Liber Practice

ipsum, & si diu permanerit & infurrexerit line
copis acceleret porare vinum & brodiu carniu
pullorum gallina ceu cum modico diamuſi &
etiam ipſius muſi

Sig. fellis
leopardi

¶ De potu fellis leopardi, Cap. X.

Ignum potionis eius est quia ſtatim euo-
met fel viride / vel ſentiet guſtim aloes
in eius ore, & qui odorauerit anhelitū ſuſi
percutiet illum & forma oculoſ ſuorū mino-
ratur. Curatio eius est qv vomat in principio cu-
his que dicta ſunt, deinde fricetur corpus cum
aliquibus oleis aromaticis & cibetur cibis tem-
perate complexionis, & ſumat ex hoc electua-
rio qd¹ appellatur mahagon alan. i. electuarium
de bolo. II. boli arm. baccarū lauri an. partem. i.
& de congregatione cerui partes. iiiij. foliorum
rutę mirte an. partem. Ⅴ. teratur totu & confi-
ciatur cum melle & ſumat de eo in quantitate
nucis, & accipiatur ex eo etiam poſt vomitū &
ſedeat in aqua decoſtionis medicina, aromati-
carum calidarum, & ſi pteribunt in ore erit tue
tſes liberationis ſue.

Cura

¶ De potu ſudoris beltia, Cap. XI.

Ignum potionis eius est inflatio faci & eo
lor viridis & preſocatio & exitus ſudoris
multi ſceti di ex corpore. Curatio dius est qv
vomat cu aqua & melle pluries & bibat pòdus
.3.5. arifto. & tantundem ſalis adriani cu aq
tepida & bibat de electuarij boli ſupſcripto.

Sig. fudo
ris beltia
rum
cura

¶ De potu extremitatu caude. Ca. XII.

Ignum potionis ipſius est quia ſentit mo-
leſtam & dolorem p corpus & calorem &
inflàmationem. Curatio ipſius est qv bibat
multum de butyro antiquo & melle tepidum
cum aqua roſ. poſtmodum vero accipianc auel
lanç & ſiſtice & baſahar & teratur & miſceatur
totum, & accipiatur ex eo ad modum auellanç
quolibet quarto die.

Si. extre
micatis
caudæ
cura

¶ De potu ſanguinis bouis, Cap. XIII.

Ignum potionis calidi est quoniu ſuperue
nit ex eo ſuffocatio & tumor in gutture,
ita vt nihil poſlit tranſglutire cibi & potus,
ſtrictura anhelitus, tumor lingue cum radicib
dentium, & coagulatur ſanguis inter eos, & ſi
non acceleretur curatio ſua morietur. Curatio
ipſius est qv ſumat id qd¹ diffoluit condempſa-
tionem ſanguinis, & est vt ſumat multu de ace-
to & comedat ficus inſuſa in aceto per dies in
quo diffoluatur nitrum, aut bibat baurac aude
gan. i. ſemen vrticæ an. 3.5. trita & mixta cum
3. tribus vini, vel bibat ſecaniabn cum durabus, 3
cinerum vitis. & nullo modo faciat vomitù du
ceret enim ipſum ad ſuffocationem, & empla-
ſtretur ſtomachus cum farina ordei & aqua &
melle, & curetur qui bibit ſanguinem boum cu

Sig. ſanguinis eo
uis

Cura

medicinis, puo cantibus vinam, & quando e-
duxerit natura per ſecelitū a cauſationis ſan
guinis bouis aliquid ſimile croco diffoluto erit
tunc ſignum qd¹ cum hoc perſicet eius curatio.

¶ De lacte coagulato in ſtoma

cho. Capitulum. X. IIII.

Sig. laſi
coagulari

Ignum eius est quia accidit ex eo anhelitus
ſincopis ſudor frigidus & præfocatio, &
plures moriunt ex hoc ſi non acceleratur
curio ipſorū. Curatio eius est qv cauteat a vo-
mitu & bibat de coagulo leporis. 3. i. & 5. cum
3. i. acetivini fortis, v. bibat pondus. 3. i. halut. i.
aſe ſcetidę cu aqua calida, vel bibat ex ſter core
gallinaceo cum aceto, vel bibat mel cum aqua &
niue vel bibat pondus. 3. ij. ex cineribus ramor-
ſicuum vel bibat pondus. 3. i. lacis ficus ſiccę,
vel bibat ex puлуere naſturci cu aqua cal.

Cura

¶ De comeſtione alciuſi aſſati qd¹ſtet

cooperſtui diu fuit calidu, Ca. XV.

Ignum eius comeſtionis est quoniu ſupere
Sienit ex eo ſolutoio ventris & vomitus &
ſuffocati. Si. aſſat

accidentia alhayfa & lienterie & lincopis
cum perditione intelleſis per diem vnam vel
plures, & poſtea ex ea recedit & poſſible est
ipſum mori. Curatio ipſius est qv vomat in ſul
principio ſæpe, poſtea bibat ſirupu de citonij
qui dicitur milia vel vinum aromati zaſi cum
citonij & pomis, & ſi ſuperueniet ei vomitus
aut fortis ventris ſolutoio curet curato e lienterie

Cura

¶ De comeſtione p[ic]ſium aſſatorum

frigidorum. Capitulum. XVI.

Ignum comeſtionis illius poſt conferuatio
ſinem ipſorū per vnum diem & in loco hui-
mid o est quoniu contingit ex ipſis qd¹ con-
tingit ex comeſtione fungorur mortiferorū ſuſ-
focatio videlicet & cetera, Et curatio ipſius est
qv vomat, deinde bibat vinu cum pipere, & cus-
retur curatione comeſtione fungor.

Si. p[ic]ſi
aſſator
infrigida
corum
cura

¶ De ſumptione laſtis corrupti.

Capitulum. XVII.

Ignu eius est quoniu tranſmutatur ad ma-
lam quantitatem corruptam & ſequitur ex
eo fortis lienteria, & poſſible est educere
ad mortem eorum, aut quibus accidit ex ſum-
ptione laſtis odoris corrupti indignatio ſtoma
chi & vertigo capitis & durities in orificio ſto-
machi. Curatio est qv vomat in principio cum
aqua calida & melle, deinde bibat vinum cu ali
quo electuariorum calidorum, & emplaſtretur
& vngatur ſtomachus cum emplaſtris & vn-
ationibus calidis & aromaticis.

Cura

¶ De morſu vipere & ſerpentis, Ca. XVIII.

Juerſiſicantur hi in emiſſione veneni
pluribus modis, aut enim ex, ſpria na
tura ipſor, aut ex virtute, aut ex parte

Viperæ
& serpen
tes pluri-
bus moſis
in venenj
emiſſione
diuſerij &
cancus. &

Alfabar. anii.

For. CXXXIII

nutrimentis, aut ex magnitudine corporis, aut ex tempore, aut ex loco regione ex propinqua quidem natura quoniam fecimem ex ipfus peiores sunt maſculis, Ex virtute aut quichia horu ſunt ſeroes ad curſum & nihil eis reliſtit, virtute aut tem quoniam minores in ſuo tempore peiores ſunt maioribus & antiquis, Nutrimento vero quoniam qui nutriuntur calidis nutrimentis peiores exiſtunt alijs, Ex locis vero qum degentes in montanis regionibus & locis calido: ven- torum deteriorijs ſunt qui in alijs degunt locis. Morſus aſt viperæ aut contingit fieri ſup veni pulſantibus, aut ſuper venis no pulſanti- bus, aut ſuper neruis, aut ſuper carne, Et quan do contingit fieri morſus ſuper vena pulſati- li cito penetrat venenum ad cor & celériter in- terſicit, & quando fit ſuper aliqua cetera: ve- tarum penetrat venenù & perueniet ad epar & faciet yceritiam & ptilim, & quando contin- git ſuper neruis penetrat venenù & peruenit ad cerebrum & faciet intellecſus permixtionem & depilationem capillorù, quando aſt contingit in carne corrumput & denigrabit ipſam. Signu morſus cuius curatio eſt poſſible & euadet pa- tiens a ſui malicia eſt cuius venenù paulatim re- piti per corpus. Morſus aſt cuius venenù ſubito & ſine mora comu[n]icat vel occupat totu cor- puse eſt cito interſiens, curret enim venenù ad cor, & no potest attingi cum medicina.

Sig. mor. ſus poſſibl. bilis cura tionis. Sig. diff. ciijs vel iroſſibit curatiòis. Sig. mor. ſus viperæ.

In Demorſu viperæ ſpecialiter. Ca. XIX. Iſnum morſus cuius eſt quoniam accidit ei primo vt tranſmittetur color eius ad albe- dinem & tumefat locus morſus, & poſſibi le eſt ipſum valde tumefere, & ſunt ſuper lo- co ampulſa ita vt redditur ad modiu ignis vſtio- nis & ſuperuenit ei magna ſincoſis & oppila- tio, & ſudor frigidus, retentio vring, dolor inte ſtinorum, vomitus colerę rubeę, & ſi non acce leretur curatio eius ante, venenù perueniat ad cor morièt patiens. Et dixit quidă medicor- q. viperæ & altahban & alhuidia interſicuit, reli qua vero animalia & ſerpentia no interſicunt niſi ex ſuſpeciu rancoris aduenientis ipſi morſo Nam qum qum ſentiet morſum apariunt pori cor poris ſanguinis, ita q. penetrat venenù ad locu ſa ſu et pſ fundi corpiſi vero qui morſus eſt ex- ſuiterit dormiens vel occupatus cogitatione ſiue triflicia, aut fuerit puer, vel incipiens no videre no morietur niſi cadat morſus in vena vt dixi- mus. Curatio eius eſt q. incipiat ligare deſuper morſu cum pecia panni ſorti ligatione & ſuper ponantur loco morſus ventoſe cum profunda ſcarificatione loci & fiat attraſtio ventoſe cum potentiæ ſepe, & emplaſtretur locus cù ſpongia vel panno calido ante ventoſare appoſitionem

Althabă Alhuidia

Cura

Et ſi viderit morſum ſeſtinanter ducere ad cor- ruptionem & putredinem incidatur membru morſus, ſi poſſible eſt incid, & bibat ex ſtercore caprino cum vino, & preſdiatur infirmo fre- quenter potare aqua frigidam ratione ſue pro prietatis no autem cauſa frigiditatis & comple xionis ipſus, & ſumat in poſi cerebra gallina: cum vino & ſemine cauſium, & comedat alia & cepas & porros & omniem cibum acutum. Et dixit D. q. vrina humana confert morſui vi perè. Q2 autem confert in hora morſus eſt q. ſkindantur galli exiſtentes viui & calidi & ſuper ponatur loco. Et nos quidem iam ſcripſimus in ſuo loco tyriacas & ſimplices medicinas & compositas vnicui: specie veneno modo.

Punctura ſcorpionis. Ca. XX.

D uerſiſcantur ſapientes in venenis ſcor pionis, nam alij dicunt q. ſunt frigidæ, alij vero calida, & diuerſiſcant ſpecies ſcim ſpedes & colores ipſorum, ſpropter diuer ſiſtant opones eorù. Quidă em eorù alij, alij rubei, alij citrini, alij virides, alij quoq: ad medu flammæ & magni & parui eorum ſunt quorù extremù ſue cauſe eſt nigrum, Et alij ſunt ha- bentes duas ſpinas, alij vero habentes ſex iune- curas alij vero alati. Signu puncſionis ſcor pionis communiter eſt quoniam ſuperuenit ex e fortis dolor moſtus ſimilis puncſioni, que dit citur almacas, Et dixit D. quoniam ſentitur do- lor quâdoq: frigidus quandoq: calidus, & qun- q: alleuiatur & quandoq: vigoratur, & accidit ei tremor & frigiditas extremitati & tum or & durities in illis locis, & horripilatio pilorù cor- poris, & poſſible eſt q. accidit ei attraſtio in ambobus lateribus. Signu puncſuræ ſcorpionis albi & ſuſci coloris atq. viridis eſt preſdiq: accidentia cum forti rubedine & corporis infla- tione & calore ſicut calor ſebris vrentis. Signu puncſuræ ſcorpionis ſex iuneſuras habentis eſt accidentia predicta cum frigore totius corporis & frigido ſudore, & poſſible eſt q. ſeſtinan ter interſicunt præcipue apud tempus ſideris qd: dicitur alſohari all: aluir, i. potentiæ canis, tunc enim fortiores ſunt, & poſſible eſt ex pun cſione generù ſcorpioni ſequi permixtionem in tellectus & ſletum & rilum qui dicitur alcar- cara, & accidit ex puncſione aliquorum ipſorù egreſſus multarù ventoſitatù cum ſonitu. Cu- ratio huius eſt q. celériter adminiſtretur mor- ſuide tyriaca alfaroc, aut tyriaca hofdie, aut de tyriaca alarba, i. quatuor ſpecier, aut electua- rio ſechaznaya ſi haberi poſſunt, Sin aſt cito emplaſtretur locus cum ſale calido, vel appro- ximet ſe ad ignem & ſultineat caloren: quoniam tunc recedet dolor, aut ſuperponat loco aſcira-

Scorpio nii diuerſi ficationi

Sig. punctioſcor pionis

Sig. punctioſcor pionis albi ſuſi, i & viridis coriis. Sig. ſcor pionis ſex iuneſuras habentis

Cura

2

Liber Practice

factum ex lacte vel tepo quoniam expertum. Et confert ei potatio puri vini & comestio allio rum & aſſe cœtide & comestio nucum ſua pro prietate & ligetur locus puncture & vngatur cum oleo de ben pluribus diebus, & liniatur de oleo fambacho in quo teratur de caſtoreo & eu forb. & hoc ſiat pluries, & confert ei ſumere in potu butyrum vaccinum calidum cum melle vel cum vino & aceto ex puluere radicis algahi de, i. policarię cum aqua, vel accipiatur canisma rīnus exſicatus & tritus & bibat cù lacte aſinę. Et dixerunt accipitur ipſe ſcorpio & teratur & ſuperponatur loco punctionis & recedet do lor, vel liniatur locus cum tyriaca alfaroc & fe- chaznaya, Aliud, terantur caſtoſ. & allia cum oleo oliuarum veteri, & emplafrettur locus cù eo quoniam ſanabitur. Et nos quidem plurulae de huius modi ſeripſimus in ſuo loco, accipiatur inde curatio perſecte.

¶ De puncțura ſcorpionis marini dicta yracline, Cap. XXI

Yraclina

Hic eſt p[ic]ſus cuius color eſt inter colo- rem rubeum & terrestrem & mensura ſui corpis eſt vt in pluribus vi[n]nius pal- mi, & caput ipſius eſt magnum respectu corpo- reis & eſt multarum ſpinarum & comeditur ſi- cut reliqui p[ic]ſees. P[unc]tio vero ipſius eſt cum ſpina que eſt prope aurem, & ego quidem plu- res p[ic]caui & cum inuenirem & tetigi manu ita ¶ p[ic]nuit me in minimo digito. Signum eius q[ui]d accidit mihi ex ſua p[unc]tura quoniam imprimis ſenſi modiātioris, & non ceſſauit dolor p[ar] latim augmentari donec peruenit & aſcendit ad brachium, & ſic vſea ad ſpatulam, & ſic vigora tus eſt ſuper me dolor & ſumpſi tyriacam alfa- roc, & non ſuit mihi manifeſtum iuuaſtum[ui] eius donec accepſis furſuribus tritici & diſtem peratis cum aqua calida loco ſuperspoſui & hoc pluries renouato ceſſauit dolor & remanſit per diſtio motus digiti p[ic]ſi longo tempore. Et mi hi retulerunt p[ic]ſatores q[ui]p[oli]bile eſt manum vel digitum ex ſui p[unc]tione areſtere, & no[mi] ſt dubium apud me quoniam cauteriſato pun- c[ui] ſuper c[æ]tera valet mihi iuuaſamento vel ablu- tione, & hoc bene ſiunt p[ic]ſatores & preſeruāt ſe ab eo.

Signum

Algrata

Sig. p[ue]di
onis

¶ De p[unc]tura algrata. Ca. XXII

Huius ſunt parui ſcorpiones valde mouen tes caudam quapropter appellan[gr]a ta. Signi[rum] p[unc]tionis ipſorum eſt quoniam non poterit ſentire morſus dolorem pun- c[tion]is in illa hora & manifeſtatur ei die crafti- na trifticia fortis, & alteratur color eius iuxta ſui complexionem & ſed[im] natura illius veneni

& caleſacit in locis veneni, & ſentit in eo pruri- tum vehementem, & in ſcunda die ſupermenit ei ſincopis, & p[oli]bile eſt ſupermenire ei poſt ſin copim ſebrem acutam valde. Et ſi ſuperuniuſt cum ſinſopi & ſebre y[er]citeria & tranſmutatur color eius ad viriditatem vel ad rubedinem, & tunc ſequi[re]t ipſum tumor lingue & vomit rem ſi[mi]lem ſucco porri & mingit ſanguinem, q[ui] hæc omnia videris ſtias ipſum eſſe p[rin]quum morti, & ſi apparet vulneratio ſuper loco erit ipſes curationis. Curatio eius eſt q[ui] acceleretur appoſitio ventoſarum ſuper loco aut cauteriui & adminiſtrei diſtere leue, & vnuiuſaliter bi- bat omnem medicinā frigidam, & eſt q[ui] bibat ter de taſaſon ſicco, & comedat poma acetoſa & bibat ex puluere ipſorum cum aqua de ſiru- po iulep & cum manna, & ſumat p[il]ſanam de ordeo, & ſi ſentit dolorem & truncationem in iſteſtinis, & bibat ex oleo roſ. & comedat cu- cur. & lac acetoſum, & oportet no[mi] tradi negli- glentię curam ipſius q[ui] accidentia vigora[n]tur ſuper ipſum poſt dies l[ic]ut diximus, & confert ad hoc tyriaca que nomina[re] alhafiari que con- tineſt c[ui] reliq[s]i tyriacis in ſuo loco accipiat exi[n].

¶ De p[unc]tura ſcorpionis que dicitur alhatrabay. Capitulum. XXIII

Cura

Fest aut [cor]p[io] multor[u]i & paruor[u]i pedi[mi] & ſimilatur radici que dicitur baſ[ba]ys. i. polipodio, & eſt longitudo vi[n]nius palmi vel aliquid plus vel minus, & quor[u]i alij[ui] ſunt rutbei, alij[ui] vero citrini & virides, & videntur ha bere bina capitaſed non eſt ita. Signi[rum] p[unc]tionis ipſius eſt quoniam rubet locus in principio, dein offuſatur & facit vuln[er]ationem c[ui] vehemen ti dolore & corporis incendio, ver[u]tamen ſta- tim recedit. Curatio eius eſt q[ui] bibat ex arſito[pl]. cum vino, vel bibat ex o[z]imo aquatico vel rut[u]a vel mentaliſtri, & emplafrettur locus cum aceto ſale & melle, vel cum ſale trito cum ruta & c[ui] aceto, aut albu[u]t locus cum aqua & aceto vna vice poſt aliam q[ui] hoc erit curatio ipſius.

Alhatrabay

Sig. pun-
[tionis]

Cura

¶ De morſu rutelli. Ca. XXIII

Hoc eſt animal q[ui] ſimile eſt paru[que] ara- nee capi[nti] muſcas, cuius g[na] diuer- ſi[na]cantur colore, ſed peiora ſunt que in ægipto reperiunt. Curatio vero o[m] licet diuerſa ſunt eius genera eſt eadem. Signi[rum] morſus ip[ar]tu[ri] eſt quia rubet locus & ſentit in eo pun- c[tion]em p[er]t calorem & loci tumorem, & ſu- peruenit ei p[un]ctio in ſtomacho p[er]t calorem & attractio in loco qui dicitur alarbia & dolor cordis, & ſoluſtur vrina & reſineſt venter & ſi- unt oculi euulſt extra & denigratur in eis albedo & incitatur in toto corpore ſudor frigidus.

Rutela

Signum
morfus

Alfaharanj.

For CXXXIII

morsu autem viridium & habentur quasi pilos
acidit fortis dolor valde tremor & sudor &
tumor ventris, & poslibile est interficiunt.
Curatio huius est fedat patiens in aqua cali
da & sedatur dolor vna hora, & poſtea redit,
egrediat balnear & ſudet in illo tota die illa,
vel ſepiatur in arena vel cineribus calidis, & em-
plastretur locus cum cineribus lignorum ficus
& calce & alcali mixtis cum aqua vel vino, & bi
bat ex aſa & ſemine apij aſi. pondus. 3. i. & bi
bat ex nigella. 3. ii. & conferunt ei vnuerſe me-
dicne morſus ſcorpionis. Q. autem pre cæte
ris valet est cauterizetur locus cum igne com
pleta cauterizatione quoniam cum hoc ab om
ni euadet periculo.

Cura

Alfari

Signum

Cura

Sig. mor
ſus malæ
aranæ
Cura

alhafaya
Alueighe

Cura

Altarca

Sig. mor
ſus

Cura

¶ De morſu alfari. Cap. XXV

Hoc animal ſimilatur aranee, in magni
tudine habens longos pedes, & alia tūr
nigri coloris, alia vero coloris terre-
stris. Signa vero punctionis ipſorum æqualia
ſunt ſignis punctionis rutelle, & curatio eius
proxima est illius curationi.

¶ De morſu malæ aranee. Ca. XXVI.
Ignum morſionis eius est quoniam infrigide
dantur extrema, & acutur corpus & eris
gitur virga & extrahitur & emittit ſemen.
& impletur corpus ventositaturus. Curatio i-
psius est bibat rutam ficam & origanum cum
vino, & ſudet in balneo & bibat ex herba alfan
da vel bibat ex tyrfaca alufini. i. de nigella aut ex
alijs tyriacis in fuo loco determinatis.

¶ De morſu reptiliuſ. Cap. XXVII.
D E morſu reptiliuſ animaliuſ quæ ictunt
alhafaya & alueighe poſt ſuum morſ-
fum in loco & tumefuit deinde quouſ
egrediuntur omnes. Curatio corum est q. li
linatur locus cum oleo comuni & cinere donec
egradiatur, poſtea ſubmergantur in aquam ca-
lidam pluries, & bibat ex tyriaca facia morſu
rutelle,

¶ De morſu altarca. Ca. XXVIII.

Hoc est animal paruſi lictut pediculus,
& appellat pediculus aquilæ, & vt in
plurimù invenitur in arbore alde labor in
ter cortices arboris. Signu morſus eius est quia
educitur ſanguis ex morſu per virnam & ex ſto-
macho per vomitum. Et dixit G. q. in pluribus
non ſuſcipiunt curationem. Et curatio eius est
q. acceleret potare in hora morſus de lacte ca-
prino ſtatim mulſo vel caleſiat, & oportet vt-
frigidis medicinis & pinguibus quoniam venenæ
illud est acutum & ficcum, & bibat aquam or-
det cum manna muſcilagine pfliri & oleum roſ.
& comederat curuc. & portulac. & terantur alio-

qui sandali aut memitha & liniatur ſuper lo et
& liniatur cum folatro & ſemine cucumerum
& ſimilibus.

¶ De morſu vespeſ, apis & for-
micæ. Capituli. XX. X.

Dixerunt ſapientes q. venitur arum est calidum & acutum & inſpiciens cura- tiones ipſorum reperi eos deſcripſible conurias medicinas videlicet frigidas & cali- das. Et ego quidem probaui ambas in curatòre preſdictorum & non percepbi manifeſtum iuua mentum in ipſis, & æſtimauı terminum dolo- ris eſſe eiusdem poſt apſpositionem medicam- nis & ante, & legens in hyſtorijs inuichi q. rex al maymon dixit bacuſua & famie & ben meſue ſuis medicinis q. ſi fricetur locus morſus apis cum muſcis recedet dolor, & ego morſus ab api fricaui ex illis plus xxx. muſcas ſuper lo- cum, nec pro tanto ceſſauit dolor, & cum hoc inueniſſem reſponſionem ſuper hoc relati ſuit mihi quoniam apis illa praui ſuit veneni. Et ſi ſuſſet illud medicamen inter ſecſiſt. Et ego q. dem ſcribam ex medicinis ea que tulerunt & quorum ſum expertus & non, ſed præponam medicinas frigidas. Curatio ipſorum est q. linia tur locus cum aceto & bolo armeno vna vice poſt aliam, & ſuper ponatur ei pecia panni in- ſuſa in aceto infrigidato nitre, aut eſt unda de- ſuper locum aquam nitre quouſt q. priuè mo- tus loci, deinde vero liniatur cum campro ora & aqua rol. pluries & bibat multum de aqua ni- uis donec redate in calorem ſuum, & ſupero- natur ano fruſtrum niuis & emplastretur cum kerub herbis calidis. Et dixerunt quidam ex me- dicorum q. ſi liniatur marius vel corpus ex fo- lijs alteq tritis no mordebi ab api, & ſi bibitur de ſucco eorum poſt met ſum iuuat & ſimiliter operatur malua quando teritur & miſcetur et oleo comuni & vngatur et eis. ſi poſtea mora detur ab api no offi endet ipſum veni. Medi- cinæ aſt que contrarie ſunt hijs ſunt q. diſtillè loco morſus ex lacte ficus, vel emplastretur et folijs ſiimbrij tritis, vel emplastretur et boui- no ſtercore, aut cum ſale & aqua calida, vel fris- centur muſce & liniatur et eo locus, aur empla- ſtretur et nucaibus tritis & caſtoreo & modico aceti. Et vidi q. curaret educere fautum ex valis apum & morſus eſſet ab ipſis ſelیرanter curre bat ad ignem & igni lotu approximabat vel ſup- ponebat ei cinerem calidum, Et interrogatus à me ſuper hoc dixit q. no inuenitur medicamen ad mouendum dolorem melius q. illud, & erat homo ille ſapiens in ſe, & plura examina ſis ex- perimenta.

¶ De morſu canis rabidi. Cap. XXX.

Diuerſi,
licatio:
noſtus
vespe
apis & for
micæ

Cura

z. ij

Liber Practice

Canis rā.
bidōſi p.
prietas

Sig. canis
rabidi

Sig. qb⁹
differunt
rabioſi a
nō rabioſis

Signa ino
dicantia
morſum
canis rabi
oſi

Cauſa ob
qua timēt
aqua ca-
nes rabio
ſi

In
ſnficiuntur canes rabidi vt plurimū tempo
re hyemali, & poſſibil. ſeſt eos inſici etiā in
alijs temporibus, eſt enim natura eius frigi
da & licæ a p[ro]domio colere nigre in ipſo co
municat & corrumpit totum corpus & mani-
festatur in ipſo cane. Signum canis rabidi eſt
apud principiū aduentus eius alteraōis eſt quo
niam rubent oculi eius & inuerſatur & priuæ-
motus auricularū ſuarum, & incedit ſtupeſa-
ctus & declinans a dextris & ſiniltris, ſerens
caudam inter coxas, & poſſibile eſt mouere ca-
put, & non comedit nec bibit, & quando con-
firmata eſt paſſio in ipſo nō cognoſit patronu
& odi t & off endit quicquid inuenit ex animali
bus, & non recedit de loco, & fugit vmbrā pro-
priam quam alpict in parieta, & cum vident
eum canes abhorrent & fugiunt ipſum & deci-
ditur vox eius & fluīt ſaliua ex ore, & tunc ex-
pedit interficere ipſum vt non valeat off endere

Signum verum & certum ad diſeemendum in-
ter morſum canis rabioſi & nō rabioſi eſt q[ui] ac-
cipiatur fruſtrum panis & intingentur ſanguine
morsus dente prociatur alteri cani ſano quo-
niam ſi non comedit illud certum eſt morſum
canis rabioſi ſuſſe, ſi vero comederit illud ſcito
morſum canis ſani ſuſſe, vel accipiantur miſe
panis intincte ſanguine morſus & prociantur
galliis quoniam ſi non comederint eas procul
dubio morientur. Signa indicantia morſum ca-
nis rabioſi ſunt quoniam in ſui principio non
percipit niſi tantum morſus dolorem & nō au-
gmentatur moſſtia, poſtimodum vero occupa
bunt p[er]ſima & diuera ſomnia & intellec-
tus permixtio & res manens & forte timebunt &
vident mirabilia, ap[ro]t. terribilia, & ſuperuenit eis
in hora vigiliæ paſſio alcezar ſine cauſa, & fugit
respidentes ad ipſum & multum respicit curio
ſe, & totum hoc accidit ipſi apud ſui principiū
& quando confirmata fuerit paſſio in ipſo do
nec peruenerit ad timorem aque tunc latrabit
vt canis, & accidit ei raucedo vocis, & nō time-
bit cibum vel potum, ſed timebit inſpicere aquā
& quando respicit quam accipit eum tremor
ita q[ui] cadit & reuoluitur ſuper terram, & ſuper
uenit ei morus inuoluntarius membrorum &
torius corporis, & precípue eorum quæ vicina
ſunt faciei, & poſſibile eſt tunc ſtatim mori, &
quando q[ui] ſuperueniunt hæc niſi ad annu[rum] per-
ſectum huiusmodi accidentia poſt paucos dies
& quando q[ui] poſt duos & ſex menſes, & quan
do q[ui] non ſuperueniunt hæc niſi vſc[ui]a ad annum
perſectum. Differunt enim accidentia & ſelſi-
nant ſed m[or]coris diſpoſitionem ex colera ni
gra. Cauſa quidem propter quam timent aquæ
eſt exceſſus ſiccitatis cerebri ex inſectione colere

nigre ita q[ui] æſtimatur eſſe ſuum corpus exſica
catum ad modum ſicci pulueris, & cum accedit
ad aquam diſsoluit humiditatem aque & de-
ſtruitur & corruptitur eius diſpoſitio. Et qui
dam medicorum dixerunt quoniam timent aa
quam eo q[ui] apparet in ipſis imago canis & tia-
met ipſam, Sed ego cognouì quendā ſanatū a
morſu canis rabioſi, & interrogatus a me, q[ui]
videbat dixit mihi q[ui] videbat in ſui vrina cani
nos catulos. Curatio morſus canis rabidi opra-
tet in principio rei anteſſa aliq[ui]d reſultet ex p[ro]
ctis ſignis cauterizare ſelſi anter loci morſus
cui igne q[ui] funde & ampla cauterizatione vt de-
uoret ignis multum de loco, vel ſuperponatur
ei aliqua medicinarum calidarum & vrentium
que ſiant loco cauterij, & ſi non eſt poſſibilis
cauterizationio nec vtaſt fieri ſuperponatur loco
ventoſa magna cum ſcarificatione & attracți-
one nimia vt extrahatur multum de ſanguine &
apponatur ſuper locum aliq[ui]d quod teneat e[mi]
apertum & ampulloſum & non conſolidatur
vel ampliſicetur e[mi] ferro, Cauterizationio in hoc
loco melior eſt atq[ui] nobilior & appoſitio ven-
toſarum poſt ipſum vſc[ui]a ad tres dies, Tranſ-
actis autem tribus diebus a tempore morſus nō
molestetur de cætero tormentis cauterij vel ap
poſitionis ventoſarum cum venenum iam dilas-
tatum ſit per totum corpus, veruntamen non
permittatur locus morſus conſolidari & daud[ie]
ſed ſuperponatur e[mi] de ſquilla trita e[mi] butyro,
vel ſuperponatur allium tric[ui]um, aut ſinapis tri-
ta cum butyro vacōno & melle & dimittatur
vulnus apertum vſc[ui]a ad tres menſes vel quaſi
& ſtudeatur apud curationem inſirmi ſapienter
anteſſa perueniat ad timorem aque quoniam ſi
ad illud peruenerit nulla erit ſpes ſue liberatio-
nis & mortis euafionis, & oportet potare ipſu
ex composiſtione cancoru[n]i ſuio loco deſcripta
& adminiſtrari ei reliquias co[po]ſitiones & medi-
cinas ſimplices ad hoc co[po]petentes & regi opor-
tet curato[e]a paſſionis melancoliæ, q[ui] euacuer
col. nig, & impinguetur corpus cum c[ui]bis hu-
midis & vi[n]o & balneo & multo ſomno & le-
tificatione animæ cui cantis & ſimlibus. Et qui-
dam antiquorum dixerunt quonu[n]i ſi accipitur
catulus canis lac[tans] & viuus ſcinditur per ven
trem & extrahatur ex eo coagul[u] & exſiccuri
advmbrā & biberit ex eo patiens ad modi[u] gra-
ni ciceris mixt[u] cum melle.vij.aut.xiiiij. diebus
confert ei, & confert ad hoc q[ui] bibat ex ſucco ce
parum depurato. 3.ij. mixto cum modico vin[ti]
antiqui, & comedit patiens nuces magnas &
bonas, vel accipiantur nuces & terantur cui mo
dico ſalis & conficiantur cum melle & ſuperpo
natur loco morſus.

Cura

Alfaharuit.

fot.CXXXV

¶ De morfu hominis & canis nō rabio,
fi & animalium quē dicuntur al
falaa almātis, Ca. XXXI.

S Ignum morſus eorū est manifestatio eius
ad ſenſum. Et curatio ipſorum eſt acci-
piantur offa vituli & comburantur donec
reddantur dnīs albus, deinde vero terantur be-
ne & diſtemperent cum melle & locus cum eo
emplaſtretur, & confert ei quod liniatur locus
in principio cum oleo communi, & confert ei
appolitio ceparum & falis & mellis per diem
& noctem, deinde curetur cum vngento nigro
quod dicitur alcaban, Cuius modus eſt acci-
piatur adipis cærę pids galbani partes æquales
& liquefiant ſuper igne & adminiſtretur.

¶ De morſu leonis leopardi & alpa-
had. Capitulum. XXXII.

Sig. mor
ſus hois
& canis
nōrabioſi
Alfalaa
Almāris
Cura

O Portet upponi eis in principio vento-
fam cum ſcarificatione vt attrahatur
ſanguis & venenum, deinde abluatur
cum aceto & fale, & apponatur deſuper locum
de vngento nigro quouſoq fanetur.

Curamor
ſus leonis
& aliori.

¶ De morſu muris & alſanor &
ſimilium. Cap. XXXIII.

D E morſu horum non eſt plus timoris
nifi in quantum vulnus quod fit in eis
quod quidem curatur curatione cæte
rorum vulnerum cum emplaſtris. I. & oleis.

Demorſu
muris &
ſimilium

¶ TRACTATVS.XXXI.QVI EST
de paſſionibus quē ſiunt extra corpus,
diuiditur etiam in dutas ſectiones
quarum prima in ſe vnde
decim capitula comi
prehendit.

¶ De paſſionum enumeratione quē
ſiunt extra corpus, Cap.I.

D E paſſionibus quē ſiunt extra corpus
qui e ſunt lepra & ſpecies eius, morſa
& eius ſpecies, pruritus, ſcabies, altea-
bi, alcaſacar, alſara, alhaczaa, algedar, alhezba,
id eſt varioli & morbilli, perculſio & veſtigia
percuſionis, & ipſorum delectatione alneſan
alcablan, corruptio coloris & eius curatio, con
ſeruatio corporis humani mortui, inflatio digi
torū, paſſiones quē ſiunt in vngulis & ſcillura
pedum atq. manutum, almaſo & eſt paſſio quē
contigit coxis propter itinerationem exceſſus ſu
doris & eius curatio priuatio aduentus ſudoris
fatigatio dolor, paſſio bouina, vermes quē ge-
nerantur in vulneribus, vermes quē generant
in apoſtematibus ceruicis quē dicuntur ſeroſe
Vermes quē generantur ſubtus pedibus & paſ-
ſio ſolutionis ſanguinis.

¶ De lepra quē dicitur algedas, Capitulum II,
quod ſubquiditur in quatuor partículas,
quarum prima eſt de leprę catiſa & ge-
nerali oribus lignis.

L Eptra eſt paſſio contingens ex humore
melancolico vſto vehementis putredinis
& vſtionis quando impellitur ad ſuperſi
ciem corporis. Generat autem ex cauſa extrin-
sæ, aut intrinſæca, Intrinſeca fit tribus modis,
vno modo fit ab hereditate parentum & patru
antiquorum, alio modo fit ex nutrictione patro
rum ciborum & corruptorum ſicur carnio vac-
cinarum & hyrcorum & cauli um & melangi-
narum & ſimilium. Tercio modo peruenit ex
conuerſatione cum leproſis & vſtu aetis corru-
pti. Ea vero quē generantur hereditarie a paren
tibus contingit tribus modis, vno modo quan-
do generantur in puero cuius pater generat
ipſum a muliere menſtruata, Alio modo contin-
git ex hereditate parentum patrum & atorum.

Alio vero modo contigit ex corruptione ſper-
matis aut ſanguinis menſtrui. Quando vero ge-
nerantur ex corruptione ciborum in quatuor
modos diuidiſt. Vno modo quē generatur ex
dominio colerę rubeę & appellatur leonina,
Secundus modus eſt quē generat ex dominio
colerę nigre & appellatur elefanta, Tercius eſt
quē generatur ex dominio ſlegmatis & appel-
latur ſerpentina, Quartus modus eſt quē gene-
ratur ex dominio ſanguinis & appellatur vul-
pina, & poſſibile eſt fieri ex composiſione hu-
morum ad inuicem ſicur ex composiſione ſan-
guinis cum colera rubea & ſlegmatis cum cole-
ra nigra & colerę nigre cum rubea, & ſanguinis
cum ſlegmate, aut ex corruptione omnium qua-
tuor equaliter aut trium aut duorum, & quan
do generatur ex corruptione ſubſtantіe ſeminis
vel ſanguinis menſtrui eſt quādo ſuerit ſemini
ex quo generatur embrio, aut calidum & ſicir,
aut frigidum & ſiccum, vel erit matrix in qua
generatur embrio calida & ſicca adusta, aut frī
gida & ſicca corrupta. Illa vero quē euunit ex
caufa intrinſeca duplici cauſa fit, quia aut ex epa
te aut ex ſplene, In epate quidem dupliciter fit,
vrio modo quando in ipſo epate excedit calor
vrenis ſanguinem, & tranſmutans ipſum in co-
leram nigram, & hæc ſpecies leprę eſt peſſima,
Alius modus eſt ex defectu virtutis discretiuæ
quæ eſt in ipſo epate deficientis discernere ſuper
fluitates a ſanguine, A ſplene autem vno modo
fit videlicet quando pigreſcit ſplen attrahere co-
leram nigram, & ſpargitur cum ſanguine ad ex
aremitates corporis, & generatur inde lepra.
Cauſa vero pigricie ſplenis attrahendi ſeculen
tiam ſanguinis eſt aut ex cōplexionis corrupte

Leprę ca
& genera
tio

Leonina

Elefanta

Serpêtina

Vulpina

z iij

["Liber Practice", "Sig. initiï\nlepræ indi\ncantia", "aut ex debilitate virtutis attractiue/vel ex duro\napostemate, vel ex oppilatione: & hæc species\nlepræ est cuius malicia est minoris. Signa indi-\ncantia initium lepræ est qum videtur auricula in-\nfirmi attenuari. Et alij dixerit φ sudat facie &\npecore & pedes frigeunt ita φ amittunt mo-\ntum, & fiunt venæ pectoris patentia & manife-\nfta atque coniuncta, & quando confirmatur &\ncompletur in eo hæc paflio fecuntur hec alia fi\ngna. &raucedo vocis, anhelitus strictura, cutis\nalperitas, alteratio coloris & offufatio, albedi\nnis oculorum, & ingroffantur digiti & indu-\nrantur genua, & qn amplius confirmata fuerit\npaflio quiç alcoba, i. puftulatio superficieli cor\nporis, rubedo faciei, paucitas capillo? & tenui\ntas & depilatio ipforum, & augmenta amillio\nmotus in extremitatibus, & inuadunt umerri\nbilia fomnia & mala vlcera, & qn proteditur\ntempus, depilantur pili ſuperciliorum oculorù\n& pili nati & palpebrarum, & incipit alpatan.i.\ndiftraclio nati & eius profundatio & ſector an\nhelitus. Signa demonftratiua perſectionis lepræ\nfatis patent & nò poſſunt latere ſenſus hominu\nquonià alteratur color & perditur vox & depi\nlantur pili totaliter, & vlceratur ſuperficies cor\nporis & fluit ex ea putredo cù vehementia ſœ-\ntoris, & incipiunt cadere extremitates & lachri\nmantur oculi, & hec ligna ſunt flegmatis.", "¶ Deſignis ſed in modum diffiinctioſis &\ndiſſerうたルテラカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカカ

Alfaharauij

For CXXXVI.

& paucitas ſiſſure manuum & pedum, & grauitas motus iuncturarum, & poſſible eſt aparere eſgritudinem cum maculis que dicuntur albaras vel alba morphea & vrina istorum erit alba declinans ad colorem plumbeum, Et eius generatio eſt media inter velocitatem & tarditatem & præcedit eam ſcabies groſſa, & generatur huiuſmodi ſpecies lepræ ex fleſmate falſo groſſo, & tunc dicitur albaras, & quando inue teratur & prolongatur tempus eius eſſicitur lepra. Differentia vero que eſt inter albaras & veram lepram eſt quoniam cum lepra corrumputur dispoſitio creationis & cadunt extremitas in albaras aut ſequit pruritus & cutis aſperitas tantum, & corruptio quidem complexioſnis colere nigrę in eo eſt diuerſa, in lepra vero æqualis, & vnliuerſas ſpecies lepræ comunicat caſus capillorum penitus. Signa vero compoſtionis aliquorit humorum ad ſe inuicem cum æqualitate vel prædominio alicutus alteri non potuerunt occultari ei qui nouit simplicia. Signa lepræ cauſate ex videlicet & conuerſatio ne cum leproſis eſt ex eo quod patiens refert. Signa vero eius q[ui] cauſant ex defectu epatis & ſplenis determinauimus & n[ō] eſt repetitio.

¶ De curatione lepræ particula

quarta capituli ſecundi.

Prædictum eſt iam φ aliquando eſt cura bilis, aliquando incurabilis, ſed in qua exſpectatur curatio erit aliqua predictarit ſpecierum in qua non erat malicia complexioſnis excedens & ſuperans infirmum, & φ contigit curatio & regimen vltimate apud ſui principium, & cum toto hoc erit dubiū curationis, in quibus autem non ſperatur curatio nunc[que] eſt illa in qua iam consumata & perfecta eſt operatione, & in qua malicia complexionis longo tempore dominatur, & color carnis mutatus eſt mutatione proxima tunc ei paſſio confirma ta eſt & ablatio ex termino reſtitutionis ad ſanitatem, & n[ō] valet in eis modus curandi niſios defendere ab augmento ipſus, aut quando fuerit aliqua ſpecierum prædictarit ſicut illa quæ cauſatur ab h[er]editate parentum quoniam huiuſ modinullo modo poſſunt curari, nec potens eſt in ſui curatione niſi deus excelſus atque benedictus. Et oportet nos primo vt videamus loſum curationis, & ante q[ui] ſicitas ad humiditatem cordis perueniat & eſſicatur incurabilis purgare corpus infirmi ab humore dominante. Curatio eius que cauſatur ex ſanguine vſto & corrupto que nominatur vulpina eſt φ flebotometur patiens ex vena achaal vtriusq[ui] braζ chij vna vice poſt aliam ſi non erit quid prohíbens & educatur ex ſanguine quamdiu videbſi

corruptus donec daret ſi & n[ō] educatur ex ſanguine naturali, & ſit eius ſollicitudo apponere ventoſas ante flebotomiam per xx. dies & inci datur ei vena fortis frōtis. Et ex omnibus hijs loſis educatur de ſanguine ſed in virtutem infirmi. Rediqui vero ſanguinis extractiones & flebotomatio venarum que dicuntur aluedagon mul tum cōpetunt huic. Regula vero vnuiuerſalis in flebotomia eſt φ consideret vtr[ui] h[uius] ſit intra venas vel extra q[ui] competit flebotomia q[ui] eſt intra venas ſed quando humor eſt extra venas nec et flebotomia pre alijſbus. Signi[que] eius q[ui] h[uius] exiſtit intra venas eſt q[ui] corpus patientis exiſtit ſicum & mundum a forditie & putredi ne, & color infirmi non eſt alteratus ab eo q[ui] erat in tempore ſanitatis & apparet repletio venarum, & vrina eius eſt ſpilſa vehementis tube dinis tunc valde competit flebotomia. Signum huius quando humor eſt extra venas eſt centra rio modo eius quod diximus, quoniam apparet tumor corporis, & generantur ex eo vikera ſeu apoſtemitate, & poſſible eſt tranſimutari. Conlorem corporis ab eo quod ſuit in corpore ſanitatis ad colorem humoris dominantis facen tis ægritudinem. Et quando humor exiſtit ex: venas nullo modo deſt et procedere flebotomia. Sciretamen oportet φ diuerſificatur ſanguis tribus modis, nam quando q[ui] comburiur cum colera calida, & tunc efficitur tenuis propter vſtitionem, quando q[ui] comburiur cum colera rubea vrente, & ilſe eſt principium in acutate & maioris eſt nigredinis quando q[ui] vitur cum colera nigra, quando q[ui] transſcreditur terminum naturæ, & color huius ſanguinis eſt niger propter vſtitionem & turbidus propter coieram nigra & eius frigiditatem, & eſt quartus modus q[ui] miſcetur ſanguis cum flemate, & redditur hoc genus ſanguinis turbidus propter duorum humorum congregaticnem, & color eius declinans ad albedinem, ppter domini q[ui] flegmatis & humiditate eius, Veruntin[que] ſi p[ro]dominatur calor ſanguinis & eius h[uius] ditas erit pati ce ſpilſitudinis & multe rubedinis, & in nullo istorit in quorit[em] corporibus eſt aliq[ui] p[ro]dictorum q[ui]m ſanguinis debet fieri flebotomia niſiu ſuit humor intra ver as vt dixitur, q[ui] ſi fuerit h[uius] mor intra venas erit eſtatio cauſa flebotomie euacuatio manifeſta, & exiſtut c[ui] ſanguine h[uius] res corrupti, & q[ui] fuerit humor extra vafa t[em] comperit curatio eſt farmacijs in & n[ō] c[ui] flebotomia ſicut p[ro]dicti eſt. Curatio lepræ cauſate ex vſtione col. rub. que dicitur leonina, hec ſpecies difficilis eſt curationis & mala valde, & opor et purgare ægrum cum laxatiuſis in quiſus intrat aloes colloquintida, c[um] c[um]umeres alinini,

z. iiiij

Regula
flebotomiae

Sig. hu-
mo. is in
tra venas
exiſtētis

Sig. hu-
moris ex
tra venas,
exiſtētis

Sanguis
tribo mo
dis diu
ſificatur

Cura ex
vſtione
cole, ru

Albaras
& lepra
differunt

St. copioſi
ſitionis
humoris
St. ex copioſatione
& lepra
ſis

Sig. ex e+
partis &
ſplenis de
ſeu
Que le+
pra cura,
bilis ſit
non

Cura ex
ſanguine
vſto &
comrupto

Liber Practice

Pil. yfaac

mirabo', citri, scamonea & aqua caſei & ſimilia,
¶Modus pillularum laxatiuarum quas com-
poſuit Yſaac cuidam trigenario in quo appa-
ruit pellima vſtio & ſoluunt coleram vitam,
R. apij. 3. iii. yerę pigrę. 3. i. &. 5. mirabolan, in
di. 3. i. maſtic, ſcamoneç an. 3. 5. teratur totum
cribelletur & conficiatur cum aqua & fiant ex
eo pillulę magnę & parue & exſiccetur ad vm-
bram, & tota quantitas et duæ potiones & ſu
mat medietatem ipſarum cum aqua calida poſt
præſeruationem a malis cibis, & ſuget poſtea
ſuccum apij & granatorum mutorum & cibe-
tur carnibus agninis coctis in aqua: tranſactis
autem octo diébus fumat reſiduum pillularum
& bibat poſt illud aquam in qua diſsolutum
ſit zuccarum, & confert cum dei auxilio. ¶
Modus decoctionis mirabola, ad purgandum
humores aduſtos cum colera rubea & nigra pu-
tridis & ſanguinem ſeculentū groſſum & pu-
tridum. R. aliaharrag boni corticum mirabo'.
citrino, spiflorum an. 3. xl. granorum epithimi
creſcentis purgati a ſuſtibus & folijs eius. 3. l.
corticum mirabolano rum indorum. 3. xxx. iu-
iubarum. c. prunorum. l. ſebeſten purgatorum
a capitibus ſuis. c. numero paſſularum enudea
tarum. 3. v. congregentur omnia in. x. lib. aquæ
& dimittatur ibi per diem & noctem, poſtea ve
ro coquantur lento igne donec conſumantur
tres lib. aq & exprimant & colentur & accipia-
tur de colatura. v. lib. & cum lib. vna zuccari
ſaliari triti coquantur ſuper lento igne donec
redeat ad modum ſirupi iulep & ablatus ab i-
gne inſrigidetur & coletur, & ſit doſis eius. 3. ii.
cum. 3. aque calidæ, vel cum ſexta parte. 3. ſca-
moneç poſt preſeruationem a malis cibis & ſu
mat de eo vna die & alia nō quoque, conſuma
tur eius vſus. ¶ Modus ſirupi purgantis humo
rem generatum ex colera rubea & nigra & edu
centis vtrær coterus infectionibus lepræ &
paſſionibus melancoliæ & cancri perſecti & nō
perſecti. R. mirabola. citri. 3. centum epithimi re
centis. 3. xx. prunorij. xx. congregentur omnia
& conquaſſentur & coquantur in. x. lib. aquæ
dul. donec deuening ad terciam partem & expri
matur & coletur & reddita colatura ad ignem
cum. viij. lib. coquantur vſcç ad perſectionem
ad modum aliorum ſiruporum, & coletur &
reſeruetur & ſit potio eius. 3. i. cum quinta par
te. 3. ſcamoneç. Et ſi fuerit ægritudo in ſuperio
ribus corporis in paſſione vulpina vel ſerpenti-
na, vel ſi ambo genera melancoliæ exſiſtunt in ce
rebro non eſt malum ponere in hoc ſirupo. 3. i.
&. 5. puluis yerę pigrę in qualibet poter bene
mixta & confert cum dei adiutorio. Alius mo
dus ſirupi qui ſumendus eſt in æſtate, & eſt ſe-

decoſtio
mirabola
norum

Sirupus

Alius firu
pus

curus & perfectus ad purgandum coleram vſ-
ſtam, R. granorum epithimi recentis rubei. 3. c.
mirabolano rum bonorum. 3. xxx. saharrag ſic
ci. 3. x. anili ſeminis feniculi an. 3. v. infundantur
omnia in. vi. lib. aque dul. per diem & coquatur
quoque redeat ad duas lib. & exprimetur & co
letur & apponatur in colatura ſucci vuarum vP
rob vuarum lib. ii. & coquantur donec redda-
tur ad modum mellis, & bibat ex eo omni die
3. i. cum octaua parte. 3. ſcamoneç &. 3. i. a-
que calide vna die accipiendo & altera interpo-
lando donec conſumatur, ¶ Curatio eius ex me
lancolia que dicitur leonina eſt primo cum fle-
botomia ſicut diximus quando neceſſe fuerit,
& ſi videatur ſanguis fortis nigredinis in hora
ſlebotomie/deinde vero mundiſicetur corpus
a colera nigra forti mundiſcatione cum com-
poſitionibus in quibus intrant epithimi & mi-
rabola, indi ellebori nigru lapis lazuli & ſimi-
lia ex medicinis. l. ſimplicibus & compoſitis q
poſtea dicent, & fiat cautela in omnibus generi
bus lepræ præſeruandi ſe a malis cibis qui di-
cuntur alhamia, & ſtudeat toto poſſe mutare
complexionem & tranſſerre ipſam ab aere ca-
lido ad frigidum, & a frigido ad calorem, & ab
aere putrido ad bonum & mundum, & poſt
hanc reſpicionem oportet reſpicere conditio-
nem ſanitatis & coloris nigredinem, quoniam
ſi videbitur color alterari parum ad colorem ſa
nitatis in ſuo ſtatu ægritudine permanente in-
firmo virtutis egebiimus reiterare medicinam
que confert tenere ægritudinem quod non au
gmentetur adminiſtrabimus ei tunc ex aliqua
magnarum compoſitionum ſicut yera logodi.
theodoricon magno & yera hermetis & tyri-
aeam alfaroc quoniam conſtant in hac paſſio
ne. Et dixit G. q. illud cum quo ſanatur hec pa-
fio quando iam completa & perfecta eſt co-
meſtio carnium viperarum, ut in ſuo loco di-
cemus, & confert etiam magnum & maximum
ituamentum cauteriſatio cuiuſlibet iuſtura
rum corporis vt ſcripta eſt in ſuo loco. ¶ Mo-
dus pillularum ad modum auellanarum com-
poſitionis Y ſaac filij Abraham & ſunt valde
vtiles, accipiantur duæ colloquintid. & perſo-
rentur & purgentur a ſeminibus ipſarum & ſe
peliantur in cineribus calidis vna nocte, poſtea
euacuent ab interioribus ſuis & conferuentur
femotim, coquantur ergo colloquinti. cum a-
qua ancti bona decoctione, deinde exprimantur
& accipiantur de ſucco expreſſionis earum &
miſceantur cum oleo cocto in colloquintid. &
ponatur hoc totum in olla de ſimila & coqua
tur donec ſit cocta ſimila ita vt non ſit mul-
tum ſpilſum, deinde proiciatur in olla elle-

Cura ex
melancó-
lia leoni-
na

Pil. yfaac
filij abra-
ham

Alfaharanij

For CXXXVII.

decoctio

borinigri & camon, trita an. 3. i. & coquantur agitando cum fuite aneti quouſc. inſpilletur & informentur ex eo pillule ad modum auella narum & bibanç excis quatuor pillule cù, 3. ii. aque decoctionis aneti quoniam mundiſcatur por ab hioribus melancolicis & flegmate vſto abſc. no cemento & moleſtia, Modus decoctionis conferencis lepræ ex ægritudinibus que fit ex colera nigra & ex flegmate, & confert poffuli cordis, mirabo. kebull. & indo. epithimi recentis an. 3. vii. ſene agarici polipodij ſti cados an. 3. iii. bellericorum emblicorum came dreos cam pitheos gahad prafij & ſiſimbrij corticis lingue bouis an. 3. iiij. bellerico. embli corum malitij ſpiec apij an. 3. iii. paſſu. enuc. 3. xxx. mentaſtri fluualis. 3. iii. coquant in qua tuor lib. aque duleis ſuper lento igne donec readeat ad vnam lib. & exprimantur & colentur & bibat terciam partem eius tepide diſſoluta primo in medietate potionis theodoric. factæ cum nucemulata & ſi fuerit fortis tolerans mediciam diſſolutur in ea completa potio ex yera logodion veteri vel ex yera ru. vel ex yera G. & hæ cquidem completa decoctio ſumenda eſt ſi cut diximus. Modus medicinæ factæ cum albis quoniam ſcripſerunt antiqui ſapientes Indorij in iuuamento perfecte lepræ in qua iam pili pal pebrarum & ſuperciliorum ceciderunt, & perfecta eſt in ea ſeſſio digitorum manuum. Ego autem probaui ipſam, ſed vſum eſt mihi eam ſcriberi, vel qui voluerunt eius cauſam experiri & mirabo. citri, ſurag ind. an. lib. iiij. p[ip]is lon gt recentis. 3. lxxx. albis. 3. xxx. terat quod libet per ſe & cribellatur cum panno ſerici & permisceantur optime, poſtea vero accipiatur buy tri vaccini recentis pars. i. mell. y ſopi deſpumati partes. iii. & conficiantur cum eis medicinæ pre dictæ cù bona confectione, & accipiat ex ea patiens poſt flebotomiam venæ alachal & poſt chaxatus fuerit cum decoctione aſtomaticon inſraſcripta, & ſit doſis eius prima die. 3. i. & 5. cum aqua decoctionis alueg, altera vero die cù aqua decoctionis alraſen. id eſt. enulq. & affiſi due accipiat de eo omni die. 3. iii. & 5. vſc. ad dies. xiiij. Modus alius confectionis albis for tioris ſapientum indi. & mirabo. citri, & ni grorum an. 3. xviiij. ſecani. 3. xxx. carphe gario phil. ſoadag, vel ſpice ciperi alb is longi zinſib. colofon. an. xij. penidij. 3. cccxxx. teratur totus bene & permisceatur bona mixtione, & ſit doſis eius. 3. iiij. & abſtineat illa die a cito & potu & dormitione donec fuerit purgatus bene, de inde ſumat cibum. Modus decoctionis ſtoma ticon cum qua debet laxari patiens anteſt ſumat primum electuarium albis. & mirabo. ci

Conſect.
albis

Alta cons
ſcio
albis

decoctio
ſomatij
200

tri. & nigrorum mundatorum an. 3. viij. belleri cor. 3. v. faharrag. 3. iii. agarici garioſſ. contusorum polipodij turbit albi. an. 3. i. paſſularum enucleatari, 3. iii. ſene. 3. iiij. coquantur omnia in tribus lib. aquæ du. in lento igne, & quando deuenerit aqua vſc. ad partes vnius lib. proſcia tur in ea. 3. i. epithimi crescentis recentis & ſtatiem auferatur ab igne & prodiatur in ipfa cola tura ex turbit bono mundato a putredine & nigredine trito & cribellato. 3. i. & 5. y[er]p. 3. 5. & tantundem ſalis indi, diluculo vero caleſtat & ſummatotum cum ſedentia eius, & abſlineat a cibo & potu donec laxetur iuxta eius virtutem. Modus pillularum quibus curabant viri Perſes lepram. & colloquintid. alces cicotrini an. 3. xxx. ſalis napiſi nigellæ origidi perfici nſatur cij ſinapis albi an. 3. vi. teratur totum & cribelletur & conficat cùm ſucco porri & ſiant ex eo pillule ad modum piperis, & acipiat ex eis. 3. iiij. in tempore veris, & poſtea bisbat patiens olei ſifamini qualibet nocte. 3. iiij. ſeptem noctibus & dibetur carnibus caſtratinis auſculis, & poſt ſeptem dies in quibus biberit alſtrag. i. oleum ſifaminum accipiat. 3. iiij. ex prædictis pillulis qualibet nocte vſc. ad. xx. noctes continuas, & ſi perpererit calorem reſeriat pillulas & redeat ad oleum tribus noctibus, de inde vero iterum redeat ad pillulas vſc. ad conſumationem noctium, Simili modo agendum eſt in tempore hvemis, & quando perpererit ſumere omnes pillulas iuxta predictum modiij ſumat ex electuario alliorum quod in ſuo loco determinauiimus qualibet die in quantitate oui gallinacei cum aqua decoctionis anetti, & hoc faciat vſc. ad. xl. dies & proderit vſtime, poſtea vero diſterizentur in fine mensis tribus diebus continuis cum felle bouino & oleo violaceo. Modus vngenti boni ad lepram alcoaſt experiti accipiatur coruus niger & iuguletur & ponatur in olla & effundatur in eo de aceto forti 3. viij. & de aqua. 3. i. ceterag humidi radic. luf an. 3. iiij. coquatur totiij ſuper lento igne donec liqueſtant carnes corui, poſtea vero colectur cù panno lineo ſuper vſe viſreo, & quando ſum gi debet eo abradatur caput & ſupercilia, & vna gatur cum hoc linimento tribus diebus continuis, poſtea vero abluatur & interpollata vna die, iterum liniatur tribus diebus & confert cù adiutorio dei. Curatio eius ex flegmate aduſto que dictur ſerpentina eſt quod adhſeatur cùra in adminitratione eucaationis cum medicinis, in quibus ingreditur colloquintida, aloes, agaricum, & turbit & ſimilia, & cum y[er]sis magnis in ſuo loco determinatis. Cura ex copofitio ne & p[mi]xtione humorui ratio vero eius ex compositione & permixi

Pilluleæ

Vnguerſt
ad lepra.

Cura ſer
penting

Liber Practice

tione humorum ad invicem eſt φ componatur
curatio eius ſed in compositionem humorum
facientiui eam. Qui enim nonuit curationem ſim-
plicium non latebit ei curatio compoſitorum. Et
nos quidem iam ſcripſimus de eo plura, & acci
piatur in ſuo loco exinde quoniam ſ volume per
ſectionis eam inueniet.

De morphea. Capitulum. III.

Morpheæ
tres ſunt
species
terreftris

Morpheæ ſunt tres ſpecies, vna eſt quæ similatur terræ, alia nigra, & alia alba. Quæ similatur terre ſet duobus modis quia aut erit cum eo pruritus & reſultrabunt ex ea ſquamè ſimiles ſurſuribus tritici, aut erit pla na & æqualis cuti: corporis ſuperſiciei, & gene ratur aut ex humore colerico, aut ex ſanguine colerico. Nigra etiam duobus modis ſit, quia aut eius pr. nicipii eſ ſe aut ex ſui translatione a ſpecie terreftri, & generatur ex ſanguine colerico melancolico paucè quantitatis & corruptiòe. Alba etiam fit duobus modis, quia aut generat ex flegmate groſſo & ſalfo, aut ex flegmate groſſo & viſcoſo & non ſalfo, & vniuerialiter qui dem generantur genera morſee & albaras ex de bilitate digeſtive virtutis quæ eſt immutatua, Et debilitas quidem virtutis contingit aut ex hu morum paucitate, aut ex ſui malicia, aut ex cor ruptione complexionis, Paucitas vero humo ris contingit vel ex ſui paucitate, vel ex ſui priua tione. Corruptio autem humoris contingit ex vſu aſtoru generantiui coleram nigram vel ru beam vel flegma. Corruptio aſt: complexionis contingit ex exſeſu alicuius quatuor humoru, aut erit ab hereditate parentu. Signu terreftris morſee eſt φ ſenſui patet, veruntamen eſt alia groſſa cumpruritu, & alia plana ſine pruritu, ſicut dictum eſt in pluribus apparet in æſtate, & quando ingreditur quis aqua & exponit ſe ſoli & hec ſpecies facilis eſt curationis. Signum nigre morſee eſt nigredo cuſubſtantia & diffi cultate curationis. Differentia vero inter hanc & alcoabi eſt quoniu humiditas alcoabi eſt groſ ſa, huius vero morphee eſt ſubtilis & debilis. Signum morſee albe eſt quia color eius eſt al bus & eius pfeuerantia in ſuo ſatu & quia diſ fiſciliis curationis eſt ſimiliter. Differentia vero inter morſea albam & albaras eſt quia morſea alba generatur ex ſanguinis corruptione ex quo nutriuntur extrinſeca cutis corporis tantu: pre ter corruptionem interioris, Albaras autem ſit ex corruptione ſanguinis de quo nutritur cor pus cutis tam extrinſeca φ intrinſeca. Curatio morſee terreftris iam ſcripſerunt medici φ hæc ſpecies morphee eſt facilis & citæ curationis, & oportet euacuare infirmum a colera rubea, aliquantulum, & emendare ſuum regimen

Nigra

Alba

Sig. terre
reftris
morphée

Sig. ni.
græ

Sig. albæ

Differiē
Alba &
Albaras

Cura
morphée
terreftris

cum hijs quæ generant bonum ſanguinem,
vel cum cibis dedinantibus ad frigiditatem &
humiditatem, & abstineat a cibis generanti=
bus coleram rubeam, ſicut ſunt alia raphanum
vel radix & similia, & poſlibile eſt curari cum
introitu balnei frequenter, & vngatur cum vn-
gentis conferentibus maculis quæ dicuntur al-
cheleſ/ & eſt quod ſuperponatur loco farina lu-
pinorum aut amigdalæ amaræ aut farina ciceru
& ſuperponatur ei alcaſ, i. creta cum aceto, aut
ſuperponatur ei bauractritum cum aceto intus
in balneo, & fortius hijs eſt quod ſuperpona-
loco radix vel ſinapis vel nigellæ vel nitrum om
nes trite cum aceto. Et ſi non recedet cum hijs
que diximus accipiat triferam paruam & rega-
tur reliquis curationibus morſee. Curatio mor
phee nigre eſt φ euacuetur colera culi flo-
mationem & decoctione epithimi & agarici, &
caueat ab omni cibo generante coleram nigra,
ſicut ſunt carnes yrcing vaccine & arietinæ a-
gnetingæ. & capriolinge & afini ſiluſe tris & lepo-
& caules & melanginæ lentes lupini glandes pi-
ni & similia, & competit huic valde impingua-
tio corporis & frequens introitu balnei & po
tus albi vini & ſubtilis, & infirmo φ acipiat ex
yera logodion pondus. 3. viij. cum hac decocti
one. Modus eius eſt φ. R. epib. imi. 3. viij. pa-
fularum enucle. 3. xij. mentaſtri montani. 3. iii.
feminis daud. 3. v. coquuntur hæm in quatuor
lib. aque quouſc deueniat ad mediam lb. & ex
primantur & coluntur & diffiolantur in cola-
tura falis indi. 3. 5. bibatur cum logodion poſt
abſtinentiam a malis cibis, & ſumat ex hac po-
tione tres vel quatuor potiones in menſe iuxta
patientis virtutem, & obferuet in tempore hy-
emis & caloris regimen quod præſcripſimus,
& affiduet receptionem triferæ majoris in die-
bus quibus non ſumat laxatiuüm. Et nos qui
dem plura experimenta ſuper hæc in ſuo loco
notauimus. Curatio morſee albe eſt ſicut cura
tio albaras æqualiter, & ſi fuerit cum ea fortis
pruritus ex quo reſultat inflatio & corpus etiæ
eſt rubeum tunc competit ei flebotomia, & ſi
non vtatur flebotomia ne redeat ad lepræ quæ=
admodum vt diximus in ſpecie albaras. I. φ ex-
trahaſ ſanguis & liniatur vngento ad morſea
albam. R. Sulphuris vſti. i. anacardi vſti. 3. 5. el-
lebori nigri. 3. ii. & teratur totum & confidia-
cum aceto & kitram cocto cum ipſo aceto do-
nec consumptum fuerit acetum & remaneat ki
tram & liniatur cum eo.

De albaras. Capitulum. IIII.

A

L baras dicitur alueſah propter
eius ſubtilitatem & coloris albe
dinem, & eſt difficilis curationis.

Vngutia

Cura
nigraæ

decoſio

Cura
albæ

Albaras
Cauſa

Alfabaranij

Iſot.CXXXVII

Et cauſa quidem generationis ipſius eſt debilis
tas diſegiuntur virtutis vt diximus, & fit duobus
modis, aut ex ſanguine groſſo aduſto, aut ex ac
celſu viri ad mulierem menſtruata, & hi vni-
tueri ſi modi diſtinguunt per id qd eſt curabile,
& qd non eſt curabile, Incurabilis aſt fit tribus
modis, aut enim ex hereditate parentu, aut ex ac
celſu ad mulierem quarta die ſue menſtruatio-
nis, & appellatur hoc genus albaras creationis,
aut erit egritudo antiqua tempore, ita pene
trauit profundu mbreri & adhreſcit offi, &
heq quidem tres ſpecies efficiuntur ſicutres na-
turalis que non valet euitari niſi virtute creato
ris omnipotentis, Signu eius qd generatur ex ſo
lo ſlegmate & eius qd diſtinguuntur inter alba
ras curabile & non curabile, eſt qd inſigur lo
co ægritudinis acus & extrahatur, & ſi exerit
ex eo ſanguis flegmaticus albus & ſubtilis ſana
bitur. Et ſi vero exerit ex eo ſanguis rubeus ſi
as ægritudinem penetraſſe os & ei adheſſe &
nunc curari. Simili modo experiri poterit pro-
pter fractionem loci fortiter, & ſi rubet locus
cito ſcias ægritudinem recedentem eſſe & eius
curationem ſacilem, Si vero no rubuerit locus
ſignum eſt ipſum antiquam eſſe & no ſuſciet
curationem, & etiam locus ægritudinis no ſen
tiet acus punctionem ſicut reliquie partes cor-
poris. Signum eius qd accidit ex ſanguine groſ-
ſo aduſto eſt qd quærat a patiente ſi paſſus pri-
mo fuerit in loco illo alcoabi vel asperitatem illi
ſimilem aut fortem corroſionem ex qua deco-
ra fuit cutis aut morſea nigra & poſt longum
tempus tranſmutatu fuit negociu eius albaras,
& quando hic refert taliter & volueris addere
ad certitudinem ſignoru punge locum cum acu
quinia ſi exerit ex eo ſanguis rubeus ad nigre-
dinem tendens ſcias illud eſſe ex col.nig.aduſta,
& ſi exerit ſanguis rubeus ſcias illud accidere ex
præcedenti alcoabi quod græce dicitur dacti gna
num ex colera ru.aduſta, & curatur hæc ſpecies
cum eductione ſanguinis, & ſi exerit ſanguis
ſubtilis & albus aque ſimilis eſt ex ſolo ſlegma
te vt dictum eſt, & nullo modo competit ei ſle-
botomia. Signum eius qd accidit ex accelſu vi-
ri ad mulierem menſtruatam vel eius qd ex he-
reditate parentum eſt qd patiens refert. Cura-
tio albaras q generatur ex ſolo ſlegmate ſi fu-
erit de genere illius de quo ſperat curari q eua-
cuetur patiens a ſlegmate & ſtomacho primo
per vomitu cum melle radice & ſinapi, & fiant
reliquia que diximus in ſuo loco, deinde vero e-
uacuetur ſlegma a reliquio corporis cu ſtomati
con maiori & theod.maiori facio cu nucemu-
ſcata & yera logod. & inſuſione aloes & yeſ.
G. & ſimilibus que ſcripta ſunt in ſuo loco, &

vtatur poſt purgationem elecſuarijs calidis ſi-
cut eſt anacardino & elecuariario de piperibus &
electuario de zinziberi & ſimilibus, & compa-
tit paſſionibus albaras potus ſecaniabin ſacto
cum aceto ſquillitico, & vſus eius apud cibaria
groſſa al cum cibarijs groſſis, & caueat a cibis
generantibus ſlegma, ſicut ſunt olera piſces &
fructus vniverſi, & caueat a flebotomia alicui?
vene & totaliter ab extraſtione ſanguinis. Mo
dus elecſuarij laxatiui conferentis albaras &
morſee albę. R.mirabol.citri, & indorum &
kebullorum an.3.i. & 5. epithimi rubei turbit
albi an.3.i. colloquintid, ſalis indi bdellij ſcamo
neq an.3.5. terantur & cribellentur & confician
tur cum melle deſpumato, & diuidant in duas
partes, quarum vnam ſumat in mane cu aqua
calida temperata cum rob de vuis, & poſt quin
tam diem ſumat aliam partem, & ſi hoc no ſu-
ficit iterum adminiſtrentur de eo duæ aliæ potio
nes iuxta predictum modum. Modus pulue
rifi qui dicitur ſuſuf conferens albaras & eſt ex
pertus, accipiatur ex cannis viſtarum & alueram
& ſalis indi an. pars vna, muſci tercia pars terat
& bibatur omni die in mane ante comſetionem
de eo.3.v. cum aqua calida, poſtea vero curetur
locus cum vngentis, & eſt q abluatur locus pri
mo cum aceto ſquill. & baurac, deinde ſuper-
ponantur ei ſolia ſicus viſta & trita cum aceto
vel ſulphure aut aliquid generu ellebori vel ni-
gelle, vel ſerarag, vel cum galbano & aloes &
ſimilibus ſeparatim vel coniunctim, vel accipia
tur alcaſaya alnaheman. i. genus papaueris &
radicis vitis que dicitur cartnabayſa. i. ſpina al-
ba æqualiter terantur cum aceto & vngantur
cum eo, & ſi confert vncito cum huiuſmodi
ſimpliſbus vngatur cum hæc compoſitice.
Modus vngenti boni conferentis turpi albe-
dini, diſſoluit enim & delet eam & eſt valde for
tis. R.nigell. ſinapi. pit eti ellebori nigri & albi
an.3.ij. euforbij corticum cappar. piperis albi
coli an.3.i. & 5. papaueris rubee an.3.v. & 5.
terantur & cribellentur & conficiantur cum ki
tran confectione optima & liniatur cum eo lo
cus poſt eius lotionem cum aceto ſquill. mane
& ſero & in balneo ſemper doneſanetur. Et ſi
perceperit patiens in loco albaras ex vſu huiuſa-
modi medicinaru, q. motionam formice in pro
fundo membri derelinquat tunc vnguenti, &
ſi non confert hoc quod diximus non eſt alia
ingeniatio circa hæc niſi quod ſuperponatur
loco medicinæ acutæ per ſpacium temporis,
& nos pluries diximus ex huiuſmodi in ſuo lo
co, vel cauterizetur locus cum igne donec alte-
retur eius color ab albedine vt dictum eſt.
Curatio albaras que ſit ex ſanguine groſſo ad

Elecuari
um laxati
uum

Puluis

Vngueta

Vnguenti
bonum

Sig. ex ſo
lo ſlegma
tico ſan-
guine

Sig. ex ſo
qui groſſo
lo & adu-
ſto

Sig. ex vi
n accelſu
ad miſterij
Cura al-
baras ex
ſlegmate

Liber Practice

Cura ex
sanguine
grollo
adusto

uſto eſt ſeam id q[ui] determinauiimus.ſ. q[ui] ſlebo-
tometur de vena alachal & educatur ex ſangui-
ne multum ch[ui]diu videtur niger & vſtus,poſtea
ſtatim reſtringatur,& cum mundiſcati fuerit
corpus ab illo ſanguine vſto tunc recdat ad ſca
riſationem loci albaras & liniatur ex ſangui-
ne,deinde cum farina lentiui aſſataru & litargi-
ro loto & trito cum oleo roſ,alcali & aceto,&
poſſibile eſt vngi cum ceruſa & balauiſta cum
aqua frigida, Et ſi confert eius medicina quam
diximus euacuetur col.nig. cum decoſione epi
thimi & cum foris auellanarum yſaac & alijſ
medicinis ſeſimilibus ſcriptis in pluribus lo-
cis huius libri.

De pruritu, Capitulum, V

Pruritus
d{i}scriptio

P
uritus eſt ex humore ſubtili acuto &
colerico vel ex hiſore bauratino quæ na-
tura ad cutim expellit & pmanet ibi & non
apparet cum ſupereſſic corporis, Et prohibito
eius apertioſis eſt duabus ex cauſis, ex debita-
te virtutis expulſiue/aut ex debilitate corporis
eiuſ q[ui] ſciccitate & macie & pororum ſtrictura
quemadmodum accidit ſenibus. Signu[n] pruri-
tus ex humore colerico acuto eſt fortis corro-
ſio cum mordicatiune & vſtione & ſciffura, &
quando concordant regimen cibaria fortila &
acuta complexio etas & tempus erunt ſigna for
tiora, Et ex ſignis, pprijs ad hoc eſt q[ui] quando
ingreditur patiens balneu aque calidë/vel facit
vnctionem calida, generat fortem mordicatio-
nam & econuerſo eius accidit in pruritu & ſca
bie accidentibus ex flegmate quoniam delecta-
bit ipſum aqua calida forti delectatione. Signu[n]
eius ex humore flegmatico & falſo eſt percep-
tio delectationis ex ſcapellatione & corroſio no[] for
tis & excoriatio cutis cum eo poſt ſcapellatio-
nem ſicut ſquamc albe/& quando ingredi[re] in
aquæ calida valde ſuſcipit in ea delectationem ſi
cut diximus, & ſi conueniunt ad hoc ætas tem-
pus & complexio erut ſigna fortiora. Curatio
pruritus ex colera rubea eſt quonià quando eſt
modica curat per ingreſſum aque calidë & ſu-
dationem in ipſa, poſtea vero vngatur in eo q[ui]
oleo ſirag, vel effundatur ſuper cum aqua de-
coſtionis alſelac/vel aqua decoſtionis maluæ
montanæ vel ſuccus alhamad.i.acetofe vel fur
furis ſimilæ cum aceto & farina fabarum & cor
pus melonis & ſimilia, & abſtineat a cibis gene-
rantibus col.ru. ſicut allia cepe rafanum vinum
mel & ſimilia & regatur eu cibo frigido & hu-
mido, & ſi non curatur cum hijs que diximus
curetur cum hijs que dicturi ſumus in ſcabie ſic
ca. Curatio eius ex flegmate falſo poſſibile eſt
curari ſimiliter per vſum balnei & ſudationem
in ipſo & vngatur corpus ſuum eu ſucco apij
more fleg-
matico &
ſalſo

Si. ex hu-
more co.
acuto

Si. ex hu-
more fleg-
matico &
ſalſo

Cura ex
co. rubea

Cura ex
ſalſo fleg-
mate

vel ſucco mentalſtri, vel cum aqua decoſtionis
aldefle.i. oleandri,& confert ad hoc farina ſatu
gre diſtemperata cum melle puro in balneo,
vel diſſoluatur nitrum cum aqua decoſtionis
furſuris tritici & adminiſtretur in balneo,& in
exitu a balneo vngatur corpus totu cum oleo
ſirag,& hoc facente pluries recedet pruritus,
& linó receſſerit eu hijs que diximus cureſ, cu-
ratione ſcabiei quæ dicturi ſumus infra p[er]ſecte.

De ſcabie, Capitulum, VI.

I am diximus q[ui] ſi humor fuerit groſſus ge-
nerabit ſcabiem de qua decoriatur pellis,
quod eſt quia natura expellit humorem no[]t
centem ad ſupereſſic cutis vt munificet id
quod eſt interius,& ſiunt per he[c]membra prin
cipalia ſalua a malis ægritudinibus necantibus,
poſtea vero putrefcit humor ille in corporis ſu
perficie & reddit in vklera ſcabiem. Sunt autem
ſcabiei du[que] ſpecies, humida & ſicca, humidë ve-
ro tres ſunt ſpecies quëdam eu ſit ex abundan-
tia ſanguinis vſti cum col.ru, æqualiter quëdam
vero ex pr[é]dominio col.ru. cum ſanguine, alia
ex dominio ſlegmatis cum ſanguine, Et ſiccë quidem tres ſunt ſpecies, quëdam ſit ex co-
lera ni[que] no[] peruenit ad aduſtionem, alia ve-
ro ex ſlegmate falſo bauratino ſicut accidit in
corporibus ſenium. Et alia que[que] ſit ex colera
rubea acuta. Signum ſcabiei humidë quando
adæquatur ſanguis cum col.ru. eſt quando ſen
tit patiens delectationem in hora ſue corroſio-
nis & ſcapellationis, & ſi fuerit ſanguis abun-
dans a colera erit id quod exit ex putre:ine groſ-
fum ſi colera rubea prædominaſ ſanguini erit
putredo egrediens ſubtilis citrina calida & mo-
leſta cum hijs que regimen ipſius infirmi con-
ſecuntur. ſi, cibi calidi & acuti complexio & ſic-
citas. Et ſi fuerit ſcabies tardë maturatöis & di-
gelſtionis & quod fluit ex ea eſt indigeſtum, &
patiens ætatis ſenilis & cutis eius frigida cum ſi
mili regimine, & cum ingreditur aquam calida
magnam inuenit delectationem in ipſa ſciat eſſe
ex ſlegmate. Signum ſiccë ſcabiei eſt q[ui] conſide-
ret ſi eſt ex p[é]dominio colere nigre ſanguinee,
quando ſcabies erit fortis ſiccitatis ad nigredi-
nem declinans, & cum ſciffura & asperitate ſu-
perficiei corporis, & ſuerit ætatis ſeneclutius &
complexionis melancoliæ, & reliqua ſigna ex
colera co[mp]poſitis, & vrina teſtatur hoc idem,
Quando vero fuerit ex p[é]dominio colere ruhe[que]
tune ſequitur cum ſcabie incandium & mordis-
catio & parua corroſio & moleſtatur a tactu
aque calidë. Et ſi fuerit ex ſlegmate falſo tune
ſentiet vehementiam corroſionis, & decoriatur
cutis poſt ſcapellat ionem ſquamc albe. Et ſi co-
ueniat ad hoc ætas complexio & regimen erut


Scabiei
prietas

Scabied
ſunt ſpes
plures

Si g ſcabi
ei huidë

Sig. ſcabi
ei ſicæ

Alfaharanij.

fol. CXXXIX

Cura fœ
bien humi
dæ

decoëtio

Vnguent
ad scabiæ
humidâ

Aliud vn
guentum

Aliud vn
guentum

Vnguent
vii pue
ris

signa fortiora. Curatio humide scabiei est cum flebotomia venæ alachal & baflicæ si fanguis abundat in eo & non erit aliquid prohibens, & cum euacuatione humoris dominantis flue simplicis flue compositi fit cum decoctionibus, & vnicui q[ui] humoß conuenientibus qui puran di funt. ¶ Modus decoctionis quam fumere de bet patiens poſt flebotomia & eſt expertum. R. mirabol. citri, 3.xv. nenimerē corij. i. genus ce lidontiæ. 3.ij. epithimi ſene fumiterre an. 3.v. ſeminis endiutiæ roſ. abſinth. polipod. an. 3.iii. co quantur omnia in tribus lib. aquæ decoctionis epithimi donec redeat aqua ad duas terciavni? lib. & exprimantur & colentur & diffoluantur in eo manæ. 3.x. & bibat ex hoc multas bibitio-nes continuas, eſt enim potens & bona. ¶ Modus vngenti ad scabiem humidam, accipiat ex nucibus antiquis & cauſibus recentibus partes æquales & terantur cum fucco apij & fricetur in balneo forti fricatione & vlùma, & hoc faci at multotiens quoniam ceſtaliſc abies. ¶ Modus alius vngenti, accipiat ex fucco mentaſtri & mi ſeatur æqualiter cum aceto & ponatur in eo modicum nitri pulueriſati, & eſſundaſt in ipſo de oleo roſ. & liniatur cum eo in balneo quoniam valebit. ¶ Alíud vngentum eſt ad scabiem humi dam. R. fulphuris albi non vſti conditi falis c[esser]um glandium piretri oleandri canibil partes æquales & ponatur in eo de argento viuo pars 5. & erit bonum vlùme, terantur omnia & confidantur cum aceto & oleo roſ. & liniatur cum eo. ¶ Modus mollis & boni pueris & cor poribus humidís. R. fulphuris cæræ citrine an. 3.iiij. olei roſa. 3. vi. vitelloz ouorum alſatorz tria vel quatuor numero, infundantur vitella ouorù in aceto per diem & noctem, deinde li quefiat cæra cum oleo & proſidatur in eo ſulphur tritum & poſtea ponatur totum in mor-tario & piftetur totum cum vitellis ouorù bo-ná piftatione & liniatur cum eo in balneo quo-niam valde confert. Q[ui] autem ego. pbaui plu-ries & ſanati ſunt per illud perſecte omnes qui peruenerut ad manum meam eſt q[ui] accipiat ex fucco fumiterre depurati per ignem lib. 5. & in fundatur in eo corticu mirabol. citri, elec. 3.v ſi confiſtauerit ei q[ui] humor p[ro]dominans eſt coles-aru. Si vero æſtimauerit coleram nigram po-natur in eo mirabol. nigri. triti parum & ſent ibi per diem & noctem, mane autem coletur & accepta aqua prociatur in ipſo de rob vuarum bono vel ex zuccaro tabarzet. 3. iiij. & ſumatur totu in mane & no comimat de vſc[ui] ad meridiem & hoc faciat vna completa hebdomada & reſti ficetur eius regimen toto poſſe, Et ſi no ceſſa-uerit scabies cum hoc reiſeret potum hmoï alia

hebdomada ſuxi modu predicti, & poſtea vn gatur totum corpus eius cum hoc vngento. Modus vngenti perſecti ad delendum i. cabiæ & pruïritum, accipiuntur ſolia aldafle. i. olean-dri recentia & coquantur in aqua ita q[ui] operiæt ab aqua, deinde extrahatur & ponatur in ea ex cæra citrina tantu[n]dem & ex oleo antiquo & dulci vel oleo roſ. tantu[n]dem, poſtea reducatur totum ad i[n]gnem & coquantur bene donec con-fumetur aqua tota & deponatur ab igne & co letur & referuettur, & vngatur cum eo patiens ſemel, & remaneat ſic per tres dies, poſtea vero intret balnetum & in ipſo ſecundario vngat iu-xta modum p[er]ſcriptum, & ſi non ceſſauerit ſca-bies per hoc, fiat hoc tercio q[ui]m cadet pellicula quæ eſt ſuper ipſam & recedit pruritus & radi-citus exſtirpabit & ex toto. Et ſi volueris hoc vngentum facere forti[or]is operationis pone in qualibet lib. eius. 3. i. fulphuris citri[n]ni triti poſt eius decoctionem & conſuertur, Et ſi c[ui] hijs que diximus non ceſſauerit scabies hibat pati-ens. 3. i. & 5. de aloe qualibet die vſc[ui] ad. iiij. dies poſtimodum ſumat a ſumptione ipſius per tres dies & ſumat de alij[s] tribus diebus, & ſic faciat donec ſanetur, & ſi ſuperuenerit in ano pon-dus tenaſmon definat a potu aloes & ſtudeat et ga curationem tenaſmon, & poſtea redeat ad curationem aloe, aloes etiam radicitus exſtirpa bit scabiem & pruïritum. Curatio scabiei ſicæ eſt q[ui] confideretur natura ſi eſt colera nigra, & tunc curet patiens c[ui] decoctione epithimi agari ci & ſimilibus, poſtea vero vtatur balneo aque tepide & fricetur in balneo cum oleo roſ. & ca ueat a cibis generantibus col. nig. & vngatur c[ui] ho vnguento. Modus vngenti boni scabiei ſicæ. R. baurac coſti falis conditi an. 3. i. ſtoracis liquidæ. 3.vii. aneti & olei roſ. quantu[mi] sufficit ad congregationem & permixtionem medicina rum fiat vnguentu & vngatur cum eo in bal-neo & permittatur vna hora, & poſtea abluat cum aqua dulci & reiteret v[n]ctionem & lotio-nem donec ſanetur, & ſi humor fuerit p[ab]un-dans ſanguine col. ru. curetur cum etuacuat[oe] ipſius cum decoctione mirabol. vel cum aqua coſti vel cum fahatrag vel alfahatrag. i. ſumoter-re vel cum decoctione cail[ie]ſ. & caueat ab omni c[ibo] vrente ſanguinem, & vtatur balneo aquæ dul. & fricetur in eo cum furfuribus tritici & fa-rina cicerum & farina fenug, inſuſis cum aqua bletë. Et ſi fuerit humor ſuperabundans ſan-guine flegma ſalſum curetur cum eius euacua-tione. Et curatio eius eſt ſicut curatio scabiei fa-cte ex colera nigra & liniatur c[ui] ſtorace in bal-neo & vngatur cum ſale & oleo.

Vnguent
tu p[er]ſectu

Cura ſca-
biei ſicæ

Vnguent
tu bonu
ad scabiæ
ſicam

Aa

Liber Practice

Alcoab
quatuor
habet ſpe
cies

A
Lcoab eſt vlcus & diuidiur in quatuor ſpecies, quoniam quædam eſt quæ adæquatur corporis ſuperficiei & vocat alnachii. ſerpentina, Alia eſt cum qua ſequitur amillio ſenſus & no ſentit quâdo regitur, Alia vero eſt quæ comprehendit magnú ſo cum, & eſt ſimilis paſſioni & vocatur alſaafa & vocatur al caſabid. Et omnes hec ſpecies aut erunt in inchoatione & non p[ro]fundantes in carnem, aut erunt antiquæ & profundantes in carnet. Signum eius quæ adequatur corporis ſuperficiei eſt q[ui] quâdo humor eſt putridus & fortis motus erit cum eo pruritus, & generatur hec ſpecies ex co lera ni. quæ generata eſt ex ſculentia ſanguinis. Signu alcoabi fortis q[da] dicitur alnachii, i. ſerpentinus eſt quia color eius terſertris vel ſimilis rubedini ſuper qua generantur multi furſures & q[ui]q[ae] asperitas & ſiſtura[que] & ſequitur c[ui] eſt pruritus. Signum eius cum qua eſt amillio ſenſus eſt quia patet ſenſui, & generatur ex col.ni. groſſa valde & v[alt]ime v[ſ]tionis, & hæc genera v[ler]itus p[ro]ſignificant lepram. Signum alcoabi q[da] dicitur alcaſacad, & eſt asperitas & res quæ vocatur haſerifa i. t[ra]naculæ & aque deſluxus, pruritus moſtia & dolor. Cura alcoabi quan do generatur apud ſui principium & quod no[rum] p[ro]fundaucrit in corpore eſt q[ui] euacuet modicu[m] ex co.ni. & rectificetur c[ibus], deinde balneet in aqua tepida dulci, poſtmodum vero vngatur c[ui] p[ing]uedine galline & anatis & reliquis p[in]guedinibus au[rum], aut vngatur cum butyro v[ment]io eſrag, aut oleo vio[li]o. aut oleo amigd. ama[rum], aut vngatur c[ui] g[ui]m[ar]ab. & g[ui]m[ar] dra gaganti, aut cum g[ui]m[ur] prunor[que], de quocunque ipſorum inuenerit poſt q[ui] diffoluta fuerit in ace to, & ſi non recedit per hoc vngatur cum oleo de frumento vel oleo de ſiles quoniam ſanabitur cum hoc. Curatio mali vlceris q[da] dicitur alcoabi & alitafia & aliorumq[ae] huiusmodi generi[us] ſunt & alcaſacad eſt cum flebotomia primo ſi apparet plenitudo & non eſt aliquid, p[hi]bens, deinde vero cum euacuatione co.ni. cum deco[ctione] epithimi, Et abſtineat inſirmus ab omni c[ibo] generante coleram nigram, vel affiduet in[greſſum] balnei aque dulcis, poſtea vero ſuſpen dantur ei ſanguifuge vt attrahatur ſanguis cor ruptus, deinde vero abluatur locus c[ui] aqua ca[li]da, & fricetur bona fricatione, deinde vero re[u]cvertentur ſuper e[m] ſanguifuge pluries donec pe[ſ]icantur ſugere q[da] eſt in eo, poſtea vero vn gatur cum oleo de frumento, vel oleo de ſiles, vel oleo de ſerpentibus de n[ig]ellis. Et nos ſcri[ps]imus modos ip[for]u oleor[u]n in ſuo loco. Vel vngatur cum acetoſitate citri mixta cum aceto.

Sig. q[ui] ſupr
ficiei cor
poris adq
quatur

Sig. alcoabi fortis ſive serpentinæ

Sig. cuiuſ
amillio
ſenſus

Curaq[ui]
q[ui]na[de]
ſui princi
pium

Cura ma
li vlceris

¶ De alcoabi. i. vlceræ. Cap. VII.

aut accipiantur cortices nucum recenti[us] & hu[m]midarum & bene terantur & conficiantur cum alacalaubac. i. guma, & permiſceantur c[ui] aceto & liniatur cum eo, & lac[ui] quidem ficus q[ui]n permiſetur cum farina ordei & emplaſtrabitur cum eo confert. Et ſi non curatur cum hijs quæ diximus fricetur quouſq[ae] rubeat, & ſupernatur ei medicamen acut[i] mixtum cum aqua ſaponis & dimittatur per dies, hoc enim auſert illud, vel cauterizetur igne donec recedat, & ſu perponatur e[ing]uente quouſq[ae] ſanabitur. Modus vnguenti ad delend[i] alſaſa & alcoabi & alcaſacad, & no[rum] eſt ſimile in o[n]ibus huiuſ modi combustionibus. R. euicumeris alinini c[ui] diſi armoniaci arſiſtolog. longæ æris v[ſ]li argen ti viui v[ſ]netai alcaſadin ſtercoris canis albi litargi ri dechan auripig. gallaræ. floris e[ris] ceruſe p[lu]beq[ae] cortic[i] ouor[i] partes æquales terantur & conficiantur cum oleo oliuarii vel cum oleo c[ui] muni alnerad & vngatur cum eo frequenter do nec ſanetur. Et ego quidem expertus ſum in hu[i]usmodi aduſtionibus factis ſuperficie pedis & curibus cum quibus eſt corruio & v[alt]io q[ui] ac[pi]atur ex vitellis ouor[i] aſſator[i] & teran[i] cum churan & alharbar, & ſupponatur ei p[lu]ries poſt corporis mundificationem a col.ni. & cum hoc ſanabitur. ¶ Aliud medicamen expertum ad hoc, accipiantur muſſe[que] vocantur bei[rac] verdan, & ſunt animalia nigra quæ generantur in domibus tempore æſtatis terantur & ſri[centur] ſuper locum ter & ſanabitur. Modus medicaminis ad hanc inſirmitatem quando eſt fortis. R. ellebori albi. 3. iiiij. farinæ lupinorum c[ed]ef v[ſ]ti b[aur]ac an[i], 3. iiij. terantur & permiſceantur & fricentur ſuper locum ſicce quoniam iu[n]uat. Et nos plura ex hijs diximus in ſuo loco.

¶ De ægritudine quæ dicitur alſara, Capitulum, VIII.

H
Vius ægritudinis alſar[que] quatuor ſunt ſpecies, Vna ſpecies eſt qu[ui]e fit ex ſanguine, Alia ex colera rub. Alia ex flegmate alſo, & alia ex colera nig. & h[ec]pepor, Quod fit ex colera ru. fit tribus modis, aut em ex colera rubea v[entre] ſubtilis ſubſtantie, aut ex colera mediocri inter ſubtilem & groſſitudinem Signa precedentia hanc ægritudinem anteſſe, ap[pareat] eſt pulſus cordis, ſtricura p[ec]ioris & for[ti]s moſtia offendens, ſtrictura an[he]litus, aſpe[ritas] gutturis, & accidentia proxima accidentibus alhaſa. i. variolis donec extenduntur per totum corpus, & quando exierint hec acciden[tia] recente. Signum paſſionis alſar[que] ex ſanguine eſt vehementia rubedinis apparentis in ſuper ſicie corporis, & vt plurimum incitatur in die Et ſi conueniunt ad hoc ætas complexio & re[ſ]

Vnguenti
ad cori.
nucii

Vnguenti

Fricatio
cui muſcira

Fricatio
exfortib[us]

Alſar[que] al
tuor ſunt
ſpecies

Sig. ſpeci[
dentia]

Si. ex ſan
anguine

Alfaharanij.

For CXL

Sig. ex
cole. ru.
acura

Si ex co.

ru.groffa

vel ex fle

gmatere falto

Sig. ex co

le rub.

medioc.

subflectat.

Sig. ex co

le nigra.

Curas ex
fanguine

Curas ex
cole.ru.
acura

Curas ex

cole.rub.

gro.avel

gmatere falto

gimen erunt signa fortiora & veriora. Signum eius ex colera ru. acuta est citrinitas coloris eius qui apparet de eа iuſſ acuitas & delectatio in tirmi in aqua frigida quâdo abluitur in ipſa, & ſi conueniant ad hoc regimen infirmi euſtq. etas color & complexio erunt signa veriora. Signu- eius ex col. rub. groſſa vel ex fle gmate falto est quia incitatur eſgritudo in nocte & paſtatas ru. bedinis apparentis ſuper ipſum, & qa delectat infirmu lotio aque tal. & ſi conueniunt ad hoc ætas complexio erunt signa potentiora. Signu- eius ex colera rubea mediocri in ſubſtanua est commixtio ſignorum & compositio eorù ad inuicem. Signu eius ex col.ni. est groſtiones que apparet ex paſſione alfara eiuſtq. nigredo & ſue curationis difficuſtas & eius delectatione in aq. calida, & qùi conueniut ad hoc ætas complexio & çetera ligna vt nigredo corporis & eius groſtiones & regimen erunt signa fortiora. Curatio paſſonis alfarè vnuerat ſaliter in ſui principio est q. ingrediatur aquam calidam ſepe, hoc em al- leuati ægritudinem & tangatur corpus, & ſtut- deat apud reſolutionem ægritudinis qùm aer fri didus incitat ipſam. Curatio eius ex ſanguine est cum ſlebotomia venè alachal & eductione ſanguinis ab ea, poſtea vero laxetur natura cù aqua decoctionis prunoneq. talliæſ. & declinet patiens cibum ſui ad cibaria frigida, poſtea ve- ro vngatur cù ſuccis frigidis ſi remanerit ex eo modicis refiduï. Curatio eius ex col. rub. acuta est q. laxetur natura cù aqua decoctionis pru- norum vel cù aqua inſuſionis mirabol. citri. & thamaï. & granatis acetofis, vel cum aqua caſei & ſcamonea, deinde vero bibat tribus diebus ptilium cù iulep aut ſemine portulace aut ſemen ſcariole. & conferunt ad hoc trocifici de camph. & ſimilia, vel dectuariòs de sandali. & ſit cibus eius alrayb acetofus & cibaria facta cù agreſta & granis granatoſ. & aceto & oleo cò. & ſi- milibus, poſteavero ſupponaï loco ſuccis ſola- tri vel ſuccus coriandri humidì, vel liniaſ cù pul- uere sandali & modico croci, vel accipianc car- nes melonu, & confidant cum aluterem & fri- centur cù eis in balneo poſtq. ſudauerit in ipſo, poſtea vero ablatur cù aqua tepida, & cò ſert omnibus ſpeciebus alfarè excepita illa que fit ex colera nig. q. bibat patiens. 3.i. & 5. magre dif- solute in aqua, vel fricetur magro recens in aſi vel accipiat alhaf q. & teratur cù aceto & bibaï. Curatio eius ex colera rubea groſſa vel flegma re falto est cum evacuatione flegmatis falſi cum decoctione abſinthis en diuie luptuli & fumitera, & bibat patiens nucum alfarè recenti. 3.i. cù. 3.i. boni aloes, & confert ad hec iuuaementu maximu q. bibat patiens. 3.i. & 5. cubeb cù. 3.

ij. zu ccari, poſtea vero affiduet balnetum & ſu det in ipſo & reſuſicet ſui regimen quouſq. ſa netur. Curatio eius ex col.nig. hec ſpecies dete- rior est & difficillior atq. molſtior temporis diuſ turnioris. Sed curatio eius est cum evacuatione colere nig. & regatur cura & regimine dictis in ſcabiè generata ex colera nig. & ingrediatur in balneum & ſudet in eo valde, deinde vero fri- cetur corpus cù oleo anetino & oleo camomila- lino. & ſumat omni die. 3.i. tyriace alfaroc cum aqua decoctionis ſticados. Et ſi non curatur cù hijs curetur cura melancolie.

De ægritudine alhahaf. Ca. IX. Affio alhahaf est puſtulè albe aut ad al- bedinem declinantes acutarum extremita tum que in ſuperficie corporis generat. Sunt autem ſpecies duæ earum, vha generat in æſtate ex multa ſudatione & prætermiſſione lo- tionis locorù in quibus accidit huſuimodi paſ- ſio. Secunda vero ſpecies fit ex ſutuo col. tu. ge- nerato in quibusdam corporibus quorù oppo- lati ſunt pori & prohibita est in eis reſolutio vit de ſiunt in corpore ſordities & ſquamè. & acci dit hoc plurime puers paruis. Signum primae ſpeciei est quoniam accidit in æſtate ex ſudatione circa ceruicem & ſubaſſellis & radices coxarù. Signum alterius ſpeciei est quia in ſingulis gene- tatur temporibus. Curatio primæ ſpeciei est qùm oportet eum cui hæc ægritudo frequenter in- citata fuerit in ipſo loco q. ante ſui aduentù ab- luatur locus cum aqua ro. & aſpergat deſuper parum de tucia trita vel litargirum vel mirita, vel roſe. & quando exerit ægritudo curet cu- tatione ſcabiè generata ex col. rub. & cum hijs que diximus. Curatio ſecunde ſpeciei est per e- vacuationem cum aqua inſuſionis mirabol. cù firupo alchafatrag, deinde ſuperponatur loco muſcilago melonum ſi reperiuntur vel eorum cortex trita & diſtemperata cum aqua decoctio nis ſurſuris tritici, vel ſuperponatur eis ſuccus lo- latri, vel ſuccus cucurb, aut aqua ro. vel acipiatæ zegueſurum. 1. cnobrium & teratur cum aqua frigida & liniatur cum eo, vel acipiatur camph. ſi calor est fortis & diffoluatur cum aqua frigi da & liniatur cum ea vel liniatur cum ſucto iuf quiama triti & operiatur & cooperto rubeo bl bat ex ſrupis frigidis & regatur regimine fri- gido & humido, & caueat ab omni cibo acuto & falto.

Capitulum. X. quod in ſe habet par- ticulas quatuordecim, quarum prima est de variolis in ſe.

V

Ariolæ ſunt duobus modis, aut erit ſecurè & non periculose, aut paruæ & mortifere & generat ex ſanguinis Aa ij.

Curas ex
co. higra

A'habaf
ſunt duæ
ſpecies

Sig. priæ
ſpeciei

Sig. ſcedæ
ſpeciei
Curapriç

Curas ſecis
de ſpeciel

Variolæ
duobq. ſis
unt inòis

Liber Practice

Sig. futu
ri aduerſ

Sig. ſtani
indicaſtia

Sig. colo.
variolaru
ſanorum

Sig. i. dicta
tia various
las morti
ſeras

putredine eiſq. ebullitione, & expelluntur cù
eis ſumorù ſuperfluitates & transmutantur ex
ſanguine adolescentie ad ſanguinem iuuentutis
Et plurime accidenti hec pueris habentibus co-
plexionem flegmatis mixtas cum col. ru, & ra-
ro accident alijs complexionibus. Signum futuri
aduentus ipſarum eſt dolor dorſi, ſebris conti-
nua, fricatio nafi, pruritus, caliditas oculorum,
& gravitas totius corporis, frequens oscitatio,
& alices ab extenſio, dolor gutturis & pectoris
taucedo vocis, ſtricatura anhelitus, tuſis ſicctas
& groſſities ſputi, fortis dolor, & caſus appe-
titus cibi, & paſſio quæ dicitur altegar, ſtomachi
indignatio & moleſtia, & quâdo apparent hec
signa aut aliquip ipſorù precipue dolor dorſi &
timor in ſomno & ſebris acuta ſeias tunc eſ iu-
peruenſet patienti algidri. Signa vero indicantia
ſtatum inſirmi eſt bonitas anſelitus & faciitas
motionis ipſus ſanitas intellectus & rationis,
bona digeſtio cibi in ſua ægritudine bonitas ias-
tere ipſius & paucia moleſtia & revolutio per
ſeſtum & potentia pulſus arteriari. Signa ve-
ro coloris variolaru ſanarum ex quibus liberan
dus eſt inſirmus ſunt variola albæ & magnæ ſe-
gregate celeris exitus cum ſebre quarù non eſt
magna punctio, nec fortis calor, nec moleſtia,
nec ſincoſpizatio & que poſt exiti quickeſt fe-
bris & reliqua accidentia perſecte, & accidenti et
hoc ad ſanſtatem & albæ & magnæ. Et ſi multi-
plicetur earum numerus & ſunt, ppinque laus
dabiles ſunt ex eo quæ cito exeunt, & earu exis-
tus fit albæ moſtlià vt diximus. Signa indican
tia variolas mortifieras contrariantignis præ-
dictis laudabili variolaru & qd funt ſiue ma-
gne & albæ & ad ſnuicem coniunctæ/deinde di-
larantur & effiduntur virides & occupant ma-
gnum locum ex corpore. Et ſi non eſt in ægro
ſalſitas in tempore ipſarum exitus ſed deterio-
ratur & corruptitur eius ſtatus magis & que
declinant ad rubedinem omnes ſunt paruë &
pernicioſe ſi aſger fuerit debilis corpore, & ac-
dit ei fortis vomitus & pulſus cordis & ſebris
augmentum poſt exitum earum, tunc enim no-
interficiunt, Et quando apparet hæc paſſio, &
poſtea occultatur & tardatur eius exitus, & ex
co ſequitur magna moleſtia cum permixtione
rationis signum eſt mortis. Et quando poſt exi-
tum algidri ſubito redit ad corporis interiora ſi
gnum eſt mortale. Et quando apparet in ſui
principio antech accident patienti ægritudo eſt le
uis motus faciis curationis. Et ſi apparent in
die tercia eſt mediocris, & ſi tardant vſq. ad di-
em quartam eſt tarde digeſtionis, niſi alleuieatur
patiens poſt eas & econtra, Et ſi ægritudo pro
cedit dilatando & confirmando ſe cum ventris

tumore ſignum eſt cito mortis.

De regimine omnium pertinens
tiarum huius ægritudinis
particula ſecunda

S
Eptem ſunt agenda in curatione variolæ
Primum eſt præcauere ab eis anteſt ſuper
ueniat, Secundum eſt id quod earum acce
lerat exitum, Tercium eſt adhibitio prouſionis
& cautela circa oculos & palpebras & ea quæ
dicitur alſomach & interius nafi & gutturis &
ſunturis vt non ſuperueniat ex eis quod relin
quat malum finem, Quartum eſt qd accederet
digeſtionem, Quintum vero eſt quod delatur
id quod remanet de veſtigii poſt curationem,
Sextum eſt regimen cibi, Septimum eſt culto-
dia naturæ a malo fluxu pernecabili.

De cautela huius ægritudinis anteſt appa-
reat & eius prohibitione poſt exitum
eius particula tercia.

O
Portet prouideri ſi appareat vel vide-
tur ægritudo vniteralis & convenit
ſuccurrere illi de quo timeur, Vel ſi
accedit huiusmodi paſſio adolescentis anteſt,
grauetur & generetur in eis, Vel ſi apparet debi
li apparitione & qui peruenit ad annum. xitiij.
q. fiat flebotomia & fiat ſcarificatio in ea qui
minoris ætatis fuerit, deinde rectificetur locus
habitationis eorum cum infrigidatione, Et ſint
cibi eorum omne quod inſpittat ſanguinem &
infrigidat, ac eius ebullitionem reſpenit, ſicut ci
baria de lentibus & de agresta que dicuntur ala-
harchia & alfumacia & cibaria dicta alſa d: bal
& alcariez & almazoz, omnia hæc cum cara-
nibus pullorum & perdicum, & bibant aquam
nите infrigidatam vltima infrigidatione, & affli-
duet ſumere poma granata acetoſa muſa & di-
tri acetoſitatem agrestam & ſimilia, Et ſi fuerit
complexio fortis caloris ſumat quolibet mane
pſanam ordei coctam cum quarta parte ſucd
granatorum acetoſorum, & abluant ſe in meri
die cum aqua frigida & ſubmergantur in ea do
nec corpits infrigidetur, & ſuperponantur eis
linth eamina cum aqua frigida madefacta, &
veniſetur cottaſidie erga cos. & bibat lac ſtatim
mulſum, & caueat a vino & ficubus & grana-
tis & melle & alhalua & ferulis coctis in aqua
& earnibus ouinis & columbinis & ſpeciebus
& feminibus calidis, & alſtincat a labore & bal
neo & a ſtatione in sole & a potu aquarum exa-
ſtentium in ſoueis & cisternis. Et ſi acer eſt tra-
lus & putridus abluant faciem cum aqua roſ.
& bibat trocide, de sandali & trocideos de came

Alfaharanij.

For CXLI.

Puluís

phora. Puerorù vero qui prèterierint quinç
menies & maxime quorù corpora sunt albi co
loris mixti cum rubedine, nutrix regatur cum
hijs quæ diximus, ¶ Memoratio medicinarum
simpliaum languinem ingrossiantü communiter
cù ipfarù materia & naturæ lentes caules corian
drum humidù lactuca papauer endiuia solatrù
ituube celfi spodium piliùi & camphora. Mo-
dus pulueris fedantis ebullitionem languinis &
conferentis febribus & epatis inflationi & acu
mini colerç ru. R.ro. rubearù. 3.x. spodij. 3.xx.
fumac feminis acetofe lentium excorticatarum
berberis feminis portulacæ feminis lactu. corti-
cum papaueris albi an. 3.v. cum. 3.i. rob de gra
natis, vel rob de citro, vel de agresta, vel cum li-
rupo fecaniabin zuccarino, vel fumat ex firu-
po alyandaci scripto in suo loco, qui enim fut-
mit eum ante aduentum ægritudinis fiat exeon
tis ab ea, & li exierùt nouem variolę no tamen
perueniet ad decem. Hæc autem est regula com
pleta & sufficiens in cautela ægritudinis algidri
ante, aduveniat, fed poft lui aduentù & signo
confirmatòm no decet al. oportet vt hoc regi
mine, fed oportet iuuare naturæ & expellere hu
morem illi & educere ipsum a corpe vt infra di
cemus. Curatio variolarù poft, apparent in
eo hæc accidentia, l. extensio alices corporis &
membrorum & fortis dolor capitis & dorfi ve
hementia febris & reliqua accidentia, Vltima po
tentia est q. extrahatur ægro multum ex fangui
ne quoufque perueniat fincopis, & melius est q.
educatur ex vena bafilica & ex aliquibus ramis
ipflius, & li non reperitur predicta vena fiat ex
vena cefalica, vel fiat de safena cauillc pedis, &
li non reperitur bafilica aut aliquis ex ramis ipfi
us ab huius modi autem locis melius est educere
sanguinem, heç enim attrahunt sanguinis, a magnis
venis corporis magis qm atirahat ce phalica, & quando
non fuerint heç ligna val de fortiora parum educatur ex
sanguine, & quando erunt pauca paucæ fit attracito fan-
guinis, deinde vero acceleretur extintio eius
& infrigidatio quoniam cum hoc depelletur ab
eo vigor exitus variolarù rebus valde vigo-
rofis ad extinguendum calorem fanguinis est q.
bibat infirmus fœmel & simul aquam infrigida
tam nitue vltima infrigidatione, & li poſtea cale-
ſcit & redit ad eum calor bibat ſeundario ex
aqua frigida, & ſit quantitas potus eius a dua-
bus lib. viij. ad tres vel amplijs & hoc totum
in ſpacio medietatis horæ, & li redit febris &
fluxerit vrina & fudor ſciat horam liberationis
eſſe proximam, & ſi viderit redire ad eum calo-
rem & accidentia calida confirmari & egritudo

Cura

augmentari reiteret potum aque multe frigidæ
in hora, i. & tendat ad alios modos extintio-
nis quos superius diximus. Et si videbitur alia-
uiari in firmum vt dum regatur curatione regi
mine præcedenti, Si vero videbitur sequi poſt-
modum moleſtiam quæ dicitur alcerab & alca
lab & reliqua confirmari accidentia ſciat tunc
eſte impoffibile præter augmentum ægritudi-
nis & tunc decet iuuare naturam vt dicemtus cu
auxilio dei. Regimen autem accelerantæ exitus
ægritudinis extra corpus eſt q. iaceat infirmus
in locis quæ non ſint vltimæ frigiditatis, & ſtu-
mat forbiitiones de aqua frigida paulatim & ma-
xime quando augmentatur inflatio, & frice-
tur corpus leui fricatione cum manibus, & po-
nantur ſuper ipſum duæ ollæ plenæ aquæ ſer
uenti vnam ex parte anteriori, alteram ex parte
poſteriori, vel madefiant in co panni & pon an
tur ſuper ipſum & ingenictur q. pertueniat va-
por aquæ per totum corpus præter faciem q.
cooperiri oportet & eam cauere a vapore, &
oportet non permittere vaporem ſuper acſen-
dere corpore poſt pannorum madefactionem
& ſuperpoſitionem & alleuariæ ipſum oportet
cum bona diligentia & prouifione, & hoc ſu-
ficiat in acceleratione exitus humoris extra. Ve-
tuntamen ſi fuerit in humore grollities & vi-
ſcoſitas, & ſit eius impulſo difficilis, & differt
eius exitus q. quod tranſeat quinta dies admi
nitratur tunc illa die quod exitus accelerat &
hoc diligent prouifione & prouida diſcretione
fiat vt non incidat circa hoc error & deceptio,
nam error in hoc loco maximù quid eſt & non
ſit promptus ad huius medicinas ſed abbreuiet
apud regimen huius modi infrigidationis quan
tum cunque negligere & ſuperſtare poterit quod
indigeat illis, & ſi non potest tranſire abſque
willi bibat patiens de aqua calida vna hora poſt alia
vel coquatur in ea de ſemine ſeniculi & de ſe-
mine apij & bibat de ea. ¶ Modus medicaminis
leujs non incitantis magnum calorem & accele-
rantis exitus ægritudinis. R. ſicuum viridium
xxx. paſſularum mundatarum. 3.xx. brillant
ſuauit in tribus lb. aque donc liqueat, poſtea
bibat ex illa aqua patiens lib. 5. ter & regatur &
inuoluatur pannis madefactis in aqua calida ſi
cut diximus. ¶ Modus compoſitionis fortioris
ſupradicti & experta quæ adminitranda eſt
poſt apparitionem algidri & alhafba. R.ro.3.
iiiij. lentium excorticatarum. 3.viii. lacte mun-
date a ſuis lignis. 3. ii. ſeminis ſeniculi apij ſe-
minis citoniorum dragaganti albi maſt. an. 3.i.
coquantur omnia in lib. i. aque ſub lento igne
vifc. q. consumpta ſit media pars eius & expri

Aa iij

Potio

alta porio

Liber Practice

matur & coletur & bibat ex eo patiens quartã
partem lib. cum vii. 3. zuccari tabarzed & hoc
aide faciat donec deueniat ægritudo ad sui
status perfectionem & tunc definat a sumptio
ne prædictæ aquæ. Et si fuerit patiens ætatis
adolecentie & iub lactis nutritione fumat nu-
trix eius predictas medicinas, vel fugat puer ali
quas fugationes ex rob de vuis vel ex decoctio
ne alcandi aut zuccari vel penidij, vel coquatur
modicum paftularum, aut ficium ficcarum
cum ſemine feniculi, & inmittatur de aqua illa
in ſuum guttur paulatim.

¶ De præuifione & cautela erga membra que
solent offendi ab hac ægritudine, & primo
erga oculos, Particula quarta.

O Portet medicum cum incipiunt appa-
rere huiusmodi ligna φ incipiat intil-
lare oculis infirmi de aqua roſa, bis in
die & madefacere faciem eius cum aqua frigida
Et ſi ægritudo fuerit leuus & debilis ſufficiat ei
hoc regimen, Si vero apparebit fortis apud ſui
principium & multi nocumenti in ſui exitu cù
pruritu palpebrarum & rubedine albedinis ocu
lorum erit lignum multiplicationis eius exitus
in huiusmodi locis magis ὁ in reliquis, & tunc
incipiat confortare loca hæc cum fitpicis, & lo
co ſumac adminiftrentur gallæ/fortiores enim
ſunt vel inſtilletur eis ſuccum carnium granato
rum acetoſorù, vel linjantur palpebræ cum col-
lirio dicto ſief memithe & alhafas. i. licio & a-
loe & acacia & roſ. an. pars vna & de croco. x.
pars, Et ſi exerit ægritudo per oculum confide
tandum eſt ſi exit in tunica que dicitur almalta-
han quoniam tunc non offendetur per hoc vi-
fus ſanabitur enim perfecte. Si vero exit in tu-
nica cornea vel in medio pupillæ oculorum in-
ſtilletur eis aqua roſ. bis in die, vel linjatur cum
vitellis ovorum crudorum & inuolatur cum
ſudario & ligentur & obturentur oculi diligen
ter & non diffoluatur vſcq; ad tres dies, poſtmo
dum vero inſtilletur eis de ſief predicto ablato
tamen croco & adiuncto in eo pars. i. defedene
id eſt lapidis emathitis & non ſuperueniat ma-
gis exitus, poſtea vero ligentur oculi & dimit-
tantur ſic ligati tribus diebus, Et ſi non ſuffec-
rint hæc ad curationem ipſorum accipiat cura-
tionem ipſorum perfecte ex capitulo apoſte-
matum & vulnerum.

¶ De præuifione & cautela erga
guttur & os Particula. V

Contingit quando; cum paſſione ma-
larum variolarum pellim & difficiles
prefocationes quæ ſi ſuperueniat nulla-

erit ſpes evaſionis infirmi, quapropter incipiſis
apparere ligna hæc in paſſione algidri incipiat
infirmus gargarizare cum ſucco granatorum
acetoſorum, vel cum aqua inſuſionis ſumac,
vel cum rob de cedlis & ſimilibus, vel cum aqua
vlutimē infrigidationi ſi alia non inueniatur, &
hoc fiat ſæpe in die. Et ſi confirmantur acciden
tia ægri & alleviatur ſuffocatio & apparebit
in eo ſtrictura anhelitus & vocis rauccar. Et ſi
natura fuerit lenis & fluxibilis accipiatur gumi
arab, amigdal, excorticatæ ſemen alteq & amidt
terantur & permifceantur cum muſcilagine ſes
minis citoniorum.

¶ De præuifione apud iuncuras
sequitur Particula ſexta.

Q
Vando apparent ligna ægritudinis &
maxime li apparent fortia & multa &
dominantia acceleretur inungi iunciu
ras cum sandal. & memitha bolo ar.
& roſ. & camphora & aceto & aqua roſ. ſæpe
in die non tranſeundo iunciſure terminum, &
ſi exerit in eo magnum apoſtema acceleretur
eius apertio & educatur quod eſt diligenti pre-
uſione & fine tardatione ne forte ſit illud maio
ris periculi cauſa. Et ego iam vidi plures pueros
quibus hoc accidit ex prauo ipſorum regimine
& ex illis fuerunt quorum iunciſure amit ſi mo
tum genuum ipſorum q. iunciturarum & mas
nuum amiferunt.

¶ De cautela erga naſum & au-
rem Particula ſeptima.

O Portet cum incipit apparere paſſio al-
gidri φ intromittatur naſo cotum in-
fuſum cum aqua ro, in qua trita & mi-
xta ſit camphora, & effundatur in aurem ac-
tum in quo permixtum ſit modicum memithæ
vel licij, & hoc fiat ſæpe in die.

¶ De cautela a dolore pedum.
Particula octava.

E T si accidit in fine pedis dolor inungatur
cum oleo oliuarum tepido & ſuperno-
nantur panni madefacti in aqua cal, & ſi
non recedit dolot per hoc & non acceleretur ex
itus ægritudinis terantur ſi ſam excorticati ch
lacte, & emplastretur planta pedis cum eis & li
getur & dimittatur per diem & noctem, & ſu-

Alfabarauij

For. CXLII.

perponantur et panni infusi in aqua cal. vel em-
plastretur cum eo donec fanetur.

¶ De hijs que maturant algidri
poſt exitum Particula. ÆX.

S I tardatur maturatio ipſarū & ægritudo
eſt de hijs que ſunt curabiles ſuperponan-
t ei panni madefacti in aqua decoctionis ca-
momillæ violarum aloe & furſuſi tritici & ſi-
miliu coniunctim vel diuſim, & quando erunt
maturatę ſuperponantur eis quod exſiccat, vt
poſtea dicemus.

¶ De hijs que excitant algidri.
Particula Decima

O Portet aperire de illis quæ magnæ &
difficiles ſunt, poſtea vero exſiccare hu-
miditatem ipſarum cum coto veteri &
fumigare illas cum folijs ro, ſiccarum vel folijs
mirtę vel cum sandalis in æſtate, in tempore ve-
ro frigeris cum lignis alcape. i. tamarifi vel cu-
folijs alczo. i. lentifat, Et ſi abundat humiditas
dormiat patiens ſuper roſ. tritis vel ſuper fari-
na rifi, vel ſuper farina glares. i. paniſt, vel ſuper
farina miſi extenſo ſuper lecto leni, Et ſi ſentie
pruritum in corpore ſuperponantur eis folia li
liſi humidi, & aſpergatur deſuper alterira id eſt
calamus aromaticus & folia roſ. & folia mirſt
& ſi non exſiccantur dito diffoluatur in aqua
modicum falis & aluminis & liniantur cum eo
puſtulæ omſſis locis pruritus, hoc enim mor-
dicabit, forti mordoratione & dimittantur ſu-
per eis per horam, deinde abluatur cum aqua
decoctionis amblac. i. coralli & tamarach. i. ta-
marifi foliorum mirtę & corticum granatoru
& hoc valde confert.

¶ De hijs que delent maculas al-
gidri Particula vndecima

Q Vod eſt quia cum ſuperuenit pruritus
& corroſio ex predicta ægritudine &
ſcalpeſtant faciem & oculos, excoriat
algidri ante tempus debitum & re-
ſinquenti inde turpes maculæ. Caufa huius qua
propter cum hoc accidit oportet ligari manus
ægrì vel pueri cum ſudario leui vel fiat eis cero
tum de pellibus alfanach aut leporum, & ſit pi-
lus extra vt non poſsit offendere in actu ſcapel
lationis, Et ſi relinquit: poſt istam ægritudinem
albedo in oculis, & fuerit hoc in oculis pue-
rorum & eorum maxime qui ſunt mollis cor-
poris & cutis erit facilius diffoluere, al. reſolue
re albedinem, & quod reſoluit eam eſt ſtercus
paſſerinum & hyrundinum & ſtercus lacertæ
& alchafes, & fortius hijs eſt al ſar mo. & ſpu-
ma maris, & baurac & ſal andrani & cancer ma-
rinus & almahacòia, & reſidentia vrinæ &

ſimilia que diximus in ſuo loco, Et que delent
maculas a facie & refiduo corporis eit litargiru
dealbatu & offa combuſta ſpuma maris coltu
radices canna: ſicce amigdale amaræ ariftolo.
grana de ben ſemen radicu melonis lupini lubra
i. ſaſeoli ſabæ & ſimilia vngantur cum hijs fre-
quenter coniunctim vel per ſe tritis cum aqua
decoctionis ordei. Et nos quidem iam plura
ſcripſimus de hijs vltime & perſecite.

¶ De dieta huic ægritudini com-
petenti, R. Particula, XII.

O Portet bibere ægrum aquâ decoctio-
nis ordei ſapienter parata ſicut parari
ſolet in acutis ægritudinibus equaliter
Et ſi ſebris fuerit lenta & moſtæ & natura nò.
fuerit lenis miſceatur cù aqua ſicut medietas qn
titatis ipſius ſucci granatoru aceto for tritoru
cù ſuis nudeis & non cù carne ipſoru, & non cu-
retur de ſubtili pellícula ipſoru, & ſumat buty-
rum qm hoc lenierit naturâ, Et ſi abundauerint
vigiliæ apponač in eis. q. medietas ipſoru de pa-
pavere, & ſi natura eſt lenis multu: apponač ineo
de ſpodio & gûi ara, ſuccus cucur, melonis & ci
truli & ſimiliu, Et hec quidem nò competuſ al
gidri ſed magis competunt: cali onal haſ ba ni-
li forte calor fuerit fortis & fuerit cù ipſo algi-
dri moleſtæ & magnæ vigiliæ qm quod melius
& competentius eſt in hac paſſione eſt q. infrigi
dat & exſiccat & ingroſſat ſanguinem, ſicut eſt
ſuc? granatoru ſucc? agreſte & ſi ſia quæ admo
du dictu eſt, Et conferunt in hac paſſione lentes
excorticate qn bibunt: cum aqua frigida.

¶ De regimine naturæ algidri
Particula. XIII.

S Olet nã: natura mollificari plurime apud
finem huius ægritudinis, & p[.]cipue in pa-
sione alhaſ ba : & ob hanc cauſam oportet
omne qd' lenit & mollificat naturã poſt q[.], per
uenit ægritudo ad ſfatu, & ſi fuerit natura egri
ſicca in principio & ante ſtatu ægritudinis opor
tet lenire ipſam, & maxime apud vehementiam
caloris & capitis dolorem, & alleuia natura &
humor algidri, & poſt q[.], viderit potentiã virtu
tis inſirmi, & corpus eius nò ſiccum mundu cù
colore albo & virtutem pulſus & hoc poſt fle-
botomiam leniſice natura cù decocto: mirab,
citri, tantum, vel bibat ſucct: granatorum trito-
rum cum ſua carne cù zuccaro, hoc e[.]m melius
eſt ad laxandi: inſirmu: quia nò incitat calorem,
Et ſi fuerit natura lenis non approximetur in-
firmo aliquod lenitiuum & laxatiu: Curatio
vero eius ſi fuerit lenita natura eſt q[.]bibat lo-
co p[.].tilane ordeaceæ aquâ decoctionis ſanic de
ordeo q[.]eſt farina ordei affata, Et ſi neceſſitas

Aa iij

Liber Practice

inducit aquam decoctionis ſanic de nucleis gra
natorum. Et ſi natura fuerit magis lenis bibat
gumam cum ſpdio poſt q[ui] trita fuerit ad mo-
dum alcohal & aspergatur ſuper quatuor. 3,
aque decoctionis ſanic de ordeo & bibat toti,
Si vigoratur fluxus curetur cum his quë dicta
funt in paſſione fluxus, & ſiper ſeuerauerit flu-
xus bibat alrayb. i, la acetoſum valde ablatum
ab eo butyr ſi cum bono alcahac & modico gu
mi arab, vel cum ſpdio.

¶ Sequitur nunc de paſſione al-
haſ ba, Capitulum, XI.

Alhaf ba
i. morbil
li in duas
diuviditur
ſpecies

Hæc enim paſſio diuviditur in duas ſpe-
cies, 1. curabilem & non curabilem,
quiniam eſt de genere algidri, i. vario
larum, excepto dolore dorsi qui proprius eſt in
illa, ſed moleſtia ſincipis magis propria ſunt in
haſ paſſione alhaf ba, & generatur quidem ex
ſanguine valde colerico & in corporibus calidis
& ſiccis & macilentis & in tempore quo hyems
eſt calid. & ſicca & retardant pluieſque in ipſa tunc
ſuperuenit hæc paſſio & inuadit corpora cali.
& macilenta colerica ſicut diximus. Signum haſ
bæ mortalis & prauæ eſt liuedo coloris & viri-
ditas vel color violaceus cum reliquis que di-
cta ſunt in paſſione algidri, & qui apparebit al
gidri vel haſ ba, & poſt earum exitu subintrant
profundum corporis repente, deinde ſuperue-
nit ægro moleſtia & indignatio ſtomachi uti-
cabis hoc mortalem ſincipom quod redeat ad
exiendum. Signum paſſionis alhaf be curabilis
eſt vehementis rubedinis & reliqua que dixi-
mus in paſſione algidri præter maہulas. Cura-
tio alhaf be ſicut electio curationis & eius vir-
tutis in paſſione algidri eſt exitus ſanguinis quo
niam ægritudo eſt multa & non quæcit etis e-
bullitio cum extinſtione ſicut oportet in prin-
cipio paſſionis alhaf be parum educere de cole-
ra ru, bi videris ipſam multe abundantiæ & natu
ra non lenis, deinde vero extinguetur ipſa cum
modis extinſtione poſtis in paſſione algidri
& melius & electius ad leniendu cum eo eſt aqua
decoctionis prunorum humidorum per ſe aut in
ſuſorum in firupo iulep, aut inſuſorui in aqua
& zuccaro, & non ponatur eis in laxatiuio viol.
vel lebleb & manna & ſimilia, & oportet eſſe ci
bum patientium hanc ægritudinem alhaf ba pti
ſanam ordei ſuta proprietate cum ſucco grana-
torum acet. & cucurb, & alhandi & citro, & fo-
atrum & p[ili]um, aqua vero frigida & nix ma
gis competunt huic ægritudini algidri, hoc eſt
in quo diſſert paſſio & alhaf ba a paſſione algi
dri, reliqua vero dicta ſunt in paſſione algidri
ex ſignis, 1, & medicinis omnia comunia ſunt,

Sig. alhaf
bæ mortaliis

Sig. alhaf
bæ curabilis
liis
Cura

¶SEQVITVR SECTIO SECVNDA
Traſtatus. xxxi, quæ continet in ſe cap. xv.
Quorum primu est de ſuſtigatione.

F[u]ſtigationum alieſt ſunt cum ſpinis quæ
ſuſtigati
dicuntur alſiet & albarciabus & cum ſu-
nibus de canapo & ſimilibus, Alia ſit cù
ſtinetio
tuitibus & corticibus palmarum & cum alba-
lah & cum albuziadan & ſimilibus, Signum
huic ſmodi ſunt quod ſenſui patet. Curatio ſu
ſtigationis facte cum alijſpini ſuſtibus in ſui
principio eſt quæ ſuper p[er]pontæ ei pellis agni reccens
cal, cum eius ſanguine quando decoriatur, & di
mittatur ſic tota die, poſtea renouetur alia. Et
ſi fuerit ſuſpectio ne creſcat calidum apoſtema
& ſerueat tunc accelerat ſe botomia basiſcę vel
alchal, Si æger fuerit plenus venis & fortis vir
tute nam vt plurimum huic ſmodi ſuſtigatio
diſſoluit virtutem & debilitat ſpiritum vitalem
Et poſſibile eſt ducere ſincipim & maxime q[ui]
ſuſtigatio fuerit fortis, & tunc bibat ſtatim pon
dus vnius. 3. muſci. cum Iib. i. boni vi[n]ini & odo-
riſerif, deinde cibetur cum hijs que[rum]ridat &
ſedant calorem pluribus diebus donec quiſſe[rat
calidum apoſtema, Et ſi fuerit perculſio ſciffio
vel contuſio & non fluxerit ſanguis ex ea ſcari-
ficetur poſt ſedationem caloris & terſo loco a
ſanguine liniatur cum aloe & ſandalo diſtem-
peratis cum aliquo ſuccorum frigidorum, de-
inde vero curetur cum reliquis que diximus in
diſinſtione ægritudinu heriſipile. Et ſi fuerit
p[er]cuffio ex hijs q[ui] ſepant carne[m] donec p[er]ueniat
ad oſſis detec[to]em & vigoraſi inſirmo moleſtia
& d[olor] & volueris hoc ſedare vt nò, p[er]treſt vir
tus regatur cù hijs q[ui] dicta ſunt in ſincipi c[ot]in
gente ſedantis omnem dolorem & moleſtia ex
perculſione contingentes. R. cær[em] albe. 3. i. oſſet
roſ. 3. iiiij. liqueſcant ad ignem deinde asperga-
d[u]ſuper ceruſe. 3. 5. remoto ab igne miſceat in
eis quanta eſt quantitas de vitellis ouorù affa-
torum & teratur totu optime in mortario, &
ſi emuſum fuerit ſuper eis de laſte mulieru aut
de ſucco alſaris. i. ſcariolo[que] vel ex ſucco ſolatri
erit melius pro ſedatione doloris & vngatur cù
eo & dimittat tota die. Et ſi cum hoc nò quie-
uerit dolor reiteretur hoc idem ſuper ipſum, &
ſi quieuerit calor & redditur ſecurus ab apo-
ſtemate calido abluatur cum aqua maris, & cu-
retur cum hijs quibus curantur vulnera. Et
quando nò reperitur aliquod vngentorù & ſu
perp[on]a[em] ei bis in die coccuvel cocca[n]u veſtitu.
& non deſinat hoc facere quouſt[ur] curetur p[er]ter
qd[em] egeat aliqua illa curationu. Et ego iam ex-
peruſus ſum pluries, maculis a[ut] & veſtigijs per

F[u]ſtigati
onum di-
ſtinetio
Signa
Curauſuſti
gationis

Vnguëts

Alifabaranij

For. CXLIII.

euffonium qn fuerit in eis rubedo confert vngi
cum vngnico molli quo curantur veſtigia quæ
dicuntur alceſeſ. Et it loca fuerint nigra vel co-
loris viol. & ſimilia abſq. calore emplaſtretur
loca cum folijs cauliij vel radicis vel mentaſtri,
& melius hoc ed q vngatur cſi arſenico ditrino
& fucco coriandri humidi vna vice poſt aliam
continue vel cum abal kiakel, i. lapidis qui ſo-
nat. q. effect aliquod granu intus & vocatur la-
pis pregnans & ſemine erucæ poſt fumigatio-
nem eius cum vapore aquæ calide.

¶ De paſſione alues & deblan. Ca. II

Alues &
Cleblan
duoh⁹ ſic
modis

Hæpallio fit duobus modis, nigra &
trubea. Et curatio eius eſt cſi acutis me
dicinis vel cum cauterio, & eſt qd' ſup-
ponatur ei vnctio anacardina quouſq. indure
ſat vulnus, vel liniatur cum aqua ſaponis & cal
cis non extincte parties æquales terantur & per-
milſeantur & vngantur cſi eo & dimittatur per
duas horas, & tunc effeſſen loca nigra, & ſiet
in eis vulnus, poſtea vero ſuperponat eis de bu
tyro tribus vel quatuor diebus donec amoueſt
pellis nigra, deinde curetur curatione cæteroru
vulnere quouſtis curetur per ſeſſe, qd' ſi appa-
ret aliquid ex eis poſtea reiteretur eadem cura-
tio in eis & ſanabitur, Et cum hæ eadem medi-
cina curetur alcheblan cum auxilio det.

¶ De corruptione coloris. Ca. III.

Coloria
corrupſio
duohe⁹ ſic
modis

Coloris corruptio cōtingit fieri duobus
modis, aut enim ſequitur poſt aliam in-
firmitatem vel ægritudinem, ſicut con-
tingit nigra y ctericia vel citrina, & illis qui con-
traleſcunt ab ægritudine & ex corruptione com-
plexionis quemadmodu contingit leproſis, aut
continget ex eo quod contingit ſanis ex calore
ſolis & exеuntis ex frigore, aut ex eo qd' ſubito
inſurgit ſicut rubedo & pallor ex verecundia &
timore, & poſſible eſt contingere citrinitatem
coloris abſq. cauſa & curatione quidem y cte-
ricei iam diximus in ſuo loco. Curatio conua
leſcentum ab ægritudine confiſt in ciborum mul-
titudine & corpis impinguatione quemadmo-
di in ſuo loco determinauiſm⁹. Curatio qdem
leprę manentis ex frigore ſicut cſi balneatione
& fumigatione cſi vapore aquæ cal. & in conti-
nuatione vſus artificij in ſuo loco deſcriptę/ &
poſſible eſt contingere ex hmoſi cauſa rubedi-
tem & turpem alterationem faciei, & tunc opor
ter nō pati negligentiā apud ſui curationem qa
turpe eſt. Et eius curatio eſt ſearificare locum
fontanellę colli & flebotomem ambę venę ce-
phalicę & cooperatur bene indumentis, & ab-
ſtineat a vociferationibus & replezione ab oſni
qd' ſanguinem revocat ab interius ad extra vt
detentu anhelius & diuturna salutatis, & con-

Cum eon
valleſcettij

ſert ad hoc flebotomatio venæ cephalicę & ex-
tremitatis nafi & vnctio poſtea cſi ſapone, & ab
ſtineat ab oſni qd' multiplicat ſanguinę, & a vi
no & carnibus & alhaa, & vtaſ balneo & fu-
migatione cſi aqua cal. frequenter. Et ſi nō inue
nitur balneu vngatur cſi vnctione alſahafa for-
ti, & caueat a vento & frigore q non tangat
multu ieu vultu, & qn hoc contingit patienti
ſeſtetin ad balneu. Curatio aſt citrinitatis vult?
abſq. cauſa confert cibari per ſingulos dies gal
lina affata, & bibat vinu dulce, & comedat ficus
& granata & vitella ouoru & cicera cocta in
omnibus cibarijs, & ſumat ex aſa in quibuldā
tpibus & cibaria in quibus ſunt alia, & confert
ei elecuaruij de limatura ferri & affiduitas bal-
neationis & fricatio faciei & linimenta decora-
tia rubificantia vultum quæ in ſuo loco ſunt
determinata.

¶ De conferuando corpore huma-
no mortuo. Capitulum. III.

Cura di-
trinitatis
vultus
abſq. cſi

P
Rimū qd' oportet fieri ad conferuandi
corpus mortuſi vt nō putrefcat eſt q clı
terizetur cſi aqua colloquint. & baurae
eleuatis eius cruribus & ipſo ſup faciem iuere-
fato & bene cōmoto ventre exprimaſt, vt exeat
totu quod eſt intus, poſtea vero reiteret clīstere
in eo pluries donec egrediant omnes ſeſces, poſt
modum aſt accipiat aloes myrthæ acacie ramic
.1.galliæ camph. partes æquales oia coadunenē
cum aqua roſ. & clīferizetur cſi ea & obtureſt
anus cum coto infuſo & ſubmerſo in medicina
p[é]dicta, & vngantur vnuerſe iuncture iſpius
cum p[é]dicta medicina poſtq. mixta fuerit cſi ea
acetum & aqua roſa. & modicum falis & in-
suffleur naribus eius modicum alſambac.

Clīſtere

Q2 aŭt confert & conferuat a corruptione cor
poris eius eſt linitio eius cſi kitran. Modus lini
menti optimi ad confutationem corpori mor
tuorum & confert in viuis a pruritu & ſcable
& alcohaba humido. R. aloes ſubcitrini ſare co-
col[è] falis an. 3. vi. croci olibani an. 3. ij. opij
myrrhe an. 3. iii. acacie. 3. ij. licij. 3. iii. muſci
camph. dauiich. i. calami arom. quantiſt volueris
fed de camphora plus apponat terantur mediči
ne & permilſeant & ponantur in olla c mul-
ta aqua & qd' cooperatur cſi ea & bulliant lup
lento igne paulatim donec inſpilletur, & caueat
q non vratur, deinde clīferizetur cum eo cor-
pus mortuſi, poſt euacuationem totius eius qd'
eſt in viſeribus vt ſupra diximus, deinde vero
liniatur cum hoc medicamine totum corpus &
impleatur ex eo guttur nares os & aures, & ob
turentur inde h[æ]c cum bombace vel cum panno
hoc enim conferuabit corpus longo tempe, &
confert etiā ſcablethumidę & alcoabi & altaſi

linimèrdi
opumü

Liber Practice

alad & remouret excellent fudoris & eius iuua
menta plura sunt.

De tumore & pruritu digitorum
tempore frigoris, Cap. V.

Cura
Vratio horú est qu'd effundat super eis
aqua calida falla, vel submergatur in a-
qua decoctionis alfelæ, poftea fricetur
& oleo de ben aut similibus, & si exceserit il-
lud in eis emplastetur cum fale trito cum oleo
communi cum cepe viho & similibus.

De paffionibus contingentibus
vngulis. Capitulum. VI.

D
E paffionibus contingentibus vngu-
lis & ſunt puncſa alba aſperior ipiare
& ſaflio & minuta lipitudines, & ac-
tuaries in cute circa ipſas earum citrinitas & al
teratio coloris. Curatio albedinis ipfarú eſt 〈 φ
frequenter liniatur cum pice liquida / aut liniat
cum arſenico rubeo vel cum sulphure nigro cí
& aceto vel vino, vel accipiantur nuces de alfero
& coquantur in aceto & permiſeant cum lu-
ſinis, & linianç cum hoc qum delet maculas ipſo
rum, Curatio apſpositionis ipfarú eſt φ emplatire
tur cum pinguedine tribus diebus, poſtea tol-
ſantur ſi fuerint mollificate ſin aſt reducaſ. Cu
ratio vngularum a ſcabie exhorticatare eſt φ li-
niatur cum ſale & fæabus vini, aut emplaſtre
cum ſquilla & oleo alhal.i. ſifamino. Curatio
ſaſſionis & lippitudinis cutis que circa ipſas eſt
φ euacuetur coleranigra & corpius humeſteſ,
& emplaſtretur cum cæra & oleo pinguedine
& cerebro. Curatio citrinitatis ipfarum eſt φ li
hatur cum ſemine eruçe & aceto frequenter.
Curatio alterationis coloris ipfarum φ ſupr-
ponatur eis qu'd faciat eis cadere, quod eſt φ ac
cipiatur calcis vitæ & litargiri & arfenici pat-
tes æquales terantur & conficianç cum bono
ſapone, & hoc ſuperponatur eis donec cadant,
poſtmodú vero curetur cum vnguento nigro
perfecſe ſin autem accipiatur earum curatio in
cirurgia. Curatio lippitudinú exeuntium circa
eas eſt φ accipiatur fal & naſturciſ, & loco ſu-
perponatur, aut emplaſtetur cum maſtice cum
modico falis diffoluta.

Cura

Cura al-
bedinis

Cura ap-
paritionis

Cura vn-
gularú a
ſcabie ex
coriatarú
Cura ſeif
ſionis &
lippitudi-
nis cutis
Cura ci-
trinitatis
Cura alte-
rationis
coloris

Cura lip-
pitudinis

Seiffura
plantræ
pediú du-
plicitercò-
tingit
Sig. frigo
ris
Si. cauſe
ſecundæ

Cura ex
rigore

De ſciffura plantarú pedú. Ca. VII

SCiffura plantarú pedum contingit duplid
ter, aut erit cauſa eius inſtrifeca, & hoc erit
ex languine mixto cum co. nig. groſſa, aut
cum colera rub. acuta. Signu frigoris eſt qu'd pa-
tiens refert, & teſtaæ ætas & complexio. Signu
ſecundæ cauſe eſt qum ſi fuerit in planta pedis eſt
ex co. nig. & præcipue ſi concordant in hoc ætas
complexio & regimen infirmi. Si vero fuerit ſeif
ſura in manibus & teſtatur ad hoc ætas & com
plexio eſt ex co. ru. vt in pluribus. Curatio ſeif

ſuræ accidentis ex ſrigore eſt φ ſubmergantur
pedes in aquam calidam donec bene remollis-
antur, & poſtea ſuperponaſ eis cerotú ſaſi cum
cum oleo de ſenugú, vel cum oleo de kirua, vel
cum oleo de lilio, vel cum oleo de ſirag, vel ac-
cipiatur ficus combuſe & ſiat ex eis vnguen
tum cum cæra & oleo oliuarú & ſuperponaſ loco,
& ſi accipiatur vna rapa & comburaſ & per
ſegetur & diffoluatur in eo cæra & oleu ro.
ſuper cineribus calidis conferet ſaflure ex cau-
ſa frigoris, & ſi miſceatur cæra cum aneto & ſi
rag confert. Et qu'd confert ſaflure profundæ &
antiquate eſt φ accipiaſ ſandarus & oleu ſemi-
nis lini & coquatur donec inſpiffentur, & po-
ſtea diſſülletur de eo ſuper ipſum. Q2 autem v1
timum confert tuuamentú eſt φ liniatur cum
kitran qum delect ipſam, vel teran cepe muriú
cum oleo ſifamino & ſuperponatur & confert
ſaflure pedis & liniatur cum pice, vel madietat
pecia panni in oleo cōmuni & ſuponatur tube
ter pedem, & ſit ſemper calcatus, & caueat mce
dere diſcaliatus & abluere, & confert vltimum
luuamentú φ diffoluatur pingued caprina &
aſpera ſuper ipſam modico pulueris galla tri
tarut ſicut alcohol, intromitta de ea in aqua
calidam in ſciffuram antiqua am. Curatio ſaſ-
furæ profundæ interius eſt φ purgetur humora
pdominans cù medicinis proprijs illi quemad-
modum ſpe diximus, deinde vero liniatur cum
cer oto facio cum oleo viò, vel accipiatur cæra
alba & medullæ cruriú bouis, & diſſoluatur cù
eo ſirag & inſtillato in eo ſuccú maioranæ vna
gatur cum eo. Modus vngenti boni ad ſaflurã
manuú & pedum. R. medullæ cruriú bouis pin
guedinis gallingæ an. 2. 5. gumi dragaganti albi
cære mirre rubee an. quartam partem. 3. i. te-
rant medicine ſicce bona trituratoe & diſſolu
atur pingued in. 3. i. ſirag, & cōſicant cù eisaliæ
medicinæ tritæ & ſicce & cōquaſſen optime &
vnganç cum eo plantæ manuum & pedum.

De paffione aluſaſe. Cap. VIII.

A
Lmaſe eſt rafura coxarú que ſolet acci
dere itinerantibus ex fricative ne coxarſ
ad inuicem ppter qua impted ambu-
latio. Curatio huius eſt φ aſpergaſ ſuper eas de
vitriolo trito aut tuia almachlaſa vel de litargi
to albo, de quocuſ ipſorú inuenerit, aut acci-
piatur ex puluere alcodan & ſuper eas aſpergaſ
indurat em locu & ipſu corroborat ad ambus
landu. Et ſi ſiat in eis vulnus cureu cù vngento
albo & similibus.

De ſudoris abundantia. Ca. IX.

SDvoris abundantia contingit dupliciter
aut per viam crifis, aut nò per viam crifis,
Que vero contigit per vià crifis ſit tempo

Cura ſeif
furæ pio
fundæ

Vnguſtú
bonum

Sudoris
abundantia
cia dupli
citer fit

Alfabaranij

fot.CXLIII

re consummationis egritudinis falubrii & tem-
pore laboris temperati & exercitiij moderati in
tempore ætiiuo. Sudor vero qui abscb. modo
cretico accidit eft sicut fudor proueniens ex car-
nis diſolutöe, ppter quâ corpus eo indigeat, &
exceſſit fudor eius naturales modos, aut in qn-
titate aut in qualitate, Exceſſus in quantitate fit
tribus modis, aut colore vt cum dedinat ad
rubedinem, vel ad citrinitatem, vel ad albedi-
nem, vel ad vidридitatem, aut excedit in odore vt
ci fuerit valde foetidus, aut carens foetore, aut
fapore, aut fuerit falſus, aut dulcis, aut amarus
aut acetoſus. Significatio autem iuuamenti vel
nocumenti predictorii eſt fedim humorem no-
centem. Exceſſus aui contingit in quantitate tri-
pliciter, quia aut ſuperabundat aut erit modicus
Superabundantia vero ex tribus contingit cau-
fis, aut enim ex multitudine humoru aut horu
ſubtilitate, aut ex pororu corporis ampliatione
& cutis laxitudine, aut ex virtutis expulſiue ro
bore. Paucitas vero ipſus cauſe erunt hijs con-
trarie /quia ex paucitate humoru vel ipſorum
grossitudine vel ſtrictura pororum vel ex vir-
tutis contentiue robore. Signum ſudoris ex cau-
ſa crifis eſt q[ui] prouenit de infirmitate infirmo,
& q[ui] de ſequitur poſt ipſum ex quiete & salute
inſirmi cum exit in certis temporibus. Signum
eius præter viam crifis eſt q[ui] patiens referi & q[ui]
ex ipſo ſudore manifestatur. Curatio exceſſus
ſudoris quando debilitatur corpus ex ipſo eſt
vt cum eſt modicus q[ui] vngatur cum oleo ref.
vel cum oleo florum granatoru, aut cum oleo
mirtino, aut cum oleo de citonijs & ſimilibus.
Et ſi fuerit ſudor multus & ſi non conferunt ei
hæc olea oportet coqui in aqua reſtipticas in
nocte & lauare cum ea vt capita roſ. mirta fo-
lia oliuarum filueſtrium & ſolia alfaro, & q[ui]
fortius hijs eſt q[ui] aspergatur ſuper corpus pul-
uis aluminis combuſtivel puluis thuris. Mo-
dus olei fortis ad retinendum ſudorem. R[am]
ſiorum roſ. aut capitum earum que fortia ſunt
3.xx. ſanda[rum] balauftu, a[n]i. 3.x. gallie. 3.ij., mirtæ
recentis. 3.i. congregentur omnia in duabus lib.
aque & coquantur ſuper lento igne quouſq[ui]
redeat aqua ad terciam partem & exprimantur
& coletur & apponatur in colatura olei ro. lib.
5. coquantur cum lento igne quouſq[ui] consu-
metur aqua & remaneat oleum, poſtea coletur
& vngatur cum eo corpus & exponatur ante
ipſum ſi calor excedit in eo vafa plena aqua fri-
gida & exſternatur in domo rami mirtæ roſ.
& aldoſſef. i. ſalicis & bibat ſirupum iulep aut
roſ. aut ſirupum de pſillio, & caueat a multo la
bore & ingreſſu balnet,

Sig. fudo
ris cretici
Sig. non
cretici
Curia ex-
cellus fu-
doris cor-
pus debi-
lizantis

Oleum
forte

¶ De privatione ſudoris. Cap. X.

P
riuatio ſudoris & eius defectus contin
git quatuor ex cauſis, aut ex humorum
paucitate, aut ipſorum ſpiffitudine & po
rumor conſtrictione, aut ex debilitate virtutis
expulſiuæ, aut ex forti frigore ab extra contin-
gente. Curatio huius non oportet ſtudere apud
ludoris prouocationem niif in febre queſt cù
rigore, & quando virtus eſt ſana nec timetur de
calu eius & videtur q[ui] ſudor alleuiat ægritudi-
nem & diminuit de ea & ſequitur poſt ipſum
quiues & leuitas. Prouocatio autem ſudoris ſit
multis modis, aut enim per balneu & laborem,
aut cum oleis reſolutiuis vel per medicinas coa-
ctas in aqua ex qua recipitur ſumus deſubtus,
vel cum ſricatione facta cum manu. Olea vero
fortia ad prouocationem ſudoris ſunt oleum
de balfamo, & poſt ipſum eſt oleum oliuarum
cum baurac & oleum cucumeris aſinim, & oleu
camomillar, oleum aneti, oleum de b[ui]n, oleu
de ſpica, & oleum de coſto & ſimilia. Et fum-
gia vero conferentia ad hoc ſunt caſtoreum car
pobalsamum bdellium ſemen agni caſti & ni-
gelle mentaltrum ſemen vrtice cardamonum
& ſimilia. Et nos quidem plura huiusmodi dixi
mus in ſuo loco quod sufficiens eſt.

¶ De laſſitudine. Cap. XI.

L
Aſſitudo generatur aut ex cauſa extrin-
ſeca, aut ex forti moru ſu laborioſo, aut ex
cauſa intrinſeca vt ex motu malorum hu
moru. Laffitudinis vero ſpecies ſunt quatuor,
prima dicitur grauis, ſecunda extenſa vel exten-
lia, tercia calida, quarta vero dicitur nositiua.
Laffitudo grauis cauſatur ex replezione corpo
ris grossorum humoru ad frigiditatem & hu-
miditatem dedinantiu qui diſſoluitur in mo-
tu forti diſſoluenti ſanguinem qui ingreditur
per venas & vafa corporis, & redditur inde vir
tus naturę corruptę & debilis & pondere pref
ſa eiuſq[ui] operationes impediuuntur, & genera-
ſa ex hoc ſpecies hæc laſſitudinis appellata grauis
Secunda vero ſpecies que dicitur extenſa ſit ad
modum prime. Veruntamen impletur meatus
humore illo diſſoluto qui tendit ad ſanguinem
& virtus cù hoc remanet potens & ſollicita &
resultat ei ex hoc extenſio ad vnuiuerſa laterum,
& h[ec]e duar[ui] ſpecieru. Curatio eſt per eucau-
tionem vt dicturi ſumus, reliquie vero du[que] ſpe
cies. ſ. calida & nocitiua ſiunt cum exiſtunt in
corpore humores pungitiui & ignei, & quâdo
moue[nt] corpus iſmoderato motu compriment
huiusmodi humores ex illo motu, & caſed[it]
corpus & offendi, & poſſibile eſt generare ſe
b[us] Fimeram, & h[ui]s iſpecies dicunt[ur] calida.

Sudoris
priuatio
ex q[ui]tor
cauſis ſit

Curia

Sudoris
puo-
tio mul-
tis ſit mo-
dis

Laffitudi
nis cauſa

Laffitudi
nis quatuor
or ſit ſpe
cies

Laffitudi
nis grauis
cauſa

Laffitudi
nis exſt[ui]e cauſa

Curia
Laffitudi.
nis cal, &
nocitiuæ
cauſa

["Liber Practice", "S i vero bullerit forti bullitione & non putre-", "fiunt humores generant species lastitudinis do-\nlori & nocumento vulneris in tota corporis iu-\nperficie, & sentiur cum eo punctio vt punctio\nacus. Curatio harum specieru, & calide & nocis\ntiue est & vngatur totum corpus cum oleo ro-", "Cura laffi\ntudinisca\nlidæ &\nac ciriuæ", "mixto, & temperato cum aqua tepida, vel cum\nolivo viol, vel cum oleo de nenufare, & vngatur\ncum eis leniter, & affiduet balneationem & sub\nmerfectionem in aquam tepidam & dulcem, & af\nfiduet quietem & ocium & regat virtutem cum\ncibis temperatis, Et si non celfat lastitudo per\nhoc & apparebit in ipso plenitudo venarum &\ndominii colere ru. flebotomei patiens & pur-\ngetur a colera ru. & hoc fiat difcrete & suaviter", "Laftitudo aŭt quæ generat ex humoribus qui\ncōmouentur extra corpus erit similis plenitudi-\nni & cedim virtutem & amplitudinem & cedim vaſa,\nqdelt quan quando excedit cibus corporis quanti-\ntatem libi oportunā ita & relinqua aliquid ex na-\ntura no reſpicit illud corpus pui nutrimento,\n& pigreſcit natura a ſui dominio & diſſolutio-\ndicitur hæc plenitudo cedim virtutem. Quando", "vero fit decurſus ſanguinis humoſ & ſpiritu-\nper venas & arterias cum obſeruatione ipſorù-\nmodi precedentis anteſſ aduenireſt illis exſeſſus", "corporis cum hoc exiſtit ſanus & firmus, dicit\ntunc hæc repletio cedim vaſa. Signa plenitudi-\nnis cedim virtutem defectus appetitus cibi, gra-\nuitas motus, pigrícia, ocium, defectus ſenſus ob\nliuio, & defectus cogitationis & imaginationis", "eſt species laſſitudinis que dicuntur grauitas &\nextenſio. Signa plenitudinis cedim vaſa ſunt\ntubedo coloris, calor corporis, eius & grauitas,", "pigritatio, extenſio venarū, multitudo ſomni,\notlitatio cum ore, & extenſio membrorum &\nspecies laſſitudinis que dicuntur calida & noci-\ntiua qua dolor ſimilatur dolori vulneris. Cu-", "ratio laſſitudinis cauſat e replezione cedim vir-\ntutem, niſi eius curatio acceleretur induet egris-\ntudines, vt febrem cottidianam & apoſtemata\nmollia, & alias frigidas ægritudines vt apople-\nxia, & perditio medietatis partis corporis, &\nſimilia, & oportet incipere cum euacuatione ſle", "gmatis diſcrete / ſudare in balneo ſudatione\nmodica, & ſit parcus in cibo & potu, & vtatur\nex cibis qui generant modicum ſanguinem ſicut\nſunt carnes auium & ſimilia. Curatio laſſitu-", "dinis accidentis cedim laſſitudinem cedim vaſa,\n& niſi acceleretur eius curatio generabit ægris-\ntudines difficiles vt præfocationes & obtalmi-\nam oculorum febrem & mortem repentinam\n& ſiſiæ, & ideo oportet festinari ad flebotomia\n& multu educere de ſanguine, deinde vero rega\ntur cibo modo temperato & æquali.", "Sig. pleni\ntudinis ſe\ncundum\nvirtutem", "Sig. pleni\ntudinis ſe\ncundum\nvaſa", "Cura laſſi\nſtitudinis\nex reple-\ntioſe cedim\nvirtutem", "Cura laſſi\ntudis ex\nrepleſione\nſcedim va-\nſa", "De dolore, Capitulum. XII.", "D", "Dolor est mutatio ſubito infurgens q\nquidem multis cauſis accidit, quaedam\nerit eius cauſa extrinſeca, vt perſuſio", "Dolorem\nbis ex cau-\nfis accidit", "& cauſus, Vels ſolutio continui, vt diſlocatio fra-\nStura & contuſio, vel eo qd'acuit longo tem-\npore infirmus dormiens ſupet aliquo membro\ntum ſuorum inconuenienti ſitu ex quo ſubto\naliqua eius membra ſunt extorta & alia hu-\ntusmodi. Cauſa vero intrinſeca eſt vt exceſſus", "frigidè complexionis vel calide vel ex ſumptöe\nmultorù cborum in exceſſu, aut ex retentione\nnaturę vel ex oppilatione ſubito facta ex lapide\ngenerato in renibus, vel ex alicuius exculpione\nſubito que natura confueuit retinere & ſimilia.", "Signum doloris infurgentis ex cauſis motis in\ntra eſt id quod in pluribus huius libri locis ex-\npoſuimus & quod determinauius in intro-\nductione in principio huius libri qd'introduci-\nonem nominauit. Curatio doloris cuius cauſa", "ab extra eſt cù euacuatione corporis, primo ſi\nvirtus eſt fortis ab humore requirente purgatio\nnem, deinde vero cum emplaſtris & vnctio-\nbus. Curatio doloris ex adiectione alicuius hu-", "moris eſt curare quemlibet huiusmodi per ſui\ncontrariu, Et ſi videtur plenitudo in venis per\nflebotomiam, Aljí vero humores per euacuati", "onem, Plenitudinem aŭt cum abſtinenta cibi\n& per potus laxationem aut per reſtrictionem,\n& alia contraria, poſtmodum vero readeat ad ſe", "dationem doloris cum emplaſtro & vnctione\n& ſimilibus, & erit ſecurus a fluxu humorum,\nEt ſi ei manifeſtatur plenitudo incipiatur ab em", "plaſtratione loci cum eo quod ſedat dolorem.\nQ2 autem eſt melius & electius vt fiat ei ſubito\naccidit dolor fortis, & corpus eius eſt ſanu &\nrobuſtum ſuis membris, ita q[ui] corruit ſubito &\nepilenticatur eſt illud quod narrauit G[ui]n loco", "epidimiaru eſt q[ui] illa die fiat flebotomia & edus-\ncatur ex ſanguine vltra quam ſit virtutis tole-\nrantia, & ſi non acceleretur flebotomia dinceps\n& q[ui] accidit tibi ſignum & firmitatem ſup hoc", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "vero frumenti ſi coquantur per ſe vel ſi milceat,\nparum butyri, & emplaſtretur cum eis locus do-\nloris ſedabunt ipſum, ſi ſimili modo fiat de ſe-", "Sig. dole\nris ex cā\nmortis", "Cura do\nloris", "Cura ex\nadiectione\nalicuius\nhumoris", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "quoniam dolor exiſtit in membro paruo, & quia\nmanifeſtatur tibi humoris malitia facientis ægris-\ntudinem. Mediciamen quorum natura eſt ſeda-\nre dolores laudabilius & melius, ipſa eſt aqua\ntepida dulcis ſi lauatur cum ea locus doloris cù\npannis mollibus poſt euacuationem ſicut dixi-\nmus, vel in aqua in qua decocte ſunt herbe hel-\nbe, i. camomilla anetum corona regis alhaſt al-\ntea violè folia cauli um cortices papaueris or-\ndeam excorticatum fenugr. ſemen lini furſures", "Oleum, mulctum, mulctum, mulctum, mulctum, mul

Allabaranij.

For. CXLV

Olea do›
loie seda
tia

Cura do›
loris ex
figidita.
& hiori.
vifcosis

Paffionis
bouinæ
dscriptio

Signum
Cura

Nocumè
tapalliòif
bouinæ

nu græco & emplastreſt cum eo fedabit dolores.  
¶Olea quidem ſedantia dolorem ſunt omne  
oleum p[]pinquù æ qualitati & vt eſt oleu caro  
mille, oleum aneti, oleum margis, & oleum al-  
kiri & ſambuci[n]u & alſtrag quod eſt oleu ſila  
minum & quod ſedat dolores eſt φ accipiatur  
olei roſ, & olei viol. pars æqualis & locis ſu-  
perponatur, eſt enim expertum. Q[] autem for-  
tius eſt ad ſedandum dolores & q[]d operari de-  
bet in am�ione ſenſus membri eſt vt ſolia iuſ-  
quiāmi & ſolia laſtuc, & radix alnirog & pa-  
pauer nigrum & coriandri humidum, & q[]d  
fortius eſt opium, quādo accipitur de eovna  
pars, & caſtor, pars, 5, & terantur cum aliqui-  
bus ſuccorù. Curatur cum hijs dolor ſonis vt  
auris & dolor oculorù & alij dolores laborioſi  
& potentes. Et quod ſedare facit dolores gene-  
ratos ex frigore & humoribus viſcosis eſt em-  
plastratio cum p[]cano & milio, vel cum ſale &  
mentaſtro au orderi vel alcàama vel carnibus  
aut naſturcio calido & ſimilibus, q[]m calefaciūt  
tpate & ſupponatur loco, & hm[]o[]i emplastra  
nota & vſitata ſunt ad hec.

¶ De paſſione bouina, Cap. XIII

Paffio bouina dicitur eo φ in pluribus ge
neratur in bobus, & eſt vermis generatus
inter cutim humani corporis & carnem
& totùs corpus perambulans donec perforans
cutim, & exit vbi contigit, & poſſibile eſt
contingere ſuum oculum per exitum deualtare illi
Eſt autem huiusmodi vermiculus in colore cor
poris patientis cuius caput eſt nigrum, & gene-
ratur ex eodem humore ex quo generant pedi-
culi & lendes. Eſt autem hm[]o[]i humor putrefa-
cius ſub cute, & poſſibile eſt contingere quibuf
dam hominibus in quibufdam regionibus. Si-
gnum huius paſſionis eſt quia vta videat ad ſen-
lum ſub cute repens. Et curatio eius eſt cum
euacuatione corporis ab humore dominante,
deinde cum vſa balnei ſeu balneatione in aqua
calida frequenter : aqua enim calida remollit
corpus & humores, poſtmodum curetur cu-
ratione ſcabizi humide cum his que diximus, &
oleis & reliquio regimine. Vtimo vero aperiat
cutis in loco vbi reperitur vermiculus cui inſtru
mento quod dicitur almalza & extrahat. No-
cumentum aſt maxima quod ex eo contigit eſt
q[]n[]i c[]ircumc[]unteri ſub cute exit q[]n[]q[] per aliquem
oculorum & deſtruit ipſum, & oportet vt c[]u
videris ipſum repentem prope oculum φ liſes
ſubtus ipſum cum ligatorio ſtricto, hoc enim
retinebit ipſum non exire per oculi, deinde ſein
datur cutis deſuper & extrahatur & intromit-
tatur in locum ſciffure aquam ſalfam. Curatio
vermiculo[]ra n[]aſcenti[]ri in vulneribus.

¶ De vulneribus & apoſtemati-
bus, Capitulum, XIIII

G
enerantur in his genera vermi[]um & in
apoſtematibus ceruicis quæ dicitur
ſcrophæ, & ſunt vermiculi graciles &
longi vt capilli nigri capitis, & generant in plan
tis pedum breues vermiculi, & generant etiam
in vulneribus putridis, q[]n[]i cadit negligentia in
curatione ipſorum admodum vermiculo[]g e-
nerator[]i in cadaveribus animali[], Curatio ver
mium apoſtemat[]i ſcrophat[]i eſt φ accipiatur
arden iuuenis, quod eſt animal ſimile magno
ericio arden, & iuguletur & ſcindatur per me-
dium & calidum ſuperpona[]t apoſtemati & di-
tmittatur per ho[]am, & tunc viſibiliter exibunt
omnes vermes ſicut operatur illud, Cúratio ver
micorum n[]aſcentium in plantis pedum eſt q[]
d fumige[]t bene fumigio iuſ quiāmi & ſtatim ſub
mergantur in aquam frigidiam, quoniam tunc
exibunt omnes viſibiliter & rececit omne nocti
mentum q[]d ex illis conſequebat. Cúratio ver-
mium n[]aſcentium in vulneribus eſt φ impleat
folijs perſicorum tritis & ligentur bene cum Iſ-
targiro per vnam noctem, & tunc mouentur
omnes vermiculi vel vermes, vel intromittatur
in eis cotum madeſact[]i & ſubmerſum in oleo
viol. & perſicorù, aut in oleo lateri[], aut in oleo
groſſomelorum, aut in oleo amig[]d. ama[]t. de-
inde vero abluatur vulnus c[]ui aqua & ſale, aut
c[]ui aqua marina, aut cum aceto & ſale.

¶ De paſſione fluxus ſanguinis a quocu
que locorum. Capitulum. XV.

V
edi in quibufdam regionibus caſale
quoddam dicti alki[]ria viros qui nat
rauerunt mihi quoniam cum accidit
in corporibus ipſorù aliquod vulnus magnu
indefinenter ſanguis fluit ex vulnere quaſi
moritur: & recitaturunt mihi ſuper hoc
quibufdam ex p[]ueris ſuis cum ſricaret manu
gingi[]vas cept ſanguis fluere ex illis donec mor
tuus eſt, Alius vero flebotomatus a minutore
ſanguinis non ceſſauit ex eo emanare donec pe-
riſt. Et vnueret ſaliter eorum mors vt in pluribus
contigit in hunc modum. Hec eſt res qua[n]nunq[]p
& nuſq[]p vidi niſi in caſali prædicto, nec reperi
hoc accidens ab alioquo antiquorum memoran
tium, nec ſcio eius cauſam, & quod mihi vide-
tur de curatione eius eſt φ ille cui hoc accidit ce
leriter cauterizet et locum donec ſanguis retrin-
gatur, & ego minime probaui hoc, & eſt apud
me monſtrum.

Vermes i
vulnerib[]p
& aſati
bus g[]nati

Cura ver
miuafat[]
ſcophar[]
Arden

Cura ver
miu i plā
tis pedu
nafcenti[]ri

Cura ver
miu vul
neribus
nafcenti[]ri

Mirandē
accidēs

Bb

Liber Practice

¶ **INCIPIT TRACTATVS. XXXII.**
& vltimus huius libri qui tractat de febris=
bus, & diuiditur in quatuor sectiones,
Quarum prima vnicum comprehen
dit capitulum quod est de fe=
bre in generali.

Febrisdif
finitio

Febris eſt calor extraneus naturam tranſ-
grediens adhêrens primo cordi & arte-
rijs dilatans ſe a corde cum calorenatura=
ſi tubito per totum corpus offendens operatio

nes naturales prima offenſione. Diuiditur au-
tem febris in tria genera. Primum genus eſt fe-
bris que generatur in ſpiritibus que dicitur fe-
bris effimera. Secundum genus eſt febris quæ
generatur in membris ſolidis & dicitur ſicca, id
eſt ethica, & febris que generatur in humori-
bus que dicitur ſeb. putrida. Febris autem effi-
mera in tres partes diuiditur, Vna eſt febrisque
generatur in ſpiritu animali. Secunda eſt febris
ex calore ſolis. Tercia eſt febris que generatur
in ſpiritu naturali vt illa que fit ex cibis calidis.
Generatur autem febris effimera in qualitate
ſimplicem in composita, & diuiditur in duo ge-
nera, quoniam alia eſt quæ ipſa eſt ægritudo,
alia vero que eſt accidens præcedentem ægris-
tudinem ſelequens, & eius que ipſa eſt ægri
tudo, plures erunt cauſe omnes extrinſeque ſicut
fortis calor ſolis & ebullitio medicinarum mior
tiferarum & venenorum, aut calor aeris balnei
aut intemſum frigus ex niue vel gelu, vel balnea
tio ſeu natatio in Humie & aqua frigida, aut bal
neatio in aquis exſiſcatiuis exteriorum corporis,
vt aque aluminofe ſulphuree vel nitroſe, aut re
pudiatio balneationis qua vſus erat vel exceſſus
agitationis animæ in ſollicitudine & forti labo-
ratione & fatigatione & ambulationis affidua
tione & equorum curſu, & ira & tritſticia, aut
vigilia & exceſſu motuum corporis & maxi-
me ei qui non fuerit conſuetus, aut ieiunijs &
abſtinentia cibi, vel ex ſiti aut ex ventris ſolutio
ne, aut ex vſu ciborum & potuī calidoru, aut
ex multo potu vini fortis & cibi calidi ſimul,
aut ex ſuperabundatione præter conſuetum,
aut ex groſſis cibis, aut exvnica comelſione que
ipſum aggrauabit ex humore crudo incidente
qui nominatur cacheia. Febris autem effimera
que eſt accidens ipſam egritudinem ſelequens
& febris que ſequitur ex apoſtemate inguinu,
aut ex apoſtemate ſubſcellarum vel radicum
aurium, vel ex caſu ſiue perculſione, aut ex do-
lore in aliquo membrorum exiſtente, aut ex flu
xu reuamatis a capite, aut ex catarro, aut ex do-
lore eparis vel ſplenis, vel cerebri, vel diafragma
tis, vel pulmonis, vel renum, vel veſicæ & ſimi-

Febris in
tria p[ri]t[ici]
genera

ephimeræ
tres p[ra]tes

ephimeræ
duo g[na]

Ephime-
rari cau-
fæ plures

lium. Signa febris effimeræ in vnuerſali ſunt,
quiniam principium ſignorum ipſam indican
tia eſt quia non permanet niſi vna die vt in plu-
ribus, & ſi diutius permanerit contingit ex plu-
ribus cauſis, & quia non incipit cum rigore &
tremore & vrina patientis non multum altera-
tur a ſui conſueto in colore ſubſtantia & odore
& quia eius crisſis fit in declinatione per emana
tionem vrinæ aut cum ſudore vel vapore aut cù
modica humeſtatione & ſtatim perfecte qui-
ſet, & non adiacet ei periculum vel malicia, ve-
runtamen poſſible eſt ipſam eſſe cauſam alia-
rum prauarum febrium, ſicut febris ethicæ &
febris vrentis & ſimilium quando error conti-
gerit in ſui curatione & regimine, & eius plural
accidentia ſunt exteriora, nec eius cauſe ſunt p[ra]
cedentes ſed nouæ ac propinque & quâdo per
manet huiuſmodi febris vtra vnum diem erit
illud monſtruofum, & hoc quidem conſtringit
ſtrictura in poris naturaliter & prohibatur va
porum reſolutio & maxime quando contingit
eſſe in vaporibus aliquid groſſitudinis & rema
nent vapores alſtricti & conſeruati in profun-
do corporis & calebit corpus, & erit hoc cauſa
perdurationis febris per duos vel tres dies aut
plures, & habet hæc febris proprietates quibus
diſcernitur & ſeparatur ab ethica quarù eſt quo
niam cauſe febris effimeræ ſunt incipientes &
in tempore proxime paucæ affociationis, vt eſt
labor, ſollicitudo, ſup[er]pirium, atc[um] tritſticia & ſi-
milia. Caufæ vero ethicæ ſunt antiquatæ quæ
tempus præterierunt, vt labor, tritſticia & ſup[er]
pirium per vnum vel duos menſes, & poſſible
eſt adæquari febrem ethicam cum effimera in
tribus. Et primum eorum eſt quia vtraq[ui] con-
ueniunt in cauſis que ipſas efficiunt. Secùdum
eſt quia ſimplices ambæ ſunt ex ſimplici quali-
tate abſo[rum] humore. T[er]cium eſt vero quia vtri-
tis calor lentus eſt & abſo[rum] vigore, & ſi hæc di-
uersiſicentur erit illud modicum, & etiam pro-
prium ſeb. effimeræ que a ſebribus diſcernitur
putridis, quia ſe. putridæ generantur ex quali-
tate cum humore, ſebris vero effimera ſine hu-
more, & habet etiam proprium quo ſegregatur
a ſebre terciana, quoniam effimera ſi non contin
git deuiare in ſui regimine erit eius terminatio
ſemper in prima die cum abundantia vrinæ vel
cum vapore humido.

Si. febris
ephimeræ
in vnuer
ſali

Febris eſt
phimeræ
ab ethi-
discretio

Ethica s.
phimeræ
tribus

ephimeræ
a tertiantem
ſegrege-
tio

¶ **SECTIO SECVNDA HABET.**
XIX capitula, Quorum primum eſt de ſeb. effi-
mera ex calore ſolis contingente vel ve-
nenis vel ex diuturna mora in aere
balnei.

Allabaranti.

For. CXLVI.

Sig. ex fo
le vel bal
neo.

Si ex me
dicis mor
tiferis

Cura

Signum huius febris eſt quia capita patien-
tium ipsam & ſuperficies corporis calidio
ra ſunt eſ in cæteris effimeris, quod eſ qa
calor aeris & eius vigor occupant ipiritum ani
malem & vitalem ſimul qua ppter vigoratur in
hijs dolor capitis, & calet ſunt vultus illorum,
& ven e ipſorum implantur, & plurime accidit
eis catarrus calidus in naribus, Signum ebulli-
tionis medicinarum mortiferarum eſt quia ca-
lor corporis fortior exiſit calore capi us quo-
niam ſerut illarum extenditur æqualiter per
totum corpus proueniens ad cor cum alpira-
tione & pulſu in magna quantitate & inflatur
eorum corpus & exſiccatur humiditas ſimiliter
& vigorat ſitis & exſiccatur ſaliua & delectan-
tur in acre frigido, Et curatio eius eſt quod in
trigidentur & humeſtetur eis aer proſtemantur
ante eos aromatica frigida & ro. violè alchalani
& alſamar & ſimilia, & alſpergat inflrumento
cum aqua calida cottidie & humeſtentur nares
cum oleo viol aut oleo de nenuſare, & vngan-
tur timpora ſua cum oleo ro. cum aceto mixto
Et ſi calor fuerit fortis humeſtentur umpora
& pectora cum ſandalo camphora & aqua ro.
Et ſi non fuerit ibi reuma nec fuerint capita eo-
rum vaporibus plena oportet tunc indinare ca
put ſuum ſuper vaporem aque calidè in qua
cocſe ſint viol camomil, ſemen alteſ &
deum excorticatum, & ſi non fuerit ibi reuma
nec plenitudo capitis vaporibus nec habet forſe
dolorem capitis non nocet effundere ſuper ca-
pita eorum poſt decliſionem febris aquo deco-
tionis violarû & camomilæ & nutriantur ci-
bis frigidis ex fruſibus, & accipiant ex ſiri-
pis frigidis vt ſirupo prunorum viol. & ſimi-
libus, Et quando receſſerit febris non nocebit
intrare balneum aque dulcis cum aeris ſubtili-
tate temperati caloris præterquam producant
moram in ipſo, & comedat micam panis lotam
in aqua inzuccaro, Et quando erit mundifica-
tum corpus a ſebre cibetur pullis coctis in aqua
cum agreſta vel cum portulaca & ſimilibus.
Curatio eius eſt quod faceat in locis frigidis, &
bibat aquam frigidam vel aquam niuïs, & epi-
timetur pectus cum ſandalo camphora, & re-
gantur reliquio regimine prædicto.

Cura ex
ſole vel
balneo

¶ De effimera contingente ex magno
frigore. Capitulum. II.

Signa

Signum eius eſt quod infrigidatur cum ea
ſuperficies corporis, & alleuiatur & diffol-
Quatur & oppilantur ſubtiles pori & color
inſirmi alteratur & recedit vigor ſanguinis &
eius decor & tranſmutatur ad colorem terteu
& ſuſcum, & accidit eſt tumor faciei & ſentit gra-

uitatem in capite, aut quia nihil deſluit ex nari-
bus præter frigus oppilans poros, aut quia de-
fluit ex illis quid viſcoſum & frigidum & pul-
fus erit paruus & tardus vrina vero cum crudi
tate & albedine. Curatio huius ægritudinis me
lius & electius in curatione huius ægritudinis
eſt cauere ab ingreſſione balnei ante completio
nem & diſeſtionem temporis febris, & cum vi
derit diſeſtionem & potentiām febris decíam
ſubmergantur pedes inſirmi in aqua decoctio-
nis camomilæ ſiſimbrij mentaſtri & ſimilium,
& indinet caput ſuper vaporem huius aquæ,
poſtea ingrediatur balneum & fricetur cù ipſo
leui fricatione abſc, oleo, & ſi non inuenitur
balneum laborent in exercitio temperato, & ci-
betur cum abis pullorum vel cum carnibus, &
& bibat vinum temperatum cum aqua calida,
& eutent omnem cibûn quo eſt frigiditas vi-
ſcoſitas & groſſities, & cooperiantur pannis,
& odorent aromata puri odoris & temperati
calis. Et ſi fuerit in eis reuma & frigora cuf-
tent balneum ſuli poſt maturationem reumatis
& eius diſolutionem & reſolutionem. Et hoc
modo curationis curatur febris quæ prouenit
ex natatione in aqua frigida.

Cura

¶ De ſebre effimera ex ebullitione in
aquam frigidam. Capitulum. III.

Signum
Ignum huius febris eſt quoniam cutis cor
poris inſirmi efficitur ficior & macilen-
tior cuti effimerę ex cauf frigoris, & quâ
do tangitur cutis ſentitur quaſi ſiſtiffet in aqua
inſuſionis gallarum, & vrina eius decinat ad
cruditatem & albedinem, & pulſus redditur al-
tus & amplus. Et curatio eius eſt ſicut curatio
effimerę ex frigore æqualiter.

Cura

¶ De effimera ex vſus balnei dimiſſio-
ne, R. Capitulum. IIII.

O

Portet intromittere inſirmum in bal-
neum poſt febris declinationem & eſ-
fundetur ſuper ipſum multam aqua
tepidam dulcem & multiſpiciet frictionem. Iu-
corporis cum furſure & ſemine melonu & mo
dico baurac, & in eius exitu a balneo cibetur cù
aliquibus ciborum frigidorù, & bibat vinu al-
bum ſubtile valde, & in craftinu readeat ad bal-
neum & redeat poſtea ad ſui conſuetudinem.
¶ De effimera ex íra & ſuperbia.

Cura

Capitulum. V.

Hæc febris exſiccat & diffoluit ſpiritu
animalem & vitalem ſimul. Et signum
huius eſt rubedo faciei & profunda-
tio oculorù & eorum mobilitas, & ſicitas paſ-
pebrarum, & potentiā pulſus & eius magnitu
do. Curatio eius eſt ſedare acuitatem caloris &

Signura

Bb. IJ

Cura

Liber Practice

aufferre iram cum animæ letificatione, deinde in grediatur balneum aque dulcis & temperatæ ca litidis & fricentur cum oleo viole poſtmodù cibæ cù cibis frigidis & humidis, & abstineat ab ira quouſque fedetur ira perfecte, & n accedant ad coitum ne ad febrem tranſferantur p[]d[]ictam & emplaſtretur caput cù emplaſtris frigidis.

¶ De effimera contingente ex anxietate & tristizia ſequitur modo Ca. VI.

D. Iſſerentia d[]it inter anxietatem & tristiz[]iam, quoniam anxietas conſtitit in vir tute tantum cogitativa quæ eſt in cerebro, tristizia in virtute tantum vitali quæ eſt in corde, & propter hoc contingit, φ tristizia mag[]gis ducit ad ethicam & anxietas. Signum huius febris eſt eſ contrario ſignorum effimeræ contin gente ex ira & ſuperbia, nam oculi horum erut quando φ reuולſi extra, quando[] mobiles, & quando φ quieti, & hoc quidem propter diuer ſitatem modorum anxiationis & moſtelie cogitationis. Curatio eius conſtitit in priuſatione cauſæ nocentis cum eius contrario & mundiſatione, & eſt ſedare im[]aginationes inſirmi & dilatare cor cum generibus muſico[]tristico[], deinceps h[]u[]e[]ctare corpus cù cibis frigidis & hu midis & impinguare corpus cù vino valde limphato, & ingreſſu balnei aque dulcis & fricatio ne in ipſo c[]quali temperata fricatione cum oleis humidis, & caueat ab omni quod exſiccat & ex tenuat & deueningat ad febrem ethicam, Ethica enim ex hac ſe. præ c[]æteris euenire ſolet.

¶ De effimera contingente ex exſequi fatigationis corporis. Ca. VII.

A. C[]tio & I[]c[]fio aut laboris & fatigatio- nis corporis fortis commutant omnes tres ſpiritus ſubito. Signum quod in- ducit h[]anc febrem eſt p[]c[]edens fatigatio, & quia redditur corpus ſiccum & macilentum, & pulſus fit ſubtilis & paruus, verunt[]i eſt frequens groſſus & extenſus, vrina vero ſubtilis eſt cum acuine. Curatio eius eſt c[]ui ocio & tranquilli tate & fricatione cum oleo viole. cum oleo de ne nufare ſubtili & leu[]i fricatione bis aut ter in die & intret poſtmodum balneum aque dulcis c[]ui aeris ſubtilitate & coloris temperie frequenter abſque longa mora in ipſo, & caueat ab omni quod diffultuit vt a coitu & a ventris ſolutione ab ira & ſollicitudine, & cibetur c[]ibo frigido & humido faciis di[]g[]onis & nutrimenti modici.

¶ De effimera contingente ex frequenti ieiunio. Capitulum. VIII.

Signum huius eſt declinatio coloris faciei ad c[]itrinitatem & ſimilatur faciei conualescen tium ab inſirmitate vel ægritudine & ocu lorum concauitas & pulſus debilitas & vrina

redditur calida vel acuta & rubea. Curatio eius eſt quod relinquit c[]ibum in hora ſebris, & ſu- gant c[]ottidie granata & vuas hyemales melo- nes & citruli, & cibetur pane ſimilæ luper quo præterierunt duo vel tres dies molito & eribels- lato cui adiungatur de zuccaro & modico ami- g[]dal. dul, excorticat[]i & tritarum, & cum ap- parebit tempus fractionis febris, & ſtomacht vacuitas & exigu[n]t cibum, & ſumat puſanam ordei & eo digito intret balneum & cum inci- pit corpus c[]aleſtieri & ſudare vngatur cum mul- to oleo viole. vt oppilen[]i pori corporis & vtrat cibis ſubtilibus boni & ſubtile nutrimenti ge- nerantibus, & caueat a c[]ibis groſſis & viſcolis.

¶ De effimera contingente ex longa re- tentione ſitis. Capitulum. IX.

Q. Portet autem febris consumationem peruenire infirmo cum potu p[]tilanæ ordei loti pluries in aqua frigida mul-CAurC cum modico zuccaro, & ſi non eſt ei præpa- ratum ante ebullitionem febris bibant de aqua frigida paulatim, & ſi inuenerit accipiant de p[]liio cum zuccaro vel ſemen portulacæ vſque ad tempus declinationis febris, & bibant aqua or dea ceam & cibentur cum cibis humidis, & ab- ſtineant a labore quouſque receſſerit frigus.

¶ De effimera contingente ex ventris ſolutione. Capitulum. X.

C. Vratur h[]æc febris que in ſuo loco die- eximis, in declinatione vero febris intret balneum & cibentur cum hijs que dixi mus in effimera contingente ex longa detentio- ne ſitis.

¶ De effimera contingente ex c[]ibis & potibus. Capitulum. XI.

Signum huius eſt quoc[]niam eius principium oritur a naturali ſpiritu qui eſt in epate, de inde adh[]eret & expanditur calor per totu[] corpus, in hora vero vehementi[]e febris & eius ſtatus ſentitur calor in epate quod eſt ex, p[]priæ- tate huius febris ad ep[]ar, V vrina autem in h[]ac ſe bre redditur intenſe rubedinis. Curatio eius eſt potus ſecaniabin zuccarinf permixta c[]ui ſucco granatorum & iulep zuccarini faci[]t c[]ui sanda- lo & camphora, & nutriantur inſirmi cibis hu midis & frigidis & oleibus & fructibus, & emplaſtretur epar cum emplaſtro de sanda[], & roſ. & farina ordei camphora & aqua roſa. & portulaca & ſimilibus, & non ingrediatur bal- neum niſi poſt ſinem declinationis febris.

¶ De effimera contingente ex multo po- tu vini. Capitulum. XII.

C. V ratio huius febris eſt φ ſumat patiens ex ſupris frigidis deſminatis c[]ui aqua fri gida vehementis frigiditatis paulatim,

Anxietas & tristiz - ciadiffert

Signum

Cura

Signum

Signum

Cura

Signum

Cura

Zaliparauij.

fot.CXLVII

in tempore vero declinationis febris ingrediens
balnei temperatu & supereffundat capit eius
aquam multam tepidam, & cibetur cibario len
tium viridi frigido & reliquis cibariis paratis
cum succo granator agresti & aceto & pifi-
bus in aqua coctis & odoret ei viol & tiudeat
plongare fomni, & ei excitatur a fomno feci-
dario intret balneum & reiteret ei idem regi-
men, & omnino caute a vino, & si perficerit in
eo grauedo capit & oculo, & apparebit in
eo rubedo facici & extenfio flotomet tunc aut
fcarificet ei ferro & regat ei hijs que diximus.

¶De effimera contingente ex multa
comestione, Capitulum. XIII.

Vratur hæc febris ei laxatiuo ex fructu
bus & potu fecaniabin, & nutriatur ei
ptifana ord ei tantis, & cum declinatione
febris ingrediatur balneu non trahens mora in
ipfo & supereffunda ei aqua tepida, & fricet
corpus forti fricatione & lequenti ei aqua de-
coctionis furfuri, & poftea intret balneum, &
exiens ab eo redeat ad sui regimen cum laxatiuo
fructu, Et si superuenerit ei rigor in balneo se
fmet in ex ab eo, Similiter faciat cuicui, hoc ac
didit in balneo, qun huius modi febris putrida est
& nò effimera, ſed ſi habuerit rigorem ſcas il-
lam eſſe effimeram cum reliquis lignis.

¶De effimera contingente ex vnica
comestione. Cap. I. XIII.

Vratio huius febris est fl ebotomet
patiens qn ſentit grauedinem in ventris
superioribus, aut ſuperponatur licinu
ſi ſenſerit grauedinem in ventris inſerioribus do
nec alleviuet ab eo, & intret balneu & producat
fomni & humeſt cibi & ſelinquat laborem
per dies, & purgetur corpus eu aliquibus laxa-
tiuı frigidis lente laxationis.

¶De effimera contingente ex cruditate
humoris qui dicti cachuta. Ca. XV.

I contingat leniri naturam in hac ſebre alia
curatione non indigebit niſt tantum quod
bibat aliquas ſorſitiones de aqua calida,
poſtea intret balneum, & cibetur cibis quiſbus
inſit ſtipticitas & frigiditas et cibis dictis haſera
uiæ & alfumacia & ſimilibus, vel bibat ſirupos
frigidos & ſtipticos, & abſtineat a labore & ſu-
datione ad ſolem & euiuet balneum, Et ſi nò ſu-
erit natura lenita per ſe oportet penitus ipſam
lenire.

¶ De effimera contingente ex apoſte-
mate magno. Capitulum. XVI.

Vando coadunatur ſanguis in huius-
modi locis molli bus corporibus & ti-
metur de putredine in illis caleſit ſpiri

tus vitalis & adhret calor cordi ex vidnitate ar-
teriarum ad ipſum, & generatur ex hoc febris
effimera. Signu huius est quia pulſus reddit
magnus & frequens & vrina declinat ad crudi-
tatem cum albedine, & facie inflirmi est rubea
& tumida, & cum puenit finis febris ex eo qd'
apparet in ſuo corpore accedat in ſui curatione
ad maturationem apoſtematis & ſedationem
doloris, & poſt declinatōm febris & etus que
tem ingrediatur balneum aque dulcis calid &
moram trahat in ipſo vt calor paulatim reſol-
uat reſiduum apoſtematis & ſricentur in balneo
ſuauiter abſque oleo, & vtatur cibis ſubtilibus
facilis digestionis & bonæ ſubſtantie.

¶De effimera conſequente ex alijs apo
ſtematibus factis in reliquis mem
bris corporis. Cap. XVII.

Portet primo flebotomari inſirmum ex parte oppoſita & inſrigida re apoſte ma cum hijs que diximus in curatione calicorum apoſtematum, & nuſo modo balneum intret, nec vinum bibat dotec quie ſeat dolor inſationis apoſtematis & febris & laxetur natura ſi apparet in eo plenitudo, & ſtu deat calorem extinguere, & nutriatur cibis frigidis.

¶ De effimera conſequente ex dolore ali
quorui membror, vepatis ſplenis
vessice diaphragmatis cerebri
pulmonis & ſimilibus.
Cap. I. XVIII.

Portet inſpicere ſi est apoſtema calid
aut groſſa ventolitas, aut huior morbi
cans, aut multa extenſio, aut ſiccati
exceſus in loco illo, aut mala complexio calida
ſeu frigida ſimpliciter, vel cu humore aut oppi-
latione ex lapide calculo vel ex alia re conſimili,
& poſt febris quietem balneetur in balneo leui
balneatione, & cibetur cibis predictis.

¶De effimera conſequente ex reumatæ
vel catarro. Capitulum. XIX.

Portet imprimis flebotomari patiæ
tem, & ſi tempus est propinquum ſca
rifiectur ſi non conuenit ei flebotoma-
tio, & abſtineat a carnibus & vino, & bibat a
quam decoctionis ordei, & ſoluatur natura eu
hijs que determinauiſtis in curatione catarri,
& leniatur pectus, & ſedetur tuſſis donec deſi
net febris, & maturetur reuma & molliatur tuſ
ſis & tunc intret balneu & ad ſui regimen patu-
latim redeat, & non decet committere negligen
tiam in curatione huius febris, quia poſſible est
transſerri ex ea ad apoſtema cerebri quod dici
tur birſen.

Bb. 111

Signum

Cura

Cura

Cura

Cauſa

Cura

Cura

Cura

Liber Practice

¶ INCIPIT SECTIO TERCIA VLTI
mi tractatus, quæ habet capitula quinque,
Quorum primum est de febre quæ fit in
membris solidis quæ dicitur ethica.i,
febris, alac. i. ollium, debul. ti-
sis quæ nominat paflio sicca

Febris ex
thice diu
fio

Hæc febris diuiditur in duo, quia aut
erit ei calore & dicitur ethica.i, febris
aldac.i, ollium, aut erit abfc calore fe
brili & dicitur altebul.i, diffolutio contingens
in corporibus senium, & anteß incipiamus de-
terminare hanc febrem eiusq; partes & curas
oportet primo enunciare paflionem sicca quæ
nominatur altebul.i, ptifis significat diffolutio-
nem humiditatum corporis & exitus membro
rum a multiplicatione & additione ad diffolu-
tionem & diminutionem, quapropter nomina
ta est paflio sicca, Diuiditur autem hæc paflio
sicca in duas partes, quoniam alia est naturalis,
& alia est accidentalis, Naturalis est fuccitas ad-
tuens in corporibus senium & decrepitorum,
& diffolutio naturalis est ex virtutum natura-
lium defectu. Caufæ autem facientes pufim fut
tres, quarum vna est vehementia caloris & eius
potentia ad exficcandum subftantiales humidi-
tates ficut videtur hoc in vegetabilibus & plan-
tis. Secunda est priuratio humiditatis nutrientis
illa vt videtur hoc contingere arboribus & plan
tis æftuo tempore & pluuiarum retentione.
Tercia est corruptio humoris nutrientis illa,
quando declinat a dulcore & falſedine ad ſapo
ram bauracinnum & aluminofum & caeteros
ſapores quos natura fugit, & abhorret nec ex
illis nutriretur, & contingit ptifis corporibus
cum dominatur ipſis accidentalis calor vt ptis
consequens poſt terminationem acutorum
morborum, & illa que ſequitur ex diuturna
membrorum trifſicia & anxietate contingit, &
ex corruptione ſanguinis nutrientis corpora.
Accidentalis ant est duplex, quia alia est cum fe-
bre, alſavero fine febre. Et que fit fine febre dua
bus contingit caufis, qua aut ex calore, aut ex fri
gore, ex frigore cœt ngit ptifis ex longa diffolu-
tione accidente corp. us ex continuatione alio-
quarum cronicarum paflionum, donec frigi-
datur. Ex calore vero contingit ex coadunatio-
ne humoris calidiflimi ad cor ex quo refultant
corrupti fumi facientes acquirere accidentalem
calorem propter quod recedit groſſutudo ſan-
guinis & eius dulcedo & redditur abhorribilis
& tranſgrediens terminum nutritionis & odit
ipſum natura & no nutritur ex eo & ſequitur
ex hoc fuccitas & diffolutio necessario, & appel-
latur hæc ſpecies pufis accidentalis senectus &

Caufæ ex
thice fune
tres

nominatur hoc nomine vt diſtinguæ a ptifì na
turali, Determinato ita, a nobis de ptifì com-
muniter & ea in ſuas diuſa ſpecies, determina-
tis etiam caufis eius naturalis & accidentalis quæ
fit fine febre relinquetur nobis determ are ac-
cidentalem ptifim cum febre quæ quidem dici-
tur febris ollium.i, ethica

¶ De ptifi accidente cum febre ethica.
Capitulum ſecundum.

A
nte qui dem qm incipiamus determini
nare iplam oportet ditiinguere februm
que generatur ex ptifi, Dicimus autem
q febris que generatur ex eo diuiditur in duo,
quia aut erit ipſamet ægritudo, & generat co-
muniter cum eo qd calefacit & exſiccat cum ex
cellu, & ſi connecunt quemadmodi cauſe fa-
cientes effimeram ab extra venientibus & maxi-
me animales cauſe & vigilie & cogitationes co-
trariſuſpiriù & trifſicia & profundatio con-
tinui ſtudi ſuper profundis ſcientijs, & polli-
bile est etiam accidere ex caufis corporalibus &
excellu laboris & ambulatione & equitatione
& ſimilibus. Fch is ait quæ est accidens conco-
mitans ægritudinem fit ex quatuor caufis, aut
enim fit ex effimera, plongata, aut ex febre pu-
trida qn miſcetur cum alia, & confundunt &
permilceant paroxifmi ipſarum & occultanti
terminationes ipſarù, aut fiet ex alijs ægritudi-
nibus antiqua tuſi dolore pectoriis vlcera-
tione pulmo nis, dolore diafragmatis, vlceratœ
velicæ, dolore epatis, renù, & vnuerſaliter ex
omibus antiquis & diuturnis paflionibus quo
rum natura eſt diffoluerre virtutem caſefacre
corpus & eius deuſuncare humiditatem. Ptilis
autem que eſt diſolutio accidentalis cum febre
diuiditur in tres ſpecies, fed anteß determin-
us eius partes & curationem oportet preno-
tare humiditates in quibus hæc febris generat,
Et dicimus q humiditates exiſtes in venis &
arterijs quæ ſimilis est humiditati arborum &
plantarù exſistenti in meatibus subſiantiæ &
ramorù ipſarum & humiditati exiſenti in me-
atu pedis ſpice frumenti & meatibus radicù &
ramorù vitis. Secunda est humiditas exiſtens in
locis vacuïs membro? sicut ſanguis puèniens
ad mollitiem membro? in qua no peratur tet
cia digeſtio, nec potest eam condempſare, & est
ſimilis humiditati aquoſe perueniens ad grana
frumenti qd nondum recepit maturatòm ne-
q perſea eſt eius condempſatio. Tercia eſt hu
miditas membro? cuius decoſtio perſecta eſt
& incepit condempſari, ſed nondi hoc eſt in ea
pſectù, & volo p hoc carnem mollem recentis

Febris ex
ptifi diſſi
tio

Febris ex
gritudine
concomi-
tans ex
quatuor
fit cauſis

Humidi-
tates ſub-
icidio ſe-
bris ethi.

Altabaruii.

For. CXLVIII.

Huidita-
tes carno-
si cor-
pori funt
quatuor
Species
ethice fit
nes

condempſationis & proximùs affimilari mem-
bris que quidem humiditas ſimilis est humidi-
tati frumenti quæ cepit condempſat, fed nondùi
pſecta est condempſatio in ea est tîn molle & hu-
midum. Quarta est humiditas continens & con-
feruans ipfor materiâ, & est humiditas cuius
condempſatio pſecta & completa est membris
ſimilis, & redditur eidem cum eis ſimilis, & ſi-
milatur humiditati frumenti cuius dempſatio
est completa & ſiccitati materiâ ipſus confer-
uanti & ab eo phibentis corruptionem & ver-
mium generatoem. Determinato igitur qum hu-
miditates carnoſor corporo ſunt quatuor. Sci-
endum est q[ui] species febris p[er]ſis ſunt tres vt di-
cemus. Species febris ethice ſunt tres, quatuor vna
est febris quæ generaſ in humiditatiibus proxi-
mis membris & ea c[or]feruantibus vt diximus, q[ui]
est qa hm[oi] sanguinis humiditati contingit læ-
sio duobus modis, Vno modo q[ui] multiplicat
in venis & naturâ aggrauat odit ipſum natura
& ſu[n] regimen dereſequit, cuius regimine na-
tura neglecto n[ot] mundificaſ a ſuis ſup[er]fluitati
bus que cum d[omi]n remanebunt detent[em] in vafſis
ſuis ebulliet c[ui] calore corpis putrefiunt q[ui] & ge-
nerabunt febres putridas quatuor quelibet nota
est ab humore ſibi dominate, vnde ſi caleſit fan
guis ſolus ex aliqua cauſar p[er]dictar generan-
tium febrem effimerâ adh[ere]bit calor fanguini
puro exiſtenti in venis & arterijs & expanditur
c[ui] calore naturali per totu[rum] corpus, & reſultat
in membris calor extendens n[ot] permanens vt ca
lor effimerê, & ſi permanerit calor fanguinis
& vigoraſ fuerit & exſesserit modi[que] ſu[n] ita
q[ui] caleſatia ſubſtantiâ venare, & adh[ere]bit ca-
lor humiditati fanguinis ad mollitiem membro
rum p[er]uenienti, & recedet de eo groſſitudo eius
abhorrebunt ipſum membra, & n[ot] nutrientur
ex plurima parte ipſus p[er]tueri ſui horriditatem
& defectu[rum], & generaſ ex hoc p[er]ſis & corporis
diſſolutio & ſit ex hoc prima ſpecies huius egri
tudinis. Quapropter erit hec ſpecies facili cura-
rationis valde & ſanationi proxima, & ſi p[er]man
ferit calor membro[rum] & pu[er]enerit donec adh[ere]
at fecunde humiditati que p[er]condempſatio-
nem est ita q[ui] eius graſſitudinem & dulcorem
conſumpferit, addet in corpore ſiccitatem & diſ
ſolutionem, & fiet etiâ fecunda ſpecies huius ſe
bris, & p[er]tuer hoc fit hec ſpecies impoſſibilis cu-
rationis n[ifi]cal poſt laborem & ſollicitudinê vld-
mam, fed ſi adhuc ultra calor adiciat continua-
tionem & exiſtentiâ in corpore, & dominabit
humiditati materiali que ſimilat membris & c[or]
feruat ea donec ex ſiccabit ipſa ſubintrans humi
ditatem naturalem exiſtentem in ipſis membris

& extenuab[ut]r, & fiat ex hoc tercia ſpecies hui[us]
febris, & p[er]tuer hoc fac[ita] est hm[oi] species im-
poſſibilis curationis & nun[que] ſuſcipiens cura-
tionem, al[ern]atoem, calor accidentalis confu-
mit humiditatem materialem continens & con-
feruâns membra agens in ipſum vt calor fo-
lis agit in ligna & lapides cum diu illis affiſtit.
Caufa vero febris p[er]ſis que ipſa est ægritudo
est q[ui] cordis humiditas exiſtens in ſuis concatu-
ritibus & venis & caleſit & a ſua daritate natti
rali transmutat ad caliditatem & ſiccitatem pro-
pter cauſas animales iam dictiæ præter q[ui] adju-
niat cordi defectus vel cauſa n[ifi]caliditas ſolis
generabit, Hæc prima ſpecies ſpeciere ſebris eti-
æ ſimplex q[ui] ip[er]lamet est egritudo, Et hec ſpe-
cies est etiam earum que ſuſcipit curationem ca-
lor etenim non agit in calorem cordis n[ifi]calo-
rem & ebullitionem tant[ui] non p[er]uenens ad fe-
cundam humiditatem, & ſi pu[er]enerit calor ad re
liquas humiditates erit q[ui] diximus de reliquis
ambabus ſpeciebus. Signa indicâtia febrem eti-
câ vnuerſaliter diu[i]ridi in quatuor ſpecies. Pri
mum ſignum est q[ui] calor huius ſe. totum c[or]
municat corpus & abundat in membris humi
ditatiibus & ſpiri[tu]ibus æqualiter p[er]ſa ſiut in
ſolidis membris & ſanguine. Secundu[rum] ſignum
quia calor ipforu[rum] lentus est & non moſtus, &
eius acuſas leu[i]s & modica est a mordicatióne
dolore & moſtia libera ita q[ui] æſtimant n[ot] pa-
ti febrem. Terci[um] est q[ui] corpora infirmo[
]huius ſebris ſimilant colori plumbeo & abun-
dat in eis alteratio & liuor paru[rum] ad citrinitatem
declinans. Quartu[rum] vero ſignum est q[ui] timpora
ip[er]orum infirmo[rum] nuda & extenſa ſunt & o-
culi concati in quibus est ſicca lachrimatio &
corpore ſic diu[rid] & extenuati & reliqua ſigna quæ
dicemus poſt hæc. Signum vero febris ethicæ
continents alijs ægritudinibus & maxime co-
tingenus ſe[br]is effimerê est quoniam accidenti al[
cui] ſe[br]is effimerâ ex tristiciæ ex ſup[er]ſiro & li-
milibus, & permanerit vſq[ui] ad diem terci[um],
in eodem modo, non faciens mutationem ab
eo quod fuerat in principio, neq[ui] dedinat ad au
gmentum & diminutionem. & color infirmi
est alteratus ad obſcuritatem & liuorem atq[ui] ci
trinitatem, ſimilem corpori mortuo abſq[ui] vis
gore, & videtur in corporis ſuperſicie duriues
cum maſe & diſſolutione, & ſentitur ſub tactu
manus in corpore infirmi calor diſſolutus &
acutus, & cum non manifestatur ilſe calor in
tactu pulſus aliquo temporum ſcias hoc eſſe
ſignum primæ ſpeciei ſpecierum ethicæ. Signi[
]tus
[speciei] fecund[em] eſt quando cum predictis ſignis
videtur calor augmentari apud eibor[u]n retentu[io

Caufa
ethice

Sig. indi-
cantia fec-
bi[que] ethicæ
funt qua-
tuor

Sig. p[er]ſa
[speciei]

Sig. ſec[ta]
[speciei]

Bb. iiij

Liber Practice

Si. tertie
speci

nem erit hoc cum illis terciis signuſe ſpeciem
ſecundam. Signuſ vero tercię ſpeciei manifeſtū
eſt qūm videſt vultus inſirmi coloris plūbei & al-
teratū valde & eius oculi ſo caui & ſicca lacri-
tatione & timpora extenſa & ſubtilia & ſubti-
litas naſi & citrinitas aurii & citrinitas ipſa;
& rugatio faciei & vnuerſaliter totuſ corpus in
hac exiſtit diſpoſitione denudatū carne & pel-
lis frontis & faciei eſt ad modum ſicci corij ex-
tenſa ſup illis, & colluī eius eſt gracile, & euul
ſio muſculorum pectoris & extenuatio canne pul-
monis, & cī detegi venter eius videſt. q. vacuus
ab interſoribus, & cū tangitur manibus ſenti. q
tabula extenſa ſimilis corio arido, & qūn accipit
cutis ventris & extrahiſt & extendiſt pmanebit
direcția cū nō habeat humiditatem quæ ipſum
temolliat, & ſi inſpiciuntō oſſa pectoris cū ta-
tu vel viſu inueniunt ſingula in eorum termi-
no, & vnuerſaliter inueniunt in corpore inſi-
mī niſi pellis & oſſa, & redditur vox ſubtilis &
debilis & virtus pſtrata, & pulſus eſt ſubtilis
& debilis, & cū hoc tamen ſunt cordē ſpore ap-
parentes & venè euullē & vrina eſt cū pingu-
dine & ſimilitudo humoſ, & qūn eſſ fundiſt vri-
na audiſt ſonus eius ad moduī ſoni olei qūn eſ-
fundiſt & penitus receſſit vigor caloris, & poſ-
ſible eſt apparere oſſa planta; & maſtuī pu-
treſſui vngues, Et aliqui ſunt quorъ cadunt pi
li capitis & natura ſoluitur quibus mors valde
eſt proxima, & qūn puenit corpus ad hunc tet-
minu diſſolutionis & extenuatiois nō eſt via in
ſui curatione, Et qūnum cujus reſidebit in eis ali-
id refiduī carnis & ſanguinis & vigoris colo-
ris & aliquid de virtute, nec cum erunt huiuſ-
modi accidentia perfecta & vigoroſa erit ſpes
curationis in eis.

¶ De curatione ethice. Cap. III.

Cura ſim
plicis
Cura vtri
ſq. ſpēi

I
Am dictu eſt a nobis q[ui] tres ſunt eius ſpeci-
es, & illa prima eſt que ſuſcipit curatoem
cui bona folliſtudine, Hæc t[em] ſebris q[ui]s
componiſt cui aliqua ſe. putrida; & quando-
q[ui] exiſtit ſimplex, ſed incipiendu eſt a curatio-
ne ſimplicis, poſtea dicemus curationem com-
poſite. Curatio ſimplicis etiā conſiſt it duobus
modis, quia aut erit corpus abundans coſe. rub.
paratu ad receptionem putredinſ. Curatio vtri
uſq[ui] eſt c[ui] venè fuerint plen[æ] co. ru. q[ui] p[er]beatur
ingeniatio imprimis remouere cauſas facientes
ipſam & delere ſingulas ſuis contrarijs vt labo-
rem per quietem, tristiciam per I[et]iciam, vigili-
as per ſomn[u] & ſimilia, deinde vero acceſſetur
purgatio corporis ab humoriſbus paratis ad re-
cipiendu[que] putredinem c[ui] medicinis l[ui]que ſtant lo-
co cibor; & que euacuant abſq[ui] caleſſatione &
exſiccatione vt eſt ſuccus lebleb c[ui] moraba roſ.

& moraba viola; & c[ui] ſucco lebleb in quo in
fundatur aligd ex mirabo: & in quo diſtolua
tur & colaur medulla caſſiſtult, & manne &
violē aut bibat iulep c[ui] inſuſione mirabo: & ſi
milia quo[que] p[er]rie eſt educere talem humorem,
& q[ui] laxaueris & mundiſſaueſris corpus tunc
accedas ad eius regimen & curationem. Curatio
aŭt ethice in octo conſiſtit rebus, qua[que] prima
eſt regimen & aeris & loci. Secunda conſiſtit in
aromatibus. T[ercia] in liniſtionibus & epithima
tibus, Quarta in ſera frigida & alijs rebus frig-
didis. Quinta eſt regimen in vino. Sexta in lacte
Septima in balneo. Octaua in cōmuni curato[d]e
in cibis & medicinis & reliquo regimine. Regi-
men febricitanuſt ethica in aere & loco eſt q[ui]
c[ui] fideretur de tempore q[ui] ſi fuerit frigidu & nō
vltimē frigidiatis nō egebit reparatione. Si ve-
to fuerit in excellu frigidiatis t[uc]o oportet mo-
derate operiri inſirmum cum pannis, & ſi fuerit
tempus æſtuum oportet ingeniari erga emen-
dato[d]em aeris & in frigidiate & humiditate, &
eſt q[ui] dilponat[ur] locus inſirmi in manſione cuius
porta ſit ſeptentrionalis & ampla in qua ſternā
tur aromata frigida vt ro. violē & nenuſar alſe
hebrā rami mirte & vitis virga p[ast]oris & p[ui]
ua & alſamar & ſi[li]a roent[ur] cotidie a[que] frigida
& iuſpendan[que] apud portas domus & eius pa-
rietes manthania & lintheamina madeſacia in aq[
ulci] frigida & q[ui]cunq[ui] exſiſſan[que] aſpergatur
aqua & exponan[que] ante ipſum vafa noua plena
aqua frigida, in decimatione aŭt diei aſcendat in
firmus ad viridaria vel ad ſuprāmā manſiones
multi aeris & qua porte aperte ſint a parte ſe-
ptentronis & quibus etiam profiternen[que] aro-
mata p[di]cita. Regimen vero ipſor[u] in aromati-
bus eſt q[ui] oportet ea eſſe munda & odoriſera
ex aromatibus frigidis & confortantibus ſiut
ſunt ro. alcheleſ, i. genus ſalicis mirta violē nenu
far alſe hebran, ex ſpeciebus aŭt vt ſut ſandali &
roſ. & eut[em]t camphora, p[er]t[em] ſuſſeitatem niſi
forte fuerit in capite de h[ui]riditate naturali aligd
tunc enim eſt vtile ad exſiccationem. Si vero ſu
erit in eo modicum humiditatis naturalis & ha
buerit reu[m]a vel accidentaliter humiditatem ca
ueant ab ea penitus & expona[t] ante ipſos vas ſi
guli nouum plenum argilla rubea vt algebar pu-
ri odoris, & madeſiat frequenter aqua frigida
& renouetur argilla cum odorem alpirauerit.

Ethice cu
ra in octo
conſiſtit
rebus

Regimen
in aromas
tibus

¶ Regimen autem ipſorum in liniſtionibus eſt
quod confideretur corpus ſi liberum eſt ab h[ui]
miditaturus tunc liniatur cum ſucco lactuſe &
portulac[que] & poſſible eſt miſceri cum illis oleu[
olitarum lotum, aut oleum roſa, aut oleum ca
momil. iuxta oportunitatem vnut[que] cuiusq[ui] com
plexionis ipſorum, Si ſuperuenit ei calor for-

Regimē
in linicio,
nibus

Alfabarauij.

For. CXLIX.

Regimen
in aqula
frigida

tis & corpus videtur diffolutum humiditatibus & timetur de aduentu sui corporis vngantur la certi & reliqua membra & maxime venter cum vnctione de sandalis & camphora & modico croco tritis & distemperatis cum aqua roſ, vel cum fucco mirțe vel cum fucco porrorum, & alpergatur facies aqua roſa, multa & ventiletur ante ipſos cù ventalabris, & omnino adhăbitur omne ſtudium quod nullo modo alia quid refoluatur ex corpore. Et nos quidem iam ſcripſimus in ſuo loco linitiones & emplaſtra que conueniunt ventri & que liniunt eos. Regimen vero ipſorum in aqua frigida & cæteris rebus frigidis eſt quoniam ſi fuerit ſebris etica ipſamer ægritudo & non preceſſet eam aliqua ſebruum ſimplici & corpus ſuerit exempti ab apoſtematibus & humoribus paratis ad receptionem putredinis, preſciatur inſirmo tunc potare aquam frigidam pofft cibû, nec vetetur eis ſi necefitas cogat ad hoc, & maxime ſi fuerit virtus fortis, & ſigna diſgelionis apparent in vrina & tunc cibari debent cibis frigidis & huus midis ficut pſtifana ordei & pane in aqua inſuli cucurbitis & ſiſibus. Si fuerit hæc ſebris contingens ægritudini vel cum alij paſſionu antiqua: p[ro]mixta ficut cù ſebre putrida vel alij ve teri apatum & contingit eſſe in venis alijd ex humoribus, tunc oportet oino eos abſtinere ab aqua frigida ſedem poffe & virtutem q[ui] ſuc eſt p[er]ſima & mortiſera, & maxime q[ui] non apparent ſigna diſg[onis] in vrina, & fuerit virtus inſirmi fortis, & a[na] q[ui] d[um] exſtiterit in ipſis ſuerit lenti caloris & inflamato[ris] modica[re], Et ſi[mi]r oportet eos cauere ab vniuerſis emplaſtris & leni entibus & ſuccis frigidis, & apponat ſtudiu ad augendæ ſtim ab eis cù regimento aere frigido & ſub tali & aqua pauc[em] frigidis & cibis & poſtibus & fumigijs, niſi ſuerit a[na] q[ui] d[um] ſuerit in i[mi]p[er]ſis calidu & inflamatiu[n], tunc e[m] concedat ei potus aquæ frigide. Regimen vero in viro no eſt quoniam quando ſuerit ægritudo ex ma liſia complexionis frigide & ethica quando deſecerit animalis ſpiritus & vitalis, & cepit deſicere & extingui calor naturalis, tunc oportet eis concedere potum vi[n]i albi groſſi pontic[is] purt odoris vna vice temperatum cum aqua & alia potu & nò ſumat ipſum vacuo ſtomacho ante cibum, neq[ui] ſimul & ſemel, ſed paulatim: & vltimo modo cauete ab ipſo cum ſuerit ex calo re humiditatem corporis ægris diffoluente & ipſum exſiccante. Regimen ipſum in lacte inſter genera lactis laudabilius eſt p[er]ſis lac mulierum, & p[er]ſt ipſum lac aſinum, ſed quia plus res hominu abhorrent hæc duo genera lactis o portet miſceri cum eis lac caprinum, & oportet

Regimen
invivo

Regimem
ethicem in
lacte

q[ui] non ſumat ex lacte niſi p[er]ſot regimen anima[lium de quibus debet ipſum accipi, & eſt quod eligatur ex capris & alinabus albæ & iuuenæ, cule & quarum partus non ſit proximus, & ſit lac temperate ſubſtantiæ & æqualium partium non fluxibile & nutriantur hec in domo cù ſo[no] albo nouo & folijs quercuum mirta arno-gloffa ſemperuïua & lactucis & ſimulibus nu[triantur] frondibus arborum tantu[rum] prohibebi[rum] corruptio lactis in ſtomacho. N[ot] documentum autem quod so[let] ex potu lactis ſuperuenire eſt quia coagulatur in ſtomacho quapropter admiſcendum eſt ei parum zuccari ſi accidit ex poſtu eius ſolutio ventris, & quando hoc videris ſiſte a potu eius quoſuq[ui] recedat ſolutio, & poſtea redeat ad ſui potum, Et ſi ſuperueniat ei ra fura in inteftino aut lubricatio tunc ferueat lac cum lapidibus ignitis ad ignem aut cum bono ferro p[er]uovt in ſuo loco dictum eſt, & quan[do] ſuerit virtus retentiva ſtomachi & inteftino rum ſana & fortis non no[c]et comedere cancros fluviat[es] c[ui] ordeo cocto, & ſi habuerit ſebrum abſtineat a potu lactis, aut ſumat illud cum ſuc co granatorum vel cum ſirupo roſ. Regimen in balneo eſt quoniam ſi ſuerit ſebris ethica ſim p[le]x & eſt cum ea mixtum aliquod ex ſebribus putridis & corpus exſitit liberum ab humori bus & apoſtematibus, confert eis tunc balneu valde quando regitur in eo vt decet, quod eſt quia oportet eſſe balneu in eius mansione aut prope ipſam, aut quod deferatur cum lecto, & ſit balneum aquæ dulcis & amplum valde, mul t[il]uminis, alti ædificijs, temperati aeris & boni caloris vt æger in eo delectetur, & cum ingredi tur ipſum ſter ſuper ſtramineis lineis lenibus & cum ſteretur in ipſo ſtatim intret pilum aquæ ca lide & non trabat in ipſo moram ne corpus deſbilitetur, & cum exuerit de balneo liniatur corpus eius cum oleo viol, ſeſtinanter, & p[er]ſimo d[um] ſimul & ſemel ſubmergatur in aquam frigidam, vel abluatur in ea cum ſeſtinantia, & ca ueat ne ſudet in eo & debilitetur corpus, & ſi ſi tierit non no c[eb]it ſedare ſtimi eius cum potu ali cu[i]us ſiruporum frigidorum temperatorum cum aqua, deinde nutriatur cum bono cibovt diximus. Curatio ſebris ethicem in vniuerſali diximus iam non ſtudi eri deca curationem huius ſebris niſi circa illam de qua ipſeras curato[em] & videris ſebrum lentam & continuæ & quæ de p[er]ximo incipit in ægris aliquid diſſolutionis & exſiccationis, tunc oportet regere eum c[ui] p[er]ſi[na] ordei, & p[er]ſot eius deſenſum a ſtomacho ci betur p[er]ſiculcis fluviualibus apud m[ot]anis locis euntibus & ſint affati & c[ui] oleribus frigidis & c[ui] c[ur]uc, & oleo iame, lactu, & ſi[mi]bus, & eutient

Regimen
in balneo

Cura ethi
ç[ui] ſebris
in vii

Liber Practice

balneuſ aque dukis vt diximus temperati aeris
& cuius calor aque fit proximus calori laſtis
flatim multi, & deterant ad ipſum cù lecto, &
ſtent in loco balnei qui non offendaſt a calore,
& ſupereſtundatur ei aqua tepida frequenter,
& ſtent in ipſo parua hora, & poſtea vngatur
oleo violarum & celiterer effundatur ſuper eos
aqua frigida, cum exierit a balneo ventiletur eis
vt non ſudent corpora ſua deinde morentur in
mansionibus in quibus proſternenur aromata
ta vt diximus, Et ſi patiuntur ſitim & augmentatus
fuerit calor ipſorum bibant oleum viol.
aut oleum ſeminum cucurb. per ſe vel mixtum
cum iulep & modico aque trigidæ/& iaceant
in tempe dormitionis in cubilibus paratis ſtra
minibus lineis & bombicinis, & ingenietur dor
mire toto poſse, & caueat ſibi a doloribus aiali
bus vigilijs cogitatōibus & motibus corpis &
coitu & ſtatōe in locis calidis & ſiccis. Et ſi
fuerit febris fortis caloris bibant de aliqibus trodi
icorui quos ſcripturi ſumus, trocicſu vnī ſlibet
die, & poſtmodu bibant ptilanam ordei apud
ſolis ortum, & bibant ſirupum iulep in vnuer
ſo potu ipſorum cum muſcilagine ptilij in ho-
ra lincopts, & humeſetur ſibi pectus cum em-
plaſtris frigidis, & diuidatur ei cibus in mul-
tis vicibus, & maxime ſi fuerit æſtas ad lendo
eis quolibet die paulatim, & caueant perficere
cibum ſuum ſimul & ſamel, & quando ſitiunt
bibant ex aqua frigida paulatim, & abſtineant
ab ea ſi fuerit in ipſis apoſtema auſtumores in
venis, & nunquam ferant famem & ſitim &
euittent omnia que caleſa iunt & exſiceant, Et iſ
ægritudo fuerit in medio ſui ſtatus & manife-
ſtatur in ipſis diminutio ſed nondum peruenit
ad illum termini qui non curatur, decet tunc
adhiberit ſtudium circa hoc idem regimen cum
bona diligentiæ & cautela forti, & ingrediatur
balneum aque ter in die vt diximus, & oportet
eos eſſe in balneo in loco. I. vbi no offerit eos
calor & non inferat eis moleſtiam neq[ui] fedatio
nem, & q[ui] non perterreantur in hora effuſionis
aque calide ſuper eos, & ſit ingreſſus eorum
in balneum poſt laxationem & ſumptionem pt
ſanæ ordeaceæ. q. per duas horas q[ui]am alleui-
atus fuerit venter a ptilana, & nihil eius ſaporis
in intellinis remanerit & non fatigetur in ipſo
& non morentur in ipſo niſi quantum eorum
corpora aliquantulum rubeant, & ingrediant
p[er]ſum aque calide/poſtea ſubmergantur in a-
quam frigidam aliquantuli q[ui] non offendant-
tur & vngantur corpora ſua cum oleo viol. &
poſt exitum eorum a balneo ventiletur eis cum
ventoralijſ, & ſtent in mansionibus in quibus

ſternantur herbæ & rés aromaticæ & cibentur
cibis ſupradictis, & oportet no reparari in ſuis
mansionibus ignem neq[ui] ſumum & aspient
aerem frigidum q[ui] valde bonum & laudabile
in curatione ipſorum eſt, & vngantur pectora cù
vnaſtionibus frigidis quas prædiximus, & tegaſ
corpus ſuum leui tegmenio & præcipue caput
vt non ſuperueniat reuma, & fricentur extrema
ſua leui fricatione, & odoret oleum de cucurb.
& producant ſomnum, Et ſi fuerint dies
longi intrent balneum aque ante noctem & con
feret eis, Et ſi fuerint in vltima ſiccitate & macie
conſtituti emulgeatur ſuper corpus ſu[n] lac ca-
paruram & liniatur ex eo, & introducatur etià
in balneu aque temperatæ & in exitu ab eo vn-
gatur oleo viol. aut oleo cucur. & ſi non fuerit
in eo fortis calor & acumen ſit potus eorum vi-
num album ſubtilè temperatum cum aqua tri-
gida ita vt minimo ſentiatur ſapor vini, & ſi acu
men fuerit in eis apparens bibat iulep zuccari
cum aqua roſa. & illud quod maxime oportet
eos præcauere eſt quod liniatur natura ipſorum
neq[ui] venter laxetur, & cum ſuperuenit aliquid
ex hoc adhibeatur ſollicitudo ipſum celiter de
cidere cum hijs que diximus in curatione ven-
tris ſolutionis & que hic etiam dicturi ſumus,
& confert ex hoc iucus laſtis vaccini quod di
citur almachu de quo extraſtum ſit butyrum,
& ſit in eo acetoſitas cum pane cocto qui di-
tur alcaſ & albaſmac, Eorum vero quorum
vrina oleagena aut fuerint in ipſa ſolutiones
ad modum ſi[mi]orum & laminarum vel furſurui
oportet regi vltimo regimine, illis vero quorum
corpus exiſtit ſiccum & ma[c]cileni valde & non
eſt in eis fortis calor confert lac ſatim mulſum
ſicut dicturi ſumus poſt hoc in regimine conua
leſcentium ab ægritudine, & oportet omni die
considerare calorem infirmi cum tactu eiulq[ui]
anhelitum pulſum vinam & eius ſitis quanti-
tatem, & ſi eum inuenerit multum augmentari
ſuper eo quod primo fuit ante potum laſtis de
ſinat a ſui potu, & bibat ex lacte acetoſo aut ex
aqua ordei, & accipiat extrociſcis frigidis, & la
xetur natura ſi fuerit confipata cum aqua deco-
ctionis prunorum & manna donec recedant ac
cidentia, deinde redeant ad potum laſtis, Hæc
quidem eſt regula vniuerſalis & magna in eo
quod oportet ſieri in regimine febris ethiçe. In
curatione liquidem eorum qui peruenerunt
ad exitum oſſium plantarui manuum & pedu-
caſum virtutis & pulſus, & videtur in eis de die
in diem deficere paulatim cum bono regimine,
& videntur omnia oſſa eorum emerſa & graci-
lia & appetitus cibi decifus non oportet labora

Alfaharanij.

Ifot.CL

Cura tpe
quietis ſe
bis in
ethica

re, veruntamen regi debent cum aqua carnium & medicinis bonis aromaticis & ſimilibus.

Curatio autem ethicae in tempore quietis ſe-bris & determinatione ægritudinis eſt, quo- niam oportet eos regi regimine conuale centiū ab ægritudine, & eit qd' bibat quolibet mane lac caprinī ſtatim mulium qd' coquatur cum aqua cal, donec consumetur aqua & remaneat lac & bibat ipſum tepidum in modī ſpiditatis lactis ſtatim multi & ſumat de eo parum imprimis, & de die in diem addatur ad eius quantita tem quouſq[] deueniatur adquantitatem medio crem quā ſtomachus poſſit digere, & nō of-ſendatur & exſpectetur ſuper ipſum donec bene digeratur, & cum fuerit hora cibationis ci-bentur carnibus gallinarum iuuenum vel pul-lorum iuuenum, aut petdicum & aliarum aui-um ſimilibum & comedat eas paratas per ſeru-cum qd' dicitur zibag, & bibat poſt illud vinū album ſlipticiū temperatū cum rectitudine, & qui non ſuſtinebit per potu lactis per ſe coquaſt ea cum ordeo, vel cum ſimila, aut cum rizo, aut cum tria, ſi fuerit corpus mundum ab humori-bus & oppilationibus, poſt ea vero intrent bal-neum & lint ibi donec rubeant corpora ſua & tumida fiunt deinde exean, & ſit eorū ingreſſus in balneum in diuerſis horis, & eſ q[] prima die intrent in ipſum in mane ante potu lactis & p[]tisan[]e ordei, ſequenti vero die intrent in ſero, Et ſi videtur virtus infirmi fortis & volueris ad dere ad ſui corporis humiditatem mulgeat ſu-per ipſum lac anteſq[] ingrediatur balneum, & ſit aqua balnei dul, in qua fundantur viol[] alieſe lactuc[]e & folia p[]filij, Et ſi videbitur debilitari virtus infirmi definat a mulſione lactis ſuper ipſum, ſed permitt ceatur lac cum aqua balnei & non trahat moram in ipſo, & cum exierit a bal-neo vngatur corpus cum ceroto facio ex oleo viol[]. Et ſi indigerit infirmus copioſo cibo & corpus eius mundum eſt ab humoribus parat- is ad receptionem putredinis, bibat poſt eius ex itum a balneo lac aſin[]e tepidī ſut exit ex vbe-ribus, Lac enim aſinum eſt de rebus meliori-bus huic ægritudini: & c[]t fuerit digeſtī lac vi-lta digeſtione ingrediatur ſecundario in bal-neum iuxta modum prædictum, & ponat di-ſtantiam inter hæc ſicut. iiij. vel. v. horas, Et ſi videtur infirmum recipere delectationem in po-tu lactis & coquitur in ſuo corpore bibat ex eo poſt ſecundum balneum, & ſi non delectatur in ipſo bibat loco ſuſiptan[]am ordei, & ſi videbiſt intromittere ipſum in vefp[]is tercio cibet in ſero pane mundo cum carnibus perdicum, aut faſea norum aut pullorum & teſticulis gallorū ma-gnorum in caſalibus crescentibus, & caueat ab

hijs qui in domibus nutriuntur, & euitet aute- a calore longinquo pígras carnibus, Et viuuerſa liter dico q[]m oportet eius cibos eſſe leues faci-lis digōnis bonarū carniū & acuti nutrimenti, & non vtatur de cibo nifi quantum virtus ſulti net ad digerendum, & ſue conuenit complexio ni, & oportet adhiberi intentio & prouilico er-ga quantitatem eius qd' ſumpſerint ex cibo pati entes hāc ægritudinem ſed[]m tres modos, Vnus modus eſt quod non repleatur cibis aggrauanti bus ſtomachi. Secundus quod allewietur ſto-machus quod accidit in ipſo gravitas ſeſſinan-ter. T[]ercius eſt quod caueat v[]tima cautela qd' non ſuperuenerit in eis in ſtomacho extenſio & inflatio, quoniam ſi ſuperuenerit eis hoc opor-tet eos tranſſerre tunc de illo cibo ad altum, Et ſit ſtudium ipſorum & intentio diminuere de quantitate cibi ſed[]m illud quod accidit in ſto-macho, & in multitudine, vel in paucitate & ſed[]m fortitudinem & debilitatem, Et ſi videbitur negotium reſte procedere & patuerit ei qd' accidens receſſerit & emendata fuerit conditio inſirmi addatur ad eius cibum paulatim de die in diem donec peruenerit ad vnum modum in quem non ſit addendum, & caueat toto poſſe quod non accidat eis accidens propter quod ſit eis necſſe redire ad cibi diminutionem, & ſi ne-cſellaria fuerit diminutio ſtat paulatim ſicut ſit additio, & ilto modo regatur & tale ſit iſtori reg[]imen in labore motu ambulatione equitati-one & in balneo fricatione & toto alio regimi-ne, Et ſi fuerit corpus indigens cibo copioſo & augmenti mutatione bibat lac vaccinum poſt extractionem butyri ab eo. & addatur ad quan titatem potus ipſus quolibet die paulatim ita q[]p in prima die ſumat ex eo, 3. i. & addat omn[]i die ad illud parum donec peruenerit ad. 3. iii. & non eſt inconueniens ſumere de trocſicis ſeri-p[]tis in ſuo loco, & quando fuerit proxima ſa-nitati definat a potu lactis & p[]tisan[]e ordei & tranſerant dbos fuos ad carnes auium, & poſt has carnes hedinas. Et oportet eſſe cibatio nem ipſorum in die modica & paulatim ter in die quouſq[] vigoretur ſtomachus ſuper dige-ſtionem bene, & tunc comedat bis in die, & ad-datur ad quantitatem lactis, & oportet eos nō accedere ad vinum in cibatione ſerotina quouſ q[]p digeſtus ſit cibus, & ſi ſitierint ſumant ex eo quantum ſeder ſitim, & cum fuerit perfecta di-geſtio cibi perſciat de eo ſtatutī potum, & c[]t voluerit cibari in die ambulent parum. & poſt ea fricetur corpus temperata fricatione cum oleo oliuarum ad conſonationem digeſtioſis per hoc & excitationem vitalis virtutis & caſeſat eo corpustemperate & maxime eorum quorum

Liber Practice

frigiditas dominatur istomachi complexioni si
cut corporu ſenium, & vtatur fricatione ſicm
corporu virtutem atq. debilitatem caliditatem
& frigiditatem, Et si voluerit impinguare cor-
pora ſua poſt hæc regantur cum hijs que dixi-
mus in tracatu de coitu de impinguatœ maci-
lenti & alijs locis cum medicinis & cibis. Et ſi-
to q. in omnibus que continent in predicto re
gimine commanicant quinque corporum genera,
Quorum vnui eſt corpus que extenuant & di-
minuunt carnem ipſorui ſine egritudine, Secun
dum eſt corpora quibus dominant complexio
ſicca, & vniverſaliter aſt in aliquibus membris
vt istomachi. Terciui eſt corpora conualeſcen-
tium ab ægritudine. Quartu eſt corpora ſeniui
Quintu eſt corpora ethicorui. Et inter hæc cor-
pora due ſunt differente. Qd quoniam corpori
bus macilentis accidit carnis & pinguedinis di-
minutio ex labore & exercitio abſc quomplexo
nis mutatione, & ppter hoc oportet restituere
quod ex ſuis corporibus mutilatu eſt cum cibis
groſſis & viſcoſis & copioſo cibo abſc calidi
tate ſicut cibis qui dicuntur albarays & granu-
coſtum & tria ſimilibus. Corpora vero quibus
dominatur ſiccitas & duritia ſunt corpora con-
ualeſcentiui & corpora ſeniui & corpora ethico
rum. Attamen inter corpora ethicorui & alioru
due ſunt differente ex cauſa caloris ignei in cor-
poribus ethicorui dominantis & manifeſti cum
pprietate, ſed non eſt ita in corporibus ſenium
& conualeſcentiui ab ægritudine, nec in his quo
tum complexioni istomachi vel corporis domi
natur. Veruntamen dico q. calor naturalis in
hijs tribus corporibus diuerſificatur ſicm ſan-
guinis diminutionem & augmenti in ipſis quo-
niam ſanguis diminuitur in eis & diminuït ex
ſubſtantia naturali ſicm ipſius diminutionem,
& ſicut augmentatur ſanguis augmentatur &
ſubſtantia ſicm augmentu illius, quapropter
melius & electius in eorui regimine eſt adhibere
ſtudiu circa caloris naturalis vnificationem cu
rebus quibus inſit modica caliditas ſuauis & na
tur eſconueniens ad modu caloris naturalis tem
peratis, ſicut eſt vinum ſubtile mediocre in ſuo
tempore & exercitiui temperatu & calor ſimilis
corporibus patientibus variolas vel ſimilis aeri
temperato & balneo temperato & ſimilibus, de
terminata ergo a nobis prima ſpecie ptis cui ca-
lore decet nobis determinare ſecuſdam ſpeciem
ipſius que eſt ptis abſc. calore.

Ptis cau
ſae ſunt
plures

Decurate ptis abſc. calore. Ca. IIII.

Aufa ptis ſunt plures, diſolutiones
corporis humiditates, diuidentur aſt in
duas partes, quia poſſibile eſt dominari
complexioni corporis caliditatem abſc. ſebre

& calore, quando vero fit ex dominatione fri
giditatis complexionis oportet ſtuderi caleſtue
re rebus temperati caloris eſt paulatim vt ſo al
teretur cōplexio ſimul, & pereat infirmus plu-
rimum debet eis adminiſtrari in vſu ipſorui ha-
beri eſt ſirupus ex folijs citri, & ſirupus de zin-
zibere & feracub & ſirupus almaſzbul qui di-
citur ſeral alnegah, Et ſint dieſt ipſorum cibaria
que dicuntur alaſpidagat & carnes omnes au-
culq. & bibat vinum valde vetus, & intrent bal
neum aque in qua cocta ſint maiorana ſilim-
brium mentalſtru & folia citri, & fumigetur cu
fumigio ligni aloe almatra & odorent frequen
ter algoali, & bibant de tyriaca alfaroc & de ele
ctuario muſci, & abſtineant a coitu, Et quando
additur ad virtutem ipſorui ingrediatur balneu
non trahentes moram in ipſo, & comedant an-
teyintrent in ipſo panem in vino inſufum, &
cui exerint ab eo cibentur carnibus agninis co-
ctis in aromatizatis cum ſpica darſen & zinzi
bere, & affliucent ſomnui poſt cibationem, & q
magis eis confert eſt diſtere impinguantiui cor-
poris, & impingandu eſt ipſum cum hſi quæ
diximus in tracatu coitus ex cibis & clifterijs,
Et nos quidem iam diximus in pcedentibus de
regimine ſeniui quod ſufficit in hæc materia, Et
ſi acciderit eis aliquid ſebris tuſſis & exſpue-
rit cum tuſſi aliquid album groſſum atq. viſco
ſum, accipiat ex aqua decoctionis yſopi dicta
in curatione pectoris, & eſt vt diffoluatur in ter
eia lib. aque de moraba rol. & colata, accipiat
ptisanam factam ex frumenti excorticati parti-
bus tribus & farina ſenugr. parte vna amidi ps
ſpenidiij & mell. 3. i. olei rol. 3. 5. coquant to-
tum & colentur & ſumanu & accipiant ex hoc
alohoc. Modus alloho c fenugri, & bombidis, Lohoc
R. fenug. 3. i. medullæ ſeminis bombadis, 3. 5.
ſuci liquiri. 3. 2. teratur totu & coqual cui oleo
amigd. dul. & cōſiciant cui melle deſpumato, &
accipiat ex eo. Modus alterius lohoc qd ſumen Lohoc
du eſt cui lacte aſinino, & cōſert tuſſi. R. ex ſuc aliud
co cauli um lib. iiij. & ex melle lib. iiij. & coquali
lento igne donec conſumantur ſuccus & rema-
neat mel, & recipiatur ex ſiſticit mundatis & tri
tis quantum ſufficit & miſceatur cum melle, &
accipiat ex hoc omni die cum lacte aſinino vel
vino coocto cum aqua & pondere. 3. iiij. cafam,
& ſi ſecur fuerit a caliditate & ſiccitate bibat in
firmus ex lohoc squille cu lacte aſinino, & ma-
xime ſi videtur ſputum eius groſſum & viſco-
ſum & calor debilis, & vniverſaliter oportet vt
in hæc ſpecie ptis calids rebus, & hoc fiat poſt
q. ſibi conſtauerit de complexione infirmi æta-
te regione & tempore anni memoratio modora;
medinaræ ptis cum ſebre, diximus enim cu-

Lohoc

Lohoc

Alfaharanij.

Ifor.CLI.

Cura ptí
ſis cum ſe
bre

Infusio
alahal

Trocíſi
yſac

Trocíſi
alij

Puluis

rationem ptifis abſc[]p. ſebre in complexione frigida. Curatio aſt. ptifis ex ſebre cù dìno calorìs còplexionis corpìs melior & laudabilior apud ſui principiù anteſp. pueniat ad humiditatis diſſolutòem q[] membra humeſt at eſt inſuſio aha hal. Modus inſuſionis alahal còferentis ptificis accipiaſ ex ſemine alahal. 3. iii. & teraſ & cribel letur & inſundaſt in tercia lib. a[]q. ca. per noctem vnã, in mane vero exprimat & coſet & appone tur in eo zuccari. 3. iii. olei amigdal. dul. 3. ii. & colloceſ vas cù aqua p[]dicta in aqua cal. donec caleſiat & bibaſ ex hoc faciat tribus diebus con tinue: vel accipiat de ſemine alahal trito & diſt pato cù oleo amigd. dul. & miſceat cù eo zuc cari. 3. ii. & comedat totuſ, & bibat poſt illud a[]q. quâ calidâ, & hoc faciat tribus diebus còrinuis & poſt hoc accipiat de his troc[]. Modus trocíſc. quos còpuit Y[]faac filius Salomonis ifraelita conferentúi ptificis & dolori p[]ctoris & pulſa tioni cordís. R[]. gumi ara, boli ar. boli romani berberis an. 3. iii. folio[?] roſ. ſpodiſ ſemis por- tulace[] an. 3. ii. & 5. cancrorum fluuialiùs exſic- catorú & tritorú. 3. vii. badarangaya. i. mellifla plantaginis lingue b[]ouis an. 3. ii. coriandri inſuſ ſi in aqua agreſtè p[]diem & noctem & exſiccati & torrefacti. 3. ii. & 5. gumi dragaganti amidi medullè ſeminis cituli mell[]cucu. & cucur. an. 3. ii. minus quartà partem. 3. ſeminis acetofe. 3. ii. grano[?] mirte. 3. ii. minus quartà partem. 3. ſeminis citonio[?] excorticati. 3. ii. ſucci liquiſt. 3. ii. teraſ quodlibet per ſe & congregent totuſ & miſceat cù eo de ſemine p[]filij loti & ſano n[]o trl to. 3. ix. & confidat totuſ cù ſucco pomor[?] acé- toforú & dulciuſ timul vel cù ſucco granator[?] acetofor[?] & dulciuſ timul q[] dicunt[?] almaz. & ſi ant ex eis troc[]. & exſicent[?] ad vmbrâ, & ſit po- tus earú. 3. ii. cù ſucco granator[?] vel cù ſirupo ro. Modus troc[], conferentúi laxationi acciden ti in ſtomaco lubricitate & intellinor[?]. R[]. roſ. ſpodiſ an. 3. iii. berberis. 3. vi. coriandri ſicili inſuſ in ſucco agreſtè per diem & noctem exſicca ti & torrefacti. 3. ii. ſeminis acetofe. 3. vi. grano rum mirre. 3. iii. boli ar. 3. v. gumi ara, aſſati. 3. ii. taratit. i. ypoquiſtid. 3. ii. ſanic alnabo & ſa- nic almabel & ſanic alguares an. 3. ii. & 5. Et ſi n[]o inueniunt ita ſanic p[]onaſ loco ipfor[?] cha- rub[?] glandes & caſtanec de quo c[]u[?] ipfor[?] in ueneritteraſ totuſ & diſtempereſ cù ſucco dito- niorú vel cù ſucco pomor[?] muzorú, & ſiant ex eis troc[]. & exſicent[?] & ſit doſis eorú. 3. ii. cum ſirupo citonio[?] vel cù ſirupo pomor[?] aut ſiru po de mirta, ſed n[]o accedat ad ſumptionem ho rum trociſ, quic[]u[?] habuerit tuſſim aut rafurà intellinorú. Puluis conferens solutioni contin-

genti ex rafura intellinor[?] & maxime ſi fuerit cum ea tuſſis. R[]. gumi arab. torrefacti boli ar. boli rom. an. 3. v. amidi torrefacti ſeminis maluarum & ſeminis altee aſſator[?] an. 3. ii. ſeminis ſehiberam torrefacti. 3. ii. & 5. grano[?] mirtu[?] 3. ii. p[]filij torrefacti. 3. vi. accipiaſ de omnibus his excepto p[]filio poſt[?] trita fuerit & miſta cù oleo roſ. bono & accipiaſ & bibatur poſt illud firupum de mirta dulcem aut aquam frigidam & p[]onaſ in aqua q[] vſus fuerit potu gumi ara. ſpodiu[?] bolum arm. & ſit cibus eius miſa panis aſſata donec exſicetur & lota cum aqua multo tiens & appoſita in ipſo modico gumi trito & amigdal. torrefacti cum ſua cortice & tritis & zuccaro tabar[]zed aſſato cibetur, vel accipian[?] miſe panis torrefacte[?] & coquantur cum modi- co gumi arab. torrefa. & amid[?] torrefa, cù ſua cortice interiori, & vniuerſaliter regatur regimi ne curationis ventris solutionis. Et ſi fuerit in eis tuſſis abſc[]p. solutione bibat ex hoc allohoc. Mo Lohoc dus allohoc conferentis ptificis cum tuſſi & ma- xime cum fuerit tuſſis ex fluxu reumatis fluen- tis ad p[]citus, & generant in eo humores groſſi & viſcoſi quos oportet abſtergere & mundiſi- care. R[]. ſebeſten numero. c. iuiubar[?] xxx. paſſu[?] larum ſine nucl[]eis. 3. xx. capilli veneris ſeminis altee & ſeminis maluſe an. 3. ii. cancror[?] fluuia- lium. 3. xx. plantaginis. 3. v. liquiſ. 3. i. coquant omnia in o[]cto lib. aque donec redeant ad duas lib. deinde coletur & apponatur in colatura ex rob vuarum dul. & bono tercia pars lib. zucchi tabar[]zed du[]e partes lib. & coquatur totuſ do- nec redeat groſſum & viſcoſum & deponaſ ab igne, deinde accipiatur gumi arab. gumi draga- ganti ſeminis citonio[?] excortati. 3. vii. ſemi- nis portul. 3. vi. ſeaſtig. 3. ii. ſeminis papaveris albi. 3. v. teratur totum & miſceatur cum aqua prædiſte decoctionis & lambeat ex eo ſe[]p[]e, ſed euiter illud apud ſtomachi repletionem, iuuat enim & valet tuſſi. Modus emplaſtri conferen- tis tuſſi & lenientis p[]ctoris. R[]. muſcilaginis ſe- minis altee & ſeminis maluſe an. 3. v. farin[?] fo- liorum eius an. 3. ii. dragaganti albi. 3. i. teratur dragagantú & inſundatur in aqua dulci quan- titate qua cooperat ſt ab ea per diem & noctem, & ſtet in mortario qu[]ouſc[?] fuerit diſſolutú, deinde apponatur in eo muſcilaginis & reliquie res & conquaſſetur & teratur bene donec totuſ bene miſceatur, deinde liqueat ad ignem ca[]re al b[]e. 3. i. cum. xxv. 3. olei vi[]o[?] & effundatur totuſ ſuper mortariu[?] & miſmiſeatur totum bene do nec redeat ad modum vngenti & extendatur de eo ſuper peciam p[]anni linei & emplaſtreſ cum eo p[]citus & latera, eſt enim ſubtilis iuuan[]tis.

Cc

Liber Practice

Sirupus

Emplastr.

Modus sirupi conferentis tuſſi & ſputo ſangui nis. 1. ſucci plantaginis ſucci bugloſſe ſucci co ſtarum portulacarum an. 3. ii. ſucci cimarum te nerum roſ. 3. i. ſucci fructus mirni albi. 3. i. ex- trahantur predicti ſucci abſc[œ]p. permixtione nifi quantum ſufficiat ad terendum & exprimenz- dum ſolum & colati coquantur & deſpumenſ & accipiatur ſpodij. 3. i. boli armeni. 3. i. teraſ & confidentur cum oleo roſ. & diffoluatur c[ui] ſuccis predictis & bibat totum & diffoluatur & ſuperponatur pectori hoc emplastr[ui]. Modus emplastr[ui] conferentis exitui ſanguinis cum tuſſi & ſedantis calorem ſebris, accipiatur cur- cur. & incidatur cum eius interiori & piftetur donec ſit ad modum vngenti & apponatur in eo de camphora. 3. 5. ſandali albi & rubei an. 3. ii. roſ. mundatarum a capitibus ſuis. 3. ii. & 5. te- ratur totum in puluerem, & accipiatur c[æ]re al bæ. 3. xxx. & olei roſ. 3. 1. diffoluatur ad ignem, & effundatur ſuper ſpecies in mortario & per miſceantur bene & extendantur de eo ſuper pe- cia panni linei & emplaſtetur cum eo pectus.

De febre ethica composita.
Capitulum. V.

Cura fe
bris ethi-
ce cópofis
tæ

De febre ethica composita cum alijſ ſe- bribus putridis & ſignis eius & ſpecie bus ſebrium putredinis & accidenti- bus eius coniunctijs & de permanentia ſebris eti cæ poſt consumationem vnicuiuſ q[ui] temporum ſebrium putredinis. Curatio hulus eſt ingenia- ri ſtudium circa conferuationem humiditatum materialium & ipſarum permanentium & per manentiā ſubſtantie humiditatis in lacertis poſt appositionem ſtudij circa cauſarum remoto- nem facientium ſebrem ethicam & obuiare illis cum contrarijs ipſarum, & obuiare labori per quietem, & tritificie per l[et]iciam, & ſulſpirio per cantum & vigilijs per ſonnum & alia quæ dixi mus, poſtea vero attendatur ad id quod excitat calorem naturalem & ad confortandum ipſum & extinguendum acumen extranei caloris & i- plum auferre & diſponatur plurimum ſui regi minis cum cibis & potibus bonorum chimor[ui] c[ō]tinentibus humectatōem & infrigidat[em] & ſubtiliationem ſimul ſicuit eſt p[it]ſana ordei & ſimilia, & euitet medicinas toto eius poſſe niſi apud magnam necellitatem, & adminiſtretur ex illis quæ faciles & conuenientes ſunt naturæ, Et vnuiuerſaliter dico quoniam oportet confide rare quæ ſebrium putridarum commixta eſt ſe- bri ethicæ, Et ſi fuerit terciana vel cottidiana vel quartana, accipiatur curatio ipſius ex loco proprio & non negligatur in conferuatione ma-

terialis humiditatis & confortatione caloris na turalis ſiut diximus. Et iam quidem perfectus eſt tractatus de ſeſtribus generatis in ſpiritibus quæ ſunt effimeræ & eius diſtinctio & curatio ſub compendio, & perfectus eſt etiam tracta- tus de ſeſtribus quæ ſiunt in membris ſolidis. ſ. offibus, & ſunt ſebris p[er]ſiſe & ipſarum diſtin- ctio & curatio. 1 Reſtat ergo nobis perſicere tractatum de ſeſtribus quæ ſiunt in humoribus & ſunt ſebris putridæ, & in eo perſicietur ſum- ma diſtinctionum omnium ſebrium.

Sectio quarta vltimi tractatus de ſe-
bribus humoralibus putridis, ha-
bet ſeptem capitula principalia,
Quorum primu eſt de ſe
bre humoralium putrida
in ſe & eius cau-
lis & ſignis.

E
f
ebres putredinis diu iduntur in quatuor ſpecies, Prima eſt ſebris quæ generatur ex ſanguine vt eſt ſebris continua. Secunda eſt ſebris quæ generatur ex colera rubea & dici tur terciana. T[er]cia eſt ſebris cottidiana quæ ge neratur ex putredine phlegmatis & dicitur ſe- bris cottidiana. Quarta eſt ſebris quartana & generatur ex putredine coleræ nigræ & dicitur ſebris quartana, Et antequam determinem has ſebris oportet nos dicere corpora & com- plexiones paratas ad recipiendum putredines & cauſas facientes ipſam, & ſigna eas significa- tia. Dicimus autem q[ui] complexio recipiens pu- trefactionem eſt complexio calida & humida, nam ebullitio & putredo non generatur niſi ex humiditate liquoſa & fluente cuius partes ex- tenduntur exterius & ex calore calefaciente aſ- fante inflamante, & quando dilatant[ur] partes ſan- guinis & calefiunt & creſcunt & ebulliunt & non expellunt ſuperfluitates & oppilant & pu- trefiunt necessario, & significatur q[ui] putredo non perficiatur niſi per calidum & humidum ex eo quod videmus, & teſtatur nobis ex rebus quæ coquinunt in aqua quia ipſe bulliunt & liquescunt vt omne quod aſſatur exſiccatur & induratur. Caufæ autem coadunatiuq[ue] genera- tionis putredinis ſunt groſſities corporum & conſtrictio vapor[ui] in ipſis donec agitur in eis cibis putridis aut aer corruptus ſicuit a[er] qui re- ſultat ex cadaveribus corpibus mortuis & inter fecit[ur]is corpis complexiones corripi[ti]t vnuiuerſa- liter & genera[re] ex eo p[er]ſtis & genera[re] putredo. Signa quæ oſondunt ſebrem ghatam ex putredie

Febris pu-
tride qua-
tuor ſunt
ſpecies

Qui para
tiores ad
ſebru pu-
tridam

Caufæ p[ro]
tredinis
coaduna-
tiue

Si . ſebris
h[ui]oralis
p[ur]ridæ
ſunt. 8.

Altabarunt.

For, CLII.

plurima generatio ipsorum est ex caufis prece dentibus nec potest fieri ex caufis extrinsecis nill hoc eſt per accidens ſicur generatur ſebris eſt mera. Secundum est quoniam ſebris putredine accidit rigor & frigus continuum, & maxime quando tuerit humor extra venas propinquas mambris ſenſibilibus. Terci est quia ſebris pu trida habet plures circuitus & raro p[]ſicitur eſſe ſui in vno circuitu, Quartu est qa[]calor ſebris putridæ generat magnæ moleſtia, p[]pter fumor groſſitiam qui generat ex putredine quor[]bus plu rimi & virbus eo[]s ebullitionis eſt in ſtomaco. Quintu est quia in corpe ſebru putredinis & fi ne itatus ip[]ſa[]n manifestant accidentia ſignifi cantia consumat[]oem putredinis humoris eiu[]ſ q[]ebullitionis & multitudinis ſicut dolor capi[]tis, ſitis, oris ſicitas & gutturis: Et et[]p[]s in quo apparent hec ſignificat ægritudinem eſſe in ſi- ne augmenti & aduentu t[]pis bell[]i naturæ cum ægritudine. Sextu est q[]m corpora n[]o mundiſi cantur a ſebre putrida in t[]pe declinationis ſebris & eius quietis in vnueriſtis eius circuitibus qu[]e admodi[]n mundiſica[]t ex ſebre effimera, nam im p[]ſible eſt n[]o remouere de ea aliquid in corpe & qu[]is n[]o manifeste[]t ad ſenſum qu[]ia de na- tura ip[]ſa[]r eſt reditio humoris, aut de cuius na tura eſt redire manifest aliq[]d & conferu[]t in cor pore, & p[]pter hoc n[]o mundiſica[]t corpus ex ea mundiſcatione p[]ſecta. Septim[]u ſignu[]ſt e[]t q[]m in ſebre putrida q[]n humor eſt intra venas egri- tudo que ſequi e[]t eo e[]t erit paroxiſmus & cir- cuitus quia q[]n[]q[]s incita[]t & q[]n[]q[]s quieſcit. O[]cta uum vero ſignu[]ſt quia pulluſ in ſebre putrida fit in principio durus & ficus.

Sequitur de ſebre qu[]e generatur ex ſanguine & habet in ſe quatuor partículas, qua[]ræ prima eſt de eius diuſione diſe- rentijs & ſignis.

Heberis ſi guinis du as habet species differerentiæ ſigna

Æc ſebris diuſit in duas ſpecies, qua- rum vna eſt que[] generat ex ſanguine p[]uro cu[]ſe ſequi ap[]a p[]ectoris que[] dicti aliaſa, & nomina[]t hec ſebris rebucha, ſeda[]p[]e cies eſt que[] generat ex ſanguinis putredine. Dif ferentia vero inter has eſt q[]m cum ſebre que[] ge neratur ex ſanguinis putredine ſequitur ſcotor vrit[]re que[] acqurit ex ſorditie putredinis & pul ſus in ea ſit diuerſus, ſebris au[]t que[] generat ex ſanguine p[]uro econu[]erio ſe habet. Signu[]u vero aliud q[]d[]oſtendit differentiā inter ſebrem que[] generat ex putredine ſanguinis & ſebres conti- nuas que[] generan[]t ex putredine humor ali[]oræ a ſanguine, ſi vtriuſip[]co. & ſlegmatis eſt q[]m ſe bres continue que[] ſiunt ex putredine humor habent ſpa interpolato[]ris inter finem primi t[]p[]is

a initium ſecundi, & p[]oſible eſt quia occulte[]t & non p[]ateant nill bene peritis.

De ſebre que[] dicitur alrebucha, ab ſi- nocha. Particula ſecunda.

G. Enerat hec ſebris ex ſanguine p[]uro q[]ui multiplica[]t & caleſcit & inflamatur in tra venas p[]er q[]d[]o ei contingat putredo vel corruptio & vocat alrabuya, i. a[]matica qa[] plurime cauſe paſſonis difficultates anhelitus que[] dicti alrabo, i. a[]ſma confurgunt ex calore p[]ectoris & pulmonis & recept[]o[]is humoris ab eis & expulſione virtutis in eis ad expellendum

eos a ſe & maxime pulmo qui hoc recipit ſui na tura. Signu[]huius ſebris eſt quia p[]ceaut eam rubedo corpiſ & calor & confri[]catio & mole- ſtia maxima & grauitas membro[]s omnii, & q[]ui manifesta[]t ſebris ſequi eam ebulli[]tio & in- flatio, grauitas dolor capi[]tis, rubedo faci[]le, p[]le- nitudo tim[]por[]s & oculo[]s p[]fundatio, & red d[]itur p[]ulſus fortis & p[]lenus, vrina vero erit co loris rubei purpurei, & plurimi eo[]s quibus ac

cidit hec ſebris ſunt hi[]j qui vunt[]n carnibus & vino & alhalua, & in p[]te trigor[]is & caliditatis ſi p[]te hyemis & veris, & ſignu[]eus, p[]priu[]s e[]t al raba, i. a[]ſma q[]d[]o contingit ei, Et cauſa huius est q[]ui ebulli[]tio ſanguinis mundi ſit plu[]rime in membris ſuperioribus, ſ. corde & pulmone, &

citi caleſcit & multiplica[]t ascendent ex eo vapó- res ad caput, & q[]ui contingit eſſe cu[]f hoc poros corporis anguſtos & groſſos p[]hibentur fumi & vapores exire per eos ita q[]ui caleſiunt cum ca- leſatione cerebri & diſtoluunt[] & fluunt & ce dunt retrorſum ad corporis inſeriora & diltil- lant ad p[]ectus & pulmonem & obturant porti eorum & conſtringunt[] vie anhelitus, & g[]eneratur ex hoc anhelationis difficultas & ſtrictu- ra ſp[]iritus, & p[]pter hoc appella[]t anguſtia ſp[]us & p[]pter hoc appella[]t hec ſebris alrabuya ſicut dictum eſt. Et fi decinab[]it humoris fluxus a ca p[]ite vſo[]s ad diaſragma, & generabi[]t ex h[]o c[]a[]pa q[]d[]o d[]icitur alſo, & p[]oſible eſt declinare hu- morem ad muſcul[]i & carnem contextam mem bris & generat ex hoc ap[]a quod d[]icitur ap[]a co ſtarum & d[]icitur tunc alſo n[]o vere ſed largo modo. Etnos iam determina[]tibus has egriu[]t dines ear[]u[]q[]s diuſionem & curationem in hijs que[] p[]reſeſſerunt, Eſt tamen noſtre intentionis h[]ic ponere medi[]ca[]n comunem huic ſebris vt fit in memoria eis q[]d[]o p[]reſeſſit, & dicimus q[]ui ge- neratio huius ſebris eſt ex mundo ſanguine in- flamato & caleſacto in ſui exuberantia in cor- pore, i[]deo oportet ip[]fum ſettinanter extrahere anteſ[]ch, colera addat ad ſui acumen in caliditate & inſletur, & erit eius eductio difficilis & flebo.

C[]e[]na

Caufa al- maris in tinocha

Pebris ſi guinis du as habet species differerentiæ ſigna

S[]ig. d[]ri[]e alud

Cura

C. ii.

Liber Practice

tomeſt infirmus poſt q[ui] conſtauerit de virtute & alijs conditionibus ætatis. l. tpe & conſuetudine, & ſit eius, p[ro]poſt ſulu flebotomari de vena alachal ſi p[er]citus fuerit ſan[ti], & ſi fuerit in p[ec]ore egritudo flebotomeſt vena bafilaria aut vena que dict[ur] alſiles eius partis ægritudinis & educat ex ſanguine donec p[u]cienat[ur] p[pe] ſinſcopim, tunc e[m] eadem hora vel die recedit ſebris, Et ob h[ac]tus ſam appellauer[t] ſip[am] antiqui ſebrem effimeſtam & in ſui ſpecie[m] contenta[] quia vt in pluribus ceſſat in eadem die, & ſi concedut[ur] conditioſus p[er]diſte eſt t[n] virtus fortis ſcarifyceſt in illo lo co flebotomiæ & oportet extrah[ui] ſanguinem, Et ſivitut[s] ſit fortis in principio egritudinis, ſed caueat vlúma cautōe ſpotomare infirmu[m] in atugmento egritudinis & eius ſtatu[m], Et ſi ceſtauerit ab extractione ſanguinis in p[re]cipio egritudinis ſiue p[er] ſotomia[] ſiue p[er] ſcarificationem accedat ni hilominus acumen ſanguinis extinguere & eius calorem c[ui] ſucco granator[es] & a[que] decoctionis prunor[es], Et ſi ſani ſunt ab a[patibus] & ſi fuerit p[er]citus ſan[ti] & nerui ſtomachi b[ene] ſerut[ur] q[ui] eis apponit[ur] ex rebus acetoſis bibat ex h[ac]. Modus potionis frangentis acumen ſanguinis. R[.]támatorin. 3. i. prunor[es]. xx. ſemis portu. 3. i. viol. 3. v. coquant[ur] hec[que] in tribus lib. a[que] donec deueniat ad lib. 5. deinde colet[ur] abſque exp[er]ſione & diffoluat[ur] in ea trangebin albi[rum] corrosen[i] & moraba viol. an. 3. i. & colet[ur] totu[m] & biba[t]. Et nos q[ui] dem p[er]miſim[um] deſminatione curatoſis [a]patis p[ectoris] & costar[es] & ſebris c[or]tingeſt ex eis in fuo loco

1. De febre continua, i. linocho, Par. III.

Hæc ſebris genera[em] ex ſanguine q[ui] putreſcit & corrupti[que] vt diximus, & ſit hoc aut intra venas aut extra, & eſt ſebris q[ui] nullu[m] habet t[er]ps quietis, habet t[n] aliq[us] q[ui] etis in aurora, & ſunt tres ſpecies q[ui] eſt vna que eſt e[qui]ſis in difficultate, & alia q[ui] genera[em] in difficultate paulatim q[ui]uſt[ur] p[er]uenit ad t[er]ps ſtatus & p[er]fectionis, Alia vero eſt in declinato[e] difficulca[]Causæ tr[um] ſp[er]tatis videlicet que c[ui] incepit c[ui] difficultate & p[er]uenit ad ſtatu[m] q[ui]eſcit. Causa vero, p[ro]pter qua[m] ſunt eius ſp[er]ts tres eſt q[ui] ſanguis p[erticula] q[ui] putreſcit in die aut a[de]q[ui]t ei q[ui] d[er]ſoluſt ex fumo q[ui] libet die, aut erit id q[ui] d[er]putreſcit minus q[ui] id, q[ui] d[er]ſoluitur aut magis, & ſi fuerit q[ui] d[er]putreſcit magis & q[ui] d[er]ſoluſt sequeſt ex eo ſeda[]p[er] ſp[er]s & lignifi cabit tumorem & p[er]ximitatem ad interitu[m], ſi yo q[ui] d[er]putreſcit erit minus eo q[ui] d[er]ſoluſt resultabit tercia p[er]ſp[er]s & lignifi cabit ſanitatem & curatoſis celeritatem. Signa huius ſebris ſunt duob[em]mo[d]dis q[ui] alia ſunt p[re]cedentia & incipientia anteq[ui] manifeſteſt ſebris eiuſt q[ui] g[ni]nationem oſtendentia ſieut trucatio gravitas membro[es] & replectio p[er]ſore rub. coloris & ſupſicie corp[is] calor. Alia yo ſigna ſunt q[ui] consecu[n]t ſebr[es] poſt eius ma-

nifeſtato[m]em vt capitis dolor inflatio alraboga gruitas capitis, rubedo faciei, inflatio timpor[es], p[le]nitudo venar[es], p[ro]fundatio oculor[es], & iteru[m] tur batio faciei coloris & rubedo, ſantaſſi a[n] oculos, potentia pulſus eiuſt q[ui] velocitas magniutudo & plenitudo, & mollities ſubſtantiæ arteriæ & eius humiditas, rubedo vrin[em] ſi[mi]s purpureo co lori c[ui] e[qui]litate ſubſtantiæ ac eiuſs daritate. Et c[or]ſecu[n]t h[anc] ſebr[em] p[ri]prietates & accentiæ q[ui] rea[de]nt ad ſebr[em] alrabuya, l. alrabo & difficul[itas] anelitus & eius malicia ſicut diximus q[ui] g[ui]n[er]atio vtriuſt q[ui] eſt ex ſanguine, & non eſt d[ia] inter eas niſi q[ui] hec[que] ſit ex ſanguine putrido alrabuya yo ex ſanguine p[u]ro. Curatio huius ſe bris eſt q[ui] flebotomeſt infirmus anteq[ui] corrum p[atur] ſanguis per corrupto[m] alterius quem[] admodu[m] diximus in ſebre alrabuya e[qual]r p[oc]ſecuritatem conſtantie virtutis & alia[que] conditio[n], Et ſi reliq[ui] n[ot] conſenſerint niſi conſtantia virtutis ſola fiat ſcarification[em] & ſi[mi]met, & caueat ab extractione ſanguinis virtute ex[n]te debili. Et ſi c[æ]tere[que] conditio[n]es c[or]ſentiant & ſi priu[n]tus fuerit ab extractione ſanguinis apud principi[m] caueat penitus i[mi]p[er] extrahere augmentu[m] ægritudinis, & in eius circuitu[m] & ſi [y]tus ſit fortis, & ſtudeat ſemper extinguere & ſedare calor[e] c[ui] g[ui]nibus rob ex fructibus acetoſis ſimplici[m] ſicut c[ui] rob de granatis & prunis & pomis & a[que] de coctio[n]is tama[t] & ſecaniabi zucc[que] & acetoſitate citri & p[er]ſana ordei c[ui] amigd. excotica[m] & zucaro. Et ſi eius natura fuerit ſliptica lenia[t] cum hac decocto[e]. Decoctio lenitiu[m] & inſtriatua[m]. R[.]tama[t]r. prunor[es] viol[q]d[em] ſufficit coquant[em] & colent[em] & accipiat[em] de ea lib. 5. & diffoluat[em] in ea manne[m] & medull. caſſi[ef]. an. 3. i. exprima[t] totu[m] & colet[em] & ſuma[t], Et ſi fuerit lenita natura accipiat p[er]ſan[ã] ordei q[ui] libet mane in meridie, aut ſumat mic[ae] panis lot[ã] c[ui] a[que] ſepe, & vta[t] cibis ſub tilibus faci[m] digon[is], Et ſi fuerit ſanguis paudacum i[mi]s bibat ſirup. de iuiu[m], in q[ui] diffoluat[em] m[a]na caſſia[t] & accipiat p[er]ſan[ã] in q[ui] coctio[n]e ſint iuiub[em] tenere. Et ſi fuerit ſanguis groſſus accip[em], de ſuc, lebleb & end. poſt q[ui] ſuerit coctus & deparit q[ui] tercia p[er]s lib. c[ui] m[a]na & caſſia[t] & natura eſt c[or]ſlipata accip[em], ex ſuco lebleb expressio & colato lib. etcia & diffoluat[em] m[a]na & caſſia[t] & moraba viol. an. 3. x. Et ſin[ot] leni[m] natura c[ui] hoc fi at ſibi licinio[m] ex licio b[aurac] & ſcam[oe]a & zucaro rub. Et ſi hoc n[ot] ſufficit fiat ex hoc diſtere lene ex ordeo excorticato alteq[ui] viol. ſebeſten & ſi[mi]bus, & ſi fuerit necesse vig[orare] i[mi]p[er] adda[t] ad lib. 5. ſcamoneq[ue]. 3. 5. Et ſi pati[m] dolor[e] capitis inſtuler[em] naribus oleu[vi]ol. & oleu[] de nenufare, agt oleu[] de cucurbi, & ſuperpona[t] timporibus oleum roſ. mixtum cum aceto, & demergant[em] pedes eiuſ in aqua decoctionis camomilla[q] &

Cura

Decoſio

Portio

Sinochi
tres ſunt
ſpecies

Sig. du
plicia

Alfabarauij.

For, CLIII.

viole. Et si habuerit vigilias supeſt effundatur ca-
pii & timporibus aqua decoctionis capit. pa-
paueru ſolioru la lactuce vel ſeminis eius & viol,
& modici camomille, & si non quiueuerit dolor
capitis per hoc & pectus fuerit exemptum a reu
mate & tuſi emulgeat ſuper caput lac mulieru
aut alinę aut captę & ſubmergantur pedes in
aqua decoctionis camomille & violarum, &
ſtringantur crura cum ligaturis & fricentu ma-
nibus, hoc enim deponit humorem inferius, &
poſſibile eſt hoc ſentiri ab infirmo, & empla-
tetur caput cum aqua herbarum frigidarum
vt raf.cucur.inferius portulaca & ſemperuiaa
& altahalab lactuca & ſiſibus. Vel liniantim
tim-
pora eu linimeto ſanda. Et si ſentit in corpe vnü
ardorem bibat muſcilaginem pſilij factam cum
aqua roſ. aut cum aqua decoctionis citruli eu-
cumeris & alfandi cum ſucco granatorum, &
non oportet ſuponeratur ei aliquid ex em-
plaſtris frigidis, nec effundi ſuper ipſum aqua
& lac, nec de illis in aure nares infiſtillari niſi cor
ſtuerit tibi eſſe dolorem capitis ex acutis fu-
mis, & ſi ſupferuenerit ei ita qnon poſſit ape-
rere oculos caleſiat caput cum aqua decoctio-
nis camomille centaureę violę coronę regis, &
percutiatur ante ipſum mortatui aut inſtrumen
tum quod dicitur toſac percuſſione delectabili
& innocentc/aut viuiterſalter regatur curatoſe
ſebet. Et si videbitur æger tractans ſe a dextris
& liniftris & de vno latere ad alterum & ſentit
molestiam que dicitur alcalac & altegar vel alca
tab ſignificat mortem. Et si fuerit cù hoc in ſuo
corpe tumor timpaninus ita qnon pecti mani-
bus resultat ſonus vt ex timpano, & natura cſt
lenita, nec cù hoc ſoluit tumor erit hoc ſignu for
tius in ſignificatoe mortis & de præimo. Et si ſu
erit eſgritudo in corpe que vocat alueraſim erit
hoc ſimiliter magis acceleratiuſ mortis, & ma-
xime ſi no fuerit alueraſim ſuſci coloris & for-
tis doloris. Et si euſaerit ab hmoſi accenſibus &
fupuenit ei exitus ſanguinis a naribus & virtus
eſt fortis & corpus plenu & febris in declinatia-
one & tps ægritudinis in quiete, flebotomecve
na cephalica & emplaſtrent timpora eu empla-
ſtris ſanda. & farina lentiu & ſiſibus empſris
frigidis & coadunatiujs, & inſtillec narib cam
phora & aqua roſ. & aqua niuis cum modico
camphor & ſiſa. Et si ſupabundauerit fluxus
ſanguinis acipſat eius cura ex ſuo prpio loco.
Et ſi acciderit ei pulſatio cordis emplaſtreſt to-
machus eu emplo de ſanda & farina ordei altea
& camph, aut eu cineribus ſabarum, & diſtem
peretur totu eu ſucco portulace aut ſucco ſemp
uiue aut ſimilibus frigidis & exponantur ante
ipſum vala plena aqua frigida dulci & ſiat ei di

ſtere cum ſucco portulace aut ſucco cucurb. vel
ſucco plantaginis vel multi lagine pſilij & oleo
roſ. & ſimilibus. Et ſi febris fuerit ex apoſtema
te aut eriſpila ſumat æger ſuccum ſolatri bulli-
tum & depuratum cum medulla caſſiæſtulæ
terregoalim & moraba viol. & vtatur quolibet
mane ptilanam ordei cum ſucco granatoru in
ſero, nec cibetur cum mica panis lora cum zu-
caro, & ſi fuerit calor fortis bibat apud ſomnú
muſcilaginem pſilij cum ſucco granatorum, &
liniatur apoſtema cum ſucco landalorum &
roſ. & radicum alteę & ſief metithe cum ſucco
ſolatri & ſucco cortandri humidi & ſucco ſem-
peruiue. Et ſi fuerit calor kentus addatur in lini-
tione paru croci, & ſit cibus eius cucurb. & len-
tes excorticatę poſt proiectionem aque ipſar-
ſemel aut bis cum modico aceti & geiar & alne
cha & altus & iuiube pruna, Et ſi ſupuererit
apoſtema poſt febrem per viam crilis caueat
omnino ſupponere ei aliqd qd'infrigidat ne
forte retrocedat humor ad protundum corpo-
ris, & poſſibile eſt ipſm fluere ad membra prin-
cipalia & interficere. Et ſi fuerit febris conſiğns
ex paſſione variolaru & morbillo regat inſi-
tus cum hiſs que diximus in loco corum.

¶ Sequitur de ſebre peſtilentiali.

Particula quarta.

A Nteſſ dicamus curationem eius opor
tet nos dicere cauſas generatiuas eius,
& apoſtemata que dicuntur alcohain
Et iam diximus qcauſe que generant alcohain
& hanc febrem ſunt quatuor, Prima eſt domi-
nium alterius colerarum in aere. Secunda eſt do
minium ſumorum & puluerum ascendentium
de terra ita qn redditur aer turbidus & obſu-
rus. Tercia eſt id quod ingreditur in aerem ex
vaporibus reſolutis ex mare & ſumis ascenden
tibus ex aquis tranquillis & putridis. Et quar-
ta eſt quod dominatur in aere ex flatibus cada-
uerum & corporum interſectorum & mortu-
orum, & quando aer mutatur & corrumpitur
ex via predictarum cauſarum & ipſarum ma-
xime ex ſœtore & putredine cadaueru & mor
tuorum qui magis offendunt, ſuperyenient ex
hoc pluribus hominu ægritudines pellimæ de
genere alcohain que ſunt apoſtemata pellima
& variole & morbili & ſimilia, & accidunt hu
iufmo di ſebres que ſunt de genere humorum
ex olfactione aeris & nutritionis ex eo, quonià
concordauerunt antiqui qn quando corrumpit
aer in quolibet quatuor temporum anni gene-
ratur in illo anno alrobayn & pellimæ ægritu-
dines pernicioſe in pluribus hominum, & dixe-
runt qno ſi multiplicat ſattus vento in tribus
mensibus hyemis & multiplicat ſumus & pul

Caufæ ſe
bris peſti
lèti. ſunt
quatuor

Cæ iij

["Liber Practice", "uis in aere & aer 'cù hoc siccus absq. pluia, & altera't dies a natura sui & 'qilitate, &erit 'picta' mutatio manifesta in vna die, erùt hec ligna ma la in illo tpe, &cù incipiùt tres menfesveris & lu puenit pluia in principio ipfus tpis & erit aer cottidie turbulentus & tenebrofus & nò refol- uitur turbulentia neq. tranfmuta't p.v.vel.vij. dies, Accidùt hoibus febres pedilentiales & mul tipica't in eis variola & morbilli & 'genera't pu ftula & dilata't in ipis epidimia, & qn fuerit tpis frigoris & caloris in hùc modù 'pictù' erit aer in menibus 'estatis humidus & pmixtus & mû dus & multipica't sup arboribus & plantis ter ra & puluìs, & multiplica't in hoibus morbilli & nò fudabùt neq. hùe tabun't corpa fua quê admodù humeata't complexio hyemis, & tpis yis fuerit fàdm 'pictù' modù incidet epidimia in principio menſis ſeftembris in aïalia magna & parua, & cù fuerit adæ 'qtiò dierù, cù nocti- bus in duobus diebus huius menſis apparebùt in aere apud lunà, q. corufcatões & ignes, Et ſi haberu't medicus notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't & eius qd'influet in aerem p mittat ſtudiù ſuì in eùando corpa ab hùoribus parata recipe hmo'i 'accenitia & opatões q' gene- ran't in aere cù medicis notidà in acţiòs 'accenitù' cor porù ſup cœlefti't

Emplast.
pro epace

Alfaharanij.

For, CLIII

Curæ

Curatio huius ægritudinis conſtitit in euacua-
tione tenuitatis humoris & eius motus ſacilita-
tis & tranſlatione ipſius de loco ad locum, & de
clinatione naturę ad expellendum ipſum quan
doq per vomitum quando q per eſectionem,
Et li ſuperuenerit ægro indignatio ſtomachi &
fantasia pre oculis acceſleretur vomitus cum ſe
caniabin & ſale & ptilana ordei, Et li videtur
declinatio humoris ad inferiora fiat eius euacua
tio cum decoctione tamarindorum prunorum
& iuiubarum & moraba viol. & ſimilium, Et
li febris eſt lenta & virtus fortis & erit necſſe
vigorare laxatiuum addatur ad illud quod ſuſ-
ſicit ex mirabo. citri. Et ſi ex negligentia vel alia
caufa non pretermiferit laxare naturam in au-
gmento ægritudinis, & ante completionem i-
ſpius febris ponatur intentio iuuare naturam
& conferuare virtutem in principio ægritudi-
nis vſc. ad complementu̇ temporis febris cum
ſubſtituate regimine & cum ptilana ordei &
cum mica panis Iota ſæpius omni mane apud
frigus auroræ, & ſedare calorem ſtomachi
cum ſumptione granatorum & vuarum alba
rum citrulorum alſandi prunorum & ſimilium
& caueat ſibi ab hac in tempore ſtatus ægritu-
dinis nifi in hora neceſſitatis, & non leniatur na
tura li fuerit conſtricta vel contipata nifi poſt
tempus febris cum hijs quæ diximus, Et li natu
ra non fuerit lenita fiat ſuppoſitoriũ, & li cum
non lenitur adminiſſretur clifſtere lene, & quan
do erit prope tempus ægritudinis & videtur
pugna naturę cum ægritudine & approxima-
tio crifis & verificata fuerint ſigna tunc abſtine
at æger a cibo quouſp. vi. ſerit euacuationem
ſtomachi nifi apud ſui neceſſitatem quando ti-
metur de caſu virtutis, tunc enim oportet nutri-
ri cum modica re ſicut eſt aqua decoctionis or-
dei colata, & ſi ſuperuenerit ei dolor capitis hu
mectentur nares cum oleo viol, aut oleo cucur
bi, & ſricentur pedes & linianſ cum oleo viol.
aut alſtringantur cum ligaturis a ſuperius ad
inferius, & emplaſtrent latera & emplaſtris de
ſandalis & vagantur cum oleo roſ. mixto cum
aceto, & ſuperponanſ epati ſucci frigidi, vel ſu
perponatur ei hoc emplaſtrum. Modus empla-
ſtri ponendi epati ad ſedandum acumen ſangui
nis & infrigidandũ & extinguendum calorem.
R. landal. an. 3. ii. roſ. 3. ii. & 5. & rafuræ cucur
bi. ſicce. 3. iii. vi. humidarum. 3. iiij. campho,
terciam partem. 3. teranſ omnia & congregenſ
& accipiatur ex pſilio. 3. iiij. & inſfundant in ſuc
co ſemperuitæ aut ſucco citruli quantitate qua
diſtemperetur pſilium, & exprimaſ muſcilago
eius & addatur in eo de oleo viol. & diſtempe-
rentur cum hoc ſpecies puluerizatæ & empla-

ſtrentur cù eo epar & ſtomachus. Et ſit mānsio
ægri in domibus quarum porte ſunt aperte a
ſepentrione, & in quibus portis ſuſpendantur
herbe roratæ cum aqua frigida dulci & expo-
nantur coram ipſo vafa plena aqua frigida dul
ci, & ſi non fuerit in corpore inſirmi nec in ſto-
macho nec in epatc apoftema tunc bibat inſir-
mus aquam frigidam valde cum vino inſrigie
datam in hora fortis caloris quichiam extinguet
calorem febris ſicut diximus, Et ſi ſu puenerint
ei vigiliæ ſuperponaſ capiti ſemen papaueris tri
tum cum ſucco lactuæ & odoret violas & ne-
nufar, & odoret olea facta ex eis & oleum ſe-
minis cucur, donec recedant vigiliæ, Et ſi non ceſ
fauerit dolor capitis & nò habuerit reuma vel
tuſſim abluatur caput cum aqua decoctionis
viole. camomillæ rol. & ordei excorticati & non
fracti, & ſi non ceſſauerit dolor per lotionem,
nec ceſſauerint vigiliæ emulgeatur ſuper caput
lac mulierum aut lacaline vel capre ante lotio-
nem capitis & poſt & fiat inſullatio olei cucur,
naribus, & cauteat ab emulſione lactis & effu-
fione aque & inſullatione olei in tempore febris
& aſcenſus ſumorum ad caput, & ſi diu perma
net dolor & indigebit maiori ſedatione & inſtr
gidatione liniatur caput cum ſucco portulacæ
& ſucco ſemperuitæ & ſucco cucur. aut ſucco
agreſſe, aut emplaſtretur caput cum folijs ſali-
cis tritis cum ſucco portulacæ & folijs cucur. &
viole. pſilio & alieæ & ſuperponaſ timporibus
emplaſtrum de fanda. in quo apponatur mo-
dicum camphore. Veruntamen oportet præter
mittere camphora nifi apud horam neceſſitatis.
Et ſi non alleuiantur vigiliæ aut augmentaſ fu-
per eo qd fuerant miſceant in emplaſtro de ſuc
co foliora papaueris & ſemen lactuæ & ſuc-
cus coriandri humidi, Et ſi acciderit ei groſſitu-
do in lingua & ſiccitas in ore humeſtæ & fri-
cetur cum muſcilagine pſilii aut ſeminis citonio
rum vel muſcilagine ſeminis alieæ extraſtis om
nibus cum ſucco cucumeris & cucur. aut alſan-
di & in omnibus apponatur partum zuccari, &
fricetur lingua apud eius groſſitiam cum pecia
panni lini humidi made facta cum predictis ſuc
cis vna vice poſt aliam, Et ſi apparet nigredo in
lingua admiſceatur prædictis muſcilaginibus
modicum ſumac mundificatum a. ſuis nucleis
tritum & cribellatæ, vel accipiatur ſumac mun
datum & terantur & inſfundantur in ſuccum di-
truli vel in aqua roſ. & exprimatur & coletur
& permiſceatur cum ſucco citri & modico olei
viole. & fricetur cum eo lingua, & hoc fiat plus
ries donec recedat nigra pellicula & groſſities a
lingua. Et ſi accidit ei pulatio cordis accipiatur
muſcilago pſilii facta cum ſucco citruli, & bi-

C. iiiij

Liber Practice

Puluis

bat cum firupo de acetofitate citri, aut cù firuo
po granator; & accipiat ex hoc puluere. Pul-
tis inf rigidans & fedans acumen febris. R. ber
berisipodij femis portul. boli ar. a.n. 3. ij. femis
ctruli femis cucur, coriandri siced infuli in suco
granator; acetofor; aut in acetofitate citri per
diem & noctem poſtea exſiccati a.n. 3. ij. & 5.
teratur totum & cribelleſ & bibat ex eo. 3. ij. cù
acetofitate & suco citruli aut alſandi cù cucu-
meris. Et ſi fuerit febris lenta permifcat; cum
toto hoc ſuccus plantaginis, & ſi confuuerit eſ-
ſe in corpore humiditatem qua consumet ſicctas
camphor; non eſt inconueniens permifceri
cum predicto puluere. 3. 5. de camphora. Et ſi
ſuperponatur ſtomacho emplaſtrum ſandaL
cum modico camphor & epithimetur epar pe
cijs madeſactis in aqua rol. in qua diſoluta ſu
fuerit camphora, & caueta ab huiusmodi empla-
ſtrationibus quando ſtomachus eſt plenus ci-
bo. Et ſi acciderit eis tuſſis ſincopis vel fluxus
ventris, aut exitus ſanguinis a naribus, aut yće
ričia, aut aliquid talium accipiatur circa ſingu-
lorum huiulmodi ex locis proprijs.

Sequitur particula ſecunda de ſebre
terciana continua ſimplici &
etiam interpolata

Febris ter
tianæ cœtì
nuæ gnaæ
tio

Sig. terti
ane conti
nuæ ſim-
plicis

Si tertia-
næ ſerpo
late ſui et
tric
plicia

G
eneratur hec febris ex co. ru, quando
mutatur & putreſcit, aut intra venas fa
ciat tercianâ aut febremvrentem quam
prediximus. Et eſt differentia inter febrem ter-
cianam cottidianam & febrem vrentem ſicut di
ximus. Signiſt oftendens febrem tercianam con
tinuam que fit intra venas eſt quia non accidit
cum horripulatione neque rigore propter referua
tionem ipſius humoris intra venas, & ſi affligit
vna die & quiſeit altera non tamen mundiſ-
catur corpus ab ipſius calore in die quiſet eius
propter ſui mixtionem cum ſanguine exſilente
in venis ſed frangatur aliquantulum & remit-
titur ab eo quod fuerat in altera die. Signa vero
febris terciane que fit extra venas & quœ redit
per circuitus, & tempora diuiduntur in tres par-
tes, quarum vna conſtitit in rebus naturalibus,
Secunda vero in non naturalibus, Tercia vero
in hijs que ſunt extra naturam. Et volo per res
naturales etiam infirmi ſi fuerit ætatis. xxv. an
num & vſeq. ad. xxxvi. annum & eius com-
plexionem ſi fuerit calida ſicca, & corpus eius
macilentum, & capilli eius ſubtiles, & pori ſui
corporis lapſi. Et volo no naturales ſi fuerit in
tempore ætatis & aer calidus & ſiccus, & com-
plexio loci ſimilatur hijs, & paſſus fuerit inſi-

mus ante hoc fortem laborer in arte ppria, &
volo per ea que ſunt extra naturam accidentia
consequentia ex co. ru, quæ conuenunt ſebris ſi
cut fortis rigor cum punctione & mordicatœ
q. acus cù inflàmaticione & vehemëtia caloris &
litis dolor capitis vigiliæ abſeq. capitis grauitate
vehemens moleſtia quæ dicitur alcalab & alte-
gar & alcarab & ſenſus punctionem per epar
& fumus grauis & vapor calidus acutus ascen-
dens acute, & caſus appetitus aut eius privatio
& quia incipit apud vehementiam moleſtæ au
ferre pannos de ſuper ſe & effundere aquæ frigi
dam ſuper ſe. Et vigoratio quidem horum ac-
dentiu in pluribus ſit in quarto paroxímo quo-
niam in ipſo ſit vigor ægritudinis & finis au-
gmenti ipſius, & quando erit finis huius febris
refoluitur humor & exit a corpore aut per ſu-
dorem ſi fuerit in eo ſubtilitas & leuitas, aut per
groſtitiem ſi fuerit in eo grauedo & groſlitudo
Signa vero propria huius febris & continua ſi
bi ſunt vomitus colericus & egeltio tincta cole
re rubee & maxime in tercio paroxímo aut
quarto, & propter hoc oportet cauere ſe a ſum
ptione medicinarum laxatiuarum in die quarti
paroxími huius febris penitus, quia plurimum
eius quod educit natura humor em per ſe abſeq.
adiutorio eſt in tpe huius paroxími, Et ſi fuerit
hæc febris ſimplex & mûda apparebût eius ſi-
gna ſeparata & no permixta cù alijſ, & ſi fuerit
compoſita apparebût eius ſigna compoſita. Et
ſi apparent in prima die huius febris ſigna often
dentia diſeſtionem perſectam erit complemen
tum febris in. viij. paroxímo, & ſi non apparent
in prima die ſigna oftendentia diſeſtionis quic-
que erit febris diuturna quia ſimplex eſt vt pluri-
mum eius quod produc it terminum febris. xij.
horis, & tempus eius quiétis. xxxvi. horis in ſu-
ma circuitus eius eſt. xlviij. horarum & plures
eius periodi ſi eſt ſimplex ſunt, viij. qui ſunt. xiij.
dies. Et ſi tranſgreditur terminus eius, xij. horas
& periodi eius, viij. periodos non eſt ſimplex,
& vina huius febris redditur rubea ignea &
ſubtilis, pulſus autem in principio febris ante
ſdispergatur calor per corpus, & accidit febris
ad tempus ſatus erit velox & coadunatus. An-
tequam dicamus curationem eius oportet nos
exprimere ex qua ſpecierum coler rubee gene-
retur, Dicimus autem quæ ſpedes coler rubee
ſunt quinque, vna naturalis, & alia accidentalis,
Naturalis eſt illa quæ in diſt felis exſitit, accidem
talis vero ſitum habet in ſtomaco, quæ quidem
quatuor eius ſpecies, qua vna eſt vitellina mi-
xta humiditati, alia vero citrina quæ calidior eſt
vitellina & remissior in caliditate & ſiccitate quæ
naturalis, & alia eſt porrina, & alia eruginosa.

Si: *appria*
& cōtinua

Cole, ru,
ſpès ſunt
quinç

Alfaharanij.

For.CLV

Excole.
porrina
& erugio
sa nulla
generat
tebis

Cura

Generat aut febris ex colera naturali citrina & vitellina q̄n contingit in eis putredo, porrina ve ro & eruginoia imposlibile elt febrem ḡnari, pter duo, vnui elt ex nimia ficcitate, aliud et qa neutra ipiarii pmanet in corpore tamdiu q̄ poſt lit putrefieri. Natura em porens ſollicitudinis elt expellere illas a corpore propter vehementiā nocumenti ipſarz, nam ſi pmanferint in corpe & ſuperauerit naturā vt no poſtit eas expelle re vunt complexionem corporis & ſubito in-terſicunt. Ex colera quidem ru. & vitellina poſ libile elt ḡnare febrem vt diximus, ea t̄n quæ ge neraur ex colera naturali erit febris vrens, ex citrina vero generat terciana ſimplex, & q̄n ge-neratur ex vitellina fit febris terciana duplex. Iam q̄dem determinaTIMUS q̄n terminatuſ lim plicis terciane & eius complementuſ fit in.vij. periodis & diebus quatuordecim, & ſi no fuerit ſimplex & pmiſetur cu alia transgredi huc terminuſ & plongatur tempus ſtatus eius, ita q̄ poſlibile elt q̄ incipiat in hyeme & terminuſ in vere. Et elt ſiendu q̄ ita febris periculotior ex titut natura & timori proxima, ppter ſui calo-rem & acumen naturaliter q̄r c̄tetere febris pu-ſtredinis, & ob hanc caufam oportet medicuſ ene vigilantem in principio ſui & pſeruare inſirmuſ a rebus calidis inflamatiuſis ne calefiat & inflamatur colera, & fumus eius afcendat ad caput & generetur apa cerebri q̄d diditur albirſen, & tunc reddet febris pículoſa & timorofa magis. Colera enim rubea ſui tenuitate & agilitate non ſuſtinet errorem mediſi, & melius quidem & nobilius in curatione febris apud eius principuſ eit considerare virtutem inſirmi ſi elt fortis, & ſi humores ſeruent & morenſ q̄n oportet tunc laxare coleram rub. & frangere eius acumen & eius ſedare ſeruorem c̄m decoctione tamaſ, pru noru mirabo, poſt q̄ diffoluta ſuerit in ea de medulla caſſieſ, & māne ſedm q̄ eu voluerit la xare, & ſi voluerit vigorare laxatiuſ addaſ in de coctoſe. 3.i. 1. camone, & fiat euatio in die getis, & oino cauſat ab ea in die moleſtie, & bibat in die getis muſealaginé pſilij c̄r ſtrupo granatoru aut ſecaniabin & ſimilibus ſirupis frigidis, & ſi fuerint paroxſimi huſus febris in mane nihil ſu mat in illo mane nifi ſirupu t̄n, & poſt illud ac cipiat ptſanā ordei donee poſt illud compleat terminus febris, Et ſi neceſſitas contingereit acci- piat in fine diei micam panis lotam c̄ zuccaro, Et ſi fuerit acceſſus febris in merſie ſumat in mane ptſanā ordeea cea, & nihil aliud ſumat do neceius terminus compleat, poſtea vero accipi- at micas panis lotas, & ſi aliqua occasione de- tentus no accipiat laxatiuſ in principio ægritu- dinis accipiat illud in die quietis, videlicet man-

nam medullā caſſieſ, & morabā vioſ, & ro. diff solutas c̄r aqua calida & colatas vel c̄r aqua de coctionis tamarind, & prunoſ, in die vero acceſſonis accipiat muſealaginem pſilij cum ſucco granatoru, Et fino fuerit lenita natura per hoc tiat el ſuppoſitoriu c̄ licinio baurac & 1camo- nea & zuccaro, & ſiat el diſtere ex oleo vioſ. & ſemine alțee & folijſ batau, & ſimilibus, & ſi voluerit vigorare magis ipſum addaſ in ipſum almuri zuccari & olei vioſ. an. 3. i. ſal vel bau- rac. 3. ii. & q̄n preterierit egritudo quința diem & accesserit terminus febris totaliter æger abſtii neat a cibo, & no recipiat in quinta & ſexta die nifi ptſanā ordei in diluculo, in vespis vero mi- cas panis lotas abſe additione, & ſit eius regi- men in ſexta die ſicur in die febris acceſſus, & ſi inueniat ipſum dies ſeptima in vltima vacuitate & mundiſiatoe a ſeibus cibi, & inueniat na- tura q̄ eam stimulet & moleſtet in die compu- gnationis ægritudinis & q̄ humor ſubtiler & no ſumat in ſeptima die alid etiā ptſanā or- dei, Si fuerit febris accelio in merſie & expe- ciet quouſe compleat terminus febris, & 1ca- uatur humo aut per ſudorem aut vomitu aut egallionem, & cōtingerit ſomacho inflatio & fortis calor & ſicitas & ſuſpicatur ne accidat ei ſincopis vel moleſtia que dicti alcarab humecie tur ſtomachu & eius calor extinguat c̄r ſucco granatoru & vuare humidar, cucur, & citruli & cucumeris & ſimilibus, Et c̄r fuerit fractum acumen febris & dedinauerit ab ægro inflāma tio & moleſtia que dicti alcarab & moleſtaſ a moru orificij ſomachi accipiat micas panis lo tas folas & zuccari, & ſit illud q̄ acceperit de ipſis modicuſ & ſubtile, & ſi moleſtaſ in hora ſe bris a ſiti & ſicitate gutturis & groſſitudine lin guæ accipiat forbiſiones ex muſealagine pſilij ſa cta cum ſucco citruli & ſirupo vioſ. & ex mu- ſealagine pſilij & ſemine citonioſ & oleo vioſ. vel oleo cucur, & ſimilibus, & ſupponaſ tim- poribus oleu viola, vel roſ. pmixtui cum aceto Et ſi dominaſ ſicitas in cerebro c̄r rationis per miſtione regaſ c̄r hijs que dicta ſunt in suo lo co de febre vrente & birſen, Et ſi ſupucerit in die ſeptima vomitus vel ſoluto ventris violen- ter ſcas illud eſſe ex operatione naturæ, & tunc cauſat ne accipiat aliquid coru q̄d diximus q̄ no augmentet ſoluto & diffoluaſ virtus & of ſendat, Similiter quoq̄ cauendu q̄diu durat ſo lution ventris ſuxta oportunitatem euacuaſois humoris debiti ne conſtringat ipſam, Oportet tamen ſeruorem ſtomachi ſedare c̄r ſtrupo de granatis muſis vel ſtrupo pomor vel c̄r infu- ſione ſpodij, & ſivigoraſ in eo ſitis & continua tio ſincopis in hora ſebris & pugnaſo naturæ

C v

Liber Practice

cui morbo, & erit pulsus frequens & vrina ru-
bea & inflamata, ne stupeas nec pauere te faciant
accidentia hæc dummodo reliqua bene sequant
& virtus consuiterit. Et si indigebit aliquid ex
medicinis firupis vel trocil, accipiat ex suo loco
similiter, & si supueniat ei fluxus ventris fumat
ptisanæ factæ ex ordeo torrefacto & micas pa-
nis torrefactas cum zuccaro & fauic de ordeo
& fauic de granis granatoæ, & si no cesserit
fluxus ventris accipiat eius curatio a pcedenti-
bus. Similiter si acciderit ei rasura intelinoræ fi
at et cliftere ad infrigidandù intestina & corro-
borandù & vi rapiendù coleram ne vigoretur in
ipsis, Similiter si acciderit ei sincopis aut ycteria
cia aut apoitema cerebri accipiatur eorum cura
tio ex propriis locis sicut diximus.

De febre terciana duplici
Particula tercia

Terriane
duplicis
ganatio
Signa on-
dentia

Hæc febris componit ex co.ru-extra ve
nas & flegmate intra venas cui æquali
tate ipsarù, in quantitate dummodo ex
altera ipfaram no superat alteram. Signa often
dentia ipsam eft quia eft continua, & nulla dies
rum quieat, & altera continua quia alter hua
morum exiftit intra venas permixtus sanguine
sicut diximus. Ratio quidem vnitiudefuiq, huz
moris exiſtentis intra venas eſt no quieſcere ſe-
brem que fit ex eo aliquo modo, eius vero acci
dentia erunt fortia in vna die & lenta in altera,
Et ilioquidem ex connecione vtriſusq, ſimul
in illa die, & quando euernit flegmaticis ſimplex
erunt eius accidentia lenta & apparebunt ſigna
flegmatis quandoq, & ſigna colere quandoq.
Curatio eius oportet eſse dicta, eius mediocrem
inter id quod caleſcit & infrigidat, & eſt q. bi
bat patiens ſiccum lebleb vel ſucu cum ſenicu i &
apij & mannæ & morabam viol, & morabam
roſ, & ptisanam ordei cum ſecaniabin de melle,
& ſi prædominatur colera erit tunc curatio ſe-
bris faciior, & ponatur intentio ad id qd' ſub-
tiliat & mundificat cui modica infrigidatoe qd'
eſt vt bibat infirmus ſuccù endiuiæ & ſen. cum
moraba roſ, & viol, & manna & aqua decocti
onis prunoræ & ptisanam ordei cum ſecaniabin
zuccarino, Et si dominaſt ſlegma erit eius cura
tio difficilis, & oportet eſſe curationem eius cu
eo qd' ſubtiliat & mundificat cum calore modi
co vt eſt firupus de melle & aqua calida & ſiru
pus de abſinth, & ptisana ordei cocta cum cor-
tice radicis ſeniculi, & apij, aneto, mentaſtro,
ſecaniabin mellino, Et ſi prolongatur ægris-
tudo accipiat trocil. de roſ. cum tercia parte. 3,
ſicci algaſet & ſucco ſen. vel accipiat trocifcos
de gerb, & ſecaniabin & aquam frigidæ, & acci

Cura

piat ſemen ſen, & aneti & maſt, cu moraba to,
& aqua ca. Et ſi videbit humor moueri & que
rens exit, & ſigna digeſtionis apparent in vrina
leniæ natura cu eo qd laxat cu juatitate & co-
feruat virtutem, & circa hoc laudabilius eſt face
re vomit, poſt repletionem & qd deponit vr-
nam cu caliditate ſicut trocil, de abſinth, aut tro
cil, de lacta cu ſucco ſeniculi endi, aut cu deco-
ctione radicu zuccarino & ſimilibus.

Cap. IIIII. de febre cottidiana quæ gene
ratur ex putredine flegmatis.

Hæc febris fit duobus modis, quia aut
fit intra venas, aut extra venas, & qn
fit intra venas fit continuana, & no ac
cuit cu ea horripilatio nec rigor, ppter caulas
tam dictas in febre terciana ſimplici. Ea vero q
fit extra venas erit periodica quæ omni die affli
git ſemel, & eius duratio eſt. xvij, horarum &
eius quies ſex hora, & ſumma eius circuitus
eſt. xxxiii, hora. Signa ſignificantia ipſam ſunt-
tria, quia aut ex rebus naturalibus aut no natu
ralibus aut ex hijs quæ ſunt extra natura. Signa
naturalia ſunt ſicuti contingat fieri in ſenib vel
in pueris ex diuio flegmatis in ſenib natura, &
in pueris accidentaliter, & in hijs quoræ complè
xio eſt frigida & humida & subtili capillore
groſſi corpis multe humiditatis paucipili & an
guſtori pilore. Signa non naturalia ſunt quia
vt in pluribus contingit fieri in tpe frigoris, &
qnº complexio aeris ailifentis eſt ſimilis natu-
ræ ipſis in frigiditate & humiditate & comple-
xio loci ſimiliter, picipue cui infirmus constitus
fuerit quieti & odo & nutritus cibis frigi-
dis & humidis. Signa egredientia natura ſunt
vt ſi ſupuenit ei ante, p, & cù fuerit ſlegma putrefa-
cium & caſeſt alcedit calor paulatim & rece
dit frigus, & eſt hec febris lenta & in ſuo motu
tarda, eſt tis diuturna & timorofa, quia corpus
no mundiſcat ab ea, nec eſt poſſible tps eius q
etis & de citionis æſtimare donec ſupucnerit ter
minus ſubsequentis ſebris, & eſt ob hanc cauſa
ſimilis cui continua. Et qa eius cauſa eſt humor
frigidus, eius diffolutio fit diſſicalis, & ppter
hoc no ſuidant in ea, qa patiun ipſam ex groſ-
ſitie humoris & eius gravitate & diuio frigoris
ſup elemento gñante ipſam, Et qn puenit egri-
tudo ad ſtat, & accedit tps terminatois ipſus
diffoluï humorille & ſudabunt multi, & vni
uerſa ſigna eius p[re]dicta coniuncta ſunt dolori
ſomachi & ſplenis groſſitiei. Dolor tis ſomaz-
chi magis eſt [p]pinquus in ipſa p[er]pter multiſſe

Febris q[ui]
tidiana
duoq[ui] ſit
modis

Sig. I, 19
ſunt tria
plicia

Alfaharanij.

For, CLVI

gmatiſ gñationem in ſtomacho, & ppter hoc
cuomunt ſlegma, & accidit eis ſincopis, & ſiunt
vultus ipſo? tumidi & color ipſo? plumbæ
ad albedinam & liuorem declinans & os eſt hu-
midu & guſtus inſipidus? qpropter no ſitut in
hora ſebris no erit fortis ſitis, & qn manifeſta-
tps ſebris & puenit in augmentu transmutaſco
lor ipſo? ad albedinem & liuorem & tranſimu
tatur vrina ad cruditatem & albedinem, hoc auſt
qa humor no digerit, pulfus aſt erit tardus am
plus debilis & variatus, & qn puenit egritudo
ad vtimu ſtatu, & húor fuerit digestus & red-
ditur vrina pilla & ſignificat accelſum crſis.

Flegma.
ſpes funt
quinç


Ante? dicamus eius curatoem ſaire oportet φ
species flegmatis ſunt qnq? quemadmodi? de-
terminauimus in primo libro introductorio qd'
eſt qa hmōi ſebris genera? ex flegmate magis
frigido & groſſo? flegmate naturali ſicut & a
cetofum ſlegma, & genera? ex flegmate magis
calido & leuſi ſlegma naturali qd'eſt ſlegma ſal
ſüm. Signu ſebris gñate ex flegmate groſſo eſt
qa eſt ibi modica ſitis & conſipatio naturæ, &
ſentit in ſtomacho & reſiduo ventris vehemen-
tem grauiedinem ppter groſſitiem & grauitatæ
ſe cut. Signu eius qd' fit ex flegmate ſalfo eſt ve
hementia ſitis & leuitas naturæ in pluribus, &
hoc qdem ex mordicatione ipſus ſali flegma-
tis oriſi ciffi ſtomach & intefina ita φ mouſe?
in eis eſt ex ſeibus, & agit in eis luct agit almu-
tri & baurac ad gñandum ſalfedinem & ſicita-
tem & ſitim que non humectant cffi aqua dulci
& frigida, & ex ſignis eius eſt etiá qua qn aſſi
erit ſlegma qd' gniat ſebrem ſalſum erit ſrigus
qd' ſequit exe opaucus & lentus & calor ſebris
fortis & vigorofus & eius aſcenſus eſt celeriter
& diffolutio magis, pxima, humor em Huius
ſua tenuirate & acutate cito efficiit vt cinis. Et
qn fuerit ſlegma gñans hanc ſebrem acetofum
erit rígor qui conſequit ei fortior vt in plurib?
& calor ſebris lentus & remiſtus, & eius aſcen-
fus tardus & diffolutio long inquior ppter hu-
moris gratitatem & groſſitiem ſicur diximus.

Sig. ex
flegmate
groſſo

Sig. ex
ſalfo
fleg-
mate

Curatio eius qn fluit exſlegmate ſalfo eſt φ ac
cipiat æger in principio ægritudinis ſecaniabin
zucči cffi aqua cal. in hora ſtomacho, & in hora
ſebris acceſſus ſubinergan pedes eius in aq in
qua cocte? ſint camomille ps.i. & fricent plante
pedu cffi oleo viol. vel oleo onſact. & ſale forti
fricatoe, deinde accipiat ſecaniabin p dies, xij. Si
ſupuenerit ei vomitus ſponte & leniter bonum
erit, & maxime ſi fuerit in principio egritudinis
qn oftendithuoris leuitatem & eius diffolutio
nis celeritatem, & ſin no venerit ſponte vomitus
no. puoce, humor em eſt groſſus condempſa-
tus difficilis ſolutionis & tardimotus, & ſi ſu

Sig. ex
flegmate
aetoso

Cura ex
flegmate
ſalfo

erit necesse ſumere pſtanã ordei ſumat an ipſa
morabã roſ. zucčinã cffi aqua cal. & ſi ſitis ſue-
rit alleuiata aut totaſr habita ſuas φ humor ſiá
fluxi & declinatterit & ſtoma co, & iſc accipiat
æger morabã roſ. zuccarinã & poſt eam p ho
ram pſtanã ordei ſecaniabin, & in natura no ſu-
erit lenis & conueniens ſumat ex ſquinginbin.
3.xxx.moraba ro. 3.i. diffoluanč hec in lib. 5. aq
cal. & colet & bibač, Et ſi pſterierit æger ſeptimã
diem primã & videbit humor diſſolu & mo-
ueri cffu ſeuitate & ſigna digonis apparent in vri
na accipiat æger apud accelſum rigoris cuiuſi
bet paroxiſmi ſecaniabin zuccarinu cffi aqua de
coctionis aneti & puoce? vomitus abſi. leſio
ne ſtomachi, Et ſi natura no ſuerit lenis & con-
ueniens cffu hacibat ex ſucco lebleb lib. 5. cff. 3.
vij. zucči ſalimani vel penidij, & ſi cffu hoc non
fuerit lenita natura fiat cliftere cffu ſolijs viol. ca
momila alta haſe centaurea bletaræ accipien
do de qlibet N.i. & ex medulla cartami. 3.xxx.
coquant omnia & colenč de aqua lib. 5. vel. 3.
vij. & apponanč in ea olei viei. & baurac an. 3
ij, & adminiſtrei, & ſi plongač ſebris & pten-
derit. xx. dies, & reſert æger ſentire ſumu cali-
dum & humidu exeuntem de corpe, aut mole-
ſtatur ex indignatione vel ſubuerione ſtomaci
aut inflatione, aut ſentit rugitum in intefinis,
ſias cffu φ humor fluit & petit exitu vel p fu-
dorem, ſi ſentit vapores humidos exire a corpe
aut per vomiti ſi ſentit indignatōm ſtomachi,
aut per venris ſolutionem, ſi ſentit rugitum &
ſolutionem in ventre. Et cffu videris huc accede
ad alterandã naturã cffu potu decoctionis huius
Modus d. coctionis ſebris cottidiæ, R. mi-
rabo? citri. mundatorum. 3.i. badoraſ. 3.vi. ſe-
cha abſinth. roma. gafet. an. 3. iiij. paſſular. mū-
datare. 3.i. iuiuba? prunoræ an. xx. coquantur
omnia in tribus lib. aque donec redeant ad lib.
5. & coletur & diffoluač in ea terignabin albi. 3
xx. moraba ro. 3.i. diſtemperent & colenč 3. bi
batur, vel accipiant ex hijs pillu? Modus pillu?
larum conferentiu huic ſebris. R. mirabo? kea
bulore. 3. iiij. turbit albi yer. pig. 3. iiij. & 5. troc.
de ro. badoraſ an. 3. iiij. abſinthij romani gafet ſe
chea an. tres parties. 3. maſtic. 3. 5. terantur & co
ſiciantur cffu ſucco lebleb aut ſucco apij deſpuma
ti, & ſiant pillule ad modi? cicerum & exſicent
ad vmbram, & accipiat ex eis a. 3. iiij. vſo. ad q-
tuor cffu aqua calida. Curatio huius ſebris ex ſle
gmate acetoſo eſt quod bibat æger in principio
egritudinis firupu radicum aut ſecaniabin mel-
inum cum aqua calida, & abſtineat æger ab
aqua frigida toto poſſe, & accipiat pſtanami
ordei excorticatí coſtam cum radicibus ſen-
culi, apij, aneto, mentaſtro, & modico piperis.

Décoſio

Pillulæ

Cura ex
flegmate,
aetoso

Cv vi

Liber Practice

Cliftere

Prifane
ordeacee
malicia in
trib? caſi
bus

Et cum accerfit febris terminus & incipit rigor
submergant pedes infirmi in aquam calidam in
qua coccia fit camomilla anetû mentafrû tarlen
& similia, Et si fuerit rigor fortis ponaç subve-
ſtimentis infirmi vas aquæ decoctionis camo-
mille aneti mentali tarlen & similium, & bi-
bat ſecaniabin temperatû cum aqua calida in q-
cocta fit anetum ameos, & ſi nò ſuperauerit vo-
mitus ſponte accipiatur radix & incidatur per
frustra & prociatur ſuper ea de aqua decoctio
nis allubia rubeor. 3. iij., & aqua decoctionis
aneti. 3. iij. falis. 3. ij. agitetur & bibatur calida
iuxta conditiones determinatas in medicinis vo-
mitiuis, & ſi natura fuerit contipata accipiant
ex ſucco lebleb duæ partes lib. medullæ cartami
3.x. zuccari rubei. 3. i. congreget totum & bi-
batur. Et ſi nò fuerit natura lenita cum hoc ad-
miniftretur ei hoc cliftere. 1R. medullæ cartami. 3
xx. alieæ. 3. i. colloquint, ſurfuris frumenti pu-
gillû. i. folioſe bletarû manipulû. i. ſeſten. xx.
coquantur in tribus lib. aque donec deueniat
ad terciam partem & accipiat de ea colata lib. 5
& diffoluantur in ea zuccari rubei olei ſirag &
almuri an. 3. i. falis & nitri an. 3. ij. permifceatur
totum & coletur & clifterizetur cù ea, & ſi fu-
erit lenita natura & fuerit neceſſe ſumere ptraſa-
nam ordei coquatur in ea corticum radii ſen.
& apij an. 3. i. coquantur & colentur & biba-
ſecaniabin de melle, & ſi ptraſana faciat acetoſita
tem in ſtomacho infirmi omnino eſt eultanda,
Eſt enim ptraſana ordeacea mala in tribus locis,
videlicet in acetoſitate ſtomachi & ſiccitate na-
turæ & tumore vultus & extremitatur, & admis-
niftretur loco eius aqua decoctionis mellis cù
ſpica maſtice & darſen, & ſi ſupervenerit ſpon
te vomitus nò prohíbeatur & maxime in prin
cipio ægritudinis, Si vero redierit ad ipſum fre
quenter & timetur de caſu virtutis ſedetur cum
potu ſirupi mirțe vel ſirupi granatorum ſacto
cum menta, & regatur cum hijs quæ in ſuo loco
diximus. Et ſi ſupervenerit ægro dolor capitis
inclinet vultum ſuper vaporem aque calidæ in
qua cocta fit camomilla corona regia maiora-
na & ſi ſimbruti, maxime cum fuerit grosſitudo
in humore, & causeat ab effuſione lactis ſupra
caput & ab inſtillatione olei in naribus, hec eſi
præ cæteris rebus nocent, Et ſit cibus eius ius ci
cerum cum oleo amigd. dul. & bleta, & ſit par-
cus in cibo quoniam producitur febris per hoc
Et nos quidem determinatiuſus cibos fabricitä-
tium in ſuo loco, & oportet omnino abſtinere
a cibo in hora febris. Et ſi accidit in meridie pre
ueniet ei æger in diluulo ſumens quod neceſſe
fuerit ſiue medicine ſute cibi, & cum incipit ri-
gor ſumat ſecaniabin cù aqua calida & vomat

& non accedat ad cibum v. q. ad declinationem
termini febris & receſſum caloris & tunc ſumat
cibum ſuum, Et ſi fuerit accerſus febris in fine
diei in principio noctis accipiat cibum tuï poſt
complementu primi ſui termini qui perſicatur
in meridie, & bibat poſt cibum ſecaniabin per ſe
vel temperatu cum tantundem iulep. Et ſi pre-
uenerit accerſio febris & inſeperit rigor faciat
vomitum cum ſecaniabin & aqua calida, & ab-
ſtineat ab omni cibo v. q. ad receſſum temporis
febris vt dictum eſt, Et regula huius eſt quoniam
oportet intereſſe cibi horæ ſumptionis & prin-
cipio accerſus febris ſpacio ſex horarû. Cibus
enim in hoc ſpacio perfecte digeritur & a ſto-
macho deſcendit, in fine autem horarû. xij. per-
ficitur eius digeſtio in epate & efficitur ſanguis
In fine autem horarum. xvij. perſicitur eius di-
geſtio tercia in membris & condempſatur in eis
& efficii pars corporis, Et ſi videtur infirmus
debilis ad receptionem laxatiuorum vtatur aſſi
due medicinis & cibis ſubtiliatiuſis & mundiſi-
catiuſis de hijs quæ contrarientur qualitati hu-
moris facientis ſebris, & quæ rectificant com-
plexionem membri ad quod dedinat humor &
quiſeſcit in eo, verbi gratia, quando dedinauerit
humor ad partem membri adminiſtrentur in ea
quæ mundiſtant epar, & ſubtulant humorem,
& ipſum per vrinam educant ſicut ſunt trocil.
roſ. & trocif. de berber. cum ſecaniabin aut ſuc-
cus fen. & apij & lebleb in hunc modum, acci-
piatur ex ſucco fen. & apij tercia pars lib. buſi-
at & coletur & diffoluantur in eo. 3. ij. morabat
roſ. & iterum coletur & apponatur in ipſo ex
ſucco lebleb quarta lib. & accipiatur ex trocifis
roſ. & ex trocif. berber. 3. ij. terantur & diffol-
uantur cum. 3. i. ſecaniabin & permiſceatur &
bibatur, & continuet hoc tribus diebus aut ſe-
ptem hoc enim mundiſicat corpus & epar ſub-
tiliabit & educet humorem per vrinam, & ſi nò
ſecauerit febris per hoc regimen & prolongeſ
tempus durationis ipſius, accipiat tunc decocti
onem radicum in hunc modum. Modus deco-
ctionis radicum fen. & apij. 3. i. ameos ſeminis
apij gafet. an. 3. iij. badorad. 3. vi. absiſtii ij ro-
mani hafæ ſetho an. 3. iij. radi. ſquinanti. 3. iij.
ariftologie rotun. 3. iij. coquantur omnia in tra-
bus lib. aque donec redeat ad terciam partem
& coletur ex ea lib. 5. & diffoluantur in ea lib. 5.
mirabo. roſ. de melle & bibatur tepida, Et ſi fu-
erit humoris declinatio ad partem ſtomachi, ac-
cipiat tunc æger q. mundiſicat ſtomachum ab
humoribus & educat humorem per egeſſionem
quod eſt ſirupus cum aqua calida & moraba
roſ. cum aqua calida, Et ſi videbitur declinatio
febris & eius fractio & remanerit in eo aligd

the
chori,
the
sailors

Alfaharaniij.

For CLVII,

Pillule
ab hiori,
puridis
mundifi
cantans

reſſtutum ex ea, accipiat tunc aquam infusionis
aloes & aneti & aquam alfadag, hec enim ſua
proprietate melior eſt in mundiſtando humo-
res a ſtomacho, & quod operatur hanc opera-
tionem eſt quod accipiatur medulla agaric al-
bitrita & cribellata. 3.ij. yera pigra, 3. i. conficia
tur totum cum melle, & fiant ex eo formè ad
modum autellanarum & tranſglutiatur cum ſi-
rupo de melle & aqua calida; Et medici intereſt
addere ſuper hanc quantitatem & de ea mino-
rare ſedem quod ei videbitur & ſubſtituate &
groſſitie humoris eius paucitate atq. multitudi
ne, Et ſi contingat eſſe humorem groſſum &
epatis complexionem non multum exierit ab
aqualitate ad inſirmitatem ſtomadi com =
plexioni dominatur frigiditas & humiditas ita
q. ſentit aeger acetoſam eruſtuationem in gut-
ture & vomitu non eſt inconueniens admini-
ſiſatio emplaſtri & caſeſtatiui & conſortatiui.
Et ſcribit Y. ſaac filius Salomonis quia ipſe vi-
ditplures patientes hanc ſebrem ex ſlegmate ac
toſo qui cum perueniſſent ad eruſtuationem
acetoſam & vomitum mandavit eis vt. cimis
dadic, & caulis elixatis & paratis cum, & bibere
ſuper illis vinum limphatum & q. liniaut ito-
machus tempore vacuitatis a cibo cum oleis ca
lidis. ſ. cum oleo nardino permiſto vino
odorifero, & emplaſtretur ſimiliter cum em-
plafto facio ex pice abſinthio & aneto cù oleo
communi & vino odorifero vnde leniſicata fu-
it natura ipſorum per venſis ſolutionem, &
contulit eis hoc iuuumamentum manifeſtù & ma-
ximum, & alios quiſbus accidit hec eadem egri-
tudo quiſbus iuſſit comedere píſes ſalitos eli-
zatos cum ſinapi & potare ſuper illis, quo ſa-
ſto poſt horam iuſſit repleri ventrem ipſorum
aqua, q. prouocatus eſt inde vomitus, & vo-
merunt ſlegma groſſum & viſſolum & profu
it eis hoc valde. Veruntamen preſept q. accipe
ret poſt vomitus de tyriaca alfaroc, & ſi ſue-
rit ſlegma faciens hanc ſebrem mixtum cum co-
lera caueant vi. ſima cautela a rebus calidis & vta
tur ſecaniabin de melle ſecaniabin de zuccaro &
loco moraba de melle accipiat de zuccaro, &
non coquantur cum ptilana ordei radices quas
prediximus ne aliquid ab eis, & accipiant loco
trocifor de roſ. troſiſcos de berberis & troci-
ſcos de ſpadio, & addat ad hoc medicus & di-
minuat ſedem permixtionem ſlegmatis cum co-
lera, & ſic de toto regimine, & quia dolor ito-
machi & eius ægrotatio propria ſunt acciden-
tia huic ſebris ſicut diximus, ppter hoc opor-
et adhiberi ſtudium circa ſui mundificationem
& conſortationem & exſtirpare ſupfluítates ab
ipſo & cù hoc medicamine. ¶ Modus pillularis

mundiſcantiuſ ſtomachuſ a putridis humoriſ
R. miraboſ kebulo. 3.ij. colo qn. bdeL. gſu ara.
radi. oleandri an. 3. i. euſor. nitri an. 3.5. teratur
& diſſoluat gumi cù melle & vino odorifero,
& miſceat totuſ & conficant cum ſucco cauſ. &
fiant pillule. ſicut grana piperis, & ſit eo. doſis
an. 3. i. & 5. vſcp ad duas ſi virtus erit fortis.
Electuaruſi conferens ſtomadi humiditatibus
& ventoſitatibus groſſis. R. miraboſ kebulo.
mundator: falis napiſi amcos ſeminis apſi zin
zi. piretri an. 3. ij. piperis longi. 3. iii. turbit. 3. vi.
ſcamoneq. 3. i. terantur omnia & miſceant cum
eis ad pondus omniuſ de penidiſ & conficatur
totum cum pondere ſui mellis deſpumati, & ſit
doſis eius. 3. vi. cum aqua calida. Modus trociſ.
conferentiuſ huic ſebri antiquè & frigiditati &
inflationi. R. lacte mundat e a ſuis ſultibus. 3. v
ſucci gafet. 3. iiij. ſpice. 3. vi. afari. 3. iiij. arſitolo.
rotun. 3. iiij. arſito. longe. 3. iii. amigd. exhortica
3. iiij. croci. 3. ij. yera pigra. 3. vi. ſeminis apſi ſe-
niculi mente ſicce an. 3. iiij. terantur medicinæ &
miſceantur cum yera & conficia totum cù
ſucco lebleb, & fiant trociſ. & exſiccent in vm-
bra, & accipiat ex eis cù ſirupo mellino & aqua
tepida vel cum ſucco fen, & apſi. Et ſi fuerit fri
gus vehemens in hac ſebre ſricetur ſpinale dor
ſi cum aliquo calido: oleo: ſicut cù oleo ane
tino. ¶ Modus vnguenti conferentium forti frig-
gori & vehementi tremori in ſebre cottidiana.
R. piretri. 3. ij. alalres. 3. i. piperis & mentaſtri
an. 3. i. & 5. teratur totum & coquaſ cum oleo
oliuarum & oleo ſisamino, & colef & ſricet cù
eo ſpina dorſi, & ſi virtus fuerit fortis non erit
inconueniens ingredi balneum.

Electua.

Trocif. 1

Vnguëtü

¶ Capitulum. V. de ſebre quartana & alijſ
febribus, habet tres partículas, qua:
eſt prima hec ſequens.

Febris

Æt ſebris generatur ex putredine co
lere nigre, aut intra venas aut extra ve
nas. Quæ vero putrefit intra venas ge
nerabit ſebrem quartanam continuam que nè
quiſeſcit, nec generatur cum ea rigor vel tremor
vt determinatum eſt in precedentibus ſebrisibus,
Quando vero putreſcit extra venas generat ſe
brem quartanam interpolatam, Et eſ ſebris
quartana ſimplex que affligit & quiſeſit ſigna
indicantia ſtam ſebrem manifeſtantur tribus
cauſis premiſſis manifeſtantibus ſebrem tercia
nam que. ſ. ſunt res naturales & non naturales
& a natura egredientes, Et intendo per natura-
lia ætatem inſirmi ſi fuerit grandis in ætate a
xxxvi. annis vſc. ad. xl. & eius complexio fuerit
frigida & ſicca & in macie constituta, & eius ve
ne fuerint anguſtè & occultè & plurimù quod

Liber Practice

Sig. ap. p
priatum

Vrina nis
gra boni
signum
Vrina
multis
modis di
uerificaç

Signa

accidit hec febris est habenti complexionem ca-
lidam & siccam per accidens non naturaliter cau-
fa sive translationis ad coleram nigram, & volo
per non naturalia tempus anni, si fuerit hyems
& complexionem aeris & preſentem naturam
fortem rigorem qui reſultat in principio cuiuſ
libet febris redditur color inſirmi dedinam ad
liuedinem & offuſcatōm quouſq[]ō recedit eius
terminus & frangitur febris, & videbitur facies
inſirmi plumbea & cutis corporis ſicca & con-
tracta. Signum autem appropriatū huic febris
est dolor ſplenis quemadmodiū accidentia pro-
pria febris terciangę ſunt dolor capitis & dolor
epatis & accidens propriu febris cottidianę eſt
dolor ſtomachi, Spacium aſtui paroxilmi quar-
tanę eſt. xxliij. horar[que], quietis vero eius eſt. xlviij
horar[que], & ſumma ſpacij eius circuitus eſt. lxxij
pulſus autem in principio paroxilmi eſt groſ-
fus & durus, in augmento aſtui multus & con-
tractus, vrina vero eſt alba ſubtilis & aquoſa
& cruda, ſed c[ui] appropinquauerit tempus per-
fectionis febris & ſubtiliatur humor & digeri-
redditur vrina nigra. Et propter hoc faciut eſt
q[ui] vrina nigra in hac febre eſt signum bonu atq[ui]
nobile ſignificans terminationem perſectam,
Et diuſſicatur vrina multis modis quia hu-
mor faciens ipſam multus modis variatur, quo
niam alia generat ex vſtione ſanguinis, alivvero
ex vſtione colerę rubee, alia vero ex vſtione fle
gmatis. Causa huius eſt quia ex humoribus ad-
ultis generantur ſebres permixtę & variabiles,
& quando diu permanent & tranſgreditur ter-
minus ipſarum tranſmuta[re] in quartanā. Exem
plum huius, quia cum prolongatur terminus
febris terciang[em] diffoluet ſubtilitatem humoris
paulatim nunc cum vomitu, nunc cum ſudore,
nunc c[ui] affellatione, & remanebit humor groſ-
fus vt ſeſces, & quando ſuperuenit tempus hy-
emale tranſſertur tempus ad naturā colerę ni-
grę, alteratur humor, p[ro]pter ſui groſſitiam, &
generat exinde quartana, Simili modo quando
putreſcit ſanguis, & generatur ex eo febris ſan-
guinis accidit ex hoc quia debilita[re] ſplen & ne-
ſligit atrahere coleram nig. & redit retrorſum
& confundatur & fluit cum ſanguine ad totu
corpus, & reſultat ex hoc febris a[uius] modus
& terminus vig[or]atur quia non capit in termino
certo, & generabitur ex hoc febris quartana. Si
militer conſiderandum eſt ex ſebribus generatis
ex ſlegmate, & propter hoc pulſus & vrina in
hac ſebre diuſerſiſan[em]. Oportet primo conſide
rare ſi preceſſit eum febris ſanguinea & vena
eius plenę & pulſus eius amplus & frequēs &
vrina rubea & reliqua qu[em] dicta ſunt de accidē
tibus ſebrium ſanguinis, ſdias tunc febris origi

nem ex vſtione ſanguinis eſſe, ac vero ſi p[re]ceſſe-
rit eam febris terciang[em] vel aliqua ægritudinu[m] co
lerę ru. S[iv]ero p[re]ceſſerit eam febris ſlegmati-
ca aut alia paſſionu[m] ſlegmatis & inſirmus ſu-
erit ſenex & ſlegmaticus cum reliquis accidenti-
bus, tunc ſeſes origi[nem] huius ſebris ex vſtio-
ne ſlegmatis eſſe. Oportet primo conſiderare
Cura ex
ſi ortus huius ſebris fuerit ex vſtione ſangu-
nis, tunc enim in principio ægritudinis attende[n]
re debet ad id quod ſubtiliatur mundiſicat & di-
gerit humorem abſq[ui] caliditate, ſicut eſt p[u]ſana
ordeacea c[ui] ſecaniabin z[uc]cino ſumpta & mo-
robis ro, & morabis viol. c[ui] a[que] ca, in principio
cuiuſlibet paroxilmi ſebris apud acceliu[m] rigo
ris ſubmergat pedes in aquā calidam in qua co-
ſte[que] ſint du[que] partes camomille & vna viol. & af-
ſiduet ſumptionem granato[rum] & vuarum hu-
midarum quando videbit humorem eſſe dige-
ſtum minuatur tunc ex ſanguine de vena batili
ca ſinſitrę manus aut ex vena alcal, & liniatur
natura cum decoſione mirabo[que] citri. & kebu-
lorum iuiubat[que] pruno[que] paſſular[em] nucluſata[que]
feminis ſumiter c[alli]ſi, manne[que] moraba ro.
& moraba viol. Et ſi ſebris fuerit lenta & remiſ
ſa & humiditas eſt addita adda[re] in hanc decoſi-
onem corticiu[m] radic, endiuſe & fen. a[n]i. i. & p[]
longatu[m] fuerit tempus ſebris & p[re]terierit. xx.
diem aſſiduet inſirmus ieiunare in die paroxi-
mi ſebris & nutriatur in alijſ diel[us] p[er]diem
ſebris d[ibo] ſubtili & faciliſi digeſtioni, & bibat
ſuccum ſeniculi & endiuſi cum moraba ro, &
moraba viol. & manna. Curatio eius eſt quado
ſit ex vſtione colerę rubee eſt q[ui] attendatur in
principio ægritudinis ad id quod inſrigidat &
ſubtiliatur ſicut eſt p[u]ſana ordeacea c[ui] ſucco gra-
natorum & ſecaniabin z[uccarino], Et ſi natura
eſt conſipata leniatur cum decoſione antedi-
ſta, & ſi per hoc non erit lenita natura caueat
a laxatiuſis ante humoris decoſi[ti]onem, & vtatur
loco ip[ſ]orum diſteri ſeniſtio, & ſi viderit humo
rem incipientem laxari & frequenter mouſe[que]
de loco ad locum ſiat tunc euacuatio cum decoſi-
one preſideta, Si fuerit motus humoris apud in
testina poſt q[ui] adiunxerit in eo de abſinthio ro-
mano ſemine c[uf]cutę, vel cum vomitu ſi mo-
tus humoris fuerit ſurſum, & ſi fuerit humor
intra venas & iam ſtudent circa eius euacuatio-
nem plurises non eſt inconueniens ſkebotar[mi]
venam basiſicam ſinſitrę manus in loco vſtio-
nis, & caueat hoc ante humoris digeſſionē & an
te corporis euacuationem, & vtat[que] granatis ace-
toſis & d[ul]eibus & v[ui]s hyemalibus citru[m]. cu-
cumeribus & alſandi. Et quando fuerit ſebris
in fine & fracta fuerit ſupereſſundatur corpori
ægria quam calidam vel aquā in qua coſta ſit

Cura ex
vſtioē co[
rubeę]

Alfabaranij.

Jot.CLVIII

Cura ex
vitione
flegmatiſ

Cliftere

camomilla corona regia & absinthiui roptata
cum vino & mixta cum viol. & emplaſtreſto
machus cù farina ordei & ſamine liniroſ. & ca
lamo ar. diſtemperatis cù aqua decoctionis camomille & corona regia, Et ſi acciderit ei dolor
capitis humectentæ nares ipſius cù oleo viol aut
roſ. & demergant pedes inſirmi in aquâ deco-
ationis papaueris quâ descripſimus. Et ſi ſuper
tuenerint ei vigilie ablatæ caput cù aqua decocti
onis camomille & alteq & corticu papaueris &
inſtituèt narib. & oleu viol. & oleu ſeminis cuar.
Curatio eius ex vſtione flegmatis eſt ſumat
patiens morabam roſ. de melle & faciat vomitù
apud accelſum cuiſiſtibet paroxiſmi. Et qù pre-
terierit diem ſeptimù & apparebunt ligna dige-
tionis in vrina, bibat patiens ſuccu ſen. & apij
cù morab. viol. de melle, Et ſi natura fuerit ſti-
pica leniatur cù duabus partibus lib. ſucci leb
in quo teratur. 3. i. medullle cartami &. 3. i.
zuccari & parethoc diſtere. Modus clifteris ad
leniendù natura. R. ſicuſ ſicca ſæ camomilæ
an. 3. i. medullæ ſeminis cartami. 3. xxx. aneti. 3.
x.coquante omnia in tribus lib. aque donec rede
ant ad vnã & colet & accipiat ex colatura lb. 5
in qua diſsoluta lib. i. zuccari rubei &. 3. i. oki
&. 3. i. almuri baurac & falis an. 3. ii. pulpe co-
loquint. 3. 5. vel ſed in quod videbit ad toleran
tiam inſirmi & vngatur corpus ſui cù eo qd
aperit poros corporis ex oleis calidis & cù oleo
camomill. & anetino & ſimilibus, & ſi intraue-
rit balneu & vnxerit corpus ſui cù hmoi oleis
nò erit inconueniens, & cibetur cibis laudabilie
bus nò inflatiuus vt aqua decoctionis cicerù in
qua cocte ſint cime alſelic & eius radices & alijs
hmòi cibis quos in ſuo loco determinauimus,
Et ſi pterierit, xl. dies cibetur inſirmus carnibus
& euited carnes in quibus ſit viſcolitas, & abſi-
neat a carnibus & omni cibo in die paroxiſmi
nifi fuerit virtus in defectu tunc ſumat modicu
cibi quo virtus conferueſt, & hoc fiat in fine dii
apud declinationem febris. In alijs vero diebus
nò paroxiſmalibus nò nocebit ſumere cibù in
fuo tpe, & caueat ab omni qd infrigidat & hu-
meciat & vtae ex vinis qd eſt ſubtilè & tpatæ ca
liditatis, & ex carnibus auſi quæ ſunt tenere &
leues, & nò eſt inconueniens puocare vomitù
cù comeſtione ſalito: piliu: & ſinapi & potu
vini pati poſt & per longum tps nò accedat in
firmus ad potu aque, poſt modù bibat aquam
calida cù melle & vomat & cibu accipiat de ele-
ctuario diadimino & electuario piperu, & cù
approximat tps ſtatus febris & apparebunt li-
gna digonis in vrina oportet redire inſirmu ad
cibaria valde ſubtilia, & fiat euacuatio hioris
cù medicinis laxatiuus & clifterijs lenitiuus, & p.

hoc vtatur medicinis vrinã deponentibus & p
uocaſ & vomeſt in paroxiſmis ſeb. ad munditi-
canduſ ſtomachu, & in diebus quiſet poſt reple
tionem cibi & potus, & abſtineat a carnib pul-
linis & ſaſeanor tribus hebdomadis, tunc enim
ſubtiliaſ humor & diminuit cù abſtinent a cibo
Et cù pterierint tres hebdomadæ & virtus erit
nò debilis accedat ad carnes pullor dicu, & cù
pterierint dies. xl. nò abſtinendo a comefiſc ne
carniù vt diximus, Et ſi nò fuerit aliquid qd p-
hibeat ſumptionem elp, ſicut eſt vigor & po-
tentia febris eiuſp difficultas & abundantia co.
ru. nò erit inconueniens facere vomitù cù eo cù
fucco folior rad. & aco decoctoſis aneti & ſeca-
niabin & ſiibus q dicta ſunt, & còtinuent acce
ptione tyriace alfaroc & tyriace almarba & alſe
chaznay eſt elecuariori factu cù caule & reliq
rum medicinar in ſuo loco dicta. Et qn præ
terierint tres hebdomadæ vel. xl. dies & ſigna di-
geſtionis apparebùt in vrina oportet tuc vti tro
alc, & medicinis infraſcriptis. Modus trocif. al-
gafet conferentiu dolori epatis & ſplenis & ſe-
bris quartane facte ex vſtione ſanguinis & col.
rub. R. laciæ mundate a ſuis ſultibus reubarb.
ſeminis ſen. an. 3. iiij. ſucci gafet ſucci abſinthi
ſpodij portu. p. i. pice anili ſeminis apij coci græ-
norum ben excorticato: frondi ſo fara ſemis
citruli mundati radic. capparis an. 3. iiij. ſeminis
cuſcutæ. 3. vi. ſcolopcn. 3. v. teran ſonia & cri
bellentur & conficiantur cum ſucco apij, & fiat
trocife. quorum quilibet ſit ponderis viний. 3.
& 5. & ſumat ex eis omni die vnum cum ſeca-
niabin & aqua frigida. Modus pulueris conſe-
rentis quartane ſebri facte ex putredine ſlegma
tis. R. gentiane agarici albi an. 3. i. & 5. teran
in puluerem & accipiaſ totum ſumendo poſt
illud meſ cum aqua cal. Et melius ſ accipiatur
hoc medicamen ante accelſum ſebris per tres ho
ras, aut ſumaſ cum ilta aqua que eſt. R. came-
dreos. 3. v. alhafæ. 3. iiij. coquantur in aqua & co
lentur, & ſumatur ilta aqua per ſe vel cum pre-
dicto puluere. Modus pill. conferentiu ad hoc
R. yera pig. epichi. an. 3. v. agarici albi ames. 3.
iiiij. turbit albi. 3. vi. ſucci abſinth. polipodij an.
3. iiij. ſalis naptici. 3. iiij. ſeminis anili ſen. & apij an.
3. iiij. & 5. teran & conficianc cù ſucco aluha-
ne, & fiant exinde parue pillule qd ad vrnbr ex
ſicent, & ſit doſis ear. 3. iiij. cù aqua tepi. ante
accelſum ſebris paroxiſmi per diem vnã, & co-
fert in hac febre, & maxime cù corpus inſirmi
nò fuerit made extenuatù, & ſigna caloris fue-
rint apud initiu eſt ſ adminiſtre: ei in potu qli
bet mane de eſtario piper ad modù nuc. & de
medicamine alaltit patuo ad modum auellana

Trodici

Puluis

Pillulæ

Liber Practice

Medica.
Alaltit

¶ Modus medicaminis alaltit. R. altit foliorum ruræ succorum ciperis æqualiter conficiatur to cum cum melle, & accipiatur ex eo ad modum auellanæ apud horam lomni, & dormiat super ipfum, quoniam eft optimum, Et si indigebit in curatione huius febris laxatiuis aut non laxatiuis in suo loco inueniat.

¶ De febre que generatur ex flegmate vitreo. Particula fecunda.

Febris ex
flegmate
vitreo

Hæc febris generatur ex flegmate grofso vitreo, cuius aliqua pars putrescit & aliqua non ficut diximus, & erunt interiora corporis calore inflammata, exteriora ve

Si. apptiū

ro frigida, Febris aut cotidiana seu flegmatica generatur ex humore toto putrido comprehen dente interiora & exteriora corporis indifferenter. Signum proprium indicans hanc febrem eft quia infammatur in corporis interioribus, exsteriora vero redduntur frigida ita q prouenit frigus ad extremitates corporis, & oppitat minutos poros, prohíbens fumos & vapores a dilutione, & fequitur ex hoc fitis & linguae groffities ex dominio caloris in corporis interioribus, & fit tempus febris poft quâlibet quin tam aut seftimam diem aut decimâ, hoc autem fedem groffitiam humoris flegmatici & fui moſtus gravitatem & eius permixtionem cum coslera nigra, & putlus in hæc febre eft partius & de bilis, vrina vero cruda & alba. Curatio huius fe

bis eft ficut curatio cotidianæ æqualiter veri quia hec generatur ex flegmate magis frigido & groſſo qæ ceteræ species ipfius. Oporter eſe curationem ipfius cum medicinis aliquantuli calidioribus fedem additionem frigiditatis, & o portet attendi apud ſui principium ad medicinas ſubtilis caliditatis & lente operationis, deinde addendo per paulatim ad calorem medicina cum quoque perueniat ad ſinem intenti. Et ſit ſtudium magis ad mundificationem ſtomachi per vomitum cum radice inaſa & aneto & men taſtro & aqua decoctionis albilne & ſimilibus & cum ſpeciebus & medicinis vrinam dependentibus, & cum tyriaca alfaroc & alfechaznaya, aut electuario de ſeminibus, & ſirupo de radicibus & ſimilibus. Et ſi videbitur husem fluxibilis & ſubtilis & ſigna digestionis ap parent in vrina paretur ei euacuratio cum infusione aloes & vera pigra & cum pillulis almafaciaut cum ſtomaticon & ſimilibus ex laxatiuis ſibi propriis ad laxandû ſlegma groſſum quæ ſioria ſunt in ſuo loco, & adminiftretur diteſte ſinacelle fuerit factum cum medulla cartas

mi centaurea colloquint. & aneto & ſimilibus ex difterijs. ſ. que in tuo loco ſunt deſcripta.

¶ De febre compoſita ex flegmate vitreo & colera rubea vſta. Particula. III.

Hæc etiam febris generaſ ex colera ruſbea vſta & flegmate vitreo vel colera nitra. Et eſt differencia inter hanc feriorem & precedentem quia in illa calectunt corporis interiora & exteriora frigefcunt in hæc ro & cœtra fit quia interiora corporis ſunt tri gida & exteriora calida. Curatio eius eſt ficut curatio febris precedentis, veruntamenc in eo qd'componitur hec febris ex colera rubea & flegmate oportet eius curationem permíſceri ex eo quod eſt magis calidum ex híjs que diximus, & attendatur in ſui principio qum fat moraba ro ſa. & fecaniabin cù ſuco ſen. & apij & maſtic. & reliqua predicta medicina.

Febris ex
vitreo fle
smare &
cole.rub.
vſta

Cura

¶ Capitulum ſextum. De febribus compositis ſequitur nunc Ca.vnicum

Cura

Compoſitaru febrii plures ſunt ſpecies ita q. fine numero & naratione cœpitur. Febrifico positarù plures ſunt ſpecie politionum ipfarum generatur circuitus ſimilibus circuitibus febrium compoſitatum atq. simplicium, & propter hanc caufam non potest medicus ſuperſtare illis, nec manifettant eis variationes febrium ex ſuis circuitibus in ac cidentibus & ſignis appropriatis ſibi vt dixim? Quod autem dicemus ex ſuis compoſitricibus eſt iuxta id quod ſcripſit Y ſaac filius Salmo- nis ifra elita in fine libri ſui de febribus quoniam ipſe perfectivltimo tractatum ſuum in hoc, & hic eſt fermo eius poſt qæ generalizuit & abbreuiauit illum. Inquit Y ſaac, ſebres quæ generantur ex putredine humorum multiplicantur multis modis, nam quædam ipfarum duplicaſt per modum vſtionis & affociationis & confuſionis earum ad invicem, alia vero duplicaſt per modum permixtionis, alia vero per moduï compositis. Differentia vero que eſt inter mixtio- nem & temperacionem & compositionem eſt quoniam mixtio eſt duarù ſebrium affociatio in eodem tempore & eadem die & termino, Et ſi fuerint in aliquo duæ ſebres terciang in vna & eadem hora diei vel noctis incipientes & in caudem perficientes, vt ſi incipient prima hora diei & deſinant in fine vltime horæ diei in pluribus enim horæ terciane simplicis ſunt. xii. & ſi finierint in ipſo duæ ſebres ex duobus diverſis humoribus, quarum vna ex colera rubea & al

Differet
mixtio et
perario
& cœpo

Alfaharanij.

For. CLIX.

tera ex flegmate que ambe incipient in prima
hora diei, & quilibet ipsa? definat in suo pro-
prio termino videlicet q[ui] definat terciana in vli-
ma hora diei cum horq eius sint. xij. cottidiana
definat in s extra hora noctis cum eius horq sint
xviiij. Et quando fuerit alter humor intra venas
alter vero extra venas tunc signa magis clara &
manifesta, sed q[ui] vterq humor eft intra venas
vel extra erunt ligna tunc occulta & difficilioris
cognitionis q[ui] ligna sunt permixta & confimi-
lia atq[ui] dubia, & maxime quando fuerint am-
be febres ex vno elemento in eodem termino,
Verum quia febres vlus in hac scientia eft pro-
fund a inpectio in suis veritatis & secretis re-
mouent dubitationem soper hoc cum inſpici-
untur eius signa cum p[er]ſea diligentia, & atre-
dantur in quolibet ipforu ligna propria eius, &
componat ea medicus ſedm q[ui] apparebunt de
compoſitione ſignuq[ui] fuorum iuxta p[rd]ominu[i]
vnius humoris alteri vel eius diminutem aut
equalitatem in vigore & debilitate & multo &
pauco. Et exemplu huius, ſi ſint in homine due
ſebres, yna ex colera ru. altera ex flegmate & ſu
erit pars ſlegmatica dominans manifeſtabi[que]
corpore ex vigore & multitudine frigeris q[ui]
frigidabit manus. & pedes & retardabit febris
in ſui acceſſu & inflamacione, & h[uius] erit cum eo
acumè nec ſit[s], Et ſacidat inſirno ſit[s] p[er]tut
partem toleric[ata] erit modica propter flegma, &
erit quantitas difficultatis ſebris modica ſua cer
ta quantitate quando erunt humores æquales
& h[uius] apparebit in vrina acumen neq[ui] tincúra,
nec ſudabit inſirmus niſt modicu[i] in ſui ſebris
principio & euomet flegma. S[í]vero pars cole-
rica domina[que] accidet horripilatio magis diſſi-
lis & manifesta & frugis magis lentum atq[ui] oc
cultum & inflatio & alcenſus ſebris erit & ſu-
dor multus & vrina magis acuta[que] & fortloris
tincturq[ui] & euomet coleram r ub. Et ſi fuerint
æquales ambo humores adæquabun[que] ſigna &
comſicentur & adæquabun[que] horripilatio & ſri
gus erit alcenſus ſebris medius intervelocitatem
& tarditatem & vomitus temperatus flegmate
& colera, & fuerint ambe ſebris intra venas de
cident ab eis ſigna de horripilatione & frigore,
& remanebunt reliqua ſigna in ſuo modo, &
erit ſebris ſimilis continuq[ui], & erit hoc ſedm ad-
aquationem ſignuq[ui] eorum q[ui] differentiá & co-
ognitionem iuxta id q[ui] determina[ui]mus. Et ſi
fuerit altera ſebris intra venas & altera extra, de
cident ab ea que eſt intra venas ſigna p[rd]icta.
i. horripilato[is] & frigeris remaneb[ui]t reliq[ui] ſigna
cui ſignis ſebris exiſtentis extra venas, & erit ſe-
bris ſimilis continuq[ui] ſicut terciana duplex, Si[pr]
aut q[ui] fuerit ſebris terciana continua & q[ui]tana
g[ui] circuitu decident a ſebre terciana. Signu[que] hor

ripilationis & frigeris c[ui] ſit inter venas mixta
c[ui] ſanguine a membris conſimilibus remota &
manebunt reliqua eius ſigna quartan[que], & ap-
parebunt ex ſignis terciang[ui] inflamatio fortis ſi-
tis, colericus yomitus, acumen vrine & pulſus
& celeritas alcenſus ſebris. Ex ſignis a[ut] ſebris
quartan[que] tremor & fortis frigus, grauitas cor-
poris, & detruncatio offiui p[er]t humoris groſs
lituainem & eius grauedinem, & p[er]ſent ſigna
ſebris terciang[ui] ſpacio ſpis hora[que] ſua[que] que l[ui]t
xij. deinde vero recedent ſigna hec & diſcernen[que]
ſigna quartan[que] vſc[ui] ad conſumat[em] maioris
ſui ſpis q[ui] eſt. xxiiij. hora[que], Et ſedm hoc exem
plum oportet compenſare ſigna ſebriu q[ui]ouſc[ui]
aſſiata q[ui] veritati & manifeſtabi[que] ei ſei[te] re-
citut[em] in iſpis. Com[ix]tio a[ut] eſt com[ix]tio di-
orum humori p[er]tuerq[ui] vnius ſebris g[ui]natio
ne vt ſebris tabe[ras] p[re]dictas q[ui] genera[que] ex col.
ru. & flegmate groſſo & viſcoſo, aut ex eo. ni.
Compo[li]tio a[ut] in ſebribus duplicato[is] eſt du
arum ſebriu g[ui]natio p[er] modu[i] proximitatis & vi
cinitatis vnius ad altera in duobus terminis per
extrema copulatus, quia poſt deſionem & q[ui]
tem vnius ſebris incipit apparere altera ſedm or
dinem & modu[i], & hec q[ui]dem ſpecies duplicato[j]
nis ſebriu eſt ſine dubiatate & conſuſione quia
quilibet ipſarq[ui] p[er]ſit & vigora[que] in ſuis ſignis
& accidentibus & caufis ante ſequentis ſebris
acceſſum, veru[que] quia p[er]ſut g[ui]nari d[u]tuerſimode
quia poſſunt eſſe ſedm genera[t]is materiá vtri
uſc[ui] in duobus membris diuerſis. Et ſi fuerit ſe
bris ex ſplene quartan[que] q[ui] vero eſt ex ſtomacho
cottidiana, & poſſibile eſt viruq[ui] humorem in
eodem eſſe membro. Et q[ui] fuerit in aliquo ho
mine ſebris terciana & cottidiana ſip[er] in ſtoma-
cho, & q[ui] erit poſſibile eſt vniu[que] humorem t[ui]
veruntu[n] p[er]tut ſut groſſitiam & eius diſtantiá
& ſolutiotem aliq[ui] de eo putrefit, & c[ui] com-
pletu[que] fuerit ſips prime particul[es] putrefacte[que]
p[er]trefet etiá altera particula & incipiet apparere
ſeda ſebris & dignoſa[t] hoc ex lentitudine ſebris
in duobus diebus ſimul, eiuſc[ui] levitate & acci-
dentiu[que] facilitate, & poſſibile eſt q[ui] ſupu[n]enire
tres ſebris ſedm aliquem p[re]dicti orq[ui] modu[m]. ſ.
aut ſedm motionem & aſſociationem humore
ad g[ui]nationem vnius ſebris in eodem t[ui]e & die,
aut ſedm mixtionem & contempationem mate
riarum ad vnius ſebris generationem, vel ſedm
compoſitionem & c[õ]tingentiam ad ſe inuicem
per modum vicinitatis & proximitatis, quatu-
or vero ſebris impoſſibile eſt omnes ſimul con-
tingere ſimilitate contpationis & compoſito[is]
eſſe, tamen eſt poſſible duas ſiles ſebris contin-
gere ex eodem humore, & duas alias qua[que] q[ui]
bet ſit ex diuſo humore vt ſunt du[que] ſebris ex
flegmate, & vna ex col. ru. & alia ex colera n[ig].