IUSTINI EPITHOMATIS IN LIBROS QUA-

TRAGINTA QUATVOR POMPEII TROGI-

APROHEM INCIPIT EELLER:

AM MULI EX ROMANIS ETI-
AM CONSULARIS DIGNITATIS

uii res romanas grecque peregrinoq
fermone in historiam contuliffent sive
emulatione glorie sive varietate &
nomitate operis defectati iur prisi e-
loquentie tregus Pompeius grecas & totius orbis hysto-
rias latino fermone composuit: ut cum nostra grecque
quod nostra lingua legi possent proeius rem magni
& animi & corporis aggreffus: nam cum pleris aperto-
ribus singulorum regum uel populorum res gestas sea-
bentibus ardui laboris uideatur non ne nobis pompeius "opus
periculosa audacia orbem terrarum aggreffus uideri de-
bet" cuius libus omnium ſentulorum regum / nationum /
populorum, res geste continentur: Et que historie grec-
corum prout commodum cuius fuit inter se gravati est oc-
cupaevunt: omiffis igitur que sive ſenectu erant ea omnib
pompeius diuisa temporibus & ſerie verum digesta com-
poſuit: Horum igitur quatuor & quadraginta voluminu
nam totidem edidit potum quo inurbe uerſabamur
cognitione quod digniffima exerepſi: & omiffis eis que nec
cognoscendi uoluptate occunda erant / florum coepuſcu-
lum feci ut haberent & qui grecque didiciffent, quo admo-
nerentur: & qui non didiciffent quo inſteuerentur:
Quod ad te non cognoscendi magis & emendandi cauſa
transmiſi, ſimul ut ocui mei cuius cato reddendam.

nec eulo nec ſancti
breve in litur

operam putat: apud te rationes constarent: Suffiat n.
mibi in tempore indicum tuum apud posteros obsec-
tationem cum inuidia deceſſit industrie testimonium
habituros.

INCIPIIT. LIBER PRIMUS.

PRINCIPIO rerum gentum nationumque imperium penes reges erat: quos ad fastigium huus maiestatis non ambitio popularis fed spectata inter benos moderatio prieubet: populus millus legibus tenebatur: arbitria principum pro legibus evant: fines imperii magisque proferre mas erat: intea suam cuoq patriam regna finem datur: Primus omnium Hinis rea affyriorum ueterem & quasi auirum gentiui moxem nona impercij cupiditate mutavit: sic primus intulit bella finitimis & rudes ad huc ad refyllendum pplos terminos uſp. libye pexdomuit: Fuere quidem temporibus antiquos uexusis egypthis: scythe evestaneus: quor: alter in ponthu: alter uo: egyptrum exceptit: 5 longinqua non finitima gurelat bella: contenti qu victoria non imperium ſibi fed pplos fuis gloriam querebant: 4 minus magnitudinem queſtione dominationis continua posſſione furexit: Domitius ige proximis quo accesseſt: nimum poſtior ad alios tranſuet & proxima victoria instrumentum ſequeris eet: torius orientis pplos ſubegit: poſtreum bellu illi fuit cum zeroaſta rege bactrianorum: qui primus chedtur artes magicas: inuenſſe & mundi principu ſyde rumque motus diligens ſime spectauſſe: hoc occulo & ipse deſſit: relictu ad huc impube vi filio uno &iore

Minus

Zoroaster
primus artes ma
ricas inuent

Sardanapalus ul tim' affy morp rop

Arbactus

Atriages

Hystoria Cyri Ⅴ

Cambises

Sardanapallus anno sælicè ante urbem conditam sexagenimo quarto: uir multe re corruptior: Ad hunc indèdu quod nomini anto cum permisſum fuerat prefætus iwi? medis poffit us arbactus nomine: cum admiffus magnambitione egre obtinuiff& & inueniff& cum intæſtorum greges purpucam colo nentem & muliebri habitu cum mollitia corporis & oculorum laxiuiia omnes feminas anterive, ſensa inter uirgines partnem etem indugnatus tali femine tantumuror, ſubjectum / vacantur, lanam ferrum & aema habentes pavee: progressus ad socios quid uiderit refert: & negat se paxere ei posse: qui femina maluè eſſe q[ui]r: fit ige coniuratio, bellum Sardanappale inſeetur: Quo ilt[ue] audito non ut iu[rum] regnum defenſuris: ſi ut metu h[os]tis mulieres ſolent, primo aduerſatebras ciecum p[er]ſcit: Nox deinde cum paucis & incipiens in bellum progreditur: uictus in regnum ſe recipit, ubi extreucta ingens pyra, & ſe & dimittas in incendium mutavit: hoc ſolo imitatus iu[rum]! Post h[unc]e rex constitutur alio p[er]ſche inter p[er]ſector eius arbactus qui p[er]ſectus medum ſumet: 1s imperium al[ia]ſtyrijs ad medes transſert: Post multos deinde eoges per ordinem ſuccessionis regnum ad Astagem descendit: hic per ſommum udit ex naturalibus filiis quam unicam habebat, iu[tem] enatam: cujus p[er]miſt omnis af[ia] chumbrævetur: Conſulti arioli ex eade[m] filia nepotem et futurum cujus magnitudo prenitietur regni q[ui]e iu[ns] admiffionem portendi & r[es]ponderunt: Hoc r[es]ponſo exterritus neq[ui] claro iu[ro] neq[ui] cui[us] fili am ne deur p[ater]na mater naq[ui] nobilitas nepot[em] animos extullerent ſed in gente obscura t[um]i temporis p[er]ſarum Cambif[ii]

II.

3

conspiratione pploxy p infidias trucidantur: hovum uxores
cum iuderent exilio suo additam orbitatem arma sumit-
fines, quos submoventes prime mox et inferentes bella
defendunt: Hubendi q. finitimis animu omnibus sultu-
tem non matrimonium appellantes: singulare omnium
seculorum exemplum auxere rem. p. fine uiris: iam & cu
contemptu iuorum convuentur: Et ne feliciores alie alij
iuderentur uiros qui domi remanerant/ interficiunt: illo-
nem quocque forum coniugium: excidio finitimor: consequi-
tur: Tum pate armis quæ ita ne genus interve/ concubitus
finitum oreum ineunt: siqui mares nascerentur interficie-
bant: uirgines in eundem ipse morem non otio neq/ lani-
ficio: sed armis equis, uenerationibus / exercebant/ inustis in-
fantum deterioribus mammis ne sagitarum tactus im-
pediatur unde ducr amazones: Dug his regine fuere: ma-
tesia & lampeto: quę induas partes agmine diuſo/ inclute.
Et opibus incibus grebant bella: soli terminos alternis de-
fendentur: Et ne ſuocibus de eſet auctoretas/ genitas ſe ma-
te pedicabant: itaq. maiore pte europe subacta: afiæ quod no-
nullas cimitates occupauere: hi ephesò multis q. alij webibus
conditùs pte m executus cum ingenti pda domum dimittunt:
Relique quę ad tuendum afiæ imperum remanerat/ concu-
si barbaro cum martesia regina interficiunt: in hui
locum filia eius ovitua: regno ſuicedit: cui preter ſingu-
laxem belli ſcientiam eximia ſecuare in omne eum un/ur-
gimitatis/ admittio ſuit: huus iuiete tèm adduè qte.
& ſame amazonum est: ut herculi rex cui. xy. ſupendia
debebat quafi imposſible imperavit: ut arma regine
amazonum ſibi aſſerret: eo iortur profectus longis neque

Martesia, primæ
Lampeto, sive amarum
conium

+

epheſus urbs

Orithia regina,

Hercules

II

Pentefilea; exercitus, eius absumpto, panceque in regno re-
mianerant egeeffle aduerfum finitumque defendentes uſa
tempora alexandri magni durauerunt: hanc Taleſtris
regina concubitu alexandri p. dies. xiiij. ad sobolem extra
generandam ob节nu venuſa in regnum beeui tempore
cum omni amazanum nōie mœrcidit: Scythe aut ſēta
expeditione asiana cum annis viij. d. comnigb ac libris abfu-
iffent ſernuli: bello domi excipiuntur: Quippe coniuges eorum
lontz expetatione iurorum ſeffl: nec iam tenevi bello ſe
reſiſtas, vate ſernis, ad custodiam pecorum reſiſtis, mubit:
qui venuerſos cum victoria domino ſelut aduenas arma-
ti ſinb, pribent: quibus cum uaria victoria ſuſſa admo-
nentur scythe mutare genus pugne: memores non cum
hoſtibus ſi cum ſernis peeliandum: nec armors ſed diony
iure ibi reſuncedos iuerbera in aciem non tēla ſerenda: obmi-
ſop ferro iungas ac fragella cetera ap. ſernilis metus paxan-
da instrumenta ſummunt: Probato omnes confilie inſtru-
ti ſiut p[oe]tum erat postq[ui] ad hoſtem acceſſere m[or]mi]tāb
iuerbera intenta adeo ap. illos p[oc]uleerunt: ut quos ſerro nō
poterant metu iuerberum iuſeerent: fugam[que] non ut hoſtēs
meti: ſi ut fugitui ſerni caperſcent: Quicunque capi potue
runt ſupphicia crucibus luerunt: mulieres & male ſibi cō-
ſcie: p[et]im ferro p[et]im suspendi: utam finiexunt: Post hoc
p[ax] apud sj[ui]as fuit uſa tempora lamyri regis: huc da-
viis ex p[ar]um ſiut ſuſp[ed]ictu cum fili[is] eius miptias nō
obtruiſſa bellum intuhit: & armatis ſepeingentis muſb
hominum scythiam ingeſſus: non facientib[us] hoſtib[us] p[ug]ne
potestatem metues ne interrump[eto] ponte h[ist]ei veditus ſibi
interclude retur amiffis: lxxx. miſbus hominu[m] trepidus

ſe

Taleſtris regina

+

Lamyrus vex

Daeus ex
p[ar]um.

+

DE Athemenſibus &
tox. bellis & gestis

Que ſunt ab athemenſibus
primum inuena

Denucation

Granans

un Athene nomi
nate ſint
Amphictiondes
Jres minexug

Euctens ex
Triptolemis
Egens ex

P

refugit: Quæ iactura abundante multitudine inter damna, numerata non est: Inde asiam & macedoniam domuit Jonas quos, nanali plio ſupat: Deinde cogito quod athemenſes ionis contra ſe auxilium tuliffent omnem impetum belli in eis conuètit: Hunc qum ad bella athemenſium uentumè que non mo ultra ſpem gerendi: ury & uryva gesti ſadem pacta ſint: opa q; athemenſium effectu maiora & iuto ſu- exere: paucis urybis origo repetenda est: Et qua non ut cœtæ geners dfordidis inities ad ſumma cœuère: soh.n. piterq incremento & origine gloriantur: quippe non aduenere passim: collecta p[ro]ph. collinies originem urbi dedit: ſed eocd innati ſolo: quod inolunt & que illis ſedes eocd origo est: ximi lanificijs & olei, & iimi ufum docuere aravit & ac ſere- re ſegmenta, glande: uescentibus monstrarunt: Luteze cœte ac facundis, & cuilibet discipline odo: ueluti tempum athenas habent: Ante denucationis (pra regem habue) quæ ut omnis antiquitas fabulosa est, biſormem tradidere: quia primum marem ſemine unxu: Huic ſuccesſit Granans cuilibet filia athis regem nomen regioni dicitur: Posit huc ambrutionides regnaut: anno ſi huc ambitiones regnaut: anno ſi huc urbem conditam octingentesimo decimo: qui ſmus minerug urbe- faceant & nomen cimitis athenas dedit: Buinæ temporibus aquarum illunies maiorem p[ro]tem populorum e[re]cie ab ſumpsit: Suſ fuerunt quos refugia montum reuerunt: aut ad regem theſſalig ratibus eucti ſint: a quo p[er]a. genus hominum conditum dicitur: p[or]dinem deinde ſuccessionis regnum ad e[re]cete um descendit: ſubquo fruimit est & eleuſina a Triptolemo repta: in cuibus muneris hominem nottes initiorum ſacratas: Tènuit & Egeus

theo. p[er]

II

5

Theſei pater atheniſs regnum, à quo perdmortium delectos
medea p adultam primiſi etatem colchos cum medo filio ex
ego ſuſcepto conceſſit: Post eſcum theſens ac demepeſ theſi
ſilus demophon qui auxilium greciſ aduerſus troianos tuht
regnum poſſedit: Erant inter atheniſſes & doriensſes ſimu-
latum ueteras offenſt: quas indicaturi bello doriensſes de-
euentu prelij oracula confuſuerunt: R esponſum ſupiores ſo-
re: ni regem athenenſum occuſſent: Cum uentum effet-
un bellum: militibus ante omnia custodia regis precipiuerunt.

A themenſibus eo tempore rex codereus erant: qui & responſo & ſceptis boſtium cognitis / pmutato regis habitu / parmo- ſus ſaſmenta collo gerens caſtra boſtium ingreſditur: Ibi in turba obſistentium à milité & falce astu conſuſneraue- rat: interſicitur: Cognito regis ſorpore doriensſes ſine plio chſedunt: Atheniſſes urtute ducis & ſalute pùſe moris ſe offenſent: bello liberantur: Post codrum nemo athenis re- gnanit, q memorie nominis eius tubutum eſt: Admiſtra- ſtatio rei p. annuis magratibus pmiſa: Sed cimitati nul- le tunc leges erant: quia ſubido regnum pro legibus hêbat.

1. egitur utap. ſolon iur iſtitie inſignis: qui uelut nouam cimitatem legibus conderet: qui tanto ſepamento inter plebem ſenatum ap. egit: cum ſiquid pro altero ordine tu- liffa: alteri diſpliciturum uderetur: ut ab utrisq. parem gratiam traheret. Huus uiri inter multa grata, & illud memorable ſuit: Inter atheniſſes & megarenſſes de prepiſtate ſalaminge inſula p[rope] uſe[que] interitum armus di- micatum fuerat: Post multas clades capitale ee apud atheniſſes ceput ſiquis legem de uendicanda inſula tuliffa:

S. ollicitus egitur ſolon: ne aut tacendo parum rei p. c[o]ſulet

Medea

Metus

Theſus

Demophon

+

Doriensſes

Codci regis atheni
enſum memora
bile factum.

quem

Solomis notabi
lia quedam ge-
ra.

Megarens[es]

Salamina inſula

nosteret

Pisistratus

aut censendo sibi subitam dementiam simulat cuius uenia
non dicturus modo prohibita, si & facturus erat: De formis
habitu more uecondium in publicum enolat: Facto 4. occur-
su hominum: quo maß consilium dy simule in solitis sibi ue-
fibus suadere populocepit: quod uetabatur: Omnino ani-
mos uta cepit: ut extemplo bellum aduerfus megarenses decé-
nexetur: infuta 4. de iutis hofibus arhemenium fieret:
nterea megarenses memores illati abathemenibus belli
& difeuti ne feuftra arma monuſſe niderent: matronas athe-
menum in eleufibus facris noctu oppreffuri naves conſo-
dunt: Qua re cognita dux arhemenium p[is]istratus uuen-
tutem in insidijs locat: uſſit matronas ſoluto clamore ac
ſtreputu & in acceſſu hostium ne intelleſtus ſe ſentiant ſa-
era celebrare: egessos qu. namibus megarenses inopinantes
agressus: delectu: ac protinus classe captiva inter moſtis
mulierib? ut ſpetiem captarum matronarum p[er]bent, me-
garam contigit: Illi cum & namium formam & petita p[er]
cognosuerent obuij ad portam procedunt: quibus c[er]ſis p[is]i-
tus paulum accipienda urbe abfuit: Ita megarenses ſin
dolus hofi infortiā dedere: Sed p[is]istratus quiſi ſibi non
p[er]ſe uiciffa: tyrannidem p[er]dolum occupat: quippe uolun-
tatijs uexberibus domi affectus lacervareq. corpore in publi-
cum egreditur: Aduocant cutionem uilhera p[er]ſe oftendit
de ceudefitate principum aquibus hoc ſe paſſum ſimulabat:
quevientur: Addunt uocib. lacervme & inuidioſa oratice mul-
titude c[er]vedula acceditur: amove pleb[us] inuiſum ſe ſenati,
simulat: Obtinet ad custodiam corporis ſui fatellium auxi-
lium p[er] quos occupata tyrannide p[er]annos xxxuij: c[er]gnaui:
oſt huius mortem diocles alter ex filijs p[er]nim ſtuprata ur-

Cynegeri militis
fortit eestim & morabilis

M. CC. L. SARTU MORMENTUR

Happias tyrannus
noeritur

Darius moritur

Ariamenes

Xerxes.

Ariafernes

Mira featum concilia

C

S

qui post pliij innumeras cedes: cù fugiètes hostes ad naves & egiss: ony tam nanem dextra manu tenuit: nec prius dimisit, quâ manum admitevet: Tunc igitur amputata dextra naves cum finisiva compbendit: quâ & ipam cum amisſſa: ad poſtremum moruſu nanem detinuit: Tantam in eo iurtuem ſniſſe ut non tot cedibus fatigatus, non duabus manibus amisſis, iurtus tuncus ad poſtremum & neluti rabida ſera dentibus dimuuerit: quicentæ milia ſarum eo prelio ſue naufragio ammas amisere: etidit & huppias tyrannus athemensis, autore & conducore, eus bellidis patre, eius beate iuribus penam repetentibus: Interea & Darius cum bellum restaurar, in ipse apparatu decidit, veletis multis filijs & in regno & ante regnum suscipeſt: Ex iis Ariamenes maximus natu etatis privilege regnum ſibi uendi-cabat: quibus & ordo nafandi & natura ipa gentibus dedit: porro xerſes controuerſiam non de ordine: ſed de nafandi felicitate vefebat: Ham ariamenem primum quid darcis ſed puato prouenſſe: ſe regi primum natum: Fratres utaqi ſuos qui ante geniti cent pruatum pruimenium: quod eo ſp[er]e darius habuisset, non regnum uedicare ſibi: ſe ſe quem primum in regno iam vexpuſtulerit: Huc accedere q[ui]iamenes non p[er]e ſi: & matre-privatæ ad huc fortuna auo quod, materno pruato cecatus ſit: e iſo & matre regna natum, & p[er]em non miſi regem indiſſe. Anum quoq[ui] maternum curum ſe regi habuisset, non heredem, ſed conditorem tanti regni: Ita & si in eo iure utinam p[er]em pater veliquiffa: materno tamen ſe iure & habi, uincere: hoc cecamen concordi anime ad patruum ſuum ariafernem utliti ad domesticum indiœm: deſreunt: qui domi cogita cauſa, xerſem prepoſuic: adeoq[ui] ſeaferna contentio ſuit: ut nec nunc insultanerit, nec iurtus doluerit: Ipoq[ui] litiis tempore munera

II

inuenim miservint iocunda q[ui] inter se non solum ctedula con-
uiuia habuevint: iudicium quoq ip[s]m fine arbitris / fine conui-
tio fuit: tanto moderatius tunc fies inter se maxima regna
duidebant: quam nunc eximia primoma p[ut]tunt: ergatur Xer-
fes bellum à p[re] ceptum aduerus greciam p[ro] quinquemui inſtu-
xit: Quod ubi pr[imum] didicit demavitus re[xit] lacedemoniorum:
qui apud xerſem exulabat: amicior p[re] post fugam / q[ui] regi post
beneficia: ne inopinato bello opprimerentur omnia in tabellis
lignis mag[er]itibus p[er] ſcribit: easdem[que] c[er]a ſupinducta delet-
ne aut ſcriptura fine regimine inditium daret / aut reten[que]
va dolum prodeveret: fido de inde ſeruo p[er] ſerendas tradidit iſſas
mag[er]itibus sp[ar]tanor[x]i tradi: Quibus platis lacedemone questionis
res diu fuit: quod neq[ui] ſer[ptum] aliquod inderent: neq[ui] ſeruſtra
miſſa ſuſſicentur: tantoq[ui]r em mauiorem g[ivo] eſt occultior
putabant: Hevenicibus in connectura viris foror regis leonide
conſilium ſcribentis inuenit: Erasa iſque c[er]a belli consilia deſe-
guntur: tam xerſes ſeptingenta milia de auxiliis ut n[on] imme-
vito prochitum ſit flumina ab exercitu eius ſicuta: greciam[que]
omnem ux capere exercitum eius potuiffe: Nuncq[ui]que decres
tum milum n[on] habuiffe de: Huic tanto agmini dux defuit:
g[er]erum ſi regem ſpectus, diuitias non ducem laudes: quarum-
tantia copia in regno eius fuit: ut cum flumina multitudine opes
tam regre ſup[er]eunt: ip[s]e aut p[ro]mus in ſuga poſtremus imp[ro] ſem-
p[ro] uſus eſt: in periculis timidus: ſiculi metus abeſſet inflatus:
e neq[ui] ante exp[er]imentum belli fiduciam virium ueluti natur-
ip[ro]s dominus / & montes in planum deducbat / & conuexa uall-
ium equabat & quedam maria pentibus ſternebat: quedam
ad navigationis commodum p[ro] comp[ê]dium ducebat: Cuius inter-
tus in g[rec]iam g[er]ribilis: tam turpis ac ſedus diſſeſus fuit: Nanp

Demaestus rei
lacedemoniorum

Nota. asturiam

Leonide

Exercitus xerſis
incredibilis

Vitae xerſis
conditiones

I

Deinde cum alacriore ipso commuio factos undet, regat si
conditio ponatur utriusque fortem legant, hesterni ne-
laboris, an presestum epularum: Presestium ut acclama-
vere omne ait: Hesterno similem labori omnem uta actu-
ros quo ad medis pareant: si se fecuti sunt, hodiernis epu-
lis: Lectis omnibus bellum medis infert: Aestiages meviti
sui in arpago oblitus, summam belli etdem committit qui
exercitum acceptum statim cyro p productionem tradidi:
regis op. crudelitatem perfidia defatioms ulciseitur: Et
ubi Aestiages audivit contractis undiq. auxiliis, ipe imp-
sag. p[er]ficiestur, & repetito alacrius certamine pugnan-
tibus (ius parium exercitus detego p[er]ut & tergum san-
tes ferro agi in hoste ibidem, ac denuntiat suis, nisi un-
centent non minus fortes post terga inuturos: Et a fec-
tibus uros: Proinde uideant fugientibus hec rancilla pu-
gnantibus acies rumpenda sit. Ingens post necessitatem
pugnandi animus exercitui eius accessit, pulsat a p[er]
acie: cum panлатim cederet matres & uxores eorum ob-
uiam otrurrunt orant ut in prelium renunciantur. Ac-
tantib. sublata neste. obscena corporis ostendum vogantes
num muteros matru nel uxorum uellent refugere: hac
eepleti castigatione in plum redeunt: & facta impreffide
quos fugiebant fugere compellunt. In eo prelio Aestiages
capitur: cum cyxus nihil aliud & regnum absque nitent. nepo-
tem a in illo magis & iucorem egit, cum a. max. genti
hyrcanor. p[ro]prijs. nam in medos reuerens ipe uoluit, hie
fimus imperiy medorum fuit. Regnauerit amis CCC L.
nutio veyni cyxus sibarem cœperum, hocum quem iuxta
nocturnum iisum erogastulo liberamet. Comitem a.

Medi regnarii
amis CCC L.

in omnibus rebus habuerat persis fpeuit / forem, suæ ei in matrimonium dedit: Sed cimitates que medor, tributamine fuerant mutato imperis / etiam conditionem suam mutatam arbitrantes / à cyro defecerunt: Quæ res multo/belloxim cyro causa & origo fuit: Domitis deinde plerunt, cum adjuſus babylonios bellum gaveret; babylonis rei li-dorum cœsus / cujus opes cimitiep, insignes ea tempeſtat-exant, inauxilium ne mit: inctus ea, iam deſe ſolicitus in regnum refugit: Cyrus q[ui] post victoriam conditis in babylonia rebus bellum tranſert in lidiam: tbi fortuna prioris prehij percuffim iam cœſi exercitum nullo neſcio fundit: Cœſus ipe capitur: fiato bellum minoris periculit–to & minor iuctoria fuit: Crefo / uta patrimonij p[ro]t, & urbs baragon conſſa: in qua & fi non regiam utam: proximam tamen maiestati regie degereſt: hec dementia non minus iuctori, quic[to] utilis fuit: Quippe ex univer-sa gratia cognito q[ui] Matum creſo bellum effe multa milia nuelut ad commune exiſtingiendum incendum coſtuebant tantus cœſi amor ap[ro]o[m]s urbes erat: Saffuxus ea cyrus græue bellum gecie fuit ſiquid in creſo conſuiliſſa cnde lius: Interiecto deinde tempore occupato in aliis bellis cyro lidi j rebellanere: Quibus ite[re]uctisarma & eui ademp-ti iuſſa couponas, & ludritas ax[er]tis & lenocinia exercere ac ſic gens induſteris quondam p[ot]ens & manus ſttemua effeminata mollitiæ luxuriæ, iututem preſtinam per-didit & quos ante cyrum inuictos bella preſiſterant in luxuriam lapsos ocium ac desideria ſuperavit. Fuere lidijs multi ante cœſum reges, narijs caſibus memorabiles, nullus tamen fortuna tandaui comparandus: h[is]

at patiens

Candaulus

II

9

confidant partiantur, commune bellum recentiore na
gereve: Nota nobiltas pignora nulnera & inimine notas
habebant: Constitutur evis dux omnium suffragio & accep-
ta parua manu semel atque iterum cedentibus & consilio p[er]s
setunda phia facit: Ac postreme univerbum sibi creditem exer-
citum dario prodit: urbemque ipam in potestate seu rederit
P. oft hoc davorius bellum scythis insert: quod sequenti volumine
referetur: ...

INCIPIIT LIBER SECUNDUS:

IN RELATIONE rerum a scythis gestarum que factis ample magnificat, fuerunt principum ab origine repetendum est: Non non minus illustria initia quam imperium habueret: nec uirorum magis quam feminarum imperio clarueret: quippe cum ipse parochos bactria nos quorumque aut eorum amazonum regna considerent, preus ubi est gestas uirorum mulierum, consiclerantur incertum sit utraque eos fecus illustior fuerit: Scytharum gens antiguam, ma sempitibi quanque inter scythas & egyptias diu contentio de generis uetustate fuerit: egyptius predictantibus initio rerum cum alie terre nimio fecuore solis arderent, alie rigereat, feigeris immantate uta ut non me primum generare homines sed ne aduenas quidem recipe ac tuari possent, preus aduer sus calorem uel fecus uelamenta corporis inuenientur, uel locorum utraque que sitis, acte remedys mollirentur: egyptum ita temperatam sempitque ut neque hiberna frigora, nec illi solis ardores incendas eius premerent: Solum ita foundui ut alimentorum in usu hominum nulla terra feracior fuerit: ture igitur primum homines natos inderi debere uti, educari facillime possent: Contra scythis, celi temperantium

de Regno scythar.

Altercatio egyptior
& scytharum de an-
tiquitateque sui

millum esse utuistatis argumentum putabant. Quippe
naturam cu p[ro]mum incvenita caloris ac fueris regionb
distinxit. Statim ad locum patientiam al[ia]ha quae gen[
eraſſe: ſi & arborum ac fuerim p[ro]regionum conditione ap-
te g[ui]na nariata. Et q[ui]to ſeythis ſit celum afteruis q[ui] egyptijs
tanto & crepota & ingem[ia]a esse duriora. Ceterum ſiqui
mundi ni[que] p[ro]ſes ſunt al[iqu]m unta[que] ſuit ſue illum aque
erum principio rerum terras obreitas tenuit utriusq[ui] p[ro]
dijo ſeythas origine p[ro]ſtare: Nam ſi igitur prima p[ro]ſſio ve-
cum ſuit qui paulatim extinetus ſedem terris dedit null[as]
prins q[ui] ſeptentrionalem p[ro]tem hiemis eigore ab igne fecr-
tam: adeo ut nunc queque null[as] magis riogat fueribus
egyptum u[que] & totum orientem tardiſſime tempe ratim: qu[ip-
pe] qui etiam nunc torrenti calore ſohi ſtueret. Quod ſi omnes
quondam terre ſubmerſe p[ro]eſundo ſiuerunt: p[ro]ſeſto edut-
mam quam[que] p[ro]tem p[ro]mum detectam: humiliori aut ſolo ean-
dem aquam diuſſime immoratam: & q[ui]to por qu[em] p[ro]ter-
varum ſicrata ſit tanto pr[io]ins al[ia]ha generare c[or]p[ut]e: por-
ro ſeythiam adeo editiorem omnibus terris ee ut cunda flu-
mina ibi nata in meotia, dein in ponticu & egyptium ma-
ve decurrant: E[gypt]um aut que tot reg[ium] tot ſeculorum
cuca impenſa[que] null[as] ſit & aduerſum vim incurvatiu
aquarum tantis ſtructa molibus / tot ſuſſis consiſa ut cum
biſ arceantur illis recipiantur: que nihil minus coli niſi
excloſo nilo non potuerit nec p[ro]ſe u[deri] hominu[que] utu-
ſtare multam ultimam que ex aggeratiombus reque: ſui
niſi teabentis lim[um] terrarum recentiſſima u[de]atur.

14. I[sc]e igitur argumentis e[gyptijs] antiquar & ſemp ſeythijs:
S[ey]ch[ia] aut in orientu[m] porre[ct]a inclu[d]itur ab uno late[re]

H

Arthemidora

Melinus uaq. salutem navibus qurbi commissuros. huius sententie etiam deum auctorem ee: probato consilio comings liberos cum profissimis rebus abchis infulis veleta webe denndant: ipi naves armati consedunt: exéplu athemenfum & alie urbes imitate: itaq. cum adunata omnis sociorum clasfis & intenta in bellum navalet eet, angustias salamini fecti ne circuimeniri a multitudine possent occupasset: diffenfio int cimitatum principes oritur: qui cum deserto belle ad sua tuéda dilabi uellent: timens Themistocles ne diffenfu foriorum ueres minueretur pfidum ferum xerfi muniat in uno loco cum contractam greciam capre facillime posse. Quod si cimitates que ià abire uellot difflipentur majori labore et singulas confestandas: hoc dolo impellut regem signum pugne dace: greci aduentu hostium com. occupat: prelum collatis navibus capessunt: interea rex uelut fpectator pugne cum pre nauum. in hore expectat & remanet: Arthemidora aut regna alitur nasi: que in auxilium xerfi uenerat inter pmiores duces bellum acerreime ciebat: quuppe ut in uiro muliebem timorem: in muliere wirilem audaciam cènereas: Cum anceps p[ro]bium eet iones iuxta pceptum themistochis pugne se paulatim suberabere cœpunt quorum defectio animos ceteros fiegt: itaq. cœcumspicientes fugam pelluntur p[er]t. & mox p[er]lio nicti in fugam uertuntur: inqua tepidatione multe capes naves multe merſe: plures ramen non minus ſtutiam regis q[ui] hostem trimentes domu dilabunt: h[ac] clade pculfum & dubium consili xerſem mardonius aggueditur: h[or]tatur in regnum taberat nequid ſeditioris moueat fama aduerſi bell[us] & in mains ſicuri moſ est oïa extollens ſibi recenta milia armato: læta ex omnibus copio[rum] relinquat: Qua manu aut cum gloria eius

Mardonius

II:

pcedomiturum se greciam, aut si aliter euentus fieret, s'ine eust
infama hostibus seffurum: probato consilio mardonio exercitus
graditur reliquas copias rex ipse reducere in regnum parat
ed egeri audia regis fuga consilium incum pontis interrupen-
di: quem abide weluti inctor maris fecerat ut intertulio re-
diti aut cum exercitu deleretur, aut desparatione xerum pace-
uctus perebre cogere retur: Sed themistodes timens ne interclusi ho-
stes desparationem inquietem uerterent & uer quod alii nò
pateret ferro parafacerent: sate multus hostes ingrebat remanere
dictans nec augeri numera retinendo oportere: cum uncere
consilio ceteros non possent eundem ferum ad xerestem mittit
certorem & consilij facit & occupare transitum maturata fuga
iubat: Ille percussus munio tradit ducibus multos pducendos:
ipse cum paucis habido contendit: Vbi cum solutum pontem
hibermis tempestatibus offendisset piscatoria scapha traecit: car-
res spectaculo digna, exyimatione xerum humanarum fortis
uarietate miranda: in exiguo latentem videre nauigio quem
paulo ante ux equor omne capiebat: acente & omnino eum
ministerio: cujus excentus pp multitudinem terris gravis erat
net pedestribus copias quas ducibus affignuerat felicius uer
fuit: siquidem quotidiano labori (neq.n. ulla est metuentib quae
et fames accesserant: Multorum deinde dienm inopiam contra-
xerat & pestis: tantap feditas momentum fuit ut me cada-
ueribus implerantur: ahres ap & beste este ille euebis sòlli
cire exercitum segetem: interim mardonius in greciam clin-
thum expugnat: Archemes ap, in spem pacis amicizia ap xe-
sis sollicitat spondens ei uerbis in manu restitutonem: posth
nullo pro libertate uidit: iis uenalem incensis ijs que edifi
care cepat copias in boetiam transfert: eo & gecorum excentis

INCIPIT LIBER TERTIUS:

Arthabanus

Xerxes moritur

Artaxerxes

Bagubasus

Mors arthabani

Diffenfio inter lacede-
monies & athemensſes

ERSES Rex persarum terror antea genti
bello in grecia infiliter gesto & fuis contempni
eſe cepit: Quippe Arthabanus perfectus eius de-
ficiente quotidie regis maiestate in spem regni
adduetus, cum octo robustissimis filiis regiam
uespere ingreditur: nam amicitis ume ſemp illi parebat: Tru-
cidatoq regn utro ſuo obſiſentes filios eius dolo aggrebatur: ſe-
cueior de Artaxerſe puero admodum qui ebat adolescens quo
maturius regno pericetur occifum impellit artaxerſem parri-
cidum parricidio uendicare: Cum uentum ad domum davi
eſt dormiens inuentus quaſi ſommum fitgeret inſeficitur.

Deinde cum unum ex regis filijs ſceleri ſuo ſupere arthabanus
uidebet, metueret, de regno cœtamina principum affum-
mit in societatem consilij bagabasum: qui preſenti ſtitu conſ-
tus rem pedit artaxerſi ut pater eius occifus ſient ſfatè: ſal-
ſa parricidij ſuspitione oppreſſus, ut demop ipi parentur
inſidie: His cognitis artaxerſes uerens arthabani numex
filiorum in posterum diem aparatum eſſe armatum exerci
tum ib& cœcogniturus & numetum militu & in armis
industriam singulorum: Itaq cum inter ceteros & ipse artha-
banus armatus affistereet: ex ſimular ſe brevorem lori-
cam habere: ib& arthabanum ſecim commutare genen-
tum ſe ac nudatum gladio reaicit: tum & filios eius corri-
pi ib&: Ataq uta exergius adolescens: & cedem pris & necem
ſeſis: & ſe ab inſidijs arthabani windicavit: Dum hec in pſis
geruntur: interea grecia omnis ductibus: lacedemonijs & athe-
menſibus: in duas diuſa ptis ab externis bellis uelit in
uſtera ſua arma convertit: Fiunt igitur de uno pplo duo

III:

corpora & eorumdem castrorum lega homines in duos hoffi-
les executus duiiduntur: hinc lacedemonij commumia quodæ
cimitatum auxilia: ad ures suas trabebat: inde athemiensis
& uetustate gnis & gestis rebus illustres pprijs uribus con-
fidebant: Atap, uta duo potentijsimi geecie ppti institutis folo-
nus & Licuegt legibus paves: ex emulatione uerum in bellu
ruebant: Nampq heurgus cum fei suo h. potibre sparthanoy-
regi sucreffisſa: regnump. sibi uendicare potuſſa: regnum
ſumma fide reſtituit: ut intelligent omns ſto plus apud honos
pietatis iura: qua omnes opes ualent: Metho igitur tempore
ſum infans conualeſcit tutelamp. eius admuytcat non habe-
tibus sparthanie leges instituit: non inuentione earum ma-
gis ſ ex empló carior: Siquid nihil lege ulla inahos ſinxit:
cuius non ipf p[ro]mus in ſe documentum dar& Populum in-
obsequia principum principes ad iſtitutiam impior[em] formamuit:
arſimoniari omnia ſuaſit: exiſtimans laborem mihe affi
due frugalitatis consuetudine faci[lo]rem ſore: Emi ſingula
non pecunia ſi compensatione mercuum iuſſit: Auri argentiq,
ſuum uelit omnii ſaſſe cum materiam ſuſtulit: Admi ni -
ſtationes vei p. p[or]dine[m] diuſiſt: Regibus potestatem bel-
lorum mag[er]tibus iudicia & annuos ſuareſſores: Senatui
custodiam legum: Populo ſub legendi ante natum uel cre-
andi quos uelit mag[er]tus i potestatem p[mi]ſit: Fundos om-
nuum equate inter omne diuſiſt ut e[quara] patrimoniaḥ
nem inem poteritorem alteri redderent: Coniuiar[vi] omne
pubhce iuſſit nec cui dimitte uel luxuria in occulo effent:
unem[que] non amplius una ueste uti totu anno p[mi]ſit: nec
quend[que] cultus ſ alterum progredi nec epulari opulentius
ne imitatio in luxuriam uerteretur: Puer[os] p[ube]res no

Solon - 1/2
Lycourgus?

Licuegi lacedemonij
legum latvis me
'moranda quos
gesta & la
ucla bi
li
a

Eno.

in forum sed in agrum deduci p[ro]pit ut p[ro]mos annos non in la-
xuria / h[uius] ope & in arboribus agerent: nihil e[que] s[on]ni c[illa]
subſternere & utam fine pulmento degere / neq[ui]p[ro] in me-
bem redueq[ui] uiri facti c[um]ent ſtatuit: u[rag]ines fine d[ote]nu-
bere iuſſit / ut u[cor]es leg[er]entur non p[ec]ume ſeuereu[n]que ma-
ter]n[onia ſua u[er]t coheſſe[re]nt / cum nulli[que] ſc[n]en]i[c]s dons re-
neu[n]ent: Maximum honorem non diu[i]tum & portenum sed
p[ro]duu[STAT]IS ſt[n]um de uoluit: nec ſane uſſa terrar[que] locum
honora[i]orem ſt[n]ectus habet: hec q[ui]m p[r]imo ſoluit antea
moribus d[ura] uidebat eſſe: au[n]to[rum e[orum] apollin[e] delph[i]
cum ſingit & inde ſe ea ex p[er]ceptionum num[i]mi d[et]uliff[e]
ut conſueu[n]di t[ed]ium metus reLLigioni eu[n]icar: Deinde
ut exeru[m]tatem legibus ſuis dar[que] iu[n]e iu[r]ando obligat ei-
uitatem / nihil e[que] de c[ui]ns legibus mutatur[os] p[re]uſa veu[e]
t[er]e[ur]t: Et ſimulat ſe ad oraculum delphicum p[er]ſic[i]ciu[m]
conſtutur[um] quid addendum mutandum q[ui] legibus uide u[er]tur:
roſicu[n]t aut e[re]tam ibidem p[er]petuum e[culum] e[git] ab[ici]n,
mare offa ſua moru[n]e iuſſit: ne relati lacr[u]dem ſon[u]l-
t[os] ſe p[ar]thani reLLigione iu[n]e iu[n]andi in diſſoluendus
legibus arbitra[vent]: His ige moribus ita breui c[uit]as
dualluit ut cum mesen[i]ſis ſſ[up]rnat[as] u[r]gin[i]es ſu[n]s inſo-
lemu[m] mesſe morum ſacriſicio bellum intuſſent: g[rauſ]
sima ſe execratione obſtinxerint: non p[re]uſa me[n]nu
expugnaſſent: reuer[u]ros: Tantum ſabi uel de iu[n]ib[us] ſuis
uel de for[tu]na ſp[on]dentes que u[es] initium diſſenſion[i]c
greu[i]es & intuſi[n] bell[i]ca & orig[u] ſuit: Itaq[ui] cum contra
p[er]ſumptionem ſuam annis[x] in obſidione u[er]bis tenеu[n]ent
& quereu[n]h[is] u[cor]um poſt tam longam uideu[i]tatem / reuota-
ventur: u[er]iti ne h[ac] p[er]ſeuera[n]tia bell[i]g[rau]uis ſibi

III

q meſſenijſ nocerent: qpe illi qſtum iuuentutis bello in-
tercidat mulier fecunditate ſuppleci ſibi & in bellis dæ-
na affidua & fecundate uxorum absentibus nullatenus ita
legunt iuuenes ex eo gne militum qui post iuſurâdu in
ſuppleſtum uenerant q[ui] Spartham reſuſſis p[ro]ſuſnos
omnium ſemina[rum] concubitus p[er]miſero: maiorem futuram
conſeptione xati: i[ne]am ſingule p[er]ſures utros exſuereat. Exbi-
natio ob notam materni p[ud]oris ſparthema uorata: Qu[ui]
ad annum & xxx. p[u]eniffent metu inopie: nulli.n. p[ater]
exiſtebat: cuius in patrimonium ſucessio p[er]ſaratu[rum] duce
phalantum affummunt filium uathin: q[ui] auctore ſpartham is
ſuerat: iuuentutis ad gruandam sobolem domum remutent-
de: ut ſienti patrem eius nascendi auetore[rum] h[uius]ſe: ſic ip[m]
ſp[er]i & dignitatis ſue haberent: Itaq[ui] nec ſalutatis matrib
quarum adulterio infamia collegiſſe uidebantur ad ſedes
inqui[er]edas proficiuntur duiq[ui] & p[u]arios caſus iactati
tandem in italiam deſeruntur: & occupata auſe tarentino-
v[us] expugnatis ueteribus incolis ſedes ibi constitutum: ſed
post annos ph[ar]imos dux eorum phalantus p[er]ſitionem in
celium pr[ur]bat us brundusium ſt[em] contulie: in quo expul-
ſi ſedibus ſui[que] ueteres tarentini conſesserant moriens p[er]
ſuadet: ut offa ſna post ſe[m]as q[ui] vel iquas conſueat: & ta-
cute ſpargi inforo tarentinorum c[ui]rent: hoc.n.m[o] ſecu-
pare ille[m]a pat[ri]am ſnam posſe: apollunem delphis æcimſſe.

Ili arbitrantes e[m] in ultionem ſui cuiu[m] fata p[er]diſſe-
preceptis p[er]uenere: ſi oraculi diuera[rum] ſi[n]a ſu[n]at: p[er]petua-
tem iu[bis] non amiſſionem hoc fato p[er]miſerat: Ita duci[rum] exu-
lis consiliu & boſtum minſterio p[os]ſeffio tarentina ſpar-
then[que] in eternum ſu[n]data: Obcuiu[s] beneficij[m] memori am

Cui Spartha
dicatur

Phalaritus

Tarentus

Brundusium

Cyrheus poeta

phalanto diuinos honores decreuerè: Interea meſſenij cum
untute non poſſet / p infidias expugnantur: Deinde cu per
annos octuaginta gravitatis uerbera p[er]cunq[ur] & vincula
ceteva q[ui] capriuitatis mala p[er]pessi eent: poſt longam penar[
] patientiam bellum instaurant: Itaq[ui] cum hinc iniquiarum
indignitus ammos acueret lacedemonij de belli euenti / ora-
culo delphis consultz iubentur ducem belli abathemenſib[
] petè: Porro cum athenensibus responſum cognouſſent in eſtemp-
tum ſparthanorum cyrrheum poetam claudum pede mo-
nuere: qui treib[que] p[er]ſijs fusos eo uſq[ui] despationis ſparthanos:
adduxit: ut ſeruos ſios ad ſupplementum exerctus manu-
mutevent: his interfectorum matrimonia polluerent? ut
non numero tantus a miſſor/ cinium: ſi & dignitati ſuſe-
derent: Sed & reges lacedemonioz ne contra fortunâ pugna-
do maiorora deteimenta cimitati affligerent: reducere exercti-
tum voluerunt miſi interuenſi & cyrrheus: qui composita
carmina exercitui p[er]conione vertant: inquibus ortamta
uietutis damnonum ſolatia / belli confilia conſcripſerat:
Itaq[ui] tantum ardorem militibus ieicit: ut non de ſalutef[ac]
de ſepultura ſolliciti teſſeras sculptas ſuiſ & patrsum nomi-
ibus dextero brachio deligaxent: ut ſi omis adſi[mi]um p[er]lum
conſiump[er]ſet / & temporis ſpatio conſiſa corporum lima-
menta eent ex inditio titulorum tradi ſepulture poſſent:
um ſic animatum reges exerctum videcent / iuwant ho-
ſub nuntiare: meſſenij aut non timorem res: ſi emula-
tione mutnam decit: Itaq[ui] tantis animis concuſum et ut
caro unq[ui]tuentis p[er]lum fuerit: ad poſtremum t[em] vi-
toria lacedemonioorum fiuit: Intervieto tempore tertu q[ui]
bellum meſſenij repavauere: in cu[m] auxiliu lacedemonij

III:

inter reliquos socios & athenienſes adhibuere / quorum ſide
cum ſiſpectam haberent ſupuacaneos ſimulantes bello &
eoſt dimiſerunt: Hanc vem athenienſes granuer ſeventns
pecuniam que erat in ſtipenduum ſidi belli ab univerſa
grecia collata à delo athenas ſunt: ne deficientibus a
fide ſocietatis lacedemonijs pda rapineq, eent: Sed nec lacede
monij quiuere: qui cum meſſeno cum bello occupari eſent:
peloponnesſes immiſere qui bellum athenienſibus facerent:
arue tunc temporis clasſe in egyptium miſa / iures athen-
enſibus erant: tracq nauali prelió dimicantes facile ſupan-
tur: intereet od inde tempore post reditum ſuorum auſti
& clasſis & militum robore: pluim reparant: tam & laced-
monij obmſtis meſſenijſ aduerſus athenienſis arma uer-
terant: diu uaria uetoria ſuit: ad post remum squo măct
urine: diſeſſum: inde revocati lacedemonij ad meſſeno:
bellum: ne medium iſp. ocioſum athenienſibus reſinueret
cum thebani paci ſuntur ut boſtorum impium hiſ vesti-
tuerent: quod temporibus belli pſi amiſerant ut illi athe-
nienſum bella ſiſcipent: Tantus ſnor ſparthanorum etat
ut duob belis infliſt iſſipe ſeſtium non recusarent: diu
modinimiſt ſuis hostes acquereuerent: iſitur athenienſis
aduerſus tantam tempeſtatrem belli duos duos eligunt perio-
den ſpectat: iuxtutis iurum / & sophoclen tragediavum ſcrip-
torem: qui dimido executu & parthanorum agros naſtaue-
runt / & multas achaie cinitates athenienſum impio adie-
cerunt: bié malis ſacti lacede monij mamós triginá pe-
pigerunt pacem: ſi tam longum ocium inimicite: non tule-
runt: Iſaq. intra xv. annos rupro ſedere cum contempju
deorum hominumq; fines actus populantur / et ne preda

Pericles
Sophodes trage-
diar / ſcripтор

Trinacria

Sicania

Cocalis ex fœsilie

Anaxilaus

tur tam p. eorum milite

spectate fidei ſenio committisse

himerus

lareare putant undas: quas forberis estus uorago collicht eacte
cansa et etime mœtis perpetuos ignes facit: Nam aquarum ille cœ-
cuxſus eaptum ſerum ſpiritum in imum ſimum reabit: atque ibi
ſuffocatum tam diu tenet donec p. ſpiramenta terres diffius nutri-
menta ignis incendat: tam ipse utalie ſicilieq. nicinitas, tam pro-
montorium altitudo ipse uta ſimum eſt ut grum nunc admi-
vationis tantum autigus terroris dedecit excedentibus coeventibus
inſe promonterijs ac rurſum diſcedentibus ſohda intercipi abſu-
miep. naugia: neep hoc ab antequam in dulcedinem fabile, compo-
ſitum ſi metu & admiratione tranſeuntum: et eſt: n. p[ro]impi-
cientibus nā loci ut ſummum maris non tranſitum putet quo
cum acceſſis diſcedere ac ſeungi promonteria que ante iuncta
ſuevint arbiture: Sicilie p[ro]me trinacria nomen ſuit: p[os]te
ſicania cognominata eſt: hoc a' principio patria cieſlop[ie] ſuit q[ui]
extinctiæ cocalis regnum occupant: p[os]t quæ ſingule cimitates
intyrarior impium conceſſerunt: quorum nulla terra ſeracior
ſui: Horum ex nunc anaxilaus inſitia cum ceterorum exu-
delitate cextabat: enius moderationis haud mediocrem ſuſetum
tulit: quippe decedens cum filios p[ar]miuſos reliquiſſa: tantus amò
memorie eius apud omnes ſuit ut p[ar]vere ſeruo q[ui] deferere veſis
ſuos mallent: Principes q[ui] cimitatis obli: dignitatis ſue recogni
maſſatem admiſtrari p[er] ſerum p[ate]ventur: Impium
ſicilie etiam carthaginensium tempramert diuq[ui]a uaria iueriа
cum tirannis dimicat[ur] exercitum aliquant[ur] p[er] q[ui]ue iuſ-
ti: Medio tempore cum regini diſcordia laborarent: cimitas q[
]p[er] diſſensionem diuſa in duas p[er]s et interrani ab altera-
pe ab himera in auxilium notari: pulſis cimitate contraſ
implorati ſuānt: & mox ceſis quibus tuterant auxilium uſe
cum cominibus & liberiſi ſociorum occupare uſi facinus

Omnium huius

Agisdes

aduerſus patriam bellum non gvegarij mihtis opa fed im-
peratoris urtutibus adiuat: Quippe accepris quinque nam
bug masiam contendit & tributarias athemensium cuitatis
auctoreitate nois ſui ad defectionem compellit: Smebat.n.eu
domi clarum nec eximo indebat factum minorem, nec tu
ablatum athemensibus ducem & lacedemonijs tradum-
mertus albibiadis plus imidie & gratie context: Itaqb,
cum principes nelut emulum glorie ſue interſiendum in
ſidijs mandass & cogita re albibiades p uxorem agiſdis
regis: qua aduereio cognouemat ad ſafernem p ſectum
darij regis profugit, cui ſe celeriter officiſi comi & obſen-
di gea inſimianit: Exat.n. & statis flore & forme ueneravi
ne nec miſus eloquentia et inter athemenses inſignis: fed
in continandis amicitiaſ ſtudijs, q in retine ndis uir morior
cui moſ uia ſub umbra eloquentie pmo latebat: t gitur p ſua-
det tisaferni, ne tanta ſtipedia classi lacedemoniorum prebevet.
V ocandos.n. in portionem muneris iones quos p ſubereate cum
tributa athemensibus pendereent bellum ſuſceptum ſit: Sed nec
auxilijs miſis empe lacedemonos inuandos quippe memorem
te debere: aliamam ſt inſtoriaam non ſi am inſtruere: & ca tenus
bellum ſuſtinendum ne inopia defideratur: nam regem p ſau-
differentibus gecis arbitrum paci ac belli fore: & quos ſuis
non poſſ: ipſorum armis inſEURUM: p ſecto aut bello ſoum
ei cum inſtoribus dimicandum: Doméſtici itaq, bellis gveca
obtendam, ne exerni uac exequêdas ured p[er]ium & inſe-
viores auxiliic levandos: Non.n. qui eturos poſt hanc iuctiva
ſpartanos qua indues ſe libertatis gecie p[ro]ſſi ſunt: Genta
ovò tisapherni fiut: Itaq commerius malique p[er]e classen
regiam non totam mittere ne aut inſtoriaam clark aut necef

V.

sitem de ponendi belli imponere: interea alibiades hanc
opam cuius uendicabat: Ad quem cum legati athenensium
uenissent pollictum his amicitiam regis: sires a pplo translata
ad senatum fore: speras aut concordante cuitate dux belli
ab omnibus legeretur ac discordia inter homines facta abaltu
pere in auxilium uocaretur: Sed athenensibus unminente piculo
belli maior salutis & dignitatis cura fuit: Itaq. pmutente pplo
impium ad senatum transfertur: q cu insita geti siphia crude-
liter in plebe consilereet: singulis tiramidem sive potentiâ ue-
dicantibus ab executu alibiades exul reuocatur duxq. classis
constitutur: Statim igitur athenas sibiit ex contmenti se cu
executu iuenturum: recepturump. a quadrigenis mura populi
ne ipi vedderent: Hac denuntiacione optimates terri: primo
urbem prodere lacedemonijos tentauere deinde cum his neguiffet
in exilium p[er]fetit fuit: Egitur alibiades in estiumonie malo pa-
tua liberata summa cura classem instruitur atq. ita in bellum ad-
uerus lacedemonios p[er]cit: Iam & estromindatus & larnahi-
xus lacedemoniorum dures instructus nautibus expectabant:

relio commuſso victoria penes atheniensc. fuit: in eo bello ma-
ior pars epevitus & omnis ferme hostium ducos c[it] nautas &
H[]xx. capte interiectis quod diebus cum bellum lacedemonij
a mar[.] in terram tranſuſſent uteato iuincuntur: bis malis
ſacti pacem petiere quam ne accipent opa eorum effectu eſt
qui ea res queſtum p[er]bebat: interea & ſinacufanorum auxilia
illatum a carthaginensibus ſicilie bellum domum reuocavit:

Q. ibus rebus deſtitutis lacedemonij. alibiades cum classe nic-
trici asiam uatat: multis locis p[ha] facit: ubiq. victor recipit
cuitatis que deſſerant non nullas capit & impio athenien-
suum adicit: Atq. ita prisca navali gloria indicata ad iecita

Estromindarus
Parnabayus

Euagor

cium metuens cum orto namibus ad regem ciprium concendit
nagor aut dux lacedemonorum rebus fecerit gestis fortine
hostium insultat captivas naves cum pda bellica in triumph mo-
dum ornatas, mutit lacedemone: Aste tributarias atheniensim
cintates quas metus dubius belli fortune in fide temerat no-
luntarias recipit, nec alud dictioni atheniensim p[er]t[em]be-
ipam t[em]linquit: Que cimeta cum atheniensib[us] mutiata essent:
omnes velletis domibus p[ur]bem discurrere p[an]di, aliis alii
scisitari, auctor[em] mutij[ui] requirere, non pueros imprudentia
non stnes debilitas, non mulieres sexus imbecillitas domi te-
n[am]: adeat omnem etiam t[em]tati malis sensibus penetraverat:
insiro deinde creunt: atq[ui] ibi p[er]peti nocte fortuna publicam,
questibus fenerat: Alij fr[es] aut filios aut parentes deflent, co-
gnatos alij, alij amicos cognatis cariores & cum primatis casib[us]
quevelam publicam m[us]cent: iam s[in] ip[s]os iam ipam putriam
peturam: m[us]feri orem, incalumui q[ui] am[is]sum fortunam
iudicantes: Sib[us] qu[ia]s ante oculos obficionem famem & ſup[
b]um victorem, hostem p[ro]ponentes iam ruine urbis & incendia
iam omnium captiuitatem & miſerrimam ſeruitu[em] recor-
dantes feliciores prorsus pores urbis vunis ducentos, que in-
columb[us] filijs parentibus, t[ect]orum ruina, taxate ſint: Niic
aut non clasſem inſi ſiouti p[er]dem confugiant ſup[er]è non exi-
catum cujus urtute ſup[ati] pulchriora p[oss]ent menia exten-
ere: Sic deſtare ac p[er]p[er]tute urbi hostes ſup[er]miut & obſi-
dione circundata obſt[er]ſos fame urgent: ſi ebat, n. neq[ui]
aduerſis copijs multum ſup[er]è & ne none aduerſi queant qui
derant: Quibus malis atheniſtos ſereni p[ost] longam famem
ſuorum funera pacem petiſe: que aut non dari debet, diu
inter ſp[hanos] ſocias, de liberatum est: cum multi de lendum

["9\nV.", "21", "athenieſiu nom urbemq; incedio consumenda decènent: ne-\nguereunt ſe ſpathani exchubus grecig; oculis alterx everturos/\npacem polliciti: iſdemſa impireum uerſus muri brachia dicent:\nnantes q; que religue foret: traderet: kesq; p. ex ſemet ipf; xxx.\nchetores accipet: in bas legg; traditam ſibi urbem lacedemo-\nnij formàdam liſandro tradi devunt: inſignis his annus\n& expugnatione athenarum: & mòte daris regis p[ar]v: et\nexilio dionyſi ſicili tyranni fuit: Mutato ſatu athenar;\n& cinium ceditio mutatur: teiginta chetores recipi constitu-\ntiune": q; fiut tragiita tyranni: Quippe a principio tua milia\nſibi satellitum ſtatuit: iſtum ex tot eladibus q; p[er]que nec cinium\nſup ſuerant: & q; p[er]ius hic ad continendam cimitatem exerci-\ntus eſt: ſeptingent: militis a inſtoribus accipiunt: Cedes dem\ncluicum ab Alcibiade: auſpicient: ne iteru remp. ſub obtentu\nliberatoris innauderent: quem cum p[er]ſeetum ad artaxêſem per-\nſarum reg[em] compere: ſent: citato utinore miſerunt: q; eui inte-\ncipent: a q[ui]us occupatus cum occidi adre non posſe minus in\ncubitulo in quo dormebat cœmatus: ſ: Liberati inſtoris me-\ntu tyranni miſeris urbis religas cedib; & rapinis aurient:\nquod cum diſſub[er] uni ex nùmo ſuo p[ir]rameni didiciffet: ip[m]\nq[ui] ad terrorem omnium interficiunt: Fit iſt[em] exurbe paſſiq;\nomniu: ſuga replet: q; grecia athenensium exulib: quod &\nip[mi] auxiliu: unitum miſeris eripit: Nam lacedemonior[]\nedicto: cimitare exules recipe: prohìbe bantur: Omiſ ſe argos\n& thebas contulere:ibi non ſolum tutu: exilium egerunt:\nneq; que ſſe recupande p[er]ſe recepunt: Exat inter exules\ntransſibilus uir ſtconus & domi nobih[us]: q; audendu: alijd\npro p[er]ſia & p[er]salute comuni & cum giculo ratus aduna-\ntis exulib[us] castellum philen aeticonum finum: occupat:", "Dionysus", "Alcibiades morit.", "Tranſibilus"]

Sed cum in bello fors pliy utrunep frtem pugne obtulifet por arta-
xerſes à ſſe ulnervatur: Quem cum eſtuga piculo ſubtreaxiſet
cyrus à cohorte regia oppreſſus interficitur: Sic victor Artaxerſes
& preda ſcaterni belli & exercitu potitur: in eo ſilio devem milia
greecorum in auxilio cyri ſuere que & in cormu in qui ſtererat
uicrunt: & post mortem cyri neq. armis à tanto exercitu-
uinci neq. dolo capi potuerunt: Revertamus ea inter tot indo-
mitas nationes: & barbaras gentes, p tata utineri ſpatia inx-
tute ſe usq. terminos prius defendervunt:

LIBER INCIPIT SEXTUS

ACDEMONII More ingenijs humani quoqua-
ta habet eo ampliora cupientes: non conteri athemi-
enſi opum iures ſibi duplicatis tibi asie impiu
affectare ceperunt: Sed maior ps sub regno pectat
erant: Itaq. herculides dux in hanc militiam elec-
tus cum iures ſibi aduerſus duos ſpectus artiſerſis regis pha-
nabasum & tiſaphernie maximar. uiribus gentium succintos
dinicandum pacificandum cum altero statuit: Aprior iusſus ti-
paphernes ur & industria potior & militibus cyri quondam
regis instructior in colloquium uocat: & statutis conditionibus ab
armis dimittitur: Hanc rem phar nathasus apud commune
regem cimunatur, & lacedemonios asiam inguiffaz, non upu-
lerit armis, ſi impenſiis regis aluerit: mercetur, ab his ut
differit bella: que gerat: tang non id unius ſiimam impij
detrumenti omne pueniat: indignum ait bella non porti
ſed redimi: hostem præto non armis ſimmoueri: his uoab
regem tisapherni qui am�a bello pria cypri exuſabat. Quippe-
athemenſibus & ſi facte ſint opes manere tamen na nate ſu-
nee ſi eligendus ſit & univerſis meliorem alium eè: Accepti ſi

Hercules
Pharnabasne
Tisaphernes

VI

quingentis talentis inſus est conona clasi p[ro]ſcere: Hijs cognitis lacedemonij & ip[]i a rege eſpri heresiona auxilia naualiſ belli p[ro]legatos p[ro]tunt: A quo centum envromos & ſexenta milia, mo-dum frumenti miſſa: A ceteris q[ui] ſocijs ingentia auxilia cōtivōta ſunt: Sed tanto exercitiu & contra t[em] ducem deuerat dignus impator: ita[que] p[ro]ſtulantibus ſocijs Ageſilaum regem t[em]ne lacedemoniorum pp[ro]ſponſa oraculi clephici p[ro]tuerunt: Diu la-cedemonij an eum ſumme rei p[ro]ponerent delibexarunt: q[ui]bus futurus imp[ur]q[ui] ſinu denuntiabatur cum regum clauduſſet imp[ium]: Exat[em] p[er]claudus / ad p[ro]ſtremu statueru[n]t me-lus de ingreſſu regem q[ui] imp[er]o regnum claudicare: p[ro]ſque ageſilaum cum ingentibus copijs inſiam miſere: Non ſacalc-dixerim / q[ui] alud p[ar]ducum / tam bene compatum fiut: q[ui]p[er] etas m[ur]tus / consilu[n]t ſapientia utriq[ui] p[er] una gloria q[ui] getan-vecum: eadem: Quibus cum paria omnia fortuna deuerit: imnitiu trabaltero utrum p[er]nauit: Magnus i[gn]v ambos apparatus belli magne res gete ſuerent: Sed cononem ſeditio militu inuadit: quos p[er]ſenti regij fraudare p[er]pendio ſoliti exant: eo inſtanens debita p[ro]ſentium q[ui] graviore p[er] magno duce militiam p[er]ſumqu[ant]: ita[que] conon diu rege p[er]ſtas ſuſſea fatigato ad p[ro]ſtremu i[pe] ad regem p[er]gitt: A cujuſ aspectu & colloq[uo] p[ro]hibitus e[m] q[ui] eum more p[er]ſa[ur] adorare no[n]tu: Agit t[em] cum eo q[ui] inter nuntios / & qu[em]ecitur opulentiffimi regis bel-la m[oci]a dilabi / & qui exercitum parem hostib, habeat: p[er]mi[n]is vinči qua p[er]ſet: inſerior[em] e[m] ea p[er] utriu[n] inueniri qua longe ſup[er]or ſit: P[ro]ſulat d[ar]i ſibi ministrum imp[er]ſe qua pluribus id mandare p[er]nitioſum ſit: Dato p[er]ſendio & clasi[em] remittitur / nec moram agendis veb ſcit: Multa, fortiter multa p[er]ſiciter agit: Ageos hostibus naſtar / urbe ex

Conon-
Hereſſonas

Agesilaus

VI:

24

Lisander
Paufamas

impy grecie everta est: Fit itaqi terrestee plum eact lace-
demonor: fortima qua pugnatum aduerſus conona na
uali pho fuerat: in eo pho Lisander quo duce atheniens
uicti a' lacedemonijs fuerat interficu? Paufamas q[ui] alter
dux lacedemonorum p[ edition]is accufatus in exilum abyt:
gui thebami potiti victoria: imuiſum executu ad urbe lace-
demonior: adducunt: facilem expuſionem rati deſti a' ſocijs
ommbo erat: Quod metuenres lacedemonij reſe ſui ageſila-
um exasia q[ui] magnas res gerebat ad defenſione parus-
accreſum: Occido.n. Lisandvo millius alterius fuducia duis
hēbant: Cu�js q[ui] ſerus adhuentu erat: conſcripto exereci
tu okuiam hoſtib p[ro]dunt: Sed iustis aduerſus paulo ante
iustores, nec animus neq ures pares ſuere: Prima itaq
congreſſione funduntur: Deletis iam ſnox copijs ſupuenit
reſ Ageſilana: qui reſtituto pho non difficulter recenti &
multis expeſtio[nibus] indu[rato] milite hoſtib iustoria eri-
puit: Ipe tamen geauter ſauciat: Quibus reſ] cognitis a'
atheniens ſueres ne iux a Lacedemonijs iutoribus
in p[ist]ma ſoſre ſervutut[is] vidigerentur exerctu contrahiit
euma, in auxiliu[m] boe[riorum] p[er] y[phic]rate[m].xx. q[ui] annos
natum ſi] magne indoh[us] uimenem: duis ubi[et]: Huus adole-
ſcentis ſui[que] ſtate iutus admirabili[que] ſuit: nec unq[ui] d[um] eu
atheniſes inter tot tantasq[ui] duces aur ſpei maiors: aut in-
doh[us] maturioris, impatore h[ui]erunt: inq[ui] no impare t[em]u
iux & creatoris actus magne ſuere: Conon q[ui] audito ceditu-
ageſilai & ipe exasia ad depo[pu]tādos lacedemonior[as] agnos
reueritur: atq[ui] una undiq[ui] bellu formidine c[ui]cum teepente
dausi: ſparthani ad ſu[nam] deſpatronē vidiguntur: Sed
Conon uafutis hoſtium terris athenas p[er]it: Ibi magne c[ui]m

yphe[ra]tēnēs

gaudio exceptus. Plus tam tristitie ipe ex incensa & diruta
a' lacedemonijs pria: quâ letitie ex recupata post un tempo
ris cepit: itaq que incensa fuïant p[]darum sumptu & exec-
titu p[]fatum restitutur: que diruta vefecit: Fatum illud ahe-
narum fuit ut ante a p[]fis cremare mamb eorx & nunc a
lacedemonijs duute ex spolijs lacedemoniorum restituerent:
uerfaq iice haberent nunc socios, quos tume hostes habuerat:
& hostes nunc pateventur: cum quibus iumti tume arctiffimus
societatis unculis fuerant: Dum hez geruntur artaxerxes
reix p[]fatum legatos in greciam mitit p[]quos iubet omnes ab ar-
mis discedere: qu[]ui aliter fecisset eum ſe p[]hoste habitur: A-
uitatibus libitate ſuaq omnia restituit. Quod non gue[]re la-
boribus affiduis on, bellorum inter cines odij consufens fecit:
ſed ne occupato ſibi egyptio bello: quod pp auxilia adjuſtus p[]ſec-
tos ſuos lacedemonijs miſſa ſuſcepat: exercitus ſui in grecia,
detinerventur: Fessi i[]g[]r tot bellis greci/ cupide parueret. Hic
annus non eo ſeque ſuit, q[]ui repente p[]ax in tota grecia facta
est: ſed & eo q[]ui eo dem tempore urbs romana a gallis captae
ſed lacedemonij[] fecueris infidiantes abſentiam archadiuſp[]
culati / castellum eorx expugnát / occupatoq[] p[]fidiu[m] imponit
rmatu instructuq[] exercitu archades adhibitis in auxilium
thebani amſſa bello repetit: In eo p[]h[]io Archadamus dux
lacedemoniorum wilnevat: Qui cum cedi ſuas tam inuictes
uideet p[]conu corpora interfectorum ad ſe p[]pultu r[]t popoſit:
oc est n[]. ſignu ap grecos inotorie tradit qu[]a confiſſione con-
teni thebani ſignum parcendi dedere p[]aucis deinde p[]oſt
duebus: neutus qu[]ic[]u hostile facientibus cum q[]ui tacito conſe-
ſu induite eent: Lacedemonijs aha bella aduerſus finitimos
gerentib. Thebani epaminunda duce occupand[]e urbis eorx

Roma à Gallis c[]apr

S

Archadamus

11293 A

H

VI

spetie cepunt: turgur principio noctie taciti lacedemona p[rae]ſu-
tur: non tamen aggreſi neeuros potuerunt: Quippe ſenes &
cetera imbellis etas cum aduentum hostiu p[rae]ſi nſiſent in impijs
portar: angustijs armati accurrunt: & adjuſſus xy. militum
non amplius c. iam effeſt etatis viri p[rae]gne ſe offiuit: Tantu
anmor: iurum: p[rae] & penaciit conspectus ſuministrant-
tantoq[ui] p[rae]ſentia ſi recordationes ſui maiores ſp[er] laquint? Ha
ubi inde re inter que & p[er]qui ſtarent / aut unceduſi ſibi aut
moririu[n]u c[er]ſueru[n]: P[au]ci ige[que] ſuſtiniu[n]u ſenes aciem cui par an
diem univerſa iuuentus ee non potuit: In eo p[er]io duo duces ho
ſui c[er]cidere cu[n] interim ageſilai aduenu nuntiato thebani xe-
ſeffere: nec bellum diu dilatum: Siquid p[er]thanor[x] iuuentus
ſemum iuritut & gla[mes]a teneri non potuit / qn ex conti-
neti acie dacerenerer: cum victoria thebanor[x] eet: Epaminu[n]i
das dum ne duci tu[n] uex & fortiſſimi militis officio fungit?
graniter iulnerat: Quo auditu & bis ex dolore metus / & illis
ex gaudo stupor nuntiatur / atq[ui]ta uelut ex p[la]cuo consenſu
d[ur]ho d[u]ſedutur: post p[au]tos deinde d[oe]s epaminu[n]das d[er]edut:
cum quo iures q[ui] rei p[er]ciderunt: Nam ſicuri telo ſi p[er]ma
aciem p[rae]ſequevis reliquio ſe rro uim no[n]endi ſuſtulevis: ſic illo
uclut mu[c]rone teli ablato duce ſebanor[x] rei p[er]q[ui] iures bebe-
tate ſunt / ut non tam illum amisiſſe q[ui] cum illo interviſſe-
oms iuderentur: Nam neq[ui] huc an ducem illum memora -
bule bellum g[e]ſſere / nec postea iuritutibus ſi cladib[us] inſignes
ſueſe ut m[am]ſſestum ſt p[rae]e gloriam & natam & extinc-
tam cu[n] eo ſuiſſe: ſunt aut incertum wir melior an dux no
& impiu[n]u no ſibi ſemp[er] p[er]u[n]e queſiuit / & pecunie adeo p[er]-
cus ſuit: ut ſumptus ſuneris d[er]ſuit: Glorior q[ui] non cupidior
ſi pecunie: quippe recuſanti omnia impia ingeſta ſuit: honoresq[ui]

Epaminudas no
vitur

Prologatim & pa
minunde-

IV

ita gesfit ut oenatium non acipe, si dare ipsi dignitati iudevet;
am litterar. studii, tam philosophie doctrina tata, ut mirabi
le iudevet; un tam insignis militie scientia hui inter litteras
nato. Neq ab hoc ut? ppositomoris ratio duffenfit: Ham ut
relatus in castra semianimis uocem s[]p[]m qu[] collogit: id unu a
circumstantib[]i reque s[]fuit, num cadent[]i s[]b[]i, securum ademisset
hosti: quod ut s[]uat[]u audiu[]t: allaturque, neluti labore, glorie
s[]cium ofsculatus est: ite, que s[]fuit utrum uiciffet & audiu[]t
thebanos, b[]n habere se rem dixit, atque ut aelut gratulabundus
p[]n[]s ex proverunt: Huus mortem et atheniensium virtus in
tercedit: siq[]d amiff[]o cui emulari: confue uerant in segmenta
torporu[m]q[]ui reque luti: non ut ohm in classem executus, fi nches
festos apparatus; ludorum redditus publicos effundunt: Et
cum actoribus nobiliff[]mis poetis & theatris celebrantur: s[]cien-
tus sænam & castra uſentes: Time ueſtigal publicu quo
antea milites & remigios alebantur: cum urbano pp[]r[]io diu-
di ceptum: Quibus rebus effectum est ut inter urba grecque
ſordidum & obscurum antea macedonii nom emerget: Et
Philippus obſes triennio theb[]is habitus epaminide & pele
pidarum virtutib[]i eruditus regnum macedonie gerente &
aſſe cœnicib[]i neluti iug[]ui ſervitutie imponeret.

SEPTIMVS INCIPIT LIBER

M

ACEDONIA Antea nomme emathione re
gis, cuju[]s prima virtutis expimenta in illis
loctis extant emathia cognommata e: Huus
ſcienti incrementa modica, ita tecum in ſangu
ſi ſuere / ſopibus pelasgi regio boeta cœbat
tur: si postea urtute regnum & gentis industria ſubactis p[]mo
ſinitu[m]s mox populi[n]s natibus q[]p[]ro, impu[m]n uſat ad extremos

Philippus

DE regno Mace-
doni
& machion

infantiam regis pupilli contemnentes bello macedonas aggu-
duntur. Qui plio pulsi rege sive in cumque p[ato] & an acie pos-
to accius certam repetiure / tanquam ideo meti antea fuerit q/
bellantibus sibi regis sui auspicia defuisset: Futuri ut p[ea]
metores q[ui] ex sustitione animum incendi cepant: Simul &
miseratio eos infantis tenet ut / quem si vieti forent captum
de rege facturi indebantur: Conferto deinde p[lio] magia et
de illixos findere / ostenderunt e[m] hoſtibus suis priorre bello re-
gem macedolibus non u[n]tutem deſuiffe: Huic Amurtas
ſuicedit & p[ra] iurute & alexandri filij. c[eta] indole insigni
tus clarus / cu[li] alexandro tanta omnium iurutit nature or-
namenta extiteret / ut etiam olympic certamine iurio ludi-
vor[us] genere contenderet: Cum interim darus rex p[er] ſi-
pi ascithia fuga ſumotus ne ubi[us] deſormis militie damnis hu-
beretur mittit cum p[re] copiarum megabaxum ad ſubigenda
treaciam / ceteru[m] eius traetus regna / quibus pro iſnobili mo-
mento erat accessura macedonia: Qui pr[ui] t[em] e[x]ecuto regis
impius legatis ad Amintam regem macedonie miſſis obhido[n] in
p[ignus] fac[er] paci / dari s[ibi] poſtulabat: Sed legati beneque
excepti inter epulas ebretur crescente r[og]iant amintam ut
apparatus epular[is] adjuCAT ius familiaritatis: adhibitis inco-
miuiu[n] ſuis ac filij u[xor]ib: id apud p[er]ſas habem [p]ignus ac ſedus
hospitiij: Qu[ie] ut uenere petulantius contractantib[us] ſi u[n]us d
Aminte Alexander r[og]at pr[em] respectu etatis ac granuariu[s]
pu[er] abi[n] & e[con]i[n]io pollicitus ſt h[osp]itui tempatur loco[s]:
Qu[ie] egvesſo mulieres q[ui] paulum uocat & e[con]i[n]io cultius exu[m]
turus graviore[s] q[ui] reducturus: In quarum locum materni
habit[i] exornatus iuiu[n]es apponit eos q[ui] petulantiam legato-
rum ferro quod ſub u[n]ſte gerebant competenc[re] i[n]ba[rum] Atque ita[rum]

Amurtas
Alexander

Megaluxus

Amuntas

inſp[ecti]

Griphus

A

ad postremum & ab uxore filiis quod deferitur: Relictus igitur cum
pancis seruis cum tyrum celligione templi defendendus petiffet
name egrediens pfefti inſu interſcitur: Alter ex filiis ſeleus qum
ſme matris auctovitate diadema ſumpſiſſa ab eodem interſcitur:

Iber cui pp nasi magnitudinem cognomen griphus ſuit: rex à ma-
tre hactenus constitutur ut nomen regis penes filiis ius autem-
omus impie penes matrem eet: Sed alexander occiputo ſyris regno
umens ſucreſſu verum ſpernere iam & ipfum prolemem à quo ſubor-
natus in regnum fuat ſupra inſolentia ępit: utaqi ſollemes reconni-
liata ſoror is gta: deſtuerere alexandri regnum, quod odio demetriui-
ribus ſus acquisierat / ſummis opibus institutur: Mitur igitur quip-
ingentia auxilia & filam teiphe nam geiphe filiā nuptura ut po-
pulos in auxilium nepotis non societare tā belli / uerz & affiniti-
tate ſua ſollicitet: nec res frustra ſuit / nam cum omnes griphum
inſtructum egipi iuribus inde rent paulatim ab alexandrico deſi-
tere cepe: fit deinde inter reges prelum quo iacetus alexander an-
thochiam profiſit: ibi inops pecunie cum militibus ſtendens
deeent exemplorum ſolidum ex auco ſignum iectorie velli iubis
faceris ioris ſacriſequum eorum ſcribens / nam iectoriam commo-
datam ſibi à ioue est dicebat: inter iectis deinde duebus / cum iſpiis
ioris aureum ſimulacrum: inſimi ponderis facite cuelli inſi-
ſper depbens us quod in ſacriſlegio concus fu multitudinis eet in ſuga
uersus magna ui tempeſtat is oppiſus ac deferens à ſuis & latos-
ibus capitur / & pductus ad geiphum interſcitur: Geiphus poſo
recupato p[ro]ſio regno externis q[ui] perueni bitarcs inſidiis matris
appetitur: que cum cupiditate domini[onis] p[ro]cuto marito deme-
trio / & altero filio interſecto, huibus ęi victoria inſexuerem dignita-
tem ſuam factam doleret / uementi ab exerotatione poalium uene-
ni obtuit: Sed griphus iam an inſidiis ueluti p[iet]ate cum mee cor-

tare bibere ipsam inbet abnuens instat postremum p[lato] indice
eam aequit i solam defensionem sceleris supere affixem sibibar qu[]
filio obtulit: sic iuxta regina sceleris in se uersto ueneno quodalij pa-
raverat extinguitur: Regni fecuritate griphus accepta. viii. am
quietem & ipe huit & regno p[stit]it: Natus deum emulus regni se
eius c[]tienus eudam matris genitus. h[]anthis p[ro]nus sus ceptus qu[]e cu
ueneno tollo re uoluisse ut maturuie cum eo de regno contentera
excitavit: Inter has regni syris parncidales disford as moru[n] ex
egypti Ptolemeus regno egypti uxori & alteri quem ex filijs ipa loquijs
velheto inidelic[]a qui quetior egypti status: q[]ui syris regnum eest: cur ma-
ter Altero ex filijs electo alterum hostem e[]e h[]itur: loquitur cu proni
est in minorem filium a p[ple]o compellitur maiove elige cui p[ro]nus
q[]ui regnum d[are] uxorem ad eimit: compulsumq[]u[] repudiare carissi-
viam s[]ibi cleopatram s[]fororem: minorem s[]fororem s[]eleucam ducere
vib[]a non materno inter filus iudiao cum alteri gravitum e[]ip[]et
alteri d[are]: Sed cleopatra n[]o tam a n[]uro repudiata q[]ui a m[]ee diu-
tio viri dimissa c[]tizeno in syria n[]ubit et q[]ui ne nudum uxoris
nomen afferret exercitum griphi sollicitatum uelit dotale ad ma-
vitum deducere & Par i[]g[]er viribus fratrum c[]tizicus prelium
com mitit ac iuctus in fugam cleopatram obside re- qua capta t[]riphe-
na uxor griphi nihil an q[]ui s[]fororem cleopatra requiri iuſtit, n[]
ut captive opem ferret: fi ne effuge re captivatis mala posse: q[]
sui emulatione in hoc potissimum regnum imoferit hostia q[]e
ſororis nubendo hostem eius eſſeuit: Tunc p[]eregrinos ex []ecutus
in certamina ſe[n]t adductus: t[]unc repudiatus a ſe[n]t t[]unc matris
noluntate ex egyptium muptam actuſat: Contra griphus exare-
ne ſedum tam facimus facere cogatur a n[]ullo unq[]ui majorum in-
ter tot domestica tot externa bella post infortuam in ſeminas ſen-
tum quas ſe[n]us ipe & p[]iculis bellorum & ſeu[n]tis iuctu q[]estimat.

t hac uō p[ro]ter commune bellant[ium] fas accedere necessitatem. quippe v[n]fanguinis v[n]p[us] que tam cuente seuat foret eade[m] germanāc[]e/fuā uō cofubemam liber[rum] dein communi ma-terviam: His tot necessitudinibus sanguinis adicit suppositione templi quo abdita p[ro]fuerit, tam ac reliquisufus colendos fibi deo quo mag[] his p[ro]prijs ac fauentibus uiciffa: cum neq[] occif[]a ulla viriui ſe-gequam, cuzic[]eno demptu[m] mec ſeruaturum debita. Sed q[ui]o q[ui]-phus abnuit tanto f[or]mor muliebri p[ro]tinacia accenditur: cata uō myſervocord[]he hec [n]b. amoris ue[ba e[e]: Itaq[] uocatis ip[]a militibus mitt[]t qui ſb[ro]vem confide[]ret: Qui ut in templi intrauerunt: cum e[ui]llem eam non poſſent manum ampl[X]cantis deo ſimula- cum p[ro]ciderunt: Tim[]cleopatra e[]xecutio[n]e p[ar]ricidar[u] m[a]data iuolatis numinibus ultione ſui decedit: Hec multo p[ro]-repetita p[li]j. conſtrusione m[]ctor cuzic[]us u[n]p[ore] gu[im]t t[em]p-nam que paulo a[n] ſb[ro]vē interſervat: c[ap]ut: e[m]s q[ui] ſupplicio u[x]oris mambus p[ar]entamit: At in e[gypt]o cleopatra cum g[rau]naev-tur ſot[io] regni filio p[ro]tolem[]e p[ph]m in e[m] incitat; abducta[]q[ui] ſe-[]lenca u[n]p[ore]: eo iu[i]dignus q[ui] ſe[le]uca duos fili[m]s habebit e[po]lare coe[]g[]it acce[]pito minore filio a[le]xandro[m] & rege in lor[u] ſui con-ſtituto: Hec p[li]j. regno e[po]pulſe contenta bello ip[ri] e[po]lātē p[le]ſtur: Unde pulb[]o interſp[er]it duce ex[per]cit[s]ui q[ui] uinu[m]e[u]ṫ manib[m] emiſſa: q[ui]q[ui] p[ro]tolem[]euo ue[]ecundia materni belli non uirib[]i min[u] ab[u]nula receſſa: t[em] ale[xander] territus h[ac] matvis exu[de]litare & ip[re] e[m]t reliquit p[ic]uto[q]o regno ſecuram ac t[ur]am u[ir]tam a[n]ponens: Cleopatra uō timen ne ma[n]s fili[m]o p[ro]tolem[]eus a[c]uzic[]eno ad recup[ar]dum e[gypt]um auxilijs iu[n]c-etur ingentia ger[pho] auxilia & ſe[le]u[m]em u[n]p[ore]m nuptu[m] hoſi p[or]is mariti mitt[]t: ale[xandrum] filum p[leg]atos in re-gram[]u reuocat: Cui cum occultis infidijs exi[t]ium machinaret”

Mirabile remorati
fvia nasciata

Tigrames a Lucullo
innatur

Pompéus

orientalis plaza lo-
manutum faciu

Exul scytho fer-
mone parthus de

mutudines implicitus bello romano est: Probleme us ɔ: hostis semper
fiuſſ& ſyrie omnes in tigramesm armenie regem consenire: instruc-
tum ſter domesticas vires & phica ſocietate & mutudatis affinitate:

| | |
| :--- | :--- |
| *gitur acitus in regnum syrie p. x. & viii. annos trangulisimo regno<br>potitus e: neq. bello aliu lacessere neq. lacessitus inſerre alij necesse<br>mit: | *Sed sicut ab hostibus tuta syria fuit ita terremotu nasciata<br>est: Quo. xxx. militum & multe webes perie re quod prodigium mu-<br>tationem rerum portendere aruſpices reſponderunt: Igitur tigrá-<br>mes a Lucullo victus reſp. syrie anthicus aziceni filius ab eſt hucullo<br>appellatur: | *Sed quod Lucullus dederit poſte a demit Pompéius: qui<br>posſenti regnum reſpondit ne uelenti quidem ſyrie nedam reuſ-<br>santi daturum ſe regem: qui. xviii. annis quibus syria tigrames<br>temuit: angulo cilicie latu erit: Vico aut eſt tigrame à romanis<br>alieni opis ſpia poſtulerit: Igitur ut habent regnum non ademerit:<br>ita quod cesserit tigeam non daturum. quod tuvi neſciat ne-<br>xuſus ſyriam indeorum & arabiam latroamis inſiſtam reddat.*

A top uſa ſyriam in province formam. redegit paulatim, oriens di-<br>ſcedia confanqum eorum regnum romanam factus est. |

P

ARTIHIS penes quos uelit diviſione orbis cum ro-
manis, facta nunc orientis impium est ſydrau exu-
les ſuere: hoc & ipov. uocabulo maniſſtatur: nam
ſcythico ſermone exuſes parthi dnr. Hi affiriorum & mé-
dourpibus inter orientis pplos obſcuriſi imi ſuere: poſta
q[ui] cum impium orientis a medis ad perſas tranſlatum est: uelu-
ti uillugus ſine nomine: p[da] uctorum ſuere: Poſtremo maceo-
nibus reuimphato oriente ſeruereunt: ut cuius munim inde-
atur ad tantam eſo ſchecuratem p[un]tutem p[uc]tos ut impent
gentibus: ſub quov[em] impio uelut ſeruile uillugus ſuere: A romanis

plinio
trini

quod timis bellis p[ro]maximos duces florentissimis temporibus laresfi-
ti soli ex omnibus gentibus non pares solumuerum & victores fiue:
Q[ui]anq[ui] plus glorie fit inter affida & medica peccator memorata
olim regna & opulentissima illud urbeum hacternum impium eme-
gere potuisset & longinqua bella vicillie: Preterea cum granibus, sey-
thicus & niemalibus bellis affidueru nuxati uarijs periculorum certa-
minibus uere ventur: Hi domesticis seditionibus seytzia pulsi soli
tudinem inter hirnamam & dachas & areos & parthanos & moria-
nos fuerim occupare fines: Deinde non intercedentibus primo
finitis postea & probabitibus in mem. prulere ut non immensa
im ac p[ro]funda camporum, uerum & prupta colluui motium ardua
occupauerint: Exque fit ut parthis plerae finium aut fugoris
aut estis magnitudo possideat: Quippe cum montes nixtampos est
infestet: Administratio gentis post defectionem, macedonia impij
sub regibus fuit: Proximus malestati regum p[ro]tort. ordo est: Ex hoc
duces in bello ex hoc in pace rhetores h[int]: Serme bis inter seytzia
mediculus, medius & utrisque, mustus: Vestes olim sui moris post quae-
resfere opes ut medis pellucida ac fluida, armov. patavis ac seytze?
mos: exercitus non ut alie gentes liborum & muoerem p[ro]tem servitno-
rum h[int]: quod unius multi manumittendi potestate p[ro]mitta ac p[
]ro omnibus sebris nascuntibus indus c[oe]scit: Hos pari ac liberos
sues cura & equitare magna industria docent & sagietare: locuple-
tuslimus ut quisc[ui] est ut alii plures in bello equites s[ui] regi preb[us]: De-
ment. antonic bellum p[ro]this ferente cum CL. equitum occurriss[am] so
lum. uij. libi fuere: Quo minus in acie phari aut obediens expu-
gnax[em] urbes n[ec]scunt: p[ugnant] aut procurrentibus equis aut
terga dantibus sepe & fugam simulant ut incanuiore aduerfus.
universa inſequentes habeam: ſignum bis in ph[io] non tuba & timpa-
no datur nec p[ugnare] posſunt diu: c[eterum] intollere randi forent.

Bactrianum, im-
ſium.

Parthorum, oris &
mores.

ſi quis h[uius] est impetua[rum] uis tanta & p[ro]ſteuerantia eſt. P[ro]ſent: in ip[ro] aedore certaminis ph[il]ia deferunt, ac paulo poſt p[u]gna ex p[u]gare reperunt ut cum maxime inſiſſe te p[u]tus tunc tibi deſcriptum ſub eundum fit. M[um]menti[que] ip[s] equis ap[ro]ſu[n]ce p[lu]mate ſunt, que uterq[ue] toto corpore teq[unt] an[ni] argenti, nullus niſi in armis uſue. V[sp]erres dulcedine uari[es] uſid[io]n[is] plures h[unt] nec- ullo delicta adulterio graviu[s] uſidicant. Quam ob rem ſe non commu[n]a t[em] zelo uiro[y] uerſ & comſpectum interdunt.

C[or]ne non niſi uenitibus queſita uſeuntur, equis omni tempo-
re uettantur. Illis bell[ae] illis commu[n]a illi publica ac p[u]ata offi-
cia obeunt: S[up]er ill[us] ert, conſistere meru[n]i alloqu[io] hoc dem[mi]n[ati] ſeumen inter ſecu[n]os lib[or]o[rum] est, q[ui] ſeru[n]i pedibus, lib[i]i non niſi eq[u]n[cedunt]. Sepultura u[n]que aut auu[m] aut c[am]ui lamatus est, niu[n]da dem[mi]n[us] offa terra obviunt. In ſup[er]ſationibus aut c[am]ui deorum papua omni[que] uenerat[i]que Ingenua genti timid[a] ſe diu[i]ſa ſeudolenta p[ac]tia: Quippe uolentat[u]m uiris, ma[n]ne- tuat[u]n[em] mulierib[us] aſſignat. S[emp] aut in eſp[er]e[n]os aut in dome- sticos motus ingeri natura taciti ad ſac[itu]dionu[n]que ad dicendum: ſemp[to]r[io]res: E[ro]inde ſecunda aduerſa p[er]ſentio teq[unt]. P[r]inſapiu[m] metu non p[ud]ore parent in libidinem p[ie]cti, in abum p[ae]ci. I[d]es dicti p[mi]ſi ap[ro] nulla niſi quatuor[n]us epp[edit]. Poſt mortem ale-xandi, magi cum in ſucc[ess]ores e[m]us oriens regna diu[i]cedent, nuſto m[ace]domu[n]que dignante p[ar]ch[or]u[m] impu[n]t[ur] ſtaganori eſtereno ſocio tradi[t]. Hi poſte a ſedut[i]a m[ace]donibus in bell[um] cu[n]ule cu[u] ceteris ſup[er]ioris aſi[que] p[er]ſut[i]e ſecuti ſunt e[u]menem. Q[ui]o metu ad an[ti]gionu[m] transi[re]: Poſt h[unt] à N[ic]anore ſeleu[n] ac mo[x]ab Anthiaco & ſucc[ess]orib[us] e[m]us poſſ[i]ſi[a] cu[u]m p[ne]pote ſeleu[n]o p[mi]num deſt[ere]: Primo p[un]to bello L. Maniliu[m] buſp[ine] & a[t]tio [re]u- lo consu[lib], h[uius] deſp[er]tionis impu[n]itatem. Illis duov[er]s fructu

L. Manilius buſio
M. Antonius Regulus

regnum seleuci & Anthodi disfòrnia dedit: Qui dum inuenim eipe
sibi regnum uolunt: ifequi defectores amiserunt: etod tpe & theodo
vens mille urbum bateianop p[er]fertus defect: regem, appellavi iuf-
sit: Quod exemplum seuti rotus orientis pp[er] a macedonib deſt-
cerunt: Exat eo tpe avaces ur sicut incerte origines ita inietuis
eppre 1s solutus latrocinijs & zapro uiuere accepra opinione seleu-
cum a galli maſia inietum solutus regis metu cum p[er]domim manu
parthos ingeſſus p[er]ſectum er[ps] mandragoram oppreſſit: ſubacta[que] impuim gentis inuasit: Non magno deinde poſt tpe hucano-
tum q[ui] regnum occupavit: Atq[ui] ita duarum cimitatum impo[ſi] p[er]
tus grande expeſtum parat metu belli cum ſeleuco & theodato
bactru norum rege: Sed cito mori theodati metu hibat us cum filio
eus & ipso theodoto ſedus ac pacem fecit: Hec multo poſt cum ſeleu-
co rege ad defectores p[er]ſequendos uemente congeſſus uitor ſuit:

Quem diem parthi ex inde solemem iuolut initum libertatis obſuat:
Renuncar dein ſeleucho nonis motibus in asiam dato l[ux]amiter regni
p[er]thicum format: miſtem legit castella munim cimitates firmat:

Vibem, & noie duran inmod[er]t zapaſterno condidit: Cuinu loci ea
condutio eſt ut neq munirius quaſi er neq amenius poſſit: ita
enim a p[er]p[er]tus rup[is] undiq cingitur ut tutela loci nullis deſen-
ſoribus eſtat & ſoli c[it]itiacentis tanta libta[que] eſt ut ypreijs opibus
yppleatue: Nam fontium & filuarum ea copia eſt: ut & aquatum
abundantia urrag[em] & uenationum uoluptatibus exornetur: Sic
ar[ex]acts queſito ſinnil constitutoq regno non minus memora biſi
parthis & p[er]ſis cyrus: M[ared]ombus Alexander: romani Romulus
matura ſenectute decedit: Cuinu memorie hunc honorem parthi tri-
buerunt: ut omnes exinde rege[us] filos ar[ex]acts nuncupent: huius
filius & ſuſſae regni ar[ex]acts & tipe noie: aduerſus anthocum:
ſeleuci filium: c. milia peduti & xx. eſt[im] instructum miſa ubi tute

Ar[ex]acts p[er]ſor/
re[sp]o

puignavit. Ad postremum in societatem eius affumptus est. Tertius par-
this vex priaparvis fuit sed & ipe Arxaces dictus: Nam sicit sulp
dictum est omnes reges suos hoc nomine sicit romani cespess augu-
sten, cognominanere: His actis in regno. XV. amis decessit religiis
duebus filiis mutridate & phraate: Quos maior phraates more genis
heves regn. mardes nualidam gentem bello demuit: Her multo post
deceffit pluribus filiis religiis, quibus pteritis fratri potissimum mi-
tridato insignis urtutis uiro reliquit impum plus regio, q. prie de-
beri nomini ratus: potius q. prie q. libis consulendum eost ferme-
tpe sicit in parthis mutridates ita in bactris eurcatides magni uti,
uiri regns meunt: Sed parthorum fortuna felicior ad summi hoc
ducem impii fastigium eos puxit: Bactriani ant puvia bella
iactati non regnum tni utem & habetatem amis ecunt. Squid sogn-
diancrum & aracatox & dragamutanox, indox, bellis feliqari ad
postremum ab mualdioribus parthis nelut exangues opprefti fuit.
Multa in eurcatides bella iuxte magna geffit quibus attritis et
obfidionem demetrii regis indox, pateretur cum tverentis militibus
LX. hostium affidium affiduis eruptionibus iuxt: Quinto itaq.
mense libatus indiam in potestatem vedigit, unde cum jē reçus
a filio quem focum regni fecerat initineve interficitur: qui non diffi-
mulato parricidio nelut hostem, non patrem interficiffis: & p. fangui
nem euis circumgit & corpus abici in sepultum iussit: Dum hec
apud bactros geruntur interim inter parthos & medos bellum ori-
tur cum nareus utrisq. ppht caſus finſt ad postremum metova
penes parthos fuit: Itis viribus auctus mutridates mede uagafim
pponit ipe in hrecaniam p. fiscitatur, in reuſus bellum cum elime-
orum veger geffit, que incto hanc quoque gentem regno adiacit:
impumq. parthorum a monte cuicaſo multi pphts in dictione
vedactis uſtq. ad eufratrem protulit: Atq. ita adueſa nahtudine:

corruptus, non minor ars face pro quo gloriosa senectute decedit.

POST hecem mitudinæ parthorum regis phraates
filius rege statuitur: qui cum inferre bellum in ul-
tronem tentati ab anthiæno parthiæ regnifytrie sta-
tuisset & scytharum motibus ad ſna defendenda venocatur
nunc scythis in auxilium parthorum aduerſus anchoati
ſtrie regem mercede ſollicitati cum confecto bello iam pueriſtent
& calumnia traduci lati auxilijs mercede fraudarerentur doler-
tes in itineris frustre menſi cum uel ſtipendium pueſatione ut-
alum hostem clari ſibi poſſerent: ſupbo ſeſpond offenſi ſines pthe-
rum naſtare cœpit: Igitur phraates cum aduerſus eos p[ro]ſeque-
adturelam religi bonex quendam pueritæ ſibi flore conciliatum
qui tyramica crudelitatis oblius, & uite p[er]ut & uicarij ofiæio ba-
bylonios multas q[ui] aliam cimitates importune n[ex]auit: t[he] aut phra-
ates exerctum grecorum quem bello anthodi c[ap]tum ſupèrbe eu-
deliter tractuerat in bellum ſectum ducit, immemor p[er]ſus q[ui]
eorum hoſtiles àtos nec captuitas minuerat & inſup[er] inuiarum-
indignitas exacerbuerat: Igitur cum inclinatam scytharum acti-
uidiſſent: arma ad hoſtis tranſtulere, & dimicpitam captuitatis
ultronem exerctus parthiæ & ipijs phraates regis exuenza cede-
executi ſunt: In huius locum actubamus patrimus eus rege ſub-
ſtituitur: scyt aut contenti motoria depopulata parthia in-
patriam reueruntur. Sed arthabanus bello togarijs maro in bra-
cho milneratus ſtatim d[ec]edit: Huic mitudinæ filius ſuicid:
cui reſ g[er]te magnum cognomen dedere: Quippe claritatem pa-
centum emulatione iuſtus accenſus anumi magnitudine ſup-
gredit? Multa igitur cum finitimè bella magna iuſtute g[er]sit mul-
tas, pp[er]que parthijs regno addidit: Sed & cum ſaithis proſpero-

Phraates

Humeus

Muitudines

Armeniorum
orige

Armenius
Tason
Pelias

Hercules
Liber pater

Francius & amphí-
statius dioscoros
aurige

A. Libani

aliquotiens dimiscuit: ultor p. inurie parentum fur: Ad po-
stemum ortodasti armemorum regi bellum intulit: Sed quomā
in armeniām transitum facimus origē eius altus repetenda est:

N
eq, n. silentio regnum tūm preteriri fas est, cum fines poſt parthiam
omnium regnum magnitudine ſupent: Siquam armenia àca-
padocra usq. macei cuspim: undecies centum mulia patel: Sed in
latitudine paſſum ſeptingenta porrigitur: Conduiti est ab arme-
nio tasonis theſali comit: quem cum peditum pp indigna piculo-
samp. regno ſuo iututem pelias expuper demultiata militia
in colchos abi: pellemq. axietis memorabilem gentibus
reportare ſperans interutum iuri aut ex piculo tū longe nati-
gationis aut ex bello tam ſ funde barbaris: Igitur tason diuil-
genta opinione tam gloriōſ expeditionis, cum ad eum cētatum pī-
cipes inuentis totius ferme orbis concurret, exerctum fortis-
ſimorum urorem q. argonaure cognominati ſunt comparuit:

Quem cum magnus rebus gessit in columnem reduxerat, vespú-
pehe filius theſſalia magna impulſus cum ingenti multitudine-
que ad famam iututis eius quotidie conſuebat comite medea-
urorem, quam reepudiatam miseratione exilu vespum receperat,
& medie pugne ab ege rege athenemſum genito colchos repetiuit.
ſoecumque & pulſum regno reſtituit, magna dein bella cum fini-
timis gessit, captas, cimitas, p[er]im regno forevi, ad abolendam
ſuperioris militia inuiriam quam filiam eius medeam abducerat,
& filium egitalum interſerat, adiunxerit: partim pp[er]tos quos ſe-
cum adduxerat, aſſignavit: Primus, q. humanus poſt hecule-
& h[er]cum patē, qui regis orientis ſiſſe traduntur etiam celi
plagam demuiffe dicitur: Et ius quibuscum frandum & ampi-
ſoatum auigea, caſtoris & polluas dures aſſignavit: cum alba-
nis ſiclus perciuſit, qui h[er]culem ex Italia ab albano mōre cum

Cefar
Pompeius

Cassius
Brund
Augustus
A. nigerius
Labienus
Venticerus

H is uta gestis non magno post ipse inter cæsarem & pompeium cùmbellum oritur / in quo parthi pompeianarum partium fuerè: & pp amicitiam cum pompeio bello mitridatico iustam: & pp cæsareum cùm quis filium in partibus cæsareis esse audiverat: quem ultorem præs iustore cæsareo futurum non dubitabant: ita, metis partibus pompeianis caffio & bruno auxilia ad iussus augusti & antonum misere & post belli finem iussus pacore ducere inita cum labieno societate syriam & asiam uastanere castras, nenti dij qui post cæsareum absente pacore exercitum parthicum fudebat, magna mole aggrediuntur: ibi ille simulato timore diu continuat se & infultare parthos aliquantisper passus est: Ad postemum in sævros letos, p[rem] legionis emisit: quarum impetui sunt p[ro]thi in diversa abiore: Pacorus cum fugientes suos abduxerunt, se cum legiones romanas putueret castra ventidij nulut fine desfòribus aggreditur: Tum ventidius reliqua parte legionum emisit, uniuersam parthos manum cum regis ipso pacore interfectis, nec illo bello parthi unj mains nulminus accepunt: Hec cum in parthia nuntiata est orodes p[ater] pacori qui paulo an uastatam syriam occupatam asiam: a parthis audiverat / iustorem pacoreum Romanoy equé exaudivatur repente filij morte exsultus clade audita: ex dolore in futurum uertitur / nullus dæmon non alloqui quenç / non cibum summere / non uocè mitè: uta ut & mutus factus uideretur: post multos dein dies, ubi dolor uocem laxauerat, nul alund g[ui] pacorum uocabat: Pacorus illi uideri audiri uidebatur cum illo confistere / interdum qui amissum, flebiliter dolebat: Post longum dein luctum alia sollicitudo, miſerandum senem inuadit: quem ex miſi[bus] xxx. filiorum in loci pacori regem destinæ: Multe pellucens ex quibus gnato tanta inuentus p[er]ſuis quæp[ro] ſolicite animum ſenis obſidebant: 53 fatum

partie effecit in qua qui soleme è reges patricidas haberi ut se-
lerat / ifimus omnium ipse phraates note rexit statueretur: itaq. sta-
tim qui nollet mori preem inter se cito, omnes triginta trucundat:
ed nec filijs celfant patricidia: nam cum infestis fibi optimatis
pp affidua scelera wider & ne eet qui nominavi repx posset adul-
tum filium interfici ubi: Huic antomius pp Auxilium adue-
sus se & cefaxem latum bellum cum xvi. ualdiffimus legionibus
intulit: ib. graviter multis plijs uexatus a parthia cefugit:
qua victoria insolentior phraates redditur cum multa crude-
lus consulev& in exilium a pp to suo pellitur: Itaq. cum magno
post tempore finitimas cimitates ad postremum scytas pacibus
fatigassc scytibus, maxime auxilio in regnum vestituit: hoc
abstente parthi regem tyridatem quendam constituerat: Qui au-
dito aduenti scytarum cum magna am amureum manu ad
cefaxem in hispama tunc temporis bellum geretem, obsidem.
cefaxi minimu phraatis filum sevens: quem negligente cu-
spodutum rapuerat: Quo cognito phraates legaturos statim ad ce-
faxem mittit seruum suum tyridatem, & filium sibi remitti
postulat: Cefar & legatione phraatis auterra & tyridatis po-
stulatis cognitis, nam & ipse vestitui in regnum defideriBAT:
invis romanorum futuram parthiam: affirmas si eius re-
agnum numeris corum suff&: neq. tyridatem datur: se par-
thus dipit neq. aduerſus parthos tyridati auxilia daturum
ne tr. pomna nihil obtentum, a ceface wideretur: ſeaati fi-
lum fine p[ro]tio remittit & tyridati quoad remaneve capud
romanos uellet opulentum ſumptum dari: uiffit: Post hæ fi-
nito hispamenſi bello cum in ſyram ad componendum ori-
entis ſtatim iuiffat, metum phraati incuſit ne bellum pa-
thæ uellet inferre: itaq. tota parthia captui ex caffiano

S

in tutela martis est nutrii ueluti manifestis argumentis credunt:
nomina pueris alteri remo/ alteri romulo fuere adultis interpar-
stores, de unute quotidiana certamina & iures & pnicitate auxé-
re: 1. qve cum latrones a rapina pecorum indulte frequenter, vemouerent: remus ab iis latronibus captus: & ueluti sive et q in aliis probibebat: regi offertur: Ceven dictur & qveges num-
mitoris infestare sohtus effet: Tunc a voge numitori in uteionem,
traditur: Sed numitor adolescentia iuuenis pnotus & in suspino-
nem oppositi nepotis adductus cum eum nuc liniaamentor filij
similitudo nunc etas expositionis: temporibus congruens: anxiu-
tenerent: repente faustulus cum romulo suquent: A quo origine,
coignita puerorum facta conspitatione & adolescentis in ultione
materne necis & numitor in vindictam excepti regni armatur:
cusque armite regnum numitori restitut: & urbe romana ab-
adolescentibus condutur: Tunc & senatus consultus senio: quos
dicti sunt constituntur & nunc commubia pastores cledunnam-
bus uerginos fabine vapiuntur: finitimus, quos arnis subietis
primo utalque & mox orbis impium qubitur: Per ea tis ad huc re-
ges hastas p diademate habebant: quas qveci sceptra dixere. Ha
abouigme rey pro dijs immoetalibus uetres hastas coluerè ob
cune relligions memoriam ad huc deo: simuladvis haste ad-
duntur: Temporibus tarquinij regis & asia focusium iuuen-
tus ostio tyberis inueta amortiam cum romanis iuxit: Inde'
in ultimes gallie sinis naubus p fecta maſſiliam inter ligures
& feras gentes gallorum condidit magnas, quos sive dum ac-
mis se aduerſus gallicam feritatem, tuentur: Sive dum uteo
laceſſimt à quibus fuerant antea laceſſi qveſunt: Nunc pho-
cenſes exiguntate ac marie terre, coacti studioſus maré-q ter-
vas exercuere pisingo mercandos, plexump et latrocinio

A maris: quod illis temporibus, glorie habebatur utam tolerabant: itaq. in ultimam occaeci ocam, pcedere auſi in ſinum gallucto ofio rhodani amnis deuenerunt: Cuius loci amenutate capti reuerunt domum referentis quid inderant plures sollicituere duces clariffimos & protis ſuere: itaq. regem sogobviorum mecanium nomine in cuius finibus urbe condere gestiebant: amicitiam petentes connuunt: forte eo die rebus occupatus in apparatu nuptiarys guptis ſihe erat quam more gentis electo inter epulas genero nuptum tradere ille parabat: itaq. cum ad muptas imitati oms pessuſſont vobantur & greci hospites ad cominiuam: interducta deinde urgo cum iberetur à p[re] aquam porrigere ei quem urum eligeram: tunc omniſis omnibus ad grecos conveneres aquam proti porrigit: Qui fes ex hofpite gen-uer locum condende urbis à ſocero accepit: Conduis igitur Maſſilia est p[re] ofcia rhodani amnis in remote ſinu / nelut in angulo maris: ſi h[uius] incrementis urbis inuidens grecus affidius bellis fatigabant: qui p[icula] propulsando in t[in] emituerunt ut m[uitis] hostibus in captivis agris multas colomas constituerint: his iſtur galli à ſinum iute cultioris depoſita ac manuſeſtata, barbaria: & agrorum cultus & urbes memibus ungere diducerunt: Tunc & legibus non armis miſere: tunc iute putare: tunc oliuſ severe confuerunt: adeoq. magnus & hominibus & rebus impositus est nitor: ut non grecia in galliam emigrasse: ſi gallia in greciam transſata underet: Mor t[uo] reg[em] sogobvior[em]erano à quo locus accepris condende urbis fuerit: Cum regno filius eius comannus p[ro]ſessiſſa & affir[mi]ante quodam regulo, q[ui]a maſſiham. exitio finitimis p[er]ſus futuram: opprimendam, in ip[os] ortu ne me[n]ualidior in[im] obueram: ſubnectis & illam fabulam canem aln partu granidam-locum à p[as]tore p[ar]cario p[er]tiſſe: in quo p[ar]veram

Maſſilia condita

Sogo brij

Fabita

patem ab hostibus p[er]sit: Cum igitur maffilia & fama recu-
gestarum & abundantia opum & iurium gloria iuxte-
flores & repente finitum p[er] ad nomen maffihenfum de-
lendum neht ad commune etanguendum incedum c[ir]cur-
runt. Dux consenfu omnium carumandus regnibus eliqui.

ui cum magno exequatu lectifimerum uitorum uib[us] hosti-
obidere p[er]petem s[pe] t[or]us mulievis. que se deam dictat
exteritus ulterior patem cum maffihenfibus fecit: petitoq ut-
intereve illi in urbem & deo eorum adorare luer& cum in
avee minerue uenif[us] consperto portieribus simulacu deo quos
p[er]petem uderat repente exclamat illam e[que] que se noete ex-
terruſſ& illum p[er]cedere ab obſidione uenifſſe: gratulatioq
maſſihenſibus: quod animaduerere eos ad e[que] deorum
immortalium pertinere torque aucea donata dea in per-
petuum amoritiam cum maffihenſibus iuxp[er]it: E[lecta] patr-
& fecurutate fundata reuerentibus à delphiis maffihenſum
legati: quo miſſi apollini munera tulebat audivunt ue-
bem comam a gallis captam incensam: Quam rem dom-
niatam publico funere maffihenſos proferit ſunt
auque & argentum publicum priuatump[que] contulevunt
ad eppledum pondus gallis a quibus redemptam patem
evoluerant: Ob quod meruitum & immunitate illi delecta
& locus ſpectaculorum in ſenatu datus! & fedus equo in-
puſum: in postremo libro trogus maiore ſuos duocatijs
origine ducere: auſi ſuum T[ro]g[ui]i P[ompe]ui s[er]toriano bello
cultate à cy. P[ompe]io p[er]petiſſe: paternum mitnidatico: tu[n]mas
equum ſub e[dom] p[ompe]io d[ux]iſſe: patem & ſub c[er]ſare
militiſſe: epularum & ac diu[i]tracum legationi ſimul &
anuli e[que] habuſſe: 2

T[ro]g[us] P[ompe]ui

Hispanis
iberia.

Africa
Gallia

Hispanie frutelles

Pyrenei montis patini

H

HISPANIA, sicut europeo terminos claudit: ita & huius opis finis futura est: Hanc neteres ab hibero amne p[er]cimui hiberiam: postra ab hispano hispamiam cognominauerunt: Hec inter aſtricam & galliam posita occani ſceto pyreneis montibus claudi: tur ſiut minor utraque, terra ita utraque, ſervilior: nam ei neq, ut Africa violento ſole torretur: neq, ut gallia affiduis uentis fatigatur: Si mediam int utcaque, hinc tempato calore inde ſeliabu tempeſtimis impribus in omnia fruicium quæ ſeundiffima est: adeo ut non ipse t[em] incolis uerum & utile urbe, domane cunctarii, rerum abundantia ſufficiat: hinc no[rum] ſeu menenti t[em] magna copia est: uerum & uini mellis oſtig: nec ſerri qui ſola materia p[er]pua est: ſi & equor[x] p[er]nices greeges: ſi & nes ſumma t[em] terre laudand-bona uerum & abstruor: metallorum ſelevo duite: Ham lini ſpartia: uis inges minij certe nulla ſerucri terra, in hac curſus amnium no[rum] terrentas rapidiq, ut noceant ſenes: & uineis cam- p[ie]s q[ui]rigna est uariis, occani aſſatim p[er]ſoſi: p[er]tig & duites aut[em] quod in paludibus u[n]bune: Uno t[em] pyrenei montis d[or]bad-h[er] & gallie reliquiis, partibus undiq, in orbem mari cingit. For-ma terre prope quadrata, niſi q[ui]vantibus freti, literibus in pyreneis cubi: ſerro pyrenei montis sp[at]ium ſep[enta] milia p[er]ſuum efficit: Salubritas celi p[om]nem hispamiam equatis: qua aeris p[er]ſitus nulla paludum gravi nebula inſtitur: Huc & ac- t[em]dunt marino aur[em] undiq, uerſus quib[us] o[m]em p[ro]vocium p[en]eteaneibus enuentato terref[ri] p[er]ſui p[er]pua hominibus ſanita[rum] redditur corpora hominum adineam laborem, anmi ad mortem parati. Duea hominibus & aſtruta p[ar]simonia bellis, q[ui] ocu[m] malunt: Si deest domi ex[tranei]um hostem quaerit.

S. epe tormentis pro sidentio rerum cedunturum mortui: adeo illis
fortior tanturmitatis cumque iuita: Celebratur & bello punico securi
illus patientia: qui ultus domum inter tormenta eis exultavit:
serenaq: letitia cedulitatem torquentum uicit: Velobat genti pe-
nis: Inquinetus animus plurimis multares equi & arma sanguine
por cariora: nullus infestos dies eputarum apparatus nec aqua-
calida lauari: post secundum punicum bellum & vomanis didicere
ntantia feculorum serie nullus illis dux magnus pter iriaturu
fuit qui annos x. Romanos naria victoria fatigavit: Adeo feris
propiora & hominibus megenia grerunt: quę ipm non iudicò ppft
electum. S. ut cauendi scientem - decinandaeumq. periculorum
peritum secuti sunt: cujus ea uteus contmentaq: fuit: ut confu-
lares epercutis frequenter uicerit tantis rebus gestis non amonu
non uestis cultum mon denique uicum maturuerit: Si in eo bitu
que primum bellare sepie pseueravit ut quiuis gregarius miles
to impatore oputemur inderetur: In lusitaniux ta flumini tagu-
mento equas fecut concipe multi auctores prodidere: que fabula,
equequarum fecunditate & gregum multitudine nata e: qui tanti in
galitiam ac lusitania & tam pernec infuntur ut non immerito ue-
to ipso concepiv indeaneur: Galitiam aut gresam sibi originem aſſe-
vit: siquidem post finem teviani belli reucium morte atacis fratris
innisum p[er] telamoni cum n[on] recipetur in regnum c[ap]tum con-
cipſſe in accepta opinione patreis mortis patriam repetiſſe: Sed
cum ab Auriſteo atacis filio accerſu phibere tur hispame litoreb,
apputſum: loca ubi nunc est carthago nona occupaſſe in galitiam
tanſiſſe & poſtie sedibus genti nomen dediſſe: Galitie aut por-
tio amphiliari d[ur]i: Repro & oris: plumbi utebrima cum mino
quod & uicino flumini nomen dedit: Auroq d[it]ifima adeo ut
& atarco frequenter debas aureas exsunt: In huus gentis

Sernij mina
patrentia

Vicinus

N[on] Vixturae p[er]
regni hispame

Lustriari
Tagus fluminis
eque iuute con-
cipunt.
Galitiam

Teneere
Arao
Telamon.

Euclystus nacae
filius

Afdubal

Harmibal filius
amil iar is

Cefar Augustus

provinciam misere: Qui magnis rebus gestis dum fortunam in-
confutus sequitur in infidias deductus occiditur: In huius lo-
cum gener illius asdrubal mittitur: qui & ipse a seruo hispani
cuiusdam ilescentis domini iniustam necem interfectus est: Sed
major utroq. Hannibal amilarie filius suicedit: Siquidem utri-
usiq. res gestae successus hispaniam domuit: Inde Romanis illato
bello Italiam p. amos, xvi. uarijs cladibus fatigavit: Cum interea
romani misis in hispaniam scipionibus primo penes provincia ex-
puterunt, postea cum ipis hispanis gravia bella gesterunt: nec
praus p. domita provincla insum hispani accape potuerunt: 1. Cefar
Augustus p. domita orbe-uctor iacticia ad eis arma transtulit
populum: barbarum ac ferum legibus ad cultu-rem iusti usum
reductum in formam provincie vedebit.

τελος Τό δεω χαρκο

LIBRVM

1 VSTINI EPITHOMA IN QUATRAGESI-
MYM QUARTUM ET ULTIMUM POM
PELL TROGI: FELICITER EXPLICIT:
DEO GRATIAS A M. E. N. 2.

τελος καλως εἰς

Beinecke
Library
MS 168

YALE UNIVERSITY
LIBRARY

Gift of

Mrs. David Wagstaff