. Hinc magnam p[er]miſs potenti tamombus q[ui] p[ro]luadet uti ad homis timuere: et quid h[ui]t uteit edoct. q[ui] ubi per ſuga ad e[m] uerit timorem j[oy]manor[u[m] fromi quibus anguif[us] ip[m]e c[es]ar a[men]etis p[er]matur d[ac]er neq[us] longius abſesse. qu[ui] proxima noerte ſabi[n]us en clam ex au[n]bis exeritui eduari et ad c[es]are ſerendi, aueril[em] m[ui] p[ra]ſaſtare. q[us] ubi audituz est c[oe]clamat omne ocaſionem nego[mi] beneguend[ui] amittendi no[m] v[m]. ad castri ya oportere. Multe rev ad hoc ex ſi illu[m] gallos hortibat. Supioriz[i] diu[n]i ſabim curiario[m] p[er] ſuga confirmatio m[opia] c[ui] barior[u[m] cui rei paru[m] diligenter ab his erat p[er]ſi[mi]ſes uenetia bell[em] et q[us] ſi uer libenter id q[ui] n[oli]t[ur] ho[es] credit. His rebus ad d[u]ch no[m] p[er]miſ unidom[ce] reliquio[us] q[us] duces ex c[oe]nalio d[omi]nitit. q[ui] ab his ſt. conceſſiz, armu[m] uti caput et ad caſtu[m] contredant. Qua re c[oe]ſa[n]a leti uelit ex [plor]ata in loca[m] ſarmin[u[m] inguif[us] q[ui] collectis quibus ſiſſas ſroma noru[m] compleant. ad caſtu[m] perguunt. locus erit m[istr]ioru[m].", "His c[or]ſime[n] ſi ad uaduq[us] quibus ab gallingu[m] homis gallingerat His c[or]perebat. His c[or]perebat. He m[il]tis ſolus hominis ab c[es]aris atque o[n]nus fortunis inde iu[n]t. c[er]chatur. Dihætere terne armiz, n[au]des c[ui] ſuuerere exilii repitiur. tam c[or]ſerili[m] tanta ſubmo[m] loco monu[m] laendui ma[n]t. tam in c[or]pitu[m] ueru[m] ad ſolus o[n]nus. tam ſolus o[n]nus. tam ſolus

e dictus et paulatum ab uno aedibus curato: passus mille,
huc magno curatu contenterit ut quod minuie spatiis ad re-
colligendos armandisque romam daretur, eam remittit, quod
puemittit. Sabinus filius hortatus cupiensbus signum
satur impeditis hostibus, ut ea: que habebant onem sub-
te duabus portis eruptione fieri hubet flecti est: opor-
tumque loci hostis in senia ac & tutagione iute
multum et superiorum pugnaturum exeratatione ut ne num-
quidem piroz impetti flectent, ac statz tergi nienterent.
Quos impeditos integris iuribus multes nis consen-
ti magni numeri corri oendorrit. Rehiques equres et
fertiti pascos qui ex fuga enaferunt reliquint. Sic uno
tempore et de natali pugna Sabinum et de Sabinum iuto
via cesar rei tior factus est. Cuiutatesque omnes se statz
Titurio dediderunt. Et amavit ab bella situenda gillez
alacet ac promptus est alius: sic mollis ac immine resis-
teret ad calamitates, preferendis mens corri est: quod
sere tempore p. Cnaffis cum aquitani pumicster, que
pars ut an dictu est, et regionis latitudine et multitu-
dine homis ex terra parte gallie est: certamque: ut rellu-
gere in bis locis sibi bellum gerendu in pascuas an amos
1. Valerius commis legatus exeravit pulso interius
cer. Atque unde 1. Mallius procausti impedimentis annis
fugitiet non medioare, sibi diligenz adibendat in
telligebat. Et atque re finneturia proinia aqualibus et equi-
tatibus, comparato multis pterea multis foribus a tolofa
et natibus que sunt cuiutates gallie provincie finiti
me: ex his regionibus nominatque enoarit. Inforatu fines
ceratum uti diu iurit. Cumque adhuc
Sonnates
imagis cœpiis acutis equitatuque que pluimui nadebat-
intere agmen nostru adorti: fini equesque prehumi
cosuerit. Demet equitatu slio pulso atque insequerit,
iris sibido pedibus cœpiat: quas i cœualle insequiis
colonuerat ondervit. Hic nros disiectos adorti preli-
um renonarit pugnatur est: omni atque aditer ex sda-
antem superioribus iutorius flecti in sila iute tibi
e aquitane salutem posita, putare. Nos tibi, ut quod
sine imperatore et sive reliquis legiombus aduoleerit
lo dixi efficiere possent. Phisica cupere. Tame cœnere iul-
nembo hostes terga nientere quorum magno numero
inter fecerit Cnaffis ex itinere oppiduque soniatu oppug-
nare cipit. Quibus fuerit resis estibus vincebant turres.

["q[ui] eg[rit] illi al[ius] eruptione temptant[ur] al[ius] cum[c]ulis ad\nag[ere]z Umea[que] activ[em] cum[us] rei l[ui]nt longe p[it]issimam a\nq[ui]nam: h[ec]a q[ui] multis l[ocis] apud eos errare secu[r]que s[it]\nYbi di[lig]en[sc]a in[no]q[ui] mehil bis rebus p[ro]priis posse int[el]\n[lex]erunt: legn[us] ad c[ra]ffiz imitt[ur]: s[eq]u ut i[nd]ominem tenet\np[ur]t peti[ur] quare impetuit a[rma] frid[ere] int[us] fluant[ur].\nat[que] m et re o[m]n[us] i[ten]tis annu[m]. al[ia] ex parte op-\npidi A diat[uminus] qui s[im]n[az] imper[is] tenebat: cu[m] s[er]ven-\ntis deuotis quos illi soli[duros] affe[llant] quorui hec e\ncondino ut omnib[us] i[u]tia c[om]modis una cu[li] bis f[ri]u[n]tur.\nquorui re[m] annu[ane] dedi[rit]ur si quid bis per i[u]m ardent-\naut eund[em] c[ra]ffiz una kevant: aut s[ibi] mori[m] c[ra]ffiz\nAeq[us] ad h[ue] c[no]bi[m] memoriam reptus est qu[is]q[ui] co[st]\nfecere cumu[m]que re[m] annu[ane] Deuoi[sset] mori feci[n]bet. Cum\nbis adiat[uminus] eruptione c[ir]ve re[nato] clamore ab e[m]\nparte munim[em] sublato cu[li] ad annu[m] imil[es] c[or]itur.\nf[er]nit nehem[eter]q[ui] ibi p[ug]nati[us] est repulsi[m] et oppidi[m]\nest. V[iti]n[u]e ad[mi]n[iti]oms condina[n]e utev[et]: ab C[ra]ffo\nimpetrant armis[que] obedi[tibus] a[ge]p[ti]c[ia] c[ra]ffiz s[im]mes\nnoctat[us] et taru[s]n[us] p[er]petus est- Timi[m]o barbari c[ir]no\nti q[ui] oppidi[m] et natu[m] loci et manu[m] mun[tur] p[ar]nis di-\ncibus q[ui]b[us] c[ou]e[tui] erat ex[pug]nati[m] c[ognouerit]. legn[\ntos] quoqu[is]n[iz] d[im]itt[è] c[or]u[m]are obli[d]es inter s[ac]que\nc[opia]s parare reperim[ur] A[ut]t[i]n[ur] et ad e[m] c[un]tare[s]\nlegiti[m] que si c[it]erioris h[is]p[am]e fin[im]e equitane[m]. inde\nauxili[d]es q[ui]que arce[s]intur. Q[uo]que adu[n]ni magna c[ui]\nauechritate et magna cu[li] b[on]i[m] multitudine belliz g[en]\ncon[ar]tur. D[uc]es u[m] delecti[m]ur. q[ui] o[m]s una cu[li] q[ui] s[er]\ntorio omne[m] anos fuerat: s[im]n[az] s[n]ta[m] rei militar[is] ba-\nb[us] ex c[er]minaban[ur]. H[ui]s c[or]siaturi p[pli]i io. l[oc]i c[ir]pare c[ir]ma\nim[ne] c[or]meatibus in[m] intereclu[d]e[m] imitt[ur]. Q[uod] ubi\nc[ra]ffiz au[d]euctit copias s[n]u[m] q[ui] exigu[i]tate[n]o n[on]que &\nD[ua] h[os]tem et uag[ur]i et u[n]as obli[d]es et c[ir]mi[m] s[n]an[] pre\ns[n]di[m] whi[n]quere. ob c[am]q[ui] c[am] minu[m] c[om]mode fin[im]en[t]\nc[or]meat[i]q[ui] s[ibi] subpor[t]uri. J[nd]ies[q] h[os]tem numeri[m] au-\ng[er]i n[ò] c[un]tarend[iz] c[er]minavit. quin p[ug]na decanaret-\nH[ac] re ad c[ra]ffiz del[ata] ubi om[n]e[m] s[ent]ine f[am] i[el]le[rit]\nposte[r]uz diez p[ug]ne con[tit]uit. s[ima] l[ue] p[ro]duc[t]is o[m]b[us]\nc[opia]s Dupli[n] acie instituti[m] auxili[s]q[ui] i[m]ed[i]us acie[m]\ncoll[ec]tis quod h[os]te[m] au[s]ili[s] ac[per]et exsp[er]tib[ar] illi et-\ns[ui] q[ui] multitudine et i[eter]e[b]i glori[m] panit[ate[m] q[ui] in-\nru[m] se t[uto] d[im]inatur[us] exsp[er]tib[ar] t[ur]bitu[m] es arbi[ta]n", "a[lus] imme.\n[que] adh[oc]t\np[er]mi[n]tis\ns[in] quod\ns[er]vunt\nin e[m]m\ns[in] ut\ns[in] ut\ns[

L

bantur obfessus uis committiz intercloſo ſi ne uito muliere
nictoria potur Et ſi mopiaz rei ſinnestarie romam ſe rei
pe cepissent impeditos in aginme et ſi ſarmins ſi ſimmore
q2 auro adoriri cœgittabant. Hoc consilio probato abuſubus
productis romanorú copius ſe caſtis tenetunt. Hac rey
ſpecta caſtus ai ſua cuitatione ac opinione ſimdioreſ
hoſteq nroq milites alacriores ad pugnand' eſſaner. atz
omn uores audivent effectarit duinus no oportere, qu1
ad caſtra iu etur c6hortentos ſi os omnibus curiisbus ad
hoſtuq caſtra contendit. Jbi ai alii forſſus compleeret alij ml'
tis telis commetis Deſenſoreſ uallo munitionem, q2 de pelle
vent auilaree q2 quibus ad pugnari no multi caſtus eri
debat. lapidibus telisq2 ſi minmandis et ad aggerre eſſi
tibus comportandis ſpem atq2 opinonez pugnaturuq pe
berent eus ſtem ab hoſibus conſunter ac no tunne pug-
naretur telasq2 ex loco ſuprere infla no fluita acuerent
equites curiis hoſtuq caſtis curſo iuerauerit no
eodem vs diligenza ab decumana porti caſtra muntra ſe
elemq2 aditum habere. caſtus equiti p[rae]ſtos chori-
tatus lit magus premis pollutricibus ſi os cunentur,
quiſ fieri uelit ottendit. J. iu ut erat imperatiuſ conducted
bis chortibus que preſidio caſtis relute inter ab labo
re erant et longiore itinere curiudicenq ne chortuq au-
tus conſpere poſſent oinuq2 octuio meſtibusq2 ad pugna
 intentis eleuerit ad eas: quaſi Dymus munioq p[u]le
neruit atq2 hiſruptis p[u]le in hoſtuq caſtis conſituerit
q2 plane ab his iu deri aut quid rei gei vret. cognoscap
ſot. Tim uo clamore ab ea parte audito mi redintegritis
Vitribus quod p[er]inuq2 in ſe h[u]t[or]ie acu[n]ere conſi[u]erit auſ
mpugnare c[er]eperit. H[er]tes undiq2 curiuli et deſeruq
omn[us] rebus ſe p[er]miuſtos deuſtere et p[er]ſa ſalire p[er]t
c[on]tendariuſt. Quos equitatus aptissimis c[or]pisc[or]i
tus ex milu[n]. l. uo qu[em] ex aquitama cantabrisq2 c[or]uſſ
ſe conſtabat u[er] quatuor parte reiſita multa n[or]te ſe caſtu
receptit. H[ac] audita p[ug]na manu q2 aquinate ſe caſtio
t[em] didit. obſideq2 u[er]t]o miſſt quo ſ] num[ero] ſuerint.
T[ar]belli, bigemines, p[er]am[ur] nomque, turſates, fluitas
t[em] q2 curtes, auſt. g[ar]iuiu, ſi butates, c[or]ſatesq2 p[u]
re ultime nationes am ſp[er]e u[er]ſe q2 hiems ſubemt h[]
ſi uere negu[er]erint ſo[u]m ſ[or]e tempore uſar et ſibi p[er]
pe c[or]actu iuam eſtus erat tr[em] q2 o[u]m g[alliu]a p[ar]ent. Moru
in. Menaphyq2 ſuperant qui armis cent neq2 ad eum

["H", "De bello gallico.", "implesbatque de paru inoffensiv. arbitratius aut bellum celerem\ncomponer poterit eo evertitium adjuerit qui longe alia ratione\nac religii grili bellum gereat evertit. autem quod intellige\nbant maxias nationes que prehie conten diderit: pulsas\nsuputatque eis continentes quod filias ac paludes habebant\neo se snaqo она contulerit. ad quarii inimic filiari est\nCesar pucemment: castnaqo numere instituisset. neque homin\ninterim uisus est dispersus in ope in misu subito ex omnibus\ntribus filue evoluerunt et in mosempetui evertunt. ac\nin i. celeriter arma evertunt eos quos filias repulerunt.\net complurib. interehtis longius impediment. longe seni\nti pannos eyusus depidemur. Reliquis denariis diebus\nCesar filias cedere instituit et neque i. armibus impa-\nteribus quos militibus ablatere impetus fieri poterit ex\nquam materia que enat muſa cœpit am ad hostem collator.\nbat et pro uallo adutur quos latus extrebat. Incredibili\nceleritate magno ſuaio pannus diebus confecto. cum\npecus atque extrema impedimenta ab nostris tenerentur.\nipsius deniores filias pecterent. Guttinōs ſunt tempeter\nconfecite. uti opus necessario intermittetur et cœtunt\natione ibiui dictus kub pellibus milites cœnteri no\nposset. ſtraq. naſtatis omnibus cons. agri. inmis edictis\nus quod incens. Cesar evertit edictus et maulertius.lexbi\nis quod veliquis quod item cuitatibus queARE bellum ku\ncerant. inibermis collorunt.", "Aque fecita est hieme qui fuit amn. C. et\nPompeio. M. crassò consilibus slipethes\ngermam et item tenocheri magna cum mul\ntitudine homin flumè rheni transfierunt\nnò longe amari quo rhenus inkluit et tibi\nseimdi fuit q. a ſiulis complures amos exigitam bello\nſimebant. Silenoz gens est longe marime et bellavivis\nGermanoz oibus. Hi centum pagos habere dicuntur ac\nquibus quor ame ſingula milia amatoru bellandi in eſi\nimbus educunt. Reliqui qui dom manuerunt se atq. illos a\nlunt. Hi ruris inuenm anno post i. armis ſunt illi domi\nremanent. Sic neque agricultura nec i. macro atq. uisus bellu\nintermittet. sed pinnati ac ſeparii agri apud eos mobilè.\nAec longius anno remanere illo morio mandendi mihi ex", "ac illo inulnec\nmanque reque\ninimicibus adjuere\nabominare\nabominare\nHac reque\ntrindiores\nconſaſſur. at\noportere, qui\napud eumque\ndeleuerit alium\nin eis debeat\nconſi\nag辨ere cœſi\nigniuruz pess\nutem pugnare\nacARE\naerodem\naeruaruit no\nnunquam ſu\nſteres cœlo\nlos centum\ntristis duochs\ntristis ab间\ntristis ab间\ntristis ab间\ntr

neq: multu frumeto sed mariar partem lacte atq. poverre
ununt: multusq. sunt ian�iombus. Q. u. res et cibi ge-
nere et condiana evestuare et libertate iuteq. a puers
mulo offino aut disiplina affixacti. michi o. contra no
luntnez faciant et iures ahit. et imam corpori magnitu-
dine homines efficit atq. meam se amati etueriz ad dure
runt ut loas frigidumns neq uestitus prier pello.
haberent quicq. quatuor i. exiguatatem mag. par. et co-
poris apta et laudat in flumibus Meratoribus et et
ad eos aditus mag. eo ut que bello experit quibus iuen
dunt heant q. quo illaz rem ad se importat desideret qu-
ec iumentis quibus marie gruli delectantur. queq. naphis
pantur p[.e]o geram importatis his no utitur sed quess
apud eos nata praua atq. deferimam. h[ac] condiana evestu-
c[oe]s sinn ut sime labors effiamt. Equestibus prelus sepe
ex equis desilunt ac pedibus prehant. equosq. cedant. re-
mane uestigio ad sive ferunt ad quos se celeriter au usi-
g est recumpunt. neq. cori moribus turpis. et q. aut me-
tus h[ec]tur q. eph. i. uti. ita q. ad queuis nume. eph.
pratatu equitiz. quibus p[.a]ni adire andent. Imnus ad e-
importat. diu no sinn. q. eare ad laborez ferendus re-
molere hoies atq. effemmati arbit. publice mariar
putant e[.]laudem q. latissime a fimbus sinus uamre agros
ac re signifiam magniz nui. cuitutiz s[.]taz uiz sustmere
no posse. itaq. una exparte afuens celeriter illia falliat
fexcenti agri uamre dictur. Ad altem partem fitre
dant. ubi. quoniam sunt cuitus ampla atq. floren[.]e ut eff-
aptus germaniui qui paulo fr. entesq. gemis et ateris
h[uius]mores p[er] a. quem attigunt multiz. ad eos.
meratores lientur et i. et i. deq. mqtates q. gullis sunt-
moribus ad sive facti. Hos cum h[uius] multis sepe bellis eph
pp. amplitudine g[ui]nitatis. cuitatis fimbus expellere
non potuissent tu uectignales s[.]b. feruntur. ac multo h[uius]
liores infirmiores q. redigerunt. In eade[m] a. sunt vsp.
tes et tenochent quos slipi durmus. qui explet es amos
siveoriz uiz sustment ad celeremuz tu agri expulsi et-
multis geramque locis tuemus uagiti ad themiz p[.e]o
nerunt quas regiones Menapii i. culeunt et ad utinam.
[.p]am flumnis agros edithia traxi q. habebant. Sed tu
te multitudinis aduena per territi ex his edithis que
trumflum habebant de inguerunt et eis h[uius] diu
positis preſid[.]us germanos tranſire phibebant. Illiaus

["II", "De bello gallico.", "capiendi, et in eo quod dictum est, ut etiam in dicto est, ut etiam in dicto