res resestit, discordia marme dilabuntur. Cetera ante hos te iugurta quia etate et sapientia maiores ne aliter quid cuemat, pribidere decet, na in omni certamque qui opulentiore etiam si accipit. iuriam tamere quod plus potest, facere iudiciz; bos ante atherbal et hiempsal colite; obest uate talem iuritum uncamque iuratutem. Nihil in eo meliore liberos sumpfisse ardear. Quid gemissse; ad ea uerba iugurta tam et si re gem flecta loamur, intelligebat et ipse longe aliter ammo agitabat; tam pro tempore benigna respondit; Mi capsa pascis post diebus moritur; postea ulti moze regio iuxta magm sice fecerant. Reguli in unum quene

mors et mapsa

zunt ut inter se de cunctis negocius

disceptarent; Sed hiempfal qui mīm9
er illi erat na tura ferox. etiam ante
a ignobilitatem impurte quia ma
terno genere impar erat despiciens
dextra a therbalem affedit. ne medi9
er tribus qo apud namidas honora dua
tur. fugituta foret. Deinde tamen ut et a
ut concederet fatigantis a strate iux et
alteram partem transectus est. Jbi
cum vulta de amnistrando imperio
assente n: augua ta inter alias res
at ut exortere quinque consulta a tos
de creta omnia resendi. Ram per ea
tempora confectum amnus micapsa pa
zum animo valuisse. Tantumque hiemp
sal placere sibi respondit. Nam ipm
illium his tribus proximis amnus

adoptione in regnum peruenisse. quod
uerbum in pectus fugurte altius quos
quisque ratus erat. descedit. Itaque ex eo
tempore ira et metu anxius moliri
parare atque ea modo cum aio habere qu
bus hiempfal percolum caperetur;
Que ubi tardius procedit neque lem
tur aio ferax. statuit quoque modo
haeptum perhucere. primo conventui
quem a regulis factum fupmemoram.
propter dissentionem placuerat domi
di thesauros. finesque imperii singulis
constitutis. Itaque tempus ad utiarnque
rem decernitur. sed matutus ad pe
cumam distribuendam. reguli me
rea in loca propria thesauris alio
alio concessere. Sed hiempfal et oppi
do thirnida forte eis domo utebatur.

forte eido ute, 1.
a casu domo eis
hospitabatur.

qui proximus litora uigirite earus acep
tusq[ui] ei semper fuerat quem ille casu
mimstrum oblatum promissis one
rat. mmpellitq[ui] uti taq[ui]sens suam
domi eat portarum claues ad ulteri
nas paret. Nam uere ad hiempfalem
referebantur. Ceteru ubi res postula
ret: se ipm cum magna manu uen
turum; Numida mandata brevi ofi
cat. atq[ui] uti d[omi]ctus erat noctu tugirte
milites introducat. Qui postq[ui] medes
irumpere duerit regem querete. or
mentes alios. alios occurrantes inter
fioc[ere]. scruttari loca abdita. clausa
efringere strepitu et metu oia mis
cere. Cum interim hiempfal reperat,
occultans se tugazio mulieris anal
le quo miio paudus et ignarus

proximus. nāli
conversatio ne
Litor. est uirg
fer. i. carm. ex q
regia. via ppa-
rat. propriè uero
diat. qui fers gla
dium imperatois
ul ante impera
tore dictus. et litādo
et interpōitur
c. ca euphōme
caus. naturāli
proprietate aut
quia pulcher e-
rat. acceptus.
propter nego
tle. s. iniquitā
oblitu. ad p[ag]
dum m[ae]ptum
suum.

Nors hrepmsal

loa perfugerat. Numide capit eue,
ut uiffi erant ad jugurtam referunt.
Ceteri tanti fama faci noris per omez
africam brevi diuilegatur. Ad herba le-
omes quí sub imperio miapsc fuerat;
metus muadit. in duas partes discedt.

Numide plures atherbalem sequunt.

sed iugurtam bello meliores. Igitur
jugurta qùmimas potest copias
parat. Vrbes parti in. alias uolita
te imperio suo aduigit. omi numide
imperare parat. A therbal tam et si
roma legatos inſerat qui ſenatuz
docerent de cede fratas et fortums
ſuis tamen fretus multitudem
ditum parabat armis contendere;

uolarmat

Vnemt. Atherbal

Sed ubi rex ad certam e uemt. uot9
ex prelio profugit in provincia, ac

demdem de Romam contendit. Cum iugur
ta patratis consilii post tip. omnium numm
dia potiebatur, in olio faamus suum
alm unno reputans timere p.r. nee
aduerfus iam eius uis qu. nisi in alia
riaa nobilitatis et pecuia sua spem
habere, ita qu. paucis diebus cum auro
et argento multo Romam legatos mitt
quis precepit p[ro]muz uti ieteres
annos munera bus expleant. demdem
nouos atqueant. Postremo quicamqu[em]
possent largiendo parare, ne aittentem;
Sed ub[em] Romam legati venere et ex
precepto hospitibus alio quorum
cam tempeftate in senatu auctoritas
pollebat. magna munera misere. ta
ta committat[io] m[aur]s fit. ut ex maxima
Invidia in eam et favorem nobili

tatis ingurta uemret. quorutu pascisse.
alii prenno inducti smogulos ex senatu
ambuindo mitebantur negatius
in eum consultentur. fgitur ubi legat
satis confidunt die constituto senatus
utriqz datur. Tii atherbalem hocmodo
locutum aatepimus;

Atque e. pater meus interfa
moriens in precepit. uti regn
nundie timmo procuratiuné existi
marem meam. Ceteris et huius
eius penes uos ee. simul emterez do
mi mliaeqz q[ui]maximo usi esse
pp[er]ro[ro]. vos in cognatoru uel affin
um loco ducerem si ea fecesse m[ur]a
amnaca exerceatiz. duiaas. num
menta regn me habiturui. Qui
ai precepta parentis mei agitarem.

Jugurta homin omn quos terra suflmet
scederat et sifimus ostanto imperio uzo
masmisse me nepotes ea am a stirpe
soaum atque anna iz p. z. regno fortu
niserit oibus expulit. Atque ego p. c.
qm eo inseriarum iuentur is eram,
uellem potius ob mea qu ob maior uz
meorum beneficia posse me a uobis
auxilium petere ac maxime deberi in
beneficia a r. p. quibus no egerem.
sec si ea desideranda erat uti debitis
iterer. Sz qm parum tuta per se ipaz
probitas est. nez in manu sult ju
gurta qualis foret. Ad nos confugy
p. c. quibus quod innumerum est cogor
pris oneri qu usi est. Ceteri reges
ane bello iacti in annicia am a uobis
recepti sunt. aut in suis dubus zebz

Sed qm parum
scedi mezita sua no
prossisset. acfugat
tur sult erat propter
duo pmo qr sibi
ade non poterat.
hic qm parui pibat
in nobilitas etc.
20. qr sibi no pro
iuderat au in suis
sasset sceleu
jugante hnc neqz
in manu.4. ssa su.

Quo tempore,
q. d. tunc magis
petendit erat, apphó
zoano fidele auxili
am familiæ meæ quæ
quatuor sævitas
ipius potuisset facè
s. ccc. del sic tunc ma-
gis petenda erat
fides pplizoamoq
fortua. q. diceret
p. tunc aliquis mag-
de buit pete zoanoz
atqueaz propter coz
fidez quod fideles e-
erat, quod propter for-
tua, et propterque
quod salz nullam eis
ezat, et iudicatate
ilicet solet magis
e fidei fortuna.

soactatem utam appetuerit, familia uó
nra cu r. p. bello cartaginensi amic
am mstituit. quo tunc magis fides
cuis quę fortua petenda erat. Quorum
progemem uos p. c. nolite pati me
nepotem mafmisſe fustria a uobis
auxilia pete. Smad mpetiandum
mchil cauſe habezem preter miserada
fortunaz op paulo ante zex genere atz
fama copus potens. nunc deſormatus
erumpms mops alieas exſpecto opes
tamen erat maeſtans pp. ro. prohíbě
inuriaz nez pati auip[em] regni per ſcelus
aſcere. Veruſ ego his ſimbus eiect
ſui quos maieribus p. r. dedit; unde
pater meus et amus una uobiscum
expuilere ſyphacem et cartagmenſes
ura b[nf]icua in crepta ſuit p. c.; vos m

mea finizia despecti estis; Eheu me
miserum hucine miapfa pater bn
fiaa tua euasernit. ut que tu parez
ui liberis tuis regnique participem
festa: is potissimiu stirpis tue extinc
tor sit; Nuep ne ergo familia mea q'eta
erit. Semper ne in sangue. ferro. fu
ga uersabitur. Du cartagmense
mc volumes fuè: uire oia sena patieba
mur. hostes a latere. uos annis pail.
spes omnis in armis erat. Postea illa
pestis ex Africa gesta e: leti pace agi
tabamus. quippe hostis nullus erat
misi quie nos uisissetque aute ex miro
uiso fugitua mitolerada audacia sce
lere atque audacia sepe efferens fac
mco atque eodem propinquo suo in
terfecto p[ro]minis regnum euis sceletis

Dum carta et
amet destinet,
cartaginis;
jure. qu[ae] cartagi
nenses ut sequat.
erat hostes a late
et uos dixi et

sui predam fecit, post ubi me hisde
dolis nequamit capere mebil minus
q[ui] ut aut bellus expectantem minimo
rio uro sicut widetis extorzrem pa
tria domo mopem et coopertum im
ferius effeat: ut ubus tutus q[ui] m
meo regno eem; Ego sic existimabam
p[re]c. uti predicantez audiveram preem
me u[que]i mam annaciam diligenter
colezent eos multum laborem susa
pere. Ceteru[m] ex oibus maxime tutos
ec[quod] m famlia ma fuit prestitut
uti m omnibus bellis adect uobis;
Nos uti per o[a]m tuti simus m ura
manu est p[re]c; pater nos duos fres
reliquit. terci[i]z fugztaz benefia
is suus ratus e consustu nobis fore.
Alter eor[u]z necatus est. alterius

Ipe ego mamis mpias vix effugi.
Quid agam. Aut quo potissimum
mfelix accedat. Generis presidia oia
extmeta sunt; pater uti necesse erat
concessit nature. Frī que mimne de-
aut propinquis per scelus uitā eripu-
it. affines. amicos. propinquis meos
ceteros. aliiuz alia clades oppressit. ca-
pti a fugitura pars in cruce acti. pars
bestus obiecti sunt. Parii quibus relucta
te alia clausi in tenebris aim merore
et luctu. morte. gravorem uitā exi-
git; Sioia que aut amisi. aut ex neces
saris advisa fit. sunt in columnia. mane
rent. tamen si quid ex improiusto ma-
liacidiſset nos implorarem p.c.
quibus pro magmtudine mpecii. us.
et iurias omnes aize decet ee; Nunc uero

paris. ofstedit
quomodo uia
ria dade op-
pressi sunt.

Affines. s. zemo-
tos amicos quæ su-
s. ex parte matis
amicos. prospersita
te atqui sunt. 4.
propinquis. 1. cœt
tos. s. carnali. p[ar]ia
quiuos. ceteros. s.
subdiuos. pars. ofte
dit quomodolibet
clade oppressi sunt.
Ex necessitas. 1.
ex amicos qui ad
fugitutem profugent
facti adversary.

exul patria domo solus omn honestarum rerum egens quo accedat aut quos appellem. Nationes ne an re ges qui omnes familie iure ob uram amicaciam infesti sunt. An quoque m adre licet ubi non maiorii meoruz hostilia mommenta piliusta sunt. Aut quisque misereri poteft qui ali quin nobis hoftis fuit. Postremo masmissa nos ita instituit p. e. ne quod coleremus msi p. r. ne soa etates ne federa noua acaperemus habuide magna presidia nobis m ura amicia fore. Si huc imperio fortua mutaretur, una occidendu nobis ee. Viztute ac dux uolentibus magni estis et opulenti. Ota telea et obedi entia sunt. quo facias soaor.

Imperio zeno. s. fortua mutarena. f. ad aliquam necessitatem. una occident. a cado. iest dicebat profectatez maz mutari si fortuna. + successus profectatis nobis iuxta tenebar.

Imurias curare licet, tantum illud
uercor, ne quos p[ro]uata amicizia fugere
proruz cogitata transfueros agat quos
ego audio maxima ope mi[]ambire-
fatigare uos fingulos. Ne quid de abfete
mcogitata caufa statuatis, fingerez me
uerba et fugam simulare, cui liaerit
in regno maneze. Quod utinam illum
au[]i]mpio faciore in has miferias,
prolectus sum, eadem h[ec] simulatem
nideam, et al[]n am apud uos aut apud
deos imortales rerum h[uius]anarum cura-
oriatur. Ut ille qui nunc sceletibus fuis-
ferox atque predarus e[]omnibus maler.
exuviaatus m[pi]etatis m[parentem]
nim[]s fris mei nec as mearuz miferiaz
graves penas reddat; jamfamammo
meo eariffime frater [n]o[mi]t imaturo

et un numme decuit iita crepta est,
tamen letandum magis quod dolenduz
puto casum tuiz. Non em regnum
sed fugam exilium egestatem et oms
has que me premut ezumpnas cum
aia simil amisifti. At ego infelix
m tanta mala precipitatus ex patio
regno rerum huanarum specta culu
prebeo. Inertus quid agam. Tuas ne
Imurias persequar ipe auxili egens.
An regno consulam amis iute neasb
potestas ex opibus aliems pendet. Un
nam emori fortums meis cœt honest
exitus, ne unere contemptus iuder
si defessus malis imurie concessi ffse.
Nuc nez iuie libet. neqz mori licet
sme dedecore p. c. per nos et liberos
atq parentes uros per maiestatem

uiue i. iita
ul dic. stemp
1. stempubil
malis i. tibi
maloz
concessi ffem
i. non resisţa
iugurze iurare
sed ymilleem
et zegni obtin
et aut ſeruie
aut de aliqua
parte tributa
soluerem.

Aliems. S romano
zu q. d. i ptate zoa
nozu e an honeste
tebeaz uuerze an
honeste mori. Na
ſi uniet ſeruie
hugurte turpiter
uueret. ſi ab eo
caput euuaaret.
aui pulsus regno
morezetur. — ſu
turpis cœt moris. et
to e i ptate zoanoz
an debeat honeste
regnare unu9 uel
honeste mori pos
ſidens illud.

p[ro]ro: subuemte m[+] misero. Ite obviam muizie. Nolite pati regnum numndie quod urm est: per scelus et sanguine familie iure tabescere. I[]Post[+]que rex fine loquendi fecit: legati furgurte largi tione magis [+] causa fieti pallas res pondent hiempfalem ob seutiaam sua a numridis miterfectum. Atherbalem ultro belluz inferentem post[+]que supera tus sit querci q[]uiuriam facere nequi uisset. Furgurtama senatu pete[+]ne se alium putaret. ac munatie cogni tus c[]et. neu uerba iiii[+]ta ay sua f[]cita p[]oneret; Demde utriuq[]z auria egrediit tur; Senatus statim consulituz. faui tores legatoz p[]terea senatus magna pars gra depuata atherbalis dicta c[]otempn[+]e. furgurte iurutem extoll[+]e

gratiam deputavit

gracia deputavit

1. gra a præfate detortas. munere bus a via ueri tatis transfuerat.

vel dic. p[]ar[+]sa depuia t[]n. 1. ar[]trupta gra.

1. p[]ro a[]tiaaz. uig[+]te s[]gunt[+] propter la[]gitiones. vel g[]ra

1. fanore dicto eu grati et a[]tai p[.]r. 2[.]o"

famam. quatuor ad Dantes quia de ea multi loquebantur. Impudetemque quatuor etiamentes qui mimes aperite accipiebant. Licentia atque endi. Densas est peritus ne polluti ex hoc salz quia sibi putabat licere mercedem accipere deberent. Et in iudia. notum aliquod accipere, nec uti in iudia. In defimendus em causis uel defendendis. Aliqui accipiunt premium putantes. Et licere et ius cauus quod ift erant polluti per hoc. Quod utabat et licere huius in super se iudia accenterunt. Michil accipit timens ne in ea iudia eet.

laudibus. gratia. uoce. demque omnibus meis pro alieno sœlē et flagicio sua qui pro glozia mitelant. At contra pauca quibus boni et equi dimens carvis erat subuemendu ather bali et hiemp salis mortem seuerè in dicta cense bant. Et ex omnibus maxime emulio scaturus homo nobilis impiger factusque. Aliud potestie. honoris dicti earum. Ceterum iaa sua callide occuls. Et post quod iudet largitione famo sam impudetemque ute titus qo[m]m tali ze solet: ne polluta licentia iudiaz attendet. Ammiu a consueta libidine continuit. Etat t[em]m senatu pars illa que uero precum a ut gratiam ante sezebat. Decetum fit uti dece legati regni qo[m]nicipſa ze ex obtimi

erat, niteat auguriam et atherbalem
dunderent; Cui legationis princeps
fuit L. opimus homo clarius et tum
m senatu potens. qu. consolibus et. cens
so. M. fuluo flacto interfectis. accerue
nitoriam nobilitatis m plebe excerau
erat. Eum augurta tam et si zome m
annis habuerat: tamem acceruatime
recepit. dando et pollicendo multa per
fect. uti famè. fidei. postremo di bus
suis zebus comodus regisante ferret;
Reliquos legatos eadem una aggresus
plerosq. capit. paucas carior fides. qu. pe
cuma fiut, in dimensione que paxs mi
ndie manitamam attingit agus
uizisq. opulentior augurte traditur.
illam alteram specie qu. usu potiorem
que portiosior et edificius magis exor

orbis terr. i. terre
orbiculate. ea s.
afica. natura ema
parte occidentali
in mar. mediterraneo
et occano. ab orientali uero terminat
in cath. calamon iis
duos. fœtum nunc ma
s. mediterranei. et
octa. ibi s. quod eha
ab plane et spera
consideratur q
structa. fit affica m
octas. q. lata et orta
vel die sicut nunc ma
cit. i. feruoræ medi-
terranei uel ponens
tizrem maris quæ
separat europam
et affricam. latitu
domi. 1. pronam.
vel dit latitudis
decluie. 1. quæ orie-
tum habet lonicui
diem i. deriva de sfe
ditem a cath. abathi
non. quia ut diat-
luamus quodam

mota na loca obf
mlo ne curat m
aficis que uerat

cath. abamon. uer sus occidete uero fuit moles non talis planties
ut ab oriente. Cath. abamon diu. des census fuit ascensu. fuit
uxta montes uel ut diu. quid. cath. abamon diu. des censu.
qr. ibi. mare descendit uer sus mediterraneum. cath. abamon asin
sus. et diat. mont. me de decluie. deorsum a duo. et prorsuus
prout aduo. uel di cath. abamon. 1. des censum ad mar. ſeu
qua ibi pape fuit firtes. et eui quaq. ibi est malus poety. uel di
Imper. 1. carens portu q. ibi non est statu nautum.

nata erat. a theb. posse dit, re.
postulare indetur. a fice situm pali
as exponet. et eas gentes quibus cum
nobis bellum aut annicæ fuit atti
gere. Sed que loca et na tiones ob ca
lorem aut asperitatez. item solutudis
minus frequetata sunt. De his ha
ud facie compertum narmuerim.
cepta et paucas absoluam;

In duisione orbis terre plezi
m parte tercia a fit cam posue.
paua tantum. o as iaz et europamee.
sed a fit cam m europam ee. Ea fines
habet ab occidete fretu mi maris
et octam. Ab ortu solis decluem
latitu ditem que locu cath abathi
non mele appellant. mare seuiz.
Importuosum. ager fœugiz fertilis

quez locum
1. qua lanu-
ditem;

v. 1. 9

bonus pecoruarboris infecidus, celo
terinaqz penuria aquariz, genus
hommiz salubri corpore, nelor, pa
tiens laborum, plerosqz senectus
dissoluit, misi forte qui ferro aut q
bestus interie. Nam morbus quep
illorum haud sepe superat. Ad h'
malefica generis pluria ammalia,
Sed qui mortales nunc africa habue,
quiqrz postea accesserit, aut quomo
mter se permneti suit q[ui] ab ea fa
ma que plerosqz obtmet duisum
eſt. tamen uti ex libris pumcis q
regis hvempſalis dicebantur, nit
pretatum eſt nobis uti q[ui] rem ſeſe
habere cultores eius terre putant.
q[ui] pauaffims dicam. Ceteri fides
eius rei penes auctores erit, Africa

celo q[ui] ibi non
pliut. terra, qua
non ſat fonte.

aliana, ut serpetes
et bestea, quibus
wanile e q[ui] th'matur
libris p[ui]as. ubi
ſeribebantur eſtata
regis hvempſalis
no istus q[ui] ſut ſitus
eſt a h[ui]gerta ſed
cuiq[ui]am a[n]ceſſors
Interprete, peſ auct-
zitare m[.] ſcriptoruz
et peſ teſtum mun
illu[m]s terre culto[rum]
rem ſiclit probable[.]

fides 4 c[.]miu

nó macy. v. mixta meditrancum mare uel dit. v. tureno. Sed perſe mi. oce. v. ueruſus oacanu. cunuerut. v. remotiores locos occupauerut apud peruſtam ytra illu. loat abiſt refuſio uera oce am et septetione. ita q. eent mtra zefuſionem ſeaidez que nos attingt et illam p[er]mam que eſt uana peruſte. Ubi p[er]mi de uero oacano mittitur. Quare non ſaebant ſiſi domo. qua neq[us] et[ur]. quare non emebat ab hispam[is] et neq[us] ab hispam[is] et [ur] dat am[ui]n quare cireuere no poterat et mare magiui c. prohi-

yare magmi-

ſ. m[or]p[er]ma zefuſe. ubi aliqu[em] ſim[ula]t. ad eos et illa zefuſionez mtra athlata[que] et calpe que cun[tr]it et duidit. trax alioſena ſing[ua]t. utus p[er]ſas[que] getulos

q[ui] am zefuſio illanob[us] euicat q[ui]eniz. et si p[er]miſiio. euio[que] p[er]p[er]ma zefuſio uellet. u[que] ad hispam[os] opuſt[et] cos ſi re p[er]ch[ue] et athla- tez quod ster[que] cest magnam et sic d[ic]

neq[us] mate. m[or]p[er]ma. et non evant ibi azbo- res. eme. auſt muta[di]meraz. p[er]merab[us] copia. ſi alioſus inare magni[us]. viter per mare evat magni[us] igna. lingua. f. itnere per terram. Ad m[or]em mare non poterant ire ut ibi trui ſuent qua lin- gua mediant[ur] prohíbat;

Sed postq[ui] in hispam[ia] hercules ſiata. aſa putat interat. excera t[us] euis. compositus ex uara[que] gentibus. am[ui]s. so duce ac p[er]ſum multis. s. ip[er]miuſz. petentibus breui dilabitur. Ex eo- numero medi perſe et armem namib[us] in Africa[m] transuecti proximos mo. mari locos occupauere. Sed perſe mi. oacanu[m]a g[ue]huq[us] alueos namib[us] muſſos. pro tugurus habuè. qua neq[us] mate. ria mag[ris]. neq[us] ab hispam[is] medi. aut mutandi copia erat. mare mag- num et ignara lingua comercia pro hibebant. Hu paularim per comuli a getulos ſeau[m] misa[ere] et q[ui] ſepe. temptantes agros. alia loca. alia deme. petuerant. ſemetipos num. das appellauè. Ceteru adhuc edifica-

m ethma monte d[ic] it ur mt eruſſe. sed alt er erat. ſ. g[rec]ue[s] appel. mamidae. i. m[or]tabile[s]. numida emm m[or]tabili. interpret atur.

dilabitur. v. diſuſque tur. h[ui]s. p[er]ſe alueos et. huſ. perſe paularim zectem;

Sed postq[ui] gotuli pruus et libres ha-uerunt et. sed mortuo hercule. medi et armem et perſe accesserunt. multis. et eciam apud antiquos fortes omni. uſ. dicebant. her- ules. Noaſſie tamer duo ex- tit evant. hercule[s] g[rec]ue[s] et libere. et quibus mari. uia fama habet. uel septem ut au[n]t exiterat qu[ui]m ſacta auq[ui]b[us] attribu[i]t. tur alii. sed vnº. ſ. libris heru[m] les maſia col- lecto exiteratu. a medis p[er]ſis armem[us] aſſi. rui. et capadouſ vent[m] mo. oandeh[us] ibi. eo mortuo exeret it us. euis. et ntem. putant. qua-

oblongia i. et longi
tuam mem curuus do
protenfa qua dixi
dum elatum est
capita tescendunt
quod adhuc est in
demibus et nostas
tornibus. Oblon
gum em diatur
quem medio dilatam
et capítibus
ponştangiam me
mariam et arnam
carne. Ventres
vel dōſtā mare
aſtā. I. meditrane
am et aſtā habita
bant. Huius ſi me
dum carmen, natu
re gaud. Sed adhuc
qua mea et arme
multa et libes
crané plures et
res eorum atus
cruſſe et ampia
ſiex. Sed ze.
perſarum atus
ampſor ſiut-
nundie. Et ſub
noe inſtabita
tis et ta numdie
dilatande. Uet
hoc normā
ſabi nunc fit
prop. multiki ut

numidarum agrestiumque mapalia il
li uocant oblongua in armis lateribus
tecta quasi navium carine sunt. Me
dis autem et armem accesse libres.
Nam huius propius mare afucum agita
bant. Getuli sub sole magis haud pro
ail ab arboribus. huqz mature oppida
habuerunt. nam freto diuſi ab hispa
ma militare res inter se fit tuerant.
nome eorum paulatum libres corrupè
bazbara lingua mauros pro medis
appellantes. Sed res perſarum breui
adoleuit. ac postea noie numidie pp
multitudinem a parentibus digeſſi
possidere ea loca que proxime cartagi
nem numidia appellatur. Demde ut
vīqz alteras freti ſimtimos armes
aut metu sub imperium suum cœge.

nomen quod
nomine ſui
uttos app
labant.

Nomen gloriamque sibi addidere magis
hui qui ad nunc mare processerant. Or
libres et getuli minus bellicosi. Demque
afuere pars inferior pleraque munidis
possessa est. Uitae omnes megnate nationem
nomenque imperantiume concessere. Pro
ea phemæs alii multitudinis minime
de domini grata pars imperii cupidime
sollutata plebe et alii novi et rerum
audiri ipponem. Hadrimetui. Lepti alias
que iubes in ora maritima condidere. Hee
que brevi multum aucte pars origibus
suis presidio alie decori esse. Nam de
cartagine silere melius puto et parus
dicere. Qum alio properare tempus mon
et; Igitur ad cathabationem qui locis
egitque ab Africae nondit secundo mari
prima arene est. Coloma thereon. Ac

huiusmodi per se me-
di qui ad eam dure
per se magis aux-
ere sibi non esse-
di et armem quia
minus sui bello-
si libres quibus
acessere media et
armem et getuli
quos e per se
committereze.
Inferior. s. vel
necius omnitem
vel a turo tofer
ad perustia. vel
ad cathabationem
qui e elemosinam
nude inferre.
Postea phemæs
de puto adhuc
phemæs autem
didonec utinam
gemem condiderunt
et de cognatis qui
posse seant sunt
dictas quas dudum
arbes per soli-
plebe perecupi
importum preabz
rogant plebem
ut seam pegezet
huius de Asia
venerint et aflatam
et martiriam

condiderunt cuitates adorimetam hupontem leptonem que auere align
parentibus suis portabant auxilia si eguerit et si non tulerunt
erant tamen ad recorem suæ genitæ facte et glorabant phemem
asiam huiusque tot cives in aflatam.

Domceps due fures miter qz eas leptis.
Demde philenoare. qui locu egiptum
uersus finem imperu habuè cartagi
nenses. Post alie pumce urbes ceta
loca ufqz ad mauritamaz minnde te
nent. proxime hispamam mauri sut.
Supez numidia gerilos accepimus parti
m tugurus alios meultius se nagos agi
tare. post eos ethiopes ee. dehme loca
fta solis ardoribus;

Bitur bello tugurtino pleraqz ex
pumas opida et fines cartagine
sum quos nouissime habuerat roan9
populus per magistratus administra
bat. Getiloruz magna porsz numndie
ufqz ad flume mulucha sub tugurta
erant mauris ombus rex boctus m
peritabat. preter nome ignorus pp:20.

Item nobis nez bello nez pace antea
cogetus de afera et eius molis ad
necesitudinem rei fatis dictu; Post
quod iusso regno legati afera discesse
et iugurta cont timorez animi sce-
leus prema sefe adeptus uidet: cor-
ti ee ratus quod ab amas apud nu
matiam acceperat. omnia rome uena
ha esse. simul et illoruz pollicatium
bus accensus quos paulo ante mune
ribus expleuerat. In regnum ather
balis ammuz intendit; ipse acer belli
cosus. At is que petebat quietus hmb-
ellis placido mgemo. oportum is muizie.
metiens magis quod metuendus; igitur
ex improiuso fines eius auz magnama-
nu muadit. multos mortales cum peco-
re atque alia preda capit. edificia mcedit.

nò niatu dimitte
comnà impudia

pleratque loca hostiliter cuss equitatiu accedit. Deinde ait omni multitudine in regnum suum convertit existimas atherbalē dolo re permotu imurias suas manu iudica turum. eamque rem bellitcausaz foret. At ille qū nez se parez arms existima bat et annacia pōpuli eo. magi s[ō]num dis fietis erat legatos ad jugurta m[]de imurias questum misit. qui tā et si isti meliosa dicta retulerint. prius t[]noia pati deereuit s[ō] bellum s[]umeret. quia temptatum antea seca[]s cesserat. Nez eo magis cupido jugurte minimeas. quippe quia totum eius regnus maio iam tuaserat. Itaq[]s non uti antea anz. predatoria manu sed magno ex cecatu comparato bellum gezere c[]pit. et aperte totus numdie imperium

temptatui - bellum
seas - 1. a liter. af.
serat - 1. processerat.

petere. Ceteru qua pergebat urbes agg.
uaftare. predas agere. sinu aimu hostib'
terrorem augere. Adherbal ubi intelli-
git eo processum. uti regmi aut zelm-
quendu eet aut armis zetmendu neces
sario copias parat. et fugirte obnus
procedit. Interi haud longe amari prope
cartam oppidum utiuısqz exercitus conse
dit. et quod exire muz erat. prelui non
est maëptum. Sed ubi pteruiqz noctis pro-
cessit. obsturo eiacz tui lumne milites
augur tim signo dato castra hostui tuad7.
seim sommos partim parti. alios arma
sumentes fugant. fuduntqz. Adherbal
arz pautas equitibus arta profugit. et
m multitudo togatorum fuisset que
mimidas msequentes membus promi
buit. uno die inter duos reges ceptum

In illa Ingurte 5
fem adherbal

atque patratū bellum foret, Igitur huc
ta opidum arthā confedit. uineisur
eibus qz r machims omnī generz expn
snare aggieditur. maxime festinas
tempris legatorū antecapere quos
ante pluī factū ab adherbaleromaz
missos audierat. Sed postquam senatus
de bello eoriz accepit, tres adolescentes
m africam legantur. qui ambos reges
adeant. senatus et p. z. uerbis nunc est
uelle et consere eos a b armis discedere.
taque illisque digni eē; Legati africān
naturantes nemuit. eo magis celeré
du proficis a parant. de prelio factor
oppugnatione arthe audiebatur.
Siz is rumor clemes erat, quorui fugta
accepta orione respondit sibi nez mai
quicquam nequeius quicquam auctoritate

senatus eê. ab adolescencia ita se misi.
ut ab optimo quoq probaretur iurati-
te non malicia. p. sapien sumo iuró
placussc ob eisdem artes a incipitano
pemiria libóruz in regniz adoptatuz
ee. Ceteri qo plura bene et fitnue feal-
set. eo aitii suiz. iuriam minugto
lerare. Adherbalem dolis iute fue ihi
diati. quod ubi comperisset. sceleri
eius obuiâ isse. p. r. neqz recte neqz
pro bono facturum si a iurê gentium
sefe prohibuit. postremo de omnib
rebus legatos Roman brevi missuruz;
Itaqz utuqz digreduntur atherbalis
appellandi copia non fiut; fugurta
ubi eos Africa disceffisse ratus est.
neqz propter loa naturaz eartham
armis expugnare potest. vallo atz

fossa mema arcidat. turres exstiu
it. eas presiduis firmat. pretereadies
noctesq[ui] aut per iiii aut dolis temp
tare defensoribus memum pinnamo.
modo formid mez oftentare. suos
ortando ad iiztite erig[em] prorso mite
tus aicta parare. Adherbal ubi m
telligit oms suas fortunas m extre-
mo sitas. hostem infestum. auxiliu
spem nullam penuria rerum neces
sariaruz bellii trabi no posse. exhis
qui una artham profugerant duos
maxime impigros delegit eos multa
pollicendo ac infezendo casu suum
confirmat. iiii per hostiui mumtios
noctu ad proximii mare. deme zo-
mam pergerent. Numde pannas
diebus inssa efficiunt. litte adher-

balis in senatu reatate sunt quarum
sen tenencia hec fuit,

non mea cilpa sepe ad uos oratum
mitto p·c· sed uis iugirte subi
git que tanta libero extinguendi
me inasit. ut neqz uos nez deos im
ortales in aio habeat. sanguinem
meum q̂ uia malit. Iraqz quitum
ia mesem focus et annais p·z· armis
obfessus teneor. nez in miapce pris
mei beneficia nez vra deceta auxi
liantur; ferro an fame acius urge
ar.1 mcertug sum; Plura de Jugta
sorbē de hortatur me fortuna mea.
eciam antea expertug sum paruz
fidei ee unseris. Nisi in intelligo.
illu supe ego sui pete neqz simul
annaciam uram et regni meum

sare ista duo ita quita ee q̂ uia non possit sme alio domu emm
non potest aliquis obtinere qui alia d emittat. et ita cum
petit regni meum. et uos pet it.

Nisi tamen intelligo.
q. d. quia mithi
non cedatis tamen
suo ipm amplius
petituz̄ ego suj
t. m maiori ze q̂ u
me dignitatez uzai
lesurium et hoc e
mfi. 1. ſi m. ſede-
retis crede in qua
intelligo etc. 1. m
aliqua maiore
q̂ u in me dignitatez
uram ledere. uel
alute. inſi tamen
pluzate hortatuz
et. 1. ſi ſaibo q̂
non facerem inſi
hoc eet q̂ u intelligo
eu etc. 1. regnum
meum et uestuz
ze deau. 1. me inter-
ficere. et regnum
quod urm est obti
nere nobis iutis.
Utranoq em non
pt obtine 1. alia
uestam et regni
meum. et hoc e
quod sequitur:
neqz. 1. intellige
ſpezare etc. 1. uo
intellige eur.

grauus. i. manus.  
f. regnum. uel dic.  
strauus. i. preaost?  
uel. dig. mas.  
q. d. hoc sat eis ho.  
ch magis dilig.  
regni ch annacia.  
uest ram. quod  
ce suus factis pos.  
sumus probare.  
neq unacio err. ul.  
dit fiem imacio.  
re. et non ideo.  
dio ch muiri e.  
mre. i. nobis illa  
te. ad uos pertine.  
ant. sed regnum.  
uestrum defende.  
mre iurie. vorgi  
nes et causa nos.  
trarum iuriazz.  
et mimicaruz.  
verum. perinet  
ad uo ch arm.  
regnum etcetera.  
moueri. a proposi  
to sui sceleze.  
Sed eo. i. ad id.  
q. d. qm meminalle  
est. ostentui. l.  
argumento et.  
probatiem uel.  
dis ostentui. i. ut  
oste iideretur in  
me ch scelerosus.

sperare. ut" graus existimet. nemi exstinet. s.  
m occulti est. Nam finucio ocident.  
fratrem meum hiempalem. dem  
patrio regno me expulit. Que sane  
fuerit uere iurie mehi. ad uos. de  
ru mit regni urm armis tenet. me  
quez imperatorez numdis posuistis.  
dausum obsidet. Legatoz uzerna qua.  
ti preci fecerit. 'peruila mea decla  
rat. Quid e reliqui? h. ura uis qua  
moueri possit. Nam ego quide uelle  
hec que sarbo et illa q. antea i. sena  
tui questus sum nana foret. potus  
ch mseria mea fide uerbis faceret.  
Sed eo qm natus sum. ut fugurte  
seleru ostentui eez. no iaz mortez  
nez erumpnas tatimo unca im  
perium et eucaatus corporis depeor

effect fugurta.

t. petere.  
p:obat per  
progressum.  
ugurum.  
selerum.

ut eu adam regno numdie quod urm est. utilibus consulite me ex mambus mpus eripite oro per maiestatem imperi. per annicione fide. si illa apud nos memoria remanet qui mei ma[m]misse;

Dis litteris recitatis fuè quod exeratum ma[f]acæ mittendi cesseret. et quod p[]erma[n]ium atherbali subnemendum de fugitura interi consulentur q[]ui legat non paruiffet.

Sed ab his dè illis regis [f]anitoribus f[]uma ope emfumè ne tale deca et u[]tus fieret.

Ita boni publicum ut in plerisque nego a[]us solet. privata gracia demictiun est.

Legantur tamen etiam maiores natu nobiles amplis honoribus u[]si in quibus fuit M. scaturius de quo supra- memorium consularis et tu in sena tu princeps. hu[]p[]p[] in numdia reserat

Nò. primi inوتi
subnemendum
q[]ui inوتi
p[]rimi

Simul et a numdis obsecrati triduona
nez ascende· dem brevi utiæ appulsi
ras ad Jugirtaz mittut· quâ occissime
ad provinæm accedat· seque ad euma
senatu missos; ille ubi accepti hom-
nes claros quorius auctoritate wine pol-
lere audierat, contra accepti sunt
uemſse: pimo cœmotus metu atque lib-
dine duierus agitabatur; Timebat
raz senatus in paruiffet legatis;
Porro animus aripidem cœra ad m-
ceptum ſeclus rapiebatur; Vicit tane
in anido megemo puii ofiliu; ſgitur
exeratui arcidato ſuma in artham
irrumpere mittur· maxime ſperas
deducta manu hostium aut in aut do-
lis ſese caſuz victorie finetur; Qd'
ubi ſeans procedit: nez id qo'd mtederat

libidem, f
occidenti
a herba leg

efficere potest: ut priusq[ui] legatos c[um]e
mzet. ad herbalis potiretur; ne ampli'
morando M. Scaurii que pli[mi]t time
bat m[and]et: a[us] p[au]as e[quit]ibus
m p[ro]priam uemt. Ac t[am] et si sena
tus uerbis gr[an]es mine n[ui]aebantur.
q[ui] ab oppugnatione no de futisset;'
mult[us] tamez or[one] o[sumpta] faufra
discesseze legati; ta postq[ui] curta au
dita su[m] Italia qu[ar]us uti mem[ia]
defendebantur: confi[s]i de ditione facta
propter mag[mi]tud[em] p[er] i[mi]molato[s]
seſe ſore: ad her[bali] ſuadent uti ſeq
et oppid[u]i iugurte tradat. t[at]u ab eo
utam p[ac]ſatur. De c[er]teris ſenat[u]
are ſore: A t[ill]e t[ar]ſi o[m]a potiora
ſide iugurte rebat: tamem q[ui] penes
eſdem ſi aduerſaretur: c[oe]ndi p[tas]

Nloris adhésbat

interpellando. 1. pro eo intercedendo uel ad utilitatem fucurte senatores alloquendo. grata. 2. ipse sepe gratificando. trahendo. 3. differendo omnibus modis.

prolatandis. 1. dilans consilus et deliberationibus. differebant emm et die in die; o filia ut per dilationem extingueretur. iudia.

erat. Jta uti censuerant italia dedin onez factat. fugitą in pmis adherbale excutiatiz necat. Demde omnes pubés numidas atque negotiatores promisau euti quisque arminatis obviis fuerat: Interfeat. Quod postq[ui] zome cogniti est. et res in senatu c[oe]pit agitari. Idem illi ministri regis interpellando ac sepe gracia interdum furgus trahè do tempus atroatatem rei lemebat. At in 6. me[n]nus tribus plebis designatus ut ac et inestin poten tie nobilitatis populi ro. edoauisset id agi ut per paucos factiosos iugite sce[i]us condonaretur. 'profecto omnis miudia prolatandis consultatiom bus delapsa foret. Tanta uis gratie atque pecune regis erat; Sz ubi senat

delicti consaentia populum timet
lege semproma promae futuris con
sulibus minndia atque Italia decete
sunt. Consules declarati p. sapio
nasita. 1. bestia Calfurmus Calfirm
o minndia. Sapiom Italia cuemt.
Demde exercatus qui in Africa porta
retur. scabitur. Stipenduz aliaq
que bello inui foret. decernuntur;
A tugurta contra spem niao ac
cepto quippe auora zome uenit ire
maio heferat. filium et atque eo du
os familiares ad senatum legatos
misit. hisq[ui] uti illis qui[que] hiempfa
le interfecto miferat preapit. ut os
mortales pectum aegrediantur;
Qui posth[ui]o domani aduentabant;
senatus a bestia consultus e placet

contra spem
q[ui]a miq[ui] spe
rabat Romanos
contra se maros
tenui ire. 1. De
mindari:
heferat. putabat

ne legatos figurite membus reapi hi
q[ui] deareuere msi regmi. ip[m]m[que] uem[que]
set deditum uti in diebus proximis
decem Italia decederet. Conſul mun
duis ex senatus de facto nuncari hibet.
Ita infectis rebus illi domui distedit.
Interim calsurm[que] parato execratu le-
git sibi nobiles hoies factiosos quoz
auctoriitate que deliquisset munta
fore s[am] sperabat. In quis fuit scaturus
au[que] de natura et habitu supramemo
raummus. Nam in consule mo milte
bone erres et ait et corporis erat. quas
omnis auazia perpediebat. patens
laborum. ari in gemo. sans prou
dens belli haud ignarus. firmiffim[
contra peraila et msidiag. Sz et
legiones per Italiaz. regui atque mde

infectis. 1. non
adibitum
facte; -

Inuktam duius
calfurm. ? fari?

ficialiam, porro et ex Italia in Africaeam
transюcete sibi jgitur calphurmus imcio
paratis comeatibus aciter muni diam
mogessus e. multos mortales et urbes
aliquot pugnando cepit. Sed ubi fugta
legatos pecuia temptare, belliq; quod
admnistrabat asperitatiè oftendere
cepit. ammus eger auaria faicleguis
est. Ceteriz solum et admnifter omni
consiliorum affunntur staurus. qui
tur si a primapio plerisque ex factione
eius corruptis acerrime regè impugnuerat
tamen magmtudie pecuie a bono honesto in puiu abſtactus
est. Sed fugituta pimo tantummo belli
morà redimebat. exestimâs ſele alio
interim zome preao aut grà effecturum.
postea uero quasi partiapem

per satram legem
Satura lex erat
ut nullatenus
m debeat, et ac-
perentur. nisi
praus omnia
sent, ut et ex-
quifit, e
fulfent, hoc
est. nisi publio
omnino assensu,


Sed uti pro
consilio. 1. m
tonilio et se-
to traduntur
ad opus, quos
elephani, et m
cui audietur no
imperant, af-
ferre. Del aliter
protonotum
eст quando alio
sui omne me苟
secreto, ita sicut
posita in publi
to tractatur. Ju-
gusta em eis im
sit, sicut et
sui taliter,

guenerat, quod
tonis filium

negoai scaturum acceptum. In maxima
spem adductus reaperande paias statu-
it, cum eisdem omnibus pactionibus,
presens agere Ceterum interea fidei
causa mittitur a consule sextus q[ui]tor
in oppidum Jugurte uacā. autem spes
erat acceptio fumēti quod calphur
nuis palam legatis impacterat, quam
dediti omnia mora模duae agitatam?

Igitur rex uti, ofstituerat, in castra ue
mt. ac pauca presenti locutus consili
o de iudicia facti sui atque uti mededitio
nem, acciperetur, reliqua cum bestia
et scuro seca et transegit. de pos
tero die quasi: legem per satiram sen
tencus exquisitis in deditione aci
pitir. S[ic] uti pro consilio imperatuz
erat elephanti xxx. peais atque equi

quasi, s[ic]
exquisisset.

satiram
legem quod
tamen non
fererant.
S[ic] uti
quasi eam
sererunt,
sustineant
eum et
acceperant
merit de
uerunt
romani
ut pro
et intere
derent.

in protonotilio. 1. ant. et publicum

multi non cum paruo argenti pondere
questori traduntur; Calphurmi9 romà
ad magistratus rogandos profiascatur
in unimdia et in exceratu mò pax agi
tabatur; Postup res in aſuica gestas quo
acte forèt fama dumulgauiit. 1 70 me p
omis locos et comætus de fito consulis agi
tari apud plebem Gauis imudia; Paſs
ſolliti erant probarent ne tantu1 fla-
giaum an decetum consulis ſubuer-
terèt. paru1 constabat. Ac maxime eos
potentia ſtauri op is auctor et ſoaus beſ-
tie ſerebatur. 2 a uero loboqz impediebat.
At 6. men1us au9 de libertate ingem
et odio potentie nobilitatis ſupradixim.
inter dubitationem et mora ſenatus
coaombus pplm ad iudicandù ortari
monere p. r. ne r. p. ne libertate ſuam

rogando. 1. inter
ſandos litrum
placerebant peccata
an non.

probarentur. 1.  
affirmaretur lau  
dando flagitium  
amoriametraz  
flagitiosam.  
ſubuererent q.  
contradicent  
destruerent.  
pa. constabat.  
1. dubitare erat.

Omniumdem

Multa deortantur, ut dicta deortaret, et diffusaentur, ut diffusaerentur. In studio hujus offe uolo, et re publica, super alis superaretur, et dicta in studium reuocaretur. Me opes et est, hec sunt que deortantur. Et dicta, ut dictus, et re publica, ut dictum, manerantur, ut dictum acceperuntur. Ueque patientia, qua similis est per aestram de corona dittari, juss nullum inulla ventilatour, etiam tam scripti quam consuetudinari et est, nomina generali scripti et non scripti, vel die juss nullum quod non moveat, actiones earius de eis quibus uenduerunt me, sententias datus, de corona delictus sunt, uti de uestra.

In omnino etiam, ut plus ignam, corporis et sordia ammi et periclitantur. Inocentes, et honoris consignantur. Inobrato, et obprobrio. Fede, utium ad mortem quia baculis onesti trahebantur. In

defererent. Et multa superba et audacia faanora nobilitatis ostendeze, propter intentus omnimodo plebis amsum mændebat. Sed qui ea tempeftate zome, & meam facia, clara polle nis quidem decere exiftum auam orationem ex ta multis oribus perſcribè ac potissimis eam dicam qua in contione vult zeditur, bestie differunt huiusmodi. Multa me dehortant, utnobis qui sites in studium reip. olim superet. opes factioſis, uisa patientia, ius, nut lumen, ac maxime q[ui] incocentie plus periculi, qu[ae] honoris est. Nam illa quidem piget ducem his annis xv. quod ludibrio fuerit, ſuperbie paucorum, quod fede quod miliu[m] perierat, uti defenſores ut nobis atque ignaua atque ſoordia corruptus.

Hill

150

sit qui nec nunc quidem obnoxus timitis
exurgis, atque eciam nunc timetis eos
quibus vos decet terrori eis; Sed quod
hec talia sunt, tamen obviam re factio
mis potentie aegi subigit. Certe ego lib
tatem quem a parente meo tradita est
experiar, ueruz id fausti an obre facio
m ura manu situm e quicites. Neque
ego uos hortor, quod sepe maiores nunc se
cere uti contra uniri agarmati eam.
mchil in. mchil secessione opus est
necesse est suomet ipi more precipites
eat occiso tyberio gracto que regnum
parare aiebat in pletem romanam
graues questiones habite sunt, post
cedem 6. gracti et in. fulam ite mi or
dnis multi mortales in carcere neca
ti sunt utauiqz davis non lex uerunt

obnoxii. 1. debito
res uel redditores
obrem i. utilitate,
manu i. auxilio
in. s. preliorum.
secessione. maud-
tinum uel palati
num collem. se-
sione i. discordia,
more i. questio
mbus m uo-
habine. in
plebem. pro-
que m eos ha
bit e sunt.
questi tones
amia oc i so
tyberio etc etra
tribuno uestro
m. Lelem.
ue i. uam ha
bit e sunt.
questi tones
et quos eos qui es
sunt sunt uos
tribuimus
eos quos nec tabu-

sed sane· q. d.
ponamus q. le
ne fecerint q.
aeque scelerint
tamen in hot
piane egeant.
q. eratum urm
expulare zunt,
et hoc est quod
diat contedatur
q. fuerit reg.
tepa sua i. to
mum aut agn
quem tuleat
aliquem nobil
um a tribuno
plebis restitui.
Sic eam tu i.
fusse fata fit
omnis ultio in
lem sanguinem
licet in hot uſſe
fecerit tamen
non bene in hot
y expiluerit
eſt. quod dum
videretis
indignabam
et. vel dit sed
ſane. ipi aiebat

ſiberunt recogniz
patate. Sz sane i. certe fue· reg· etc. sub
interrogatione· q. dictet. non. Et quia est hortanti quia ulasat
rentur possent obicere no posse ſme ſanguis effusione.
 Respondet. Si aliter fieri non possit. Tunc ſit factum hoc modo
quia quidquid ſme ſaneyine etc.
magnifica· s. reges et pointifutes. hono. i. per honorem
prede i. per piedam.

libido eorum finem feat. Sz sane fue-
rit regn reparatio plebi sua fura res
nituere quidquid ſme ſanguie auus
ulasa nequit ſure factu ſit. Superi
oribus annis taate i dignabam
eratuus expoliari· reges et ppłos libos
parias nobilibus uectigal pendere.
penes eosdem et ſuma gliaz et maxias
dimitias ee. tr hec talia ſua nora ota
impune suscepisse parum habuerre;
ſtagz poſſremo leges· maiestas ura·
dimina atque hūna ota hostibus uris
tradita ſuit neqz eos q. ca fecere pudet
aut pectet. sed incedit per ora ura
maginfat· ſacridonia et consulatus.
pars triumphus ſuos ostetantes pnde
quasi ca honori et non prede habeat,
Sernire parati tuſta imperia dnoz.

pendere i.
ſoluerre.

Impune f.
a nobis ſul
ceperis· qua ne
pauſp. michlb
ſtagz· et ma
leſtages. Sufſey
dum atque
humam. i. et
ludio et ſi
hoſtis· ta
ſuit· q. d.
deceta legi
imutata
ſuit p. pient
hoſtui. pita
ter autbuz
ura· qua aut
toque leg
erant.
pudet. de
p[er]mi· p[er]
preretit i
hono.

non perferit, vos quirites i imperio
nati equo seravitute m toleratis. At igitur
sui huuius rei occupati. Homine
sceletatissim. auentis mambus imma
m anaricis nocentissim. id est sup
bissim quibus fides deus pietas
postremo honesta atque honesta oira
questui sunt. pars eorum octidisse tribu
nos plebis alii questiones tuistas.
ple齊z cedem in uos feisse pro mun
mento habent. Itaqz q[ui quisq[ui possi
me feat tam maxime # # tutus
est. Metuiz a sceleze suo ad ignariz
uraz transtulere. quos omne eade[m]pe.
eade[m]p[ro]disse eadem metuere i unum coe
git. Sed h[uius]ter bonos annua
inter malos factio est. Q[ui] si tantam
libertat[em] curas uos h[uius]eritis quata

questui. i. h[uius]que oira p[er]com
postponunt. vel dicti abh[ui]s sp[er]ant-
se atquirere
ab hi sunt fideles
mummento. i.
tutione. quia
quato facta peſ
fima tanto tutus
est. uel dicti. i.
laude et uere
tutus quia metu
que debent
habere pro scele-
suo ignaue ire
reliquunt. vel
dicti munimento.
Q[ui]o emphaues
scelea eorum
oppositos occident.
tanto sunt turæ
eatu a etatam.
me tum indum
de scele suo ut
ignaue imputat
eade[m]p[er]. s[ui]t
auariacam. quod
cupiebat u[m]s
et alteri odisse ead
ſlibertatem

uestram, metuere ead. s. puri. H[ec] ut in oru s[te]adem tupe.
eadem odisse et ead metuere su[m]t naufa [n]radunat[i]om
sed alia in bom[us]. alia in malis. Eadem em uel[le] et
nolle in bom[us]. amaricis est. In malis autem consensu
et factio. Et sic metu a. etc. q. uellet dicere nec est in
si eos metuie qu[ia] factio et consensu in malo eos id
unum c[oe]git.

nastaretur. quia est dicta consiliorum præterras et questionas

vehermetus, subiit inter minm quod hosti, s. ingentem, 1. bello. etiam, 1. horiz, suor. dicteptionem, quod magis, 1. quod minimo uos decet illis mferre, qua lex culem necari uetat. 2. illis et 1. illis sunt digni, sed non decet ut per uos illis mferatur, vel alii quod magis est digni, uos fecisse ut alios sunt piumatis. 3. sit illis, mdigni ut piumant.

illi ad onationes accenfi sunt, profecto nez res p. sicuti nunc naftaretur, et beneficia ura penes optimos non audaximus forèt. Maiores uesti parandi furis et maiestatis oſtitue de gracia bis per secessione adjutem montez occupuere. Vos pro libertate quaz ab illis accepit, nòne su ma ope intemn: atque de vehemèti quod mains dederis e: partu amittere oti no, paravisse. Dicet aliquis, Quid igitur, censes ne undicanduz me eos qui hosti prodidè rey: Censeo, nò manu nez in quod magis uos fecisse 4. illis accadisse mdigni est. Veri questionibus et mdiao pius ingurte qui si deditis e: profecto iussis uiris obediens erit; sìm ea

o Jura

contempmt. salicet existimabitis
qualis illa pax am deditio fit. Exq
ad ingurta sceleriz mpumtas; Ad
paucos potetes maxime duicie mze
p. danna atque dedecora peruenerunt.
m forte midu etiam nos dnatioms

conus sacetas teneat. et illa qui hæc
tempora magis placent. cum regna.
promere leges. moria. bella atque pu
os. postremo diuina et huius omnia
penes paucos erat. vos aute hest

p. 2. Imitti ab hostibus imperatores
omn gentium satis habebatis aliam
retimè. Nam seruitute quidem quos
urim recaisare audebat. Atque ego tâ
et si iurum flagio siffimum existimo

Accepisse.
Incepi sse
vel suscep
se contra uos.

mpune iuriam accepisse tamen nos
homibus sceleratissimis ignosceze

sacietas. 1. fas
tidium. illa s.
turza seruitas
hæc tem. s. liber
tatis restaurade
habe. atque.

q. v. illi habebat
sia nobis uero
quibus totus orbis
deberet sciatze
satis audebat
uius estiam
qualibet iuxta thes
ta. na seruitate
nemo audebat
recaisare. quod
pont sub inter
regione.
sceleratissimam
corrupti pei una
noluerat alia se.

Nam et illi. q. d. uere consura est. nam ado impor tum sunt. q. pati est eis male feas se misi licenca? aufferatis. Im portutatis id est improbitati ex impumitate parui illis etc. i. impumitate in scelerum magn dicendam parui pendunt. m dei de etc. i. misi pa mantur pro zemethis. qu qui non puitur hocen tam het peccadi. postremo focus q. d. no poterit tibi. iuciri quodia quia omne hostes uestros diligunt. sonos misestant. et hoc est quod dicti uti soci. urs ueliti hostibz. i. ita per sequentur eos et cesserit sicuti hostes. et atunt?

hostibus nris pro soais. i. colunt eos et diligunt ut soaeg. Quare moneo etc. q. d. moneo ortorq. uos at insuozare et tantum scelus patie. Non em modo de lembac. v quibusdam no de peaculatu. et de sonoz peacnis uole ntez ereptis agitur. sed de libertate mui impera quod prodituz est hosti acerrimo. s. inguete. vel dic tantu scelus, quia no est leue quid. Non em peaculatus, factus est. nec tale aliquo. sed imperium romamui hostibus est proditum

qun auget sit. equo ammo paterix. ni misericordia ura in perniciem consura eet. Nam et illi?tui iportui tatis habent. parui est impune male feasse in deme facundi lice tia eripiatiz. et nobis eterna solli atudo zemanebit. cum intelligi aut semiendiz ee. aut per manus libertatem retinedam. Na fidei quae aut concordie que spes est. dnari illi uolut. uos liberi ee. facere illi iurias. nos prohibe. postremo focus uis nuluti hostibz pro soais ututiz. potest ne m ta adversis mentibus pax aut annacia esse. Quare moneo hortor qz uos ne ta tu scelus impuitu dimittatis. No peaculatus eratu factus e. nec qu per

altena

peaculatis
i. fuitum

uīm soais crepte pecime que q[ui]q[ui] gra
ua s[ui]t. tām e[ns]uctudme iam pro
mchilo habentur hosti acerri mo u-
gurte prodita senatus auctoritas.
proditum imperium u[n]n e[st]. domn
miliae q[ui] resp. uenalis s[ui]t. Que m
quesita erunt e[u]n[t]. m[s]i i[u]dicatum
m noxios. quid erit reliquum m[s]i u[t]il
lis qui ea fecere obedientes u[u]n[m]?
Nam impune que libet facē id e[st] re-
gem ee; Neq[ui] h[ortor] ego u[os] quaite[s]
ut malitis a[u]es u[os] perpera q[ui] re e[te]
feasse. Sed ne ignoſtendo malis bonos
perditum e[u]t, ad h[uius] rep. multo
preſtat maleſci u[que] benefiai memo
res ee. Bonis tātumode ſegm[or] fit.
ubi neghigas. At malis improbior;
Ad h[uius] ſi i[u]rue no s[m]t. h[uius] sepe

fins orors MENTH

Hec et alia ze
fimta orone M.
de aetum fit ut
augita sib seai
tate pablica
dedatatur romas
et ex eis ofessioe
famanora nobilis
retegantur.

regis 1. augite.
a ccersebar ut v
appellabant.
et arguebant.
vel acausabant.
moe. quia erat
anaria a corrupti
ut ipe.

elephantos tra-
dens a tugurta
lestie, tradet
f iterum ex pa-
cibus 1 pacifica-
tis at romam
qui s. sedus au eis
merat quos pre-
cari suntur, seel9
ezat.

pe. fugas qui
perfug exiant

a tugurta ad romanos. uenderent. f. tugurte ut exsua atos underet. prelata. et deportata ad nobilitatem uel eaa fibi caffio.

auxili egeas. Hec et alia huiusmodi
sepe dicendo memm9 populo z. persuadz
ut 1. caffuis qui tum pretor erat ad
fugurtam mitteretur. eugz interposi
ta fide pablica romã duceret. quo fa
alius morio zegis seura et reliquoz
quos pectue capte accersebat. delicta
patesfieret. Dum hec geritutã rome
qui munimdia relitti a bestia excer
cati perat. secuti morez iperatoris
sui plurima et flagitiosissima faa-
nora fecere, fuere quinamro corrupti
elephantos fugurte traderet. par5
er pacatis alii perfugas uederet. pre
das agebant. Tanta uisauriae
mammos eorum ueluti tabes uade
rat. At caffuis pretor p. z. prelata
rogatione a 6. memm ac percailsa

timore omni nobilitate ad fugitam
profiasatur eis, timido et consaetia
diffidenti rebus suis persuadet quo
se p[ro]r. de interfet, ne uti et misericordiaz
eius experiri mallet, priuati preterea
suum fidem interpont qua illè non
precau minois et publica ducbat. Ca-
lus ea tempeftate fama de caffio erat,
igitur fugitura contra decais regium
cultu maxime miserabili cum caffio
romam uemt. Ac ta et si in ipso magna
uis ac erat, tamè confirmatus ab or-
bis quoz[que] potentia aut scele cuncta
ea gesserat, que sup[er]diximus G. bebi
um tribuni plebis magna mercede
parat. contra ius et iurias omnes
mumtus foret. At G. memmis aduo
cata contione et quod regi mfefta plebs

ad uo. contoc
r aduocato p[ro]b

huc iustitua p[ro]
prima? Fono

et
erat, pars in dicta dua jubebat, pars
nisi sacerdos sacerbis sibi aperizet: more ma
loru de hoste supplicau sibi. Dignitas
q[ui]re magis tri consules sedare moris
r amnos eorum mollire. postremoque
mare fidem p. per se interolata fore, pos
temo ubi silentius cecit fieri in p[ar]t.
producto fugitura igitur 6. memmis se
at. Rome numidieq[us] faciora eum
memorat. Sacerbam premisq[us] eum
ostendit. quibus fuitibus. quibusq[us]
ministris ea mala egerit. q[ui]que mitelli
gat p[ar]t. tamem igitur mamvesta magis
ex illo habet. Si ieru aperiat. in fixe
et clementia pp[oli]zomam magnam
spem illi sitam. Im reticent non
sacer salutem. sed fore se suasq[us] opes
corrupturam. Demet ubi memmis

finem dicendi fecit: et fugitza respòdere
iussus est: 6. lebis tribus plebis que
pecuma corruptum supradiximus. re-
gem taceve fubet. ac tare si multitudo
que in conaone aderat nehemeterace
sa terrebat eum clamore. tumultu. in
petu. atque aliis omnibus modis que tare
eri amat. Vicit tamen impudentia
bebui; ita populus ludibrio habitus
ex conaone discedit. Jugurte bestieque
et ceteris quos illa que fito exagita
bat. ammi augestant; erat ea tem
pestate zome numida quidam nomine
massima gulisse filius massisse nepos
qui quod in dissensione regum iugurte ad
ueri us fuerat; dedita eartha et adher
bale interfecto profugus ex Africa abie
rat. Huius massime spurius albi mues.

qui proximo anno post bestia o quinto
ruffo consulatim regebat persuadet.
quamaz exstirpe masmisse sit fugit
tam quid ob scelera numidia aim metu
urgeat. regnum numdie a senatu
petat. Avidus consul belli gerunt et
mouere quid senescere omnia malebat.
Ipsi proinria numidia. micio mace
domia euenerat. Que post quid massi
na agitur cœpit. neque fugurte et am
as satis pre sidii est. quod eorum alium
consientia alium mala fama et timor
impediebat. homilari proximo ac
maximo sibi fido imperat. precio sicut
multa confeerat insidiatores mas
sue paret. ac maxie occulte. Smid pa
rum procedat. quomodo numdam
mterfiaat. Domilcar mature regis

mandata exequitur, et per homines Indicium profitez
talis negoti artifices itinerari egressus, facta indicium vel i. professione
eius postremo loca atque tempora cuncta sua se indicat, pro
explorat. Demet uti res postulat, nisi ex iure centium poterit, sic legere
dias tendit. Igitur unius ex eo numero electum. Fugit get
qui ad cedem parati erat, paulo icon- sultus, massum agge ditur. Illum
quod obruerat. Sed ite deprehensus multis hortentibus et in pinnis albmo consule
indicium profitetur. Fit reus magis ex equo bono, ex iure gentium, bo
mular comes eius qui doma fide putant, uenerat. At fugit, at massu est
sceleris, no prieri omnes fit coram uerum te, et ex hoc reus
mihi, qui a iaduertit, super gram. atque pe- cum, cum suaz iudidiam, fit ee; igitur qui per
in priori actione ex armis quiquagita uades, dederat regno magis ex uadibz
hominem erat ut eaem, si sibi fides non cest data, in qua pro
pace, componenda uenerat, nullum lederet, et eis huc tabus
mausari poterat, fit reus. Arguitur em ex iure gotium
quia in ea cuitatis murors, fit in reus magis ex bono
et equo quia fidemque data fuerat ex sua parte qui
venerat, pro pace componenda non fuerant, massu est
tantum, see. Simuliter reus, qui a iaduertit, s. ut hominalem
defenderet, iudidiam, fit ee. I. iuxta facti ex superare gram
*americam suam, sive fautores eius, et poteram

In priori actione. I. in principio actione contrabonem, decernem, dederat, ne hominalem abire sini, ret. nisi disfussa, in Littera occisiovs, massuie

consulens, magis
em uolebat obedi-
des quos dederat
suppliaium pati
q[ui] regnum num-
dicamittere.

muaderet. verebat
em ne omnes sani popu-
lares timererent
sibi obedi[ze] si ille
bomlicar p[ur]zet.
profectus eodem
f. m numidiam
decedere-nam
misso bomlicare
senatus impera
pace jussit augur
tam a zoma disc-
dere. Comeatim.
Comeatius est id
quod necessari u[us]
est in comitatione
i. itime[que] dicti a
comeado qu[em] come-
at aiz excerztat
et proprie et idem
quod matiam
stipeniz. stipendi
a sunt premia
militum. Com-
cia dicebantur
tempra m[ur]ubz

consules de iugnabantur et erant du[p]picia estualia et hiema
lia. in estu[i]alibus 9 s[ui]fales e[ligebantur] qui postea in hyema
tibus intromizabantur;

consulens, clam in numidiam bomlicare diu[m]nitit.宁
rem dimittit. ueritus ne reliquios populi
lares metus muta[deret] parendi sibi
si de illo suppliaium sumptii foret. et
ipe paucas diebus eodem perfectus
est iussus a senatu Italia decedere;
Sed postquam egressus est: fertur se-
pe eatacitus respiens postremo dixi
se urybem uenalem et mature periti
ram. si emptorem tuemzet. Interim
albinus renouato bello comeam
stipendium aliaq[us] que militibus
iussi forent. maturat i afficat porta
ze. ac statim ipe perfectus e uti ante
commis qu[em] tempus haud longe abe-
zat. armis aut deditione aut quo
iismo belliz conficeret; At contra
fugitza trahere ota[que] alias deme

alias more causas facere. polliceri deditio
nem. ac demde metum simulare. cedere
obstanti et paulo post ne sui diffideret.
mistare. ita belli mo. modo pacis mora
consulem ludificare. Ac fuerint qui tu
albui haud ignorum consilii regis exis-
timarent. nego ex tanta propezantia
ta faale tractum bellii socordia magis
q[ui] dolo crederet. Sed postq[ui] dilapso pre
conneciorum dies adue tabat. albinus
aulo f[oe] in castris pro pretore zelicto ro-
mam discessit. Ea tempestate rome se-
ditiombus tributus atque iter res p.
agitabatur. p. lualus. et Luus annus
tributum plebis resistentibus collegi s
continuare magistratuz mtebantur.
Que diffensio totius ann comnia am
pediebat. ea mora in spem adductus

pro pretore. cu9
f erat tueri castra.

conficiendi. 1. perficiendi belli aci si bellum conficeret. terrore exterat 9 quem fugitua timebat. uel dicto. exd. 1. si eam terroret. ducendo extirpiz. super ipm. azoge gra. etc. Quod s. oppidan. importi loci. f. propter loci munitionem. — prerupti. ubi 1. millus pote rat esse ascens. sue. sicut d. sequeensue ex qua impor tant at e loci effacbat. at non posset capi. limosa. unde officiebat? ut no posset. obsidezi et hoc notatiz semita temporiz.

dulus quez pro pretore in castris relictus supradiximus. aut conficiendibel. li causa. aut terrore exceratus a rege grā pecunie capitūde milites mense Ianuario exhiberimus in expeditione euocat. magnisq. et itineribus hyeme aspera peruenit ad oppidum Suthul. ubi regis thesauri erant. Qd quī et semisaa temporis et importumtate loci nez capit. neq obsideri poterat. Na cīra murī sitū m prupti montis extremo plamcies limosa hiemalib. aquis paludem fecerat. tāmē aut simulandi grā quo regi formidmez adderet. aut cupidime cecus ob the sauros oppidi potuīdi tūneas agere. adgerē iace. alia q. que accepto usu forent preparare. At contra fugitua

cogmta uamitate atq. inperitia lega
ti. eius subdole augere ametia missita
re supplicantes legatos; fpe quasi vi
tabudus per saltuosa loca et tramites
exceratum ductare. Demqz aulum
spe pactijs pepulit. uti relicto suff
ule m abditas regiones sese ueluti ce
dentem insequetur. ita delicta occul
tiora fore. interea per hoies callidos
die noctuqz exceratum temptabat.
centuriones ducesqz turmaz parti
ut transfugeret. corrumpè. alu sig.
dato locum uti deferent. Que postp
ex sententia institut mtempesta
nocte de impromiso ac multitudine
numdazz auli castra cernuemt. Mi
lites romam tumulti percauffi msoli
to arma capere. alu sese abdere. parz

peanam et qua suus. necesse, vel, vel etiam, vel uti, etc.
per palit fugit. et quasi fugientem insequetur eum
in regn. ab. quod ita quod in se cecet. et sibi faceret. dato
ad inchoandum bellum. et in locum. quem s. obtinebant ad
defenderunt.

namitate. per
mcongnunt
mceptum auli
alteruis locum
obmentie
subdole. i. dolo se
s. quasi supplicati
q. uta bundus
i. quasi fugies
vel dic. q. alii.
i. similis fugie
ti. saltuosa loca
i. ab consa loca
spe pactome.
pepigit em se
factum quidquod
nollet. sse aug
pactijs que
erat de credito
eu
pecunie. uti re
ludio et cesseret.
i. fugientem
s. iugurte
qui aulid iudifi
cabat ut a bello
desistere et eum
maderet. vel
dic auli si ut
sperant aciperet

fugere. propter
noctem. maneere
propter hostes

ligurum. 1. de
mediolano.

Turmis. turma
eam XXX aizorum
Centurio p[imp]ili
Centurio dictar[ur] qua
preest centum. In
legione em fam-
plures p[imp]ili.
Omnes tamen p[inceps]
habetur qui preua
dit. forensi f[oh]
p[im]pilum. 1. p[mi]
uxillum. est em
dignas quodam
p[imp]ilat[us] aelug
p[imp]ilatus. et
p[imp]ilatus. ad
p[imp]ili. et p[imp]ili
dictar[ur] qui peral
m illis dignata

bus quorum est geſtare pila. 1. nexilla in prelio. p[imp]il
vero sub se habebat. centurionem.

territos confirmare, trepidare omnibus
locis uis hostium magna. celum nubibus
atque nocte obſaratu periculum anceps.
Postremo fugere an maneere tuli foret
m mcerto erat. Sed ex eo numero quos
paulo ante corruptos diximus. cohors
una ligurum cu duabus turmis trachni
et pallas gregarus militibus transiere
ad regem. et centurio p[imp]ili terce
legions per numtionem qua uti de
fenderet acceperat. locum hostibus
mtoeund[em] dedit. eoq[ui] numde cuic
itroere.
irrupe. nui ſeda fuga pleriq[ui] abiectis
arms proximuz collem occupauere.
Nox atq[ui] preda castrorum hostes quo
minus victoria iteretur. remorata
sunt. deme fugurta postero die cu
anlo in colloquio uerba facit. taret si

preda au
maubue

nptm aiz execeratu fame et ferro clausi
tenet. tamen se memorem huanaritz
reru si seauiz fedus faceret me columns
oms sub ingum missurum. preterea u-
ti diebus decem numidia decederent.
Que q[ui]que grama et flagio plena erat.
tame quia metu mortis uzgebantur.
siuti regi libuerat: pax ronuemt; Sz
ubi ea zome comperta sut. metus atz
meror auitatem tuasere. pars dolere
pro glia imperu. pars insolita.
zerum bellicar[em] timere libertati. aulo
oms mfesti. ac maxime qui bello sepe
preclari fuerant. qu[ae] armatus de decore
potus q[ui] mami salutem quesuuerat ob
ea consul albinus ex delitto fratris iui
diam. ac deme pericul[i] timens sena
tum de sceleze consulebat. et tamen

tam et si ipm atz-
execeratu ze hec st'
uerba iugurte que
cui aulo habuit
qui collem num
execeratu occupa-
uerat. tamen
dicebat subaudi
sememo. hi rey
fatis em reis et
imseas indulget.
vel dic que quia
sint fluxe idem
sibi posse q[ui]n gere
subjugum. 1. sub
hastam f. subfer
ubitem. dua
emnq hast ac
tercia m transuer
sum supposita
terre affixit
sub qua onnes
transierunt
quod est signum
editionem et
feruitur.
decederent. hor
dicti g[ra] h[oc] quod
superius illi
romai dixerant.

supplementum militum et alia[rum] quas secui duceret ad excer- citum q[ui] dimittie erat, a so- cus, et confederati quibuslibet cujus romame- noie lat-

t. A nobilitate no- mms, latim. no- bilissimis et mori- gene per excel- lentiam dicet- fuz. Dicte bant- em latim a latino impera- tore. deductus

i. remotus. II. Jussus ei fuerat a magno et ut x. diebus disce- deret a numidia et mederi. i. le- mze iuidiam in fratre n. commotam et eia in se gra- fratris cui iui die mederetur si moxretur

persequeretur et expugnaret. cognitis. i. cognita militum corruptione præter fugam et Corrupti em erant fuga, et præter hanc corruptionem licentia et la spectia cui eent fme imperatORE. qu[ic]n nullus erat qui imperaret eis io dictu soli. impe! ex copia rerum

i. propter affluentiam rerum gerendarum. vel du- præfatue qu[em] nulla copiam habebat. vel dictu propter copiam rerum eis affluentem. la spectia werumpe bantur. mchil agitan. i. bellum non inapere. promi- dat. + persuasibiliter dimul eat.

interim exceratuu supple metuz saibere a focis et noie latino auxilia accerere. Demq[ui] omnibus modis festimare. Sena- tus ita uti par fuerat. decerimt suo atq[ui] pppli uiffu nullu potuiffe fedus fieri. consil mpedi[ba] tribumis pleb[ae] ne quas paraverat copias secui por- ret. i. parias diebus in africam profia- citur. Naz omnis exceratus uti guenat. numidia deductus in proiuaa hiema- bat. Positq[ui] eo uemt. qu[em] persequi tug- tam et mederi fraterne inuie amm[ori] ardebat. cognitis nullibus quos pter fugam soluto imperio licetia atq[ui] la spectia corruperat. ex copia rerum. statut s[am]chil agitan du. Interim wome 6. mallus limetamis tribui[que] plebis rogationez ad populuz ymul-

gat, uti quæret in eos quoruz osilio
fugurta senatus deceta neglexissz.
quiiz ab eo in legationibus aut in
perus pectum as acte pissent, qui ele
phantos, quiiz perfugas tradidisset
Item qui de pace aut bello cum hosti
bus pactionem fecissent. Hic rogati
om partim consci sibi alii ex partim
Imudia peritula metiètes qum aperte
resiftere non poterat, quin illa et Italia
place sibi faterentur occulte per annos
maxime per homines nommis lati
in et soaos italianos impedimenta
parabant. Sz plebs macedonica me-
moratu è: quatuz monta fuerit.
Qitagui in rogationem uifferit: decet
uerit, voluit magis odio nobilitatis
nu mala illa parabatur: qitara zeip.

quereeretur 1.
Il quætio mone
retur, uel habet
retur, decet et
Decet uerat em
senatus ut ab
armis discederet
et a certe opp
oppus natiune
resift eret.
et omnia negle
vit fugura.
ex partim
1 plebem uel
dit, 1 sooriz
1 nobilium
imudia, que
1 alius nobilis
buc comp-
ta erat, per
metuente.
1 himebat ne
ab illis modo
noxius, qui
1 se innocentem
transfferetur

inter licticam ple: i. dant ceteris metu perculsis M. scaturusque et sui trepidaret legatiz sup[er]memoravit? interleti et sifuram iam plebis et suoriz fugaz trepidi eciam tunc auitate. tu ex manu rogatione tirs questores zogarent? effecerat. ut ip[er]e in eo nuno acaretur. - Interrogatioes qu[est]iore et eligerentur. et de eorum ordine in quos debat fieri questio. Sed qu[est]io z[est]d. scaturus effecerat? sed non minus qu[est]io exced. etc. ut sepe. Quodmodi em ana sepe fuerat mag[na] insolentia nobilitatis et: populum qu[est]i ombus et tozme tis exagitati

Tanta libido in partibus erat, egunt ceteris metu perculsis M. scaturusque legatiz sup[er]memoravit? interleti iam plebis et suoriz fugaz trepidi eciam tunc auitate. tu ex manu rogatione tirs questores zogarent? effecerat. ut ip[er]e in eo nuno acaretur. Sed qu[est]io excedit ut a spere iole terq[us] ex tumore z libidine plebis. ut sepe nobilitatez sic ea tempesta te plebem ex sedis zebus insolentia ceperat. Nam ante cartaginem, etc. deleta pp[er] et senatus romam is plaade modesteq[us] inter se zempu. tractabant. nez glorie nez di[natio] mis certamez inter ames erat. E ceteri zuz mos popularium et senatus factioniz ac deme de omne malariz

sit modo fuit populi q[ui]tra nobiles ex rerum prosperitate. i. quia indebant nobiles qu[est]i ombus iuctos et emne comprobatoc. Ceterum mos. 1. ista plebis consumido in surgendi in nobiles. qui s. ita erat ad populi detrimentum. - placte in facte modeste. in dictis

a. ponceteriz
b. pone ceteriz
mo[u]s usq[ui]
na metus
an nam
ante cartaginem.

artium 1. utriusque

p. 1. prima meledra.

artium panaegis anteannis zome orio est. omo atque habuadantia eam reruz. pina que mortales putat. Na metus hostilis m bom artibus auitatem retinebat. Sed ubi illa formido metibus discessit. Saliz ea que res fecerat lasamina atque superbia mcesse. Ita quid madueris rebus optauerant osum postque adepti sunt. aspernus acerbusque suit. naque cœpere nobili tas dignitatez in dignatione. pplus libertatem in libidinem utere. sibi quisque ducere. trahere. capere. ita omnia m duas partes abstracta sunt. et res pu. que media fuerat. dilacerata est. Ceterus nobilitas factione magis pollebat. plebis insoluta atque dispersa in multitudine minuere poterat.

aspernus. s. m. corpore quia multi oculabat. 2. acerbus. m me te quia alii iza cundia torqueta tur. ducere. captuos trahere. equos capere the samos.

soluta. 1. cœres. duce. dispe. 2. discores.

belli. i. m. bellis. negoque domm. i. m. genetibus. carum agitabatur.

i. actiones fidebat milicia. i. ut nec. nec. milicia. mori. ut sibi pendia mittet.

pollueret. dina naftare. hujusmodi.

pensi. i. os illa ad fidem.

sancti. i. sanctitatis. ad chelionem.

donec. i. usque huiusmodi. vera gloria est que hunc litterarum litterate.

justa potestatæ. quæ sibi scelera inducantur.

pancorum arbitrio bellis domno, respici. agitabatur. penes et scelens eratum. proinde magistratus gue tumbant. erant. populus militia atque moria urgebatur. predas bellicas. imperatores cum paras diripiebant. In terea parentes aut parni liberi littera quinquis potentiari confirmas. erat. sedibus pellebantur. ita cum potentia audivi. et sime modo morio. destra quæque inadere. pollueret. acta naftare ota michi pensi neque sibi habere. donec quo ad semet ipse, nobilitas. precipitanat. Nunc ubi pinnu ex nobile litate zeperti sunt. qui ueram gladium iuste potentæ anteponebat. moueri citoitas et diffensio citoilis. quæ sibi permixtio terre orizì cœpit. Næ

quasi permixtio terre. i. ut term nento exagitata m. aena vel paliere. vel dic quia istum multus solet fideq. m. terre motu talis cœpit fieri hic.

postquam tyberius et gaus grachus quorum maiores bello puto atque alius bellis multus reip. addiderant medica re plebem mlibertatem et paucorum scelerisque patefacere cipere. nobilitas noxia atque eo peraulea modo p[ro] soaos ac nomine latinum interdum per equestes romanos quos spes soletatis aplete dimouerat. grachorum actionibus obviis erat. Et primo tyberium deme paucos post annos cadem mege diem 6. tributari. p[ro] alterius truni iuris coloms deducendis ac fulmo flacco ferro necauerat et sane grachis aipidi ne victorie habes satis moderatus an[no]s fuit. Sed bono ma[rum] satis est. quod malo more iuriam iucere, egitur eam victoria nobilitas ex libidine sua iusa

noxia. et p[ro] noxia et cipabilis paulea. f[er]i. formidine pro malia consuetudines. f[er]i. ut efficerentur senatorum ad iudicem

coloms. colome f[er]i. no u[er]e cauti[rum]s quodem alijp[er]iebat. cauti[rum]s si paru fidei eum bus h[er]t[que] vel propter multitudem ad novam facendas

colomas colom educebantur quibus tamur ad prefiabantur. deducendis. et presignandis. 1. em nifi fuerant ad colomas reducendas. ut eorum erat officium.

Nam post q[ui] tyberius est

gracii quam iustitie quæsita est potentes malibat u[er]no judicado u[er]pputueram e[rum] ame bant eciam iuste potentes. Sapiens senex genuit p[er]iudicii cornelia corneila dura grano genuit gracios gracii nobiliſsimi filiui cornelii gracii p[er] sediarum ſſſum plinum viris ac greuerunt ut etiam hec quæque zemelæ et in nobles ſufficiate et libertatem edoctes et h[er] ut de nobilibus ſatotem inter se feriunt.

Teruni[que] die tur uel q[ui] tres habentur u[er]os ut spargentur. uel q[ui] et bezuficiat u[er]tum iuambus uel centurum. uel qui t[em]que acti milenarii ſiut iſte.

multos morales ferro aut fuga extimxit. plusque in religii sibi timo ris quę potentie addidit. Quæ res pleru quæ magnas auities pessuedit. dum alteri alteros succere quoriusmo et uictos acerbing ulas uolunt. Sz de studus partuiz et omnibus auities moribus si sigillam. aut pro magmtud me ppare differé. tempus quę res maturi me deferet. Quaobre ad accepti redo; Doft auli fedus execratusque nati fedi fuga. metellus et fillanus consules designati prouicias mter se parti uerat. Metello quod numidia cuene rat. acu iuro et quę adiuto pplus par tuiz fama tamen equabili et iuola ta; Is ubi pini magistrati magos sus est alia sibi ota coru auim collega

pessuedit. 1. ad mechilum suavit

ratus ad bellum quod gesturis ccat am
mù intendit; egitur diffidens ueteri
exceratui milites eligere scilicet presi
dia undique acerscere armatacels equos.
et cetera infortuneta milicie parare.

Ad hæomeatù affati demque ora q bello
uario et multarùz rerùi egenti usui ee
solent. Ceteruz ad ea patranda senatùis
auctoritate soai nomeque latini et rege¹
ultra auxilia mittendo postremo ois
cuias ſumo ſtudio admitebantur, itaz
ex ſentenæa omnibus rebus paratus
compositis in nummidiaz profiſat.
cui magna ſpe cimum tu propter artes
bonas tu maxime ex adſum duiaas
tuctum atimi gerebat, et auarizia
magistratui an id tempus in mi
ndia ire opes cotuse, hostinque aute

affati. i. habuè
bello ario. quæ
uicant mo modi
mittant, acel du
quæ modo obſide
caſtra. modo
præliantur mo
capias agunt.
auctori. i. proſt
auctoritatem
senatùs. ex
ſentenæa. i. su
ſenſerat, au
ex notiuam ſente
na acel ſenten
cuiu[n]i uoto. ſpe
cuiu[n]iz. Caesem
zoam ſpabant
illuz ee uutau
caz em ſubagit
tu propter ſc

erant, Sed ubi in affectum acuit ex-
ceratus et traditur a spurio albmo
proconsule mezz. Imbellis, neque
neculi neque laboris patiens. Imqua
que manu promptis, predatores soaus
et ipe pda hostis sive imperio et mo
destia habitus. Ita Imperatori nono
plus ex malis moribus sollicitudis
que ex copia militum auxili aut-
bone speci accedebat. Statuit metel
lus tamen etiam estuariz tempus
commorari mora timimier at et ex
spectatione eventualis auimam
mos intentos putabat, no plus bel
lum attingere et majori disaplinga
milites laborare cœgisset; Nam
albus aulique status excedat, clare
perculi suss post quod decem non egere
sunt debuissent esse in kal endre januarii,
quia causa quia se ichat ames, int ent os
expectatione eventualis.

Ha impe. nono
re. statuit me-
tamen etiam et
hec sunt due
causa quæ ampli-
ad bellam matu-
zare debuisset.
simo. est. comm-
magna enim
paris estans
transfierat anq
tesignatue
esset. nam et
tribuorunt
disse sive. suppre-
impedit a
suerant comm
ha uxor
m meiam
estat em

tum debuissent esse in kal endre januarii,
quia causa quia se ichat ames, int ent os
expectatione eventualis.

promissa quatum temporis est uxor in imperio fuit, pleruq[us] nmlites statu-
tos castris habebat. msi ei odor aut
pabuli egestas locaiz mutare subegat,
S[ic] ueq[us] more nmlitari ingilie dute-
bantur un auq[us] libebat ab sigmis ab
erat. lixe permixti cum equitibus die
noctuq[us] uagabantur et palantes
agros uastare. villas expugnare,
pecoris et macipiorum predas cer-
tantes agere caq[us] mutare cum
mercatoribus promino adjucentis et
alius talibus. preterea famnetum
publice datiz uendere panes in dies
mercari. Postremo que auq[us] dicta aut
fingi queat ignaite luxurie quod p[ro]
m illo execerat eu cueta fu[er] et ampli-
alia. Sed mea difficultate metelli

nominus quod in rebus hostilibus mag
nui et sapiente iura fuisse comperto
tanta temperatia inter ambitione
seuiciamque moderatum. Namque
edicto pimo adjumenta ignamque sus
tulisse. ne quisquam castris panem
aut quem alium abatum coctum uicet.
ne lixe exeretatum sequeretur. neque
miles gregarius in castris neve i ag
mine serunt aut fumetum haberet.
Ceteris arte modum statuisset. ptaa
transuerit itineribus quotidie ca-
ta mouere uixta ac si hostes ades
sent nallo quod fossa numere. ingi
lias cerebras ponere. et eam ipse cum
legatis arcanire. Item in agnemne in
primis mo. mo in postremis. sepe m
medio adec. ne quisquam ordine eggerat

Jume tam
auiam
quodam
anima-
dictum
habeat
ipse met
aetern
et nec sibi
ceteris. quod
aut quin
libus p[ro]
sit vini h[uius]
Jume tibi ad
referens
sacrae-

Vere m[ori]que per
et et sapiente
fuisse. nam p[ro]
lucia dicta
ab sulisse deme
ad militia
mistrixisse na
et edicto etret
ad unam et ian-
t. una. uend-
ret p[ro]mo quisque
suum panem
sacret. lixe. 1.
portitores alioru
coctorum uel
aque. gregat?
1. ex gregi e
2. ex plebe. m
castris ubi qui
est et est
agunt. 1. itmi
dum s. mederet
ab agendo dictu

deretur. ut au. signis frequentes mce
derent. miles album et arma porta
ret. ita prohibendo a delictis magis
quę indicando excerca tuz breui ofizina
uit. interea fugitza ubi que metet
lus agebat ex miis accepit. simul
de innocentia eius certior xome fact
diffidere suus zebus. acta demuera
deditionem facere conatus e. egitiz
legatos ad consulem cu supplicius
mittit. qui timmo ipi liberis quę uitaz
peterent. alia omna dederet p. r. S. et
metello iam antea experimentis
coemptum erat genius numdarum
mfidum et nigemo mobili nouaz
verum amidum ee. itaqz legatos alii
ab alio diversos aggieditur. ac pani
latim temprando post quę oportunos

sibi cognoverit, multa polliciendo per
snadet uti inguratam maxime illi.
Sim ioparum procedat, necatui sibi
traderent. Ceterum palam que ex
uolitate forent regi minaari ilibet.
demide ipe paucis diebus intento
atque infesto exceratu m numeri,
procedit. ubi contra belli faciem tu
guria plena homin pecora cultores,
m agris erant. ex oppidis et mapa
libus perfecti, regis obviis proce
debant parati fragmentum dare co-
meatum portare. postemo omnia
que imperarentur facere. Neque
tello idarco minus sed pariter ac
si hostis adeet, munto agniem
cedere late explorare oia illa dedi
tioms signa ostentur credere et

nolitate. 1. que
ipe uoluit facere
et deditione illa
faciem. 1. contra
hoc quod consue
uerat in bello
fieri. uel. 1. pon-
tia eorum talia
cui erant
signa pag- et
uere ditionem
ex oppidis. 1.
1. ex maioribus
willi et
mapalibue
1. minoribus
willi.

inſidius locum temptare. Itaqz cum expedi-
tis ippe cohortibus. itc funditoruz et sagittari
orum delecta manu apud pmos erat. In
postremo 6. marti legatus cum equiti
bus curabat. Inوتuqz latus auxilia-
rios equites cum tribus legi mi et prefec
tis coho etum disptuuerat. Ut caim huc per
mixti velites quocumque accederet: equi-
tatus hofuum propulsarent. Nam m
jugurta tantus dolus tanta quæ peritia
locorum et inliae erat: ut absens an
presens. pacem aut bellum gerens perm
ciosior eet immerto haberetur. Erat haud
longe ab itinere quo metellus perge lat-
oppidum namidariz noie uacta forum
verum uenalium totius regn et maxie
celebratum ubi et mculeze et mercari
consueuerant. Italia generis multi

repente ex alio loco emerget. celebratum
vel maioris fame eis aliquod oppidum alid in partibus illis.

inſidus. et per
inſidias temptabat
metellus quod oppi
dum sibi posset
capere. Aute iazii
os milites uocat
quos reges in
auxilium miserat
Velite s. expediti
a uelano late. uel
potius a uelando
hos seam milites
ducebant in equo
qui aim ad pugna
uentat erat. bellu
sagittis et fundis
mapie bant et
dicuntur sic a
uelando qui a
uelabantur vet.
equites dunt quae
mebant ad bellu
uel qua uelabat?
clipere militem;
Nam in iugurta re
imcerzo haberetur
Nam si malio loco
eet sciebat latenter
inde discedere et
dum ad huc ibi
fore tederetuz.

Hoc s. aduemens, presidens, s. militum simul. et ex una
parre fecit. gracia temptandi. ut temptaret an fugituta ex
corde uellet facere traditionem an simulazet. uel ut tempta-
ret si fugitura posset teneze msidias et ex alia parte gru
manendi ibi. quod subaludi si paterentur oportumtates
loa. si locus munitus foret et i oportunis qui posset
retineri. vel dit gracia temptandi cives Romanos m
pellere ad tradi
tionem fugitze.
et grana loa. ita
dac si pate
opoz. si hoc
opormine posset
facere. uel qua
loaus erat opoz
tunis, illectos.

1. deceptos lega-
lorum qui sibi
promiserant ut
tradere nt sibi
fugitiz. dicta
parafisa. que pe
legatos manu
uit aum factis
atroassimil
qua cunditez
mcederet compo
sint considezant
seu comparant.
bona est metell
pollubatur et
mala faciat
ut pote aui belu
parabat et hoc
est quod dixt quip
pe cii. et. suis
artibus
illie quibus
romano.

illie quibus
romano.

mortales. Hoc consil simul temptandi
gracia et si paterentur oportuntates loa
presidium imposuit, preterea impera
uit faumentum et alia que bello uis
forent. comportare. ratus id quod mo-
uebat frequentiaz negociatorum et come
atum jussaturum execeratum et am
paratis rebus mammeto fore; Inter
hec negociat fugitura impensius modo
legatos supplites mittere pacem
orare. preter suam liberosum, utaz
metello omnia dederet. Quos item uti
priores consil illectos ad proditionem
domu dimittebat. regi pacem quam
postulabat. neq. abnuè. neq. pellerei
et inter eas moras promissa legatorum
expectare. fugitura ubi metelli ditta
cu facte composuit: ac se suus artibus

temptuerat et seducere uoluerat. Deo. et Roma sibi
per pet unam me hujusmodi ame.
non potere. vel pot me diu i me
h. ut c a quam tam metellas occupaverat.

tempori adhuerit; quippe auherbis
pax maabatur. Ceterum bellu asperri
mum erat. Veb maximum alienata.
ager cognitus hostibus ad popularius
temptati coactus rezus necessitudine
statuit arming certare. Igitur explorato
hostium itinere in spem victorie adduct
ex oportuitate loa q[ui]maximas poreſt
copias omnium gentium parat. ac per tra
mites occultos excedat. metelli an
uemt. Erat in ea parte numdie qua
ad herbal mationione possederat. flu
menoriens a meridie nore muthul
a quo aberat. mons ferme milia xx.
passuì tractu pari naſting ab nata
et huanco cultu. Sed ex eo medio qui
collis oriebatur timines ptimgens
vestitus oleastro ac mirtetis aliusq[ui]

ferme. i.
ſere milia
passuì. r.
per x. lenas

tractu pari. v. m.
summitat e
planus. nel
ſme arbore. vel
dic precipiti mole
onde gaudie est
descensu. ac
aſcens. nel
du pari plamc
inter moſtem et
ſlumèz, a natura
i. naturali ſteri
litate et hoc quo
ad arbore. h[uius]mo
culta. s. q[ui]tum
ad segmentis;
Sed ex eo medio
et expone ut in
sequerit p[ig]nare c[it].

Sed ex eo medio divi parisi tractu monte sed tamen ex eo medio i. non longe a medio oris ebatur quidam collis oleastro et hoc est si tractat legatur de monte. Im aut dict. dixi uastus quidem mons. sed nam in parte nam ex a medio et a parte qua erat descerifus ad aqua collis et. Italia uero plamica que erat inter flumum et montem mchil erat propter penuriam aquarum etc. transueram itinere. J. m. in a transueram mixta collem. No em in a recta linea procede batiz ueta collem sed transuerse uem collem promor moni. colli et no sedem longum collis.

Vel dic dixi parisi tractu inter flume et montem. sed non ubi quia ex eo medio et ex ea plamica collis et. Media aut plamica. Inter collem et flume. Quo transueram itinere quia promor monte et coll. extenuata. ut omnis he alter ibi latitaret ageret. S. hoc quod quod sequitur ut si ad aquam aliquem dui erzeret. ex eis ill. pararentur. Insidie Ipe propri. mon. et multo prope eam partem qua facte desinfec. metello a monte. ut dum collem preteraret atque dui erzeret et cederet. collocat. quia loris erat aptus et pone ad Insidrae. Ducem. S. autem.

generibus arborum que humo arida at, arenosa dignitatur. Media autez planas. deserti penuria aque pter flumim propinqua loca ea consita arbustis. pecore atque auctoribus frequetabantur. Igitur et eo colle que transueram itinem. porrectum docimus jugurta extenuata sotiorum acie confedit. elephantis et parti copiarum pedestrum bonni caREM prefecat. eumque edocet que ageret. Ipe proprii monti atque equitatur et pedibus tibus delectis suos collocat. dem singu las turmas et mampulos suos arcanes monet atque obestatur uti memoriam pristinem iustitiam et victorem seque regn. quum a romano etuaria cae defendat. Cui his certam eorumque antea iustos sub singu miserit. duce illis non ait.

ce mutatam, que ab imperatore do
cerant omnia suis promisa. locum
superiorem, ut prudentes cum impitis
ne pasciores cum pluribus aut uides
aiz bello melioribus manu confereret.
demde paraui intenti quæ cent sujnodai
to romanos muadere. Illum die aut
omnes labores et victorias confirmatu
rum aut maestrazz ergunpnanum
miaum fore. Ad hoc irati uti quæs
ob nilitare facamus pecuina aut ho
nore extulerat. Coma uespace bifaci
sui. et eu ipse alius offendet. postremo
pro cujus ingemo pollucendo mun-
tando. est etando alii alio mo exci
tare. Cui interim metelli ignarus
hoftium mote dixtedes cum exerzatu
conspiriatur. pmo dubus quodnam

sui beneficis faciebat uel die restat
sui beneficis faciebat uel die restat
laudabat

Que ab impe-
tausa quare fiat
ammesiores ad
pugnandam
qua omnia prie-
sa ab imperatore
pe prierat
f. ipi in colle
romam in ualle
erant. et hoc e
lo. supe. Item
ut prudentes ut
1. siat prudentes
cum imperatis
tromams. 1. non
exerzat ut
ne. 1. non paucio
res. 2. q. dixisset
quæ non pasciores
aut uides
essent manum
conse. 1. pugna
tent. prie de quo
non pasciores
cum pluribus
aut uides cum
bello melioribus
propter hoc diat
ut cent intenti
et parati et adh
irati et iuro.
signatim uti.
4. sic ut i
comque. 1. como
tum et memorez

mſolita facieſ
1. ſimiliſto mſoli
ta. non em consue
uerat inter huius
mſidias. uel ſoß
a lios mſolitus
ſplendor maere
ex armis numm
darum tu natura
loa. 1. propter
arbores. tu dolo.
qua. ſ. ſe melina
uerant. commuta
tis ordni. quaſda
ſ. de poſterioribus
transferendo ad
dextam uel
ſimſtram. tripli
ſubſt. ona aciem.
ſtru. 1. et m acer
tus alias acres.
ſ m subsidium
ſtribuit collocat
do Unam post alia
ut effent difficalio
res ad iuadenda
et una alt eu
ſub uemret. Inter
mam. qui ſ. gladi
o pugnarent.
ſundi. qui funda
ſagitta. qui ia
culis meorum.
1. m angulie
frontis ipse
exercitus

qui admodum cormum protendebantur. tranſuerint, prima.
qui em priores erant mo ſkat poſterioree et eſtio ex am et.
qui eſt as erat conficeretur. 1. comprimeret et. uel deſiceret.

mſolita facies oftendet. nā mter
uirgulta equi munideqz confederat.
neqz plane occultati huiilitate arbo
et in meciti quidnā eet tu natā loca
tu dolo ipi atqz signa militaria obſui
rati. dem brevi cognitis hisidus paui
lisper agmen constitut. Ibi commuta
tis ordinibus i dextro latere qd provi
mi hosti erat. tripliabus subsidius
acces mstrauxit. Inter mampuloe
funditores et sagittarios disptit. equi
tatu omez in cormbus locat. ac paui
cu pro tempore milites hortat. aciez
ſicuti mſtrauxerat tranſueris pnapi
is in planu deducat. Sz ubi numdas
quietos neqz colle digredi iuaduerit.
ueritus ex armi tempore et moria
aque ne siti oftendet? excerat. Ruti

dum legatum cum expeditis cohortibus et parte equitis pccm in su adflames, uti locum castris anteciperet, exiſtii inām hoſtes acbro mpctu et transueri ſis preſus iter ſui remoraturus et qm arniſs diſſideret, laſſitudinem et ſiti militum temptaturus, demde ipe prope atque loco ſi auti mote descenderat, paulati procede, mariti post pnpapia habebi, ipe ac ſinſtque ale equi tibus ce qui magnum pnpapes facti erat. At jugurta ubi extrem agnem metelli pimos suos pteropus ſu videt, presidio quasi dant illium peditum mōtem occupat predictum qua metellus descenderat, ne forte cedentibus adiſarus receptui ac pimummeto ſoret, dem repente ſig

en parie qua fuerat descensus metelli ne forte ſe ſoret, ſilla
parb monte

transueri, preſus existimabat em hoſtes retro et a latecibus mea reſe, non autem q[ui]e et directum prelium, et q[ui] numde conatur diffiderent ac eis prelio aperto exiſtimabat eos ſe p[ro]tare o[n]ce emlites ſiti et ſi tatione, post p[ra]napi a. 1. p[ra]napi les qua ea ſi ut pretoria cohorti dignor ceteri m[que] ea am ſi ut consiſi, c[que]s em illus dignores erant alii qui ſub ne vitis considi erant, ſinſt ale equi. Ale diuunt: m[que] vel et agnem ne qui iure alar[que] protegunt pedites mentem occupat qua e[que] non em statim jugurta sequitur, sed p[er]ſonem occupat

quam si Roma nonum si aliqui ueris sequentibus obui fuerant illos minime dicerunt et a longe de collis axis et iaculis eis unne zabant et iu nez contra.

tua minime & porem i. plures et porem si ecriti et dicti dices zomatari nec a consenti et dices zomados. Si i. sed si

dato hostes tuadit namida alipos
tremos cedere parz a simstra ac dix
ta temptare. Inſenſi ad cœ miſtare
atque oibus locis zomanorui ordines
conturbare. Quozæ eam quod ſunno
ribus aig. obui hofhibus fuerant.
ludifcat mærto prelio ipi mo emm
ſaua abantur neque contraferi edi
aut conferendi manu copia erat.
Antea ià docti a iugurta equesti ubi
zomanozz turba in ſequi cœperat:
no conferti neque iuniores ſeſe recpiebat.
ſed aliaſ alio p[ro]maxie dueri ſi ta mi
mero p[ro]nores ſi a perſequendo hostes
deterve nequaqua[n]t. diſicteos aut
quod aut lateribus arqueiebant. Im
oportuino ſuge collis qui campti fuerat
ea iuo consueti minndarui q[ui]ſaric

mter iirgulta euadere. mros af peri  
tas et insolentia loca retinebat. Ce  
terii facies totus negoai uaria et  
mcerta feda atq[us] miserabilis disper  
si a suis parz medere. alii misequi[n]  
signa neq[us] ordmes obseruare. ubique  
oq[us] periculam cesserat. sibi resiftere.  
et pulsare arma. tela. equi. iirr. hos[  
tes atq[us] cines perimxti. Nichil consi  
lio neq[us] imperio agi. sors oia regere.  
[It]aq[us] multi die i procererat. ei earaz  
tum euentus i mcerto erat. Demq[us]  
ombus labore et eftu langiudie  
metellus ubi numdis iudet mn¹  
mſtare. raulati milites i unum  
conduat. ordmes reſtituit et cohor[  
tes legionarias quatuor aduerſus  
pedites hostium collocat. Etiam

uaria et mcerta, quia miserabat, mo isti mo illi quia non ſeruabant. ordmem. feda atq[us] miserabilis, propter occasionem quia cives cives interimebat. que oia plemigque ter ofſendit.

magna parg superioribus locis fessus
concederat. simul orare et hortari
milites ne deficeret. neu paterent
hoftes fugientes inere. neq[ui]s illis
casta et neq[ui]s illum munimetu
quo cedentes tenderet. in armis ota
sita. S[ic] nec fugituta quidem interea
quietus erat. cuncti. ortati. reno
uare prelium. et p[ro]e ac delectis tip
tare omnia. subUEire sius. hoſtibus
dubibus mſtare. quiſſirmos cogno
uerat. emin[em] p[ug]nado retiné. como
inter se duo m[etricato]res ſumm iur[um]
cer tabat p[ro] p[ar]eſ. ceterum opibus
disparibat. Na metello iur[tus] m[ili]
tum erat loci aduerſus. fugi[re]te
alia ota preter milites oportuna
erat. Demq[ui]s romam ubi intelligut.

fugientes fugi[do]
etem numide p[ug]
nabant romam
ſiis milibus

Dubus. p[ro] ex
imprionſo uei[es
nec du dubus
romam ſan
fugerent aut
ſtarent.

neque sibi profugium esse, neque ab hoste
copiam fieri pugnandi, eam diei
uesper erat, ad uerfo colle sicuti pre
ceptum fuerat, euadut. Amisso loco
mumque fusi fugatique pasci interiere
pluresque uelocatas et regio hofibus
ignara tutata sunt. Interca bomilcar
quez elephantis et parti copiatur pedes
turis perfectum affuturata supradixit
ubi eum rutilis pretergressus est,
paulatim suos in equi locum deducit,
ac dum legatus ad flume quo pumis
fus erat, festinans pergit, quietus
uti ze postulabat aciem exornat.
neque remittit quid ubique hoffis ageret.
explorare, posthui rutilus consedisse
iam et auro nacui actepit. Simulque ex
ingurte prelio clamorem augerit.

ad uerfo colle zilliac
em poterat euadere.
ueret priaus eti occupas
sent namque quia
dimisso eo fusi erant,
elephantis, elephasi
plurimum ualebat
in preliis. Multum
em depor TABAT et eam
ueloces erant ad
facendum impetum
in hoste.

explorare, persuasum, etiam et ortosam.

suis. s. metellim. et auxili. foret. i. uem. ret ad auxiliandus arte. i. stricte. uel. dic. artifiaose. un. tut. militum. s. propter pacitatez. eam quia tunc si. officeret. i. noceret. latius porrigit. Disperabit em et extenuavit ne. utilem effugerent ad auxiliandus suus.

pro castris. 2. 1. an castra.

neritus ne legatis cognita re labo-
rantibus suis auxilio foret. acem-
quam diffidens uiztuti militu arte
statuerat. quo hostuiz itineri office-
ret. latius porrigit. eorum modo ad
rutili castra procedit. Romam ex
impruiso uim pulueris anadutut.
Nam prospectu ager arbusfus consit?
proli bebat. et primo rati humum
aridam uento agitari, post ubi eorum
lem manere. et sicuti acies meue-
batur magis magis apprepique
ident. cognita re propeante,
arma capiunt. ac pro castris s. citi
impera batur consiftunt. Deinde
propius uetum est: utinque magno
damore garritur. Numde timno

remorati dum in elephantis auxilii
aliorum postquam impeditos rammis ar-
borum atque ita disiectos arqueiriui
dent. Fuga capit. ac pleriqua abiet-
tis armis collis aut noctis quia aderat
auxilio abest integri elephanti in-
capti. Reliqui omni modo turginta m-
terecti sunt. At Romani quod itinerem
atque opeze castrorum et preliu fessi le-
ti quod erat. tamen quod metellus ampli-
opimone morabatur instructi inter-
tur quod obviis procedunt. Na colussum
darum mehil languidi neque remis-
lis patre batur. Ac pmo obviaza nocte
postquam procul inter se erat strepi
tu velut hostes aduenire. alti apud
altos formidinez simul et tumultiz
facere. et pene imperdentia admin-


instruct. intenti quae instructi inter
tur erant. dat cum nam dolum et
langidi. et istum
indomis. remissi
cessat iome.

sum foret facimus miserabile in utinque
premissi equites remexploraußent;
figitur pro meu repente gaudiu exor
tum est. milites alius alius leti appel
lant. acta edocent atque audant. Sua
quisque fortia facta ad celi fert. Quippe
res huane ita fese habent in victoria
equam ignam gliari licet. Aduerse
res eciam bonos detractant. Metellus
m eisdem castris quatu duo moratus
sauao curare feat. Meritos In prelus
more miliae donat. Omne feros et ona
one laudat atque agit grus hortatur
ad cetera que lema suet. pare aimum
gerat. pro victoria satis taz pugnati.
reliquos labores pro preda fore; Tame
iterim transfugas et alios oporturos
ingurta ubi us genti aut quod aguaret.

ignam et nor
stenam tim mo
tractant. uti pe
rant.

donat et donat uera
eris dispoztit.

Tamen. quam iuto
ziam haberet unde
letabatur. tamen
iterim per oportuos
re misit exploratum
quod fugit aegeret
ubusgentium una
dictio. et ubi ipse
fugit aegeret.

cu paucis ne eet. an execerat. tu haberezet.
Ut se se auctum gerezet exploratum
misit. At ille se se m loca saltuosa et
natura munta re ceperat. Ibi quæ ex-
atum cœgebat me hominu amplio
rem. Sed ebete ifirmu quæ agri ac pecoris
magis et belli cultorez. Id ea gra euem
ebat q̧p[ro]ter regio[que] equites nemo omn
numidarum ex fuga regem sequitur.
quo cujus alius fert. eo discedunt.
Neq[ui] id flagiaum miliaci deduatur.
Ira se mores habent. Igitur metellus
ubi idet ea am regis tu aumu feroce
ee et bellu revocari. quod mihi ex illius
libidine geri non posset. pterea ium
cui certa me s[]ui hostibus innove
deru mento illos ium quos mi c[]ere
statuit. non plus neq[ui] acie. h[]z alio

ezant. mi ntere. licet em. aetores essent romam plures tamen erat
oasi quia alioe telis et et latere et ferro occidebantur
et non aperto p[]ielio. non p[]ielus. prelum em est pe conflictat
belli. bellum tonis apparatus alio more. s. spo liando

Ut et i. qualiter 2
se se auctum ze'.
At ille s. aurita
hocmodo se habebat
s. se se ze' cœgebat
conge gabat
ampliorem. et s.
primum ex s.
ex fuga. et post su
gam. regem sequit
mos emerat apud
numidas si re
nictus in p[]ielio
pro fuga rei me
arbitio eet an
demcepe adheecant
an non. flagia
a. aum et
uituperium dedu.
q. d. iuxmultibus
ad uituperam
non a stabit uz
geti non posset. q[]
quia recipiendo se
semper in montes
non dedit loco pag
nandi h[]ostibus.
In ium. 1. quem
ens me permafa
et non eorum ut
sequitur. illo est
quia tanta fugati

Obsides proprie dixi,
qui ab obsessis dant-
vel qui dant solent
ac honore a isto dizi
male pugnare male
1. temere vel non
furne vegerem
timebat em ne su
difficerent propter
magentem predam
et cetera et eo se
metello cesserent
et io au spes et

In aliens. hoc est
contra alienatos a
se. 1. qua suas arbes
non defendit cont-
eas quia a se defeso
cerant oportuit cum
bellare. Del die qu-
suum regni perdidit
malieno regno sibi
bochi pugnare
cogebatur.

pleruntur exeratūr +
plerantur partem
exeratutus

more bellu gerendu. ita quæ i loca nu
indie opuletissima pergit. agros
uaftat multa castella et oppida te
mere munta aut s me presidio capit.
incedit quæ. puberes interficit. jubet
alia oia militu pda ec. Ca formidie
multi morta les romans dediti sunt.
obsides faunetui et alia oia q forent
usui affati pbita sunt. uti quæ res
postulabat presidii impositum est.

Quæ nego ia multo magis quæ pluz
male pugnatu a suis regem tercelit.
quippe au spes omnis in fuga sita
erat sequi cogebatur et qui sua lo-
ca defendere nequiterat. in aliem
bellu geret. Tame ex mopia quod opti
nui indebatur cœsilu capit. plerant
exeratui in hisde locis operatu jubet.

ignoratos quos
ex improbato

Iste aut delectis equitibus metellum
sequitur: nocturmis et auilis itineribz
ignoratos romanos palantes aggrediz
eoruc; pleziqz mermes cadunt. multi
capiuntur. Nemo omnim in tactus pro
fugit. Numde pruisq[ui] romans ex
castris subUEmretur: sicuti fuffi e
rant in proximos colles discedunt;
Interi rome gaudiu mogens ortum,
cogmtis metelli rebus ut seque et
exaratum more majoruz regeret.
ut in aduerso loco tamen iurtute ut
tor fuffet. hostium agro potiretur.
Jugurtam magnifici ex albiu mox
dia spem salutis in solitudine aut
fuga coegisset habere. Itaque senatus
ob ea feliter acta dux immortali libus
suppliuia decetue. Cuitas trepida

palantes, s pro
necessariis aliqui
rendis. Vagabat
em pro frumento
et pibulo equos

antea et sollicita de bellis cœtuæ letæ
agē fama de metello dæra ee. Igitur
ecosententior ad victoriam miti omnibus
mois festimare cauë tamen necubivit
hostis oportunus fieret memmisse
post eiam invidiam sequi. Ita quo
clarior est eo magis anymis erat.
Nec p[ro]msidias fuginte excedat
fusò predari. Ubi fruimeto aut pabu
lo opus erat. Cohortes cu o[rum] equitati
presidii agebant. excedat us parces
p[ro] Reliquis d[ict]abat martire.
Sed igne magis qu[ip] preda uastabat
ager. duobus locis habu[n] longe mter
se castra faciebant. Ubi in opus erat
aucti aderat. Ceteru[m] quo fuga atque
formidolatius excedet. duerat iu[n] age
bant. Eo tempore fugiata p[ro]colles

Insidias. quas
fecerat augurata
romam palan-
tibus eos ovidò.

sequi tempus aut locum pugne quere.
quia uetuzus hostem audiebat. 'Pabu-
luz et aquazz fontes quoz pemiaria e-
mit corruipere. mo se metello inter
du mario oftendere. poſtemo iagmi
ne temptare. ac ſtati in colles regredi
rurſus alus p[er]alios mimitari. ac nez
p[er]cluim facc. neq[ui] vauz pati. tm mo
hoſtem ab meſpto retinere. Romanius
imperator ubi se dolis fatigari uidet.'
neq[ui] ab hoſte topiam pugnandi fiezi.

At urbe magnâ et in ea parte qua
ſita erat artem regn noite zama ſta
tuit id quod negoaum poſſebat. uigur
tam laborantibus ſiis auxilio uetuz
ibiz p[er]cluim ſore; At ille que paraba
a perſugis edoctus magis itinerib[us]
metellum antequam oppidanos ortat.

ante uemt. et ante
metellum ad oppidu
uemt.

oppugnare.
valus

additus. et adhibens
ad auxiliandum
perfugis. roAMS
f. qui retecto me-
tello confugerant
ad fugiatam
fallere nequibat.
q. siuris. et direct
ad metellum capi-
te tuncaretur 10q3
fidele et firmum
fuit apud fugtam
et quem Diuerte
rat.

defecerat. s. se
tradendo ro mais

ut mema defendat. additis auxilio
perfugis quod genis ex copus regis
quia fallē nequibat firmissimum
erat. meterea pollicetur et tempore
semet aiz exeratatu affore. ita compo-
sitis rebus in loca maxime oculta
dissebit. At paulo post cognosat mura
um ex itinērum caturuz cum panas
cohortibus sittā missum quod oppidu
ommum fīnīm post malā pugnam
ab Rege defecerat/ eo cum delectis equi
tibus noctu pergit et iam egredi et
bus roāmis m porta pugna fact.  
simul uoæ magna sittenses certat.  
uti cohortes a tergo cernuemant.  
fortunam illis p[ro]diari faciantur ca fu-
dare. Si id fecerint. postea f[re]tem

regno illos in libertate sime metu
etatez acturos. ac in mariis signa
inferre atque euadere oppido propera
niffet. profecto autem aut magna ps
sicaensuiz fidem mutauffet. tanta
mobilitate sefc numide geruit. Sed
milites jugurztim paulisper a rege
sustentati postip maiores ui hostes
urgent. panaes amissis profugi dis
cedunt. Marius ad zama permanet.

id oppidu[m] in campo situs magis ope
[que] natura mun tu[rum] ezat. nullime,
ydoneet rei egens. armis. uisep[ro]
opuletui, Metellus igitur pro tempe
atque loco paratis rebus acta mema
siz execeratu cationeit. legatis impe
rat ubi quisque aizaret. dein signo
datum vinci. simul ingens damor

gland. 1. mass a
plumbea admoda
glandis fabricata
et rotunda

Sudes. 1. pticae
precatata pila.

1. iacula.

preterea piceam
tedam em ungebät
tet miscebant
m pice mixta cum
sulphure. Wat et
tedam ligna caffa
ta et gimitat fessi
lia pice oblimita.

remissis. a nego
defendendi. 1. onnis
et quiescentibus

exoritur. neq. eares munudas terret.
at. miffi.

Inſensi intentioſ ſme tumultu manet.
prelii mepitur. zonam pro mgemo
quiſq. pars emnus glande au lapidi
bus pugnare. aliu succendre. ac mi-
ri me de ſuſſodere. mo ſcalis aggzedi.

aipè prelii mambus facè. Contra ea
oppidam m proximos saxa uolue. sues.
pila. preterea pice sulphure et teda mix
tam ardenti mittè. Sz neq. illos quide
qui procul manſezat timor aimu ſatis
mimuerat. Naq. plerosq. iacula
tormentis aut manu emiſſa uilne
rabat. pariq. periculo. ſed ſama ipari.
bom atq. ignami erat diu apud zama
ſic certatur. fugurta ex impruilo caſ
tra hoffiui ai magna manu madit
remiſſis qui m preſidio erat z oia magis

q[ui]p[ro] prelui expectantibus porta iz rupit,
ac mi] repentino meti] per adi] sibi
quisq[ui] pro moribus consulit, alii fug[er]
alii arma cap[em] magna pars induera
ti aut occasi fuit. Ceteri] ex oi multitu
dine] no amplius q[ui] xl. memores nois
vominam g[rege] fit] loci] cep[em] paulo q[ui] alii
loci] editiore, neq[ui] mnde] maxima] ut depelli
quuerunt. sed tela eminus missa] re-
mittere] pana] in pluribus min] justa]
ti] si minde] propius accessisset. ibi] no
oftend[em] ut tute] in eos maximam ince
dere], fu] de] atque] fugare] interi] metello]
cui] acerrim] re] gez[em], damore] uel timi]
tum] hostilem] tergo] accepti] deme]
conuerso] equo] aduerunt] fugi] aduer]
sim] si fici] que] re] indigebat] pop]
lares] etc.] i][utur] equitati] o] nez] ad

portam] s. castro]
pro moribus timidi]
f. fuga] audax]
defensione] ceteri] ex
omni] etc. q[ui] d] p[ro g[ui]
fug[er] pars] ar. cap[em]
ceteri] ex oi etc.
sed ex omnibus]
non apud s. j[oh] la] sibi
loci] ex] vel aliter]
fug[er] quide] sed no
omnes] na] ex oi
etc.] cepere] id est
occupare] edicti]
zem] t. altizem]
siue] emnietore]
pauca] s. fromam]
cui] pluribus]
f. fugiatim] faus]
trati] t. no frustea]
bantur] q[ui] eo]
f. tugurios] plus]
z[em] existente]
percuterent.
propil] accesse] t. pro
p[ro] p[ro] p[ro]
accebat] ibi]
t. in eo] loco], uel t]
propinqua] accessio]
tem] t. m] utate

que] re] s. f. ap]
ilii] fugiebat
populare] s
et de] familia
sua.

ac, etiam statim
G. marium misit
cum equatau color
zethoricus e. ait)
propter sestinantiar
ordine amutamis
hac em excedat
nominat ante duar
ad denotandum
telezem metellu
sionem contume
liam remanere
Contumelia rema
nezet in romam
si numde cotuelo
sum hoc intuisset
et si non refelleat
Contumelia emm
est molesta inbor-
cingere queia
collecta est ex dicto
obspotio uel collis
potest per obspotio
et simimide diceret
dozmeant. nos
uero extitauntur
hee otuelia impa
mita remaneret
n. eis si alta
ceo non posset
in. metel. inforte.
1. non facto quod
ceperat s.nor
capto oppido.

castra propere misit ac stati G. mari
i. cum cohortibus sociatis eis quas lacinas per
annacias perq. ze p. obsecrat. ne qua
otumelia remani. in excedatu iuc
torie neque hostes iulios abre smat.
Ile brevi mandata efficit. At fuga
mumimeto castrzui impeditus. cu
ala supe. uallu papitaret. Alu m
anguisti. si sibi officeret. properates
multis amissis. loca mumta rece
pit sepe. Metellus ifracto. nego. post
q. nov aderat in castra. cu excedatu
zener titur. Igitur postremo die p[ro]
q. ad oppugnandam egre deretur. ex
tatiz. o[rum. in ea parte qua regis adue
tus erat. pro castris julet agitare.

castrorum p[ro]primis loca tribus dispat-.
portas et proxima loca tribus dispat-.
demdc ip[er] peragt ad oppidu. atque iut

p[ro] castris
in ante castra
agitat. 1.
eſſe uel re
manere;

superiore die, murmur aggerit. Interea
fugurta ex occulto repente nros iua
dit, qui in proximo locata fuerant
pauli per territi perturbabantur,
Reliqui ato subuemunt, nec quod dimitis
numide resiftere quiniffent. Insi
pedites aiz equebus permixti magna
cade m ogressu facezet. quibz illi
freni no uti equesta prelio solet. seq.
dem cedè, sed adueris egus coarzè-
implicare ac perturbare aciem ita
expedix peditibus suus hoestes pene
justos dare, eo tene apud zama mag-
ui certabatur. Vbi quisque, legatus, aut
tribum curabat, eo accerime nitu-
nez alius in alio magis quod in sefe
spem habere pariter quod oppidam ager.

pedites cum equi-
permixti. pedites
em et militee
fugurta omniscerat
quibus peditibus
milites freti aciem
perturbabant in
congressu. et
conflictu. quibz
illi fuerit solet.
fieri no sequi. et
sequelantur
no. q. & illi equi
tes freti peditibus
no sequelantur,
& deinde cedebat
ut equestre s p[ro]
selet. fici, sed op-
posuisset et adueris,
fromibus contra
romanos mittu-
tur. Implicare:
& impedizze, ita
expeditis. & cum
nec per expeditos
pedites suos. &
co. s. loto nec pro-
ter is

letitia, ex prospero
eumenta, gemittu-
pro aspero cafu-
pugnia remiserant
quia s- quiescerent-
zeo, aduerse uel
prospere letos mo-
qii f-agitarent.
mo, paudug, qnu-
agitarentur numde
aiaduerzete, 1-
cernere posses a
sui s- qui cum
fugurta erant m
paelio, monè alu-
re quasi intabudi
v intantes tela
Jsta em sigia bn
pugnandi faciant
sui quasi intaret
tela hostium au
prohibent, q.d.
quidquod militibus
faciendum uidebat
sive tela decinare
sive hostibus istare
gestu corporis sui
ac si intereent offe
derant, cognitum
est. s- ita ee intentos
ad auidendu bellum
et sigia facienda
m ea parte ubi sp

bellum prospirebat, consulto, 1. ex consilio lemo, 1. suam9 pati numdas re. 1. min9 m Bestabat oppidinos ut eis in intente, ex impromo muros aggesserunt.

oppugnare aut parare omnibus locis,
Auius alteri alteri alteros sanguine
py tegè semet. clamor erat permixt
exortatione leticæ gemittu. Item
strepitus armorum ad celiu ferri, tela
utinque uolare, sed illi qui mema de-
fendebat, ubi hostes pauli mo pugna
remiserant. mtenti pluim equestre
prospectabat, eos uti quæt fugitze res
erant letos mo mo paudus aiaduteres.
ac sicuti audiri a suis aut cœm posset.
monè alu. alu ortarit aut manu sig-
fitare aut miti corporibus, et ea huc
z illuc quasi intabu di aut iactentes
tela agitare. Nd ubi mario cognitu
e. na is mea parte cizabat. consulto
lemagere, at diffide tias zei simula
re. pati numdas sive tumulturæus