Secundus

7

nutriut donec pleaf. Qui poſtque opletus fuerit ab eo q
ipsi dirigit: ſuſſiceteri ſoueri no pt. Quaóbze durerit mo-
ueſt 4 ſoſtiter 4 abrumpuſt: retinacula gb' mſci alligat?
erat et conſequitur partus.

Tractatus. II. de cognitioe 2plonu corpis qui 58. continent capitula.

p³. De ſümis colligentibus 28 De ſigniatioib oculi.

ſciaſ cogſcedi 2plones 29 De ſigniatioib ſupcilly.

z De ſignis corpis eſtis. 30 De ſignationib nariuſ.

3 De ſignis 2plonis calſ. 31 De ſigniatioib frontis.

4 De ſignis 2plonis ſonis. 32 De ſignificationib oris.

5 De ſignis 2plonis huiu. 33 De ſignificationibus ſa 4 labioz 4 dentiuſ.

6 De ſignis 2plonis ſicce. 34 De ſigniatioib auris.

7 De ſignis 2plonis c. 4. 35 De ſigniatioib vocis.

8 De ſignis 2plonis k. h. 36 De ſigniatioib carnuiſ.

9 De ſignis complexiois 37 De ſigniatioib vociſ. cerebzi 2 eius ſoſma.

io De ſig 2plonis corbis. 37 De ſignificationibus rifiſis.

ii De ſignis 2plonis epiſ. 38 De ſigniatioib motuſi.

iz De ſignis 3nis plonis. 39 De ſignificationib colli.

i3 De ſignis 2plonis ſotis. 40 De ſigniatioib costaru.

14 De ſig 2nis testicloz. 41 De ſignificationib doſzi.

15 De noſiandis ſümis exi-
muſ 2 necye qru auti
lio aligis cóplexióes co
gnoſcere pòr.
43 De ſigniatioib batau.

16 De noſiatioe ſigniatio-
pticulari 2 alias qniz
uiutat ſignificationis in
cogſcédibi 2plonib".
45 De ſigniatioib piriſiis
coxe 2 cruris et pedis.

17 De ſig. 2dilitat 1 cruor2 47 De ſigniatioib pafiuſi.

18 De cognitioe 2plonis
membroz 2 et bumor2.
49 De ſigniatioib hois ve-
loci ſicy 2 subſi 2 nae.

19 De cognitioe ſplonis. 50 De ſigniatioib corporis
eſtis 2 bone nae.

20 De cogſcédqo 2 qtruo2
huo2 ſupabuſet.

21 De ſigniatioib colc ru. 51 De ſignis hois pbi.

22 De ſignificationis colc
lere nigre. 52 De ſignis hois baberis

23 De ſignificationibus ſu
perabundatie klatis. 53 De ſignis inucrecundi.

24 De ſigniatioib ſonioz. 54 De ſignis iracundi.

25 De ſignificationibus ſu
perabundatie klatis. 55 De ſignis luxurioſi.

24 De ſigniatioib ſonioz. 56 De moribus ſeminei.

25 De cognitioe emptois 57 De mozibus eunuchis.

26 De ſigniatioib capilloz. 58 De agregatoe qua nece
captuorozum.

26 De ſigniatioib capilloz. 58 De agregatoe qua nece
et ſubfari 2 iudicus 2 ſibi
li 2 gitoſo pbonomie.

27 De ſigniatioib coloſis. 59 De ſignis hois baberis

C De ſümis colligetib 2ficia2 cogſcédibi 2plones. CAP. I.

2plonis

2plo: ex. colo2 et corporis
babitudine: et ex tactu et ex
oponib2: et ab ex eutib2 a corpe cognosciſt.
CLoloz náq alb2: et ſuſc2: et ex albedie et
glauciedie miſt2: et gipſe2: et plùbe2: frida 2 i
nuunt 2ploné. CRube2 vo et subrubeus
et ruffus2: et iopos oſes iſt 2plonis òmòſtrat
calitare. Et ſi claritas 2 ſubtilitas colozi 2uigat: huo2
claritas declarat: 2 ſubtilitas. CTurbulëtia vo ſi ei ámi
lceaf 2 groſſities: huo2 ſignaſ groſſudo. CAlb 2 pterca
colo2 cui 2 ſubtilitate 2 claritate rubedo ámiſceſt: 2plo-
nis demòſtrat eglitare. CEx ſi rubedo ſupaucerit: 2 clari
tas fuerit mior2 ſanguis ſigniabif onium. Rubedo aŭt ſi
adoe fuerit odimina: vt colo2 apptoximet ebozis: ſagui-
nis inuit paucitate2. C Que et ſi adhuc magis odimina
fuerit: ita k. yt ex ea ſere nihil appeat: pueniato colo2 gip
ſle2 a medicis appellari ſolet. Qui vtriſq2 colc ac ſangu-
nis paucitate2 klatis oniuſ in corpe poſtedit. C Dic aŭt
ſi albedini cui viriditas ſit amixta apptoxiet: colo2 ſegtur

qui a medicis plùbin9 appella. Qui ſanguis ac colc rub,
dimutione onidit: 2 colc nig. ac klatis idicat oniuſ. C Su
ſcus ſi rubedini vicineſt: vel ei ámiſceaf: ſanguiné groſſu
onari demòſtrat: ſin eſtitate2 ei approxiat: vel q ei ámi-
ſceſ rubedo. CLoloz aŭt pure ſuſc2: q viriditati apptopi
quat colc nig. onidit oniuſ. CLoloz vo ruffo colo2 colo
rata: g. 2 albedini magl iueni2 ppiqu2: fridioris ſunt 2plo
nis. C Uriditati aŭt vel glaucedini ſi magl apptopin2:
uerit: caliſsis erut 2plonis ad bûc moduſ. C Liria vero
alia ſut 2 albedini ppiin2 ſubtilitate pticipat2: q colo2 i co-
taleſcetib2 vel a gb2 ſanguis mltitudo ſuſlit iueni2. Et
fit hec citriní colo2is spſes: q ſaguis diminut2: e: nò ppter
colc oniuſ. Et corpa ilta no ſunt citria: nifi accitaſt. Alia
vo vere citrina ſut: 2 paru clara qo i te talia pſeuerant: 2
ita ſut corpa colica. Sút pterea cor2 qda q cui citrinitate
viriditati 2 ſuſco apptopiquat colo2: pua participantia pul-
chzitudie: gb2 ytraq onia2 cola: qru 2plo: oib2 alys vete-
rio2 2p2oba2. Epar q2 et splen h2 bitium 2ploné: pleru2:
ſut egra. Et bozu2 corpo2 ſanitas nec e firma nec pmanes.
Lozo vo colo2é inopos2 bitia 2 citrinatio magl ſunt po2-
piu2: caliſsis ſunt 2plonis 2 colc rub. vicina. Que autem
viriditatem habent ammi2taz: minus ſunt calida 2 colc
re attinent nigre.

Ex formis

quo2 corporis: coplónu cognitio habe tur. Hroſtu2 náq 2 cratluſ: complones2
ſignificat humidá. Hracile 2 macruc2 ſi fuerit cop2: copló
monstratur ſicca. Ucrútamé quâdo groſſudo eſt ex car
ne solida vura: 2 eſt rubedo 2 ſanguitas apparés in colo2
completo ſi cù humiditate calitate obt inebit ad bunc mo-
diu2. Ex ſi groſſudo ex p iguedic fuerit: 2 corp2 fuerit mol-
le 2 in ſanguine diminutu2 cóplo frida ſimul erit 2 hüida.

CAdébzo2 etiá eſqítas, 2 ppo2ziónu obſeruantia in ſuis
mensuris: qn ynu alý cóparatu2 fuerit ſuarú ppinquitate2
côplónu oſtendit. Que ſi in hoc diuerſificantur: innuittur
q eorum complexió nec yna eſt nec ppinua.

CLlargitas itidé foza2inu que ſunt in mébrie2 2 ſu2o2 ca-
naliu2: calidam oſtendit complonem. Lo2 autem angu-
ſtia 2 paruitas frigida2 ſignificant complonem.

Ex tactu

quo2 dignoſcitur complo. Nam corp2 qo
ſemper tactu calidum inuenitur calidam
videtur babere complones. Qo vero ſemp ſentitur frigi
dum: complonem babet fridam. Si aŭt corpus cum tan-
gitur lene ſentiatur: complonis erit humide: alperum ve-
ro ſicce. Si aŭt calitas tact2 ipſi2 lenitati ammi2ta fuerit
complonem calidam demòſtrabit 2 humidam: asperita-
ti yero ſi adiugatur: comploné calam ſignificat 2 ſicca2:
friditatis quo2 tact2 lenitati ammi2ta: frida2 2bumida2
declarat 2plones2. Que itidé cù aspitiæ ámiſceſt: frida2 et
ſicca poſtendit cóploné. In plurib2 tamé 2pplon2 tact2:
friditas lenitati ámiſceſt: 2 asperitati. Uix eni corp2 repi
po2t2 qo2 fride ſit 2plonis 2 asperu2. Laxuz aŭt 2 molle ſi
fuerit corpus: bumida monſtratur complo. Solidum vo
turum: ſicce perbibetur eſſe complonis.

Orationes

q2 náles ſic appetit2: vigó2 et augmen
tu: 2 pulſus cù forſees fuerit: 2 veloces
cala2 ſignabút 2ploné: debiles vo 2 tarde ſi fuerit: frida2
demrabut 2ploné. C Et aiales ſilr opónes: vt igeny acui
tas. 2 loqndi velocitas: 2 velox mot2 atq2 audacia: calam
ſigniant 2ploné. Dis vo 2ria 2ploné demrant frida2.

Supfluitates

q2 q2 a corpe ſolet egredi: vt 1tere2
2 yria2 2 ſu2o2 capilli2: 2 alia mlta:
2plonu ſut 2claratie. Uelo2 náq capillo2 or2: 2 2pistitu-
do: 2 nigredo: 2 crispitudo 2 groſſudo atq2 apitas: oia 2
2ploné ſigniant cala2. 2ria vo bis frida2 inuut 2ploné. Su
dor2 ét fetó2: 2 mal2 i corpe odo2: calitare 2clarat 2plonis.
fudor2 q2 mltitudo 2plonis ſignat hüیدitate2. q vo bis có-

Tractatus

traria sunt contrariam oftendunt plonem. Egestio quoque paucia et sicca; virine tinctura ac ipfis? fecio: plonem sicca caram; bis vero contraria friditatem declarant.

De signis corporis equalis.

CAP. II.

Olo2
corp" babentis equale: est albus cui rubens amicetur. Tactus vero ei? non est frigidus; nec in caloze superfluis; nec multuz appareet lenie; lenitati tamen et calidita ti; magis frigiditati et asperitati approxima;

re inuenit. Huius quoque corporis habitudo iter maciem et carnositatem media existit. Parui tamen plus carnositati et maciei vicinatur; precipue si regimè illius est tranquillitatis regimen et quietis. Lui capilli inter fubtiles et gros fos; atq; inter nigros et rubeos; et inter lenes et asperos me/dy existunt. Lo2pus pieterea h5 neq multuz puli5us; neq 3; valde a pilis nudus cernentibus apparet. Operatio5e infuler eius omnes tam nates & animales equalitate te nentur; adeo vt neq multu defidery habeat; neq sue cu piditates in tantum debilitentur; yt quasi mortue iuenitur; neq multum sit vigilans; neq multuz dozmiens neq multum et velociter mobilis; neq multuz quietus. Su perfluitures quoque ab ipfus e5cuntez corpor; inter piet dictas mediocres existunt dispositiones. Et ad yltimum eius dispo5itio inter contrarias dispo5itiones equalitate excedentes existit media; vene quoque ei? nec occulata fuit et anguste; nec ample et manifeste; yox etiam eius; et ipfusius anbelitus; et pulfus; et eius motus; hec omnia inter paruus et magnus; et velo; et tardum mediocria sunt.

De significatiob? corporz calo2.

CAP. III.

Ee citissime crescunt; que tangenti bus calida occuruntur; et macra existunt et gracilia. Uene quoque eorum manifeste sunt; et motus velo; et omnia que in eis considerantur velocia. Obstinato pieterea sunt pauci forni; multo2 capillo; crispo2; et i nigredie et teso2. E2o2 colo2 ruffus; atq; rube? cù obfcuritate q2dam.

De significatiob? corporz frido2.

CAP. III.

Ee tarde crescunt. Lapilli quoque tarde eis nascuntur; hebetis existentes ingentem; et tardarù operationum; pulfus eorum paruus; et anbelitus occultus; tangentib? apparent frigida. Et h5 babetes corpora: non sunt in coitu potentes; et funt paruz generantes filios decbilis defidery multi forni.

De Significatiòb corporz buidò2.

CAP. V.

Drum tactus multuz inuenit lenis. E2o2 ru5 quo5 caro mollit; et membza lapa. Juncture eozun; et osa occulta; virtus fit; militer pauca; et paruz patientes laboris; et c115 labozant velociter di5oliuntur; et velociter in eis apparat ex labo2e dissolutio. Lo2pulèti pietera sunt et multu dozièmères; et debiles et paucos hîtes pillos.

De significatòib? corporz sicco2. CA. VI.
Ee corpora aspera sunt et macra; et ou ra; et forcia; et multum rigida; et multi patièta laboris. Quo2 iucture et chordæ manifeste; mlo2 pietera fùt capillo2. et pilosi. De significatòib? corporz calo2 et (sicco2).

Ee corpora in yltimo plurimis abun dant capillis nigris et spifis. M. Macilèta q3 viltè repiunt. Que et tâgenti b'ca1a occurrit; cutis h5itia spissitudine; et aspitate; et nerios fortes. Que chozdas q3 h5it manifeliores et osla; et iùcturas et fùt paucioris fòni et pulfus i eis fùt velociòres; et mor? filr; et tact? calitas; et fùt audaciores; et obstiatiores,

De signatiòib? corporz frido2 et buidò2. CA. VIII.

Ee vltimo

tangetibus mollia fentii. tur; et a pilis denudata et ca pillos habetía lenes. et venax angustiam. et iùcturas occultas. et funt corpulètia, multà babetia pinguedine. Et lapa multum habetía somnum. pigri motus eorum tardantes.

De corporis autem frigidi et ficci et calidi et humidi dispo5itiones ex simplicium dispo5itionibus mixte sunt; ex quibus cópofite fuerunt. que ad modum. h5 vni earum appropinquant. aut inter eas medie existunt.

De significatione complexionis cerebri et sive forme et p5imo de complexione calida cerebri.

Oma

cerebr; fo2mam sequitur cranci; paruus nàq; si fuerit cranci; cerebrù quoque paruus erit. Et si eius figura eorum pitur. cerebr; p5opterea figura corrupeſt. Qua p5opter caput in paruitate superfluum necef-

fario est malu. Et cuius figura existit feda. ficut que palma2 cifti similis est; et ipfis? similis mala est. Laput aut melius est qòb in magnitudine moderatu existit. Decète habes roturitatem que, faute et retro pa2 emineat et ab vtrisq; auribus paruam habeat complexionez.

Clopélio aut cerebrì que calida è capitis et faciei tactu superflue calidì reddit. In oculis quoque rubo2 vire in eis apparèt manifestiòres; et capilli e2p in capite cito nascunt. et fùt spissi et fortes et nigri et asperi et formò? e2p paruus et levis. D5p pieterea habentes 2plezionè a calidis ci to ledunf odo2ib? E2p capita cito gravantur e replétur. In cogitationibus quoque veloces sunt et instabilis et multe mutationis. Superflue etiam sunt acuti. et veloces in operationibus animalibus.

Efrigida autem complexio bis oibus còtraria operatur. Eft nàq; somnolentus; et bebes; et tardi intellectus. capilli quoq; capitis eius lenes et paru nigri. velociter catarrus patiès. cui detegere caput est nocuus. eius etiam palpeb2e; tardè momentur et pigre.

Ced siccum cereb2um si fuerit. capilli in capite cito nascuntur. et cito calui fùnt. et vigilantes crunt. ex naribus quoq; nibil defluet nifi paruus. et capitis reumatismus nòs eis accidit neq coriza.

Dumidum autem huic contrarium est. Eius nàq; carilli subtilès sunt. et tardè nascuntur. neq calui fùnt. Du mo2 quoq; ex narib? semper defluit. et reumatismus leditur. et est somnolentus; et eius fensus non funt clari.

C. Laldam aut et sicca habens complexionem: capillos in capite hab2 in yltimo fo2titudinis. et velociæ natuittatis, et vltime nigredinis. et crispitudinis. et calui citiffime fùnt. et funt in yltimo gradu paucitatis forni; et in eo parum p fundi. Animalium quoq; operationu velocitatem habet et veloces cogitatiòes et fensuum claro2. Superfluitates et puce ab eis defcèdat. Srigidù aut et humidù. buic di5p5itòi 2trarium est. Et nàq; multum habé6 somnù. piger. tard? et bebes. Lui nullo mò accidit caluitius. coriza tamè reumatate valde molestaſ. et frequèter el accidùt.

Cala yo 2plo et humida; frida; et sicca fm hoc qò alici ex suis simplicib? appropinquadt. suas oftendùt significationes. Si enim simplices equales fuerint. significatiòes quoq5 erunt equales.

De signis còplonis cordis.

CAP. X.

Ordis

2plo si calida fuerit; pulfus velo; erit et frequès; cui anbelit? filis reperit. Et sup pect? pilli multi sunt et spisif; qò et tactu calz fentii. h5 còdis 2plo2ne h5is; audax est; et obtinat? et multe iracüdie. Dabitudo p

terea corporis in magnitudine et puitate sua 2siderata 2plo2

Secundus

8

nè demonstrat cordis. Pect?. n. si magnù fuerit: cordis ca
liditâ è magnitudinè ppe manifestabit. Æid adbuc me
nifeit? erit. si cu ß caput puù fuerit: aut èt non fuerit ma-
gnù: ß. n. si ita fuerit: alia nò oporèbit attèdere signa. Si
mili ßq mò si pect? puù fuerit: cæt caput magnù aut medio-
cre: prie cordis puitas t eue Æplonis friditas demrabit.
O si pectoris magnitudo: capitis magnitudini: aut pecto-
ris puitas: capitis puitas: prortionalè exiterit: alia atten-
dere debes signa. Crida át cordis Æplo: puù fae pulsi:
cui anbelit? filis iuenit. Decr? ßq paucos habebit pilos: e
subtilès. Et pect? tâgètib? frni occurret. Qui hù cordis co
plone hùerit timid? e piger erit. C Æplo át sicca si fuerit
pulius erit our? e totu corp? iueneit: muscloù s fucù: pe-
ct? ßq paucè hèbit carnè. ßq venas hèbit manifestas: e pilo
sù erit: e cùre groſſa t ourà. C Dùida aùt lenè fae pulſuz:
t pect? a pilis nudù: carnè ßq pectoris mollem ac ſuaues.
C Æplo cała ß sicca pulſuz reddit duip. t velocè: e freqn
tè e m'klos i pectòre pilos: e fozres: e spilos: e i femore sllr.
Anbelit? ßq ex ea magn? puenit e freqn s. Totu prèterea
corp? tactu cùm ſentit: e muſculòs: atq maſſelit: bìns
venas: hù Æplonè cordis bìns irascibilis erit e obſtinatus.
Crida aùt e hùida Æplo: bis ſria opatur.

C De signis Æplonis epiſis.

CAP. XI.

Omplonis
epis calitas ex venar am
pitudine et magnitudine et
ster corvis ſiccitate ſepi? repta coſciſt. C prete
rea appetit e foſtis: e i corpe mlta cola rub ge-
nerat. Uría e t egesto tice ſut: e fitis multa.
Et cała cibaria ei nocina ſut. Et sub pocudrys piloz iue
nif multitudo. C Epis vo friditas: ex oib? ſignis q pdcis
fùs ſria coſcumt. C Ss q iſcitas: ex ſanguis paucitate
t ex ßq corp? e macru: e vèter gracilis: e q colo? pauca
pticipat pulchritudine: coſciſt. Dùiditas vo ei: ex oib? ſi
gnis q bis pdcis ſria exiſtunt: pendipòt. C O si calitas
cù ſiccitate ei onaf: coſciſt eo q signa całe coplonis ſunt
manifesta: e in yltio exiſtut foſtia. C Ei? ßq hùiditas cuſ
friditate coſciſt: ex ßq ſigniatores fride coplonis fortes
exiſtunt e in yltimo ſunt manifeste.

C De signis Æplonis pulmonis.

CAP. XII.

Am pulmo

caſ fuerit: vox erit groſs
ſa: e anbelit? magn? e pe

ct? àplu è magnù. Lui minuit nocumetù a frì-
dia aeris attractioe: è magnifica ipſi? nocumè-
tù aeris caſi attractioe. Si aùt pulmonis Æplo
frida fuerit: oia bis ſria cuenient. Cum autes ſicca fuerit
vo erit clara: e poß paffe pycientur ſupſluuitates.

C Dùida aùt ſi fuerit: ſria bis cueniet. C Signiatores vo
Æplonù poſitap: ex simpliciù cognitioib? bri poſtunt.

C De signis Æplonis ſtoi.

CAP. XIII.

Am Romaci

Æplo cała fuerit: vigò
forioz erit appetitu: e

subtilia cibaria vt volatili caro et edulia i ipo
corrùpenk. Hrosa vo cibaria vt vaccia caro: e
frumetù coctus bri ipso digerunt: e fitit mltuz: fame èt
tolerare nò pòr. Accidit. n. hù bitib? Stò ex ea capitis do
loz: e vtigo. Iraſcibilis ßq è acut? C Srida vo cù fuerit:
bis oib? ſria cueniet. Appetit? n. maiòr è digone: cibaria
ßq groſſa in eo corrupùt. Quaobè apò ipò corruptioe
acida segi eructuatio: quæadmodù apò ipòz corruptio,
nè i ſto calò è fumosa. Liboz Æterea fridoz appetit? erit.
Ex qra mlta comeſtioe leſio pueniet. C Lui aùt ſtoi com
plo hùida fuerit: fitis minuet: e ſaline mltitudo ab ore p
fluct: nausèa ßq cito patie: e vomit? cito pueniet. Scoło
mià ßq vtigine cito patie: cù aùt Æplo è ſicca. oib? bis ſ-
ria opat. Sitis nàq est multa: e egesto è ſicca. C Prete-
rea cù cibaria in ſto mora fecerit e nò cito ab eo deſcède

rint: iz cu ßq daz duritie: e appetit? fortis nò fuerit: nec pu-
rus: ſtomac? debilis erit. Lótria vo bie cù ſto onata fue
rint hòi forituto signifiacit. C Ei? mlta ßq comiteſse ſel
ſea cù aliq grauatus fuerit: nò aùt ex multa comestione
in diuerſis boris facta ledit: ſed facile e bìn digerit: signifi
catur q illius ſtomacus eſt foſtis: iz parus ſit.

C De signis Æplonis testiculòz.

CAP. XIII.

Esticuli

cù cali fuerit: vicie ptes mltis q
ſpiſi vestienf pilis. Urira q
coz foritzer erigeſ. Spma erit groſluſ. Loituz
q chy velociter explecit. e tèpèſtive: an. p[ub]tatis
tpa. Ad coitù ſeruès erit: vene p[terea] q ſunt in
vçe ſupſicie: groſſe ſut e maſſeste. Jpfi? q chorde fortes
reperiut e groſſe. Lutis aùt ipſa t testiculos circuſa: groſ
ſa t ipſia t alpa [spici]. Srida aùt cù fuerit coplo: oia his
ßria apparebút. C Aui aùt Æplo ſicca erit: spma in [ſp]ita,
te paucù iueniet: e spiliſuz: ýga vo nò solu nò erigeſ. veru
èt debilis erit. Cù aùt Æplo hùida fuerit: spma in [ſp]itate
mültu e in ſtititate subtile erit: ýga vo nò erigeſ. Eſt eni la
a e nò fortis: chorde et ei files ei iuenient. Jpfi? vo curis
lenis e: cui? loc? a pilis nudus exiſtit. C et cù coplo cała
fuerit e bumida: mlta erit vçe erecto: e spma mltu: e ſerit
venereus: e mltu in venere potés. C Srida aùt e ſicca cù
fuerit. omnia his accident ſria.

C De noiandis ſumis eximys e ne cy: q auxilio aliquis
Æpiones cognofere potèſt.

CAP. XV.

Otius

corpiz Æplo: mebraz principaliz: e
ppè cordis e p[eris]: e cerebri e testi
culoz Æplonib: filis iuenit. C Æplo gdez in
qb ilòz mebraz Æpiones diuerſe iuuentif
alys ſut d[eter]iora corpib? . Dec nàq: corpa ices
ſanter ifirmanf. Etates quoq: regioſe: nò mima in Æplo
xionib? opari videnk. Etas nàq: puerilis oib? etatib? bu
miduio iuenit. Séilis át oib? è fridioz. Dòn: a natiuitate
vſq ad seniù deſiccari nò ceſſat d[œ]cibil fiat. Seniù
nàq nò è alio: nifi magnuz in corpe ſiccitat: oniù. C Su
perfluitari át mltaz q[ui]a ſenib? coz tufi: e emunctiòbus
pfluunt cã e q foramina ſuòz mebraz: p[ul]fluitatib? et
bumozib? crudis plena ſunt. Jpap? q[ui]a venar t uòz me
brazo corp? in yltio ſiccitatis exiſtit. C ſiccitas e ſuſc
coloz: e pulchritudis: ac teneritatis: e humiditatis miroa-
tio: in eis manifesta ſunt. C Pucroq vo calitas ſz q[ui]ta
tè maiò: e iuuentz át in ſtititate chorde q[ui]a ſenib? coz tufi
a v[en]tio: v[ac]utioz. C Se
nú p[terea] Æplo: respectu eoq z in senio ſunt: [stituti: ca]lò
è e bu. Juenuenz vo [patiò]: frida ofr: e ſicca. C Ex regiò-
b? vo q[ui]a ſunt: Æplonè reddùt ſiccioz: e corp[es] ſupſicie
adurendo itèdunt. Intestia vo e mebza iterioza frida effi
ciunt. C Regiòes át q[ui] fre ſunt: humores in corpe [p]uát.
corpie q[ui] ſupſicie: in lenitate e nuditate corpoq: ſclanoq
oſpofitioni ſimilè reddunt. C S[ui]tětina e alia interio-
ra mebza ſupſluæ cała [stitunt]. C Un in nigris capillo-
tù crifpituſo: e in arabic] coloz rube? fucus bìns ammip-
tuz: nò absolute ſignificat q[ui] eoq coplo ſit cała. C Leni-
tas quoq: cutis p[ib]or? e: ei a pilis nuditas atq albedo ſi
ſignificat corum complexionis frigiditate: immo partbo-
rum interioza: nigrozum interioibus multum ſunt cali-
dioza: atq omnia nigrozum corpoza: partbozum corpozi-
bus valde ſunt ſiccioza. C In regionibus autè que inter
caliditatem e frigiditatem temperate exiſtunt ſignifica-
tio ex qua ſupſiciei babetur noticia ſuper ipſius interio
ra vera eſt e firma. C Lonſueto d[iet]iam in complexioni
bus diuerſa operatur. Comedendi enim & bibendi e dor-
miendi largitas complexiones faci cum bidamid. A vero
contraria ſiccam reddunt complones. Quap[opter] cum
hominè groſluſ e carnoſu] viderimus cui? p[terea] ample
ſint vene: itelligere òbemus hui? corp[is] magnitudinè nò

fanter ifirmanſ. Etates quoq: regioſe: nò mima in Æplo
xionib? opari videnk. Etas nàq: puerilis oib? etatib? bu
miduio iuenit. Séilis át oib? è fridioz. Dòn: a natiuitate
vſq ad seniù deſiccari nò ceſſat d[œ]cibil fiat. Seniù
nàq nò è alio: nifi magnuz in corpe ſiccitat: oniù. C Su
perfluitari át mltaz q[ui]a ſenib? coz tufi: e emunctiòbus
pfluunt cã e q foramina ſuòz mebraz: p[ul]fluitatib? et
bumozib? crudis plena ſunt. Jpap? q[ui]a venar t uòz me
brazo corp? in yltio ſiccitatis exiſtit. C ſiccitas e ſuſc
coloz: e pulchritudis: ac teneritatis: e humiditatis miroa-
tio: in eis manifesta ſunt. C Pucroq vo calitas ſz q[ui]ta
tè maiò: e iuuentz át in ſtititate chorde q[ui]a ſenib? coz tufi
a v[en]tio: v[ac]utioz. C Se
nú p[terea] Æplo: respectu eoq z in senio ſunt: [stituti: ca]lò
è e bu. Juenuenz vo [patiò]: frida ofr: e ſicca. C Ex regiò-
b? vo q[ui]a ſunt: Æplonè reddùt ſiccioz: e corp[es] ſupſicie
adurendo itèdunt. Intestia vo e mebza iterioza frida effi
ciunt. C Regiòes át q[ui] fre ſunt: humores in corpe [p]uát.
corpie q[ui] ſupſicie: in lenitate e nuditate corpoq: ſclanoq
oſpofitioni ſimilè reddunt. C S[ui]tětina e alia interio-
ra mebza ſupſluæ cała [stitunt]. C Un in nigris capillo-
tù crifpituſo: e in arabic] coloz rube? fucus bìns ammip-
tuz: nò absolute ſignificat q[ui] eoq coplo ſit cała. C Leni-
tas quoq: cutis p[ib]or? e: ei a pilis nuditas atq albedo ſi
ſignificat corum complexionis frigiditate: immo partbo-
rum interioza: nigrozum interioibus multum ſunt cali-
dioza: atq omnia nigrozum corpoza: partbozum corpozi-
bus valde ſunt ſiccioza. C In regionibus autè que inter
caliditatem e frigiditatem temperate exiſtunt ſignifica-
tio ex qua ſupſiciei babetur noticia ſuper ipſius interio
ra vera eſt e firma. C Lonſueto d[iet]iam in complexioni
bus diuerſa operatur. Comedendi enim & bibendi e dor-
miendi largitas complexiones faci cum bidamid. A vero
contraria ſiccam reddunt complones. Quap[opter] cum
hominè groſluſ e carnoſu] viderimus cui? p[terea] ample
ſint vene: itelligere òbemus hui? corp[is] magnitudinè nò

Tractatus

halem iz accitalem foze. T Quaobre inter carnotus coz
pus 2 pinguin viduere debeum. Carnis enim multitudi
pugnique multitudine2; et calida 2 humida 2 seque4 cople-
xione. Multa autem pinguedo: humiditatis multitudine.
2 fridaz 2 humida 2 imitata 2 complonē.

De noiatioē significationu pticulariū 2 alias alīz iuutat
significationes in cognofedis 2 plonib__. CAP. XVI.

Orgrōſſa

calitatē complonis. Bra-
cilis vȯ componis inuit fri
giditāte. CLoquedi velocitas: calidȧ signifi
cat cōpōnē: velocitas apiendi 2 claudi di ocu-
los: calitatem significāt complonis.

C Nast acuitas: 2 collu longus 2 cpiglotis fozis 2minenos
2 vor acuta 2 pulchra cōpōnis demonstrāt siccitatē.

C Oclop magnitudo fozis pmineniū: hūida poztendit cō
plexionē. C Oculi in latitudine corporis tendentes par-
tho2 oculis similes corporis humiditāte deſignant.

CLapilloz crispitudo qui fursum eleāutur: complonis ca
liditate demōstrat. C Nariu amplitudo 2 i maxillis car-
niū multudo 2 i in genis pillo2 pacnis: 2 plonis signifi-
cat humiditāte. Traulitas yo humiditāte inuit 2plonis.

C Setor corporis calaz demōstrat 2plonē. Lolo2 citrinati,
ti parump 2ppinqua2: 2 facies paru tumida: 2 palpebze in
feriores tumozē o2dolo similē habentes: omnia bee cpa-
tis inuut debilitate. Dentiū raritas: 2 eo2 debilitas toti
2 corporis imbecillitate: 2 vite bizenitate significat.

C Nafus quo2s curtus: 2 os paruü dētes curtī: 2 groſſi bu-
midā oſclarat 2plonē; 2 fridā. Extremitatu̇ lenitas: 2 ca2
tenuitas: atq2 eſlitas hūiditāte demōstrāt 2plonis.

C 2丹an? 2 pedes cu pulchri fuerit 2 pui toti? 2 copris 2plo-
nē eē debilē: 2 ipſi? calitatē foze paucā demōstrant.

C Significatiōes debilitatis neruo2. CAP. XVII.

Auca

laboris tolerātia: 2 cu fortis fit opa
2 tio tremor2 2 debilitas in coitu: atq2
ex aq fride potu: laxatio: 2 iunctura2 paruitas
ac chozda2 subtilitas: 2 cutl 2 for2 ei2 tenuitas.
2 Dō et hūida hūtib2? 2 plones magis accidit.

C De signis 2plonis mébzo2 humido2. CAP. XVIII.

2 omnibus

c

corpo2s mébri2 cauſus est. Ab co eni caloze to
tu̇ recipit cop2?, vii p[ui]q2 ſi fons 2 innati calozi
origo inuenit. C Epar vo poſt cor2: in caliditate
2" exiſit. C Poſt epar vo ſunt carnes. Adeps
vero carne fridio2 est. C Lereb2 cōplo frida est 2 bumi-
da. C Oſis p[terea] complo: ſiſl frida est 2 ſicca. C Larti
lagies vero 2 ligamēta: ac chozde: 2 corpo2a venarus: atq2
panniculi: oia bec complonem habent frigidā 2 ſicca: mi-
nus tamen 2 q2 os. C Utis complo temperata est: p[pe]tn
ea 2 q2 in volis manu2 hois tempati reperit.

C Nervu2 complo diuertiſſicatur. Nam qui a cerebro na
ſcuntur: humidio2es ſunt. Qui vero a nucha oriuuntur: in
ſua complexione cutis complexioni vicinantur.

C Slandularum complexio: que lac 2 ſperma: 2 salutis2 ge
nerant frigida est 2 humida. Carnis vero ſubſtantia:
in membris diuerſa iuuenitur: que in vnoquo2 untembro
rum 2p[zi]am tenet complonem. C Carnis enim pulmo-
nis complo: a compſone carnis renu diuerſa est. Sermo
tu2 bec diſſiniēs: ab cui2 libri iſtiētioe remoueri iuuenitur.

C De humiditibus aut 2 humoibus ſciendu2 est 2 cole
ra rubea omnibus alys humoibus est calidio2: 2 cu hoc:
flegmatis 2 ſanguinis comparatione est ſicca: ſlegina ve-
ro omnibus alys humoibus frigidius inuenitur 2 humi-
dius. C Colera quo2s nigra: ſpectu ſanguis est frigida
alio2: vero humo2 comparatione est ſicca. P[tererea] ſan
guis ſpectu flegmatis: 2 colere nigre: calid2: vtriuq2 ve-
ro colere comparatione humidus conspici. Luius q[de]s

species diuere ſeu ſent fuit 2 flegmatis: qua2 vna frigidio2
plus habet 2 fellis ſimilis species vel colere quedaz alys
est acutio2 2 ſiccio2is qualitatis. Sanguinis itidē quidaz
alio tempatio2 est: ita vt fit per comparatione ad ſangui-
nē boni colericus: 2 flegmaticus 2 melanicolicus.

C De significatione replecionis.

CAP. XIX.

I quod

in venaribus fozaminibus inueni
tur tante fuerit magnitudis ac
multitudinis: 2 venas extendat 2 inflet; pue-
niet diſpositio: que a medicis reple� ſim fora
minora vel ex fozaminibus vocat. Et quâdo

in eis est eius ex quo corp2 nutriri debet menſurās adeo
excedit: q[uo] natura aliquid ex eo vt in corporio nutrimen-
to no necessariu2 dimitrit: 2 conuertere illud no potest:
neq2 ei dominari valet; p[uen]it inde diſpositio: que a me-
dicis ſin virtutem replectio nomina2. De autem vtreqs
diſpositiones egritudinu2 ſunt generatiue. C Replectiōs
autem illius que est ſin fozamina ſignificatione est coloris
ruedo: 2 corporis caliditas cu iuſeſi itſſione: aliciu2 quo2-
2 ofitationum multitudi: 2 ſomnus multus: 2 venaruz
replectio cu2 ipsarum tensione. ſanguis similr ex naribus
2 g[ing]inis gutturā curuens cu2 vtreqs: paru2 tace tuerint
2 capitis 2pprie atq2 oculo2: 2 timporum gravitas: 2 inge-
ny atq2 ſenſus turbulentia: 2 pulſus magnitudo: cui2 etiā
diſpositio ſit similis ſue diſpositione cu2 ſuprōsatione 2
quod ante multa comeſtione 2 potatione ſuit vius: 2 ſomno ſu-
perſluo: ac multa quiete. C Replectionis autem que ſim
virtutem contingit: ſignificationes iſte ſunt. Appetitionem ca-
su2 2 ad motiones gravitas: 2 p[ig]ritia 2 diſsoluto: et lapi-
tas: Omnia enim bec ſi fine coloris rubedine: 2 membro
rum eſtensione ſuferint p[ro]ſatione p[re]ſidam ſignificant re-
pletionem. P[ul]ſus quo2s in bac repletionis ſpecie no est
magnus: vrina quo2s non est tincta neq2 cocta.

C De cogicndo 2s q[ui]or2 h[ui]o2 oſire.

CAP. XX.

Ignificatiōes

oee2 oua2 reple2onis
ſp[er]2: ſanguine ſoari
onu2t. P[aur]it? p[er]trea loci ex q[ui] ſanguis ſolet mi
nui: 2 o2ris okcedo p[er] ſolitū2: p[ue] i o2re veſice:
2 i c[ö]pe carbuclu2 atq2 vria rub. 2 p[is]ſa: 2 ſi p[er]
ita etas ſit iuuenit: 2 corp2 2 ſit boe bitudis: m[ta]lizs bis car
ne2: 2 cibaria q[b]2 i p[ec]dēti p[e] vius ſuit: ſanguis gnātia
fuerit: p[uc]ldubio ſanguis abundant ſignatur.

C De ſignificiōe ony cole rubee.

CAP. XXI.

2loris

citrinatas: 2 o2ris amaritudo: atq2
mlta i o2re ſiccitas: 2 ſitis m[ta]: ac
appetit? ſobilitas: 2 naufca: atq2 voit2 citri: 2 viri
dis: 2 amar?: 2 eg6 mo2dicitatia: ac ligue ſiccitas:
2 ipi? aſpitas: 2 corp2 q[ui] al ibis oclo2: appearit citri
nitas: 2 zvia tenuis ignea 2 clara: q[ui]c2s ba2 p[er] ſignationu2 ap
paruerit: 2i cuß b[ep]s eſtuiu2 fuerit: 2 etas iuuenit: 2 cibaria q
b2 an2 vius ſuit pauc[ia] v[er] caſa: 2 labo2 p[er]ſeſt m[li]? 2 ſonus
pauc2: atq2 cōpje 2p[lo] ca]a iuene2: 2c fiducia h[ui]da e] de eius
onio. C De ſignificiōe co]n nigre.

Rdo2

stui: m[it]titudo canini appetit? 2 fus[er]
coló: 2 ſaguis nigredo ac p[er]ſtitudo:
2 vria nig. v[er] ru. fusco p[ti]cipās colo2: v[er]i viridi-
tati app[or]p[io]q[ui]a: corp2? p[er]trea tale fit i q[ui] nigra
gnāri ſolet co]a: 2 corpib? n. albis 2 c[ra]ſi: 2 nu
dis a p[ili]s: co]a nig. v[er] raro2 v[n]ullo? gn]a2. C In corporibus
át b[uno] colo2ati colo2: 2 macr[] atq2 colo2ě h[ui]tib2 ex ru-
beo 2 fusco 2mi]tu2: 2 muſcoliſes: 2 i corpib? ruffis: 2 rub.
q[ui] multu2 labo2át vel male regunſ: 2 i cuß b[ic]aria q[ua]
p[us] vius ſuit co]ne nigre gnātia ſuerit 2 ipi? regimē ſile.
2 corpi p[et]erea acciderint ſcabies: 2 mo2p[he]a nigra: 2 pu
ſtule male: 2 splenis augmentu2: quâdo iſta aſſueri: no è
amplius oubitandu2 colerā nigrā dominari.

Secundus

9

C Designificatiœ döny flatis.

CAP.

XXIII.

Altitudo

viscose faline, et fit paucitas,
et virina alba, et pigritia, et ebe-
tudo, et victoria sóni, atq. corporis mollities,
et digestionis tarditas, et pterea si cù hoc cople-
io fuerit frida, et tps byemyre. Domo q[ui]a añ
bec paruo fuerit vſus motu, et pauco exercitio, et multa co
mestioe, cibaria et q[ibus] vſus fuit fin maioë parté flat
gnatiua fuerit, atq. aq. vulcis balneo vſus fuit, tuc signi-
ficatoës foſtioës erut et firmiöes in flat] döny signi faticöe.

C De sónio z significationibus.

CAP. XXIII.

Omniorem

p[ter]erea significationes

p[er]tectis multoties àmi-
feri folét. L[ui] en i aligs i sóno pluuias multoti-
ens videt, et mare, et fluuios, multa i ei' corpor
búlditas adesse significat. C ignes yo et ful-

gura; ac lites cù aligs frequêter in sónis a[sp]icit: colera ru
bea i ipso abúdare moſtraſ. C Lozes ats rubeos; z tin-
toſo: ac nuptias z cibaria vulcia; z yétosas atq. flurys ſan-
guïn, z robotomia ſal aligs ſóniauerit, z languis mul-
titudo ſit declará. C L[ui]q[ui] multa fuco col[or]tia; atque
nigrediné, z timozes ac paupozes: in sóno aligs a[sp]icit: co-
moñre nigre opatio significat. C Et cù aligs i sóno videt se
manere q[ui]s in loco niuis, vel frido a quo ledit, frigoris ſi
gnificat victoria. Dis aut atria ſi viſa fuerit. Œie erut
significationes. Et ſi aligs videt se q[ui]s in balneo: yel i so-
vel: leq[ui]s canicularib' exponaſt dieb?: vel i igne excesſus
significat caliditati. Et cù aligs ſóniauerit se quasi vola
re: z inuadere ſicut acciperit, z inuadere et cape, c[ap]itulari de
moſtrabiſ excesſus: atq. bumo[us] leuitas et ſubtilitas. Si
gs et se q[ui]s ab aliquo grauari ſoniat, replectioné labozare
ſe odétid[em]. Quicuiq[ui] et se p loca q[ui]s cenoſa incedere videt, se
tiduz habëria odozé putridos i corporz demoſtraſt, habe
re bumozes. Bis yo ōcia: córriariá habët significationes.
Qui aut in sónis videt q[ui]s i c[ap]edat porzos boñus habé-
tes odozé ſiu[us] significat eq[ui]tas h[ui]ozú; q[ui]a putredie
valde ſunt remoti. Per loca vero q[ui]s angulta et per fora-
mina ſi gs se ábulare c[ap]spicit istruméta anbelit? grauem
pati egritudiné demoſtran[que] ipſu tátas aeris quanti
tatem atrabere vetat, quanta ei est neceflaria.

C De separatio v[el]eptioe captivo[us]. CAP. XXV.

A primis

captiui col[or]s cù ſuma itue-
ri diligëtia op[ot]et. Lo[lo]s, n.
cù in rubedine niuui, c[ap]ut ſirmitas v[el] ipſe
nis vel ſtoachi significat: vel q[ui]s emoroydas
patia[que] a q[ubus] ſanguis effuſit multitudo. C poſt

hec yo toti? corporis ſuperficies in loco claro: z luminoso
cosiderari debet. Ne morphea ſubtilis ſi in ipso fuerit v[el]
imperitius iniutii occultari poſsint. D[om]phea eni in ſuo
initio yalde è occulta. Ipsa náque n[ò]e est t[ui]s nifi albedo:
yel nigreso ſubtilis, q[ui] paulari p[er]cedédo cù ſui additione
cópetitur. Impetuto qu[oi]s n[ò]e aliud i ſui initio: nifi cri-
ſpito[do] q[ui] loco accides cù additiòe ſemp de die i diè cre-
ſcit. C p[ter]erea ſi i aliquo loco corporis nerui: y[el] coctu
re similitudiné vel ſigni aliq[uo]d habuerit cù ſumo ſtu,
dio ſiderádu est ne i hoc loco foſtita habuerit baras, p
pter qué coſubſus ſit: vel exco[zi]at; vel t[ic]t: vt occultari
poſset. Que cù ſenuerit vel l[ogi]s fuerit tépo[zi]o, t[ic]turá q[ui]
debilé amittet et áplicabiſ albaras y[ul]tra locu[os] cocture
et exco[zi]ationis. L[ui]q[ui] nerui oubitatio occurrit, ipſe in bal-
neo p[on]aſt cù aq[ui] calida foſtiter p[us] friceſt, cù ſemine
aluſuen, et baurac atq. aceto, deide ſideret, ès t[ui]s i loco in
quo coctura vel exco[zi]atio fieri n[ò]o ſolet, ſuerit co[ct]o? vel
exco[zi]at? ſuſpectio? haberi d[io]s, i deo[que] magis fricari deb-
p[ter]erea ſumitas et ſentremitas cocture et magna equi-
tione ſiderari d[io]s. In bis eni[z] locis: euvidenti? apparet.

Poſtea vo q[ui]ra q[ui]rëndu è: z q[ui] d[ici]eſiaca. C Deinde
vero capitis pili atq. toti? cutis c[os]iderádi ſunt, an ſit in
ea furfur; vel rubo[us], Audit? quo[os] acuitas p[quir]éda est
et verba ipſi us z ſenſi us attéde[da] ſunt. P[up]pille etiá atten
dende ſunt, an ſint i magnitudine equales: eiu[os] visiòs
acuitas, z albedinis q[ui] oculis è claritas c[os]ideráde ſut.
L[ui] eni in eis è ſucſus col[or] turbiditate p[ti]citoris lepzm
deſignát. Et quâdo in eis è citrinitas, e[gr]itudo epatis ſi-
gnificaſt. Et quâdo vene rubee multe et manifeſte ſut in
eis pati[que] ſebel. C p[al]pebze quo[os] cùs c[os]iderande ſut
ſi multe ſint et cito mobiles. E[ro]ſe aut ſi ſunt p[ler]u[os] ſut
caſioſe; vel ſunt ad scabié p[ar]pare. Que yo grauiter mo
uen[em]t z difficile: ſut male, p[os]tet eni[z] illu[us] cuius talis è
d[if]poſitio: ſuas quâdo a ſono c[os]citatur t[á]diu fricare p[al]
peb[ras]; donec a[peri]túr. L[ac]rimale quo[os] quod a parte
naris è ex[pr]imédu est, de c[urret] eni foſtan b[um]or ab co
occasione [ſi]tule ſi ibi è. C p[ili] p[ter]erea p[al]peb[ra]z; z cilio
rum oculo[us] p[quir]endi ſunt. Si eni ſuerit rari: malu[os] ſi
gnificab[ut]; z p[ri]ze ſi cù hoc raucue ſuerit: z faci[e] habue-
rit rubeá. C Deide cù magna odiligëtia anbelit? per os z
naree attédaſt: ne mal[em] ſit ibi odo[os]. C N[ari]u[os] p[er]tectus
qui c[os]ideret. D[agne eni z foſte ſi fuerint: fiſtulá i ſe c[os]
tinebút. i[de]o[os] in sole c[osp]ici debét. C J[ét]que anbelit
attédend[em] est, ſit facilis. C D[ét]riu[os] p[ter]erea mod[em] obſer
uáduſs é. videlicet ſi ſut recti, z foſtes, z mundi, z ſi aliqui
e[os] mouen[em]: vel co[z]rodun[em]. C D[entes] enim foſtes vii
m[ar]nèt. D[in]uti vo[el] vel debiles cito cadit, p[ter]et b[ui]
toti? corporis debilitate p[no]ſtican[que]. C Deinceps ei' col
l[ui]os c[os]ideret ſi èt equale: z c[osp]rimat: z videat ſi eni ibi
aligs loc[em]tumid: vel c[ic]atricire babés. S[o]tassis eni glan
dule ibi erut: ex q[ubus] ſeroſule cito generabúſt. C p[ec]t
p[ter]erea attédaſt ſi éamplu[os] z multas babés cárnes. C par
u[n]z eni[z] ſi ſuerit et macru[em] z sp[atu]le foſis p[ri]minuerit: p[ti]
ſis significabiſt. C poſt hec vo[el] lupinus iacens ſtatuaſt: z to-
tus ei? v[eter] pergraſt: attédeſo d[u] tumus vel doló[us] inueat
tur ibi c[os]p[ri]imitur: z p[ri]cipue in loco epatis, z splenis
z oris ſtomachi. Deinceps p[ci]piaſt ei vt incedat, cuius gref
ſuum attédaſt virtus. Deinceps aliquid a[ſtringe]re iubea
tur, z ſue c[os]trictiòis foſtito[do] ſideret, debilis enim ſi
fuerit o[ui]m neruo[us] debilitate demoſtrabit. C Poſtea
vero p[ci]piaſt vt currit: z attédaſt an poſt curuſs afma i[ps
inuadat vel tuſſis. Manus p[ter]erea ipſi us z pedes adi-
uicé c[ó]parádo respiciant. Una eni[z] foſtasse altera maió-
uien[em]. C Juncturaribus quo[os] diſpoſitio c[on]ſideranda
est ſi ad motiòes ſcilicet p[parate] ſunt. Deide crura ſunt
inſpiciéda, an in eis yene magne: z croſſe: z ample uienút
tur. Ex bis eni varices: z elepbantia ſepe accidút. Alia èt
o[ia] q[ui]n c[ó]plexionu cognitione attéde[da] ſo[re] d[ix]im[em], ad
bas res adjuatiu cognofcendas.

C Significationum capillozum. CAP. XXVI.

Apilli

lenes timo[zi]s ſunt significatiui.

L[er]ſpi aut audacia ſignificant. In
[vent]re èt p[ilo]zu[os] multitudo reperta: luxurio-
ſuz demoſtrat. Sup. o[os]i[us] vero ſi multi fue
r[in]pili: audacia iudicabiſt. Sed ſi p[er] sp[atu]
las et collu[us] multitudo ſuerit p[ilo]zu[os] d[ementia] et obſtina
tio significabun[que]. In v[ê]t[re] quo[os] et p[ect]ore p[ilo]zu[os] multi
tudo reperta: ſapientie innuit paucitates. L[ui] in capite
yel in toto corporz ſtantes reperti timo[ze] significant.

C Significationu[us] colorum. CAP. XXVII.

D loz

rufus vel rubeus, ſanguinis z calo-
ris inuiut multitudiné. Lo[lo]s vero
inter rubeú z albú medius equales signifi-
c[ó]plexioné: eni[z] cù hoc cutiæ a pilis nuda ſuerit.
Euius aut colo[us] èvelut kláma ignis instabilis

est et maniacus. Lui? èt col[or] rubeus et clarus c[osp]citur.

b

Secundus

io

### Significationum costap. CAP. XL.

Ostarú

fortitudo: ut lap ifas carium
multitudo. soliditare est declarat

Corpo:is subtilitas. multa significat a fortitias,
Uebris magnitudo, libidinis declarat nimie-
tatem. Costarum gracilitas: ac earundez subtilitas. cordis
inuit debititatè. Significa. doſſi. CAP. XLII.

Orſi

aplitudo. forſtitudine declarat et arro-
gatiá: atq. ire vehementiá. Doſſi vo
curuitas mor: innuit malitiae. Œqlitas doſſi.
bonum est ſignum.

De significa. spatulaz. CAP. XLII.

Patula

subtilis. ſensu onidit paucita
té. Spatula lata bonu idicat

intellectú. Lapitis spatule elevatio valde eló-
gata ſultitiam significat.

Significa. brachioz. CAP. XLIII.

Am

brachia adeo fuerit elógata: ut man"
ad genua attigat ſubtilitatc aie: et ar-
rogatía: ac regédi ſignat cupiditatez. Cum

brachia multu curta ſunt boiern timidum: et
malitie amato:em ſignificant.

Significationem volarum. CAP. XLIII.

Anus

lenes et subtiles ſapiëtiá multa: et
bonu deſignat itellectú. Manus

valde curte ſulticiá significát. Man" graci-
les et multu lóge: tirannidem declarant atq.
ſulticiam.

Significationem achap. coraz. et pedú. CAP. XLV.

Edes

in quib" carnis êmultitudo atq.
ipſi" durities: mali itellect boſſes

poſtědút. pedes pui et pulcru: boſſes fornicato
rè et iocuſú innuit. Lú calcaneú è gracile: tio-
rem ſignificat. Croſſuz vo et forſte cu fuerit: foz
titudine idicabit. Lú cauile vytri: atq. crura croſſa ſue
rint. hebetè et iuerecúdu demoſtrabut. Coxe: cu exteri"
multas babét carnes: foſtitudis ibecillitatec atq. laſita-
té declarat. Quádo coraz. ofſa forſis: pminuerit audaciá
ſignificabut. Ancharum quoq ofſa cu exteri'tédút: foz-
titudinis demoſtrát multitudiné et virilitate. Ancharuz
gracilitas: mulie:z significat amato:ez et corporis debili-
tatem: atq. timozem.

Significationis paſſu. CAP. XLVI.

Ains

paſſus apli ſut et tardi spatioſus est.

Luius paſſus yeloces ſunt et òzeues
ſestinus est: et prebubſublibet valde ſollicit?

Significationis audacie. CAP. XLVII.

Adar

est cui? capilli ſut forſtes et asperi:
ſtatura ipſi'erect: ofſa qqq. forſia:

è extrema: atq. coſte: nec nò iucture forſtitu-
nez habétes: et magne, pect" pterea magnus.

t venter magnus: ac spatule magne. Lollu quoq: forte et
groſſuz in quo carnis nò ſut mult: utudo. Est etia toraz lat':
et coxe abſcódite: atq. lacert: in pulpis cruris ab iterio:
riueni: iferi' deſcédit. Cutis et eius et carnes: ſiccita
tis ſut additioris: frós quq: ei' venas babés et rugis ca-
res: nec è fine pilis. Sun pterea audacie signa carniú eq
litas et ſtature erecto: c iucturaz et digitorz: forſtitudo: et
vëtris gracilitas et q: ei' nates parue vel oino videt' de-
lete: et q: qó vtraſq. spitulas magnú diſlitigit ſpatiú: et quod
ſupcilia ſunt erec: et frós nò e rugosa. Ipſe quoq: è valò
iraci: et ſemp irá ſeruás. Est etia i pectore
pilo: et p: atq. p: atq. Significationis

Imidus

cimidi. CAP. XLVIII.

tura curia: et muſculi curuſi iteriozes ſurſum ascendunt.

CLoloz citrinus et oculi debiles: et frequêter palpitates
Man? quoq: et pedes ſubtilles: et macri: Intuit? vo eius
tuitui tristis ſimilis est.

Signific. hois bôi itellect? et bôe näe. CAP. XLIX.

Ains

ſigna ſunt: q carnes ſunt lenes: et
molles et paucé: medi: iter crafum

existés et macru: nò multas babés i facie car-
nes: et ipſi: spatule ſunt elevate: cui'doſſi car
nes nò h3: et ei' coloz: iter rubeu: et albú è medi"
et tener et lucidus atq. clarus. Lutis pzererea est ſubtilis.
Lapilli et nò ſut multi: et ouri: nec multu nigri. Luius ocu
li ſunt iter varios et nigros medy: ſunt et molles.

Significa. corporis babétis boná näz. CAP. L.

Ains

ſigna ſut: q iter lógu et curtú: crafi
ſuz atq. macru: mediú iueni: et est

albúz pauca:z babés amixtá rubedinez. Da-
nus quoq: et pedes: iter magnos et puos: atq.
inter multas babétes carnes et paucas. medy
existút. Laput pterea corporis magnitudini è pòztonas
le. In cui' collo pauca extat croſtities. Lapilli quoq: eius
iter lenes medy et asperos: rubedini parú vicinantur.
Facie:q3 et i'rotúda: et nares erecte et ppulcra: et magni
dine eçles. C oculi èt ſut iter nigros et varios medy: in
quibus biduiditas exſit: et clarkas.

Significa. hois philosopbi. CAP. LI.

ſigna ſut: q ei' ſtatura est erecta.

Larnis quoq: tener eſlitate: è alb-
bus paru:z babés rubedine: amixtam. Lapilli

ei' iter mlto:z paucos: et planos et crispos ſut
medy: et nigros et rubeos. Man' quoq: ſut plane digitos
babétes duifios. Frós è è magná: et oculi iter varios: et ni
gros ſut medy: molles quoq: ſunt. Et q: eius ituit? : ridé
ti vel gaudéti ſimilis iuenitur.

Significa. hois g eſt croſſe näe. CAP. LII.

Ains

ſigna ſut: yel q êmultu albus: vel
multu brun? : vel ſucus: vêter qqq

est magn? et digiti curtí: et facies valde rotun-
da: atq:3 i maxillis carnis multitudo. De suis
pterea ſignificatiòib? est: qí et collo et pedib? et

in eo qó è iter ea multa exſit carnoſitas. Uenter quoq:
cu rotuéditate foris pminet. Et q ei' spatule ſurſuz ſunt
elevate: et frós i rotuéditate pile ſultudine: ac ſi èét gibbo
ſa' tenet: multas babés carnes. Madibule èt ei' magne et
crura longa. Est etiam longa facies et collum croſſum.

Significationis hois inuercúdi. CAP. LIII.

Auerecúdus

est: cui? oculi multuz
ſunt aperti: et foris p

minétes: acute ituètes: et ei: qó palpebze croſ-
ſe. Statura autem ei'nò multu lóga. Lú vo in
cedit: pect" parúper anteri'tédit. Lui' pterea

spatule elevate ſut: mor'tefest". Coloz vo ruffus multus
babés ſanguiné: facies rotúda: toraz parump gibboſus.
De suis inſup ſignificationibus è: q oculi multu apertiú
tur: et ſunt acute inſtuentes. Est etia multus loquaz.

Significa. hois malor: mozum. CAP. LIII.

Ains

ſigna ſut: facies feda: colozé cù qua
daq obscuritate rubeu: babés: cutis

faciei ſicca: toti? corporis macres. rugosa faci-
es ac capillo: nigredo et lenitas.

Ains

ſigna ſunt: albedo colo:is et rubedi
nè babés: amixtá: capillo: et mul

titudo: et croſtities: lenitas: atq:3 nigredo. p:re
petera q: ſup timpoza multos h3 capillos: et q

ius oculi ſut croſſi. Significa. ſemic. CAP. LVII.

b z

Tractatus

pus ifridat ər əſſiccat: carniu quoqz de ſaguins miorationezs fac: figs eo mlrotiés vrat: ſtöm quoqz əſtoſtat: ac vêtré ſz pln conſtrigit: ər ſanguine generat melacolicu.

Amarū calſac ər əſſiccat forſiter: ſaguineqz cito ad aduſtionè pdcu ər malitiæ. Loſaz qɔq ru. in ſanguie augiſtat.

Acuntū mlto pſls calſac ər amaz. Uu ər calozè auger: ər corpus velociter ilſamat: ac ſang. adurit: ipmigqz plus i cole rá mutat ru. poſtea in nig. Cnſipidu alidè ə qò magt trit: qò eglitati vicinu e. aliud vò qò tépate calefacit: əlali ud est qò tépate ifridat: cu: quo ſi multa fuerit hüiditas buéctabit. cu ət fuerit ſicu: deſſicabit. Lü ət pdcöß ſapo vyu yn: alicu rei adeo fuerit onati: vt alteri: ñ poſit oni: uz pcipie: aut ſi ſenti: pa:z tï ət occulte ſenti: erit tè ei: ət cor poze opatio qɔq dıxim. Duo autè ſapozes ſi eglér onati fuerint opatio coq əpoſita egliter erit ſm hoc.

De ſutibus granoz ər ſeminuz vſitato: ex quibus ſo, Cap. II. Clet fieri pania.

Ritici

têpamêto è vicinu: ıl calitati paru attineat. Dò aut pôderosi: inuenit ər folidi: maioris è murrimeti. hoibɔ: qɔɔb: alys ġnis magl ąuicés è magis puz iue ni: Saguins è ex eo gnâr: oi ſanguie ex alys gnâr ənris tépatioz exiliſt. Odeque eglitati è ppinqui: 1z friditati attineat. Lui? nutriu:nti tritici əpatioè e puu. Est.n. ilatiui: ər ifridatinu. Solitos aut vétoſitatè ac egritudies frida: de: ə colica pati ipedit, caleſis vò ər q carniu volùt adiſi: miorationè ſkert. Saguiez vò coſe nigre vicinu gnâr.

C Rici téperiei que est iter calitati ər frig. vicinu exiliſt: ət vétre strigit. Solit ət colica pati necet. Dòl mltu nutri at. de vêtre tï nò facile deſcédit nifi coqf: cù aliquo mul tu ynctuofitat: brîte. Dò qni cù lacte cogt: ət qù cùc. come di: plz nutri: ət ſanguine augi:metat. Sabe têpamê to pzie exiliſt: 1z friditati parup attineat. Que mltu ilſat tes ſcothomiá gnânt. Laput pterea grauát: corpuſqz totù deſſoluit: efficiit. Hutt vò leni:nti: qni ea:po:cia bibit: ət ſine ſale comedun: Lü aceto ət ſi comelte fuerit ventrez strigût. Solit vò pati vétoſitatè ex colica: v'l ex ruptura male ſut. Uirides aut fabe buôzes gnânt crudos: 2i 1kò: ac iſteſis augi:ntat fla: ət 2i ipis vétoſitatè exci:ât. C Licer calm è ilkat ər vzinà ac meſtrua puocat: ər augz spma. Uiride pterea cicer in hò ət iſteſis multas gni:ta ſupſluitates: fabe tï ə cicer ſi ascen: mioris ſut vétoſitat. CLéticule fri.ſk ə ſic. ər ſang. gnânt melicu: ə corp əſſiccat. Spma qɔz deſſoluit: atqz ſaguiez ſedât: cu: əpctigu:nt calitare. Infridat.n. atqz oclo:z tenec:roſitatè: ə melicas efficiu:ts egritu dinez: cu alige in comelitios eſre quêter vtí. Que at ex eris affan:k min? ilkat: ə magis deſſicât. CMes fri. ſut ə ſic. Qui fabis ət léticul'leuiozes: min? illis ſi ilatiui. 2po:ru:z quoqz nutri:metu: ſaba:q ac létiu: nutrimeto ſui nüe iue. CLupini groſſu ſut: ət ad vigerêdu duri. Lü ət dulcoran:k ə comedun: k nò calefaciut corp? vò vò amari ſut:nò ad nutriu:di: fed ad mediciu ſut apti. deſſoluit.n. 2erofu:as ət abſtergût forſiter: qni admistran: k nò mltu o'kòzati. Uriná qɔz ac meſtrua puocat. Abor:z ſp pterea faci:ut: ər lúbricos atqz vîmes ò vêtre expe:llédo educu:rt. Emoroyda ru: ilup oza api:ut. C Easoli: ilkat: ə ipiguát corp? . Uriná qɔz ac meſtrua puocat. Vûlreèt reddút molle: qò illi ppe efficiu:q rubei ſk. Corp? calefaci:ut: capit: efficiu:ts əcothomi:ac mala ſônia videre faci:ut. CRobelie fri. ſk ə ſic. ɔq pa:z nutriètes malu:gnânt ſang. neru:ſiqz ipedimétu: p:ſtar. C Paniciu atqz: milliu: fri. ſk ə ſic. ɔq pa:z nutriát vêtre tï strigût. Dora ſic. è:q pa:z nutrit: ə vêtre strigit.

De bis q ex tritico ər ɔrdo fiút. CAP. III.

Amis

q ex tritico ſit plibq. boiu:z uuenien-
tio: è. Qui èt melior reddif qni ml-
tü salis hüs ər mltu fermeti: bïn fermeta: ət co-

quit: vï ət citi? digerik: ət magis tenuis ac ſubtilio: 1ueni:K. Aqim? ət pàis dure digerit: tardeqq de hòs deſcédit. Qui vêtre dolorè efficiens: i epe opilationè: atqz ər ienib? lapidè creat. C Simula ex q fit darmacha: ət ipa oarmacha maio:zis ſi nutrimeti: tardé tï deſcédit. C Lòis ət faria citi: deſcédit: min? nutrit. Saguins vò ex ca:gnâr? melie parup erit: atqz magl vtillum: maioris tï erit nutriu:nti. C Dvocati: ət panis triticei pàis əpatio:e frigidus reſpi. Qui pui ex:ui:ns nutrimeti vétoſitate: ə colica atqz egritudies fa cit fridas: vétreqz strigit. C Panis vò nà ex alys ſit gnis: est vt gni:na: ər eo què ipe ſit. C In amilo ət viſcolitas q me:bræ excozata plana fiut atqz lenia:ueni:nt qò epiglo tu: ac pect: leni:nt cù pultes ex eo cù cuc. ə oleo amig:ci. fiut. Sepe.n.comefu:nt in epe: opilationè: creat. C Exa:q èt fur fisur fiút əſi pultes: ə quâda brîtes: tersionè pulmonem mûdificat. C Aq vò o:dei acute febzicitatib? ſbert ət lenit pect: atqz ſiti ſedat ər ardoz. C Simula triticea ət ca:lorè ət ſiti exſtiguit. cpar qɔq hùbit? ca:q ſbert: ſi ca:q pùs bïn ablura: de:ide cu: mltu aq ca:la ac tâde: cu: cù cuc. mixta bibat. Odeadeca vò magis magis inſidet. Uerü:nti:bc magis nutrit: ət magie lenit: ac tépatior est.

De virtute aque. Cap. III.

Qua

nàna in corpe ſeruat buôzes: əc iu: bû ſubtiliá: penetrare facit. Ipa qɔz calozè re:pmêdo: caleſactis calida:qz hùbitus ſplonè pùſus vini:quens e: 2i. Aq ilup que 2i pôdere leuioz est: calozez: 2i fri. yeloci: 2i ſupcipit ſapo:re re:tinés melio:z:q. 2i ad dulcedinè parup icline:nt: melio:z iudicaf. Aq. a:pt pterea malu: hùs p:apo:re aut odore: mala è: nec e: bibêda. Aq:q trı:qda cá medicie: bibût aqua. C Turbi da ət aq ət epe: opilato:ez: 2i ərenib? lapidê gnat. C Salia èt aq:q pus vétre ſoluit. poſtea vò strigit: figs ca:q suere bi berit: corpuſqz deſiccat: ə q 2cabi:et atqz ragadias generat. C Aq vò stás ət putrida ſplenè augi:ntat: ac 2plones cozzi:pit: ə generat ſebzes. Aqva vò cum nine infrigidata yel ex: se vt bec frigida inuenitur: ſomachum percutit ſi a iu:inens bibat: ſed epar multum ifridat. Qua: nllı ieu:ni bibere p:ſumat: nifi caleſact: 2sert.n.eis B mò. C Su cibû ət accepta: 2lɔz coz:zobozat: ə appetitù auget ex: qù aq sufficit 2rititas. C Aq vò q ex ſerifitate ſui nò puenit ad B vt delectet: vétre: 2lat: 2iti nò minuit: 2s appetitù ò struit: ə corp? viſsoluit: ət ad vltimù ñ ègrua. C Aq pte rea cocta qulq:mi:q reddit: 2i ſubia: min? è 2i ſubia:ci tiu:ſq deſcédit. Plunialis at aq his q cito iurru:t ſebzes è mala: ət magie k logiè ətpis. Que tï in ſuis alys vi:spóni: b? è bòa. C Aq è repida nante: fa:q. Aq ət ca:la qù dgà ieu:ni bibût: 2lɔz a p:cedèt! nutrimeti ſup:fluitatib? lauat q vétre forſtasse ſoluit. Dec ət ſi frequêter biba: 2lɔz cor:ru:pit ə debilitat. Aßèt i ə balneà:nt: nò è bonu: multu: e ca:la:q v'lmltú frida: 2i uuenit vt iter bec uno téperie: te: neat. Dec.n. tépatl corpib? magl 2sert: Aq vò frida corpa piquia coz:zobozat ac calio:ra ſed reddit qɔz plus erât: 2eniu:ſiqz nocet: ə corpa hùtib? debilia. La:la ət aq: fatigato:ez 2rmo uet: ə dolozes minuit: atqz apata molliſcat. Corpizqz au:get pulchritudinè: 2i ipſi:q carnes: atqz vina: puocat: corp? 2t ti:viſsoluit: ac ſaguine: a qb? exire uuenit: cito fluere fac: vütute qɔz deycit. C De ags pterea nàrl calis q sùt sulpbul ree ət bitumioſe: meru:os caleſa:ni:do: fridis uueni:q egritudinib? ſeru:nt: əqis e:as ingredi:utur patiètes. Scabiei qɔz 2p:putul: p:ſiciut. Intestia vò forſiter calefaciunt: 2: p:ci:pie

Tertius

iz

epar. Aq vo sale armōiaco salite: ac malu hātes sapozēvērē
laxat; cù bibunē: vel cu in eis sedet; aut cù clīstericant.
Aque aŭt cale q sup alumē cùrrit; empo—toicis: atq. muli-
crib' městruōq nimietaté patiètib': emorozy di b' cōſe-
ruunt. Œbzēs tīn in calidis gnānt corpib'. Aque yo nālfr ca
lide q bulliūt & adurūt colicā diſsoluāt; atq. grossaz véto-
sitaté měbzis ikufaz'; spafsmū expellūt humidū. Aq itidē
q sup terrā cùrrit; ex qua eſtib ferru magnu hūtib'. pple-
nem cōſert. Que yo sup terrā: ex qua fit es trāſit cōplonē
habetibus corruptā: perutilis comprobatur.

T. de virtute vini.

CAP. V.

Inſu multis modis diuerſificari & muta-
ri inuenit ſm ſui ſubaz ac ſui ſipè.
Uinu quod œ qo' iebziat corp' calefacit. Ui-
nu aŭt albū & clap. qo' nō multe tolerat aque
omijtione: mioris est calefactiōis: ſz vrine est

magis puocatiuīn. In coloze yo igneū & amap: qo' maioze
pōt amijctione: recipe: maloziēs ā calefactiōis. Nigru itidē
q grossiūz atq. dulce in quo ē pōticitas: grossiōis est nāc.
Uinu pterea nouu calinis magnē: ac venas velo-
cius iplet; buic aŭt yetus ſiui uineni. Uinu pterea gnālfr
ſom & epar ſemp calefacit: atq3 nutrimetū penetrare fa-
ci; fanguīn quoq ac carnes: z innatu caloze augmentat.
Ipsaz et nāz in ſuis p[]zys actiobīb' adiuuat. 163q et dige-
ſtina fit fortoio. Et p[]illō ſupfluīratū expulſio et eap. egref
ſio fit facilis. Et bec est ca ſre ganitas z grossitudo: z forto
futdo p[]durāt; z ſeniui tardat. Uinu p[]terea auiu letificat. Iſ
ſi ſupſlue in potu ſumač epati & cerebzo: ac neruus ipedi-
mentu facit: tremore qoq atq3 spafsmū: nec nō paraliſiz
z apopleziā: ac mozē gnāt fitubaneā. T[]cete aŭt ſi biba
l[]u m[]e bonitatis cā in corpe eſtit: z in ſeninām[]aſſi.
Uinu itidē puru cui paucā amicſce aq: bis q grossaz inyē
tre ſoliu ſut vétoſitare pati: z quoq ſons z epar ſut frida
corfer. Uinu yo depuratu multu aq bīns amijctionēs, bis
q e[]r vino volo[]re patiun̄ capitis: vel ex co inebzan[]t: auiri
liu p[]stat: Iſ vētre iſlet. Uinu groſiūz q[]ulce & n[]ouui: inte-
rio h[]bitib' opulationē: yel groſſitndin̄ nociuui est. Lito
aŭt voletib' ipiguari e bonu. P[]ot'q de yuis paſſis nude
kit: ytuē e[]t vt vītus vini nigri z groſi: Izu minozē eo b[]eat ca-
liditāte. Qui aŭt mellis h[]s amijctionē groſſo vino est cali
dioz ſz mellis multitudinē: vel ei' paucitatē in ipo exenl.
C[]p[]ot' de melle fact: vebemēter e cauſis. Qui et co[]le ru-
bee est g[]nātiu?: z calida h[]bitib' op[]lone n[]o e[]s gruus, frigi
das t[]ui patiètib' egritudies ſfert. C[]p[]ot'q fit de vacti
lis z ficub' e groſſus. I63q & Ito malus e: z fanguinē melu-
ci: atqz in iteroiub' opulationē gnāt: z p[]pe si nouu z
doul cis fuerit. L[]o[]p[]tī n[]i p[]inguat: z in ipo sanguinē angmetat.
C[]de vtutib' potuui n[]o inebriantiuſ.

CAP. VI.

Eruſiā

de ordeo facta neruos ipedit:
caput volere fac & iflat. Urinā
tamen puocat ac calo[]re ex ebrietare reprimit.

C[]que vero de rico fit ceruſia: p[]dicate in ſuis actionib' e vicina: min t[]i iflat. C[]que auzēs de pane stimulaginco o fici: m[]ethā & apiu b[]ins am[]mixta oi, bus melioz iudicaſt. C[]eru[i]tī ſolis calefactis: z in diſpōni, bus et p[]tib' calidis n[]o e[]bona. C[]Q[]rimel e[]fr: q[]o calo- rez reprimit: z co[]laz rubeā ac ſang. z ſedat ſiti: c[]u n[]o multa p[]ticipat vulcedie: ſla quoq icidit: z frubliat: z abſtergit: z opulationē aperit: v[]rinā p[]terea puocat. H[]ut t[]i p[]ect: exa[]pafat: q[]o p[]pe operaſt c[]u multa b[]eat acreditinē. N[]eruos aŭt h[]bitib' debiles: vel in c[]is aligd patiètib' mal: atq3 ab rasiōe labo[]zibus: z acide ruct[]atib' nocumētū p[]bet. eos etiā ledit: qui ſtomabuſ z epar frigida habent.

C[]Syrupus lulep est t[]épat. I[]s fridatūto attinect. E[]xtiguit
eni ſitim: z guttur lenit: ac n[]o h[]iłamato ſfert: z feb[]ze acu-
tam cum niue potatus reprimit.

C[]dromel simplex ea lm est z lenitinu: fridas patiètibus
egritudines: re mediui affert. I[]n cu: aŭt ſfectioē sp[]es ap-
ponun: magis v[]timuē e in illo: z calidib est. Uin & calefa-
citis nocet: z n[]o ſfert ip[]s a flare mudādo: ac caleſac. N[]er-
uis p[]terea calo[]re inducit: z colerā comouet rubea.

C[]de vinis falſis.

CAP. VII.

Sta que

falso vina dicu[n]e de paſſis vel
cuccaro vo ſolle melle facta: ſi ſoco
vini p[]us q[]u bulliāt & residcat biban: iflationē
generat & ſiti: ac fastidiu & v[]etris fluxu faciu:
sanguinē quoq cōmouet: ac colerā rubeas, q[]
vero fit de melle: c[]u b[]n coctu eſt minus inflat.

C[]de robub.

CAP. VIII.

Ob violari

fridū e. Epiglotiokoq3
z gutturi ac pectori con-

fert. n[]to aŭ malu e: v[]etrē yo ſoluit. C[]Rob q[]
fit de aq rosata: in qua buliēt recētes roſe m[]
totiēs poſite fuerut: z quaq vice fuerut renouate naufa-
ſac. v[]etrē yo ſoluit. C[]Rob de citonys acetaſis simplex
v[]etrē l[]tringit: ac ſom corzoborat: z auſert ſtim. C[]Rob
de malis granatis acetaſis ſimpler yomitu retinet: z v[]
ve[]re stringit atq3 crapulatis: z naufac ac volozi capitis ex
crapula veniètib' ſert. C[]Rob de malis acetaſis ſim-
plex puluiu cordis: z ardozi n[]o: atq3 naufa[]e remediu[]z af-
fert. C[]Rob de fuco v[]ue acerbe ko[]lam reprimit ru: z
guinē v[]ebemēter: ac n[]o ardoze: z ſitiq z ex calitate p[]ce-
dit ſedat; v[]etrē quoq3 atq3 yomitu ſtringit. C[]Rob de
ribes e[]ſicut rob de fuco v[]ue acerbe: z p[]ap plus opatur.
C[]Rob de fuco pomi citiri n[]opa[]t vt p[]dicta: ventre t[]
vt ipa ſtringit: I[]z calo[]re fortiu ſitis reprimit z extinguit.
D[]ia p[]terea robub que victa ſunt ei: in n[]i p[]octeſo e[]
afpi-
tas: n[]ocet. C[]Rob de p[]unis ſanguis z co[]le rubee calo[]re
extinguit: ac v[]etrē laxat; gutturi e[]t n[]o multu nocet.

C[]de virtute carniū z ſuis ſpeciebus.

CAP. IX.

Aro

oibus nutrietib' vehementi' nutrit.

C[]p[]ot' p[]terea ipinguat z corzoborat.
Qui aŭt ea y[]tif multu z replectio. Œq3 fre
qu[]eti indiget klomia: z p[]cipue sigs c[]u ca vinuz
bibit. Alaiuvi yo de crepitop: z ipinguator caro
z c[]oq que de v[]etre a[]ialiu a[]i partu e[]bun[]t n[]ala eſt: nec
est in ei' cometioē ytilitas. Que aŭt iter iſas duas me-
dia repit: mediocris exſitit. Que c[]u fuerit a[]ialis multo
magis & alia iuuenis exn[]it erit h[]uidioz. Et q[]ui fuerit a[]ialis
multu in ſenectute puecti erit ſiccioz. Ul[]r aŭt ois ca-
ro calefacit: q[]e feb[]ziciratib' ac replectionē patiètib': incon-
grua iudicaſt. Laro p[]terea rubea fine p[]inguedie maloziēs
est nutrimetī: q[]e est c[]u p[]inguedie: q[]e paucioses gnāt fu-
perfluitates: z ſom plus corzoborat. Laro aŭt croſsa: m[]
tu labo[]zib' ſuenieſ est. Subtilis aŭt b[]ie q p[]dictis ſunt
2y uenit. C[]dedulina caro e[]t p[]ceta: nullā i[]e b[]ins ma
litie amijctionē q[]u h[]patu generet sanguinē. Labo[]zātib'
ti n[]o ſgruit. z n[]o ſoz vt ſup c[]a eliqa: cis quoq diſp[]o buic
diſp[]oni e[]zia. N[]o eſt: n[]adeo debilis: vt ex ca vt deſtrua-
tur: neq: ei' nutrimetū adeo multu eſt z groſiūz: vt ex eo
in corpe p[]ueniat repleto: z groſiūz generet ſanguis. S[]
guis quoq3 ex ea g[]na[]t iter frubtilē z groſiūz: ac iter calz
z fri. exſitit. C[]arietina aŭt caro: edulina carne groſſiōz e
vireſq plus angmetat: z p[]les eſſicit ſupfluitates: q[] in bo-
nitate hedulina seg[]t carne. C[]ap[]rina yo caro: a[]rietina
carne fridioz e: paucas faciēs ſupfluitates: atq3 vires mi-
nus accrefere faciēs z min' nutriēs: q[] frādā h[]bitib' op[]lo-
nem: atq3 bis g[]bus fride accidut egritudines i[]cōgrua exi-
tit: q[]b' arietina plus cōſert. L[]adica yo h[]bitib op[]lone:
bis g[]bus calide ex replectiōe solent accidere egritudines
plus ſfert ca[]na. C[]aro vaccina groſsa eſt: multuq3 nu
trit: sanguinē q[]q3 ip[]sulz ac groſſu3 generat: neq3 ſgruit

b 4

Tractatus

nifi bis qui multo vuntur exercitio. A cuius comestione abstinere debet:gb melice abestit egritudines. CLaro ceurina cala est grossa:fang.grosfuz generās:cui finis ad melias oucit. CLaro camelina yebementer exiis calida melias gniat. Daz yo trā Carni nulla est comendanda:nifi ab bis g mltu labozat. Inter illas tī vaccina melioz exiit. CLaro gaſel iter filuſtres carnes melioz babeſ. ſa guio qz ex ea gniat? paucas efficit ſupfluitatee:q cù ſicus ſit melie attinet. Dircq yo ſiluſtriu caro grossiō est ac melie ppingo2. CLeruina ſilr caro atq3 onagria cadē opani. D Onagura tī manifiſt: caſeafacit. Dea aŭt car nes iſte ſanguine generāt melicu. D Lepozina yo caro B pſcipe opat. Jpfa.n. plus alys melie gnātiua exiſtit.

## Tarne

De carnib' volatiliu. CAP. X. caro oi carne auui leuioz iueniſ: atq3 his q subtili volut cultodiri regimine uenietio2. poſt ita aŭt coturnicis caro ſcōa in bonitate exiſtit:q paruā generans ſupfluitate: nō multu calida iudicat. CLaro itidē pullo, ru2 poſt ipſa2 poniſ: coturnicis tī caro meliois é gnātiua ſanguis: et ſpmatis augmentatua. Cperadicis caro iſtis groſſo exiis vētre ſtrigit: cu2 mltu nutrit. CLaro alaude que pilea dōr: vētre ſtrigit: cui? vētre fluere facit. CLaro paſſeris calidilima e:luxuriāg comouet. C pullu co/lu5i2 filr vēbemoris ſut calati:q et ſanguine generāt i flāmatu:z cito feb2re faciut. [Anat] caro ples effici ſu/ perfluitates: ac plus ſaſtidi facit: et maioris é calitatis. Nō tī plo nutrī caro gallinacea. CLaro gruis é groſſa.q et tarde vigerit: et ſanguine gniat melicu. Cstructio2 nis caro oib' groſſiō iudicat. CLaro ſilonis et alia2 auui ſim ſiluſtriu qet mltou paticipat rubedie z nigredine: tato calidio2:atq3 ſanguini melico ppingo2 vīr. Que at il/ taru malu hz odozē: ſanguis gnātiua deterioris. iocd nul to mō comedi 3. D volatiliu aŭt caro in ſumilu? vel la cub' mozatiu multaru est ſupfluitatu effectua:que it ma lum hz odozē deteriori2 iudicatur.

De viuſeritate méb2 aaliu1 inutriméto. CAP.XI.

## Aput

est groſſuz: qo mltu nutriés calefa/ cit:nec é comedéu nifi in tpb2 frigids. Ex co.n. ſebe2 ms1totiés generātur tō co la:multu tī ſo2tat: ſanguine quod ac ſpma auget. cereb p[ro] cu ſit fridu naueſa fac: ac ſto no cet.qb ab oib' ipm comedere yoleſtib' an oem ſumédu é cibu:nifi catarticiu ſint ſupturi. Calida prerea 2p1oné hntib2 cofert. Quib2 yo fride accidere ſolét egritudines:non 2griut. C[ad]edulla iter calitare et fri. téperaméto vicina exiſtit: calati2 tri magis appzopiqt: q et ſpma augmétat: et ſtom molliſcat. C[ub]er é fridu et groſſuz: qd2 lmult nutriat: tarde tī vigerit. stb5 yo et epar hntib2 ca]a p[er]ſert. C[ep]ar calidu est tī bu. qb et tarde vigerit: et graue exiſtit. C[renes] tarde vigerunt: q nec bonu generát ſanguine: nec multu dat nutrimétu. C[sp]le malí exiis nutrimeti: tarde vigeri: ac nig2 gniat ſang. h[ro] tī p[er]ſert. I2 cito ſatati. C[ue]ter tarde vigerit: q frigidus exiis: pa2 nutrit: atq3 klatici gniat ſanguine. CLoz calm é 2vure ſube: qb et tar de vigerit: et nō multu nutrit. C[pu]lmo tarde vigeritur: paru2 nutrit: et fridus. C[au]ſculi ſue lacerti ſangui nez multa abundaté huiditate: multaſq2 generát ſuper/ ſufluitates efficiu:q in ſe viſcoſitaté retiné2 minoris é cali/ ditatis. CLaro ſinepinguedine rubea, y2. ſanguis ſicci é gnātiua: paucas faciés ſupfluitates: magi tī adipe nutrit. C[ping]uſedo ſanguine gniat humidilimu multas faciét ſupfluitates: mino2 tī est nutriméti. CLaro varia ta:q. linter pingué 2 macra exiſtit: ſanguine gniat tépera tu2. CLauda est ca]a:q ſto nocés: ſaſtidiu facit: ac colerá gniat rubca. CLutis frin gniat ſanguine in quo mlta exi-

rit viſcoſitas: et opilatié facit. C[pedes] ſanguine gene reſter viſcoſum: q fridio2 ac leuioz eo exiſtit: que caro gniat. C[al]ialiu2 anterio2 leuio2 ſunt et calidio2: poſterio2 et vago granio2 ſunt frigido2.

De vtutib' q[ui] acgrt cibi ex artificio. CAP. XII.

## Aro

ſup prunas aſſata multu nutrit:corp2 nāq corrobózat atq3 yelocter nutrit bec etiā eis q multi ſanguis fluxu p[ex]i ſut: có fert: tarde tī digerit atq3 vir ynq tota oino vi geriſ: q neq poſt aliu ſuméda est cibú: neq cù ea ali fumi oib' cib' poſt cui2 comeſtioné potus ſumédus nō est nifi in pua ſtititate: ma]ia tī cogéte necitate. CLaro taro cù pingued 2 frigida1 facit: atq3 de taro deſeéit: cui2 nutrimétu y validi est: grauiu2 tī est ea q ſup prunas aſſat: q aut frigi2 in oleo leuioz é atq3 vigetibuli2 cari2 ius hntiu2 húmos multos tī hntib2 húozes 2feru: ac cor po2a ſua deſiccare et subtiliare volétib2 auxiliu2 p[re]bent.

CLaro quoq2 q[ui] in veru aſſat: grossa é multu dat nutriu: tī nō digerit nifi tī from iuenit robustu ac calm. vētre vō stringit: et B. p[pe] facit cui ex ea illud qb é pingue nō comedi2. C[]udebegi ante oem cibuz comedi 3 cui se vēres ſoluita ſit amīza2. Ex ea.n. colica ſepe accidit: p[pe] tī q[ui] cù multis comedi2 herbis: poſt cui2 comeſto: nez aqua in potu ſumif. C[tr]iticu2 coctu q[ui]q albu ſit et q[ui] pulso oib' cibis plus nutrit: et ma]ia ſi cù lacte coctum fuerit. Nò bis q viriù indigét augméto cofert: et q corpis deſiderát groſſitudine: calidis q[ui] q[ui] nā atq3 macris: necnoq nō mltu labozát et exeritanci auxiliu2 p[re]bét. D[if]on[sp]ones y[er]o bis hntib2 2]ias: cito replet venas: atq3 ad febze2: etarte2 ticu p[duc]it olozē. Lapides q[ui]q in eo2 renib2 atq3 flegmones: q magnæ gniat hapata. CLaro cocta cù nā atq3 cuit[ea] amilcen2 acetu2 et c[roc]us est ſfrida: q ſanguine et colaz2 repimit rubea: atq3 calm hntibus epar: necnoq bis q in epe opilatatione atq3 icteriati2 et febres patu2 cofert: ſomat q[ui]oq2 b[ri]ciciu p[ſtat]. His vō q catarticu bauferut yel qui in neruis ſesion patium: ſiue q corpa h[bit]es macra et de bilia necé b[ri]t ea corrobózare: atq3 ipinguare necumétu tribuit: deſiccat.n. et subtiliat. C[arniu] yo et ſanguis ba[be]tibus multitudine: atq3 bis qb2 ſanguis et colere rubee multitudino nocet: c[og]ruit: vētre etiá stringit. CLaro cua q[ui] cua cocta et 2fridata: cui vue acerbe amicen2 ſucc[re] frida é. q[ui] ſang. et colaz2 repimit ru, ac vētre ſtrigit. C[er]utu2 nō subtili: nec opilatatione apit: vt p[di]cato caro cù aceto faci: cui tī affila2. CLaro cocta cù ribes vel ſumac de nutrietib2 est q[ui] in eſtate 2ferut: q[ui] cucurbita y[el] po[rt]ulaca: yel citro vi: vel his filia et amilcen2. Dia vō bec atq3 caro ſupradicta cù aceto p[ar]ata: p[ector] hntib2 apſitaté nocet. CLaro cua c[ui] aceto cocta: tépate nutrit: 2loq2 ac epati 2fert: que carnis p[di]cete cù aceto p[ar]ate bonitate2 i ſe b[ri]s nullu ei2 retinet nocumétu. CLaro cocta cù tritico et lacte grossa est: que et multu nutrit: et calidis nā: atq3 macris c[og]ruit. gbus ſlegmatice ex moze accidut egritudines: iocgrua é. Sed gbus febze2 acute ac tertiane c[of]uete accidut: b[ri]fciu2 p[ſtat]. CLaro cocta cù lacte acetoſo ſimilis é ei q c[ui] c[ui] lacte coqui2 et tritico. CLaro cocta cù aq 2odei eſt ſicut illa c[ui] q [ſucc]e p[oni]2 vue acerbe: hec tī ilſatina eſt. CLaro cocta cù ouis et pipe ſemp calida eſt: et ipſa eſt cib' bye malie: q c[or]pus corrobózat: et plus oibus cibis nutrit. D[i]uerſicatur tamé ſin qua]titate2 amixtionis calidarui ſpecieru: ſin q[ui] habet eas amixtas vel nō. Dec p[ter]eca: ſperma et ſanguine augmétat: corpus etiá robustu reddir et humecerat: et pulchru2 atq3 forze et crasliu2 effici2. In eſta te vō faſtidiu generat et caſeafacit: ac lapide2 creat.

Tertius

iz

C De virtutibus fisamozum: vel de his que ex melле con-

ficiuntur.

CAP. XIII.

Heludez multum nutrit. In stó t'siu mozaí. Ei aŭt qui ipso ytitur opilatione creat. Hutturi vero 2 pulmoni nec- nô corpus habétibus debile ac vacuïn cófert.

CLaubes pheludez leius exiftit: minus t's nutrit: atq3 magis a generatiòe in epate opiliatòis est longinqui.

C Anabadba est ficut pheludez; nifi q3 in eo ponitur fita- mum: multum nutrit: 2 corpus valde robustum reddit fanguiusque 2 fспerma augmentat.

C Tabafif est groſſe nature: quod fastidium facit: 2 cor- pus impiuat.

C Leocinegi ſiſe est cataſhif: leui? t's multo plus iudicaí.

C Zulenig calefacit: ac ſitim gnát: ructuſq3 fumosos pzo- creat. Uir aŭt oia que de melle fiunt fanguiné augmétat 2 ſpina: coſpuſq3 ipinguát: cpati quoq3 ac ſplei q3 repleti onib? 2 apatib? upa ſunt nocumétu pbert: gutturi yo atq3 pulmoni cóferut: medulle quoq3: 2 cerebro augmétu tri- buiút. Que oia ſi loco mellis çuccarú babeát: min? reddu- tur cala q3 c'ex melле fiút. C Unctuſoſitas pterea q3 eis amíſſeet plus cóſerèſ: olcúus est amigdalarun. Ea vero q3 de melle cum nucibus yel ſiſticiſ: ſiue nuce indica fiút: ſunt ſuperſlue calada.

Aa

C De onis.

CAP. XIII.

plus alys boib? coûueniétia: galline ſut 2 pdicis. Posq3 oua anatí in bonitate exiftut: chis malú efficíat nutrimétú. Alla ve ro oua: ſicut ea que ſunt paruaq auíi: atq3 ma gnapú comedéa nô ſunt: nifi medicine caufa.

Duo yo ouoq3 pùs dicta gná-galline. 3v3 pdicis: 2pina valde augmétat: atq3 ad coitú stimuládo incitat. Anſeru aŭt oua faſtidiú faciút: graue habétia odóre: ſed galline 2 pdicis oua téperata ſut 2 coûueniétia. Uitellus quoq3 oui in caliditate téperat: exbis bìi nutrit. Albumé yo frigidú est 2 viſcoſuq3: dureq3 digeri: ſanguis etiá ex eo generat? nô est bonus. C Oua cí elipan? 2 dura ſiunt plus nutri- unt: ad digerendú tamé ſunt dourioza: tardiuſq3 de ſtoma- cho descendunt. Mollia yo ad descendendú velocia bis a quib? ſanguis fluxit multirudo: ac vires fuerút diminu te cóferut. Tremula vero que neq3 dura ſunt neq3 mol- lia inter illa duo media exiſtit. C Oua pterea gutturi ac pulmonis cóferunt aſperati: ex quib? ſanguis téperatus ac multarú viriu generat. 3pia quoq3 aliqúi vices carnis retinét: quibus valde porgues yti nô debent.

C De lacte: 2 bis que fiút exeo.

CAP. XV.

Ac recéter

multeú téperamento exi- fit vicinú: 13 frigiditati 2 humiditati parúper approximet: q3 corp? bu- mectat 2 impinguat. C Esticis insup ac pifti- cis: nec nô ſicce tuſe: atq3 ardóri yrine: 2 qbus

iusquamú vel cátarides danf auxiliu prebet. C Lozpo- trib? ficcis optimú tribuit nutrimétú: atq3 ad tépèrié du- cit: fanguinez quoq3 atq3 ſperma augmentat: eius tamen conuerſio est velor. C Quapopter acute feblicitatib?: vel qbus capitis doloq ex more accidit: colicis: quoq3: ac quibus frigide ex cólitudine accidunt egritudines: nul- lo modo est tribuendú. Qo multipliciter diuerſificari in- tenitur: videlicet ſim aſialis specie: ac ſim eius etates: ſim loca quoq3 in quibus paſcit: ac ſim propinquitates ſui té- poris partui.

C Vaccinú enim lac omni lacte cuiuſlibet alterius aſialis groſſus indicat: q3 etiá oibus ſui corporis pungedinem adipiſci yolentibus coûueniétius exiſtit.

C Aſininu auté omni lacte ſubtilius est: quod in pulmone patientibus vandum est.

C Lapinu vero lac: inter hec duo temperiè tenet.

C Sed ouinú plures q3 aliqúi alidu: creat ſupſluinates.

C Lamelinu pterea dolozem in epate patientibus vandum est: atq3 cóplexioné habétibus corruptam.

C Lac irité animaliu pinguiu 2 iuuen: que diſcurrendo bonas paſcút herbas: 2 partui adbuc vicina exiſtit: tépe- ratus 2 meli? iudicaí: q3 aŭt buic cótrariu est 2traria ope ratur. Lac in vtre mozá ad minus 2 octo faciés dies: vn- de etiá pingué efficitur: q3 arabice vocaí ſeres: lacte rece te frigidius è. Qo calóre extingué: ante omne comedi oz cibus: in die tamé laboris ac caloris.

C Raib vero ſeres multo est frigidius: q3 ſtomacho cali- do atq3 calidis natura conuenientius exiſtens: neruis ac frigidis egritudinibus nocet.

C Lac aŭt q3 poſt butyri etractioné remanet fluxú ven tris ex acumine colere rubee patiétibus: coſpuſq3 habé- tibus macru ac debile cófert: q3 ad hoc melius erit ſi fer- rus ignitum totiens in eo poſt butyri etractione: exi- quatur qnoad inſpiffetur. hoc enim modo peparatum 2 fluxum ventris ex colere rubee acumine: ac in inteſtinis vulnera patiétibus ytile exiſtit.

C Seru colerá expellit rubeá: ſcabiei quoq3 ac puſtulis: necnon ſahafati: hyacterie etiá atq3 eui cui ſoſtis vini po- tas nocit: auxilium pzebet.

C Uqubd apſatati gutturis: ac ipetiginez patiétibus: necnô rubozi faciei cuz cutis groſſitudine: atq3 puſtulis ficis 2 aſpis quâdo fricant cú eo auxiliaí: fastidiu t's facit: atq3 ſuperius ad os ſtomachi deſcédit.

C Butyrú coctú ſtom. debilitat: ac dura molliſcat aſpata qn? ex eo ſit emplaſtrú: moſnibufq3 viperarú: ac acutis ve nenis ac acutifimis cófert. Qui aŭt eo in comefiés yvu fuerit flegmaticas patieí egritudines. Nutribili? quoq3 oibus ynctuſoſis: atq3 maioris exiſtit virtutis.

C Caſeus recens frigidius est 2 groſſus: qui carnis augmé tatiuus exiſtens aduſtionez reprimit ſtomachi: neq3 na- tura frigidis bonus oicitur. C Uetus aŭt ſm yvuſtatiſis quatiţatez diuerſificaí. Qui ení acutí est ſapoſis calidis est adurens: atq3 ſitim faciens: ac male nutriens. Ueru- tamé cú poſt comefiioné parua ex eo ſumiq3 quátitas: os ſtomachi cozrobozat. C Satietate: quoq3 nimiá atq3 fa- stidiu que ex vulcibus 2 ynctuſoſis in oze ſtomachi pue- niunt cibis aufert. Ueruťamé oportet vt 2 recens dimit- tatur 2 vetus. Lac ſimiliter spſiſum oino yvitadé è, gene- rat enim lapideí in renibus eo ytenius.

C Lac coagulatum fastidiuſ facit: atq3 graue exiſtés: ap- petitum nô irritat vt caſeus: neq3 ſitim facit: q3 in ſapo ex lacte atq3 caſeo ynctuſoſus ſentitur.

C Maſal infrigidat ſoſtiter: atq3 ſitim et colerá reprin ſt rubeá: neruis ac frigidis egritudinibus malú est.

C Serum lactis acetosi neruis minus prebet impedimé- tis q3 maſal.

C De virtutibus píscium.

CAP. XVI.

Isces

recètes fridi ſunt 2 bu. Qoë vo pi- fces ad digerédu ſunt duri: 2 in stó lóga faciút mozá: ſitíq3 quoq3, cánt. Ságuis át ex recétib? gnát? flatic? è. Di aŭt píſces coſp? humectát: ac ſpina augéq. q3 colicis: atq3 bis q, bus fríde accidere ſolét egritudines mali exiſtit. Coplone át hnitib? calaz: atq3 bis gb? cola onáf: ru. 3ſer: 13 coz nu trimétu oino ſit malú. Li alys pterea cibis mixtí ad cole re rubee extinctioné ſut meliozes. Píſces. n. ſempí in stó ló- gas facientes mozá: ſitíq3 generátes malas in corpe adu- nát yſcoſitates: ex gb? multe pueniút egritudines. Qibus aŭt píſicb? ecie 2 buui ſut meliozes: 2 eis filces. Posfremo quoq3 illi ſunt eligédi píſces: quóq caro nô éyíſcoſa: neq3 multu crasía: neq3 graue bís ozóre: neq3 cito putrefiés.

Tractatus

Jpſi infup neqſ in lacub?neqſ in paludib?; neqſ in loci
ſozſe hritib? ſint capi n? in luto malu? hnte dozore: neqſ
a?q malas hnte herbas ſint nutriti: neqſ maximi ſint. Hs
eni píſces oib? ſſ melioſes: g yo bis ſſ ey ſy ſt deteriores.

C Saliti aut píſces nullo m? ſut comedédi:niff in die in aq
aligs ſe medicare voluerit: ſi t? eos aligas appetit pua er
eis ſumaſ quátitas. Qui cù reb? vnctuofitate hritib? ſa
ſi tietate ſacetiib? ſint p?parat. Jpſi q? ſi ita ſut vt? l'aq fai
ſita pofiti comedant ſappetitú parúp corobozát. Locti át
ſaliti píſces ſi ifridati deſtructione duo? p[icto]z in ſe re-
tinét. Neqſ.n. ifridát: neqſ calido? gnánt exſtentione: n3t
et3i aſſioné: neqſ subtiliationé efficiut. Qui in ſtomacho
lógaſ faciétes mora ſitim generant.

C De ſemib? ſpèb? et alys cogne neçys: aq q? cibi cibi mi-
scent còdimétu pſtant.

CAP. XVII.

Al
calidus est ſic. Qui cibi auferés fasti,
diendi inocumétu ſubtilitat: atqz aperti-
tuz expitat et acuit. Eo? p[terea] ſanguinéq m'l-
taz ex eo ſumút quátitare adurit: viſiž quoqz
debititat atqz ſpma minuit: t[ur]puitut gnát:
C Acctu fri. e ſic. q[od maci] effici: e ytutè destru (Cacabi-
it: ſpma quoqz minuit: coleráqz corobozat nigra: rub. yo
colerá a ſanguiné oblitat: ciboqz gb? ámíſce ſubtilitat.
C Moziſpa totu q[od] fal opat: 13 fortiòr ſit eo ſubtiliòz;
q ventre layat: t[ur] viſcogitat incidit: ciboqz ſubtilitat groſ-
ſos: ſitim quoqz facit: atqz ſtomachuz: e p[ar] caleſtac.

C P[ip] cibú digerit ac v[é]toſitare diſſoluit v[é]heméter ca/
liduqz eſt q[od] cibú coleráqz corobozat nigra: rub. yo
colerá a ſanguiné oblitat: ciboqz gb? ámíſce ſubtilitat.
C Moziſpa totu q[od] fal opat: 13 fortiòr ſit eo ſubtiliòz;
q ventre layat: t[ur] viſcogitat incidit: ciboqz ſubtilitat groſ-
ſos: ſitim quoqz facit: atqz ſtomachuz: e p[ar] caleſtac.

C Liminú ca. 2 ſic. q[od] digóni auxí? p[b]es: ikatióez diſſoluit
C Larii in calitate et ſic. q[od] ciminú exſtitut: (min? t[us] q[od] p[ip]
babilíuz t[us] t[ò] et atqz 3ueniétioz: ventré quoqz stringit.

C Reithí ca. 2 ſic. q[od] digestiuá adituás: v[é]toſitare diſſolú.

C Auiudí calida eſt atqz q[od] caſſa: que in ſtomacho (2 inflatione,
diu mozádo: inflationé nò diſſoluit: luxuriá t[us] mouet.

C Oiganú caſm eſt ſic. q[od] valde ex[er]s habile: multuz a
ſtó diligí. E[xc]itatn. n. appetitú atqz v[é]toſitare ex[pe]llit.

C Lynamomú caſm eſt ſic. q[od] ſtòm e p[ar] robozádo vige
ſtínam adiuuar: atqz ventoſitatem ex[pe]llit.

C Baláge calz eſt ſic. q[od] v[é]toſitare diſſoluit: ac digestiuaz
C Lynamú cýnamo. viči? ex[if]it: 13 eo ſit obili? (adiuuar.

C Dabarot ca]a eſt ſic. q[od] t[ò]s corobozat atqz epar.
C De olíb? e q[ui] mifraſt eſt ex]s i[do]ctóise. CAP. XVIII.

Actuca

fra e[ra] cali t[ò]s ardozé repmit:
atqz ſpma minuit: ſónuqz facit.

C Endiuia fra ex[er]s: exſtictione: se male dignit
caſtítatis: q[ui] ſtomachi ac epatis ardoibus co-
fert: opilationem quoqz diſſoluit.

C P[oz]rú calz eſt ſic. q[od] 13 appetitui auxiliú tribuat: ca
put t[us] dolere facit: ſóniaqz mala demòstrat: atqz bis q ce
phaleá pati ſoliti ſut: t[us] qui a caloze ledun[nt] malu exſtitut.

C Loziádrú recés frídú e: de quo nò multa ſuméda e[q]ti-
tas: forſitá.n. moſz ex eo ſequere: cùi? p[ua] q[u]titas eadez
que t[ur] lactuca opat: Uerútú ipſuz nò humectat.

C Eruca ca]a e[ra] q[ui] ikatiuina ex[er]s: capiſt creat dolóre: tarqo[]
digeri: 13 y[á] erigere fa[ſ]c. C Naſturtiú ca. e[ra] ſic. aperti
tù adiuuar: 13 ikationé t[ur] capitis efficiat dolóre: digestiuaz
p[ter]ea retardat. C Senugrecú cal[?e] e[ra] ikationé nò fa[ſ]c.

C Andacoca dolóre fa[ſ]capit: q[ui] ca]a ex[if]it t[ur] inflatua.

C Tarobon ca]a e[ra] q[ui] groſſa: ik flat ac digestiuá tardat.

C Ruta ca. e[ra] ſic. q[od] ſubtilitat atqz v[é]toſitare t[ur] inflationé
C Melúſa ca]a e[ra] q[ui] ikubiliatia ex[er]s: cordis pa/ diſſoluit,
tiétib? tremóre 3gruit: atqz iklationé faciés: virgá erigit:

deſideriú p[ter]ea comedé di tribuit: y[ó]túqz auſkert e ſin
C Albetarogí ca]e q[od] z dolóre effici capitis t[ur] gultú,
male nutrit. Cui? comeſtio y[ó]tis y[ú]turbat: q[ui] co mb-
tú y[ú]tí: ſpma quoqz ac lac deſſicat: o[ri] t[us] t[ò]i ſkert: coro-
bozat.n. ipz? atqz cozi díp[zi] auxiliaí. C A[pi]ú e ca]z: q[od] opi-
lationé apiens ik flat luxuriá comonet: atqz malo oris odo
ri remediú tribuit. Neqz e[com]edú ybi ſcorpionú tieſ:
C A[pi]ú romanú e[ſic] p[de]m: 15 ſubtili? ſit: atqz (p]uctá-
forti? opereſt. C Allia ca]a ſut ſic. hec ſitíz auferút: li
bidiné efficiut: atqz v[é]toſitare ex[pe]llit: t[ur] còp[que] capi faciút,
regiòib? yo ac tpib? nec nò c[ò]pib[ca]l[is] nocumétú p[ſ]tát,
puenétia in eis q[ui] illus ſut H[ua]. C Lepe ca]e q[ui] ſic. q[ui]
tim faciút: atqz appetitú adiuuar: libidiníqz augmétú p[ſ]
bent: dolóre p[ter]ea capitís faciunt ſi crude comédan: in
ſtomacho quoqz humozes gnánt ſupſluos: atqz flegma.
C Troximel agreſte doméstica filis exſtitut: ſubtiliòz t[us] eſt
atqz forti? opat. C A[re]ſef. ca]m e[ra] ſic. t[us] c[ò] cogruit.
C A[ca]lis roman? e[ra] ca]lis de ſyria: q[ui] p[ialis] o[ca]l[is] e[ſt]
túq: ca]z gnáns nigra: ſónia mala videre facit. Uerútú
q[ui] c[et] ac p[et] lenít: y[ó]t[re] q[re] fluere facit: atqz ebziatetá au
ſkert. Impialis itidé eadeq opat: 13 m[ior]ízis ſit calitatis. Al
p[ter]ea iueniún ca]es q[ui] m[of]ali t[ur] amedeni yocatí: frídio
res exſiút: quoq opatióes vapóp opatióib? ſiles ſut: ſp-
ma quoqz augmétat. C Melógica ca]a e[ra] m[ú]tú ſic. q[ar]
ca]z gnát nigra: t[ur] ſang. adurita: atqz in oze p[u]ſulas
ſige ea y[us] fuerit. Si yo c[u] aceto coqútur in oze p[u]ſulas
nò fa[ſ]: 13 ca]z forti[er] repmit rubeá: epís ac ſplenia apit
opilationé: 13 coméſtios modulus ip[az] comedé di aſlatá. P[o]st
húc yo e] ille modulus quo in patella coqí. C A[api] ca]t[ú] ſut
t[ur] bu[ú] q[ui] inflationé ac crúdium gnánt fla[mi]p[ma] quoqz exa-
ti: atqz gútturis t[ur] p[ector]is lenitaté efficiut: renes e[ra] t[ur] d[or]ú.
C Bautie ca]t[ú] e] inflatúe: q[ur] vire d[ige]. C [cale]ſaciút.
runt: ac ſp[am]i ca]ut acuítu: tribuút: p[ul]ma q[u]oqz ex[pe]lluit.
C A[ſ]paragi ca]t[ú] ſut t[ur] bu[ú] q[ui] ſp[am]i augmétú tribuètes: re-
nes cale]ſaciút: t[us] t[us] ſi 3gruít: imo nauféa alíq[ui] efficiut.
C Tubera frida ſut q[ro]gros fla[mi]s q[u]s gnánt flá: q[ui] aue
e[ſ] eis rubóre h[í]nt mala ex]ſiút: quoq multa comeſtio co-
licá gnát. Nec ét abq[us] calidíz ſut edéda adimétis.
C Œgi ruberib? valde ſunt deteriores: quoq d[á] hoiem
ſtrábulát: atqz occidút. q[ar] ex] illis boni ex]ſiunt in corpe
viſcolúz gnánt fla. C Alcosof ca]a ſut: q[ui] appetituá ad-
iuántia ſp[am]i aug[um] tribuat: atqz v[ie] p[u]atica ſive ex]p-
ſua ex]ſiút: ſudoíz q[ui] ſeróre auferút: c[u] ex eis m[ita] ſu
mi[tr] q[u]titas: ac renes cale]ſaciút. C H[os]ie ſt[ur] t[ur] bu[ú] tu
berib? ppinq ex]nítia min? ſut frیدa: atqz eis melioza.
C E[ſ]icef eſt fri. t[ur] bu[quod] goſie vicinú ex]ſiut.
C Lautar ca. e[ra] ik[la]m: q[od] ſpma augéſ: dolóre capit[ur] t[us] na-
Sabar ca. e[ra] q[ic] t[ò]s q[u]s q[ac] e] p[ar] e] p[ar] de] ſefficat.
C Lufcute ca]t[ú] t[pat]e ſic. ex[er]s t[ò]s: atqz e] p[ar] robusta red
C Talea fri. e[ra] ſic. q[od] t[ò]s facièdo robustú deſſicat: [d]it.
atqz ſanguis ebulitioné repmit. C Sicle ca]e ſut: t[ò]s q[ui]
male ex]ſistentes v[é]tres fluere faciút: atqz flegma idicunt.
C Œſir frigidus ex]ſitens: ſitim auſkert.
C P[oz]tulaca fri. eſt: q[ui] ſitim t[ur] aductioné ex]tingués v[é]tres
ſtrigit: ac v[é]tiú auſkert 3gelationé: t[ur] co]le ru. t[ur]fluitaté h[í]
tib? e] bis q[u] ex] co]le ru. fluxú patiút v[é]tris ſkert: ſpma q[ui]
C A[tr]iplices fri. ſut t[ur] bu[ú] v[é]tré mollicátes br[í] minuit,
tribuút: bietericí q[ui] atqz ca]t[ú] h[í]tib? e] p[ar] b[í]iciú p[ſ]tát.
C Litri ſue bliti a[tr]iplicib? vicinan[te]: calidiores t[us] atqz
minus humidí ex]ſiunt.
C Malua a[tr]iplicib? vicina ex]ſiut: 13 e[ſ] eis leuior.
C Spinacia ſut tépáta: q[ui] guttura atq[ui] pulmoni: nec n[ò] t[us] no-
epí 3gruëtia: v[é]tré leniut: q[ui] p[or] nutri? bo[]m ex]ſiut t[ur] opti).
C Lo[ri]gíola calida eſt: que ſtomacho mala ex]ſités: yen-
tris facit fluxum ac naufcam effici t[ur] angultiam.

Tertius

14

Acetofa fri.ē et ſic.ē et vētref. stringit. et ſtōm exaſpat: cole-
rāp ru. et ſitit extinguit. C. Lucubrita frig. est et hū. q. ſtō
mala exiſnis appetitū orſtruit: ſitit quoq ſedat: et epiſ ac ſtōi
ardozē extiguit; qui et eis abūdat calo. C. Anetu calz.ē: q.
dōs icōueniés naueſa facit. Lac quoq augimēt at atq. ven
tre lenit. C. Rakan' calusē et grosſus: q in ſtō lōga faci-
ens moza: ſla cidigit atq. cibū ad os eelenat hōi: vomitui q.
comonet; cui? folia cibū oigerit: z appetitiu adiuuat: qui
en eis paſ sumiſ. C. Keneiuri fluxu fac. vētris: epiſ aq. q.
ac ſplenis opilatōn epiſ. C. Enula calaē et ſic. q in ſtō mb
tis repleto huoziq'boa exiſnis: epiſ ac ſplenis apit opilato-
nez. Qui át ex ea multā comedit quaſtitate ſanguinu patie-
tur coſruptionē: ac ſpmatis icurret minoationē.

C. De virtutibus que ex condimento auferunt fastidium
de cibarys zalsamentis. CAP. XIX.

Arus calidus est et ſic. fitiqz fae. Uerutn stōz a flare purgat: maloq orl odo ri bificiū pſtat. C. Ananetu ca. et ſic. q ſiti fa: cièdo eoſ stōq ſi abradédo a grosſo purgat ſla: Lo aŭt vētref ſanguis corruſit: atq. ex ei' efu ſcabies et eis ſiles gnānt egritudies. C. Rebite cali ſut: q appetitū comedèdi facières ſitiz pcreat: stōq quoq zulat: atq. ad ſpnami emſionè stimulat.

Sumkit cali ſt: q stōi būozē abradètes ſtim faciut.

C. Lappari ſalmuria adita ca. est et ſic. q stōi mala exiſnis ſiti
iduq atq. copq macrefe sac. C. Aulde ſale aditiu ve.
bemèter e calz: voloqezq fae capitis: ſtō quoqz multis re-
pleto huoziq: atq. cuj digestiu valde exiſtit diuera: au
piliu pſtat. C. Eto aŭt vētref ſanguis corruſit: atq. ex ei'

efu ſcabies et eis ſiles gnānt egritudies. C. Rebite cali
ſut: q appetitū comedèdi facières ſitiz pcreat: stōq quoqz
lucert: atq. ad ſpnami emſionè stimulat.

C. De vētutibus que ex condimento auferunt fastidium
de cibarys zalsamentis. CAP. XIX.

C. Lappari que cuſ aceto cōdiſ: minus calida eſt ea que in
ſalmuria poniſ: opilatiori quoqz epiſ ac ſplenis cōgruïn.
C. Lepe aceto adite: neqz calefaciut: neqz ifridat: neqz ſiti
faciut: I. adiuuát appetitiu. C. Citroli et cucu. aceto adi
ti vebemèter ifridat: atq. cu hoc ſubriles exiſtūt. Oia át
aceto v'l ſalmuria adita i gutture aſpitatè hūbit' nociua
C. Salmuria pterea adita eis: gb' ſcabies et pzu (exiſtut,
rit' atq. ſabafati acciduít nociu a iueniuq: atq. gb' egri-
duies p[ dictis ſiles euenire ſolèt: q ex ſanguis adustione
atq. ipi' gnānt] corruptiæ. C. Sinapi calz. foſtiter exi-
ſtit. et acutus, q et ſla abridæ: atqs ſtōm et epar calefacit.
Ipsm p[ terea] ſepe comedèdu nō e. Li' nāqz calor. forſt exi-
ſtit: neqz oq comedi nifi grosſis amīſceat] nutrientibus.

C. Lepe aceto adite: neqz calefaciut: neqz ifridat: neqz ſiti faciut: I. adiuuát appetitiu. C. Citroli et cucu. aceto adi ti vebemèter ifridat: atq. cu hoc ſubriles exiſtūt. Oia át aceto v'l ſalmuria adita i gutture aſpitatè hūbit' nociua C. Salmuria p[terea] adita eis: gb' ſcabies et pzu (exiſtut, rit' atq. ſabafati acciduít nociu a iueniuq: atq. gb' egri

dudies p[ dictis ſiles euenire ſolèt: q ex ſanguis adustione
atq. ipi' gnānt] corruptiæ. C. Sinapi calz. foſtiter exi-
ſtit. et acutus, q et ſla abridæ: atqs ſtōm et epar calefacit.
Ipsm p[terea] ſepe comedèdu nō e. Li' nāqz calor. forſt exi-
ſtit: neqz oq comedi nifi grosſis amīſceat] nutrientibus.
C. Napi cu aceto aditi fridi exiſtut. Qui I. ſlationè nō fa-
ſi: colaz tīn exiſtut rubeā. C. Oliue de q[ā] ca. ſut et ſic.
q] ſi an cibū comedan' vētref mouet: et os stōi robuſtui red

C. Oliue at v'olo caliozés ſut: q et stōi min' cozro (dut)
bozat: z vētref min' fluere faciut. C. Stirgar aceto adi-
ta calefa: ac digestiu adiuuat. C. Bruculi g saliti nō ſi
paruqz calefaciut: z ilatiui exiſtes ſpma augimētāt. Sali
ti vō plus calefaciut: ac ſitiz efficiut: z ſut mali nutrimēti.
ſanguinué quoqz adurut. C. Salba q ex aceto fit et carui
cibū oigerit: z nō multu calefa: C. Que vō ex allio fit vt
ſinapi in qua nō poniſ: acetu calidissima e. Illa vō in q la-
citis acetoſi ſep poniſ: eoq reſpitit caloze.

C. P[he]ſciperæcegi calida eſt: bumoz quoqz q ex ea fit ma
lus eſt: q z neruos impedit ex atq. inflationè facit.
C. De vētutib' fructuī z pomox. CA.XX.
Actili calut ſut et groſsi: multuqz dát nu-
trimētū. Qui ſi in comestioe multu yſus fuerit: cole-
ricam patietur p[assionem.

grosſuz: dentefqz corruſp[ut: ſanguinè quoqz ac flegma
accreſſe faciunt. C. Rotab minus calidi ſunt: q dactili.
Qui lenitiui exiſtes stōz rectificat. C. Une mktu doul-
cees calide ſut: minozis tī ſut calitatis q dactili: neqz opi-
lationè vt ipsi faciut. Inflatuevo ſut et vētref mouet: atq.
corpus velociter impinguát. Uirge quoqz erectionè aug-
metat. q autem ex eis cortice: h[ui]b subtilè citi? deſcedut: mi
nuſozq inflat. Dis aut [trarie] ſia operan'c. Sed ille in q
bus exiſtit acetofitas nō calefaciut: imo c[ui] aq frigida ab-
lute: atqz ante cibū comeſte: caloze q[ui] exiſtinguit. Acber
evero yue frigide ſunt: que et vētref stringuit: z colarā rube-
z, reſp[ mut ac ſanguinè. C. Une át paſſe in caloze ſunt te-
perate. Que b[ui] nutrières opilatèn vt dactili nō faciut
l[ui] ipsi forſi? et p[ls] nutriát. C. ſic? calide ſut: q c[ui] ſunt re
centes vētrem inflat: et leniū: bumoze cràtes nō maluz.
Sicce vō multuq nutriut: z calefaciut. Quar[ui] mult y[ui]s
p[ur]ituz: z pediculos creat. vētref quoqz leniunt q[ui] ante
cibū comedan'. C. Jumez calidi ſunt: q stō mali exiſte
tes naueſa faciut: atqz subtiliōris näe ſut q[ui] ficus citiuaqz
deſcedut. C. Mufa calida eſt: que c[ui] stōt mala: faſtidi-
um faci: citoqz in colerā cōuertiū rubeā: appetitū quoqz
aufert: atqz ventrè lenit: z gutturis remount asperitate.

C. Lāna mellis téperate eſt calida: que q gurtur lenit: z vi-
naz, puocat ardozē p[terea] q in mictu ſentiſ aufert: ac tuſ
ſi auxſliu p[zeber].

C. Mala granata dulcæ nō ifridat: l[ui] flàmationè e ſitiz
faciut: atqz guttur leniut. Acetofa vero pecto[ris] aſpita-
tè faciut: stōz et epar ifrigidat. Epar tī p[pe]e: que colere ac
ſanguinis calo[re] extinguètia: feb[ite] reſp[ mut] vōmiti.

C. Litonia dulcæ et acetofa stōz efficiut robustuq: I[z aceto]
fa ad B ſint foſtioza: appetitú inſup exiſtant. Quoq p[pe]
que vētref stringere. Dec autè ſi poſt cibū comedatur it[er]
cus cito deſcendere faciunt: atqz avêtre expellunt. Ante
cibuz aut ſi comedan' totuſt iſtud p[hib]et. Illa autè que
acetofioza ſentiutur: in ventris [ſtrictione] ſunt foſtioza.

C. P[ira] qu e multu ſunt dulcæ nō inſrigidat. Oia tī ven-
tre strigut: ſi vero poſt cibū comedan'. Sic eni comeſta
ſtercus ciro expellunt: poſt cuius expulſionè eoq] eſt finis
ventre stringere. C. P[ira] autè ſemi: I[z] minozis ſint nu-
trimēt: in vētris tī [ſtrictio]e foſtioza exiſtūt: ac ſitim ſe

C. S[or]be frigide ſunt: q v[entrè] stringunt: z [d]āt plus,
colera reſp[]umunt rubeā.

C. Nabach frigide ſunt et ſicce: q v[entrè] stringut: z colerā
reſp[]umt rubeā: q v[ex] eſis ſut dulces ad B ſut debiliozes.

C. Moza que ſunt dulcæ in caliditate ſunt temperata: z
in ſtomacho faſtidiuq faciunt. Acetofa vero frigida ſunt,
que v[entrè] comouèt: z ſanguinè foſtiter reſp[]umt.

C. P[oma] frigidiota ſunt acetofioza t[ magis] stringetia: q
l[ui]z coſgruant ſtomach: ip[hi]ſuz tī viſcoſitatiubus reſp[]umt.

C. P[runa] frigida ſunt: que l[ui] v[entrè] moucat: coleram tī
rubeā reſp[]umunt: atqz appetituz auferunt.

C. Persica frigida ſunt et groſſa: que l[ui] ardèt] cōferat: stō-
mach[ō]re: vōre tī deſcedūt: atqz in ſanguinu]e vōre cōuertu-
tur. Qui aut eoq] eſu y[ui]s fuerit: febriu] flegmaticar[ui] in-
curret gn[ationè]. C. L[ris]omila frigida ſunt: que v[etrè] c[ō]
mouet: atqz inflant: z colerā reſp[]umt rubeā. Stomachuq
p[terea] v[ob]ilitat: eius extinguendo calo[re]. Quibus q fre-
quèter y[ui]s fuerit: in c[ōſqui]cti t[epòre] ſeb[res] patietur.

C. R[ibes] frigida eſt: que v[entrè] cōstringit: ac colerā ru-
beā z ſanguinè extinguit.

C. Melones dulces velociter in coleram vertunt rubeā.
Ally vero ſitim ſedant et humectat: atqz yrin[as] puocant.

C. Melonib' aut figs in comestioe multu y[ui]s fuerit: cole-
ricam patietur p[assionem].

C. Lucumeres et citroli frigidi ſut qui z ſitiz auferut et stō-
machuq in frigidant: atqz yrinā p[ro]vocant.

Tractatus

TSládes frigide ſt. et ſic. Que vêtrê ſtrigut; atq. vriná.
TLastanee melioſis glandibas ſunt nutrumeti: minuſqz
TNUces calide ſunt. Que in oze veſicas faci (Stringut.
unt; etcalefaciut: ac capitis generant dolozem.
TAmigdale dulces in calore ſut tepate. Que Iz leuitares
guttur faciāt; graues tîn exiſtut; diuioſ i Stô moranz. Uepr
ipe nô soli opilatione nô faciuit; veſ et opilatione apiut;
atq. vrie ſed fadóz; et cû cucca: coſte ſpma augmêtát.
Tſiſtici caliozes exiſtut amigdalis; atq. épiſ apiut opila
tionê. TAuellane nucib? min? ſt caſe: grauioſeſq. ipſis
exiſtut. Que a ſcorpióe püct ſub ſinbiciuî pêbet. TMaragil ca
lide ſt; q et ſpma augmêtat; et ſnes calefaciut; et ea q ſt icir
cuitu ipaſ. TCaro borutulana caſe. Qo ſpmatl tribuit
augm? et ſenes caleſac; et ipiguat cos; atq. inſtrua puocat
Tſaffaſa gîna caſut. Que et ſpma augêt; et ſcorp? ipiguát.
TPiní fruct? mktû calefacit ſcorp?. Qui in aligb?mêbriis
tremozé patiétib? atq. afmaticis ſerſt; ſpma qoq auget.
Tkilkil caſut. Que et ſpma augêt; et dolozé faciut capit.
TBrana celê caſt ſt ſpma auget. TCanapis ſernê caſt
et. Qo dolozé ac fastidiuî fac. TSiſami ſem caſt. Qo
et ſaſtidiuî fac et malu i oze gnât odozê. Stôm quoq: molliſi
cat; ac vêtrê lenit. TCapauper al. ſemê fridû é. Qo gue
turi; et pectori bonu: exiſis ſonu auget.
TBoboza frida ſt. et ſic. q. vêtrê ſtrigut; et vomitiu abſtinet.
TJuiube i calitate ſut tepate; et ſt bone guttuři et pecturi
ſanguis qoq acuítate parup exiſtigut. TSeniçq i terra
nascumk icroſolimitana. patépat hînt calozê. vêtrêq: strin-
gut. Que yo alys naſcumk terris et vêtris ſtrictiòne ſoſto-
ozes exiſtut: neq: ei eis calitas. TLuţi comedêdu frid-
dû é. Qo os ſlot robuftu faciés: fastidiuî qo poſt comelio-
nê ſit; auſert atq; in oze bonu: eſſic odozê. Qui aŭt exo\maximá iciun? comedit ſtitatê épiſ opilationê: atq. ſue
ſplonis patiê corzupensione. TLuţi lene caſm. Qo in
epe opilatòez gnât; atq. plene igroſsat; et ſoſtruit apettitu
et ſozidat Stôm. TPenidy calidi ſut. Qui guttur et ven
tre ac veſicâ leniètres ea q in circuitu renu ſut calefaciut.
TAdel caſt: eſitoq in colazú vertiſ rubeá; atq. flegima q-
ſi labédo deſtruit. Qo ſenib: frida hîntib? aploze ſert.
Jn eſtate aŭt; et q calidâ hînt ſploné malu exiſtit.
TZucca gutt? et vêtrê lenit: neq: calefacit nifi paru.
TZeraniabin calida e; ventréq soluit; atq. guttur lenit.
TDe berbis recètib? et bîn redolètibus. CAP. XXI.
TSlrabá caliditati attinet. Que qii ſup atq. aqua rozat: roſata: infrigi
dat et ſomnû puocar. TMalozana caſe: et ſubtil. oib? frida pasliòb? i cereb? fiut pfi.
TChemê calidû est et subtile. (ciens.
TRosa frida e: capitisc: dolerê ex calitate puëiètê remo
uerat; atq. crapulá auſert. TReumatius tamè et sternuta-
tione iducit. TUiole fride ſut: ac iónifere. Que capitis
dolozê a calore factu ſedat. TAdirtus frida é. et ſicca.
Que debilia mébza reddit robuſata: qui ſup ca: epithimaſt.
Tpoma citria corzices hînt calidos; atq. bîtles. Quoq ca
ro Iz ſit tepata; ad digerêdu tîn ê groſsa. Acetû vo eoz: fri-
gidû é et ſic. colamq repmit ru. Semia át eoz: oib? ven-
enis viſilia exiſtut. TAdádragoze poma frida ſt. Que q-
dê in capite guédinê atq. ſubet efficiut. Lomeſta vo nau-
leá ac vomitiu iducut; et faciut ſubet atq. ſoſitá iterſiciu
Tnenufar fridû é atq. ſonsiſe: dolozê qoq capit ſedat.
TChué é caſa: grauedinê faciés capit; et facit ſubet.
TSea flos ca. et ſic. Qui nares britib? opilatas reme"af-
TChesuſinça. e. et ſic. Que opilatiori: ac dolori capi (fert.
tis ex friditate: vel groſsa vétoſitate accidétibus: pofici-
ens cerebzú robuſtú efficit. TNeſtrim ca. eſt et ſic. Que
gdê calidâ britib? ſploné capit y velociter affert dolozê.
TNarciscus calus é et ſubtil: cereb: quoq auxiliuî pêbet.

T Œlégemíſk calidû é et subtile: treoſizq cordis: et alga
ſa remediuî pſtat.
T Œſlos lules frius e: atq. cereb: corroboza: fumuſqz rep
T Keiri cali ſut et subtilés; et citrinj ppe ß břt. (Cmit caſ.
T Oés pterea berbe in qoq odoz fentit acuitas et acritas
et stimulatio: vt flós ſticados arabici: et méthastru calide
ſunt. Quaq yo delicat? est odoz: ex qoquoia ſedaſt: et venu
far; et flós ſalicis; atq. roſa oés frigide exiſtunt.
T De ſpèb? bîn redolètib? et cap: ytutib'. CAP. XXII.
T Alcus calidus é et ſic. Qui calidis ná ca:
pitis dolozé velociter iſerés oib
patiòib? q in capite ex friditate ſut yalde co
gruit nanſeeqz bon? exiſtit; et atq. apperit ca-
retib? ſert. TAmbra cała e: cereb: quoq
atqz cor robuſta efficit. TCapbza fri. eſt et hu. atqz ſub-
tilis. Que dolori capitis: nec nô oib? ei calidis ſert egri
tiludib?. Qo ér in toto opaſ corpc. Sz q ei? odoze multum
vlus fuerit vigiliarù ſentiet derriomerù. Bibentis eá pte-
rea renes ifridant; atqz testicii: eiuſqz ſpma cogerătu,
atqz frigide egritudines in iſtis pROCæbunb locis.
T Etiloaloes ca. e: et ſic. hûidoqz hto ac viſcoſitate ſpleto co
T Zafará ca. e: et ſic. Qo Stô incogruui exiſis (gruui exiſis
naſuóe: capitisc: dolozé et grauedinê fac: ſónuſqz puocat.
T Sádali fridi ſut et ſic. Qui acutis ſerſut egritudib? qui
patiètes eos odozat: vel cû eis epithimanit. Totu: caloris
coſp si cû eis i balneo epithiatu fuerit libabiſ a pruritu.
T Bunc calidû eſt et ſiccii. Qo ſtomaco ągruui exiſtus ma-
liu ſudozê odozê atqz píſloti incidit et auſert.
T Adabaleb calidi ſut: neruos groſtitié hńtes molliſican
tes: quoq egritudo diuturna ſuit et cronica.
T Alq roſata frida é et ſubtilê: atqz ſerit capi: ex calitate
remoués: crapulá atqz naſuóe ſoluï. mktû tîn ea vêtrê ci-
to canefcere facit. TBarioſoli calidi ſut et ſic. Stom qoqz
atqz cor robuſta capit. TScigia ca: e: capitis guita-
tê faciés: ac dolozê. TBlacte bigâtie calide ſut. Que in
capite grauedinê atqz dolozem creant. TLoſtus cali-
dus exiſis et ſic. opilationê apit et purgat: carnêqz coorodit
ſupfluá. Qui reumatismû ex friditate patière ſi nares cû
eo ſuffumigenit adiuuat. T Lipi calidi exiſtes et capa-
lo oris odozi; atqz hûido Stôr ex viſcoſitate repleto ągruut.
T Uſnez ca. e: et ſic. Que purgat et apit opilationê: carnêqz
coorodit ſupfluá. Ulr át oiuſ taſká herbáz bonu: hentiſ
odozê qoq ples calide ſunt: nifi ille ex gb? ſentif illò qo-
xim? ſicut ſentiſ in aqua roſata et capbza: atqz sandalis.
T De nominandis liquoibus ynctuſoſitatem fabenti
(ibus. CAP. XXIII.
T Letum calidû é. In quo aŭt maior mor
ſus; atqz ſoſtior odoz ſentiuntr.
calidius exiſtit. T plus pterea neqz ſaſtidiuî yt
alia ynctuſoſitate hntia fac: nec eoz: hz groſſi
T Oleu de nucib? vehemérê calm atqz diſolu (tudinê,
tinu: exiſtit. T Oleu qoq ſit de neridê et cipis calin exiſis
calefacit renes. T Oleu reſiſ calidû é: neruosqza viſco
ſitate que eis adberêdo inuiſcatur purgat.
T Olm amigdalinu: tépatu é. Qo pectori atqz plmôni: nec
nîvesice et réib? auxim? pſtat: fastidiuî tîn fac: tarodq ôſcédit.
T Oleum ſeritinum ſtomacuum laſum ſacit. Qo ſi mul
tis dieb? bibitú fuerit ragadys medelá phebit. ac totius
corpi: aspitiat auxiliabif. T Oleu raphaninu: calidû eſt
et subtile; atqz diſolutiun, dolori auris ex frigiditate: vel
croſsa vétoſitate medelá tribués. T Oleu ò ben caſz: é
et molliſicariinu. T Oleu de lilio calin é et subtile: neruos
leniés doloziq matricis: pfiſiés. T Oleu de nancico: é
ſicillud illò qo: ſit de lilio. T Oleu violatú fridû é et ſoní
ferú. T Oleu de nenuſare file é huic: ſoſt? tîn operatur.
T Oleu de ſemine cucurbite illis duobus file iudicatur.

Tertius

16

Dò et calori atq. vigilys ągruì exiftit. C butip oibus
vntuocitatem hùitib? pl nutrit crossibus exiftit. Oleu
rosatu fridù è dolori capitis ac religs ei? egritudinib? ex
calore eucrietib? remediù tribuit. Ad vltimù yo: oia vn
cntuocitate habëtia: eoz ex qb? fiù similitudinem vénit.
Oleu costinu calz è: nervosib? cale facit: tremulois ac
paraliticis auriliù pbès. Dò stò frido si: cu ex epi chimeit
fert: atq. si emplis miixit fuerit: aucriabiit. Oleum
umirtinu fridù è: capillosib efficit robustos. Oleuq de
kiri calz è: s frubtile lenitiuìi et resolutiuìi: et prie qò ex
citrino ficiit. C ballamì yebemèter exiftit calm. Dò z
lapide fràgit et peſarizatum ad imprægnandum valer.
Oleu nardinuì calidù eft: gò stò frigido cu ex eo epitbi
mat? zgruit. Oleu maſticinu ſilt emplo àmiixit: atq.
stò frido ſuppositu: vel et in emplis positu: bùſiciuì pèſtat.
C de Ueſtimentis.

CAP. XXIII.

Ane
vestimètu lene et terfù: minozè cor
pozi affert calozè. Dò ad vestièdu i
estate: meli? ex fit. Lui ſile indicaf
vestimèt
ut qò fin ex ſerit raz remanet. Dò aut pilosuq è:
neqz radioù et ſpittu iuenit: corp? magis cale
facit: quo in hyceme è vtèdu: lineu òv oib? vestimètis fri-
gidi? corpozi ex fit: eoz min? adheret: vii? z min? cale-
cere indicaf. Ueſtimètu aùt de coto factù lineo calidi? è
atq. corpozi magis adheret. Sed vestimentu de ſeta-
poziu: lineo calidi? è: de coto yo facto frigidi? ex fit: car-
noq auget. Oe pterea vestimètu alpitate bùx: carnem
macre ſcere ac durà ſentiri facit. Dò aùt buic ④trariu ſci
ſit: pràtria opat. Ueſtimèta itide de lana y pilos ca
lida ſint ④taſpa corp? debilitàtia et prie in estate. Que
aùt de pilis cameloq vel capraz fiùt calidiffima ſut cor-
poziu: multu adheretia de yebemèter caſeſtia. Haſ-
dia iraq: tin cale facit: quatuì vestimèta de lana vel pilis
texta: I3 neq: ex alperet: neq: carib? noacat. Pellingi ex
qò aſtufuccb: oib? pellibat? pilos habëtib? min? cale ex fit.
Tulpina aùt oib? et calidioz: q calaz hùtib? còplexionez;
nullo mò ſert. Pòſtquaù ſiberis pell: i caluditate ſeda ex
ſit. C pbancez àt ④kbabakim atq. aquaſil: tépate cale
faciut leuexq ex fit: corpoza tépataq hùtib? conferùt.
Allie yo pelles atq. pili quoz no fecim? métoq: cu in qua-
titate ſint ſupſkua: nullis niſi corpa hùtibus croſſa et alpe
ta conferunt.

C de Uentis z acre.

CAP. XXV.

Entus
a polo venieſ septétrionali a pte
videlicet minoſis vſe ac maio-
ris: fridus è z ſiccè. Oui corpora efficiens dura
reddit robusta: ſefus qù atq. caput leuia facit
I3pc et oib? venis melioz exilès putrefacio
ne plus remouet tuſtii tu: egritudines qùs q in pul
mone ac gutture ſiùt nec no reumatismu ſiu cori za ad-
ducit. Ueſtrenſup stringit: fed vinà puanoc. C Uèt? àt
a polo veniec meridiano: a parte ſubel: corpoza diſsulit
ſensu turbat: atq. dolozè capitis et oculoz egritudine fa
cit: epi lepſis quòs ante ſonſuta tpa acceſſare facit: ſe
bzes itide parit pp ſua putredine. Hutturi tì z pectori et
pulmoni exaſpationè no attribuit. Et e plus oibus vé-
tis egritudine in ſerre paratus: z quaſimè ſi in estate
flanerit yel in fine veris. Uentus aùt qui ab exremita-
te ort? vernalis vſq: ad exremitate ort? hyperalis pſat
atq. ille q ab exremitate occafus vernal: vſq ad exre-
mitate occafus hye ma! venit i calitate et friditate oio te
pati exiſtut. Oui aùt ab oriète ad nos tèdit melioz è. S3
q ab occidète deterior et crossus magl ex fit. C Aler pte-
rea oib? melioz clar? è z ſubtil: q neqz multi exiſtut vapo
yes: n3 get? neq: pofcat? iuenit: I3 vèti veniètes ad eu çò
mouèt ip3 atq. cù attra biit: delicat? ſentiq: velociter p?

ſolis occafu ifrida? Aer yo oia q dixim? hùs ④trarla: oſi
b deteriori indicaf. Oui ât ori stòi atq. cordi qìi còpſio-
nè iſerre ſetit: atq. ex multa ſua calitate et croſtitio an-
buìu ſuii retiet. Atq ille i q mkti ſequi? vapores crossi p
vicitate lacuàz et stagnoz ib? aque iueniut stàtes: vel
igb? ferozes ex reb? putridis v' cadanerib? exiſtut: aut
igb? è calo z yebemèter ardes: vlg ④strict? a vètì no mo
uèt: oës ilti gnaſt pestilitiatez exiſtut. Aer gdè pofcat i
locis q iter multa ſita ſut fauces: iuenit: v'l què mòres al
ſimiù z lacune circuìant: ad quas multi no yeniùt vèti.

C de ciuitatib".

Lienduz
è q maiò mutatio i ciuita
tibè è pte ſua z latitudinu.
Liuitates.n. q ſut septétrionales: fridiozes exi
ſut. Meridiòales yo exiſtes: calidiozes ſut:
fride àt ciuitates: ſaniozes ſut. Uni q i eis moſat: còpze
maiozes ſut et ſoſtiozes: atq. meli? digereţes: et colore pul
chriozes: ac leuioza hùt corpa. Lale ât bis oib? ſrie ſunt.
Liuitates itide qò septétrionales cooipuſt moſes: qobzes
septétriales vèti ad caſmin: vèntimè ex ſept
triòales eis vèti erat pbituri amitruì. Quaqq fi cù ß me
ridiòales vèti ad eas traſeù: ſit cop? còplo cala et hùida:
ſi citatu septétrioallúq pìſio frida exiſtit et ſicca: paucas
febzes atq. paucas efficiès: putre ſactoq. Liuitates àt me
liozes ſut et ſepatiozes: q cù ab oriète ſint diſcoopte: ab oc
cidèce coopte iueniuì. Quibb? ſrie deteriores iudicant.
Liuitates pterea q a pte septétrios hùt mare: septetrìoa
les ſut. Que yo a septétrios pte hùt moſe: z a meridiòa
ſit diſcoopte: meridiòales onr. Liuitates itide qò vii-
diq: moſes circuìdat: q. I. p[ict] exiſtut ſancib: egritudi
nù oculoz: valde gnatine exiſtut. Liuitatus aùt i alto ſita
rù q a multi p[laſ] vèt: ac bùn ſolèis ac ſubtil exiſtut. I3
le ſul cuitates igb? aqz q multudo ac mhte iueniuì ar-
bozes: budiòzes qib: oculoz egritudines ſepi: gniar
ſolèt. Liuitates ât i plano ſite: q qìi abraſe: v'l a p[ict]i nu
de exiſtut: igb? aqz è paucitas: ſicce ſut. Que ſi i p[ lapide
ſint ſite: ſicciozes iudicat. Liitates ſil: q lùt rubeu h3
cozò ester hùiditate et ſic. mediocres exiſtut. Quaz ât lu
tù nìgq: z cenofu exiſt atq. iliaue h3 odore male ſut ac
putride. Terra p[terea] paludetris q cù acre exiſt ex: calo:
deterior è. Que qì è frida: mòre h3 malitià. C ad vltim
mù vo citas cala: colozè atq. corp? citritate afficiſt yel ni
gredie. Que carniuì et ſaguis mìozatoq facies corp? qvèbi
litat atq vùtè diſsulit. Fria ât exiſs citas: buic oino 3:
ria exiſt: hùiditati qz attinès citas: capillos lógos: et cor-
p lene ac pique: nervosib efficit lapos. Sicca yo exiſtes
ciitas: buic reddi? 3ria. C de vùtib? elioz ad come
dèduq ſuauiu q de fructib? et kozib? fiùt et vocat arabice
mirambabat.

Cbaranú

roſatu stò buòzib? repleto ſi a
ieiuinis ſumaſt et bù maſticeit:
ſert qì p[] ip3 aq bìbif ca. Dò bi q calozè pa-
tiùt et ardozè nullo mò comedere debet: z ma
lud q deteriori comedere nece fuerit: eu firupo acetoſo d
sucharo fcò accipiaſt. C Zuchaz viol, guft lenit: et tuſiz
mitigat: ſacileq? reddit ſcreatuq atq. vètre lenit. Stòz tì
diſsulit et appetitù deſtruit. C Elm ò mirobalanis idis
cù sucharo: stòz corbozòat et p[]p[]at. Aq hùo? ſupfluita
tes ex cibo p[er]ito remanètes expmèdo educt. Quo ſi
qs ſepe vtaſt colozè acgrit bonù: ac caicies tardabiſt. Tri
faria tì mior? iſtis actòib? fortiò exiſt: I3 p[]ma miuat.
C Zinziber d[it]u cù melle yebemèter calm eſt. Dò stòz
stòz epar caleſaciendo: cibi adiuuat digeltonè: virgà q3
erigere facit. C Secacul conditùs ſaſtidium faciens ap-
petituz deſtruit: p[]ſerma tamen yebemèter augmentat

Tractatus

quando eo aliquis sepe ylus fuerit.

Cpiper nigrum conditum et longum:inzìlberi condito
vicinú ex fit. Alia vo elaria cã delitiæz tînmo comedú
CDe virtutibus specie quibò omni hóra multú est vtè
diù:quod ſim littera z arabicarum o diné diſpoſituz est.
Luius.n. speciei nomen incipit ab. A.in capitulo de. A.in/
tuenitur: ſir qù alys fit litteris. Caplʒ de. A.XXVIII.

Sarum

calidù est et ſiccù. Nò epe opiu-
lationé biti bus ſbert: et vina-
puocat: atq. yposarcà patiètib? auxiliù ſert.

CUsnee parum ex fit calidum. Nò yomitum abſtinen-
do ſtomačum efficit rigidum.

C Antimonium frigidum est: et ſiccù. Quod oculi efficiès
robustum: ipsius cultodit sanitatem. ſuppoſitù quòq. me
strua constringit. C Abel calidum est et ſiccum menſuræ
yehementer puocat: atq. abozire facit.

CAtacia est frigida et sicca. Que ſanquis arcet flupù: atq.
longaonè excentue reducit interius. Centrem qù stringit

CSarcocolla in oculis patientibus lippitudine confert:
plagis etiam recentibus remedium p[re]bet.

C Epiſbium calidum exſtens: coleram expellit nígrá
ac timozem minuit.

C Berberis frigidus est. Nò et vêtré stringit et ſitim auſter:
stomacho quoq ac cpi ardozê patiètib? remediù affert.

C Emblici frigidi ſunt et ſicci. Qui et ſtomačum faciut ro
bustum: et capillum cozzoboát radices.

C Asedarach calida è et sicca. Dec opilationibus que ſunt
in capite cógrua exſiſtés: capillos, plongat: fructus trì eius
valde exſit ſtomačo nociuue: qui etiam quandoq[ur] per
niciosus inuenitur.

C Artica calida est: que coeundi stimulans voluntatem:
dex pectore viscoſum expellit flegma: vêtréq[ur] mouet.

C Loagulù oë calm è. Nò et vêtré vehementer Stringit:
atq. ſanguinem fluere non permittut.

C Squilla calida est et ſicca. Dec autem epilepsie acut
mori ſplens: nec nò eius magnitudini atq. vipera z mor-
fibus: et viſnie vetuſte auxilium tribuit.

C Abſinthiù calzè et ſiccù. Nò toß reddèd robustuſz: épis
aperit opilationem: atq. ſebzibus longi tpis auxiliatur.

C EstADOS calidè? coleràq nígrá z ſlegma expellit: epi-
lepsie quoq ac melanolie beneficiù p[re]bet cum multo-
tiene bibitur vt ventris faciat purgationem.

C Melliloti calidum exſtens: dura apoſtemata in artu
bus vel in interioribus nata molliſcat.

C Anifum calidù è. Nò vètòſitatis diſſolutiùm exſis: épis
apit opilaſtòm: coeùdi p[ter]erea volutatem stimulat.

C Amoaciù calz exſis: dura molliſcat apata: ſcroſuſalq
ſoluit. C De. B. balsami. CA.XXIX

Alſami

ſemen atq. lignum viperarum
ac ſcorpionum moribus: nec
non matricis dolomi congrua exſiſtunt.

C Anacardi calidifimi ſunt: frigidis egritudi
nibus et obliuioni auxilium ferentes. Sanguinis tamen
generát aduſtione: ac fortaſſis ad amentiam perducut.

C Baurach calidus est et ſiccus. Qui vomitus p[ro]uocati
uus exſtens: ventrem cum ſupponitur mollem reddit.

C Loallus fridè? Qui b[ri]n trit? ac potui dat? empoſtoicis
auxiliai. Oculi p[ter]ea corzobozat atq. lacbymas strigit

C Bedeguart caliditati attinet: ac ſebzibus lògiſtempozis
remedium affert.

C Ebus v[el]bul calz è. Qui dura apata molliſicndo ſolof-
uit: et faciei ſuppoſit: p[an]u ei? auſter. Luius ynctuſoſitas:
croſſitudini in mebzo poſt ſui rectificatione remaneti co-
kert: chôdaſq. ſiccas: molles efficit: neruos p[ter]ea caleſac:

Stomaco trì malus exſis naueſa facit: atq. ventrè lapat.
C Saugêkeſt calidus est et ſiccus. Qui cù tumozi epatis p-
ficiat: virgà ramen erigere non p[mi]ttit.

C Dés iuſquiami ſpès iebiæt: et ſtupoſe faciut: vèteri? aut
oib? nígru iudica: q[ui] iterſicit. Iuſquiamú aŭt tritù: atq.
apatib? iqb? vèbemè pulſus è ſuppoſitù deſtruit ſenſu.

C P[ili]sù fridù est. Nò ſi cù iulep bibitù fuerit: febzè exſi-
guit acutà: ardozèq[ur] ſedat: p[ec]t quoq lenit: atq. in iteſti-
nis vulnera h[ut]ib? ſanguiolèta: affatù et bibitù auxiliai.
Si aŭt cù aceto miſtu m[ou]eaf donec coaguleſt: atq. ar-
tubus calida patiètib? apata ſuppona: dolozè ſedat.

C Beem rubeù calidù est: et coeùdi incitat deſideriù.

C Lapil? veneris calidum est. Qui ſi aduſtit et: to-
ca capillos venudata ex eo fuerin inucta: capillos nafsi
facit: et ſerofulas diſſoluit: pulmonè quoq a crosſis hùo-
ribus quibus est imbibitus mundat.

C Bulbus est cepe quod comedi. Qui coeùdi p[ter]ea ſti-
mulat deſideriù: atq. faciei ſuppoſit: ei? delet p[an]um.

C Tatirion calidus est. Qui ſpermatis augmentatiuus
exſit et podagre confert.

C Polipodium calidum exſtens: coleram expellit ni-
gram: colicamq[ur] diſſoluit.

C Bozongi flegma atq. aſcarides expellit.

C Bellirici in ſtra natura emblico[rum] vicinan[que] nature.

C De Lain.

CAP. XXX.

Aſtoemum

calm exſis nervos calefa-
cit: ac meſtrua puocat tu-
mозèq diſſoluit. C Silbence calzè: Nò vebe
inèter vomere faciès: p[er]fert paliti: ſi cù eo vo
m[ef] cogaf. Lui? actio opat si el[li] vicia exſit:

C quo nò est v[ad]i niſi pondus z[ag]me ynius: fortaſſe.n.
ex multo yomitu qui fit ex eo prouenit moris.

C N[ux] metbe facit ſtupożè. Que q[ui]s pnitiòsa exſtens
inb[ia]t et naueſam ac yomitu infert.

C N[ux] muſcata calida est et ſicca. Que ventrè stringens
ſtomačo atq. epati frigidis confert.

C Gentiana calida exſtens: apuncta: p[er]cution ſcorpionis: ac epati
frido: ſplens: q[ui]s opilationi atq. tumozi grua exſit.

C Oppoponax calidifimi è. Nò cù vèbemèter vètòſita:
sit ſit diſſolutiùi: bis q[ui]b crosſa accidit vètòſitas p[er]fert:
doloziq[ur] matricis ex frigiditate auxiliatur.

C Jadac calida è. Que lʒ capis generer olozè: febzib? trì
lògi tpis atq. ydroſopi: necnò yctericie: atq p[u]cture ſcorp-
ionis remediù affert. C H[ip]u fridè è et ſiccù. Nò ſagui
nè cù albumie oui miſtu: atq. loco ſuppoſitù rectinet. J[ip]
át nullo m[ò] bibèdi è. Bibitù.n. forſitan pnitiem affert.

C Balaſtie frigide ſunt et ſicce. Que et vêtrez stringunt:
ac ſanguinem fluere non permittunt.

C De Del.

CAP. XXXI.

Aſſesaham

calzè et p[ò]ricù. Nò veſi-
cis oſis ſi cù eo fiat gar-
garism: vel ei? apozimate os abluaf: putile è:
minct? p[ter]ea difficultati: atq. neru oq: molli-
cie p[er]ſicit: fetozo quoq nariù ſi liciniù ei? apo-
simate itic[ui]t narib? imiſtù fuerit auxiliai. C Dulb folia
t nuces frida ſut et ſicca. Que trita et aceto miſta: atq. p
em[pl]o loco igne aduſto ſuppoſita remediù afferuſt. Lui?
cortex cù aceto coct? dolomi vètii] ſert: ſi co os abluaf.

C Uic[ui] calz è et ſicq[ur] qui vètòſitatè diſſoluit atq apata.

C S[aiem] fridè? è vêtré q[ui]s strigit: p[la]gatq. recètes j[ug]it.

C Uatiramech cala è: q[ui]s crosſe p[er]fér ex vètòſatiu dolò ma-
tricis ex frigiditate tremoziq[ur] cozdis cum frigiditate ac
p[u]cture ſcorpionis: auxilium p[re]bet.

C Oleáder cala è: ſcabici atq. p[ur]itui p[er]fert: aſinos z. aia-
lia ac hoies comesta iterſicie[s]. Antig[us] trì dolòrib? et vetu-
ris genui] et remu remediù affert: ſi ex eo fiat emplaſtru.

C O[le]s[er] cala è: ſcabici atq. p[ur]itui p[er]fert: aſinos z. aia-
lia ac hoies comesta iterſicie[s]. Antig[us] trì dolòrib? et vetu-
ris genui] et remu remediù affert: ſi ex eo fiat emplaſtru.

["Tertius", "16", "C. Deiudar yebemèter est calidù. Nò fridis egritudibè re cù. et nueruò. ſerè. flò ac epati fridis bonù exilfit. Lu ینس وسپریتاس apopleias paraleli remediuði pberè.", "C. ſex vini cala exiis:ura dissoluit apoſtemata.", "C. ſey acetii non cale facit:immo apoſtematum calorez ſu per یسائی epithimata reprimit.", "C. hebe.", "CAP. XXXII.", "Jrabolani citriní colorá rubéa ex cor poze educú. Nigri ſto. macú párado còzobozát emozoidisq. ſerút. Cylboe cala est ſicca atq. ſubtilc flò etepati auxilium pwebens.", "C. Typericon calida est et ſubtilis. Que et opilationis est ape titua: et dolori coxarum confert.", "C. Typostidos que herba voca: yrcina:frida est et pótica. Qua vunf vii necesaria est retètio et stipticitas.", "C. de gan.", "Lorus", "calis è et ſicca? Qui crosse vètòſita: tia: ac ſpleni duro: necno grauedini lingue confert.", "C. Chuaſuma cala est: et pótica: cù û capilloz fit tinctura.", "C. de ze.", "CAP. XXXIII.", "Inziber", "calm est et rumidu. Nò et cibuz digerit: et ventré: monet: flò qòs atq. epati fridis ſert. Obscuritati itidè oculo rù ex hùiditate i ocuł: positù v'l: coestù auxiliai.", "C. Yfop que vegeta cù cala est et ſicca. Que vt origanù yalès: pect: ac pulmonè purgat. Aſmati prèterea atq. yctuſte tuſi et antiq. ſert. Elegina idem et vermes e corpore educit.", "C. Yfop àut bumida que et cerotes dicitur: que ex lane ſoz dibus fit: oura maturit et molliſticat apoſtemata: et prie ea que in vesica fiunt et matrice.", "C. Zurùbet cala è ſicca. Que vètòſitatè dissolùes: venenoſoq. aialiu: mozlibè valde: p[ic]ficit: atq. impinguat.", "C. Argentum yuum quando c[ring]uitur: ardens est. Nò scabici et pediculis auxilium affert.", "C. Azegi calm exiis. ſiccu scabiè ex humiditate deſſicat: atq. sabafati ex humiditate factaz emendat: ſanguinéq.", "C. Dea arſitologie ſpes cala ſunt: opilione ap[er]iètes: et scorpionis p[ict]ure conferentes. Que et méstrua prouocant: et abortizè faciunt.", "C. Yfop que vegeta cù cala est et ſicca. Que vt origanù yalès: pect: ac pulmonè purgat. Aſmati prèterea atq. yctuſte tuſi et antiq. ſert. Elegina idem et vermes e corpore educit.", "C. Yfop àut bumida que et cerotes dicitur: que ex lane ſoz dibus fit: oura maturit et molliſticat apoſtemata: et prie ea que in vesica fiunt et matrice.", "C. Zurùbet cala è ſicca. Que vètòſitatè dissolùes: venenoſoq. aialiu: mozlibè valde: p[ic]ficit: atq. impinguat.", "C. Argentum yuum quando c[ring]uitur: ardens est. Nò scabici et pediculis auxilium affert.", "C. Azegi calm exiis. ſiccu scabiè ex humiditate deſſicat: atq. sabafati ex humiditate factaz emendat: ſanguinéq.", "C. Dea arſitologie ſpes cala ſunt: opilione ap[er]iètes: et scorpionis p[ict]ure conferentes. Que et méstrua prouocant: et abortizè faciunt.", "C. Yfop àut bumida que et cerotes dicitur: que ex lane ſoz dibus fit: oura maturit et molliſticat apoſtemata: et prie ea que in vesica fiunt et matrice.", "C. Zurùbet cala è ſicca. Que vètòſitatè dissolùes: venenoſoq. aialiu: mozlibè valde: p[ic]ficit: atq. impinguat.", "C. Carfenici oës species calide ſunt: et incêndentes conferuit scabici: et putredini: et sabafati bumide. Herpeti prèterea estiomeno atq. pediculis remedium affert. Aſmati prèterea exa fi cù eo ſuffumigatio v'l: epithimia fiat: ſert. Maculà inſup q[ui] ex ſaguine moztuo accidit pp: p[er]cuffionè: remouet.", "C. Spuma maris plures h[us] ſpès. Que oës calide exiſtètes: et ſicce: scabiè et moſz fee atq. alopitie auxiliantur.", "C. Uitri propietas est: lapidez qui in vesica generatur frà gere: furkures prèterea auſert: fi cum eo caput lanetur.", "C. Zarnab calidum exiſtès. ſiccu: ſomacho atq. epati: frì gidis confert: ventréq. strigit. C. Ziniar calidù è et corzò dit carnem.", "Deba.", "CAP. XXXV.", "Domum", "calidum est et ſiccu. Nò opiliatione epatis ex frigiditate proſciens: dolorem auſert matricis. In capite tì grauedinem: et dolore: atq. scotombià gniat.", "C. Alchanna: puſtulis que ſunt in oze et aduſtio oni ignis remedium affert.", "C. Titius inter caliditare et frigiditatem téperatum exiſtens: calidis oculo[rum] apoſtematibus confert: fi cum eo epibimètur. Quod mollibus atq. ſolutis ap[at]ibè ſoſert: et pànù faciei epithimati: necnoì gulture tràglutièdi ou titiem gargarizatum auſert: o[ſ]iſq. puſtulis auxiliatur.", "C. Dorx calidifrimù exiſtens: ſomacbuz et c[par] cale facit: ventréq. molliſcat: ac vermes e vètre educit: coeüdi p[er]terea stimulat deſideriù: et pulmonè muſdat. Aſmati quo q[ui] c[roſ]ſtitiei ſplenis proſdet aboſſum idemit facit.", "C. Dasse cala è. Que in oculo posita v'l: correta: viſus de: bilitati ſert: aſmatiq. proſdet: atq. vermes expeſsens fa: cit aboſſus. Ad digerendù infuper cibù cibariuòriù p[ez]bet.", "C. Darmel calidù exiſtès: iebiat et dolòre capitis facit: yo mitù: comouet: virinà quoq: et menſtra prouocat.", "C. Dafech frida è. Cui? apозima bibitù, lapide fràgit et ſp[er]ma auger: atq. vine soluit A[trict]oſez. C[habenil] flegma", "expeſtit: moſſee albe atq. albaras auxiliai. Lonturbatio: nè tì ſaufeà facit.", "C. Collogntida calida exiſtès. ſicca c[roſ]ſu expeſtit flegma: ac caput mundat: et neruoq. dolòri atq. sciaticæ paſſioni: nec nò podagre frìde: et eleſatie biſi ciu parat.", "C. Ferri squama: ſomacbù, cozobozat: et emoroyda[ſ] strigit ſanguiné. C[qua]a vero in qua ferq: exſtin guitur coeüdi stimulat deſideriù: c[ro]ſoq. c[ó]ſert ſpleni.", "C. Sépuina frigida è. Que calidis apoſtematibus ac aduſtio ignis: et oculoq. egritudini: epithimata grua exiſtit.", "C. de ta.", "Amaríſcus", "frida è et ſicca: ex cui? fo: lys emplaſt? ſup: molle apoſtema poſtitù auxiliatur. Eiùs è atq. apозima in oze tèrù: dolòre dentiù ſedat. C[inu]tì p[ter]ea i[] ſa folia ei[] coocta fuerit bibitù ſplenè ſubtiliat.", "C. Jde è q[ui] facit vinù vel ſtrupus acetoſus cù p[uo] ſcapbo", "exeius radice ſeó fi diu bibaſ. C[t]ubab è frida apati bus calis cù ex ea emplaſt? deu[pl]onit: conferens.", "C. Charabit frida est et ſicca. Que et vètref: strigit ſanguinè nè expire phibet.", "C. Spodiù fridù è ſiccu. Nò febribus", "acutiſ: ac ſiti et nimio ventris fluiui: et yomuiti c[ó]ſert: pu:", "plis quoros que in oze et lingua naſtunc: atq. tremor: cor dis auxiliatur.", "C. Terra sigillata: et armena ytreq: ſanguinem ſpuentibus atq. emoroydas patientibus: nec non omni loco ex quo ſanguis fluit congruent.", "C. Alia yero terra q[ui] a quibusdam conſuete comeditur: in", "epate creat opilatiòez: et c[ô]plexionè deſtruit: et p[ec]ipue eorùm qui ad boc parati ſunt: os tamè ſomachi rigidù redit fastidùi ex cibis fastidioſis ſein: atq. naſſeà remoués.", "C. Talifafar cala è et ſicca. Que flutx vètris: atq. ylcera i", "testino[rum] et emoroydas remouet.", "C. de ge.", "Andragora", "frida est faciés ſtupòe.", "CAP. XXXVII.", "C. Què ſi ivino mittaſ: val de iebiat. A[de]dicis àt: àmiza: dolòre auſert", "be q[ui] ſi maxia bibaſ: quaſitatas p[nic]tieſ inducit.", "C. Titimalli multe ſunt ſpès: q[ui]oës calide exi", "ſiètes: adurut ac ſoluut vètre è naſſeà efficiunt.", {"

Tractatus

T charabe frigidū exiſtēs ſt ſiccū: menſtruōs ſupſluitati atq. emorroydis ſt empoſtoicis nec nō diſſintericis: ac cor dis tremori remedium confert.

T keſile calidi ſunt ſt ſicci. Qui cum corpus impinguent: ſtomacho boni exiſtunt.

T keſte calidū est: corpſus; ipinguat: ac ſtomacho ſert. T lubebe calidū est: opilones apiés. Nō et vitides pozos múdat: et guttur múdiſicat: ventreſque stringit.

T sulphur calidū est. Nō aduſtione facies: ſcabiſi ſert: ſi cù eo fiat iunctio: atq. aſmati ſi bibaſ: auxilii pzebet.

T lamedreos calidus est. Qui cùz opilonē apiat: ſplenis groſſiemi atq. ycteritiam remouet.

T dragagātū guttur lenit atq. plinomē: tuſſi quoq: ſert.

T kebiſegi calidū exiſis aduſt ac ſitim facit ſcabiſque remouet: ſi ex eo iunctio fiat.

T kildaru calidum est ſt expellit aſcarides.

T de lem.

CAP. XXXIX.

Migdale

amare calide ſunt. Que epi tis apientes opilonē: aſmati atq. lapidi qui in renibus et vesica est: ſerunt.

T pítágo frida est: ſgrua exiſis aſpatibō: caliſis ſt aduſtioni ignis: qui moze empli ſupponi: do loſi quosq. auris auxiliai ſi ex calitate fuerit. Luíus ſemé vlceribō: confert intellinoſum.

T dragótea calida est. Que opilonē apiens: deſideriis ſti mulat coeúdi: atq. antiquo aſmati bíficiu pzebet.

T lacca calida est: calori epiſates: atq. ydricopis ſpiciens.

T lingua auis ſpermati augmentum tribuit: ac cordis re mouet tremorem.

T bugloſa melancolicis est bona: tremori cordis atq. veſicis oris conferens.

T largbia calida est: atq. adurens. Que et ventrem ſoluit: et vomitum facit.

T de mum.

CAP. XL.

A calidum

exiſis: yvine 2gruit costiſtioni: ſi bibatur vel ſup femur more emplaſtri ponatur.

T maltix calz exiſis ſtoſ: et epar corrobozat. T bdelliu iudaicu calidū exiſis. Nō dura diſ soluens apata: emorroydis ytile iudicat: bdellium tī de mecha, frigidum est ſt ſiccum: ventremq stringit.

T dumia empoſtoicis bona exiſis: rupturā vel fracturas yelocter restaurat. Dolorem pterea gutturis ac diſſolutionis: et acuſionis: et plagāt ſedat. Illi ait q diſuerunt q pſecte emendat: métiſi ſunt: dolori ſup ex friditate nari bus cum oleo fambacino iuſſlata auxiliai.

T deizabara calida est. Que ventrem ſoluens podagre: ac coſarum: et coſtarum dolori confert.

T dirra calida est. Que tuſſi antiq. coſgrua exiſis, voceſſe efficit claram. Scotomiam tī induci: dozmi re pterea ſaciens méſtrua prouocat: ac puncturis ſcorpionum bibita beneficium pzebet.

T demitbe frigidum exiſtens: apoſtematibō: calidis: mo re emplaſtri ſuperoſitum confert.

T deubedhena: calide ſunt ventremq ſoluunt atq. vomitum: puocant yvemerem: podagre quoq: ſerunt.

T marcaſitha calida exiſtens: oculum facit rigidum: et abzadit forſiter.

T suligo ſi de ea fiat epithima: ignis aduſtioni confert.

T staſiſagria cala est: et adurés. Que ſpediculos iterſicit ac ſcabié remouet: de qua pua accepta ſtitas: vomitui, p uocat. Iſpaz tī dare timozos ſi: fortaſſis. n. pnicié iſferret.

T lelidonia cala è. Que albedi ocloſ: gruit: viſiſi acuit.

T mugat bona exiſtit ſi ex ea emplaſtrum ſuper diſſoluta membza fiat.

T meſzerion calida est. Que et bona est et multu acuta. Et

licet aquam eitrinam yvemeremter expellat: epiat tī noeſ. T derdaſengi fridu est: et ſiccū. Nō excoſationibus: atq. fetoci ſudoris exſert: carniq: augmentu tribuit. T in emplaſtris pterea poniſt. T dia fellis genera calida exiſtunt: oculoſumq auferunt tenebzoſitatem.

T deſcatbramesſir calidum exiſtens: puocat menſtra.

T de non.

CAP. XLI.

Il calidum

exiſtens ſt ponticum: de ſiccat aſpata mollia.

T ameos calidū est: et ſiccū: ſtomachu caleſacíes: et epar: lapideq: fràgit: atq. vinā: puocat. T cuitrum calidum est: abradens: et mundas.

T calx calida exiſtens: adurit atq. ſupſluā corzodit carné: fluſum pzererea stringit ſanguinis. Que cum lauſt aduſtioni ignis confert.

T salamōiac calus est. Quiulue cadenti: ac dolori gutturis q nemittrit tráſglutire: et albedi ocloſ: auxiliu pzebet.

T neheremisſch calida est: ſtomacho et epiat frigidis re medium tribuens.

T naphza calida est. Que aſmati atq. yětoſotitabō? ſgrua exiſtens: vermes paruos ano ſuppoſita interſit.

T de ſim.

CAP. XLII.

Pica índica

calida è. Que ſtomaco ac epiat frigidis auxiliatur yzinam etiam prouocat.

T lipi cali ſunt et ſicci. Qui ſtoſ ac epar caleſaientes: frangut lapide: et putreſactioni: ac maſlo doloziq in naribō? atq. in oze ſunt: bíficiu tribuunt.

T salegha cala exiſis et ſicca acuit viſi ſi vina puocat.

T ſoliu calidum est: et vina puocat: tremori quoq cordis atq. fetoci auxiliatur.

T sádaros ſanguiné vométibō: atq. emorroydis ſert.

T sel calis dolovi nervo: ac yětoſotati conferens.

T lipſi nuces et ſolia calida exiſtunt et pontica. Que ruptu re iquinis auxiliarum pbeſt: ſi ex eis emplaſtrum fiat.

T sumach frigidum exiſtens et ſiccum: ventrem stringit ac ſtomachum pzeparat.

T sidre frigida est et ſicca: ventrem stringens.

T lancri caro pofiticis auxiliatur: ac ſperma augmentat.

T vermodactili podagre ſeruſt: ſpma quoq augent.

T scedaurā yel ſcedeguarā frigidus exiſtens et ſiccus: re tinet ſanguiné: ac capillos ne cadat ſfirmat.

T subedigi ventium concanitates radendo abſtergit.

T secāur calidum est: coeundi stimulans deſiderium qoſeus renes propie operantur.

T ligritia gutturi ſert ac pulmoni: ſupſluā in eis exiſtia expeſlendo. ſitum pterea atq. yvine ardozem auſert.

T seueſtē guttur et pectus lenit.

T sifeleos calus exiſis: aſmati et reſtétioni vِnِe: atq. inſationi ventris confert: partumq: accelerare facit.

T sekebinégi calidu è. Nō crosſe yětoſatit ac colice: nec nō epilepsie: ac paraleſi cōferēs: oculo: tenebzoſitatem au ſert: et ſcorpioni pūcturis auxiliatur.

T saculufundurion calida est ſplenib: croſſo: ac ſtraguiorie: et lapidi remedium affert.

T scamonea coleram rubeam yvemeremter expellit: ſtomacho atq. intestinis et epiat nocumentum parans.

T de bam.

CAP. XLIII.

Arar est

arboz cui: fruct? calidus exiſis puocat vinā ac ſto ſert.

T asarai frida est: calis aſpatibō: et ardozi ſtoſi bíficiu tribuè: qui moze empli ſupponiſt.

T daelchalinibit: calidum exiſtens: fiſſuris et plagis congruit.

T piretrum calidum exiſtens: dolori ventium atq. puſtus oris congruum exiſtit.

Tertius

17

Solatrī frigidum est;ardenti epati remedii tribuens.
Lurcuma calida est.Que cù fit abzadens:vīsum acuit;
atq albulam delet.

Juiube in caloze ſunt tempate que 2 guttur leniit; 2 ſan
guine licet parum clarificant:graues tr ſunt 2 fastidium
facientes:tardeq descendunt.

The fe.

A calida

exſiſens;prouocat vrinam.

Tselenge est calidū ſiccus.

Tsel calidum est doloz:neruoz proficiens.

Tefire calida è.Que cù ſit detergens 2 abza
dena:pānum 2 lentigines magnas delet.

Tefaraſtin vel ſefireſin bzionie ſimilis è:meſtrua 2 vri-
nam prouocans;atq epilepsie p[ro]ſiciens.

Targentum frigidum est:coſiſch p[ro]ſicit tremoti.

Tſulſeleminie caſa ſunt:coſice atq vētoſitati 2 gruentia.

Tcauſel frigidū è:Oò apatib'calis epitbimatū 2 bi facit.

Tcufobziu vebemèter è calidū. Oò 2 aquā expellit forzi-
ter; atq paralift; 2 ſikib'egritudinib'confert. In oculis yo
positu iiniti aque cataracta; auxiliatur.

Tcelucaharagi:capillos facit rigidos.

Tmarubium calidum est:viſnie p[ro]ſiciens; 2 diſſicntati
anbelitus;atq 2 icteritie.

Tmentaſtrū calidū est; 2 ſiccus. Oò 2 veteri aſmati; atq
diſſicntati mictus auxiliuz p[re]bet.

Tpeonia p[er]ueris epilepsiam patienib'confert: ſi ſup eos
appenſa fuerint yel ex ea ſuffumigentur.

T'rubea caſa exiſtens; vrinā atq:menstrua prouocat.

Tmorphée itidé albe atq albaras epitbimatota confert.
Tde satb.

Oclee

marine aduſte: abzadèdo purgant
vètets. Exnò aduſtis yo 2 tritis:em-
vin ſacti; 2 aduſtiori ignis ſuppositu ſana euz.
Sapo calidus exiſtit. Qui licerans corpuſ:
in ipso fo: 2 è:eficit abſterſionem.

Taloces calidū est;coleram rubeà expellès; 2 caput ac ſto-
macbum purgans carnemq: creat.

Tbùmi arabicù frigidum exiſtens ventremq: stringens:
inteftinozum excoziationi confert.

T[or]zduomeni calidù è. Oò epilepsie atq 2 aſmati 2 paralifſi
conferens expellit aſcarides; atq ſcorpionis puncture re-
medium affert.

Tde capb.

CAP. XLVI.

Alamus

aromaticus calidus exiſtès ſto
macho atq epati modo empla
stri ſuppositus auxiliatur.

Tartamū calidū è. Oò 2 vêtré ſoluit; 2 ſpma
auger. Stomacho tamen nocet.

Tkatram vebemèter exiſtit calidū. Oò méſtrua puocat
ac fetu expellit. Aquā yo in oculu desſêdere p[hibet]. Sc-
bici p[re]terea p[ri]ſicès: ſpma ita imutat quod ex eo embru-
generari nò p[ote]ſat.

Tlentaurea crudù flegma e corpore educens nervuozum
doloz ac colice confert.

Tlurth frigidus est ventre quos stringit.

Tlambil calidum exiſtens expellit aſcarides.

TKerke calidū est: ſtomachùs cale facit 2 naueſa repmit.

T丹iliu ſolis calidū è. Oò vtrinā puocat 2 lapide fràgit.

TKana calida exiſis puocat méſtrua:ac vētoſitare viſſo-
uit:carnè p[ter]eai vulnerib'creat; atqſcrofulas viſſoluit.

T[at]hbinia argêti: scabiei que in corpore oriſi ac puſtulis q
ſunt in oculis congrua exiſtit.

T[at]hbinia aurì ea ſubtilior est.Que etià albulà que est in
oculo remouet.

T[al]caltanth coſroſuum 2 calidum est: p[ont]icum exi-
tens: polliſum a naribus remouet.

Tpumer frigida exiſtès:in medicinè ponitur oculuoz;
dentiumq: mundificat concauitateis.

Tlacule aquam repellens: lac prouocat 2 vrinam.

T[es] y[ú] capillos tigit: vulnuſq: ſolidat; 2 aquā expellit.

Tde re.

Ace lauri

exiſtètes calide:p[u]cturis cò-
ferit ſcorpionu, qui cùvino bl
bunù:ac narib'insufflate:tozture 2 ſerunt oris.
Chumi pini calidù exiſtens:carnè in vulneru-
bus creat;ideq: ponitur in emplaſtris.

T[as]affaſa calida è:carnèq:creſcere facit: vrinā puocat cu
ius ſemè ſp[mati] ac lacti incrementum p[re]bet.

T[er]ubarbag calidū est: Oò Rò ac epati conferens: caſui
atq percuffioni bibitum remedium tribuit.

T[lin]is calidus est ſiccus. Qui 2 aduſtioniem facit: 2 mol
lia diſſoluit apſotemata.

T[en]iculù calidù è; 2 vrine puocatinu; ac antiquis còſe-
rens ſebzibus. Oò cù recens est: lac generat. Luìus succus
in oculo p[os]itus: acuit viſum.

Tde sin.

CA. XLVIII.

Eilen est

calidū 2 viſſoluit apſotemata.

T[er]saragi calidus è 2 acut
Morphee quoq: albe atq lepze cuz aceto epi-
thimatus confert.

T[es]ucar è calidus. Qui morphée cum aceto
epithimatès: atque h[ic]teritie 2 croſſitudini ſplenis: bibi-
tus confert.

T[es]cebà calida è. Que colerà rubeà 2 aqua2 atq flegma
vebemèter purgans: epati exiſtit nocita.

T[ep]um omne viſſolutiuiu est atq molſicatiuum.

T[ec]zrdion calidum exiſtens: croſſo ſplenii confert.

T[et]eregi calidus est: ſcabiei atq p[ur]itui valens vêtris
q: efficit solutionem.

T[es]edine frida è 2 ſtriptica atq 2 pulterib'p[on]i oculo².

T[al]umen vebemèter exiſtit ſtripticum; dentes quoq mo-
tos confirmat.

T[es]ebenic yel ſeneſchila calida è. Que fluozi ab oze iſan-
tiù decurréti; atq epilepsie remedium affert.

T[es]acabich calidus exiſtens tenebroſitatez viſus atq oculum albulam remouet.

T[es]uchaba calida exiſtens: antiquis confert ſebzibus.

T[es]uniz calida è 2 acuta: q flegma quaſi lambèdo destru-
ens: auſert reumatísmù atq ventiſitatem expellit.

Tde te.

CAP. XLIX.

Aderi

è calidū 2 augmentat ſpma ac pue
roz lapideb' remediuu affert.

Tamarindi frigidi exiſtentes; vêtré ſoluit
ac colerà rubeà 2 ſanguinem reprimunt.

T[er]aniabim temperata è: ventreq: ſoluit.

T[ur]tbia ytilis exiſtit ad oculi rigiditatem facienda: aſce
larumq: remouet fetorem.

T[ire]gi calidū est; atqz apſotemati congruum exiſtit.

T[ur]bit calidum exiſtens expellit flegma.

Tde che.

CAP. L.

Heſſie

calida è multu atqz aduſtionè fa-
ciens. Que alopitià patientib'pi,
los renaſci facit. Molliſcationi p[re]terea ſi ex
ea friceſ corpus auriliu p[re]bet.

T[he]bil puocat vrinam 2 frangit lapidem.

Tde cha.

CAP. LI.

Heruba

caſa exiſtens: colice atqz paleſi
conſert: urities q[ui] molliſicat: ſi
q[ui] exa fiat emplaſtrum.

T[es]inapi calidū è. Oò in palato p[os]ituſ flà i[c]i-
dit. ſvmes p[re]terea expellit. atqz apata maturat.

T[al]muauſcus in caloze: t[é]pata è. Que apata molliſicàs

c

["Tractatus", "dolozê fedat. Lui'temê morpheâ remotet: si cû eo et aceto\nin sole epithima fiat: atq. ardozi mictus auxiliati.", "CLellebozus niger colerâ expellit nigrâ. Albus vo vomitù\nvebemêter p[]zouocane: multù vomere facit. Ipsum tamè\nbibere nò est fecurum.", "CLaffia fistula ventrê soluit et âpatibus interior[que] confert.", "C[]hermetù de karina triticea: dolozib[que] fumt i platis pedù\nsi ex eo fiat emplastrù auxiliaf: et apostatemata maturat.", "C[]de thel.", "CAP. LII.", "Antarides", "calide sùt et acutissime que\n13 scabiei ferat: vesfât tîn\nsì ex eis ma[ta] fuma[que] quâitas: vulnerât ac san-\nguinê mingere faciut & iterfiuti. Ex gbus pua\nacceptas ſtitas: vrinâ vebemêter puoac: atq.\nalbaras albe cù aceto epithimate remediu[que] affeſt. CLau", "da eqnâ e[ra] frida; q[ui] vêtris fluxus patiètib[que]; empoioicis ac\ncalidis auxiliaf âpatib[que]. Calurù tremori cordis et melâ\ncolle adiutozium prebet.", "C[]de taθb.", "CAP. LIII.", "Tharo", "ſolutioni: et yeficis oris: atque in-\ntestinozum: maximum affert re-\nm medium.", "m medium.", "CA. LIII.", "Ar apostemati", "matricis c[]ôſert: atq.\nq[]pücture ſc[]oſcio\nnis: et dolori nervo[ur] auxiliaf. Q[ui] totus ſemè t\noleu opan[que]. Nauſea[que] tîn atq. vomitù faciunt.", "Clute[que] de c[]ozus antig[es]: faciei puſtulis q[ui] cutis duritie et rubore c[]ôſiſtunt: confert: atq[us] ramici initi: anti: et empoioicis auxiliaf. C[]baricu[que] calidù exſiſtés: e[pa]tis apit opilatione: acu[mi]tus et ſeruati: et ſeruati: et ſeruati: et ſeru

Quartus

18

aqua calidâ fumere oz; aut comestionê vna hozâ tardare
donec yomat vel asfellelt: aut appetitioria exciteſt; 2 redreat.
Quib'rite peractis: comestio ſubſeq oz. C Valde q[ui]s ca-
uenſu cefemus ne cibo adco impleat ho; vt h[uius]s tendaſt
v'l'multu graueſt; aut anbelitus anguſtæt. Quapp si B alij
q[ui] acciderit: cibus ſumptus anij[us] deſcedat euom� oz. 3 ſi
euomini n[ò] poterit: ſonn' 4 mot' incremerit recipere debét;
atq[us] q[ui] e[ra] ſoluſt: ſumèa ſunt. Lib[ib]teræ q[ui] v[i]t ſue
uerat in ſequi[ti]e die minuèdis erit. C Et er ſumopere ob-
feruandi; vt cibos ſibi ſuetoſs q[ui]s accipiat: 4 totiés edat
quotiés c[oli]suerit: niſi ſuetoſt pueram fuerit: a q[ui] o[i]mo
tumi gradatiz oz. Qua[ta] tr[ati] no repete ſi[mi]z odinate p[ar]latiz vi-
del[us] de illa ad bonâ trâſeundo deſerere oz. 3 doo q[ui]osq[ui]
comestione iſte obseruari oz; vt ſani iter die[que] nocte ad mi-
nus ſel'ad maius a[ut] yt bis i die; q[ui] q[ui] téperatius e[mi] iter ou
os dies ter reſiciantr. Semel a[ut] i die comedere: corpora
habèrib macra et ſicca: necot. Bis v[oi] i die reſict: corpora ba-
bentes croſſa et p[ig]uia ledit. C Multo p[ter]erea vt[et]es mo-
tu: ac multus laborat[es] maiozi et c[ro]ſlori idiget cibo. D[is
a[ut] at[rar]y c[orr]aria c[u]ienitum. Quapp c[ui]nus q[ui]s bois g[ren-
da e[ſu]tuetuo: g[is]q[ui]s ei cibus c[ou]neniés ſit iterrogâdu. Se-
pe.n.c[ò]ngiting: yt c[ib]aria alij[us] q[ui]a mala ſunt alijq c[ou]neni-
entia reperiantr: a q[b] ipſi ſicut al[ui] sibi cauere no debent.
Et fortaſſus c[ib]aria alij[us] exſitètia bona: alijq inc[ogn]ura in-
ueniun: 4 a q[b] penitens ſibi cauere debét. Si a[ut] ſint alijq
c[ib]aria alijq c[ou]neniètia q[ui] ipſi appetât: 13 min'bona ſint:
appetitiui tr[ati] tribuèda ſunt niſi o[i]o peſſima fuerit. Non tr[ati]
nus ſemp vt[ed]tiz e[ſi] c[ib]us. Quare ſi alijq e[rag]erit: ſoluti-
uis medicis malos bumores ex tali cibo generatos moue
re ſolitiu vt oz. In h[oz]a et qua talè comedit cibui: alijq cu
re comedere: v[l] poſt ipſs bibere oz; q[ui]e v[i]t tepèrere 4 minus
malu faciat: ſicut ſi deus voluerit dicturi ſum'. C[O] a[ut]
dig[ò] ſit mala: 2 c[orr]upit: inde eſt q[ui] cib[i] multi 2 diuerſi in
vna ſuminu h[oz]: 2 q[ib] c[ibus] c[ruſ]os an[ui] ſubtilè comedi:
2 q[ui] multa c[ib]aria cu[ui] uire habète mi[c]as panis accipiunt:
atq[us] q[ui] iter p[ri]ciuipii p[az]dy 4 finè m[ita] ſit h[oz]a. C[O] 2 p[er]
terea vt in hieme ſit c[ib] actuali c[ub]eris in eſtate actuali
dfridus. Eſt et abstinèdu: c[ib]is calid iſſumis: 4[ij]es ſunt t[ui]
cui ab igne remouentr: 2 ab illis q[ui] ſunt v[eh]chemètis frigoris:
ſicut q[ui] ſup niue refrigeran: q[b] q[ui]nullus v[i]t oz. Libo.n. ſup
niue inſfridato: nullo m[ò] e[ſ]ytèdu: niſi in t[em] magni calorizés:
corpe q[ui] 4ſlamato exnte. C Meliozes q[ui] h[oz]e ad ſumè-
dù cibù h[oz]e ſut fr[ide]. O si h[oz]e fr[ide] e[ſ]on posſunt: m[à]
fiones ſaltim fr[ide] ſint. Sint itidè h[oz]e comestionis: poſt
quas do[mi]re 4 q[es]ſcere poſſint. C Fructus etià ſi in p[an]
dio ſumèdi ſint: an[ui] o[em] ed[é]i ſunt cibù niſi ſint de bis q[ui]
stò multa faciut mo[ſa]: atq[us] tardan[;]in g[bus] e[ſ] p[on]ticitas
2 acetoſitas: vt citonia 2 p[oma] 2 mala granata. Si a[ut] de
bis c[à] medicine ſumere pa[ſ] voluerit: comedât. Melius
tù in c[ó]ſeruàda ſanitate indicat: vt o[es] receſtes fructus vi
mittan[;] v[l] p[ua] ex eis ſumaf q[ui]tātias. Ex q[b] fi multu c[u]
comederit cu[mi] medicis ſolutiuis 2 motu eis ſuccurèdu è. Eſt
etià diligèter obseruaduz: ne recètib'vta[]t fructib': niſi in
die quo multo y[ui] fuerit exercitio atq[us] in ſtò ardo[;] ſentit.
Eſt.n. c[u]ueniés v[i]t h[ac] diſpòne fruct' comedât recètes: ſic
ſunt ficus: 2 y[ue]: 2 p[ira]: 2 mo[ſa]: 2 cr[is]omila: ifridata in aq.
Poſtq[ui] a[ut] p[ic]dictos comederit fruct: alijq iterpoſito ſpa-
tio: cibù qu[em] debét ſumere edât. C A ſaftidio p[ter]ea ſum-
mopere e[ca] cauendù. O si q[ui]s ſaftidiu paſſus fuerit in eadez
die minoet cibù; atq[us] in ſequi[ti] fil[ui] alleuiet cibù. Sed ſi
multis dieb' 4 c[ó]rinuis faſt iditius fuerit: medicinâ bibere
oz.n[ò] multu solutiuâ q[ui]s e[ca] q[ui] ſtercus expellere: ac ſtòm
2 i[et]eſtina: 2 e[pat]is foſamina mûdificare ſoſet: c[ui]t trifera
mino[;] q[ui] p[igrà] recipit 2 turbib. C Uel pillule q[ui] sp[es] reſi
p[ju]nt redolètes: v[l] pillule de maſſice 2 a[lo]c c[of]eſte: v[l] dia
c[iton]itè ſolutiun[;]i. Uel el[ar]iu laxatiu[n] de v[act]ilis: v[l] che

ri ebeçem 2 bis filià. C S[ui]t etià hoies in q[b] croſſa b[ri] di
irun[;] c[ib]aria: 2 c[orr]upit: in q[or]ſi s[ò]s c[ib]aria subtilia.
Iſtis ergo ea q[ui] no in ſtò c[orr]upun[;] tribuèda ſunt: 2 q[ui] dige
run[;]t. P[uic] a[ut] diſpòni babètib' c[ò]trarià c[ò]traria danda
fun[;]t. E[ft] expedit vt plus nutrimeti illius in q[ui] alijq b[umo]
ris generatio c[orr]uptibilis multiplicari ſoſet ſibi iſerens
nocumentu: ſit buic 2 i[ri]u b[ui]o[;]i: ip[rm]q[us] c[ap]erati. p[hib]eat.
C De regimine potus. CAP. V.

## An potationis

regimie obseruàda e[ſi] regula ne aqua i[ei]uni
vel ſup m[é]ſa[n] niſi poſtq[ui]s comederit: 2 v[etr]is ſu
periora aleniui fuerit: ſumere p[ſ]umât. Si tr[ati]
e ca re[pi]mèdi ſitiz y[ui] voluerit: n[ò] ad ſatieta-
t[é]: ſed pa[ſ] ex ea ſumât. Poſtq[ui]s yo v[etr]is p[ſ]upioza vt p[zi]s
dicti[us] e[ſi] aleniui fuerit: cibuſq[ui]s ab eo deſcèderit: ſatariæ ex
ea v[l] vino debét. ſümopere a[ut] cauèdu è ne aqua niuus
aliq bibat neq[ui]s aqua in méſa accipiat: niſi fridà. S[rid]a.n.
cù fuerit: p[ua] ex ea ſuſſict quaſtatas. Ab aq p[et]erea niuus:
neruos habètes debiles: q[ui]o[;]q[ui]s ſt[us] e[par] fr[ida] ſut: atq[
q] in digeſtioe ſua inuenit diuerſitatè: 4 cui[ia] debil ac q[ui]
si f[ú]pta c[ern]it: ſibi cauere debét. Qui a[ut] carnoſus ſue-
rit: 2 f[ang]uinè multu atq[ui]s colo[que] rubere habuerit: q[ui]o[;]
appetitua forſt ex[er]it: niſib[] ab aq timere debét. C Nul
lus etià ieitunus aqua bibere oz.niſi q[ui] magnu h[us] ardores:
yel q[ui] e[bi]rius: oz.niſup q[ui]s i[ci]unius v[l] poſt balneu v[l] poſt
coitui: v[l] poſt poſtè motu q[ui] bois anbelitù frequèt facit ca
tuere ne multu aq fr[ide] ſubito bibat. Sz pa[ſ] ex ea paula
tim ſumere oz. D[is] e[oy]q[ui]s facere oz. D[is] once illud remouea
tur accidès: atq[us] eius exſtingua[;]t imp[]ſio. Aqua etià noctu
bibèda n[ò] e[ſi] ſitis médoſa fuerit. Sign[ui] yo bu[ie]: q[ui]
sitiens e[bi]rius è: v[l] q[ui] a[si] bibit aqua ſibi ſuſſicièt e[n]q[ui]s
domi[n]t: ſicut c[oli]sueuerat. C[o] si c[ó]tigat alijquè aqua multa bibe
re: 2 ſitim augmentari a potu ipſi abſtinere oz. atq[us] ſitim
multus tolerare. Lito.n. remouebi ſit[ui]. D[ò] a[ut] fameli-
cus 2 vacu: v[l]inu bibere n[ò] oz. Neq[ui] poſt c[ib]u acutu: nec
poſt balneu. Neq[ui] poſt poſtè motu. Neq[ui] poſt c[ib]u satu-
ritatè: niſi poſtq[ui]s deſcèderit c[ib]i. Neq[ui] poſt capuſa[;]q[ui]
vini tanta ſumèda e[ſ] quaſtitas: vt ex ea graueu h[us] 2 t[é]da
re: niſi alijq poſt eius potu ſibi medicare y[eli]. Debét è
quif[es] v[l]inu elige[re]: q[us] ſibi c[u]eniètius è ſecuèdu q[ui] dixim?
Diuerſifica en[is] vinu in ſuis sp[é]b multipliciter. ſrequè
ni q[ui] ebrietate nullo m[ò] e[ſ]ytèdu. Malas.n. generat e[gr]
tudines. C Una a[ut] ebrietas v[l] due in méſe au[ri]liu p[be]t
ſi n[ò] ſint c[ó]tinue. Sitq[us] cuiuq[us] bois inclinato ad ip[ſ] vel
ab ipſo: ſecuèdu q[ui] ſibi c[ou]neniètius è. S[ui]. n[ò] c[ib]u ſine v[i]
no digerere nullo m[ò] poſſunt: 2 ſunt al[ui] q[ui] a vino grauan,
tur: 2 in q[b] c[ibus] cus 2 vino c[orr]upit q[b] calo[;]re atq[us] reple-
tione facit febremq[us] cito inducit.

## The corpus
a sup[fl]uitatib[em]undù p[ma]neat valde studere c[ou]neni.
O v[etr]is ſolone ac vrine puocatiòe necn[ò]mo
tu 2 ex[ercitio] fieri p[rt]. Unuq[b]q[us].n. ip[to]s[;] aliq[us]
sup[fl]uitatu[] ſpeciè: a corpe ſexpellit. Quapp si
egeſtionè c[ó]patòe c[ibo]s a[ſ]umpto[;]p pa[nc]a iuenerim: atq[
q] minoèt q[ui] eſſe ſueuerat: v[etr]e c[ui] alij re t[é]pata B faci-
ente: ſoluere debem? Urin[;]a q[ui] ſi minuat: fil[ui] t[é]pate puo
care debem? O vinu subtilè 2 fir[up] acetoſus atq[us] melo-
nu. 2 citrulorù ſemia necn[ò] ip[ſ] apiu: 2 ſeniculorù: 2 cucume-
res: 2 citruli: 2 melones 2 bis filià facièt. On[ui] àq q[ui] p[u]do-
[re] ſexpelli ſoſet: minuï: atq[us] l[ó]gii à[ui] p[ter]yt ip[ſ]: ex quo ma-
gno n[ò] y[ui] ſiu m[im] ex[ercitio]: neq[us] aer c[irc]uèdu è calidus: cù
ex[ercitio] atq[us] balneis ſuдоres: puocare debem? C Et si
c[ó]tingat vt cibis colere rubee generatiu[n]i vtamur: rem
ip[ſ]a[;]t[é]pate ſexpellentè ſumere debemus. ſicut ſunt mira
bolani citrini: 2 pr[ui]a: 2 tamarindi: 2 ſeru: 2 succus granato.

C z

Tractatus

trus cù pulpa sua tritoqu. Or si cä erreozis illud facere dimi
ferimus: donec yomitu maſſa quâtitas in noſtris adune
tur corporib'fortioib'tunc yti oporibet bit medicis: quas in
pce de curâdis egritudinib'i locis illa? noiatione dignio-
rib'noiabim'. atque tunc forbi oporibet nos yti medicia: ſic
q egritudines medicat: noſc utinam ſanitate cœruрат. CI
aŭt cibus colerâ nigrâ generare solet: mirabolanos idos
atque polipodiù necnon epichimù ſumere debem. Et si ſi
generare solet: trirera minoze pigrâ et turbith recipiète: yt
elario ex cinçibere: et turbith ac cucharo facto: yti ſuenit.
CT Stomachu q[ui]s ſi viderim: quaſi stupidù et sili ſenſu:
atq[ui]s appetitiuâ destructâ, et ſoã ſi appetit niſi acuta: alia
q[ui]s cibaria eû gravat et prie vulcia et vnctuosa vomit'tunc
hoc mo: puocandus erit. P[ro]ius comedar res falſas et ſina-
pim aut ſicnam aut rafanù: poſtea bibat firupù acetoſum:
v[rum]dromel aut medicinas q[ui] teperate purgare solet quas
noiauim? [Cor]p[ut]aŭt ſi q[ui]s ilſamatù atq[ui]s ad motôes gra-
ue: colo[re]ez quosq[ui]s rubeú et tactu calm viderim': venasq[ui]s ele-
uatas ac plenas col[pe]ſerim? Sanguinè miuere festina
bimus atq[ui]s cibo[ri]m méſurâ miuem': carné q[ui]s atq[ui]s vinuz
necno ôia vulcia dimittere cogem? et nitemur ad vt yt ôia
cibaria ſint pótica v[rum]t ac v[rum]t ac v[rum]t ac v[rum]t ac
v[rum]t dicta ceſſet accidêt. Cuiπrìterea ac mulicres cu ap-
perut coire ôbet. Nò q[ui]s faciât näe ſi p[ug]nátes. Cuiπ
etai q[ui]s alia q[ui]s ſuma cu viliſgeria fieri debet: yt deſiù et
gin giuari: ac labio[ri]s cu corticib'radicu nucì fricato: et garga
riſimus: atq[ui]s ſternatutio in aligb'boris. C[or]sup fluitatum
quoque nullâ e[ret]inéna. Ex reſtétio-n. v[rine]minga dandi acci-
dit difficultas: egritudines quoq[ui]s q[ui]s yſeice in ſuis ptib'fo-
lent accidere: eueniùt. Egestiovo reſeta: v[rum]t ofſitate et ſtena
mon: atq[ui]s malâ colicâ: necno appetitiu de constructionem ac
ſaſtiumus generant.

C[or]de máſſionib'v[rum]t v[rum]t hospitus têpandis. VII.

Porret
attendere ne i his locis fit calo-
talis: ex q[ui]s c[or]p[ut] in ſudorè resol-
natur et humectatione: neq[ui]s frigus tantù fit vt
ex eo c[or]p[ut]rabat: et borripilef. Terra q[ui]s no-
sit mollis neq[ui]s humida: neq[ui]s multif sicca: neq[
fit ſordida: neq[ui]s pulueruleta: ſi fit iter bas dispoſitòes me
diocris. Ex erit ſi locus ſozdidus et pulucrulùctus ita rozef
a[que] yt ex ea recipiat tempamétu. Et ſi fuerit mollis: ſup le-
etos v[rum]t in solario ſedeaf. Manſiòes ſicut p[ro]dictu è tepera-
te corporib'quoq[ui]s ſanitas ex p[ec]ſa: et nà t[ep]ata ſeruèt. Loz
porib'vo dispoſitione e[bis] habetib'strariâ: q[ui]s macra ſunt
et colerica manſios molles et humbide grue exſiut: ſi cu
hoc etia fride fuerit. Sicce aŭt et calide máſiòes: q[ui]s cu hoc
mollitiè nò habcát corporib'dispoſitione ilſis habetibus
cótrariæ auſpiliarium. Quib[ui]le q[ui]s ab iltis diuerſe iuueniut:
nocumétu p[bet]. Decer p[ter]tera ſumopere caueri ne malus
in eus ſentia odo: Qui ſi forze affuerit ſuffumigatiōbus
erit emendandus.

C[or]de significatione malor[um] accidentium anteq[ui]s p[re]uale,
ant et auſeantur. CAP. VIII.

Apitulum

c

hoc ex elemètis cœruadì
ſanitatem nobile exiſtit. Et
eſſat latis ſueniès vt in ipso
multiplicaremus
verba: et vſis ad vngue ea q[ui]
in ipso ſunt còſide-
randa p[cr]ſutaremur. Sz q[ui]s il[iti]noſtri libri in-
tentionè p[ter]ire nolum'in nullo ſuoq[ui]s mora faciem'capi-
tulop[pi] aggregatiòes: et ſumas apponères paucas. Dicam'
igif q[ui]s cu capitis doloz forſtis è et máſiu': v[rum] emigranea ve
rendù è ne ad oculos a[ſ]q[ui]s deſcedat et dilatèc[ui] pupilla. Qua-
pp[ui]s ſ capitis doloz viu p[se]uèrato grauiter iſektauerit: neq[
q[ui]s medicinis relenari poterit: iſiirmàti succurrèd[ui] erit cuz
e[抽]tractiòe artariaq[ui]s in timpo[ri]b'pulſat. C[S]alt[er]faciei
diu p[man]ès ſi mult p[ru]fuerit et forſtis oris tortura[rum] adeo por-

tendit vicina: vt statiz iuadere deat. Postq[ui]s igi[ui]t istud ſen-
firi medici dehechemer solutio: ac yomitu p[ro]cati-
ue vari debet. S[ac]ies q[ui]s cu forbi aceto q[ui]s de vino factus
sit in q[ui]s métaſtru ſit decoctu fricari cùnque: z comelto p[ui]
ere deba. A v[rum]t p[ter]ea ôio abſtinere oz. ſoq[ut]ibusq[ui]s e[ra]
tionib'ac fricationib'necon gargarisimis et ſernutationi-
bus vtredù erit. C[Tot]ius yo corporis faltus m[lu]tus viu
p[man]ès: p[af]mù p[no]ſticat. Oz igi[ui]t cu istud acciderit: for-
titer euare et fricare c[or]p[ut]q[ui]s ip[pi]s regimen ſubtiliare: medi-
cine q[ui]s calide quas in ſuo noiabimus caplo dande erunt
C[S]up[al]pali por[te]dit. Quapp cu accidit: regimè ſenti
liadù erit: c[or]pufq[ui]s cu medicis acutis: quas in paralifis ca-
pitulo noiabim'. euari erit. C[S]acici et oculòp[ri] rubedo
atq[ui]s venat: in ip[pi]s manifestatio et lacrimarùs deſeſus: et
claritate luminis patièdi impotêria. Oia hec ſi cu forbi ca-
pitis dolœe affuerit freneſis p[no]ſtica erut. C[S]uccurre-
dù igi[ui]r erit cu flòmia ac v[er]tris solutòe. Caput quoq[ui]s oleo
roſeo cu aceto mixto iſundèdu erit: totuq[ui]s c[or]p[ut]sfridàdu
C[nc]ubus et vertigo ſi diu p[se]uerauerit: for[te]ſu: extite-
rint: e[pilepsi]a por[te]dit. No è igi[ui]r negligèdu ſgn tal[ri] labo-
rantib'fuccurram' cu bis q[ui]s caplo de e[pilepsia] dicturi ſui
ris. C[Trist]ia abq[ui]s maſſita ca danda p[man]ès: oz: c[or]do
malignitas atq[ui]s despatio melàcolia significat. Quapp ſue
currèd[ui] è: vt dicturi ſum'. C[S]ui aligs an iculos q[ui]s muſ-
cus volare: v[rum]t q[ui]s p[los] state alſeperit: v[rum]t in cùritui couz
q[ui]s alſpicit quali ſumu v[rum]t vapòre v[er]iter: p[ri]ciipi uſeſensus
aque inuiut. Doc igi[ui]r diligêter è còſideràdu vt in ſuo dictu
ri ſum' caplo: et vt medicei q[ui]s p[pa]ràduq[ui]s. C[re]umaſtimus et
coſiqa ſi frequèter euenerint ne p[ti]ſis: v[rum]t alſma v[rum]t pulmo-
nis p[ueni]tati paſſiòes: timèdu erit. I[J]deq[ui]s ſtati erit ſuccur-
rendu. C[S]udo multus et diu p[se]uera: c[or]p[ut]s significat
repletionè. Subuenièdu igi[ui]r erit cu flòmia ac cibi pauci
tate. Si aŭt ſudu male fuerit olès q[ui]s febriſis fit iaz vicina
significat. Quapp ea q[ui]s ruba ſoluca colerâ danda erunt.
C[oz]dis tremoq[ui]s forſtis et frequès: mo[re]t por[te]dit ſubita-
neà. I[J]deq[ui]s cu flòmia et medicis v[etr]re leuiter ſoluentib'
peccurreo oz. Replectio ſup[flua]tua timòre empoſtoce paſſio-
nis future: atq[ui]s apoplezie: et mortis ſubitance affert. Un-
de stati cu flòmia ſubuenire oz. Si ſenſuú turbato ac mo-
nu debilitatio c[or]multis affuerit: ne ſup[lu]niat apople-
zia: timèdu erit. Succurrèd[ui] igi[ui]r erit cu flòmia et garga-
riſmo. C[ra]uitas ſi in dextro fuerit latere apud costas po-
ſteriòzes p[unctura] et atq[ui]s tenſio ex patiis significat leſionem.
Subuenièdu igi[ui]r erit: puti ſuo dicem'caplo. C[E]gestio
plus solito tincta bictericiæ significat. C[S]acies è et pal-
pebre et extremities ſi inflate fuerit: p[no]ſticab[ui]t y[ro]
p[u]ſim. C[E]gestiòis fetò: ſaſtidiù atq[ui]s grauedinè q[ui]s exiſtit
in venis: inuit. C[E]toq[ui]s è in v[rina]t: p[ut]refactione signifi-
cat: et q[ui]s febres euvenire debent. C[L]aſtuto do viſſoluto
cum deſtructione appetitine febrem signiſcant. C[ap-
petitiu autem deſtructioet naueſa inuunt coli cam.
Succurrèd[ui] è igrìtui c[ui]o longo ſono et cibi abſtinéia po-
ſlea cu medicis quas ibi noiabim'. C[ra]uitas et t[et]io in
inferiòib'v[er]tis et r[io]p[ui]: cu v[rine]a c[or] dispòne solita p[run]ta-
tione: nocumétu in rcnib'ceptu demòstrat. Oz q[ui]s cito ſue
currèd[ui] erit. C[U]rine ardor[ui] diu p[se]uera: v[etr]icâ et y[ir]gâ
p[u]ſulis hereditabit. Subuenièdu igi[ui]r erit: sicut in ſuo di
cem'caplo. C[M]ollis egestio ani aductione ac p[unctura]
faciès diſſinterià demòstrat futurâ. Subuenièdu è igi[ui].
C[P]uritè ani futuras significat emorroidas: ſi nò c[ui]s ver
miu puoq[ui]s multoq[ui]s ibi exiſtètiù còtingat. C[E]multitu-
dine ademenul magne exiſture aduent[ui]r time[et]. C[E] mul
tis nodis magne collectiònes ſup[li]tio exo[pi]ſi. C[M]ozp[he]
alba: albaras albe timòre iſducit. C[M]ultus facici rubor
cuz obſuſcatiòe et anbelitus anguliora et vocis raucedo: le-
piaz aduentare q[ui]s ià incepit accedere timere faciùt. C[S]i

Quartus

19

nùt aliçij dispoſitionù còrpis ſanſt òſter ſolitù pmutata ſue-
rù. v. l. appetitùa forzit o debilìu exſiſat; v'l exequia
a corpoz plura ſint vel paucioza: vel ſomn"longius ſint aut
bucuiuo: vel agitatio v'l etià inſonietas adſit; v'l ſudòs òſter
ſolitù ex còrpze dçcurrat; v'l ea qù a corpo manare ſolita eràt
retineàt; v'l emoroiizaq; v' meſtruoq sanguis atqz sanguis
vomitq statutis vieb"cuenire ſolitù erat; vel ſanguis q ex
marib"ſuère còſueuit; v'l ſi totus còrpzs diſsolutoſi fiat; v'l
ingeny pigritia: aut i oze extraneoſentiaq sapoz; aut ea que
nò còſueuerùt delectationè aſſerat; aut còctrario: aut co-
undi deſideriù aliqz augmètari ſentiat; v'l diminui; v'l in
ſomno occurrat ſomniu qd'nò còſueuit euenire; v'l còrpis
color còuertaq; v'l muter: aut tact" òſter ſolitù; v'l vitimi cuz
aliqò nò aſſuétu aceiderit; v'pmàerit; ac augmètari cepit
egritudinè pnoſtieabit futurà. Quaobzè cuuiſlibet priedi
cor; cá subtiliter è iueſtigàda; v' ad eius ſanatiòſe ſelinà-
dù. C'n corpe qqs fi qù repleſtòis significationo viſa fuerit
in iſpius flòmia claborandù erit; ac comèſto minùeda. Et
ſi qù alicuiu bùmoriz dominy ſignificatio apparuerit; ſuc
cùrrerù erit; cor ſonele; v' cù medicis gb"bòſum ex
corpe ſuci còſueuit. C'peretera ſi firmitas alicui pè cor-
riodo nota ſupuenire còſueuit; anìq poſſimi hozà accedat
flòmiar o3: yel qù aſſellare faciat tribulèndù; oìa quoq alia
que poſt egritudis aduerù ſunt exerceri debèt; quædmno
dù in ſuis ſi deus voluerit capitulis dicturi ſumus.

C'de cogitationibus animali.

CAP. IX.

Aecunqz ex illis animam gaudere atqz
letari facit; robur yiribus tri
buit z nám excritat; z in ſuis adiutat actibus
oibufqz ſanis confert; nifi his q carnis minoza-
tione: eo q supflua ſit indigent. Qui ſi ſani nò
exiſtùt còctrario. Q. de vò tristari facit; oib"ſanis necumen-
tù infert; ex ceptis his q carnis indigent minozatione,

C'de còſeruationè conſuetudinum.

CAP. X.

Onſuetudines

còſeruare; z fecùdù

cauz izedere regulaqz
nifi ſint poffeine o3. Qù ergo ſunt ſic ab eis pa
latin ac ordinale è reccedùdi. Quapp gſoz ca
ucre o3: ne alicuiu rei ſibi còſuetudinem faciat:
quà idz obſeruare opoſteat; er cui"obferнатое z trictoèz
patiaſ. Ut ſi gs yno cibo coluſte ſemp vtat: vel aliqò potu
vel oìo ab eis abſtineat; v'l bozmir e vel moueri; vel egere
re vel coire còſueſcat; z ex aliqò iſtoq graniter còſtringaſ;
maſimù incurrent necumenù ſi ab eis abſinnerit. Quapp
quiſqz còrp"ſuì ſic diſponere o3: vt calozi z frigozi pati-
ens ee poſſit; z ad motiòſes z cibaria ſibi neceſſaria aptum
dredda: z vt ſonì z vigiliaz' boras; atqz mafiones z domos
ſine leſione permutare poſſit. Œztaſſis eniz ex neceſſitate
boc ogare cogetur.

C'de his qui a cibis inconuenientibus nocumentum ex-
pellunt.

CAP. XI.

Aluus

exiſtit a ciborum malitior: q nò eis
viti. Q. ſi aliquè eis vti còtingat:

ſibi ſubuenire o3; katarticuz bumoè ex eis ge-
neratuz expellés ſumèdo; Multotieſi tn aliqz
eo2; euadet necumenù ſi ea tèpauerit. Tempe

rari aŭt poſſunt ſi ante ea vel poſt ipa aligd qd eo2 reſpi-
mat malitior; ac digerèdo ducat ad tepiem edaſt. Ut ſi gs
dulcia diligat a gb"tn ledaſt; poſt ipa firupuz valde aceto-
ſum bibat; v'l aceru cu aq vl comedat poſt ipa mala grana
ta acetoſa; z ad ſimù ſlibet ſumat acetoſa; z flòmia vti in-
cipiat; z catartico colere rubee ſolutiuno. S3 q cibaria vili
git acetoſa; fièc è caro cù aceto cocta; z alcharis; z almoſos.
z his filia: ex qù eſu etrabat necumenut poſt ipa comedat
mel; z vinù vetus z forze bibat. C'Quib"yo vntuoſa no-
cent cibaria; poſt ipa pontica z stiptica atqz amara z falſa

z acria comedere debèt ſicut ſunt lètes; z glàdes z almuſi
z garus; z cauguamich q sale còdiunz; z cepe z alia. Qui
t bus aŭt ita nocua iexiſtù; ipofz reſrenare malitior debèt
cù vntuoſis z humidis ac solutiqz. C' Sz gb"crosa incon
grua exiſtùt cibaria vt triticù cu aq simplici coctù; v'l cu la
cre; z bis filia; z tì ex eis edut anì ea v'l poſt ipa de almi
paz ſumere in potu debèt; motu quoq; z exercitiu angere
còuenit; atqz diaciminu; z viatrion pipereò ſumere ueni-
ens eè. Qui ſi ex eis multu comederit; vètrez forſi medicia
ſla expellète ſoluere debèt. C' Si gs aŭt in epate grauedi
nè atqz puncturas pp crosloq; ciboq comèſtionè pati ſoli-
tus; ex firupuz acetoſum cum multis radicibus z semibus
factus affiudie bibat. C' Si gs pterea ex recetib"fructibus
multu comederit; firupu acetoſuz poſt eſuz dulciu ſuat; vt
ſunt rotab z muſa z melòes vulcifimi z ficus; poſt aceto-
fozvo; z stipticop comèſionè bibat ydromel; nifi io come
derit vt ſibi medicare: poſt quos ſi inflationè fecerit viaci
minu ſumere còuenit; z vinù vetus z forze bibere; z aquaſ
feriminu z bis filia. C' poſt fruct"aŭt ſiccos z quoq tìne ite
riosa comedunù; q comedètes calefacere còſueuerit; firu
pù valde acetoſuz z apoçimata q fiùt ex succis fructuì ace
toſoz ad ipiſtudinè decoctis bibere ueniès è z cibaria
edere acetoſa. C' poſt fruct"aŭt z ilare z appetitù aufer
er ac diſturbare ſueuerùt miua ſumèda è. Poſtea aŭt co
medat viaciiminu; z viatriò piperèd; z cinçiber còdiutum.
C'Aqua yo crosa q tarde deſcudit neqàui abſoz vino è
bibèda. C' Si gs pterea aqua nùi ſepe i potu ſupferit; o5
vt adeo ſepe intret balneuì; quoad ſudet; z incipiat ſumere
medicis vètris solutinas; quaq cù de neruo2 tractabimº
egritudinibus nominabimus.

C'de illis q nocuńtu a vino illatu auferut. CA. XII.

I vinù

cnpatis ac toti"còrpis calefaciuì
exiſtat; multe aq ammiſtionè ba-
bès bibèdu è; poſt qd granata acetoſa ſut edèda
z acetoſitas citri ſumèda; z bis filia. 3ptum q5
tùc erit bibèdu qù cibaria comederit acetoſa:

ſic ea q yue acerbe succuſ habèt ammiſtu: z eis filia. O ſi gs ex yino grauè capitis incurrit volozè; vinù nò bibat ni ſi clarù; qd multe aq habeat ammiſtionè. Et du ipz bibe re appetit citonia z bis filia stipticæ habéta edat. De inde vo poſt ipzi"potu; cibarys vtaſ levib? ib gßstipticitas ſit z vapòzis exſictio; sicut ſunt cibaria ifridata; yue acer re succu habéta; z bis filia. Si gs vètres inflationè v'l volè patiaſ; vinù puru bibat; aut pax ammiſtu: cu quo nibil crosſièt habès comedat; neq5 poſt ei"bauſtù comedat.

C'de illis q vice vini in potu ſumunù. CAP. XIII.

Inum

stòm z epar calefacit; inflationem

quoq diſsoluit; cibuq5 digerit at-
q5 vinà puocat z vètrey ſoluit; pp 3iam le-
tificat; z gaudere facit. Dùc aŭt poſtremù bo-
nitatis vini modù nòdu ſuenim"aligd; qd vicè
vini còpleat. In alys aŭt modis qnq5 reſpiri pìt qd vini
vicè supplètia: l3 in bis opationib"vino debiliiza exiſtat.
C'Sirup"calefaciès stòm: z epar z remouès inflationè; z ei
bi adiuuàs digonè z nutrimètù penetrare faciès. B'mell'
apù lib.i.aq lib.vi. Dec mixta tâdiu coquant z ſumèſt vo
nec inlep teneat filitudinè. Deide i vna lib.hui"dromel-
lis qd remàſit; puluis ſubrilithim"in pàno linco ſubtili liga
tus; q. B'cinibis piperis nigri z longi; cinamomi maſticis
gariofiloz spice anì. 3. i. manib"exprimàt: du adhuc bui ca
let; z in ipo manere dimittat; z sic poſtea bibaſ. C' Siru-
pus ventris solutiùi, B'fiè albas: gb"aq decuplu ſup ſun
daf; z tâdiu coquant donec diſsolui ipiciat; z p noctè vnà
dimittat; poſtea vo colenf; z i colatura illa mel ad ſue me
dietatis mésurà ponat; z bulire dimittat; donec ad inlep
redeat filitudinè z reponat. Sút aŭt qdâ g ynicuiqz libze

c 3

Tractatus

bulius firupi, z. y. lactifley kiculnee admifcet yt ventris so-
lutiuus magis exiftat.

De iuuumentis et nocumentis flobotomie et quomodo
debeat fieri.

CAP. XIII.

X frequenti

fanguis extractioe com
plezionis malignitas: et
ydropifis ac festia senect?: ac appetitiuie deſtru-
cio, pulſuſque puitas. et stōi ac epatis et cozdis
debititas: tremor q[ui]q[ui] et paralisij: necno apople-
gia: et postremo oiuz virtutu[n]aliim imbecillitas: ſepſilime
euenire ſolet. Et negligitia aſt extracti[J]o: cius c[ui]z alijg
ea indiget: accidit denemul: et apata: et exitur: et febzez c[ui]z
culuse: ac freneſis: et pleureſ: et variole: et mo[br]vibus: et paſſio
emoptoica: et mo[br]s subitanea: et p[es]tilentia: atq[ui] apoplexia
ſanguinea: de q[ui] facies viridis appet: v[k] nigra et ſinanchia:
et lepia. Œlomia p[ter]crea magna exiſtit medicia in ſanitate
cōſeruāda valde p[er]ſicie: et ad egritudinu[m] curatione cōgru
ens: si yt oz fiat. Qui vo Œlomia plus alys tolerare postſunt
ſunt bi in quoq[ui] corpiq[ui] b[runa]e manifeste cernu[n]t et ample.
Et deq[ui] corpa pilosa et v[k] rubea v[k] receta et carno
ſa c[ap]ſpiciunt: niſi p[ing]uia fuerit. Sint etiam qui floboto-
mantur: iuuenes yel senes. C[in]fantes enim y[de] decrepitur
flōrandi ni[que] ſunt niſi magna iminēte necessitate. Qui vo
ea multu indiget: bi ſunt gb[ui]p[u]ſtule: et ma[ſ]ia apata: atq[ui]
a denemul accidut: et febzez. Dis quoq[ui] necessaria e[ſ] Œlomia
qui multa carne v[k] vino ac vulcib[ui] ſtueriuerit. C[illi] vo
a Œlomia abſtinere debét: qui ſtōm et epar h[k]t debilia: atq[ui]
gb[ui]q[ui] ſridee ſolerte egritudies. N[ò] eniſt accib[ui] abſque ma-
gna flōmādi ſunt necessitate. Alia vo q[ui] de Œlomia ſcienda
ſunt: iaz in ſiu dicem[ui] caplo. C[est] et ſumope in Œlomia ca
uenduz: ne in t[pe] calidissimo multa ſanguis fiat extractio
neqz in tempore frigidissimo.

rit: a postremo oiuz virtutu[n]aliim imbecillitas: ſepſilime
euenire ſolet. Et negligitia aſt extracti[J]o: cius c[ui]z alijg
ea indiget: accidit denemul: et apata: et exitur: et febzez c[ui]z
culuse: ac freneſis: et pleureſ: et variole: et mo[br]vibus: et paſſio
emoptoica: et mo[br]s subitanea: et p[es]tilentia: atq[ui] apoplexia
ſanguinea: de q[ui] facies viridis appet: v[k] nigra et ſinanchia:
et lepia. Œlomia p[ter]crea magna exiſtit medicia in ſanitate
cōſeruāda valde p[er]ſicie: et ad egritudinu[m] curatione cōgru
ens: si yt oz fiat. Qui vo Œlomia plus alys tolerare postſunt
ſunt bi in quoq[ui] corpiq[ui] b[runa]e manifeste cernu[n]t et ample.
Et deq[ui] corpa pilosa et v[k] rubea v[k] receta et carno
ſa c[ap]ſpiciunt: niſi p[ing]uia fuerit. Sint etiam qui floboto-
mantur: iuuenes yel senes. C[in]fantes enim y[de] decrepitur
flōrandi ni[que] ſunt niſi magna iminēte necessitate. Qui vo
ea multu indiget: bi ſunt gb[ui]p[u]ſtule: et ma[ſ]ia apata: atq[ui]
a denemul accidut: et febzez. Dis quoq[ui] necessaria e[ſ] Œlomia
qui multa carne v[k] vino ac vulcib[ui] ſtueriuerit. C[illi] vo
a Œlomia abſtinere debét: qui ſtōm et epar h[k]t debilia: atq[ui]
gb[ui]q[ui] ſridee ſolerte egritudies. N[ò] eniſt accib[ui] abſque ma-
gna flōmādi ſunt necessitate. Alia vo q[ui] de Œlomia ſcienda
ſunt: iaz in ſiu dicem[ui] caplo. C[est] et ſumope in Œlomia ca
uenduz: ne in t[pe] calidissimo multa ſanguis fiat extractio
neqz in tempore frigidissimo.

De iuuumento purgationis et eius nocumento et quomo
do debeat fieri.

CAP. XV.

O lutione

vētris vti. put oz: ſuma è me
dicina ad ſanitatis conferua-
tionē: magnu p[ze]bē adiutoziu[m]. En.t. n[om]p[os]ible
vt h[k]u] operationis c[ui] corporus ab humo[re] q[pp] ci-
boz: erroze: v[k] ex viete negligitiorē: v[k]q[ui] ex corporo
ris intèperātia ſolet generari: m[ú]dificet. Ob hoc igi[que] eſſe
p[òt]yt corp[us] ſemp mundu exiſtat: et neqz i eo ſup[fl]uitates
ad egritudinu[m] generatione ap[te] remaneat. Quap[que] medi-
caina vētris solutia q[ui]q[ui] vti oz: q[ui] humo[re] e[ſ] ei nocere solz
v[k]q[ui] in eo ex ſui corporis diſpōne generari c[ó]ſuenuit: vt ca[re]
rozis ſui regimis expellere c[ó]ſuenit. O[ſ] et v[t]a medicina q[ui]
bumore[ dictio] humo[ri] c[ó]ſuriar[ia]: educere solita e[ſ]ibica-
ateat. Duius.n. actionis ſocumētū: mar[im]u exiſtit. Sz qu[em]
bumore[ ynaqueq[ui] ſp[es] vētris solutia educat: iam in ſiu
capto noiau[m]. C[ui] aŭt vētris ſolutione plus indiget:
e[ſ]t q[ui] corp[us] h[k] magnu et p[ig]ue: et q[ui] e[ſ] guloſus: atq[ui] q[ui] multos
tomedes cibos: et fruct[us] p[ap] mo[u]et et exercitatē. Qui aŭt
ventre[ h[k] leuiter ſolubile: et c[ui]s v[k]eter ſepe ſolutione in
cuiri: atq[ui] cui diffinteria c[ito] accidit et p[ic]ipue ſi fortis ſue
rit: a vētris ſolutiōe abſtinere oz. C[med]ic[ias] quoq[ui] v[k]
tris solutinas ſepe ſumere corp[us] debilitat: et ad ethic[ia] atq[ui]
ptiſim adduci: p[ic]ipue ſi fuerit h[k]s corporus ſicc[u]. C[est] et
ſúmopere obſeruādu[m] ne quis medicina[] vētris ſumat solu-
tiu[n]: niſi prius ventre[ c[ui] iurib[] m[oll]iſicauerit y[n]ctuofiſis: et
balnep[] q[ui] duos dies ante acceptione ingreſſus fuerit: et cor-
pus in balneo multa a[gu] infuderit: et i ipsa ſederit: et firupu
acetofu[m] biberit. C[do]n q[ui]s è intuèdu[m]: ne medicias vētre[]
vebemèter soluètes in dieb[ui] calidiffi[n]mis: yel frigidiffi[n]mis
ſumat. C[à]ſono q[ui]s o[io] poſt[ui] solui ica[per]it: e[ſ] abſtinèdu[m]
nz. c[ibo] alioquo qua[diu] medicie eructuado ſapo[re] ſenferit
vtendu[m] erit: et v[k]u solutio n[ò] debilitat: neqz minui: donec
eius c[ó]pleat opatio. C[as] ki[] yt decat purgādus ſolutus ſue,

rit: leni[ui] t[ai]eada c[ib]ari oz: ex qua n[ò] auide ſ[ui] mediocriter
ſumere oz. N[emo] eni[]s in die qua ſolut: ſaturan de[]bet.
mediocritè e[ſ] reficiendus. C[si] aŭt c[ò]tingat alique ſup-
flue solui: c[ib]aria c[ui] ſumach: v[k] c[ui] ſucco maloq[ui] granatoq[ui]
acetofoq[ui]: v[k] c[ui] ſuccove acerbe facta ſumere oz: p[ar]multu
ti n[ù]pus a[ſ]i [com]ed at: puluerè de ſeminib[ui] factu: in potu
ſumere oz. C[si] ſi aliciu[q] corp[us] ex medicine haustu foſtiter
caleſtacuſt fuerit: v[k] medicina colere rubee purgatuaq[ui]
ſump[er]it: vt c[ui]s potu[m] ſit u[le]p ex [ne]ſatiu[m] e[ſ] niſi v[eb]emè
ter ſit purgat? Qui ſi foſtiter fuerit ſolut? ro[b] pom[o]z: v[k]
cl[ò]tioq[ui] v[k] maloq[ui] granatoq[ui]: et filiui bibere oz. Et e[ſ] necceſſe
vt q[ui] multuq[ui] ſolutus e[ſ] abſtineat a [ulep: et] ſirupo acetofo: et
ydromelle. Si vo accidat vt ex medicina corporus n[ò] cale-
ſcat: neqz ex corpe aliu[n] gcaqua p[ter] ſla vel coler[ia] nigram
educaſt: aqua[y]ino tempata: in potu e[ſ] ſumèda. O[si] ſuerit
impoſible: c[ui] melle erit t[é]perāda. C[si] ſi c[ò]tingat me-
dicina ſolutiu[m] multu plus operari q[ui] debeat: g[ac] aſſum-
piſt: in balneo ponédus erit. Qui ſi hoc modo ſtrictus n[ò]s
fuerit: puluere de malis granatis facto vti debz. Qui ſi ſuf
fecerit: quiſcendu[m] erit. Sin i[que] puluiu[m] bic odus erit: q[ui]
tortellat[us] de ſeni[].c[]. turis boli armeni: g[ù]mi arabici: gla-
diu p[ilo]car acta[]p[er] de ſomania arilozu[m]: ſeminu[m] granatoq[ui]
oiuz vt tutbia tritoq[ui]. a[ſ]i. z[em]i. ſem[an]gami albi. i[]. v[k]. Et
hoc vo puluere tantu[m] ſumere oz trib[ui] vicibus: quantu[m] pu-
gno teneri poterit. O[si] ſi istud n[ò] t[ul]erit: trociſcos de ba-
laustus: et bis ſilia q[ui] in capitulo de ventris ſolutione nomi-
nabuntur: o[ab]is. C[si] aŭt infirmu[m] c[ò]tingat debilitari: et
a inobilitate[] et ſincop[iz] deuenire: ei ſubueniendu[m] erit: ſu-
cut in capitulo de colerica p[aff]ione dictura ſumus.

De iuuumento vomitus et eius nocumento et quomodo
debeat fieri.

CAP. XVI.

Omitus

ſi vti debet t[é]perate fiat: ſtōm
p[ur]gat: et digestiu[m] e[ſ]c[ie] melio
re[]z corp[us] renouat: et mundat: caput q[ui]z
e[ſ]ensuſi al]leuiat viſumq[ui] acuit. Qui ſi mult[ui] ſue
rit: corp[us] deſicab[ui]: et c[pati] ac p[ect]ozi: necnon
oculis et pulmoni nocebit. Uenaes quoq[ui] q[ui]zus findit: atq[ui]
rumpit: ex quo etiā paſſio accidit emoptoica. In cuuis aŭt
ſtō multu adunat: klātie: ſanitas vōitu[m] ſeruāda erit: cu
ius ſigna l[á] nominauim[ui]. Et ilti[que] q[é] necceſſe e[ſ] ſemel i[m]
ſe vel bis: vōitu[m] vti. O[si] etiā poſt[ui] c[ibi] saturitatem fieri oz
Uomere eni[]s fine ſtōi repletione: d[ur]ui e[ſ] neqz abſq[ui] ma-
gno labore et studio fieri p[òt]. O[mi]t[ui] p[ter]cua n[ò] frequèter
fieri oz: corriu[pi]t eni[]z ſtous: et ilti[us] destruiu[m] ſtus. C[est]
etiā obseruādu[m] vt c[ui] alijg vōmere voluerit: duos p[àn]icu
los prius in rotunditate circuilluat: et ſup[oc]ulos ponat:
c[ui] p[à]no alio[]: optime liget: neqz i n[de] auferat: donec v[om]
tus fit explet[ui]. Poſt v[om]iti[ui] p[æ]ſtione: facies rodoſto-
mate e[ſ]abl[u]e: et os ydromelle: ſi ſirupo acetofo e[ſ] colu-
du[m]. Qui vo collu[m] bab[et] longu[ui]: et epiglotim foris p[à]minèt[e]
pectuſq[ui] strictu[m]: et a carne nudu[m] a v[om]itu omnino abſtine
re debent.

De iuuumento coitus et eius nocomêto et quomodo de
beat fieri.

CAP. XVII.

Oitius

corpus repletu[m] alleniat: et al[ia]z y[la]
re et letā e[ſ]c[ie]t: eiuq[ui]q[ui] auget leuita-
tè. ir[à] quoq[ui] ſedat: ac cogitationè remotet. O[si]
adeo q[ui]q[ui] ſit: donec melia ei[] occafioq[ui] q[ui]s ſa
neſt. I[si] q[ui]s etiā amoze mulieris i[m] timo[ar]t[ui] vt
q[ui]s ad mor[è] deueniat: coitu multotiés v[t]aſ: i[]a c[ui]a qua[li]
git non poti[ae]: ſedaſt: ki[] c[ui]s furioſus amo[]. O[li]tus p[ter]crea
caput alleniat atq[ui] ſi[us]. Ad v[k]lrimu[m] vo ſi q[ui]s m[to]tviſus ſue
rit coitu: repleti[J]o[is malu[u] e[u]n adu[er]. Eſt etiam valde
obferuandiu[m]: ne q[ui]s coitu ſepe v[t]aſ: et q[ui]s e[vel]ociter debi-
litati[] incurrit: ac appetitiuie c[ó]ſequi[que] deſtructione. oculo-
r[u] quoq[ui] h[k] c[ó]cauati[ate]. C[à] coitu etiā corpora habentes

Quartus

20

sicca vt ab inimico iterficiète; sibi cauere debét. Quo et si
gicca multu vus fuerit; ethica iurcure. C. Louaneſſues qæ:
'tdebiles atq. macri: necno qæ plia et yêtres: subtilia ſunt
't macra: et q. neu ſunt debiles: coitiu oio vitare debent:
Loit'. n. multu et frequé: neruis magnu ſenſert inocutus
tù; oculoſq. foriter ledit: et corpis vires deſtruit: corpuſq.
cozrúpit ac robilitat: ad ſeni q. cito adducit. C. Et hec
coitius nocuméta: corpa habéib'robusta; et croſſa; et ſaguï
nè multu: ac venas amplas: et colorè rubeù multoſq. pilos
min'accidit. C. Corpa aŭt habéib'pdictis etraria: malù
aſſerunt magnu ac manifeſtù. C. Loitu iditè nemo vt iu
vù è famelicus: neq: cù multo cibo ac vino è replet: neq:
cù de balneo egredit: neq poſt q. vòmuerit: neq poſt ven
tris poſutòſ: neq poſt ſlòmia: v'l laboè. Si vò alig's mul
to fuerit vùus coitu: a laboè: et ſlòmia abſtinere vù: et vù ca-
uere ne i balneo ſudet. Libis èt augmèrātib' ſpma: vti vù
vinùq. dulce ac crosſus bibere. 'Reb q. q. odóziferis faciè
ac totus corpus ſepe ſicere debè; atq. ſuffumigationibus
aromaticis vti et augere ſomnum.

C. de iuamnetu balnei et eius nocuméto et quomodo de
beat fieri.
CAP. XVIII.

Orpus
balneo humectari et deſiccari poſ
ſibile è. Quapp. corpa macra ha-
bètes et ſicca: balnei indigét humectatò. 3oq
cauere debét: ne i balneo ſudet: iſ loco ei't pa-
to manecat: et circa i: et pauiùmèto multa aqua ca
lidâ pyciayt: yt vapò mltà habès humiditatè ibi eleuè.
Lorpa aŭt ſua aq calida ſuauitatè afferète ifundat èn in e
ingredi: i q. et moſtu qæ debét: donec corp? lenu et pa-
rùper turgidù fiat. Deide cauere debét ne aqua calida ſiv
ſu ſe pyciayt. Iſ aq frida ſel' puã t'i moſtu ifundat debét:
't poſtea iungi oleo. Si q. q. vò vt corp? 'pexcicet balneu ìgre-
dif: multu ſudare et ſfricari vù: et cù farina fabaq et ciceris
ac baurace: 't vnen fricitiq. q. poſt balneu:
'lógo spatio è tardáda. Et cù ſudòz fluere iceperit: fine vn-
zione fricatiorè vti couenit. C. Sút et de iuamètis bal-
nei: corp? humectare et renouare: poſtoq. apircè atq. ſozdes
coſgregatas detergere: 're repletionè q. q. minuere: 're vêtoſi-
tatè diſsoluerè: et ad ſonuz ducere: ac humozes ſubriliare.
C. Balneu pterea dolozes reſpinit: vêtré stringit: atq. laſ-
stitudinè remouet corpuſq. cibis aptù efficit. C. Iſpùs vò
nocuméta ſunt: vires deſtruciè: et corp? yqfs adeo cale face
re: vt q. q. ad ſincopiz pducat naueſa q. 3' mouet: malitiu
bùoſib' occasionè ciro deſcèdèdi tribuit. I. deqo: ſebzicità
tes: v'l q. 't uſutionè è ppeſſus: v'l apà: v'l plagà: v'l excozatoß
habès: balneu timere debét. 'A cu: q. 3' itrobu: q. q. poſt ci-
bù ſi fibu cauere: niſi q. corpis vult pinguedinè adipisci. Or si
alig's alig' iminète necessitate balneu ſatur igredi cogat:
poſt q. exerit aliquot dieb 's firupù bibet acetoſuq: et a cibis
croſſis abſtineat: ſiunuz ſubtiliet regimen.
CAP. XIX.

C. de forma corporis laudabili.

Orpus
valde eraſſuq. nò è laudàdu: neq3
qò macri è. Lorp? n. qò valde est
craſſu: mltis deſpoſituq. è egritudinib'. Duinuſ-
modi.n.habès corp? ſubitaneaz velociter icur-
rit moſte: atq. yenàp. ſiſuràp: ſputo quoq3 ba-
bundat multo anbelit'etià velociter ſtrigif: oureq3 mo-
ueſ: paſp. ſup generare apt? C. Macra aŭt corpa ad pti-
sim atq. etbica pæpata ſut: et vt cito caſuz icurrât: et vires
in egritudinib' diſſoluan: atq. vt cito ipèdimètù patian
a ſupfluitate caliditatis et friditatis. C. Lorp? vò in carno-
sitate tempatu exiſtés: qò cràſſitieti paſp. appzopiquat: lau-
dabile è. Duinuſmodi eniz corpus ab egritudinib' remoue
ren neq3 ad caq receptionè vt cito accidat aptù iuenitur.
C. De iuamèto fricationie labioz ac ginginaz ſine dètiu
cù corticib'nucù arboz et ei?nocuméto. CAP. XX.

Onfricatio
hò dentes abſtergit: rigi,
dofq. efficit ſi téperate ki-
at: gingiuas q. q. corobozat è t'ipinguat. Lonca-
uationes etià fieri nò pmittit: ac bono oris odo
ri: auxiliùi pèb. Lapotat atq. sò ſoſiò 3' pa-
rù alleuati. Que cù corticib'arboz: ſlupticitatè habétiù: et
amaritudinè fieri couenit. Multa autem ſi hò fiat corſi-
catio: claritatiè remonebit dentiù. Quonc necesse ènè ſe
pe fiat. Ex ea.n. velociter accidit mltitudo ſordiu: deſteq3
mouen: et gingiue ſubtilian: atq. debiantur.
C. de coferuatione dentium.
CA. XXI.

Ammopere
canèdum ène res dure
dentib' frangant neq3
res viſcoſe eis ſepe maſticent: et diu: vt ſut dacti
li: et mel coctu et bis ſilia. C. A multo pterea yo
mitu ſibi cauere debét. Iſpe nàq3 eos corzúpit
Oporet q. fi i dentib'aliq cibi pars remanerit: et p[icpue
ſi de lacte fuerit: in ipso[ ablutione et m[udificatóe ſolli-
tari. Lù firupo acetoſo: v'l idromelle: ipſoq3 cù arboz cor-
ticib? vt p[ictiù: è et cù d[éticib[us téperate fricare. Y. reb?
quoq3 q[ spúdos faciutè dètes atq. cògelat: ſicut n[ir: et ei?
aq: et p[opzie poſt calidù cibù; abſtinere coueniés è. Dèti-
frici dèntiù ſanitate cóſeruas. A. cozno ccruini aduſte:
ſe minis tamarifci ciperi roſa[ p[ice: oſuz an[.i. i. ſalis gème,
3. quartà: bec oia pulueriata cribellent: et z ex eis dètes fri
cen[. D. o.n. multu valet ad dentiù coferuationem.

C. de oculo[ p[eruatoe et eo[ clarificatóe. CA. XXII.

Cui oculo[
volút ſanitate[ custodire a
sole effict: et puluere: atq3
fumo: ſibi cauere debét. Ne etià colozes albos
v'l radioſa ſemp inſpiciat: valde obſeruare de
bét: ac ne vnàrè ſicut pauefactus ſemp itueat
cauere debét. C. Litteras q. q. v'l ſubtilès sculpturas neq:
àq. aſpiciat. C. A multo pterea flutu: et lóga dozmitatóe
poſt comeſtionè: oio è abſtinéduz: neq3 diu è morandù in
loco ybi fridus perflat yetus. A cibis etià valde ſicca: ſic
ſunt lentes: et res falſe: atq3 a ſcuredi coitu oio cauere de
bét. C. Iſus itidè iſpediunt frequès ebrietas: et vinù ac ci-
baria crosſitie5 habëtia: acuta quoq3 ſicut cepe: et ſnapi: et
eruca: atq3 alia: necno è a q. nocumètù faciut: et capitis ad
ducut dolozè: ſicut odactili: et porri: et fenugrecù; et andacoca
è oćiniu: cuuius è p[rietaſas: viſum obſuſcare: ſi multa ex cy
ſumac qu[ítitas et frequens. Laules q. q. acleates et ſonus
multu: atq3 multe vigilie. C. Iſiui aŭt iuamètù tribu-
unt: colliria lachrias expelleſt: et oculos in ſua ſanitate
coſeruata: è ne mali ad eos deſcédát humozes. p[hibentia:
ſi aliq[ b'boris in oculis ponan[. C. Ad B. quoq3 auſtialaf
lituiq. aq solutù aliquoties i mense i oculis ponere. D. o.n.
malos. p[hibet humozes ad oculos deſcédere. C. Eſt p[te-
rea de eo[ numero q. oculos acuunt: aqua intrare claras;
atq3 p. magnù spatiù oculos in ea aptos tenere: B.n.eos cla-
ros facit et rigidos. C. Multotieq. q. q. corboza[ n[ oculi:
cù alig's libzù incipit apſicere: cui[ p[rittere nò ſunt ſubtilès
et intedere ceperit: gd in eo ſit: v'l gd fit in picturis. Or aŭt
coſeruat ſanitate atq3 abſtergit: tutbia è cù ſucco ſanſuci
cōſecta. C. Sút etià de bis q. oculos abſtergunt: vt rece-
tis ſeniculi ſuccus: i oculis ponan: v'l collirii de malis gra-
natis. Dò. B. granatù ynù oulce: et aliu[ valde acetoſum:
deide extrapaſt ytriusq3 succus ſeparatim. atq3 in uab[
pampullis ozificia habéib[ opilata: ſub sole a p[rae vio in-
nu: vſq3 ad v'l tima[ auguſtì ſuſpèda: et ſingulis méſib? qò
subtrile fuerit ſel' enacueſ: et qò crosſus pyciàt. 'Postea vò
de vy q. ptess ſumanè eſques: et mſceanè. Et in ynaq3
buins cómptiòis libza: pulueris aloes: p[iperis nigri et lon
gi: ſalis amoniaci. an[.i. p[ona[ ſubtrilime trito[ et repo-
natur. D. o.n. collirii quàto fuerit yetuſtius: tato melius

c 4

Tractatus

erit. In quo stilis intingi 05; 2 sic in oculis poni. Est. n. mi
rabile in oculo z absteriose. C. Colliriij qo' oculo z cosuerat
satut sanitatē; ipos ne cito sufciptat nocumēta; phibet. R.
antimony mktores aq abluti; 2 poſtea p hebdomadā ynā
aq pluuniali lauet; necno tuthic: filis fiat ablutoio. Lui' anti
mōy ſit p[er]epati. 3x. r[u]tuthic; 2 cathbinie ablutoz vt dixim'
an[.]3.xy. marcaſthe lauate. 3 viy. margaritap: puaz nō p[]
fozataru; cozallit. an[.]3.y. ſoly indi: croci orietalis. an[.]3.i. c[]
p[]oze. 3 tertia p[os] muſci. 3 ſepta p[os] lapides iſip p[os] dies:
cu aq pluuniali teran'teide oia miſcean't; 2 recōdan't; 2 in
palpebris manē; 2 circa nocte ponantur.

C. de ſeruatioē sanitatis aurium. CAP. XXXIII.

T fordes que fiut in aurib" müdificen
tur: ſumo ſtudio iſiſtédū e: ſic
in caplo de aurii ſanatioē dicturi ſumus: atq3
ne cibaria croſſa edan't obſeruńdū. Quaq3 etiā
bebdomada pa[]z olei amigdalap: amarā au
rib"e inyciédū. O aŭt aures custodit ne doleat; e: frido ve
to longo tpe nō opponi. C. ſt etiā ſumopere cauédūn; ne
aligd cas igrediat; 2 ne puſtulare in eis nafac uta. ca
ne ſtudiri poterit; cu eius timeſ aduent? 2 fi posq[us] in facie ac
tas puſtulis nafci vidēba; in aur e voloria c[]npiu[n]s ſen
feris; q cu capitis ardoz: ac puſtulis acut[]i facie 2 circa fara-
ciē ſit: ſolua p[as] ſiek memitbe i aceto; 2 in aurē ponas. O
ſi aure ſana quaq: bebdomada fiat; ap[]z phibet reumatīs
mū iuurrer. A ſaſtido quoq3 valde custodiri debét; 2 ne
ſomacho pleno dovmiant.

C. de cautela egritudinum ab yno ad alium tranſeu
rium. CAP. XXIII.

Erra in qua antrax 2 p[est]ilētia ſiut fugiē
da: q[ui]aſt iſ q[ui]g fugere i[n] poterit; ſu e[rit
rie maſſo vel exercit[em] in gb[]iſta ſiut: in loco al-
tiori mozari 03: locuq[us] q[ui]vēto ſupeſt in firmi eli
gere. C[]e gritudines y[]o q[ui]q[ui] de yno traſcunt ad
aliu[]ſut lepza; 2 ſcabies; 2 p[et]ſis; 2 ſebris p[est]ilétalis. Que
t[ui]c accidut; cu aliq in maſſiōb" anguſtis cu hoib" iſta pa-
tiēb" 3[ul] ſub yno ſedét. Egritudo et oculo z de yno
adaliu[]ſi eu ſiut it[]u[]t p[er]uiter; traſſat. P[]uſtule a[]q3 male 2 multe:
de yno q[ui]q[ui] ad aliu[]ſtraſét. C[]est ſup[]p[]er opſer
uad[]u; yt ab oib" egritudinib" malu b[ab]etib" odorē ſani elō
gentur: ac ſup[]p[]er yentum ſedeaunt.

C. de p[est]ilētia 2 eius cautela. CAP. XXV.

Eſtilentia pleruīs in fine eſtatis, ac au-
tuino accidere solet. Quap[]s ſi in eſtate multe
venerit pluunie: nubes quoq3
2 pluunii multitudine nocte 2 die p[ra]mnanerit: ac
meridiōales yenti multi p[fl]auserit: v[]l aer etiā
ita getus ſit yt n[]o moue[]at; 2 cu B[]eriā meridionalis v[]étus
turbidus exiſtat: a carne 2 v[]ino 2 c[]osfectiōb" de melle fa-
ctis; 2 a fructib" recētib" 2 oulcib"; atq3 a balneo 2 lauacro
aque calide: oio abſtinendū erit. C[]n oi aŭt comestione:
aceto vt[]edū erit: 2 oia in gbus acetuz ponitur comedēda.
C[]rob quoq3 fructu[]i valde acetoſo[]p: 2 stipticoz[ui]; ſucit
rob de ſucco v[]ue acerbe; 2 ſucco ribes; 2 granato[]u[]r aceto-
ſo[]p; 2 malo[]p: acetoſo[]: atq3 de ſucco ſumach; 2 acetoſitas
citri ſuméda erit. C[]sirupi p[ter]erea acetoſi: multa quaſi
tas ſepe bibenda erit. C[]o 2 si maſſa nečitas carné come-
dere cogat galline; 2 ſtarne: 2 p[ic]des maſculini ſe[]p"; edus
quoq3 atq3 vitulus cu aceto 2 v[]ue acerbe ſucco; 2 ſumach
2 bis filib" coditīnecno charie: 2 bule[]z; 2 moſos edi debét
C[]si aŭt in corpe ſaguīs aliq appareat motio: flōmia ab[]
q3 mora inſiſtédū. N[]d[]aſtiones quoq3 in gb[]e vt[]edēdu: frig[]
de e[]e debét: 2 qua[]p[]o: 2 ſozamia a parte ſeptetriōs [i]snt
aperta. Est. n. poſſibile vt bocytètes regimile a p[est]iferi ac
ris diſpoſitiōe: 2 variolis atq3 mozbillo: necnon antraze 2
ma[]l'apostematib" ac ſebez ſinocha: deo auſiliáte euadat.

C[]p[]tererea cu t[]a ſu[]t ſuerit p[]tis diſp[]o inſates, cu iu[n]tues ac
c[]pa bābetes croſſa: 2 colo[]re: rubeu[]; plus alus c[]roſtodiē
erit. Oui aŭt i fine eſtatis multus ſuerit calo[]; autumnus
quoq3 valde ſiccus 2 multu pulucrelutēs exiſterit: ac fru-
gus 2 pluunia yenire t[ar]dauerit: maſſiones t[ui]c inſridu-
2 humectáde p[ān]is croſſa aq ap[]ſis: atq3 appenſis aq 2 in
pauim[]eto dom[]a roza[]tō erut. C[]a labo[]ze q[]q3 2 coitu[]: ab-
ſtined[]u erit. C[]op[]z p[ter]erea aq frida lauandu[]; aq niu[n]s in
potu ſuméda. C[]auiu[]ch etiā coctu[] i mane cu multa aq; 2
pauco qu[]cbaro bibéd[]u erit: aq in niue inſridata potáda
C[]a cibis y[]o cale faciētib": 2 a vino: niſt multa frida: t[ep]
t[ui]c ſuerit aq cauédu[]. C[]de cucumerib" aŭt 2 citrolis: atq3
cucurbita 2 po[]rtiaca; 2 bis ſi[]b" m[]tu erit edédu[]. C[]su,
mopere aq cauédu[] erit: ne in ſole fiat ſeflio: neq3 i[]cuiu[n]
aliq: neq3 comeſio tarde[]; ſitis e[]tnuilo m[]o e: toleráda.
C[]si q[]s yo in meridei doz[ui]re voluerit: i locis geſcat fri
gidis. Libaria aq3 edat q[ui]xi[]m". p[]ſices aŭt ſi comedere
voluerit: ſup carbones aſſatos edat. Uuas quoq3 in gbus
adduc e: acetoſitas: ſumát. In tali[]o p[]e ſingul dieb"aqua
bibere od[]ze multu[]i p[]ſert; 2 p[]ic[]ue co[]p[]ica calabetib" 2
ſicca. Di. n. B[] regimie plus oib" alus indigent. Et pp. B e
t[ar]p[]osible: a febri[]a: acutis p[est]imis 2 calidis in tali p[]e ea-
dere. C[]oui aŭt i nocte m[]le aeris apparét apitiu[n]ces cor-
rucatiōb"iſſes; 2 a[]eris colo[]p: bicteritie filis e. U[]eri quoq3
flat po[]t aq au[]diu[m] multi hoies 2 a[]tiala egrotat: in nocte
quoq3 in aere rady videm: 2 sp[]lendato: atq3 egrotádes cito
m[]o[]z[]e incurrut. Aer etiā diſſiculter attraſſi: 2 egrotátiu[m]
an[]: ardo[]z" magni b[]ab[]et; 2 ſi tim patiun[] vebhemétem:
ac ip[]o[]zus inſrigidantur extrema: 2 vomut; 2 e[]gerut b[]uo,
rea fecus 2 duerſos: quando talia adſunt fructus 2 ole-
ra que in tali nafcunt temp[]o[]re: ſint dimittenda: 2 a[]qua q[]
in ſuperficie terre e: manifeſta: bibéda e. C[]n maſſiōb" 2
quoq3 e: mo[]zadu[]; 2 a[]er calidus fugiéd[]. Dom[]p[]terea aq[]
die aq 2 aceto miq[]tis e: rozáda. Et cu fi B[] a[]e erod[]ſis pu-
tridi ac fetétis ſimilitudo ſuferit: hoies cu f[]adalis 2 c[]ápho
ra ſunt ſummiganda: atq3 acqua roſata rozand[]. Dom[]aŭt
cu coſto 2 t[]hure 2 ſto[]ace; 2 bunch: 2 sandalis: 2 c[]áphoza ſu[]
fumigari debét. Libaria vero ſint: aceti 2 l[]etes; 2 ſumach:
2 hulem: 2 ſuccus v[]ue acerbe. Aceti quoq3 cu a[]qua t[]epe-
ratum bibéd[]u eſt: 2 vinu dimittéd[]u. In bac quoq3 diſpoſi-
tione ſumere in potu oi die vn[]u de trocifics c[]áphoze: con
fert. Et etiā a[]qua cu niue bibéda: 2 a[]que frigide ablutióe
vt[]edū. C[]n p[]ter]erea antiquo[]p: p[]hysiaco[]p: dixit: q[]p i[]ue
de[]tes aloes ſumar[]; 2 croci ozientalis: ac mirre vuiu[n]ciuuiu[]
q3 an[.]i. p[]a[]ny. 2 a[]v[]e de: eis in p[]nicio p[est]ilétie c[]uiu[]p[]
x[]y. alchilat ſingulis dieb"c[]u v[]nca vini temp[]ari: ma[]p[]im[]us
aſſert remediu[]. C[]dixit. n. bic ſe nemin[]e vidisse b[]ac medi
cinam in p[ra]ncipio mo[]talinatitiam bibentem: qui non eu-
sſiset. C[]salienus quoque dixit: q[]bolus armenus cum
aceto 2 a[]qua bibitus: buic diſpoſitioni: ſi temp[]o[]re aeris putreſacti
ſummigatio cu costo: t[]hure 2 ſto[]ace; 2 x[]iloalo[]es; 2 bunch
atque sandali: 2 camphoza; 2 mirra: fiat. C[]ccidit quo[
que vt in aliquibus annis in vere: ſquinantia ſepe multos
inuadat: que mala 2 etiam perniciſa exiſtat. Op[]or[]et ita
in hoc temp[]o[]re egritudinem peruenire cum floboto-
mia: 2 ſanguinis extractione: ventoſis in cruribus poſi-
tis: 2 ventris soluione: ac gargarifinſis qui ſingulis diebus
ac noctibus: cum a[]qua roſata fieri debent in qua ſumach
made factum ſuerit: 2 cum rob morarum 2 nucum. C[]l[]
tingit etiam vt in aliqua byrme multotiens apoplexia: v[]
paraliſe: 2 egritudines iſt[ui]c ſimiles euineniát. Eſt igitur co
esse vt cum talis ſuerit annus: frequenter euacuetur co[]
p[]us cum pillulis: qua[]s in barum egritudinu[] capitulis no

Quartus

zi

minabimus: et gargarifmis:atque sternutationibus et vn:tionibus rotibus corporis ex oleis que ibi nominabimus. Libus quoq; erit minuendus:ac subtriliandus.

C[Regimine corporis fin tempora. CAP.XXVI.

P[ortet

vt i vere flomia et vêtris solo, ne pueniêdo succurra: anteq

calor irrte: min?q;5 ipfio vinû e bibêdû; ca. cor comêda: Diaq. vulcia min?fumêda; et p[.]cipue B obfuare obvê: qb? egritudies er. p[le]tiob? accidere Sfueruert, decet et yt cibis subtrilib? et ifri dâtib? ei eo cibent: gb? i estate yti Sfueruert. (C. Luiutve, erit etas mot? minua: et laboz: soli q5 min? opponêdum erit: et cibaria calida et grossa relinquêda. Uenter et nô sel cibo repleri oz; sed multis vicib? diuistus fumend? erit. Et aqua frigida e bibêda: et i ablutiôe ytêda. Sauch q5 cum aq; cocti: cu cucharo e potâdû. In potu p[terea i mane su, mi oz; niz cu cucharo: et firup[] acetoſus: et iulep: et robô fru-ctib? acetoſis. (C. Res aut fride et cibi cui aceto et ſumach cópoſiti et charie: et bulem et res acetose comedi debent. A vulcara aut vntuclos atq; acutis et falſis e abstinêd: 53 acetoſis et iflipidis ad têperie ſeruâda e ſt vendum. Uio q5 tata e admiscêda: atq; vt q5 aq; ſentia: yet? yo et forze vi mittat. (C. In autûno yo fructui comelio minuêda e q5 toplus poſtibile eſt: et ſeruâdui ne i meridic soli aliqui ſe opponat. Laput q5 i nocte i mane a frigoze cultodire de, bet. (C. Laueat et ne aqua bibat frigida: yel laueit cu ea. et a labore ſilt et coitu abſtinere debet. Aq; yo tepida ſe lauet et ſeruèt ne i locis doorniat in q5 copz? orripilatione pa tia: necq poſt cibi doomât repletione. Aq; et frigida no la uenit: ex q5 copzus orripile: (C. Et nô oz vt yomit? puoce tur: q2 in ead[ura hoz]a febzire facit. Laneat p[terea]e ne kames vel ſtim patian: vel cibo vna hoz]a repleat vel aqua. U[] num aut tal têpatu bibat: vt iam delectant faciat, t[]oyo neq: tenſonê necq grauadinae after: in ipſo q5 copz? ſin p[les] res fine istermiſiôe custodia: et regatur: ſicnt i eſtate gubernari ſueneit yſoc ad pluuiar[]u aduentu. Que poſt[]a aduenerit: a multo malo nocumêto ſecuros reddunt. Si aut [tingat autûn[]u longu et eſtialeuq: ſo: custodia maiors erit obſeruâda. Tota aut intétio i custodia autûn[]i: eſſe oz in bumo[]p reſſiôe et t[]epamento maiors: 53 in ipſoq5 euione cu vêtris solone ac flôia. (C. O fi in autûno aliq; còtingat egritudo: cito ei cu medicina anq; augmetet: ſubueniêdu eſt. Dultus.n.t[]ps egritudies male ſut et pessime. Ad vl timu aut tota intétio ſit i corp[is] humectat[]o: ne in B.n.t[]pe hoc plus eriſit necellariu q5 et in eſtate. Doc n[]aq; t[]ps ſue p[le]plexionsi maliſatione errore ſi tolerat regiminis, neq; largis p[mi]ttit yti cibis neq: victa: d[]spicere. (C. Hyems aut regiminis errore atq; cibo[]u̇ṅi̇gatité tolerat. Et poſtremo byems ſeruamitate, vni i ea egritudinê n[]ô icur t[]u abſoq magni errozio c[]a. In q5 a multa vêtris solone ea ueri oz. (C. Oq5 quoq vt si q[]n febres i byeme comouean[]t cito eis cu medicina ſubuenia: et p[]pe cu[]s euione. Dec n[]aq; q5 febres pleruiq; ex repletiôe accidut. ideoq; et crescunt et forto[]ziòes ſiut ſi n[]ô in principo eueni. Qui aut frigide e c[]p[]lexionis: calidic poterit nutriri cibis: ſicnt ſut allia: et ce: pe: et alia calida q5 cibis ca d[]dièdi et ialoq; tribuèdi amilſé tur: vt pip c[]minu[]s ſinapi eruca et bis filia. (C. Sed q5 iuuius fuerit et calide p[le]plexions: p[]uenièti: eſt: vt ex eis min? accipi: at: yel oio ea d[]imittat. J[]ſta.n.fi i hye me egrotare eum n[]ô fecerint egritudinê acutâ: in veris principo yel i eius fine facient: niſi ei cum flomia aut ventris solut[]o: ſubuenia: (C. Ille p[terea]e q5 in tempore hyems multa auide et ſi[]n in stomacho recipit: atq; q5 bonozum cibaro: p[]routitudines; cum vino ſuſcitur: ſibi cito cum flobotomia ſubuenire de bet. Qui aut e[]cibis groſſus y[]titur et malis: ventris solut[]o: ſibi ſuicurrere cogitur.

C[Regimine infantis et p[]zegnatis. CAP.XXVII.

R[egnans]

ab oib? cibis i qb? est acutas amaritudo abſtinere oz; vt funt cappares et lupini atq; oliue imature et his filia. (C. Oia et q5 virina et meſtrua puocit: vita: re oz; ſicnt ſut cicer et faſeoli: p[]cipue rutâ. (A

ſaltu q5 atq; p[]cuſiôe: et cauſu cultodiri oz; et p[]cipue in p[]ze: gmatiôs c[]p[]nicio i fine: et a coitu oio ſuferiors oz. Naq; B totu multotieſ aborſus ca eſpiti: (C. Nutriri itidez oz ci- bis subtrilib: bu[]oq: bonoq: gmatiuis na acuſee rep[]ſiuis: et oz s[]ſói corzoborantib: ſicnt e caro galline et p[]dicas ac edi: de vino et boni odoris pa[]p[]z bibat: q[]o tempare ſit aquatu. (C. Jeinua q5 in potu ſumat rob de fructib[]p[]cetoſis et ſtipti cis: cu q5 pa[]p[]z de trocſis c[]iloalo: es accipi: vt naufam atq; aliqua re[]p[]mat: motu et exercitio vt[]a: têpato et caue: at ſibi ne i balneo yel i sole lògâ faciat morâ. Lătiléas yo iocos atq; ea q[]o delectatione after: necm[]o ſonu augere oz: reb? q5 odozoſiferis circa caput et facie: ac ſuſumigatio: i bus yti oz. (C. Libu q5 alleuiet atq; i die multotieſ come: dat: necq cibo ſel i[]pleat: Si aut appetit: multu c[]p[]nico deu: at reb? acrib[]p[]z e ei tribuèduz; vt ſut cepe et ſinapi et his filia: q[]o diſgreädo appetitû: m[]ouët. (C. Maſtices et atq; oblibanu maſticare p[]uenit atq; c[]itonia et granata: necnon mala maciana et citra comedat. (C. Amalis aut e[]cibis ſibi caueat: et ne mala cibaria et diuera i ſto m[]ilcet cultodiri oz. E[]n.t[]poſtibile vt cu B regimie et p[]zegnatiôe egritudi: nem euadat. O si i[]p[]sam infirmari c[]otingat: opoztet vt ſi ne flobotomia ſeu ventris solutione medicunt: yel ma: cimo timoze ac multa diligêta fiat: ad hoc vt fetus rema neat: et partus ſit facilis.

C[De]alleniatiòe pt[]r]t regimie pt[]uriétis. C.A.XXVIII.

A[m] h[]o[ra

ptus app[]p[]o: inq[]uerit paritu ra i balneo mitti oz; ac i tina

ſingulis dieb? ſedcat: et vêtrê atq; q5 ſub ſu olo iungere: cibaria q5 bonu h[]ntia ſapozê ac lenie: tia: ei ſut tribuêda: ſicnt iſſabedi e aluia factu: de chuchar: ac oleu de amidgalis recens. (C. Autem partus aduenerit h[]o[ra: do[]ſum lungi oz cum oleo de kei ri et oleo ſambacio calefactio. Lui et ſemur et ylia atq; ypo cundria inungi debent: et ex eis in yuluâ erit mittendum. (C. I[]psa q5 paulatim incedere oz; que poſt[]a pa[]p[]z ambula uerit ſedeat: et pedes equaliter tendat. Deinde y[]ero ſuper y[]trosq; se ſimul eleuet. Doloz aut partus ſi forſtis fuerit: nares et os app[]e]hendêdo ſe p[]rmat. Obstetrix quoq; do[]r, ſum eius eleuet: atq; ylia et mirach eius inferius p[]zemat. Et si diu taliter ſe habuerit iſſabedi vnctuom de pul[]s factum in quo adeps p[]inguis galline ac anatis ponat: tur: in potu ſumat et vinu[]z boni odoris bibat. (C. O si par- tus fuerit d[]urus: et ne parturiens mo[]ziatur meſtatur: de tur ei aque in qua fenugrecum et d[]actili coacta fuerunt li/ b[]a vna. in qua anteq; detur: parum olei amidgalar[]u: oul c[]itum ponatur. Que non vna vice ſed ouabus yel tribus bibenda erit ne euomatur. Poſt b[]anc autem aquam tro- c[]ſicos de mirra accipi: Et si adhuc etiam multum con- stringatur: ſuſcum rute ſumat vel altich: geuſir: galbani: omnium ana equaliter accipiatur. de quibus une dande ſunt ozagme. (C. O si delicata ſit mulier que barum me: dicinarum odo[]zem non multum ferre valeat: p[]odus yni: u[]s aurei de algia in vino bene redolente oſſoluendum erit: et in potu ei vandum. Ipsa quoq; cum ſucco carnis ac bono vino est corzoboranda. (C. Secundina vero ſi remâ ſerit: sternutatio cum conditi n[]ares app[]e]hendendo eſt p[]ouocanda. O si hoc modo non exierit ſecundina: ad me: dicinas quas nominabimus erit reuertend[]u d[]ando e[]as.

S[]uſumigatio quoq; cum myrrha i kina i geuſi: et ſulſu re facienda eſt.

Tractatus

CERISTIS AUST CUI FELLE VACCINO MIXTIS FIUT PILLULE: QUARUM
VNA POST ALIA IN IGNE MITTA: QUI IGNI SIT IN FOCULARI: QUOD
MAGNA SCUTELTA DE TERRA FOZAMECIM IMEDIO BRITE COOPIATUR.
SOZAMINI AUST HUIC VULNA SUPPONAT: VT FUMUM RECIPIAT.
DOC.N. FUMIGIUI FETU: EXPELLIT MORTUIN. QD TUC FIERI OS: CUI
FETUS MORTUUS FUITUR ET NÓ MOUNE: VEL NÓ MOUNE: FOZITER.
[CO] SI POST PARTUS SANGUIS FLUAT MULTITUDE VNT Vires DE
STRUAN: SUBUENIEDUS EST EI CUI HIS QUE IN CAPLO DE MÉSTRUO
RUM RETETIONE NOIAMIBUS. LOZORBOZARI QUOQ OS CUM AŒ
CARINIS: Z VINO BONO: Z ATIBUS. [C]SANGUIS VO SI NON SEQUAT
PARTU: VEL PARU FLUAT SUFFUMIGADA EST PARTURIUS FUMIGUS
SUPFAZESCRIPTIS: DE QBUS ETIÆ IN VULUAM MITT OS: Z MEDICARI
OS CUM MEDICINIS QUAS IN CAPLO DE MENSTRUOZ PUOCATIO
NE VICTURI FUMUS. DOC AUST NON EST DIMITTENDU nec YILIPÉ
PENDU NISI MACRA FUITUR ET DEBILIS. EX B.N. GENERANT MUL
TOTIENS EGRETIDINES DURE Z MALE.

CDE REGIMINE INFANTIS.

CAP. XXXIX.

Afantis

AURES STATI POST PARTUS PRNÉDE
FUNT. OD ETIÆ POETEA MULTOTIÆ
EST FACIÉDUS. ET PRTEREA OBFERUADUM: NE LAC
AURES IGREDIAE CUI LACTA: ZVT PALLATU CUI MELLE
TANGAT Z NARES CUI AQUA CALA Z OLEO SEMP MUN

DIFICENT: ATQ SUCCILLAGIES EMUGAN: JPSF QUOQ PUS MUCIS
PER FRICADUS POETEA IUNGÉDUS EST. ET MÉBZA FILT EI'UT
IN VNÁQUAQ: PARTE TENDÉA: Z FASCIA CINGÉDA. CSUT ÉT RE
CITANDI EUS MÉBZA CAPUT. VS, Z NARES AC FRONS. DOC.N.
REGIMIE SI CUSTODIAF: MULTAS CUADET EGRETIDUES. CDAM-
MILLAS QUOQ TALF SUGAT: ME V'ÉVÈR TÉDAF: NEQZ MULTA EX
ECREDIAT VÉTORDITUR: Z VIT NÓ ACCIDENT EI DISFOLTO PRITRIA:
NEQZ SOMN'LOGUS NEQZ DE LATERE AD LAT'REUOLUA: Z NÓ PLO
RET NEQZ VOMAT. OD SI ILTAZ SIGNIFICATION Ú ALIQUA APPEAT
DUIUTUS SOLITO A MÁMILLAZ FUCIONE ABSTINENT COGADA: Z TPS
DORMITIONIS AUGEAT. CPOTEA VO IN AQUA CALA BALNEA/
TUR: Z MÁMILLAZ FUCIONE MINUS SOLITO VTAZ: DEINDE VO AD
FUÄ REDUCA: HUETUDINEZ: CUI DE MEDICIS FORMINIFERIS PAX
EST DANDUS: VT DVI DOVMAT. CLUNA ITIDÉ EUS EQUAT EST
MOUÉDA. OD GDÉ FIERI UENIT POST MÁMILLAZ: FUCIONEM.
COUCUL QUOQ EI: IN PRM S NATIUITATIS DIEBUS: PAÑO SUNT
OPERIÉDI. ET EST SUMOPE CAUÉDUS: NE IN LOCO SIT MULTU LUMI
NOFO Z RADIOFO: AIN CUM TÍ VITREE MARGARITE: Z PANNI DIUER
FOA HÍTES COLORES APPÉDI DEBET. CLATILÉNIS Q[UA]S QUE VOCI
BUS P[ER]FUN ß EXTÉSIS: Z GETIS DELECTATIONE FACIETIB? AIN EUS
EST VREDI: NÓ AIPERIS NEQZ RANCIS. CPOTQVO LO QUENDI
BOZA APPROPIN QUERIT: NUTRIX EI'LIGUA FREQUER FRICET. SU-
PERIOE ZI'LINGUE PARTE CUI SALGÉMA Z MELLE FRICARE OS. ET
HOC APPICNE EST FACIÉDUS CUI LOQUE TArdAF. CAI IPM Q[UA]S
FREQUÉR EST LOQUÉDUM Z VBA FACIADA: Z LEIUA EST DOCÉDUS
CLU AUST NATIUITATIS DENTIUI PS APPROPINQUAERIT: GINGI
UE FINGUIS DIEB' CUI BUTYRO Z ADPIE GALLINE SEPE SUNT FRICÁ
DE AC OZEUS SUP EAS TRABENDU. SUTTUR QUOQ Z Spondiles
COLI: FREQUÉR CUI OLEO LUNGI DEBET. CO SI FI VÉTER SOLI
T'FUIT: VÉTRI SUPPONAF ÉPLZ Q[UB] DE CIMINO Z ROFIS CUI MODI
AC COETIÆ Z AŒ IMADFACITIS FIAT: LACTI Q[UA]S GUMI ARABICUZ Z BO-
LUS ARIMENUS SUNT AMMISCÉDA Z DADA EI. CUENTER VO SI
STRIGAF SUPPFIOTOZIÚ DE MELLE COCTO: Z BAURACH VEL DE MEL
LE COCTO Z ISTERCORE MURL FECTUS ANO EST SUPPONÉDUS. CLU
AUST AD PS PUENERIT IN QUO COMEDERE ICIPIAT: FIAT DE SIMU
LA: Z LACTE AC SUCHARO MAGHALIONES GLÁDIB? FILES: Z INFANTI
MANU TENÉDA DENT: VT CUI EIS LUDAT AC EOS SUGAT: Z GRADATI
DISPONAT: AD ALIGD EX EIS TRAÇIEDUS. CLARO QUOQ ËT EST
PECTORE TENERI PULLI VEL PDICIS: EST EI TRIBUÉDA. CPOTQ
AUST BOC BIÍ SAPE CEPIAT: ATQ EX EO COMEDERE Z APPETERE ICE-
PERIT: FUCTIO MÁMILLAZ PAULATI MINI ICIPIAT. IN NOCTE Q[UA]
EAS SUGERE NO MIPRITAT: DEIN GRADATIS PDUCArad BOC VT IN
dIE NON LACTET. EST ETIAM VALDE OBFERUANDUM: NE IN TÉ
PORE CALIDO ABLAETUR.

CDE ELECTOENUTRICIS ETIEREGIMIE.

CA. XXX.

Atricem

OZ EFFE IUNENÉ COLOZÉ HUTTEM
CLAZ. QUE CUI SIT ALBA: RUBEDI

NEZ BEAT AMMIXTA: NEQZ SIT PTUI PIPPIN: nec ab
eo multu remota: NEQZ LEFONE BEAT: NEQZ IFIN
MITATI SIT PPARATA. CDAMIMILLAS Q[UA]S BEAT MA-
gnas: Z PECT'AMPLA AC PINGUEDIS CORPIE: MEDIOCRITATÉ TE
CPIEA PRTEREA NEQZ FALSA COEDAT: NEQZ ACITA: N[AC]E
TOFA: NEQZ SITPICA: NEQZ TABEGUIL VTAZ: IN GB'EST FORTIS CALI-
ditas: N[AC]Z PORIS: N[AC]Z SEPIE: ALLIA Q[UA]S ATQZ CRUCÁ: Z ICIPUE APUI
N[AC]O DIMITTAT. N[AC]N: UENIT APPROPICIOT OTO.
CNUTRIEDA VO EST CIBARYS DE TRITICO Z RISI FACTIS: Z CARNI
BUS IUNENIB: Z BONIS: Z COCTURA BIÍ ODITIS. CA COITUA ETÆ
ME MÉSTRUOZ PUOCATÓ FIBI CAUEAT. CO SI EI MINUA: LAC
PULTES DE KARINA FABAZ: VEL RISIVEL PANIS DE SIMULA FICCI:
LACTE Z SUCHARO FACTE AD SOBZEDU TRIBUANT: GB'PAZ: FEMIS
FENICULI SIT AMIERTU. C[AT] SI LAC CI'VALDE CROSUM FUITUR: CI
BUS ERIT SUBTIADAUS. JPA Q[UA]S PAZ: LABORARE COGÉDA EST. LUI
ISUP SYRUP'ACETOFUS Z VINUI SUBTRILE VARI DEBET. CD MULTU
AÚT SUBTRILE SI EIUS CUIENIT: CROSA CUBITÆ: CROSA CUI AUG-
MENTO EI DADA SUNT: SOMNUFQZ AUGMENTÁDUS. CO SI IN
FANTIS VÉTER SOLUTUS FUITUR: NUTRICI DE HIS QUE VENTRE STRIN
GANT DANDU ERIT. LUI N[AC]Z OULCIA: NEQZ VNTILOA: LUI TRI
BUENDA. CO SI IN CORPOE INFANTIS BOTHOR APPARUERENT
NUTRICI AQUA OZDEI DE: QUE NEQZ OULCIA: NEQZ CALA COME-
DENS: CUI AMLEZES ET NUTRIA: Z FLOBOTOMÉT. INFANS Q[UA]S FIIA-
QUATUOZ P[ERY]TUYT MÉVES VENTOSET. CLAC AUTEM Q[UB] MELI-
INDICAT EST CUITUS YNA GUTRA SUP YNGUE DISTILLATA: NEQZ MUL
TUM SUBTRILES Z CURRES: NEQZ CUBUS FIT DIGESTUS: EX STOMA-
CHO EYERIT. OD IDEO FACIENDU EST: VT A SCROFULIS SUNT SECURI
C'ADOLESCENTES AÚT ET IUNENES: AB ACUTIS INFERMITATIBUS
SUNT CUSTODIÉDUS: EOS FLOBOTAMANDO: Z IPSO? VENTRES SOLUIE
DO. QUIBUS FORITUR REPRIMÉTIA STATIM EX QUO ACUTARUM
EGRETIDUNI I IPISF APPLICERIT SIGNIFICATIO: DADA ERIT ANTE
Q[UA]S EGRETIDINES PERFICTANT: Z AUGMENTÉT: CNES V[O] SIC
CONFERUANDI SUNT: YT AD CO? CORPO? EUACUATIONE CUI ME-
DICINIA MAGIS INTEDAF: Q[UA]S CUIZ FLOBOTOMIA. QUO? CORPO-
NAE AD MALU DEUENIÁT: SUNT CONFERUANDA IPSO? MINUENDO
LABOZEM: AC COITUM: YT SUO? CORPO? Vires DÚI PDURENT: Z
NON BALNEEN? SPATIO LONO. C[QUI] AÚT SUNT IN FENIO: A LA-
BORE ATQZ COITU: NECNON FLOBOTOMIA: NISI MAGNA IMMINEN
TE NECESTITATE SUNT REMOUÉDI. QUI CIBIS BONIS SUAUE HABE
TIBUS SAPZEM: AC FACILE DIGESTIBILIBUS SUNT ALENDI. [C]SE
PE QUOQZ BALNEIS VTI DEBENT: AC MULTUM DOZMIRE. 'REb
ETIAM ODÓZIFERIS FACIEM Z CAPUT INFICERE: ATQZ SUFFUMIGA-
TIONIBUS VTI: Z QUIETE UENIT: EA QUOQZ EXERCÉAT: QUE MUL
TUM DELECTARI FACIUNT. C[UN]UM PRTEREA TÉPERATE NATURE
SUBTRILE ATQZ CLAZ: BIBAT. Q[UB]A Q[UA]S MEDIOCRITER BEAT AMIY
TÁ: AC PTAPE AB EIS SUMA. DI ÁT SI B REGIE TALI MÓ CUSTODIÁ
TUR: POLE EST VT AD DECREPIAT TPE LÓGO DEUENIÁT ATQZ AD PTI
SIM: Z YT O? CORPA: NEQZ DEYCIAN: NEQZ DESTRUANT.

C[US]MA DE REGIMINE ALIARUM ETATI. CA. XXXI.

Aeri cum

FLOMIA: VEL FORTI VÉTRIS SOLO-
NE, NEQUAQS SUNT MEDICANDI.

CUI VÉTOSA AÚT Z VÉTRES EX AŒ FRUCTURI SOLONE:
EIS ERIT SUBUENIEDUS. C[QUI] EX NECESSITATE CUI
STODIÉDI SUNT: NE MULTU DE FECTOSIB' MELLIS: VEL
FRUCTIB' COMEDERE PMITAN: NE MULTAS CUIRRE: EGRETIDUNES.
CA LACTE Q[UA]S ATQZ CAEVO necnó CIBUS CROSIIS: ABSTINEN
DI SUNT: NE IN O? VEFICIS LAPIIS: GENERET. QUI? FEMIS ME-
LON: NE EXCERTA CUI Z SUCHARO SUNT TRIBUÉDA: VT VIZ INFRA
MÚDIFICENT: NE LAPIDIS IBI GENERATIO FIERI ICIPIAT. C[PI]S
QUOQZ CIBIS MULTU REPLERT: NÓ EST PMITREDI: NEQZ CIBOS SIT
MERE PMITTAN: VONEC PRM' CIBUS FIT DIGESTUS: EX STOMA-
CHO EYERIT. OD IDEO FACIENDU EST: VT A SCROFULIS SUNT SECURI
C'ADOLESCENTES AÚT ET IUNENES: AB ACUTIS INFERMITATIBUS
SUNT CUSTODIÉDUS: EOS FLOBOTAMANDO: Z IPSO? VENTRES SOLUIE
DO. QUIBUS FORITUR REPRIMÉTIA STATIM EX QUO ACUTARUM
EGRETIDUNI I IPISF APPLICERIT SIGNIFICATIO: DADA ERIT ANTE
Q[UA]S EGRETIDINES PERFICTANT: Z AUGMENTÉT: CNES V[O] SIC
CONFERUANDI SUNT: YT AD CO? CORPO? EUACUATIONE CUI ME-
DICINIA MAGIS INTEDAF: Q[UA]S CUIZ FLOBOTOMIA. QUO? CORPO-
NAE AD MALU DEUENIÁT: SUNT CONFERUANDA IPSO? MINUENDO
LABOZEM: AC COITUM: YT SUO? CORPO? Vires DÚI PDURENT: Z
NON BALNEEN? SPATIO LONO. C[QUI] AÚT SUNT IN FENIO: A LA-
BORE ATQZ COITU: NECNON FLOBOTOMIA: NISI MAGNA IMMINEN
TE NECESTITATE SUNT REMOUÉDI. QUI CIBIS BONIS SUAUE HABE
TIBUS SAPZEM: AC FACILE DIGESTIBILIBUS SUNT ALENDI. [C]SE
PE QUOQZ BALNEIS VTI DEBENT: AC MULTUM DOZMIRE. 'REb
ETIAM ODÓZIFERIS FACIEM Z CAPUT INFICERE: ATQZ SUFFUMIGA-
TIONIBUS VTI: Z QUIETE UENIT: EA QUOQZ EXERCÉAT: QUE MUL
TUM DELECTARI FACIUNT. C[UN]UM PRTEREA TÉPERATE NATURE
SUBTRILE ATQZ CLAZ: BIBAT. Q[UB]A Q[UA]S MEDIOCRITER BEAT AMIY
TÁ: AC PTAPE AB EIS SUMA. DI ÁT SI B REGIE TALI MÓ CUSTODIÁ
TUR: POLE EST VT AD DECREPIAT TPE LÓGO DEUENIÁT ATQZ AD PTI
SIM: Z YT O? CORPA: NEQZ DEYCIAN: NEQZ DESTRUANT.

Auntys

A. ZZ

Cepbatione medici.

CAP. XXXII.

Alde Siderari

oz in gb? vità sua expèdit medic?; et

gb? illud qò de suo ßteryt tpe exercuit; atq; de
gb? stàdo solus cogitat. St. in. fùe vite spacium
medicoz ac phyficoz libros p[er]scutando p[er]te-
ryt; euqz studiè è qui solus stat; eos vtiligeret itueri bona
de co haberi potest suspitio. Os si vite spacium in alys
ç in bis quoq fecim? mentionè studèdo p[er]tuerit ac solus
stàdo in cátilenis et infikris musicis delectat; inebiari? atq;
atq; bis familiæ conceput scit; suspitio mala de co béri p[or].
C postð aŭt scitui fuerit q ipse frequèter libros itueat
Siderádu erit; qualis fit ei aftutia atq; igeniù et an cì lo-
quacib? et oppositorib? fit suerat? et si in eo fit potètia p[
]scrutádi et medicádi vel nò. Et est et p[ requirendù si cu p[si-
]ctis boib? q[as p[rid]imus diu sociatètate habuerit; et si ab eis
sit adept; p[er]scrutádi et medicádi ytutè. C Obferuari etià
dz si ea que legit itelligit vel nò. C postð aŭt eù libros
legere ac intelligere notù fuerit; an in firmop[ur]a cura labo-
rauerit; et eis medicat? fuerit; et si B[]ciuitatib? famosie;
ybi medici atq; ifirmi multi sunt egerit; vtiligeret erit per
quirendum aut nò. Qui aŭt hec duo hke iuetus fuerit; fa-
pius erit; et alys p[er]crii dz. C os et stingat aliciu vnù isto
rum de eſſe p[uenièti] est vt operàdi magiſteri eu deſtituta
ti q no penit? ei? expers exſtat; fed operàdi nouerit ptè-
qua vt eà que in antiquis z[]tinez [z]tinef [z]fapiëtia p[]zoinz
ignozet. Qui. in qòd in libris est nouit; atq; imaginaſ cu p[ui]
ca opatiòis notitia p[uen]iet ad id; ad qò multi eoq; qui ea
que in libris z[]tinez nò nouerit; neq; imaginati ſunt; nul
lo modo p[uen]ire poterùt. Qui et nibil scuit niſi qò ab bis
qui lògà sociatètate brîtes; cu eis qui hec in ciuitatib? famo-
si ybi multi medici ſunt; ac multi ifirmi; vididerunt; edo-
cti fuerunt. C Si q[as] aŭt buiis doctrine nomè fit adept?
qui Ira[ns] no nouit; vel si Ira[ns] nouit; yba t[ri] no intelligit; nec
etià cui s[ap]ientib? mozat? fuerit nò est ſfidèdi in eoq; neq;
fue fapiètie est credèdi. Immo ſcièdi est eù nullo modo
p[os]ſe p[ic]ficare. Imposſibile est. in. ynù hominè; etià ſi longo
tpe viuat buiis doctrine per ſe maximam [z]ſeg partè; niſi
ſim p[ced]èdiùi ica ſerit regulà. Duius. n. doctrine quàtitas
vite hois meſurà multiu excedet. Q[]d non in hac tantù do
ctrina; verù etià in plurib? iueni[]t doctrinis. C Qui autè
de bac doctrina vſq; nùc aligd ſunt p[ec]uti; nò pauci ſue-
]funt; neq; in b[]zeui hec ſecuti fuerit; ſed fuerut mille ti
]mille annis hoc adepti fuerùt. Quo[;]z libros figs frequen
ter p[er]scutat? fuerit; in b[]zeui o[;]s videre videbi[;]t ac ſi illis
]mille annis viyifent, et illoz labozè mille annis ptulifſet.
Sed ſi eoq; negliſan[;]t libri: homo in vita ſua quan[;]tù p[
]scutari poterit; aut eius ex p[er]mièta vel iuèta qu[;]m meſurà
]hebùt et ſi obib? boib? et p[oc]toctio; atq; acutioz. Quapozp[er]
]t si q[as] libros nò p[er]scrutaſ et egritudinù formas nò itelligit
]anteq; eas videat; qu[;]muis ip[]sas multoties videat; dimit-
tat; caq; eas non cognoscit; et absolute p[er]tràſit eas; nul
lomodo aliquid ex eis inte[;]llig endo.

C[]expletus est tractatus quartus.

Tractatus. V.

77. continens capitula.

2 De caſu capillorum.

8 De nigrificádis capill.

3 De generatio capilloz in
locis i quibus illò voliſ.

9 De regie ei? q vult ne
canicles ad ipm ppe-
]ret.

4 De ſeruatione capilloz
qui cadùt et de medicati
one inſi caluny.

10 De rubificatòe capilloz
et facièdis eis glaucis.

5 De ſciſturis exſtremitatus capillozum.

ii De albificádis capillis.

6 De crispádis capillis.

iz De rebus q[as] capillos ra-
dicitus radunt.

7 De planandis capillis.

13 De ill[;]q capillos destru

unt femel.

14 De illis que destruunt odores p[il]silotri.

15 De illis que prohibent aductionem p[il]silotri a corpora et ſanatòbe ei? qò iam aduſſut.

16 De sabafa.

17 De albificanda facie et
cute ſubtilianda; et cla-
riſicanda.

18 De rubificanda facie.

19 De illis que colozem ci-
trinant.

20 De illis que denigrant. colozem.

21 De illis que velent pan- num.

22 De medicandis lentigi
nib? magnis et paruis.

23 De illis que auferut ci-
catricem vlcerum.

24 De illis que auferut ru-
bozes in facie exiſten
tem.

25 De illis que auferut vi
riditatez ex p[erc]uſio-
ne factam quàdo in lo
co neq; no cumentum
remàet; neq; coloz ne
q pus; et z nec eſſe vt
virditasilla refoluat.

26 De illis que auferut al-
qasſen.

27 De illis que velent ye-
stigia variolarum et
vlcerum.

28 De p[ur]itu et ſcabe et
magnis puſtulis.

29 De ſare.

30 De albasas.

31 De impetigine.

32 De morſea alba.

33 De morſea nigra.

34 De albaras.

35 De lepta.

36 De ficibus vel celsis.

37 De natuuitate palpebza
dum.

38 De pediculis in palpe-
bris exiſtentibus.

39 De ozdeolo.

40 De gessè exiſte i oculo.

41 De eminentia oculorùi.

42 De fetore narium.

43 De fetore ozis.

44 De illis que occultant
odozem vini; et fràgut
ex ipſo.

45 De illis que occultant
odozem alioz; et cepa
rum et porozum.

46 De illis que phibèt flui
pum currentez ab ore
apud ſomnum.

47 De illis que abſtergût

dentes et destruunt al-
bafa.

48 De illis que phibèt cor-
ſoſionem ventium.

49 De illis que phibèt dè-
tes motos cadere.

50 De ſupſluuitate aurum
purganda.

51 De illis que auferùt fe-
tozem afcellarum.

52 De illis que phibent ſi
dozem pedum.

53 De illis que ſudozem to-
tius corporis bene re-
dolere faciunt.

54 De diminutioc fetozis
yzine et eſeſtionis.

55 De custodia corporis
morrui ne fecat; et ne
cito putreſtat.

56 De illis que phibent ne
puerozum teſticulis et
mamillarum mamlum
liis pp[er]et magnitudo

57 De eis que accidunt in
vngubus de ſeditate

58 De ſciſturis faciei et la-
biorum et manuus.

59 De tumeo et p[ur]uituq
c accidente digitis in au-
tumno et hyeme.

60 De his que incroſſant
corpus.

61 De bis que macrum fa-
ciunt corporus.

62 De bis que auget ſper-
ma; et que valèt ad ere-
tionem virge.

63 De illis que cale faciùt
vulnam.

64 De illis que addunt in
desiderio.

65 De ſanatione illi? qui i
fine coitus ilico egerit

66 De ſanatione illius qui
ex nimo coitu debili-
tatur.

67 De illis que diminuït
ſperma et virge erectio
nem.

68 De illis que ingroſſant
virgam.

69 De bis que còstringùt
vulnam.

70 De illis que auferùt bu
miditatem in yulua.

71 De bis que cale faciunt
vulnam.

72 De bis que valent ad
imprægnandum.

73 De bis que phibèt im-
p[ie]gnari; et que aborsù
faciunt.

74 De bis que multum fa-
ciunt bibere.

75 De bis que cito iebuàt.

76 De bis que multum fa-
ciunt bibere.

77 De bis que cito iebuàt.

Tractatus

76 De bis que alletiāt ebrietate: et ex gb⁴ ipa cito auferi.

77 De curatione ebrietatis.

De furfuribus.

CAP. I.

Arfures

remouenk cōtīnue abza
dêdo caput et singul ium-
gêdo noctib: et poſtea in mane cuſ multa
cala aqua ablùdo i balneol vel in domo.

De que ſi nò ſuffecerit: cuſ farina ciceris: et
ſie alce: et aceto trib: lauſe dieb: et si
miſr qùs cu aq i q ſicla cocta ſuit et baurac

pauco: caput e ablùdiu. Ablutiò ſoſtis in ablùtoe furſuz
B. farie cicerie, z.ioo. farie ſenugreci: ſurſul triticei: bau
rac panis nitr albi et triti: ſinapie: oium. an. 3. i. 5. altbee. 3.
. miſceaf: oia cu pauco aceto et aq: et vnaquaq: hebdoma
da lauſe caput ex ea. De ſi poſt pìdictò: abdibitionem
furfures pàmàerint: oleo roſeo cuſ pauco aceto miſto: ca
put quaq: nocte est infundendum. Uenter quoq: ſuaui
ter est ſemper ſoluendus.

De aloicia.

CAP. II.

Am pili

capitis vel barbe cadur: loci cu
pâno âſpo est fricandus donec
fiat rube? poſtea yo cuſ cepis ſoſtirer
vonec parties in illo illo iſeſionem ſentiat: et ar,
dozè. Qui die illa ac nocte ſic manere pmittat.

In mane aſtuf regaſ. Et ſi in loco ampulle applierit: cu
adipe anatis vel galline iungaſ tricatio aliquot reliq
dieb? donec gefcat. Et ſi tunc pili naſci ceperit: loc multo
tiés abzadat: et pâno ſingul fricet dieb? et oleo in q. kei
ſiz et capillus ve. et camomilla fuerit cocta: iungaſ. (Co
doc mo ſiat. Cuiuſt iltoz. 3. i. ſumaſ: et in aq poſita: ſuaui
ter vſb ad diſſolone coqni. Quib dieſcoctis: aq colect: et
q libza vna cù vna libza olei de ben miſceaf: que ſuauier
vſb ad aq ſumptione coquaſ. Ad aſtuf remaner: ab igne
do ponaſ: et vſui et op ſuferit referueſ. Si aſt pili bome
dicinis nò naſcant egroti regimè est inqredu: quo i pcedè
tiſus ſuit tpe ac còpìs diſpo qùlis i ea hozà ſit iueſtagùdu:
quéadmodu in caplo de cognitòe humoſis in coſtoan
tis: et in caplo de ytutib: cibox: tineſ. Et ſi cognitù fuerit
ipm cibaria flatis gniatua freqünt comediſe. coloq qbs
cutis a qua pili cadut albedini artinere videaſ: pille dâde
ſunt quaq: deſcriptio. B. turbit albi pulueris pigre. ana. 3.
x. collognontide. 3. iu. et tertiam. Ex bis tritis et crivellatis ac
oleo iunctis: iſoſment pille ex gb⁴. 3. y. vel triu pòdus: ter
in mês vel qter tribuaſ. C. paties qbs nutrièus est cuſ
cibus bono: humoſi gniatius. Poſtea yo reuertédu est
ad medicias cuq gb⁴ idem locus edificari folot. (Co ſi pa
tiens cibos colere rubee gniatios edere còſuenerat: et co
loz atq: et còpìs diſpo hoc idè ſignificauerit: pille iſte qbs
noiabimus multoties erùt dâde: ipſiufc: regimè ad ea q
bumoè generat frùdi reducédu erit. C. pillaz. ſfectio
B. mirab. citrinonez: roſaſ. rubeaq. an. 3. 5. aloeſ. ſcotresi.
3. i. camonee. 3. qrta ps: ex bis oib fiat pille: et pro vna po-
tione denſ. De ſi paties cibus colerâ gniantib: nigrâ vti
ſueuerat: et coloq atq loci obſuſcato: et ei aſpitas hoc idè
moſtrauerit: locuſ poſhemèter ciccus exſiterit: apozima
de epitbimo: et epitbimù cuſ fero: et bis filia que colerâ ni-
gram expellere ſueuerit ſic in caplo de melia dicturi ſi
mus: dâda ſunt: paties quoq bonis vtaſ cibis: et poſtea
ad medicadù euède locu redeundù erit. C. epitbima pi-
los i ſirmitate alopicie renafc faciès. B. spume marie. 3.
x. baurach furfuris eufozby. an. 3. y. ſtakifagrie: cátaridaq
an. 3. i. loia cu oleo veteri miſceant: et poſtq locus cum ce
pis fricatus fuerit: epitbimetur. Et ſi in loco apparuerint
ampulle: per aliquot dies vimittant: et cum anatia adipe:
t ynguento de ceruſa curent donec sedenț. Poſtea yo B
idem reiterandù erit ſi necesse fuerit.

De generatione pilòx in locis denudatis. CA. III.

Ibarbe

vel cilioz pilis eximie capillos fuerit: loc fricadus ex puma
marie: et cinere keison: cuſ oleo veteri mixtio
singulis noctib ex eis iungedus. -Patiens qbs
vinuº forze bibat. Lui? regimè ad ea que tpane

calefaciut reducédu è. Ad idè alia ſ affecting: q et forti
exſit. B. olei de ben. 3. i. cantaridaq: alas: et capita abſcita
bitiuº 3. iy. ſiciti fic: cátarides trite in oleo mittun: dein
oleuº cu ipſis in olla parua positi ſup lentu ignè: cui ligno
freqünt comíſcèdo coquat: donec ipm ipſillet: poſtea ab
igne depofitum reponatur: cui parum muſci: yel ambre:
est ammífandum vt bene redolet. De quo ſi locus friv
catus fuerit donec ſelicas habeat apparebit citiffuma pi-
lorum natiuitas.

De ſeruatione pilòx ne cadat et ipſoel elatione et cu
ratione inity cality.

Blutio

faciès capillos logos: folia aſsed
ragi: ſuman: et capillus veneris
viridis: et mirrha: et mirbola: emblici: et ponant
in ablùtio: et cooperat: caput ex ea: poſtq: aq
madefactu fuerit in qua emblici fuerit positi.

C. alia abluti capillos facib: longos. Aßa in qua ſicla
cocta fuerit: ſumaſ in qua parum ſinapis ponaſ: et cum ea
capilli lauen: poſtea yo inungan: oleo et augmentabunb
De bis autem que capillos cadere probibò: oleum est
mirtinuº cum frequèter capilli eo inungunb. (Eos etias
cosfomat: ſi landani in vino refolùt equali menſura cu
oleo mirtino ſit ammiſtu cum frequenter eo vtunt: vt
capilloz radices eo in nocte ſcenic: et poſt i mane balneu
ingreſſus qui pati: cum quaqua cadence os laenet. (Oleum
capillos cadètes retinès. Emblici: et folia mirti ſumaſ: et i
aqua coquan: vqfquo aqua turbida fiat. -Poſtea huiq
libza i. olei onfancini, lib. i accipieri: et mixta de aque con
ſumptione coquan. -Poſtea yo ei qo ex decoctione rema
ſit. 3. i. landani in vino refoluti addaſ: et capilloz radices:
e po boce oleic frucen. (Olein capillos faciens rigidos: et
nigros: ſi eo inungan. B. folioz mirti: folioz papaueris
ruſi: capill. veneris spice nardi: ciperi ſemis ſicle: ſeminis
api emblicoz. an. quantu: vna manu capi pòt. Dec autez
omnia in tribus libris aque donec ad vnam redeant li
bzam coquendi ſunt: et poſtea colanda: ocide colatura bec
cum vna libza olei alkeiri est miſcenda: et vſb ad aque co
ſumptionem coienda. Lui poſtea admifcenda ſunt. 3. 5.
acacie: et tâtùdè cieris coſticis pini: deiceps yo reponédu
singulis dieb? et ex eo iunctio est facièda. C. Medicamè
probibens caluitiuº 2 curans quod ex eo iam incepti. B.
capillozum veneris: foliozum mirti coſticum pini tiburis.
an. partes equales. Que afflari debent donec teri poſſunt:
poſtea yo ammífené eis laudani et mirrhe. an. quantu: de
vnoquoq ſupradicto: ex quibus cum vino veteri et oleo
de ſemine raffani miſtis caput in nocte epitbimetur: et in
die lauet. Et affidieut: hoc enim caluitiuº ſanat iceptu.

De ſciffuris exſtremitatu capilloz. CA. V.

I capillis

hoc cuenerit accidens: aqua
2 oleo concuſis donec bene
còmifceantur: frequenter erùt inungendi. Lù
mucillaginib quoq viscoſis: eos lauare opor-
vebit: ficut est ea que fit de ſemine lini et pſily: 2

foliozum ſisami: 2 que iltis ſimilantur. De ſi ita nò ſuf.
fecerint: quies: 2 comestio: 2 balnei vùs et potus augmen-
tari debent. Si autem contingat vt cum hoc in cozpo-
te piquendoe; 2 fit eius figura pulchra: et B. accides paruì
exſitat: a medicinis deſiftendum erit. Si autem magnus
fiat: frequenti ventris solutioe vtendus erit: et ſlònia fa
cienda: cibaria quoq ac yinum ſunt minuèda.

Quintus

23

De crispatiœ capillozum.

CAP. VI.

Apilli

frequêter fit fricandi cum folis sy
dre albe et gallis. (Res fozt) ad
istud: farina fenugreci; et mirra et feia intuquam
albi trita et sidre et gallae ac calz et merdaſengi;
fumantur et ex omnibus capilli fricentur.

De his qæ efficiut capillos planos.

VII.

A hæ

medicatiœ eis ex vtdèt gb? capil-
loz curât fixture; et inûctio ex oleo
ſiſamino tepido est facièda. Super capillos ąſ
aqua calida sepe est fundenda.

De nigricatione capilloz.

CAP. VIII.

Amat

terria ps vni'lib. gallaz et iungat
olio: et fricent donec nigrefiant et
findaſ: veiſi accipiaſ eris vſti: ozagagati. an. 5.
5. sal'gèine 3.y. alumis. 3. terat oia im modù col-
lir; veiſ aq cala ad modù maſſe còſpſc. còtuoz
horis fermètari pmittaf: et caput et barba pùs abluta cum
aq cala et postea exiccat: a manib'pfricàdo liniat ex pdcæ
mediciæ: et folia deſup ponaf ne medicamè deſiccet. Que
poſtòp? ſer bozas ſic pmaſterit: cu aq tepida lauriu obet.

Tinctura alia. Sumat merdaſegi et calcis nò extincte amboz ptes eſques: luti quatuè de pdcis ouob'cerule esti et oib? Ex his oib? aq ſpſis inungat capilli: et folys ǒſu p coopiat. Et poſtòp? tres bozas talr maſterit: cu alibq la fundaſ: et i sole ſic manere p. iy. dimittat dies freqnter co miſcèdo, veiſ aq hec colet: et mittaf i ena: kit venigre tur bona è. Sinautè ſic nò eueniat: ibac aq ſexta ps mer- daſengi et calcis vt pùs ite ponaſ: et manere pmittaf. Nò tâdiu fieri quenit donec lana imiſſa tingaſ. Postea yo al chàna cu aq pdcæ ſpſa fermètari pmittat: de q tinctura facièda è: venigrat.n. pſecte: et valct ad anuſul: ſi ex lana i bac aqua intincta piloz radices fricentur.

De regimie capilloz ne cani cito fiat.

CAP. IX.

Epe

a canib loib'boi canti iteſpeti videlz
inaſci folèt: alys aŭt tardari ſue còplo-
nis ca. De his aŭt aq canitiè tardare faciut è
hoc.f.vt et trifera minozii mane frequèter ſu-
maf. Lui'descriptio. R. mirabol. nigri. kebuli:

belliricoz: emblicoz oium ani. ptes eſques teraſ: aq oleo in-
uganf: et cù melle ſiſciat: de q singul'dieb? i mane ad nu
cis magnitudine lumi oz. Maioz at ps exo gb? nutrimè-
tum fit fit kalagie et affature. Abstinere aŭt quenit a la
tea z a cibis bhriti? mecas panis àmiſtas: a pulitq? ſunt
multi ſpiffe. et a frumèto cocto: et ab his q ex melle ſiſciuſ
ta potu aq niuſi: et a multe aq potu. Cuiu nùt vét et pu
rù modice bibèdù è: vel ydromel. Cea q ʒ qalmuria co
diuſt et ſut falſa edèa fùt: et panis i almiuri nabati è itinge-
dus: et de eo paſ z a ieiunio è potàdu. Sicla pterea cì sina
pi cometaf. Et it B vtés regimie caloze iſeſtet: cu aceto è
ſirupo acetoſo ipm repimat. Multèt et balnei yſus cuz aq
ac coit' minuòt òbèt. Doc q ʒ ſumope è cauèdù ne capil-
li aq roſata iſuſud: et cipueſi et capbozà habuerit àmiſtà.
Et ſi qì B ſenì fuerit studèdù è vt deſiccèt. C unguètis
q ʒ vtèdù è: in gb? pſes caſe et odozifere ac stiptice ponunt
ſicut est oleu qò diximè. Et ſi gs ad B multu anbelauerit:
oz dinatim ad electuariu de anacardis accipiendù tendat
qò in by eme incipiendum erit.

De tinctura capilloz rubea vel ſubzubea. CAP. X.

Amant

lupinoz tritozu. 3. x. mirre. 3. 5.
aſpati. i. flo. ſalicis fecis vini
ſiccate et aſſate. an. 3. ii. veiſi cinis ſarmètoz ac
cipiaſ: et aq ſup eú fundaſ: p noctè ynà ſic vi-
milſis coſtet. et ex hæ aq pdcè ſiſciat medicie,

Postea yo capilli ex eis inuinet: p noctè ynà dimittant: ac
deinde lauenf. Nò ite p atq eitf similiter faciendus est:
fic puius ruf: postea yo rubo.

De albificandis capillis.

CAP. XI.

Amanſ

ſtercus iriūdinu et enula ſicca et
mes et ſemina radicu et ſemia ve
frim ſicca et ſulfur et alos capparis ſicq. et ex bis
oib? cu felle yaccino et aceto collectis in uinganf
capilli, poſt q cu ſulfure fuerit ſutumigati: et ſi


Auenf ſed dimittaf ſic: et poſt B ſuffumigè cu ſulfure: qò
multis quenit fieri viſibicq. Postòg? aŭt albificari ceperint:
oleo sambacino frequenter ſunt inungendi.

De his q affectur capillos et q subriliant et que enuellt et
que eoz probibent ortum.

CAP. XII.

Alcis

albe et yebementer acute: et cineris
coclearu marie ptes ſumanſ eſques:
arſenici citrini triti yt alcohol octaua yni? pris
ſupzadictoq. Dec oia cu aq in moztario trita: p
goua horas ſic manere dimittaf. Ex gb? ſic pa-
citis pili ſut inugèdi aut ex ſpuma marina z gipzo: B idem
fiat. Hta quoq? boa exiſtut. De his pterea q capillos ſub-
tiliat è vt cinis yitiu v'l baurach: i pílotro mittaf. de quo
cutis sepe è fricáda. Que poſt pílotri ablation cù ordei
farina vel sabarù vel melonu feminis est fricanda.

De bis que penitus auferut pilos.

CAP. XIII.

Alr

foztis ſuman: ſup qua ſextuplù aq fun-
daſ, et per tres dies ſic dimiſſa coſtet. po


Itea yo in bac eadè aqua ſexta pars calcis poną
tur: et ſic p tres dies recaq. Vis gellis ſexta pa
arsenici citrini triti in pídicta aq mittaf: et tâdiu
ſub sole dimittatur: donec penna immiſſa depiletur cum
extrahitur. Postea autem corpus ſup lana in hoc locum cum
mine intincta fricetur. Iſtud eni cito abzadit pilos, poſt
bec vero oleo roſeo locus inungendus erit. De his au-
tem que capillos hoc modo deſtruunt est ut euclentur pi-
li: et inungatur locus ex pſilio et aceto n. litis vicibus: atq
ex iſquiſiamo et opio z aceto. Aut locum depilatus ſangu-
ne ranarum que in aqua morantur que nò mouentur: in-
ungatur vel ſanguine testudinis: vel inungatur locus ve-
pilarus oleo i quo ſtello coctus fuit: vsq ad omnimoda
ſolutionem: aut oleo in quo eritius coctus fuit: aut ſun
gatur ex caſtozo et melle: multis vicibus pilis quaq? vi-
cibus puius enuſſis. De his autem que pilos in femoze et
barba atq aſcellis naſci non perimittunt nifi poſt longus
tempus: est vt chimolee et cerule ſumantrur partes equa-
les aluminis niuus partis medictas: et miſceantur cu ſuc
co iſquiſiami viridis: vel cum aqua aceto miſtæ i qua iuſ-
quami ſemen coctus fuit: et liniantur ex eis loca. Nò mul-
tis fieri debet vicibus. C pilozum eni z ortue: ex hoc ve-
bemèter tardaf: ac forſtasse exo p[er]ctus omnino probibeſ.
De illis que odore p[il]otri reprimut. CAP. XIII.

Ocus cù

folys p[ic]i et c[u] ſcrophis cro-
ci oztulani: et c[u] albàna z ro-
fis et ciperis: et c[u] bune ſiue ſeparatim ſiue cò-
poſite fricari debet.

De his q, phibèt ne p[il]otru adustionè neq
pustula i corpe faciat: zò curatiòe ei qò aduſtù è. XV.

Silotrù

adustionè facere phibeſ: fi non
multu cù eo fricèt cop? z cito la
ueſ: et cop? aniq: ex eo liniaſ: oleo roſeo ſit inu-
etù. Nò aŭt ipz i corpe p[u]ſulas facere ñ p[mi]
tit: est vt cu aq cala laueſ vq: remoucaſ: et po
ſte aq frida diu moez cop? z aqua frigidiffima ſuper
ipsum fundaſ: et propie ſuper loca in quibus p[u]ſule na-
ſci ſolent: et aduſtio fieri. C si autem aduſtio fiat: lentes
excozionate et trite miſte cù aceto et aq roſea: z loc aduſtis

Tractatus

epithimate pāno supel posito liget. S. quīs ampulle
nascanſt; et caro aduraſt; cu vngueto de ceruſa; et vnguens
q[ui] fit ex merdaſengi et oleo roſeo et albumine oui curetur.
Doc qu[us] p[ust]ulas i corpe fieri, phibet, s[.]t post pilotri re-
motione c[um] aceto et oleo roſeo forſis fiat fricato.

De fabaſa; et ſut vlcera cruſtas bhīta; ĝi capite nascauſt
vel faciē que multoriēs ſicilliſme exiſtut rugoſe et albe; et
q[ui]q[ui] huōze abuſtates et virus ex ſe ſuſdūt. CAP. XVI.

Et aŭt curātur vētōſis inocra positis; et
apto aleicui venarū q[ui] est in cute
capitis yel poſt aures. Et q[ui] illarū maiōu ſuerit
lapia[que] Areb[us] acutis et ſalſis ac vulcib[us] abſi-
neat. Et alaſt c[ibus] ilſpidis et bonis, et ſi patiens

tolerare poterit; vēter c[um] apocīmate de mirabolāis et aloe
et ſamonea ſoluſus erit. poſtea vō epitbiatib[us] epitbimā-
dus erit. Epithima ad fabaſa c[um] ſecēs et e[st] in corpe fit i
fantis. Ģene de curcuma alchana arſtologia merdaſegi.
coſtices granatop[us] ſumāt; et ex his oib[us] tritis et c[um] aceto et
oleo roſeo miſtixs epitbieſt loc[us]. C[ui] aŭt fabaſa vetuſa
fuert; ſumāt ſal et calcātui aduſt; ſulſur et terra argēti yi
ui; galley venē de curcuma merdaſegi arſtologia, oia hec tri
ta c[um] aceto et oleo roſeo milſceat; et epitbimeſt. B[us] c[um] ſaba
fa c[ic]a fuerit et alba freſſter fricāda erit c[um] oleo et c[era] et
adipe anatias; ac a[que] cala lauāda et mucillagib[us]. Patiēs vō
cibis h[ue]ctatuis iſp[al]end[er]it. C[laputpurgiuſ q[us] p[ra-
ſens] incui debet ex oleo de ſeie cucurbita[que]; vōl ex oleo de
amigdalīs vulc[us] yel violato, et his ſilib[us]. Q[ui] ſi egritudo ad
curand[us] gruāvis fuerit; loc[us] c[um] p[ellac]lād[er]it; yt ſāſu et
a[que] at; c[um] medicaminis acuti puluis ſup[sparg]ed[er]it; d[oc]ra
diciti euſuelāt. Poſtea vō c[um] vngueto rubeo q[us] ſicuitur ex
merdaſegi et aceto et oleo; et venis de curcuma medicuntur.
De his aŭt q[ui] fabaſa molle remouet p[e]it; e[st] fricato c[um] ac-
oto; et ſale et yvin[em] viridi multotiens facta. Dec enim e[ſa] re-
mouet et penitus deſtunt.

De his q[ui] faciē albiſcat et cutē ſubtiliant et faciē claram
et lucidam efficiunt. CAP. XVII.

Amāt farina ciceris et fabaruz et ordei et
amilu et dragaga, et ſemē ſanſa: et
c[um] lucte [ſ]pergāt; et ex eis facies i nocte epitbimēt
et a[que] cala i q[ui] viole ſicce cocte fuerit et fur-
fur i mane lauēt. Doc decē noctib[us] fieri debet.

Chumera alia ſuicēs et forſtis. ſumāt amigdale excor-
ticate et amilu et dragaga, et milſceat; oia c[um] a[que] croci otru-
lani; et ex eis epitbimeſt facies i nocte et lauēt i die c[um] a[que]
q[ui] viole ſicce et camōilla cocte fuerit. Aut ſumāt amilu
et dragaga, et amigdale dulces excorſicate; et c[um] lucte [ſ]pergāt
et epitbimeſt ex eis facies; et c[um] c[epit] ſiccari renouet epitbimē
ta. Q[ui] poſtō p[he]bdomadā vnān ſan[im] fuerit; a[que] cala locē
e[ſ]bluēd[us].

Amera q[ui] ſo[m]a[que] ſebemētē rubeu facit
B[us] ſinapi albi: arſeni c[ic]u rubei p[
tes] c[ic]es. Dec trita c[um] lucte [ſ]pergāt; et ex eis
p[he]bdomadā vn[as] facies epitbimeſt; et ſit epi-
thima leue et ſubtile. Chumera alia. B[us] croci

oriétalis rubee c[um] q[ui] tinctorēs tingut; turbis myrthe ma-
ſticis p[res] c[ic]es; flucci cepe q[ui] vocaſt; bulb[us] tantuzt vt ex eo
poſſint ſic[i]c. Et ex h[ac] ſectio facies i nocte liniai et i die
laueſt. De his vō q[ui] colo[re] faciei rubeu efficiut eſt c[icer]
: ſicui: et mala granata dulcia. et carnē comedere et yinum
rubeu et grosſu potare; et eis q[ui] ex melle ſuſt yti; et c[um] a[que] cali
da vulci sepe lauari: et ouo[us] vitellos edere et affam. Eſt. n[i]
aitur colo[re] faciēdi rubeu, p[ē]etas; q[us] et i alys inuēt filtr.
Medicamē colo[re] facies rubeu. B[us] y[ſ]opi ſicce, z[us] c[ro-
ci oriétalis, z[us] y[gu]cbari, z[us] x[ui] ex his fiat puluis. d[uo] q[ui]n-
gulis diebus due ſumantur z[us].

De his q[ui] colo[re] citrinant, CAP. IX.

X his q[ui] colo[re] efficiut citrinu[i] ſut in locis
mo[ra]zī caridis; et a[que] bibere q[ui] non
moueſt; et aceto i comestioe freqnti yti; faciēq[us]
cum c[im]io ſinapiſmare. A[sg]ardach q[us] faciē red
dit citrinā et comestio luti; et vigilie multe; et triv
ſtari, et cibo i q[ui] de c[im]io multu[i] ſit amixtui vt; vel frequen
ter i[ps]m odozare colo[re] efficiut citrinu[i]; et q[ui] in domo i qua
multu[i] e[c]iminu iacet citrinitatē incurret faciei.

De his que colo[re] denigrant. CAP. XX.

Idponi ſoli; et comedere ex c[ibus] ſalis: et
dimitrere balncationē. Et o[bi] his
q[ui] ſup[ſic]iē nigredie afficiut; eſt vt c[um] pilotro et
merdaſegi epitbimeſt, ſoſtiter, n[ei]tō denigrabi
tur colo[re]; qui remoueri n[i]ſiOURiter n[ō] poterit.

Quéſi remouere fuerit necesse: c[um] aceto i q[ui] ſinē recēs de
coctu ſuerit; loc[us] laueſt atq[us] lucte acetoſo; et c[um] citri acetoſi-
tate; et farina ciceris et aceto multis friceſt vicib[us]. Humere
q[us] multis dieb[us] ſunt faciēde: donec ad ſua reuerta[rum] locus
diſpōne. Eo[us] p[ter]ea q[ui] colo[re] denigrāt; e[ſ] o[gan]iu frequen
ter comedere; et mirabolani yti conditis.

De illis que delent p[ann]u[n].

Aod p[ann]u remouet eſt faciē c[um] ſeie raffa-
ni epitbimare; vel c[um] ſeie eruce; v[l]c[um]
ſece croci o[rt]ulani decocta; d[oc]e igroſſet; costo
et c[iam]omo trit; et ex ea [ſ]p[is] epitbia faciēdi;
vel ſinapi ſumaſt et c[um] ficub[us] teraſt; et ex eis locē
c[um] a[que] cala epitbieſt; aut p[an]āq[ui]ca ifuſus facieſ ſup[ſo]aſt,
d[oc]e rubecat; et poſtea medicamē iſp[al] adibibeſt. Et e[ſ]
obseruādu ne facies vulnereſt; iſ c[um] volere icespit medica-
mē e[ſ] auferêdi; et loc[us] g[ef]sere p[mi]tted[us], et poſtea ad medi-
camē e[ſ] redeu[n]. C[ui] medicamē q[us] p[ann]u remouet. M[ad]
chael et amigdale et ſeia melonu ſumaſt et excoſticē oia; et
terra argēti viiui e[ſ]cili meſtura; et ex eis fiat epitbia; vel ma-
chael et amigdale et bdelliu[m] molle teraſt c[um] aceto; et ex
at ex eis epitbia. C[ui] medicamē aliō[m] moués p[ann]. R[us]
lu[i]p[us] ſe. rafani. ſe. eruce. coſti. amigda[m]. ama[ra]p[us]. baurach.
pipis; et bdelliu[m] e[ſ]q[ui]a p[os]dera. et ſic. bdelliu[m] i aqua acer-
dedch diſsoluaſt; et ex a[que] alie medicie [ſ]p[ar]gāt ex q[us]b[us] fiat epitbimē
ta. De medicādis l[ě]tigib[us] n[uis] p[uis].

X eis q[ui] l[ě]tigies auferut ſiue ſint p[ue] ſue magne c[ui] ſut acciteſt; ſiut flōmare; et c[ol]aſn[igra] a corpe freqn[ant] expeller[em]; ſeruſq[us] c[ui] epitbio; et epitbimi apocima bibere. Q[ui] ſiut fieri ſu[er]it; c[ui] p[an]ā[que] epitbiatib[us] remoueri n[i]p[er] et poſtea ad epitbia redeu[n]. C[ui] epitbia ad l[ě]tigies maſſ[us] et puas: faria l[upio] p[us] amigda[m]a[m]e excorſicate et baurach et ſemē ſanſa: et ex eis c[um] mucillagie ſeugre. ſfect: facies ſinapiſmeſt, q[ui] p[us] c[um] p[āno] a[que] cala ifuſo madeſi at; aut medicamē yti volés de balneo egredia[ſt]. C[ali]o[pi] epitbia. faria l[upio] p[us] amigda[m]e amare et ſemē cauſt ſumaſt, et ex bis oib[us] c[um] lucte ſiculnee collecte epitbia fiat. C[aut] fiat empl[us] ex ſap[oe]; et c[um] p[ug]ere cepe ſelae locē; et iunga[ſt] ex o[lo] amigdalio: poſtea y[ite]z vt p[ui]p[apo] apoa[ſt]; y[er] amōiaco diſsoluto epitbia fiat. aut mabdach: diſsoluaſt c[um] mucill[em] fenugre. et epitbier. De a[que] epitbia q[us] d[oc] nervos fa cit; et ad l[ě]tigies magnas et puas et ad p[ann]u poſtō patiens balneu e[ſ]cierit; aut loc[us] c[um] p[āno] a[que] cala ifuſo mltoſt[i]es hu mectat; fuerit: donec rubeus fiat et ſubtilis faciēdu[n] c[rit].

De illis q[ui] auferut cicatrices vulne[ſ]z. CAP. XXXIII.

Alneru[c]icatrices ex merdaſengi c[um] o[lo]roſeo albificato epitbimade ſiut
atq[us] anatias adipe p[ep]itbiate i eis vt[ē]tūdē. Su
per q[us] eſt empl[us] diaq[la]q[ul]; yel de ferin[ē]to ponen
dum eſt. Ei[ſ] qu[os] empl[us] de pane similagis
cum d[ac]tilis miſto factum: ſuperponi debet.

De illis q[ui] auferut rubo[re] in facie exiſtētē, XXXIII.

Quintus

24

Aic egritudini ſkert balneu ſepe ingredi: 2 aqua cálida facie ſua quotidie coopire: 3 in fröte floiam facere: ſanguisugaſque locis ſupponere: 4 loca p[os]us ſoſtiter ſricare cu[po]na do/nec ſanguis ab eis ſluit: poſtcau ſe ſale 2 aceto: 3 deinde cu[jo] vnguèto rubeo, q[ui]o in cap[us] d[omi]nauim? inungere. Duic quoq[us] egritudini ſkert ſi loca ſapone epi/thimata ſic d[omi]ntat: 5 donec ſapo ſuctione faciat. 2 poſte cau ſi cau lauèt. 3 Nò multis vicib[us] fieri 2ueniens est.

C[ap.] De illis q[ui] auferut viriditare ex p[roſſione] facta q[ui] in loco neq[us] documenti remanet ex caloq neq[us] p[us] 2 est ne cesse vt viriditas illa resolutur.

Am in loco neq[us] vulnus neq[us] caloq vl/lo mo poſt p[roſſione] remaſerint: 2 fuerit necessariu viriditare ibi exp[er]ſetè remo uere: loco ſolia caulis: vel raſani: vel mentaſtri viridis: ſupponan[que] q[ui]o duob[us] alys ſoſtiter. Emp[us] ſoſte ad idè Sumaſ arſenici citrinu: lapidis kilkil ana p[tes] eſques turhis p[as] media: ex bis oib[us] tritis ſiat epi/thima multa multa vicib[us]. 4 Et meli[que] 5 est yt cu[jo] ſucco coſiádi ſepit meſt: hoc enim est ep[ithima] v[til]timu. Aut ſiat ep[ithima] ex ſolo arſenico citrinu: vel cu[mo] amoniacu.

C[ap.] De illis que auferunt alguasſen.

Ocns c[ui] melle anacardi ep[ithim]ādus è donec in loco ſupſita p[ost]cau curāda est. C[ap.] Aut ſiat ep[ithima] ex vnguè to cozroſiuo: q[ui]o i adurèdo cali ferri vicè tenet 2 est ſcripti in ca[de] medicis adur[è]tib[us]. C[ap.] poſt cau aŭt loc[que] c[ui] nitro: 2 aq[ui] cau lau[ādus] est: 2 fricād[que] deiu gùmi de botim c[ui] melle diſolutu loco ſupponaſt: q[ui]o per tres p[es] manes dies no diſoluaſt: poſtcau yo co remoto v[til]ſale optie ſricer: ac deiu ep[ithim]aſt ex medicamie q[ui] p[ro]ſionis signa ac caſus delere dixim[que]. De hoc aŭt ep[ithima] te vecies in die ca[que] medicis adur[è]tib[us]. C[ap.] ſo remoueaſt: 5 z[ui]a ei p[ars] alu ſupponaſt. Nò poſt[que] p[res] dies 3tinos ſem[mi] fuerit: loc[que] c[ui] nitro erit lau[ādus]. Kuriuſus yo ad idè regimè redeuſtib[us]. C[ap.] Do[n]c.n.oio deſtruit.

C[ap.] De illis q[ui] de]lét vertigia variolæ.

J[er] variolis ſigna remaſerit nigra 2 c[ui] ſaciei ſupſicie ſue rint e]q[ui]a: in p[or]co cura his erit v[re]du[que] g[b]i c[ui]a tricu[que] ex vulnerib[que] curat[oe] v[til] ſu ſumus c[ui] ſina/piſmatib[que] faci[que] albificatib[us]. C[ap.] ſo ſi loco cauua appu[er]it: p[or]co ip[iguare]: ac renouati necesse erit. Et ſi nigra fuerit 2 acaua v[tra]q[ui] dicta ne]c]ia erut. De bis p[er]tæ cau rea que variolæ de]lét ſigna: est balneo c[ui] ſinapiſmatib[que] freq[unter] y[ri]. C[ep]ithima valid[us] ad ſigna variolæ, 2 puſtula[que] de]lèda. B[er]merdaſengi muraba: radices aru[di]nuſs ſiccas farin[que] ciceris oſſa vetuſta farin[que] riz[ia]: ſemina melo: n[ui] excozicata: ſemina alb[que] costu[que]: hec oia c[ui] mucillaginib[que] ſenugreci: 3 rei ſeis loci comilceſa: 4 ex eis facies ſinapiſmeſt.

Labies p[uſtule] bis valde accidunt: 9 c[ib]aria ſanguinæ corruſpètia freq[unter] edunt ſic ſunt ſalita: vel ſulcita q[ui] ſale c[odi]nuſt: 2 taguebil ca]ſa: aut alia vel mel: ſiue vinu] yet: p[u]z: bib[ut] eis quoq[us] accit: q[ui] ſe peſe la/bo]z[at] 2 vigilat: 2 balneo n[ò] ſepe vtun[que]. Quib[que] ſert p[us] y[ri] flòmia: 2 poſt p[ot]oſe mirabolano[que] citrinop[que] 3 ſumant: 1,5, memireſin: 3,9. ep[ithim]i ſene ſemis ſumiterre. a[n]i. 3,5. ſeis ſcariole: anthe re polipody abſin[by]. a[n]i. 3,5. y[ui]o a[in] trib[ui]lb[us] aq[ui]o donec ad vni] libre o[nas] redeant p[es]: coquaf[que] ex cept ep[ithim]o q[ui] do in fine de]coctis tr[ui] admifcendu] erit. C[ap.] poſt hec oia manib[que] ſricata colen[que]. In quos] colatura te]reniabi[n] 3,5. ponan[que]. St aŭt tereniabi[n] n[ò] heaſt, p[o] co ſuca ru] roſatu] verus p[on]a: qui multib[us] bib[icibus]. C[ap.] pilule de]p[ur]itui val[è]tes 2 ſcabi[que]. R[al]oſe mirabo. citrio[que]

a[n]. 3,1. ſcamonee roſa[que] rubea[que] a[n]. 3, 3[ar]tæ p[te]. ſi]aſt ex eis pillule: 4 q[ui]o poſtio ſit doſis vna. 3 Ueque ſumède ſut vi cibus. C[ap.] poſt[que] aŭt corp[]flòmia ac v[è]tris ſol]one eu]tù fuerit: poſtio iſta quotidie erit d[omi]da. R[al]a puna vanafscena. a[x]. tamarido[que] a ſemib[que] muſidato[que] zuchina al[an]. a[n]. ſi]aſt aue p[res] libre aq[ui] bulientis fundan[que] 2 p[no]ctè vna] di]miſa fricen[que]: 2 colen[que]: 2 in potu ſuman[que]. Si aŭt coq[ui]n for[ti]s oba]pun[que]. 4 J[us] t[us] q[ui]s 3[que] ab]dun[que] ſene: 2 e[mi] ſter[que] ex q[b]r]q[ui]tidie 3, 11, y[ui] ſut bibède. C[electuariu]n ad ſcabi[que] 2 pu] ritu] val[è]s. B[er]mirab. citrio[que] p[te] vna] ſene ſumi] ſter[que] a[n]. p[te] media: ſucci abſin[by] q[ui]tù 3[ar]tæ q[ra] pars mirabolano[que] 2 a[ſic]iun[que] oia c[ui] melle: 2 ſumi[que] ex ea q[ui]tidie q[ui]tù e]uellane magnitudo. C[]oſert p[er]tæca p[ur] ritui] ſicco in aq[ui] ca]la balneari: 2 corp[]in balneo ex aceto: 2 oleo roſe: 2 ſucco apy] ſricare. Seru q[ui]s c[ui] mirabolano[ſis] 2 zucharo in potu ſumere auxilia[que]. Si aŭt ex frequi[que] coz pozis eu]none remediu] n[ò] ſubſequa] egroto q[ui]tidie in mác[que] 2 in ſero poſt ſol] occaſu[que]: tricitu] frac[tu] coctu] c[ui] multa aq[ui] 2 zucharo albo in potu est tribu[que]. 3 L[ac]a q[ui] z] vaccinum ac] toſum potare o[ſ]. C[ui] aŭt ſcabi[que] pati[que] 2 p[ur]itui: ab o[ſi] re ſalſa: ac dulci: 2 acuca abſtinere o[ſ]. D[olera] aŭt frida et res acetoſas: 2 leues carnes edere o[ſ]. vinu] q[ui]s ſi bibat: m[ù]ta fit mi[tr]u aq[ui] C[ep]ithima ſcabi[que] ſicce 2 ſer[es]. B[er]bau] rach cos[ti]: ſal]q[ui] diſi. a[n]. 3,1. ſi]que q[ui] 3,7. aceto t[ui] ſolei ſeu] q[ui] ſuficit ad B[] vt corp[us] ex e]o in balneo ep[ithim]ari poſſit. Q[ui] poſt[que] linitu] fuerit mancaſt: 2 poſtcau lau[è]t. C[ep]ithima ad ſcabi[que] humida[que]. B[er]arg[eti] viu[n]t] 2 inſtitu] ca]tbim[ia] argi[que]: oleádr[u] 2 diſi alchali merdaſengi. Ex bis c[ui] aceto 2 oleo roſco mi[tr]is: ſiat ep[ithima]: 2 p[or]totan] noctè ſic ma]ne[que]. 3n mane yo balneu i]grediu] pati[que]: 2 c[ui] aceto 2 y[ri] n[ò] viridi ſricer: poſtcau aŭt c[ui] aq[ui] lau[è]t ca]la. Et bis geſtis aqua frida p[u]ſ ip[]m funda]t: 2 oleo iunct[que] roſeo egredia[que]. C[ap]i] scabi[que] q[ui] vetuſte m[ù]tui auxilia[que] p[yn]a]q[ui] tricu] q[ui]e ru] ſumere aloes p[ò]dus y[ri] aurei. Q[ui] ac]p[er] trib[que] itermiſis ſis dieb[que] ſac]ediu]n. Q[ui] ex p[er] po]co ex]coz]iatio eu]enerit: cura]da erit: hoc.n. ſcabiu]em de]ſtruit. 2 p[ur]itui. C[ep]ithima ad ſcabi[que] q[ui] bonu] e[pi]ns 2 valiudiu] neq[us] ampul[as] faci[que] na]duſione. R[er]merdaſengi attrameri citrinu: p[ò]dera equa lia: hec per he]bdomadam vna] ad ſolem frequenter cum aceto teran[que]: 2 poſtcau reponantur ex quibus cum necesse fuerit: ſiat ep[ithima]. C[ap.] de]sare vel ſafre. C[ap.] XXIX.

Aando hec accidit paſſio ſaguiné m[ù]que. Et ſi v[è]ter mollis fuerit da ſucu] g[na]to[que] mu[zo]q[ui] Si aŭt ſic[que] v[è]teru]tèr: a[po]t[oe]s q[ui] p[de]ce] ſut: 2 mitte patiètè q[ui]tidie i aqua] ca]laz[que] ter: 2 da ei c[ibaria] q[ui] c[ri]piuſt acetiu] 2 oleu]n 2 amigdalinu] oleu[n]: tafcaq[ui] aq[ui] c[ui] oleo amigdalino: atq[ui] cha]ris: 2 muſos ei dabis 2 his filia: buic p[er]tæca egritudini có]fert lac acetoſu]n: 2 auxilia[que] trociſc[que] de] podio: v[il] trociſc[que] de] ca]fo[ra] c[ui] ſucco g[na]to[que]. 2 ex ſi hec paſſio p[ir]ma]ta] fuerit fol]ue v[è]rè: ex ap[o]zimate mirab. citriu. 2 ſi c[ui] B[] poſt[é] paria] aduſtioné: tera]c granatu] c[ui] coz[ti]ce ſiu] 2 ex p[er]mi]de] ex]ba]ſucceis i q[ui] zuchar[que] al. p[o]aſt 2 ad bib[é]du] tribua]n. Duic p[er]tæca egritudini ſkert ſumere ſe[que]: 2 potare c[ui] iulep[que] po]tu]ace atq[ui] p[ily]. a[n]. 3,1. y[ui]o c[ibar]us y[ri] que cum aceto 2 ſu] mach ſiunt: 2 ſumere p[is]taná] 2 lac acetoſum.

C[ap.] de]balaf[que].

Eludatio n[ò] egricid: n[ifi] ex ſudor] m[ù]tudie. cui i] fridis mo]zari do]mib[que] 2 aq[ui] frida 2 o]ki] lauari. loca[que] q[b] de]ſu]datio o[ri]ſolet: ex aq[ui] frida: 2 roſea: 2 o[lo] inu]gi] remediu] affect. Duic p[er]tæca egritudini ſkert: poſt[que] ex]ora] fuerit: c[ui] croco o[tu]lau[que]: 2 y[ei]s celidio]e 2 ace]to 2 oleo roſ. ep[ithim]ari. C[al]chána q[ui]s 2 ſal ſum[ar] 2 c[ui] aceto mi]ceſa]t: ex q[b] do]ca] i balneo ep[ithim]ar[que] q[ui] d[omi]vna] x[tr]aſeat h[ora] ſic d[itta]t: p[ea] yo lau[è]t 2 ſic c[ui] fur[que]r[ic]e[.

Tracatus

De impetigine.

I impetigo

qualis incipiens fuerit: neq. in carnis pfundo
fuerit fixa: sanari poterit si cum adipe galline:
vel anatis: vel cum cera: et oleo: aut dżagag. vel
puno: gūmi aut oleo de frumento: vel cu biv
tiro cocto vel crudo friceſ: cum hoc eul tectus aqua tepi-
da ſup eā fundat: atq. a cibis qui coleraz generāt nigram
abſtineat qui patiſ. Or si iam carnis, pfunditatē occu-
piuit: z in ea ſalupērque apparent. Loq. cum ploia
ταpoqimate de epibimo: ac fero cum epithimo: necno e:
bis oib? que iam in ſcabiei caplo diim? z i melie caplo vi
cuti ſumus: euacuari puenti. Sanguifuge pterea loco
ſunt ſuperponède. Qui poſt ipſa: ſuctione z aqua caſa la-
uandus eſt z p[er]emendus. Sanguifuge aŭt multis vicib^
pdicto mō ſunt adbiſende: qo eo vſq. fiat: donec qub
ibi eſt ſup fluitatis: ſugendo penit: remoueaf. Et poſt hec
epithimata de ſabapba locis iponan. Que ſi non ſuffece-
rint: locus tādiu foſtiter fricet: donec ſanguis ab eo flat.
Et deinde acuti medicamis puluis deſup ipſara. Quod
eo vſq. fiat: donec caro ſana z rubea appeat. Poſtea vero
curet cī vngueto de vōſanef. De his aŭt que impetigi
nem auferut: est fricatio que fit cū citri acetoſitate: z amo
niaco z aceto: vel cū maſbacumia miſta cū aceto: z epithi
matæ: aut cū mugad z aceto. Oleu aŭt de tritico incipie
ti yalet impetigini. Qo hoc modo fit: triticiu mūduſ ſumat:
z in p[ix]ide vitrea vndiq. ex argilla inuoluta ponat. Liu-
os cūz pila ex filis eris ſacta opilez: que in p[ix]tico p[ix]idis
collo stringaſ: ne fru m[ét]u ex p[ix]ide e[re] p[imit]at c[ui] ei^
caput inferius verſum fuerit. Poſtea ſumat ſesta in qua
igne boies tenere coluſeuret: in cuius medio ſit ſoſamen
per q[ui]o p[ix]idis p[ix]icte caput iſerius verſum traſducaſ. Et
poſtea circa ip[us] ac ſup ſterc ex vaccinu ſicu ponat: z iq. ignis
paulariſt accedat. Sub fozamine q[ui]o e[in] ſesta: aliqond
vas p[imit]a in quo q[ui]o ex tritico fluit: recipiſa. Ex quo im-
petigo epithimari puenti. Et n[am]boc mirabile i p[er]i cura-
tione.

De morphea alba, CAP. XXXII.

Orphee

albe ſoſert ex ſeitaragi indi z ſe-
mine raffani: z rubea ac cōdiſi:
z ſinapi: tritis: z cū forſti aceto miſtis ad ſolem
fricari. Aut cepa que vocaſ bulbus ſumat:
z ad folè multoties quotidie ex ea ſr操.

Que ſi n[ò] ſuffe cerint triferè innozis due ſumat: z atq. turbit pulveris pigre. an. z. i. colloqntide pars quarta. z. i. hoc ſin- gulis m[é]ſib: z ter vel quater in potu eſ ſim[é]du. Alius aŭt diebus q[ui]b[on] y[te]ſ hoc medicamie: pondus. trui. z. trife- re ſoliu ztinuo ſumat. Et eo y[ta]f regimie q[ui]b[on] caplo eo- rum que canitiu tardant nominatimus.

De morphea nigra.

CAP. XXXIII.

Ai morphea

pati: nigra: flōmādus

c: eiusq. venter c[ui] epi-
tbimo multoties ſoluèd us. Poſt hec aŭt ex ſe-
mine raffani: z cōdiſi: z ſemine erucer: ac aceto lo
cus epithimè. Jpſe v[oi] qui patiſ: balneu ingre
diatur frequenter: z cibis hume[cr]atiuſs y[ta]f: z custodiaſ
cum regimine melancoliam patientium.

De albaras.

CAP. XXXIII.

Albaras

curatione eode ztendus
regimine: quo et in moz-

phee albe cura y[ti]r quis. Amomitus p[ter]ea fre
quenter d[ā]dus eſt: atq. cibaria deſiccantia tri-
buenda: z eo eſt y[te]du regimie q[ui]b[on] canitieſ tar-
dat. Et ordinatim p[are]t ad electuariuſ o[ne] anacardis
fumèdu: z iſto y[ta]f epitbimate. B[as]eitaragi indi: kebike
gi ſtakifagrie: vetrinu cātarida: an. p[tes] equales. Dia hec
cum aqua in qua rubea ſit cocta miſceaf: et ex bis poſtq

locus cū bulbo foſtiter fricatus fuerit: fiat ſup e[ui]s epithi-
ma. D[u]ic p[ter]ea egritudini: ſoſert epitbimari ex nigri
ſerpētis ſanguie. Eſt.n.nigri ſerpentis, p[pi]ctas hoc opari.
Or ſi locus in quo hec apper egritudo puſs erit: igne
erit ſubrēdus. Poſtea tādiu medicandus: donec adſtio
remoueaf. Aut cum ſucco anacardi eo vſq. fricandus:
quoad ibi y[ef]ica fiat: z caro vbi eſt albaras coroſo: dei-
de vo curādus erit locus: donec ſaneſ. Vel tingédus erit
locus cum bis que rubeum efficiunt colo[zem] aut nigrus.
D[in]tectura que locu albaras de coro[pi]sis reducet colo[ra]
Alo[pat]bus: mirrba: fer. vini: macra rubea: alumen ſuman
tur: z ex iſſis tādiu multis friceſ vicib: donec patiens an-
guſtiec. Doc.n. locu tingit: z eius trituctura viginti p[man]et
diebus. Or si hec egritudo loca in q[ui]b[on] y[eto]ſe ſolèt mi-
ti iuſerit: ſanguis p[us] ex eis c[ui] vētōſis erit e[tr]abédus: z
poſt ip[ar]us remotionem locus ex m[er]daſengi albificato
epibimandus. Aut ex rubea z aceto epithimeſ. Aut poſt
ſanguis e[ extractione] ventoſa amarici b[hi]s ſuccuz appona:
loco z diu ibi ſtare p[imit]aſ: vel loco poſt vētōſa: ablatio
nem: epi]tbima ex rubea: z eſitaragi indi miſtis cum aqua
in qua brazil fuerit coctu apponaſ. Si aŭt buiis egrutidi
nus maxima quātūtis loci occupuerit epi]tbatum vento-
fis poſſotipos frequens facienda e: ſtoſo botomia.

De lepza.

CA. XXXV.

I buic

egritudini ſtatim subſucriatim ex
quo iepic: vt ſaneſ vel reſp[mat]ur
poſſible eſt. Sed poſtq[ui] mébra vulneraueru:
ac: coru: cōrui ſerias: poſtasse: non ſanib.

Lum iſig oculo[ſ] albedo obſuſcari viſa fuerit: voq[ui] rauſcere e[iceper]i: ſudoq[ui] fuerit ſetidifil[mi]t: facies y[ter] inflatae appariens cum ſoſtii ſoſtii loci z no di q[ui]da in ea ſieri ceperint p[ili]q[ui]oq[ui] ſupcilio[ſ] subtiliān[si]n
ſuccurrédu ei erit. E[rit] iſig egro i p[ri]ncipio ſubueniēdu[c] c[ui] ſanguis e[ extractione] ex vena purpura e[ extr]i b[ach]zy poſtea p[ali]quot dies quiſeſtere p[imit]aſ: atq[ui] in bis q[ui]b[on]
quiſeſt diebus c[ui] carne arietina y[led]ina nutriā. Uinuq[ui] claru: z bene redolēs ac multu p[er]tepaſt bibat: z in balneo quotidie ponat. Poſt hec aut[em] de b[ach]io ſini
ſtro flōmeſ: z p[er]aliquot dies quiſeſtere deſmitta: z vt o[mi]ximus nutriā. Deicepa v[oi] aposita e[ epib]thimo multo-
tiens ei tribuaſ. Jnter quaſ iz yna alia ſequa: quiſeſču[n] tamé eſt. C[patiés] p[ter]ea cibis alaſ: humectatiuſs: atq[ui] in balneo quotidie ponat. Et a labo[ſ]e z vigilys necno ab omnib[ui]cibis a q[ui]b[ui] melanolia patiētes abſtine[re] p[rec]i
p[er]miſus custodiſ. Œſer q[ui]oq[ui] c[ui] zubarach: frequeuer eſt oandu. Jpſe etiā taſt e[ reg]édus: v[tille] qui ſui c[or]po-
ris humectatione adipiſci deſiderat. E[ſt] eti balneo c[ui]
farina ciceris z ſabat: atq[ui] c[ui] baurach z viſen fricad:
z aqua tepida frequêter infundendus. Poſt hec aut[em] de oleo e[ femine] cucurbita: z violato inungendus: z ſic
egrediā balneu. Lu a[ui] hec egritudo alicui ſoſtiter adbe-
ſerit: z in eo q[ui] fixa m[á]ferit c[ui] vipe[ra]z carne medicand?
erit. Ei[us] vero co[pi]z qui h[ac] vt[if] medicina infla[ſ]: atq[ui] p
aliquot dies ab[pi]q[ui] ſenſu manet. Sed e[ poſtea] exco[zi]tatur
co[pi]z? e[gr]edi[ſ] de ſub loco exco[zi]tato caro tenera: z ſic ab
inſirmitate patiens curaſ: ſicut ex p[anti]q[ui] nouim[er]i
tatioc: qua y[er]a eſſe credimus: ac ſicut et i hoc n[ò]tpe n[ò]
peul o[ting]it. R[et]ulit.n.nibi quidā ſe qua[d]a curaſe mu-
liere cum ilt[us] medicinis: qua lepza iā vebementer inua-
ferat: z ſanata eſt. C[ur]atio lep[ze] cum vipe[ris]. Vipere
ſumat: montane de locis in quibus neg[ui] palus eſt: neq-
lutu: z e[pi]z capita atq[ui] caude abſcindan: z quic[ed] in ycn
tribus eſ eycaſ: z lauen: de]na l]lla noua ponan: i q[ui]
sal z anetu z galanga z piper z aqua: z paru olei mittenda
ſunt. Que tādiu ſunt coquède: donec tota caro diſſoluāt.
Dis a[ui]t g[el]ſtis patiēs ius illud bibat: z carnem concedat.

Quintus

z5

Et si scotomiam paſſus fuerit; et ceciderit: iam suſſicit ei. Quid si non acciderit: idè incerit ei; idùdù iuſt qòt zat diu fa ciedù eſt: donec iflectur. Lú.n.inſlari ceperit ac scotomias pati: iam tunc suſſicit ei. C Ego ąſo adolescèrit medicatus ſui: in cui? facie nodi ſi fieri incipiebat. Eui ſuccurrere incepi: cuſ flobotomì: et vêtris soluſe ex apozimate epi- tbimi: et ex pillulis q colorá expeſtùnigrá: euſ quòs bal neat: atam inſque frequèter ingredi feci: et cibaria humecta tòbem facièta dedi. Posita yo getem per aliquot dies ei adhibui nutrièdo eu cibis bonu pſtàtibus nutrimètum. Posit qetè yo ad vêtrè ſoluſè redy. Qòt totiés feci: do- nec pufus: quadragesiæ in quinque meſi: paucorum diuerzì ſpatio ventrè ſolui: Quib? peractis pili q ceciderat rena ſci ceperùt: facies et colò: meliorari: ocuſi quæ clareſcere: et ſuit integre ſaniti p[ro]pinauſis. Ex hinc aut q nobis receſſit regimè quo eu còſeruabam? p[er]termiſſus ſuit. P[er] ſex yo méſes: inueni eu ià penit? ſanù. Qui mibi retulit ſe coſuyl ſuſſe regimine dum foras erat quo a me regi ſue uerat: hoc excepto q[ui] mediciná ventris ſolutiæ p[er]ter ſeru nò ſumſpit. C De ſicubum. CAP. XXXVI.

Eruce
remoſenk ſi ex ſolys mirti mul-
totiés ſoſtiter ſricenf. Caut ſi
cu ſolys capparis viridib[us] vel aceto ſirate ſu-
erint. C Uel ſi ex emplò q[ui] exiſturas apit: ut
ſuo diemc? caplo: epibimèn: aut ſcarificenf
et cum deſſregil cali ſricenf: que q[ue]s ſunt medicam
acuta: fricatio quòs ex ſale et aceto in die mktotiés ſacta
ſert. C Eui ſat epibimè cu ſcarmerici q[ui] aceto: at ſri-
cenf: multotiés eu aceto. Iſpùs enis eus radicitus euſellit
C Uel ſricentur ex pilocaractis recètibus de romania.
C Eruce at multas bæbentes radices: ſcarificari ſuenit
totas radices: et ea q[ui] circa ipſas ſunt loca: et ſup ſcarificati
onis loca puluerè acuti medicaminis ſpargere: q[ui] tâ diu
facièdu eſt: donec tota corzodaf. et denigretur. Posit bec
aŭt buti[que] deſuper ponaſ: donec q[ui] denigratu é auferaf
Quib? ita peractis: ad idè multotiés eſt reuertèdu: yna
vice ponèdo buti[que]: italia medicamé acuru. Posit quòs at
penitus corzofa ſuferint: locu cu bis que carné creant: erit
medicàdus. Si aŭt verruca[que] multitudo in corpoze exor
ta ſuferit: p[atienté] frequerit flobotoma: et cins ventrem
cu bis que in caplo de melàcolia noiabim? ſolue. Iſpùm
q[ui] cu cibis et balneo interi du ita agis: humecta. Et ei ei
curatòc ytere ex iso q[ui] in lepre ſanatde vii conſueuſit.

C De bis q palpebraz giant pilos. CAP. XXXVII

Ollrium
q[ui] palpebrazus giant pilos
et ſpíſos facit. R. offinú miro
balan[que] còbultò. 3. 5. ſumi tburis. 3. 11. ſpice
inde: carpobalsami. ana. 3. 11. lapidis azuli. 3. x.
Ex bis oibus fac collirii in quo radi immif-
fus: quotidie inter palpebzas trabat. C palpebza p[re]
rea q[ui] q[ui] accidit alopitia: q[ui] hoc mó é curada: radius mul-
toriés in die in ſucco cepe intact? p[er] palpebzas trabatur:
et ſubſequèter collirii imitaf: et ex aliquo epibhimatum:
que nominauimus ibi epibima fiat.

C De pediculis in palpebza exutib? CA. XXXVIII.

Alpebre
in p[er]mis ab eis müdificetur:
deinde cu aqua et ſale lauenf.
Posita yo alumé ameni teratur: ex quo cum
radio palpebza imittatur. Or ſi in palpebza
pedicillorùm fuerit multitudo: facies ſuper
aquam calida ſepe ponatur: et palpebze a pediculis müdi
ficetur: atq[ui] ipſis de tilis ſie ſef immittatur. R. terre argè-
ti viu: arſeni canubæ: ita ſiſagrie. ana. partes equales: gu-
mi quartà vnius partis: fiat ex eis ſief. Ex quibus cu ne-
ceſſe fuerit in aqua aligd ſefoluatur: in qua radius ma-
de factus per extremitatem palpebraz: et pilorùm radi-

ces trabatur: cum subſtituate et cautela máxima. Quo fa
cito palpebze diu ſunt tenède: ne oculum tagât.

C De Odeuloce

Cando
in oculo fuerit odeolú. i. apo-
ſtema longum odeo ſimile: v'l
panico: p[re]cipe patièt yr in manc frequenter
balneecf: yr abſtiet a cena: ne vêrmiat vê
tre repleto. Que ſi nò ſuffecerint: ſuperpone ci
vnguèto q[ui] vocatur di aquilon: q[ui] in caplò de
ſeroſulis noiabimus. Aut cerà ſolue: et radium in ipſa
calida intactú: ſup íp[er] trahe: vel micas panis cu aqua mi
ſce donec fiat maſſa: et deſuper pone: vel cu ſigia unge.
P[er]tiens quòq[ui] vt p[red]ictu eſt: balneu frequèter igredi
atur: et ſuper aquam calidam faciem teneat.

C De Hesſe exiſtente i oculo.

Portet
aliquem poſt dozmitòem ocu-
los ap[er]ire nò valètè: frequen-
ter balneu ingredi: et aqua cali: cu oleo ſuper
caput fundere: faciègy ap[or]io aque caſe ſuppo-
nere: et atq[ui] cíulos eu p[ano] aqua calida: inſulá-
embrocare. Quin p[re]terea ac oleu roſeu mixta cu adipe
galine refoluta: et colata ſimul c[qua]ſuentur: et palpebri
in hozo dozmiendi ſupponantur: aut ſcariola c[ô]rusa euſ
oleo violato deſuper mittatur.

C De Oculis foras p[re]minèritib?

J er
vomitu p[re]cederit aut ex mìto conami-
ne: aut ex clamore: vel ex p[re]uſione:
vel ex bis ſimilibus oculi foras p[re]minuerint:
ſtatim in cadè hozo fiat flobotomia: et venter
ſoſtiter ſoluaſ: atq[ui] oculi ex aloe: et litio: et aca-
tia: et ſucco tarataith epibimèn: ac re[pr]imaf: et in loco re-
preſſionis rotula parua de colla ponat: et stringaſ deſup-
t patiés ſupinus faciat: et a ſtrenutatione et a vomitu ſibi
canat. In oze quòq[ui] tencat aliquid q[ui] ſlegma cyciar: et
gargarímu faciat: ac cibaria minit: v[ini]no mò bibat

C De ſetore zariunum.

Im
narib? mal? fuerit odo aluminis mir
re: calcantib: gallicæ p[es] ſumar: c[que]
Dec oia teratur: quibus ita p[act]is patiens vii
nui p[ares] ſugar multis vicibus odoziferu: ac
ocinde de p[re]dicto medicamine i nares iſtufle
tur: vel liciniiu in co intinctum ponatur in nares.

CAP. XLII.

C Aliud medicamé. R. calami aromatici: ſeminum yefrin:
feminis roſe. garioſil. ana. 3. i. galaruſi mirre. ana. 3. 5. mi-
ſci quatu[que] p[oder]at ynu granum o[de]i: terantur omnia et
medicentur cum eis nares.

C Medicamen aliud. Spice inde: gallie: garioſil. ana. 3.
i. coquantur oia in tribus lib[is] vint bene oleſtis. Q[ui] per
nares ſugatur: et ex eo gargarínuſus kiat: liciniiuq[ui] in co po-
ſitum naribus immittatur.

C De ſetore oris.

Ens ſi
in oze corruptus fuerit: aut in gin
giuis putre factio a q[ui]bus malus
estimaſ: odo: p[re]cedere ex[tra]be dètè. H[igi]nas
át corruptas cura cu calidicó. i. trocisco de ar-
senico ſcó ad p[re]cautatè et nos iaz noiabimus.

CAP. XLIII.

C Or ſi a palato i os humo[rum] mal[ui] b[us] ſapòzè deſcèderit
íp[er]m[us] eger ſenſu p[re]ceperit: egrú quotidie gargarízare fa-
cias firupú acetoſú cu ſinapi. C poſita yo in cadem die
fac gargarímu ex vino in q[ui] garioſili et gallia: et sp[ic]a ina
ci pi[co]cti fuerint. C si aŭt cu ſetore oris: nullú fuerit
p[re]dicto q[ui] noiauim? fac patièt v[omere] poſt q[ui] res fal
ſas: et ſinapi[que]: et ſiclas comederit: et bibere id romel. Et o[ra]
ei ex pigra doſes multas: p[re]quètes: et cultodi euſa c[ib]is
vntuofis: et c[ro]ſis: et ſi comedat nifi frixa: et ea q[ui] patella
coquiſt. p[an]e q[ui] i al[m]uri de romania iſtinct[ui] edat: et ex

D

Tractatus

eo leiumus bibat. Ante etiam ᾤ comedat: ex rebite et senetbu aliquátulú comedat. Uinú et quoytitur ciperu: et spică: ac gariofil parúp habeat amíztos. Atq. de gariofil istis fumat: ᾤrum de scriptio. B.gallie: gariofil. cinami: nucis muſcate: cipi: spice: corticú citri: xiloaloes. ana par- tes eçles: muſct: viceſima vni9 partis. Ex bis oibus cù vi no bû redoléte mipti ſiát pillule ad cicer magnitudiné: ex gb9 qûtidie in mané tres ſumant. 3. qûs eger parúp maſt cer ac trayctat muſcú. C. medicam. pbatu in malum ois odozé yalde ſerés. qôb êt oibus alys meli9 exſitire: apiu frequéter comedere. Est.n.medicam boc: ad B for tiffimú. C. Alind viridis mirti ſumitas accipia: et ſil paſſulis eiusdè quâtiteratis cui ipſa ê qb9 femina ſint eie cta tera: ex qibus i nucis ſiltudiné magdalcones ſoſume tur: quoz yn9 in manc: et alius in hozá dozmiédi ſumaſ. C. Dentifriciú qôb os bû redolere facit. B. spice ciperi: ro- ſe: ſoly gallie: corticú citri: gariofil. amomi: corticú xiloa- loes: maſticis ſalis côbúſt: mellis. ana. partes eçles: mi- ſceantur et ex eis dentes fricentur.

C. De bis q occelt at odorzévini ac reſpút. CA.XLIII

I ciperi

poſt vinú maſticetur: ei: repi mút odóre. Et ſi cubebe cum eis fuerint amízte: forti9 opabú: C. Aliò me dicamé: cipi: cubebe; zedoaria: maſticeſt: et cu eis dètés fricent. De bis quoq que vini rep- mút odóre è poſt ei9 bauſtrú ere: et pprie res acetaſos: vt ſút ſinapi: et cepe aceto còditi: et acerum bibere: et maſt care coriandrum.

C. De bis qui occultant fetozem alliozum et ceparum et porozum. CAP. XLV.

Aleus

in parua frusta incifus i oleo fri- gaf onfacino: qui garioſili pulue rê bûs apſiú p9 ſupradicto: cfu còedat. Aut coriáduſe ſue recès ſit: ſue ſicci: poſt ipz forti ter maſticeſ: ac de ei9 ſucco: pa: trayciá. Aut fabe vel lètes afflate comedantur. C. Aut maſticetur ru- ta: et ex ea parú edatur. Est.n.eius p[re]pictas qôb odóre for- titer remouere. C. Aut zedoaria maſticeſt: et ex ea parum trayciá. C. Aut ſumitas alaulaich maſticeſt. Poſt cui maſticatòez pa: vini odóſeri i poru ſumaſt. C. Aut mé ta maſticetur: ſue métaſtru: et poſt ipſa pa: aceti ſumaſt.

C. De illis que probibent flurum ſalie currentez ab ore apud ſonnum. CAP. XLVI

Ai hoc

inſestatur: ſcarioli recentem cu ſale ieuin9 multis comedat die. bus: azuech quoq eis gargarifinu frequenter faciat. Et triferà minore quotidie bibat: fre- quètibs yta: vomitu. Dic.n.co peit9 remoueſt.

C. Duic p[re]terea egritudini: aqua cala: i mane bibere: et al muri de romania: et vinú coctu i poru ſumeſt: et triticú fra ctu: et asſatú fine liquoze aliquo comedere còſert: circa no cète quoq edere toztellas cum al SURI nabati confert.

C. De bis que abſtergunt dentes et deſtruunt alhaka vel cócauitates. CAP. XLVII.

Entifricium

qô ventes abſtergit: et ccauitatem remouet. Sal gêma: et spuma maris teran: et ex eis de tes fricetur. Lôgruut.n. C. Alind cipi: alkali: ſalis gême: p[ur]ume marie: partes ſumaſt equa les: et ex eis tritis dentes fricentur.

C. Alind testarum viceozum viridiun: vitri de ſiria alka li: partes accepte equales: optime teratur et ex eis ſoli fri- centur dentes: ſed gingiuarum caro ab eis bene custodia tur. Dentes quoq: concanuari p[ro]obibentur: ſi ſingulis die bus cum oleo inungantur.

C. De bis q phibét cozſoſionè dètiu fieri. CXLVIII

Oca

dentium corzofa: maſtice repleantur et aluminu: vel dentes qui iam corzò di inceperu: etodè munian: medicamè atq. cù pipe et cipis tritis fricéſt: yl gallè cipſi: et ze: et fruct? tamarifci ſumant: et teraſt: et fiat ex eis dètificiú. Or si corzofio magna fuerit: multoſo: iua- ſerit dètés: véter a colera rubea multoties è purgadus: et cibaria qumrectat tribuèda: atq. ab acúmòya: et falſis abſtinèdu: ac eo est vtèdu: regimic: quo qui corporis vult adipiſci croſſitiem: vt confucuit.

C. De illis q phibét dètés còmotos cadere. C.XLIX.

Alaustie.

alumén: gallia: acatbia: ypoq stidos teraſt: et ex eis dètium motoz radices fricent. C. Dirobalanoz q[ui] citrinoy: gallay: emblico: aluminis p[er]tes ſu- man: eçles et trite: cui aceto miſceſt: et fiat ex eis trocifi: et cu necesse fuerit: motoz dentíuz radices ex eis fricéſt. Or si forſtiter mouean: moti cù ſanis aurea ca tenula ligentur.

C. De Superfluitate auriu purganda. CAP. L.

Am hozá

affuerit dormièdi: oleu te: pidú auri ifundat: et i mae q patif: balneu ignedia: et ſup lat: in q auris mûdaá iaceat: et aurè ſolio balnei p[pin]quas faciat: e: q ibi teneat: dècc ab ea egredia: ge qd exire poterit. C. Alind remaſſat cu radio cotu: iuolú tu bûte expellat. C. Alind acetu i baurach auri inyicat ibi: q poſt qua: pa: remaſſerint: expellat. Or poſtea i bal neo multoties ſicri auenit: atq. auris i aliq hozá ſt caſe vapozè è tenèda. Poſt B auris cù radio inuoluto ex coto: iteri9 è abſtergèda. C. Est èt obseruadù: vt balncuz ſpe igredia: et p[ro]bibeatur ne iſtud multum fiat.

C. De Illis q auferút fetozé aſcelap. CAP. LI.

Ithargiz

albificarú ſumaſt cù aqua ro.i. q ſit cáphozá 1[]pgat: ex gb9 trocifiſci ſupi9 i ſiferi roſis tegar: et ſic maneat donec dèſicéſt poſtea reponan: et ex eis cù necesse fuerit medicamen ſit. C. Aut tutbia cu aq9 e ſale lauata: cuz aq ro. caphozá ſicia: et vta: et ea cù necesse fuerit. C. Aut roſap rub. libza.i. gallie: spice: cipi: mirre aluminis ana. 3.i. ſumaſt et ex eis cù aqua ro. trocifi: iſoſme: ex gb9 cù neèce fuerit: epibima fiat.

C. De Illis q phibét ſudozé pedú. CAP. LII.

I pedes cum

alumine in aqua re soluto fricentur: aut cum folys cipzefi: yel cum folys tamari aut cum aqua mirti: ex p[re]ſſe remouebitur ſudoz. C. De Illis que ſudozem roti9 corporis be ne redolere faciuſt.

Ardozum

capita còedat c iunipi ſemè q[ui]tidie in potu ſumaſt aut caſſia lignea. Loſp9 q[ui] cù tricofis de roſis q[ui] caplo: d aſcelap. fetore noiauimus atq. cum bûb fricéſt. Uinú et bibat aqtrú. ipz.n. bonuz facit odóre. Et de apio comedat. C. De Diminutione fetoris vize et eſectionis. CA. LIII.

Jnú

bû redolés è bibedú: et iunipi ſemè i bozis frídís còedédú ac caſſia lignea edéda. Lib. q[ui] ytíſ cinamomi: ac galáge m[ú] tú i ſe bêat. ſenugrecú yo v[]l'afá ſue âinéd: et oua atq. eruca: nec non allia: et cepas: et pozos: et ſinapi: ac iftigar: nullo m[ó] comédat: et caueſt ſibi a fastidio.

C. De Lústodia corporis mortui ne feteat: et ne citu p[ro]ſeſt. CA. LV. X colloqntida i baurach rubeo fiat ſuppo ſito[ru]nt: et i ipſi9 ano p[on]a: capite iſeriu9

Quintus

26

expeſte: z forſtiter moueſt poſteåpſtatuarſz catuſtut rectú eiuſt; vêvre ſiſt:z donec ſuppoſtoriúz egrediaſt poſtea ò eode aliuſ iſe ſuppoſtoriúz fiat. Ó tâdiu faciuſt ûn:z donec totú ſterc qb eí vêtre egrediaſt. Æt bis geſtis:aloes:z mirra:z achatia:z ramis:z caphoza ſumáſt ex bis oib:z iaq ro:resolutis ſuppoſtoriúi factu p:anu imittaf:z inde an qb coto i bac inuſto medicia opileſt:z postquſa i aceto z aq ro:ſuerit refolta oes ei: iuſtucte inuſa:z postqu:pa pa:u falis cis fuerit amixtú. C Narib:q dz ei: argêtu viuus puſ z inycaſt. Et deiceps oia ei:q fozamina:cu b qb dixim:z stringaſt:z adiaſt ipſz cu aloe:mirra:z gallia:z alumeſt:z fale eſſi meſura ſuſceptis. C Ois pſterea moruq a ſuper ſua iacet facie vêtre nô hebit ikatút. Et cu ei:z narib:z argêtu poneſt viuú c reſbip:ſi p:fiq nô deſluet. C De bis qz q cadauer putrefieri nô pmittrú:est vt eu c alkira liniatur. C De illis que pibêb ne pueroz teſticulis z puellarum manimidis pperet magnitudo.

CAP. LVI.

Jminí terat: ex eo aqua 2spſo empla  
strú fiat qb de ſup cu pano linoe  
inc aceto z aq ifuſo trigaſt: neq ciaſa q ad dies tref  
oſſoluaf. Quib:z traſactis cepe albiliity terat  
z ex eis cù aceto z aq mixtis:fiat emplim deſuſ  
z liget:z př tres ſcif manées dies nô diſſoluaf. z aligb  
vicib:z i méſe fieri puenit. C Duos pſterea lapides  
deme ſen iſil:z cu aq z aceto ſcarići puenit: ex eo qb ab eis ſeſol  
nui:z teſticulis amille epiritim:z hoc náq eos ſenferat.  
C Aut alumé:z cu oleo roſeo terat:z mamille ex, eo q:tidie  
unngant:z ourabit.n.æap puitas ad p:pp hoc medicamé.  
C Aut ſumáſt boli:gaſt viridiu trapaſ:ana p:tes cegles  
ex gb:z cui melle 2pſis epitbima fiat. Qb poſtqu:pa diez;  
ynu ſi méſaſter: z cu aq laueſt frida. Et iſto i méſe plurib:  
fiat vicib:z puitas.n.logo pdaurabit tpe. C De his et q: te  
ticulos ſeruat:neq cresſere pmittrú: est vt ſuman: chib  
molez:z ceruſe ptes cegles:ex gb:z cu ſucco inſugami z oleo  
mirtino 2pſis:epitbima fiat. Doc.n. neq: teſticulos creſ  
ſcere: nec pilos i ſemoze nafi: permittrit.

C De illis q accidut i z ynguib:z de feditate. CA.LVII.

Agnes
ſi iteri curatiuer fuerit p: tres vi:
es ex adipe emplim ſup ſe bêre
debét:ocinde soluan:ſ. Qui ſi poſtqu:as ab eis
emplíz solutú fuerit ac ſepatu:molles inuenian
tur:fricádi erút donec ſint cegles. Et ſi necſe
fuerit:ad hoc idé erit redeúdu donec cegles ſiat. C ſo i
z ynguib:z cù p[ib]q vt i tinea ex corticáib gibboſitas ſue
rit cu aceto:z aſragi:z fale:z ſe ſece aceti:epitbima ſiat:vl:fi
at emplin p[ie]sia:z ſo ſi ſilamino. C Uniques a:ut qn:du
ſinút:z p[tes]s cſiſas ex ſe emittút bühnti:z ex vêtrib[que]ra ni
gra é educéda:atq: corpa humectáda:ungues et cù cera
z oleo ac adipe z medulla molliſicái. C Peo citrinita:
te vo q[ui] ynguib:z accidit epitbima ex ſeme: eruce: z aceto
multotiés eſt faciédú. C S3 z p[u]ceta alba i eis apparue:
rit cu pice ligda epitbimá:mi klotiés erút. Unques p[re]a
g valde turpes ſut: cu ſumo studio z labore ſut cirá:
di cu bis q[ui] cura cuinſo:z ſupioris egritudinis dixim:z do
nec molſeſat: z cadat. Et poſtqu:pa hoc factú fuerit: quod
nafi: cipiet mäu nlló m[ò]tagáſt:ne aliq: ei accidat toztio
C De ſcituris faciei labioz: z manu:z. CAP.LVIII

Amátur
cera citrina:oleu roſeu yſop
cerotes adpeſ anatis colat:
amilum oragg.mucillago ſeminis citonioz:
ex eis B[om]o ynguétú z fiſiaſt: cera:oleu: adpeſ
oſſoluáſt:gb:z alia addáſt: z in moztario tâdiu
moueúp:donec i z ynu:tráſeú c[or]p:z. Et fiat ex eis frica-
tio poſt qu[á] fricatoz patiés balneú ingrediaſt. Et poſtqu[á]
loc:z fiſus molliſicat: fuerit:ozagg.tritú i moduz colliry
lupé úpargáſt: z inde cnde laueſt. C Medicamé ad labioz

ſiſuras. Si ſiſſure magne fuerite:teran: galle eu: melle: ex fiat ex eis epitbima: yel ex fecib:q olei z terbentina z adipe anatis ſimul comixtis:epitbima fiat. C Aut galle vt colliriú trite terbentine in oleo diſsolute ammiſcaent: z fiat ex eis epitbima: C Vel fiat epitbima ex terbětina: z maſtice: z yſopo ceroto: z melle. Si aŭt kiſſure babuerint labia q[ui] cu ab aliq: re tagiſt leſioné aſſert: pániculus ouí i terior ci annectaſt. C De tumore z p[ar]ituq accidut: z digitis lautuño z i hyeme.

Aper digitos aqua ſalsa calefacta: ſüde-
da e. C Jpſi qz iq in qua ſicla co
cta fuerit:mittedi ſunt: yel ſunt inungendis ex
oleo de ben yel ex aſla oleis bis ſimilibus.
O si istud magnum fuerit: emplin ex fale:
ex ſicubus tritis: z oleo: yel ex cepis: yel ex vino fiat.
C De bis q[ui] giroſſat c[or]p:z vl ipiguát.

CAP. LX.

Ai
corpoſis crosſitiec adipisci deſiderat ei
bis ynctuſis ac oculib:z q multiú nu-
triút frequèter ytaſt: cuitc itricúi coctú:z pul-
tes ſoſbiles o dure z ab acetoſis: z falis z acu-
tis nifi z p[ap]oſe cib:z z vt appiti: meloſet oí
no abſtineat. C Dormitiœ qz y gete in domib: fridis z
humidis frequèter ytaſt. C Louenit p[terea] poſt cibum
balneari:z oleo p[us] inſugiæ ac poſtea q aqua tepida ſup c[or]p:z p[yc]ere. Eſt et ei p[ici]eúd:yt an cibú ſubtili vtendo
deambulato:z diu mouteaſt atq: a motu velui abſtineat.
lect: p[terea] ei: ſit mollis: z ioci: atq: gandia ſemp coſt ex
aſſiſat. C Et c[or]p:z et an cibú donec aliquatulú incipiat
rubere: priceſt: ac i die comede: z poſt p[ra]m comecto:
né:balneú ingrediaſt. C Unin:qz q[ui]t: rubeú ſit z crosſú
z nonu ac oulec. C Ex granis et z ipinguat: ſut triticus:z
riſi ac fabe. C Triticúi et coctú z lobe nitrumétu generat
multú z sp[iff]ú. Jus p[terea] ex micis panis similagincie ſic
ci: z farina faba:z riſi: z lac: z babatha:qí cu zucharo co
moleci. C caſusens receſs: z fruct: z quórii nuclei ti: comedi
tur cu zucharo: z vt amigdale: z anuellac: z fiſtici: z lac: z vne
recètes oulec:es oia bec c[or]p:z ipinguát. C De his iſides q
corp:z crosſú faciunt: ſut caro arietia: z gallic: z oina aſſata:
z iudeb:z meliche: z frani: z tapheca de p[ancis] taguebil: z
vino ſemp yti ac ioci: z gaudys ſemp aſſitere: z floboto
miá: ac yctris soluto:es raro facere: z nô frequèter balnea
ri: nec coire: neq: laboare nec ſub ſole mozari: nec vigila
de. Samé qz atq: ſitim pa[pat]i: c[or]p:z icroſſare faciunt.
C Medicamé ad ipinguádu bonú. Semina cucurbita:
ex corticata optime teran:z cu lobe poſſio 2p[sg]a:z: fi
ant ex eis trocſiſc: ſubtilles: ex gb:z ſomicat: i mane vna ſu
ma: vncia: z trita cu lobe z zucharo trayciat. C Sozbi
ti úcule et ex ſimila z cicere z fabis: z riſi: z lobe: z butiro
z poſt tell: fiát z bibaſt. C Sozbitiúcula z ipinguát. Sa
rina riſi: z faba:z ciceris: ac toztella:z amigdale excoz:
ticate ſumáſt. Ex gb:z sozbitiúcule cu lobe z zucharo fiát:
z poſt qu[á] ex eis q[ui]tidie ſumpferit: balneú ingrediaſt: a
cu exierit: nutriméto alaſt: ſibi ppzio. C Impiguá:z gru-
tim. Amigdale excozticate: z auellane: z albi papauer: ſe
mé:z g[ui]n viride: z buti[pi] vaccinú. z zuchar: ſumáſt. Dia
vo q[ui] bec butiro puncta:z z zucharo diſsoluto 2p[sg]a:z ex q[ui]
bus i mane z circa nocte aligq edaſt. C Suppoſtoriú i
piguatiu:z. Caput arietinú pingué: z b[ui] müdificatú ſuma
tur: ac b[ui] teraſt: cui media libra caude: z vne libre lactic:
z tritic ac riſi: z ciceris vnuiſtuiuſq:ana q[ar]ta ps yni:z li-
bre addáſt: gb:z t[ui] aque ámiſceaſt: yt ex ea cooripi poſtit:
z ſic coqua:ſt q[ui] ad ouíz diſsoluóez: z poſtea ex aq: cola
ta tres yncie: z p[ig]uedinis oue yncie: z olei ro. atq: olei ò
nucib:q ana:z. i. ſumáſt: ex gb:z in nocte poſtq[ui]z aſſulaucrit:
suppoſtoriúi ſiat: q[ui] z vêtre tota nocte tenédo dozmiat:
B[as] p[an]q: noctes i méſe fiat. Q[ui] et meli: erit: z si pl: fiat

D Z

Tractatus

De bis qɔz qɔ corp? ipiguāt: est res comedere humidas. Quod etiā iquama ferri operat: et nos in sequētibus i ca pitulo de stomacbo nominabinibus hoc.

De bis que macç efficiut corp? CAP. LXI.

I quis

corp? macç efficcre voluerit ci baria multu nutriēta dimittat carnē qɔz atqɔ vinū t lac: nec no oia vulcia ne/ gligat. Plūmū at t iui nutriunto: holerib? vta/ tur: macſie comedat ſalſa: t acuta: t acetosa q larga vētris vta: solutocē: vīna qɔz atqɔ ſudorē: puocet: t labore ac multo mornt vta: t veloci anqɔ comedat.

In balneo et diu moſet nec stati poſt ſemel in die multuq; vigilletur. Quinū qɔz vet? et subtrile bibat. Et ad yltimū regimie vitatur. Œzio ei qɔ pōdixim? De bis qɔ qɔ corp? macreſcore faciēt: e tri kerā minorē lepe ſumerē t electuaria cala vrie puocatiu: sicut diatrion pipcon: t diaciminu: atqɔ poſt eoz receptoēz tādiu anteqɔ, comedat mozari donec ap petit? g irritat? fuerat repma? et ſtinguari. Œame p[er]terea atqɔ ſitim pati: t iui balneo ſudare t medicias maciē faciētes ſumerē: t dovmire i lecto duro: t mozari ſub fol atqɔ i maſſionib? calis. De medicamē macp[er]cicēs pos. B. amcos: feminis apy femis ſeniculi: rute: cimini oi tum ana ptes eqles: ſaſuci ficci: baurach: ana q[ar]tāvni? p[er]tif blacte p[re]t eouas. pulueri ſetur: de q[ar]um puluere trayciat q[ar]tidie eo vres p[òd] aurei vni? hoc.n.medicamē yčebe méter deſiccata corp? De bis qɔ qɔ forſtiter deſiccata: eſt ſumerē calcăthū. Oſi tiniuſoſ. E. De medicamē corp[us] deſiccās. B. trifere minoiz. 3.iy. pulueris pigre: tur: bit ana. 3.i. ſumaſ medicina b[ha]qacq[us] bebdomada ſemel.

De bis que augent ſperma t ubi que valent ad erectione virge.

**Lectuarium**

CAP. LXII.

b[us] nucleis fructuō. B. amigdalāx aucllana: rū nucis inde: pinea[que] enucleata: granorū kilkil: grano[que] zcilē: graniviridis: oiuz ptes e[que] les. zinſiberis pipis lōgi: feminis peonie: ana tertia ptis: penitb. ex zucbaro tīn t[em] q[ui] tepari poſſint. Sumaſt ex eo i mane q[ar]tidie de: oui magnitudine: t iſero tātūde. E[le]ctuarii de feminib? q[ui] auget ſpma. B. ſeminis baucie: ſe minis napo[que] cepa[que]: ac rafani: t apgarati: atq[us] ſeminis alſaſa: t eruſe ſeminis pinea[que]: medulle iterioz[que] granorūs kilkil: grano[que] zcilē: tuderi lingue auis: ſecacul: behen albi: t rubei: ſatirion: coſti dulcis: zinſiberis macro piperis: naſturyt oiuz ana teraſt: t cule melle q[ar]ſiciaſt. B. ex trius. 3. p[òd]cui. 3.i. lactis ſtatim mulcti: t penitb ſumaſ. E[pe]lumétū q[ui] ex carne aricteni cu: cicere fracto ac cepis factuō bis ſubtilē puluerē cinamit: t galáge comedat. O[n]q[ui] et p[ä]dictu electuarii cu vino nouo: t caſo e[que] ſumendum.

De medicamē calefactis ac corpa h[ri]tib? ſicca p[er]ſerē. B. lactis y vaccini ſtatim mulctei lib[us] i. q[ui] 3.iy. tereriabin格rati ponaf: t coquat[us] vſq[ui] ad mellis ſpitiudine: atq[ui]t die ex eo i ieciunio. ex. 3. ſumaſ q[ui] ſi[mi]z ob[edo] poſt cui au. ſu p[ie]ſes recētes i veru v[em] ſup p[un]as asſati comedant. Qui t cah c[ui] cepis ſut edědi: atq[us] vinū croſtuz g medio: criter aſtu: poſt eos e[que] bibēdu. C. Unguettu virga erigēs Sumaſt oleu de lilio: t ponat: i eo euſo[by] pipis ſinapius nitri: oiuz ana. 3.i. mulſci: ſexta p[ro] 3.i. Et ex B. vngueto renes t dozu: t ſpondiles: t ſumē: t ſemur: ac virga: t oiā q s[ut] i circuitu: ipſi? inuſa[er]. C. Loſtex etiā pinee t cip[ati]que anetuī i vino coquèda ſut: t p[an]o in eo inſuſus: in anum e mittendus. C[la]dedicamen ex quo virga cito erigitur. Ex aſa cum melle mixta: vnius aurci pondus c[ui] 3.i. vini per oiuz horas anteq[ui] comedat edatur.

De bis q[ui] calefaciut yuluā. CAP. LXIII.

Amatur

de cordumeni: ex eteri? abraſuz tera: De puluere cui: t oleo fambacino tīn mittatur: ex q[ui] ipſiſari poſtir: t mittaf t i yuluā. De medicamē p[er]ſerē ad friditatur vule t humiditare: de cordumeni: t p[er]cipi: t bellirici: in vino coquātur in quo p[an]us madeſacutus vule ſubuciatur.

De illis que auget delectationē coitu. CA. LXIII.

At hoc

asſeg deſiderat cubebe ieiunus maſtice: aut p[ire]t: aut c[ui] aſe z.i. olei ſabacini. 3.i. m[is]ceat t p[ali]quot dieſ sic manere p[im]ittat. Et poſtea ex B. vnguento virga inuſat: t mulieris crura vebemeter ele

uet: t sup ipſa crura ſua ſtrigat. Sic.n. opando: yterqval de delectabīt. C. Aliud. B. p[ire]tri: zinſiberis: cinamomi p[tes] eq[les]: b[rit]a c[ui] aq[ui] pa[z] g[ui]m[is] diſſolutu̇ fueret c[ui] ſpgaf: t fiat ex eis trociſci p[ui]q in oze tenean: t poſtq[ui]s refoluti fuerint c[ui] saliua: coėndum est c[ui] muliere.

De ſanatōe illi? q[ui] fine coit? ilico egerit. CA. LXV.

Portet

cos anq[ui] coėndere egerent. Ea yo cis vāda ſut: q[ui] vētre ſtriu g[ui]t. Acathe p[ter]erea atq[ui] aramich: t b[ur]his: ac balaufſie: t g[ui]m[is] arabici: o[ui] p[es] ſumaſ c[ui] les: ex q[ui]b[us] oſſis dactili ſimilitudo fc[a] ano i bo

ra coėndi ſubuciat. In alys yo boris oleu de nerid[ie] sup ponatur: t ex eo inu[n]gatur.

Jaqua

frida ſut lauādi: t ex aq[ui] carnis nutriēt pa[z] et vi[n]i b[ui] odōſiſe ri t clari bibāt: b[arb]a p[ter]erea ac faciē: t totum caput ex eis liniāt: q[ui] b[ui] redolēt. P[ā]noſq[ui] t to t[ui] p[or]c: t c[ui] odōſiſer t ſumiget. Quic[ui]ſat: t in lecto iaccent valde molli.

Ehis

q[ui] p[er]ma t virge erectōz minuēt q[ui] acetoſa: t ſtiperica comedere: vt eſt aceti t yue acerbe ſucc[ui] t ribes t eis ſimilia: t olera frida: vt lactuca t poſtlaca: t eis filia. De bis qɔz erectōz minuēt: ſut caq vētoſu† t[em] ſolutina ſic ruta: aq[ui] caſt? métaſt: c[im]inuē t amcos. De medicamē virge erectōz minuēs. B. ſemi- nis agni caſti. 3.i. folio t mentaſtri: rute ſicce: cimini c[ip]i: balaufſic: ana. 3.iy. Ex bor[us] puluere i mane: t circa nocte[es] trayciat. De medicamen aliud q[ui] calitas fuerit ca. B. ſeminis lactuce femis poſtulace: ana. 3.i. p[er]ſily: ſemis co- riadri ſiccana. 3.iy. balaufſic: nenufare: ex B. h[is] oib[us] ſimul com[ix]tis. 3.iy. c[ui] quaſa. 3.i. cáphoſe: p[er]aliq[ui] oi es ſuman: t c[ib]is vtantur ſipticis: t acetoſis.

De illi? igroſſat virga. CAP. LXVIII.

Altotiens

in die tādiu fricanda evo nec rubea fiat: t poſtea aq[ui] cala ſup[er]e ſuſédæ: t exide c[ui] cera in olcovi[no] lato refoluta epithimāda. C[aut] friceſt: t c[ui] lacte ouino i die decies vngaſt. C[aut] epithi meſt ex lūb[ic]izis terreſtrib? deſiccatis: t c[ui] oleo fambaci no tritis. C[aut] fruſt[ui]t ytrie: i q[ui] remaſſit p[ir]caſiat: t c[ui] eo friceſt virga: t uſiſceſ ei: t d[ui] caſm fueret: ſup ipſa tene atur. C[ui] aſt iſridatu̇ fuerit: remoucaſt: hoc i die multoti ens e[que] faciēdu. C[Aliud] medicamē. B. ſulphuris citrinī piſis: ana p[tes] e[q]les bec trita cribellēt c[ui] o[ra]tis t eis c[ui] melle p[uro] com[ix]tis fiat epithima: quod poſt q[ui]s per bor[as] yna ſic māſerit: lauēt c[ui] aq[ui] cala. C[aut] ſumaſ ſe minis alcoti nuclei: t triti triconiſtēt: t c[ui] lacte stati mub[ito] c[om]iſceſt: ex gb[ui] virga anq[ui] mulieri c[om]iſceſt: fri- ceſt: augm[ét]a[n]. S[ig]s at p[ict]o de regimie frequèter v[ui]s fuerit i nālē trāſibit magnitudine atq[ui] ſic remanebit.

Quintus

27

C[le]bis q]stringunt vuluā.

CAP. LXXIX.

Allie.
3.iy. garioſilo, 3.i. muſci, 3.ſexta p[ra]ſumaſt: 2. trita oia iwna vini. 3. mitra tur: 2. q[ui] p[an]n[em]adefacti 2. vuluā mitraſt. 4. Alioq[ui] cozuppāt 2. q[ui] virgine[ne] reddit. 5. galla[que] aluminis: 4. quināti folio[2]i lily ciprianæ p[ra]tes q[ui]es bec oia i[n] coquāt: 2. de q[ui] mulier 2. vuluā multotie[s] mitrat. Lū aut[em] vuluā multu[que] ſtraicta fuerit: atq[ui] vir vt coeat ad mulierē accesseſter: parua p[ra]s itestinī languie colubere 2. p[le]cat: 2. v[ul]ue an[hi]s vir ad e[as] accedat imitraf. 2. poſtqua[n]ieni ad e[as] accesseſter: 2. c[ui] ea coire cepit: findeſt intestinum 2. ſanguis flucuere incipiat.

C[le]illis q[ui] auſer[ut] humiditateſi vulua. CA. LXXX.

Atimoný
aluminis iameni: p[tes] ſu[m]tātur e[ſ]les: 2. trite tritoni sen[er]: 2. ſic ſubyciāſt. 4. Aut ſalgēma: 2. alumē trita ſubyciāt: 2. laueſ mulieris vulua c[ui] aq[ui]a galle 2. glandiāi cupule: 2. balaustie: cocte fuerint. 4. Aut p[ine]a[que] c[ort]ices: 2. alumē: 2. c[ip]i vino coquāt 2. i q[ui] p[an]n[em]adefactu? v[ul]ue imitraf: 2. ibi teneatur.

C[le]bis q[ui] caleſaciuſt vuluā. C. LXXXI.

Ordumeni ercorticatūm

ſumaſt: 2. teraſt: 2. p[yc]iaſt ex eo i oleo ſabacino tādiu: donec inſpittetur: 2. ſupponatur.

C[le]bis q[ui] valet ad ipze[n]dāt. CAP. LXXXII.

D hoc
valet vt vir 2. mulier n[ò] coeāt ni p[os]t loſu[]g[ui] t[ps]: 2. vt n[ò] ſint e[br]u vt vt vir c[ui] muliere ludat tādiu: donec e[as] vade at deſiderare coitū: q[ui] o[n] ocuſis mulieris atq[ui] anbelitu cognos[et] p[ot]. Et ſt coit? poſt méſtru op[ur] purgat[us]. 3. Qui poſt q[ui] c[ui] ea coire cepit: 4. lps[ati]s vebemèter eleu[n]t crura: 2. ſit t[uc] mulieris caput iſeri? m[er]ſum: atq[ui] vir a ſp[ra]matis emiſſione abſtineat: donec ſciat m[le]ter ſui ſuſſe[le] deſideriui. 5. Et t[uc] ſi p[er] ſem[mi] fudat. 6. Du lier vo poſt diu iaceat: hoc aut ſtat[is] poſt balneu[] fieri c[ò]uenit. Op[3]z t[ui] vt ant[em] q[ui] hoc fiat: mulier medicinas ſibi ſubyciāt calas. 4. P[es]ſaru[n]i ad ipze[n]dāt valès. 5. p[er]ſigia cast[ore]u g[al]banu[n]: oppo[po]na[c]u: carpobalſamui: ſem[mi] b[œ] costu: p[ra]ſicā indam: bdelliu[n]. Ex his oib[que] tritis 2. c[ui] vino c[ò]miſtis: glādis fiat ſilituſo: 2. v[ul]ue m[is]la: p[ra]multas no c[res] an[hi]s coeat: quatuor[us] teneatur horis.

C[le]illis q[ui] p[hib]et ipze[n]nari. CAP. LXXXIII.

I mulier
poſt coitū ſtat[is] pa[ſ] aliktrā ſibi ſubyciāt: aut c[ui] vir coire vult virge caput ex eo inuigat: n[ò] ſiet p[gn]atuo. D[ò] q[ui] rute ſucc[ui] fil[lo] op[er]a: aut p[ig]i: ſi ex alio eo q[ui] mulier ſibi ſupponat: poſt q[ui] coierit

Mulier
q[ui] 4. p[es] pedes his aptos poſt coitū ſoſtiter retro salierit: p[ra]ſma q[ui] t[ine]t i ea cadet. Uir et ſi coitū p[riu]s[que] mulier expleu[n]erit: n[ò] ipze[n]dābi[ul] mulier. C[le]bis aut[em] q[ui] abo[ſtire] faciuſt: ſut medicina q[ui]s in caplo de partu fa c[ili] noſi abim[em]: 2. p[es]ſaru[n]i ex aliktrā: aut ſucco rute: vel ex pulpa collo[n]tide: yel art banita: ſacere: aut ſuccu[]rute bi bere. C[le]bis etiā que fetu[rum] vebemèter expe[ſ]uſt: est q[ui]t[ui] die p[gn]a[n]ti tribuere. 3.iy. de ſemine ſauine v[ec]e dieb[que] con tinuis: niſi p[us] feb[re] paſſa fuerit. Que ſi acciderit d[omi]tēda est. Sana vo hoc frequèter ſuma[n]: donec in ei vriina atq[ui] ſudo[re]: ſeminis bebel odo[ſ] ſentiaſt. Dis p[re]terea oibus q[ui] in caplo de méſtruo[2]i puo[c]at[oe]: ac de facili par tu d[ix]im[em] vt edūt 2. aut electuariu[n]i de aſſa ei detur.

Electuariu[n]i q[ui] in abo[ſu]t faci[è]do vali[d]u exſit. R[em]ſeni bebel. 3.c. mentaſtri ſicci: folio[2]i rute: ana. 3. ex. rubee cozdu[m]en: p[ule]guy: ceru[n]ina: 3. ſec. bec oia puluerci[ata] c[ui] lacte ficu[n]; in modu[m] electuariu[n]i ſiciu[n]: ex eo i ma[n]e i c[irca] noct[è] ad magnitudinē yniu[m] na[bac]be ſumaſt.

C[le]illis q[ui] mul[tu] faciuſt bibere. CAP. LXXXIII.

I quis

in potu multo vult vt vino: op[3]z vt ea die multo repleaſt cibo: neq[ui] dulcia comedat. T[ac]e a[ut] ynctuofam for[be]at: 2. micas i iure molles 2. ynctuofas comedat: carneq[ui] p[ing]uquene[n] am[ir]ta h[ut]re t[è]pe

rate edat: neq[ui] ea die ante comethionē laboreſt. Sz statis poſt q[ui] expe[ſ]eſactus fuerit: bibere incipiat: in ſtoma[cho] ex p[ec]cedet[ris] diei cibo n[ò] grauq[ine]d[b]abens.

C[le]bis p[re]terea q[ui] ad potādu[n] valde adiuuāt: est caro c[ui] caulibus: 2. cum canabit: 2. cum lentibus. C[po]ſt vinum quom[us] citri acetoſi[tatem]: aut ribes: aut citonicia: aut grana ta acetoſa: vt res acetoſas: aut falſas ſumere: maxime au xiliaſt. C[le] medicamē q[ui] ebzieta[m]et o[et]ardat. R[em]cauli um nabati ſemina: c[im]inu[n]: am[ig]dalas ex c[ort]icatās: men taſtrum ſalem: abſin[th]ium: rutam ſiccam: am[ee]os ex his omnibus ſimul tritis. 3.y. pondus cum aqua frigida i a ieniu[m] ſumaſt: 2. ille qui ſumere 03 calo[ze]n non 05. Qui 03 calo[ze] patiatur: o[m]ittat. C[le]d hoc p[re]terea iuua[m]em[um] p[ze]ſat: vt qui vult bibere amigdalas ſalitas: aut l[è]tes ſo litas: aut oliuas ſale p[di]tas: aut capares comedat.

C[le]bis q[ui] cito inebriāt.

Andragore

op[3]y: ſeminis iuſquiamiti

nigri[o]ium ana. 3. ſuma tur: n[uci]s muſcate. 3.y. gallie: ziloaloes: ana. 3. tertia pa[r]. Ex bis oibus tritis: trociſci inſo[rum]t. Quo[2]z vnus cum in vino diſolut[em] ſue

rit: vebemerter inebriabit. C[le]bis quo[3]q[ui] que inebriant est: vt iuſq[u]amu nigri: 2. c[ort]ices mádrago[re] in aqua donec rubea fiat coquátur: que poſt a[qua] vino commificeri 05. C[le] medicamē aliud leu[n]iu p[mo] [a]qua in qua ſeilez cogt[ui] ſumaſt: 2. c[ui] vino miſceat: yel aqua in qua vince: aut res mucillaginē habēs madeſacta ſuit: deſt. C[le]ut v[ui]nui in quo ziloaloes madeſactum ſuit: tributatur.

C[le] medicamen aliud q[ui] v[al]de est forſte. R[em]mi: ſigie: op[3]y: iuſquiamiti o[ui]num ana. ſe[rt]am partem. 3.i. gallie gario fili ana teriāt. 3.i. bec trita c[ui] vino mi[tr]a tribuantur.

C[le]bis q[ui] cito alleu[n]ant ebzieta[m]et 2. ex quibus cito aufertur.

Qua

2. acetu[m] multroriſes d[à]da ſunt ci: aut aqua mi[tr]a c[ui] lacte multum aceto so: vel c[ui] ſero acetoſo tribu[ê]da ſunt. Acetum quom[us] 2. oleum roſeu[m]: ſuper caput ſunt ſundenda: atq[ui] c[ap]b[oo]za 2. a[qua] roſata: n[ar]ib[ui] ap[ri]

p[lic]ade ſunt: vt ea dozoret. In ſnomacho quom[us] ſi alqua pa[r]s vini remaſerit: vt ip[am] euomat est cogédus. Ma[n]nue p[re]terea ciu[m] atq[ui] pedes: in aqua frigida ſunt mittèdi: 2. c[ui] ſale fricandi: ac buccelle panis in ſucco y[ue] acerbe in ſuse ſunt tribu[ê]de: cum lentibus coctis. Laules eti[as] cocti atq[ui] canauit d[andi] ſunt.

C[le] curatione ebzieta[ris].

Portet

crapularu[n]i do[vi]n[em]re: ac poſt q[ui] eugilauierit balneu[m] ingre di: ybi in loco ſedeat temperato. Et poſt q[ui] ſup[pi]ſi[mi] caput aque tepide multitudo ſuſa fuerit: exeat: 2. pullu[m] c[ui] ſucco y[ue] acerbe: nec n[ò] charis 2. bulem: atq[ui] his ſimilia comedat: deinde alia vi[ce] dozmiat. Or ſi capitis habuerit dolore[] caput ex aceto c[ui] oleo roſeo mi[tr]o infundat. Et ſint acetu[m] 2. oleu[m] roſeu[m] ſuper niu[m] ifrigida[ta]. Quib[ui] ita gefiſt: iteru[m] dozmiat.

Si at[que] poſt hec crapule sanitas tardauerit paru[m] vini cum multa aqua bibat. C[le]bis quo[3]q[ui] crapulā remouent ſunt multru[m] loqui. 2. ōgā ſaquiter incedere viā: 2. oleu[m] vi[co] latu[m]: ac flores ſaliſicis: nec n[ò] roſas: 2. campho[za] 2. a[gu]mam roſatā olſacere: atq[ui] aqua tepida caput in fundere.

Aliud: ſeminis ſcariole ſeminis caulis: berberis: mun[em]

23

Tractatus

dati a suis granis fumach: lentium excozicatarum: rota
ru5 spody: ana.5.2. inmatur ex gbus.5.1y. cù s extra.5.1. de
traphoza z cù.5.1. aceto fitisat citri decocte ad spisitutiné:
aut cù suco malí granati acetoſi: vel cù ribes ſunt po
táde. [Aliud de ſemine coziadri ſicci trito mixto cù 3u
charo albo eiuſdé quaſtitatris: cui? ipſs é quátú pot tribus
trayciat vicib]. Robub aut q[ad]a crapule valent remo-
tioné ſút rob de ſucco vue acerbe z rob de acetoſitate ci-
tri: z rob de ribes. Aliud aq in q[ui] fumach: z tamarindí:
atq[us] puna fuerint inſula: ſumaf: z cù ſucco acetoſitat ci
tri eiuſdé quaſtitatio miſceaf: gbus tis zucbari quaſtú ti
ti est addat. Que oia yq[us ad spisitudiné ſunt coquédá.
Ex quibus poſtea q[ui] ſoſbédó aliquid est ſumédum.

C[ō]pletus est tractatus quintus cum dei mifericozdia.

19. continens capitula.

Tractatus. VI.

p[er]m de cautela iter agéti a ca io De sanatione debilitatis.
lore: z auferédo nocumi
to q[ui] accidit ei ab ipso ii De preparatioe corporis

2. De cautela dieçc. caicula
riu z succursu co[sp] que
ez eis accidit. iz De ablatione nocuménti z
dinueritate aqua[que].

3. De ſedáda ſiti z expulſio
ne ſonumenti eius. 13 De mansionibus expedí-
tionum.

4. De ſrgimie co[sp] g p[er]gevo-
lut: d[ui] magni et frigus. 14 De regimine mare intrá-
tium.

5. De ſanatíoc cogelati a fri
gore. 15 De p[er]hibitione generatio
n. 16 De ſupbitione et deſtru-
tione co[sp] qui genera-
ti ſunt.

6. De ſupcipi q[ui] ſit ex fame: et eius ſanatione.

7. De regimére ſtremitatu
digit[us] pedú z manu.16 De illis q[ui] prohibét soob.
ne a frigoze cozupanک: 17 De illis que p[er]hibét fiſſu
z succursu ſi icaſte fuè
rit cozuptio: z ſanatíóis de
ei q[ui] fuerit cozuptuz.

8. De in mobility ocleye nine
9. De aduſtione z dolore q[ui] 19 De caſtu z p[er]cuffiſque q[ui] ſiut
accidut oculo ex frigo-
re vel yento.

10. De caſtula iter agétis a caloſe z auferédo ſonumento
q[ui] accidit ei ab ipſo.
CAP. I.

11. De cautela iter agétis a caloſe z auferédo ſonumento
q[ui] accidit ei ab ipſo.
CAP. I.

Portet
ytgi magne calitati tpe
iter agit: cibo n[ot] ſit ſplet?
n[us] ſit ebri? n[us] et ea h[ora]yinu biberit. N[ot]
ti ſit inanit? neq[ui] a cibo y[el] vino oino va
cu? n[isi] faſtidiu patiaq. N[ot] ſi paſſus fuer-
rit: oino ab itinere abſtinere meli? é atq[us]
gſeſcre: z tádui dozmiré: donec faſtidiu
remoueat. Qui ſi n[ot] fuerit faſtidoit? imo appetitus i ipo
aliſſtulú viguerit: mediocriter cibo ſp[er]ficiat: g t[in] paucita
ti attineat. C[ Libaria yo gbus y[ti]f: frigida ſint: atq[us] eſti
g[ui]t: nec n[ot] ſitiz rep[em]tia: yt ſunt alkaris: z albulem: z
vue acerbe ſuce? z acetoſu c[ui] oleo: z bis ſilia. De bis q[ui] ſunt
frida. N[ot] ſi nullo m[ó] comedere deſiderauerit: calo[ze]q[us]
supſluí: atq[us] ſitiz ſenſerit: triticu fractu c[ui] multa aqua
coctu cum zucbaro z aqua frigida bibat. P[os]t cui? auſtú
n[ot] ſtatiz eat: ſed parúp mo[ſe]: z precipue ſi multú aque
biberit. Si n[om]tim motus fuerit: cibus in ſomacho exi-
stés de vno latere ad alte[]r tráſiens ſomachu inflat: ac
male digeritur. Si aut ipſú ire neceſſitas coe gerit: parú/
per bibat: z numq[ui] i aliqua h[ora] forſtiter icedat: oiaq[us]
mbia ſua a ſole cuſtodiat: z p[er]cipue caput: z quaſz maxime ſi
diu ambulare deſiderauerit. Diu.n[om] c[ui] ſotis fuerit calo[
incedere: z i[ci]umare: cozpo[zi]b? macris plus: c[ross]ſis y[ò] mi
n[us] necot. Queda[] t[in] croſſa reperiu[n]t corpora: gbus p[di]

cta ſerunt. Nos aut[em] iam diq[ui]m in hoc ſnoſtrato: oia ita diſtinguere ac determina
re. Os.3.n.n[os]: banco profundus tractar[em] doctura. Unde
e que ſepius accidere ſolent ſideramus. Uſus p[er]terea i
hoc: magná c[ó]tinet parté. Corpora n[am]q[ui] caloſe aut labo-
re vel famé: ſiue alia p[er]ſiuta fere aſſueta: in bis foſtioza:
atq[us] magis tolerátiá: iu[n]ieni[ut]: a gbus etiá min[ut] ledunq
q[ui] ea que is aſſueta non ſunt. P[os]t q[ui] autére is qui iter
agere inceperit: ſiui per ſecerit iter: aliquantulú p[riu]s ſe
cſere: z deinde in aqua tepida z oulci balneari os: p[os]tq[ui]
fructus ac cibaria inſridátiá z humectantía comede.
re z i loco vétis exponito dozmiré ytilé ei exſiſt: coſtu et
p[er]termittat. C[ap]itis aut]o loſo[ſe] ſi ſenſerit: c[ui] aqua ro.
z rodoleon ac aceto cureq: atq[us] balneo aque ſepius y[ta].
Libaria é oia gbus y[ti]f: frigiditati z humiditati marie
attineant. Oleu p[er]terea violatú: aut de cucurbite ſemini
bus: aut]o e[lo]zib[us] p[al]ſicis factu olfaciat. Si auté c[ui] nibl ma
li ſenſerit: ſiui peragat iter. C[os] ſi egritudo ei acciderit
ab itinere tádui ſuſpedatur donec q[ui] accidit ſublatú cre
da[que]. Si aut]o morari non poterit: paulatim i[cedat] ſe qua-
maſtme a ſole cuſtodiendo. C[ Ante] et qua icaederé inci
piat: ea q[ui] vebeméter exiguíut bibat: ſicut ordeu fractus
z coctu: miſtui cum zucbaro z aqua ro. ac mucillaginem
p[er]ſily: aut iulep c[ui] aqua ordei. L[ui] aut]o g[enu]erit cibo z fru-
ctibus ifrigidáibus z lacte ſi n[ó]du febriu c[ui] inuſat nu-
triaſ. Qua ſi leſu fuerit nec lac: neq[ui] butiú: neq[ui] aligd
ex lacte factu attingere p[er]ſumat: n[isi] multú acetoſus ſue
rit. L[ac]n.acetoſum: z ſeres p[er]ſimplex: z mafal: buic n[ó] no
cet dispoſitionem. C[eb]zis y[ò] v[ò] per d[u]erauerit maio[n]i ea
indigebi[ut] ſermone: q[ui] ille que in hoc libro explicare yo
lumus. Eſt.n[om] in bis neceſſari[us] medic[em] in talibus v[it]as-
tus q[ui] e[ru] regat. Nos quoq[us] de febriu curis quátú huic nostro
pertinet libro: in ſuo ſi de] voluerit dicemus loco.

C[]de cantela dierum canicularum ſuccursu co[ſuz] que
eis accidunt.
CAP. II.

Am in diebus

canicularibus ali

gs icaeder c[og]itur
mediocriter cibis ſſci: ac re v[nct]uſo[ſa] os: p[os]
quoq[us] acceſto[m] a potu multe aque abſtine-
re os. C[ap]ut q[ui] ac facié p[ano] linoe ſubtili
cooipiat: qu[ue] p[atiéter] ferat. D[oh] ſi ip[em] aliquo modo mo-
ſteſauerit: facié a ſolis obnuatione vel v[é]t[ir] auertat q[ui]
aliá declineſt parté ſi potuerit: aut quátú plus poterit eis
ſe occultet. C[os] q[ui] ac ſemp abluat. qua[que] non traçit:
au[n]ſi c[ui] fuerit frigida. C[al]oz at[que] ſi eiu multú ſonuerit
caput ſemp ſub p[à]ntis teneat. Oleuq[us] de cucurbit[em] aut
oulci[b]amigdalis ſemp odoq[em]: z eyco p[ar] trayciat. P[e]
crus quoq[us] atq[us] v[é]trem ante itineris incepti[em]: ex p[er]
lu mucillagine: aut ex ſucco poſtulace c[ui] oleo de cucur-
bitis z albumine ouí miſtix epithibunt. Ramos c[ri]a pot-
tulace ſi semper ſuſerit remediabitur: z quamam[ax]ime
ſe eis c[ui] c[ui] lacte y[ale] acetoq[em]: z butiro coctis: an[que]
comederit. N[os] ſi lac acetoſu iu[n]enirí n[ot] poterit: mafal c[ui]
butiro v[at]atur: b[ic]n.n.cibus canicularium remo[n]uit nocu-
m[ér]ú atq[us] ſitim. Et ſis anteq[ui] iter iciptat de oleo cucur-
bita[us] magná ſump[er]ſerit quaſtátate: caniculariu[n]s ab co re-
mo[n]uebi[ut] ſoncumé[t]um. C[]de bis etiam ſi ip[of]z in v[]
timo ſoncumé[t] remo[n]uit: é yt cepe incite in lacte aceto-
ſo p[oi]e v[am]n vel plus iacere permittantur. De quibus
anteq[ui] incedat comedat poſt quarum etiam acceptioné
de lacte illo bibat. Qui p[os]t q[ui] g[enu]erit: n[ot] ſtatí aqua bibat
fed ex ea os ſemper colluat: z ex frigida paru[mper tra-
yciat. P[os]t bee autem de bis que inſrigidant: quan-
tum voluerit comedat: poſt quoq[um] comelitionem aqua
paulatim bibat. Doc enim regiméne ſi quis y[us] fuerit a
ſiti p[re]ſcruabitur perniti[os]a ſi deus voluerit.

["Sertius", "28", "C[AE] de sedanda siti et expulsione nocumêti ei? CA.III.", "Portet quêlibet siti in itinere timen-\ntes a cibi saturitate ante ǒ eat\nabstinere. Ex oleribus tii in frigidâtab? ac frî-\ngidis et acetoſis parȗt comedat. Aut ſauſic\ncuch guccaro et multa aqua frigidiffima bibat.", "C[AE] rei vo ſalie vel dulcis: vel acris corneſtione abſtine-\nat. et p[pe] a p[ic]ibus tâ recettib? ǒ falſis: atq[]a ſalmia con-\nditis: et oino ab oib? h[oc] ip[eb]? Ap[.]n. ſitis ſunt effectiun.", "Et cauguamich: et gnâ lacris ǒ ſalita vel acetoſa còdiunt", "dimitta: et cappares p[pe] toliuas: qui ſut ſiti faciètes. Le", "pe vo in aceto miſſe: que eis affimiſan ſiti ſedât. Ap[.]ſuz\netiā obſeruare o[]ne velociter icedat: ſuauiter et c[ui] mo-\nra t[em]. Veloc.n. inſessus boiem frequêter anbelare: ac ve\nhemêter facit. Nò in fitis puocatiòe oib? deteri? exſit.", "C[AE] multa etiā locutiòe abſtinere o[]s. Multa.n. locurio\nſtim creat. Si a[ut] ap[.]ſuz loqui necesse fuerit: ſumima vo-\nce quantoplus poſt eſt loquat. Clamor.n. calo[re] ac ſtim\nmultā aſſerre còſueuit. C[AE] de bis p[ter]ea que ſitim ſedât", "t[em]2 remount ſunt lac valde acetoſi: et poſtulaca: ac lactuca:", "ca: et cucurbita et citroli: et melones nò dulces: et p[ira] valde\nbumorosa: et paruſt kiptica: nò multu dulcia. poma quoc", "ac ma granata: et que de fructibus acetoſis ſunt eis filia\net acetoſitas citri atq[]e yue acbere succus: et ribes et puna.", "Sigs.n. anteq[]u eat comederit: nò ſtim patieſt. C[AE] de bis", "bis q[ue] que in ore tenta: in bo[ra]eudi teperie adducti in fitis", "ablatiòe: ſut p[ira] ſicca acetoſa: c[ui] yn[ui] poſt yn[ui] ſumit", "et thamaridi: et granati acetoſi grana: aut e[ma]ſal affidie\nparùper ſumere: et in ore donec diffoluaſt: tenere. In hoc", "t[em] t[em] nò còſert reki: neq[]s ſumach: neq[]s bis filha. C[AE] duic au", "tem 13 paruſt còſert fructu crastiſtil in ore tenere: z[ad]aſſa", "aut argêtû merȗt ſu[]tus. C[AE] labia p[ter]ea forſiter stringe-", "re: atq[]e aer[em] nullo m[]o per os attrabere còſert: ſi ǒ m[]a", "me poterit hoc agere utuderit. C[AE] aliquem ǒq[]e deb[]r?", "frigidis odòre reddentibus: vna bo[ra]e poſt alia bo[ra]e odo-", "ret: atq[]e olea ifrigidâtia olſaciat. U[et]ri quoc[]q[]e ex herbis", "frigidis emplaſſat ǒq[]u inperponat: aut ip[]snum ex e[pi]tbimati-", "bus que in canicularib? nominata ſut: e[pi]tbimet. Quod", "ſi a[que] babuerit paucitate acuſi ei còmifeat. Parua.n.", "quantitas eius tu[]c ſumpta: vebemêter ſitim ſedabit. Ea", "ǒq[]e ſiti extinguunt edat: et ea que ip[]sam aſſer[ut] derelinq[]t", "C[AE] trocifici qui calo[re] extinguunt: et ſitim ſedât: febribusq[]", "acuti: ignitis in v[lt]imo ſeruſt ſi voluerit de? ex q[]b[]r? an", "te ǒq[]e eat: et etiā et bo[ra]e eiud: aliquid in ore teneat. Ap[.]n. n[]", "ſitim remouet: et ardo[re] extinguunt. B[rit]oli cucurbite:", "ſeminem exco[rticato]z: partes equales: ſeminis lactue ſe-", "minis poſtulace: cuinuſq[]us ana partê mediam. ſucci liquiri", "tie puri: quartā vnius partis: teran[]t bec o[]ia: et c[ui]m ſucco", "poſtulace aut p[ily] mucillagine coficiantur: ex g[]bus tro", "c[ri]ſci parui ad lupino[?] ſimilitudine inſormentur: ex qui-", "bus ōu incedit: ynum poſt yn[ui] in ore teneat: qu[em] n[ò] ma-", "ſicet: ſed finat donec paulatim diffoluatur. et q[]b[]r ex eo diſ", "ſoluitur trayciat. Ante vo ǒq[]e eat: yel cum per eos ſebez, acutam ſedare voluerit pondus. ǒ[]z. ex eis bibat c[ui] rob", "aliciuus fruct? acetoſi quos nominauimus. Si autez in", "pectoze aliqua fuerit asperitas: ip[]sos c[ui] iulep yel ſirupo", "violato bibat. Di p[ter]ea trocifici ardo[ri]z v[]ine in v[lt]imo:", "c[ó]ſerunt. C[AE] lum autem aliquis in itinere ſitim patitur", "v[eb]ementem: op[or]tet ne ſtatim aqua fatietur cum eam", "inuenerit: ſ[]s os ex ea lógo colluat ip[]saco: et ex ea paru[]t", "tra yciat: in quam etiam ſuas mittat extremitates: faciemoq[]s", "ſuam ex ea lauet: atq[]e in cam ſi voluerit ingrediatur neq[]s", "ex ea bibat niſi paruſt: et qu[em] etiam minus ǒq[]e poterit", "paulatim ſoſbendo vna vice poſt aliam ſumar. Pos[]t", "bec autem ex c[ib]is quos nominauim? comedat et panla-", "t[em] in potu cum anguméto ex aqua ſumar: de qua támè", "non ſatietur. Et qu[ato] plus ſtim diminutam eſſe ſente\nrit: potum ſi voluerit augmentet donec ſatietur. Lum\nhoc.n. regimine a ſiti pnitioſa: atq[]a a malis accidetib? ip[]as\ncomitantibus p[re]ſeruari poterit.", "C[AE] de regimein illo[rum] qui volunt iter agere dum ma-\ngnum eſt frigus. CAP. III.", "Aemadmodu[n] ex longo itinere in tpe m[]tli calo[ris]: ſic\ncitas corpi: z[]t p[ri]ſis: ac vol[]o[] capitis: necno ſe\nb[es] c[ui] ǒs filia accidunt: ita ex itinere in tem-\npoze multe frigiditati: alie eueniunt egritu-\ndines. Ex g[]bus ſunt g[el]atio: et fames: et ſincopis: atque\napoplexia: et ſtupoz ac e[ro]lution: et alcusegi: et e[tre]mitatu[m]", "putrefactio: et h[oc] filia. De t[em] accitudines illis p[ro]pere", "accidunt: qui ad e[as] naturaliter diſpoſiti ſunt: ſicut illis", "foſtitan qu[]o[]um c[ò]p[]lexiones bis repugnant egritudini/", "bus: atq[]e qu[]o[]u[] corpo[]za frigori v[eb]emêti exponi confue", "ta ſut: buiuſmo[n] nò accidut egritudies n[if]i raro: et c[ui] c[.]a.ſ.", "frigoris v[eb]emêtisſima. N[os] ǒq[]u[] in illo dicem? ſimile", "eius: quod in precedentibus d[ur]ibus. C[ic]emus iſgi[]", "q[]p[] si quem in v[eb]ementis frigoris t[ep]oze incedere op[]o-", "tuerit c[ib]is p[riu]s repli: atq[]e vini magnam bibere qua[]t", "tatitem debet. Pos[]t qu[]o[]z accep[]tione ab itinere aliquá[]", "t[is]per abſtineat d[oe]c c[ib]us caleſiat: et motio que i c[ò]po-", "re facta fuit: ſedeſt. C[]liberia a[ut] q[ui]bus vt[]i: actuali", "ter ac potentiāter ſimul calida ſint. C[]n[]o] ſi frigus for-", "tiffimum fuerit: atq[]e ip[]m ſtatim poſt corneſtione iter iſi-", "p[ere] necesse fuerit: yinum purum tepeſactum bibat: aut", "vinum cui tantu[]q[] a[]calide ammixt eſt: vt ex ea tepe-", "fieri poſſit. Yinum vero fit poſte: et ſubtile stipticitate ca-", "rens et acetoſitate. Œcié etiā ſubtili ſoſtiter cooipiat pa-", "no: z[]p[ic]ie p[li]ſe faci[]ciorātōrus p[fl]auier vent? frigid? d", "C[]ab bis a[ut] ille p[ri]cipue c[u]stodiendus e[]qui in p[ecto]ze", "aſpitaté ſentit: vel tuſtim patiatur: yel cui? pulmo au pe-", "ctus ebile e[]. D[ic] enim ſi a[erem] a[cc]traſerit frigidum: ad", "tuſtim yel ad ſanguin[em] ſpuendum velociter perueniet.", "C[AE] eis vo que in tempore v[eb]ementis frigoris ante in", "ceſſum ſumunt: ſunt c[ib]aria c[ui] nucibus et alys facta: et ce", "pis: et butiro. Et al[]lys quid[]e et n[]ucibus v[eb]emêter p[ri]ſi", "endi ad hoc inſet p[ri]zietas. Totu[]n[ò]s caleſiacunt corp-", "calo[]e[]q[]s adeo augumentant inna[t]: donec p[] totu[] diſſun-", "datur corpus: et etiam multiplicetur in e[xt]remitatibus:", "n[ed]u in corpo[]ris medietate. C[]aſſa qu[]o[]s ſim

Tractatus

CLum autem totum corporus fricatum fuerit: homines corpora calida et lenia bines: cu e in lecto iacere debet. Quo2 corpora ipfus corpora tagere; et quænamcime venè et dòsnum atqæ pectus puenit. Lui post bec parum af sc: et mirre: atqæ piperis cum vino forti: nec non aqua carnis vari 05. CPoſtqæ aut ius eius anbelit? aliquantuli reuerus fuerit: ex taſea alba nutriatur. yinum quoq: nò in magna quatitate ei tribuat: lectusqæ mollis ei pparef; in quic multis cooperat: papis: vt diu domniat precipiæ: Poſtqæ autè expergeſact? fuerit: et ualeſtere inceperit: balneum ingrediaſt calidum: in quo longa faciens mora multu fricetur: et ex oleo iliaco yel narciſco yenel cu: ct: et caſtozeu ac muſc? et euſoſbiu àmixta fuerit inuſaſt. C De ſinopi q fit ex fame ei2 fanatòc. CAP. VI

Liquando iter agetibus in tpevehe metis frigoris: fames ac cidit valida: deinde yo nò moratur: vt ſedeſ fames illa: et ſupuenit eis ſincopis et extaſis ve bemès. Qui fortaſſe moziuſt inde. Cù hec 5 fames inceperit: velociter et ſubito ſunt cibádi: ex pane i vino forti madefacto: ius 3q a taſcaſe ynctuofa2 vt ſoſ beant eis eſt dàdum. yinoq forti calefacto: in 4 paru ſit poſtitum piperis: ſunt potàdi. Qui ſi curati nò fuerit: miſt pius eos euſaerit ſincopis: aqua roſata ſunt rozandi: na reſqæ ipſoym ex muſco et calamo aromatico ſut inuſſklà de: labia quosqæ atqæ grlonones ex algallia inuſi debèt.

C Os pſterea ſtoi ac exſtremitates tá diu ſoſtiter ſunt fricàda: donec rubere incipiat: deinde yo exrema ita ligaturis ſunt conſtringenda: vt deſt. Poſtqæ autem a pda cta euſaerint ſinopi: vt priedimus ſunt regèdi. Sivo ſi euſaerint: yinuſt z aqua carnis per guttur ſunt inyicèda. Qui manibus diu ſunt fricandi: et aqua ro. rozàdi: atqæ vo ciferàdo vel manibus tangendo excritádi. C Os ſi exſaſt paſſi fuerit ex hoc: pribobe illos ab eo quanto plus poſſible ſuerit. ita vt manus atqæ pedes ita liges vt deo ant et voais ad ſoſbédum pèndo in ora coruz yna vice poſt alia: et moue eos. et vociſera ſuper cos. C Unu pterea cù pipe caſefactum: eis ad bibédum tribuendum è. Eiſitidè de ſagzenea paru: aut de electuario ex aſſa ſctò dàduè è. Quos pter hec igni applicabis: corporaqæ eoq cù oleo de coſto: aut oleo de euſorbio inuges.

C De regimine exſtremitatu5 digito7 pedum 7 manuum ne a frigore cozzumpan7 t ſuccurſu7 i ncepta fuerit cor7uptio7 ſanatione ei7 qo7 corzuptu7 è. CAP. VII.

Edum digiti pius manibus abſqæ villo liquio yehemèrunt ſunt fricàdi: deiceps yo ex olo veteri inuſèdo fricando facièda: e: poſtqæ pànis cooſièdi iter ipòs: ac ſub ipis et ſi ipòs iterponèdo pànos. Sb pectie et toto ac ſup ipz lana moll7 mittèda: dein yo caligis ſubtili bus et mollobus calciàdi. C Os ſi frigidis futularibus ſe calciauerit: ſumopere cauere oz ne ſutulares madeſiant aut ex aliqua re ſibi accidère bumectentur. C De bis 3q gbus exſtremitates ſfricate numocutù ex frigore adueni ens repellut: ſunt olea cala ſicut ſambacinuz. et arazi7i: et olei de ben: et liliacu etqæ laurinum. Alkitran yo veheſi tius in hoc operatur: 3q ſupadicto7 atqæ aliqò. Iſpum.nnon ſolù frigus exſtremitates cozzùperè nò ſinit: verù etià ne id qò ceperit corzùpi putrefiat probibz. C Uiatòr prete rea ſibi cauere oz ne ſitim pati nitatur: aut frigus: ex quo exſtrema ledan: fortaſſis.n ex hoc velociter corzupeſt. Dui? autè ſignu etqæ frigus qò ei nocebat: ià alleniari ſe nò: et eon operimèrum nò ſit mutatum nec augmenta7 tum: neq: ab acre frigus ſit remotum: hoc eni tuc nò eue nit niſi ex ſenſus minoatione. C Lleru oz vt cùz frigus nocere cepit: pedù operimètu7 statim mutetur multaqæ i

eis fiat fricatio: poſtqæ operian: ac in ices ſiu mouean. Nibil.n. è deterius ad velociter aſſerendù frigoris noctu mèt: vt pedes ſint ſupſeu. Si aut còtigerit eos apà ri: a: eozq: ſenſus minu: adbuc curari poterùt niſiviridea aut nigri fiat: ſi in aqua mittan: in qua tritici palea cocta fuerit: aut in qua napi yel caules bulerùt. Aut anetum aut camomilla: aut ſticados arabic: aut ſiſunder. aut ſà ſuc: aut mellilotum: ſiue lini ſemen aut ſenugrecù. unu: moq: deſpatim: et ſi cu aſqæ ex oleis cu noiaui m? etui7 ignè: et ſepe fricati fuerit. C Uirides àt v'l nigri ſi fiat: oz vt ſtati ad cos ſcalpellàdos ſestinc: 7 velociter ſut ſcalpallàdi: adeo pſuèc: yt ad carnis pucia7: ſàguis ab eis ſue7 pmitra7 doèc p re ſertriga7. Ipi 3q iteri iàq ſtet cala: qò io ſit ne i ore yena7: aut i vyliherib: ſàguis co geſet: et exir phibea7. C Poſtqæ àt ſàguis ſtrict? fuerit: et ei7 minu7 ſup7: epibia ex bolo armeò i aq7 e pauco ace to diſsoluto: ſupponèdu: è: ibi p diè vnà z noctè dimittè du: diu7 ex vo tepeſco: aut ex aq7 aceto lanàdu. p. 3q 5q ſir bis aut ter: epibimàdu. Et ad yltimù p[icto] epibitmate tá diu7tèdu7 doèca loca ondignatibedeas ià ee ſca va: ra: et reţeta. C Os i an ſcalpellato7ez ad 3 p[uèt]u: fuerit: vt loco7 ſolua7 ouritie7: et malù ſdat odozè: atqæ 7 putre di ne7 via ſuerit: calpallato ià tè nullo: p[ic]ſiè. Tà neque è oia ſq7 ſut i ill'loc cade7. Quapp auxiliu7 vt cadat p[èb]dèu è Q[] velociter fieri auèt: ne vqæ ad sanà carne i illi locovi cina: leſio p[uen]itam. C ADiti ni medici min7 adati by a p[ci]t loc] cuiè remouèt: et qò in eis putreſciè è cù ferro au ſuerit: 15 nò ibi magna reca7 p[ia]t7 còcauitas: 15 ſit loc? tenuis. Quapp m[ul]tòtés neuros 7 chòdos a tòduos timòzos 7 ota/ liter opàdo exbùt: et diſtèdu7 7 ictidùt. Un[] ſacient malas g[]nari egrittudines. Caro nàq[] putrida cù ferro a m[è]bzo re morèna nò: eſt immo empl3 ex ſolura ſicile aut caules c[]oſtis: et calido butiro ammiſtis 7 in modù panis còſectio fieri conuenit: et calidum ſupponendum eſt. Q[] do in vie mutrotiens erit mutandù. C Poſtqæ antes quod p[ut]du7 erat ab eo cciderit: et nigredo vel viriditas nullo mo do remaſerit: ſideràdu7 erit an putrefactio os igreſſa ſit vli7 fuerit: 5q ipi7 igreſſa ſu ſuerit ex bis 3q carneè creat: lo e7 erit medicàdus. Sin àt ipa7 ex ingreſſa fuerit: túc erit necesse aut ipſum radere: aut aliquam eius partè ferran do auſſer: aut totum os a inuctura remonere. Sermo autem de hoc: eſt egrediens ab intentione noſtri tracta7 tis: quonià est pertransſiens illuz: qò ille facere p[ò]t g nò eſt biuis œmoticens: indigens medicie p[io]cio.

C De immobilitate oculi ex niue et q pie nimia niuſis albe dine vi dere nò p[ò]t. CAP. VIII.

C[]ibanc egritudinem ſuis pertimeſcit oculis accidere: nigris velliaſ idumentis: atqæ caput p[à]no coo[pi]at nigro ocu liſq[]s ſtr p[à]nù ſupponat nig[]p. Q[] do ideo fieri cò uenit: vt p[à]nù oculus ſemp intuea7. Aut i ma nu p[à]nù teneat nigru. què ſepe aſpiciat. Oes quoq circa ip[]m incedentes nigris ſint cooperti vellimentis.

C De bis p[ter]ea que ad hoc in vltimo conſerunt e7 ſuper oculos ligare rem qua parti in ſuis yti ſneuerunt itine- ribus. Que ex p[il]is textur nigris qui de caudis anima- lium euelluntur. C De adustione et dolore qui acci d[ù]t in oculo ex frigore vel vento. CAP. IX.

Alande egritudinem ſuis pertimeſcit oculis accidere: nigris velliaſ idumentis: atqæ caput p[à]no coo[pi]at nigro ocu liſq[]s ſtr p[à]nù ſupponat nig[]p. Q[] do ideo fieri cò uenit: vt p[à]nù oculus ſemp intuea7. Aut i ma nu p[à]nù teneat nigru. què ſepe aſpiciat. Oes quoq circa ip[]m incedentes nigris ſint cooperti vellimentis.

Aandoq[] in b[ac] dispoſitio7 oculo ac7 cidit ar do7 z dolò7 forſt: ac motionis palpeb[]a7 difficultas: 2 ip[]ſa2 croſſo7 fitudo. Un[] oculus fortaſſis ſit rubeus: 2 for[] taſe obtalmia forſtis 7 mala excritatur ex ca. Quapp ſummopere ab bis erit cauendù. Unde oculus quantù plus poſſibile ſuerit: erit operiendus: et circa ip[]m p[à]nus ſubtilis inuoluèdys, yt ex eo nihil ſit discooperſt

Sextus

29

nifi qò est valde necessarium. T. Saciem pieterea ab vé
ni oppostione quanto poterit. M. autem vê potuerit. Et etiam
sì super oculum aliquid ligaucrit in quo ante pupillas fit
fozamè: magni sentiet remedii. Si autem ad eo magni
fuerit vt totam circúidet faciem: erit melius 2 maiolz 1 yti
litatis. T. Innum quoq: bibere: hoc remouet malù sem
per. T. Apozare autem oculos omni hozà i bac disspositio-
ne: magnus est erroz. Oculus nàq: cum ex embrocatioè
calefit impedimentum a frigoze magis vltimum erit.

T. Oculo autem si quandoq: acciderit hoc qò dizimus:
confert: vt vapozemque in qua mentiri pallea bullie-
rit i facie recipiat: aut faciem super sanfluci cocti vaporez
aut aneti: aut camomille: viuiscuiufq: separatiz: aut oiuiz
simul ponat. T. De bis quoq: que ad predicta valde ya-
lent: est vt lapides vonce rubei siant ignianz: 2 in vinum
yetus mittant: 2 nouum est magis vleimum. Aut vinus
super lapides rozetur: super cuius vaporez facies erit te-
nenda. T. Sternutario etiam ad hoc remedium affert.
R. Rubo autè si oculo acciderit: properàdum est vt de ve-
ne cephalica velociter fanguis minatur. Post bec autè
in frequenti die balneum ingrediatur. Lui ad comedéu
aliquid erit tribendum 2 vinum forte 2 purus ad potà
dum vandum. Post quoquod acceptionem 1 vii erit do-
miendum. Qu si aliquid remanerit: tunc iteret embroca-
tionem plus 2 magis vltime 3 fecit: 2 reliquo regimine
plus et excepta sola flobotomia: erit vt tendency. Uenter
quoq: foztiter erit soluendus.

T. De sanatiòe debilitatis 2 laboris magni. CAP. X.

Anis cmi

fortis labo: ac fatigatio kà
ciderint: cum ad ocuiu pue-
nerit: per hozam 2 vnam quicfcat: deinde bal-
neum ingrediatur. Si autem balneum nò in
uenerit: aquam calida hozà vna ingrediatur.

Oò faciat donec caro leonis fiat 2 rubea: Liuss totùs 2
pus post bec leniter fricetur: 2 iuncture cum pollice qua-
si comprimèdo palpen. Postq: si byems fuerit: ex oleo
in quo anetum carium suur: aut camomilla: inungendis
erit: 2 precipue ipsius iuncture. T. Estas vero si fuerit: cu
oleo violato idè fiat: deinde vero quicfcat 2 dozmiat 2 uin
lectiq: augmentet mollities: 2 plura super se ponat operi-
menta. Cum autem a somno expergefactus fuerit: ad fui
redeat fricationem. 2 ad balneandi yfium: atq: yngendi
deinde vero ad suum reuertatur yfum.

T. De preparatione corporis ad ambulandum 2 regimie
cibi in itineribus. CAP. XI.

Ai longum

vult peragere iter:ante

ipsius inceptionem flo-
botomari: ac medicinam ventris solutinam
sumere debet. Et precipue si longuiz fuerit te-
pus ex quo neutrum coazum peregit. Qui eni

iter agere corporæ non mundificato voluerit: vix febres
euadere poterit. Or si eas aliquando cuaferit: quia cuius
copus dissolurum est atq: cutis rara: non euadet eritu-
ras: neq: pulstulas: neq: alias aposternatù species: neq: ca
tarus. T. Ei quoq studédui est vt còsluetudine: siu in eaz
transmutet confluettudine: qua in itinere eui yti opozet i
cibo: aut in sóno: aut in motu. Si eni in itinere ipluz yigi-
lare necesse fuerit: 2 ante itineris inceptionè vt ygulet ni
ti debet. T. Similiter comestionis hozà: ad hozà in qua i
itinere se posse gefscere: fciucriit: pmutare oz. T. Exercitio
quoq: atq: motu plus solito yti couenit. Et niti yt abfqs
balnei yvi esse poslit. T. Cú aŭt ire inceperit: de medicis
quibus yti confueuerat fecu defferre debet. Uſtus aŭt ci-
bi què in terra sua habuit: oimittat: yt ex: eis gbus yefci
solutus erat: nullo modo comedat. Qui cibo multi nutri-

meti: 2 paunce quâtitatis vtatur. Neq: ante: hospitetur
2 quicfcat: comedat. T. Si aŭt comestione multu idigue
rit: licet pa: fumat: non tamè totu: cibù, sibi nec necessariu:
neq: totu: potu nifi poſtq: quicuerit: accipere fumat.

T. Colera vero pæcipue atq: fruct? nullo modo accipiat.
Dec.n. vêtrez abfqs magno replest nutrimento: 2 in coz
poze humozes crudos generant 2 malos. Si autem in te
poze calido eis indiguerit: comedat ex eis sicut iaz: costu
tuimus. Or si in nocte necesse fuerit ipsoq: incedere: non
erit ei cenandù: sed fue comestionis integritate: yfqi: 2 te
pus in quo se diu posse quieſtre ſcuerit: intermittat.

T. A faſtidio quoq: atq: motu: vêtre pleno omnino abſti
nere debet. Dec nàq: apoſtemata generant 2 exi turitas.
Balneo quoq: yti cu: porerit: conueniet.

T. De ablatio: nocuenti ex diueritate aq:z. CAP. XII.

E his que

nocumentù ex aquaruz di-
ueritate remouët: est vt non
simplices biban: sed vt cuiuſliber máſionis
aqua cui aqua pcedentis tempetur máſionis
ipſaz ei amſicèdo. Ad hoc quoq: valet aquas
diuersas vino aut aceto mixtas que fecu deferat bibere

T. Impedimètu pieterea diuerfitatis aqua:z: remouct: ce
pas: aut alia: aut lactucas cui aceto comedat. T. Uliatozì
titèd ad hoc cofert: lutum fue terre feciu deferre: de quo
cui geruerit paru: accipiat: 2 cui aq: miſceat qua: ficodimitur
donec lutu: deſcédat: 2 aq: clarificef: ex qua poſſea bibat.

T. Aque aŭt male in quib? manifeſte cognoscun: qualita
tes reperari debét ſicut dicemus. Aqura croſsa 2 turbulè
ta clarificanda ê: ipſaz multotius de vno vafe in aliud mut-
tado. Or si fieri nò poterit p colatozii qò ex farina tortel
la:z madefacta ſit cooptu: coſeî. T. De bis êt que aquas
colant: est vt bulli:z puz: 2 poſſea inſ nigridê: 2 coſele.

T. Ex bis etiam que ipſam colant: est yt in ipſaz pa:z: alumi
nis iameni triti proycia:z. hoc.n.eam cito clarificat: atq:z
colant. T. Salfa aŭt ſi fuerit aqua: cui aceto erit bibêda: 2
vilocaracte nabatie in ipſa mittède erut: aut femè mirti:
aut fozbe: aut lutu: choraſceni. Aut q ea yti volut: citonia
comedant. Citonia.n.ab aqua falta nocumètu: remouët.
T. De si aqua valde fuerit ipſida: 2 opo:zuerit viatozê ea
yti ipſaz in ollà mundà vitreatà: yel in vas lapidez po:at
Luìus ozificio ligna ex traſuerio ſupponat: ſup q yvellus
lane aut lanà carminatà mundà mitrat. Quib? ita pactis
igné sub olla accendat: 2 qò in illa lana colligif: ex:pmèdo
coligat: 2 qò ab ea manauerit: bibat. T. Acetu quoq: aq
ſalfe zapozè re:pmit: atq: ſyrup? acetoſus ad B ytilis exi-
rit. T. Aqura vero ſi fuerit ſtans putrefactionè in ſe hùs
admi:zta: cui rob de fructib: acetoſis miſceat: ſicut è rob
qui fit de ſucco vue acerbe: 2 granatozuz 2 malox. Lum
autem aquam illam in potu ſumit: omnes calidos cibos
doimitat: vinumq: nullo modo bibat: nifi fuerit cauba.
Dec.n.aqua stan: ex: est id qò veloci? generare pòt febres
ê: res alia aliçq. T. O si in aqua fuerit amaritudo ei duz
bibitur iulep admisceatur: aut zucharuz: 2 comedat vul-
cia. T. Aqura aŭt ſi vêtre ſoluerit: ea que vêtris ſunt con-
ſtrictiua comedat: 2 econu:ero. Et ſi in aqua fuerit res
minute: aut herbe in quibus est acuitas 2 malitia: cibos
vntuo:os ſemper comedat: 2 ad ipſam colanda: fit sol-
licitus aquam quoq: non bibat nifi paralifen: 2 pæcipue
ſi in ea fuerent ſanguiluge. T. Urina vero ſi ex aqua re-
ſtringatur: vinum habens: quam admixtas in qua ſemè
feniculi: aut apu: coctum fuerit: erit bibendum. Aqura q:z
ſi fastidium fecerit cum rob granatozum erit bibêda. Et
vt omnia compzehenda m considerandum erit qd ei ac-
cidat: 2 ex eius contrario erit regendus.

T. De mansionibus expeditionum yel coazum qui ſunt in
stringatur: vinum habens: quam admixtas in qua ſemè
feniculi: aut apu: coctum fuerit: erit bibendum. Aqura q:z
ſi fastidium fecerit cum rob granatozum erit bibêda. Et
vt omnia compzehenda m considerandum erit qd ei ac-
cidat: 2 ex eius contrario erit regendus.

Tractatus

cafris.

CAP.

XIII.

gendus erit.

Llis qui

funt in cafris ſi eſtas fuerit i
altis locis atq. in collib? ma-

nere debent. Tentozioum quoq. hostia ad
ventum septentrionaliz vertere oporot; atq3
vn inter tentoziu? et aliu: magnum est inter
mittendu patium. C Belfe quoq. quanto plus poslibi
le eſt. elogande ſunt. C In hyceme autes ſit ipſoqu3
regi men buic contrarium. ſ.in locis maneant profundis: 2 ad
montium ac colliu radices tendant: tétoziouz etiam bo
ſtia ad meridiem: 2 oriétem vertant: 2 tétozia adiuemi
conſiugant. Si vero aer austrinus 2 humidus fuerit: vie-
ta minuatur ac vinu penitus oimitta: ſed exercitiu2 ad
incremétu2 pertueniat. C Et si aer ſicus fuerit. Duic co
trarium fiat. C O si multi boies ibi egrotent: a cafris ſe
parati longe maneat: ita vt no ſuper ventum ſed ſub eo
statuantur. C Et si in locis caſtroz: mala fuerit reptilia:
quato plus posſible fuerit: inde crut eyciéda: deinde ve
ro medicamina erunt maneida: que ea a locis illis expeſ-
lant 2 iterſciat: que dictur ſumus. C Herbe quoq3 aut
arbozes male ſi ibi fuerint ex quib? odozes acuti: aut no-
ni perueniant: comuri debét: aut a parte carum ſuper
ventum erit ſedenduz. Cibus pzererea aut ca: ppter quæ
multi in caſtris egrotat: ſummopere est conſideranda: 2
que eis contraria eſſe posſunt aabibenda: aut ipſa penit:
admittenda.

C De regimine mare intrantium.

CAP. XIII.

Portet vt

qui per mare vult incede
re, rob ò fructibus: atq. ò

medicinis quibus yti confucuit ſecu deſerat aut anteſſa mare ingrediatur: p aliquot dies comestione qua yti ſuicuit miuere debet q
tempore cibo vtatur: qui ſit ex bis q ſtomabum confoz
tant. C Ea quoq3 die qua p[umum mare igreditur: aqua
non intucatur: ſed ea odozare atq. comedere paularim
incipiat que naueam ſedant: que in ſuo loco nominabi
mus. Quibus ita gefſt: ſi nauſa acciderit: atq. vomitus
aliquotiés vomere permittend9 erit. Doc nāq3 ei nò no-
cebit. Si autem illud multiplicat: de rob fructuum qua-
ſt forbèdo ac quaſi labendo bibat: ſumach ac granato-
rum grana: 2 bis ſimilia ei tribuantur. Oq si ſuperflu? eu
grauiter inuaerit vomitus: cum medicinis colirice paſ-
fionis curetur.

C De prohibitione generationis pediculozu2 ve destru-
ctione eo2 qui generati ſunt.

CAP. XV.

Liquando er

mutatione aque: 2
ex multo labore: 2

ex ſudoe: atq. ex ſoſdite; 2 paucitate balnei
di: 2 mutandi pannos: cōtingit corpus 2 pan-
nos pediculis repleri. Dcc quoq3 ſunt res q
viatori necefario accidut. De illis 2o que ita p[obibent:
est vt ſtudeat in yvu balnei 2 lauacri: 2 vt p[anos mutet
quanto plus p[ot; 2 p[وزیر vt p[annus qui carni adberet;
ſit lineus: tarde enim repleſ pediculis. C De illis aſt q
eos qui ſunt generati interficiunt: est argentum viuum
extinctu2 quâdo oleo admifecetur: 2 ex eo cingulum ex fi-
lis laneis inügitur q[ui ſuper ſe aliquis app[édit: aut q cin-
gitur: aut folia azedaract: yel oleandri in oleu mittantur
ex quo patiés inuſa: aut corpus ſingulis decem diebus
ex arsenico rubeo: 2 ſtatisſagria: atq3 condiſi: 2 baurach:
cu aceto e[pithimetur. Oq poſtq3 quaſi per ho[za ynam ſic
dimiluſz fuerit cu2 aqua calida laueſ. C Panni p[zererea
cu condiſi: aut lupinis: yel folys 2adaract: aut artanitba:
ſumumigen[. Patiés quoq3 ex oleo in quo terra argenti
yuii poſita fuerit: aut in quo condiſi miſtum fuerit: mun-

C De illis que probi bent soob ideſt mutationem que ſit
in facie a ſole vel vento.

CAP.

XVI.

Eborum

numero eſt: ymbra2 facere
2 faciem ex pannu operire.

O si fieri no2 poterit: dragg. 2 amiluz: atq. gü-
mi arabicu2: 2 p[ilny mucilago: ac feminis cito-
niozu2 mucilago fumorum: 2 cum albugine
oui: aut cu ſucco poſtulace miſcean[; 2 facies in itinere
epithimetur. Lum autes geuerit laueſ. Et ſi bof car aut
ex ynoqoq3 p[fe: aut ex ſum ex ſmul. Et aoc yalebit.

C Ad hoc etiam confert toztellas in aqua infundere vo-
nec diſsoluantur: ex quibus facies epithimeſt: aut epithi-
metur ex albumine oui 2 dragg. C Si autem faciei co-
loz mutat? fuerit: c[óſert ei vt in nocte epithimetur ex ce
roto q[ot fit ex cera 2 oleo que ad ſol[em pomnes dies cani
culares mozantur: 2 cu adipe galine 2 farina ciceris.

C O si mutatio colori faciei fuerit multa: ex ſinapiſmati
bus que in tractatu de decoatiò noiauim? curàda erit.

C De illis q[ui p[obibét fiſſuras calcanei. CAP. XVII.

Fisture

i calcancano atq. i inſerioſib? pedis

partib[]fieri p[ro]hibét: fi: pi[]es i aq[]
veh[]emèter ca]ta tenea[]d[]oec moſeſcat: 2 poſ-
qu[]a de aq[]e extract[] fuerit dragg. tritui vt alco-
hol 2 ſup[]ulueriſeſ: deinde ſoſtiter fricetur.

Remouebitur eniſ: 2 p[]hibebit calcaneu ſindi: 2 ex p[]ice
liquida epithimeſt: aut p[]anus oleo inſuſus pedi ſup[erpo-
nat: 2 ſemp ſit calcatiuſt: 2 a puluere ſibi caucat. C Ei et
multu confert: vt ſepuſ capinuſ ſuma[; 2 liq[]fiat: cui pa-
ruſ gallaruſ tritaruſ vt alco[]hol deſup pulueriſetur. Oq
poſtea dum liquidum ſuper vel ſup[]ulueriſetur. Oq
p[]oſtea dum liquidum marie ingrediatur: in antiquis p[]ona-
tur fiſſuris. C Malis quoq3 fiſſuris que in carne[]pene
trant: confert vt m[er]daſeni triti. 5. ſuma[; 3. q[]u cu[]s olei. 3.
x[]p. miſte in cocleari ferreio coquaſt: 2 tunc frequenter
moueātur: donec fiat vt alchira[;] cui poſtq3 tale fuerit. 3.
iu. pondus de galbano q[]o yoca[;]t beſart adda[;]t: 2 coquaſt
donec sp[il]uſz fuerit. Luſz aut[]e inſtrigant: ſuerit: ſt p[]i[]z
liquida ò quo calido 2 liq[]do ſup fiſſuras cad[]edo diſtille-
tur. C Antiq[]i etiā fiſſure v[]ſq[] ad carne[] penetranti auxi-
liatur: vt fandaraca 2 oleuſ de ſeminibus lini ſumantur
2 mi[]tza coquaſtur donec inſiſſent: 2 guttati[]ſup ſun
dan[;]. C Aut a[]deps pedum ſumatur: cui parum galbani
adda[;]: 2 deiceps parum coquaſt d[]oec incroſſet: poſtea
admiſſit: Opoſtet etiā vt anteſſi ſiſſure ſanari i[]cipiat
in aquam mittātur calida donec moſeſcat: 2 mundiſeſe
tur: poſtea vero ab[]kergant: 2 deſic[]cetur: 2 ſic cu2 medicis
curetur: deinde pes poſt medicatione calcietur.

C De e[]coziationib? que accidat: de equitatione vel cal-
ciamentis.

CAP.

XVIII.

Am aliquis

corpo[]ris loc[] ex vecta-
tione vel ex alia c[]a ex-
co[]zabi[;]e: exigi[;]t vt stat[;]i poſtq3 geuerit: ex ml

ta frida aq[]o q[]u diu roſe[;]t: donec ei calo[;]z ſede-
tur. Quo facto diſcooperiat loc[] 2 ſlabelle[;].
O si poſſibile no2 fuerit. P[]ani linei in aqua roſata inſrigi
data inſuſa deſup ponātur: atq. deinde cu2 locus tepere i
ceperit: iteru p[]anni madeſacti ſupponātur. Poſtq3 autes
q[]o ex caliditate 2 acuitate exiſtir i eo geuerit ex litargi-
ro trito cum aqua roſata miſto epithima fiat. Ardo[;]ut
2 doloz ſi remanerint: cum vnguento de ceruſa curent.
C Uesice vero que ex ſtructura calciamenti ſiunt: prius
ſunt ſcindende: 2 poſtea in aqua roſea rozande. Deinde
ex liicio 2 achatia epithimande: aut ex bolo armeno: aut
ex gallis cum aqua fricatis: aut balaſtie bene trite ve
ſuper ponantur.

Septimus

30

De caſu et percuſſione que ſiunt in capite vſialia parte corporis.

CAP.

XIX.

J er caſu de animalis orsſo aut ex alio caſu capit: aut alij parti corporis euene rit pcuſſio: optimuſ est ut patiens ex parte cò traria ſtatiz flobotomeſ: z a carne abſtineat: et p[ec]upie a vino. Loco q[uo]q[uo]s epitbimeſ: aut emplaſtrus ex còſoſrantib? et ſuperaſonat. Q[ui] ſi ex caſu i capite ſucrit leſio: ex vena que vocat cepbalica flobotometur. Posſ flobotomia vero capit acerſus mixtus cum oleo roſeo q[ui] acetum ſit triplum ſuperponaſ: pannus q[ui] in aqua rosata inſuſtis deſuper mittatur. Patiens vero aqua ozdei in mane iuxta noctem est potandus.

Qui p[re]tus vices nibil aliud kumat: donec ſecuritas: q[ui] apoſtema calidu in parte cerebri nò oriatur. Signuſ aŭt q[ui] loca iſta atq[ui] cerebzu ſint ſana: est q[ui] itellect[em] non turbat. Qui p[os]ſ caſum turbat? fuerit: opor[it]t vt ſan, guinis t[uc] maios fiat extractio: et caput ex aqua rosata: et oleo roſeo cum aceto vini inſundatur. Posſ bec etià fo[lys] miri: et balaufuſ: et còtici granatozu i aqua et aceto vlq[uo]s dissoluan[que] coctis: parum muſci: et gallie: et xiloa[les] ac calamus aromatic? admisſean: et quibus oſibus cùs aceto et aqua et vino veteri ac ſupertico coiujtis: quidaſ quasi emplaſtrus còſciciendo fiat: et capit yt emplaſtrum ſupponatur. Uenter quoq[ui] ex ſucco fructuſ: aut leuſi ene mate ſoluaſ. Eiſus extractio fricen. De his p[er]terea que moto cerebro valde coferuſt: est yt patiés gallinarus cerebella edar. De gbus posſ diè tertium quatuſz ſumere poteruſ: et i tributatur. Ante eniſ cò ſola ozdei aqua i potu vta: tur: cui pa[ſ] ſucci granati muſi ſit admixt[us]. Doc eniſ ad hoc q[ui] hic volum? meli? exiſit. L[ef]io aut[em] que ex ca ſu accidit: i p[er]ecto q[ui] et in illis p[erb]ibus ſuerit: ex vena basi/ka flobotomia facièda erit: euſus regimè ſubtrilianduz. Q[ui] ſi ſaguıſ ſputu: aut vomit? aut mic[que]t: aut ei[ui] c[ui]egitio me exiſt? acciderit: q[ui] ex modi nominibus auſi in potu detur. Si aŭt iſta diu p[se]uerauerit: eoq[ui] cura tionis p[re]ſctione ſume ſloci in q[ub]a? has nominibus egritudines. Signu[mi] vero an forſis leſio ex caſu ſit i capit: est itellectus turbatio. Iſto eni erit menſura forſis leſionis in capite: aut pebilib. L[ef]isonis aŭt p[er]ecto: aut vètris ex caſu: e[mi]mura anguſtatois attrabèdi aerè: et exi tus ſanguis ſigni. C[ed]edicamè q[ui] ad bibèdu daſ: cui caſuſ aut forſis accidit pcuſſio. B[ar]eubarbari ſeni partè. i.rubee laccè mundare: boli armeni: aut terre sigillare: oium ana p[re]ſes medià. D[omi]s huius medicin: ſit a duab[que] 3[que]s ad quattuor: et iqua iqua et cicer iſuſu ſuit. Duic[que] aŭt ad comedend[us] tribuan[que]: mes: t[ri]zi: t[em]lentes et cicer. C[ed]edicamè ad forſe caſum: et ad vèbemens ſanguinis ſputuſ. D[omi]nae z bole armen[que]: aut terra figillata cuſ parna vini ſlptici quátitate: ad potandum ven[em].

C[ep]tbina ad percuſſione: et ad remotionè carnis de lo[co] ſuo. B[ar]mugad mes excoſticatozu: parteſ equales: bo liarmeni partè medià: acharbe: aloes: ana quartà ynius partis. L[os]pergan[que] oia ex aqua mirti: ex quib[que] loci debi kis epitbimari conueniet. C[ali]uſd epitbina ad caſuſ quà do ei[ui]o e[ſ]ebz: et apoſtema calidu fuerit. B[ar]ofa[ſ] rubee rum: lentiu excoſticata[que]: boli armeni: ſief memibè: ſanda]l. ſaufel: ex his oibus cù aqua rosata collectis: epitbina kiar. C[ed]edicamè q[ui] ei daſ ad potadù: a quo ſaguinis multitudo: aut ex pcuſioè: aut ex caſu ſuit. R[ec]ipe cha rab[ea]boli armeni: balaufuſte: ſanguinis Draconie: laccè p[er]tes e[ſ]les. Ex bis aŭt collectis. 3. i[ui] ad potadù tributatur ei vna vncia aq[ui] et ſumach ſuit ſuſu: et opy recètis ſexta p[er]te. 3. i[ui]ſtud eniſ ilico ſiſt itaguine. P[ati]es quoq[ui] ſlpti ca comedat. C[ed]edicamè ad leuſi carnis motu: et debi litat: q[ui] ſoforat: et dolore: ſedat: loci: ex oleo roſeo inuſa[ſ]

cui deſup puſtuis miri ſpargat: et medioeriter lige[que]. Ue, ſtigia aŭt viridia q[ui] poſt pcuſione: aut caſu p[ra]manèt: curè tur ex medicis q[ui] ſuit i tractatu ybi d[oc]oſtatione: noiauim. C[om]pletus est tractatus ſextus gratia dei.

## Tractatus. VII.

27. continens capitula.

1. De collectioib? et aggreſſi. ii. De apoſtemate calido.
   gationib? doctrie chirurgie. iz. De apoſtemate molli.
   rurgie. iz. De apoſtemate uoro.

2. De molliſationeOURICI. i4. De gladiumis magnis. ei que remaſſit i med[ib]li. i5. De nodis glandulosis. posſ chirurgiam. i6. De fozmica.

3. De collectionib? et aggreſſi. i7. De igne perſico.
   gationib? ſanatois vulnerum et apoſtematu. i8. De aduſtioè ignis et aſſoleti bulientis.

4. De medicinis generatibus carnem. i9. De panaritys.

5. De medicinis minutièbus carnè ſit ſupfluà. zi. De flobotomia.

6. De his q[ui] consolidat vulanera. zz. De ventiſos.

7. De his q[ui] apuntemagna apoſtemata ne cum ferro apian[que] excaſat. z4. De vena medene.
z5. De extractioè telozum et ſpinarum.

8. De ſcroſulis. z6. De plagis capitis et fracturae craniæ.

9. De cancro. 27. De accepto[bus].

10. De carbunculis. 27. De accepto[bus].

11. De collectionibus et aggregatioib? doctrine chirurgie. CAP. I.

Lerisq[ui] co[mi]um q[ui] hanc exercerét artez i viciuſt restauratozes: ſi bene eà exercerét: neq[ui] ſapièter: neq[ui] ſub certa radice ad qua reddito fiat: imo moioz eoq[ui] po caſual[que] opatur: z sicut ab alio edocti fueri[que]. Raroq[ui] iuenies exoq[ui] alio

que q[ui] artis libros legerit: aut q[ui] eà magro q[ui] nonit lfas vididerit. imo q[ui] maxie eà exercerét: ſut idiote: z ruſtici et ſotidi. 3oq[ui] pp. ſue ſotidiat al cám: egritudines p[es]tima i hominib[que] gian[an]. C[ Nos yo bui] art: ſumas atq[ui] aggreſgatòes tales ſferrem: q[ui] cù aligis aftur? meditat? fuerit: poterit ſm bác arté q[ui]equid voluerit optie operari. In p[er]miſis quoq[ui] de regimine viete: et poſt de exſteſione: z rectificatiòie: ac ligaturi: et de fracturus rùpentib? in q[ub]a? tenues oſſiuſ p[tes]: z acute: necq[ui] nò diuſaſa fruſtula sp[ici]utur.

C[et] poſtremo de diſlocatioè tractabim[que]. C[et]oq[ui] ſtoli diſp[ici]uè: vt q[ui]eſq[ui] fracturà ut diſlocationez aut carnis còſtufionè p[es]ſus fuerit cù alacbiſat: nutriaſt: z alabith: et ex carne afata i veru aut i p[uni]ſt: z bibat yinum. Nibil aŭt est q[ui] apoſtematis calidi generatione veloci[que] aſſerat: q[ui] regimen hoc. C[Op]o[po]tet aŭt ex quo inſirmo fractura: aut diſlocatio: aut carnis tuſio acciderit: regimè p[er]aliquot dies ſubtiliari. Luius et yenter ſi ip[es] ſoſt fuerit: erit soluèdne: z ip[es] ſilt flobotomàd[que] quemadmo dum dicturi ſumus. Q[ui] ideo fieri couenit: vt ſit ſecurus q[ui] materia ad locum non fluat que magna apoſtemata atq[ui] putrefactionem generare posſit. C[et] poſt[que] autem dies aliquot p[er]tuerit: z ſecurus fuerit q[ui] apoſtema ca lìdu[n]o accidat egro p[er]cipe yt ad regimen quo confuerat yt viuertaf: z ei[ui] egritudo diſlocatio fuerit: aut carnis còtuſio. Qui autem fractura[ſ] patitur viſcositas atq[ui] crosſities ei[ui] ſanguini ſunt addende: vt natura mâm beat paratam: ex qua porus fractura ligas generetur. E[mi] bis át q[ui] B[ap]o[n]an[que] frumet[ui] adeo co[mi]t: vt q[ui] pl[que] videat: z etherith. Capita q[ui] ac pedes aialiu[que]: necq[ui] edoq[ui]: agnoq[ui] et vitloq[ui] co[zi]at: zyaccap[que] vètres: atq[ui] ona: z riziu[que]: ac p[ic]es re cètes: z boz nutrietiu[que] ſilia in q[ub]a? ſt crosſitudo et viſcositas

Tractatus

He qbus in hoc tempore comedere debet. Et post cozus acceprionem vinum bibere crostum. Ex hoc eni regimie fractura meli? et velocius ligatur poterit. In principio tam olera frida et musaguarat tantum comedere debet; et car nem auium: et edinam. C[]inuiz autem nullo modo ap[]pzinquare prefumat. C[]um vero distendere: ac recti ficare necesse fuerit; opozetbit yt ita in yltimo leiter fi[]at; quatin? doloz quato min? possibile est sientia? Nibl-enim plus affert aposteima q[]oloz. C[]porum autem stolidoz pleriq[]s loca debilia distendunt: et rectificant: ybi etiasq[]s magnum nituntur facere sonit[]u: quatin? ybile sene bene operari putet. At vero non opozet vt cum ium cura in q[]n no est dislocatio doler; p[]matur ac distendatur aliquo modo: imo emplim quod dicturi fumus: ei super ponendum est: atq[]s ligatura adeo suus facienda: vt ex ea nullus sientatur doloz. C[]nnoz p[]reterea medicoz: ple[]riq[]s decipiunt vulgus. cum eniq[]s in membro fuerit doloz: q[]s fractura aut dislocatio in eo fit dicere prefumut. S[]z fracture et dislocatois adeo est caufa manifesta: q[]s occul- catur no p[]ot. Ex hoc eniq[]s sequitur: q[]s figura membi cum torquet: et cutis ex yna parte fit gibbosa. et ab alia concu- na. Quapzopter si quis diligenter cofiderauerit: ipsofibi- le est ut occultet ip[]er qui illud cofiderat: nifi in iunctura adiutoz[]u cui bumero: aut anche coz[]a fuerit disloca- tio. Laput n[]aq[]s adiutoz[]u quado dislocatur: cocauitatem que est it sub accella ingredi? C[]aput itidez coze carnc[]eς glandos[]az que est in inguine a p[]te anche intrat. C[]no cum multa ibi fit caro: c[]ot[]sio n[]o est ibi valde mainſta. C[]signu i quod h[]iui et iuctu adiutorium ſtationem ſemp. co- mittatur: est rotuda eminentia: q[]s sub accella accidit: et cu tangit digitis ſentif. C[]dislocationis similiter q[]s anche accidit: signu est eminencia terioz: et i iguine: et q[]s ego ni ſparatur vt exp[]ad iuctur[]a que est iter cru[]s et co[]z[]a: ne duz iucturas dislocatam. C[]fractura autem nifi minu- ma fuerit: cum e[]as manu iuligenter iestigueritis gibbo sitas ab yna parte et cocauitas ab alia n[]o occultabit: cre pitantifc[]s offis ſonu p[]ciples cu[]s ip[]snum manu attractanei ris. C[]nzu aut[]e in loco n[]o manifesta c[]ot[]sio: neq[]s gibbo- tas: neq[]s cocauitas fuerit: neq[]s cu[] loc[]u manu iestigatur offis crepitatio copiuetur: ni dislocatio neq[]s offis fractura q[]s extenſione aut forti iudgeat copſſione ibi erit. N[]o est eniz ibi nifi aut carnis ſtutio: aut fractura minima. Qua p[]ropter oſtéd[]edo nullo modo e[]moto faci[]eda. Extensio namq[]s loco maio[]ze g[]i[]at angulſi: yn i hoc mai[]os c[]otin- git error[]o. Quapzopter si aliq[]s stolidoz in his locis exen- ſione aut copſſione yti voluerit: p[]hib[]edus erit ab hoc. S[]z p[]cipicndum est vt locus leiter palpado yngand[]e vt p[]suauiter lige[]t: ne inde doloz ſe[]gur. Nibl[]u eniz ap[]li? hoc est faciendus. C[]ego vero ni[]ſtorum deceptuoz stoliditate vidi ex q[]u a vebemeter mirat? ſui. C[]uid[]a n[]aq[]s foſte ſup[] locu[]s q[]e ſt in medio adiutoz[]u cecidit: et dole cepe: ynde paruui ibi cepez ozi ap[]oſtema. O[]d cu[]p e[]d[]ict? vidifſet stolidus: ip[]ſus adiutoz[]u eſſe dislocatam dixit. In quo eti[]a hoc tantillum ſapientie n[]o erat: vt viſi- locatione ſciret n[]o posſe accidere nifi iucture: et n[]o i offis medietate. Quaob[]ze ſe p[]reparavit ad os ex ytraq[]s par- te forziter exſtendend[]u. O[]d ip[]ſu facere n[]o p[]nifi: imo locu[]s ex oleo roſeo punctu[]i trita miſto puluteri[]sau: atq[]s poſt B[]suauiter ligau: et ex alteri? partis brachio flobotomani. P[]ostq[]s vero dies aduenit tertia: ligaturaz remoii: et q[]n no ampliori idigeret cura cognou. C[]uerb[]u autem de hoc quod vn[]i quodq[]s corporis méb[]z de extéſione et re- crificatiœ atq[]s ligatiœ: necn[]o ex reliq[]ui idiget curatione: donee ei? c[]oplcatuar ſanitas: ex[]tra hui[]s nostri libri men- suraz: et ip[]ſus intentione reperi? In huius n[]aq[]s inglitio ne iſti? nostri tractar?; multiplicib[]e multis idigereatus;

atq[]s poſtea e[]t neceſſariu[]i vt quomodo opus fiat oculis videre[]. Nos quosq[]s in hoc n[]o libro n[]o itendim[]u: niſi ea q[]ui homines boni igeny legerit: et ip[]ſus meditati fuerint licet medici n[]o ſint: bonis eni medicis egperari poterit. C[]ligatura aut[]i cu[]t ſit oz vt locus fracture trib[]u aut q[]ui- or: c[]igat[]u farcys. Qua[]n p[]ma ad p[]t[]e tedat ſuperioz[]es: que ſit fortoz: c[]ictura ſup locu[]s in firmu[]s exiſtens: a quo cum ſeparari ceperit: p[]tuauiter relaxari iſcipi. Et quanto ma[]gis ab infirmo elongatur loco: tato magl lenta fiat. Dec autem ligatura taliter ptendéa est: donec sane partis ma[]p[]ma occupet q[]uatitare. C[]poſt hoc aut alia ſuma: p[]ficia q[]u p[]us loco ſuppona[]r ifirmo: veide deſcendendo ad p[]t[]e tendat iferioz[]. Lui[]ſtrictura aut relaxatio vt i p[]me faſcie obuoliuſe dixim[]u: fieri couenit. C[]inter bas vo ligaturas aftelle ſunt locade: q[]tinus méb[]zu per ea recti fice[]t. Ne gibboſitas aut cocauitas i ipſo remaneat. Dei- de vero totu[]iſo alia inuolendu[]s e[]ficia: ip[]ſu ſuauiter cigente. Lui[]i u[]lutiones ybiq[]u eg[]les e[]u ſuenit. Super quas eti[]a aftelle ſunt ponéde: et cu[] alia alia ſunt ligan- da. Quis strictura in omnib[]u locis aliarum e[]que strictio ris: bec aut oia deſuper filis ligentur: ligature bic modus eſſe debet. C[]deceptores autem ligature p[]ncipii in ſanu- ſis loci: ybi ligado vebemeter at屈g: Deinde rela- xado ad locu[]s deſcendut infirmum. Qui ligature mod[] p[]ſellim[]e et oib[]u deterior. S[]aguins n[]aq[]u a duab[]u copſſellus p[]tibae: ad locos transiſtiti ifirmos: i q[]bus poſteram e[] vulnera generat: ynde herpes eſtioniem[]e t beriſpila atq[]s putreſtactio e[]n multotieis accidut. C[]ligati[]ois at méfura talis e[]e oz: que ifirmo n[]u iſerat doloz[]u nifi p[]uiffimi: nec et adeo ſit relaxata vt e[]ger nullo m[]o e[]u ſen- tiat. C[]o si ex ligatura apostematam initiu[]i aut p[]ot acci- ſet loco[]z: ita vt viride fiat ex ca[]q[]o e[] extra forſat: atq[]u ſanguie iplea[]r: ilico erit soluèda: ze ei[]u c[]oſtrictio minu- enda. C[]et si ifirm[]u i loco ligature forſt ſentia p[]uritui atq[]s nocibilem: ſolutori loco ſura ſoq[]u aq[]ua infunda: et q[]ita calida ſit: vt ex ca e[]lectetur: q[]u fieri couenit donec p[]u ritus ſedetur. P[]ostq[]s autem locus p[]yna[]s ſere hoz[]as fi- paule monfererit cum fiu[]s ligatur p[]er facy[]s: que acero et aq[]ua ro- ſata: ac oleo roſato ſimul mixtis: et optime motis ſint in- ſuse. C[]Tempo[]ris vero ligature méfura hec e[]t. O[]poz- tet enimyt i principio ſingulis ſolutori diebus: z p[]ecipue ſi ap[]oſtema: aut doloz ibi fuerit. O[]si it[]o[]z neutru[]s ibi c[]o ſiſtat: n[]o erit solutio faci[]eda: nifi ouob[]u aut trib[]u interimis fis dieb[]e: excepto ſi res aliq[]ui euenerit: pro qua solutio ne- cefſario fiat: vt e[]t doloz aut prurit. C[]si aut aliquati vi e[]s p[]eterierit in quib[]u ligatura n[]o ſolua[]t: et n[]i apparuerit ibi ap[]oſtema: neq[]s calo[]z: neq[]s ardo[]z: non ſolua[]t nifi poſt quatuor aut q[]ne dies. Et quato plus tardi[]uolct: tato plus ad c[]ololidandu[]i aptu[]i erit. O[]poz[]tet p[]terea vt cum p[]us acidit egritudo ligatura fit relaxata: ne dolore faci- at nocumentum inſerentem. P[]ostq[]s autem dies q[]nq[]uyl paulo p[]lures p[]terierit et ab ap[]oſtimate loc[]u: p[]reſuerit: ligatura paulati strictior[]u e[]c ip[]ciat. Lui[] vero multi tráſie rit dies: et fractura consolidata fuerit: et fuerit necesse vt caro fracture ſuperpoſita coaguletur: opozetbit eti[]a tuc[]t ligatura paulatim relaxetur: et dieta augmentetur ſu- cut diximus. C[]Op[]ozet autem vt aftelle ſup[]er aliquod q[]o molliuſt[]e héat pon[]a[]tur: vt ca[]q[]u ex[]tremitates nibil at tigat: ybi n[]o ſit res mollius: atq[]s vt mai[]os ex eis c[]roſi[]o[]z i parte locet: ad quam os declinauerit. C[]liu[]t in fra- cura fruſta offiu[]s carné vulnerauerit opozet vt faſcia p[]rima non ſup[]er ip[]snum vulnus: ſed in[]xa ip[]ſus os p[]ona- tur: atq[]s ouris faſcys iuolatur. C[]ui[]uolutio: ascend[]edo ad partem tendat ſuperioz[]es. Alia q[]uosq[]u faſcia in[]xa os vulneris a parte inſeriori e[]t ponéda: q[]u deſcendendo inſe- riui tendat. O[]s vero vulneris: oſſcoopertu o[]mittatur.

Septimus

31

Ligatura etiam tota mollior sit et paruż plus relaxatque. Que quottiedie è soluèda: ad quibus inter mismissi dieb. Quia autem vulneris cotuz superponaſ donec cuż virus minui incipiet: et locus ab apostolateम fuerit securus: caſtorz remotus fuerit; ynguentù carnis generatiùi quod dicturi fumus; vulnere superponatur. Fracture vero in quibus ſunt offiſi partes allangiſiles ſi que cuët ò no ſre gerunt nifiyehementer ſtimulét: rectificande erut et strivende: quanto magis posſibile fuerit palpando eas et leuuierit ligandie. Or si ſtimulauerint: atq. yebemétes intule: rint dolozez: ligandie non erunt. Henerabùt eniż apoſtemata: ac putrefactionem in toto oſſe. Uertuz loc? tunc ſcindédus erit: et ſi ſeſtabile ab oſſe ſerute fuerit extra: hende erunt. Quaſ ſi ſepate no ſuerint extremitas acutatque ſtimulat cuſ ferra erit ſecanda. Et deinde cum medicinis fracturarum rüpentum erunt curáde. Oporzet etiam vt diſlocatioſe cuſ acciderint: ilico ad locus reducunt: proſium ante q. apoſtema ibi fieri incipiat. Si eniż diſlocatio in principio ſui dimiſa tamdiuſ ſic pimanerit donec apoſtema ibi fieri incipiat: no ſerit ingeniáduz vt in toto hoc tpe ad ſuum reducatur loci. Nam ſi totum litiuerit fuerit extendens: acque plerùs accidet (ſalimus). Ex bis aſtentióibus atq. ſummis quas dixim: cum no ſo congrue obſeruát: pessimù accidit infortunium: cui nemo ſuccurret pot. Quapptor ſi chiringicis ni bilici ſciunt preeperie: yt ab omnibus iftio ſibi cauèt: ab eorum liberabris is malo: et co? opa tibi erut profutura.

De molliſatione oroliensi que remaſſit in mébuis post cirurgiam yel restaurationem. CAP. II.

Lerùq3 post fracture rectificationem auſt diſlocatioſis ad ſuſi loci reductioſe diuities atq. colſtrictio in mébris remanere ſlicuerut: que multoties manib ſtricat: ſu erit atq. aq. calida ab alto per ſitulá deſluens loco ſu perfuſa fuerit et adipes ac medulle qui ex eis fit emplim molliſicát. (Eſt etià cuż p[.d]ictioſ medicinis medica[m]é componi: cuuiſ effect simplicius opatiſe fortozi exerit. (Medicamè strictur et diuritie que è yt cozda: et ſefioné leniés. B. cere citrine: adipis anatis reſoluti et colati. ana. 3. i. olei de lilio. 3. vi. medulle vaccini cruris. 3. y. Ex bis comixt fiat medicamè. (Aliud medicamè forti mébris q. ſtrictiò ſut: p[.p]pinq coferès. B. fecis olei d lilio fecis olei de ſemib. lini: b[.b]delu: an. 3. i. tozacis: galbani: op poacis: amóciaci: o[.o]. an. 3. i. 5. adipis y[.r]ini. 3. y. Q. ex ſi adpeſ v[.r]ſt nò iueniaſ loco ei c[.i]e adpeſ anatis: aut galline ponat. Et etià i bac intérione melius è yt adpeſ pozi loci ſupra dicto[.p] adipus mittat: deide gùme in moztario cu panco yino diſſoluant. N[.n]ub: yalde molliſcatis: alia admice: antur: et moztario d[.o]ecynu ſit agitetur. (Aliud bonu habés odo[.z]e: delicatis cògrués. B. cere citrine. 3. i. olei ò ben. 3. vi. maſſicis nigri tozacis an. 3. 5. Ex bis commixtis fiat medicamen.

De collectionib[.]t aggregatiòib[.]t ſanationis vulnerum et apoſtematum. CAP. III.

Iſpolitiò

scriptor[.p] huic arti p[.p]pinq est viſpolitiòi restaurato[.p]r quæ noiauim[.] paucitate ſcie radicu[.]i et canonu[.]: g[.b] bus curatiòis rectificatio cópeteſ redditur. Quapp de bis principus bic o[.z] nos dicere illò quo a magno errore q. ex e[.o]z còtingit curato[.]e ſeruatio fiat. Dicim[.]g[.i]g[.i] q[.p]u vuln[.]r paruiz fuerit: posſibile est vt q[.i]n ligatura ipſu capit: occurrat ſibi adjuuices partes: et còtintueſ ei c[.o]c auuitas tota. N[.o]. n. alia idiger curatiòe: ni

ſi vt duou astella[.]p auxilio ſuſtenteſ atq. 3q lige[.]g ligatura q[.a] duob[.]p i[.c]ipiat capitib[.]. C[.e]ger quoz[.]s a replectione vino oino custodia[.]r ne pil[.]aut yngiu inter labia illius cadat cauèdu[.]e. Dec n[.a]q[.]s solidatione fieri n[.i] pmittunt. it[.o]z a[.t] ſtolido[.]p pleriqu[.]s: bis q[.i]dixim[.]zia opan[.]. po[.n]t. n. i vulnere oleu[.]i infirmo carnem n[.t]ultes croſſas et duras comedere i[.c]piciunt. U[.i]n egroto apa malum atq. 3q virus ivulnere acgrut: q[.o]lógo durabit tpe ex q[.o]s quoſoſt fis méb[.]g ad putrefactione deuendeniet: t[.c]picei eſtate: I[.s] vulnere q[.i]dixim[.]sola ligatura ſanari posſent: ab yno die y[.q]s ad tre[.]nna alia idigas medicæ. (C[.u]n]u[.]at q[.a] ma g[.n]u è atq. 3q. p[.f]undu[.]i idiget t[.c]i vt cu medicinis q[.o]s noiabi mus q[.i]t ſunt carnis g[.ni]atiuæ ſane[.]r: t[.s]vuln[.]r ab vulnus p[.f]uſú: t[.n]o àplu[.] fuerit: cauèdu[.]e erit ne yngiu q[.o]l ipſi[.] continuet os: ſuppona[.]t. Os namq[.]s vulneris p[.f]unditate n[.o]du con ſolidata ſi còtinueſ: multum i[.t]ui ad unadubit virus. Quare vt ipſus i[.e]t q[.o]pia[.]o[.p] oporzebit: t[.r]meb[.]z fortaſſe iteri p[.r]utreket: ac vuln[.]r malu[.]i p[.e]ſumuz ibi fet. Quapp i[.b]uins modi vulneris o[.e] cotuz erit ponéd[.]z. Si aute[.]v vulneris còsolidatione p[.p]erare videris: butiro aut oleo ipſum in funde. Et ex[.b]iacq[.]de p[.d] predicti errauerit ſolidi: quando oleus in vulnerib[.]q[.o]z[.]z o[.i]s c[.i]armacium erat posſibilis: posuerunt. O[.p]orzet p[.t]erea vt oia medicamia q[.o] buiins modi imittis vulnerib[.]r aut t[.e]tis ad berea[.]t aut paululum cum inyiciat. Lu[.]z aute[.]r vuln[.]r p[.f]undum fuerit: ipſus os àplu[.]z obſeruáduz erit vt ſi vulneris os n[.o] yebemen ter coartar ligatura ſua[.]r: t[.c]u c[.o]poreb[.]t. Et còtingir illud plurimuz cuż vuln[.]r i[.c] corporis t[.d]edit latitudine. Ligature vero yebeméto[.]r iuolution[.]r t[.r]cet[.]tio ſint apud vuln[.]r p[.f]unduz: t[.e]a[.]z ſiut apud ipſus os. p[.d]ebu[.]z quo[.]z tali è figuráduz figura: vt vuln[.]r ſit i[.f]eri[.]q[.t]inus virt[.]e ab ipſo ſnere posſit. Q[.e]s ſi illò poſſibile fuerit: oporzebit t[.c]i vt vuln[.]r i[.o]e ſecu[.]do aut q[.r]to ſideré[.]r. L[.ui]s p[.f]unditas i[.n] minui iceperit: t[.n]eq[.]z vir[.]r neq[.]z putredo multa ibi intineri iuenia[.]r: curatio n[.o] erit mutada. Si aute[.]r vir[.]e ab iſe[.]rio[.]s ad ſupio[.]z è vlceris p[.t]e: ad ipſus q[.e] videlicet os: c[.i] ipſes feris manare (Spexeris: u[.c]eniéti è yt in iſe[.]rio[.]s loci ibi exilète ipſus i[.f]eri[.]p[.o]zæ: apud fin[.c]e p[.f]uſidatits vlceris. Quod idea ſi[.r]t vt vir[.]r iter vii posſit manareb[.]e[.]r. (J[.n] firmi quoq[.]s regimè i[.c]ibo: p[.z]out i[.c] capitulo de algebza di[.c]im[.]ordineſ: atq. 3q subtiler[.]r: t[.r]a principio vulneris cu[.i] accidit: p[.a]liquot dies i[.f]ride[.]r. (J[.p]spe quoq[.]s ſi replet[.]r fuerit erit flobotomáduz: et ſolued[.]q[.i] fi lóguem fuerit t[.p]s exq[.]o n[.o] fuerit solut: i[.o]t vt redda[.]t ſecur[.]ne apoſtema accidat Deide v[.o] ipſi[.]r regimè paulati ſin die[.]q[.e] p[.c]eſſu: erit icro[.]z ſandu[.]r: ideo vt carnis natuuitas augmentetur. O[.p]orzet etià vt cum exiture mature fuerit: et apertione idiguerint: perfozetur i[.n] iſe[.]rio[.]s loco q[.i]n ipſis iuenictur: et in tenuiò[.]z et magis gibboſo: ſi posſibile fuerit. Ap[.t]io tamè i[.c] corporis lógitudine: t[.n]o ipſi[.]r latitudinem: cuż in mem bis ſit exſtésis que n[.o] curuátur et dilatantur: tedat. i bis vero locis q[.i] curuá[.]r et exſtédun[.]r: i[.c]ſicio ſin ipſus loci curuationè ex[.t]enſionem tendere o[.c]ebet. O[.p]orzet èt vt c[.i] exitura in loco ybi ven[.]p è multitudo fuerit: aut circa i[.c]ucturas: i[.c]ſio: pp[.r]ere fiat. Si eni i[.b]uinsmodi locis in c[.i]ſia cuż tarditate et n[.o]y velociter fiat: os qua[.]doq[.]z exteri[.]r eminebit: et i[.c]ucture ligamentu[.]r o[.l]iſcooperieſ. (L[.a]noſa a[.t] loca bonus est vt ſic viimittatur: do[.]c bene ſint matu[.]r. S[.i].n[.a]nte[.]q[.]b bene ſint matura p[.f]o[.]ze[.]t: vii[.]r ab eis o[.i] manabit atq. 3q v[.l]c[.]multa ſorditic ac putredie abùdabit

Tractatus

Laia quoq ei? quâdoq atqz ipsius pofundû:urâ fi ent: ipsius que vulnus puq virus continuo emitret. Or ſt exitur maixâ fuerit totu ei? virus nô ſubito è retraben du ne ego ſupuêiat ſincopis: ſz paulati erit exbêdu: pâ cupie ſi ego fuerit obbil. (Culnler) aut sanitas tardat aut pp sanguinis penuriâ qê è in corpo: aut pp ei? malitiâ: aut qz itus vel ſup ipsi? labia caro dura exfitit: cui'c caro nô nafic: aut qz ibi est caro malat: aut qz os vel muta putredo è ius: aut medicamè quo curat: nô è ei ueni ens: aut qz vulnus in ſeipfo est pfundu: z faniosiz ac malû. (C) Lui igi vlceris aut corp ab apostemate ſecura atqz fic car: z aliquatûlû dura fuerit: corp quoc? macrû ac pauci sanguinis: câ qre ipsius tardet sanitas: nô est nifi sanguis penuria. Loc? igi? qridie multoties pâno aq cala made facto è i fundêd? donec rube? fiat: z egri regimè icroſan dû: ipſumq cû yngto nigro è curadûz ac in ipſi? circuitu ex ipſo fricef. (CLoloz vo corpois ſi mal? fuerit: atqz ei? forma mala câ i hoc sanguis est malitia. Œlobotomia igi tarur: corvi ventris solutione est pûs ſubueniêdu: deide ad vulnere curatione è redeudu. Sup labia quoc? vlceris ſi caro ura fuerit: fricatior ibi è facièda: donec sanguinis inde fluat. Si aŭt croſſa fuerit: pûs è icidêda z poſtea cu trâda. (C) Et ſi ßi vlceris ſuſo fuerit ei? ore ſicco z ſuſco: aliqd in ipſus è mittêd: z fricanduz: doec vlceris ab eo manare incipiat: deide erit curadû. Aut in ſuſo vlcer) poſato fiat: poſtea fricef: z cû butiro mediceſ: donec ma caro caro penit: corodaf. Deide cû bis q ex pte curationis remafier: cureſ. (CLule) aŭt ſi pûs clauda? z poſtea ape triak viruſq subtilie ab eo fluat: z lôgo tpe ſic dispoſitum manaje: os corpoſi est ei? fundo. (Tenta igit fricimiffa têtet: z cû iuentu fuerit: pofzei vlc? donec ad os puicat. Qd erit fricadû aut ferradû donec abſcida? ſin quod ex ipſi? corruptioris multitudie videris: poſtoq z pulueris carnis gianitis cureſ. Qz ſi ipſus pofzari fuerit ipſobliſ: le: cû medicamine coroſiuno z butiro ſubueniêdum erit: doec os difcooperat. poſt hec cû bis q dicturi ſum? cure: tur. (CLleus aŭt ſi fuerit pfdû: z ei? caro molſis: z ma la: medicamè coroſiuno deſup erit ponêdu: donec caro il deficceſ. Deide i vulnere buti? mittaf: doec tota mi def: atqz tâdiu cû butiro mediceſ: doec eſcarâ i vulnere expoſta cadat: z poſtea cureſ. (CLlceri vero ſi varices ſu pucnerit eger flobotome: ipſiusq vêter mltoties ſolua: tur ex apozimate epitbimi: ſuoq nutriat: cibo: deide vyſe? cureſ. (C) De medicamè qz vlceri fuerit icûonieis qz fortaſſis ipſus plusqz deberet calefacit: cui? è lignu: qz ru: boz: atqz calozè z apostematis pncipiu: ei cû augimêto ad ducit: tuc cû yngto frigido q dicturi ſum? erit curadus. (C) Aut fortaſſis plus ifrigidat qd decberet: cui? est lignus qd vlcus tuc è viride aut nigru z duq z fridû: ynde tunc cû yngto nigro è medicadûz. Aut fortaſſis min: deſſicat qd decberet: cui? è lignu q ipſum est molle z lazu: multuz habes virus: ynî tuc cuz yngto vehemêter deſſicatino è curadus: yt è illò qd cutè ſupinduit: qd ſit ex balauius z gallis. (C) Aut fortaſſis min? mûdat z abſtergit qd debe reſ: cui? è lignu q putredinis multitudo carneſq male z molles ei adheſerit: ideoq cû medicinis vehemêter mû dificitib? è curadus: yt è vngin yiride. (C) Aut qui? moz dicat: z ipſi? ſumit carné: cui? è lignus doloz: z caloz: z ardoz: z apostematis pncipiu: z q vlcus qtidie vilatatur. Unî tunc ad vngin qd èo fit ſuanî: è facienda pmutatio. (C) Doc quoq plerûs: euinen: qz curâdi côplezo: ad ynaq declinat expremitatus. Quare tuc reb: ſibi juêieitib? cû ratio è facièda. Sicſſima nâq corpoza exigut yt vngtâ gbus medican: cû caro i ipſoq vlcerib? è gianda species vehemêter deſſicatiuas bêant amixtas. Dûida yo cor

pora: yngueris idiget mollib? z bumidis. (C) Vulnerib: pora vêturi accidetib? atqz ipsuz diſrüpentib? medic? sapî ens ac ſuaniter operâs necessari? e. Nos tû but? curatiois collectiòes: z vii in ipſa timeit: erroz dicem? Lui iteſtina ac sirbu? z vuln? exierit: z inflata itromitti nô poterut pâ, nus yino vêteri caleſto: ipſus deſup ponat: donec ipſo rus remoacif inflato: q remota itromittanf. Qz i locus aut tps fridus fuerit: eger in balneu itroduca: z p man? z pedes ita ſuſpeda? quatin? ipſi? curueſ doſi: z vêter acer. Ex buiuiſmo: ni in diſposition: iteſtina lein? intromittentur. (C) Zirbum vero ſi velociter a ſi q viride fiat aut nigq ei succurrat: i vêtre est reducedum. Qp ſei non ſubuenia: donec viride fiat: gcqd ex eo viride factu: eſt cida: deide oes venè q funt i ipſo c subtili filo ligentur poſtea itromittanf: z vêter ſuat. (C) Et ſi iteſtina pter pâni madefacti: ifuſione itromitti ñ poterut: ſiſura am plificet: z ſic itromittanf. Quib? itromiſſis vêter ſuatur piz? poſt puluis solidatiu? deſup ponat: atqz vt eger ſu pin? laceat taliter vt doſuſ aliquatuluz gibboſu exiſtat piciat. Lui? regimè est ſubtiliadus neq? cib? inflatiuus villo modo eſt ei tribnêdus. (C) Uuln? pterca ſi uxta ner villo yel in neruo fuerit: fricatior q exierit: nô còſolidare doec aliquot pterierit dies: z ab apostemate fuerit ſeuq rus imo medicamina apitina: donep ponat: z loc? tot ex omo inuqâ tepido. (C) Poſtoq aŭt duos dies aut tres pterierit ac doloz ſedar? fuerit: z loc? ab apostemate ſecu rus còſolidatiuus ytêdo tuc vuln? cura. (C) Si aŭt ipſus ex vulnere qb est i accideru alio accidet egro: cito ei succurre: z chozdâ q strabi icipit i latitudine ideo ſpodi leſoq egri ex oleo palpado z còpmêdo inûge, Dleu â ſit modilicatius z tepidu. Si aŭt alio yideru vlc? q pam bulet méb? de vno ad alio trâſedo locu: z cozrodat carne: cito succurre icidêda: aut coburêdo: z destruèdo: carne: cito exiſentum ante cû multitudine viloſat. Deide ipſu cura cum medicinis quibus reliqua còſuicusti vlcera fanare. De ſunt ſumme z intentiones quas cuz homines non obseruant: egro vehemens inferunt medicunum. Quando vero eas intente meditantur. z eis ininituntur maximum pzebent inuamen cum deus annuit.

(C) De medicinâ generantibus carnê. CAP. III.

Edicamen

quod carnez generat: z re centia continuat vulnera mirabile exiſtens. Q. oblibani: aloes: farcocolole: sanguinis Draconis partes equales: teranf z vulneri ſupponantur: z deſuper ligetur: hoc enim valde exiſtit mirabile. (C) Unguétus in carnis generatione mirabile, Q. lithbargiri triti vt alcohol. 3.5. cui âmifecentur olei. 3.5. ip. coquantur agitando donec ſevoluatur: poſtea oblibani: farcocolle: sanguinis Draconis: galbani: colofonicè: omnium ana. 3.5. ſumantur: que pzeſede decoctione ammițza coquantur donec iroſſentur: z medicentur ex eo vlcera cum sanguinolenta non fuerint.

(C) Unguentum carnis generatiuum: quo in eſtate z cum in vulnere caloz: z ardoz fuerint: z tempus fuerit caliduz in vulnerum curis est vtendum. Litbargiri triti donec ſit vt alcohol. 3.5. ſumant: quod cum aceto donec resolatur z moleſcat teratur: z deinde oleum roſeum deſup fundatur: z teraturur donec incroſſetur. Dum autê ſic teri tur ſemel ex aceto: z alia vice ex oleo roſeo est infunden dum: donec inſetur: z ad magnitudinem deueniat: z fiat vnguentum. Lui poſtea ceruſe. 3.5. z camphore parump addere conuenit: z teri cum cis: z eo in curatione vti.

(C) Unguentum nigrum quto vtendum est cuz vulnus est ſcum z ſucum: cere olei viſi: picipis: partes ſumanf: equez: z resoluantur: z quod ex eis fit: est vnguentum nigrum.

(C) De medicaminibus que carnem minuunt ſuperaſuam

Septimus

32

resoluunt.

CAP. V.

Snem
terat valde:re sup locu ybi caro
superflua e:puluerizeſ. Eam eni
liq facit. Alio itfo forſi:chali teraſ: chalup
puluerizeſ, aut zinar trituz deſup p[ul]uſeſ.

Descriptö vngti viridis corodet:re ylcera ſaioſa műdi
ficat. R. zinar puri: mell an. 3. i. ex bis ſil trit medicamé
fiat. Süt aŭt gdä q buic yngo: farcocolle: amoiaci: an. 3. 5.
addút: terétes oia h cuz acero t melli admifcetes. Et tunc
hoc medicamé ſiſtulic a ſunt i auricula confert: oiaio fa
nioſa műdificat vulnera: re carnè corodit moratuam.

Medicamé qvocat calidico: carnè moratu corodés:
q fiſtulis atq[us] putrefactò i q ei gígii: et oze ac i toro cor
pore ſert. R. calcis yive prè yna: arſenici cirrini: chali:
acatbie: arſenici rubet: oiuſ, an. parte medià. Omnia bec
cu aq[us] qvocat p[er]teraf. C. Aq[ut p[er]ſic fit. Calcis yive cha
li ptes ſumaf cğles. Chali p[uius] teraf poſtea iltis ſertu
pluſ p[over]is ipſop ex aq[us] amſiccaſ. R. p[res] tres recdăſ dies
quotidie trib[us] vicib[us] agitado: poſtea cotef q vtaſ donec
fiat yt elchaloch: i sole vimittaſ donec icroſſef: deinde
ſiāt ex eo trociciſ: re deſiccet: i loco ybi ab húiditate ta-
gi nò p[ut] recdăſaſ. Et cu[n]cne ſefuerit vt ex eis teraſ: re
fiat ex eo medicamé. Desſez berigi medicamé acutuz
re coroſuum. R. arſenici cirrini triti: chali: calcis: zinar:
oiuſ ana libza: medià: argen[ia] viiui libra yna: falis àmonia
e:q[ia]tá p[res] libze yni: teraſ oia cu aq[us] p[ima] donec argen
tuz viuui ſit ex[trict]u: poſtea deſiccet: re deſiccata ite[ra]
tur: deide i ilſo qv alchimia faciètes yocuát alutel igne
ſub ex facièdo donec eleuèt: ſubli men: q[ui]b[us] ex eis ſubli
matuz fuerit ſumaſ: qullam pulvita recdăſ: ex: quo
emozoirdes exteri: c[ui] ſup[flua] carne apparèces. R[icru]o
le q[ui]r[us] deſideraſ deſtructio poſt quam fuerit vlcerate:
puluerizeſ: i re v[til]miu i oib[us] q[ui]b[us] deſtructio v[til]soliz
re deſideraſ: coytredè u. Erit eni vt cauteriui ignis ita vt
de ſiccet: re venigret atq[us] buſtioſis vice i m[il]t[ui] tenet locis.
Re bis q[ui] ylcera solidat: R. ylcera 3ml[ata] habentibus
h[u]oſofitat carnè g[iant] i ipſop[ur] remouèt h[u]oſoſtatez.

CAP. VI.

Ithargiruz
puluerizat[us] ſumaſ: re ex
aceto: re aq[ut] oleo ſimul
i moſtario ibiſat: donec itumeſcat: alibifice
tur. Deide calcuſecaumenon: antimony ba-
lauiſi: vena: p[ur]cume: galla: ſaguïs vra-
conis: ſerici: aluminis: catbimie argèt: oiuſ ana quan-
ti[que] eſeta p[os] toſi: v[til]miu ſumaſ. Poſt bec oia iſta pulu-
ſata [sup]lup mittat: i re i moſtario doſec ynita ſint agitet. Dei
de ex boc ynguèto i c[oro] ponaf: re vulneri i quo caro pu-
trida nata e ſupponat: atq[us] cu iuolutione p[ani] ſuauter
liget: boc aŭt ynguèto tădiu i vulnereis curatiòe vtèduz
eſt: donec carnis i eo tата giétur quátitas q[ui] ei ſufficiat: re
ipſiui iduret: re cutè p[ecte] iducat. Docèt ynguèto oia yl
cera h[u]oèzè multu habëtia: curáda ſunt. C[p]uluis q[ui] yl-
cera solidat. R. aloes balauſiaruſ catbimie argenti tri
te calcuſecaumenò triti: lauati: partes cğles: q[ui] b[os] pul
tue re ſup vuln[us] puluerizeſ. C[ali] p[uluis] forſtis: aloes ve
naruſ curcume: balauſiia: mirre: galla: p[res] ſumatur
cğles: ex q[ui]b[us] ſiat puluis: q[ui] ſup vuln[us] puluerizàdo ip[ar]ga
tur: bic enim puluis congruit ad hoc: re forſis ex[fit].

De bis q[ui] aperiut magna apoſtemata re ne cu[ze] ferro ape
riatur excufant.

CAP. VII.

Ellis
anacardi picis ligde oiuſ p[res] ſu-
matur cğles: q[ui] co[c]leari ferreo có
miſte: caleſiāt donec miſceſtatur. Et cu[ze] apo-
ſtema fine ferro aperire volueris: locuſ i quo
foramè vis facere ſidera: que de p[ dicto] ynguèto inum
g[es] p[edi]miu dimitte diè. corodet eni illud.

De ſcrofulis.

CAP. VIII.

C[ro]ſule
in colo: re in inguine ſepi: naf[ci]
cúſuerit. Que p[er]liuſq[ui] mul
te ſim[ul] ex[fit]t. Uni cu i hac bitudie locu vide
ris apoſtemo: ſu: qué tagèdo iuicés ouu: nec i-
cider[em] possibl[em] fuerit ſu: ſuerit q[ui] gláduleyt nu
ces ſcias e[que] ſcrofulas: q[ui] ex digeſtioſis malicia atq[us] ex ſalti
dio accidut: re m[il]toties c[res]cuit do[ec] maxie fiat. C[ura-
tiòis p[ri]cipiù: e: vt eg[us] ſemp famè pati: re cenaz dimittere
facias: neq[us] multa aquà bibere p[imitas]: n[ze] croſsa nutriat
dieta. O[us] i in ipſius corpo: ſup[fluit]as fuerit c[ui] flobo-
toma atq[us] ipſi[us] v[ê]tref solue, re malagma ex emplus ad hoc
noiatis ei adbibe. Quib[us] ad hoc meli: ex[fit]it empl[us] q[ui]
vocat: diaglòre: re ſolui amſtret. Q[ui] et erit meli: re mag[ui] co
ſert: ſi pulueris ex radicib[us] yreos ſiccis: quatu[us] poſſible è
i diachilò mittat: re cu[ze] co emplim fiat. C[ha]bilò lithbar
giri triti. 3. i. ſumaſ: cu i patella locate olei veteris. 3. y. 2.
5. ſupadycia: re agiten: re lent[us] ignis ſub eis fiat: re coqnt
donec totus ſoluaſ lithbargiruz: deide mucilaginis: fenu-
greci: mucilaginis femis lini. an. 3. y. mucilaginis malua-
uiſci. 3. i. ſumant: re p[ict]ediis adiugan: i poſt bec totu agitan
do donec icroſſet: coquaſ. Lui aŭt coctum fuerit ab igne
do p[era]n: agitatio t[ui] nì itermittat. Lui poſtea tèdèdo ma-
laſet: donec sp[il]ſitudine hebat: re viſcoſitat: deide recon-
daſ q[ui] v[ui] referuèt. C[aut] ſtere: cap[zi]n[ui] antiqui ſuma-
tur: ex[mi]lles re aceto ſim[ul] caleſactis: donec comínean
3]ſpergaſ. Eſt eni ad hoc valde v[til]miu. C[aut] ſemina ra-
fani ſupta cu[mi] amigdalis amaris teraſ: re fiat ex eis empl[us]
C[aut] ſtere: vaccinuſ ſic[ui] ſumaſ: re mucilagie malua-
uiſci 3]ſperuſ deſup p[ona]ſ. Aut fenugrecuſ: re ſemia can-
ſis: ac ſemè lini ſupta teraſ: re cribellétur: re ex mucilagie
maluauiſci: conſperſa loco ſupponut.

De cancro.

CAP. IX.

Ancer
est egritudo i q[ui] maſſa è fatigung
ac ſere i curabilis ex[fit]it. Lui ſi ili-
co ex q[ui] ip[ici]p[er]curraſ: re vt o[ſ] regaſ: ſoſitan
ſtabit vt e[ni]z augemétabit. Lui at creuerit: ſem
p[er] ſic p[er]manebit. Qui deſterò ex: ſi vlceret. C[la]cer n[ag]
duſ[us] ex apoſtema magná i corpe b[ui]s radice: que vene viri
des i ibus est caliditas ibi[ut]. Ulcus at q[ui] d[in] carco ſit: e[
feduſ labia b[ui]s croſſa q[ui] viridia fo[ſ]uer[ca]. C[Dui] yo-
o[ri]t[us] p[ri]ciuſi q[ui]q[us] e: vt cicer: aut ſaba: q[ui] poſtea augemét
a]t] p[er] ſit vt magn[us] miló: et maiò. C[et] poſtalle ozi[
bo c[ap]oſtema in locis anbelit: aut deglutièdi: t[ui] c[or]
taſſe ad malum adducit dieſ e[gr]uq[us] p[ler]unq[us] interſicit.
C[ui] autem hoc apoſtema ferro inci[dunt] no plus luc[er]
tur: q[ui] quod cancrum vlceratum faciunt nifi in tali ſit
loco ybi incidi: re penitus deſtrui atq[us] c[ob]uri poſſit: re
c[ar]dicari. C[Dui]e vero cu[ze] incipit: conſert flobotomari ex
vena media: re ventrez ex apoſimate de e[pi]tbimo fréque
ter ſoluerre. Eger quoq[us] a c[ib]is coleraſ generatib[us] nigra
abstinere do[bet]: vt ſunt lentes: q[ui] caules impialæ: atq[us] ca-
ro [v]acciina: re ceruina: re yinuſ n[igr]u: re c[ro]ſuſi q[ui] filia bis q[
]b[um]o[re]z generát valde maluſ. O[po]tet p[ter]e[a] vt dieta
ip[ſi]us ſit caro arietina: re ſtarn: re yinuſ ſubtile re a c[ib]is cu
ſtodiatur calidis q[ui] ip[ſi]u ſanguinez denigrant. C[po]ſt[us]
vero creuerit: re ad ſui puenerit p[ef]ctione non e[que] neceſſe
nifi vt ei blandiètia adbiſcant: ne in ip[of]ycus fiat. Et B
eſt obſeruanduſ vt ſummopere custodiaſt: ne ynquà ca-
leſiat: aut ex medicinis aut ex alys reß: immo ex o[leri]
bus frigidis inſrigideſt: ea teredo q[ui] deſup ponendo. I[ps]
vero ſi aliquando vlceratum fuerit: hoc ynguentum fa-
tus confert. O[us] R. ceruſe: tutbie laute[n]o: partes cğles: te-
rát ſita cu[ze] oleo roſco: re ſucco poſtuſace aut ſucco folatrí-
t: re mucilagie p[li]ny: aut ſucco cucurbite: aut citroli cu q[ui]
q[ui] 3[sto]u[m] habere poteris: re p[ona]ſ: ſup ip[ſi]us. D[oc]nanq[
]s ynguentum cancro in quo nondum factum ſuit ylcus: re
ſamen q[ui] in eo fiat timetur: c[ó]ſert.

["Tractatus", "De carbunculis;", "CAP. X", "## Arbunculi", "a multo languine; v̇ċṙ\nċtatiōe: v̇labore poſt ſatu\nritatē: orio[n]tum. Qui poſt[que] acciderit: nō è negli\ngendū qui eis ſuccurat. Œztaſſis eni tota co-\nruſ mā in yno corpoſis loco colligeſ: ex q[ui] ma-", "gna fiet exi[tura.](Ex eis aŭt que eos g[ui]nā no p[ri]mittut ſue flobotomia; v̇vētoſe; v̇vētris solutio ex mirobalanis citrinis; v̇ſene; v̇ſumo terre; v̇p[ro]no[que] ac iuiubap: v̇tama ridōu inſuſionez ſepe potare; v̇dulciu comſetionē mio-\ntare: neq[ui] vīntu dulce et croſſus bibere; atq[ui] cibaria aceto-ſa v̇tiptica v̇e q[ui] has duas q[ui]litates aggregat comedere vt caro v̇ſuco v̇ue acerbe: cocta v̇e c[ui] rūbes: v̇e q[ui] p[ōis]: v̇s chababi: v̇e charis: v̇bulē: v̇muſos: v̇ſilia bis. (Si autē fuerit necesse vt patiēs carbuſulos bibat yinuvinu de fecatu v̇t clarificatuſ ſumere oz. Conſert.n.c.i. (Post[que] aŭt carbúcul? acciderit: nō est necesse nifi vt in ipſi? ma- turatione studiui ipendat. De his quoſ[que] carbuſulos ci- vōt maturāt: eſt vt ex caricis viſcoſis cōtritis: in gbus eſt multu mellis fiat emplin: aut ex carne vue paſſe cu[b] bau- rach panis mixta emplin ſupponaſ. (Aut empl[ia] dia quonil deſup p[on]aſ: q[ui] a[b]e vt ytilē exiſtit. (O ex ſi car- buſulus ad maturāduiurus exiſtit: finapi cum fiubus piguib? v̇pauco oleo liliaco cōtera: v̇deſup poaſ. (Et eis ſi aptio poſt tardaucerit p[on]aſ: v̇cōp[im]aſ: v̇de q[uid]cquid ōtineſi e[cui] eſſuat: atq[ui] in ei[ui] circuitu: ynguentuſ ex ceruſa: v̇p[up] ipſum ynguentu[que] melle ponat. (Un- guentu[que] melle. (Recque ſarcocole: mellis partes c[que] eſdein ſarcocolla puluerizata c[ui] melle miſceaſ: v̇recon- daſ. Sút ſui q[ui] a[s] ſolui mel coq[ui] decon inſpitiſ: deide sar- cocollas puluerizatā deſuper mittut; v̇comiſceſ. P[er]nā q[ui] ynguētū omne vulnus ſanioſuſ mūdificat: totuſq[ui] re- mouet virus. (C[ui] aŭt carbunculus miſuſicat: fuerit: ipſe per ſe c[ito] solidabiſ. Si aŭt ipſi? c[om]solidatio aliq[ui] tardaucerit: c[ui] ynguento carnis g[ri]atino curetur. (Et ſi carbúcul? ardēs ſueri: atq[ui] in ei[ui] circuitu magn[us] fuerit rubo: velociter ex yngueto q[ui] ſot ex ceruſa: caro erit ge neranda. Et ipſuſ e[que] ynguentum camphoratum frigiduſ: q[ui] dicturi ſumus.", "De aposternate calido. CAP. XI.", "## Am in", "aliq[ui] c[or]p[is] parte calidu[que] exi[zo]tur\napoſtema: c[ui] t[act]e[que] calid[que] ienit:", "eius curatio a flobotomia e[ci]pienda: vt ſi in\np[re]te videleri fuerit d[ex]tra: i sinifra de vena\nmediana a ſiat flobotomia: e[c]co[u]erio ſi i sinifra: d[ex]tra\nflobotomia erit facienda. flobotomia tamē ex vena basi-\nlica aŭt media e[fac]iēda. (O ex basi[lica] iueniri nō p[ot]; i\nvno ex ramis ipſi? flobotomia e[facienda]. Si aŭt i eis q[ui]\nsunt ſupra ſurculas o[ſt]u fuerit: flobotomia fiat ex cepha-\nlica. Deide ex[ep]itbimatib? iſrigidātibus epitbimet: re-\ngimēq[ui] ſubrileiſ: e[c]a carne v[ino] ac oulcib? v[en]ctu[n]os:\nnecno acrib? cultodiāc: e[c]cibis acetoſis alaſ: e[c]du ipſum\ntacru calm ienit epitbimatib? i[fr]rigideſ. Cum hoc eniž\nregimine tueri poterit: ne i eo ſanies g[ni]etur. (O ex ſi in B\napoſtemare in g[ub]uſa[di] dispoſitionib? forſis puliſus v̇ca-\nlo[z] fuerit: p[cul]dubio ſanies i ipſo colligitur. Quap[que]\ntunc nō eſt vtendu[n]i nifi pa[ſ] in frigidantib? Si t[en] exiſtis calo\nres atq[ui] ardōre neq[ui] ſedarī. neq[ui] minui videris ab il[ui] ad\ne[a] q[ui] ſaniē faciui[que] te transſer. (O d[ex]o ideo fieri p[u]eit: vt ad\ncollectione velociter pueningat. (Postea vero exi[trura vt\nd[ix]im?: e[rit] fanāda. Medicie vo q[ui] ſaniē faciui[que] ſunt ea q[\n]d[ix]im? carbúculo[que] apertio[n]e facere. (Infridātes v[ō]\nmedicie q[ui] apertiōdi ſeruſt: ſunt he medicie q[ui] dicemus:\natq[ui] h[ap] g[de] hec e[be] noiatio. (Medicamē q[ui] beriſipile\nepitbima vocaſ: q[ui] e[b] oib[ui] m[é]briſ in g[b]o[pi] apoſtema calini\neſt: ſi ex eo epitbima fiat: c[ó]ſert. P[er] sandali rubei: ſief me:", "miſte. faufel: ceruſe: boliarmeni: p[tes] c[equ]les: corți[m]u mā,\ndrago: opy: abo[zu] quátu[n] est medictas yni[que] ſupradicto-\nruſ. Ex his oibus c[ui] aq[ui] collectis: forſe auelanis ſiles ſi-\nant: ex g[bus] c[ui] necesse ſuerit aliq[ui] ſumptu: e[be] ex\nc[ui] aq[ui] roſea: e[pauco] aceto madefacto: epitbima fiat: e[de]\nsup mittat: cu[n]i deide p[ánus] i aq[ui] nu[n]is inſuſus: ſupponaſ:\nQui poſt[que] tepeſactus ſuerit remoucaſ: e[cui] al[ui] reccerent ſi\nſusu loco eius ſupponaſ. Doc enim bonus v[ō] maximum\naſſerens inuamentum exiſtit.", "De aposternate molli. CAP. XII.", "## Postema", "molle q[ui] digito c[ui] p[ri]mitur\ncedit: aliquā q[ui]s[que] comita-\ntur egritudine: vt ſunt egritudines q[ui] com-\nplexio cor[ri]p[t]ut: aut p[ti]ſis aſſt: accidunt. O", "c[ui] ita fuerit: nō e[t]atut[que] de ipſo curādu[n]; quátu[n] in illi[que] egru-\ntudinis cura e[st]uſtědu[n]. O d[em] at p[er] acciderit: aut ſebles\nlōgas c[ui] ſanant: comitatur: ita ſanandum erit: pa[ſ] aceti\nc[ui] oleo roſeo: e[c]aq[ui] roſata: e[c]aq[ui] mirti e[c] aq[ui] qua ſit ſapo-\nmisceaſ: e[c] p[ánus] i ea madefact: deſup ponat: e[c] ligetur:\nnō t[en] ſoſtiter. (L[ig]atura v[ō] i medietate apoſtematis\nforſti? stringat: q[ui] ad ytrāq[em] t[ed]at parté. (Ex his q[ui] q[ui]\np[an]iſu[ſ] d[isp]erugit: e[c]aq[ui] ſic fit: farmeta cōberunt\nv̇n] in eo[pi] cinere aq[ui] miſa p[no]cte yna dimitit: deide co-\nlaſ: e[c] acuſt ei c[om]ſucſeſ. In q[ui] poſt[que] p[anni] i uſuſi ſuerit de-\nſup ponan: v[n]ui a[ui] ligada tardu[i]gendo. (O ex apo-\nſtema ſi valde molle ſuerit: ex ſale v[ō] oleo ſriceſ. Aut fo-\nli]a tamarifci: aut mirti: aut ſulp. deſup ponan: ſut ex bo\nlato attenno e[c] aceto epitbima fiat: e[c]ger quoq[ui] ſu[n]e\net regimē: e[c]a faſtido iſe custodiat: e[c]a multiplicatiōe aq[\n]. (Epibima q[ui] molli[ie]tia ac relaxatiōi ybicu[m]e: accidit: co\nfert. P[er] a[loes] miret: l[ity] acatbic: p[ie]c immemt: c[ui] croci\noziētalis: boliarmeni: o[ui]p[tes] c[equ]les. Ex his oib[ui] ſimul\ncom]iſtis: forſe auelanis ſiles ſi e[que] p[an]iſi m[ui]l miſtis:\nmet in paco aceto v[up] c[u]ſico c[an]iui ſimul miſtis: aliq[ui]\nd[iss]oluaſ. (Et ſi egritudo i facie aut i palpeb[is] exi-\ncreite: ita aq[ui] poſt[que] c[u]ſco endiſte: e[c]pauco aceto: e[c]is ſre\nſolutio. De apoſtemate ouro. CAP. XIII.", "## Am in", "aliq[ui] c[or]po[ſis] loco du[n]o[ſ] o[tu]m\nfuerit apoſtema: q[ui] n[z] tactu ca-\nliduſ ſentia[n]: neq[ui] ſit cancer: e[ger] ab oibus ci\nbis quos i capitulo de c[a]cro vitādos e[pe]cipe\nmus: abſtineat. (La aŭt q[b]i? ipſuſ erit curā-\ndum: ſut o[ia] q[ui] molliſicat vt medulle o[es] t adipes: e[b]de\nliu[m] molle: atq[ui] a[mon]iacuſ: e[c]to[za]p: ac galbanu: v[ui] his filia", "Si aŭt loc? i quo e[n]o ſanaſ: iſtendu[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b[em]. Deide muc[i]\nlago fenugreci. Si e[n]i curato[n]er erit vt mā ab eo\ntrásponaſ p[] flobotomia: v[ē]tris solutionē ex his q[ui] colle\ntá expellunt nigra: ne magnificēt e[] augmēteſ apoſtema\n(Empl[ho]ura refoluit apoſtema. P[er] b[el]dyli: m[oll]is\namōiaci: galbani p[tes] c[equ]les: q[ui] c[ui] oleo molliſate i mo-\ntario terátur. O[le]u[n] t[en] ſit de lilio: aut de b

Septimus

33

atingat dicemus. Et doc est q[ui] maior e[am]ps in p[an]iculo
[nt]ineſt: qui gl[aud]ula[que] faccus voca[que]. Quap[que] facc[que] c[ui] c[us] ita est ex[trah]edus: ne eo ibi aliq[ud]o inno remaneat. Et ſie ex
eo ibi aliq[ud]o retentu[que] fuerit: q[ui]uis paru[n]i ſut: pleru[que]q[ui] redire
coſlueuerut. C[Locus] igt[ur] in quo [nt]inentur: ſcind[us]edus e[rum]ſmope cau[n]edo ne [nt]ines c[us] e[ſac]us ſcind[at]: ſ[us] ſola caro
eis ſuppoſita. A[cc]uſus y[vo] c[ui] yncino eleu[que]: t[em] p[ſecte] exco-
riet: donec glandula[que]: t[em] eius ſaccus itegre ex[trabi] p[os]ſint.
Doc n[ac]q[us] in eius cura meli[que] ex[piſit]. C[on]ſi ſi facc[que] q[ui]r[u] pi
co[ſ]tingat: c[ui]yncins est eleu[ād]us. Et [l]z fruſtati[m] ex[tra-
bat]: [nt]inue tamem est iuſtigādus. P[os]t[que] y[vo] ex[tract] fu-
rit: ex [re]liq[ui] cura in vy[ceribus] no[ia]ni: mus: erit curan-
dus. C[he]cepto[res] t[em] q[ui] d[um]iueniun[que] q[ui] fraudez facere cu
piētes ex [ſacco] p[os] dimitt[ur]: ideo[s]. vt in ei[que] cura diutius
mo[n]ent. Quaui ſaccu[n] non habent: ex[trahende] ſunt: t[em] in
vuln[er]u[n] consolidatione t[em] studiuz[que] impendendus.

C[le] de nodis glandulosis.

CAP. XV.

A[landoq] in aligb[us] corpiſis locis groſſi,
sities in magnitudine anel-
lane c[el]ſi: vel pa[que] plus vel pa[que] minus appet:
q[ui] g[landulis] affinilata[m] per l[oc]o in do[vo]manus
z in locis y[vo] venaz[que] est multitudo gnāt[que].
Que cu[n] forſiter p[ſa]ut aut ſriſcat fuerit: e[n]uab[que]: z [l]iſat p[er]cipt[ur]e
moueb[que]: P[os]tea t[ui] q[ui]s[que] redibit z q[ui]s[que] nullo? reueru[te]t.
C[Qu]app loc[que] z p[ri]mi[dus] z fric[ar]dus ſerit: donec e[n]uert
z e[ſi]q[ui]s] ſiat. P[os]tea fruſtul pluli[que] rotundu[que] ſuma[ſt].
Z loco ſuppoſituz] forſtiter stringa[ſt: z p[re] tres v[ic]s ſic manere per-
mitta[ſt]. P[os]tea vero ex [ep]ithimate de calce [ep]ithimatus
lige[que]. S[im]n[que] poſt e[n]u[n]e [ſtrict] fuerit loc[que] n[ot]reueru[te]. S[ui]s n[ot] fuerit [ſtrict] pleru[que] reuerti coſlueuit e[gr]itudo.

C[le] de for[mi]ca.

CAP. XVI.

A[liq]ib[us] corpiſis locis cu[que] pu[no] apate
parue p[ust]ule cu[que] p[ur]itu[que]
ardore: z calore y[ebem]eti in tactu: q[ui]s[que] fieri coſ-
fueuerut: q[ui]e c[ito] vy[cer]la[que]. Que poſt[que] vy[cer]
te fuerint: vicina loca p[amb]ulare iciu[i]t zvilatari. Uen
ter igt[ur] ex bis q[ui] col[az] expellut rube[que] e[ſol]uendue: vt ſunt
mirabolani: z ſcamonea cu[que] a[que] de fructib[que]. Loc[que] q[ui] q[ui] y[cle]
ratus e[que] in circuitu ex [ep]ithimate: c[uo] in cap[que] de calo apate
noiauiu[m] e[ep]ithimādus. Ulceri y[vo] yng[que] de ceruſa e[ſup]
poned[us]. S[ui]s n[ot]d[ui] vy[cer]la[que] fuerit loc[que] z[or] ex [B] [ep]ithia
te erit [ep]ithimādus. O si cu[que] B apate calo[que] ſupflu[que] z rubō
aſſuerit: ei[que] cura a [flōmia] i[cip]e: deide reliqui[que] d[ix]imus
regim[em] ex[pi]be. Totu[que] q[ui]s[que] ibidem ad reliqui[que] ſigridantia redu-
cas.

(C[as.]) DE igne[pi]ſico.

Liqbus meb[zi]s p[ur]it[que] z feru[i]tō tolera-
bilis q[ui]s[que] accidu[i]t: y[bi] fucceſſe
te t[he] ampulle a[que] ſubtili plene gnāt[que]. O igt[ur]
vt cu[n] in aliq[ud]o meb[zo] aligd] tale ſentit: y[el]ociter
flōmia ſubueni[a]t: q[ui] non p[us] q[ui] ampulle ibi ſint ex[orte]
succurra[ſt]: z ampulle r[up]eſi de ſut: z totu[que] y[irus] q[ui] in eis c[ò]
tin[et]: e[ep]ellud[us]. Deide em[pl]im ex y[ng]ueto de ceruſa fa-
cu[n] ſuppona[ſt]: q[ui] in cap[que] de ignis c[ò]bultione noia[b]imus.
Ampulle y[vo] p[ic]tade n[ot] ſut dimitt[ede] donec aqua aliquo
m[ò] in eis adunec[t]: ſ[us] in circuitu ip[ap] ex b[olo] ar. z a[que] t[ac]
eto: z oleo: [ep]ithima est faciu[d]u: ſi deus voluerit.

C[le] de adustione ignis z a[que] zolei.

CAP. XVIII.

I[cum] aliq[ud]o bo[que] acciderit ilico q[ui] cura,
re c[uo] p[ui]s fuerit: p[á]nos in a[que] frigi
da aut in a[que] roſea ſup n[ui]em ifridata madeſa-
ciati: z ſup ponat. Qui poſt[que] z[ò]ſicati fuerit: re
moueb[que] erut: z al[ui] ſi[ſt] parati ſupponedi[que]. O si
B magnu[que] fuerit: ex latere zio flōmia e[que] faci[eda] z regimē
e[ſubtili]ndu[n] z ifrida[ti]que] vt[red]u[n]. C[elo]z oaut for[til]ſim[que]
ſi ibi aſſuerit: vitelli ouo[que] c[ui] o[lo] roſeo agitati c[ui] coto de/
ſup ſunt ponedi[que]. C[S]s ſi y[ebem]es n[ò] fuerit ibi d[olo]z: l[eu]

tes ex[co]ticate: z ceruſa teran[que] t[em] fil[que] c[ui] aceto miſcean[que] et
d[ef]up ponan[que]. C[he]de p[an]us a[que] roſa. iſuſus ſup niuem
ifridata: ſup mitra[ſt]. Et ſi veſice ibi fiat: c[ui] y[ng]ueto de ce,
ruſa c[ure]n[t]: q[ui] B mo[ſi] ſit. L[era] colata: z iſuſus q[ui] drupliu[que] de
oleo ro[ſum]an[que] q[ui] resolutus t[em] ceruſe ſt[ut] ſunt ponſt cape
adycia[que] z i circuitu m[ou]e[n]a[que]. Dei[n] poſt[que] iſſari cepit: albu
men ou[n] p[ı]d[is]tis admilcea[t]: donec iſpiſſet: z a[que] ko[ſ] q[ui]s[que]
iſpiſſet: fine i[term]issione agite[t]: deide reca[n]da[que]. Quidaz
et pa[que] capb[oz]e: ibi admilſen. C[hi]aui vlcau ibi fiat q[ui] ſit
magnu[que] q[ui] d[am]a: c[ui] y[ng]ueto de calce curand[us] erit. O q[ui]
B mo[ſi] ſit: cal[que] alba z m[ú]da ſuma[ſt]: t[in]q[ui] a[que] ei ſup funda[t]
et exa [co]pia[que]: deide z p[u]as ho[ſas] ſic dimitt[at]: z a[que] co[le]
tur: z a[que] calce ſepe[t]: deide alia a[que] ſup calcez fundatur. N[ò]
poſt[que] ą[ter] ſem fuerit: dimittat: donec paru[n] infriſtur.
Deide c[ui] oleo ro[in] y[ase] agite[t]e donec y[ni]a[t]: z fiat ex eo
[ep]ithima.

C[le] de panaricis q[ui] circa yngues ſiut.

CA. XIX.

Liquando in ynguis circuitu[m] a[pa]ca
cluiu[n]: z rub. z iſlāmatum: z
d[olo]zo[ſ]uſ ac forſtiter p[uls]ers fieri z[igit]. Ex q[ui]
pleru[que] accit ſebiſt: z p[ri]gitt d[olo]z q[ui] ad loca
q[ui] ſub ſub ſellis z in iguie. C[E]ger itaq[que] ſi viu-
nt] e[que] q[ui] ſu ſlōmat[que] n[om]ād[que]. C[le] de bis q[ui] q[ui] ad B valde
ſert[que] e[vt] loc[que] ſepe ex aceto z o[pi]o linia[t]: d[oc]e[ſ] ſr locu[n]: g[ú]liu[n]
ſit [ep]ithima. Deide p[ili]ſui c[ui] aceto: z a[que] q[ui]s[que] ſulat[ui] ſuppona
tur. Et ſup B totu[ſ] pa[n]que a[que] niuis iſuſus mitra[ſt]. Qui bo[ra]
y[na]traſacta remoue[n]: z a[que] q[ui] locu[n]: z ibide[que] locu[n]: B m[ú]ſi
ciæſi[d]ovicib[que]. C[on] ſi in B loco y[eb]emens fuerit p[ul]ſus:
medicam[è] iſtud vel ei ſile p[ie] diez y[na] ei adhibere curato.
Quo facto ex p[í]dcā n[ò] videris ſedari acciai: [ep]ithima lo-
co: vel em[pl]im ex aliq[ue] o[ſ]q[ui] in carbúculo[n] caplo noiauiu
mus ſuppone. Ad maturitatiē n[à]q[ui] deueni[et] z a[ptione]: a[t]
q[ui] q[ui] in eo e[que] ex manabit. Deide c[ui] y[ng]ueto quo vulnera
ſanari ſueuerut locu[n] cura. O[r]igini quo[ſ]q[ui] yngues ſi p[u]
ritus acciderit: yngues cadet. Quapp poſt iſuſus cau[n]s
n[ò] c[us] eo erit luden[du]: neq[us] ipſe v[l]o modo mou[ē]dus: ne
yngues q[ui] renoua[t]: to[ſ]tus egrediatur z asper.

C[le] de fluku ſanguis ex vulneribus.

CAP. XX.

J[er] vulnere [nt]inuati ſanguis tanta fluſe
rit multitudo: vt inde y[ut]us time[t]
debititas: m[é]b[ui] ſurſi[que] e[ri]g[itu[n]: z tal[que] locan
d[ù]ne in eo d[olo]z ſentia[t]. C[P]oſt b[ec] y[vo] lepo-
ris p[ili] cu[al]bumine ou[n] miſtia[oe]: z tbure: ac
ſanguie d[ac]z tritis iuoliti: vulneri ſi imittendi. Aut fila
ex lino ſubtilia minuti iſica[t]: e[que] q[ui] d[ix]im[que] iuoluta[que] ſut: fil[que]
imitre[da]. Aut y[ul]n[que] ex aranei t[ela] repleca[t]. ſanguis p[te]
rea ſi c[ui] ſalut fluyerit: deinde r[edit] velociter z i[ter]e[n]: ex
arteria ſaguis egredi[t] iſica[t]. Qui ſi y[no] egredi[t] mo[ſ]ex ve-
ne e[que] iſiſi[de]: q[ui] bis q[ui] d[ix]im[que] ſi sanáde z ligáde. Et si B
mo[ſi] ſtererit ſaguis: b[ui] erit. O si pp B n[ò] ſi[t] ſaguis: arte-
ria illa: aut y[ena] e[ci]idéa. C[ui] inciſio e[que]: vt y[ena] y[el] arte
ria c[ui] yncino elevata ſi videri poterit: ſup[é]da[t] e[que] ha[t]
deide iſicad: locu[ſ]q[ui] ex eis q[ui] d[ix]im[que] poſt ill[ò] repleca[t]. O
ſi poſe n[ò] fuerit: aut medicie n[ò] c[ò]tulerint: loc[que] c[ó]bura[ſt].
C[P]o[ſ]z vero vt cauteriui quo fit combultoio valde ſit ignu-
tum: z y[eb]ementer r[ube]u[n]. y[bi] ſummope e[ſt] cauendu[n]: ne
ſup n[eri]u[ſ] ponan[que]. De bis p[ter]ea que ſanguin[è] reſtringu[t]
est vt y[ul]nus calce repleatur aut a[cegi]e z ligetur.

C[he] medicam[è] forſte: calcis: colcothar: ſanguinis o[ra]conis
aloes: g[ip]ſi: z[yo]poquiſtidos: trito[ſ]: vt alcoho[ſ] partes ſuma[
 tur equales. Deinde fila inciſa cum albumine ou[n] miſt
accipiantur: z in predicto medicamine iuolātúr: ex qui[
bus ſic p[re]paratis y[ul]nus repleatur: atque ea que ſunt in
iſuſus circuitu[m]: ex p[re]dicto p[ul]uere pulueri[cent]ur: z lige-
tur ad vltimum locus,

C[he] flobotomia.

CAP. XXI.

e

Tractatus

Ene ᾤ ex more in flōmia incidi solent: ſunt
φæbalica: ἤ mīrrix vena ᾤ ὁ ῶ funis bra
chy: ἤ basilica: ἤ saluatella: ἤ saphæa: ἤ vena ᾤ
in poplitis curatura ſubtus; ἤ sciatica: ἤ frōtis
vena: ἤ ille ᾤ ſunt in tipozib: ἤ vringib: ἤ vque
vicuntūm alguidegi ᾤ ſunt in gula: ἤ vene que ſut in angulis
oculoz: inxto nafus; ἤ ille ᾤ in collo ſunt vtriq: atq: vene
q: ſunt ſub lingua: ἤ alie q: ſunt in ytriſq labys. Lepbalica
vō matrīx: ἤ basilica: in cubiti curaturæ ab ſiferiūribus
repiunt: Basilica nāq: est vena q: in ipsius pte domelitica
ſpiciq: q: a loco q eſt ſub aſſella venit ad ipſaz. Lepbalica
ātē in pte ſilueſtri: ἤ eſt pte ſpatule venit ad illā. CnDrīx
aŭt vena ex vno ramo cephalice: ἤ alio basilice comixtus
2poni: q: i ſtaru medio poſtita: ἤ vena aŭt q: bzacby funis
eſt: ſocili ſupioz: manuī ſupponi: Csaluatella vō locq
in dozō man: eſtit in loco q eſiter auricularē digitum ἤ
mediu. C Saphene aŭt locq eſt apud calcaneu in pte do
melſtica: ſic ſciatice locq eſt apud calcaneu in pte ſilueſtri.
C ſrōtis vō vena eſt q in medio frōtis 2ſtitut. C S3 ve-
ne timpoz: ſut vque vena q ſup timpoza iuolunſt. Cue
tperea vena q in angulis oculoq ſunt: pleruq: ſunt mani
ſeste in angulis: ἤ alii nō apparēt niſi bois guttur miſtus
ſtringat: C Nasi át vēa maſſesta nō eſ: ſi fit ex ea flōmia:
narū itidē locq: q: yocanq guidegi: eſt in collo. C Et earuq
q vicuntūm algeberrich: eſt in labys. C Slobotomia q in ſa
nitatis cſoleruatioe ac egritudinū curatiocē: maſia opatio
nis medicine ps eſtitut: ſi qūlis opz fieri fiat. C Lorpa pte
rea q flōmia2 plus tolerare poſtura: ſunt q venas manife
ſtas: et amplas babbētia: piloſa ſunt: et buna: atq: ex colo-
rubeo et ſuſco mixtis ſunt colozata: i uuenes: et adolescen
tes: et senes nō decrepiti. Puciu vō et iſirmi: minuendi ſen
funt niſt maſia iubětē necitate. C Opz q:3 cauere flōtu
pōle eſt ne ſlobotomia in tpe calidiffimo aut frigidiffimo
fiat: neq: bi quoz ſtōus et epar i fritate diſtemperata epi-
ſunt. C Poroz cū cephalica in flōmia ićiditur: ſanguis q
eſt ſup ſurculas velociter p ea3 egredi: Quapp cū egritio
do in illis eſtiterit locis: flōmia ex ea erit faciēa. C S3
ex basilice iſicione: ſanguis q eſt in pectoze ac toto ventre
velociter p eā trāſit. Lū igitur boz locoq ſanguis e ſe ān-
dus: vena hec in flōmia eſt ićedēa. Que ſi iueniri nō pōd:
ex ipſi: ramis aligs eſ flobotomādu. C Uena vō matrīx:
fic ex bis uabq 2poni: venis: ſic ſanguine ab iltis duobq
locis ſi trabit. Ex ipſa igit flōmia e facienda: cū egritandi
nes iltis duobq accidūt locis aut cū totu corp: e ſe ānudū:
et alleuiandu: aut cū p[icte]e vque venē iueſtigate iueniri nō
poſtunt. C Driā vō iter flōmiā ex cephalica: ἤ flōmia ex
basilica: maſima eſt: cū egritudo fuerit in capite: C e3zio.
CnDrīx tri vena q:uis ſanguinez q eſ in capite min: q
cephalica tratat: q eſt in vētre min: q basilica: meli: ni
eſt ipſaz flōmare cū in vētre eſtit egritudo: q cephalicā.
C Jtēq: cū egritudo e in capite ipſaz ićidere meli: eſt: q
basilica. C ū itaq cephalica flōmādo ićidere voluerit gs:
nō iuenerit aliquē ex ſuis ramis: frontē ićidere melius
eſt: q: matricem venā. Dos aŭt ramos vt multuz: in filue
ſtri pte bracby repies. C Jtē cū basilica ićidere volueris
nō inueneris: aliquē ex ſuis ramis ićidere melius eſt q
purpureā. Dos q:3 ramos in pte bracby domelitica: pleruq
i uuenines. C et illos inuirenē nō poteris: ad flōmandus
er matrice redi. C Uenevero q in poplitis curatura ſub-
tus repiunt: et vena q saphena voca flōmande ſunt: cum
ſanguis ad iſerio: corp: pte eſt trabédus: cū egritudi-
nes huic accites parti ſut cronice: et in matrice ac renibq
eſt doloz: cū cunstruio: 2deſiderat: puocatio. C S ciatti
ca aŭt eſt flōmāda: cū doloz ab anchā ysq ab pedē p[et]di-
tur. C Saluatella vō dextra gdē p epatis iſirimitate et

ſinſtra p egritudine plenis: eſt flōmanda. C S3 ve qe
ve ne q dicunt guidegi ſunt flōmāde: cīn anheltu in lep[us]nē
q cipio maſie angustat. C De venis vō q ſunt ſub ſligua fit
flōmia cū ſinancbia adest: cephalica tri p[us] flōmata. Ue
na aŭt frontis flōmādo ićidif: p antiq[us] egritudinibq que
in facie aŭt in oculis eſſutunt: cephalica p[us] flōmata. Ue
ne itidē q in labys ſunt ićidunt: cū in aliquo multiplicat
tur alcola et ylcera in oze q ginguis: cephalica tri p[us] flo-
botomata. C Uene vō in timpozib: eſſites ićidunt: ca
emigrance: ac yebemētis dolozis in capite: et p oculoq ob
talma q oiu p[man]et. De etiā q[ui]z e[tra]bunt ićiduntur.
C Uene aŭt q in capite ſunt p[uter] sabapha et mala vyce
ra que ſunt in capite ićiduntur.

Aenus

vō erroq plerūq: ex baru venarū flobo

tomia accidit: eſt ſic narro tibi. C In ce
phalica nāq: cū nō vna tīn ſed pluribus vulnera p[cu]ſſu
nibus: q: q[ui]z fozaſſe eſtit angustu: poſtea c[of]oliſa: q fle-
cti: q apud ſedatione: aut cū ſoſtiter moue: q manu aliq[ui]
p[ic]iſt opus: aut labore pati cogi: ap[ā] ſeri cōſu]euit. Que
q: cīn vna tīn iſicione alio: ibus alys venis in flōmia ſe
curio: erit. C Opz etiā ne p[u]cſſu c[ui] ſlobotomo in lacer-
ti fiat initio: i3 locq ingra: t[om]ollis: q ibi p[u]cſſu.

Lum aŭt

ſub matrice vena neu[n]us eſtit: ſi lāceo

le extremitas ysq ad ipſ p[uen]iat atq p[ui]
gat: poſt flōmiā ſtupor2 accidet: manſiuus q poſtizan ſemp
gemat. C Quap[opter] ysq cauere oq z3 ſi lāceole e[tre
mitas nō ad eumde loci ybi neruus e[ſ] ſenti: i3 ad p[te]ab
eo remota p[duca]t. Si autē ipſa iter duos e[ſ]p[ax]it e[nu]tos
vena in longitudine: et nō boc e[ſ]m e[ſ] cauendu a
aneroq v[ene] vicinatur: c[ui] ſenſu] occurrit. C Si aŭt
forte 2tigat neruī ſubtriliffimū ſub e ca e[ſ] q ſenfu manife
ſtari nō poſtit et ićidat: ſo: i3 oino: ſi lāceola c[ui] ſit flo
botomia ad funduq p[uen]erit: i in brachio fiet ſtupor qui
in longu] p[ur]dabit t[é]pus: Nō eſt iqi in ei] c[ust]odia meſt:
q] q vt flōmie vuln: q ad funduq nō p[uen]iat. C Si c[ui] aliq[ui]
paruī neruī q[ui]q ex toto ićidi stringat: nō erit eius n[oc]u-
mentu: vt neruī q ſenfu deprebendu. Allud q] q vulgus
q] ſolidi dicut: i. p[an] manu ariditas ex boc ſequat: menda
cui eſt. Nā ſiqs etiā voluntaarie totu] huc ićideret neruus:
nō tamē plus q] illud q] diximus inde accideret.

Sub basilica

aŭt magna loca: artaria: ei eſſitēs

vicina. Quap[opter] flōmiā in ipſa
cū maſia fieri cōnuenit cautela: oia obſuando: q p[ec]ipucie
s nō groſsa c[ui] maſiſtza: t[plena] fuerit. C Eius autē c[usto]
dia: eſt ſic dicemus. C Cui nō y[er]idis basilicā: c[ui] ſuerit ne
cesse vt e[ca] p[at] c[ui]t iueta minuti: ſit melius c[it] erit vt e[ca]
dimittas q ad aliā accedas. Uñ opz]t aliq[ui]e ex ipſius ra
mis perquiras vt eſt vena aſſellata: q que ſunt ei similes.
C O z] ex ipſa tīn minutione facere volueris: locus ante
bracby ligationez tangendus. Et poſtq[us] locus pulſus fue
rit cognitus erit ſignandus: deide ligetur: ſi ſumopere ob-
feruget quaten? a loco signato q[ui]to maſis p[os]ſible fue-
rit: etongetur p[er]cufſio: q ad parte: manu] desſcend[oo] fi
at. C Artaria nāq: q]to plus ad p[te] man? desſe[di]: tanto
plus p[u]kunda: q a basilica ſepat: q ſepatio in cubiti i[ci]piti
curatura. C Lū át ligauer] bracbiuq: ſi locu] note pulſus
e[lu]eari q iſlari 2p[er]e]eris: ne illā tangas venā caue. Inſta-
tio nāq: q]ec nō e[ni]ſtarartie: q tumo: q ipſi? replectio. Uñ
ſi venā ićideris q sanguinē c[ui] s[alt]u e[pi]re 2p[er]e]eris q]ub[
tilis ſit q rube: iſias ipz ab artaria fluere. C Opz igit[ui]c
ey liciniuq ex c[oto] c[ito] facias: q albumine ou] inſuſuz pu]
uerē ex a[loe: q t[urb]e: q fang. 2ozaco. inuoluas q] deſuper po-
ne. D[oc] namq:3 medicamē yebementer 2tringit: poſt b[ec]
locum liga: quem per tres dies non ſolues: ſed fuper ip[m]s
aquam aſſidue rozando fundas ne locus caleſiat: b[oc] ta-
men totum nequaqua] facias: niſi poſtq[us] partem que ſupes

Septimus

34

locum est fortiter ligaueris. Qo iò fieriuenit vt fanguis restringerat et refrenetur: qu postq; hoc feceris: qo volueris agere poteris. Quæ autem dies affuerit tertia: qo lusuviuiter solue: et si videris medicamen ei adberere: nò ab eo re moueas: fed in eius circuitu de predicto medicamine pone; et ad ligadù iDEX redi. Or si ex medicamie aliqd separatu vidoris: digituz tuum lociinny velociter suppone: et qo separatu est suaniter remoue: et deide de medicamine fu solpene: et vt pùs feciit liga. Stringerit enis fanguis arte: eoc modo: et arteria a disruptione q ibi talr solet accideri vt in hernioſis tuebitur: et sanabit infuſi dei. Si at ex basilice flobotomia eminétia que tactu mollis ſentia acciderit: et quado ſup eaz pzemis deſcendit: erit mala: qz est arterie eminentia. Unde talr patiens timeat: et cauteat ne aliquid qo ipſam distrumpat: tangat. Såguis enim con tinuo ex artaria manabit. Sz ex reß stipticis emplaſtru ſemp ſupponatur: qo ideo fit: vt locus induiret: et sic erit ei a ruptura ſecuritas. In arterys yo que ſunt in timpozi bus cui flobotomia fit nò ſegtur tumoz: qu si astelle ſuppoſite fuerint et ligate; reſtringerunt fanguis.

Cum autem de sapbena vena et ea que in iterio, ri poplitis curatura flomàdu erit ligatura cù eboza in ſupitzi loco vt in bzachio: erit facida: deinde pes ſup frustum lacertuli aut ſup mortary ma nicam: erit ponendus: et stringendus: et sic flobotomia erit

In ſciatica (facienda.

vo quicquid ab ancha è vſq. ad ptes que ſupra calcaneu p spaciù latitudinis vnins manus exi ſint: ligari oz. alr nàq non manifeſtabitur. Or si cù nò apparuerit: in balneum mittat eger: et multuz aque ca lide ſup pedem fundat: donec manifeſtet. Si aŭt ne, qz sic appuیرatur: loco eius aliqd ex ramis q pedis cra tem ptendunt: in pte ſiluetri floma. Illis tamen melioz est q iter minimù digitù et zm ab eo reperitur.

Saluatelle aſt flobotomia est ſi facienda: vt ma nus in aqua tenea calida: donec locus flobotomàdus inſleſ: et igroſsetur et valde fiat manifeſt: deinde flobotomeſ: et in aqua calida iteru mittat donec iſketur. Jdeo ne fanguis in ozevene flobotomate coagule tur: et exire pbeiaſ. Lù aŭt ex ea manuerit qo voluer: parù olei: vt falis deſup pone: ideo: ne yulnus cito cóſolletur. (DQ etia in o dibili ramo ac flobotomia ſtricta te facere opoſtebit. Si aŭt ſecuſadio fuerit ſacieda opoſtebit in forti citiuss: et in debili tardius fiat. Et nò opoſtet qii difficilis ſit fanguis exiſtus in ſecundatione: vt 2pzi maſ: et ſlectaſt violéter locus: ſz vt aut sic oimittat cù nul lum ex hoc ſequaſ mali: aut qo ex ſanguie ſup os yulneris coagulatuſ fuerit: cù latere lanceole remouea. Doc nàq melius exiſtit: q ipm contozquèdo: aut yngue feriè do mouere: vt ſolidi facere ſueuerut. (Locus quoq perſuptionis ſi apſotematus fuerit flobotomia ex loco q est ſupio eo ſi fanguis exractio neceſsaria fuerit: fieri cò ueniet. Or si poſſible fuerit flobotomia per vnus aut in uos oimittere dies: a flomia interim cestandù erit: et poſtea flobotomia ytendù. Obſeruandù et etia: ne poſt flomias locus ſtricte lige: hoc nàq apſotema afterre cóſueuit. Neq multi pàni ſupponanq neq ſup euz loci aligd eoz liniaſ qibus cà redolendi qdam se pungere cóſueuerut. (Loc quoq ſi ignitus fuerit: nulla boza fit li gatus: donec alleuieſt ex oimitrèdes: ſz vt iſkredet aq roz. aut aqua vulci ſup niuem iſridata est rozàdus. C Minutus èr nullo mò balneu ignedi oz: et precipue ſi loc? fuerit ignitus: donec yuln qofolideſt: et coloz atq apſotema ipſiſtus ſenſet. C Unum et q talr ſe tapherit: nullo mò bibere pſumat: neq membq in quo è flomia moueat: neq aliqd opus eo pſiciat. C ſlòmatus pæterea neq in die flobo

tomien: z in die ſedo multo replea: cibo: imo ſe moderas cibo leu: colerà rubeà repmente et extinguète nutria: ſic est ſuchabegi fortis acetoſatis: fi nò in pectoze apſitate: et babuerit: que B pbeat. Quà si patia: qibabegi ex car ne agnina factu comedat: atq oua mollia. (Est et obſerandù ne ebrius aut ſalitudinis flomeſt: donec ita ab eis oio sint remota: niſt ex flobotomie retardatqioe: magnus imineat timoz. Sicut cui aeris attractio est anguliffima: aut tremoz cordis è fortis et ipſius qui cum faciei et oculo rù rubedie accidit: aut apoplexia in q facies rubeſcit: aut nigreſcit: aut ſinàchia: aut fanguis fluxus yehemens et re pentinus. Talia nàq cuu ſufteri: flomia qilbuz boza diei vel noctis è facièda. Lù aŭt nulla iubuerit neceſſitas vt in ſupradictis: bonus è vt flobotomia fiat poſtq: oue aut tres boze diei pterierient: atq poſtq digestiuia suam expleuerit opatione: z ſecum ſupfluitas fuerit expulsa. Si vero alicui ex flomia cóſueuit ſincopis accidere oz vt an, te flomiam parù panis ſucco granati: niu: ipſum come, dat aut in ſucco vue acerbe: aut in boz ſimilibus madeca eti. Såguis quoq que ipm minuere opoſtet: nò ſemel ſz tribus vicibus aut quattuor extrabatur. ſincopis enim plurimum fit ex ſupflua minutione in boza qua egredi ex e ſanguis multus in tèpore paruo. Dec nàq tunc cuz ex fozi flobotomia, i. cum poſt flobotomiam paruo inter miſso spacio multus exſtrabitur fanguis: plerùq accidit. Or ſi illud fuerit: opoſtebit vt ei exi exbitur pribeeatur bo: ra poſt bozam. Nos quoq nominabimus nunc: curoates ſincopis: que ex flobotomia accidit. C Et caueat er ali quis yło modo flobotometur poſt paffione: còlericam: z vomitum: et ventris fluxum: et poſt multum coituz et poſt laborem et vigilias et poſtremo poſt omnia que corpus uſo soluit aut foziter caleſciunt. Cui ante calidì apoftema patitur vt plectu: reſim aut ei similes egritudines cum flobotomatur: multatione: coloris fanguinis a propria dispoſitione attende re oz. Apoſtemate autem carens cum flobotomatur: nò oz hoc in ſuo ſanguine obſeruare: cum torus eius fanguis ſit equalis. In babetibus quoq apſotema calidum cuz flobotomantur ſi fanguinis tardauerit mutatio: et timoz deſstructionis virtutis affuerit: fanguis est restringendus: nec est expectandum: donec fanguis mutetur. Or si ali quis in die flobotomie bibat: donec inebriectur: ipſius bra chium quibus cingatur ligaturis: cui inſuper vigilies qui ipſum custodiant adbibeantur. In plerisqz enim eoium fanguis adeo decurrit: donec quidam moriantur: et quidam moſtì apſroximent. Quapzopter cuz buiismodi aliquid acciderit: et poſtremo cum fanguinis yndecunqz fluxerit multitudo: donec virtutè pofternat: aqua carnis et yinuz ſubtrile ac bene redolèſ: in quo ſit foſtitudo: infirmo ſubito tribuantur: et res bì redolètes ei tribuan. Or si ad bec iam puentù fuerit vt iam nibil traycere poſſit dètes egri apiar: et aq aqua carnis cù paucamina muſcata: et yino bene redolète: in ipſius os mittat: totiqz corpozi res bonus reddètes odoze: et picipue pectori et vétri adbibeat. Na: res quoq interius ex algalia iungan. Eger è boza poſt bozaz ſuffumige: corà cuus facie pulli diſcerpani aftati atq ipſius naribus cibi redolètes: qui appetituz excitare cóſueuerut: applicetur: vt ſunt tuceta et eis similia. C Et ſincopis qde q ſi apud flobotomia accidit eentia: ea q vi zimus ſin plurimù pbbet. C Sed fi cuz flomia naſuæ euenerit: pèna in oz infirmi yt vomat è mittèda deide aq rozata: aut aq frida ſup ipm è rozàda atq ſendenda: et in ipſam è mittèdus: est etias clamore vocàdus atq mouédus. Qui si cù hoc ad memorià nò fuerit reduct? muſcus

e 2

## Tractatus

eius naribus est infunktādus: et in ipsius os galia mittenda vinuſ cum paucæ aqua temperatus; fundēduz. Os quoque ſtomaci fricādum: et reliquius corpus eius. Deinde pene in os immunitatem: atque ad totum ipsius regimè reundeundum. (Sincopis vero cum qua non adest naufæa: mala exiſit. Quapzopter tuc vt vormitus ſequatur nò est ſigeniādum: fed in ipsius cura valde est ſtudēdum: atque ſi/mopere elaboſ adum: vt succus carnis et vinum ſubito ei tribuātur: et atib ei adhibeātur. Ipsa qæ foſtiter moueſt et clametur: et aqua ſuper cum rozef. C-pleruſ etiam qæ ſincopim patitur: ex ſono timpanoq: et kiſtulis: atque ex liti gys necnoq ex clamoribus ad memoriā redit.

(De ventosis.)

CAP. XXII.

Entole
sanguinem nò nifi ex paruis ve
nis et in carne disperſis trabunt.
Ideo qæ sicut flobotomia virtutem non debili
tant: licet corpoſis minuat replezionez. Lo
cæ vero in quibus ventoſe solent poni: ſunt ita
ſcilicet locus qui est iter duo cornua occipity: ipsiſuſ oc
cipity duo cornua: et locus qui est ſub mento: et alius locus
qui iter duas inuenitur spatulas et loca que in cruribus pul
pis interiozibus ſueniutur. C-uentofa autem que in lo
co qui est iter predicta cornua ponitur: grauedini atqæ va-
nitati que in capite exiſunt: confert. Sed gauſus qui
cum ventoſis que in duobus ponuntur cornibus extrabi
tur: faciem atqæ capit: necnoq oculos alleuiat: grauſatig
qui est in capite: et dolozibus qui in dentium radicibus fi-
unt: auxiliatur: et forſtasse predictas actiones quantum flo
botomia adiuuat. C-uentofa vero que ſub mento poni:
tur: paruis puſtuli que ſunt in oze: et dentibus noctumen:
tum priebent: remedium aſſert: atqæ sigiuarum cozruptio
ni necnon bis ſimilibus quibuscumque in oze iuunt: remediaci
lla autem que iter spatulas locatur: tremori cordis qui
est cum replezione et calore valet. Sed illa que in cru-
pis pulpa ponitur: replecionem vebementer minuit: etan-
tiquis dolozibus qui in matrice aut renibus aut vesica fi
unt: confert: et pronocat menſtra. Corpus tamen plerum.
qæ macreſcere facit: fincapitqæ ex ea accidere ſiuenit. Qui
bus ait puſtule et carbúculi accidere ſolét auxiliu prebét.
De ſanguiſtis.

Anguſuge
cum in locis ponitur vbi
eit ipetigo: aut ſabata: aut
vulnus malum et antiquum: corpore p[rius] flo-
botomia inanito auſILIUM prebent. Posſit ve-
ro cciderint. Locus adbuc vi ſt ibi ponantur
fuerit poſsibile: ventoſis erit fugendus: et multa aqua cali
da lauendus: et fricādus et cōpimédus quādo quod dixi
mus poſsibile fuerit. Et melius est vt post ventoſarum et
positionem ſin q[ui] diximus lauetur. Et ſi post ipſarum ca
ſuz ſanguis refudare ceperit: p[ani] linei aceto inſuſi ſuper-
ponendi erut. Et ſi taliter perſeuerauerit: terra figuloz:
aut tegule recètes trite: vt alcobol: et balauſtie combuſte
et contrite deſuper erut ponède. C[it] est etiam obſeruāduz
vt cum ſanguiſuge capiutur: per diem mediam ſic dimit-
tantur: deide in membro poſſis: confricatu aut aqua cali:
da fuerit ſuper ſuſum donec rubeum fiat ſunt ponède. Et
ſi adhерere noluerit locus ex ſanguine recèti liniatur. Et
ſi volueris vt a corpore cadant: tunc puluſrica ſuper locus
in quo ſunt ſuſpèſe ſalem aut cinerem.

(De yena medeme ſue ciuili.)

CAP. XXXIII.

Ee egritudo
corpoſzis calidis et
qualidis et membris
in quibus est paucæ humiditas accidet. Que li
cet in cruribus plerumq[ui] egrediatur: quandoq[ui]
tamen etiam in alijas apparet locis. Ante ve
ro q[ui] apparere incipiat membro accidit feruo: poſt ques

aliquis eius locus veſicatur a quo poſt hec vena eſtre in
acip. C[it] ex bis autem que hanc probibent egritudinem acip.
cide est corpore cum dicta et balneo humectare: et n[am] ole
ra et fructus in regionibus in quibus hec egritudo accide
re conſueuit comedantur p[ro]bibeire. Dec eni quomodo
nominaiuſmus predictam generant egritudinem. C[it] ſuz
cum locus ampulari incipit et vena ad exequundum festinar
coſert vt eger in die prima: z[ui] 3.5. de aloe: z[ui] 2. in fecunda: z[ui] 1. in
tertia: z[ui] 3. y. bibat: et locus etiam ex aloe epitbimetur: deſtru-
et enim ipsam omnino. C[it] poſtq[ui] vero exuierit: quod ex
ea foris apparet ſuper arundinem paruam ex plumbo fa-
tam cuius pondus ſit. z[ui] 3. ynius est inuoluendum: et c[ui] pe
dicta cāna ligādum: et ſpendeat dimittēdum. Et ipſius
nāq[ui] grauitate: incipiet deſcedere et plongari et citius egre
di. Et cum ex ea aliqua pars exierit: circa plumbum iuol-
tuatur et ligetur. Si autem quod iam egreſsim est longus
fuerit: idcidatur et quod remanfit inuolatur: ne tamé radi-
citus auferatur est obſeruandum. Or ſi sic factum fuerit:
cōtrabetur. Et intrabit carnem et apoſtema putridum et vl-
vus malignu generant. Quapzopter huic egritudinem blā-
diendo est ſubueniēdum: et paulatim vena est extrabéda:
donec omnino egrediatur: et nihil ex ea in corpore rema-
neat. Si autem ipsam radicam incidi cōtingent: in ipſus
fozamé ponatur radius: et in lōgum fundatur: et bene ape-
riatur: donec quicquid ex ſita materia continetur cuacue
tur. Butrym quoc[ui] per aliquot dies ſupponatur: donec
putrefeat: et eius consumatur materia: deinde c[ui] bis que
carnem generant curetur.

(De eſtioſe lagitta: et ſtularuſ et ſipinaq. CA.XXXV.)

Am lagitta
in p[ro]fundum vebemem-
ter penetrauerit non est

foſtiter agitāda: qua timeſ ne rumpatur. Si
autez poſſibile fuerit vt inſtrumétum q[ui] ſagit
tarum vocatur foſzeeps mittar in vulnus docē

ad astulam pueninga: imittendu est. C[it] ſuz fuerit imposſi-
le: vulnus p[rius] oilatādum erit: deinde inſtrumétum in il-
lud mittedú: et adeo imp[rim]eduz donec astulā mozdear:
q[ui] poſtq[ui] ita geſtui fuerit: inſtrumétum in ſuis extremitatib[
que ſunt exteri] erit stringēdu: deide aliquibus vicib[ui] agi
tādu: vt per hoc p[ro]betur fixiōnibus: poſtq[ui] extraba
tur: predicti nāq[ui] inſtrumétus: poſtq[ui] lagitta: moruſator
vix ab ea separabif: q[ui] eius os est vt lima. Ideoq[ui] ex pa-
ca cōſtrictio: in ciuſ extremis facta: foſtiter cōſtringitur
lagitta. C[S]agitta q[ui]q[ui] ſi in lacertu[rum] penetrauerit adeo
vt locq[ui] per qu[em] itrauit ad ei[que] exiſtui ſit durus: et alteri[que]
paris locus ad ipſius extractionem ſit facilis: findatur alia
pars: et inde extrahatur. C[S]pine vero et aftelle: q[ui] c[ic]equa-
partes: et alia ab illis que corp[ui] intrant: ex emp[lo] de rebus
relaxātibus facto ſuper poſito ſunt extrahende. L[ui] enim
locus mollificatus fuerit: id q[ui] corp[ui] ſuit iſregiſque: ad eu
eugrediſt. Unde er q[ui]dam ſunt q[ui] bas medicinas ex[trac]
tias vocant. C[it] ex bis ait que p[re]dicto modo operan[ti]que
amoniacuſ qui ex eo c[ui] melle mixto emplastru[rum] loco ſuper
poniſt: aut ex cepis n[ar]cifici c[ui] melle tritis ſit emplastruſ:
aut c[ui] radices arundinu[rum] c[ui] melle trite ſuperponu[n]t: auſ
c[ui] ex omnib[ui] ſiſtui ſim[que] coniunctis: ſit emplastru[rum]: q[ui] c[ui] eo
rui operatio validioz erit.

(De plagis capitis et fractura cranei. CAP.XXVL)

Am ex capitis
pcuſione os nò ſue
rit fractu: puluſis ex

aloe: et mirra et ſanguie o[va]conis: et olibano: et ca
ralliſ: deſup è ſpargédus. Et hoc eni velocitot
ſanabiſ. C[it] ſi os ita fractu: fuerit: vt iſeri: de
ſcendat: et abſcindat craneu[n]o est hoc negligéduz. Or ex
hoc itellectus turbatio et ſaſmus accidu[n]: et poſtq[ui] moſ-
festina cōſequtur. C[it] os iſig[ui] illud velociter est extrabem

Octamus

35

dù et ne pàniculus qui est sub ofte rumpat obseruandù è. Ad hoc aùt operàdù: medicus sapiè: et suauissime operas est necessari? Or aùt de hoc mentionè in hoc loco facim: nò ob aliud facimus: nisi yt ostèdamus qù magnus ex bac egritidine fit timo: et yt subito in oſtis extractionscipe studiis ipendat: anteqù predicta ătingat accùtia: que mala ſunt et vitari nò posunt. Et medic? qù deate cauteb oſmodis gbus pot: ne pàniculus q est sub ofte rumpat.

C De deceptoribus.

CAP. XXVII.

Eceptorum

fraudes tot ſut: quor hic
noster liber totus eas cò
pzebendere non posset. Eoq: quoq audacia: ac
inerecùcia: necno q: ceflio qua cognoscùt se po
nibilo affligere boies: in yltimo finie: poſt què
alius nò reperit: exiſtut. Sùt nàq ex eis gdam qui epiſ
pſiām ſanare se proſitean: et ideo capitis initios in poſte
riozib? in modù crucis findunt: et quedà que in ſuis tenet
manibus ex vulnere extrabùt: bominibus tamè fidez fa-
ciunt: qò ex predicta icifione ca extrabàt. C Ally q ap ſunt
qui faciut yt credaſ: qò ex naribus parua extrabàt lacer-
tam: tam naribus ifirmi tentaz acutaz aut ferru imitètes acu-
tus: cui quo radere incipiunt donec ſanguis exeat: deinde
agit yt reſſ in manu tenet lacerte ſimile a narib? extra-
bere videan: quâ cryenis epiſatis faciut. C Sùt etia! aliy
q faciut yt credaſ: qò albuginè oculo auferàt. Qui cù ferru
ri in oculi miſerint: puc ipso fricare incipunt: deinde in
oculù subtilès mittut pàniculuz: quez cù ferro extrahen-
tes: q de oculo extracerit ont. C Sùt pterea aliy q dicunt
se aqua exaure ſugendo extrahere: cù aqua in oze tenen-
tes: vnaz arundinis exiremitate: in ſuo oze: aliaz in aure
ifirmi ponunt et ſugunt: deide in arundinè aquas quâ te-
nebant in oze expeſull: vicentes se exaure exſiſque. C Ally
itidez ſunt: quiivermes in aurez: et in dentiù radices occul-
te mittant: et dicùt q ex locis illis extrabùt. C Sùt etia!
gd à q faciut yt credaſ: q ranula de subtus lingua ex-
bant. Joq: ibi idicido fixurà faciut: in q glandulà q adhe
ret ponùt: deide extrabùt eas. C Lur aùt noiem illos qui
vulnerib? et vlcerib? oſſa mittunt: et poſtq p aliquot dies
ibi stare pmiſerit: extrabùt: cu freqnter ß faciàt. C Sùt
etia qgd à q cuz de vesica qunc lapidè extracerint: aliaz ad-
buc ibe e lapidem viicit: et oqoq faciut yt credaſ q: inde
alii extrabùt lapide. Quib et tangut veſicaz: nò pò cer
to ſciètes q in ea fit lapis: incidùt tam. Et fi nò inueniut
ibi lapide: imittut et extrabùt. C Auiſt àttiet dicere de
bis q carnè ani incidùt emozroydas in ipſo cè dicètes cuz
boc ſepiffime faciàt: ad emozroydas et vulnera pessima
que nò pù aderàt perducant. C Et ſunt nònulli qui ſleg
ma vitreuz ex cova ant yirili membro: aut ex quocùs lo-
co corporis voluerint: se extrabere affirmeſt. Ideoq loci
ſcarificado ſcindùt: et cu embuba quâ illi loco ſupponunt
aut ſup caput virge multotieſ sugendo bumoze aliquem
que in oze abſcòditu tenet p embubà in ciminile fundùt.
C Sùt etia qdaſ q pitenk ſe omnes egritudines q ſunt
in cozpoze in yno cœgратuros loco: z inde extracturos:
bi aùt locuz cum kekengi fricare incipiut: ynde ibi puri-
tus et yeheméns ardo: kiut. Qui poſtq hoc egerit: ſe remu-
nerari expetut yt a predicto loco egritidinez remoueàt.
Remunerati vero: locuz oleo iungut: et ſedaſ pwritus ei?
C Sùt aùt aliy q boiez ſuſpiciar faciùt q ant pili aut vi-
tru ei data fuerit. Qui pèna accipietes in os ipſi? mittunt
et vòmere faciùt: cu pèna tamè illud in guttur ei? mittùt.
Deide extrabùt res multas hui? generis qua ipſt faciùr.
Un? et boibus maria iſerf: nocumèta z foſtassis qunc eos
iterſciùt. C Dec aùt oia nò ob aliud ſunt papietib? occul
ta: niſi qz se comitut eis: ne exiſtimantes q in eis ſit ma-
li: neq: ide dubitateſ. Sz quâdo eoq: cordib? aliqua ade

rit ſuſpiciato: et eop ceperit facta perſerutari: oclis multis
idè ſuſpiciantib?: eoq: palabunt mendacia. Quapzopter
fapiètes eoq manibus ſe comittere nò debent neq alid
ex medicinis qua ipſi oant ſumere: quia multos iam in-
ter ſecerunt.

C Completus est tractatus ſeptimus dei bonitate.

Tractatus. VIII.

in quinagintagnoq: continés
capitula.

p? De collectionibus et ag-
gregationib? sanationis
venenorùz et morſus ye
nèosof aialiù et cautela
De moſtibus tirie.

2 De moſtibus ſcionium.

3 De moſtib? ſcionium.

4 Demozibus akatarer.

5 De moſib? rutele et ſibth
z aranei.

6 De moſib? vespar? apu
z formicarù volatiù.

7 De moſibus lacerte et la
certe facette.

8 De illis que fugat ſerpen
tes et venenoſa aialia et
lupos et itericiut ea.

9 De moſibus canis nò ra
bioſi et lupi et bois.

10 De moſib? canis rabioſi.

ii De his qui ipotu accepe
runt napellos.

12 De his q in potu ſumpſe
runt coruua ſpice.

13 De his q in potu ſumpſe
rùt fel leopardi.

14 De his q in potu accepe
rùt fel tirie.

15 De his q in potu ſumpſe-
rùt ſummitatem caude
ceruine.

16 De his q in potu ſumpſe-
rùt ſudoze aialis.

17 De his q in potu ſumpſe-
rùt cantarides et ſtasilà-
griam mótaṇam.

18 De his q in potu ſumpſe
runt opium.

19 De his q in potu ſumpſe
rùt iuſquiamù.

20 De his q in potu ſumpſe-
rùt mădragoam.

21 De his q in potu ſumpſe-
rùt nuces methe.

22 De his q in potu ſumpſe-
rùt ſemè bengi.

23 De his q i potu ſupſerut
succù coriàdri viridis.

24 De his q in potu ſumpſe-
rùt pſilium.

25 De ſungis et tuberib? per-
nicioſis.

26 De coagulatoè lactis yel
ſanguis in stò.

27 De aſtaturis q coopiumk
ne fum? ab eis exeat.

28 De piciſb? fridis.

29 De lacte putrefacto.

30 De nucleis fructuò et ole

is q ſunt ràcida et q ſut
eis ſimilia.

3i De his q in potu ſumpſe
rùt ranas fluiuales v'l
q mozan k in stagnis.

32 De his q in potu ſumpſe
rùt leporem marinùs.

33 De his q in potu ſumpſe
rùt malù castoùe.

34 De his q ipotu ſupſerùt
gùma ſiluetris ruthe.

35 De his q in potu ſupſerùt
ſiluets anacardos.

36 De his q in potu ſumpſe
rùt oleàdrum.

37 De his q ledùſ ex come
ſtione squille.

38 De his qbus nocuit ſem
vrtice.

39 De his qbus aqua frigi-
da nocuit.

40 De his q in potu ſumpſe
rùt gipfum.

41 De his q in potu ſumpſe
rùt litarigrum.

42 De his q in potu ſumpſe
rùt argétuus vyuum: yel
in quoq aure fixu ſuit.

43 De his q in potu ſumpſe
runt ceruſam.

44 De his q in potu ſumpſe-
rùt calcè z auripigment
tu fil? arſenicius ſubli-
matu v'keurſià de qua
fit lapo yl q'q oze m'l
't fum? arſenici itrauit.

45 De his qb? nocuit ſquà,
ma ferri yel qui cùs li
maturà ſumpſerùt.

46 De his q in potu ſumpſe
runt floreſis.

47 De his q in potu ſumpſe
rùt calcàbù aut alium
z multuz de eo in potu
ſumpſerunt.

48 De his q in potu ſupſerùt
titimalum ex quo mul
tum soluti fuerùt.

49 De his q in potu ſumpſe
rùt elleboq albiù: nucè
yòicà adiſi et artanità.

50 De his q in potu ſumpſe
rùt elleboq nigrù.

51 De his q in potu ſumpſe
runt vend.

52 De his q in potu ſumpſe
rùt eukorbiùs.

e 3

Tractatus

53 De his q in potu lumeſpue
rút meſeconem.

54 De ſutribib' mediciar la
patiuaq; et de rectifica

DE collectionib' a aggregationib' ſanatiſis venenorù
t morſus venenoſo[rum] aialiuq; et cautela.

Amme

rù aialiuq; et cultodièdi se ab eis. Qui cibuz aut nutriés alioq suspectù babuerit: 03 vt in quo eſt ſupflua dulcedo aut ſupabuſdas acetoſitas: 2 ad vltimù gecq dafapòre bſ ſup abundat; et ſoſte: nequaqua[que] comedat. Per-

nicioſe.n.medicine nullo mò miſceri posſunt: niſt talibus nutrietib'. Malù quoc[um] ſi babuerit cib' odo[que] dimit[er]tédus erit. CSi q[ui]s p[er]terea timet ne venenù ei tribuatur aliquà ex medicinis q veneno[rum] opationè remouere aut debilitare cofueuerut asidie ſumere 03: ſi eas baurièdo in potu venenù p[u]enire poterit: quas in fine cui[que] tractat? nominabinus. Q[ui] ſi q[ui]s còtingat ipm ante eap[ro] poru ne venenù ſumere op[ro] vt ea boza qu[ui]a mutatione et ſumeratione ſentire cepit: aq tepida et oleuq ſiſaminuz ei in potu tribuà tur. De q[ui]b[us] t[ur]i luma[n]t donec venter repleat: deide vt yo mat p[u]uadendus. Si aŭt vòmitu tardari et p[ig]ritari còſpe peris: in aq coque anetu cui in p[u]dicta aq mel et baurach et fal[es] amſice. Liuq euz multotie[s] yomere feceris: attède an in ſiferibus vètris ſtuatione ſentiat. Q[ui] ſita fuerit: colliriu[que] ano ſuppone aut c[ui] cliferi vètrem ſolue. In ſtoma co aŭt ſi p[u]dicta ſenſerit acciuntia: medicamè eſi tribuen dum: q[ui] c[ui] ſub ſerit ſolua[que]. Eſt etia[que] melius vt ſup[ro]q[ui] ſim[mi]t p[ra]ſcias. C[et] ſi poſt hec eger ab oſibus q ſentiebat geuerit: vtile erit. Si aŭt nò: ſidera que accidëtia ipſus com[par]tantur. v3. ſi q[ui] stimulatio et inciſio: et in aliquo loco ventris cozoſio: aut ſi eſt feruor et ſudo[que] et faciei ruboq: et venarù tumo: atq angulfia et ſitis: et fetor otis: ac oculo citrinas aut gelatio: et eleuqegi et ſup[ro]q[ui] atq subeth: aut ſi n[ill]p[er]p[red]ictor[us] in ipſo appet: ipſe tamè deterio[ri] aripit: cui è ſincopis et ſue ſutris diſſolò frequêter accidut. Accidë tia nàq[ui] que p[us] noiaiuimus: veneno[rum] calido[rum] et cozoſi[rum] ſunt. C[Sc]òda aŭt que modo rettulimus ſunt accidè tia veneno[rum] que c[ui] tota ſua ſuba hoium còp[lon]ibus con traria iueniunt. C[et] ſi p[u]ma iueneris acciuntia: lac et bu[tyru]t: et oleuq amigdalaru ad potàdu egro tribue: qué et cò ſectiòes ex c[or]poq cala[rum] et ſubtiliatiusa c[ui] oleo amicada larui dulciuq ſumere facias: hoc nàq[ui] veneni acuitate fran g[it]: 2 c[ui]eus rep[imit] mor[di]cationè. C[Sc]òda aŭt c[ui] itellexe aris accidëtia aq c[ui] n[ue]: 2 ſauſch cum aq et niueq 2 carico: atq aquà ro, ad bibendù tribue. C[ro]trocíſcos q[ui]b[us] de cá p[ho]b[ea] e[ui] ſumere facias: oleuq roſeum ifridatù vt bibat ſuade. C[et] p[re]terea attède in quo loco corporis vèmeneri tio[re] ſentiat ifl[à]mationè cui ex l[è]ticula aq in niue ifridatia emplim ſuppone: q[ui] b[us] t[à]diu mutando renouabie: donec loc' ex frigoris nimierate ſupidus fiat: deide p[il]liuq: atq lac vaccinù de quo butyq ex[tr]actù fuerit: necno[rum] frigido: rù fructuq ſuccù ei tribue. In quo ſi reſponis apparuerit signa: ipm flòma. Vètrem quoc[ui]s ſi strictus fuerit: c[ui] medi cina ſolue: deide ciba c[ui] ex[tr]actione et ifridatiò[e]. C[Ter]tias aŭt ſignificatòes ſi p[er]ſeperis: allia et ſinapi: et ex medi camine de aſa egro: tribue: viniuq yetus et ſoſte ac puruq: e[ui] potare facias. Ipm t[ur]i do[n]mire nò pmittas: 13 fac eui ſu t[ir]e: corpuſus ei] frica atq caput et p[ec]t c[ui] p[à]no caleſtacte calefacias. C[Si]gnificantes aŭt q[ui]te c[ui] apparuerit ci[to] ſuccurre. P[er]n. veneno[rum] ſignificatòes oib' ſunt vète[rio]zes: vt p[ore] necez velocius inſerètes. T[yr]iacaq g[oe] de vi peris: aŭt metradatù ei patiſ tribua: vinuq ei ad potan duq da: et re[reb] odo[ſu]kereis ei adhibitis: atq ſucco carnis

tiòe earum.

55 De exemplo[po]ſitiōsis medicinarum lapatiu[rum].

ipſum coforta. C[et] quoc[ui]s in loco vètso: ac frigido ſede re facias: qué subtilſimilis camiſi in aqua rolata ſanda lume habéte rubeui inſuus vèſtire debet: locuq qui eſt in o[ze] ſtomaci ipſus fricare p[u]enit. C[et] quoc[ui]s alioq bo[ris] iſternutare et yomere facias. C[et] q[ui] yo ſi multuz debi lis ex[tr]iterit in ipſus os ventù ſuffla aut ſlabellàdo i[tr]are cog[ue]. Lui ſi frequêter acciderit ſincopie que ſoſtat et occultè: pupilla: puſſus quoc[ui]s atq anhelitus ad vltimù perueniàt de[bit]ilitatis: et ſupuenerit ſudo[que] paruus et fridus pc[ul]dubio mo[ſi]. C[ueneno[ſo]p[rum] aŭt aialium p[ú]ctura et morſus: ſi cuius fuit igno[ra]t: ilico ex qu[ui]mo[ſus ſenſerit patiè: ea pars q[ui] loco morſus ſu p[er]ſt ligáda eſt: locuq[ui] ſup gedus. Uètosa quoc[ui]s vèbemèter ignita aut vètosa cu ſea rificatòe loco ſupponèda eſt: atq ex p[ull]is i medio ſciſſis calidis ex[tr]itibus emplim ſup locu[que] patiè: eſt imponèduz. C[po]ſto[que] yo eger calo[que] ià geuſſe: nec ad corpiſa p[u]ſundus penetràdo accedere p[en]ſerit: ià bonitatis p[es] a[der]it. Q[ui] ſi nò boc mò fuerit: emplim ex fumo colùbino et métaſtro aut ex ſulture et yrina: aut ex iſto emplo ſupponat: q[ui]. P[ar]coſtorei: serapini: aſſe: fulſuris: m[iti]co[li]nui: métaſtro: pu[re]luc: ceruini: oiuq p[tes] e[q]les: picis: et olei vèteris q[ui]tus ad eo[que] com[pi]tio[ſes] ſuſſicere poſſit: ex bis oibus in mor[ario]to v[es]q: coq[ui]ſat: q[ui]e doc[ato] v[ean]i: fiat emplim. C[im]ſur. Aŭt ſi c[ui] p[us] in méb[zo] friditatè patereſt ex cui[que] empli ſu, perpòne remediu[que] ſenſerit: ex re[reb] calis ipm curare ſtude et c[ò]cetario. Si aŭt ad boc p[u]uſtus ſuerit: vt ip[er]liuq in lo co morſus alioq v[nu] de acciitib[us] q[ui] noiauim[que] p[re]ſenſerit: et ex medicinis quas ibi rettulim[que] ſanet. C[ide]coq[ui]s vt nemo c[ui] aialiuq ludat quod quan[ato]z: neq[ui] re: qua necit in ſu[n] mittat: necq[ui] corp[us] ſu[n] ex ipſa fricari faciat. In mafio[rum] nibus quoc[ui]s ybi b[us] aialium timo[que] ex[tr]it ſenſetre claudat tur: et vt p[ore] ſtate dicem: q[ui]s i[de]o placuerit: cùſtodi.

C[Des]criptio medicam[is] de aſa q[ui] ad fr[an]venena facit: et ad isco[pi]zionuq et rutele morſus: necnon egritudinibus fridis cofert. P[er]folio[que] ruthe f[ic]ce: coſſi: menta[ſ]tici: p[ic]re: p[ir]tetri: cordumeni: oiuq p[tes] e[q]les: aſſe q[ui]tus eſt oiuq pars quarta mellis q[ui] ſuſſicite: doſis ei q[ui] in potu ſumit[que] a magnitudine i[ci]piés auellane: v[es]q ad nucis p[re]nditur magnitudine. C[Med]icamen ex nucib[us] et ficib[us] q[ui] omnes venenoſo[rum] aialiuq modos nocere p[hibet]. P[er]nucum ac duab[us] còtici bus ex co[pi]zicata q[ui] pre[mi]latis gràdiſt: folio[que] rubo[que] a[n]. i[n]ſertà v[nu]is ptis ficu[que] albaq q[ui]tus ad p[red]ictor[us] ſuſſu cit: com[pi]tione. E[ex] q[ui]b[us] c[ui] mixtia fuerit nucis fiat ſi[ut]do que ca[de]mat. Q[ui]b[us] v[it] ip[er]ciptat q[ui]nus ne veneno p[im]at: ti[met]: et luma[n]t ex ea et ante cibuz ſu[n]boc nàq[ui] est medica me: q[ui] venena ex[pe]llit. C[ry]iacaq de terra sigillata: que e[ex]p[er]t. Na[n]ſi ex ea aligas p[ot]aerit q[ui] venenù ſump[il]t vo mere nò ceſſabit v[oc]et totu yomat venenù. P[er]terre figil[ate]: bacaq lauri. ytriuq p[tes] e[q]les teran[que]: et c[ui] butyro v[ac]ioq iugant: et c[ui] melle p[re]c[ia]nti: et recòda[ſt] medicamè de q[ui] an[si] cibuq in q[ui] malà habé[te] ſup[pi]tio: aut poſt e[ui] alioq ſu mat: aut et c[ui] malù ſupuenerit acciſis. Na[n]ſi ex ea vt eſt vènè nù ſump[er]it: ilico e[ui] yomere faciet. Et ſi venenù nò acce perit: necq[ui] vòitu[que] aduère faciet. Quap[que] v[oc]et vòit: affue r[it]: ipſa i potu dàda erit. P[o]ſt h[at] ſignatòes q[ui] appen[te] ſut attède: et ex medicis q[ui] d[ix]im[que] cura adbibèda.

C[Met]ridatù q[ui] è medicam[is] nobile. q[ui] ſq[ui]s affidie v[ra]: C[et] poſte p[es] tribuaq p[ni]cioſa: n[ui]e nocebit: c[ui] B q[ui] cibi ap petitù p[or]at: coitiuq m[ouet]: et colo[que] reddit p[le]b[que] atq malas cogita[ato]es ex cola nig. C[af]abulation[es] aie puènuei tes réouet. Urie q[ui]s difficil[ate]z ſoluit: et àtìq vètris fluiu[que] auxiliaq v[it]iuq necno[que] oſes alios acceit ſenſus. P[er]miſer croci o[zi]etalis: aga. c[in]ca[n]mo[ſ]ioiuq, ana. 3, 2. t[ur]bis: macis: nardi naſturty: iſnàti: el[li]: xilobal. ſticados: sifeleos: coſſi ulcis: galbani: terbètic: macrop[io]ſis: caſto[ſ]tò: ypoq[ſt]idos to[ra]ſacì ligde: oppoponacì folio: omniuq, ana. 3, vii, c[assie]

["Octauus", "36", "lignec; melanopipis; leucopipis melliloti; poly; fcozdeon; dauci; opobalfami; capobalfami; medicamis & fuso; bdely lly iudaici oiuſ; ana.3.vu; ſpice celtice; ammoniaci; maſtici; gùmi arabici; feminis ſeniculi; ſicaruar; olízatri; coz dumeni; gentiane romane; pulegy ceruini; oiuſ; an.3.5.ani meu; acatbie; faufel; pericon; iguinis ſtici; oium. ana.3.ii; affari; ſerapini; ambozu; ana.3.ii; opu.3.5. folioiuſ; ruthe.3.5.ii.2.5. Œcicitur ſic; gùme yio funduntur veteri in moztario donec mollecant ſi piftello agitatur; deinde cum melle diſpumato qò sufficient còſciantur. De hoc ault medicamine Œtum eſt auellana aut paruſ plus aut paruſ min? è dàdu. Qui ault qùid ſupnenerit accite; 2 fuerit nece banc medicinam loco tyriaca ſumere; bibatur ex ea quan tum eſt nup yna.", "CTyriaca de fuso que in metridato recipit. R. paſſaruz mundataru.3.iiy. terbétine.3.rrxiiy. mirre; ignanti; amborum.ana.xy.ciamomi; bdelly; blacte biſatie; ſpice celtice; yilocaffie; melliloti; ciperi; bacaruz lauri; oiuſ; ana.3.iiy. calami aromatici.3.iiy. crozi oziétalis; aſpalti; ambozu.ana.3. y.4.5. Conſicif sic; ea que molliſcari poſſunt; in vino vere tis poſita refolutam; 2 donec liquida fiat. Alia ault ónium tria 2 cribellata cuſ eis còiungantur; 2 cu melle diſpumato còſecta 2 mixta reponan. Dec nàq est ſumma curatiòsis yeneno: 2 quòz è nabeſ; noticia. Qui ault 2 ſint ex eoſ; gnis qù dicturi ſum? ſciri pòt; cu cura 2 eis è ppa ſanenf.", "CTde moſtibus viperaruz.", "CAP.", "cri affati egro multoties denſ. Et ecce bic tyriaca ſvltima qùa magna ſecta bono? physico? iam testificata è qò ad mòſus vipera? Œtui tyriaca maio; valet. Lui? è defcri ptio. R. anifi.3.x. piſio.3.iiy. arſito; rotun. carſtozei; amboz ana.3.ii.2.5. conficiantur cum careno. De qua Œtù est nu; eis magnitudo in potu tribuaſ. Qui yo a vipera moſtus è ault qà napellos i potu ſupſerit; ne ea vie domiti phibèdè?", "CTyriaca de viperis. 2 ipſa eſt tyriaca magna. R. trocisc. viperarù; pòdus. xxiiy. aur. trociscò; ſquillitico? ; pòdus. xliiiy. aur. trociscò; andaracbaron. aur. xxiiy. melanopiperis; macropipis; amboz. aur. xxiiy. opy; cinamomi; roſarù rub. trita2; feminis napi filuſtris; fcozdeon; ycreos; aga rici; flucci ligricie; balfami puri; oiuſ; an. pòdus. xy. aureo; rù; mirre; croci oziétalis; cinç; raunedenti; radicu2; pentafi lon; métaſtri mòtani; pzaſſi olíſatri; ſticados arabici; coſti amari; leucopipis; pulegy ceruini; olibat; Œnati; flozis ter; bentine; yilocaffie nigre; ſpice índice; poly; oiuſ; an. ponò, vi. aur. tozacis liquide; feminis apy; ſiſelcos; naſturty ba bilonici; ameos; camedreos; camepitbeos; ypgliſtido; ipy ce celtice; ſoly indi gentiane romane; ſeis maratri; terre ſi gillate; colcotbar; amomini; naſturty albi; acozzi; capobalma; iypericon; fu. gùmi ara. coz dumeni; anifi; acatbie; ſerapi ni; oiuſ; an. iiiy. aur. dauci; galbani; aſpalti; oppoponacis; ce taurec moizis; 2 arift; rotun. carſtozei; oiuſ; ana. y. aur. melis diſpumati lib; x. vini bene redolétis; clari ac puri lib; iiy. Opii; 2 mirra; 2 ipogſtidos 2 ſerapinti; 2 ſuccus ligricie 2 tozat liquida; 2 acatbia; 2 oppoacu2; mòtani; 2 oia bec in moztario poſita cuſ pauco melle diſpumato moueaf do nec molleſcat. Deide ex vino ifundan: 2 p tres dies in via ſe vitreato manere pittan. Pòpeta pica; 2 cinamomini; 2 ſiciber; et caſſia lignea; 2 naſturtyu; atq; carſtozei; 2 ſoliy; 2 terra figillata; 2 colcotbar; 2 aſpalti; ac amomu; oia bec trita in moztario còmſcian; 2 ex vino aſpergan; donec vnian; deiu mel 2 gùmi arab. 2 terbentina; 2 galbanu; 2 balfamù ſumaf; 2 in caçola poſita doec mixta ſint agitetur; tur; que talr pparata alys medicinis in moztario ſint adiugatur; 2 cu oia ſil fuerit; terátur 2 agitetur; doec bù ſit mixta; deide qò ex eis ſit in pifeſe argètea aut stannea que medicamè boc in duabus partibè 2 lui capere poſsit repona. 2 las ault B no ſit plenù; eòs cu còzio optime ligetè 2 qridiè ti ſiſcoopiat; ac p vnà bozà manere pmittaſ. Ex bac quoq medicia nò nifi poſt ſer mèſes aligd ſumatur.", "Am vipera\naliquè momorderit: II.\nqui eſt ſup moſtum vipe\nre forſtissime eſt ligādus. Oſi moſtus in mem\nbzo fuerit paruo; ſueritq; moſtus generis poſve\nraru que peſſime eſſe cognosſum; de qibus non\nſperaſt ut ab eis moſi euadere poſſint; membru ilico ſub\nlublagura abſcindaſ. Si ault viperai talis no ſuerit; patienti\nilio deſ tyriaca de viperis facta. Nò eni yſq; ad hoc ſim\ntempus iuenimus qò a vipera p; moſib magi bac medi\ncina liberare poſſut; ppe q recès eſt. O ſi bec tyriaca nò è\npzeſens tyriaca metridatis 2 trocifici de berbo denſ.", "CTrociſco2 yo de berbo bec è deſcriptio. R. feminis an/dacoke arſito; rotude; pigami; farine herbi; boc ptes eſ; les; ex ſiſt tritis 2 cu aceto comixtio fiat; trocifici de qibus pondus vni? aurei cu vncia vini veteris in potu tribuaſ. Dui? nàq medicie vtus opationi maiozis tyriace in hoc cap; yicina exiſtit. C. Aut et deſ patièt pondus uo2 au reo2um de aſa cu zvica yna vini. C. Buty; quoq vacinu; 2 mel multoties; atq; cibos vnctuosos 2 allia multa 2 nuces comedat; 2 vinu yet; in potu ſumat. C. Libarius et ex nucib? 2 allus ei ppareſt; poſt cui? comestionè vinus yet? forſtissum bibat. C. Loco pterea i quo è moſtus vétoſa cuſ ſcarificarde ſupponaſ; emplin et qò in cap; de vler cerib? dixim? adhibeaf. Et loca 2 ſunt i circuitu putrefactionis; ex bolo ar; 2 lètibus excozticatis; 2 aceto vini epi ebimenſt. C. Eger 2 flòmef; deide q baru duap; reſ maiozè ei iferat timozè ſidera. y3 an acnittia q loco moſtus accidut; aut ea q tota accidut cozpo2. Naſi ſinćopis 2 caſus 2 ſtudo; fridus ei acciderit; tuc tua ſollicitudo ſit ma/gis ad reſſièdu ilſtis; eis q in loco moſtus ſiut. Quapp locq moſtus è nò eſt curādus nifi cu eis ſolus q trabunt. C. Poftq yo à dicta acnittia oia geuerint; 2 remota fuerint; 2 egro nò timeſ nifi ex loco moſtus; neſ. in eo vlerca mala 2 putrefactio fiat; tyriaca tuc egro non approximet; neq vinu; neq medicie caſe ſunt ei tribuède; veru ipſe è minuèduz; 2 ipſi? regimè eſt iſ rigidandu; 2 locq cuſ medi came ylceru pellimop; è sanàduz; e è et còburèduz; eio abſcindendus cu hoc necesse ſuerit. y3 ſi videris putrefactione cito de loco ad locuz tranſire.", "CTde his ault q ad vipera p; moſtus prie faciùt eſt; yt can", "CTrociſci de viperis; ſuman; vipe femie q in hoc vicer mun; nuf: 2 plures uob; habet dètes; maſculini yo fer; eòs uòs tin habet dètes. Ex qbè eligatur ille tin q ruſto vicinat tur colo2; 2 ſunt cito nobiles; caput frequèter agitates; et qunt bone habitudis; 2 pígues oculos habètes ruſos; 2 capita lata; 2 quru anzus iuxta caudaz iueniſ. Que in tpe ris colligatur in eius ſmedio. 2 lle tin que in litto2ib; ma/mo/mo/mo/mo/mo/mo/mo/mo/mo/mo/mo/mo/m

Tractatus

tohol deinceps cù carne simul teranſt et ex parua c̄titate iuris ifundatur. Ex gbus poſtq[ui] multotieſ trite fuerint et cōmixte trociſi ifoſmêtrur subſtutes. Qui yo eos conficti: manus et digitos ex balsamo ſungat. Quos in umbra deſicet: singulis hoſis reuoluêdo. Qui cù deſicātur in ya ſe ſicco nibil humoſoſitatis hunte: eſſe debent. Poſtq[ui] ait benet deſicati fuerint in vafe vitreo recōdantur.

CTrociſi squillitici: cepe q[ui] ſquille vocanſ in têpore quo meti: triticu ſumant: que neq[ui] ſint magine neq[ui] panni: me: et ex palla coopte in furno ſup laterê po ſite aſſari per: mitranſt. Cui ait palla qua cooperte ſunt aſſata fuerit: e[ra]trabanſt: a: pycian palla et q[ui] ci adheſit: et q[ui] ictus est acci patur: cui ſtui est ei: medietas de farina herbi trita: et c[ui] ſubtilſimo pano cribellata admifeatur. Que poſtq[ui] ſic fuerit teranſ et miſcanſ aliquotieſ: et ex yio donec bene ſint mixta imbibanſt: et ifozment trociſi. Qui ait eos in formaſt: ex oleo roſeo inuſgat manus ſuas et trociſos iſo[ra]mádo eos ſic oſtimus faciat: et in vafe vitreo recōdat.

CTrociſi andarachozon. B. d'arſeffabaz: calami aroma: tici: coſt: xilobalſami: aſſari: poly: aſomi: maſtici: flozis co tule albe: ſu. iu. ana. pondus. vi. aureo: ſflozis ſgnanti: pódus. xx. aureo: p[er]aueſeni: xilocaſſie: cinamo. iu[mi]o. a[ui] aur. xy. spice idice: foly ambo: z. aur. xy. mirre. aureos ſxiiij. croci orientalis aur. xy. teranſ oia et cribellenſt: et c[ui] yio redolête aſſicat: ex q[ui] b[us] ifoſmêtr[que] troc. et ſicceſi et umbra.

CTrobatio tyriaca: puſlow aut cani paru[que] de napelis d[ict]or aut viperat ſip cu[mi] citicetur q[ui] ip[mi] mordeat: in cui[que] paſt de tyriaca ilico p[on]aſt: et obseruabiſ illeſus ſi de] voluerit. Caut ſcamonea ad bibendu[rum] e[ra] tribuaſt: cui poſtq[ui] vêter fluere ceperit: tyriaca tribuaſt ad auellane magnitudine: et restringeſ vêter. C[ap]atiëo q[ui]oſ vomitú multu[que] vêmèce est ſil facit: de matoſib[it]idè ei] ytilitatiſb] eſt: q[ui]a moribus viperarum et a venenis perniciem inſerentibus que quibufda dant illeſos c[ó]ſeruat: et q[ui] lepze c[ó]ſert. Ad multa p[ter]terea alia remediu[m] aſſert e[pra]ceptis uſtis.

CTde moſibus ſcorpioni.

CAP. III.

Ebis que ſcorpionu[que] ſeruſt p[u]cturis e[ra] bibere p[ò]dus yni] aurei cu[mi] a[ui]q[ui] aut vino ex radicib] collogntidarum ſicbis. Caut yni] aurei p[ò]dus ex medicamie de aſa: cu[mi] yna. z. vini. Caut locu[que] e[ra] ſup p[u]cturā strigere et ex oleo de ben a[ui]q[ui] calida embrocare et c[ui] ſambu- c[in]oin quo caſtozeu[que] euſoſbiu[m] confricata fuerit: inunge:

re: atq[ui] cu[mi] ex locu[que] ſoſtifume fricare. C[ap]tyriaca viateſeron: q[ui] p[u]cturis ſcorpionu[que] et alio[que] reſpiu[que] et p[ri]nicioſis venenis ſert: et magne tyriace in bonitate vicina eſiſtir. C[ap] getiane arſito[rum] bacaru[que] lauri: mirre: iu[mi]o p[ò]tq[ui]e eſſes: hec cu[mi] melle e[ſecta] in y[af]e reponan[ſt]: et ex b[ac] medicia cu[mi] nece fuerit: in potu ab yno aureo v[if]o[que] ad duos et dimidiu[m] cu[mi] z. yna veteris vini ſumatur.

CT[yr]iaca q[ui] valde ſcorpionu[que] p[u]cturis p[af]citi. B. radicuſ coſticiu[m] cappar[que] aſſintby: nabati: arſit. lon. getiane: iu[mi]o p[ò]tq[ui]e eſſes. Doſi b[ui] in potu. z. iu[mi]o. ſit. e[ſi]n e[ſui] c[ó]gruba.

CT[yr]iaca viateſeron: q[ui] p[u]cturis ſcorpionu[que] et alio[que] reſpiu[que] reſpiu[que] et p[ri]nicioſis venenis ſert: et magne tyriace in bonitate vicina eſiſtir. C[ap] getiane arſito[rum] bacaru[que] lauri: mirre: iu[mi]o p[ò]tq[ui]e eſſes: hec cu[mi] melle e[ſecta] in y[af]e reponan[ſt]: et ex b[ac] medicia cu[mi] nece fuerit: in potu ab yno aureo v[if]o[que] ad duos et dimidiu[m] cu[mi] z. yna veteris vini ſumatur.

CT[yr]iaca q[ui] ſcorpionu[que] p[u]cturis yehemèter auxiliau[m]. C[ap] getiane arſito[rum] mirre: coſt: caſtozeu[que] ruthe: métaſtri ſucci, p[ire]tri: q[ui]ciberis: p[iper]is: miſelle: iu[mi]o p[ò]tq[ui]e eſſes c[ó]ſicia: tur cu[mi] melle e[ſec] ex ea ad nucis magnitudine[m] cum vino. C[ap] si e[ſp]idicis medicinis null[à] habuerie: yinu[que] yetus et allia ad comedendiu[m] tribue atq[ui] ex eis loco emplim ſup- p[one]. Locu[que] q[ui]oſs afflidue cu[mi] igne cale facias: et cu[mi] medici nia caſi quas b[re] poteris. Cui ait tyriaca dederis: et dol[ò] ſedat: fuerit ſi ſebris ſupueniat: ſequenti die ſümo mane egru ſloma et a[qu]a[que] od[zi]e: ac cibaria yltime b[ü]diitatis ei tribue et in ip[pi]u[m] cautela ne egritudine[m] e[ir]urrat acutá ſtude. Omnes p[ter]terea abſtinedos ab apy comestioſe: q[ui] locis ſut ybi ſcorpionu[m] multitudo: aut iararet habeſ iu[beo].

CTde p[u]cturis akatareti.

CAP. III.

Iunt ſunt
ſcorpiones parui valde candas p[oft]oſe trabêres: et ſunt in terra cob[zi]cu ius habitatores tyriaca[ optimá] iuenerut: q[ui] ex]ercituarum vicif[que] tyriaca: cui[que] bec eſt deſcriptio.

CT[yr]iaca ex[ercit]ualibus. B. coſticis radic[ar]cap[ar]is: radicu[m] collogntide: aſſintby romani: ar[is]tol, rotun, herba q[ui] vocat[que] lingua caldeq[ui] baſce: troximel ſluſtriſic[es]: ex bis oib[que] biu pulueriſat[que] z. iu[mi] tribuan[ſt]. C[ap] illo p[er]terea quo medici ytun[que] in b[ui]e g[ru]ritudinis cura eſt: q[ui] ei q[ui]e eſt et troximel ſluſtriſic[es]: q[ui]tus ter manu yna i[n]tineri p[ò]t tribuiu[t]: et q[ui] p[oma] acetoſa dant ad comeden- d[ui]: et q[ui] de ſauiſch p[om]o[que] cu[mi] a[ui] frida donant: aut cum iu- lep[que] et fi vêtris dol[ò]e cu[mi] c[if]ione ſenſerit: o[ui] ea ad potádu[m] oleu[mi] roſat[que] cu[mi] a[ui] od[zi]e: et c[itr]ulos ac cucurbita[que] et lac acetoſum ei tribue. C[ap] in loco q[ui]o[que] p[u]cture vendo fa p[on]a[que]: et ilico ſuga[ſt]: loc[que] p[ter]terea cobura[ſt] 2 medicine ca- lidiſtume deſup ponan[ſt]. Negligêtia itidez in b[ar]p[unct]ur a[que] cura: z[ui] dol[ò]q[ui] in eis ſentit ſit debeſil: habêda n[ò] eſt. Et uſtis n[à]q[ui] p[u]cturis in p[ri]cipio ſoſtis n[ò] accidit dol[ò]q[ui] v[n]u[que] aut duos dies p[es]ſuma q[equ]nct: accênita: liu[m] gua n[à]q[ui] ſit vt apofematibus plena: accidut etiam ei fan guinis micuſt 2 ſincoſp[ie]a: ac coſdis tremo[ſt]. C[ap] si ait ven ter eius q[ui] p[unctus] eſt ſit strictus: inſelimat ex ſucco ſleete b[ar]rau: z[ui] voleo viola: ei p[er] clifſtere ſiat. Cui ſi for[te] inuenere rit anguliam: ſuccus malo[ſu] acetoſo[ſum] 2 granato[ſ] ac toſo[ſum] 2 oleu[mi] roſat[que] atq[ui] aq[ui] od[zi]e: et lac ſtatim mul- c[ui]tus tribuan[ſt]. C[ap] si vero infirmuſ sanguiné mingere có tingat: ip[ſu] p[us] flobotoma: deinde de medicinis ad hoc nominatis ei in potu aliqua tribue: ius q[ui]o[que] p[inguiu] p[ul] t[ra]bui eum potare facias. C[ap] Líqua q[ui]o[que] p[er] q[ui]aſi apſorte matibus plena fuerit yena que eſt ſub ea incidatur: atq[ui]e g[ar]garim[que] de ſucco endiuie[que] ſi ſuprupo acetoſo e[ſi] ſiat. C[ap] g[ar]garim[que] de ſucco endiuie[que] ſi ſuprupo acetoſo e[ſi] ſiat. C[ap] moſus ſuprupo de pomis: atq[ui] lac acetoſum cu[mi] trociſis de c[ap]hóa: patièti donen[ſt]. Iſtis. n. medici: et ea q[ui] ſil[ib]t] ytun[ſt] medi- cu: cu[mi] moſus iararet curare ylunt. C[ap] tyriaca t[ui] exercitua- lis n[ò] ob alind b[ie] p[on]iſt: niſt p[pter] famas que apud vul- gus eſt. fi q[ui]d ſcorpionu[m] p[u]cturis p[af]citi.

CT[yr]iaca q[ui] moſibus c[og]ruit iararet. B. troximel ſluſe- itris ſicce: folio[ſ] malo[ſu] acetoſo[ſum] c[og]iandri ſicce: iu[mi]o partes equales biba[ſt]: ex ea q[ui]tus trib[que] vicib[que] oze capi po- t[est]. C[ap] si coſriffio in loco moſus acciderit: cu[mi] medicami- ne acuto curet[ſt]: et ea q[ui] ſunt in ip[ſi]o[mi] circuitu[que] ex b[olo] ar. et ſo- ti aceto e[pi]biment[ſt]: et cu[mi] aluſs medicamin[ſt] q[ui] in cura p[ef] moſu[m] vylerca[ſt] 2 c[or]odentiu[m] noiauimus ſanentur. C[ap] de moſſib[que] rutele et ſibth et aranei.

CTde moſſib[que] rutele et ſibth et aranei.

CAP. V.

Atela eſt
aial paruo araneo aſſimulat[que] q[ui] vocat[que] p[bit]ibus muſcas venari solit[que] sibth yo magno araneo longos b[ri]ti pe des aſſila[ſt]. Rutele at mlte ſi p[es]q[ui]b[que] egyptia ca d[eter]io: iudica[ſt]. Ex eis at ſt q[ui]d[à] q[ui] paſt no c[et]. C[ap] moſu[que] at ei[q]e rubea: ſequun[ſt] iſta: for[ti]. y[ſ]o do[zi]: et eger[é]di durities. C[ap] ex moſu[que] eſt viridis: accidit paru[que] dol[ò] et p[urit]e[q] q[ui] velociter ſedan[ſt]. C[ap] ex moſu[que] eſt q[ui] delecta apparet accênita iſta ſequun[ſt]: ſoſtis dol[ò] et in corſe friditas et tremo[ſt]. Ex albe ait rutele moſu[que] paru[que] dol[ò] et p[urit]e[q] atq[ui] vêtris fluxus accidut. C[ap] eſ moſu[que] eſus que ſup dol[ò]ſu[que] lucentes b[hi] lineas: et vocat[que] ſtella[ſt]: paru[que] dol[ò] et p[urit]e[q] atq[ui] ſtupo[ſt]: c[or]p[is] relaxa- tio: ſequun[ſt]. C[ap] moſu[que] q[ui] e[ſ] q[ui]e citrina ſup ſe vilos bris: accidut dol[ò] yehemétim[ſt]: et tremo[ſt]: ac iuſo[zi]: et vê tris ilatio: et for[ta]ſſe moſu[que] iſe deſiſt. C[ap] iuſo[zi] vo curatio c[ó]sis e[ſ]: yt patiètes i[que] caſa d[à]tui ſtare p[im]ittan[ſt]: do[ſe] do[zi] ab eis r[è]oucaſt. N[à] cu[mi] i ea p[or]b[à]: i, ſederit: g[ef]cùt ho[da].

Octauns

37

Cum aŭt exierint de aqua: dolóz reuertitur. Cú igitur
dolores postq; de aqua exierint fedar consperces: it
cum ex aqua in qua multú salis resolutum fuerit line.
CLorpoza q;5 eo;2 calefac eo;2 ea die balneus ingredi
c fac & cos ſudare fac: & diebus poſtea aliquod loco etiam
emplim ex cinere q fit de ligno fici: & calce: & cali: ex aqua
calida coſperſis ſuppone patienti quo;2 qua;2 titate;2 una
rum. z.nigelle tribune. Cílle etiam que ſibth morzode
tec: cù tali medicamicq; ę e illud curat. Cí Tiriaca alia
ad mozſus rutele: vtil: & pbata. R.nigelle. z. o. dauci cimi
ni amboz. aní. z. ſemis habel; galla; cipſi: amboz. aní.
z. iy. spice inde: bacap; lauri: aris tologie rotúde carpobal
ſami: cinamomi: gentiane ſemis andacohe: ſemis apy:
oitum. aní. z. y. c;oficiant cum melle: deſ ex ea ad nucis ma
gnitudinem cù vino veteri. Ad b; pterea confert: aut me
dicine ſco;2 pionum ventur. Círanearuz vo gdam ſunt
ex quo;2 moſzi adeo ſcena coſequitur accitia vt extre
mitates infrigidetur: & cutis oziſpiles: atq; vga erigat: &
tédaf: & vétér véto ipleaf. Aſtis vo ruta ſicca: & cipí: cu vi
no oari; deſt: vt;yt a ſemis ſedeá el balnozádi: vinú q;5 puz
toto illo die I3 paulati i potu é tribuèdu. C; de púctu
ris vespap; fo;2 ricamap; & apum volatilú. CAP. VI.

D hoc
conſert locu; ex aceto & luto vicis
ſim linire: pánuq aceto inſufum
z ſup niuè infridatum deſup poneſ. C; Bene-
ficium q;5 preſtat: emplim ex lenticula de sta-
gnis ex aceto imbibita ſuppoſitú. C; et aqua
nius co vyq deſup fundere: donec locus reddatur ſupli
dius multú auxiliat. C; poſt bee aŭt locus ex cápboza
& taq; rosata liniaq: q;ò non ſemel ſed multotiens
ſieri debet. C; pání q;5 in aqua rosata inſuſi & niue deſup ſunt pone
di: atq; de glacie ano aliged est imitridum. C; de q;ò ctiá
euz niue multa tatuí i potu ſumat: donec ſatiet. Qui poſt
bee cù ſolys bafiliconis: aut cum muſcis est fricádus. Oq
z ſo;2 ſotis in corpe calo: acciderit: rob de fucco vue acerbe:
& z pſilium in potu ſumatur. C;eger pterea multuz ex ci
trolis: & endiuis: ac lactucis: edat: & aqua & acetú: necnon
ſyrupú vebemetis aceto;ſtitate: cù ſucco granato;2 z pſli
lio bibat. C; Locus etiam mox multotiens ſugatur. Lui
etiá cóferut vt citrolí: aut portulaca: aut ſolatrú: aut ſem.
peruina: aut bis ſimilia ſupponátur. Ad hoc itidem valet
vt coziádi ſicci & puluerizati qua;2 tum ter manu capi pót
cum zucharo & aqua frigida at bibédum tribuaq: & vt lo
cus cum ſolys ributub fricetur.

C. De mozibus ſtellingis & lacerte.

CAP. VII.

Am bec

amalia aliqué moſtendentes
dolóz p[ro]purat: donec dentes inde enuclant. De
bis vo que eos exire faciut: e vt locus cu oleo
t c[ine]ſricetur: donec egrediátur. Deinde ex
cinere cù oleo comíto emplim loco ſupponat. Oq ſi do-
lo;2 per ſeuerauerit: locus erit ſugendus: poſtea inſirmus
in aquam calidá mittédus & de tiriaca ad rutele moſue
facta: erit ei tribuendum.

C. De bis que fugant venenosa animalia & lupos & inter-
ficiunt. CAP. VIII.

Atti i ſurones

Atti i ſurones ac paunones: necno
grues & a;qtica vo-
latilia: & bis ſimilia: quo;2 natura est venenosa
capere a;lia: i turribus ſunt nutriéda & tené
da. In locis valde timo;2 ofis: & putridis alendi
ſunt cerui: & ſurones: ac ſmaragdus melio;2 que pót babe
ri tenéda est. Lápa;2 q;5 valde luminoſa: lóge a lecto re-
mota ibi est poneda: & iu;ta qua;2 ſint boies q;5 viciffim doz
miát ſup lectos lacétes. Qui legant & loquátur vocibus
ti mediodi;ritâ n[ò] egredientibus: venenosa n[à]q alia

ad eos ibiut. C; de his aŭt q; p[ic]pue ſerpètes expellút et
vt dom; cù cornib; cerui: aut yngulis capre: q; sulphure: q;
cù capillis humais ſuffumiget. C; Daflesb q;5 ſi in ſerpè
tium fo;2 amibus mittâ: & ſi domus cù galbano ſuffumi-
gata fuerit ſerpètes fugiét. C; Domus et ſi ex aq; in q; ſat
amoniacus fuerit diſſolutus rozé; ſerpens nullo modo
ei app[op]iniquabit. Et ſi de aq; bac in eo;2 funda;2 fo;2ami
nib: mo;2 iutur. C; Si quis et falem àmoniacu; in oze te-
nuerit donec diſſoluat: q; poſtea in os ſpuerit ſerpétis: mo-
rietur. C; Domus p[ter]ea ſi ex pice aut bdellio ſuffumiga
ta fuerit: fugabútur ſerpètes. C; si etiam fugiút: ſi ex ſe-
rapino fiat ſuffumigatio. C; ex pánis q;5 ex alktran inú-
ctis: & in ip[os]2 fo;2 amibus miſſe: expellútur. C; Locus iti
dem ſi ex ab;2 otano strictus fuerit: fugient ab eo ſpentes
Jdeog; ſi inorzo ex eo multú fuerit fugient ab eo. C; Stu-
mus q;5 q; fit de lignis granato;2 expellit ſerpètes: q; yene
no;2 o;2 alia;2 plurima. C; Sinapi itidem tritú & in ip[os]2
foraminib; q; poſtitú: fugar ſerpètes. C; Dicitur et q; fi vi-
pera boná intueat ſmaragdu: mox ei; oculi eliquátur: &
piu: boná capitæ. C; Si aut ſco;2 p[er]ones multi capiatur: &
eis domus ſuffumige: oës aly fugiét. C; Domus p[ter]ea
ſi cù sulphure & yngula afini & galbano fuerit ſuffumiga,
ta fugabuntur. C; Oleum q;5 in ip[os]2 fo;2 aminib: ſi fu-
fum fuerit: n[ò] inde ylterius exibunt ímo fugiét. C; So;
mice p[ter]ea comedút ſco;2 p[io]ce: & p[ri]e eos q; vocatur ge
raret. C; Aſa q;5 ſi in q;5 diſſoluat: & ex eo locus rozé: n[ò]
ibi app[ox]imabút. C; Et ſi p[é]ne liniátur ex alktran: aut
ex aſa resoluta: q; in ip[os]2 fo;2 amia;2 ex eis únged circum
dent: n[ò] exibunt inde ylterius. C; qu;2 aut berba vo-
catur cancar i lecto p[os]ita fuerit: ſtupeſtút pulices q; ine-
bi;2 ztútur: & neq; salire neq; ſe moue;2 p[ut]o;imo faci;2
capi;2t. C; Dom q;5 ſi ex aq; q; ab;2 ſinbúi: q; cologitade q; nigella
cocta fuerit rozata fuerit: iterſciefiét. C; Quidá q;5 viúct
q; fi in medio dom; cauádo fiat fouea in qua;2 p[ar]san guíi
nui funda;2 q; es in illa cògregábútur. C; Domus etiam ſi
ez aq; i qua basſech coocta fuerit rozé: pulices oio ùstruè
tur. C; Aqua filr i q; rúta cogtur aut oleárid: eo mo; iter-
ficiét. C; Eúmices vo atq; ſcarabei ex fumo palee & ex ſu
mo isterco;2 vaccini: & q; imaxime ex fumo acegi & nigel
le fugá. Et ſi facies ex p[é]dictis ſuffumige; q; poſtea mo;
deant n[ò] multú t[í]n iferút nocumétú. C; Sapbea q;5 erea
oleo inúcta & iu;ta lectú p[os]ita valet ad B. C; Quidá p[er]
terea dicunt ſumum ex ſolys vulp ſcarabeos ſugaré.

C; Muscas q;5 aq; in qua niger cogtur elleborus iterſic-
& arſenici citrini odo;2 ac ſuffumigatio cum olibano cas-
necát. C; Murea aŭt iterſciefiút ſi ex merdaſengi: et ex
ſquama ferri: & gallia metalia: et ex ellebo;2o: quolib;2 itſo-
rum accepto: & cum farina ſimul coſperlo & p[ie]cto come
derit: & finiet eos oio. C; Sed ſi dom; cù azegi ſuffumiga
ta fuerit: fugiút. C; Quidá et refert q; fi vn; ex murib;
castre: & dimittat oës alios iterſicief mures: & finiet eos
oio. C; Et q; ſiyn; ex murib; q; capiá: & ſbtili cozda i medio
dom; liget: aly ab eo fugiét: neq; ſò fuis egrediét fo;2ami-
b;2. C; Dicút et q; fi gs vnú cepit muré & ei; exco;2iauerit
facié: & dimiferit eú oës aly fugabút. C; So;2mice itidé fu
gá: ex alkitrá: & ex sulphure: & ex aſa. Et ſi ex ifis i eo;2 fo
ramib; & aligd mittá: mo;2iét. Et ſi ex eo circa fo;2amé epi
thbia fiat: & ſi exibút. C; De belus át dicit: q; leo pp; gallú
albú & pp; muré fugit: & adib; n[ò] app[ox]iat loco vbi é ſglla.
C; Dicút q;5 q; leopard; terrep pp; arbo;2e q; vocat leop;
di arbo;2: q;5 leo tiet pp; lignz q;5 vocat ſindau. C; Lati
át ſiluefr. & dalac ex ſucco ru, & amig. ama. fugiút. C; Le-
pe q;5 q; yoca;2 ſglla & ellebo. p[ó]cos & cáes atq; leóes: necn
ex belus plímas iterſciefiút: berba q; et merpardú ſtrangu-
lás vocat: leopardú cito iterſicief. C; De mo;2ſib; canis
n[ò] rabidi & belua;2 boíuz & luporum. CAP. IX.

Tractatus

Drum

moſſus tunc est deterior. cuſ ſunt famelici. Quo[rum] moſſib[us] cōſert: cepas et salé et mel et diem yná et noctes ſuppo- nere: deide cù vnguèto nigro curenq: q[ui] ſit ex- cera nigra et sepo et pice: atq[us] galbão: hoc n. yn- guétu plus oibus alys vnguètis: moſſib[us] et p[ro]ſationib[us] que ex vnguib[us] auſi ſunt cōſert atq[us] oibus vulnéribus cu q[ui] q[ui] accidit attritio aut ſepario magis auxiliai. C[est] etiam ſtile vt moſus canis et bois a p[ri]cipio cù ilto cure tur vnguèto. Mo[ſ]ibus vo leonis atq[us] leopardi: et phe- bet in p[ri]cipio ſunt ea adhibéa que attrabat. Heinde lo ca cù aceto et sale lauáda: et ad vltimù cù istovng[us] medicá da ſi deus voluerit. De moſu canis rabioſi. CA.X.

Documentú

q[ui] b[uius] canis moſſus ſe quiſ: ychemetiffime ma- gnuſ z udicaſ: ideoq[us] nos 05 in noianis ſignis q[ui] b[us] canis dignoſe� queat amplificare verba q[en]tus ab eo fugiatur: aut cito interſiatur.

CDicimus itaq[us] q[ui] canis itſe pleruq[us] incurrit rabié in diebus canicularibus: q[ui] q[ui] in byeme. Qui p[ro]ſiq[us] e[an] cùrreit: et a comeſtioe p[hib]eſt: aquaſ q[ui]oſi ſi viderit ab ea fugit: atq[us] q[ui] moſt[us] cù aqua intuitus fuerit. C[os] q[ui] ſu ap[er]it: et liguiam ſoſas ex[trab]it: ac ab euis oſe i[mi] p[u]ma ſluit: et q[ui] ex narib[us] ſuis humiditas. C[oculi] p[terea] e[pi] rubent vt ſanguis caputq[us] ſu ad terra inclinat: et caudæ relaxat: et iter coſas demittit. Diuerſiſq[us] vt ebzius vacil- lat motib[us]: et ad oſes vadit q[ui] videt: et eos vult moſdere. CDios inſup[us] ſuos n[ò] agnoscit. C[ally] itidez canes ab eo fugiut. C[ip]e q[ui] 05 ſe latrat niſi paſz: et c[ui] ſuglati incipit: vor: ei] raucu audiſt. Iſta, 5. ſigna cù in cane viſa fuerint: aut alioq[us] ex eis moſu iter ſiciſtédus eſt: et ab eo fugiendum. C[ille] vo q[ui]e canis itſe moſzet: non ex[tim]at in p[ri]cipio q[ui] ipſus moſſus multu e[ui] ledat. Sed mala accidentia paſz p[ost] ei cueniuſt. C[ex] aq[ui] n[ò]q[us] terret: neq eaz bibit: imo cam vidés tremt et an[ia]t[us] et koſtſaſte p[ia]ſa[n]ak ac mo- ritur. C[ex] omni p[terea] re humida et liqueſacta terret et fugit ab ea donec ſiti moſt[us]. C[ip]e itide q[ui]q[us] incurrit rabié et stringendo tenet boſes et moſdet eos. Ex q[ui] mo[ſ]u accidit idem q[ui] ex canis rabioſi moſu euenire folet.

CL[ui] ergo caneg q[ui] boiem momordit cognoueris: q[ui] 05 in eo alioq[us] it[us] p[io] signo[us] fit p[eper]ciso cito ſuccurre: q[ui] yento- fas moſſui ſuppone: et diutifſime ac multu fugaſ: ſcarifi- cei q[ui] ac ſanguis e[ra]b[us] multitudo. Deide ſup[lo] mo[ſ]u moſus: medicamia q[ui] ip[mi] dilatet et c[ó]ſolidari p[hib]eāt p[one]: vt ſunt ſicla: et cruca: atq[us] cepe: c[ui] butiro cōſecte. C[un] guentu q[ui] q[ui] q[ui] loci vlcuerat et adhibédu: q[ui] ſit ex q[ui] liquor anacardi: et p[ice]s: ſicut eſt in ſuo caplo noiatuſ. Si aui et p[ri]ncipio ex q[ui] moſſus fuerit locu c[ó]buras multu cōſert: yen toſas t[ui] et atq[us] c[ó]bustionem in ſiq[us] et tres t[ui] dies ex[ercere] debes. C[poſt]q[ui] vo tres tranſferit dies: egru n[ò] fatiges q[ui] iam venenu in c[or]pus totu diffuſus eſt. ſed vulnus nu[lo] mo[ſ]o s[ol]idari penitus p[mi]ttas: ita vt emplq[us] eruca et butiro et ex aliquo e[or] q[ui] diximus ſupponas. Deide redi ad curato[es] p[er]ſecta ant[que] ab aq[ui] terredi iepiciat: q[ui] p[ost]q[ui] ab aqua terredi cepit: euadeſ n[ò] poterit: hoq[us] vò q[ui] d[am] ſut q[ui] p[ost] hebdomadá vnaq[us] ab aq[ui] terren[ei]: ſunt aliy q[ui] p[ost] duas hebdomadas: aliy aui et q[ui] p[ost]. pl[us] dies terret: q[ui]q[us] et reperiun[que] quidá qui n[ò] niſi p[ost] ſer menſes: aut annum vnú terren[em]. E[ſi]t quidé ſunt c[ó]plexiones h[ui]tes humi- diffimas. C[in] p[ri]cipio itaq[us] cure e[or] ventre cu[mi] pillu- lis et medicinis noatiſi ac p[apo] melie: ſoluere i[ci]pice. E[os]q[us] e[od]e cibo[us] ac balnei regimie p[er]ſua. Lac quoq[us] atq[us] vi- num c[ui] aqua multu tempatu eis ad bibendú tribue. Et ſtudevto e[or] coſpa in crastſicie augmenten[ei]: put in caplo de melácolia dicturi ſumus. Dietá q[ui] c[ui] carne et p[er]ſectio- nibus ex melle et yino amplifica: eis inſup[er] p[ci]e vt mul-

tú do[mi]nát: et letenát: atq[us] g[es]cát: et ad vltimù regimine me lácoliá b[rit]iu[n]t[us] eis c[ó]ſerua. C[Medicam]e q[ui] c[ó]ſerua. E[an] ad bibédu tribue. C[ef]criptio medicam[is] galieni. Lá- cros fluviatiales ſume: et i olla p[os]titos in furno donec terát c[ó]ſure: et ne multuſ teran[que] caue. De q[ui] b[us] p[o]ſt[us] triuicris, partes. et: olibani p[art]e: i. accipe: et c[ó]iucta simul tere: de inde recòde: et c[ui] opus fuerit e[go] quotidie. z. y. i mane: et alias onas circa nocte c[ui] aqua frida his dieb[us] q[ui] das mediciná v[ér]tis solutiuá ad bibédu tribue: B[yo] multuſ dieb[us] facere debes. Halien: namq[ui] refert e[que] n[ù]q[ui] vidisse aliqué a cane rabioſo moſſum ab aqua terre factu: p[ost]q[ui] ex B[us] medicam[is] aligd[ei] e[du]t fuerit. C[poſt]q[ui] aut e[ger] ab aq[ui] terre factu: fuerit: viq[us] vnq[ui] liberabiſt. C[in] ip[o] t[ui] q[uddá] speſi l[us] paſz: babemus. F[ip] itaq[us] in loco frido sta- tue: et i[ga]enia q[u] liter in os eius longá mittas embubá: p[cu] ius locu occultu ne e[as] videre p[os]tit aqua i[mittas]. C[La] put ér ipſus ac totu c[ó]p[us] ex oleo roſeo i[kunde]. Deide aqua ordei et oleu roſeii: ac ſuccí p[ily]: et p[o]tułace: et his filium p[cl]istere incey: io. y[us] vt d[em] eius ſiti aligd mitiget. C[nt]os q[ui] et h[osp]itali qu[em] qu[em] canis momordit rabió- lus habuim[que] in nocte latrabat. Et vidígi q[ui] ab aq[ui] q[ui] e[da] b[at]: et terrebat: imo e[as] petebat: et c[ó]f]orti ſiti c[ó]quereba tur: et aq[ui] alia e[is] darebat: ip[ia]ſas abhominá: et vice bat q[ui] ſoſdes in ea erant. Et c[ui] q[rem]eim q[ui] ſoſdes in ip[ia] eſſent vicebat intestina canu: et c[atto]p[us] i ea eſſe: et rogabat nos v[at]aliá e[is] aqua darebus. Lúq[us] aliaq[us] ei aſſerremus aqua: vicebat vt p[us]: et litigabat nobiſci: et iraſcebat: atq[us] rogabat et adiurabat nos p[er] ut v[em] aqua m[ú]da et boná e[da]rrem. C[Medici] q[ui] v[n]i ſe n[ot]rat d[ic]erit: q[ui] e[si] canis aliu[que] momorderit: et igno[ra]uerit v[ér]tu ſit rabióſus an non accipiat vnú fruſtrú panis: et intigat in ſangui e[que] p[er]viut moſſu: et aliy e[si] det cani: q[ui] e[si] comederit: fiat: caneg q[ui] e[um] momordit rabióſus n[ò] ſuſſe. O[si] e[si] n[ò] comederit: canis p[cul]dubio rabióſus ſuit. C[aut] e[si] e[nu]cib[us] c[ó]tritis em p[la]saltrú loco ſuppoſitui en nocte vná dimittat. Deide gal- lo ant galline multu famelico p[yc]iaſt. N[à] e[si] canis rabió- lus ſuit: non inde comederat: aut e[si] comederit in man[em] mo- rieſt. J[à]r ea signa ita eppu apparuerint: vulnus ilico c[ui] me- dicam[ie] q[ui] n[ò]minauius erit ampliádu[m]. Si aui n[ò]t apparuerint: vulnus tantú claudédu[m] erit.

C[De] his q[ui] in potu acceperunt napellos. CAP. XI.

Scui

napelli d[an]eſt vertiginem incurrit et epilepsiaſ: ac deide ſincopis e[ui] fre- quèter inuadit. Luius lìguæ ap[os]temaſt: et ocu- li foſas p[ra]minèt. C[多]ultoties igiſt hic yome re cogédus e[po]ſt[us] quotidie ſumpferit aqua in qua ſemé napi coctu fuerit c[ui] butiro vaccino veteri. C[poſt]q[ui] aut m[ú]t] vomerit vicib[us] ex gládiab[us] i yino co c[t]. iuy. 3. z[ui] p[ò]ſede: s. 3. eláry muſcati: c[ui] ſexta p[us] yni. 3. et muſco bono fuerit admixta deſt. C[De] his vo q[ui] ad B[mi]t]u valéſt: et butiz vaccinu q[ui] lapis q[ui] voca[ba] bezabar ci- tin[em]: v[ér] rubeo pur?: et p[ab]tus: et tiriaca e[que] viſip[us]: et tridetamú O[ſ] itaq[us] vt i[mi] vna ex itſis. iuy. medicis h[ea]t cito ſuccur- raſt aligd in potu q[ui] ea tribuèdo. C[O] si ita[pa]z nulla h[ea]t: B[q[ui] d[ix]im[us] m[ú]t] fiat vicib[us]. Una p[terea] ati[q] p[ecta] vi- xit q[ui] radix capparl tal[que] ſapellu opa[ta]: vt bezabar. Na p[elli] n[à]q[ui] venen[ui] foſte e[de] i[de]oq[us] ip[mi] pauci euadeſ p[rit].

C[De] his q[ui] potu ſup[er]t coru[n]a p[ice]. CA. XII.

Scui

B[atu] fuerit: ſaguiné mingit atq[us] ip[mi]ſi q[ui] lìguæ on[í]grat[em]. P[lim]aq[us] pleu reſis accitia e[ui] comitaſt. D[ic] igiſt tal[que] e[ra] cura d[us]: p[ò]d[em] yni[que] aurei capb[ore]: c[ui]. 3. i. aq[ui] roſ. e[ui] tribuédu. C[ep]ati q[ui] e[pl]in ex capb[ore] c[ui] aq[ui] roſ. trita eſ ſupponé: deide ſanu de oſdeo c[ui] multa aqua niuſis et iulep ei dandú. In cibo aui e[que] granata ac toſa multiplicáda ſunt. Lac etiá acetoſum: atq[us] ordei

Octavus

38

necno solatri succus in potu sunt danda.

C. De illis q súpferút i potu fel leopardi. CA. XIII.

S cui

leopardi fel daú colerá viridé/lubi
to vomit:atq. in ſuo oze lapoſem
aloes ſentit.Si gs etiá oris ei? flatuz odozat?

fuerit:B idé ſentiet:oculi itide ei? citrini ſunt
C. Duic ergo de B medicamicé ódáum eſt. qb
ſic ſit. Recipe boli armeni bacarum lauri ambaruz ana
parté vna:coaguli gasel:partes,iij. folioz rute mirf am
boruz ana parté mediá ſiciantf cù melle:z deſe de ea ad
nucis magnitudiné.Er quadíu vomitus ſe tenuerit:ò B
medicamine ei deſe.Qui in aqua ponat in q berbe bene
olètes cocte fuerit z ſedeat in ea cù eſt calida. Queſ ſi p
tres bozas dici vicerit:poſſible eſt euadere. Lurandus
túc igitur erit cú mediciníc colerice paffionis.

C. De illis q súpferút in potu fel yipe. CA. XIII.

S cui

boc datum fuerit vir: euadere pote
rit nifi virtus diuia ei auſILIATA ſue
rit.Si tamen eſt aliquid quod ad hoc valeat:
iſm eſt tiriaca de viperis:z metridatú: ſi t'i ei
cito succurraſt. C. De his bìterea que ad B ma-
gis conferunt: eſt bezabar: ſi inueniri poteſt. Si vero in
uentus nò fuerit: butiſz calefactú vicifim ad bibédú de-
tur: aut eger cù eo vome re cogaf. C. Et ſi ſincopis ei fre-
quéter acciderit in ipſius 08 vinu z ius de carne pulloz
pyciáſ: cù pua qúatitate electuari muſcati: et muſci ipi?

C. De his qui ſumpſerunt in potu ſummitatem caude
ceruine. CAP. XV.

S cui

caude ceruine ſumitas data fuerit
multoties vomere cù butiro yete,
ri multo z melle tepeſtac z aqua rosata e co-
gendus. Ad qo[exercédu] multoties eſt redecu-
dum: deide auellane: z ſiftici z bezabar: ſuma-
tur: z exibus iltis ſimul mixtis ad auellane magnitudi

nem quotidium quæcunque in die donetur.

C. De illis q súpferút i potu fudóre bestie. CAP. XVI.

Jus cui

ex hoc aligd in potu datuz ſue-
rit: apotemaſt facies: z viridis
ſit. Sinancbia quoq iſpm inuadit atq. ex eius
corpoze ſudor multus z fectidus decurrit. Eus
igitur vomere fac cù aqua z melle multoties.

Ac deide rob de muſco: z oleu rosćum ſepe ſunt tribuen
da:cui etiam aristol. pondus medie. 3. z ſalis gème tantú-
nem cum aqua tepida pioquinetur: ac de tiriaca terre ſi-
gillate detur. C. De illis qui ſumpſerunt in potu
cantarides z ſtasiſagriam. CAP. XVII.

Am cui

iſta in potu data fuerint femo-
ris doloz. z punctio: atq. incito
necno vrine ardoz inuadit. Sanguiné quoq
cum vebeméti doloze mingit;eiuſq. vrine epi
tus quandoq intercluditur: deinde egreditur

cum ſanguine: z moſtura: z ardoze vebementi. C. Virga
quoq atq. femur necno ea q ſunt in eoq. circuitu apofte-
mantur. C. Oris bìterea ac gutturis ardoz: z inflamatio
fortis atq. ſebris ei accidut: eiuſq. turbatur intellectus.
C. Opoſtet igitur vt vomitus cum aqua calida z oleo ſi-
famino: atq. aqua in qua ficus cocte fuerunt: multoties
puocetur. Deinde lactis multitudo multis vicibus ei ad
bibendú tribuatur: z psilg mucilago cum iulep: aut ſuc-
cus poſtulace ei tribuaf. C. De butiro quoq receti mul-
tum comedat: z cliferizetur ex aqua ordei: z maluaniſci
z albumine oui. Virge quoq inyiciatur per firigam oleu
roſatum: eiq. in potu detur ius de pullis pinguibus: z ole
um amidgalaz. C. Et in tina ſedea: ac ficus comedat: z
aquam in qua ficus cocte fuerit cum ſyrupo violato bi-
bat. C. Lac quoq frequenter: bibat quàdiu puncturam

ſenſerit: z incíſionem. O ſi in partibus femoris maximá
ſenſerit grauèninem: aut ſe est diu ex quo floboſomat*
non ſuit ex basíſa flobothometur vena. C. Óvó dixi
mus virge eſſe immitendú: no p iniectoziu ſed per inſtru-
mentum qo[du] ſumitati parue roſe vbi ſemé exſit ſimile e
poſſi flozes ablati ſunt: z ſit factuq ex cera pénam p[ro]fo-
tam interius habéſ est imittendú.

C. De his q súpferút in potu opiu. CAP. XVIII.

Aius due

3. qo[vo] vlera eſt ſumpte: ne-
cem inſerut. Ipsi vo bibéti
accidunt alcaſagi: z ſubeth: atq. i cius cozoze
plerúi multus ſentie p[ar]uritues. C. In ipſius
quoq oze odoz ſentif opu: ac a toto cozoze cù
fricatur q[ui]s opy odoz percipitur. C. Oculi etiam quan
doq. p[and]untur: z lingua retineſ: ynguìuq color ſit fu-
fus cù ſudor frigidus ab eo emanat. C. Ad ytimuq quoq
cum app[ox]imat moru: paſmaſt: buiis vero egritudinis
p[ri]pium ſigné ſubeth: ac odoz opy a cozo[pe]cedens.

C. In eius igitur curatione incipe yomitú cù idremelle
puocare z aneto: z ſale indi: cufit diximus. C. Deinde cù
cliferi in capitulo colice paffions nominato cliferizat: cliferi
vinuq[us] vetus cù puſz in quo cinamomú pulueriſatú fuer-
nit positiu: ad potandum ei frequêter tribuaſ: z ſernuta-
tio cù códifi z caſtozeo puocef: ac ipſius caput cù ebzo-
catione caſfiat. Ipsq[us] dozmiré phibeaf. Lui de baci-
tiaca ab auellane yq[us] ad nucis magnitudinis: ſin hoc
ſ. q accńtia fortozioa aut debilioza fuerint i die ter denk.

C. Tiriaca valens ei cui in potu opium datum fuerit. B.
castroi: aſe piperis: ſeminis uniperi: omnium parte
equalis: còſiciatur cum melle apum: aut detue ei ſagze-
lea ad comedendus. p[re]terea dabis nuces z allia: ex qu-
biu pulmentum kiat cù butiro crudo còdiutú. Uninu etiá
z forte z puſz in quo positiu ſit cinamomú: tribues. Lo[pus
itidem eius torum ex oleo costino z iliaco calefactis in-
ungen: caſtozeu quoq5 ſemp bibere dabis. O. ſi puritus
magnus fuerit: cù in aqua calidam mitte. Ad hoc quoq5
valde còſert acetú accerrimú z calidifimum bibere.

C. De his q súpferút i potu inſugamú nigrú. CAP. XIX.

Ai hoc

ſumpſerit accidunt viutus obfu-
ſcatio z ſtragulatio: atq. extre-
mitatu friditas: z alices. Js igiſ vome cogé
dus e. Deide ex his q dixim? cliferizáduſ: po-
ſte yinu z forte ſingul boris eſt ei tribuendus:
z ex tiriaca q[ui]z de carne viperat: q facta: aut ex tiriaca que ſit
cótra opium: multotiens eſt ei dandú. Lui itidem p[ò]dus
3. i. piperis: cù. 3. yna vini datú confert.

C. De illis q súpferút i potu mádragozá. CA. XX.

Ai hoc

ſumpſerit in p[mi]s: ex potu eius
acciderit ytigo: deinde iebziationo:
z oculi ei? rubei fiét: poſtreó ſubeth forſt acy-
cés iſpm ei accidit. Js igiſ yôere cogendus e: e-
cliferizáduſ c[iu]ſq. capiti o[pi]rodinú ſupponé
dú: cui acetú acerrimú i q alocoz ab ſinſbiu posita fueri c
potu tribuaf. C. poſtq[us]vo facici ac ocloz rubò guerit:
z ſubeth remàſerit deſ: ei ad bibédú tiriaca 3 iu[i]s cú yio.
Ea q[ui]z oia q i ca[bo] opio dixim? ei adhibeaf: z cù euis cureſ
C. De illis q súpferút i potu nuces metbel. CA. XXI.

S cui

d iſtis nucibº a.uy.3. yq[us] ad yniº.3. medietaté datu: fuerit: tînmo ſoſti
ter iebzriabiſ. Si àt m[ta] ex eis data fuerit: qy-
titas: moſtè iſert. C. Js igiſ eildé curáduſ eſt
medicis: qbº? ille q mádragozá ſupſit. Uerü-
ti opoſtet vt butiſz calefactú coctum aut crudum tray-
ciati: c[iu]ſq. exſtremitates in aqua calidam ſunt mittéde: z
vt vomat multotiens eſt elabo[ra]dum: deinde cum his
que diximus eſt curáduſ.

Tractatus

CDE illis g ſumpferut in potu ſemè bègi. CAP. XXII.

Ai ikud

in potu datum fuerit forſtis

cbzietas ac mébiòz relaxa
tio accidunt: ſpuma quoq ab eius oze deſkluit
oculiq rubent: buic igitur cu yomitu ex idro
melle z aqua in qua ficus z baurac cocta fue
rint in píncio est ſuccurrendum, deinde lac recenter mult
cum multoties est ei tribuendus. Et si hoc ſuffecerit ge
ſcedù. Si aŭt no ſuffecerit: ex medicis opy curādus erit.

CDE bis qui ſumpſerunt in potu ſuccum coziandri viridis.

Ai er itto

ſm quátitatem medie libe
datum fuerit: aut ex ipú re

centi multum comederit; forſtis vertigo: ac in tellect? turbatio et poſtea luberth accidut. pze terea in toto eius cozo:ezo:coziadri odor: ſenti tur:eiusq: yor: fit raucu. In primis ergo vt euotum è ela borandum. Deide ouoq vitelli molles cuz pipere et ſale ſunt vandii. ius etiam de gallinis pinguibus est tribuèdu. Poſt cuitis acceptèm vinu fozte et claz: paulatim in po tu est tandem. Q[ui] si hoc no ſuffecerit vinum cum cina-momo: aut pipere ei donetur.

CDE illis g in potu ſumpfer ſiliu. CAP. XXIII.

Am piliu

teritur et ex ei? ſucco mul-

c

meroq atq: anbelitus angufia z virtutl apac pul
ſus caſus: necno ſincopis accidunt. Js quoq z
ipſum bibit: plerùq: mozitur. C Duic igiſ ſuc
currendum est: z vt euotum cuz idromelle calido ac ane
to z baurach: z ſale indo: est elabozádum; deinde ouozius
vitelli molles cu ſale z pipere ſunt vandì. Asa quoq est
tribuenda; z vinu puq: ac forze paulati in potu vādu.

CDE fungis z tuberib? pniciosis.

CAP. XXV.

Drum quedam

species male re-

periitur: z preci-
pue fungoq. Ab eis igitur oio cauèdum est: ni
in locis collecti fuerint notis. Ipsu nāg: fere
nibil nocumèti inferunt. C Ex eis etiā ſi ſint
boni: no multum est comedendus; ab illis autem in qui
bus est nigredo z viriditas aut colo: paunous aut a qbus
malus pcedit odor: aut qui iuxta veneno: animalius
fozamina nafcitur: z ytrum boni ſint an mali ignozatur:
aut iuxta arbozes pessimas qualitates habētes abſtine
re conuenit. C Ex multo: pzeterea fungoq comeſtione
quāuis ſint boni: accidut finàchia z colica paſſio. Ex ma-
lis aŭt cum comeduntur: accidunt anbelitus angufia: z
ſincopis: ac ludo: frigidus quādoq; etiam ſubito interſi-
ciunt. C Lum istud igitur acciderit: opoſtet vt patièti al-
muri cum fale qui in pane ponitur aut ſale indo: ilico in
potu vetur. C Aut ſuccus rafani cum baurach: aut men
taſtri ſuccus cum ſyrupo acetoſo: z baurach tribuatur.
C Aut ſyrupus acetoſus ex melle factus cuz paucu bau-
rach doneſ. C Aut ligni: fici cóbura: z ei eius cinere aq
mitta: deinde colef: ex q[ui] deſ: aligd poſt: yomitus cum
idromelle ei puocatus fuerit cui electuarii diatrion pi-
percon: z diaciminii z his similia vāda ſunt. Vinu quoq
yetus z forze paulatim est ſumèdum.

CDE lacte z ſanguie in ſto coagulatis. CAP. XXVI.

Ac recenter

multcum cum bibitur

multoties in ſtomacho
coagulari solet: z precipie ſi spisitudo z croſſi-
ries in eo: fuerit. Ex quo cum coagulatum ſue
rit: il: ſincopie z ludo: fridus: z rigus: accidit
pleruq: etiam interficit: niſi ſuccurratur. C Ex bis quo-
q[ui] que ad hec valent: est vt ſuccurratur: z detur de coagu
lo lepor: is pòdus ynius aurei: cum forſtissimi aceti ynci

yna. C Aut vt doneſt ei ex aſa ad fabe magnitudinem.
C Autyt deſt ei de lacte fici ſiccato curandas. z ynius z
cum paucu naſturio z aqua calida biba: aut ſuccus mé
taſtri ei tribuatur: vel ſyrupus acetoſus ex melle factus
qui multu acer ſit ei donetur. C Postq[ui]z aut yomitu
aut egeſtione expulſum fuerit: da ei idromel cù aqua in
qua apiù coctu fuerit ad bibèdu. C Aqua quoq calida
multoriens vanda est. C In iltis pietetrea accidentis
pleruq: còtingit: ſanguine in ſtomacho coagulari q[ui] cuz
iltis curis medicadù erit. Ss i ſanguis in veſica coagula
tus fuerit ex medicis q[ibus] lapis purga: curandus.

CDE affaturis que cooperiuntur ne fumus ab eis
exeat.

I quod

affatur et mo: cum remouetur

ab igne ſuffocatur et multis ob-
uolutionibus anteq[ui] per bozam expiret vapo
rem eiuſ exire p[ro]hibentibus inuolatur: co-
meſtum fuerit: p[ro]uenict ex ipſius comeſtioe
fluxus vêtris ac yomitus: necno accèntia colirice paſſio-
nis: z naufea conſeque: z poſtaffis et q[ui]s itercatur:
re tristit acciderit: z iterrogaueris p[ro] co z quod
istud acciderit tibi relatù fuerit: ſuccurre cito et fac eum
mltis vicib: vomere. Et poſtq[ui]z e purgaueris da ei miu:
meiſos: z vinu bene odono: z cu: ſucco citonio: z malo
rù. Q[ui] si yomitus aut mltus vêtris fluxus acciderint: ex
medicinis colirice paſſionis ip[ro] cura.

CDE comeſtioe p[ici]ui frigido: CAP. XXVIII.

Am pisces

aſſant: z ifridati i loco ſte

terit humoroſo: z ſequèti
oie comeſti fuerit: ſeua accèntia q[ui] pura[mi]
fugor: comeſtioe ſolèr: cuèire accidùt. Js igiſ
cui talia cuenert accidètia yomèr: coqúédine è.
Deide vinu cù pipe: è ei vādu. Et ad vltimù ex medica
minib: eoq g fungos pnitiosos: ſumpferut curādus.

CDE comeſtione lactis coziupti. CAP. XXIX.

Ac q[ui]nq

in malá cuertí q[ui]litatez: atq[ui]

ab acetoſitate i q[ui] ſepi? mu-
tari solet: ad putre facto: is ac malignitat: diſpo
ſito: de: tráſmuta: t. Ex cui? q[ui]de comeſtioe coliri
ca fo: ſut: accidit paſſio. Si qué aŭt ex comeſtio
ne lact: malu habétis odo: naufea z vertigo: ac oris flo-
macchi coppeſſo iuaferint: cu: z idromelle vomit ilico ei
puoce: Deinde vinu puq: cu diatrio pipereon tribuat:
ſtomachus q[ui]z cù oleo de neridem embocet.

C De nucleis fructuō Mufatis et coruptu: z oleis ipſiſa-
tis et q[ui] ſut racídæ: z q[ui] ſut eis ſilia. CAP. XXX.

I quis

ex iltis nucleis muſa coziupt: ſue

rit: oio malus erit: vt ſut nuces: z
nux idica: z eis ſilia: ſic olei ò granis keruba: z
ò erifomil: z p[ici]s. Dia hec. n. penit: mala ſut
z quazmàcie sigs ex eis mltu: còederit. C[ui]
si eis vtés curatòe eguerit: yòit: puocatòe medicit: deini
vue acerbe rob: z malo: maciáo: z atq[ui]ribes: z h[ui]z filiù
ipotu tribu: cibarys: q[ui]z lenib: ac appetitù irritatib: nu
CDE illis g ſumpferunt in potu ranas fluviales (triaf.
yel lacunales. CAP. XXXI.

I quibus

huiusmo: rane date fuerit

corpis mollicies: z molliſi-
catio atq[ui] coloris teneboſitas: necno ſpimat
eſgræcio eis accidùt. Q[ui] ſi ingroſſe: res: z den-
tes atque pilli cadant: tunc patientes multo-
tiens vomere ſunt cogendi donec: i. mûdificantur. Pos-
vomitum autem z ventris fluxum: balcum ingredian-
tur: in quo tantam faciant moram vt bene in ludo: z cor-

Octayns

39

pus resolui possit: deinde electuaria diacurcum maius et dilaccae: vent. Si illud perducit eos ad corrupcionem, nem cōplexionis: ex eis que i suo caplo scripta sīt curēt. De illis q súpferut lep? marini in potu. CA. XXXVII.

## Aiboc in potu

datum fuerit: flo

macbi grauis do/
toz ac ventris solutio et yrine constrictio: et an/
belitus angustia: atq. asima et sanguinis sputi:
tetens fudo: et multus yomitus: accident.

On nifi cito morte pōccupatus fuerit: incidet in ptisſi fi non competenti medicamine ei subueniatur: et ſi non lac et vinum aut mixta auty ſu quod per ſ multotiens da ta fuerint: ante tam eſtud dari cōuenit. ſ. citroloz ſucci et maluauſci viridis folioz ſucci in potu ſumant. In die aŭt secunda poſtq. accidentia quieuerint: pillule ex ſcamonee: et elleboi nigri: et agarici: ſucci ligritie dragaga: et i equalibus partibus cōſecte: ventur pondere. 3. l. cù iu/ lep. Si autem illud perdujerit ad tuſſim: ac asima ſuper uenerit: earum cura ex ſuo ſumatur capitulo, prius tamē flobothometur: et ex medicinis apoſtema in pulmone pationium curetur.

De ill g ſupſerut malu caſtozei in potu. CA. XXXIII.

## I quiter malo

caſtozeo multuz co/
mederint: et ex poffi/

mo rem malaz ſumpſerint calide freneſt ac/
 accidentia incurrent et ſoſtasse cito morientur.

C poſtq. igitur yomitus eis puoocatus fue/

rit: ſucci acetoſum berbe: aut acetum iui: aut lac vaccini acetoſum: aut malo: acetoſo: ſucci ſumere debent. Et nāq. acetoſo: pomo: ſucci propietais eis gbº caſtozeu datu fuerit conferendi lac etiam aſſininalid ad id pdefl.

De bis g ſupſert gümi rute ſilueſtrl. CA. XXXIII.

## Lcidit er hoc

in gutture: et ſtoma/

cho ardo: intolera-
bilis: oculi quo: foras egressiuntur: et facies ru

bet: atq. ſare in cozo: re nascuntur. Die igitur prius voremere cogendus est: deinde lac butiz tototiens in potu ſunt tribuèda. Aqua quos ordei do nec accidentia ſedentur: ſumere conuenit. Deinde garga rilimus ex lacte et oleo roſeo fieri conueniens est.

De bis g ſupſerut anacardiu mótanu. CA. XXXV.

## X buins

bibitione acute accidut egric/
tudies et ſoſtassis algueſques
accidit ex eo. In principio igitur butiz, coctus
et crudum: et oleu: ſisaminu: donee ſuctio et mor
dicatio ſi ex eis aliquid i ventre ſentif ut ac gut

ture: ſedentur: ſunt danda. Poſtea vero aqua ordei et lac vaccinum acetoſum in potu ſumant: et oleum violaceus olfaciant. Laput quo: ex medicinis que in capitulo de algueſquesi nominātur: epiſbimetur. Sed et pſily muci lago cum iulep et ſucco granatozum in potu ſumatur. Ea quo: quibus cōſeruntur: ſemper inſrigidanda: et bume standa ſunt. Ex eis autem que cum p[]roſuetate in eis exiſſete contra anacarduz valent: ſunt nuces que ad hoc valde ſunt ytiles.

De bis g ſupſerut oleádu. CAP. XXXVI.

## Ains pprietas

e interficiendi aſſi
nos et doſtica aſſi

lia et ſilueſtribus: quazplurima et homines,  
noctumento vero p[]iſus affert remediu vt poſ  
vomitu: dactilo: et fenugreci apo: ſima ſuma,  
Semen quo: agni calſi ex pp[]rietate et virtute que  
eſt in coſt in comestione aut in potu tribuatur: remediu  
affert: ſo: ſolium homibus ſed etiam animalibus. Mani  
feste enim remouet nocumétum quod fit ab oleádro: ex  
pp[]rietate que ineſt ei. Ex comestioe autem oleandri

accidūt ventris inſlatio et tristitia: et inſlámatio. Si autè
ilico poſt eius baſtu: yomitu p[]rouocato: ſuccus berba
rum mucilaginosaruz: ſicut maluauſiſt: ſi ſamili tribu-
remediu affert: quod etiam operatur reſ: ynctuofa: p
vofis: yt butiri crudi et cocti. Ad hoc ſimiliter conſer-
cliferizari prius cù idromelle et baurach: et poſtea cù mu
cilagibus et oleis. ſicus quo: q. comedere et mel ac sucha
ruz et arob de muſto: et omnia dulcia: ynctuofa aurilia.
Ab aqua vero in qua nascitur: omnino cauendu: neq
villo modo est bibenda: nifi aqua: q. multitudo in ea con-
gregetur: que tamè ſi ex necessitate iminèt ſumèda ſit,
rei dulci vt iulep et ſimilibus admiscèda crit.

De illis q ledunk ex comestioe ſglle. CA. XXXVII.

## Am quis

maumā ſquille quaſtatez

ſumpſerit: ſiunt in itestinis
ace pate ylceræ. Lum igitur ex eius baſtu: pu-
cio et incisio acciderint: oporct et vt lac cù fru-
tis feri igniti coctum detur. P[]uluis quo:
de ſeminibus ad ſoſbendum tribuèdis est. C[]nutrien-
dus aŭt est cum vitellis ouo: et medicādus ex reliquis
medicinis que in capitulo de cura ylcerum intestino: uz
nominantur.

De bis gbº nocuit ſemè vrtice. CAP. XXXVIII.

## Aiboc

biberit ſemen. ſoſtasse incurret
accidens quod ſquillam biben-
tibus accidit: curandus est igitur ex eo: zuz cu
ris. Et ſoſtassis tuſſis ledens accidet ex hoc.
Unde cura adhiberi cōuenit ex p[]tisana cum
iulep: et ex medicinis tuſſis leniètibus.

De bis gbº nocuit poſt? aſq. fride. CAP. XXXIX.

## X potu

aque nimis frigide cum ex ea
poſt egressione de balneo: aut
poſt exercitiu: aut a ieiuio ſine p[]ceedèdi cra
p[]ula ſumitur accidet ſoſtitan ſubitus in epa-
te doloz ex quo ad complexionis malitiæ atq.
idropisim peruenitur. Cui hoc igitur quod nominau-
mus acciderit vinu: ſoſte bibe re debet a ſa frigidis: pa-
li quot dies abſtinere cibis: bibendo quo: diuerſa debet
vina tempare. Super epar aŭt emplaſtru caſidum q[]b. i
ſuo nominabimus capitulo est ponèdum.

De bis g ſumpſerunt gipſum. CAP. XL.

## X potu

gipſi ſoſtasse: accidunt colica
valde forbis: et triangulatio gut
turis: et oris ſiccitas. C patienti itaq: aq mel
lis ac res mucilaginoſe dande ſunt prius: ocin
de p[]ſily. 3. iii. ſcamonee: tertia: 3. i. cù iulep tri-
buantur. Et cum ex boc patiens motus fuerit: attenden-
du: est in accidentia que patiebatur ſent ſedata: erit nāq
ytile. Sin autem ſedata non fuerit iterum est mouen-
dus. Or si diff latteria inde exorta fuerit ex curis diffinte-
rie medicetur.

De bis g ſumpſerut in potu litargiz. CAP. XLI.

## X eo ſequitur

vrine et ſtercoris re
tentio: et lingue gra
uitas et corporis apoſtema. C est ergo dandú
apo: zima dactilo: et ancti: et njtrn. Et si leuter

vomitus p[]rouocatus fuerit: i[]e: p[]iat. Or si vo-
mitus parius fuerit: et ſintbomata fiant ſoſtiora: ſcamo/
nea ſicut p[]cediximus in potu est tribuenda. C[]um er-
go mouentis opera ſteterit de hoc medicamine quod ſu
mus dicturi dari conuenit. C[]eius cōſecrio. & ſeminis
apy abſintby: equales partes: detur ex eo pondus. y au-
re: co: 3. vini. 2. apo: zimati apy. Et poſtq. vrina p[
]uocata fuerit et yenter ſolutus restituta erit sanitas.

De bis g in potu ſumpſerut argètu vinu: yel in quozus  
gure klu: fuerit: yel g ſupſerut yzifur. CAP. XLII.

Tractatus

On quidem estimo ex argeto viuo cujus fanu bibitur: aliq
magnu seg nocumetu ni in uentre z in intestinu
nis dolo: foris. Dò postq egrediit sicut est: z
precipue siomo q sicut ipm se moucat. Ego

quoq simic quæ habebat i5p i potu odii nuce vidi ipfa aliò
icurrere accens:nifi qò dirix qò qde pcepi: ex B cp toque
baf: z vètrem sepe oze mozdebat: maibusq luis trahebat.
T. Quidam tìn antiquo: diterut ex p eo idæ seg: qò acci-
dit ex lithargiro: z qò paties ex B eisdè curandus è medi-
ninis. T. Cui aùt fùdi i aurè i cenuñ gnat nocumetù. Exti-
ctu yo ac sublimatu ppe pnicioſi è ac valde malu. como-
uei.n. ex eo foris in vètrem dolo: z puctio: ac sanguinolè
ta egelio. T. Curet ergo idromel multotiens tribuèdo:
z ex eo cù baurach clisterizando donec vèter aliquoties
euacuè. T. Medicine quoq diffinterie conferentes in
potu ventur: sicut ficus cocte: z femina leuia: z mucilagi-
nes: ac fepu ircinu: cliftere quoq ex bis z boz: ſimilibus.
que in capitulo de diffinteria nominabinus fiat. T. Ex
eo aùt qò in aurem funditur dolo: accidit vebemetiffi-
mus: z intellectus perturbato: z iſpamus: ac puctio: cum
grauedine foſtiffima partis in qua ſumus est. T. Debet
igit qò hoc patit ad partem illam inclinare caput: ac mul
totiens alicui rei inniſus ſuper vnù pedem ſalire: ſternu
tatio quoq cù conditi ex prouocanda est: de qo aliquid
in oze tenere debet. Aurì vero oleu valde calidù: qò taui
tolerare queat: infundendù erit. Dò cù fuerit infrigida
tum: cyeuciendù erit: z aliud loco cùs inyuciendù. Patiens
vero ſuper ipſum latus iacere debet: caput tamen no in
pulvinari: sed vltra ipm teneat. T. Sit etiam quandoq-
radis de plubo: q cù in butrez mittit z muieit in cens
ciritu exetus iuenit cù argeto viuo qò ſibi adheſit. Qui
poſtq abſterus fuerit atq id qò d argeto viuo ſibi adhe-
serat ab eo fuerit ſeparatu irez erit imittèd: qò etia m-
totiens fieri conuenit. Et foſtasse ex argenti viui ingref
ſu in aurem non malu ſegur accidès: quoniam ilico egre
ditur. Et qo: vero mora: intus: z peruenit ex cù aliquid ad
bucinu auris z adheret ibi: z pessima ex ipſo pueniit ac-
cidentia. T. Quidam nàqù mibi retulit medicus: ſe vidisse
quendam epilepsiam. deinde apoplexi ex eo incurruf
ſe. T. Ex vzifur aùt z tincar acceptione accidunt ea q ex
argento viuo extinctio: ticar tamè deterior exiſit. Qua-
plures etiam dictu: q ex eo nemo euadit: cuius tìs cura
est: yt argenti viui atq arsenici.

T. De illis q in potu cerufam ſupferut. CAP.XLIII.

Acerusam in potu ſumit: liguna ei?

albeſcit: cui z mult? ac-
cidit ſingultus z tuſſis. Membra quoq ipſi
mollificat. T. Ciciuergo apoſima: aut idro
mel cum oleo ei tribuaſ: vomitufs: puocet;
ad bibendù quoq succi abſinby cum idromelle multo-
tiens vnius aurei ponous tribuaſ. Dò tadiu fiat: donec
vrina puocetur. Doc tìs fieri conuenit: poſtq de ſcamo-
nea quantù est quarta vnius. ſumptù cù idromelle fue
rit. poſtq vero vrina puocata fuerit: ſedabutur accid-
tia. Si aùt vrina conſtricta fuerit: vrinam puocatia ſunt
danda: q in ſto nominanda ſunt capitulo.

T. De his q in potu ſumpferut calcex z aurùpigmétu simi
z arsenicù sublimatu vel ceruſiſa de q fit ſapo vel in qz
oze multus ſumus arsenici intrauit. CA. XLIII.

X istis p[ro]cittus p[ro]fusus et malat inſtitutis
vlcera accidit. Et iſtut aqua ca-
lida cù iulep multotiens vanda: donec ab eis
q[ui]plurim[us] lauetur: deinde aqua risi aut ordei
aut his ſimilia que intestinòz conferunt vlce

ribus tribuan[em]. Ex abus etiam clisterizari conuenit. Lu

aùt acciderit tuſſis nociuæ: exreb? lenib erit medicada.
T. De illis quibus nocuit ſquama ferri: yel qeius limatu-
ram ſumpferut. CA. XLV.

Lcidit in ventre foſtis dolo: z in oze it
citas: z inflámatio: atq in capite

foſtis dolo. Quibus lac cum aliquibus vebe-
menter la[ant]ibus dari conuenit. deinde bu-
tirum crudù & coctum ad bibêdum tributatur
donec ſinthomata ſedentur. Laput vero ex oxirodino
cum rodoſtomate infundendum est. Conſert enim eis fi
deus voluerit.

T. De illis q in potu ſupſerut flozè eris. CA. XLVI.

Stis accidit foſtis dolo: z vomer?
z in intestinis vlcera
in oze cſicatas: z excoziant. Diigitur medican
di ſunt yr qui arſenicù biberunt.

T. De bis qui in potu ſumpferunt calcatu aut
alumen z multum. CA. XLVII.

X bis duobus tuſſis ſicca adeo
nociuæ ſegur q
oucit ad ptisim. Lac igitur cuz zuccharo z bu
tiro cito patienti est dandù: crum nàqù oibus
medicinis magis est còueniens.

T. De illis q titimalù ſumpferut. CA. XLVIII.

T. Imallus est omnis habens
lac calidum qò cospus vl-
cerat sicut ſcamonea: z ſebzam z aſoſo: z le-
qò bis ſimilia. Ex istis enim multim biba
tur necem afferet. Or ſi ex eis moderate ſuma

tur: fit medicina conferens. T. Eozum autem nocumen
tum communiter removent lac z buteiz crudus z coctus,
bec enim eop foſtitudinem debilitat et actionem. Bis
autem oatis accidentia que ex eis euenerunt: confequen
ter ſunt curanda. Sunt enim quedam ex eis ex quibus
vehemens ventris fluxus z multus conſegtur. Et ſunt
alia ex quibus ſanguinis mictus p[ro]ouenit: aut vomeris
ſanguinis. Dozus inde ſanatio ex eis fieri cùuenit: q in ac-
pitulis de curationibus egritudinù ſingulatim poſum?

T. De illis qui in potu ſumpferut elleboz albù z nuce vo-
micaz conditi z arbanitam. CA. XLIX.

Am ex aliquo

istorum multa ſu-
mitur quâritas: for-

titer p[ro]uocat vomerum z foſtasse ex multim
dine humoz quos ad isſoguum trabunt: cum
ſubito egredi voluit: ſequitur ſuffocatio: z fo-
tasse p[ro]tient ex eis ſinćopis foſtis. Et cum vomeris nò
p[ro]ouocatur: cadunt ex p[re]dicta ſincopi virtus z pulſus.

T. ſinćopis quoq frequèr accidit z ſudo: frigidus exi
re incipit: atq niſi cito ſuccurratur ſegur moz. Aliqùa-
do aurem foſtasse ſequetur ex eis ſinćopis: z vomeris lò-
gi temporis z multe quantitatis: z cosporis inanitio vo-
nec iſpamus p[ro]oueniat. T. Cum ergo p[ro]imù ſinthoma
acciderit: infirmus ex colloquintida: baurach: cliterisá-
dus erit z quidem humozes ad inferioza inclinabuntur.
T. ſi vomeris grauiter euenerit: z paulatim cum fo-
ti labore z nociuo: aqua tepida frequenter est tribuenda:
z elaborandum vt ex ea multum ſumatur: donec vomeri
tus ſuaiter p[ro]ouocetur. T. Cum autem vomeruit: ite-
rum vanda erit: quia tunc leuiter p[ro]uocabitur vomerit:
z sepe: tristitia quoq leuioz fiet z naufea. poſt hec autes
curabitur ex medicinis colirice p[er]ſationis. T. Ex ſi iſpa-
mus ſuperuenerit butirum coctum: z lac ſepe ad biben-
dum ſunt tribuenda. Lollum quoq ac pectus z crura: z
core: atq brachia fricanda ſunt: z ex oleo tepido inùgen-
da. T. Cuium præterea multaz aque habens admixto-
nem in potu ſumendum.

Octaues

40

TO si fecpit spafim egeri semicnpit aij calide ponédus
erit: et ex oleo tepido qo non fit calide virtutis inungen
dus. Et vngendo ac fricando necnon mollificando virg-
gatur operatio ad neruos mebzi spafsimati et ad ipm mé-
bzi quéadmoduï in capitulo de spafimo nominabimus.

De bis qui sumpferut elleboz nigrí. CAP. L.

I quis ex elleboró nigro multú in potu
sumpferut: forfissimú ventris in
current fluríus. Duius ergo virtus debilitari co-
uenit ex datione lactis et introitu patientis
in aquam frigidam et ex effusione eius super
caput egri plongú tempus. Ea quoq que fiut ex rob fru-
ctuú acetofoz ad vétris constrictoem váda sunt.

De bis g ipotu súpferut dend CAP. LI.
X hoc prouenit flúxus ventris forfissi-
mus. Eius autem actio: repreſimen
da est ex donatione lactis. Ea quoq que yen-
trem stringunt: vánda sunt.

De bis qui in potu sumpferunt euroſbiu. CAP. LII.

Ec species est acris: et mouet ventres
cú inflamatióe et eſtuatione,
ne. Luius yis cù butiro crudo et cocto debilitá
da est: deide oleu roseu dandú. Lú aút sinto-
mat leuioza fieri ceperit: tritici fructú cú ml-
ta aq coctú: cú iulep: et cú aq uide in potu tribuédú est.

Eger quoq in aqua frida fecdeat et forbeat ex aqua rofata et frequéter bibat succú malo: granatoz: et macióa- rumque muſú habent ſapotem.

De bis g ipotu ſupſert meſereó z nimis. CAP. LIII.

X hoc ſegitur vomitus et ventris flúxus
forfissimus. Est igrí hui? nocumèt
ni virtus debilitáda ex butiro et lacte recenter
mulcto: et iulep in potu ea frequenter dando,
Luius quoq virtus repreſí ex aceto cum fre-
quenter in potu datu fuerit. Posſó aút diebus aliquot
vomitus: et ventris flúxus cestucriunt ſyrupus acetoſus
et endiue succus dandi erunt.

De virtutibus medicinarum laxatiuarum et de earum
rectificatione. CAP. LIII.

Camonea coleram rubeá yebemen-
ter ſexball. Minus autez
quod ex ea datur: est ſexta pars. 3.i. plus ve-
ro quaſitas duar: tertia: 3.i. Et cum eius ti-
muerimus nocumétum et remouere volueri
mus: túc ipham cú ſucco citony acetoſis: aut mali maciani
aut cú aqua roſata cui ſit admiſtú ſumach tante quaſita
tis: ex qua posſit cofici: miſcere vebemus. Ex qua ſic mi-
ta et malapata kiant fruſta rotunda subtilia: et parua ad
modu trocſoq et ſiccentur in membra. Et ſciatur quaſi
ponderis fuerit: ante ſo conficereſ: et vetur ex ea quar-
ta parte: 3.i. yſq ad mediam. 3.

Colloqntide pulpa: yebementer ſexball ſlegma. Que
ſi aliciu diſinteriam patienti: aut q eam cito solet inurre
de vanda fuerit admisceda erit dragaganto eiudſe qua-
titatis cuius ipfa est: et in mortario ytraq miſcебimus: te
rendo donec ynita ſint: et fiant ex eis trocſiſ subtiles: et i
vmbia ſiccentur. Ex gbus de: a quarta. 3.i. ad mediá. 3.

Turbitb ſexball humiditates que ſunt in oze ſtoma-
chi z in intestinis. Et non indiget emendatione alia: nifi
excozietur et illud eliſa ex co qo bonu eſt et frangí. Ex
quo ſumendú eſt ab yna. 3. ad duas. Q. ſi in decoctioni
bus ſit mittendú ſit a. 3. tribus yſq ad quattuor. Et cum
querí eius rectificatio: cú oleo amigdalávulciu qo ſit
bonu in hora ſui yſus miſceri conuenit.

Agaricú vuerfos ſexball huoq ex: quo qo d3 dari a dua
bus partib9. 3.i. yſq ad. y. nec est necesse ip5 emédare: ni

ſi qo ex eo eligendú eſt bonú albú. ſ. reces. Si gs tamé
ſibi ab eo cauere voluerit: cú firupo acetoſo ip3 ſpergat

Aloes colerá rubeá 2 bumozes ſexball. Ex quo abvne*
aureo yſqz ad duas é ſuméduí. Si gs át in ano patiés níſi
cale fuerit 2plonis ip3 ſumere voluerit et bcdllio miſce
at ip3. Qui ſi cale fuerit 2plonis ozagagantú admíſcebit
ei. Qui át 1só: aut epe egritudinem patí cum mastice:
et roſis mixtum aloem ſumat.

Siccidis actio colloquintidarum actioni atq. quaſita
tinecnó emendationi vicina exſitit.

Centaurea in suo effectu et emendatione bis similis in-
uenitur. Ex ea tamé plus eſt ſumendú.

C Sebam: et meſercon calide ſunt: quaſ acumen repre-
mit acutum: cú in eo infuse fuerint et ex eis menſurate ſu-
mitur. Est enim ex eis ſumendú a media. 3. ad. 3. i. De tiri
mallis quoq que eis ſimilan ſimiliter fiat.

De lacte sebza non aliud dicemus níſi q de ſcamonea
diximus. Ipim enim et alq titimali: aqua3 et coleram ru-
beam foſtiter ſexballunt.

C Eufobiu est calidú: et ſexball aquam et ſpíſſos humo-
res ex quo ſumendú eſt a ſexta. 3. i. ad ipſus tertiam. Lu-
ni repreimitur acuitas cú oleo amigdalino et dragagáto
cum ſpargitur.

C Abenil ſlegma aduſtú ſexball: quod cú ſumíſ tristiciá
et naueam yebeméter generat. De qo a trib9. 3. ad yna
ſumendú eſt poſſó fuerit ex corzicatú.

C Elacterides aquam et coleram rubcam educut: que ti-
timalis ſimiles exſunt.

C Almeizara de titimalis eſt vnus: q tamen articulóz cò
ſert Dolozí: et humoſib9 ſpíſſis ac frigidis.

C Sticados coleram nigrá: leuteri educit: de qua a dua,
bus. 3. ad. iy. ſumendú eſt: nec indiget emédatione. Que
tamé ſi cum ſyrupo acetoſo ſumpra fuerit melioz erit.

C Epibtimú colerá euacuat nígrá: de qo a. 1. iiy. 3. ad. vi.
ſumere conueniens eſt: et non indiget emédatione. Si
quis tamen emendare voluerit: cum oleo amigdalarum
dulcium miſceat.

C Sene et ſumus terre humozes ſexballunt aduſtos: ſca-
bici quoq atq. pruritui conferunt: de quibus. a. iiy. 3. ad
vy. dari conuenit.

C Dirobalani citrini coleram rubcam et bumozes edus
cut: ex gbus quandoq datur. a. 3. ad. xx.

C De terciabinautem et caſſia fitula atq. violis ſiccis:
q punis ſiccis: non eſt nobis necſſe log. p. az enis inqui-
ent: et omnia coleram rubeá ſuauit er ſexball. ea quoq
q in stomacho ſut ad intestina descendere faciut. Suffi-
ciant ea que in ito nominauimus caputulo. In hoc enim
libro nominaturi ſumus omniu loco2 solutions in gb9
cozum indiguerimus nomiatione. Qo taliter faciemus
ne nos in eis aligd renouare opoſteat.

C ex eſpelo cópoſitióis mediciá: laxatiar. CA. L.V.

X vnaqua3 specie de quibus me
dicia componeóa eſt:
tin ſumaſ: quaſtú yni doſi ſemel ad expletóez
ſufficiat. Posſea vero ſi totú qo conficitur ex
quattuor componatur herbis quarta ſumaſ

pare: z ſi de quinq: quinta. Q. ſi medicinam laxatiuá ex
ſcamonea et aloe atq. agarico: z colloquitida: compone,
re voluerimus: ſumemus aloes. 3. iy. z colloquintidaruz
3. mediam: z ſcamonee ſextam. 3. i. z agarici. 3. i. z tertia2.
3. i. einde cuz necesse fuerit: ſumeſ ex hoc compoſito.
3. i. z quarta ynius. Si aút aliciu graue eſt decoctionem in
potu ſumere ſumat ex pillulis z cóſectiòib9 q illú bumo-
rem què vult ſexballere: educere confueuit illa decoctio.

C Expletus eſt tractatus octauus: et deo qui nos adjuuunt
grates ſint inſinite.

["Tractatus", "Tractatus.IX.", "nonagintaquinque continens\ncapitula.", "2 De cephalæra et emigræca.", "3 De scotboria.", "4 De freneſt.", "5 De apoplexia.", "6 De graui dozmitatiöe.", "7 De stupidis q cemp ba-\nbent oculos apertos.", "8 De paralifi graui.", "9 De toztura oris.", "10 De spafmo.", "11 De epilepſia.", "12 De incubo.", "13 De melancolia.", "14 De catharro.", "15 De oculox obtalmia.", "16 De vulneribus que fiuſt\nin oculis.", "17 De bis que extrinfecus\ncadut in oculis.", "18 De macula oculox.", "19 De scabie et febel.", "20 Depuravit ſit in inter-\nriore angulo oculi.", "21 De yngula oculi.", "22 De rubedine oculozus.", "23 De lachrymis.", "24 De debilitate viſus.", "25 De tremore palpebraz.", "26 De pilis palpebraz qui\ncuruati ingrediuntur\noculum.", "27 De aqua descendente in\noculum.", "28 De bis q poſt occafus ſo\nlis nihil vident.", "29 De vilaratione pupille.", "30 De fitulque fiuſt in i-\nterioribus angulis oculi\nlozum.", "31 De dolore airis.", "32 De vulnere airis.", "33 De ſonitu et tinnitu au-\nrium.", "34 De grauedine auditus.", "35 De vermibus aurii vel\nanimalibus intranti\nbus aurem.", "36 De bis q in auræ exſtrise\ncus caducl vel que caſ\nimpediunt.", "37 De ſanguine fluente ex\nnaribus.", "38 De vulneribus q fiuſt i\niterioribb ptibq narii.", "39 De polipo narii et emo-\nroidibus ipsarum.", "40 De amisiöe olfatus.", "41 De dolove ventium.", "42 De extractione ventius\nq ipſoq conſ fractione.", "43 De stupoje ventium.", "44 De dolove ventis ex ta-\nctu rei frigide.", "45 De cola.", "46 De fluviu sanguinis ex\nginguius.", "47 De caſu vuile.", "48 De ſanguilſis q bibiſt.", "49 De bis que intrat gulá.", "50 De grauedine lingue.", "51 De magnitudine lingue.", "52 De nodo qui ſub liga\nnasci et vocat ranula.", "53 De apatibq fiuſt in liga.", "54 De ſinantia.", "55 De tuſſi.", "56 De aſmate.", "57 De pleureſi.", "58 De peripleunonia.", "59 De ipſuto ſanguinis cum\ntuſſi vel vomitu vel ra\nſcatione.", "60 De ptiſi.", "61 De pulſu cordis.", "62 De colica paſſione.", "63 De ſoſtātibus ſtōm.", "64 De dolozibus et nascen-\ntys ſtomachi.", "65 De ſingultus.", "66 De canino appetitu.", "67 De dolove epatis.", "68 De hybercire.", "69 De ydropiſi.", "70 De dolove splenis.", "71 De cola.", "72 De fluru ventris.", "73 De difficultate migèdi.", "74 De lapide.", "75 De nascêtys renum vel\nvesice.", "76 De ardoqe ſit in tittiett.", "77 De mictu ſaguïs vel pus.", "78 De bis qui non poſſunt\nretinere vrinam.", "79 De lúbiciis q vermibb\nq nascuſ et yêtre et ano.", "80 De emozoidibb q fiuſtul\nq ragadys q fiuſt i ano.", "81 De exitu mſcifis et ani.", "82 De ſtrictöde méſtruoq.", "83 De prouocatione men-\nſtruorum.", "84 De ſiſtul q fiuſt in mſice.", "85 De plaga et cácro q fiuſt\nin matrice.", "86 De nascenſus que fiuſt\nin mſice vel vulua.", "87 De pſocatioe matricis.", "88 De mola.", "89 De ruptura inguinis.", "90 De podagra et sciatica.", "91 De gibboſitate.", "92 De varicibus.", "93 De elephantia.", "94 De vulneribb lumboq.", "95 De dolozibus exterioro\nmembrorum.", "De cephalæca et emigræna.", "CAP. I.", "Aando rubedo", "têſio et gra-\nuedo in fa-", "cie et oculis cum iftis affuerint; tuctus ca\nlidus ſentitur et pulſus fuerit magnus ex\ncephalæca facienda est flobothomia ipte\nin qua est doloz: yel in qua doloz magis in\nſestat. Deinde aqua rosata et olei roſa", "tum et acetum ſumatur; et ſimul mixta agitetur donec ifſp\nſentur; et ſuper niuem infrigida ſupr caput fundatur.", "Eger vero a carne abſtineat et a vino; et comedat aſſe\ntiam citrinam et tapſil: et olera frigida ac fructus frigiv\ndos. Cæteter aut ſoluaſ ex mirobalanis citrinam et puz\nnis ac tamaridis; et zucharo albiffimo. Co si ita ſuſ\nſecerit: ſemina maluauſiſci in aceto poſita agitentur quo-\nſuſq ad ifpistudiné pueniát: ex gbus emplaſtru caputi ſu\npponatur. ex pſilio quoq et aceto emplaſtru fieri yilec.", "Csi autem cu iftis fuerit in pulſu velocitas: et in tactu\nſentitur caliditas, ſed necq in facie oculis ſuerit ru-\nbedo necq têſio: in principio ſoluaſ yenter. Deinde fiat ea\nque diximus. Naribus aut inycaſ oleum viol: aut oleu\ncucurbite oculis: aut ncuuſar et ſalices et violas: et bis ſilia.", "Co ſi egritudo multu inualſcat: ſumatur opy; et capbo-\nre vniuſcuuſis qشتu樸er pôderant duo grana ordei: de\nſoluta in oleo de ſalicibus: mittātur in nares et ſaures.", "Co ſi cum ſoda no fuerit aliquid coq que diximus &\nrubedine in facie: ſueritq egritudo antiqua in principio\nyenter cum pulſulis cochys ſolus: quas oſe feci. C[.pil\nlule cochie. B. pulueris pigre. 3.x. colloqntide. 3.y. ter\nliam: camonec. 3.y. et turbith: ſticados. an. 3. v. fiat pillu-\nti ex eſt iftis: et ſi doſes. C. poſtq yero ſuer ſoſt: ſu\nſuerit: inſunda caput ex oleo ſambacio: et oleo de ben: z mit\ntatur in aures. Eger quoq: odoret algariam et inſuffle\ntrum ſuſmus in naribus. Co ſi egritudo multu inſunda-\nferit: ſumatur euſoſby et caſtozei: amboq ana. ſexta para\n3.i. Et diſsoluta in paucu ſambacino mittātur in narez: et\naurem. C[.n cephalæca vero calida: emplaſtru hoc fronti\net timpòzibus est imponèdu. Emplaſtru in cephalæca ca\nlida. B. ſeminis lactucaq sief memite: ſandalu rubume\nrabu: fauſel: rosas: opios: fiat ex eſis emplaſtru poſtq\naceto et aqua rosata còſperla ſuerit: et fronti imponaſ: ſup\nquod mittaf pânus aceto et aqua rosata inſuſus. Qui cuz\ntepeſactus ſuerit: iteſ infundaſ et deſup ponatur. C[.li\nnimètum yero cephalæca frigide. B. caſtozei: euſoſbiu:\npiper: sinap. ſtoacem. rutã marubiuq: que ſiccat a pulue\nriſata et triconisata mifceātur: et conſpergátur vino yete\nri: ex gbus ſiant trocifi: et deſiccétur. Lu que necſeſ

## Nonus

41

alis infridantib'curāda erit. Si aŭt adhuc sōda ſeuſerauerit: 2 fortoſi fiat: neqz villo modo modouerat 2 timeat eger viſuz amittat: 2 aq ad oculos deſcedat timpoſt artaieunt ſint incideſt 2 extrabade. Doc quod nunc loquiſmur e perſter nostrā intentionem in hoc libro.

### De scorthomia.

### CAP. II.

**Am aliquis** illud q̃o ante euz e: circumiter moucri viderit: 2 oculi teneb[er]ſcunt 2 cadere voluerit 2 facies 2 oculi rubuerit 1 eadeq hozæ yene 2 q̃u s[ui] ſut post aut res crosſe apparuerint: ex ipſi'vennis faciēda e flōmia 2 yētoſe in collo 2 tibys ſunt ponède. 3 Do si p[ro]dicere nō apparuerit vene: 2 facies fuerit rubea: ſanguis erabila erit minuèdus 2 ventoſe in tibys erut ponende.

### In bac p[ter]ea scuthomie ſpecie: 2 in ea quaz ante diſtibus: caput ex oleo roſato 2 aceto eſiſundēdu. 4 Eger q[ui]s cāla cibaria vitare oz. Uepter yo ex apocimate mirabolano: q[ui]z citrino: q[ui]d in caplo de cepbalea dixim: soluèdus e.

5 C[ui] aŭt neqz in facie rubedo neqz ſebez 2 scuthomia fuerit attreſdēdu ean ſit ſtoſi ſubuerſio: 2 naufea. 6 Que ſi affuerit: p[us] vomere cogeſdus e. deide de pillulis cochys doſim'nam ſumar: 2 a frigidis abſtineat cibis. 7 Si aŭt neqz aie ſubuerſio neqz naufea affuerint: neqz caliditatis ſigna apparuerit: v[eter] ex pillulis cochys multotiens ſoluit. 8 Libaria q[ui]s frigida o[mo] viter: 2 gargarifim' fiat quo flā deponat. 9 In narib' quoq[us] poſt illud ponat aliquid de bis que nominauimus quo caput caleſiat.

### De freneſi.

### CA. III.

**Aando** aliquêc febriſis cōclusa 2 tinua ſuaferit c[ui] forti capitis 2 oculorum grauédine: 2 i facie atq[us] oculis yebemêſe fuerit rubedo 2 capitis dolores 2 bozroz lumis affuerit e 2 in pulſu velocitas: 2 frequêtie ſupſultas ite, nien: 2 ſigna freneſis certiffima inducubunt. 3 Qu lingua in gra aut citria fiat 2 pmicæa: 2 itellectus: 2 m[ui]tus fuerit aliegnatus 2 vigilauerit multu: iā freneſis p[fecta] erit. 4 Egrògiti an[que] p[dicta] compleant accidêtia: 2 ſubuenièdus e 2 ſan guinis detractiſe 2 y[etr]is solutiocē 2 ſucco fructuī. 3 Nuvitrimetù yo eius ſit aq[ui]z od[ei] ſemel aut bis in die ſumpta ſe cùduz cōſuetudinê quā in t[he] ſanitatis habuit. Laput aŭt oxirodino in fundeſd[ui] erit. 5 Do si multe affuerint vigilie ſuma: 2 viola: p[ſic]a: 2 costicu p[ap]anueris albi od[ei] excoſticiat. 6 ſeis lacticu: 2 radicis m[á]drago: o[ui]m. an[ni]o[D]. i. Que oia in cucuma plena aq[ui]tādiu coquant: 2 donec aq[ui] rubea ſi at. Deide aq[ui]a illa o[ui] e t[ep]ida ab alto ſup capit fundat 2 ſit caput ſup ciminile in quo aq[ui] colliga: 2 aq[ui] in cucuma posita ite: ſup caput fundat. 8 Doc aŭt o[ie] multotieſ fieri conuenit. 9 Laput p[ter]ea ex oleo violato, muliebri lacti ammiſto ungeſd[ui] erit: q[ui]d etiā in coto p[os]titu e ſupponendu. 10 C[ui] aŭt eger in p[ncipio] hui'g[ru]tudis in viri: fortoſi tudine p[man]care iu[n]ent: 2 fuerit ſlomandus erit nifi: ſup ifim[ui] timueris. 11 Poſtq[ui]s yo eius egritudo minui cepit nequaqua: 2 flobotome: 2 q[ui]s eius ias diſsoluta e v[ir]t: ex alio p[er]ſeruetur regimine donec euadat.

### De apovlexia.

### CAP. III.

**Am aliquis** quasi: dormiēs iacet: 2 ſi ne ſono ſtertit: 2 t[ui]c p[ui]gitur nō ſentit: 2 t[ui]c iā pati: apoplexi. 3 Est au t[he] huius egritudis quaſtitas: deſendus q[ui]d foriter aut obliter ſtertit. Si t[ui]n p[um]a ab o[ze] exerit: nō e[ui] medicandus. C[ui] aŭt pa[ſ]t[er]it egritudo eſt leuioz.

### Dec gd[é]paſſio aut cito iterſcit: aut in palſim transit. 4 C[ui] ergo iſta viſa fuerit attreſdēdu erit: an patiēris faci, es multu rubere: aut denigrari: aut viridis fieri videatur: qu[é]admodu[ſ] cōtingit c[ui] ſanguis in aliquo mébzo ex coar, tatio: retinet. 5 Tunc, ſanguis ilico ex duab' guidegi ex, trabédus e[ui] c[ui] ex duab' cepbaliſis. 6 Do si itanō fuerit: im c[ui] aere: attrahit. andi in p[ecto]ze ozeqno ex B clifteri erit cliferi[ā]dus. 7 Do: B. collogntide bothozmarien centauree miors arbanitè: 2 elzebozi alb[ei]: o[ui]z an[ni]o[D]. i. Loquant: oia in. iuy. lib. aq[ui] donec ad vnq reſeate. Deide c[ui]len: 8 Et ex media lib[ra] hui'apoſimatis fiat enema: q[ui] ſi cito exerit: fiat ite: donec bumo[ſ] multitudiſt[ui] cum eo exat. 9 Narib' quoq[us] cōdiſt: 2 ellebozus albus ſuiferant inſufflen[.] 10 Et e[mi]nadiād[ui] vt anacardinu c[ui] ydromelle pos ad ſtōm multotieſ deſcendere cogat: 2 quaq[us] die ſel, ex q[ui]s yniu[n]e aurei pondus in potu ſumend[ui] e. Lui: deſerptio e in caplo de paraliſi. 11 Sartago p[ter]ea ferrea calefaciēda e: 2 capiti multotieſ adeo vicināda: vt patiēts ca pilli aduran[.] 12 Do si h[ui]mō nō ſana: in medicado plus labozabim': caput n[á]q[us] rademus: 2 ex ſinapi trito c[ui] castoreo 2 fortoſimo aceto liniem'. 13 In p[ima] aŭt cui: p[as]ſilio nis ſpecie: poſt flōmiā stringem' forſtiter adiutoria ligádo ſuperi: pa[ſ] sub cōuniſtio: ip[ſ]o: 2 c[ui] spatulis. 2 stringemus tibias ſiſt. 14 Lapiti quoq[us] ſupſuſedēdu e oleu: roſe: 2 ace tu vini: 2 flobotomia faciēda prius in pedibus: 2 poſtea in nasi exſtremitate.

### De graui dormitatione.

### CAP. V.

**Am aliquis** quasi dormiēs iacet: 2 t[ui]c ſentit: 2 moueſt: 2 oculos ſecüd[ui] plurim[ui] h[ui] clasſos: quaq[us] t[ui] d[ui] vocat: c[ui] clamore: aperit: 2 i[te] pa[ſ]tati claudat: ias pa[ſ]titi ſub q[ui] cliferib' acutis q[ui] paulo ante no[mi]naui[m]: curādus e. 3 In os q[ui]s ipſi' mittem' y[dr]omel 2 labozabim' vt deſcedat. 4 Ipsi eni nutrimetù exerit c[ui]s 5 Laput p[ter]ea vsq[us] ad diatritu primu exirodino inſumdem'. 6 Poſt teru[i]i yo de[mi] Sternutatione: puociamque p[er] his que nominauim: 2 rademus caput: 2 liniemus ex, ſinapi: 2 caſtozeo: 2 aceto.

### De ſuplidis q[ui] temp habet oculos aptos.

**Am aliquis** quasi dormiēs iacet: 2 nō moueſt: 2 13 oculi ſint ap[er]ti palpeb[as] t[ui] nō mouet: cōgelatus e ſi ne rigidus. 4 Curādus yo e ex medicinis ſubet: 13 t[ui]n addito vt oleu: ſambacinu ſup caput fundat in o[ie] lib[ra] cuius ſit y[encia] eufozby. 5 Ipsi[us] quoq[us] caput ex caſtozeo e eufozbio: 2 oleo ſambacino liniatur.

### De paraliſi.

### CAP. VII.

**Am aliquis** ſe mouere non valerit, aut v[nui] vel plura ex mébis mouere n[ui] p[ōt]: atq[us] ex ſenſum ammiſit. ip[er] paralifim illius mébi: aut mébzo: i[c]urriſe: p[er] nunciamus. Luius curā incipiem' pillulas feri: das quaq[us] ego compoſui dandoque. 6 B. pulueris pigre: 3. 7. colloguintide interſoris: 3. y. eufozby: 3. y. 2. caſtozei p[er]is asſe ſerapini. opopōac: ſeitaragi indi ſina[pt]. o[ui]z. vy. an[ui] 3. i. centauree minoſis elactery. amboq[us] an[ui] 3. y. g[ui]me i ſucco ruthe diſſoluan: 2 alia ex eis cōſician[em] 2 ki[at] pillule 2 ſi ſunt ex eis decc[é] poſtions. Qua[ps] vnā poſtq[ui]s eger ſupſerit: p[re] tres v[ies] q[ef]ecat 2 nutria: t[ui]c cu[ui] aqua cicer[em] 2 oleo 2 ſinapi: 2 dei[ui] bibat alia. 8 Do poſtq[ui]s ter fecerit p[er] alioq[ut] v[ies] quiſcat. Et nutria: čarne fruſtratim inciſa 2 in ſarta gine frixa: 2 muta genat: in g[bus] ſint ſpecie calide vt p[ip] 2 bis filia. 9 In potu yo ſumat y[dr]omel. 10 Dembza quoq[us] c[ui]s ex oleo coſtino inungan[em]. 11 Do: B. coſti. 3. z. i. p[iper]is p[ire] tri eufozby: o[ui]m triu[i] an[ui]tertiā. 2. i. caſtozei. 3. 5 diſſoluan: oia i. 5. lib. olei de cheiri: a[ui]t n[arc]isco: 2 y[ere] co. 11 Die: bus y[ero] g[bus] g[ef]icit: quaq[us] die dande ſunt due. 3. de anacardino: 2 q[ui] B. cinčiberis: p[ire]tri niſſe: coſti melano p[er]is macro p[iper]is oggi: o[ui]m an[ui] 3. xx. mirre ruthe ſicce asſe arſitologie bacc[ac] lauri caſtozei. ſeitaragiidi: ſinapi: gentiāc[ui]m an[ui] 3. y. inellis anacardi. 3. y. y[anga]n ex oleo:

Tractatus

nuc; et cù melle cocto cōkiciank. Hoc eniż medicamè val
de cōfert palīf apoplezie toſtur: et tremòzi albaras: moz-
fibus ſcorpionis; oibus paffionibus frigidis; et ſpafimo bu-
mido. Lum aŭt ſumif; ilico prouocat ſudore; et ſiſt ſebze.
Co ſi ſumprùs nò aſſert ſanitatè eger ab oſi medicamie
per dece dies abſtineat ex cepta dieta, deide ad ipſo? curaz
redeundù è. Co ſi paralisis ex perculſione; aut caſu eue
nerit; et acciderit ſubito: taliter permanebit. C Unuſ, n.
ſanabitur. Os ſi nò repente ex predictis ſz paulatim et mol-
liter inuaſerit; loco perculſionis emplaſtru hoc apponèdu
erit; qò. R. farinà fenugreſi: ſemen ben: ſemen maalep; ſe
men resin: bdelliu amoniaci adipem anatis: cerà: oleu de
lilie: ex bis fiat emplaſtrum et ſuperponer.

De ſupore è tremore.

CAP. VIII.
De ſupore è tremore.

Am aliquis ſetit aliquò ſuozù mébzo/
rum ſicut è diſpoſitio pe/
dis ſui cuſit ſupidus vicim? in illo mébzo ſupo-
re èſſe. Quapptor eius cura nò eſt differenda
Quando eniż prolongatir tempus huus egrì-
tudinis perducit ad paralisim. Luraù aŭt bec paſſio ex ali
qua parte medicinarù paralisi: et cùz dieta et ſynctione ex
oleo coltino. Co ſi inucter auerit paſſio; eger ex paſſilus feti
dis purgandus erit; et complexio equanda cum anacardi-
no è dieta. C Tremoz aŭt ex eſdem curatur: ex quib? ſa-
natur ſupoz. Sed ſi ex ſuperſku vii potu euenerit; eger
ab ipſo erit abſtinèdis. Similiter ſi aqua que ex niue diſ-
soluitur bibendo banc incurrerit paffionè: ab ipſa abſtine-
te: et balneu calidissimù ingrediatur in quo tâdiu mozam
faciat donec ſudef: et in ſole affidue mozetur.

CAP. VIII.
De tozura oris.

Am hominis
os cōtoquef: et vnuſ
oculis ſuis claude/
re non valet: et ſi p[.]cipitur ei vt sufflet: klatus ab
yna parte tante ex fire videtur: ipſum tunc con-
tozionè pati vicimus. Cuius curà incipiemus

cù soluzione ventris ex pillulis fetidis. Nutrimentù vero
eius atq. ipſi? pori ponimus, vt in capitulo de paraliſi vi-
ximus. C Egrù p[.]terea quotidie in mang ante q. come-
dat ſinapim cum firsum acetoſo gargaricare faciemus. Et
mittemus eù in domù obſcurà; et precipiemus yt ynà nu-
cem muſcatà in parte oris que toſta eſt teneat. C Naribò
quoq ſuſſlabimus conditi vt sternutatio p[.]rouocetur.

C Spòdiles q[.]s colli eiuſ et faciè ei?; et fròté ex oleo coltino
iungere suenit. Et è quotidie de anacardio yni' aurei p[.]
dus ſumèdu. Et ſi paſſio hoc modo soluta nò ſuferit: ad vé-
tris solutionè; et egrì preferuutionè redeundù eſt. C De toz-
tura vero que nò repente ſed paulatì accidit nò loqmur.
Ipsa nàq: nò contingit niſi in frenesi pernicioſa morte iaz
iminente; et est ex ſicitate.

CAP. X.
De ſpafimo.

Am aliquod mébzu alicuius strabi
tur et ad ſuaq redit oriz
ginez aut pleraq ex membris ſic diſponuntur
ipſa ſpaſimata eſſe p[.]zonùciamus. C Spafimus
autem ſubito aut paulatim inuadit. Sed ſpaſ-
mo ſubito cuenienti: eadem p[.]reparanda eſt cura quas pa-
raliſt conferre diximus. In eo tamè fricatione manuum et
vnyctione ex oleo coltino plus vt timur. C Spafimus vero
qui non repente ſed ſuauiter accidit poſt ſebzem aut mul-
tam ventris solutionè: aut multum yomitum; aut ſangui-
nis fluxum: malus eſt et vix curabilis. Quicquid tamen ac
cidat: ei mederi incipiemus. Egrò nàq: ordei aquaz et iura
yngtoſa et molla ADMINIFRABIMUS: et in aqua vulcum te
pidam ipſum mittemus et yngemus ex oleo violato tepi-
do: et ol eo de feminibus cucurbite et p[.]recipue neruozus in
q[.]bus ſpaſimus est radices. In tina quoq: diu mozetur; et ex

am ſubito cuenienti: eadem p[.]reparanda eſt cura quas pa-
raliſt conferre diximus. In eo tamè fricatione manuum et
vnyctione ex oleo coltino plus vt timur. C Spafimus vero
qui non repente ſed ſuauiter accidit poſt ſebzem aut mul-
tam ventris solutionè: aut multum yomitum; aut ſangui-
nis fluxum: malus eſt et vix curabilis. Quicquid tamen ac
cidat: ei mederi incipiemus. Egrò nàq: ordei aquaz et iura
yngtoſa et molla ADMINIFRABIMUS: et in aqua vulcum te
pidam ipſum mittemus et yngemus ex oleo violato tepi-
do: et ol eo de feminibus cucurbite et p[.]recipue neruozus in
q[.]bus ſpaſimus est radices. In tina quoq: diu mozetur; et ex

oleo violato inuingatur. De vino bibat paſ: qò gamè mul-
tù babeat aque admixtum: et ex cibis nutriaſ humidis.

Am aliquis cadit in terraz et tozque
tur et còmouctur: et intel
lectum amitrit: vicimus ipſum epilepticum ef-
ſe. Q[.]s ſi ipſum exi per os: et as comiingit:
aut ſperma egreditur; aut eſſio: paſſio tunc è
p[.]rauioz et yehemètioz. C Si aŭt eger ante acceſſonè ſen
tit quiſ aliquid ex aliquo ſuozum membrozum eleuari: et
ascendendo caput petere: et deinde ſincopiciatur et cadit:
tùc opozet in hozà qua ſentit illud ante q[.]ſistud accidat:
membzum a quo procedit quod prediximus: ſoſtirur ligæ
r[.].p[.]ohibebit nanq: hoc acceſſionem venire. In tempoe
vero quietis: corzus multotiens erit euacuandù cum pil-
lulis cochys: et locus a quo e[.]p[.]oziur paſſio: ex ſinapi: et pipe
re et eufozio: ac melle anacardi erit e[.]p[.]ithand? ybi epi
thima dimittendù erit: donec locus veſicetur a veſice ru-
pantur: et aqua que in eis collecta eſ: effluvium. Iſpeq
q[.]sò n[ò]cito ſunt consolidande: quin imò dimittende vt quod
in eis colligitur emanet deinde consolidentur. Hoc enim
omnino huus egritudis certa salus eſſit. C Ad yltimi
tiam ventofe cum pauca ſcarificatione: ſuperponere vtù-
le eſt. C Egrì vero ſi ante acceſſionem nauscom aut trifui
tiam aut còdie tremozem ſent: et deinde egritudinis ac
ceſſio ſequitur: cogendus eſt multotiés vornere ex aliquo
vomitu: deinde pigram in potu ſepe accipere conuenit. to-
macho quoq: emplaſtrum et ipſica: et roſis: et maſtice: et coſtì
ce t[.].b[.].uris: cum vino odòziferò: imponendu eſt. C Nutri-
mentum p[.].terea eius totum taliter statuatuè diſ: vt pa-
cui ſit ſuper ſubluitatur: ſut caro fria: in ſartagine: et ca-
ro cocta in caſolis: et cibus qui ſit de aue quadam que ba-
bet in palato dentes: et vocatur guatuid: et caro de volatili,
bus: et edina. C Co ſi enim epilepsia ſentium ſuferit: c[.].t[.].o
conſtitas et debilitas: neq: aliqua de p[.].re dictis significationi
dus inueniatur: egrò pillule cochie multotiés ſunt tribu-
du et eius conſeruatio ſubtilianda: c[.].t[.].i[.].o
b[.].i[.].landus. C Si eiu
tem cum epilepsia in facie et oculis rubedinem habuerit:
è venarum croſſiciè: flobotomádis ex vena ſaphena erit.
Sanguis etià: c[.].ar[.].n[.].itate carniſitate tibiarum: cum venſiosus
erit ex[.].trahendus. Capiti p[.].terea: oleum roſem, et acutum ſi
perfundantur: et abſtincat a vino: et a cepie: et allys: ac ſina
pi: et po[.].ris: et apio: et fabis: et canabit: et poſtremo ab omnibò
fumù caput aſcedentem et replentem generantibus.

Am aliquis cadit in terraz et tozque tur et còmouctur: et intel lectum amitrit: vicimus ipſum epilepticum ef se. Q[.].s ſi ipſum exi per os: et as comiingit: aut ſperma egreditur: aut eſſio: paſſio tunc è p[.].rauioz et yehemètioz. C Si aŭt eger ante acceſſonè ſen tit quiſ aliquid ex aliquo ſuozum membrozum eleuari: et ascendendo caput petere: et deinde ſincopiciatur et cadit: tùc opozet in hozà qua ſentit illud ante q[.].ſistud accidat: membzum a quo procedit quod prediximus: ſoſtirur ligæ r[.].p[.].ohibebit nanq: hoc acceſſionem venire. In tempoe vero quietis: corzus multotiens erit euacuandù cum pil lulis cochys: et locus a quo e[.].p[.].oziur paſſio: ex ſinapi: et pipe re et eufozio: ac melle anacardi erit e[.].p[.].ithand? ybi epi thima dimittendù erit: donec locus veſicetur a veſice ru p antur: et aqua que in eis collecta eſ: effluvium. Iſpeq q[.].sò n[ò]cito ſunt consolidande: quin imò dimittende vt quod in eis colligitur emanet deinde consolidentur. Hoc enim omnino huus egritudis certa salus eſſit. C Ad yltimi etiam ventofe cum pauca ſcarificatione: ſuperponere vtù le eſt. C Egrì vero ſi ante acceſſionem nauscom aut trifui tiam aut còdie tremozem ſent: et deinde egritudinis ac ceſſio ſequitur: cogendus eſt multotiés vornere ex aliquo vomitu: deinde pigram in potu ſepe accipere conuenit. to macho quoq: emplaſtrum et ipſica: et roſis: et maſtice: et coſtì ce t[.].b[.].uris: cum vino odòziferò: imponendu eſt. C Nutri mentum p[.].terea eius totum taliter statuatuè diſ: vt pa cui ſit ſuper ſubluitatur: ſut caro fria: in ſartagine: et ca ro cocta in caſolis: et cibus qui ſit de aue quadam que ba bet in palato dentes: et vocatur guatuid: et caro de volatili, bus: et edina. C Co ſi enim epilepsia ſentium ſuferit: c[.].t[.].o conſtitas et debilitas: neq: aliqua de p[.].re dictis significationi d[.].us inueniatur: egrò pillule cochie multotiés ſunt tribu du et eius conſeruatio ſubtilianda: c[.].t[.].i[.].o b[.].i[.].landus. C Si eiu tem cum epilepsia in facie et oculis rubedinem habuerit: è venarum croſſiciè: flobotomádis ex vena ſaphena erit. Sanguis etià: c[.].ar[.].n[.].itate carniſitate tibiarum: cum venſiosus erit ex[.].trahendus. Capiti p[.].terea: oleum roſem, et acutum ſi perfundantur: et abſtincat a vino: et a cepie: et allys: ac ſina pi: et po[.].ris: et apio: et fabis: et canabit: et poſtremo ab omnibò fumù caput aſcedentem et replentem generantibus. C Electuarium quod omni epilepsie speciei remediuſ af- fert. R. p[.].iretri: p[.].iteleos: ſticados. oium ana. 3. p[.]. agarici. 5. 5. cozduomeni recentis: et acutis: ſaſe optime arithologie rotum: de: omnium an. 3. i. 5. deinde extrabatur succus ex ſquil la: et miſtus cum pari quantitate mellis coquato: et p[.].ſicantur ex eo species: et fiat electuariù ex quo patiens quoti die ſumat et caueat ſibi a croſſis cibis.

C Electuarium hoc omnibus epilepsie ſpeciebus: ex cepta
yna ſanguinea: quam galienus nominauit: z nos etià eius
fecimus mentionem: opitulatur: cui vidi còſerre flobo-
miam ex ſaphena prius: et poſtea ex basilica. Deinde eius
regimen ſit ex bis que ſanguinè in cospoze minuunt et ipſ
infrigidant. C A carne p[.].terea et vino abſtineat et bibat
rob acetoſo: fructuum: capitì quoq: ſupponantur ea que
( ipm ifridat. De incubo. CA. XII.
Am aliquis in ſomno quasi rem granem
aliquid ſup: ſe cadere ſenſerit:
incubù pati denunciandus eſt. C In ipſius ita
q[.]. cura nò eſt tardàduz, ipſe enim epilepsie p[.].ze

Am quis in ſomno quasi rem granem aliquid ſup: ſe cadere ſenſerit: incubù pati denunciandus eſt. C In ipſius ita q[.]. cura nò eſt tardàduz, ipſe enim epilepsie p[.].ze

Nonus

42

ambulue est: iſaſs quoqz preecedit. Eger ergo ſi in coloſu ru
beus fuerit et venas habuerit plenas ex ſapſbea erit minu-
mentus: et vêtoſe in carnoſitate tibiæ ponède ſut. C Eger
pzeterea a potu vini: et reſa vulciu comestione abſtinentus
erit: et p[ic]pue ab oſi re que multu generat ſanguineſ. C Qu
ſi buic còtrariu acciderit vêter ex pillulis cochys multo-
ticns erit ſoluendus: et eius regimen ſubtiliādi: exerctito
quoqz vêtredi erit: et meb[ra] inferio[ra] erut fricanda.

C De melancolia.

CAP. XIII.

Am alicui
 cogitatòes male fine ca ma
 nifesta acciderint: et timor et
 tristitia in eo preualuerit melancolie principi
 in eo erit. Lu[ta] aut res ad hoc deuenerit: vt etià ea
 que cogitare cepit oze p[oz]mat: verbaq[ua] ſua atq[ua]
 actus permiſcat: à melancolia p[ec]cta est. C Lui ergo be
 male cogitatòes et tristitia et tribulatio accidut: anteſt pre
 ualere incipient: ſuccurrêduz est. Quia ſi preualuerint: cu-
 ra erit difficilis. Qu[ia] ſi c[um] melancolia fuerit doloz ventris et
 inflatio: et malus colo[ra] et diſestionis corruptio: z v[omitus]
 acetoſus et ex creationu multitudo incipienda est cura cuz
 ſlobotomia ex basiſica: at[que] ſaluatella ſinſitu man? Et ſi
 ſanguis viſu fuerit niger: dimittat: egredi in ſp[ite]tura mul-
 ta. Subtilis aŭt et rubeus ſi fuerit: ilico reſtringêdus erit.
 C Eger vero ex rebus leniètibus è nutrièdus: vt ſut aleſ-
 fidabagie qui ſunt ex carne edina: et arietina: et mittenden
 est in balneu in quo n[on] diu mozet. C Poſt bec aŭt deco-
 ctione de epibitho qua[na] ego poſtui vtaſt. et bec è decoctio
 de epibitho. C mirabolano[que] inſoq[ui]a, 3.x. polipody, 3.5. ſe-
 ne, 3.5. viiij. turbith. 3. iiij. ſticados. 3. x. paſſulat[que] enucleat[que]
 3. x. epibimi cretenſis. 3. x. Oia ex [cepto] epibimo in tri-
 bus libizæ aque coquant[que] ſondec ad ynà lib[ra] et medià
 redecât. Cum que hoc factu fuerit: addaſt epibimù et ilico
 ab igne remoican[que] et mittantur donec infrigidari cepe
 rint. Lu[que] ifrigida at[que] fuerit: manib[que] fricata colenſi.
 C De
 inde fumant[que] agarici due tertie. 3. vi[nus] aloes, 3. i. ſalis idi.
 3.5. ellebozi nigri: quarta vi[nus] 3. ſiciantur c[ui] melle: aut
 c[ui] nulep et fiant ex c[is] pillule que per tres hojas ante deco-
 ctionis acceptione ſimède erit. Poſtea ſumat decoctio-
 nè. Deinde tribus diebus quieſcat. In bis aŭt diebus qui
 bus quieſcit: nutriatur ex bis que preſidimus: et in potu ſut
 mat vinu ſubtile et claru et bene odozifeq[que] poſt bec quoq
 itez: ſoluendus est vt p[ii]ns: poſt vero ita vt p[red]ixim[] ter
tio iterandus est. Quarta quoq[que] potio ei danda è. C Eger
 vero ab omnibus que colerà generant nigras: abſtinentus
 est: vt ſunt carnes filuſtres omnes: et caro vaccina: et poz-
 cina: et magnaru capararu et fabe: et caro salita: et caſeus yet
 et p[ro]p[rie] ſentes: et omnia oſera nifi humefacientia. Utiet
 p[zeterea] vinu ſub vina: et labo[que] et vigiliatas: neq[ui]z patiatur
 famem neq[ui]z ſitim: vino vero ſubtili in potu vtaſt: et p[ec]pi-
 c]ndum est: et p[ro]p[rie] ex medicinis quarum mentionez in
 ſequentib[que] facturi ſumus cuz egritudines ſtomachi nomi
 nabinus. C Si aut[em] c[um] melancolia ea que nominauim?
 n[on] fuerit: acciderit que poſt freneſim: aut longa mozam
 ſub ſole: aut perculſionem in capite: in principio ex cepha-
 lica ſlobotomia est facienda: et capiti studiuz adhibendu:
 et reliquio regimie q[ui] d[ix]imus p[ro]p[rie]. C Aqua p[zeterea]\ tepida ab alto loco ſuper caput fundenda est: deinde oleu[n]
 roſeum c[ui] aceto vini capiti inſundatur: et lac muliebe de
 ſuper mulgeatur. C Naribus etià oleu[que] de ſemine curuc-
 bite oulcis: et lac muliebe inſicyantur. C In balneu quoq
 3.5. ſepe mittend? est: et multus ex aqua tepida capiti è ſup-
 fundêdu. Eger etià oia odozira[que] frigida ſunt odozet.
 C Si aut[em] c[um] melancolia nibil fuerit exq[ui] que d[ix]im? in

principio matrix vena dextru brachy aperienda erit et ſani
ſuis erit còſiderandus: et vt p[red]iximus faciendum: et re-
 gendu[que] vt d[ix]im? Et poſt[que] hoc regimen inſirmo adhi-
bueris: per aliquot dies quiſeere dimittendus eſt: deide
 vt p[ii]ns in cura eius incipiensum: donec ſanitatis fiat re-
 ſtitutio. C Studium vero totum quod erga melácolicos
 est obſeruandum: est vt ip[ing]uencu[que] et carnoſi fiant. Ex quo
 eniſ p[ic]ngues et carnoſi ſuerint: et ilico ſani erut. C Libi aŭt
 qui illis congruunt ſunt caro arietina: et edina. et gallina-
 cea et panis de simula. Opirus autem panis: nullo modo è
 eis congruis. C inum quoq[que] ſubtile: et clarum eis còenui-
 ens est. C inum vero croſſum: n[on] est eis bonu neq[ui] nigrus
 C Lac autem recenter ab vberibus ex[tractum] duſu ad,
 buc calet: eis confert: et p[ic]es recètes et ſi ſami de cucharo
 facti et oleum amigdalinum. C P[zeterea] audire cantile
 nas et gaudere et habere an[se] re ſes deliciosas et doz[ui]re plus
 rimum: confert eis. Econtrario vero cogitare: et ſolus mo-
rari: et vigilare maxime nocet eis.

C P[illule] que coleram nigram expellunt ex quibus daſ
 his qui decoctionem ſumere nequeunt. C p[er]epibimi cretet
 ſis. 3. xx. polipody: agarici: amboq[ui] an[que] 3. x. ellebozi nigri ſa-
lis indi: ambozu an[que] 3. 5. ſticados. 3. vy. pulueris yerepigre.
 3. xy. bibat ex c[is]. 3. iiij. C In diebus vero quibus quieſcit
 eger debet ſumere ex electuario quod vocatur letificas:
 quod. C p[er]melliffe: cozticuz citri carioſilo[que] gallie muſcate:
 maſticio: croci ozientalis cinamomi nucis muſcate: carda
 momi: neberemiſch: been albi: et rubei: c[edo]arie: doz[oni]ci:
 feminis o[mi]cini maiotis feminis o[mi]cini ſubfilatio: o[mi]n
 partes equales: muſci c[u]tuz est decima partis vnius. De
 inde fumantur chebuli. 3. xx. et emb[el]x. 3. x. terantur: et in tri-
 bus libizæ aque coquant[que] ſondec ad ynà redecant: carlen[que].
 In colatura vero mittatur mellis lib. i. Deinde buliát do-
nec aqua consumpta ſit. Poſt ex hoc melle conficiant: p[ie]
dicte species: quod tamen in pondere ſic triplus ad speci-
es: de quo cum necesse fuerit ad magnitudinem auellane
 ſumendum est. Doc enim medicamen letitiam: et coloris
 pulcritudinem et diſgestionis bonitatem operatur: et retar
dat canos.

C De catarro.

CAP. XIII.

Am caput

aliciuus in egressio balnei
discooptus fuerit. Aut poſt

exercitiu: aut poſtaliud: fueritq[ui] aer frigidus
et ventus septétrionalis: et acciderit inde narib[que]
 palato p[ur]itutus et c[öm]otio: et ſternutatio: pan-
nus tunc cale faciendus erit: et capiri ſupponendus: in quo

tádiu mozetur donec eger caloſes in capitis profundatuè
penetrasse ſentiat. C Deinde nigellam odozare incipiat: et
p[ro]nocietur ſternutatio: et cauheat ne ſupinus iaceat: et come
dat paruſ. A vino quoq[que] omnino abſtineat. O ſi paſſio ex
appositione p[anni] calidi alleuiata n[on] fuerit: neq[ui]z minuſi
per ip[er]num fiat ſlobotomia ex cepbalica: et ſoluitur natu-
ra ex rebus que n[on] exasperant: ſicut bec decoctio quaq[ui]n
potu ſumere debet qui tuſsim patitur: et in p[ecto]re asperi
tatem habet: et indiget ventris solutione que. C p[er]iuinbas.
xx. ſebesten. xxx. paſſularuſ enucleatarum. 3. x. violarum
fic. 3. iiij. radicis liquiritie fricate. 3. 5. ficus citrinas. ex coq-
tur in tribus libizæ aque donec redecant ad vnam et colé-
tur et in colatura diſsoluantur caſſie fiſtale. 3. vy. terenia.
bin. 3. x. C De ſi neq[ui]z ſlobotomia p[ro]fuerit neq[ui]z v[etr]is ſo-
lutio et materia ad p[ectus] deſcederit: et c[öm]oueantur tuſi
ſis et ſeb[zi]s ilico fiat ſlobotomia: et patiens a carne abſti-
neat et v[ino] et in potu ſumat aquam ordei et muraba viola-
tum: quádiu calor fixus perſeuueruit: et tuſis fuerit fic-
ca et aspera. C Sed poſt[que] calor quicuerit et tuſis molliſi-
cata fuerit: et ſcreare inceperit. Dec decoctio quaq[ue] die c[ui]
muraba violata p[anda] erit: donec p[ectus] munificetur et

f z

Tractatus

tussis sederet; et vox clara reddatur;que. B. ficus citrinas, v. unibas; e. sebeſtè; e. r. paſſularium albi; et enucleatuz. 3. e. liquiritie excoztate. 3. 5. coquatur vſa3 ad diſsolutio. nem et colentur; et dentur ex hoc omni die. 3. iy. in potu cu5 muraba violat. 3. 5. Si vero tuſſis iueterauerit ac diu permanerit; tunc ostendemus qualiter curanda fit; cum de tuſſis cura tractabimus. C. De fi curſus in naribus diu perfeuerauerit; et no fuerit calo: ſlurus erit reſträngedus ſuffumigando nares per traiectozius. C. Et fi quod pna- tio ſe efficit ſubtrile; et acutum ac citrinum fuerit ſuffumigae fiat ex ſulphure infuso pritis in aceto et poſtio ſiccat: aut ex fabie; aut odco excozticatis; et in aceto prius iſſuis et poſt ſiccatis; aut ex cucharo albo; et sandalo albo. C. De fi neq. calo2 neq. 3. rubedo in facie fuerint; ſuffumigatio fiat ex costo; aut thure. Dec nāq. 3. ſuffumigatio flurxū reſtrigit.

C. De obtalmia.

CAP. XV.

Am ea

que in oculis alba ſunt in rubéri
nem mutata fuerint: fluxerintq
lachrime: et in angulis oculo2uz lacrimalib9 lip
pirdito collecta fuerit. Dicimus tunc egrui pati
obtalmiam: et quanto plus ſint homatum yebe

mentia: aut ipſo2uz affuerit mino2atio tāteto erit obtalmie
fortitudo aut eius debilitas. C. Deteri03 aute3 obtalmia
eſt: cum alba oculo2um videtur inflata et adeo eelenata vt
oculorum cooperante nigridem in calpe2re uferentur.
C. In principio vo curatio2is obtalmie: cephalica e flōma,
da: ex manu vel brachio ptis 3rie in q e ocul9 infirm9 nifi
leu1is fuerit obtalmia. C. Et 3qto ſo2tio2 fuerit obtalmia:
tātā plus e minuēdu ex ſanguie. Deinde vêter ex mirabo
lanis citrinis; et tereniam: ex ſucco fructu2 soluendus est.
C. Et eger a carne et vino: et rebus vulcibus abſtinere 35
cibum minuere. Q. si ſita no suffecerint ſief album in la-
cte puellaz lactentis: fricandum et in oculo distillandum.
C. Et ſi lippitudinem multitudine in oculo collecta fuerit:
raius coto inuolatur; et made2iat in aqua: et cum eo oculus
ab: illa lippa mundetur. Deinde puluis albus aspergatur;
tSUPERPONENDO oculis aliquid ſuinerit ſuſtenetur; et lige
tur; et eger in domum tenebr01am mittatur; et ingeniandu
est quantum poſsibile est vt ſomnus prouocetur. Laucet
tamen ne ſuper oculum infirmum do2miat et ne caput de-
preſium ſit: ſed ſuperius eleuatum: neq. vestimento2u ca-
pitia ſint stricta: neq. in faciem ſe diu proyciat. C. Si aut
oculus leuio2 fiat: et doloz ſedetur ac lachrime minu: flo
boromia iam facta 2ventre ſoluto balneum multotiens 2
frequenter ingrediatur. Ex hoc ent3 passionem reliquie diſ
solventur. C. De fi in oculo bume2oſitas et grauendo rema
ſerit: puluis citrinus erit immittendus. C. Ex bis autem
que habentio2almium multum conferunt: eſt: vt frons
et palpebze: ex hoc liniantur epitbimate: quod. B. ſief me-
mithe: rofarum aloes licy: sandali rubei: faufel: crociotie:
talis: oiu2 ari. partes equales: ſiant ex bis pille. Cumq2 ne-
ceſſe fuerit refoluatur vna ex eis in ſucco cozianpri aut
in ſucco endiuie aut cu3 aqua roſata: et linia2 cum eo ſi de-
us voluerit.

C. ſieſ album. B. ceruſe ablute. 3. 2. farcocolle crosſe. 3. iy. dragaganti. 3. 1. opy. 3. 5. fiant ex his ſorme lenti similes.

C. Puluis citrin9 B. farcocolle. 3. 2. aloes. 3. iy. croci. 3. iy. mir re. 3. i. licy. 3. 4. ex eis optime tritis immittatur puluis cum opus fuerit.

C. Puluis albus. B. farcoccollam albam et pinguè que mit-
tatur in lac mulieris: quod melius erit cu3 alicuius inuen
cule fuerit: et dimittatur in ymbra donec ſiccetur: et tera
tur optime: et omnibus. 3. 2. ipſius addantur de ſief memi
the. 3. y. que iterum optime trita reponantur: et cum opus
fuerit in oculum mittantur.

C. De vlceribus oculorum.

CAP. XVI.

Am in

Am in oculo foſtis dol0: et p[unctio] neci-
ua ac pulſus ſentiuntur: et lacrima
ru5 fluit multitudine: cum palpebze e1euantrur et
oculi aperiuntur: Loca que ſi ut in albi ipſo2u
inueniuntur rubea: et ſi totum fuerit rubcum: et
ynus locus magis rubere inuenitur. Aut in ni-
gredine locus aliquis albus apparat: pulſtu1 iam in oculo
exzo2a eſt. Ad hanc vero curandum paſſionem neceſſa
rius est medicus in curis oculo2um valde iſtructus. Nos
tamen curationis iſpus ſummatis et aggregatio2es dicem9.
C. Dicimus itaque q[ui] vlcera que in coniunctiua nafscm
tur hoc eſt in albi oculo2um: no adeo ſunt timenda yt ca
que in cornea hoc eſt in oculi nigredine ſunt. Determiſe
vo vlcerum: eſt illud quod in nigredine ſub pupilla epiſit
Eminentia nāq. 3. ad iſtud eſ veloci2. C. Do2um autem
vlcerum curam cum flobotomia incipere debemus: et ſan
guinis e[ EXTRA]RE multitudinem: ſecundus q[ui] poſsibile fu-
erit. Conſequenter autem venter ſoluendus: et eger fi,
bi cauere debet a carne et vino dulce: et eſſe contentus ber-
bis frigidis: et i potu ſola aqua yti. C. In oculovero initio
ſie album cum lacte mulieris mittendum: et ſi pulſus i3a
allectari: et ſedari videnter: iſper calque eſt q[ui] egritudo sol,
netur fine ſaniei collectione. C. De fi pulſus poſt ſangui,
nis e[ EXTRA]RE tionem et ventris solutionem: ac ſieb albi im-
moffines quiſcere et n[im] videtris: para2ia fidicia in hoc quod
diximus eſt babenda. Et itaq2u tunc ſief de olibano mitt6
dum in oculum: et pila aliqua oculo ſuperponenda: et cum
ligatura stringenda: ante vero 3c hoc eueniat: oculis ſua-
uiter eſt ligandus: et ſine ſuperpoſitione pille: et non cefſes
in oculum de ſie de thure ſepe diſtillare, donec ſanie in
pupilla videatur. Et quoq. eni hoc vifix ſuerit: ſieſ ve plu-
bo yti neceſſe erit vlq2u quo p[ro]ſunditas fiat plana: et tota
caro generetur. C. Ea tamen que diximus: tunc ſunt faci-
enda: cum pulſula non eſt magna. Quoniam cum magna
fuerit: fueritque iu2ta papillam: aut inferius ea: erit tunc
neceſſe yt cum elieſcir medicetur: ne oculus mineat. Ad
pile quoq ſuperpositionem: et ligaturam erit erudendu.
C. Eger p[re]terea ſemp ſupinus iacere debet: et a fo2ti mo-
tu abſtinere. Cum autem caro in loco vlceru2 perfecte ge-
nerata fuerit et v[]lycus apofostati carne replectus fuerit:
remanebit ibi in oculo albedo. C. De fi vlcyus fuerit p[ro]ſu
dum: albedo erit croſſa: et ſi in ſuperficie tantum corne
fuerit erit ſubtilis. C. Ullcus quoque ſi a pupilla fuerit
remotum: et ſtereteri ſeparatim per fe: veſtigius illud quod
remanet: n[ib]il mali faciet. Si autem papillaz ſuerit
quando2 poſt vlceris curationem: veſtigium remanens
p[ro]bibebit v[isionem]. Qua2p[]opter tunc eſt ytendum me-
dicinis q[ub]us veſtigiu2 q[ui] diximus abſtergi et veleri poſit.

C. De his que in oculis cadunt ſue ſit pilus ſue palea ſue alind.

CAP. XVII.

## Nonus

43

Amatur

refina id est gumma pini: z per
oculum trabatur: z extrabit il-
lud quod in oculo cecidit.

De albedie q. fit i. oculo. CAP. XVIII.

Lbedo

que in oculo contingit: est: velle ti-
um post vycerum curationem re-
manens quando consolidantur. Que cù in ocu-
lis puerozum fit leuioz est ad curandum 55 cu5
accidit annoſis ſit: ad ſanandum fortaſſe im-


possibilis exiſtit: niſi ſubtiliſſima fuerit. Dec autem paſſio ex his medicaminibus curanda est: poſt 55 eger balneum egressus fuerit aut faciem ſuper vaporemque calide vy quequo rubea ſit tenuerit. Si tamen ex hoc medicami ne in venis oculi rubedo z doloz prouenerint per aliquot dies: ab eo quieſcendum est: donec oculus quieſcat: z poſt ad id redeuſum.

Medicamen yalde vtile ad albedinem remouendam et cito eradicandam. ego quoq5 nò vidi quod eo meli5 aut equale eſſet ad albedine5 delenda5. R. masafume: ipume maris ſtercozi magni lacerti: baurach: cuchari bigert: o5 um an parties equales. Deinde ſumantur acor: celidonie ſeni ambozum an. 3. 2. eoquantur in libza yna aque donec ad quartam redeat: z colentur: z ex bac aqua imbibantur species quas priediximus: ita q. conficiantur ex ea: z ſic. centur in vmbza: deinde interim terantur z conspergant vt prius z ſiccentur. De poſt 55 quater factum fuerit: ſiccentur z terantur: z in oculo mittantur. Hoc eni5 medicamè multi vt priediximus compar exiſt in remotione albedinis. Remouct enim hoc medicamen groſſam albedine5 etiam ex oculis animalium.

De ſcabi: z ſebel.

CAP. XIX.

Am palpebza

inueratur z interius
appareat rubea z af-
pera: ſcabies adest. Et cum ſuper alba oculozi
ac ſuper nigredie videtur ſimilitudo pannicui
li ex venis rubeis z crosſis texti: adest paſſio q
vocatur ſebel. De yero due paſſiones graues ſunt z croni
ce: z vix curabiles: patiens tamen dum ſanus est flobo-
mia ex brachio z fronte z ventris solutione vt debet: z in
comestio vitare dactilos z ſilamos de melle z vitet ebzie
tarem. Et quando nò est plenus: ſepe ingredi balneuz est
ei vtile: z frequenter immittere oculo ſief rubcum ſimili
ter confert.

C. ſief rubeum. R. emathitis: colcotar combusti: amboz an. 3. 1. 11. eris vt. 3. 1. mirre croci ambozum an. 3. 1. piperis longi. 3. 5. conspergant ex vino veteri: et ſiant ex eis ſief. D. is pieterea egritudinibus viride confert ſief cuius descriptio in capitulo de yngula continetur. Oz ſi paſſiones ilſte vertuo ſiant: ſcabies fricatione indigebit: z ſebel: collectione. Non tamen menſure huius libri congruit vt de his tractemus.

De lachrimalibus cù purlunt.

CAP. XX.

Adinia

tenera ſumatur z conteratur z fi
ant ex ea magdaliſes parui: z ex
olco violato inungatur: z oculis ſuperponatur
z in hozo doziendi ligentur: roſatum tamen
melius est: z citius confert. Et ſi hoc nò suſ-
ſecerit: lètes abſis cœticibus z ſumach z roſe rubee: z gra-
nati carnoſitas ſumatur: z cum trita ex careno cœspergan
tur z moze emplastri ſuperponantur. Oz ſi non ſuffecerit
ex cephalica p. ius flobotometur patiens. Deinde ex ve-
na frontis: z ex venis que ſunt i angulis lachrimalib? Ue-
ter quoque frequenter ſoluatur: z balneum multotiens
ingrediatur.

De yngula.

CAP. XXI.

Am aliquid

panniculo ſimile: ex an-
gulo qui è a parte naris
oziri videtur: z album oculi cooperire z pucnit
vſq3 ad nigredine5 generatur paſſio que yngu-
la dicitur. Luius nocumentum: tunc ſolum est
peius: cum peruenit ad nigredine5 parte que est inſpa
pillam. Dec igitur paſſio dum ſubtilis est cum ſief viridi:
z ſief de calcàtho est medicanda. Si autem yetusta ſiat z
croſsa cum ferro est exponiula.

C. ſief viride q. confert ſebel: z ſcabiæ: z yngule: z albe-
dini. R. 5. 5. 5. colcotar vſti. 5. 1. arſenici rubei: baw-
rach: ipume maris omnium. an. 3. 1. ſalis armoniaci: 3. 5. ar-
moniaci. 3. 1. Armoniacus in ſucco rute viſſolatur: z ſpe-
cies ex eo cœspergantur z ſiant ex eis ſiek: z eni5 mirabile.

C. ſief de calcantbo q. còſert yngule. R. eris vſti calcan ti: ambozum. an. 3. 1. 5. 5. 5. 5. 1. 5. 1. 5. 1. armoniaci: baurach: arſenici ſulimati: omnium an. 3. 1. teràtur: z per bebdoma: dam vnam dimittantur. deinde ſiant ex eis ſief: z frice: tur yngula cum eis.

De macula rubea: ex poffuſione v alia re. CA. XXXII.

Am in

oculo ex percuffione aut ex re alia punctum rubeum fieri contingit ſanguis qui ibi est: viſſolendus est: poſt 55 estua tio quiueret. ſumatur igitur arſenici rubei olivani: mirre: armoſiaci: omnium partes equales z ſiant ex eis ſief. Qui in ſucco coriàdi fricentur: z in oculum viſſillétur tamdiu 55 diu tamen doloz perſuèrant: al. bugo oni ſumenda est z olco roseo miſcenda: z cotum ex eis inuolitum: oculo est ſuſperondendum.

De lachrimis.

CAP. XXXIII.

Am lachrimales

oculozui an. culi
femp humidivi
dentur: patiens quotidie ieciuus balneum in-
grediat: z in oculum alcohol istud mittat.

C. ſtud autem alcohol. R. thutie. 3. 2. coalli rubei: mirabolani citrini fricati: aloes omnium an. 3. 1. 1. pi. peris. 3. 5. ſiat ex his puluis qui affidue mittatur.

De debilitate viſus.

CAP. XXXIII.

I cum

debilitate viſus humiditatis ſi,
gna apparuerint manifeſta: que i
tempoſe famis z exercity paruſer diffoliui vi,
deantur. Pillaule cochie multotiens erunt affi-
due tribuède. Nutrimentum quoq5 patientis
desſiccatuum eſſe debet: z eger ſepe vome re cogendus è.
pulueres etià desſiccatiui oculis ſunt immitendi. Oz ſi cuż
predicta egritudie affuerit ſiccitas: z corpoſis obſuſatio
nutrimentum erit augmentandus: z vinum in potu tribu
endum: ac ſuper caput ipiſus aqua tepida fundenda: z in
curnatio ſuper eam facienda. Balneuz pieterea ingredia
tur: in quo tamen non multum ſudef. N. aribus quoq5
olcum de amigdalis vulcibus atq3 auribus: est immittè
dum. Oculis vero lac multieris adoleſſetis quoq5 die
est inyciuendus. Nò etiam frequenter fieri conuenit. Dec
quoq5 debilitatis viſus ſpecies foſtioz fit in tempore ſa-
mis: z dum venter vactus fuerit.

C. ſonſectio alcohol q. valde acuit viſum qui cauſa huo-
ris debilitatur. R. thutie ablute z ſiccat. 3. 2. Odeinde ex
trabatur ſuccis ſanſuci viridis z per noctem yna3 refide
re dimittatur: z coletur ex quo tbutia consperſa dimitta-
tur: z reponantur. Et cuż necesse fuerit oculis imittatur.
Ad hoc pieterea valde confert ſief de fellibus.

f 3

Tractatus

T de tumoze palpebtartum.

CAP. XXV.

Pithimetur

T de cœurfis pilis q nascunt i palpebis ma
gis iteri? debet et pungit oculuz. XXXVI.

I pilus

fuerit ynus aut duo: alys palpe/
biarum pilis cu mafice: aut oleo
fsceni sunt annectendi: aut radicitus euclantur
et loca a quibus euusli sunt cum ferro acuto vt
acus aduratur. Si autem multi fuerint necesse est ut ca/
ro palpebez incidatur: loqui tamè de hoc nostri libri men
suram pzertercreditur.

T de aqua deſcédete in oculum. CAP. XXVII.

Tandoq

alici videtur qo ante se ha
beat cimices: aut alia parua
corpoza subtilia et radioſa. Qz aliquando cauſa
ſtomachi: aliquado ex propio nocuméto ipſi-
us oculi contingit. Ideoq3 differentiam inter

hec duo consideranda est: neq2 pro paruo est habendum
cum hoc accidet euenerit. Ex eo náq3 qo cauſa ſtomachi
accidit: nò è multu timédu o oculo nocuimetú ſerit. Et
eo yo qo ex ppo vicio oculi cótingit yalde timendú è hec
aŭt paſſio dui recens est yt i principio: cu medicis curabilis
est. Sz cù iam ad perfectione euenerit ſanari nò pòt ni-
ſi cum inciffone: et ſoſtale etiam incíſio pndeſſe nò pote
rit. Quapopter differentia inter hec duo predicta viliſe-
rit est inueſtigandum que eft pout vicemus. Quaúdo
imaginationes que videntur ytricq apparent oculo exſi-
mandum est contingere hoc ex vitio ſtomachi: et econuer
ſo. Et est cum imaginationes in boza ſatidq et in hozma
le digestiónis plurcs solito videntur in boza autè famis
et laboſis paucioſes apparent: exſtimandum est etiam hoc
ex ſtomacho eſſe. Et ſi ex quo ite imaginationes acci-
derunt duo pzerterierunt menſes aut plures: et in pupilla
nò fuerit yſa conturbatio: exſtimandum est etiam hoc eſ
ex ſtomacho. Et Quando autem iſte exſtimationes tibi ag-
gregate fuerint: pillulas chochias in potu tribue: et ſi paſ-
ſio omnino remouetur: iam exſtimationes predicte certi-
ficate fuerunt. Et si autem yni tantum oculo apparue-
rint: et yno modo in omnibus bozis permanſerint: exſtimá
dum est vicium aque adſſe: precipue cum in pupilla non
fuerit obſuſcatio. Obſuſcatio nanq2 ſi fuerit in pupilla
oblitatio iam tunc erit ſublata. Cum autez paſſio hec
in oculo proſoria fuerit pribibendum est infirmo ne cum
ventoſis minuat ſanguinuine: neq3 ex brachio: neq2 come-
dat píſces: nec omnia que humectare poſſunt. Uenter ve
ro freqnter ſoluendus est ex pillis cochys: et eger ex cale-
ſeiiuus et deſſicatiuus nutriens est. Ydromel pzererea
in potu ei tribuendu: et in oculis ſief de ſellibus mitredú.
Sief de ſellibus qo proficit aque a principio etvilatatiói
pupille. Et eis qui poſt occafium ſolis nò vident et tenebroz
ſitati yſus que eſt ex humoze. R. fellis gruis fellis sabot
fellis yrcini: fellis accipitriſis: fellis aquile: fellis perdicis:
omnium ſiccoium ynium aut plura. Sumatur quoq2 pro
oib.º 3. ß. itop2 ſicco: euſoq2 by: collogntide ſerapint: oium
an. 3. i. trita aggreget ex ſucco ſeni. teneri: et mittá i oclo.
De nictolopis. i. q poſt ſolis occafuz i vidét. XXXVIII.

D hoc

vile exſit et epar caprinum ſinde/
re et ponere ſuper vnam ſectione
piper longum: et cooperire ipſam ex alia ſectio-
ne pipere longo in medio exſiſtente. Deinde po-
nere ipſum in furore: et vimittere ibi donec aſſe-
tur et nò deſſicet: q perfecto piper longú qo in medio erat
ſumatur: et bene teratur cum paucu muſco: deinde ex li-

quoze qui ex epate affato expeſſus fuerit conspergatur et
ſicetur: et in oculum mittatur. Aut fel caprinum cu: mel
le miſtum in curuma ſuper ignem miſceatur: deinde ra-
dius eo illinitus imittatur oculo. Qz autem ad hoc magis
valet: est vt ſie de ſellibus in oculo mittatur. Si autem
hoc nò ſueſcerit: yenter ſolatur: et ſanguis ex duabus ce
phablicis et ex fronte minutur: et regimen ſubtiliatur.

T de vilatatione pupille.

CAP. XXXI.

Am pupilla

hoc est foramen qo è in
nigredine oculi adeo vi
latari videtur: vt yndiq: pertingat ad albedinè
fueritq2 poſt ychementem cephalice dozem
parua habenda est fidicia in eius cura. Sed ſi
vilatatio parua fuerit: tunc affidua ſolutione z yentris ex
cochys multotiens: et ſie de ſellibus in oculo mittendus.
Ex ſi pupillam poſt perſuicem invilatari contingat: non
est inde timendum: q2 remouebitur. ſiat itaq2 emplastq2
ex farina fabaruz2 et camomilla et enſuo cino vino et aqua.

T de fiſtulis q2 angli lachrimalibº ſiut. CAP. XXX.

Am angulus

lachrimalie refudat: cum premitur ſanics
et virius ab eo egreditur kuitulam pati intelligi-
tur: que cum cauterio curatur. De hoc tamè lo
qui plus eſt: et buic nostro attinet libro. Nos
tamen iam ei adiungimus kuitur. Medicamen qo èt adhibitu
fuerit ipſaſ per multos méses adeo tardare facit: vt eger
ſanus videatur. (Medicamen autè illud. R. aloes thu
ris farcocolle: ſanguinis d2 acóis: balauſtie: antimony alu
minis: omnium partes equales ciniar quantum est: quin
ta pars ynius ſiant ex eis ſie. Cumq2 necesse fuerit: ſiſtu-
la in tantum pzeratur: vt quicquid ſanici in ea contine-
tur: egrediatur. Deinde in firmus ſuper latus in quo nòe
ſiſtula iaceat: de predicto ſie aliquid diſsoluatur in aqua
eſt qo in angulo lacrimali quibus gutte et in quatuor inqui-
imicientur: magno exſiſtente interſtitio inter pioiectio-
nem ynius gutte et alterius. Quo facto eger per tres ſic a-
ceat bozas. (In mane quos ſequiendie die: ſimiliter ſiſtu
la bene prematur: et fiat eadem cura. De per bebedomà
ynam fieri conuenit: et etiam tamdiu donec nibila ſiſtula
egrediatur compriimitur. Ex hac náq2 cura: locus multis
mensibus ſiccus permanebit. De curis oculoq2 quà
tum buic loco necessarium eſſe putainimus: iaz ſatis vicut
et e creditum. Alia vero quia ſunt de curie que per ferrus
ex percentur dimittamus: quia multis indigent medicami
nibus. Sunt tamen quedaz ex eis qui in locis in quibus
de decoziatione tractanuım: et ſanitatis curatione pines-
tine.

T de voloze qui fit in aure.

CAP. XXXI.

I cum

dolose qui fit in aure fuerit i facie
ilfammato ſuplato: ſanguis ex
cephalica erit minuendus: o leum roseus aut
oleum de floribus ſalicis tepidum cum paucu
aceo immittendum: lac quoq2 ita calidum vt
ex mamilla egreditur multotiens diſtillandum erit. Ue-
ter pzererea ex mirabolanois citrinis. 2 ſcamen: et aloe ve
bementer ſolatur. Qz hoc modo fiet, mirabolanozum ci
trinozum. 3. xx. ſumantur et pulueri cati in duabus lib. aq.
coquantur donec ad duas ynius lib. tertiais redeant et co-
lentur. poſt hec ſumatur aloes. 3. i. ſcamen ſepta pars 2. i.
aggregentur cu2 rob de citonys: et ſiant ex eis pillule: que
per duas bozas ante decoctionem ſumantur: deinde biba
tur decoctio. (De ſi volo: nò quiuerit: pa2 opy in oleo
roseo resoluti in aurez mittatur: et ſi pulſatio redierit et tri
bus diebus perſeuerauerit: oleum ſisaminum in quo ana-
sus aut galline adeps fuerit resoluſtus in aurez ſepe mitta-
tur. Ibi náq2 est pustula que maturatione indiget. CLu

Nonus

44

autè dolor quieuerit putredo ià tunc collecta erit. Ideoqus
sulbito ex insperato de aure egreditur. Clum autes
dolor in aure fit post salfidioam satietatè. Aut post ven-
tos frigidos oleu in quo ruta aut cepe cocte fuerint in au-
re distilletur. Aut oleum de lilio surnatur: 2 cuigü, 3 ez ex
míceatur eufozby recentis 3, i. et castorei, 3, i. Sed fi b
nò suffecerit: véter ex pill. cochyss soluatur: patiens quo-
q3 balneü ingrediatur in quo etiá s udet. Ulini quos ve-
tus et forte ei tributatur. Si autè cù doloe auris fuerit
sonitus 2 tinnitus atq. vétoſitas: panicu sue milíu in far-
tagne toz refactus acidi: multotius superponatur. Et au-
ris quoq super vapozem aque in qua sint cocta métaftz 2
ſticados arabicu 2 sanſucus teneatur: de castoreo pzeete
rea 2 eufozbio in oleo ſambacino diſsolutis: quoq ynum.
quodq quattuor grana ozdei ponderet: in aurez mitraſ.
De vlcere gò fit in aure. CAP. XXXII.

Am pus ab aure egreditur: ydromel te
pidum multotiens in yna die
in aure est distilladú. Deinde hoc medicamen
optime faciens ad hoc est immittendus. 3, q. 3. R.
farco collata: aloe: 2 sanguinu o zaconie tbus: ſua
maż ferri cíinar. Ex eo in aceto diſsolutur. 2 in auré mit-
tatur. 2 liciniu melle illinitus in pzedictis intingatur. 2 fic
immittatur: patiens itaq. ex hoc medicamine 2 ydromel
le medicitur: donec ſanuſ is.

De ſonitu 2 tinnitu.

CAP. XXXIII.

Orasse quandoq. contingunt ex ſubtili
tate ſensuſis auditus 2 eius clari-
tate. Luius ſignus est: qò in tempore famis au-
getur. 2 i hozá ebzietatis 2 ſatietatis minuitur.
De proptia nò indiget cura níſi ſuperfluita-
tem obtineant. Tunc eniz de opio diſsoluto i oleo: immit-
tendum est in aure: quantù duo ozdei grana ponderant.
CS autè cù grauque capitæ 2 auditus debilitate
affuerint oleu de ſemine raffani: 2 oleu de amigdalís ama-
ris: 2 oleu ſoſeu in quo castoſei ſuit resolutu: ſunt imi-
ten da. Auris quoq ſuper vapozem aque in qua ſanſucus ſtu-
cados arabicu: ab ſintbiu mentaſtru: oziganu cocta ſunt
ponenda ſunt. Et venter multotiens ex pillulis cochyss
é ſoluendus: 2 cibaria minuenda: 2 vinu dimittendum.

De graućidine auditus.

CAP. XXXIII.

Am in auditu contingit gravitas còſide,
randu est an fit ibi ſodizcies 2 vo-
catur cera que fit in aure que ſi inueterauerit:
mundetur: aut cù medicinis ſecundus qò dixi-
mus: aut cù cura manus. Si autè ſoſdes nò
affuerint: 2 cuenerit hoc post satietatè salfidioam que cæ
preſeit: aut egritudinè acutá: auris ponèda est ſuper va-
porè aque in qua ea que pzediximus cocta fuerunt: traie-
ctoio interpoſito vſq. 2 vapoz ascendit. Qò hoc mò fieri
conuenit. Res íſte in cucumabente os acutù coquan:
tur. Deinde traiectoziu ori cucume ſuperponatur 2 ne va
poz egredi poſſit: pannus obuolatur: 2 auris ſuper os tra-
iectozi ponatur. 3tud pzeretae ſief in aurè mittatur.
Qò. R. colloquitide 3, i. baurach. tertiá, 3, i. castozi eo aritfoi
logie rotude ſucci abſintby: omniu af. 3, i. coſti quartaz. 3,
i. euſoſby ſeptá. 3, i. ſellis vaccini quantù ſufficit ad pzedi-
cta conficienda. Siant ex eis ſief. Lúq necesse fuerit ynu
in oleo de amigdalís amaris resolutus aurí mittraſ. Doc
enim valde ytile exſtit dolori flegmatico 2 vétoſtati ac
ſonitui 2 tinnitui: qui ex grosſo vento fuerit 2 ſurditati 4
est ex groſſis bumozibus. Si autem debilitas auditus
contingit post ſeiumiu 2 aut vigilias: ſueritq. facies extenua
ta: 2 oculi concani eger balneu ſepe ingrediatur: 2 largiòzi
cibo ac potu ytatur: 2 in ſomno fiat ptoſundio: ſup caput
quoq aquà tepida cù oleo fundat donec ſanef. Qò ſi poſt

frenesim contingat: ex medicinis primis curetur.

De vermibus auris 2 paruis animalibus ipſam ingre-
dientibus. CA. XXXV.

Am in

aure fuerit titillatio 2 puzitus 2

c

dolor. Deinde ceciderit vermes
ab aure: immittatur aurí ſuccus métaſtri. Aut
de solys perſicozú. Aut oleu de nucleis ipo-
rum. Aut aloes in aqua diſsoluatur: 2 immi
tatur. Dec enim vermes auris 2 paria animalia ingre
dientia ipſam: quando erunt in aure 2 in vlceribus nafscu-
tur interficiunt. De eo qò in aure figitur ex ab-
teriozibus ingreſsum. CAP. XXXVI.

Am aliquid

figitur in aure: oleu: te,

pidù est immittendus: 2
patiens balneu ingrediens ibi moza faciat: do-
nec corpus cius mollificetur. Deinde naribus
inſuffletur condifi: 2 teneatur anbelitus donec
stermutatio ſequatur. Œſitá enim sic egredietur. CSi
autè fuerit difficile: 2 nò exierit: erit necesse vt cù ferro au
tri immiſso trabatur. Qò etiá in naribus est facièdu
ſi quid eas ingreſsum fuerit: qò extrabi nò poſſit. Qoſi
aqua intrauerit capite ad parte auris illius inclinato ſali
at eger: 2 ſi nò exierit pionuotatuſtö diximus:
Deinde tepidù multotiés immittatur. Neq. hoc pzo par
tio est habendum: 2 precipue ſi res malà babens qualita-
tè ingressa fuerit. Ex ea nàq. grauie: ſequetur dolor.

De ſangüie ex naribº fluente.

CAP. XXXVII.

X his

que ſanguinis ex naribus flurx re-

ntet: est rucuſis albedurugicu cam
phoza fuerit in eo diſsoluta naribus immiſſus.
CS confert eniz ei qui banc paſſionè incurrere
solitus est ante cæ inſicitus. Aut in hozá ege-
ſtionis. Aut ſumatur gipſum: cinis carte de panno: gal-
le: ſanguinis o zaconis cabo: cegi: 2 pulucriçata naribus in-
suffletur. Aut liciniu in eis intactu mittatur in nares.
Aut alumen iameni pulucriçatu: vt alcohol cuz amilo
eiuſde quantitatis naribus inſuffletur. Qoſi adhuc ve
bementer manauerit: ſuperiores adiutorioz partes apud
aſcellas cù inſita: 2 coxe apud inguina ligentur: 2 testici
li ſimiliter ſunt ligandi. Si vero paſſio inualluerit: flo-
botometur cephalica eiuſdez partis de qua fluit ſanguis.

CSi autè nec hoc modo ſtrictus fuerit: magne yentofe
cù igne ſuppouá: yentri ab ea parte de qua ſuit ſanguis.
CSN dedicamen qöyehementer valet ad ſanguinè còſtrin
gendu. Sumatur caly alba 2 leuſis qua ytuntur aurifices
2 ſepe naribus inſuffletur ſine interpolatione: 2 liciniu al
bumine oui illinitu ea inuolatur 2 naribus immittatur.
De vlceribus narium. CAP. XXXVIII.

Am in
naribus fuerit eſcare: cerra 2 ole-
um ac adeps gallinaceus eis im-
mittantur: 2 aquà calidà naribus in mane mul-
toties per aliquot dies odotet. Lumq. pustule
egredi ceperit: liciniu aceto fozi inſufuz in quo
ſal poſſuì ſit naribº immittatur: ac ſuper eas ſimiliter po-
natur. Sicca bunè enim ex boc 2 nò p[ol]ongabif eoq. mo
ra. Qoſi ſi vlcera ibi affuerint: ex vnguèto de ceruſa curenè.
De emoroydibº 4 nafcuſ 4 inaribº. CA. XXXIX.

De moro[]y dib. 4 nafcuſ 4 inarib.

CAP. XXXVIII.

Am in

nabibus fuerit eſcare: cerra 2 ole-
um ac adeps gallinaceus eis im-
mittantur: 2 aquà calidà naribus in mane mul-
toties per aliquot dies odotet. Lumq. pustule
egredi ceperit: liciniu aceto fozi inſufuz in quo
ſal poſſuì ſit naribº immittatur: ac ſuper eas ſimiliter po-
natur. Sicca bunè enim ex boc 2 nò p[ol]ongabif eoq. mo
ra. Qoſi ſi vlcera ibi affuerint: ex vnguèto de ceruſa curenè.
De emoroydibº 4 nafcuſ 4 inaribº. CA. XXXIX.

bea aut alba exoſta fuerit: 2 nares ígroſsari ce-
perint. ac ex carne p[é]dicta repleri: cephalica p[é]vi-
us erit flobotomanda: deinde liciniu ex vnguè
to viridi qò in capitulo de corzodentibus carnem nomi-
nauimus: liniendum 2 naribus erit immittendum. CSi
vero istud non suffecerit: medicamen acutum qò ibi de
ſcripſimus apponatur: donec ex toto mûdifice. Qc Dec

De emoroydib. 4 nafcuſ 4 inarib.

CA. XXXIX.

Am intus

in naribus caro ſuperaſſua

mollis: 2 quasi diſsoluta ru
bea aut alba exoſta fuerit: 2 nares ígroſsari ce-
perint. ac ex carne p[é]dicta repleri: cephalica p[é]vi-
us erit flobotomanda: deinde liciniu ex vnguè
to viridi qò in capitulo de corzodentibus carnem nomi-
nauimus: liniendum 2 naribus erit immittendum. CSi
vero istud non suffecerit: medicamen acutum qò ibi de
ſcripſimus apponatur: donec ex toto mûdifice. Qc Dec

f 4

Tractatus

pieterea paſſio quâdoq. cum ferro curatur radicitus om
nino incipendo. [Medici tâme quando loco errat:
nam ex eorum cura eger maximum incurrit nocumentu
In hoc nam quâ loco cancer plerumq. exoritur. Ueruz can
ter quando in hoc nascitur loco: nec utas tolerat me
dicinas nec incisionem que fit cuz ferro. Immo indiget
ut fuauiter tractetur et medicaminibus lenientibus: et flo
botomia et ventris solutione curetur. (Lognoſtî at an
illud accidens fit cancer quia est OURUS pertingens quan
doq. yſq. ad palatum. Sed cum nares ſicce ſint et ſure:
nec ſit in eis humiditas aliqua. ſummoſper cauendum è
ne bec egritudo: aut ei similis ferro aut acuto medicami
to tangatur. Sin autem qô in naribus exoritur caro mol
lis est fluxerintq. ex eis bumozes: et cum nares ſtringun
tur inueniuntur molles: et cum tanguntur tactus no ſenti
tur solidus: non est timendus quin ex medicaminib actu
tis et ferro mederi posſint.

### De amiffione odozatus.
CAP. XL.

Am ſenſus
quo odozanda precipiun
tur amſiſus fuerit necq. in
naribus caro ſuperflua creuerit: et aer ita leu-
ter vt prius attrahitur: et oculi ac ſenſus natu-
raliter exſiſtunt naribus erit inſuffiklandus pul-

uis adco ſubſtilis vt alcohol: qui ſiat ex conditi et arthan-
ta: et ſale armoniaco. (Egro quoq. precipiatur vt nares
yapozi ex aceto calido procedenti multotiens apponat.
Si autem hoc noſ ſuffecerit: qô noiabimus naribus in
ſuffletur. Liuius descriptio bec eſt. B.nigelle fellis gruus:
colloquintide ellebori albi omnium ana partes equales.
(Pululeriçet in virine carnieli arabici quan-
titate tanta que ea cooperire posſit: et ponantur at ſolem
donec ſiccentur. Deinde fiant ex eis ſief. Lumq necceſſ
fuerit: vnum ex eis lentis habens magnitudinem in oleo
sanſucino intinctum naribus immittatur. Optimu5 enis
ad hoc exſiſtit. (Si autem ex hoc qô naribus immiſtif
ſoſtis ſequatur dolozoleum de ſemine cucurbite eis im-
imitatur: et aqua calida ſuper caput fundatur: et ſozbeat ca
lida ea que humectant: vt pitisana: et qô fit de aqua furfu-
ris: et de farina et ſimilia. Et hoc quidem est medicamê ad
amiffionem odozatus p[ro]batiſſimum: qô ſic conficitur.
nigella pulucrieçetur: donec ſiat vt puluis: et miſceatur cus
oleo veteri. Deinde eger implens os ſuum aqua reclinet
caput retro quanto plus poterit: et tunc ex predicto medi
cumene aliquante gutte naribus diſillétur. (Egro quo-
q[us] precipiatur vt quantum ei poſtible est aerem exſinſe
cum interius attrahere nitatur. Et in tribus diebus tri-
bus vicibus fieri conuenit. Si autez mozdicatio ſuperue
njerit: ſiat hoc qô nominauimus.

### De voloze ventium.
CAP. XLI.

I ſingina
cum dolose ventium fuerit
ſanguinolenta: et apoſtemo-
sa: et rubea fuerit q[ui] apoſtematio cum pulſatio-
ne exſtrabatur ſaguïs cujz yentofis kobotomia
ex ceppalica p[rius] facta. Deide h[ora] aliqua

diu acetum et oleum roſcè teneat: q[ui] poſtque eiecerit: ide
iterum faciat. Poſt hoc oleum roſeum in o[ra] teneat:
t[em] ex hoc non cuaſerit: fuerit q[ui] pulſatio vebemens et cuj
inflammatione: camphora et p[ire]trum terantur: et in radi-
cibus dentium ponantur. Lumq diſſoluta fuerint iterus
mittantur. Lorun quoq. oleo roſeo illinitum deſuper po-
natur. (Et si dolos aliquando augmentatur et vebemè,
tior ſiat: op[ny] ſepta pars. 3. in oleo roſeo diſſoluit. Ex q[
] c[otum illinitus radici dolentis ventis adhibetur. (Si
autem nec dum ſedetur: locus scalpellandus eſt: et ſangu-

ſuge ſuperponende ſunt. (Hingiuâ vero ſi no[rum] fuerit fam-
guolenta necq. apoſtemoſa necq. doloz est cum pulſatio-
necq. in facie fuerit inflàtio aut doloz acciderit poſt
ſaſtidiuâ et ſatiatetem: et poſt cenam comediçque exibo
frigido multuz: venter egri ex p[il]lulis cochys soluendus
erit: et dolentium dentiuz radices ex hoc medicamine fri-
cande: et q[ui] ſic fit. Sumatur p[ire]trum ſinap[que] ſeitaragi[ndi]
baurac p[ipe]r. c[in]ſiber: et ex eis pulueriçatis dentium fri-
centur radices. Lorun quoq: eis illinitum ſuper dentiuz
radices ponantur. Poſtque eis ex aceto in quo p[ire]trum
temaſtraum atq. origanum cocta fuerit colluerit. (A
foſis p[re]terea panicum ſicem milium in ſartagine tozeta-
ferum: ſuper maxillam eſt ponend[us]. (Aut ex p[ipe]r is pul-
ueru melli commixto dens et eius radix fricetur. (Et ſi
bo[c] non ſuffecerit: in dentiuz radicibus hec triaca p[on]
tur. que. B. caſtoz[ei]: aſſe p[ipe]r is: c[in]ſiber is tozacis: opy-
oium: partes equales. c[in]ſiciatur et admistretur. (Eger
pieterea per aliquantulum tempòris a comeſtione abli-
neat mane atq. famelicus ingrediatur balneum: et vstatur
motu. (Si autem nec eſc quiſcat: ferrum ignitum radi
ci dentis multotiens apponatur: aut eradicetur. Si yero
dens coroſo ſeruit: replecatur ex medicaminibus q[no]
minabimus: et que ſunt coroſiuâ aut exſtrabatur.

### De exſtrahèrib[que] et ſringentib[que], CAP. XLII.

Edicamen
q[ui] in vente coroſo ponit:
ipſi us ſedat dolozem: ac
ip[er]um confringit. Sumatur kebiki[que]: p[ipe]r:
et trita ex alcatrano: p[er]ſergatur et ip[er]aſ ex eo.
[Medicamen] q[ui] dentes debiles ac dolètes
qui ſunt exſtrabendi eradicat. (Lo[ct]zeos radicam moſt:
radicum capparis: et p[ire]trum: et lac titimali: atq. lac ali,
bulle: et arfenicum rubeum: et radix colloquintide fumau-
tur: et trita ex tanto aceto q[ui] eis ſufficiat conſpergant. Aee
tum quoq. per hebdomad[as] vnam ſerem in die vt puſis
ad datur. Poſt hoc dentes in circuitu scalpellent[em] et expe
dictis decies in die epithimentur: donec ad mouendum
ſint faciles: et ſic exſtrabantur. (Aut fiat ep[ith]bima ex
ſe aceti acutif[illi]mi per multos vices: et poſtea exſtrabantur.
Aut rane fluiniales in oleo coquantur donec diſſolan
tur. Lumq necceſſe fuerit: ventum radices scalpellentur:
et ex oleo multotiens inſungatur: donec facile moneru poſ-
ſint: poſtea c[ui] instrumentu exſtrabendi dentes euellatur.
(De dèvri] c[ö]gelatiòc et ſtupòſe.

Orbulaca
amigdale amare maſſicè
tur. Aut bis ſimilia. Aut
fiat fricatio c[ui] ſale et maſſicetur c[era].

### De ventibus qui dolent cum a re frigida tanguntur.
CAP. XLIII.

Leum caleſactum
in pannu de
ſuper eſt po-
nendum. Aut vitellus oui aſſatus calidus
multotiens maſſicetur. (Aut calidum panè
multoties moſdeat. Aut fiat fricatio ex bal
famo. Aut ex oleo de lilio ſiluſtri.

### De cola.

CAP. XLV.

I p[u]ſtule fuerint
rubece: ſumar[an].
Antere amili:
ſpody lentium ex coſticatearum feminis poſtu-
lace: coriandri ſicci feminis ſene de mecha: om
niu[us] am, partes equales camphora paru. Ex bis
p[ul]ueriçatis fiat fricatio et cum aceto miſtra: et oleo roſeo
et aqua roſata in o[ra] teneantur: et ſanguis minurio cuj[us] vò
toſis fiat. (Albe vero ſi fuerint p[u]ſtule: cum ſale et mel
le fricentur: et ſirupus acctoſus in o[ra] teneat[que]. Aut almuri.

["Nonus", "45", "De gingituis sanguinolentis.", "CAP.", "XLVI.", "Am ex ginguis", "sanguis subtilis\nassidue manane", "rit: vtriusq. ar. senici. r. rubei et citrinæ: calcis: gal-\nlarum. Aluminis omnium parres sumanç: eç,\nles: ex quibus puluericatis et cum aceto mixtis", "parui formentur trocici. Lumq: necesse fuerit ex eis pul-\nuericatis sementur quantum est flexa pars. s. z. i. et fricentur\ngingiue ex eo optime: et permaneat sic parum. Deinde te,\nneat oleum roscum in oze. Est enis hoc mirabile ad hanc\negritudinem curandam et putredinem: et herpetem eſto,\nmentem qui est in oze.", "De caſu vuule.", "CAP.", "XLVII.", "Am eger", "ſenſerit aligd radii lingue\nſue inſiſtere aut gutturi: et", "cum iubec aperire os et extrabere linguam yr\nvuula eius iam eſſe fluſa et elongata: ramech et\nſal armoniacus ſumantur et bene puluericata", "cum instrumento inſuffandi ſuper vuulam inſufflentur:\net ex eis in ſumitate ptedicti instrumenti aliquid ponatur\net radici vuule cum eo dirigatur: et ipsa cum instrumento\nparum exterius extrabatur. Aut granatum acetoſum cuj\npulpa ſua teratur: et ſiat ex eo gargarimus. C[ap. 1] ex si in\nmanferit taliter et elongata fuerit. Eiſus pars ſupior ſub-\ntiliata et caput eius rotundum fuerit: tunc radicibus erit\nincidenda. Læuendum tamen est ne anteſt ita vt oſtim\nſit diſpoſita incidatur. Ex hoc enim ſequitur quâdoq. ſan\nguinis fluſus qui conſidendon non poteſt.", "De ſanguisugis q. ingrediunt guttur. CAP. XLVIII.", "Am aliquis", "in gutture ſuo ritillatio-\nnem ſen ſerit: et ſanguis", "subtilis inde manauerit: ex timandum est tunc\nſanguifigas in oze eſſe: et precipue ſi aquam lo-\nqui eo ſanguifuge fuerit biberit. (C) ſigitur", "egri est aperiendum: et lingua extrabenda et inferius pze-\nmenda et guttur in sole est inſpiciendum: et ſi ſanguifuga i\nloco p[ro]popinquio pendere viſa fuerit cum foſcibus qui-\nbus ſagitte educuntur extrabenda erit. Q[ui]b[us] hoc modo fi-\net caput a quo pendet est ſtringendum: et ſic extrabatur.", "C[ap. 2] ex non fuerit manifesta eger multotiens gargaricet\nſinavim cum aceto: quia de loco in quo est mouebitur.\nAut ſiat gargarimus ex aceto et aſſa: aut ex aceto et ſale.", "C[ap. 3] ſligella p[er]terea: et ſinapis trita inſufflentur gutturi: ſi at etiam gargarimus ex ſucco cepe. C[ap. 4] autem poſt eius caſum remanerit egro ſanguinis reſidatio: ſiat gargaris- mus ex apoſtimate in quo coztices granati: et balauſtie: et ſumach cocta fuerint: et gutturi inſufflentur puluis de ba- lauſtus et rbure et ſanguine ozaconis et amido. C[ap. 5] autem ſanguifuga ſomacho ànæa fuerit; medicamina quibus vermes eſpelluntur ſumantur in potu. C[ap. 6] ex bis etiaz q[ui] ſanguisugam exire faciunt: est vt eger balneum ingredia tur et mozetur in eo donec magnam patiatur ſitim: et tunc aquam in niue in frigidatam frigidissimam ſelis in oze ali- quadiu teneat. Lumq: ceperit et peſcieri: eã expellat: et ali- am ſumat. ſanguifuga enim quandoq[ui] venit ad os frigi- ditatem querendo.", "C[ap. 7] de his q[ui] guttur ingrediunt ſue ſint ſpine ſue os. XLIX", "Am illud", "quod guttur ingreditur et i\nfigitur in eo aut meri: fuerit\nbolus magnus aut eius ſimile. De his que non\nhabent fruſta ſeſſa contenta in eis aut acuta\nconſert plerumque percutere egrui in collo. Po-", "sterius multotiens: et aquam ſepe traycere. Soſtasse enim\ndescendet inferius. Eger quod balneum ingrediatur et\noleum multotiens trayciat. Q[ui]b[us] poſt q[ui]s factum fuerit: ma-\ngnos deglutiat bolos. C[ap. 8] ex non descenderit instrume-", "tum quo buic ſimile inferius uci conſuetti in os mittæ\ntur. Est autem instrumentum illud de plumbo: q[ui] c[ui]s ſit\nreti ſimile: est longum gibboſitatem in ſe habens.", "De grauſedine lingue.", "CAP. L.", "Am lingua", "abſq. alius membiſis gra-\nuedinem paſſa fuerit: et e-", "ger neque ſebzem neq[ui] acutaz incurrerit egris\ntudinem: et al. armoniacus: et p[er]t: et cinčiber: et ſi\nnapis alba: ac p[er]iretruſ et ſtakisagria: et baurach:", "atque ożiganum: et ſal indum: et nigella: et ſanſucus ſicicus; ſumantur et in aqua coquantur: et ſiat ex eis gargarimus. Læuat tamen patiens ne ex eo aliquid trayciat; aut eger ieiumus multis diebus gargaricet almuri nabati: aut ſiat gargarimus ex aceto et p[ir]etro. C[ap. 9] poſt q[ui]vo gargari-  \n  ̄  ̄  ̄  ̄  ̄  ̄  ̄  ̄  ̄  ̄  ̄  ̄

Tractatus

ri sumus curanda erit. Si autem in facie nō fuerit rubeo
do fluerit ab oze saline multitudo: et eger fuerit bume-
atus; in principio soluatur yenter ex cochys; et fiat enc-
ma ex clifteri acuto qō in capitulo de apoplexia nomina-
timus. Cum tī paſſio inceperit: fiat gargarimus ex fi-
rupo acetoſo; aut cuj idromelle 2 pipere 2 oximelle; et de-
inde ex almuri nabati. Fiat etiam gargarimus ex idro-
melle 2 finapi. De bis p[re]terea que male ſinanieb co-
ferunt: est vt ex venis que ſunt ſub lingua fiat minutio: et
vt ventoſe abſe scarificatione in collo ponantur. et epitbi
metur colum ex melle anacardino donec yefice in eo ge-
nerentur: et fiat gargarimus cum finapi: et guttuari fiat in-
sufflatio: ex hoc medicamine qō ſic fit. Sinapis ſal ámo-
niacus: p[ire]tru: nitrui: asla piper mentaſtruſi ſumatur: et ex
eis cum idromelle fiat gargarimus.

De tuſi.

Am tuſſis

acciderit: fuerit aspera et
ſicca: et cum rubedine et ca-
loze ego muroba yiolatūr et p[ra]ſana tribuenda
erunt: faba quod excozticatas et ſpinachia cū
oleo de amigdalis dulcibus in comestione ac-
cipiat. In ove vero ſemp tenere őber pillulas bichiarum.
Aque autē quā bibit firupus violatus est admiscendus.
Confectio pillulae bichiariarum. R. ſucci liquiritie: cu-
chari albi: ambozōna a.3. z. amidi 2 dragaganti: amigdalaz
dulcium excoticatarum omniu ana.3. 5. ex eis cum muci-
lagine feminis citony: consperſis inſorment pillule. (O
ſi cum tuſi multiz ſuſſuerit ſputum: q[ui] cum expondo ex-
peſelli non p[ote]ſt: n[oc]umentum inſert: ſed neq. ſebris neq.
ychemens ventris ſolutio ipsam comitanſ: ex bis troci-
siſis dandum erit inſirmi qui. R. ſeminis ſeniculi: ſemis
api: ſucci liquiritie: capilliueners: amigdalarum omniu
partes equales. Ex bis cum mucillagine feminis inli con-
sperſis inſoſtment tribuantur.

Decoctionem autem qua in bac egritudine vtendum est in capitulo de catarro iam descripſimus cui tamen 3. 5. capilliuenersi ſunt addende. O ſi tuſſis antiqua et nociuafuerit adeo vt egru in nocte dovmire nō p[mi]ttat. C. pillule ſto[rac]ine ſunt o[d]ade: que. R. mirre: ſto[rac]is: opy: omniu partes equales. inſormentur ex eis pillule de lu- p[ino]zum ſimilitudinem: ex quibus yna aut due patienti tribuantur. In potu vero ſumat firupum de papauere: et comedat ſemen albi papaueris cum cucharo. C. Qui hæc p[re]terea patitur egritudinem vitet in comestione acetoſa: ſalfa pontica acria atq[ui] amara. C. Suffumigium ad antiquam tuſſim et ſputum fetidum: q[ui] R. arſiologie: mirre: ſto[rac]is: galbani omnium partes equales: arſenici rubei ad pondus omnium. Omnia pul- ueri[cat]a ex butyro vaccino conspergātur. Ex quibus ma- gdaleōes ad pile parue ſimilitudinem in ſormentur: et c[ui] necesse fuerit in ieiunio ex yno eozum per traiectoriuſ ſuf kumigetur.

De armate.

Am aliquis

modum fit post cursum. Aut post ychementes
motum: et cum iacet ſupinus est ei deterius: ſed
cum ſedet est ei ienius: Decoctio ei danda est.
ſ. R. ſicui citrinarum 3. 5. dactilioru maiorem humidita-
tem babentiu: feminis apy: feminis ſeniculi: capilliuen-
eris: liquiritie: isopi: p[ra]ſaſh: omniu ana.3. 5. coquantur in tri-
bus libris aque dulcis donec redeant ad vnam et colétur.
De hæc vero decoctione tribus dieb[que] ego in potu tribua-
tur: cum pondere duozum auroeuzum huius confectionis:
que. R. ſucci liquiritie: isopi: capilliueners: omnium anſ.
L. cordumeni: p[ir]per is amigdalarum amararum aristolo-

gie rotunde: ſeminis yrce omnium ana.3. 5. mellis vſpu-
mati quod ſufficit.

Decenim confectio ſuperfluitates que ſunt in pectore
mirabiliter expellit: et est optima. Danda est optaq[ui] ha-
bdomadam vnam continuo. deinde eger poſt[que] comede-
rit ſinapim et mel: vomere cogendus est: et v[er]ter ex bis
pilis ſoluendus que recipiunt. Algarici grana ozdei. Ryvi.
colloquintide interioris: grana ozdei. vi. elactery grana
iiu. ſucci liquiritie. 3. 5. fiant ex eis pillule: et ſufficiut ad do-
sim vnam. Poſt hoc quod iterum redeat ad bibendam
confectionem et decoctionem ſumendam: et poſtremo ad
vomitum et ventris solutionem: vt prius. Doc faciendus
est donec eger ſanitiat reſtitutur. Interim tamen a cibis
grossis et ſtpticis et acctosis abstineat.

De pleureſt.

Am aliquis

Am aliquis
sub costis suis doloz
ſentit p[ung]irium: et p.
p[rie] quando ſicca patitur tuſſiz: et ſebriz: expe-
rit yt ſi doloz ſuper partem costar[ui] et ſurculam
tendit fiat minutio ex basilica eius partis in q[
est] doloz: niſi totum corpus multo ſanguine repletus fuer-
[rit]. Ţunc eniſs et latere contrario ſub ſanquis detractio fa-
cienda est. Egritudo quod[que] ſi iam per aliquot dies a ſui
principio inſestauerit egruz: ſlobotomia ſimiliter a parte
dolente facienda est. ſi doloz inferius ad partem costa
rum poſteriozu tendit yenter ex decoctione qua in capi-
tulo de reumatismo descripſimus est ſoluendu. Melius
tamen est ſt flobotomia ſiat: deinde aqua ozdei cum cu-
charo affiſue tributatur. Et ſi videreis tuſſis eius vehe-
mentis ſiccitatise: da ei in diluculo omni die iulep. deinde
ae ei in potu aqua ozdei. Et ſi eger debilis nutria-
tur cum pane et ex cucharo. Si autem foſtis fuerit: aq[
]ze dei vſo[que] ad diem quartum ſufficeret. Cum ſcreare
ceperit: decoctione qua in capitulo de reumativo no-
minamus quotidie ſumat anteſſa aqua ozdei bibat: donec
ſanetur. Si autem ſebris et acuitas perſeuereat: et eger in
excreacione difficultate patiatur: deſtur decoctio qua i ca-
pitulo de armate nominandum, q[ui]b[us] ſimiliter est faciendu
cum ſaniei fit excreatio. O ſi in principio p[aff]nis oq[
]xeereat nigerrimui: aut valde citrinu[mi] apparet; et ſic p[ra]man
ſerit et ſebris non quiuerit neq[ui] calov vſo[que] ad diem ſepti-
mu timo[zo]ſu[ est]. Et ſi c[ui]boc toto acris attractione nō al
leuietur: et in p[ecto]re fuerit o[ze]gmon aut in maxillis rube
do et in oculis ſupor mo[ſt]i est p[ro]p[ini]quis. Si aut ex-
terius in latere appariuerit rubedo: aut apoſtematio: et c[ui]
p[re]mitur locus dolet: ponatur deſuper vétoſa aut empla-
trum ex ſinapi: et ſicibus: et dimittatur ibi donec locus vl
ceretur. De bis yero que ex errore ſtolidoz[ui] de angu-
mentu n[oc]umenti accidunt bane egritudinem patienti
bus: eſt: q[ui] cum doloz in principio ſentitur ſub costis ex-
mant groſſam foſze ventoſitate: ideo[que] electuarum dia-
muscui aut ei ſimilia egro tribuunt: euq[ui] omnino iterfici
unt. Dec paſſio vocatur birſen: cuius cauſa est apoſtema
q[ui] o[z]itur interius in costis yp[oc]undriozu.

De peripleumonia.

Am homini

c

CAP. LVII.

CAP. LVIII.
superuenerit ſebris et i
anbelitu tantu patitur
conſtrictione vt ſe p[re]ſocari putet: et i maxillis
ita ychemens fit rubedo vt tincte videtantur:
2 anterio: p[ect]oziſis pars dolet 2 tuſſis adeſt: et
q[ui] cum excreacione emittitur exſit ſp[un]oſu: et in p[ecto]
re ſentitur grauitas fine p[unct]ioſe et fine caloſe: cui omnia
bec accident acutu in pulmone acutum apoſtema: et voca-
tur bec paſſio peripleumonia. In p[zi]ncipio igitur curatio
nis eius basilica minuenda eſt: deinde eger ex eis quibus
medicatur pleureſis curandus est.

Nonus

46

De sanguinis p[ro]ziectione cum I[sp]uto fine vomitu ̇s fine
raficatione per os. CAP. LIX.

Am sanguis
cum rafcatiœ aut par-
tu sonituq fit fine tuf,
si egreditur:nò est egro inde timendus. P[ote]
rit enim sanari gargaricando ca que in capitu-
lo de financia nominauimus: z regimen fubri
liando. Lum vomitu quoq si exierit sanguis non ma-
gnum affert timozè. Curat nanq hoc flobotomando egx
z si comederit sliptica sicut fumach z succus vue acerbe.
In potu p[terea] fumat ex boliarmei gùmi arabici balau-
stie sanguinis o[ra]co[s] tburis o[mi]num partibus eglibus ven
tur ex eo.3.ii.cum rob simplici de citonys. Quibufda
ante solet accidere sanguinis exitus cum interpolatione:
ex quo nullum fentium nuncumentù imo remediù:ideoq
sic est dimittendus. Co si cum tuf[si] superueniat sangu-
nis egressio: est timozolum. Est tri incipiciendus in curatio,
ne egri cum flobotomia ex basilica. Deinde ex trociscis
istis in potu tribuendum:que. B[ar]tburis sanguinis o[ra]co,
ambo[ra] ana.3.ii. z tertiæ. Charabe.3. y. emathbitis terre si-
gillate:ambo[ra] an[.]3. x. alumin.3. y. z. 5. balauſtie.3. y. opy
3. y. rauet seni.3. y. ex bis ibus fiant trocisci. x. de quibus
quotidie ynus in potu fumat cu[z] succo o[mi]ni maioris aut
portulace. Et si egritudo vebemeno fuerit: alius circa
noctè dandus est. Adiutorio[zi]oq quoq ac corazo[] partes
superiores ſunt ligande z extremitates fricande. Pe,
etus est precipue ſi in eo fuerit locus dolens ex trociscis p[
]er-
dictis cum aceto z aqua epithimetur.

De i[li]ens p[re]terea cibaria ſuccus vue acerbe z ſumach z eis
ſivilia admirta babeant: z patiens ſupinus iacés: de ter-
ra ſigillata aliquid poſt aliquid paulatinem comedat.

De p[er]ſiſt.

CAP. LX.

Am aliquis
carniù diminutione pa-
ti videtur poſt tuf[ſim] ex
cronica p[affi]o[ſe] z I[sp]uto sanguinis aut ſaniei p[
cededent lac aſkinuì in potu tribuatur. O[] ſi nùi
niri nò poterit: cap[ri]zuì cum pauco eucharo dà
dum est. Lum quo etiam panez ſepe comedat: i[ps]uſq[us] qua-
to plus potest: loco aque in potu fumat. Uinum tamè ſub-
tile z temperatum aliq[ui]z est tribuendum. Nutrimen-
tum autè egris ſit ex caribus an[ui]um z edina. Eger p[re]
terea ante comestionè z poſt balneum ingrediatur q[ui]
ne fit calidum ſed tepidum: z in ſemicupio mozam faciat.

CSùmopere vero cauendum est ne venter ſoluaſ. Lui
tam ſi ſoluto fuerit: ex buiis pulueris bibitiœ ſuccur
renduz est:que. R[ag]umi arabici: i[sp]ody: boliarmenti: ſemi-
nis mirtini: omniu[]s an[.]3. x. fiat ex eis puluis: de quo i[mi]
z. 3. ii. cum ſirupo de papauere albo aut rob mirtino ventur:
biuìs quoq pulueris bibitio: omniib[us] ventris conſtrictio-
ne indigentibus qui tuſim patientur remediù affert. Lui
plerùs addútur zilocaracte de ſiria: z bdelliu de mecca.
Co si lac egro febzem generauerit: auferendù est ei lac
z p[er]ſana quinſq[us] ſebris recedit vanda. Deinde lac ei de
nuo tribuendum. Et ſi ſebris iterum redierit: remoto la-
cte: p[er]ſana est vanda. Poſt cuius receſſionem: yt p[ri]us ad
lac est redeundum. Doc autè ſemper est faciendù cu[z] ne-
ſeſit asy vrget z venter ſùmopere custodièdus ne ſoluaſ.

De tremoze cordis.

CAP. LXXI.

I cum
cordis tremore fuerit p[ul]ſus ve-
locitas z ſebris: eger ex basilica è
minuendus; z trocisci camphozati cu[z] succo ma-
lorum acetoſozum in potu ſunt tribuendi: que
B[ar]p[od]y: ſeminis cucumeris: citroli endiuie la-
ctuce: po[tr]utulace: roſarum: sandali albi: o[mi]num partes equa-
les: z pro ynoq[uo]q pondere aurei ynus ex eis ſumatur

cambore trium granorum ordeipondus: ex quibus cu[z]
succo macianorum confectis fiant trocisci: de quibus i[po]
tu quotidie ynus aurei pondus: quaq[us] die tribuatur q[ui]
po[ſ]r ouas ebdomadas fieri conuenit. Si autè bec nò
ſuffecerint lac de quo butyrum ſit exdractus: ad bibendù
detur. Iſp[e] vero nutriatur ex pullis cu[z] aceto z succo vue
acerbe: z ex acetoſo. Sirupu p[re]terea acetoſum de eucha
ro factum bibat.

C[hi]s aut c[ui] cordis tremore non fuerit ſebris trocisci mu-
ſcati in potu ſumantur: qui. B[ar]mastiſis: i[sp]ice; xiloaloes: ci-
namomi: garioſilo[]; gallie muſcate: nucis muſcate: cube-
be: cardamomi maioris z ibelobe: cozticis citri: omnium
an[.]1. pondus yni[] aurei: muſci ſexta.3. i[po] ex bis omnibus cu[z]
vino redolente conſperſis: fiant trocisci. Di autem troci-
ſci conferunt ſincipi: z tremori cordis.

CElectuariu[] diamuſcum p[ri]cioſum q[ui] ad ſincipim z tri-
ſtitiam: z cordis tremorez: z tediu[]z faciens. B[ar]mastiſis ci-
namomi: ſeminis o[mi]ni maioris: ſeminis o[mi]ni garioſila-
ti: ſeminis meliſſe: ſeminis ſiſimbi: ſeminis ſaſuci: macro
piperiſe; omnium partes equales: ex quibus omnibus pul-
ueriſatis.3. x. ſumantur: margaritarum minutarum cora-
li rubeti: charabe: ſete crude: been albi: z rubeti: ſoly: omniu-
ana.3. x. muſci tubapirici corzony puri.3. 5. conficiantur cu[z]
melle de muraba chebulo[]z. Doc enim electuariu[] ad fri
giditati ſtomachi: z vigetiſtue egritudini: optimu[] exſitut.

De p[er]ſione colerica.

CAP. LXII.

Am paruus

dolos p[un]ctio z triftilia
alici ſupuerent affue-


rintex cum ca yel poſt ipsam vomitus z yentris
ſolutio: aqua calida multotius continue in po-
tu tribuatur: z ſi adhuc perſucrauerint: yom-
tus z yentris fluxus aqua calida iterum detur. ſed abitur
e[n]im paſſio. C[um] aut egritudo quicuerit eger balneu-
ingredia[]; in quo per ynus bo[re] ſpacium moſetur. Egr[es]
fus autem de balneo: leu[]alatur nutrimento: deinde dor-
mati. C[ed] licet vomitus z yentris fluxus vebemetes
fuerit: z ſintbomata terrefacientia ſupervenerint: nò ta-
men est timendum, imo cum medicaminibus que ego no
minabo ſuccurrendu[]. C[in] p[ri]cipto ita[]q[us] torcici de oli-
bano cum aqua z niue: z rob granato[]; ventur ſemel: qui
item est ſunt dandi ſi vomitus nò ceſſuuerit. Duoq[us] adiu-
toria z coq[us] i ſup[ri]emis partib[]; ligen[]; z aqua in niue iſrigi-
data ſup crura z pede[] funda[]; z in ipsam etià mittantur.
C[uen]ter q[us] ex [ſa]dalis: roſ: cap[bo]; gallia: aqua roſata
[per]ſis epithime[]; z p[an]us aqua roſatain niue in frigida-
ca inſuſi[us] deſup ponat: q[ui] poſt[que] te p[er]factus fuerit: eſt re-
mouendus: z alius yt p[ri]us deſup mitt[ed]us. C[ad] po[ta]
dum aut paulatim tribuat: yinu[] yet z temperatu[] cum rob
granato[]; z q[ui] vomuerit i[te]p[ri] tribuatur. C[pan]e quoq[
]in succo granato[]; inſuſi[us] cogendus est ſumere c[ui] vino
et comedere. Qu[em] ſi vomuerit: i[te]p[ri] dandus est donec qui-
ſeat. C[o]z ſi ſincopis ſupuerent ſmuſcus cu[z] vino dare co[
]ueniés: e[mi]n infer[è]do z succus carnis edine z pulline: cu[z]
panco citonio[]; succo i vino mi[ct]us: i potu est tribu[]edus.
C[pu]li p[re]terea ſunt affandi: z ante nares i[ps]i[no]ſiſcrpe
di: tbus et dandù est yt i[ps]u[] maſticet z paulatim trayciat.
C[et] poſtremo bolù coraſcen[]i c[ui] camphora conditù tri
buat. C[ui]quid aut[em] de buiis p[affi]onis cura nunc y[pi]
diximus: donec vomitus ſedeſ[]; z ſtòus cib[ui] recipiat: fieri
conuenit. Poſtq[ui] vo ſtòus i[ps]ius recipere c[ib]um poterit.
Nutriendus est e[ger]: z parum vini veteris bene redolen-
tis in potu ſumat: z doz[mi]re incipiat.

C[ri]tociſci de olibano ad vomitum dicti. R[ag]uli coza-
ſeni: tburis. ambo[ra] ana.3. x. cucube: cardamomi ambo-
rum ana.3. y. z. 5. camphore gallie garioſilo. omnium ana

Tractatus

ſextam, 3.i. fiant trocifci pondere aurei ynibus. Dileni vo
miui multum conferunt.

C Rob de granatis ſuccus granatозum acetoſozus ſuma
tur: z per noctem vna3 aut amplius oimittatur: donec q
groſum eſt in fundo reſideat. Deinde coquatur 2 diſpu
metur donec iulep ſimilitudinem babeat in quo ab igne
depoſito abduc tamen calido mente viridis ſtipites mit-
tantur: z in ipſo manere dimittantur quouſq[us] infrigideſt.
Cumq[us] infrigidatum fuerit: exſtrahātur. Ad cuius ſimili-
tudinez ſirupus de citonys 2 ſirupus de malis macianis
fieri conuenit. C Si autem yomitus h[ora]ba aliqua nimis
inualuerit 2 ſuperfluerit magna ventosa ſto ſupponaſ.
C De his que conſoſtant stomachum: z ciberoſic perſu-
dationem.

CAP. LXIII.
digestionem.

Am stomachi

deſcentione: z acido ructu fuerit: ſue-
rintes omnia accidentia hec parua neq[us] fuerit
vetuſta: stomachus cum trocifcis de roſis erit
curandus. De quibus eger quotidie in mane pondus au-
rei ynibus z.5.cum.3.i. decoctione de ſeminibus ſumat.

C Decoctio auté de ſeminibus hec eſt. ſumat cimini na
bati: z ameos: z boliant in miua donec aqua fiat rubea: de
qua p[re]terea cum trocifcis de roſis: yt predictum eſt i po
tu tribuatur.

C Trocifci vero de roſis ſunt: qui. B. pulueris roſaruz ru-
bearum. 3.iy. xiloaloes: ſpice: maſtici. xilocastle. ſquinanti,
cinamomi, abſintby. omnium ana. 3.i. conspargatu ex vi
no veteri: z inſo[mentur] trocifci. C Nutriatur yo ex his
que cito digeruntur 2 paucozum ſunt humo[us]: ac pauca/
rum ſuperfluitatum: que etia[que] ſedolentibus 2 ſemini/
bus ſint condita ſicut ſunt calagie 2 mutagenat. C Jpſe
quoq[us] ante comſetionem multo ytatur exercitio 2 aquas
minus ſolito bibat. z poſt comſetionem multu d[omi]niat.

C De vino quoq[us] veteri 2 p[ro]parum bibat tota[que] nu-
tricationem minuat. C O ſi hec accidentia vetuſta ſue-
rint: electuarium diaciminij: electuarii diolibari ambo/
rum ana ynus aurei pondus. cum. 3. yna veteris vini pu-
ri in potu ſumat. Regimen auté eius ſit vt p[di]ximus.

C Electuarium diaciminum. B. cimini carmenti. 3.c. cingi-
beris. 3.xp. piperis. 3.x. folio[um] rute: baurach: panis ami-
bo[rum] ana. 3.x. Dec omnia cum melle diſpumato conſi-
ciantur: z vetur de hoc electuario ſi veter strictus fuerit.
O ſi ſolutus fuerit venter: electuarium diolibanum eſt
dandum. Luius deſcriptio in capitulo de ventris solutio-
ne continetur. Si autem non ſuffererit ſquama ferri cu5
vino tribuatur.

C Scozia autem ferri hec eſt. B. ſeminis apu: ſeminis ſe-
niculi: aniti: ciminij: ameos: aniude: origanij: becijſt: carui
ſeminis coziandri: melano piperis: macropiperis: cinamo
mi tburis: ſpice: gario filozum nucis muscate: ciperi: cingi/
beris: omnium ana pondus aurei ynibus: ſcozie aureos. x.
omnibus ſe[cr]uplum yini addatur: z coquatur donec ad
medietatem reuat: z coletur. deinde eger de boc firupo
poſtq[us] colabitur pondus. 3.x[que] quotidie bibat: z nutrica-
tione: alleuiet. q[ui] per tres hebdomadas faciens caucaſt
ſibi ab acetoſis: z a fructibus recentibus: z ab aqua frigi,
da: vinum vero menſurate bibat.

C Emplastruz stomachi conſoſtans 2 caleſaciens. B. Sto-
racem: ſpicam: ſquinantum: abſintbiu: calamui aromatici
maliſtim. Ex bis cum vino veteri 2 ſucco citonio[ui] con-
ſperſis emplastrum ſuper stomachum ponatur.

C Ad hoc p[re]terea confert: vt stomachus fricando inun-
gatur ex oleo q[ui] ſit ſo p[re]spica nardi 2 ciperò: vt lana carmi-
nata in predicto oleo caleſacto inuoluta ſuper stomachi

ponatur 2 cum panno ligetur. Eger quoq[us] vinum yetua
bibat: aut miuiam: aut ydromel.

C Miua autem hoc modo fiat. ſuccus citonio[ui] muco[us]
fumat; z per diem 2 nocte vt resſidere poſſit: oimittatur
z coletur. Deinde eius q[ui] clarum eſt partes die ſumat
chubari pars yna: vini veteris yna: z incipiat coquii ſuiu-
ter 2 diſpumari: donec in iulep ſimilitudinez tranſeat: po-
ſtea p[ro]z vnaquaq[us] libza ex toto ſumantur ſinčiberis ſpi-
ce: cinamomi: garioſil. omnium ana. 3.i. maſticis. 3.y. om-
nia hec pulueriſata in panno ligentur: z intus diſz calidi
est mittantur. z cum infrigidari ceperit pannus ex[tra]baf
2 exprimatur. deinde ſirupus recodatur. C O z[ui] diſeſt
ue debilitas fuerit cum multa ſiti: z paucq[us] cibo[ui] appe-
titu 2 fetido ructu: ſirupus acetoſus de citonys bibatur.

C Sirupus acetoſus de citonys. B. ſucci citionio[ui]n ac-
toſozu partem vnam: chubari albi partem vnam: aceti cla-
ri quartam partem vnuti: coquantur omnia ſimul donec
inſpiffentur. Est autem ſirupus iſte stomachi conſoſtati
uius: z ad suas peragendas actiones inuatiuus: z ybemè
tia inſlāmationis 2 incſenſionis que i eo eſt ſedat. C Egri
vero nutricio fit res in qua ſimul congregantur aceto-
tas 2 stiſtificas: vt eſt caro cum ſucco vue acerbe cocta:
z cum malis macianis ſimiliter cocta: z cum ribes: z frigi
da ex albulem 2 amoſoſi: z illis ſimilia ex cibis.

C De ito p[re]terea deſt puluere p[li]ces: vt traſglutiat. q. B. ro-
ſa[que] rubearu. 3.x. ſpody. 3.iy. ſeis coziandri. 3.5. doſis ei. 3.
y. cum ſucco granati miui: z cum firupo acetoſo de citoni-
que. C Si autem cum boc q[ui] diximus fuerit in corpo[que] ex-
nuatio 2 inſlāmatio: egro lac 2 aqua od[ei] danda ſunt.
C Jpſe quoq[us] ex berbis humectantib[us] est nutricius de
nuto lacteaux: malue: cucurbite: citroli: carnes edo[ui]; agno
rum lactantium 2 p[is]ces recentes.

C Balneu p[re]terea ante[que] comederat: z poſtq[us] comederat:
tina quotidie ingrediat: z vinu claru valde tempera-
tum bibat: z affidie vatur quiete. z motum ex[ercit]ium
vitet. poſtq[us] totum eius regimen vt eius qui corpo[que] groſ-
ſtrium adipitiuſe deſiderat: z ſi cum b[ac]tispoſitione: inſam
matio fuerit 2 incenſio ybemètiffima: stomachus ex re-
bus frigidis erit limiendus 2 aqua od[ei] danda. Sito[ui] eſt
regimen vt eticam habentis.

C De dolove 2 apate stomachi.

CAP. LXIII.

I cum

dolove stomachi adſunt tribula-
tio 2 naufea: egro aqua tepida ipo
tu eſt tribuenda: z vt vomat p[re]cipiendus: z ſt
boc non ſuffererit: venter ex yera pigra ſolua:
que. B. pulueris roſarum rubearu: p[ice]maſtij-
cie: xilobalsami: carpobalsami: cinamomi: xilocaſſe: aſſa-
ri, omniij ana. 3.5. aloes: scotrenſis duplu[us] omniij: q[ui] bene
tritu cum alij misceatur medicinis tritis: z c[ui]s panno ſe-
ricino ſubtrilſimo cribellatis: quarum trituratio c[ui] aloe
ſecundo iteretur. Luius doſis ſit a pondere duo[ui] aureo-
rui vſo[que] ad. 3.y. C Egro quoq[us] quotidie deſt panis in vi-
no 2 ſucco mali granati inſuſis: z in firupo acetoſo de ci-
tonys. C O ſi cum dolove fuerint ructuum multitudo 2
ex tenſio atq[us] ſingultus: egro electuarium diaciminij: z
de calamento: z alie conſectiones que yentofitatez diſſol
uere conſuenerunt: que in capitulo de colica nominabim[us]
danda erunt. C Libaria vero eius ſint calagie: z mutage-
nat cum ſeminibus: vini veteris puri parum bibat: z viar-
tur motu: z ingrediatur balneum. Stomachus quoq[us] ex
oleo de neriden: vt diximus in panno inuoluto yapo[etur].

C Si autem cum dolove stomachi fuerit febriez: z apoſte-
ma manifeſtus: z cum tangitur ſentitur calidus: eger p[us]
ex b[ar]ſica flobotometur: z loco doléti duo ſupponatur
ſandali 2 roſe: z capb[ora] cu5 aqua roſata: z ſucco citonio[ui].

Nonus

47

Cnutrimentu vo eius non fit nifi sola ordizi aqua, et cu
stodiaſt a carne et vino et ſectionibus q; de melle fiut; et bi
bat ſucci granatozu mucozu et rob de fructibus frigidis.
Cum ſub cibus caloris vebemitione ſedata fuerit: ego caſſa ſi
ſula in ſucco endiuie diſsoluta et bulita ac diſpumata: ad
bibendum detur. Cum autem egritudinis ies elon,
gati fuerint: et calo inno quiueuerit ſi remaſſerit apſotet
ma cumOURitie. Ex hoc emplastro epitbimetur locus q;ò
B. violaru ſiccaru. 3,3.x; roſarum rubearum. 3,5.1spice odo-
rio: fuerint maſtici: ambozu ana. 3,3.1y, cipert ſquinanti: calami
aromatici: omni ana. 3,3.1y, farine ſenugrei. 3,3.x; flozu ca-
momille. ſeminis maluatiſci albi. farine ordizi. omniu an.
3,3.x. conspergantur et mucillagine ſeminis lini. De
inde locus ex oleo de neriden tepeſacto inunctus empla-
ſtretur ex predictis: per quattuor horas anteſ; comedat:
2. poſt cibus fuerit digestus: 2. ſtomabus fuerit euacua-
tus: ex oleo de neride cum lana vt diximus vapozetur.

Conſeſto olei nardini simplicis. B.olei de ben lib.1, sp
ce. 3,5.1maſtici costi caperi ſquinanti: calami aromatici: o
um ana octauam. 3, vniu: omnia bec pulueriſata in pze-
dicto oleo poſita ad ſolem per hebdomadaz vnam yafis
oſe clauo dimittatur. Deinde colentur ex p[]erimuntur ſe
ces 2. ſcopbe que in manibus remaſſerint emplaſtris ad
miſeantur. Optime enim erunt. Cum auté apſotema
in ſtomacho inueterauerit. trociſci de ſpica erunt vandi:
qui. B. flozu ſquinanti xilocaffie: rauet ſeni: calami aro-
matici: ſpice omni ana. 3,3.1y, croci mirrbe anifi coſti per
piers: omniu ana. 3,1. bdelly vary. 3,1y. maſtici. 3,1. amo
niaci. 3,1. inſormentur trociſci: quozú ynuſtquiſqú ynú pon
deret aurei. ex quibus ſnu ynus quotidem cido vino cocto deſt.

Emplaſtrum quoq istud fiat: quod. B. bdelly mollis. 3,
x. armoniaci. 3, y. ſeminis ben. ſeminis apy: ambozu ana
3,3.x. (spice) maſtici nigri: ambozu ana. 3, y. cere: leiſo ne
ridem. 3, 3. y. güme in vino diſſoluantur. Deinde omnia co
ſtungantur: et fiat ex eis emplaſtrum. Ad dolozem tamé
stomachi et epatis curandum medicus valde eruditus è
necessarius: qui ipſorum diligenter attendat diſpoſitiòes.
Nos tamen aggregatione: 2. ſummas ad hoc còſerentes
iam diſximus: 2. inquintu zotuinus in hoc abbruanie,
trius ſermonem.

C. de ſingultu.

Am ſingultus

Am ſingultus post groſſi cibi come
ſtionem: aut vini val
de temperati bibitione ſuperuenerit aqua ca-
lida in qua ciminum 2. inenta 2. ſentaturum: 2.
parum thuris bulerint: multotìes in potu erit

ſumenda: et ego vt dozmiat est precipiendum: et vêter ya
pozandus 2. ieciuandum est ei. Cum autez per multos
dies a comestione abſtinuerit ibendus est balneus tepe
ingredi. Deinde paucis cibis: deſſicantibus tamen est alé
dus: ſicut ſunt calagie: et mutagenat cuſ ſeminibus: et vini
puri parum in potu tribuendum. Et ſi bec non ſuffecce
rint: trociſci ibi vandi ſunt: qui dicuntur trociſci de thure:
t. B. thuris. 3,5. enule. 3,1y. ſentari: ſoliozum ruthe ſic-
ce: ambozu ana. 3, y. ſeminis nemen. 3,1y. 2,5. inſormentur
ex bis trociſi pondere vnius aurei: ex quibus vnius i die
cum apoſcimate cimini tribuatur. Or ſi ſingultus post
ſebzem acciderit: ſuerit q[]um eo tribulatio: aut naufea:
aut ſitis: aut in oſe ſicitas: aqua calida ego multoriens
oanda erit: non tamen repente ſed paulatiz. Et ſi ſed a
tus non fuerit: aqua ordizi cum oleo de amigdalìs dulcibò
detur. Spondiles quoq colli 2. dozìs ex oleo tepido inun-
gantur: et ſricentur: et mucillago p[]fillicu c[]ui iulep: et ſucco gra
nati in potu tribuatur. Singultui p[]reterca 2. ſternutio,
tatione confutare abendulit.

C. de canino appetitu.

CAP. LXV.

Am aliquis

Am aliquis ſamant affidare patitur:
2. cibus poſt comestione
adeo grauat eum: vt aut voremre aut per inſe-
riozem regionem ipſum cogitat: 2. cibus oſtum
est ei: q[]uò dum coquitur ex liquoze qui flu-
it ab agno qui in fumo affatur: impinguatur: 2. cauda 2. ei
filia: ex omni cibo qui ynctuſius eſt: 2. vinum yetus pu-
rum oandum est: de quo quantum poterit bibat. Deinde
precipiendum ei eſt: vt euomat: 2. hoc regimine conſeruan-
dus eſt: donec ſanetur. Or ſi neq[]s cibus cux grauat ne
2. ipſum euomit: neque per ſecſum expellit: carnes vac-
cine ſunt vande: 2. frumentum coctum vt puls: 2. ciſi cum
lacte: 2. aquam frigidâ in potu ſumat: 2. in aere frigid o mo-
retur. Dac autem egritudine laboza: nil acetoſum 2.
ſtipicum neque acutum comedat: ſed dulcibus: 2. ynctuo
ſis ſolum vtatur.

C. de dolozê epatis.

CAP. LXVII.

Am quis

Am quis male fuerit colozatus: et cuſ
boc malo: habuerit coloſa.
Dabueritq[]u dolozem in extro latere apud co
itas poſterioze: et fuerit eius malus color citri-
nus: et fuerit cum hoc in oſe ſicitas: 2. ſitis ve-
bemens: aqua ordizi: et ſucci herbaru: yt endiuie 2. ſolat: 2.
culſutce: et ſirupo acetoſo ex cucharo albo facto i po-
tu: tribuantur.

Emplaſtrum quoq ex ſuobus ſandalis: 2. roſis: 2. cam,
phoza: 2. aqua ſofata: cum panno lineo loco ſupersonatur.
Q[]o hoc modo fiat: pannus in p[]rezidictis inuolutus ſuper-
ponatur. Lumque tepere ceperit: remoueatur: et alius lo-
co eius apponatur.

In potu p[]reterca ſumat granatozum ſuccin: et robub q
infrigidare conſueuerunt. Dic quoque a vino 2. a con-
ſectionibus que de melle ſunt: ſibi caucat: 2. a cibis cale-
facentibus: et ſumat trociſcos de berberis: B. ſucci ber-
beris. 3,3. ſeminis endiuie: citroli ſeminis: por: ſulace ſemi-
nis omnino ana. 3,1y. roſarum. 3, y. rauet ſeni. 3,1. spice. 3,5.
Inſormentur trociſci pondere aurei ynuis: ex quibus ve-
tur vnius cum ſirupo acetoſo de cucharo: aut c[]ui ſucco gra-
nati. C[]enter quoq[]i ſi necſſe ſuerit cum ſucco fructu-
um ſoluatur: vt ſunt p[]zuna 2. tamarindi: 2. cucharo albo.

Or ſi malus color qui eſt cum dolozê epatis fuerit albo
medius videlicet inter cuſ qui eſt cum fluxibilitate: 2. et eú
qui eſt cum tumoze: fuerint: cuſ eo ventris solutio 2. pal
pebzarum atq[]b: ex[]tremitatum tumoz. trociſci de rauete.
ni cum ſirupo acetoſo de melle in potu vandi ſunt: qui B.
maſtici: ſucci eupatozy: ſucci abſinthy: ſeminis ſeniculi:
anifi omnino ana. 3, y. rauet. 3,3. inſormentur trociſi p[]ò-
dere aurei ynuis: ex quibus vnius in potu oi die tribuat.

Sumantur p[]reterca ſpica: maſtiz: ciperum ſquinantz:
calamus aromaticus: cROCUS: mirrba. Deinde mirrba et
maſtiz: i vino diſsoluta cu: alys miſceat: et ex eis emplaſt[\]a
epati ſuppona: Eger yo a cibis groſſis 2. frigidis ab-
ſineat. Si autem bec non ſuffecerint: trociſci de lacca c[]ui
apoſcimate de radicib[]unt v[]adi. Trociſci a[]ut de lacca ſut
qui B. laccé: rauet ſeni: amboz an. 3,1y. spice: ſeio apy: ame-
os: maſtici: ſquinanti: ſeminis tuniperi: amigdalaz ama-
raru: coſti amari: rubee ſucci eupatozy: aſſari: aritologie
rotunde: gentiane: omniu ana. 3,1. 2,5. Inſormentur ex bis
trociſci pondere vnius aurei.

Apoſcima radicib[]o: B. coſtici radicib[]o apy: ſeniculi am-
boz an. 3,3. ſeis apy: ſeminis ſeniculi: flozis ſquinati: ameoo
oium an. 3,5. roſa: rubea: spice odozifere: ambozu an. 3,
ip. coqua: ſint in lib. 1. aque donec ad tertia readeat: et detur in
potu c[]ui p[]redictis trociſis. Si a[]ut apata in epate fiat eo-
ru cura erit vt apat[]iu que in ſtomacho generant.

CAP. LXVI.

C. de yceritia.

CAP. LXVIII

Tractatus

I cum yceritia fuerit febis succus en
dinic. et solari et aqua ordei egro i
poru tribuatur. Ipsle quoq. ex cucurbita et cri
fo locanna et citrolis et bis similibus herbis fris
giditati attinentib? nutriendus est et s frupum
acetolum ex foztissimo aceto in potu fumat. Cepati pze
terea emplastrii ex duobus sandalis est superponendus:
t venter ex succo paunozum et czucharo soliendus. Que fi
non suffecerint: trocifici de camphora cum succo granato/
rum dandi sunt.

C Trocifici de camphora, B. cuchari spody rofarů rubea, rum omniu an. 3. iy. feminis endiuie. feminis citrulozum cucurbite lactuce poztulace feminum ex omnibus sandali rubei omniu an. 3. ii. In fozentur ex bis trocifici ponde re. 3. y. ex quibus quotidie vnus cujus sefta. 3. ynus de camphora vetur. C Si auté eger venas habuerit plenas fuerit quin ex quo minutus non fuit klobometur. C De fi yceritia fuerit fine febze; venter ex bis pillulis solatur: que. R. aloes. 3. i. scamocc quarta. 3. i. agarici partes duas 3. ynus. fucci cupatoy tertia. 3. i. Ex bis cum succo endiuie confecta: fiant pillule: sufficient ad doſim ynà. Dein de ventur trocifici de lacca cum apoqimate de radicibus. C Si aut yceritia in oculis remanerit eger foztissimus acutù paulatin of faciat: et balneis ingrediat. C Eiusquo oculis qui yceritia cum febze patitur: aqua rosata immittenda est. C yceritie pieterea valde confert: yt eger per tres hebdomadas: seru bibat.

C De ydropisí.

CAP. LXIX.

Am venter poſt epatis dolozem et ſe b: es augeti carerit: et q: est ab ymbilico vyſq. ad femur exterius p: minuerit: et cuſis que ibi est ſubtiliari: et albere vitiferuit: et c: venter monetur audiet ſonius quafi aque in yſa non pleno mote. Et fi c: bis yrina fuerit rubea parua habenda est fiducia: et proſie ſi virtutis non affuerit forſtituït. Dis pateri ſi virtus fuerit ſotis: t venter vebemèter ſiccus pillule de rauet que recipient mecerion ſunt dande.

C Pillule aut de rauet ſunt que. R. rauet ſeni. ſucci eupa/ tozu. ſeminis endiuie. omniu an. 3. iy. agarici. 3. y. mecerio 3. x. fiant ex bis pillule: quarum doſis ſit. 3. y. 5. ex quibus quaq. hebdomada doſis yna ſunatur. C Q: ſi virl? de bilis fuerit: trocifici de mecerion ſunt dandi qui. R. ſeni/ nis endiuie. 3. z. mecerion. 3. i. et duas tertia: agarici ſucci cupatoy: ſimiliter tantùde rofarit: ſeminis citruloziam bozum an. 3. y. 2. 5. Ex bis omnibus fiant trocifici. z. de quibus ynus in die cujus ſirupo acetoſo de czucharo dandus est. C Si aut venter fuerit ſolutus: dentur trocifici de berbe ris cum ſirupo acetoſo. C Eger quoq nutriatur ex cibze gi: et bibat ſirupu acetoſi de citonya. Et ſi ventris solutio vebemens fuerit: citoniozù rob ſolum dandus est. C Si aut eum hac paſſione non fuerit yrina rubea neq: calo: pillule iche dande ſunt que. R. mecerion ſerapini ambo/ rum an. 3. 5. ſalis indi: ſimi columbini: ambozù an. ſextam 3. i. Pillule eniz iche aquam vebemeter expellunt: et de ſcendere faciunt: trocifici pieterea de lacca cum apoqima/ te de radicibus dandi ſunt.

C Emplastru aſciti ſuoniens. B. farine ordei ciperis ſter/ cozis ouini yeteris: baurach boli armeni omnium partes equales. Ex bis omnibus tritis fiat epithima ſuper ven/ trem. Duins náq. proſietas est: aque magná partem ex/ iccare. C Q: ſi in palpebze et extremitatibus fuerit apo/ ſtema moile: et testiculi aposteman: facieſc ac totus coz/ pus mollicie quadá teneantur: erit tunc ydropisí species que ypoſarcha nominatitur. Egrò igaq sac labozanti: troci/ sci de lacca cum apoqimate de radicibus ſunt tribuendi:

et venter quaq. hebdomada ex pillulis de reubarbo est soliendus: et patiens in arena calida sepeliendus. Ei pze, tereza est precipiendu vt exercitio vtatur: et famæ ac fitis ſepe patiaſ. C Si yo venter inſlatus ac tenſus fuerit: et zecutitur ſonu reddit yt tympanu: y dropisí species aſde, ſe ſignificabitur: que tympanites dicitur. Quam qui patur a comestione olerum abſtinere debet: atq. eozù om/ nium que ventoſtatis ſunt generatua. Uenter quoq. oi die ex panio: ex vapozandu: et ventoſe ſuper ventre po/ nende: medicamina tumozem diſsoluentia vanda ſut: vt diaciminu: electuarium de bacis lauri qo in capitulo de yliaca nominatibus. C Eger pietea exercitæ ſide auſt: ſcat: et famæ pati: et ex collirys que ventoſitate diſsolunt: quorum faciemus mentione ſibi ſubyciat. Uenter quoq. cum mandili donec incipiat rubere: fricetur: et ex oleo rutaceo cliferiçetur.

C De doloz Iplenis.

CAP. LXX.

I cum doloz Iplenis fuerit caloz: et vrie rubedo: et febis: eger ex bis trocifici ſumat. Trocifici de agno caldo. R. ſeis agni caſi: tamarſcifi ſeis ambozù an. 3. y. scolopendicibus. 3. y. arifologie longe foliozu: rute. ſeminis naſtury: acou. ni/ gelle. omniu an. 3. iy. armopaci. 3. iy. Armoniaci in aceto diſsolutio: ex quo cetera conficiant: et inſométur ex eis trocifici ponderante. 3. y. ex quibus ynus cum ſirupo aceto ſofo de melle: et apoqimate de radicibus in potu ſumat.

C Si aut ſplen tenus fuerit: et cujus pateritur ſub eſo rigitus. ex pzedictis trocificis cujus apoqimate de radicibus est dandus: et vinu vetus bibendù: et potus aque mi/ nozetur quodam plus poſſible fuerit.

C Emplastru ad auricui et ventoſitaté que est ſub Iplene. R. folioz: rute. 3. x. baurach. mentaſtri ſicci. ambozù ana 3. iy. armoniaci. 3. iy. armoniaci in yeteri vino diſsolutur ex quo cetera conficiantur: et fiat ex eis emplastru qo loco ſuperponatur. C De colica. CAP. LXXI.

I cum doloz vetris fuerit ipſi? ſtrictio et naſuæ: sed neq: febis neq: calo/ z affuerit: ea ergo danda ſut que ventre fine ymedi deſiderio ſoluit: yt ex elarui qo gallia, qo R. maſticis garioſi. 33. melanopiperis: ma er opiperis/cinami.nucis muſca. gallie. omniu an. 3. x. ſca/ meonee. 3. x. poſtea expximant: citonia acetofa 2 recentia: succus eoz cum euilde quantitatis melle miſceaf et coq/ tur vſq ad spisitudinem paulatim: et conficia ex eo me/ dicamen: qo tam euilde ſit quantitatis cuj species ſunt, cui? doſis ſit a duab. 3. vſq. ad. y. 2. 5. C Q: ſi naſuæ ve bemèntia no fuerit: neq: eger medicinas vomuerit.

C Pillule ylatice ſut dande: que R. colloquintide: ſerapi/ ni: amboz an. 3. x. ſcamonce. 3. iy. et teria. Informent: pil/ lule. de quibus vnus aurci pondus est dandum. Veloci/ ter eniz paſſionem diſsoluït yliaca. C Si aut paſſio yli/ ca diſſicilis fuerit neq: medicamia vetris solutia ei auw lerit. Doc ſuppòe coliriu. qo. R. ſalis panis. 3. x. colloquni/ de interiozie ſcamonce: amboz an. 3. y. 2. 5. ſiant ex eis colliria longa ſupponantur. C Et fi non contulerit ex enemate leni cliferiçetur: quod. R. ficus citrinas quin/ q: kurfuris quantum manu yna capi poteſt: maluauſci

## Nonus

48

AD.i.pec in panno ligata: et ficle folia. f. in duabus libris aque coquantur donec ad vnam redeant. deinde coletur ponatur fuerit eam baurach pondus aurei ynius: olei si famini. 3.i. et fiat clistere ex eo. Si quis autem forti et acutius facere voluerit; pondus aurei ynius de collirio q[ui]us diximus admisceat. Clistere yeheimet solvens q[ui]tue vtendu est cu medicamia n[ote]s ferut: necq[ui]t vederit soluitur. B.colloqntide interio[ris].3.z.c[eta]urce.3.v. buchomariē arthaita. ambo[us] an[is].3.y. metastri rute origi[que] iuus an[is]. AD. i. omniai tribus libris aq[ui] donec ad duas tertias libe[que] ynius redeat coquani et colen[que] deinde dissoluan[que] in ea alktran: mellis: ambo[us] an[is].3.iy. caftoeri: serapini: oppopōacis colliri q[ui]s diximus. oium an[is].3.y. miscean[que] oia: et iu[que] tidum est: fiat ex eo enema: et si squibale n[ote]rient: iteret clistere donec exire vidēt. Doc n[ote]s clistere admirari o[que] c[ui]s res fortissima est et pessima: et i[que] colica mala: et ex illa i[que] fit nausea valde ychemens et inferius nihil egreditur.

CDuic p[ter]ea egritudini q[ui]s fetida supu[er]it eructuatio: et p[ler]uius ſtercus per os egredit: q[ui]s cum hoc accidit: ſepe poztendit moſtern. CD[ui]s cum ventris dolore n[ote] fuerit iſpius ſtrictura: ſed iſlatio et rugit[que] ac t[em]ſio et vētre eſpittūt. Conſectio de vica lauri d[ata]a est. B. folio[us] rute firico[rum].3.z.ameos c[im]ini nigelle keſin oziganı carui ale[an] drini: ſeminis amigdalaz amara[ba]z: melano pipis: macro p[iper]is metaſtri dauci ac[io]z bap[az] lauri caſtoeri. o[ui]n an[is].3.y. serapini.3.iy. oppoponacio.3.z.iy. ſiciana[que] c[ui]s melle iuſdē p[ō]deris. cui[que] doſis ſit yt auellana vna: aut nabacca multus yvicb[que] yn[que] vna yini caleſact: aut cu[que] apocar[que] te de radicib[que]. Duic.n. ſectioni i remouěda yētōſitate et dissoluěda: nihil equiperatur.

CDoc p[ter]ea ſuppoſtorius ſubjucia[que] q[ui]s est yētōſatits diſ solutiu[n]. B. c[im]ini folio[us] rute viridis ambo[us] ana. AD. i. buco[ma]riē: arthaite ambo[us] an[is].3.y. baurach.3.i. c[of]icin[que] est melle: et ſuppona[que] t[ur]pōſiōa vel lana. Doc.n. diſſoluit yētōſitate et inferi[que] expellit. C[enter] quos[que] affiudice ex p[ā]no calido vapora[dus] e[que] et eger in tina mittēdus. CSi a[ui]t bec n[ote]s ſuffecerint yētona[que] c[ui]s ip[on]eda e[ſt]: et locus donec rubere incipiat fricandus. Pos[tu]c bec yn[ct]ro fieri c[ui]s ſuenit ex oleo rutaceo: et ex aliy[que] oleis cali: et ex eis clisteri: c[and]us est eger poſt[que] eis admixta fuerit: caſtoeri c[u]fo[que] by ambo[us] an[is].3.5. C[and]o vo ſolitus pati egritudinē: d[ui]nus est cauneat ne vinu[que] aqua miſtum bibat: nec etiā ſu[m]t vinu[n]i niſi pu[que] ſoſte: necq[ui]s aquam multa bibat: et ab: ſtineat ab berbis et lacte: et o[ibus] inflatiu[n].

CSilōliu faciēs yliſiōs et maxio coartan[que] doloz. et time[n]ne ſincopis egro ſupu[en]iat yētōſitate carminat: ſomn[u] p[ou]noac. B. p[iper]is ameos folio[sum] rute mentaſtri: ca[ſto]rei bap[az] lauri c[im]ini omniu[n] an[is].3.iy.opy[m]a[m]dragoze. iſqui[am]i ſeminis o[ui]n an[is].3.5. ſiciana[que] c[ui]s melle iuſdeſ[que] quantitatis: detur ex eo pondus yniu[n]eurei. Duic quos[que] elec[tario] addi[que] p[er]leru[s] camonee.3.tertia. et fit t[em]c me: dicamē vēris solutiu[n]. CSi a[ui]t c[ui]s doloz e[ſt] febris af[que] fuerit: caſſia fitula in ſucco endiunie bullito[que] et diſpumato diſsoluta egro est d[ata]: et ſirupus violatus in potu e[ſt] tri: buendus et nutriu[dus] est ex t[ea]ſa cum oleo de amigdalis vulcibus condita: et ex leni clisteri clisteri[que]dus. CLum a[ui]t locus dolozis in yentre apparuerit groſſus: et apof[ea] babē: eger in principio klobothometur. deinde caſſia fi[que] ſtula cum ſucco berba[que] ſepe d[anda]: et fit c[ib]e[que] eius cui[que] hic doloz ex conſuetudine accidere ſolet: t[ea]ſa ynctuſo[u] cum ſu[ca]baro et cum oleo ſi amino: et abſtineat a re[b]ſtipticis et acetosis et c[ib]is groſſus et ventrem stringentibus. C[ui]m autem cum hoc doloz yētōſatitem pati ſolitus est. e[ſt] c[ibe]tur cum kalagie et mutagenat conditis cum ſeminibus: et abſtineat ab holeribus et lacte: et ab omnibus que inflant Et bibat vinum forſte et non viſiatum. Aut ydromel cum

specieb[que] d[omi]nento pontintur: yt p[iper] quas diecumus. CDydromellis conſectio. B. mellis mundi lib. i. a[que] lib[ri]. vi. miſceantur et coquantur diu: et ſpumentur bene donec fiat ad ſimilitudinem iulep. Cumq[ui]s hoc factum fuerit in vnaquaq[que] libra: ex c[it]miantur. 3.v. p[iper]is puluericati i[que] p[ā]no ligati donec app[opi]nquet finis decoctionis eius: et cum infrigidantur et trabatur p[ā]nus et ex[pe]zimatur: et c[ui]s necesse fuerit propinetur.

CDonſert etiam cui bec paſſio ex ventoſitate et groſſa ſu[per]fluitate accidere ſolet: oleum de cherua recenti cum ap[o]cimate de ſeminibus ſumptum. C[Apo]cimate autem de ſeminibus est hoc. B. ameos c[im]ini cheſim carui oziganı nigelle o[ui]n an[is] p[ug]illum vn[ui]. C[Aſtis] admisſeſſa que lib.iy. et coquantur donec redeant ad lib[ia]z vn[am] et me: diam. De hoc itaq[que] ap[oc]imate ſumantur.3.v. quibus.3.iy. olei de cherua addantur: et multis diebus biban[que]. CSs c[ui]s doloz iſte cum caloze ſuperu[er]nit: pruna.3.x. et ficus citrine. y. et paſſarum enucleatuarum.3.v. ſumatur et coq[ui]n? et colentur. deinde caſſia fitula i[que] coſsoluta coletur: cui oleum amigdalini admſceatur et ſumatur: et ex ap[o]cimate q[ui]s in capitulo de reumatismo diximus in potu tri: buat. C[enter] vero si multum fuerit ſicus: p[od]icto ap[o]cimati addantur pollipo[d] turbith: ambo[us] an[is].3.v. et quantur cum eo: et detur donec venter ſolutur. CLum autem solutus fuerit remoueat pollipo[d]iui turbith.

C[E]lectariu[n] q[ui]s ventré soluſes inſlation[ē] reſoluit et grante[d]inem. B. turbith albi fricati et puluericati.3.z. c[in]cibe[ris.3.v. c[uc]bari.3.z. x[re]p. cui pulueri[que]s.3.iy. ad bibed[ui] denk. C[Pillule] de quibus cum quis ventrem ſoluere voluerit vnam ſumere debet. que app[er]itum ex[ci]tant et inſlation[ē] re[pr]imitur et graue[n]din et c[ib]us d[iger]untur. B. maſtici: c[in]ciberis: cinamomi: garioſi[or]um: neberemſk: melano p[iper]is: macropiperis: camonee: violaru[s] c[uc]bari: omniu[n] an[is].3.iy. fiant ex eis pillule ad magnitudinem c[ic]eris: et ſumatur vna: mouet eniſ ſemel aut bis.

C[De] ſlu[n]a ventris.

CAP. LXXXII.

## Am cibus

in ſtomacho moſe ſolito ſi mo[ra]tur: imo citius eſre, ditur non mutatus niſi parum fuerit: cum hoc mo[da]zicatio et doloz in ventre et fitis: cu[si] quo e[ſt] puleru[s]: adeſt ventris fluruis in quo ante co: meſtionem inuenitur purulentum: detur egro rob de ſue co: yue acerbe, aut de ſucco ribes, aut de ſucco granator[u] cum ſpody rosarum ambo[us] an[is].3.i.

C[Tro]ciſci quos[que] de ſp[odio] conſtrictiui itid[ē] tribuantur.

C[Nutri]tatur vero ex a[de]ſſa citrina. et p[u]liſis cum aceto c[ot]e: et aſſatis: et in ſucco yue acerbe poſtis.

C[in] potu autem ſumat ſumach cum aqua rosata: et dein de nutriatur ex c[ibo]: cui admifetur ſumach: qui vocatur ſumachia. C[Tot]u[s] c[ui]s regimen ad hoc perducatur vt infrigidare poſſit et conſtringere. Ad si non fuerit cum eo mo[da]zicatio in ventre: necq[ui]s q[ui]o egreditur pus habet adm[u]xtum: fed est viſcosum: et adeſt inſlāmationis paucitas: et paucæ fitis: et rutus acidiuſ: Egro ſicila et ſinapis et p[ic]ſces ſa liti tribuantur. Deinde cogatur ea vornere ſumo[n]do ſal[ē]t mel et anetum coctum. Que si non ſuffecerint. Medica[m]en q[ui]s expellit ſlegma tribuat[ur]. C[D]o. B. aloes.3.i. col loquintide interio[ris].3.iy. ſalis indi.3.iy. turbith.3.i. Ex bis fiant pillule: et ſufficiunt ad doſim vnam.

C[U]omitu p[et]ere[a] ſepe vtatur: et c[ib]aria quibus y[tr]itur i[que] almuri perſo intingantur et comeda ſu[c]cita que ſale con diu[n]tur: et que acrimonia[que] habent: que appetitum p[ro]uocare conſuicuerunt. C[Si] autem cum hoc quod diximus nibil egreditur q[ui]s ſit ſuperfluu: necq[ui]s q[ui]o expellitur aligd purulentum vel fle[m]maticum habet admixtum: egro vi, num puru[s] et forſte tribuendu est: et dia[lib]anu dandu: q[ui]

Tractatus

B.olibani, 3. x. piperis ameos spice keifim nift nigelle: oiu, 2. an. 3. y. balaustie, 3. x. mellis dissupmati qô sufficit ad cò ficiendù: de ex hoc in potu: q. nomachum calefacit et ve hementer desiccat. C Apoqima quogz de senib qô in ca, pitulo colice paflòsio noiauimus de t affuscat i potu sùv mere vinu puz. C Si yo cib qôno egrediit sed res subtilis et alba et aquosà: cu quâ sùt ea que epatis significant debi, litatem: ego tribuan t id qô fit de scozia: 2 diaolibanus et trocici calefaciètes epar qô nominauimus: 2 electuarius diacalamétu2, quod B. folio2 rute folio2 calamèti sicco, ameos carni leuiftici cinçiberis, ciamomi macropùris: oium ptes eqles: coficiant cum melle cocto: 2 denf alia medicamina qô nomiauim? in capitulo epatis: ex bis que ipm calefaciut 2 ofortât. C Si aŭt cum p[]icta egri, tudine nô fuerit significatio debilitatis epatis: immo qô egrediit cum flúrus subtile est et albú et fiat in st[]o gravitas: puluis de granatis ad transfliutiedúndandus est: qui B. of, sùm granato2 aceto s[]of aſtato2 trito2 vt alcohol, 3. c. carui, se, coriandri: ambo2 aceto accerimo inſufo2: 2 po: ſea aſato2, an. 3. x. xilocaracte, ſumach, balaustie, oium an. 3. x. puluferiçen t optie 2 misceanç: 2 de ex eis puluis ad transfliutiedúndandus est: Clariu quosq[]o d[]o c[]aci: detur, q[]o. R. arillo2 paſſa2 trito2 vt alcohol lib. 1. i. mirtillo2: sicco2 puluferiato2 vt alcohol lib. 5. xilocaracte nabati balau, ſte: ſe, tamarifci ameos oium an. 3. x. 2. afficiant cù melle de cana mellis aut cù melle apù optime dissupmato: 2 ex ela-rio ſumaſ. C Si aŭt q[]o egrediit citrinu fuerit: 2 anu moz dicat: 2 eger ſtim patia: 2 febze: trocifi stricti ad spo-cio: 2 aqua fauci od[]ei denf. C Trocifi coſtrictiui d spo-dio. B. roſa2 rubea2: spody: ambo2 an. 3. x. ſeminis ace, toſe: balaustie: gùmi arabici, oium an. 3. v. Infor-ment: trocifi pondere, 3. y. quos2 ynus cù, 3. de rob cito-nio: 2 ſimplici ſumaſ: aqua yo ſauch od[]ei qua d[]im p[]it: ita od[]ei fractu in aqua ipm cooperiète buliat donec aq-ınsſiſter: deinde colet et biban ex ea, 3. ii. cum tribus, 3. spody: 2 gùmi arabici ead[]u quantate, C O si ex flúvu vê tru eiuenerit excoziatio puluis de bolo ad transfliutendus detur: qui B. p[]sily, 3. x. ſeis plantaginis, 3. x. gùmi arabici boli armeni ambo2 an. 3. ii. p[]siliu affec t gùmi: 2 bolum puluferiçet 2 misceat: 2 ſumaſ in potu ex eo in mane, 3. ly. cù rob de citonys 2 circa nocte tantùde, C Libus vo neq[]s fit pulmètui factum cum granis granato2 & paſſus cum aqua 2 aceto: 2 cib[]actus cù succo vue acerbe & ſumachab & tafea admiſceſ: ſuce2 ſumach t bis ſitta cibaria.

C Trocifi de balauſus 2 oferut diaric dandi ſut: cum flúrus fuerit ſuperfluus: ſiue hêat ſanguinè admir, tum ſiue n[]o. C B. galla2 filiqua2 nabati: ſeis tamarifci: obliari balaustie: oium partes equales: opy gùmi arabici ambo2 an. 2. parté medià. Informentur trocifi p[]ôdere, 3. y. ex quib[] ynus cum vino ſumaſ. Si neq[] calo2 affuerit neq[]s febris, 3. si ſebris ſuferit cù rob de citonys acetoſ ſumaſ: 3 tuc dandi ſunt: cù y[]etris flúrus ſupſluus fuerit. C Trocifi ad tenaſnon: qui dandi ſunt cum caloris ab, ſentia fuerit: 2 ventoſitas erit nociu: 2 ſonitus. B. ſemi-nis uſquiами albi: ſeis aneti: ſeis ſeniculi, oium, 3. s. ame-0s, 3. y. 4. y. 5. opy, 3. y. ſeis apy, 3. x. fiat trocifi de quib[] pon-dus ynus aurei in potu ſumaſ. C Confectio de ſtozace q[] antiquo ventris flúrui ſerens ac tenaſmoni: cù neq[]s ſe-bris neq[] calo2 affuerit: ſed erit ventoſitas nociu a danda eſt. B. caſtozei: opy: aſſari: toſacis liquide: myrrhe: ſe. iu-quiами nigri tburis oium partes equales: mellis q[]o suffi-cit ad ſpecie q[]ofectionè. cuuius doſis ſit, 3. y. vlq[]s ad tres. C Si aŭt poſt[] tenaſmo2 dece transf[]erit dies n[]o viſa ſue, rint medicamina coſerre: 2 eger ſupra pectinè ſentit dolo rem: redeundú eſt ad cliftere.

C Cliftere strictiui B. p[]anici excoziatici: lentiu2 excozi

catas2 rosas2 sicca2: balaustie coplas2 gládiu oiu2 an. 2d, 1. oia2 i. iy. lib. ac coqnt: donec ad lib[]a2 i. 2. reaſat: 2 colè, tur: deinde ſumantur ceruſe: cineris papiri babilonici: aut cineris papiri: ambo2 an. 3. i. boli armeni, 3. 5. vitellus oui vniq[]uas ſati orus: olei roſe, 3. 5. ex bis oib in p[]icto apoci mate fricado diſsoluti c[]liferiſt eger ſel aut bis. C O fi tenaſmon fuerit longi ptis in quo n[]o egrediit, rafura alba mucilagin i similis. Medicamè putre diq[]o in caplo2 de cura gingua2 putrida2 nomiauim? d[]adú est. E ex quo in apociate moq q[]o nomiauimus fricato diſsul-ate, to cliftere ſemel aut bis fiat. C Et fi ex ventris flúvu in ventre yehemès ſeculato c[]iſcat fuerit: cliftere fiat ex oleo roſo t p[]eido. Si aŭt nullo modo mozdicat: cliftere fi at ex illo medicamine multotius addatur donec ſanef. C Epibima de quo venter cum flúrus ſupſluut 2 virtu eſt debilitata linied? eſt. B. gallie acatie ciperi mirre gab larum cipresi tburis oium partes equales. Ex bis oibus vino yeteri aut fuco citonio2 confersi liniatur vêter, tuic quosq[]o q[]iſq[]o additur panis biscoct[]e de ſuria. C Si auté cum hac egritudine fuerit calo: epibima fieri c[]oue nit e ex q[]uob2 sandale: 2 rosio2: 2 bolo arméo2: 2 faufel: 2 g[]uol et pane biscocto cù suco macian[]o2 citonio2 2 mirio. C O fi eger yehemèter patia2 tenaſmo2: t[]epe vadat ad fellar: 2 tr[]i nibil egrediatur: collariu2 iſtud ſubjecitur. Et enis mirabile ad ſed andú tenaſmo2: q[]o. R. turbe2 lity: cro ci: gùmi arabici: oium ana. 3. i. opy, 3. 1. informentur colliu 2 ſupponatur.

C De difficultate mingendi. CAP. LXXIII.

Am vrina

c mo: neq[]z gravitas neq[]z dolor in renib[] venti: succurrendú eſt ex medicaminib[] vrine p[]uo, catiu2 de nosilicem. C Unu q[]o2 est bolo q[]o. B. ſeminis apy: nitri: rubee tinctu2 oli xatri ſeminis iuniperi: ſeminis aſſari: ameos: ſemis ſemiculi: ſpice amigad[]a2: ſeminis melonie: oiu2 an. 3. x. cantarite2 melons: quibus eum ſemines de quibus ſumaſ tur ab yna, 3. ad. iy, 3. hoc enim medicamè yalde confert cozo2 cum diſsolutionè patitur: 2 laxitate: 2 ypoſarchæc ad expellenda oia accidentia: c[]a quosum co[]p[]o diſcificari 03. O ſi 2 ingat mingendi difficultas ex cau2 aut paſſione in femeo: aut in ano: aut in co[]p[]o circuitu: eger ex baflic a minuæ: deinde calida loco ſepe ſuperfindet: 2 vlq[]s ad ſpaciu2 mediu2 diei ex oleis frice[]t. Egro quosq[]o vicipia2: vt vrina2 expellere nitat. C Si aŭt mingendi diſſiculas c[]otingat veſica exiſtena: p[]lena 2 ex tenen[]a: 2 ſit hoc poſt ſanguinis aut ſanici micru2: medicamina que trombos ſanguinis: aut pus q[]o in veſica genera2 ſoluere c[]oule uerunt: 2 liquare: 2 d[]ada ſunt. C Medicamè q[]o2 tombos ſanguinis aut ſanici que i veſica fit diſsuluit. B. cordume, ni mirre rubee, de qua tingi[]t. ſeminis iuniperi armoniace: aſſe oium partes equales. Armoniaci diſſolua2: 2 iſo[]mè tur pillule ex alyu2 ſpeciebus ex eo confectis, de quibus q[]uater in die ſumaſ cum apociate de ſeminib[] q[]o nominauimus. C Sirupus et acetoſus ex forzi aceto factus mul totiens detur. C Per stringam præterea imittatur in veſicam aqua in qua diſsulut? ſuit ſal: aut aqua cinere: 2 zita eſt confecio aque que fit de cinere. C B. cinerez de ilice cinemer de vitib[] cali. calcem. His omnib[] admiceaſt: t[]um aque vt ex ea cooperiri poſſunt: 2 dimittan t[]ic ſic tres dies: deinde colentur: 2 per stringiri in veſica: inycuriat. C Derba quosq[]o croci oztulani: 2 eſula cocta ſuperponat. C Tîna præterea aſtide egrediaſt: in qua ſit aqua in qua cocta ſint camomilla ſticos arabicus ſaſtucu ſinſubriu

## Nonus

49

aut in qua extremitates cauliuz et esula: t. fimus colùbi, nus cocte fuerut. C Eger in decoctione cae fedcat: et ex, herbis iltis sic coctis fiat empliz super femur et partes ei circuadiacentes: t. du in tina moza: fumat in potu et vira ne prouocatiua existut. Et si bec omnia no profuerit ad instrumétum cum quo vrina puoca est recurrendum. C Si aŭt mingé di difficiles poſt lapisidis signa affuerit: eger lupinus iaceat: et pedes eius diuerſis modis et forſtiter patiendi ſunt. Et ſi vrina no egreſſa fuerit opoſtabit ut cù instrumèto curet p quod mebzo imſiſt fit ipulſio. Læundù ſi est ne virge immita: cum eſt ibi apoſtema. Ad difficultaté quoq valde confert ſepe ingredi tinam: t yngere loca ex oleis et medicamina vrinaz prouocatia in potu ſumere et abſtinere a nutrientibus acceſſis: et pon ticos et crosſis. C De lapide. CAP. LXXXIII.

**Am eger** virgà ſepe fricat et manu tra cipit: ¹aſpa quoq quâdoq erigitur: et areſcit et vrina difficulter et cuż dolore egrediż in qua egritudine foſtateſe et longèn: ne quâdoq exy lapis in vesica eê significat: Si aŭt eger ſentit cù difficultate mingé di vehemètè do loſis in renibus: et in magniſtus: et naufecà et vêtris coltrictióne in renibus lapis eê monſtraſ.

C Lapidi yo qui eſt in vesica fecoctio iza vtilis existit: et optima ad frâgendù lapide cum vetuſus ſuerit. Ego quoq iâ fregi cu e magnus lapides in spatio minoze q draginta die p. Luclus fecoctio. C Luclus carpoſlapi feminis ſanati: dauci olíxatri feminis corticis radicu opoponaris corticis radicu capparis: amigdalap amarap dampno: coctic quiquinanti: ciperi: ¹spice inde. caſſie ligea: ſaculo fundurion: barmel: gentiane: arſtologie rotude: aſari: coz dumeni: armoniact: ¹lerapini: ¹bdely: piperis: ¹acoi ſiux p tes equales: gûme ſufficiët balsamo diſolute malacè: et ex eis alie ſpecies confician: Ex gbus inſormétur pilule: et ſumat ex eis in die i. 3. cu apозimate de ſeminib? C Quâdoq etia ſepta poq. 3. ynius 6. cirene ſcorpionum ſimul cu eis da: C Linis yo de ſcopioib? boc modo fit. Scorpiones ſumant et in ollaz noua poſiti os habentem opilatu ſuper lacertuluz in furno mittan: in quo non ſit vehemés calo: et ſint ibi ſer bozaru: ¹spatio: deide extracti pulueriſent: et repona: C Eger yo nutriat ex aqua ci ceris: et caligie et mutagenat. Et abſtineat a lacte: et caſeo et ab alys cibis croſſis. C Ingredia: tinâ in qua ſit aq in qua cocta ſint folia cauliunq et esula et berengeſt: et meta: frus: et fimus colubin: ² medula ſeminis croci boztulat. C ſemur etia inûga: ex oleo de ſcorpionib: et distilleſ ex eo in virga.

C Oleu: de ſcorpionib? C arſtologie rotunde: gentiane: ciperi: corticis radicu caparuz omnium ana. 3. i. Dec oia in libza vna olei de amigdalis amaris poſita ad ſolè per bebdomadá vna dimittant: et colent: et expizmani: et pio vna quoq libza ex eo adiugan: ei ſcorpiones decez et to, tum in yafe cuius os opilatu ſit miſiſuz ad ſolè per duas ſeptimanas mozetur: deinde colet et repoa: Et eni opti: mû et mirabile: de quo qtdie in virga guttati fundend? est poſt ex eger de tina egreditur. C O ſi lapis magnus fuerit: non inuenit alid remediu: niſi vt cù incisione ex trabat: de hoc ſi loqui nostri libzi huius moduſ excedit. C Lû aŭt in renib: fuerit lapis: eger frequenter tinaz in grediatur et renes: et ylia: et ex oleis inûgan: et ex eis q lo cu cale faciunt de ſuper cu panno ponatur: vt ſunt ea que nominauim? In potu quoq ſumant ea q lapide frangut C Si auté lapis ceciderit in virga et obstaculuz fecerie aqua calida ab alto distillando ei ſupfundatur: donec ru bere videat: deinde iſeu tephidû guttatim ſupiaceatur et ſtrice: et ſi necesse fuerit: ad exterioza fuga: Ex hoc enim

mouebi: lapis: et exibit. Sed ſi magn? fuerit et difficilis: necesse eſt vt virga inferius incidiatur: et extraſe.

C De naſcentus renu et vesife.

CAP. LXXV.

## Poſtema

qò fit in renib? et ¹uſeica cò mita: ſebzis mixta q no est vehemètis caloris cuż qua e oripilatio et ri go: et frequés mictus: et doloz in inferioibus doſi et gravitas: et cù ipellî videc: ego quod aligd ibi iuſpêſi ſuz. Lu: bez itaq signa viſa fuerit: eger ex basílica flobotome: ei partis in qua dolozas ſentit: et gravediné. C Loco quoq emplaſtra ifrigidantia ſupponátur. Et ſi egritudo sic diſoluta fuerit bonù erit. Si auté febri: et doloz: et gravitas perſeueraucint: et vrina minutis: et frequenter egredi: ſignificatur pus ibi colligi. Et igit tuc ſuper doſi: ſumpli ex camomilla ſemine li ni: ſur ſuture oleo ſi amino còſperſis ponédu: et ego vt in ti na ſedeat cipicendum. C Si aŭt eger mixerit pus: ſemi na q nominabim? i capitulo de ardoze virine ſunt vanda: donec pus minuat: deinde venk trocici quos in capitulo de mictu ſanguinis: et fanici nominauim? C Apoſtema vero qò in vesica fit deberet comitari febriſis concluſa: et difficultas mingendi: et viſiuria: et feremos? et virge do loz: et tuc eger ex basílica flobotomáthus eſt: et fiat egrittu dinis cura: quæ admodù pzediximus. C Eſt aŭt quâdoq reni apoſtema qo: no peruenit ad fanici: imo traſit in oun ́orici cù gravitas in renib: fine febze perfeuerat. Eſt ergo cliferi: andus ex mucilagine furugreci: et ſeminis lini: et apозimate camomille: et cauli: et meliloti: et maluaimoſi: ac furfuris: et yomat frequêter. C Renib: quoq ſuppona: ſemplin ex eis q nominauim? Et ſi vrina minu: vide tur: cu illo vrina puocantia dentur. C O quoq p paruo non eſt babendù: quia ex eo peruenitur ad yropisim.

C De ardoze q fit in mictu.

CAP. LXXVI.

**Am eger** oum mingit ſentit ardozem t püctione i virga: a fallis: et acceſtis: et acutis abſtindendue eſt: et nutrié? eſt ex tafeis leuibus: et cibrebegi: et eoq ſimili bus. C Doc quoq medicamè ei vanduz eſt.

C O recipit ſeminis melonis excozticati, 3. xxx. ſeminis ci trol: ſeminis cucurbitc: ſeminis poſtulace: ſeminis albi papaveris omniu: an: 3. iy. ſeminis inſquiами albi: 3. y. 3. ut chari albiſimi ad pòdus oiu: z de puluere hozú quotidie in potu. 3. iy. in mane: et alie. iy. 3. circa noctem: cu: 3. i. syru pi violati: aut iulep ſumant: bec quoq egritudo no é par iuipêdenda: q: cum ſit manſiu: et perfeuerans: puentiunq ex ea in vesica: et in instrumétis viralinib? ylcera.

C De mictu ſanguinis et puris.

CAP. LXXVII.

## Am aliquis

c pperter caſum aut paffionè ſanguinè minxe: et ex basílica flobotome: et trocici qui vîr trocici de charabe in potu tribuantur. C Trocici de charabe. Recipe charabe gu: ml tremule arbozis: ambo: an: 3. 5. balauſtie: y pogſtidos ambozum ana. 3. y. 2. 5. olibani: 3. y. ſeminis apy: opy: aborum. an: 3. i. inſormen: trocici pondere aurei yni? Ex gbus vnus omni die cum apозimate ſumach tribuat. C Ad comedendù vero tribua: caro cocta cù ſumach et caro cocta cum ſucco vue acerbe. Abſtineat a cibis acutis: et fallis: loco vero perſuſionis ſuperponatur ſempli ex bolo armeno: et abchabia: et aloe: et licio: còſectis cù ace to et aqua. C Si aŭt ſanguinis mict? euenerit poſt come ſtionè cibo: acutoru: aut poru yini acuti flobotometur eger: et trocicos de charabe in potu ſumat: et eodem qo pzediximus gubernetur regimine.

C Pus vero ſi minxit eger trocici iſt andi ſunt: qui. ². ſeminis melonis citroli: cucurbite: omnium abſiqs corti.

8

Tractatus

cibus, an. 3.xz. boliarment: gummi arabici: turbis pigris: tanquinis Draconis: omnium. ana. 3.x. opy. 3.ii. feminis apy. 3.ii. in formentur trocici pondere. 3.ii. ex quib[us] omni die vrus cum Syrupi de papauere. 3.i. in potu tributatur. Cvirge quoq: ex illo collitur immittat.

Collirii de cerua. B. ceruse. faracolle: olibani: gummi arabici: opy: tanquinis Draconis: oiuſ partes equales. Fiant ex eis collivia: et p[ro] firingaz fiat prius inietio ydro-mellius: et mingat eger: et poſt euis egressione fiat inietio isti: colliruy diffoluti in lacte afine.

De his q[ui] no[te] p[rit] retinere vrina. CAP. LXXVIII.

Am eger multum urine emitit et in emissione ardozem ne ſen tit: aut mingit in ſomno neq[us] patitur ſitim: ne q[ui] co[po]zits extenuationem incurrit. Ea que vrina[que] constringunt vanda ſunt.

Medicamen retinens vrina. B. glandiūz. 3.ii. olibani. 3.xz. feminis coriandri ficci gummi arabici: boliarment: omniuſs ana. 3.ii. fiat ex eis puluſis de quo in mane. 3.ii. et circa nocte totidie ad tranſglutendus dencf. C[it]o ſi c[ui] b[ac] egritudine ſitie fuerit validiſſima clamosa et aqua q[ui] bibiſt cito egressit: aqua od dei c[ui] p[er] ſilio detur: et nutria tur c[ui] ſucco y[ue] cerber: et fumach et ſimilib[que] bozum nu trientie y[ue]: et c[ui] cib[que] q[ui] ſit de ſimula od dei: et maſal: et raib acetoſum va ci in potu. et p[ro]hibeatur laboare et c[ui] mu liere concumbere.

C[it]ſi q[ui] trocici in potu ſumaf q[ui] B. spody. 3.x. luctace: ſe minis porſulace femis ab oſzi ana. 3.x. v. coriandri ficci: roſarui rubearuſ; boli arment: omniuſs ana. 3.5. balauſtie. 3. y. caphoze. 3.5. ſumatur in potu c[ui] ſucco granati acſoto. C[it]derb etiāz fride terantur: et ſuper renes ponantur. Et cauſat ſibi a cibis calib et yino: et ab omnibus que vrina[que] p[ro]pucant. J[u]lud aſt q[ui] de magno ſtolidozuſ erroze p[ro]ſuienter eſt: quia d[ati]n in b[ac] paſſioe egro medicias calas. y[ui] ilico deducunt ipsum ad p[er]ſim.

De lumbicis et vumbibus qui nafcuntur in ano: et in vê tre. CAP. LXXIX.

Au hoc
n[oc]mento ſolitus eſt ledi: a ci-
bis croſſis et v[nctu]ſonis ſibi cauſe
debet: et quotidie ante q[ui] comedat ſumat bu-
cellas alijſa cum finapi. Do[mi]niz ipſos gene-
rari p[ro]biter. Si y[ui] eo[us] generari contingat: con-
conuenit aliuſ nifi yt expellan[.] C[it]Medicamen afcari
des expellés: burungi ex corticati c[ui] valde famelicus è
eger. 3.vy. ſumantur.

Medicamen magnos expellés lumbicos. B. burugi ex corticati: turbit: feminis nigelle omnium partes equa: le: lupinozum: naſturcy: canibil: omnium ana. parté: me: diam: ſumantur ex eo in potu. 3.ii. C[it]p[rius] tamè: bibat eger lac mox yt mulctum fuerit per tres dies: et deinde q[ui] die quarta dieſt se: et de p[er]dicto medicamine in lacte adbuc calido yt mulctus eſt diſsoluto et aceto duſ valde famelicus eſt: bibat. C[ler]mes vero minuti qui in anno ſi unt p[ro] quibus generatur p[ar]uitus in eo: et ideo c[ui] fricaſt anus expelluntur cum cotuſ ex oleo abluto inuolutum immittitur: aut inuolutu oleo de crisomilis: aut ſuco mé: taſtri. C[it]ur inuoluaſ ex parua quatititate aloes: et felle vaccino: et ſupponatur.

De emoroydibus et fistulis et ragadys que in ano ſiunt CAP. LXXIX.

Am ſanguis
recens ſine voloſe p
inferioreſ ſluſ regio-
nem interpolate tamen no[te] ſo conſtringend[;]
nifi patiés ex eo debilitetur. A multis eni paſ-
ſionibus exinde liberatur. C[it]si autez debilitetur: indi-
get conſtrictione: trocici de charabe cum ſucco ſumach

denf. In comelione quoq: ſumat ſumachi: et cib[us] qui cum ſucco y[ue] acerbe ſit: et ſimilia bis de illis que nutriet tia ſunt. C[it] si vero multruz debilitetur: nutriatur c[ui] ſe co carnis: c[ui] p[er]leruſ ammíſentur ſuccus citonio: et vi- num. C[ui]nú quoq: bibat k[ri]piticu: et ſuper epar ponatur emplaſtrum de ſpica q[ui] in capitulo de epate nominam.

C[it] ſi ita non ſuffecerint: confectio de ſcoria ferri dtur: que Recipit mirobalan. nigr. belliricoz: emblicozum: omnium ana. 3.5. ipſe ſquinanti: ciperi. 3.5. iſzibersi piperis ameos: olibani: omniuſs ana. 3.5. ſcorie in ſuſe in aceto per hebdomad[ia] vnam: et poſt ea tozefacte. 3.xy. conficiatur omnia cum meſelle diſpumato q[ui] ſu c[ot]to c[ui] apозima: te emblicozum ſicuit in capitulo de melancolia nomina timus: de quo quotidie ad nucis magnitudinem ſumat: B[oc] náq[ui] emoroydaruſ sanguinem et meſtruoz: c[ó]ſtri g[it] ſluſui quoq: ventris longi temporis: remediu affert.

C[it] si autez in ano o[tur] aligd p[ro]minés ex[tra]: ex q[ui] ma-
gnus p[ro]ueniter doloz: ne[ct] ſufl ab eo aliq[ui]d: ſuccus cepe
su paucia lana: aut ſel vaccinum ſupponatur. C[it] Suſpo-
fitoriuq[us] dolux: de ciclamine fubyci: q[ui] patiens p
rotus teneat nocte: et c[ui] contingat egressi: remittat: donec
ſcindat: et egressi: ſanguis. C[it] C[ui] auté doloz y[eb]emen
tiſimus ſuerit: et a poſtema magni in ano: A[obot]ometur
eger: et emplim hoc ſupponaſ. Sedat eni: p[er] emoroydaq-
doloz: c[ui] adeſt a poſtema c[ui] eis: q[ui] B. mellilotum: ca-
momillas que t[à]diu in aqua coq[u]tatur: donec diſſoluaf:
deinde ſuman[que] ex aqua coq[u]tatione exq[ui] quanti manu
vna teneri poſtet: y[ui]tellus ouiſ affari ynus croci. 3. loxy. 3.
y. feminis lini triti: fenugreci: malauauiſci: omniuſs an[.]i
mapiuſis. 1. Conſiciantur o[ia] rob in quo bdely. 3.ii. oſſ
ſolute fuerut et ſolia ſuperpoſita poſt q[ui] eozum ſupſicues
ex oleo ſi[amino] in quo adeps gallinaceus ſuſe ſuſolut
aut anatis inucla fuerit: more emplaſtri ſupponaſ: d[u]
adbuc tepida ſunt. C[it] Alia c[ó]ſecio doloz: e poſtema
ſed ans. Cepe albú optime coctu terat: et c[ui] butiro vacci
no miſeaf: vt molleſſat: et t[ep]eſactu an[] in quo e[ſ]a peſte
ma ſupponatur: hoc eni: doloz: y[eb]ementem ſedat.

C[it] ſu vero in ano ragadias habuerit patiens que c[ui] le[ut] cum ipſus venter ſicuſt ex.
C[it] p[il]lulis de bdellio cepe y[ta]ſ: que. B. 3. mirobalan[is] ni
gris: chebulis amboruſ ana. 3. x. ſerapini. 3. ii. naſturliu al
bi. 3. y. bdellu molli m[ollis] p[inguis] 3. xy. diſſoluaf: bdelliu ſu
in ſucco poro[zu]ſ: et ex eo conficiatur alia: et inſo[mentur] ex
eis pillule: et ſumantur ex eis frequenter ab yna. 3. ad-
iiu. locus vero ſu aduſtioniem patiatur ex ynguento de
cerua inungantur.

C[it] si autez non ſentitur in eo aduſtio yngatur ex yngue to q[ui] fit ex adipe qui in gibbo camellu iuementur et bdellio: q[ui] ſic fit: videlicet ynguentu de ſene. B. c[ere] citrine: olei ſi[ſamini]: adipis anatis: incudle curris vaccini adipis q[ui]e in gibbo camellu: bdely: oiuſ partes equales: bdelliu p[ui]s in mucilagine feminis lini diſſoluatur: deide o[ia] mi ſceantur: hoc eni: optimi exſitut. C[it] si autez eger ragadias i ano habuerit p[ro]ſundaſ a q[ibus] ſetens y[irus] ſu[er]it medicamè acutu q[ui] capitulo de y[el]ceribus deſerip[ſimus]: eis ſupponaſ: q[ui] eger p[ui]os patia[] dies. Et ſi in eis aliquid remancat q[ui] ſefuſet medicamè iteru ap[on]aſt: q[ui] eo y[fi]q[ui] fiat donec locus ſiccetur: et n[ó] ſefuſet ſi fuerit p[ro]ſundu. C[it] ſi ſi ca q[ui] ibi ſunt eminentia ex[tra] p[end]èria fuerit iateq[ui] yt areſcat et nigreſcat: butiuſ te pidu multoties ſupponatur: do[ec]er nigredo ab eo remo[u]eatur. C[it] si autez ſenſudio reuſerla fuerit: medicamen acutu iateq[ui] ibi apponaſt. Et ſi n[ó] ſenſu]dauerit: ex ynguote de ceruſa cureſt. C[it] est etià quando eminentes emoroydes extra curan[que] cauterizando c[ui] ferro. log tamè de hoc plus eſt et buiui nostri liber modus regrat.

C[it] si autez non ſentitur in eo aduſtio yngatur ex yngue
to q[ui] fit ex adipe qui in gibbo camellu iuementur et bdellio:
q[ui] ſic fit: videlicet ynguentu de ſene. B. c[ere] citrine: olei
ſi[ſamini]: adipis anatis: incudle curris vaccini adipis q[ui]
e in gibbo camellu: bdely: oiuſ partes equales: bdelliu p[ui]
s in mucilagine feminis lini diſſoluatur: deide o[ia] mi
ſceantur: hoc eni: optimi exſitut. C[it] si autez eger ragadias i ano habuerit p[ro]ſundaſ a q[ibus] ſetens y[irus] ſu[er]it medicamè acutu q[ui] capitulo de y[el]ceribus deſerip[ſimus]: eis ſupponaſ: q[ui] eger p[ui]os patia[] dies. Et ſi in eis aliquid remancat q[ui] ſefuſet medicamè iteru ap[on]aſt: q[ui] eo y[fi]q[ui] fiat donec locus ſiccetur: et n[ó] ſefuſet ſi fuerit p[ro]ſundu. C[it] ſi ſi ca q[ui] ibi ſunt eminentia ex[tra] p[end]èria fuerit iateq[ui] yt areſcat et nigreſcat: butiuſ te pidu multoties ſupponatur: do[ec]er nigredo ab eo remo[u]eatur. C[it] si autez ſenſudio reuſerla fuerit: medicamen acutu iateq[ui] ibi apponaſt. Et ſi n[ó] ſenſu]dauerit: ex ynguote de ceruſa cureſt. C[it] est etià quando eminentes emoroydes extra curan[que] cauterizando c[ui] ferro. log tamè de hoc plus eſt et buiui nostri liber modus regrat.

Nonus

50

Tisultule vero gnanç in ano veloster: quoniam figura ei
facit illud esse necessarii quæ aut penetrates sunt; aut nò pe
netrates vtriquæ. CLü auteis pfozate sunt vtringb: Stere?
egrediæ ex eis et vétotitas. CSi aŭt ut egrediæ neq[us] iteru
nec quæ vétotitas: nò è penetras ab vtraqæ pte: lo zò de
ius cura p[er]fecte: plus elt ɔ: bic noſter liber expectat. S3
q[ui] fere homines omnes ſemp maximù incurrut errozes
icura huius egritudinis: vnde maximù ſegitur nocumen
com: nos e[rit]eadibùm? eos ad hoc q[ui] buic egritudini 6gru
um erit: z oſtedem? qualiter a p[é]dicto errore se custodiat:
z decem? q[ui] fistula vtriquæ p[ro]ſata cu[us] ab ano remota
fuerit: nullo modo ferro è tagenda. Ex incisione enim ferri
còringit ſterc: iuoluntarie egredi. C[est] etia[as] alid[us] ęre
ſistula ab vtraqæ parte p[ro]ſata ferro tangi non 03. Quia
toto tèpore vite eger sic permanere poterit: nò magnum
faciés nocumétù: nec puènit ex ea aligd nifi refudatio z
ſturz. CSi aŭt illud q[ui] ab ea fluxerit: fuerit acutum z
mordicatiuus; z fetidù habuerit odozè. Luins etià quan/
titas quotidie auget: erit fistula putrida z cum herpese
estiomeno cum ex medicamine acuto: ex eo q[ui] còplet oia
succurrendum est: ante ɔ: vilatetur: z magnificetur.
Cum auteis nò refudauerit nifi pa[que] neq[ui] quan titas
quotidie auget: neq[ui] ibus odoz ibi augmentatus fuerit:
nec est in ea aligd q[ui] ſit timédùs nifi refudatio z ſturus.
Que medicari potest donec ſicce[re] z doteumecat: nò re/
fudit per longuæ tempus. CSi auteis refudatio redierit
medicamen p[é]dictu adhibeaf: z hoc modo poterit blà,
diri q[ui] totuæ tempus vite egr[ia] z nò nocebit. C[Mod]ad/
bibendi medicamen buic egritudini. Ex collirio q[ui] in ca
pitulo de fistula oculi nominauim? ſumatur: z optime te
retur. z fistula p[er]maſt donec q[ui] c[ui] in ca [continé] egre-
diatur. C[et] ſi radi“eã ingredi poterit: iuoluaſt coto: dei/
de ex p[é]dicto medicamine p[ol]tus mollificatu[us] fuerit inum
cum inſtibus mittatur. CSi vero minime ingredi in ea
radius poterit diſsoluaſt medicamè in aqua: z ſublenetur
cora egr[ia] ſupposito puluineri: z eo ſupino iacente: p[é]di-
catu medicamen diſvittulà ſuper ſistula ſuſaſt: z fiat hoc
in mane: z circa noctez[em] per tres dies: z ſedeat in aqua de
curcum: z lauetur ex ea.

C[le] de exigu matricis z ani.

Am anus

extra egrediæ: apostemate
carens: z ita disponiæ q[ui] ſi

impellaſt ingrediæ: cerufe: balauſtie: gallaruz;  
aluminis: antimony: omnius ad partes ſumanſ  
eq[les]. Et redigàtur i pulueriz: z ſuper anuæ ex  
oleo roſeò caſeſtato inictuæ pulueriz: z anus ítromit  
tatur z stringaſ; q[ui] tamen fieri p[er]uenit: p[ol]tus eger a ſella  
reuerus fuerit ne euz cito ſurgere ad ſellam ſit necesse.  
C[Sum] matúr etia[as] galle: balauſtie: cupule glandium: fo-  
lia mirti: z coquantur i aqua donec rubea fiat: z ſedea nt  
in ea z laueſ ex ea. O si anuæ q[ui] ap[ost]emotus è ingredi mi-  
nime p[ó]t: eger aquaz calida[rum] frequenter ingrediæ: z in ea  
ſedea t z yngat anuæ ex cera z oleo camomillino. Aut ane  
tino: donec ingrediaſ. Lum qu[em] itromiſſus fuerit ex: bis q[ui]  
nominauim? curetur. C[ul]ulia p[ie]terea ſi egreſſa ſue-  
rit: ſimiliter erit medicanda. Eſt tamè necesse vt foſtiter  
liget: z vt egra ſemp ſupina iaceat z corpe ſuperi[us] eleuſa.

C[le] de conſtrictione meſtruo[æ]. CAP. LXXXII.

Ro ſupſluis

menstruis còſtrigédis.

trocifi[ce] de cbarabe per
hebdomadæ vnam ſunt dàdi. Qui s[ui] nò cotùv
lerint còſfectio de ſcoria deſt: z fiat minutio ex
basilica. C[uen]toſe quo[que] de mamillas ap-
ponan: z comeſtione stipticis viat cibis. z hoc medica-
men egra ſibi ſubyciat: q[ui] .P[ol]ibani: balauftie: gallaru:
antimony: acatie: aluminis: oium partes eq[les]. P[ul]uis ho

antimony: acatie: aluminis: oium partes e[qlès]. P[ul]uis ho

ruæ optime tritoz: cu[us] paucæ lana ſubyciaſ: ſemur vero z
doz[us] ex ep[ith]imatib[us] in capitulo de fluxu ventris no
minauim? ep[ith]imene: z ſedea nt in aq[ui] de curcum. Oe ſi
ita nò còtulerint: ex alio p[es]sario acuto fiat imiſſio: z ma
neat in vulua.

C[le] de p[ou]o[ca]tione menſtruòx. CAP. LXXXIII.

Am er

retentione meſtruo[æ] magna ſe-
gur paſſilo: trocifi[ce] de mirra deſt.

C[]rociſi[ce] de mirra. P[.]mirre. 3.ii. lupino[zz]  
optime tritoz. 3. v. folio[zi] rute: m[é]taſtri: pule  
gy: cimini: rubee: de q[ui] tingi: aſſe: ſerapini: opo  
pona: omniu[us] ana. 3.ii. infor[me]tur trocifi[ce] ponderantes  
3.ii. ex g[bus] deſt ynus in die cui aqua in qua ſemè iuipe  
ri coctu fuerit. Doc n[am]ç medicamen adeo ychemès exi  
ſit in p[ou]ocandis menſtruis: vt etia[as] ſetum ex[ec]utati  
ſi qua eo ſepe vratur. C[uen]toſe quo[que] ſub curiatura popli-  
tis ſunt ponende: z flobotomia ex ſaphena facienda eſt.  
poſtremo quo[que] yvento ſemoci: ſunt ſuperponède.

C[le] de fiſtul] q[ui] ſiut i[mi]ſce v[l]ulua. C. A. LXXXIV.

Ecurande

ſunt ex medicatiòs raga-
diaz: ani: p[es]ſarii quo[que]

ex adipe anatis z yfopo ceroto z medulla cra
ris ceruini: mixtis cu[us] cera diſsoluta in oleo de
lilio: aut n[ar]cificino ſubyciaſ: ſi neq[ui]s: ſebris ne
q[ui] acuitas aſſuerit. C[et] ſi illud fuerit cu[us] caloze z acuita
te: oleus roſeuæ adbibeaſ. C[et] ynguento quo[que] de ceruca
ſimiliter fiat p[es]ſarii. C[et] autem caloz fuerit yebemè
tio[zi] ſumatur ſuccis poſtulace: aut lactuce: aut mucilago
p[il]ſy: z fiat tabula de plumbo ſimilis moravi in quo te
runtur colozes habés in circuitu labium paruus z ponar
tur in ea aliquis de p[é]dictus ſuccis: c[ui] ſupitello plu-
beo adeo ſuper ipsam mouea: donec de plumbo multuæ
p[é]dicto liquozi miſceatur z inſpiffetur ſuccis: ex quo ſi
p[es]ſariu[m] poſtus: oleum roſeuæ ei admixtur fuerit: z ſuppona[ſt].
Doc.n[am] medicamè cancro vulnerato qui eſt in
matrice optimu[s] ex[er]ſit: z alys ex ſilibus. C[et] de plagis z
cancro q[ui] ſiut in matrice yel vulua. C. A. LXXXV.

I cum

apostematibus fitis adeſt calo[zi]z
z ſebris: flobotomia ex baſilica

fiat: z patiens ex aqua ordei nutriatur: z linià
tur renes: z ſemur z ylia z ſume ex: ep[ith]ima
te ap[ost]ematis calidi: z infrigideſt locus qua[que]
tum poſſible est. Si vero poſtus febzez z acuitas quieue
rint: ex ap[ost]emate aliquid remanſerint: ex injectioni
bus liquidis curetur: z mulier in buiuſmodi liquidis ſe-
dea t donec molleſcat z maturer.

C[pe]ſarii[us] molliſcas dura ap[ost]emata matricie: z con
feres dolozib[us] in ea factis z paulatim eos quicſere faci-
ens. R[ec]ipe adipis anat[ui] medulle cruris ceruini y[ul] vac-
cini: bdelly mollis: croci: vitelli ou[ra]ſati: fecis olei de ſe-
minibus lini: fecis olei de lilio: omniu[m] ana partes e[qlès]e:
diſsoluátur in vino aut rob: z fiat ex bis p[es]ſarii. Eſt eniż
optimu[us] ad ſedandù dolozè: z molliſcanda vuricis ma-
tricis. C[pat]ieſ p[ter]ea ſedea t in aqua in qua cocta ſen
tin ſenugercu: z ſeme lini: z camomilla: z mellilotu[us] z cauliu[
s] extremitates ſingulatim: aut omnia ſimul.

C[le] de n[ar]cétus q[ui] ſiut i[mi]ſce v[l]ulua. LXXXVI.

Am a vulua

ſluſerit ſanics ſpiffa;
aut virus tenue: ſi ex p[

pinquo manat loco: neq[ui]s fuerit ibi profundi
tas fetida neq[ui]s putrida: ſuinenda ſunt aloes:
z mirra: z ſanguis draconis: z farcocolla: atq[ui]
olibanum: z loco ſuperponèda: donec ſolideſt.

C[si] a[ut] ex loco manauerit remoto: ex p[es]sario q[ui] no-
minauimus in capitulo ò ſanguine z ſanie fiat p[el]zima.

C[si] a[ut] q[ui] ſluſerit ex ſetidù: odorem habens malum

g 2

["Tractatus", "ex pessario seckido acuto fiat iniectio: posthæ locum mundifi catus fuerit; ex aqua et melle iniectis p instrumentæ an eá [Si vero cu boc] fluit affuerit púctio et dolor et apostema duæ: sò tactu discernit summopere cauëduæ est ex e plicatio acuto medicamine tangat. Sed fiat iniectio ex cò fricatiœ plùbi quâ dixim? aut ex vnguento de ceruia: et alioqu acuto medicamine tangat. Sed fiat iniectio ex cò fricatiœ plùbi quâ dixim? aut ex vnguento de ceruia: et alio

Nonus

50

ε νερίς solutioνες; εις δια coleram expellunt rubeas η
α potu vini abſtineant; η locus comſione eozum que ειν
el le conficiunt; ηα carne.fint eius cibaria acetosα; η stiptica
η bis ſilia ex bis que in frigidant. ζηνδεβα autē que
banc confuèuerit incurrere paffione; minη ſolito laboζε
pati affuècant; η pæcipe cum tépus inuſationis timeſ; η
cum corpuſs fuerit plenum η venè plene; η ſuit diu ex quo
neqo minutus; neqo ſolutus fuerit.

Lum autem

cù dolœi iuncturæ neqo caloζ ne
q3 ruboζ i colœo affuerit: fueritq3
eger fride còplecionis η locus tactu ſentitus frigidus in
pincipio curationis eius pillule maiòzes de hermoda-
ctilis dande ſunt.

Cpillule maiòzes de hermodactilis. ζ. hermodactiloz
ſatiriò: mei abara: omniuι ana. ζ. v. yere pigre. ζ. p. collogn
tide: centauree minoiz: amboζ ana. ζ. v. eufozby. ζ. v. tur
bit. ζ. p. ſeitaragi indi. ζ. si nſiberis: ſinapis: piperis caſtozei
omniu ana. ζ. η. In ſo metúr ex eis pillule: ex quib4 a qua-
bus. ζ. η. ζ. ad tres ſumanf. De nàq3 pillule valde ſjeruτ:
eta non valentes ſurgere incedere ſacunt.

C Epithima ad podagram frida3. Recipe Stozacis liqui de: caſtozei: eufozbi: mirre: aloes: acatie: oium partes eq lea. ζ. ex omnibus vino veteri admixtis fiat epitqua. Cumq3 iste dolœ: quiuerit ſuccurratur: patienti ex distil latione multa ac calide ab alto; in únctio fiat ex oleo de li lio: ex emplastruz ex bdellio molli: ex Stozace: ac fenugreco to ſemine lini: armoniaco: ſuperponatur: q6 hoc modo col ſciiatur: armoniacu bdeilii in vino veteri ſoluantur η alia omnia ex admiscentur: ex quibus ſe emplastruζ ſupponaſt: bec nàq3 egritudinis ſpecies eſt que in lapi dis ſuritius tranſit: η reddit meimba: et iuncturae ſungis ſilia. C Quapopter banc habés paffionem a faſtido η ab aqua frigida; η a cibis croſſis; η a frequenti ebzietate cuſtodiatur: eiq3 precipidiuſt yt vn ſanus έ motu vta tur: η coitu abſtineat; η pæcipe cum ſatur fuerit: neqo balneum ingrediatur neqo exerctetur poſt comelionè.

C Clinum pzeretua vitus ζ purum bibat: eis quoq3 dum
ſanus eſt vtaſt que vrinas prouocare coſtueuerunt.

Dolos

vero qui ſciatic? vocatur eſt qui ab anchap
corxam totam yſq3 ad genu in longitudine, p-
tenditur. C Quandoq3 etiam in longitudine ad virge ſi
militudinem ex tenſus per crus yſq3 ad pedes deſcendit:
tunc ſi in complexione fuerit calozæ dominium vtræ
tinctura ex basilica manus eiufq3 partis pri9 minutio fa-
cienda eſt: deinde ex ſciatica.

C Si autem egrì complexio frigida fuerit: coloζ ſucus
ſepe prouocandus eſt vomitus: ex apòzimate rafani cu5
ſyrupo acetolo. Loza quoq3 ac pes ζ crus: ex oleo in quo
castroeum euſoſbitum: ζ Stozæ ſint resoluta inungantur
affidue. C ζ οι dolοι in cora manſiuus ſiat: eger ex al-
muri nabati: ζ baurach cliferi etur: ζ ex enematè acuto
q6 in capitulo de apoplexia nominauim. C Collirium
quoq3 ex ciclamine ζ colloquintida factum ſupponatur.
Que eo yſq3 fieri conuenit donec eger excoziationez in-
currat. Ex ea enim du5 accidit: plerumq3 còsequitur ſani
tas. C Si autè paffio inueter auèrit ſinapis ſumat: cu5
fimo columbino eiulde5 quantitatis teratur: ex apòsi-
mate ficuus conficiantur ex gbus coxe emplastrum ſup-
ponatur. Qò dàdui dimittatur donec in loco yefice ac fi-
ant: ζ findanf: ζ effluat aqua q in eis eſt: ζ vaporetur loc9
cum aqua calida: deinde eger per aliquot dies geftere vi
dimitur: ζ ſi nondu5 ſanitari reſtitutus fuerit: ad banc
eandem curam redeundù. C ζ οι egritudo valde man-
fua fiat ζ longi tempozis: ζ timeſt ne vertebzu5 pofiati
aut egresuſz fuerit locus ex inſtrumèto q6 rote affiliaf
cauterizandus: ζ e incendaſt cù coſtura caput anche apò

caput coxe. Dui9 tamè rei fermocinatio iſtius noſtri ope
ris metas tranſcédit. C Taliter perea patièces in tem-
poze ſolpitis vomere coſtueuerunt: η ſoluere vêtrem: η
regimè ſubtiliare: η a cibis croſſis et frequèti ebzietate ab
ſtine. C De gibboſitate. CAP. LXX. XXXI.

Am gibboſitas

fieri incipit. Pil-
lule maiòzes ber-

c

modactiloz dàde ſunt q oleum de cheiſi cu5
apoſimate de ſeminibus ſepe ſumendù. Lo-
cus quoq3 ex oleo ſambacino in quo Stozar: li-
quida: et caſtozeu: et euſoſbiu1 refoluta ſint frequètur inun
gendus; η a cibis frigidis et croſſis abſtinendus. C Aqua
etià calida in qua cocta ſint mentaltruz η ſanſuc? et ſica-
dos arabicus: ab alto ſup loci diſtillanda eſt: deinde fre
quens fricatio η inuſtio ex oleis calidis facienda eſt.

C οι ſi qui banc patitur egritudinem puer fuerit bal-
neum ſolummodo η inuſtiones ex bis que pèdiſimus
ſufficiunt. C Si autè cù gibboſitas incipit affuerit ſebzis
a predicto regimine omnino abſtinendù: fed apoſima ex
berberis factù cu5 caſſa ſiſtula in pottu tribuendù: flobo
tomia quoq3 ex basilica facienda eſ: et emplaſtra yebemè
tia loco ſuperponenda.

C De varicib.

CAP.

XCII.

Am vene

croſſe et plene ζ dinuerio mo
do curuæt et virides in cru-
re apparuerit egritudo egritudo vitis vocat adeſſe fl
gnificaſt: bec autez egritudo frequèti9 accidit
bis qui multu pedibus laborez coſtueuerunt
η qui cibaria colerà nigra generàta frequètur ſumunt.
C In principio itaq3 curationis buiuſ paffionis: basilicam
miuere conuenit: η ventrem ex bis q colerà educùt ni-
gram ſoluerè. Quoq3 métióne ſecim in capituloò me-
lancolia: bec autez ſepe facièda ſunt. Et ab omnib2 a qui
bus melancoliaz patièces cuſtodiuntur: in hæ egritudie
abſtinenda ſunt. C Posſo3 vero hoc regimen diu adhi-
bituz fuerit: ex venis quas in crue apparuiffe diximus:
minutio ſiat a quibus ſanguis tandem ſuere dimittatur
donec q6d in eis eſt euacuetur: deinde buiuſmodi pati-
ens coleraz nigram expellentibus vtatur: η minuaſ ex
basilica: η caucaſt ſibi ab omnibus que coleraz generant
nigram. De elephantia. CAP. XCIII.

Ee paffio

poſſo3 manſua ſit: incurabi
liis eſt. Lum autè incipit: ſi ex

ſubueniaſt: η vt deber medicata fuerit aut fa-
natur: aut manet ſic nibil addens. Lum ergo
pedis croſſices auigeri videtur: ζ coloζ obſu-
ſcari: vene quoq3 que vites vocantur apparere ceperint:
eger affidue cogendus eſt vomere: ζ cuſtodièd9 a decam
bulatione nimia: η statione η vêter vomitu precedète ex
pilullis maiòibus de hermodactilis ſoluendus: deinde
ad vomitum redeundù poſt illò. Hoc quoq3 multotieſ fi
eri opoſet. C Eger pzeretera a cibis croſſis eſt abſtinen-
dus ζ tibia a calcaneo incipieó furſuz yq3 ad genu ſtrì
genda: ante tamen conſtrictione: epi tbimada eſt: ex aloe
ζ mirra: ζ acatia: ζ ypoquiſtidos: ζ alumie cum aceto fo2
: diſſolutus. C Ex basilica quoq3 manus contrarie par-
tis minutio facienda eſt. Neq3 erectus ſtet nifi pes pri9
ſtricte ligatus fuerit neq3 epitima illo modo dimittat.
Vomitu quoq3 frequenter vtatur. ζ ſi paruìi interceſ-
sit ſpacium a precedenti vomitu: ζ appetit geftere vapo-
raſpium cum ſeminibus cauilium ſicados arabico cine-
re de vitibus ζ lupinis ζ nitro: ζ ſtercoze capino: ζ fari-
na fenugrei: ζ liniatur etiam ex aqua cineris per ſpaciu-
ſus diei: aut duozum. 3pia enim butis egritudinis ma-
piam reſoluit partem aut leuiozem reddit.

C De vulneribus lumbozum. CAP.

6 3

Tractatus

Am aliquis

longo tempore supin
super dozsum acet: lo
ca renum pleruqz rubent et mala ibi sunt yl
cera. Cum ergo loca ista rubere cum augmèto
vila fuerint: miluîs sive panicu: aut folia salicis

sub eo sternèa funt et ipse in die multotieis est soluèdus:
loca quoqz que rubèt aqua rosata sup niuez infrigidata
rozàda funt: et flabellanda funt ipsa. Or si calor perfeuere
uerit: imponatur epibima de albubzati qo in capitulo ò
apostematibus nominauimus. Et si vesice et vlerca ibi
exorta fuerint: ex vngunto de cerusa curentur.

De voloibus exteriorum mébnoz. CAP. XCV.

Am volo2

in mau aut pede fit: eger
interrogandus est ex per
cussione hoc ei accidit. Aut si aliqd sup ipsum
membuz cecidit. Aut si super ipsum diu ia-
cuit: aut si contingit ex causa extrisca. Si

c

autè ab exteriori causa non contigerit: locus dolens con-
siderandus est. An fit magis rubeus: q. reliquium coz-
pus: aut non. Si enim toto corpoze rubicùdiòz fuerit: ex
calidi apostematis medicamine curandus erit. Et si
membuz neqz fuerit calidum neqz rubeum: sed ià quo
tidie obfucat: et ſiccat: aq calida ab alto est sup ipsum of
dillandæ: et ex oleo et cera reſoluta inungendum: et dimit-
tendum ſic donec volo: ſedetur. [Oz ſi loc] quasi croſo
ſiòz videatur: et tactu etiam frigidus ſentiatur frequêter
erit fricandus: et aqua calida in qua ſanſucus et camomil-
la: et ſticosos arabicus: cocta fuerit: ab alto vt dixim? ſu
per ipsium erit distillanda et ex oleo de cairi citrinu in-
gendus. Regimen quoqz eius ſubtiliandum erit. Iſpe
vero multo vtatur exercitio: et i balneo ſudet. Si aut
iſta non ſuffecerint venter ex bis soluatur que humidita
tem educunt. Nembuz p[]ræterca ſi tactu ſentitur frigi-
dum fricetur p[]zius: et deinde inügatur et ex oleo colſno
t[]e fambacino et oleo de ben tepidis et ex bis ſimilibus. Or
ſi iſta non ſuffecerint ex vnguentis que in capitulo de pa-
ralifi nominauimus inungendum erit donec ſanetur.

Tractatus.X. bus.

35. continens capitula de febri

p[]m De p[]zologet tractatus.

z De febre ebipimera.

3 De ethica.

4 De tertiana.

5 De cauſonide.

6 De finocho.

7 De quotidianæ q. vocat
flegmatica.

8 De quartana.

9 De febribus 2tinuis.

10 De febrib? comirtis vel erraticis que accidunt de quinto in quintum diem vel de fcyto i feci vel per amplius spa tium.

li De febribus ex quibus accidit calor et frigus simul.

iz De frigoribus febzienti bus ex quib? non cale fit patiens.

13 De febze sincopali q. fit de malitia humo[]z et eorum acuitate.

i4 De febze sincopali que fit ex multitudine bu

morum et cruditate.

15 De febrib? que comitã tur apostemata.

16 De febribus q. fumt ex pestilentia.

17 De febrib? cópositis.

18 De variol? et morbillò.

19 De bis quoq sciëtia est neceflaria ad regimen patienti egritudines acutas.

20 De signis bonis.

zi De signis malis.

22 De cognoscedo more febris.

23 De cognitione temporiz febris.

24 De cognitioè digestioèsis.

25 De crifi.

26 De significationibus p[]gnosticâtibus crisimi.

28 De significationibus p[]gnosticantibus bonita tem crisis vel malitã

vel perſectionem ipſi?
yel diminutione.

29 De diebus creticis.

30 De vrinis.

31 De eſtionibus.

32 De pulſibus.

C[]de p[]rologo tractatus.

33 De generibus pulſuum que ſunt decem.

34 De regimine patientiis egritudines acutas.

35 De regimine conuale, ſcentium.

CAP.

I

Ebricitantes

præcipue acante: non ſolus necesse est vt medicus sepe vidcat: sed eiam vt eis ſemp affiſtar. Nos tamen in hac parte ponemus ſihas et aggregatioæ vice punctorum et ſ extremitatum continètes que viles erunt prudenti et vigilanti licet in hac doctrina non studuerit: nec fit ſim earn operatus. In pluribus enim medicouz consilio no indigebit: atq[]errantium per eas cognosſet errozem: et perfectionem: necnon diminuti diminutione: bec tam paucis compre hemendus verbis et diſtincte ac compendioſe: quædram den in alijus partibus buiis libi p[]eregim? et dittem? valde ſubtilia et p[]ofunda: buiis doctrine perſerutar. Doc enim indiget: qui multa vult inueſtigare. Ad h[]vo ro perſicendum oinno iuambur auxilio.

C[]de febze ebipimera.

CAP.

II.

Ee febris

no babet periodos: et vni us periodus tantum. Euis prozia significatione est q neqz cu rigore neqz orripulatione incipit: et quod anteq[]uod accedat p[]recedat e[]nque cauſa dunerſa ab eo ſim q[]uorrit conſuèndo: ſicut ſuper fluus labo[]r: aut ira: aut anguſtia: aut ſollicitudo: aut vini puri vel multi potatione: aut fit p[]er cterus vel perſuicium in corpoze p[]reſſit: aut fit p[]er volo[]zem qui in aliquibus contingit membris: aut p[]er repletionem cibozum multi nutriméti: aut c[]rossouz opi lantium: aut vebementis calicitationis: aut p[]ropter forte ſa ſtidiun[]z vel p[]ropter frequentem ventris fluxum et v[]ebe mentem: aut p[]ropter multam moqz[]in balneo: aut qua balneauit ſe in aqua inconuenièt: vt ſunt aque naturaliter calide: aut qua non balneauit ſe vt consueuerat: aut q[]uod medicinas calidas ſump[]fit: vel q[]uod multum comedit: aut p[]ropter coz[]izam et reumatismi: aut qua diu a comeſione abſtinuit. C[]urina quoq[] in hac egritudine: neq[]s in colo[]ze: neq[]s ſim ſubſtantiam: neq[]s ſim odoz[]em multi mutator ab hoc quod conſuenerat. C[]aloz etià cu[]z p[]os egri tangitur: neq[]s ſuper fluus: neq[]s m[]ordicatiu[]t ſentitur. C[]u[]z autem egritudo minui incipit ſudobie p[]roteni multitudo: aut ſi non aliud curis ſaltè bumeaturo at refudatio: deide ſedatur perfecte. C[]n hac p[]terca febze: neq[]s multus est tim[]oq[]neq[]s est mala. Quandoc[]ta men in alias malas transit febze: cu[]t et ipſius regimine et curatione erroz: contingit. C[]um ergo aliquis b[]anc feb[]zem cauſa labo[]ris incurrit: op[]o[]tet vt cu[]z minui feb[]zis eius ceperit eger balneuz ingrediatur: et in domo media ſedeat iuxta portaz: per quam reditur ad domum p[]mà que ante faciem ipſius ap[]erienda est. Ad v[]tibus quoq[]s locus fit talis in quo delectetur et ne yllo modo inderit ſi pos[]ibile est: neq[]s inflàmetur: neq[]s eſtuat: neq[]s c[]ogat an belare vebementer. Sit autem locus talis in quo ipſum diu mo[]zari ſit pos[]ibile ybi et ſemicupium tepidaz conti nens aquam in qua delectetur ingrediatur. C[]orpozi vero ipſius aque tepide multitudo ſuper fundatur: et p[]re matur molliter. Deinde co[]p[]i ipſius abſtergat: et ex oleo violato tepeſacto inungatur: et maxima ſollicitudo adbi beat p[]recipue circa iucturas et colli ſpondiles et v[]orzi.

Decimus

52

C postq. autem hoc aliquibus horis factum fuerit: ite?z in aquam tepida? mittendus est: et ea fup iplus aliq h[ra fundendus]: deinde redeundum est ad ingundementum. Longitudo quoq fundendi aqua super cum et inugendi ex oleo? z beucitas sunt f[rm] labo[ris] vchemetia[que] ex ipsi? de bilitatez. C post hoc vero egrediatur balneu: z nutriat ex oleribus et fructib? recentibus et carne pullina et edingi et piscaib? quocantur esie z ipsi sunt bolie: z abtineat a ci bis calefacientibus. C Et si nō consueuit vinum bibere sumat in potu iulep factus? ô zucharo taberzet z aqua ro/ sata. Si aut solitus fuerit bibere vinu: sumat ex eo min? solito: q[ui] tamem pl? solito sit mixt[us] aqua. C Lect? quoq eius molliat sol q[ui] p[ro]s: z plus solito domniat. Et si post aliquid de veltigus labo[ris] et laſtudinis ſuper fuerit: ad balneu yt diximus et totus regimē redeundum est: donec ſe habet yt solebat,

Si autem hec febris cauſa vigiliar[us] aut multe sol licitudinis contingat eger poſtq. ipsa mi nui inceperit balneu ingrediatur: z fit in loco balnei: ſeiſet cet quæs zufa diximus: nec cieture omnino: ſed aq[ui] te/ pida p[ro]pzie ſup doz[i]uz ipsijs fundatur: z nutriatur ex ei bis ſimilibus bis quos predixim? vt vinum ſi bibere co: ſucuit: menſurare ſumat: z remotuere ab buiniſmodi ſol licitudine interpoſitione verbozus et alicui? iocundita: tis: atq. alicuijs ludicri. Oleum quoq violatus obſaciat: z domniat in locis ſumatuer redolentibus et iſrato molli.

Quod si ex multa trifcia: aut ex multa ira fiat hec febris balنقum c[ui] minui ceperit igredia tur: z intret ſemicupiuq aquam continens calidam in qua delectetur: z aqua etiās ſuper iplus in domo balnei exſiſte tem copioſe fundatur. C Ipe p[re]terea i loco balnei mo retur: ybi n[ec]a z v[eto]n[ec]a z frigoze tangare. Aut mo[re] tur in p[rima] domo balnei in qua tamdui ſit donec cutis mollecſat z rubeat paruſ: deinde aquam frigida[que] ſubito ingrediatur: z ab ea caitiſme egrediatur. Cuiq[us] egreſſus fuerit: aqua rosata ipsijs capiti ſuper fundat: z pectus ex ſandalis z aqua rosata z camphora liniatur: z in potu gra nati muſi ſuccu ſumat: z ei similes potus: aut rob q[ui]b[us] ſit ô ribes: z macianozuq acetofozus z acetoſitatis citri: z nu triatur ex oleribus frigidis z aceto: z ex oleo confecto c[ui] zucharo: z ex oleo amigdalino. A vino autez omnino ab tineat: nifi maxim[u] inde conſequatur nocumentu: z ſi inde conſequat cum ſucco granati miſcatur: z ſup nuiuſe infrigidetur: z ex aqua frigida multu bibat: z cum bibit vinu: granata acetoſa i aqua frigida abluta comedat: deinde aqua rosata ſuper iplus roz[ez]: z ingenieſ qualiter eius ira quantumcumq[us] poſtibule fuerit ſedeſ.

Lum autem bec febris ex multi vini potatione ſupernuerit: aut forſi et puri: Egro aliquid de potibus quos nominauim? ſimplices ſciliect absq[us] alterius rei commixtione dandi ſunt cum aq[ui] frigi diſſima miſt[us] ex quibus n[ote]piuſo ſed paulatim bibat. Cúq[us] febris ſedata fuerit balneu ingrediatur in quo mo ram faciat in domo téperata ſtando ſicut ostendimus: z multa aqua ſuper iplusijs caput ſudatur. C Et nutriatur ex tapſil adſia citrina infrigidatis z bis ſimilibus ex rebus frigidis miſtis cuſ ſucco granatozu: z ſucco ribes: z vue acerbe ſucco: z ex p[ro]ſcibus qui yocant azie coctis c[ui] aceto z obſaciat oleuſ violatuſ: z dozniat diu. Lumq[us] ex pergefactus fuerit: balneu iterum ingrediatur: z ad p[ri]dictu reſeat regimē. A vino autez omnino abtineat: z in potu rob de fructib? ſumat. Si autē in capite fuerit granitas: z in oculis rubedo et exſt[en]ſio: ſanguis ex trabat: cuſ flobotomia z v[eto]ſio. Euiq[us] ſedata totus ſit yt dixim? Uceter

Lum vero Quoq[us] ex ſucco fructuum ſolatur. aliquis banc feb[re]z incurrit ex multo

motu: aut beambulatione nimia ſub sole: aq[ui] rosate pars vna ſumaſ: z olei roſei pars media: z aceti partis vni? q[ui]r: t: z ampullā vitreā mittan: z cōctuaniur donec inſiſen: z ex eis in niue infrigidatis ſuper iſpiſi: ſinciput p[ar]latim fundaſ. Panis quoq[us] c[ui]s inſuſus in niue infrigide: tur: z a principio acſensionis vſq[ui] ad quiete[que] capiti ſuper ponatur. C Postq[ui] vero quieuerit febris e. er balcum ingrediatur: z ſit in loco temperato yt dixim?: ybi aq[ui] te/ pida ſuper totuq[us] corpus iſpiſus: z p[ri]cipue ſuper caput ſuſ datur. In potu autem ſumat frumentu fractu coctum in aqua: q[ui] do tamen p[ri]s ſit multotuæ ablutum c[ui] aqua ca tida: cui p[ro]ſtq[us] coctus ſuerit multa aqua in niue ifrigida: ta admicæa ex qua eger vſq[ui] ad satiaticem ſumat. c[ui]q[us] febris ceſſauerit: ex cibis quos p[ri]di[x]im? nutriatur.

Lum autem alig[us] banc patitur feb[ze]m eo q[ui] ſub frigido aore longa ſecit mo[ra]: totuq[us] c[ui]s a p[ri]cipio feb[ris] vſq[ui]quo ſedeſ ſepe fricādus est: n[ot]o ramenOURiter. Lumq[us] feb[ris] c[ui]s cōctu domu[n] calid[as] balnei ingrediāt in qua mo[ra] faciat dōcc ſudo[que] egredia tur. Postq[ui] aſt[ur] ſudo[que] egreſſus ſuerit: corpuſ ex oleo tepi do c[ui] fricatione inuigatur: donec ſupradomu[n] ſubito egrediatur: deinde ex aqua calida loc[ui] abſtergatur: z inſudus egrediāt: z ex vſq[ui]z dozniat donec iteru iſuer. Post bec i comeſtione cibos ſumat ſubtiles ex gbus q[ui] leue est: i. paru[mi] comedat: z c[ui] cum menſura ſumat. Linuſ z[ui]ro foſte bibat: z ſi ex ſebze z fractione aliquid reſicrit ad balneu z ad totu[mi] regimen q[ui] p[ri]di[x]im? redeuſt est.

Si quis vero banc feb[re]z poſter p[ro] aquas natura liter calidas patiā: z ſuuerint aq[ui] ille tales ex admixtione aſſegit aut ſal[aut] ferri: aut alia[que] reru[que] c[or]po[ſi]s ſuperſiciem ex p[er]ſarere o[que] contrab[edo] rugare c[or]ſueueru[que] e[odem] est regendus regimine q[ui] qui banc incurrit ex frigoze. Oportet tamen vt locus bal nei in quo bic in domo calida mo[ra] ſit temperat?: ante poſtaz ſuſ[us]: z ſit poſta ſc[oe] dom q[ui]z[us] facie iſpiſi? aperta: z aqua calida ſuper iſpum ſuſdatur: z in eam ingrediatur z inuigatur c[ui] oleo: z iter etur effuſio aque calide z introi[us] in eam: z ſricetur muluſ viciliſm donec poſi aperian tur: z corpuſ tumefcat z feb[ze]s ſedeſ: z corp[us] rubeum fiat O postq[us] ſuctus ſuerit egrediatur: z indumentis ſuis in d[ur]t[us] dozniat: deinde ex bis que p[ri]di[x]im? nutriat.

Lum autem aliquis b[ac]s feb[ze]z incurrit ex comeſtio ne calid[ui]um cibor[u]o: opor[et] vt postq[us] feb[ze]z quicuerit: ex aqua ord[ei] multu bibat. Cuius nutrícia ſit poſt feb[ze]z ſedatione z cibus cum aceto condit? In quo n[ot] est caro. Et est ingeniandu[que] qualiter eius venter ſolui poſſit ex pru[n]iſis z tamaridis: z zucharo tabar[et]z. ſyrupu[us] quoq[us] acetoſus ſimplicé de zucharo bibat: z come[da]t granata muſa z acetoſa: z oia alia p[om]a bis ſilia. Ab oib[us] vero cibis q[ui] corpus calefaciunt abtineat: feb[ze]z eni hec p[ro]pzie: z illa que ex ſozis vini potatione accidit v[et]reg: in putridā cito muta[ſ] feb[ze]m.

Lum vero aliquis b[ac]s feb[ze]z labo[ra]t: eo q[ui] plus ſoli to comedit: aut c[ui]b[us] muluſ nutriente: aut c[ro]ſiſo[zi]s nutrimēti ſump[fit]: q[ui]ec species effimere p[ler]uq[us] adeo p[ro] multos dies fit maſſua vt finoch[us] e[que] videat: n[ot] est expeſtand[u] donec feb[ze]z a corpoſe recedat: imo ven[ter] e[gr]i lico ex ſucco fructu[u] s[ui]t no[ia]u[m]? e[ſu]luedus z ſyrup[us] acetoſus e[ſu]mēd[us]: z ex p[ri]ſiſana t[atu]m[odo] nutriendus. C Sed poſtq[us] feb[ze]z alleuiari videat: aliquantur luz eger in balneu e[mittendus] in quo n[ot] lōgam faciat mo[ra]: z ſit in aqua tepida z ex ea ſup iſpum ſuſdaſ: z c[ui]t? et corpus e[ſu]p[urb]e diu fricari cōnuenit: deinde ex aqua lo t[us] egrediāt: z ſic ad ſu[n]i ſedeat regimē ad v[et]reg[em]. ſeiſet c[et] solutionem ex ſucco fructu[u] z ad ſyrupuſ acetoſus in potu ſumédu[u]: z ad nutriédu ex aqua ord[ei] cumq[us] feb[ze]z

§ 4

Tractatus

pap[os] alleuiar ceperit balneum iep[em] ingrediaf in quo lom
gioem[que] p[ro]pius faciat mo[que]z plus balneef[em] ſm[que] febris
diminui vit[us] fuerit. C[um] in p[r]incipio t[em]n b[ui]nus febris abſo[
magna cautela balneu minime ingredi debet. Obseruā
dum est enim ne in co labore patia t[em] ne corpus calefiat.
C[um] ſi cōtingar ipſuz in balno orripulatione pati: ilico
eſt extrabendus: q[ui] et in omnibus quib[que] poſt febris eſſi
eſtur in balneu hominodi accidit orripilatio obferuan
dum: hoc n[oe]c accides non cam effimeras pati: ſed putri
das poſtendit. C[um] ex bis aſt[ui] per que ſingulatim et abſi[
ylla ambiguitate febris cognosci p[or] effimeria cum alij
ſignificationib[que] quas predictim: eſt: yt egro cum se bal
neauerit: no ſuperueniat orripilatio. Cum. n. hec species
effimere cognita fuerit: yt veler ſolutue: yt virna p[ro]noca
ta: z nutricario ſubtiliata fuerit: z ordo intrandi balneu
et balneandi ſo[que] febris diminutione obferuat? fuerit adeo
bene ſanabif: q[ui] in febre poſtre factionis minime tranſi-
bit. Si aſt[ui]n regimine erro[re] acciderit in febez mutabif
putridāque erit acuta: z innochaz. f. conclusam.

Si quis
vero b[anc]e par[it] febris q[ui]z in comſtione vna
alig[da] comedit ex quo grauari ceperit: grau
uitas in ſupiozibus ſentitur v[er]tis: eu[no]mat illud: aut ſup
ponatur colliri: ſi in inferiozibus ſentif[em] granamé. C[ui]s
paſſo minu ceperit: balneef[em]: z ſon[em] au[n]g[em]tetur: z u[n]
tricatio ſubtiliatur: z p[al]iquot die[s] a[labore] abſtineat et
ex alijquibus cibis q[ui]vietre paſſo ſoluit moneaf[em]. De his
q[ui]s et h[ui]s no[ia]nuim: lib[ex]vib[us] o[ſan]itati custodia tractanu[m].

Qui autem
h[ac]b[ac] incurrit febez c[à] ap[ost]emat: q[ui]
in alijquib[que] fieri c[à] cōtingar méb[ris] ex p[er]
te cōtraria minuendus est ap[ost]ema illud infrigidādu
qué admodum in capitulo de calido ap[ost]ematendeſt[
mus. Balneus nullo modo ingredia[m]: neq[ui] b[ab]it vini[m]
donec ap[ost]ema illud ſedeſt: et e[ui]s ignitas reprimatur.
Uenter vero ſolatur et calo[rum] extinguatur ſic ut docu[n]
q[ui]s et cibis infrigidantibus nutriatur.

Cum a[utem] aliquis h[ac]b[ac] febez labozat c[à] dolozis qui in quib[us]dam contingit méb[ris]: que ſit c[à] dolozis c[òſ]enderáduſt. Si. n. est ap[ost]ema calidum aut c[roſſa] v[er]tósitas: aut b[umo]: mo[d]icatiu[m]: Aut q[ui] mul cum comedit: aut ſicitas magna que loco domina[m]: aut cóp[le]rio mal[ita] calida: aut frígida simplex: aut c[ui] materia ad ipſas cauſaz remouendam est omnino intendendum quemadmodu[m] in capitulo de c[à]is dol[or] et e[ar] curis do[m]. Œſeb[ris] n. ilico ſedabif[em] c[à] c[à] remota fuerit. Liq[ui]s febris g[u]euerit: eſter leuter balneef[em]: et ex c[ib]is quo[que] fecu[rum]

Qui vero
h[ac]b[ac] incurrit febez q[ui] balnei y[ſuz] vt con
ſueuerat p[er]ſtitu[n]t in balneu mittédus e[que] ſec[er]b[ris] re-
primat: y[bi] multitudo v[ol]cisa aque tepide ſup[em] e[ui] fundéda
e[que] ſp[er] qu[que] ex ſurſure et ſemie melonu[m] et p[au]co nitro
diu est fricá[d]e: de[cide] egredia[m]: et ex c[ib]is extiguérib[que]
nu-
triaſ: et vinu albu[z] et clau[z] bibat valde téperatu[m]. In mane
e[que] i[ste]p[em] ad balneu cat: deide ab eo[] egrediatur et ſic ad c[ò]
com[us] métonem nutriatur.

Qui autem
p[er]labo[rat] febez q[ui] multa[] fam[em] aut
ſiti paſſus eſt: c[ui] c[ò]ola dolozósitas et laſſitudo et fractio e[ui]
uiaſerit ante[que] febris i eo ſit firmata iu[n]ciat: triticiu[m] fra
cu[m] multa a[que] ablutú[m] et coctú[m] et iu[n]ue ifrigida[m]: o[d]ad u[ſt]
et: et u[ch]ab[ar] tabar[et]. Si a[ut] no[ui] ſueni[m] nifi poſt[que] febris in
eo iſk[am]ata ſuerit: p[er]cipiend[ui] e[ui] ei ſepe ex a[que] frida paulati
bibere: de[c]ec febris re[pa]rnat: deide p[al]iquátulú t[é]po[ri]s: i
a[qua] tepidá[e] mittédus: et a[que] ſup[em] e[ui] fundéda frigiditate
cu[m] ni[le]da[re]: poſtea pt[an]aná bibat: et ex c[ib]is b[ume]ctá[tib]
nutriat: et a[que] abſtineat donec ſanitiu[m] reſtituatur.

Lum
vo alijg[que] h[ac]pati[]t feb[re]z ex cor[iza] q[ui]e accidit:
ſk[ob]otomá[d]e l[es] paru[m]a p[ced]eti minutiòſe in,

terceſerit sp[aci]u[m]: aut et ſi k[ob]obotomá[d]a pati no[ui] poterit c[ui]
v[er]tósifis ſagiu[m] extrabat: t[em] a[carne] et v[io] abſtineat: t[em] a[qua]
ordei bibat: z v[eter] ex bis q[ui] in cap[lo] de cor[iza] no[ia]nuim[
]soluaf[que] p[ec]t: quo[que] ei[m]olliſic[em]: z tuſſus ſic[ut] ibi d[omi]
mus ſedeſt. Liq[ui]s ad ſaluté p[u]euerit: z reumatíſim[que] dige,
tuſus ſuerit: z tuſſus ſedat; et febris g[u]euerit: et balneu é[m]
tédus: et or[dinat]i[d]z ad ſueta paulat[i] reduced: z aut[em] ſede[br]is
cura no[ui] é negliſda[e]. Ex ea[n]. n[em]pleru[m] puenitur ad
pleureſim vel ad perip[le]montam.

Sed qui
b[ac]tene[que] ſeb[ris] pp[er]ſatidiu[m]: e[n]i ſeb[ris]
cu[rum] ſuerit ſumofi[que] ſetidi inuadere ſo
leut: z vi[que] accidet c[ui] acetoſi ſuerint: ſi venter poſtea ſolu
tiuer p[er] a[no] alia no[ui] indiget c[ui]t[em] yt paru[m] aque cali
de ſo[ſ]b[edo] trayciat: et balneef[em]: et ex c[ib]is infrigidá[tibus]
q[ui] neq[us] c[ito] cor[ú]pétur: n[os] puertátur nutriat: ſic[ut] ſut ea
q[ui] ex ſucco vue acerbe et ſumach: et granis granati: et bis ſi
milibi[que] p[ar]aſt. Potus quo[que] bibat q[ui] bis iu[n]eniútur ſiles.
A[labore] a[ut] z statiòde ac ſol[em]: et coitu[rum] abſtineat. C[am] ſiven
p[er] ſe no[ui] ſolut[em] ſuerit ex medicinis q[ui]s in capitulo de cor-
ſiodia ſanitiſat no[ia]nuim: ſoluedus est.

Si a[utem]
bec feb[ris] ſupu[er]niter alicui in cui[rum] toma[cho]
alig[da] p[ri]tineaf[em]: q[ui] euomí poſit: ex a[que] calid
lo[be]at: z c[ui] ex euomí euomat. Et ſi grauitas i inferiozib[
]v[er]tis partib[que] ſentif[em]: colliri aliq[us] ſuppona[que]. Liq[ui]s v[eter]
po[u]t op[ort]et m[ú]dificat[em] ſuerit: z c[ui] hoc neq[us] ſuc[que] ſumo[
fus neq[us] grauitas neq[us] mo[d]icatio in ventre ſentif[em]: neq[us]
nauſea: balneáduſs é eſger: et nutriéd: et regendus co regi-
mine q[ui]e p[rez]idim[em]. C[ui] ex neq[us] c[ui] ex ſeb[ris] accideri
de ſreueret afterliat[em]: et bis q[ui] suo no[ia]nuim[que] capitulo cura[
dus erit. Liq[ui]s ip[er]u[m]s feb[ris] repreſſa ſuerit: in balneu mut-
tendus erit: et ex re[b]q[ui]s i hoc cor[iza] no[ia]nuim[que] nutriat.

S[ic] p[er]trea ex hominib[que] q[ui]da[que] cum c[ib]os multi[n]utri
m[é]ti frequêter comédut. vt ſunt carnes graues croſſez
p[ult]es valde sp[ite]: c[ui] ſumetú[m] c[ot]ú[m]: z vinu[m] croſſez: b[anc]
incurret febez. Quap[que] bi a[cr]oſſo[rum] c[ibo]z[que] affiudatione
abſtinere debêt: et ex carne h[ed]ia et p[u]lina nutriédis: ſip-
rupu acetoſu[m] bibere debêt: et de vino ſumere debêt: c[ui]
re[p]u pertu[er]niter ad ſubtilitat[em]: é claritat[em]: et in p[u]fundus pe-
net r[etr]are p[ot]. Ex q[ui]o[que] g[ui] p[ad]ictis ledi[m]: an com[er]ſionem
vi[que] exercitio d[os]: et v[er]tis ſolutione z k[ob]obotomía[da]ſſu
Si. n. nitib[que] negligés affuſerit: egritudines incurrét acuſas
g[é]ſſimas. C[ui] s[et] et ex hominib[que] a[li]q[ui] e[ui] labor[em] aut vi
giliatas: aut e[que] tarda[m] com[er]ſi: aut ex c[ib]is ſubti
libus: aut ſicis nutriútur ad febez deueniút. Quap[que] bu
iuſmodi hominu[m] gen[que] ab his re[b]q[ui] abſtinendus é. Lumq[ui]
febris eos in uinaſerit ſuccurrendem e[que] c[ito] c[ui]s e[que] c[ip]sus
bume[ct]at. Ex B. n. ſi neglectu[m] ſuerit: ad ethica[] ocueniét.
De ſeb[ris] ethica[].

CAP. III.

Am febris
trib[que] dieb[que] aut ap[er]p[an]m
ferit: n[os] ſe mouerit: n[os] ca-
lo[si] ei[m]: n[is] ſi[ſ]ámio y[eh]bem[es] ſuerit: n[is] accidé
t[ia] q[ui] ſeb[ris] acutas comitari ſi[n]ueuerit c[ui] e[ui]
affuſerit vt é pulſus magnitudo: z caliditatis: z igetudis
y[eh]bem[é]tia: z áxietas: z lingue ſicitas: atq[us] ei[m] nigredo:
ap[er] t[ui] ſic vno m[ó] p[er]ſucauferuit: n[os] p[ot] i e[ui] e[ab]phédio dimuſi
ſio aliq[us] n[ar]porism[em]: p[ter] hec ét ipa iu[n]eni[que] geta: q[ui] ſite
p[ida]: t[ui]c ethica[] adeſſe credi[m]. C[ui] s[et] itaq[us] ip[er]u[m]s v[itas] ſic
erpiéda. Egr[ui] vt iu[n]ueriſis comedat borio[m]: e[pi]cipiédum.
Ex ſi iu[er]t? ſuerit ſemp[que] poſt com[er]ſioné a ſeb[ris] magis iſe
ſtar[em] ethica[] p[ro]culdobu[m]e e[que] p[un]c[n]itádu[m]e e[que]. Qu[em] c[ui] hoc et
facies ei[m]: z e[pi]ctenuata é e[vid]a[que]: z octuli c[ó]caui z caro[m] im
minuta atq[us] curi deſicca ſuerit: ethica[] iá no[ui] é eo[m] i p[ni]
cipio[m]o i p[í]co ſo[firm]ata é: e[que] opata: z diu[m]e ex q[ui] quo ip[er]
uiaſerit: hec aut ſeb[ris] i p[ri]cipio ſui[m] c[ui] n[ó]di[m]: ſicilicet ad ar[vi]
ditáte p[u]eit curabi[em]. P[et]iſis itaq[us] ſigna cognoscedéa ſic[ut]
yt v[on] aliquis q[ui] e[gr]i ſanitate [a]fidit ad c[à] curáda[em] p[per]er.

Decimus

53

Cicemus igitur quæ cuius quidem ethlesa in ptisim tran,
fit; rimpova vebemerit plana fuent; 2 oculi concaucon:
t nares subtilianæ; 3 fiunt tomatiles; 4 aures minozantur
t eac corpus subtiliaf; faciei quoq ac frôtis tenditur cu
it eac nihc set coriu quæ super offa faciei deſiccatu forct;
torum corpus similiter a carne nudum exſitit.

Collu pæ terea tenue fit: ipilogitis foris primiten. Lúq
pectoris offa tactu aut vitus ſiderata fuerint: yntuodq
qæ cor cum suis exſtremitatibus notari poterit: et poſtre
mo corpus non videtur nifi corium et offa.

Ei uſuqæ yor ex illis auditur et vira't oino destru\cta videc: et pulſus subtilis: et debilis: et cù hoc etiam our

Ctinde qæ 35 maniferte apparèt qæ caro diſsoluta eſt: et ve-
ne filtr: et cù hoc a ſanguine vacue neq earum concauitas
magna rei capax exſitit.

Cpulchrrudo quoq atq claritas ab ipſus cozoqe oio
receſſerut: et cutis deſiccata eſt: et cuti exſistentis in ſenio ſi
milis facta eſt. Cænter et cius attenuat 2 debilitatur
donec videac af ſi costis adhearet: et qo nihil in ſe p[ro]ſteat.

CtDirach p[ot]etera vêtris in tantu subtiliaf: vt non vide
atur eſſe nifi ſolum coziu: 2 iter B apſimak 2 deſiccatur.

CtOffa quoq rafchate 2 pectinis manuï plerûque appa-
parent: et vngues curuantur.

CLuvo capilli cadit aliciu: vêter soluit: m[os] ei, ppinq 2

CLuq corpus ad bunciminutionis 2 debilitatis deuque
nerit terminu nunq sanari poterit: neq meliorari. Sed
du carnis 2 ſanguinis pulchritudinis ac virtutis reliquie
in eo inuenitur: et qo ex p[re]dictis ſignificatiòbus appa-
ruit: neq vebemens e: neq confirmatuq sanari p[ot] et ad
ſua redire diſpoſitionem ſi ci vt ops ſubueniatur.

CLu autem non fuerit multa debilitas neq multa maci
es: neq longum intereſſerit spacium ex quo pati ceperit
nec etiam ex ſignis etbice aliud apparuit: nifi q[ui] febrius l[ex]e
ta adefit que am p[er]aliquis perſeuariu[n]t vices: et poſtea
p[ar]z ſiccentas 2 maciei inceperit: buiufmodi patiens leui-
ter et cito ſanitiat restituer: ſi deus voluerit.

C[ic]ac igitur febrize laborant in primis aqua ozdei vanda
eſt: et poſt: ip[ra]s de ſtomacho deſcêderit: ex p[ic]ſib q[ui] e[cie
vocant: ſup p[un]as aftatis aut in veru nutriuſdus: et ex
oleribus frigidis 2 bu. 2 poſtuacæ: et molucia: et lactuca:
2 cucurbita: et cucumere: et citrulli bic q[ui] 35 quotیدe anq
comedat balneu ingredi oz; vbi in loco mozei et quo a
calòre ledi non poſuit et in aqua tepida: per aliquod spacius
ſilr mittédus e: deinde ex oleo vio, inungendus.

CDom'ò vo in qua morat talis fit. Lui' ac frigid 'fit bu
midus: ipſuſq paumentus ex rebus viridibus que fri-
gide knt 2 humide fit stratum.

CPani q[ui]s aqua ro. inſuſt in nine inſrigidata in q[ui] capbo-
ra 2 ſandali diſſoluti ſint: p[ecto]ri ſup erponan: 2 o[ta] tamè
fieri ſuenit cu[mi]stach alleniat: faerit: et cib ab eo de
ſcêderit: et er anq comedat. C[ui]s p[rid]ici tepeſca fuerit.
p[ani] mutádi ſi. Q[ui]tā diu fieri ſuenit: donec friditates
ſentiat eger ià ad multa ſui cozoqis p[uf]unditatè p[uen]iſe.
O si pp buiufmoï curâ ſupueniat ci p[us] ozziripilo: et
poſtea accidat ei calitas: tepeſciat pa[z] 2 poſtea p[ecto]ri ſi
perp[on]antur: neq remoueantur: nifi cum deſiccati fuer-
tint aur multum calefacti.

C[ole]um p[ot]etera viol. et oleum de ſeminibus cucurbi-
ta[]p et potu d[à]da ſut: et lect[or] solito molliorq ſiat: et quatu[mi] pl[ui]
p[ote]rit: lógo tpe dozmiat. A[vi]gillus auit atq cogitatione et
a motu 2 coitu et a ſtatòe i locis caſis et ſic et fame abſtcat
Si àt cù b[ac]e feb[re]t fuerit noctumèt: et acuitas atq calòz:
trocic[ie] de capb[io] 2 c[ap]tide i et matutinalib[io] q[ui] bozis 2 in potu tri
buat: L[ui] autem ſol ortus fuerit: aqua ozdei bibat.

C[que] vò qua i nocte bibitur: e'tulep cù mucillagine p[li]
ty admifceat: neq ceſſadù e: sim ip[or]tune it[à]dù i p[ecto]

ris infrigidatione. Unde ex frigidis epithimatibus: et ex
oleribus inſtanter epithimandum.

C[Lib]aria vò non ſemel ſunt tribuenda: ſed ad multas vi-
ces partièda: et p[ic]pie ex ſitas fuerit. Ex q[ui]b[us] eger nò t[in] ſe
p[u]lumere oz 35 quatu[mi] e: ei neſſari: et ſibi caucat ne ſemel
tàtum comedat quantum eſt id quo eget.

C[Ex] aqua q[ui]s frida paulati in potu ſumat: neq] famè aut
ſitvillo m[ò] patiaſ: 2 ab oib q[ui] cale faciut 2 oſſio oio sepeſ.

C[ui]s aut etbica ià meliòata fuerit: et ob ſuſatio ac carnis
diminutio maniferte appuerint: verutù ad terminu ſim
qu[em] ip[ra]s d[ix]im e: eſanabilè nòdu p[uc]nict: ea labo[ra]s eo-
de idiget regimie q[ui] p[re]dict. O[si] t[in] ſup eui ſiat affidua-
tio: et p[le]ueratio et frequètatio et p[ue]iaſ cu[em] eo avlutimù:
2 mittat 2 balneu 2 i tinà bis aut ter i die: nifi in tali diſpo-
nat manere loco i quo calitas nullo m[ò] eui ledere poſſit:
neq] ozziripilo iuadere. Nos. n[ec]quaq] v[oli]uq: ip[si]z in-
trare balneu: nifi cu[em] femicupiù iu[n]ire nò poſſum neq]
aqua ſup eui ſüdere vbi ozziripilo eu iuadat. Sudare at
2 aerè atrabere calidù omni re ei d[eter]io exſitit.

C[à]c itaq patiens febzem 2 balneu mittat 2 femicupiù
poſtq duq h[or]az sp[aci]u p[ter]ierit: ex quo aqua ozdei
potu ſupſit: et cu[em] d[em]icupio egredia e: o[lo] vio. iungat.

CLúq vêter ab aqua ozdei alleuiat fuerit: neq i ructus
ſapò yllus ſimâerit ite[que] ad balneu ducaſ. ita t[ui]t et
cù do minime labo[ra]t: ocide mittat 2 in ſemicupi: et de q[ui]
tepida t[à]diu ſup eui ſuda[re] donec ip[si]q cozoq 2 ingerſet: et pa
t[ui]t rubere incipiat. Poſtea vò in aqua fri. ſemel ſubtcr
g[ra]: A cuuis tamen frigkitate non ledactur: ocide ip[si]u
us corpus ex oleo vio, et cu[em] ſilibus oleis iu[n]gatur.

C[ui]s p[er]teræ reçèdi ip[mi]n in balneu: i[cre]mètui recipiat.

C[ui]s ab eo egressus fuerit: ex eis que d[ix]imus 2 ſim]e
ſuram quam d[ix]imus: cibet: et lacet in domibus trangl-
lis bunidis bene olentibus: in quibus ſit aeris p[uc]itas.

Ante ip[mi]n vò p[ani] frigida inſu[i]na 2 par[as]p[ar]ſis. An
gne ex ea plene ponantur aut lacune ſint coazm eo.

C[oli]a quoq vitis 2 ſalicis: atq roſarum: et violarum: et
ſubſibum 2 bis ſimilium coazm eo ſternantur. In tempo-
re vò biemis: non ſit in eius manſione ignis: neq] ſumus
ſed frigidu attrabat aerè. bec. n. maiòs et ex]p[er]ſit cura. O[si]
pp B ita ſeruaq: q[ui] nò oz eui empla 2 e]p[er]chimata ſi da q[
]p[er]diximus ex]terius ad cozoq conſo]tato[em] apponere.

C[ex] panis q[ui]s calidis 2 in p[ò]dère leuibus coo]paſt: cozoq
2 p[ic]pie caput ne coziq: aut catharrus ei ſupueniat: et ex
[re] tremitates leuiter compriuq: paties q[ui] oleu de cucur-
bitis cu[em] oleo nenufarino conditio: olfacat 2 dozmiat vio.
O si magnu diei ſup fuerit sp[aci]u: volueritq[ui] ante
q[ui] cenet tinà igredi faciat: q[ui] ſerret ei. Et ſi nò comedat
2 ani comestióne nò igredia t[à]diu balneu: 2 dozmiat vio.

C[si] àt ſicitas 2 macies ià vebemerit eui occupueſt: lac
capinu[mi] ſup ip[si]q cozoq mulgeat: et ex co liniaq. Atq aque
q[ui] e] ſicupio ex ip[so] alidq admifceat. L[ui]q 2 ſemicupio
egressus fuerit: ex oleo vio. aut de cucurbita: aut de nenu
fare inuqat. Si vò neq] calitas: neq] acuitas foſtiter fuerit
yinu albu 2 subtile: q[ui] ta aque fri. b[ea]t admiratu: vt poſa-
vini abfcôda[er]. bibat. C[ui]s acuitas fuerit m[à]ſelte: in-
lep de zucharo cu[em] aq[ui]a fri. in potu ei tribuaſ: et ne venter
eius ſoluq: ſummopere eſt cauendum: ad cuius conſtrui-
ationem ſi ſoluiperit: eſt ſestinandum.

C[duic] p[ot]etera p[ler]uq si calòz fuerit foſt: ofert lac vac
cap[us] iuuenilis etatis de quo butiq vebemerit ex]tracuſz
e] si fuerit acetoſu 2 aqua ozdei i potu e]tribuèda. Et si v[é]
ter soluq? fuerit: ip[sa]m cu[us] toz[te]llis ſumar. Et eſt neceſſe
cum hoc quod d[ix]imus: vt ad inſtrigationem 2 calòzo]
ep[ri]tinctionem studium impendatur.

C[ui]s àt cui] v[ina] fuerit oleagina aut i[em] ſupſicie p[eta]
la appuerit ynctuosa: aut frusta carnis filis ſitia aut al[ia

Tractatus

quid sīle furkuri in vſtimo in buiis regimine eſiſtěduſ
[.Sed si quis bac laboſa egritudine corpi habuerit ve
bementer ſiccum 2 vebementer macrū:neq[us] forſis caloſ
in eo fuerit; lac calidī ita yt ab yberibus eſtractum ſue
rit ſi in potu ſumat: aut cū eo micas panis comederit:co
ferret ei. [C]i yo lacte. ad hoc aſſinuī melius exſiſit. Et
poſt ipſum eſt capinum. In lactevo recente duo ſunt ob
ſeruā:ne:ſi in caseitare trāſeat: ne ſuertā. Lac autes
q[ui]d p[er]dixim c[um] in ſtomacho ſuerit: non transit in casei
tatem:nifi raro. O[ſ]d et nunc in caseitare trāſeret: 2 qualiter aeſtim
attra:attēdat:eiusq[ui] pulſu inſpiciat: 2 vinam:atq[ui] ſitis ipſi
us quantitatem. Si.n.inuenerit hec oia maiora q[ui] p[er]ſus
eſſent anteſt lac biberet: 2 vebementer augmētata ſore:
a lacte p[re]dicto erit abſtinendū: 2 lac acetoſum abſq[ui] buti
ro:aut aqua o[dei] in potu erut tribuēda: 2 troclici de ipo
dio: 2 bis filia. [C]enter q[ui]s ſi trict] ſuerit c[ui] aſpoſima
te aqua p[un]oq[ui] 2 teran[i]abin erit ſoluendus. O[ſ]e v[ſ]q[ui]
fieri conuenit: donec p[re]dicta remoueāt accidētia. P[o]ſt
q[ui]o[ſ] remotosq[ui] ad lac redire est ei p[re]cipiēdi: hec eſt eo[ſ]
ſumma q[ui]tibicā patientibus adbiberi conueniut.

[C]ui aŭt aliqui etbica laborantes ad hoc deuenerint: ut
oſſa rafecere et p[ec]tinas manifeſta apparent: 2 pulſus deſi
ciat: 2 mirach v[er]tis coſtis adbereat: o[ia]q[ui] co[ſ]oſa ma-
nifeſta videant 2 ſubtilia:nō eſt in eis laborāduī yt ad ſa-
nitateā perueniant: ſed vt q[ui]d m[or]o ſuſſtetem. O[ſ]d ſit ex nu-
trientib[que] velociter penetrat: 2 ex bonis odozibus.

[C]aro q[ui] pullina ſumēda eſt 2 in parua fruſta incidēda
2 ſueq[ui] ab ea paucīs ſalem habente ex[tra]būdus: quemad
moduī ab alia carne ſucc[ui] extrabi conſueuit: aut fiat hoc
p[er] carne rubea q[ui] in collo edi repit. Dei[n] buic ſucco pap
p[er] ſucco pomō: aut citonioq[ui] 2 pa[ſ]z vini admiſcentur
aut tozrella b[ui] trita ei admiſeat: 2 ſic biba:ut ſoſbeaſ
[CL]amifas p[ter]eana tinctas induant q[ui] ex [ſa]ndalis: aut mu-
to:si non capitis dolo[re] ſecerint: 2 int ſinſecte: ſumigiq[ui]
q[ui] an[si] cos fiat ex [jo]aloae: 2 nere 2 an[si] eos: 2 i eo[ſ] circuitu po
nati 2 odoziferæ 2 confectoſes odoziferæ. 2 aqua ro[ſ]i ſup. eos
ro[ſ]e[ſ] 2 olfaciant cibos odozores habentes deſiderabileſi: 2
cut eſt cibus qui ſit de carne epatis 2 pulmonis minutiſ
incisa: 2 poſtea in fripozio cum ouis 2 croco 2 aceto cocta
2 intestina ex carne fruſtatīs incisa plena 2 cufabegi: pul-
li q[ui]o[ſ] affandi ſunt: 2 co[ſ]a ip[ſ]oq[ui] facie ſcindendi: ex: quo
rum p[er]pecto carne maſtando ſuccum ſolum trayciat
carnem aŭt p[yc]iāt 2 ſi multu ſuerint debiles.

[C]o si q[ui] ex bis aliquatulū ſoſto[ſ] ſuerit: pulli c[ui]s aqua
2 ſale coq[ui]a: 2 quozum p[er]p[ect]a poſtea q[ui]ta ſitu e[pi]
man: 2 qu[o]p[er] ſuccus c[ui] coziandro 2 pauco cinamomo co[\]di? 2 yinuī atq[ui] toz tellas babēs admixta: i potu tribuāſ.
[C]unus āt ex v[er]teter bus medicis rettulit: ſe videt ſynu
viu[rum]: 2 multos pueros: qui poſt[ui]a: ad etbica ad hanc
deuenerant dispoſitionē: ſanati ſuerant. Ego tamen ni
q[ui] boc vid[ie]n: neq[us] credo y[er] poſe 2 et p[re]cipue poſt[ui] p[er]u-
lem tranſierit etatem.

[C]rociſi de caphora qui c[ui]s ſint coſdis: epatis ac p[ect]o-
ris inſtrigadatini et bice q[ui] est c[ui] ardoze ſerunt. P[er] roſa[ſ]
rubea[ſ]. 3.x. p[od]y albi q[ui] ſit magnu frustu: ſeminis cu[\]m
cumeris: ambo[ſ] ana. 3.v. ſeminis lactuca[ſ]. 3.yi[ui] ſemi-
nis porſulace. 3.vi. ſeminis endiuie 3.y. ſeminis dulcis cu
curbere. 3.vi. tereniabim. 3.x. capho[ſe]. 3.5. Ex his oib[ui] cuſ
mucillagine p[er]ſily ſfectis i[ſo]mēt trociciſi: qu[o]p[er] q[ui]
du[as] p[o]deret. 3. O[ſ] si v[er]teter ſolur? ſuerit: eiſiis alys tro
ciſis de ipodio q[ui] ſunt coſtrictiini deſt. P[er] pulſus roſa[ſ] ru
bea[ſ] p[od]y: ambo[ſ] ana. 3.v. boliarmeni: gūmi arabici:
ambo[ſ] ana. 3.y. ſucci berberis: ſucci ſumach: abo[ſ] ana.

3.iy. balauſtice. 3.i. 2. ſeminis coziandri inſaco inſuſi
2 poſtea torreſacti. 3.y. ſeminis acetoſe ex[co]rticati. 3.iy. fiat
trociſci: quoruoq[ui]s q[ui]s[ui]s ſuas ponderet. 3.ex quibus ynuſ
in mane: 2 aliis poſt ſolis occaſum cum rob ſimpliſi de
citonye: aut de granatis: aut de ribes ſumatur.

[C]e ſebze que ſuobus diebus inuadit 2 ynu itermitte
2 vocatur tertiana.

CAP. III.

Anus febris

[C]us febris principium cu[mi]z forſiā
cidit rigore 2 pauco fri-
gore ſicunt eſt diſpoſitio pedis cu[mi]z obſtutepſic-
red ſo[n]d ſolongatur diu ſicut frigoris ſpacium
p[ri]zōgatur: ſed corpus cito caleſacit a[de]o ve-
hemēter: vt ſi corpus egri tangatur: man[que] m[or]odificat
ſentiat caloris: accidit autem pleruſq[ui] vt eger in tempore
vebementem caloris buiis ſebris 2 in eius fine: inaniter
loquatur 2 p[re]cipue ſi calide ſuerit complexionis. P[le-
r]uſq[ui] etiam ex ea accidit naufæ: 2 eſt uatio: 2 vomitus co-
lere rubee. [C]enter qu[o]ſes quandoq[ui] ſoluſtur: 2 egredi
tur colera citrina. [C]ulſus vo[rum] in statu buiis ſeu
uenitur magnus 2 velo[ſ]: 2 frequens: ſed tamen equalia.
[C]urina qu[o]ſes in coloſe eſt ignea: ſed ſm p[re]ſtantiq[ui] no
est ip[ſ]a: 2b3 tam eſt fetos[que] 2 odo[ſ]e malu: 2 p[re]putacto[ſe].
[C]ec autem ſebris ſepius euenit complexionem baben
tibus calidam 2 ſiccam: 2 qui multu[ſ] perpeſſi ſuerunt la
bozem 2 vigilias 2 ieiuniu: 2 ex cibis calidis nutrimentu
ſumpſerunt: 2 yinu[m] ſoſte 2 y[et]us b[iber]ut: in regioni[ba]
2 temp[or]oziibus in calitate diſtemperatu[rum].

[C]ec p[re]terea ſebris no[n] ſeſſat e[mi]z ſum y[le]ra ho[ſ]as. xy,
quinimo ſepe in ho[ſ]is paucioziibus iſtis iſpius remoueſ
paro[ſ]iſtus q[ui]s ad octo videlicet ho[ſ]as. Luq[ui] ho[ra] re-
ſeſſionis aduenire: cu[m] ſum odo[ſ]e remoueſt: 2 quando ſe
paratur a co[po]ze: pulſus ab ea mundiſicatur. Lumigif[us]
bec accidentia cu[mi]z ſebræ inueniuntur: aut ex eis p[lu]ra ſci
e[n]dum eſt ſebræ eſſe tertianam. O[ſ]si cu[mi]z p[re]ſedicta ac-
cidentibus aut pluribus ex eis contingat: 2 tertianam il-
ne ho[ra] multu euenire ab[ſ]q[ui] o[i] dubitat[ato] ſciēduī e[pi]ſa c[ui]
tertianā: ac ſi vidideſſe e[pi]na yna die iſeſtasse 2 alia geuſſe.

[C]ui igitur eger taliter diſpoſitus forſi inuenitur: ſuerit
q[ui] diu ex quo non ſuit ſolur: de mirobalanis citrinis. 3.x.
ia ſeruente die 2 nocte inſu[n]da: deinde busu[m] fri
catu[ſ] coletur: cui. 3.x. ex tereniabim ſiſceantur: 2 i[mi]
ne in potu tribuatur. Scamone q[ui]o[ſ] recentis antho-
chene 2 bone quar[ati] 3.ynu[i]s in tanta quantitate iulep[ri]
aque que ſemel ſoſberi p[os]ſit diſſoluat[ur] 2 ad bibendus
tribuatur: donec v[eb]ementer ſoluatur. Cum eni[bo]c pa-
ctum ſuerit aut v[eb]ementer ſullo mod[uo] caſsetur: aut paum
alliu[n]iabitur deinde ex toto regimine q[ui] narro reged[em]?

[C]i autem eger ſuerit deliciſus aut debilis 2 temp[us]
ſuerit eſt: circa yna q[ui]quam: noctem pondus. 3.x. tama
rindozum: 2 puna ſicca: 2 c[ro]ſa: ex. ſumantur: 2 in dua[
bus] libris aque vſquequo ſint diſſoluta coquantur: deinde
de manibus fructica[rum] colentur 2 i[mi]ſceantur buic colature
suchari tarbar[ſ]et. 3.x. 2 in potu anteq[ui] dozmiat ſumatur
Cumq[ui] mane factum ſuerit 2 ſol elevari ceperit ex aqua
o[de]i ſm magnam quantitatem bibat: 2 in loco bene ge[
to]vel olente mozetur: donec cibus digeratur: deinde ex
oleribus frigidis: 2 muſaguarat in quibus non eſt amari
tudo nutriatur.

[C]ta c[ib]is in quibus eſt caro abſtineat: 2 comedat me-
dullam cucumeris: 2 citrulli: 2 de ſucco cucurbite in tem
poſe suo bibat: 2 de ſucco cucumeris ſaraceni: 2 ſumat in
potu aquam cum iulep[ri] ſirupum acetoſum ex 2 ucharo
aqua bene temperatu[m].

[C]Modus qu[o]ſes inſtrigandi i[ct]e]tinguendi ſecundum
ſebris calo[ſ]em obſeruetur.

[C]enter p[re]terea ſip[er] ſe ſel[ui]b[is] aut ter q[ui]tiede ſoluatur

Decimus

54

Apozima prnoy nô ê dâdî; ex alys ê regêd? In loco
q̣̂z apozimatis prnoy; q̣̂z succê granati musi cû mucillagi
ne psily est tribuendus.

Cepati pzererea in nocte in boris. cum venter a cibova
cuus est pannus sandali; et aqua ro. infusus est superpo-
nendus. Sitq; inter comestionem; et inuasionis principi/
tum longum tempus; videlicet nutriatur tribus boris yl
quabus autem febris accedat aut postq; receferit.

CDic autem eger ab omnibus calidis est abstinendus: z
in loco frigido sit semper eius moza.

CDex si febris cum magno ardoze z caloze eſſe videatur:
ex ſucco cucumeris ſaracenici: aut cucurbite; aut citroli:
tex mucillagine psilly cum malis granatis: aut iulep pl?
erit dandum; et de aqua ozdei plus bibendum. Si yo vi
es pluris fuerit; aut eius cibus non cito dignitur: no co-
uenit tibi vt ex aqua ozdei iterus ei tribuas post ſolis oc-
cuſu. Trocisci q̣̂z dê capbora q̣̂z vidicê cù firupio acetoſo ḍ̂u
charo i potuſt dâdi i mane aniq̣̂z aqua ozdei ſumat p ou
as boras; aut ad min? p ynâ borâ. Cûſe egz dimiferit:
Adbuc cood regimine q̣̂z piz? p febriz p tres dies est regêd?
Quibus tranſactis: pullina caro: aut edina est danda.
Interim tamâ a balnco z ſole z yino est abstinêdu: dein
de ad conſueta reducendus.

CDe caufonide.

CAP. V.

Ee febris
de genere est tertiana: ta
ten forzior exiſtit; et maio-
ris calozi. Que qdê yna die fit validioz. Alia
vo min? cala; q. corpe tamê no ſeparatur: neq-
ozipilato cù ea accidit neq sudoz nifi cù rece
dit. Alia autem tertiane accidentia ſunt cù ea: yebem-
tenioa tamê z firmioa. CLingua pzererea ac labia citra
i ſuiut; aut denigrantur; aut abſo dubio exasperan fi
ſebris non yalde fuerit forſtis.

CIn buisvô febris curatione: tali indigemus regimine
quale in tertiana pzediximus. Est tamê in ea plus ſtuden
dum; et diligentior cura est ei adhibêda: ſim q; est forzioz
illa cù maioris incendy. C[legro igi]n in nocte ex apozima-
te prnoy; et tamarindoq; q̣̂z p[ediximus] ê tribuêdu: yſq
quo vêter quotidie bis aut ampli? ſoluaf; trocisci q[uo]
de campho: aut ſuccus citrolo: aut cucumeris ſarace-
nici: aut ptisana ſemp in mane dentur. In die yo oi boza
aſſidue: cucurbite; aut citrulo: ſuccus: et tribua: et ex mi
ca panis abluta lacti a q̣̂z buti p[er] ſit ſublatu: cù sucharo ad
miſta regaſ. C[uo] ſi pa[ro] comederit: aqua ozdei iterum
ſumat: sicut ondimue: aque autem que illi in potu mini-
ſtratur parum p[er] ſiu admiſseatur; et ex ipſius mucillagine
cum iulep: aut ſucco granati: in potu ſumat.

CAsperitas vo lingue cù pâno lineo fricef: deinde p[er]ſily
mucillagine cù sucharo labendo bauriat.

CInucleus q̣̂z p[er]ni pa[ro] adbuc carnositatis retinens: in
ore retinendus detur; et p[er]nâ aqua ro. infusi epati ac cor-
di in pluribus ſuperponan[te] boris.

C[En]ſi eger in interioribus apa non habuerit: neq[us] ſôus
neq[us] epar debilia erant ôu eſſet incolumis: ex aqua frigi
da ſuper niuem infrigidata multum in potu ſumat cum
calo: valde accéſus fuerit de qua adeo yſq[us] bibat: donec
facies eius viridis fiat z tremat. Laloz.n. febrilis ex: hoc
ilico extinguetur: deinde ſudabit; et euadet aut fere libe
ratus erit. C[enter] autem ſivebementer ſoluatur: oz-
dê ſontractum z ablutum: et aqua coctum: c[ui]z trociscis
conſtrictuus de ſpodio: dandum est. Sirupum vo aceto-
fum: t[em]iulep: z suchap[ro] vitet. Rob autem ſimpler ex gra-
natis acetoſus: et malis: et citonys acetoſus: vandu eſt: ex
oibus q[ui] caplo de vêtris ſtrictòde oixim? ê regêdus.

C[En]ſi s[an]i vigiliys z capitis doloe leda: ſicut i e a[per] egritu
dinu capitulis continetur: medicandus erit. Nos.n.n. in B

nôtro libro non ponimus curas egritudinum: nifi simpli
cium. J[eh]oq c[um] euritudines p[os]toſite ſuſerint: ex proprys
capitulis ſunt earum curationes ſurnende.

C[it] p[er]terea in bac ſebriz et in omnibus c[ó]tinuis ſebriz
bus nutriciendi tempus: tunc cum eger aliquazq[ui] ſentit alle
uiationê: aut ſi alleuiato[em] nô ſentit: ſit in bor[ia] qua ſoli-
tus erat comedere dum eſſet ſanus: aut in bor[ia] qua dies
infrigidatur et temperatur.

C[Inter]polatis yo opozret vt ſit bor[ia] comedendi loni
ge ante earum accessionem quanto plus poſſible fuerit;
aut poſt earum receſſionem. Nos tamen ſtendemus q[ui]
modo ſue nutricationis regimen obſeruari debeat cum
de acutis tractabimus egritudinibus ſi dens voluerit.

CDe finocho.

CAP. VI.

Ee febris

cum incipit ſine tremore ac
ozipilatò accidit; imo c[ui]
caloze incipit; et eſt cum ea in facie; et in oculis
etauribus; et narib[us] rubedo; et trifciæ et ingetu
do; et inflamatio forſt et ilpiratio mag[que] fræq[us].

C[han]c p[er]terea ſebriz: anteq[ui] ſebriz accedat: ex b[ec] signa p[re]ce-
dunt. Egr[ui] n[aq]s adeſt in corporæ gruaitas et c[ro]tenſio: et pi
gritia et dispoſitio de laſſitudini ſimulatur; et in ſomno ſu
perfluutas: et amentia: et in capite gruaitas et p[re]cipue in
fronte et timporibus.

C[en]arum quoq; exuberatio: et guidegi videtur; et p[ui]
rit; et narib[us]; et i locis ybi yetoſas apponere ſueuit ſentif

C[Dec] quoq; ſebris accidit adoleſſetibus corpora bone
babitudinis habentibus: et cis qui ex carne et confectioni
bus de melle multum comedere: et multu vinum bibere
côtuerunt: et ingit aut ſepius in byeme et vere.

C[ui]q; c[or]pus hanc egritudinem patiemtietis tangitur: ſimi-
le corpori de balnco exeuntis ſentitur. Aut qui ſuper cor-
p[us] ſuum multum ex aqua calida ſuſit.

C[Pul]ius in bac ſebriz magnus ſentitur et frequens: et vi
na rubea et croſſa. C[um] ergo in bac ſebriz ſigna ilſa ap
paruerint: aut]p[la]ora ex eis ſeſtinaum est ad egr[ui]mi-
nuonem ſaciendam: in qua ex ſanguine multum ex eſtra
bendum. Ex hoc enim extinguetur hec ſebris.

C[Si] autem non p[ui]s ſubueniatur q[ui] lingua nigra fi-
at; et ſupervenerint accidentia cauſon: egr[ui]t diximus re
gatur. In bac tamen ſebriz ea que ſanguinem repr[ui]mant
magis ſunt danda: ſicut rob q[ui] ſit de ſucco vue acbere et
de acetoſitate citri: et ribes: et acetum: et malum granatuq
p[er]terea ad regimen egr[ui] ſubtiliand[us] est ſiuertendum
et ad multum ipſius comeſtionem minuendam.

C[Si] quis etiam egrum in ſue egritudinis principio inue
nerit et ſlömari fecerit H q[ui] p[edixim] q[ui] c[ib]is ipſi? admiſseat.

C[In] potu p[er]terea aqua frigida tributatur: et trocisci oe
campho[ra]. Et ſi necesse fuerit venter ex apozimate: pu-
noz[us] et tamarindo[um] et sucharo ſoluatur: aut ex ſucco
granatoum acetoſo[rum] c[ui] pulpa ſua et sucharo tritoq.

C[Post]q; yo ſebris receſſerit: a carne et conſectionibus q[ui]
ex melle ſiunt: abſtineat; et yino: donec ipſius ſanitas ſit
confirmata. C[Dec] quoq; ſebris est continua et non in-
terpolata: neq[us] vocatur tertiana: neq[us] cum ea eſt aliquid
ex igne et inflammatione et acuitate que cum cauſon ſenti
untur ſepe nifi in principio extinguatur.

C[Dec] p[er]terea tres babet ſpecies: yna eſt in qua a ſini p[er]
cipio non ceſtat augmentari malicia: yſq[us] quo veniat cri
ſis: aut eger moziatur. Alia yo eſt que ſemper in yna mo-
ratur dispoſitione. Tertia quoq[us] eſt que quotidie a ſui
principio minuitur. C[illa] autem que ſemper augetur.
plus indiget minutione q[ui] alie. Poſt q[ui] ca que ynius ê
tenoris. ſecundo eget licet etiam tertia ca non ſit p[ui]na
da. Ille tamen due plus indigent et p[re]cipue ea que eſt
cum augmento ſemper.

Tractatus

De febre q̧tidiana q̧ vocaſ flegmatica. CAP. VII.

### Ec febris

cui orzipilatiō: et yo frigore i dōso et extrēritatib: ipicit: et tēpus frigoris in corpore pliux fit: et vix cale fit: neq: cito peruenit ad inflamatione et calo rem sicut tertiana. Quinimo corporis caleſa-

ttio in hac febre cui prolixitate et labore accedit: et pleruq̧ calefit: et iterus in frigidatur: et poſt etiā caleſis: et multotiens factu fuerit manifesta: calo: et erit in toto corpore equalis poſt laborem tamen.

Líuſ calo incipit: per totu corporus ſpargi et equari non est fortis: neq: purus neq: in corpore egri sentitur incendi: um: neq: mozdicatio vt in tertiana: et cauſonide: neq: ſitis est cum ea: neq: yehemens inſpiratio.

Et si cui ea fuerit yomit: aut yēris solutio: humozes al bi et pure flegmatici egeruntur: aut cui pauca cola rubea.

Çacies q̧s in hac febre tumere aliquatulī videat: et coz pus arecfit et virtus appetitina deprimitur.

Çpulſus q̧s i hac febre q̧s velocitatē et p[il]ſtitudinē: mul- to mio: iueni: q̧s in tertiana: et p[er]t hec est iuenerus.

Accidit at hec febris ſepius p[er]ueris: et mulierib: et eunu cis: et corpora habentibus humida: et eis qui multux co- medut: et paru cuuanctant: et parui expe[cr]itant: et in tempo tribus: et in regionibus frigidis et humidis.

Çurina yo in hac febre: alba e[ra] et subtilis: aut rubea e[ra] et p[il]ſa et turbida. Et ſmi: i p[ri]ncipio est in prima dispone: q̧s poſtea succedente tpe in aliā muta[rum] dispoſitionē. Eiſup[er] interpolata in pluribus: et reſcione diei p[er]tingit: et iueni: nocte.

Çneq: cu ſudore separatur: et precipue in primis diebus Sudor et ſi cui ea fuerit: erit paucus et viſcoſus.

Çlene autem e[re] c[ur]avit febris: nō oino in diuſtitute puri fiican: neq: corporus a neutralitate: imo reliquie ex ea: re- manēt q̧ in corpore ſunt vſquequo alia veniet acceſſo: B turibus quotidie inuadit in q̧ro paroxſimi, pliuxi inu- ni: tpe interpolatois: et fit lōga: et maſtua. Que p[er]uq̧ multis moza[ſ] menſibus: p[er]t B q̧s est mala et moſt: ſut p[er]ceſtoez ſecu: ſhu: et iſtis in febre hec ſigna inueniunt aut plura ex eis ſciēdu: est ip[ra] e[ra] flegmatica. Or ſi in tpe bu- tus multi b[anc] pati ſeb[re]m inueniann: iā certi: credēdu est: eam eſſe flegmatica. Çeſtinādu est iſtis: et a p[ra]ma ce- ſessione cui? febris: firup: acſotus de melле cu aqua te- pida est dādus ad bibendu. Queſi p[or]t boſtādus est vo- mere: nō trī cogéd? Jocq ex eo multus bibere ez.

ÇDe vomitu yo: ita fit vt res se habuerit. Eger autēs nō ē fatigād?: vt B mō oino mudiſicēt: et vt p[ri]ſus iuſtigēt.

ÇEx medicamie q̧o fit et turbit q̧s nocte e[ra] edādu: q̧o: B. turbit fricati et c[rib]el. cui p[ano] ſericio q̧ vocat ozale: c[u]. m[asti]c, 3[iz]iberis: ambo ana: 3. i, z[uch]ari quāt[us] de oib: q̧o B quaq̧ nocte p[ò]d: aurei y[ui] et potu def: niſi yēter a nā bis aut ampli: inter diem et noctem soluatur.

CLüq: mane factu fuerit: 3[eleugebin]: de 3[ucharo]. 3. v. ei dāde ſut: et ilico poſt bec firupu acetoſi de melле colatz: 3. i. et tribuēda. ÇDoza q̧s comectioſis ab h[ora] acceſſo- nis quanto plus poſsibile fuerit: est elonganda.

Çnutriēbus vo est eger: ex aceto et oleo abluto: et 3[ucha] ro et pauca menta: et ex oleribus. buic filib: Et a cucume- ris et citrolis: est abſtinēbus. Salſis vo in comeltione v[ra]t q̧ ex aceto et almuri ſiut: et regat: ex radicib: ficule et euis ex- tremitatibus: conditis ex aceto et oleo et almuri: et ſinapi: et alys bis filib: Regat q[ue]d: eger ſic p[er] hebdomadā ynā.

ÇEt si febris longitudo et ei accidētia miozari iuenian: et h[ora] ſue iuasionis retardari c[ó]pia[ta]. ita erit regendus.

ÇSi autem inueniatur augeri aut ſtare: Eger ex bac c[ó]ſe- tione solua: q̧. B. turbit ſani. 3. y. ſucci absinthy. 3. y[ui] quartá: colognide: 3. y[ui] ſexta: agarici. 3. 5. y[ere] pigre. 3. i. masti[ci]. 3. y[ui] ſexta. L[ó]ſiciant: cu firupo acetoſo mellito

et ventur egro: inde ad ipſus regimen est redeundus. Ço et ſegi virt: debeilitata fuerit: pulli aſſati: et p[ar]parati in patella ventur: et ſeparetur a iure et micis.

ÇEt si ſto ſupuenerit aliq accidentia: aut fortis naus[ea] ex eis q̧ in eo[]z capitlis noiauim: curet. Siltr qu[o]s ſima la acciderit c[ó]plezio: vt diximus ſubueniatur.

ÇSi aŭt febris quartá tráſerit hebdomadā de trociſis roſa[]z c[ó]pletis i potu tribua: Trociſci aŭt c[ó]pleti de ro- fis ſunt qui. B. pulueri: roſa[]z ru. 3. z. ſucci cupatozu. 3. vi. ſucci absinthy. 3. i. y. masti[ci]. 3. i. 3. z. p[ic]i: aſſari: flozis ſnan ti: anifi: o[]tum ana. 3. i. Informent: trociſci quo[]z g[]ſp[]o ſit. 3. iy. ex g[]bus yn: cum 3. i. huius apozimatis c[]tura: quod Recipit c[ó]tice radic: apu: et radic: ſeniculi: ambo[]ra: 3. z. ſeminis v[tr]oruzq̧: ameos c[u]ſcutbe: anifi: bedeguart ſuchaba. o[]uza ana. 3. y. Loquāſ cui aque libra: i. donec ad medietatē redeat: 2. miſea[]t ex eo cum. 3. i. ſirupi acetoſi: et vetur cum predicto trociſco.

ÇEgro q̧s iter o[]es duas noctes medicam[è]e de turbith ſet def: yt venter moueſtur.

ÇSi aŭt febris adbuc forſt fuerit: cu alia ſfecto solua: Larnes q̧s caligine et mutagenat vent: ne virt: disſolua[]r.

ÇA micis yo: et ab ynctuſis q̧s et ſectuſib: q̧s ex meſse cuſtodia[]t. Et obseruādu ē ne aquā frigidā in niue inſtri- gidatā patiés i b[ac] febre bibat: neq: aligd eo[]z q̧ ei ſilla ſit ex rebus frigidis. Ex hoc eni: ſi neglexerit febris ſi et longiſſima.

ÇDe febre quartana.

CAP. VIII:

### Ec febris

cui tremore adeo yehemēti incipit: vt dentes c[ó]stringe re faciat: et c[ó]cutere. ÇJuncture q̧s atq[]o: oſſa dolēt: ac ſi aligd ſup ea forſet appendum q̧o: grauaret et p[uter]et. Eſt q[] dispoſitio tremorl bui[us] febris ſufficiés ad ipſa[]z significanda: Non e[ra] eni talis tremos in alus febris.

ÇPulſus at i ceiptoe bui: febris: ex p[u]itate ac debilitate raritate q̧s et tarditate: ad mirabile p[uen]it dispoſitiones.

ÇEt si q[as] recordat: ad mirabile p[uen]it ſimili q[as] erat o[]n naus e[er]: nō indigebit alio ſigno i cognoſcêdo q̧ febris q[as] q[ep]it ſit quartana: niſi illud q[as] ex t[act]u vene ei manife- ſtabi: et ſupfluitate p[ar]uitatis: et tarditati: et debilitat[]i ac miozatois: et q[as] valde ſit 3[riu]i t[ri] pulſus febris ſlegma tice. ÇDec q̧s c[ui] calefit et accèdi: valde c[alid]ior exiſtib q̧s f[leg]matica. Non trī ad calo[]re p[uen]it tertiana: neq: tata ſitis: neq: tata iſlāmatio: neq: tata eſtuation: neq: tan ta i[g]etudo: neq: t[at]ē dol[os] capitis: neq: t[atu] alienatio: i uenit in b[ac] febre q[u]m in quantum in tertiana.

ÇDec at p[er]t lōgas feb[zes] q[as] circuit? planeti fuerit: ſepti- 3[]tigere ſueuit: et i autu[n]: et i fine eſtat: et 3[]p[lones] bui- b[ic]ſcas. ÇUria yo in b[ac] febre alba appet et ſubtil[]aut appropiquat rubedini: et p[ler]uq̧: e[ra] clara valde: et cruda 3[]croſa: et nigra aut rubea. ÇP. si i B t[pe] m[le] feb[zes] q[ra]ta ne multi: accidut: ſecure credēdu: et febre: e[ra] e[ra] c[u]tātus tremulo in quantum in tertiana.

CLüq: via i b[ac] febre rubea. ÇSp[ila] viſa fuerit: et corporu rubeu i vene plene: eger ex basiſa: minta: dei: num totum regimē: q[us] p[uen]it ei adhibeat. ÇSi at B n[ò] fuerit viſi: aliq medicie q[as] colaz: exp[ell]it nigra: ex bis q[as] i cap[ò]d me- lācolia noiauim: vent. ÇMedicia q[as] moués i ſequeti die p[er] q[es] febris labo[]z: dāda e[ra]. ÇLüq: acceſſio icesp: firu- p[er] acetoſus cu m[la]q̧ te[p]ipa e[ra] tribuéd: et eger vt ip[lu]ſus enomat: h[or]tādus e[ra]. O[] si vomeſt ni poterit ſicla: et ſinapi: et falſa et eis filia: dāda ſut. Quib[as] ſupt y[ui] multa q[as] mi- t[us] bibat o[]ſup: o[]ni firup[u] acetoſus i q[as] rafan: ſuit ip[lu]ſus i potu ſumat. In alys q[as] dieb[es] vomat et ſgimē ei ap[li]ſicere et caribus pullo[]p[as] et edo[]: et agno[]p[as] annuali: menſuratue edat. A[n]i trī comedat o[]lera cu almuri et oleo 3[ita]: et aquā calaz ſup ſe fundat et in ea ſederat anteq̧ comedat.

["Decimus", "55", "Cin balneum quoque mittendus est. In quo tamem non su det. Laborem p[re]terea atque vigiliae: min[] folio lit patiatur. Sóni yo et quietis augmento affuescat: et vinus subtrile et yalde temperatum bibat.", "Cultioxy q[ui] vetris affudie p[er]nv die anteque acceſſo ve\nniat: et ad bibéda e[rum] vomitus in die acceſſonis: e[rum] dan-\ndus. Aliys yo diebus q[ui] liter nutriatur et corporus ipsius hu-\nmecter: et p[er]landus. C[et] est ſtiderádu an febris et iu-\nſis accidérub[em]: et ſue acceſſonis longitudine minuatur: et\ncurrut in ea: quia hoc bonum erit.", "C[it] át n[on] multú iucniat: minozari e[rum] vehemêter est euacuádus. C[it] ſi in v[it]timo factu fuerit: n[on] p[ro]manebit febris. C[it] ſi y[tra]l.d[ies] p[lo]gata fuerit: egro c[ui] religis iſt[em] medicato[rum] q[ui] diximus ad magnitudinem: n[uc]is: de dia trió pipcon q[ui]tudie in mane e[rum] tribuéduz: et ex medicamie q[ui] fit ex aſſa. C[it] ad auclane magnitudinez d[à]du[mi]. q[ui] p[er]aſſe: folio[rum] rute ſicce: p[iper]is ouſi equalr: mellis q[ui] ſuffi cit: ad ſicidérú. Sumat ex hoc medicamine quátum est auellana i h[ora] dovmédi: et e[rum] poſt ip[ſum] dovmiat.", "C[al]bánien p[re]terea igrédiat: et ſuſet i: eo[n]n[on] t[em] i die acceſſonis. C[ui]n[us] q[ui] vetus et p[u]z bibat: et i fuerit t[em]ps eſta[ti]o et c[or]p[us] macp[us] et calm[ui] meli[us] erit ne aliq[ui] ex calidus me[ dicinis deſt. Sz[er]u c[ui] zuchbaro tabarzt ei[rum] ſepe tribuaſt. Ap[o]zima q[ui] de epítimo et mirobalanis id[is] iterdu[em]: et ex c[or]bis nutriat b[um]p[er]atiu[m]. U[omit] et i p[ń]cipio ac[ce]ſionis in die e[rum] ãu infestat febris: cum firupo acetoſo et aqua tepida p[ro]noctetur.", "C[it] de febribus continuis.", "CAP. IX.", "Ertiana", "quartana: et quotidianana: p[er]lúr\nq[ui] foſtasse n[on] remouetur: ſed\np[ra]manét ſemp. In h[ora] acceſſonis ſunt foſto-\nres: poſt ea: p[er]p[er]imú[m]: non t[em] ſeparan[em]: ita vt\nc[or]p[us] ab eis oino ſit liber[em]: deinde iteru[em] vt p[er]\nin h[ora] acceſſonis inualeſtú. Accidétia yo h[ar] febriſ:\nead[em] ſút q[ui] p[re]dicta[rum]: ex cepto q[ui] c[ui] tremore n[on] c[ui]pítui: n[os] fudo[us] in toto c[or]poze e[rum] c[ui] iſtis: n[os] c[ui] receſtú. N[am]n[il]\nla[rum] iſta[rum] etiá c[it] materia. Sz[est] est in c[it]ratitú maio[rum]: et i q[ui]litate v[eter]io[rum]: et p[er] timo[ro]ſa. Ead[em] igiſ cura iſtis ſub-\nueniédú est i ſillis. Medicus t[em] in h[ar] curato[rum] mag[ui] ſtu\nd[io]ſus: et frequétius o[ſe] e[ſ] ſollicitú q[ui] in p[re]dictis.", "C[it] de febrib[em] c[om]ixtis q[ui] accidút de gnto i g[nu] die v[re] de\nſexto in ſepru vel amplius.", "C[it] de febrib[em] c[om]ixtis q[ui] accidút de gnto i g[nu] die v[re] de\nſexto in ſepru vel amplius.", "CAP. X.", "Is febribus", "labozáres: in ſingulis\nacceſſonib[em]: per vná\ndiez ante ſút ſoluédi. et in die acceſſonis vt euo\nmát labo[rum] d[ur]ú: et p[er]t[er] ita regimé q[ui] in caplo\nde febze flegmatica nominatú é circa cos ob-\nferuandú é: si e[rum] fuerit c[ro]ſus: et com[ed]é diu iud[em]: et gu\nloſus. Si a[ut] ſuerit ſice q[ui] e[rum] m[é]bize: aut inferi[rum] ſub do[ri]ſo.\nAut i ſuis opat[ibus] e[rum] leſio. L[ui] alia yo v[em]i bil h[ar] u[en]iſ.\nC[it] p[re]g[ud]é curatio é m[é]b[us] iſ im[ur] ſanare: q[ui] ſiet ob[ſua]\ndo e[rum] q[ui] d[é]claraui[mi] i loci v[bi] o[ſ] bis tractui[mi]m. Sc[é] a[ut]\ncurabit ſel euacuádu: et alia vice calo[re] repin[é]ndo. N[on] o[ſ]\nfieri u[en]it ne h[um]ozes omnino integre aduran[ti].", "C[it] d[í]zte yo q[ui] certos n[on] obſuá paroxímos ſiut aut pp\napa q[ui] o[n] aliquibus membo[mi]z: fit: et p[re]cipue i[en]rib[em]: aut\nq[ui] in quartaná tráſitura est. Differentia t[em] intereas q[ui]\nc[ui] p[í]na est dol[or] in aliq[ui] ex mébize: aut inferi[rum] ſub do[ri]ſo.\nAut i ſuis opat[ibus] e[rum] leſio. L[ui] alia yo v[em]i bil h[ar] u[en]iſ.\nC[it] p[re]g[ud]é curatio é m[é]b[us] iſ im[ur] ſanare: q[ui] ſiet ob[ſua]\ndo e[rum] q[ui] d[é]claraui[mi] i loci v[bi] o[ſ] bis tractui[mi]m. Sc[é] a[ut]\ncurabit ſel euacuádu: et alia vice calo[re] repin[é]ndo. N[on] o[ſ]\nfieri u[en]it ne h[um]ozes omnino integre aduran[ti].", "C[it] d[í]zte yo q[ui] certos n[on] obſuá paroxímos ſiut aut pp\napa q[ui] o[n] aliquibus membo[mi]z: fit: et p[re]cipue i[en]rib[em]: aut\nq[ui] in quartaná tráſitura est. Differentia t[em] intereas q[ui]\nc[ui] p[í]na est dol[or] in aliq[ui] ex mébize: aut inferi[rum] ſub do[ri]ſo.\nAut i ſuis opat[ibus] e[rum] leſio. L[ui] alia yo v[em]i bil h[ar] u[en]iſ.\nC[it] p[re]g[ud]é curatio é m[é]b[us] iſ im[ur] ſanare: q[ui] ſiet ob[ſua]\ndo e[rum] q[ui] d[é]claraui[mi] i loci v[bi] o[ſ] bis tractui[mi]m. Sc[é] a[ut]\ncurabit ſel euacuádu: et alia vice calo[re] repin[é]ndo. N[on] o[ſ]\nfieri u[en]it ne h[um]ozes omnino integre aduran[ti].", "C[it] p[re]g[ud]é curatio é m[é]b[us] iſ im[ur] ſanare: q[ui] ſiet ob[ſua]\ndo e[rum] q[ui] d[é]claraui[mi] i loci v[bi] o[ſ] bis tractui[mi]m. Sc[é] a[ut]\ncurabit ſel euacuádu: et alia vice calo[re] repin[é]ndo. N[on] o[ſ]\nfieri u[en]it ne h[um]ozes omnino integre aduran[ti].", "C[it] de febrib[em] ex gb[em] accidit frig[em] et calo[rum] ſit.", "CAP. XI.", "I\ncum", "ſebre cauſon in lingua: fuerit ni-\ngredæ: et inſpiratio magna: et ſitius\nmultitudo: et eſtuation: fuerit q[ui] corporis ſupſi-\ncies frigida: erit ſignificatio mala.", "C[it] ſi[rum] q[ui] ſtremitates et corporis ſupſici", "es fuerint frigidiffime: et febris fuerit pp apoſtema quod\neſt in iterioribus. Ego t[em] n[on] in hoc ſermó de h[ac] t[em] ſpe\nloqui yolo: iemo de oi febze in acu[c]q[ui] corporis ſupſicies fuer-\nrit frida. L[ui] qua e[rum] fatigationé et fractio[d]e et febze[re] alí-\nces et ofato[d]es ſetit: et p[ul]ſus é yelo[ro] et p[ir]sратur ſiſt: et ca-\nlo[rum] 2[in]u[mi] ſentiſ interi[mi]: nec interpolatus ex regimine fe-\nbris flegmatice erit regendus.", "C[it] ſi in ſuperficie corporis fuerit calo[rum] vt calo[rum] febrien-\ntie: in pulſu t[em]tamen n[on] ſit velocitas neq[ui] inſpiratio ſit p[il]ſi\nſa nec magna: neq[ui] e[rum] ex calo[rum] febuzi aliquid magnus\nſenferit interius: immo totum calo[rum] incendi: et fra-\nctioné in corporis ſuperficie ſenferit: ſenferit: hoc cum\ninterpolatione: firupus acetoſus: et geleniabin de zuchba-\nro egro ventur: et ex aceto et oleo amigdalino nutriatur:\nbalneum quoq[ui] quotidie ingrediatur in quo parus ſuſet et\nmultum ex aqua calida ſuper e[rum] fundatur. Que ſi ſuk-\nferecit: bene erit. Et ſi non: venter ex ap[o]simate miro-\nbal. erit ſoluendus: et ad regimen erit redecumund.", "C[it] ſi e[rum] or[ip]ilationem cum inflamatione mi-\ntam ſenferit: et inſpirat p[eter] p[eter] in inflationem calida[\net] p[ul]ſus fuerit aſlices: et ſenferit calo[rum] p[ri]tus: et ilico poſt\nfriguo: aut p[ul]ſus friguo: et poſt latim calo[rum] e[rum] ap[o]sito-\ntemirobalan[or]um citrino[rum]: et in do[ri]zum: et turbitú: et zu-\ncbaro est ſoluendus. C[it] trocíſi eoq[ui] diarodon parui:\ntro[c]ſi de i[sp]odio quotidie pondere duo[rum] aureo[zu]\ncú firupo acetoſo de zucharo: et ſucco granato[rum] d[à]du[mi] ſut", "C[it] deſcriptio autem trocifco[rum] de roſis qui parui dicu-\ntur ita eſt. C[ recipe] pulueri roſarum rubearum c[ur]p[us].\nc[ur]p[us] n[ard]i ſucci liquiritie ambo[rum] ana. c[ur]p[us].\nc[ur]p[us] n[ad]i c[ur]p[us] ambo[rum] ana. c[ur]p[us]. Ex bis e[rum]\nlep confectis inſormen: trocíſi: et ſumantur in potu.", "C[it] deſcriptio trocifco[rum] de i[sp]odio. C[ recipe] i[sp]ody.\nc[ur]p[us] roſarum rubearum c[ur]p[us]. c[ur]p[us]. c[ur]p[us] n[ad]i citiui:\nc[ur]p[us] c[ur]p[us] c[ur]p

Tractatus

post vnam aut duas acceges. Or si accessio amplius aduenerit: perducetur eger ad sincopim post ipfam: et forfassie mozietur ex illa sincopi:bec vero febris in corpo

rib? Iª generatur qunt apſonis in yltimo calide q Sicce.
CLúb doc yisú fuerit:egro succurrendú est aqua oſz'dei in potu tribuendo cuq aligd granati muſi est miſcei dum z dandus. C Eger q3 i loco dozmati vétoſo i camiſi áduat:q aqua ro. z ſandaſ ſit iſuſa. Ueſter etiá z latera ex ſandaſ z aqua ro. linianq:z affidue paruſ ſumat nutri métu ex mica panis simulaginei i succo granati muſi iſuſa:z fructuum ei ſimilium.

CEx pullis q3 cù ſucco vue acbercôdit: z cuncumerib' z citrolis ac cucurbitis z fructib' frigidis i niue infridat! nutriaq. aquâ et frigidâ bibat. C An yo q3 acſeſſonis ſit principiù: succù granatoz i z panis de ſimula ſit iſuſus i potu ſumat: aut aquam oſz'dei.

C O si cù circuit? icespit:anteſſaligd deſ supucuerit ſin copis: Os egri in illa hoz ari apſiédu: z elabozaſum vt aquâ i q puluis toſtellaſ ſit iſuſus. Aut pſitaná trayciat
C Si at ſincopis fuerit forſtiffima iſiſtendú est vt paſz ex toſtellaſ puluizaſatis cù vino ſubtili bînte aquâ frigidaſ ſue quantitatis admixtam trayciat.

CLustodiſd' est perea ac ere calo: z balneo: z labore: z vi gilys z ab oib' q euacuare pitt. Ex aqua yo frida e lauan dus: z oi tpe nutrié'd et ſi acſeſſonis hoz aſſuuerit. Sivó febris calitas cù icepti: yebemétima ſuuerit cù ſicita: te: Lac de q butiſ ſir extractu cù troſcísis de caphoza in potu ſumat. C De febre ſincopali q ex multitudine i cruditate humoru ſit.

CAP. XIII.

Epe

febris aligè inuadit: q ſm maius pa
roſiſimú yt flegmatica facit. In qua
corpus mollicaſſ: z facies tumere icipit. Et ſi
corp? nò ſuerit nutritú i3 euacuariu: ſupueniet
egro ide ſincopis. Et ſi nutrimétú ighoaré:
mollicies ſequet: z febris fiet validio: z i lògu prabe
tur tps. C Dui? itaq. febris curatoſis principiù: e: vt crura
egri a genub? vſoq ad pedes cù panis q iter lenitare taf
pitate: ſint medy fricent: donec rubere videat: deide ad
toxas rèdeú e i qb? ſir fricatio ficri ſuenit iepièdi ſu
pius: z deſcedédo vſoq ad genua: donec paſ rubere ici
ant: z ſit fricatio i yebeméria eçlis: poſt bec q3 man? eo
ab acſellis vſoq ad vola: ad p[ dicto]z filtudine ſunt frica
de: deide pect? z doſtus. Posſi? oia ad pedi ac aliomé
broz fricationem ſicur p[ dix]im? est redeundum.

CLúb: buiuſmodi patiens ſtim paſſus ſuerit: op[ timel in
potu ſumere ſuenire. Samé q3 cù habuerit: aqua oſz'dei,
z panæq: ydromel miſtu cù zucharo ſumat. Lauéduq q3
est ne aqua frigida deſt. C Ts aŭt inter fricatoeſ q som
nù partiède: e: ita vt medi: deputé ſricatoi: z medi: qo
no z geti. C Puciu yo egro ſi cù ſola p[ tisaná ſumit nò de
bilirat: Aliud nò e dàdu nifi ipfa: z panis cù ydromelle.
Si aŭt debilitat: ſuerit cù cibis quos i febre p[ dix]im? ſle
gmatica erit nutrié'd: z si vêter Strigan[que] colliriù ex ſuc
co ſicle z nitro ſupponédu: e. Egro q3 oi mane p[ ter ſupra]
dicta p[ d]odus uoq: aureoq ſeminis apu cù firupo accto
ſo e dàdu. Qoß mò vſoq: quo ſanetur regendus erit.

C De febrib' q comitatur apata. CAP. XV.

Ebris

Ebris que ſequitur apſotema quod acci
dit ex p[]cuffione: aut caſu: aut hoz
ſiſibus: de genere est effumere. Nò e.n. putri
da neq: q3 i ſe nocumétú neq: maliciá. Que
yò comitaſ: apa q aliciui membroz: iciepien
do innaſci: mala e. Timoris.n.magnitudo aut puitas q
poſt de ea babédue ex: e: p[]cith ex ſim illud membq.

C Eſebris quoq que ipſum ſequitur est fecundum apſote
matis magnitudinem: z ipſus quantitatem.

C Eſebris yo que ſcomitatur apſotema qoß fit in pannicu
lis cerebi est mala. Iªsnaq: est febris freneſis. Luiſus
ſignificationem z curaz: iam preſidimus.

C Illius yo que accidit propter apſotema qoß in gutture z
ſuis partibus oziur: z vocatur ſinanchia iam etiam no,
minauimus. C Eſebris vero que fit ex apate in iftrumè,
panis anbelitus: aut qoß fit in carne qoß fit in carota q z in pan
niculis qui ibi ſunt: z i diaſlagmate: z ex p[]lenuſi: z quod
oziur in p[]auiculo qui pect? in longitudinez diuident: z ex
peripleumonia: iam in p[]dictis de]moſtrauius. C Ex eo ti
quod principal: generaſ in pulmone: p[]uenit anbelitus
maioz: z i p[]sioz: z genarum rubedo. Tuffis quoq cu: co
accidit: cum qua excrecioſi p[]uti sp[]umofi adſe: quaz etiá
iam noiauim? CLú febre yo qoß ſit pp apa qoß g[]iáſ i me
tri: e dolor cù scapula: grauédine q in hoz traſglutiédi
grauioz ſentiſ. C Ex febre q3 q3 pp toſi apa accidit: pu[]eit
dolor: z iſlámatio i áterioib' p[]tib' v[]etris z i iſerioris to
racis. Ubi p[]lerunq dolor z apſotema cum est magnum
fentitur. Sed ſi non est magnum doloz in loco illo vê
tris ſentitur cum p[]mitur. Adſut et cù B apate: ſitis z ap
perit' caſus. C Sír q3 ſi i aliq: iſteſino: ſuuerit apa: loc
v[]etris i q[]e: t[]actu ſentiſ: caſiſim. CLú qoſe v[]etris st[]rin
gi st[]igit. CLú át st[]ingit apa i epe g[]nari: ſeg: febriſ
foſtiffima z ſentuſi turbatio: z v[]ine st[]rictio. C In matrige
q3 cù calidú fit apa: febriſ comitaſ: acutiffima: cauon
z ſentuſi turbatio. Q[]es auté febriſ que pp apſotemata
generant: remouède ex curatoſe apatis: quod ſit aut
minutòze y[]l in ſuctione aut empli ſuperoxſitione. Et p[]
ter hoc ex curatoſe qua[] in p[]ruxis ſcripſim: capl[]is. E[]ebris
n. ſeg: illud apa: du: est calidú z ardèſ. Remouèur yo
febris: aut cù caloq iſp? ſed: cù ſanies adunat.

C De febribus q ex p[]estilècia accidit. CAP. XVI.

Ebiibus

Ebisibus que ex aeris corzupioſe gene-
ratur:nò videt: i magni muta
ta iſſe acuitas neq: calitas cù tangitur eger
Sunt tamen in occultis corporis partib? z in
ipſus p[] fundo magni noctuari: z ſunt dece
p[]tozie: z yebementis operationis: z ſunt febres lente z te
p[]ide: z ed cluſe. Lum quibus anbelitus z quicquid a cor
po[]ze egreditur valde fitida ſentitur.

C Dis yo febribus labozantes: tribulationem magnam
z ſitim yebementem patiuntur: cozumq[]u: anbelitus aug
mentatur: z ſit p[]ſiſus. Ex quoquz corporibus cu: vomi
tu z c[]eſſione res feda egreditur: z in ſolita: deinde inci
pit eis ſuperuenire ſincopis: z moriuntur.

C In bac igitur febre directe incendendum est aquâ frigi
dà dando: z rob ex fructibus acetoſis z st[]ipticis: yt e: rob
quod ſit ex granatis: z ex succo vue acerbe: z ex p[]ir: z ma
cians: z citri acetoſtate. Q[]oß ſi nullum iſtoq[]us b[]acatur
acetum cum aqua egris vandum eſt: z lac acetoſum cu:
farina oſz'dei: atq[]ac lac valde acetoſum ex quo nutriunt.

C Dac p[]tercera labozantes p[]aſſione: aliquid comeders
ſunt cogendi. Plures enim ex eis nil ſumere volunt. Et
mitte eos in domos frigidas: z regendi ſunt ex omnibus
que in capitulo de etbica diximus: excepto q[]balnum
n[]i ſut igrifiuri: n[]z aquâ cal: n[]z lac recès i potu ſut ſupturi.

C Domus autem in quibus moraturi ſunt: cu: qoc quod
frigide ſunt: ſint etiam ventoſe: z ex aqua z aceto rozen
tur: patiètes yo herbas frigidas z bi[]n redolètes olſaciat.

C T[]rocſi: quoq de camphoza cum rob de citris quoti
die ventur: z p[]ectoribus cozum emplaſtrum ex ſandalis
z camphoza: z aqua roſata ſuperponatur. Sintq[]o: cozum
mansiones ex folys ſalicis: z yitis: z malozum: z omniuſ
aliarum rerum in quibus est frigiditas: z st[]ipticitas: ple-
ne. Et ex ſandalis z camphoza ſuſſumigentur, z ex aqua
roſata multotiens in die rorentur.

Decimus

56

De febris cōposit. CAP. XVII.

Lerūqz ſupueniunt egro eue aut trea
ſebres:q quandoq ſunt yn? ſt
generis yt tertiana:quandoq diuerſo? vt cu
egro ſupuenit ārtana cu tertiana:aut flegma-
tica cu ethica. Sepe etiam yna ex eis est cōtua: et alia in-
terpolata: et ſepe accessioni principi vicinaſt: vt in yna ſint
hōra et ſepe elegantur. Quapp ordo periodo: ipſa:z coz-
rupit: et accidēria ita ſimſcen: vt cognosci minime q̣ant
nifi ab eo qui cognoscedi species simplici: pittā adept? e
Ideoq genus ſebri:z nō ſolum ex interpolatione ſua ſci-
ri or: ſed ex accidentibus ipſam comitātibus q ſunt eius
propria: . Contingem enim duas habenti tertianas: que
tidie interpolationem pati. Unde ſi bec nō cognoscētur
nifi ex interpolatione indicabitur eſſe flegmatica. Lui ſi
ſecundu: hoc regimen adbitum fuerit eger interficief.
Quapp ſpes ex accidentibus que ſunt ei ppria cognosce
da eſt: et nō ex circuitu ei? Sitq cura q huiuſmodi adbi-
ſe: ſebri ſeom accidentiuz forſtitudine: et debilitate: et eo-
rum simplicitate: ac permixtione. Neque attēdatur
interpolatione ordo: cu accidentium telitomion ab
interpolatione diuerſum fuerit: 13 enim cuz aliquis dua-
bus inſestatur tertianis quotidie a ſebze ledatur: no tān
cautione quotidiane ei ſubueniendum eſt: ſed tertiane.
Ad huc etiam pieter ſupradicta oino nitendum eſt: et in
cura eius ſtudioſe labozandum. Si autēs ſebris yna
die accidat: et alia non: accidentia tamé de tertiane ſt
pontia: nō ſint foſtia: neq: pura: immo debilia: et commi-
pra: non eſt medicanda cum ſola teritane cura: immo ipi
ipsu curatio quotidiame cum accidenti: de clinatōdem.
Uniuſtalt aut victius ſebrium composita: curatio
né cōpoſitam debere eſſe: ex curis simpliciuz: 9 q duarū
curatio comiſtio: ſebrium dua: ſebrium comiſtione
fieri oz: plerūq tamé oz nos ſtudere: yt ad ynā ſebzes cu
randa intendamus: cum ipſa fuerit magis timēda. Lui?
expeſi: et q alipquis ſebrem paterc: quaranā: 7 ſup-
teniret ei alia ſebris pp apſotema in cpatc: aut ſto: aut ali
quo ex mébriis in inſtrumētis anbelitus: vico q i hoc lo-
co cum hoc accideret: ſtudioſe eſſet attendēdu ad ſebzes
curandam que taliter accideret: ppter timoz: ipſus ma-
gni: 13 in medicinis aliquid continere: qo aliaq ſebre: fa-
ceret validiorem. Et ſi contingeret ſebrem vna die in
ſestare: et alia non: ſed accidentia buiis tertiane no appa-
erent pura neq: foſtia: neq: tremo: ures eſſet pügitiuus
neq: calor: cito poſt ipſum accenſus foſet: neq: ſitus mul-
ta: neq: euſtuation: neq: calor: ſebris: neq: doloz capit: neq
inanis locutio: neq: ſudo: ſed foſent oia bec debilia cum
cōpararentur eis q in pura tertiana videri ſolét. Et pona-
mus et q pieter bec ſebris ita plogarec: donee ac xiiij.
boza: ptingeret: dicercmus q hec ſebris nō cét curāda
pure tertiane medicatione: ſed bui? curatio ex flegmati-
ce ſebris cura comiſcenda foſet: et deberm? dirigere in-
tentione noſtrā ad id q ſlegma atq: colerā ab egro educe
re poſset. Liuſq nutricatio ac totu: regimē: leq: hoc cēnt
ozdināda. Nos gdé: oēs apſotas ſebzes noiare nō poſtu
mus: neq: cuiuſlibet illa: prziā ſubycere curam. D3 at
yt bui? discipline inſpectoz simplicium ſebriu: ſoſmas 2
caruz curas optime cognoscet 2 poſt cōpoſita: cognitio
nē bni meſurare. 3 earum curam ex duarum simplicium
curis temperare ſciat.

De variolis et morbilli.

Am febris

acuta et ploſa pueris p[]ci
pue: aut iuuenib? eueni-
re cepit. fueritq: cu eua doſi doloz: et narium
purit: 2 i ſono tumō ac capit gravitas: 3 ocu-
loz rubedo i corpe ſetif p[]ctu: sciēduē e q

egro aut variole: aut moſbillus citiſſime ſupuenient.

Quapp ſi anteq: apparere incipiat: medic: egrum iue-
niat minuere eu faciat aut cu vētōſis ſanguis extrabaſ.
Minuaf egde ſanguinis multitudi. Lōſequēter yo tro-
ciſci de ſpodio cum ſucco granati acetoſi in potu tribuſ.

Eger q3 nō nutrienſ: nifi ex p[]tisana: et hoc i mane 2 ppe
notcē fiat. O ſi ipſe largioſe appeticier nutricioſē: ſue-
ritq ipſi? virt? debilis: alia nō denk nifi lētes abſq: coſti
cibus cu pauco aceto 2dite. Aut foſbitoſes q ſunt ex ami
lo 2 sucharo 2 oleo amigdalino: 2 eculip qo ex olerib? fru-
gidis que haberi posſunt preparatur.

Rob q3 qo fit ex fructib? acſotis aut ſlipticl ad bibē
duot. Cuenfer at ſi strict: fuerit: ſuplinſiones q̣uidie
ei potu ſumaſ. Ex B.n aut oino p[]hibebi p[]ſulta: egres
ſio aut ſi quid egreſſum fuerit: paruum erit.

Si yo eger a medico non p[]us fuerit inuenus q[]u: p[]affio
ergedi incipiat: nō erit t[]uc minuèdu: n[]eq trociſci de ſpo-
dio erit 2 dādi. ſed c[]o: ipſi? erit b[]i coopièd: yt ſtudo: p
toce: Ex boc.n. leuis fiect mā ad c[]eundum.

Csi aut videa: p[]affio dura e[]c ad egrediēdu: 2 eger vide
atur e[]c vehemētis naſſce: et 2 c[]u multa eſtuationc: et accidit
ei leutas i aligb? boris: apſoima de ſicub: 2 yuic p[]affis
létib? abſq: coſticiq? 2 ſemie ſeniculi 2 f[]uſtib? de lacca i
potu ſumat: qo hoc mo ſit. Luiuſq: p[]dicto: p[]ugillus yn?
ſumaſ: deinde oia i aq coquaf: 2 colentur: quorum ap[]ozi
ma multotiens in die ſumat.

Aqua p[]terea ro. i q[]u ſuma: in ſuſtib fuerit. Aut ſue: q[]e
carnositate granati exp[]iniſ: ocul: ignatize[]. Aqua et fru-
gida cu pauco aceto mixta: in potu tribuſ: 2 g[]arbagim[]s
ſi ſer ea fiat. Qo io fieri 2 uicunt ne i oculis: aut narbi? aut
gutture ex ea aliq debriaſ. Antioniuq q[]u: cu ſucco
corziadri fricef: 2 i oculis multotiens in die mittatur.

Lüg: tota p[]affio egreſſa fuerit: 2 matura eger ſup ſolia
ſaliſis ponend? eſt ad doziemiēdu: aut lect? ei ex roſis tri-
tis eſt pulueri:and. Si q[]u āt ex p[]dicta eſtritudie nō cito
ſicca: q[]o ſit magni: et 2 c[]u multo humo[]ze ex q[]u aqua falſa cu
coſo ibibatur. Et ſi fuerit by emis t[]ps ligna tamarſiſc
ante eg[]r ſunt c[]oburēda. Si yo eſtat t[]ps ſuerit: ex ſanda
lis ex ſolys roſa: 2 m[]irti ſuſſumigatio faciēda e[]. Dec q[]u
oia cu aqua coquēda ſunt: 2 qua eger ſi ſic citas p[]reſdicta-
rum tardata fuerit: mittendus eſt.

Lüg: illud q[]u p[]dixim? b[]ni ſiccatu: ſuerit et remāſerit de
ſuper cortex ſedus 2 habens eſcaras: ex oleo tepido cum
coto multotiens in die inuq[]a: Lüg: oēs coſtices cecide-
rint: 2 eger ex toto ſanus ſuerit: 13 ſigna que remāferit re
mouēda fuerint ex eis que in caplo de remotione signo-
rum p[]rediximus liniantur ſepe.

Balnco q[]u regimine q[]o ad buiis curā valet: vtatur.
O ſi variole 2 moſbill? egrediaſ: n[]o miuio ſaguie: ſuc
eq 2 o[]gna: q[]atoq: cu trociſcis de ſpodio eſt: 2 ex o[]i regimi
ne q[]o p[]ot ifrid are regaſ. P[]ullos p[]terea n[]o comedat ni:
si poſtq: oēs coſtices q[]u ſut ſup loca va riola: remoti: ſue-
rit: 2 ſebris a coſpe: atq: oie calor: ſeparat? ſuerit. Súmo
ope e[]t e[] cauèdu: ne aliq q[]o vētre ſoluat egro poſtq: va-
riole aut moſbill? appere cepit tribuſ. O ſi yeter mul-
tu ſolut? ſuerit: p[]tisana cu ſp[]odio 2 g[]ümi arabico: 2 b[]olo
armeno: atq: roſis ſicut i caplo de fluxu vētris p[]dixim?: i
potu tribuſ. O d[]ib? yo variol ille q[]u colo[]zes ſut viola
ci: et q[]u ſut parue 2 dure: et n[]o m[]atur: deuterioſ ex p[]sult
[]Morbill? q[]ui? color e[]t v[]iol e[]o colo: filr e[]malus.

Csi at variole 2 moſbill? duriter egredi et maturari vi-
deaf: 13 ſebris 13 eſtuation eſdaſ: 13 alleuiaſ: 13 ſupuenerit
p[]ter 13 ſincopis 2 coſdis tremoz: eger p[]culdubio mo[]zitu-
1? e[]. O ſi variole: egressio velor ſuerit et maturitas
velor: ſebris q[]u atq: calor: ſedan[]ſ: n[]o erit egro timédum.
Quia nibl mali inde p[]atictur.

Tractatus

De his que necessario scita sunt ad regimen acutarum
egritudinum.
CAP. XIX.

Aicinçs acutas egritudines congrue re
gere voluerit: p[us] cognoscerre
d3 an sint salutifere an pernitiose: si sint br[æ]
tiues aut l[ö]ge: si finis e[sp]er erit c[ui] cr[is]it aut n[ò]:
2 in qua die fiet cr[is]: 2 cui[sp]ei erit. Quo mo
do êt eger ante cr[is]im 2 i[te] cr[is]im 2 poſt cr[is]im: 2 v[bl]q ad
finè huius 2 que ipsam ſequuntur: regendus ſit: p[re]ſcire
d3. Nos q[ui]s in hoc noſtro lib[or]2 bis tractabus: vt
ſueuimus aggregationes h[or]zum 2 ſummas ponendo.

De ſignis bonitate[rum] signiſcatibus
CAP. XX.
Alchritudo color[]i egri 2 motus ſui
leuitas 2 q[ò]b facile egri-
tudinè tolerat 2 pulſus forſtitudo: 2 anhelitus
bonitas 2 intellectus ſtabilitas: 2 virt[æ] appeti
tiua ſi[li]r manens: 2 ſomnus vt bene domnien
tie: 2 in lecto decenter iacere. Dec o[ia] signa bona ſunt 2
laudabilia. Naturibus qu[ò]s manifesta 2 p[er]ſecta est an-
núciás egri bonitate[per]ſectam 2 salutem.

De ſignis bonitate[rum] signiſcatibus
CAP. XXI.

De ſignis malis.
CAP. XXXI.
Et ſigna multa ſunt. Quo[rum] or[di]es ſi
hoc q[ò]b significat diuerſiſica[
tur. Quapropter c[ui]s ſigno cuiusq[ui]s illo[rum]
p[one]s verbum quod quaſtitat[em] forſtitudinis ſi-
gno[rum] v[em]oſſret. Uocabimus, n. ſignu[rum] q[ò]b est
obeliſis: ſignum non bonus. Q[ui]d aut forſtius eo est: ſigni[
malu. Et q[ò]b est forſtiffi[mi] ſignum moſtale. Aut multum
moſtale, Hoc, n. mo[]pnoſticu[] ex eo aſſumpti[] verius erit
2 firmius. Diuerſitas calo[ris] in corpo[re] ſebicitantis
repta: vt. 1. v[nu] ex meb[ris] ſit calid[ù] 2 p[re]cipue ſi fuerit i
te part[em] v[er]tis: 2 alia meb[ra] ſint frigida; ſignu[rum] ê n[ò] bonum

De ſacíes que multu remouët a diſpositione quâ hebat i
ſaírate 2 ſit macra 2 mala; 2 toznați[]t 2 ſicca: ſignu[rum] ê malu
B[us] ſi eger p[riu]s multas paſſus fuerit vigilias 2 diu. Aut
labozauerit aut venire conſtrictionem. Aut v[eb]emétu
venris solutionem paſſus fuerit. Aut alium euacuatio-
nis modu[]i ipſi[] malitia est mino[]. Et ſi egri facies re-
plectioni app[io]p[in]quare viſa fuerit: neq interceſſer ita
paſciu[m] n[ifi] paruum: ex quo eger graui fuerit oppreſſus cra
pula. Aut multis fuerit reple[]t c[ib]is: malicia ſi[li]r erit mi-
n[ò]n. Et ſi facies in colo[rem] ex[tr]aneum verſa fuerit.
fueritq[ui] hoc propter acerem qui est talis ad quem paula[
tiz] mutata fuerit: 2 q[ui]s paſſus ſolitus erat comedat cibos
humoris generatiuos: qui buiu[mi]modi est colo[ris] ſignum
minus malu[rum] erit. C[urina] p[re]terea nigra: atq[ui]s sp[ut]i ni
gru[mi] 2 ſtercius quod inferi? egrediſt ſi[li]r n[igrum] u
buiu[mi]mo di ex ſignis exiſtunt moſtalib[æ]. C[si] a[ut] c[ui] p[re]dicti] ſe-
b[ris] magni fuerit in c[é]dy: ſigna valde ſunt moſtalia.
C[et]o[to]s anhelitus 2 o[ris] in acutis egritudinibus: ſignum
exiſtit morſtale. C[requens] in lecto reuolutio: ex alij[]i
figura in alia diuerſam mutatio: 2 alia accidentia ex qui-
bus homines verecundari conſueuerunt: vt cum alij[]is
verecundatur vt diſcooperiatur. Aut cum ventositas in
ferius cum ſono egreditur: ſignificatio est non bona. Si-
gnificant enim egri inquietudinem: 2 mentis eius pur-
bat[em]. C[um] facies egri fiet ex[te]nuata 2 oculi y[ide]
buntur concaui 2 timpo[ra]vilatabuntur 2 aures fuerint
frigide: 2 in citrinitatem mutate: quarum etiam exſtremi
tas que inferius pendet fuerit contracta 2 cutis faciei t[é]
ſa apparebit 2 p[re]ter hoc colo[]r] apparuerit citrinus 2 viri
dis. Aut niger neq[ui]s eger multam p[riu]s fuerit euacuatio
nem paſſus: o[ia] hec ſigna ſunt moſtalia. O[si] cum p[re]di-
ctis eger neq[ui]s audiat: neq[ui]s videat. Aut aliquod ex ſignis
affuerit q[ui] in moſt[em] moſtrato[rum] ſunt v[eb]emétio[ra] moſt
iam iminere ſignificantur. C[paruitas] y[ni]us o[culo]n[zi]s

aut o[ris] contortio aut albo[rum] que videtur in oculis c[ui]
claudunt: manifestatio p[re]ter soli[t]: 2 d[omi]nire ita q[ui]
n[ò] no[claudunt]: o[ia] hec ſigna ſunt valde pernicioſa.
C[Str]idere dentibus p[re]ter soli[t]: malum est ſignum: fi
cum acutis accidat egritudinibus. C[E]ger quo[br]s c[ui] acu
tas patitur egritudines: 2 faci[]e a lumine remouerit: 2 ad
teneb[ras] fugerit 2 o[chi]nuiuſtarie lachrymati fuerit: n[ò] b
flurq[æ]ſagus ex narib[æ]ſecut: fuerit b[us] duo ſig[ui] ſut n[ò] boa
R[ub]edo i albis oc[lo]z: 2 v[ene] rubee: aut nigre: ei ap-
paretes: ſut duo ſig[ui] mala. C[oli] 2 gelati q[ui] m[ou]nen: 2
tremuli q[ui] n[ò] ſecut: 2 ſere ex m[ito] tremo[]e circuif videtur.
De ſignis exiſtut moſt[ui]. C[oc]lo[z] egriffio ad ex[ter]io[ra]
Aut ip[ſus] p[ru]ſunditas in acutis egritudinib[æ] 2 l[ip]itudo
in eis exiſtes ſigna ſunt non bona. C[u]ando eger ſuper
aliq[ui]od ex lateribus non quiueret: ſed p[u]pinus iacere ſe
per appetierit: 2 p[re]ter hoc ad parte[]pedum deſcenderit:
boc ſignu[rum] est moſtale. C[ap]a magnu[] in ventre 2 calid[ù]
c[ui] feb[ze] v[eb]eméti 2 acuta: ſignu[rum] est malu[]: 2 si virtus fue
rit debititat: calo[re] apoſtematis 2 feb[ris] adbuc perſue
rante: ſignum est valde pernicioſum. C[L]ui in acutis egri
tudinibus exſ extremitatum ad est ſrigiditas: ſignum est n[ò]
bonum. O[si] ſi earum ſrigiditas augmentatur: 2 ſiat ſov
v[io]t: est malum: 2 ſi cum hoc magnus hoc calo[rum] fuerit in
v[io]t: et ſit ê moſtale: 2 ſi b[us] ſup[fl]uerit multu: ſueritq[ui] anbe-
litus p[riu]ſus 2 pulſus ſi[li]r cum debititate 2 pauiſitate: moſ
ê pp[ina]qua. C[um] ex[ter]emitones 2 y[ngues]: in ſuſci mu
tantur colo[rem]. Aut manus 2 pedes: ex toto illius fuerit
colo[ris]: virtus tr[ui] n[ò]dum cc[ed]icerit: imo cum hoc augmè-
tat 2 et fuerit hoc in die cr[et]ico: hoc non est ſignum: malu[
]mo bonum: 2 q[ui]s egri ſignificat euafionem. O[si] ſi loca[ita]
y[l]cerantur: 2 coz[zu]pantur: ac p[re]t]e[]fiant: medicamina c[ò]
ſuſtantia non ſunt ſuperiponenda. D[oc]n. n[ò] faci[]s fuerit
egritudo interius ad egrum reſidit: 2 cum interficiet.

C[sim]iliter quoq[ui]s ſi de radice auriis conqueritur aut ru
bedo i[bi] apparuerit: ſuerit q[ui]b[oc] in paſſiſe: q[ui]n fr[er]necis
vocatur aut oculi in ſinanchia rubere fuerit viſit: aut ali-
quis locus p[ec]toq[ui]s in pleuſre: aut apoſteria ſuerit ſub
aſſellis: aut in mamillie: non erit locus in frigida[d]ue: neq
que ipſum conſoſtent erunt ap[pon]enda: ſed emplaſſu
crit ſup[po]nendum: 2 a[qua] calida ab alto ſuper ipſus erit
diſtillanda: 2 y[ent]oſe ſup[per]onéde 2 m[ati]eria de vigili
oneq[ui]z ad modum ſupidi viſa fuerit peruenire. Lum hoc
enim liberabitur eger. C[T]esticulo[rum] 2 virge contra-
ctu in acutis egritudinibus: est malum.

C[Signa] que cum cr[is]i venire conſueuerunt ſi ante d[ivo]
ſtionem 2 in die non cr[et]ico apparuerit: neq[ui]s cr[is]i ſea
ta fuerit: malu[rum] ſunt ſignificatūrum.
C[L]um eger nocte vigilat 2 in die d[oz]mit labo[zo]ſioe tamè
n[ò] non continue, ſignum est non bonum. Et ſi quâdo a
no[] ex[ci]tatur: ip[ſus] debilitas ac ſue diſpositionis malia
augentur: est pernicioſum. C[P]riuatio diſgestionis cum
inuentione virtutis egritudinis: ſignificat pl[ix]itat[è]. Lu[z]
cafu[mi] vero eius: est pernicioſum. Egritudines calide 2
foſtes in ſenibus: 2 in complej[es] hab[et]ibus frigida[es]
2 in regionibus ac t[ip]ibus frigidis d[eter]io[res] ſunt: q[ui]
in bo[rum] contrary[us]. C[S]inanchia c[ui] feb[ze] foſtis calo[
ris] perniciosiſſima est. C[L]um cauſon patienti ſup[pu]ne-
rit tremor ſemel atq[ui]s ite[]q[ui]s ſudaucerit: 2 egrito[rum] n[ò]
fuerit alleuati[]a: ſed debilitas 2 diſpositionis malitia au[
gum[é]tata fuerint: ſignum est pernicioſum. C[Lu]z labia
2 to[qu]entur: aut n[ar]ces: aut palpeb[re]: aut ſup[er]cilia i[ac]
tis egritudinibus poſt multa: debitat[è]: 2 poſtq[ui]s eger i[é]
s[ui] ſum amſit: iaz[ui]s moſt[em] iminere ſignificat. C[T]remor
co[si] dis aſſidu[em] in acuta egritudine: ſignu[rum] est malu[]: ſing
tu 2 q[ui]s ſimiliter dicem. Et p[re]terea ſi c[ui] hoc abelit: ſuerit
ſtrict[em] 2 calo[z] feb[ri]t augumentat: ſignu[rum] est p[ri]nicioſus.

Decimus

57

fit creticæ neq est talis ex quo eger alleuietur: est non bo
nit. Si aŭt in die fiat creticò et fuerit calidus: est bonus:
Tsed est fuerit fridus et paucum et fuerit in capite tantum
eft morat. (Sudoz fridus cum febze acuta: pnitosiſſi
muæ est. CLü post ſudozè tremor ſegtur: ſignu è malu,
TSigno z vtutes iter ſer ferè de ſut vayidez cu alys,
Unu nàq ſignu bonu cu fuerit forze: multis p[]onderat
ſignis. C'pleruq etià signis bonis: mlta nò bona ſigna
coiungunt. P[]eſſima yo ſigna: ſere nùq ſignis valde bo
bis comſcen[]t. CLü ergo ytus pulſus facièſa ſana fuerit:
Tcorpis motus faciles: et appetitus comedèdi et bibè,
di forſtis fuerit neq deſtruit: nò est pauëdui pp accidèria
multu terſacientia. Qu si cu ß materie i[]viglio [i]ta p[]eſe
ſit nullo mò ex eis est timèdu. Sed cóſidèter est tenèdu
q ipſa erunt c[]a crifis: T[]cipicue ſi in die apparuerint que
diem c[]reticum p[]recedit.

Tde cognoscendo more febris.

CAP. XXII.

Britudinis

bneuitas ex forſtitudine
ſui necumèti: et ſui ipedi-
mèti q[]o efficit cognofci p[]ot. Imposſibile èc.n.
q[]oslibet egritudines q[]e yebemèter necèt: èc.nu
unt: diu p[]manere. Sed aut cito p[]niciè afferret,
aut a n[]a crifi exp[]ellèt. Dec aŭt est intètio cui est i,
nittèdui, q[]u egritudo magni necumèti durat: nò p[]otest.
T[]est èt egritudo plerùq q[]u I[]z parue ſit ſeliòis et paruì
inferat necumètum. Lü B t[]i no est d[]urabilis: yt effime-
ra. T[]ad mora aŭt egritudis brzeuiandá: iuutant tép[]ma ca-
lidù: et regio calida: et cibatioris paucitas: et vt corp[]us mol
lem habeat carnez et paucà et cutis ſit lara et non plena: et
poſtremo oia q[]e corp[]us calefaciút. T[]ad plongadam yo
ipſam mora: bo[]z I[]ria iuutát. T[]et yebemètia incêd[]e ſe
bis et accidètium ipſius forſtudo: et eius c[]oſuſio: temp
bneue significat. Sed paucitas caloris eius et accidètium
leuitas: ipſius significat: plip[]itare cu abſq[]o manifesta eue
nerit digestio: neq[]o fuerit et c[]a ſebze effimera. CLü aŭt
coſtingit vt cu digestio acceſſiones cùrreó ad multu ten
dant augmètus egritudo brzeus forze significat. Nam ſi
acceſſones multu ſuperèt p[]rma in caloris yebemètia et
accidètui forſtitudie: egritudis po[]rèditur brzeitas. Qu ſi
ſupatio fuerit parua aut fuerit acceſſo qual[]p[]ma egritu-
dinis demòstrat: plip[]itās. T[]c[]pès quoq[]e febris: ſui tem
poris ſpaciu significat. Effimera.n.ab yno die vyſq[]o in q[]e,
tuòr deſinit. T[]ertiana q[]u pura: quartùdecimù no tràſit
diem: et ſin maiq[]o in sept[]u remeure vyiebus. Aut pa[]z plus
aut pa[]z minus: et est ſecura. T[]lota yo cuius acciden-
tia flegrnatice accidètibus miscètur: adeo fit máſiua: vt
plerùq q[]u quartà àni. Aut amplius p[]duret: et è febris ma-
la et nò ſecura. CLü ea.n. est acuitas: et digestioris tarditas et
viſcex corruptio. T[]c[]pès p[]terca febres q[]u ſunt continue:
bzeuiòres ſunt iterpolatis: ex ceptura etbica q[]u lóga est: et
q[]ui eni calo[]z in etbica yebemès fuerit: erit plip[]ior et c[]eouer,
ſo. T[]c[]locluse yo febres yebemètis caloris: et ſo[]ſt exſiſte
tes incêd[]u yt tertiana c[]ótnua: et ſanguinea q[]u medici co-
tinuas egritudines et febres acutas vocat: viiiyno tráſeut
dies. Q[]o t[]i ſit cu n[]o in v[]ltimo caloris et incêd[]u exſite-
rit. CLü.n.ad y[]ltimù ei p[]deuenerit finè: et tertio et q[]rto die
delebùtur. Sz ſi in medio bo[]z fuerit: i septio. In bis q[]u
febrib[]o: timor est mar[]im. E[]legmaticayo et q[]rtona plip[]e
ſut. Quartana t[]i è m[]ktu ſecura. Sz flegrmatica n[]i ſecura,
febres èt p[]estilétiales ſut b[]reues: tibi p[]leſo yo ſut plip[]re.

Tde cognitioe tépoq febris.

CAP. XXIII.

Britudinis

p[]nicipii c[]óputádui c[]est ab
bo[]za in q[]e eger mutatòez
et agitatòez i[]uo ſentit corp[]us: et cog[]ſcit diſp[]one
ſua a ſanitate máſſeste diuſias. Ex B n[]açq t[]pe
y[]ſq[]o q[]ui aligd vigónis ſignu ap[]pear: I[]z y[]alde ſit

b

CLdoloz forſtis cum febze acutiffima: pnitosiſtus est fi,
nù: et ſcipicue ſt fuerit in capite: aut aſt: aut vetre: aut
ſt in corſe egri fuerit ylcus: et fiet citrinù aut rubeu: aut ni
grù: ſignu est pnitosiſum. CL[]oculoz cogelatio qu[]o[]p pal
pebze nò palitrat: accens est moſtora. CLü testi
culi et virga in acutis egritudibus ptendútur: et intefinùn
plap[]sum fuerit: ſignu est pnitosiſus. CSanguinè e nari
bus paulatim debiliter fluere et guttatim egredi: n[]o èbo
num. Et si cu ß fuerit niger: est d[]eterius. Et ſi in die creti
cò cötingat: est pnitosiſum. CLü in aliquo mébro ozi[]tur
apostema aut doloz: et ſeqtur poſt ip[]m eſtuation: et infláma
tio et ſitis et ingetudo est malu. Et si cu c[]o tingit tremor
cordis: est moſtora. CLuomitus coloris ſicule et flurusyè
tris ſimilis: est malus. CSaciæ feditas aut puluis in ea
apparens in acutis egritudibus: ſignu è malu. CLdor-
tuòz nomia p[]ferre: ſignu è malu. CLü vornitus autvè
ter in acuta febze mult[]e: erit: ſignu è malu. Et ſi ſingul
tus fuerit fecutus: erit pnitosiſus. CLü oculus ſubito ſit
citrinus: aut n[]iger: et eger ſubito p[]ſo[]ca: ita q[]u salliu a[] tray
cere n[]o poſt ſignu est pnitosiſum. CSitis yebemès cum
ſudoz frido: ſignu est pnitosiſum. C[]nbelitus fridus in
acuta febze cuſaui vtutis: egru mori ſignificat p[]p[]iquis.
CLü in lingua appuerint puſtule c[]icerib magnitudine
equales: fuerit q[]e febze iscedènſunt: ſint q[]u ita comitan: accinia.
CL[]tremor in p[]nicipio abſq[]o ſudoz q[]u ip[]m ſequa: malu è.
CP[]aucus ſudor et ſcipicue in capite: et fròte: et yebemètia
vulgà: et eſtuation: et naſua: et timo: et ſenſuì pturbatio:
et e[]tremitatu friditas: et p[]cipicue ſi fricate no fuerit cale-
facte: et ſuplicie corp[]is friditas cu magnu icendio in iate-
rioriz: et abelitus ſp[]iſus: et e[]tremitatu rubedo: et virna
nigra et pauca et viridis et sp[]iſa q[]ui mel: et ſi ſit abſq[]o calo-
ris ſebilis gete deſtruit: et apotema in epate: et in ſtoma
cho orzu: et virne c[]oſtrictio et v[]etris flup[]o n[]iger et viridis:
et diſtillatio ſanguis nigri: ex narib fluentis: et egru reu-
lutio ab yno latere ad aliuq: et ſi ip[]ſus ſitus diuersis c[]o-
ſiſtat diſp[]onibus: et ventris inflatio: in ſtomacho apatis
generatio: et ſi eger oibus q[]ui inuenit ibereat et ſuſpèdat ſe.
D[]ia.n.bcc: malu porrendur. CL[]um res nigra et acetoſa
ex qua terra ebulit in qua cadit de v[]etrë egréd[]it: pnitosi-
ſa est: et ſi cu hoc vètute fuerit debili mor[]us i[]am est p[]p[]inq.
CLü ex narib[]o egr[]i colera stillauerit citrina aut viridis
ſigni malu erit. CLü eger pa[]z ſuaduerit aut ip[]ſi q[]o[]p[]z
q[]ui humefactu fuerit: et p[]cipicue caput et ceruic: poſt abel-
tuz fridum: mor[]us p[]p[]inq eſſe significat. CL[]sudoz i fron
te poſt laboris yebemètiam: et pulſus ac motus caſu: ſi
nù est moſtare: et ſi caſus pulſus yebemès est: mor[]us i[]am
è p[]p[]inq. CLü eger pedes vyq ad p[]cctus ſurſum elenua-
uerit: et deinde eos retro p[]iccerit: ſignu erit valde pnitosi-
ſum. CLü ſebris fuerit adurens forſtiter q[]u deide ſubito
ſe alleuiauerit: et calor[] geuerit fine euone p[]cedète: neq[]
eis p[]mittas q[]u calozè eſtiquit: neq[]o p[]mutationè in frido
aere: pulſuſq[]o velociter geuerit et motus fuerit debilitati
et diſpoſitio q[]eti ſimul ſupuenerit: ſignu est q[]o cito mo-
riet. CLü os in freneſt c[]ótoq: que: neq[]o eger inde leuio[]z
kit: neq[]o eius ſenſus ad e[]u redit: ſignu est moſtale. Et ſi cu
ß leuio[]z fiat: et ad ſuì redeat ſenſum: è bonu. CLü ego
ſupuenerit y[]ctericia ex q[]u ip[]ſus egritudo non fuerit alle
uiata. ſed porius auget: malicia: ſignu è moſtora. CL[]is
ſudoz q[]u n[]o toru tenet corpus: est n[]o bon[']o. Sil[]r q[]u n[]i et die

Tractatus

secultu têpus principu exigit. CERÆ aŭt digônis signus
apparere icipit donec digestio còpleat: têpus est augmé-
ti: finis aŭt pis augmèti est egritudis status. Posit hoz
vo ioum apparitûm têpus segt: declinatôis. Qd aŭt ad
egritudinu acutâ: curatione: et ad sciedû ad qd egri div
spofitio fit vêtura: plus est neceſsariu: est egritudis statum
cognoscere. Nò eft.n. terror nifi vsq ad B têpus neq: nu-
tricatio méſurat: nifi ſcom B têpus. Eger et nullo modo
morif poſt statu nifi alia ei ſuplueniat egritudo poſt statu
q nec emerat. Quappnòſticu cognoscendi ad quid
egri diſpoſitio fit vêtura: abſq dubio et exſiite: cuſ statu
egritudis ſupſêum est. Egritudis aŭt status. Pêdet cum
apparitioe còplete digônis. CSigna aŭt têpoż: iterpo-
latâ: plerûq habetur et ex ſuis accenſiòb. Accenſio.n.
ſecûda cŭ bożâ anticipuerit aut plus pîma pmanferit: et
tius accidëta fuerint forţioza: febris augmètuiz forţ de-
nûciat. Dui? aŭt Hriu febris diminutione eiulq declina-
tionê significat. Ad B tîn nò ſufficit bożâ accessionu
augmètu: ant eaz poſtſoitio ſola. Sût.n. qda febris q.
trit poxifmi ex ſuo genere ſemp bozam anticipat. Et ſunt
alie quacq accenſiòes ſe genere ſio Hriu illius huit.
Ueru
in iſtis et cu anticipatois quaſtaté aut poſtſoitôis cog-
uerit aligb: ad qua eaz têdit ordo: et deide pcepit et orzde
p[é]dicto augmentu plus ſolito abundant ſignificabi[que]
tudo ad augmètu têdere: et eſrio. In febze q[us] accenſiòes
bîte c'urretardatòe: filis è diſpoſitio. C Polizitias at tê
poſis accenſiòs q[ui] ſuo accentiu diſpo: due exustit ſignifi-
catòes. q vebemêter valèt ad cognitòem têpoż: febris: q
ſcipue accentiu diſpoſitio. Posit q[ui]s.n. bozâ principu accessu
s retardato fuerit at ipſi: moza fuerit brenu: cum hoc
ei? accenſia fuerit forţioza q vebemêtioza firma erit ſigni
fatio: et va q egritudo adbuc têdit ad augmentu. Sed
poſtq[ui]s oia hec coiuncta fuerint dubietas iaz. erit remota.
Egritudis p[terea] accenſiòes cù fuerit e[ques] egritudo
erit in statu. Egritudinis q[us] loţe: tpa ſu lòga. Et brenus
egritudis tpa brenia ſunt. In q[urtana] n[aq]q f[legmatica]
plexi[que] multe iuicium q[ui] accenſiòes e[ques]. In va aŭt tertia
na: p[leru]q augmèti signa i vna apparèt accenſiòe q viim
nutòis signa i paroxísmo q ipſaq leg: yidenf manifeſta.
C S[eb]ziu aŭt cóſuſa[pt]a tpa q accentiu augméto: zeoq
diminutione: cognofceda ſut. Signis tîn digônis plus è cre
dêduz. C S[es] in cognitioe têpoż: februì plus è studêduz
et elabo[z]dui cù fuerit acutozes q brenuozes. S[eb]ris eni
tpa m[ano]zit q abbreviunt fcoq ipſus acuitate: febze
vo ſecure in q[ittuò]t p[ib]b ſunt equales: pnitiocie aŭt q[ui]
inferut necè in augmèti etià inſaſſiòe.

C De conditione digeſtionis. CAP. XXXIII.

Am febris

abſq apate fuerit digôri
è attreſda nifi in ſola vri

c

na: hec tîn in singulari caplo noiaturi ſumus.
C Lû aŭt febris pp apoftea molestauerit cùs
vrine ispectòe neceſſariu: est et ſupfluitates q

de mébzo: vbi est egritudo egrediu: attêdere. C Lôſide
rabim: q[ui] egritudi p[ecto]sis q pulmois măz quâ expeuit
eger: o[n]u.n.eger nibil expeuit: neq febriſy llo m[ò] alleuia
ta fuerit: nulla digestio adbuc ibi crit. Lû aŭt eger imodi
cu qd q subtile expeuere icepit: q[ui] laboze egredi q pa-
tru: digestio tîn iam icepit: cu vo aligd groſsum q multu q
facile excreare cept digestio ià è còpleta. C Ex ſpèbus
aŭt excreatib[que] malis: q nò ſcom digôis vià incedit è sicut
ſputu emittere pure rubzu q[ui] è deterius eo q[ui] è pure ci-
trinu. Nigrì vo oibus alys est maligni: hec.n. Ix cito ap
pareat nibil tîn p[ter] malu poztêdùr: ſignificat.n. humoze
de generre re: q ad maturitatê deueniùt nò exſtere: ſed
exillis q[ui] putreſedo malitià iferut: q vrine nigre similia
exiſut: q vrine q [felli] affimiſat. C Sputu vo q[ui] ad ma-

turitatem vêtuq ſperat est alb[ui]n: est illud in quo ſtui
rubedis aut citrinatit: ex: quo ſputu neq: ſepari
neq vndiq: coopiri poſſit: ſputuq q[ui] q[ui] est p[efecte] matuq
albu exiſit: aut illud i quo maiò: pars alba cerni: cu de
ſubtilitate in p[is]ſtitudinemutat: et de laborioſo exi tu i fa
cile mutatur eſſationem.

C De crifi.

CAP. XXV.

Anari

aut mozi multis [tingit] modis: è
eni q[ui] egri diſpo paulati têdit ad

morte: donec ipſe mori: est c[ui] c[um] paulatim tê
dit ad melius donec ſanct: è etià c[ui] egro diſpo
ſitio acciderit ſubito q[ui] ip[im] ad interitù ducit:
et est c[ui] ſubito accidit ei c[ui]o q[ui] ſanitatem q [p]eſtectem bo-
nitatis in eo p[ec]it. Est q[ui] c[ui] cum e[ui]one ſubito accidit ei
diſpoſitio q[ui] ad ſanitar] p[re]ſect[em] ip[im] p[duc]it. Et est q[ui]
c[ui] e[ui]one accidit ei alia diſpoſitio q[ui] ad meliato[em]
p[duc]it. Et est q[ui] c[ui] e[ui]one ſubito accidit ei alia diſpo-
tio q[ui] ip[im] ducit ad morte. C Diſpònes vo ex q[ui]b[que] egri fu-
bito c[ui] o[mi]na ſupluenerit mutatio noiamus crifim.
Diſpònes tîn q[ui] egri ad p[re]ſectionem p[duc]it ſanitatis voca
mus crifis bon[ate] q iuatiuati: q d[on]a q[ui] but[ui] mutato[is] q[ui] ſubito
contigit est vt iacutis eueniat egritudibus: q[ui]ato egru-
tudo plus p[ac]utio: tanto mag[li] q[ui] mutato[es] i ea plus
fiut q[ui] forţiozes. C Diſpònes aŭt q[ui] in p[li]xis attédu[que] egru-
tudibus paulatiz attédunt ad ſanitate a: ut ad mortem.

C De ſignis idicatibus crifim.

CAP. XXVI.

Risim

anteq[ui] fiat p[re]cedit foſt] ingectudo

c

q d[omi]na vebemêter terrefaciètes: vnd e vulgus q
medici diminuti terètur tunc: et de egro diſſi-
dút: et ſi fuerit fe: de eis q[ui] faciut paròp[ar]im an
te accenſiòs boż q[ui] vênire cofucuerat: aut in q[ui] granti
q [i]ſetauerat p[uc]nit: et accenſia ante crifim fiant o[ten]to[ra]
q [i] ſto[zo]riza. C De ſignis aŭt q[ui] crifim p[re]cedút et c[ui]m idicatè
e i t[el]lectus pturbatio: q scotomia q[ut] vêtigo q[ui] egri ingectudo:
q [u]eruis ei q[ui] figuris q[ui] locis: et anbelit: c[of]strictio q[ui] capit
q d[ol]o[mi] q colli foſt]: q triflitia q naufea q rubedo faciei ad
fun: et imagis ante oculos apparèr: q lachrie iuolitarie
flui[que] q labio[pt] curtatio q iſtoacho d[ol]o[mi] q in iſerio[bus]
vêris q d[or]siq rigó: q v[iz]ine ac egelto[is] duritia q fitis ve
q b[em]etimilis q timor q [to]ctio p[ell] ypocôdrioq ad ſupioza
bec.n.oia crifim p[re]cedút. C De ſi c[ui] iſtis accenſiòb terrefa
ciètib: q e[cr]tis egritudo fuerit acuta q aliq[us] ex ſignis q[ui]
q apuerit viu[que] ſuerit q pulſus c[ui] B in ſo[fortitudie] augni
tat q[ui] digone q[ui] p[re]cedète abſq oi dubito[ra]tè q [sec]ure iudica
ri p[ot] q[ui] e[ui] p[re]ſecutura: aut c[ui] ſaguis fluqu[us] ex narib:
q[ui]t vêtris fluqu[us]: aut vomitu: aut bis ſilib: q q[ui] egri diſpo
ſitio mutabi[que] aut ad b[ó]sitatem aut ad meliato[ra]q: q p[ri]
p[u]e q[ui] ſib acagito ſiat q i die q nocte q vici creticó coſtico
tur: q[ui] vo bec ſignificatio an[que] digône apuerit q pulſus c[ui]
q ea ceciderit: ſcièdui è q diſpoſitio ad o[ten]to[ra] mutabi[que].

C De cognofedis p[si]ecibus evacuationis p[er] quam fiet
crisis.

CAP. XXVII.

Risifis

erit ante p[mutat]o[em] p[er] q[ui] mă de
vno ad alio muta: mébzu: ſic exi]tus

c

ra q[ui]xta auris g[na]t radic: c[ui] cereb[que] q[ui] eo
[st]ine[ut] ad illa expellit p[te]: q [i]ſtud q[ui] ſit i]ollo
c[ui] ſinancbiæ ſoluif: q ſic apa q[ui] i manu aut p[er]
de g[na]t aut nigredo ibi i[ra]t o[ra]t i aliq acutat[ur] egritudinu: c[ui]
mă ad illa expellif loca: aut q p[re]o[ni]è măi ſeſta: aut flu
q[ui] ſaguis ex narib: aut fluqu[us] vêtris: aut fud[o]ze: q vric
q p[u]o[cat]o[ra]: p[re] exi]turas q[ui] ſepe fit crif febzu[que] q nò valde ſut
acute plurimú: q [r]igit crif egritudinu q[ui] i cerebzo g[han]
tur p[ar]a[pa]ta q i[sp]uta aur: p[ri]cipi[nt] o[mi]ſi: c[ui] ni m[ulti] fuerit c[or]
lo[ris]: neq: m[le]t acuitar: q[eb]zu[que] q[ri]crif q iter[que] comita[]
q[ra]pata fit p[ar]a[pa]ta mala q t[io]zofa: c[ui]m q[b]b[que] lìgua fit nigra q

Decimus

58

mèbç: cu ytus nature illis nò fuerit pfeeta imo paz de-
bit aut cù doloz auriù egro antea accidere coluèuit: cum
euèn àt màiſesta febrizii pacatò: z mìlte ca
liditat? et pìcipue cù nà fuerit i ill'valida et forz, (Spès
qɔ³ euonis plurimù còtagit fm febris mɔ³.Erit gìcìſua-
rù febrizii ſumatio plùmù cù ſudòre: z febrizù ſæ ſaguine
cosumatio fit fluzu ſaguìs ex narib?':frenefis yo crìſ qùz
fit fluzu ſaguìs ex narib?':qùnq: fit cù ſudòre mìlto i capite:
crip qɔ³ febris q apatì apà còcomita? fit qùnq fluzu ſaguì
nis ex de extra nare:qùnq: fluxuvrine aut fluzu vètris: aut
mìlto ſudòre loci illì? (Tertiane aùt febris crìſ plùmù
fit cu ſudòze: plùmì yo ɔgigit cù yomitu colerico: aut flu
pu vètris ſìlìr colerico. Quartane qɔ³ crìſ plùmùq: fit
fluzu vètris nigro 2 vètrus fluzu colerico aut flegma
tico. (Ex bis aùt q còſidèter nos credere faciùt crìſim
pèxiturà in aligb? artub? futura: est vt febris nò ſit val
de acuta: z vt eger aliqz ex artub? pìi? doleat; z vytria ſit
ſubril. (Lòſirmatio qɔ³ qòcrìſis fit futura fluzu ſaguìs
ex narib?': facièt oculòc rubedo: z yenaz q ſunt i col
lo: z vocan't guidez: exuberatio: z rady ante oculos appa
rètes:lachryme flùetes: z oculòc tenebrositas z narium
pùuritus z eap rubedo: z cutis q z sub ypocundrys ad ſiu
piora ɔctio z àbelitus còſtrictio. (Certitudo qɔ³ crìſ fu-
cù yomitu est naufea z kòli ſubuerisio z laby iſeriori
curatù z falinaz flup? abore. (Lòſirmatio qɔ³ qcrìſ
cù ſudòre fit futura è vt vrina retinæ poſtis signa crìſ
appuuerit: zvèter còſtrigat: z pulſus fit leuìs z plenùs: z
corpus tactu ſentiau calidù z humozoſiun: punctiòve zìr
acùmie in eo exiſtente. (Lòſirmatio qɔ³ crìſ cum fluzu
ventris future est vt post hec signa fit in inferiorib? ven-
tris ſub vmbilico granutas.

Cde ſignis pnoſticatibus bonà crìſim vel malà vel pſe-
ctione cius vel diminutòem eius. CAP. XXXVIII.

Ritis bona
est q post digōnis fit cò
plemétù: q àut ɔgigit an
pfectā digōnē bonitat: h5 minoatòem ſin B:
fed q fit anteq aliqò ex ſignis digōnē portè-
dentib? appareat est crìſ mala. (Oib? auzè
melior exiſtit crìſ: q post digōnēz apparet: zì aliq ex die
bus bone crìſ: z cù q buroz g itulit egritudinè euæt: av
ius èt eùo fit p partè patientè: z nò è in ſua quàtitate vi-
minuta: z post qua eger leuítareè z mìkta ſentit getè: z oia q
pìi? ſientiec ſecut adco vt nibil exeppta ſola debilita-
te remaneat. Deterioz vo crìſis est q huic ſria oìo è: ipſa
enim ſiue bona ſiue mala ſit crìſis zì erit diminuta.

Cde diebus crìſicis

CAP. XXXIX.

Taccuationes

qɔ³ noianim? ì acci-
dùt nifi egritudib?

acutis: z accidit egritudini mutatio maſi aligaliq
b'egritudis dieb? ſepti. Jóq: dies hi cretivo
caſ: (Dies yo q iter egritudis dies pìm? exi-
ſtit nò è cretic? neq: còſo: terti? yo è cretic?; ieo.n.plerùq
ſumùt: febrìes q ſút pacute; ɔr'tè dies è cretic?; ipſe.n.
pnoſticat qd i die ſeptio: aut ſexto fit vètùz: ſi.n.ì eo bo-
nù appuuerit ſignù yt digelto i vina: aut euacuatio h3 vi-
minuta: pueniet cù eo leuitas z cóplebì ſonitas illa in
die ſeptio. Si àt i eovìſù fuerit malù ſignù: viſpò egri ali-
q mò dèterio: abiſ q dèterio: atio i die, vy, manifeſte cò-
plebì. (Quit? qɔ³ dies è cretic?; frequèter.n. fit i eo bo-
na crìſis. (Sept? àt dies ɔr'to aut gnto nò è minò: ſm
crìſim: q lepe i eo ɔgigit. crìſis zì bona ſere mìnùq i eo fit
q fì qùnq ɔgigat euonem in eo fieri q egro ſerat: ipſoſi-
bile è qn post ſequaf: forzì egri labòz i magn? timor: neq
eger è ſecurus gn aliqd ex mài egritudinis remanerit ex
egritudo faciet ſcidiuà. (Septim? yo dies oib? creticis

dieb? i ſua malitia 2 bonitate ſupio? exiſtit q fere diei. vi.
est q uis: crìſ k. q fit i eo leuìs è 2 pauci timòris cù q tota
egritudis mài euæt vt nibil ex ea remaneat p qo fiat egri
tudis recidiuatio. (In octano yo die fere nùq fit crìſis
z in q st eueniat rarissime tì còtagit: z est mala. (No-
nus aùt è creticus i q 2 epe fit crìſ: quæ admodus i tertio 2
qnto. crìſ qɔ³ q fit in eo bona c: z ipſe poz'tedit qd in, xi. ſit
futuz. (In x. aùt crìſ venire nò pòr: q è ſi in eo 2tigat
crit mala: fed dies, xi. est creticus i è vt terti? q ɔr't? qn-
tus z nonus: q è ſignificat qd in, xiiy, die vt futuz. (In
xy. aùt nò ɔgigit crìſ q etiæ est ta'lqùis octau? (Zerti
aùt decim? iter illos q ſunt creticì 2 q nì ſut creticì medi?
exiſtit: fit.n.ì eo crìſ qùnq: fed nò ſepe. (Quartus decim:
aùt dies è cretic? z est a, vy. fs. ſòm B q crìſis i eo freqn-
ter fit q bona exiſtit. (Quitus decim? aùt è ſic tertiusde
cim? vez i ſexto decio: nò euenit crìſ q è eiuſde gùnis cui è
xy. (Decimuseptim? : iter dies creticos est q eiuſde ge-
neris cù nono exiſtes qd i vigeſimo die futuz 2 porten
dit. (In decio octano aùt die crìſ min? contingit qɔi
in xy. q et ſi fiat mala iuenit. (In decionono yo die fe-
re nùq còtagit crìſ q è ſi euenerit nò nò mala. (Rur
ſus. xx. dies est cretic q ſequens è. xiiy i mkludite crìſi
q i ipſo ſepe còtagit 2 bonitate ſua. (In die qɔ³, xxi. qùz
vit crìſ: h3 mìlto min? qɔi vigeſimo. (Ligeſim? aùt ɔr't?
dies est cretic? fit.n.ì eo multotiè crìſ q et ſequens è vi
gefimù i bonitate, p'bos àt dies, vigeſimus ſeptim? ,xxxi.
q, xiiy, .xx. xxx. vi, q 2 drageſim crìſi iueniuì. (In alus
vo dieb? q nò noianimus fere nùq còtagit crìſ: poſt. xl.
vo dies nùq fit crìſis cù yebermèti expulſione o maniſe-
ſta: neq egritudo còſumiì nifi cù occuta reſokone. (Cri
ſio qɔ³ dies ſunt foziòzes yſpo. ad. xiiy, z an ipm? z vlo? ad
dies. ex. dies. n. vii, est vt. vy, z. xiiy, z. xx. z. iy, ſic ɔr't? z
eſeptim: z vndecim? q 2 rùſdecim? z decimuseptim: z
vigeſim? zì illi q iter iftos numeràdo repiuì: vt terti? z
non? z vndecim? z decimuseptim? forziſimi ſut: dies ſti
pepiti, ppe ɔr'tis foziòzes exiſtunt. (Oq si eger vigeſim:
mù traſerit die signa dieb: cadètiuì i medio debilitabùt
vn fere i eis nùq: fiet crìſ: vtutes yo ɔr'to? minuìt: neq
remæet forztitudo vt i ſeptimis: q ſut. xy. vy, z. xxxiiy, z. xl.
ɔr'ti yo: vt. xiiy, .xx. vy, z. xxxi, z q 2 drageſimus debiles
ſunt. (Poſt q yo eger. xl. traſit die: vtus expulſua oio
deblitare: neq fit crìſis nifi pè exiuturas: aut cù reſolutò,
Cìu signa crìſ i die aut i nocte q cretico die continua:
apparuuerit còſidèter est tenèdu: zad B declinàduz qɔ vi-
gna illa nò puenerit ex egritudis malitia: fed pp crìſim:
z ɔſidèdu est crìſis eadè die ſore futura: 2 pìcipue ſi dies
idicatiuì? iam B signauerit. (Cì si aùt die aut nocte qui
cretico die nò còtinuàt apparuuerit pìdicta signa: min? est
còſidèdu q crìſis fit futura: z plus est cozde tenendù ſu-
gna illa nò apparuìſe nifi pp egritudis malitià: 2 pìcipue
sì digōnis ſigni ùbi nòdù fuerit vel apparuuerit. (Cum
aùt febrìes ad malignitat? 2 foztitudis vltimù puènìſſevi
deè t signa mozt: cù B apparèt: eger anì tertiù viè aut in
ipſo mozie: (Oq si prauitas minò: pdcà videatè erit cà
significas salutè: z pueniet crìſis anì ɔr'ti die aut i ipſo: q
ſi adhuc minò: bac fuerit fiet crìſ i die, vy, 2 pìcipue ſi in
die. iiy, ſignù: bone digōnis aut alicui? alleuiatòis viſiùm
fuerit. (In die qɔ³ ſexta aut i nocte ſeptima: ſi euenerit
hui? acuitas z signa crìſis ià maniſesta apparèt: 2 iderà,
dù è crìſim i ipſo futura: ſoze. (Et è ſcièdu q fiducia p,
cognitòis bone crìſ q salutifere plerùq est firmior è ma
gis certa q male crìſis. Silr qɔ³ cù egritudo fuerit mino
ris acuità crìſis è ſperàda. (Est pterea attèdeùd gd i
dieb? idicatiuìs eueniat: z est timèdu q res i die creticò
piciàf è q ei, ppingòz iuenit: z febrìes fuerit acuta: z autè
minus fuerit hoc timèdu est: qò in diebus perſcitur eox

h b

De seraginta aialibus

iii

CET hec humiditas ſi miſceaf cù thure aut aloe: et teraſ donec fiat ſic mel: et ponaſ ſup fròſe: et circa caput in mo: dù ligature vſ corone in fantibus quàdo accidit eis veni i capite qui caput magnù efficiat. Et ſit cui? cura do nec reſtringat caput oia oſſa tunneſacta: et redeat caput ad metam nature proprie.

CET remcoranit. H.g. testudo: hucta: ſi eius cinerie por cæ tres ſuman: et cu: eo miſcean: due ptes de galla et ps yna de pipere: et teraſ illud nimis: deinde pulueriçe, tur ſupra cibiu: aut ſup vinu albú: Altrictiu: ſert fluxui ſanguinis qùi nò ſuerit eius vlcera putrida.

CET cinis oium ſperu testudinis còbustap: ſert in curæ ei? qò iduraf: et Stringif: ex apatib: puementibus in par te aurius: et maxime qùi ſumitur cu: aqua mellis.

CDE tozuca.

Sermo.

XXVI.

Eius caro est tarde digonis et generat coleraz nigraſ ſi ſi decoleſ tortuca et collirieſ aligis cu: eius ſan guie ccaer. Et ſi ſi Sternutatioſe ſiāt alici cu: ſang ei.

C Sanguis tortuca agrestis quando bibitur valet còtra morbum caducum.

CET qui colliriatur cu: puluere tortuca incurrit cecitate per albedinem que, puenit in oculis.

CET quando proycurit tozuca in cacabum balnei: qùc in eo balneatur: ocui eius cecantur.

CET exo quod confert ſiſure ventris mulieris et vberuz ei? et femouz ei? est. Si hburat: corzuca: deide teraſ cu: albumie ou: aut lacte afine: et iungaſ vèter mlierl ex eo.

C S si miſceaf fel agrestis cu: tantudè mellie: et collirieſ quis cu: eo tribus diebus in mane ter et in nocte ter: con feret hoc coadunationi aque in oculo.

CET fel tortuca confert ſquinticis et vlcerib? malis prouenientibus in oze puerozum.

CET ſi fiut ex eo Sternutatioſes valet 3 mo: bu: caducum.

CET pes tozuce posuſtus ſup pedem podagrici: dextru ſup dextru: ſinſiter ſup ſinistru: expellit podagras.

C S ilir manus ei: ſi hoc mo: dextra ſup dextram.

C S inſtra ſup ſinistrá ponat ſupra: expellit ciragram. Qui po: ſuerit dozſus ei: euertiz ſup ollam: non bulliet olla. ſel agrestis tozuſ mixtuz laci mulieris: ſi diſtilleſ in na rubus vel auribus a quibus ſuit ſanguis confert.

CDE pice ſagitrali.

Sermo.

XXXVII.

Lorum ad aſſeruſ ab idia. Alu ab egypto et ex eis gnan: ſin mari acucon. i. mare qò træſent

C Jn pice ſagitte: mtaſ ſi iuuaſtia in carne. Cebrei Aris. ei? et ſaguie: et ſepo: et felle: et testiclis et nodis caude ei.

C Laro ipſius impingunt cop? qùi ſit ex ea acafa: et ſi ſal ſer et biba: ex eo pòdus vnius aurei. cu: vafe vini corzobozat renes et virgam et puocat libidinem.

C Saguis ei: ſi cal: ſumaf: et iungaſ cu: eo loco: dozidat: cu: belliricis et emblicis: reduc: cop? ad colozè. ppriu: et ſi miſceaf ei baurac: et iungaſ cu: eo macle faciei et letigies et macle miutiffime reòut eas et clap: colozè reddit.

CSEP ÿei? expellit dolozè renu: et facit diſtillare ſpma.

C Nodi aut dozſi ei? ſi ſuſpeda: nodus medi? q operit re nes ſupra dozſus viri iuat rgá et corzobozat coriuz.

CET ſi de testiculo eius dextro bibaſ ad pondus vni? alikat cu: aq rute fae diſtillare ſpma: et deſiccat ipſum.

CET eius testiculus ſinſiter ſi bibatur ſiccus ad pondus vnius alkilat cum aqua cicerum rubeozum et cum yafe vno vini puriſſimi: et duas extra. i. bis ſep. 3. de butyro va cino facit diſtillare ſperma: et puocat coitum: et calefacit renes: et corzobozat virgam.

CET ſi piciſc is ſe monoderit alique: et ſebricitauerit pizi ulſingmat aut ſebricitet homo interficiet virum.

CET ſi ſebricitauerit vir puſſig miſat piciſc ille aut ſebricitet morieſ ille piciſc et morſi euadet: et ſumaſ piciſc il

le: et coqatur: et ex eo procurenk duo boies q hñt odium vn? aduerſus aliuſ reduc: ſe et corziá: et ad amoz.

C Piciſc ille ſi ſuſpendatur ſuper pueros qui timent in ſomnyæ curat cos.

CDE lacerta.

Sermo.

XXVIII.

Lo: eius

ſi ſuſpeda: ſ mulierè: phibet partum.

CET et comburatur eius coriuz: et permiſeatur cu: fece olei et inungaſ membuz abſcindenduſ cu: ferro moſtificat ita q non ſentiat ipſum.

CET qui inunctus fuerit cum ſepo lacerte: et piecerit ſe ſupra cocodrillos nò timebit illos et ludent cum eo.

C Jn felle eius est iuamentuſ magnuſ còtra alopiciam qùi ex eo ſit Sternutato: iuz cu: radicibus bletaruſ.

C S i ſumaf de ſtercoze eius ad pòdus. vi. aureo: 2. ſima pis ad pondus. iiy. aureozum. et teran: cum fori aceto: et inunga: cu: hoc allopicia. ſimiliter ſter cu: ſuronis.

CDE cocodrillo.

Sermo.

XXIX.

Lorun

eius ſi ſumatur aut coriuz lupi claudi aut coriuz ſimic: et circundeſ ferendo ipſus cu: coaldea et ſuperſcies eius nun: cadet in ea grandu.

C S aliquem cocodrillus momozderit: ſi ſumat ſepum ipſus: et ponat ſup locuz morſum: ſtatiz curabitur.

CET equipollet ſepu cocodrilli ſepo canis marini: quan do decoquitur cum aqua et aceto et fit motio per os ex eo sedat dolozem dentium.

C Eius decoctio iuuat contra morſum vermiuſ musca rum et aranearum et buiismodi.

CDE rana.

Sermo.

XXX.

Rane parue combuſa: permixto puluere earu: cum pice liquefacta. ſi cu: ea frice: loc: allopicie do nò rubeſcat et poſt mo: deſup iunga: cu: medicia ſert.

C S i influat in nares reſtringit fluxum ſanguis.

C Laro eius ſicca ſipra: et ſormice magne teran: et conſiciantur cum aqua ſquille.

C Siquis potauerit ex ea dauic: incurrent purituz ſabiè et maculas pessimas.

C Siquis ſumpferit raná q: decolata est: et ſiccat: et potauerit ex ea ad pondus vnius aurei in pultibus aur in viro: cobihet euz ab accessu mulieru: longo tempore.

CET ſi ſumpferit ex ea mulier in cibo aut potu impediet eius conceptionem.

C Qui abſcidend pedem rane ambulantis in aqua: deinde ſuſpenderit illos duos pedes ſuper podagricum ligatos in cozio cerui: curabit ipſum.

C Siquis ſanguinem ranarum viridium ſumpferit: et coſecerit cu: co: acarech: trita: et potauerit ex eo aliquis pon duæ vnius aurei: retinebitur eius virna.

CDE gatto ſiluetri.

Sermo.

XXXI.

Batti

agrestes p[]pinqui ſunt in complexione leporibus eius caro calida et mollis.

C Eius ſepu ſumptuz ſimile est nature carnis ipſius.

C Laro eius confert podagre cum inungitur ex ea.

C ſel eius fozte éad diſsoluéu: oris toztura: et est yt acci pia: de felle gatti nigri medieta: 2. et miſcea: pôderi. iiy. aureo: q: cambac: et fiat ex eo Sternutato: iuz.

C ET ex bit fetuz morzu: a miſce: ſi fiat ſuſſumigatio ſubtus mulieré cu: ſtercoze gatti nigri colozis.

C Idé opa: ei? ſel qùi miſce: cu: aq colloquintide humi de ſi humectet in lana: et teneat e: mulier penes ſe.

CDE mure.

Sermo.

XXXII.

Eius

caro é cala molli: piguſ modic: i e ea: vir: expul ſua melie. et ſi cœda: mus affus: ôſſcat: saliuſ fluentes ab oze puero: et ſi findatur muſ: et ſupponatur morſui scorpionis sedat dolozé eius,

## De seraginta aialibus

CET quando ponitur ſuprè verucas eradicat eas.

CET caput muris ſi ſuſpèdaſ ab eo q ąquerit de dolore ca-
pitiæ: z ſuſpendaſ in pano lini ſedat ipſum.

CET ſi ſuſpèdaſ caput murl femie ſh hoſes caducu curat.

CSTERC' ei' poſitus cuſ ſale z oleo ſup nates alic' diſſol
uit vetrè. B. ſoſert al apoliciaſi ſi STERC'muriui nimis terat:
z ſſiciaſ cuſ ſucco eruce ſoſert al ſucco naſturyt vt cepa-
rii vel alleoep. Et ſiat ex eo emplz ſup ipm locuz.

CSi muriui ſubstoſ in olla puluis pmiſceſaſ cu olo lau-
rino: z ſiat ex eo emplz ſup al apoliciaſ poſtq. fricat? fuerit
loc? cu alleis ſingulis dieb? B facièdo nascenſi pili.

CARSenicus citrinui ipaſtat cuſ faria: deide cibecuſ eo
mus mozietur.

CLitargiriuſ: coſoria feri:elluz qn ſi ſiciu ynqoq: eoq cu
farina z pycitur muribus: ſi comederint: morienſ.

CDE yaroboath.

Sermo.

XXXIII.

Laro
ei? cibat et lenificat ventré. ET qn? ſubmergi
tur iaroboath in aq dœc moriath: illa diſper-
gatur in domo: timebit ois q ſuerit in domo illa.

CDE formicis.

Sermo.

XXXIII.

In die
circa eſtoſez diei ei terra in c? arena ei auro in
d ſunt formice ſiles canib: z ſut velociozes
oì creatura dei: qn ſollicitudo est eſhendi arenà illa au-
reà de mieris ſuis: z ſol ibi vehemètissimi calozi a ma
ne vſag de medià dieit nt ob remancat ibi aliq ex vehemè-
tia calozi z fugiut oës a caloze in meat? terre dœc lineſ
cat caloſ solis: z veniut indi cu camellis tpe abſcoſionis
illà formicaz: z poſtát arenas: z appropinat camelli
terni z itepr duo maſculi: z in medio eoq femia hirs filii
in terra idoz vt ſedideret filii ſuſ: z poſtát arenaz: z eg-
tát camellos z veniut ad terra ſua ſelinitâre ne coſecqnt
eoq formice. Et rettulit mibi qdaq vidit baldaci fornii
cos in auino q comedit oi die libzam carnis baldacensis
tpe almuſedie regis. z formice claudunt loca meatuum
anib veniant nebule z pluie.

CET qn poſi ſup itòrit vefpiltio no egredium ſide: 1z fa ciut foramia aliude: deide egredium ſo ab illis hoſtys.

CLOz vefpiltionis ſic ſicpareſ no egredium.

CQuado iungit meat? ille cu alkitran no egredium in-
de. Et qæ egredium ſo poſtunt regredi.

CET qn ſubiungaſ cu radice collogtide peribit ois for-
mica que ſuſcepit odozé eius, ſi vngat radix arboris cuz
felle bouino: no accedét ad ipſaz formice.

CET ſi circuerit méſtruata arcaz no itrabut ſormice.

CLeaues qn aſſa fetida qn pyciunt in meat? eap peunt.

CET ſi inungaſ cu ilſis circa eas non expeunt.

CPreparaſ ex formicis vng" ad erectiòm vge: fit.n.ex
formicis nigris qn huit alas z ponui z yave vitreo vine: z i
 fundi: ſup eas cambac bonui: z ſuspendi ad ſol duob"
diebus: deide colaſ: z pyciunt ſormice: z vnganq cuz eo
inguina iſeriti z vga: z iſeriora peduz z est bonuz ad coz
robozandum erectionez virge.

CDE aldea locutis.

Sermo.

XXXV.

Laro
ei? cala z ſicca: oixit costus. Lum videris locu-
stas veniètes in modu nubii: ſume eruca ma
la? qe lupini z ifunde iaq: z aſpagaſ aq illa ſup locuz de q
timeſ: ne deſtratur ex ſegetib? z alys: z cu ſenferit locu
ſte odozé eius euadent ab eis illa ſemina.

CET ſi ſuffumigetur aldea cum ſtercore bovum non ac-
cedent ad eam locuſte.

CET dixerunt ex eo cu quo expellit deus locuſtus eſt: vt
ſumat ſtitas locuſtaz; z comburaſ in igne: deide exeat
fumus iuxta ſegetes z alia victualia: no appropinat lo
cuſte pze odoze combuſtaz: nec odoz ille poterit ad eas
puenire gn eas extiguat aut obuiat z iuenit eas ſol z ex-
tinguit eas. ET dixerit attende B idè in scorpionib? z foz

micis: qn no iueniet ſcorpiòes z ſormicas odor eoq du-
stoz gn peant. ET foſte reliq yermes B mo ſe huit: z qua-
do cu locutis ſit ſuffumigiu ſoluit difficultas vrine pue
nies ex hùdiitabitib? groſſis: z idez opat in mulierib? z
cu nuchis: Iſ ſoſtius qn i moderatis. Ău ſumit aliquid ex eis
cu vino: iuut plin ſo moriuz vermiu: pſertu locuſe q vo-
canſ hiarol qn huit alas. ET B qn narravit de eis diaſco-
ride: qn ſiccan: z bibun: trite cu vino no cocte: neq: ſal
ſeuuuant plin extra moriuz vermiu.

CDE vppua.

Sermo.

XXXVI.

Laro
ei? eauſtera: z in puluere eius eſt virtus iuutati
ua contra morſum cancri: decolatur z ſcindif:
z fit ex eis emplaſtruz ſuper locum.

CLingua vppupe ſuſpenſa ſuper obliuioſum reducit ad
memorizæ ea que oblitus est.

COn ſuffumigaſ gs cù pèna ei? expelluſ ab eo ymes.

CSi ſuſpèdaſ oculus ei? s lepzoſuz: ceſat lepza.

CLezium vpupe poſitum ſuper eum qui patitur dolore
capiti ſedat doloz.

C Dixeruſi ſi ſuſpendaſ dœns hois z ala vppupe dœtra z
ſuſpèdaſ capiti bois dœmiſticis eircitabif dœc auferaſ.

Sermo.

XXXVII.

Laro
eius frida auſtera obturat meatus corpoſis.

CLibus eius inducit lepam.

CET ſi coxerit aliquis z olferecit odore decoctioſis iuris
eius timendu eſt ei de incurſu lepze.

CET oixit qda qhæ phe: q cerebex ei? cù datu fuerit i cibo ad
pondus. ip. aureoex, reddit hoiem ſupiduz.

C[C]ù volueris corrupe re vuluà mulieris. Accipe carnes alkanzan: z melagias qn ſem huit. an: z malacet: z ven in potu pòdus. i. aur. i micis panis aut i iure calo corrupeſ.

C[Si] ſuſpèdis coziu ſellis ei? ſupra oculuſ ſana bis eus.

C[Si] ſumat corziu citrinii icozes ei? mouet partu: zppè
tas ſtercozi ei? ſilr eſt in ſtercore columbaz.

CDE columbis.

Sermo.

XXXVIII.

Sener
ex eis de calidus z ſicus tarde digeſtioſis có-
burit ſanguinem. Pulli eoq ſunt calidi z bu-
midi: z addunt in coitu: z calcaciunt renes et addunt in
ſanguine. Et ſi ſcindatur caput eius p[re]ter os ibi conſa-
ctum z pyciatur de ſanguine eoq ſupra telà cerebri ma-
gnam: p[re]stat. Et ſi non inueniunt columbe. Iſ magne
agreſſes palube inuenian[que] pyciatur ex ſanguine earum
ſuper telam grossam. fit hec eadè operatio cuſ ſanguine
tur turis. CSTERC' columboz eſ calidu: z ſicu combu-
stium: z spargit ſcrobputulas gülle: cuſ mixtu ſuerit fari:
na oddei: z ſemé lini z acetum: valet contra tumozé coqy:
qui dici: roſa: cu tritu fuerit: z valet córa combustiones
ignis mixtus z vngueto vel oleo. ADixtu cu melle: z ſe
mine lini euellit pellè ſupere excreſcentez epati z contur-
bantem ipm que noiaſ ignis perficus.

CSTERCUS expellit ſerum facto ex eo ſuffumigio. B. ope-
ratur cum ſtercore palumbozium agreſtium: z na ſturcio
puro contra dolores antiquos velut vtigo: z emigranea
z doloz anebarum z renum z colicus: z doloz podagricz.

C[Lu]z ſepellieris caput vefpiltionis in loco columbaz
non fugient a nidis suis nec a filys.

CET ſi teratur panis cum coſto z yino odozíſero z ven-
tur in cibis columbinæ: quas inuenient alias: sociabun-
tur eis z venient.

CET ad illud eſt vt coquantur ficus ſicce in aqua: z cum
remollite fuerit extrabantur teran: z malaxen: cu fari
na oddei non cribellata: z deſeis in cibum.

CDE auicha.

Sermo.

XXXIX.

Bicit
Ariftio. q becauis eſ major: z od q ex p[en]sis al-
laruz ei? fiunt faretre: ad ferendas ſagittas.

CEx vnguib' ei? yafa ad potandu. CIndigene vt eas

De seraginta aialibus

liiz

capiat ligat duos boues in curru oneratos lapidib? et corru domu: pufiç itret homo habeat aqua neciaz? cù venerit auia ani bones cù vnguiib? vt ferat et nò pot ferre nec vngues cèzbere ita sunt ife: exet hò facit ignem in alia eiu: còburi vt volare nò pot est potea capit.

Cia alia creata poit equatoz diei versus meridie sunt maioe corpo? et mirabilii: sic elephates et alia coziu in narib: huitia et alia montriona. In felle autan che est qda? suba mirabilis ad còferendus caduco: cum fit ex eo sternutatorium ad pondus ynius venary, pereat cnim plus? ocilece.

C de grue.

Sermo.

XL.

Laro

ei? gisa nutrit meliaz. In iccote ei? e vtilitas 3 dolozè renù: et opone vefice cù siccatu fuerit et tritum bibitus ad pondus, z.i.cuz aqua ciceruz.

C Tecticuli valde sunt ad albugine oculo? si findan: et apponat salgema et post mola? sicci: et apponat ispuma maris et stercus lacerte et cucca? et ipoaf oculis et contra pucfioné et plagà oculi ablue hoc totum.

C Sef eus valz ad tozturà ozis: et si pyciaf ex eo pòdus ynius, z. cum sambac in nares.

C de nocticula.

Sermo.

XLI.

Laro

eius frida et caccia grossa cereb? eius masculi fi collirie? cù ea aligis aufert ppauiitare videndi de nocte: df qn? decolat ei? oculus remanet apt? et ali? clauſi: si ponaf clauſus sub capite nò domionis doz? miet: si yo apertus vigilabit. CECUR eius ſiccu datum ipotu idu? colica? et difficulatè solon? et fritatè hòi. Arif.

C In copone ouozius eus ſunt diuerſe nature: qn? ex me, dullio pmi qò posuerit: ſi ſumitur et inungitur locus eradicantur pili et non renaſcentur.

C est exo? cito: si pofa? ilo loco nudo a capilis idu? pilos.

C Lo? ei? cù fuerit magnu politu ſupza ſiniftra? mamilla mulieris dozmiétis 3 ſitebiq? ſ fecerit bonu vel maliz.

C de actoz vel alkariu.

Sermo.

XLIII.

Auis

ita multa hz carné modicuz hútez abdomina- tiòis est cala: et nò est cibus ei? potés: sz forat coitu: pòzium sepi eius est cale facere renes: et mouere luxuriam. Et reges prieicipium ipam capit: q volunt per ipsam addere in luxuriam.

C Lereb? ei? cù rátudè carnis pífis fagitte miſceaf ma- laſe? cù melle colato: et trin čtuz hoc totu de butyro ya- cino laudabùt ex eo boies obiles in coitu. Et fit addita- mentu in eleuatiòe et motu, auæ oes yenatiles: ſic acţoq ąglla et ſimilia: carnes earuz groſſe vicunè et neruſe ou- re. ſepuz earuz calm et ſiczu plus? aliaru auius: vel et beſtarium: et ſimiliter fella.

C et dixerunt q caro acţo? valet contra dolozè capitis qui dicitur egritudo oni.

C Sef ei? 3 dolozè emigneu forte pietuct i nares ad pon- dus yni? gni y'kutoz cù lacte mierl nutrièris maſculi.

C cù acciderit acţozi tela i oculo ppa? et lac mulieruz.

C De carnib? auiu yl alio? yl de gallo. Ser. XLIII.

Absq

dubio carnes auiu ſunt leuiozes et ſicciozes ą drupedù: qo ſupat in eis est aſer. In qdrupedi bus yò est terra: pter auæ q morant in ſtagnis vel locis aquos: qz in illis est húiditas groſſior et abdominabilis vis mutabilitatis confundunt ſanguinem plus? qua? drupedia mali cibi.

C Pulli gallinacei citi? digerunt ab bis vſualib? et pluri mi co? gnànt bonu ſanguine? et ſoſtát appetitù.

C Extimauit Arif. q durauerit in comefione gallinaruz pulla? piquir iduci hereditatè emöroyda? et podagre. Lelina iuenit húidio? pullo gallinaceo et maiozis cibi.

C Extimauit. S. ſepuz gallinaruz addit in ſensu. Lerebzú caruz valet ſtra tremozè cerebzi multuz.

C Sallus vel gallia ſenex: ſi còg vn? eo? cí. iib. aq po fito ſale trito doec diffoula? et lacere et aq illa pimittaf no cte vna et biba? aq illa cala: ſca soluit vère: et valet ſtra colicaz. Et priez cù decog? cù medulla ſeminis cimini agreſtis et aneto cimio poſitis nabatei radicib? et ſolys.

C Cú volueris exaltari ſup aduerſarii runz in cauſa acci pe calcar galli pedis dextri: et ſer tecuz et vinces.

C Audiuin a quod? p gallus debet eui niger.

C Et ſi calcar ſiniftri pedis galli aligis tenuerit: et ſit galli còdeſt tritici v'lòzdeu n aliò dilige? a mierib?

C Sanguis galli vel galline ſiponatur ſup frontè tritus valet ſtra ſanguiné fluentem a tela.

C Lerebzú galline bibituz prie valet ſtra hoc et etiam ſtra moſum aranearum et hò.

C Sef galline ki quis posuerit ſuper virga et statim cocat cuz vyore ſua non diliger aliuz.

C Si ponatur ſuper maculas factas in corpore aufert.

C Si miſcea? cepe tritum cù ſepo galline ſi ſiat empla- strum delet maculas rubeas.

C Sepú galline recés valz 3 dolozè mŕſicis ſoluit apſorte ma ei? ſi ſuppona? in modum apſluctus.

C Cum acceperis criftà galline et ſiccaueris et triuieris dederis et cibo ei q migit et lecto eo neficiet curabit.

C Sallina alba cocta cum. x. cepe albie: et cum manu vna de aliuuile donec bene cocta ſit et comedatur et biba? aq addit in appetitu coitus.

C ſtercus gallinaruz potatum cum oximelle vel aceto: valet contra fungos qui occidunt.

C Bibituz cù aqua calida et melle: valet ſtra colicaz.

C Si fiat ex eo mo? yng? cù melle: yvnga? ex eo mun dat coſtice: g 2gregat ſuper apa qò d ignis perſicus.

C Et ſi fiat emplin ſup oe apa in q fuerit pua cú ſtercoze gallia? citrino: et medullio oni et modico croci apit ea.

C Si vis vt nò cátet gallus ynge frontè ei? cù oleo.

C Sepú galli miſtuz cum ſepo turturis: ſi vetur quarta ynius, z. in cibo alicui accider ei tinea.

C ſtercus galli trituz cù aceto poſituz ſup allopiciæ pere- stat: ſi pú ſrice? loc? cù pano et cepe donec rubeat.

C Sepú gallia? et anſep? valet 3 dolozè mŕſicis et ſiſturis accitib? et facie et ad dolozè auris: et ſac faciè lucidam.

C Sanguis gallinaruz nigraruz, aufert maculas fetidas et lentigines a facie et hò. Et maſme ſi miſceatur ei lapio vaccinus tritus cù baurach rubeo. C et reddit faciez foſmoſam et mundat eam et ſac faciu bonu colozè et mûdu.

C Si g voluerit yt gallina ponat oua maſ: terat ſna na, ſturyc et maſſet cù cantabro et vino: et vetur ei in cibo.

Pulli

C De pullis.

Sermo. XLIII.

C Caro genges reſtringit ventrem.

C De laudis criftatis

Sermo. XLV.

Libus

ba? oium calò 3strictiu?, q aliqd ex eis còc/ derit: op? è vt comedat cù aceto coziáro ſuc

cè ſo inapi.

C De finoziæ.

Sermo. XLVI.

Ainoris

ſunt calitatis et ſiccitatis 3 paſceres do- mo? C pòyetaς c ap? è: cù odcto fue

rint cù aq soluut vère: et valèt 3 colicam.

C De affikakak.

Sermo.

XLVII.

Aultum

ſunt citrini còſtia affi 3 frágut lapidez in reben? C Idè ſac ciaus eo? ſi creme? et

## De seraginta aialibus

bibat.

De alkemo. Sermo. XLVIII.

Laro

ei¹ austera male digónis nisí ² valet ³ malas
vêtositates. ⁴ Si misceaf fel ei¹ cum gallis ⁵
tegaç cuſ oleo facto ex olituis viridibus ⁶ ponat ſupra ca
pilos eficit nigros nigredine que tare recedit.

Taus q. of akculi ſvus ë còdere apes. Si decolata fri
xef eiº olo:² vngat man? alic:² poſtea pôat îpè manu in
apib:² nò ledeſt. De anſerib. Sermo. XLIX.

Humidiores

ſut nã olb:² auib:² ⁶ uiriozes ad oi
gerêdú. ⁴ S. oib:² epiþ meli:² eſt
anſinú:² qz bûidí ⁴ y tenderiòzes carnis: ⁴ meliòzes ſapor p¹
B iecoa gallináp:² ita epata. S. cù acciderit in aure
pcoſſio ⁶ ⁴ discoberëtia ſuriaſ ſepú anatie: coſel guttatim
apponaſ cuſ co lac mulieris ⁶ ⁴ ſint tepida: ⁴ apponaſ etiá
ſicce:² basiliconis: cuſ ſemè est rubeum.

De como.

Sermo.

L.

Sanguis

eòp subtiles efficæ capitols. Si suspendă
pes ei ad collu tuffièt pueri: p[ra]ſtat m[lu]tù.

T Quádo pilis rafis a capite tinxeris caput cuſ ouis conuòz efficac capitulos nigros.

T Si misceaf fel ei¹ cu olo fcos ex aliiuile milſtú: fi cu ez
vngat corp:² totú ſoluit boiæ ligatú ne coeat.

T Quída ſuffumigabat ſe vt redderet capitulos ſuos al. ⁴
kei ⁴ ſi capilli ei¹ albi. Accipiat ſepú cozi nigri ⁴ rutá rece
tè ⁴ miſceat cu olo:² vngat a capitulos: efficiëntur nigri.

De pica.

Sermo.

LI.

Laro

ei¹ caſa abdomiabilis m[lu]tú: ⁴ eí ea subtilitas.

T Oua ei¹ ficca trita poſita in oculis valét ³ albuginem.
T De pateribus domo[.]x. Sermo.

LII.

Laro

ei¹ caſa plus ceteris p[er]ter linguas ëcifico.
T ſel eius ſumptum ad pondus daucis solutú
in çabac ad pondus viuus aurei.

T Si inburgere ex covirga testiculi ⁴ inguina addit vim
coeundi ⁴ erigendi.

De vulture.

Sermo.

LIII.

Laro

eius nervoſa tarde digónis gnáriu malı bu
moſis ſepú et ⁴ disſoluit: ſic ſepú afini filuſtris.
T Si suspendă crus eius ablata carne ſupra crus ybi ex
coziatio: auferet doló ⁴ ſanabitur.

T Coziú cauille ſi ponat ſupra podagricum dextrer ſupra
dextruz. Sinifter ſupra ſinítru iuiat máſſeste (Serau:
qz magm) ⁴ dixerú: ⁴ poſt ſel caſa m[lu]tú ſi ſſ cæ ſedeat po-
dagrici: ⁴ q[ui]t huit biduitates: valet eis.

De aranea.

Sermo.

LIV.

Si ſumpferis

arancá albam capiète muscas: ⁴ ligueram in pano lineo ⁴ ſupspède

ris i² bázchio sinſtro ⁴ qtidiano[ri]o labozáti ex ſkate valet.
T et ſi misceaf cù alioq cerotto ⁴ ſupra pannúz lìneatur
⁴ imponatur fronti valet tertianario.

T Si volueris arančam vnam viuaz in canna ⁴ poſueris
ſupra muſculum brachy preſtat córa febzé flaticam.

T Si ſumpferis caplentè muſcas ⁴ triuیرis: ⁴ in panno li
neo poſueris: ⁴ acceperis cuſ manu ſinistra: ⁴ poſueris ſù
per collum retro: curabit tertianam ⁴ quartanam.

T Si bibat cù viò puro hozá. i. aí accessione ſeb. q. of eg-
marenes: auſkert eá. i. qttidianazá a ſkate íceſo: vel falſo.

T Tela arenanerú a romanis dicitur anquia.

De homine.

Sermo.

LV.

Bens

hominis moſtui ſuſpenſus ab illo qui patitur
dolozem dentium curat.

T Os bois morui combultus donec fiat cinis tritú ſi po
naſcú aloe: ſi ipleaf ex eo fitula: ⁴ vybiciu̇ fuerit p[li]ſtabit.

T Lombzici in ventre iuenti ſiccati triti positi in colo al
buginem patienti auferunt.

T Stercus hominis tritúz cuſ rubta ficca ſuper apa coz

rodens carnem positúz ſanat: tritúz cribatúz amaffatú
cù melle positú intra gullá valet contra Ignantiam.

T Similiter ſi ex co ſicco fine melle inſuffletur in gulla:
valet contra quiniantam.

Tens bois mori tui ⁴ os brachy ſinítri ſi poſueris ſub-
tus caput bois dormientis domniét donec auferatur.

T Capilli bois ſuſpét a patiète emignèa auſt fect dolozè.

T Capilli bois remolliti in aceto positi ³ mòſú cãis rabidi
T uria bois poſita ſi mòſú cãis rabidi p[ra]ſtat ſtati. Cstât.

T Saguis per ventoſas ſubtract? yel nariuſ z poſit? ⁴ co-
cha dimiſus. lxxx. dies. fiet ſo[ma] bois. p[on]aſ in farina
ozei. ier. ieb?, decoſe languis illi? ſumaſ ⁴ cù vino mo-
dico misceaf: detort cui yis viro yel mulieri diſlit te.

T Si ex illo ſanguie poſueris in oclo:² vnxeris facie tuá:
cozà regib? valebis: recipierifq[ui]s bi ab eis q[ui]ſteris ipe.

T Saguis brachy bois amaffat? cù faria ſent. (Ctrabis.
T hùeſact? cù ſucco rute rečétis ⁴ melle: ⁴ ponat ⁴ ſpultu-
las corpoſiz:² p[er] ſemóz:² p[u]ſtulis humidis valet.

Menstruum

De melière. Sermo. LVI.

mulieris p[u]ſo[co]gcaſa v[iro] mi-
ſtú cù ſpimate viri positú i oclo patièt albugine ſanabif.
T Panuss menſtruate ſuſpenſus in capite nauiſs: non in
irabit ab illa parte vertigo yenti.

T Patièti dolozé ex p[ru] ſup os vulue: ſumaſ p[àn]us men
ſtruæt ⁴ còbúratur. ⁴ para cineris ei¹ ſumaſ ⁴ tantundè
feminis cufute ſicce: ⁴ miſceatur cum aqua calida: ⁴ po-
natur ſuper locum dolentè: auferet dolóz.

T Lac mulieris m[lu]tú cù melle ⁴ viò fràgit lapidez.

T Cum aliqua peperit p[ue]z oculo[.]z yarioruz: ⁴ lactane-
rit eu:² ſtatim mulier nigra per ſeptéz dies aſſumer oculi
colozem accedentè ad nigredinem.

T Cus ſtatim aliqua peperit: ſtercus p[ui]mú pueri exiccatú
tritúz colirieſ ex eo albugo oculi preſtat.

T Pellicella q[ui]bæ ⁴ abſeindif in circuſione virge p[ueri] exio-
cata trita m[lu]tú cù modico muſco data in potu incipièti
labozare ex lep[ra] stat ⁴ nò augetur.

T Stercus hominis calidus diſtempatuſ cù aceto inſu-
fum in os beſtie: ſtatim auſtert dolozem.

T Si ôderit m[lu]ſodes pedú i potu ſuoviro diligz ea[]p.

T Similiter ſi vir ôderit mulieri diligitur ab ca.

T Si volueris diligi ab alioq. yel ab aliqua abſcide yn-
gues ⁴ combure ⁴ va in potu.

T Sputum hominis preſtat contra moſtuz aialium par-
nu[.]z yenenofoz: ſic aranea ze.

T Si yis vt mulier non habeat rem cù alio q[ui] ſceti: accu
pe q[ui] cadit ex capillis ei¹ q[ui] combure: ⁴ tere yebemeter: ⁴
pone ſuper virgam.

T Macl[ae]le q[ui] ſi sig" lep[ra]p[oe] ſi eas ſp[ra] caſ cura[.]x.

T Stercus puero[.]z ſicu tritú m[lu]tú cù ſalgèma ⁴ muſco
inſuſtatuz in oculuſ patiètis beſtie: albuginez curat. Et
idem etiá fine bis opatur est p[ba]tum.

T Urina p[uer]a ſi anſo effundat ſp[ra] ſi calekat ⁴ apponaſ
modicú bambac: ⁴ poſitú ſup oculuſ in modú empli cuſ
patit ⁴ ſi apoſtema aut rubedinè mitigabit.

T Primú meſtruú yginis ſi tungan[ar]cú cù eo mamarúz ca
pita aliciuus yirginis: non crescent.

T Et ſi ponat meſtruú ſup oculu dolétè ſedat dolozés.

T Cú volueris vt ip[ig]uet m[lu]ſier. Accipe ſepú lacerte: ⁴ mi
ſce baurac: ⁴ ciminú: carmenicú: ⁴ fariná tritiči: ⁴ va in ci
bo galline aliquot diebus donec impiquetur ⁴ qui come
derit de ea impinguabit ⁴ vt vi[que] in pelle p[ri]cineatur.

T Senugrecuſ amaffatuſ cùs aqua: ſi inmodum empli po-
natur ſupra mamillas: lac non coagulabitur.

T Si fuerit lac mulieris modicú: ⁴ volueris vt kiat mul-
tum da ei in poru oi die ſemè p[ily]no tritúz. i. i. s. cù vino.

T Et ſic è finis Tractatus Rasis de aialibus.

Prologus

113

C. incipit aphozifimi excellentissimi Raby Mayses fm
doctrinam Halieni medicorum principis.

In nomine Dei p[ro]f. et m[or]ficordis
cum qu[od] aliiu[n]t me.
Ait M[oy]ses filius feruili dei israelitic[
] cor[du]beni s[]multas compilationes cópi
lauere multi iapientu via aphozifimiz
in diu[er]sis ſp[er]bus ſciëtia[;]p c[er]teris ſci-
entus bac via indiget scientia medicine

licet n[oe]t ſit difficil[us] quo ad itellectus: ſut ſunt multe
ſciëtie phyſic.nec quo ad cognitione ſubiccto[;]ſic ſ[ic] alij
que ſciëtie y diomatu p[er]ſecto[;]t: e[n]t difficillima q[ui]d mul-
ta q[ui] medic[i]u oporſt ſcie in memoria ſemp habere.nec
n[oe]t oia:z ſolui ſpecialia q[ui] in iduiuuis pro[xi]t ſut ad oium
eni cóp[re]chensione: ſut p[ro]bati[que] ut i[n]s no[ti] attigit ſcia ali
cuinus. De át cópilat[i]o[s] via aphozitica cópilate ſut faci
li[s] cogniti[i]o[s] et re[ti]eti[i]o[s] fine dubio. et ad ſciëdu et re[ti]nen
d[ui]s más necellat[i]as ſuiu adiuuat addicet[que]. Et ob bac ča[z
[pro]cрат[es] p[ci]pinus medic[i]u cópilait ſuiu libzu[]duiul-
gatu de apbo[zi]m[s]. Et multi et al[ym] medicor[u] cópilaue-
rut p[er]ui tenèctes ei[]vestigia apbo[zi]u. vt apbo[zi]m[i] R[af.
d[ui]ulgati[]z apbo[zi]m[i] ſut in memoria re[ti]nec[i]u. Et in ſuma có-
mascen[i] et alio[;]z. et émanifiſt[u] cuilibet p[ui]idend[u] p[ui]ſto
ne m[ai]ſeſta q[ui]cuiq[ui] cópilato[;]z cópilauerit aphozifimos
et ſcia aliq[ui] no[ti] cópilait eos ſulit ſufficiètes ad cóp[re]bède[d]u o[ui]s œrtis radices: ſed velut valde vtiles et ſufficientes
p[er] c[er]teris cópilat[i]o[b]i ad cóp[re]bède[d]u más multas et vi-
uerſas: nec[n]o et ad e[as] in memoria re[ti]nec[i]u. Et in ſuma có-
pilato[;]z q[ui]cuiq[ui] cópilait aphozifimos n[oe]t potuit p[er] ipſos o[ui]
q[ui] ſi necellat[i]a ſue ſcie. N[oe]t [pro]cras i apbo[zi]m[s] ſui[n] nec
ebuſlay alfaraby i o[ui]s q[ui] cópilait via apbo[zi]m[ur] nec alq
ſatione bo[zi] apbo[zi]m[or]u quos p[ro]tuli in p[re]ſenti libzo[
]cos cóp[re]m[s] nec o[di]o me cópilaſſe: q[ui] elegiſe: q[ui] collegi
eos ex verbis Halieni de o[ib] libris ſuis et ei[]vi[]b[us] que
dixit p[er] viá cóp[re]p[i]cio[i]s et expofiti[oe] lib[or]p[ro]pocratis. Nec
coarto[mi]ne h[ui]s apbo[zi]m[s] ſecut ſuci in libzo q[ui] b[reu]niuus
d[ici]t ad p[ab]du[]vba Halieni i eis ſicent coartau[mi] et i[pi]
cipio victi libzi. Et aphozifimi q[ui]s collegi p[ui] maiori p[re]ſt
et ex v[ib]s galieni aut v[ib]s ei[]z p[ro]pocratis cóm[ix]tis i expo-
ſiti[oe] lib[or]p[or] ip[si]p[ro]crat[i]i: et alij ip[zo]ſus ſunt ex verbis
mea[ds] ex p[ab]ati[on]e ip[so]p[or]z. h[ui]s v[bo]p[or]. Et id q[ui] compuſit me
ad B[ui]s q[ui] apbo[zi]m[i] ientio[n]o plene apparet niſi p[er]eg
ſiti[oe]s plurii v[bo]p[or]. H[ui]n diu[er]ſis loci et ſic collegi tota
i[re]tatione apbo[zi]m[i] curioſe q[ui] p[ab]au[i]e u[ſ] speciali cóp[ro]bati
one. Et q[ui] ſcio p[lu]res ex hominibus eſſe igno[za]ntes q[ui]
ſciètes et p[lu]res iuidos q[ui] benino[lo[s]: p[z]onidi deſignare i
fine cuiuſlibet apbo[zi]m[i]e qu[et] p[ici]tula v[er]bo[zi]m
Halieni i q[ui] p[ab]atur ip[ſe] apbo[zi]m[?]. Ut ſi q[ui] dubita[uerit
de m[ai] ip[si]p[er] aut ei[]t[il]p[one] recurrat ad illa particula q[ui]
eleriter ip[am] i[n]eniet i[i] particularia ip[ſa]: et ip[ſuz] apbo[zi]m[i] totu[n]
ex verbis Halieni fine augm[eto] vel diminuti[oe] aliq[ui] aut
multoties más ip[ſi]p[er] et ſi fit p[er] alij v[ba]:q[ui] ip[ſa] m[ai] ibidem
inu[eta] ceſſat dubiti[oe] q[ui] p[ec]ſit. Nec o[ui]s alij ap[ug]nare
me de eo[q] doceo q[ui] h[ui]s apbo[zi]m[um dixit] Halienus in
tali p[ic]tula et ſi ip[le] ibidem fecerit m[é]tione de m[ai] ip[ſi]
apbo[zi]m[i] i alia p[ic]tula vel epilogauerit ip[ſuz] in multis
locis. N[ai]s ſi mutauſſes vel tacuiſes ip[ſuz] eſſe in aliquo
ip[so]p[or] loco[;]t ú[c] p[os]ſem iſte ip[ug]nari. Noiare eten[i]s lo[
ca oia ſup[lu]ſu e[n]t. et in illo alio[]qua v[til]itas minime reperi-
tur. Ue[ru[n]t] placuerunt m[ibi] eius ſermonie circa ip[ſam]
m[am] ſep[i] p[er]p[il]ogat[u] in eius dictis in aliquo ip[so]p[or] lo-
rum et cos cóp[ro]bati. Nec pos[ſu]b[us] ob ip[ug]nari ab eo
q[ui] d[ic]t m[ibi] cur deſigna[n]t ip[er] apbo[zi]m[us in illa p[ic]tu-
ca i n[oe]t alia, q[ui] int[é]tio cuiuſlibet cóp[il]atís apbo[zi]m[s] ſi
ut dixi[;]e n[oe]t cóp[re]bèdere oia L[eter]u ſi p[on]it q[ui] o[n] aliq

istor[x]s aphozifim[os] p[ug]nare me et d[ic]t q[ui]re ſcripſi[t]i h[ui]
apbo[zi]m[i] p[ui] al[ys]. Si e[n] ſcripſi[t]i vt c[ia]ſi[;]z diu[ul]gat[em] e[n]
t cognit[em] ſciëtib[em] h[ui]s art[em] nec indigeret re[c]ordatione. et
similiter p[os]ſet dicere al[iu]s in alio apbo[zi]m[os]oc q[ui] p[u]
tau[i]ſi[que] e[n]t aliu[n]: n[oe]t e[n]t aliu[n] q[ui] ad me. Et similiter et p[os]ſet
dicere de alio apbo[zi]m[os] ſcripſi[t]i hoc quaſi ignotum.n[oe]t
et enim ignotum ab aliquo medicor[um].

C. Lui ipignatori talis datur rel[atio]nio. Qui elegit n[oe]l ele
git al[ys] ſed ſibp[ui]s. et i[de]o iſtos apbo[zi]m[s] elegi m[ibi] q[ui]
fi[mi] mé[oria]li, et similiter p[unt] cuicuiq[ui] m[ibi] ſi[n]t aut mi-
b[is] iſerioni in ſcia: nec elegi eos ei[q]e[;]l gradu. H[ui]nt s[]bi[n]
p[imo]:q[ui] n[oe]t m[ibi] dubiu[]z q[ui] p[lu]res ex bis apbo[zi]m[s]
ſut ap[or] multos p[er] me et plene ſciitur ab eis. Similiter
g[ui] q[ui] p[uro] alieni e[n]t ignotu[n] a me n[oe]t ignotu[n] al[ys]. et q[ui]
puto m[ibi] e[n]t cognitu[n] ab al[ys] n[oe] vt[io]q[ui] igno[ra]t. Et l[ui] ex
bis generet m[ibi] imaginatio aliq[ui] in certitudine aliquat[
]diſp[on]u[n] vel i[pr]obati[oe] aliquato[;]z nominu[n] n[oe]t imaginatur
aliu[s] tales imaginat[i]o[s] oino p[re]ſcctus i arte. Et ego p[io]
tuli ſup[er] bis apbo[zi]m[s] q[ui]da[ct]a q[ui] circuſp[ex]i et ea meco
noie nominatui. et ſi[li]r p[rot]utali aliquos apbo[zi]m[s] aliquo
rum moderno[zu]s quos denominatui co[pr]noq[ui] eos iue-
nerunt. et eos apbo[zi]m[s] diu[i]ſi p[er] cert[n]u[n]r p[ic]tular[u]
vt ſit e[or]um facilis cognitio et inuentio eius q[ui] d[ic]ravitur
in eis. et ſeci cas vigintiquin[u] particulas.

C. Particula p[ira] c[ó]rinet apbo[zi]m[s] depèdètes a for[
]ma mé[br]oz b[ui]n[u] co[pr]is vt[ut]ib[em] et o[pat]i]ibus ip[or]um.

C. Particula z[ui]n[et apbo[zi]m[s] opèdètes ab bu[zi]b[em].

C. Particula z[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdètes a radicib[em]
et modis medicine artis.

C. Particula 4[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdètes a pulſi[
bus i p[io]ſorui significationibus.

C. Particula g[nta] c[ó]rinet apbo[zi]m[s] depèdètes ab vri-
nis et ip[ar]um significationibus.

C. Particula ſexta c[ó]rinet apbo[zi]m[s] depèdètes a signi-
ficationibus egritudinum specialium.

C. Particula 7[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdètes a cau-
sis egritudinum specialium.

C. Particula 8[ui]n[et apbo[zi]m[s] dependentes a cura-
tionibus egritudin[u] comuniter ſumptarum.

C. Particula 9[ui]n[et apbo[zi]m[s] dependentes a cura-
tionibus egritudin[u] specialiter ſumptarum.

C. Partic. io[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdètes a feb[ri]bus.

C. Particula ii[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdètes a tempib[em]
egritudinum et cr[if]ibus.

C. Particula duodecima ſtin[et] apbo[zi]m[s] depèdètes a
purgationib[em] co[pr]o[s]i p[er]ctu[n] fanguin[i]s factis.

C. Particula decimateria ſtin[et] apbo[zi]m[s] depèden-
tes a purgati[onib[em] co[pr]o[s]i factis p[er] medicinas solubiles.

C. Particula occiaq[ra]t[ia] ſtin[et] apbo[zi]m[s] depèdètes a
p[ur]gati[onib[em] co[pr]o[s]i factis p[er] medicias vomitiuas.

C. Partic. is[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdètes a chirurgia.

C. Partic. io[ui]n[et apbo[zi]m[os] depèdètes a dolozib[em]ulic[em].

C. Partic. i[ui]n[et apbo[zi]m[os] depèdètes a filio sanitatis.

C. Partic. is[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdèntes ab exercitio.

C. Partic. i[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdèntes a balneo.

C. Partic. zo[ui]n[et apbo[zi]m[os] depèdètes a cibis et potib[em].

C. Partic. zi[ui]n[et apbo[zi]m[os] depèdètes a medicinis ſanis.

C. Partic. z[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdètes a medi-
cinis operatibus ſubſtantia ſua.

C. Partic. z[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdèntes a diffi-
tionibus egritudinum et nominu[n] medicinalit[u]m que n[oe]
bene a medicis dignoſcuntur.

C. Partic. z[ui]n[et apbo[zi]m[s] depèdèntes a miracu-
liis repertis in medicinalibus libris.

C. Particula z[ui]n[et apbo[zi]m[s] dependentes a vi-
ctis Halieni dubya.

p

## Particula

E Particula præ iicipit et inæ aphorismos depèndentes a forma mébroz: bûani corpis vutibæ et opatiòibæ ipsozus,

Eruus

Eruus qui lacerto siungit et vim senfus et motæ cerebro aut nuca siungif omni lacerto aut in capite ipfus aut iæ eo qo est inter caput et mediis, et bic locus medius est caput lacerti, yu iuamentozum.

E Lacertæ vocat oyafragma caput ei est mediæ ei, est locus neruus diafragmatis ybi cœi guntur ptes ipfis nerui, et extremitates diafragmatis fût fines circúdantes rotúditatem eius, xiy, iuamétozum.

E Uene pulsatiles et nò pulsatiles que vicine sunt adiusec et forze vena pulsatilis tagit venæ nò pulsatilè i totus corpus accedut ex præmis locis sibi, et sem p innuens ve nà pulsatiles posita sub vena nò pulsatili excepto folo ce rebo ad qo yene pulsatiles accedut et ex supi vt sit mot? spiritus ad supioza velox, et vena nò pulsatiles deſcedùt et ipsum ex inferius capitis: vt fluxus nutrimèti, ad cere dum celeriter fluat, et iuamentozum.

E Ad mébza oia accedut yene pulsatiles et nò pulfa tiles ex ppingozibæ locis sibi exceptis teſticulis et māmillis in ter omnia alia mébza ad qua i accedut ex locis ppingoribus: fed a recmotitio v泛 sanguis moza sui plongat? i eis ocoſi spma et lac perfecta decoctiœ, xvi. iuamétop.

E Accedut ad oſſa vena nò pulsatiles viuſi fugiètes et imposſible è iueniri et corpe alque lacerto: abſis vena nò pulsatili et pulsatili, et iueniri venæ pulsatiles in aliquo loco cozum gn fit cù ca vena nò pulsatilis. Sed ex venis nò pulsatibus ſunt alique sepate cu gbus nò iueniſt vena pulsatilis, et ſunt be p zope cuti in maſſeſto corporis vii delicet in manibus pedibus et collo.

E Reticula oſta ex venis pulsatilibus et neruus particulari bus imſeſt adjuices. Et ideo cù iſpaſmaſ gen? nerui capiuntur fibi vene pulsatiles in dolorem, deco pultui.

E Rotunda ligamèta chorde is credit qui nò est ſapieſ in anotomia eè nervos, et nos ad cognitionem cuiuſlibet ipſo? nò venimus niſi exercitio qo babuimus in ianboſmia, vi, ingeny.

E Ex neruo aliquid non coniugitur cartilagini neq: ligamento neq: pinguedini neq: oſſi niſi ſolùmodo dentib? inter oia oſſa quo? radicibæ cœiugif quidæ neruus molis, et filr nò siugitur alicui glandularæ qo habenæ ſoco reple quætitatis corporis nerui ipſi lacerto i capite cœiugétis Et ois neruus est ſenſibilis: et omne ligamètu iſenſible, et omnis chorde min? ſenſibilis qo neruus k3 quætitatem que ſibi siungit ex ligamento, primo motu? lacertozum

E In coſpoe ſunt tria inſtra ſibi ſilia i in ſoſma corporuz, vnù est neruus, aliud ligamètu, aliud chorde, et chorde è vnù capitù lacerti et est nerveu, et ei precreatio est ex neruò et ligamèto: et ois neruus è rotùdus diſtincta rotúrita te, nò ſic ſunt omne chorde, qo ēd à earuus ſunt rotúde: et qdam parum late, et plura ligamètozum lata ſunt quemadmodum ſunt pellicula prima particula Halieni ſupra opinionem Dypo, et pла.

E Pellicule omnes ſut in ſtatu subtilitatis et molliciei. k3 ligamèta fìm magis ſut oura et groſſa. Et aliqua ligamen to? ſunt inter natura neruus et cartilaginis, neq: pellicula neq: neruus neq: chorde in aliquo locozus è fìm duritìc

ligamenti adeo qo qui est ex neruus durio: ad chorde quicriem non ascendit. Eadem particula.

E Iſta tria instrumenta neruus ſcilicet chorde et ligamè tum oia ſut alba et ſolida ſanguine carentia et ea diſsoluta resoluſtur i fila in longum producta exceptis ligamètis multe duriciei que diſsoluta in fila nullatenò posuſt foli. Eadem particula.

E Lacertus è instrumentu ad motu tantu et non est iſtru mentum ad senſum, et omnis motus voluntarius non fir niſi cù lacerto et ſentit lacertus: ſentit: id qo nò est lacer tus: quoniam omne cui neruus coniugit ſentit etiam fi nò ſit in eo motus voluntarius, eadem particula.

E Ligamèta quib? colligâtur lacerti cù oſſibus generat pelliculas operientes lacertos; et mittit reticula ex ſinterius et in carnem lacerti. Eadem particula.

E Omnis chorde cœiugif oſſi magis: fed nò omnis lacertus termina? i chorde: q2 lacertus moués lingua? et moruens labia et mouens oculos non iuueni? in aliquo ipoz chorda: q2 nò mouè oſſa. Et fìm magis mébza facièmo: nuètur voluſarie et ipſa oſſa ſunt immobilia non indigena chorde. Eadem particula.

E Qui babet venarum capita quibus decurrit cibus a pte concani epatis ad partem gibbi ſtrictà in opilationem epatis cito cadit, tertio cibozum.

E Còpoſtio corpori ù yltio extenuato? è còpoſita ex mébriis inequalis còplexion: sicut cù ſt omacus è calidus walde et cerebro fridus, et ſile cù pultuo et totus pectus est frigidus; et ſt omacus calidus; et multotieſ è bùdiu: strariu, et ſimiliter cù oia mébza ſint frida et cpar calidù, et bec est in membros oibus atterrèus, tertio cibozum.

E In eſſe magno cuiuſlibet loci corporis indigétis vt ium gat capit i dicti oſſis neruus vel chorde facit neru? ipf vela chorde necio alio chóp trium: aut ſignu aut fozasse aut inoſulationè deſup; et nò cœiugif ſupra gibboſitate oſſis ob no diſcoopti aligis ipſo? Et oes nerui chorde et vena piti in locis oſſi ſignato? cooperi pellu culi forzi bus et ſeruatur ab eis, ſecùdo iuamétop.

E In venis pulsatilibus et nò pulsatilibi? ſanguis et ſpiri: ſunt cali: ſed ille qui è in venis pulsatilibus ſanguis è mo dicus et ſubtilis proximus nature fumi. Et ille qui eſt i ve nis nò pulsatilibus ſpùs è modicus et nebuloſus, et vene pulsatiles rotius corporis ſunt penetrables ad venas non pulsatiles recipiètes abuinieè ſanguinem et ſpiritu: per meatus inuifibiles et strictos, ſexto iuaméto? Et dixit ipſa particula iuamentoz. In pulpit vene pulsatiles mu nifrant cozdi coftrictionem ſui.

E Subtilius qo est i corpe et leui? est ſpùs, et ſedo poſt eus est ſumoſitas, et tertio poſt predicta est ſanguis perfecta di getione digestus, tertio iuamentozum.

E Mébza aliqua credunt i corporis ynu èſſe qì veritate ſi duo ſicut cerebæ lingua maxima pulmo pectus et matrix et alia bis ſimilia, q2 i latere óxtro cuiuſlibet illo? numerus partiù eſqil è numero eap? ſunt in latere ſinſtro: q2 partes ſunt eſqles i quætitate grosſitudie ſubtilitate et co loze, et tota natura eap? nùgì pmuta? ſicut generis venarum pulsatiliu? et nò pulsatiliu? et nerui gcquid ex eis coniugitur vni lateri et est ſimile ei qo cœiugif lateri reliquo, particula ſexta de adiutiozio creatoziæ.

E Lingua quàuis appareat ynum in aspectu ipſa in veritate ſunt duo, q2 vni medierati eius p longitudine cœiun gùf vene pulsatiles, et nò pulsatiles et neru? ſibi specialis tìlir lacerto partis relique neq: penetrat eundem lacertozus vena nò pulsatiles neq: pulsatiles neq: neruus a deſtro latere ad ſinſtrum nec econuerto, xi, iuamétop.

E Cum est neceſſe nobis facere lògum iter cù paruo nere quo vel nostrì propoſiti est monere lacertum forti motu:

Prima

ii 4

fortificatur ille paruus nervus cui corpe grossiori corpe
ipsi? nerui. et est ad file substantie nerui. et si videres cum
crederes ipsum neru? rotundum: z crederes ipsum con-
iectum ipsi nervo et cum eo solidatu? nec est coniunctu
eidem neruo: nec cu eo solidatu? et cu igroſſat nervus p ipsas
ſubſtantiã videt? p nervus qui exeditur pofft ea est rotun
dus rotȗditate magna.prio motuſz lacertop.

Ait Moyſes. Súmarie collegi ex p[.m]oſe. H. ibis q[.t]uotus motibus volutas cu[m] mittit vtuté aialé ad nervus ver- suelacertus ſuus volés p illu? plicare aliq[.o] méb[.z] retra- bitur ille lacertus circa ſui p[.n]ciptiu? et statim p[.l]icat p[.m]em. b[.z]um, et ſimiliter cu voluerit q[.m]éb[.z]u exſtédaf et eriga tur: ex[.t]edit voluntas illum lacertus c[.ui] lacerto sibi oppo- ſito et tédunt[] ſimul. Et cum ceſſat opatio voluntatis vn[.i]uerſaliter nec mittit ad lacertus virtutez omnino rema- net lacertus ſimul reb? ceteris c[.o]gelatis. et tendit p ſuas ponderositatez näſle cu[.z] eo cui adberet ad iſeri? taſ[.g] méb[.z]um mortuſz. et bic motus denoiatur ab eo lacerto. nec est ex opatione eius lacerti, nec èt inter motus volun- tarios numerat. ſed mot[.r] ex[.t]risionis ex voluntarius et eſt motus in lacerto p latitudine. et i[.o] cu[.z] voluntas voluerit ex[.t]edere méb[.z]u p[.li]icatum facit ceſſare virtuté aialé a la- certo q[.e] se retraxerit et mittit cadé virtuté ad lacertus ſibi ex[.t]igitur: z statis p[.li]icat ille oppoſitus et ex[.t]endif primus g p[.li]icauerat méb[.z]um.q[.z]o n[.o] remæct in eo ytus probibæ. et c[.u] cum volumus ſummam tensionem operatur virt[.a]ni malis tensionem lacerti in ſummo.

Omnis lacertus ex tendit aliquod méb[.z]um et ex tendit illud cum ex p[.li]icatum. et ſimiliter omnis lacertus p[.li]icat illud et p[.li]icat illud cu[.z] est ex[.t]enſum. et melo p[.li]icat p[.li]acertum interio[.z]em: ex ex tenditif ex p[.ter]io[.z]em. et i[.o] ſi inci datur aliquis ex[.c]eſabut ipſi duo motus ſimul. quoniam non remanet retrabès et ex tendens. ſed tam remanet i[.na]na positionem ſin lacertum euadentem qui operatur ip[.a]m positionem. Eade[m]a particula.

E figure inter mediæ et vtilimâ figuræ ſunt ſemp[.t] figure méb[.z]op[.r] nostroz[.u]dum do[.r]mim[.]. op[.t]atio lacerti n[.o] ceſſat in eis[.z] in do[.r]miète ex ebzietate aut foſti labo[.e] aut defectione o[.i]a méb[.z]a corp[.s] ſui ſunt diſsoluta ſuma diſ- solutione. et in ſanis lacertus est in figura media et méb[.z]a ſunt p[.c]fecte quieta. ſecundo motu[.n] lacertu[.z].

Lacert[.q] est in nate: z q[.e] est in vesica: z qui est in diafrag-
mate glibet ex[.c]o[.r] et rotundus. ſz q[.e] p[.c]e vesica: z prope na
tes n[.o] ſunt p[.c]reati ad expulſione ſup[.fl]uitatu[.z] ſicut pu-
nerunt alig. ſed p[.c]reati ſunt ad reſt[.e]tionem caru[.z]. ſunt
reſt[.e]tiui p[.b]ibètes fluxu[.z] ſup[.fl]uitatu[.z] extra t[.p]s earu[.z]. ſed
cu[.z] ſimulat eos voluntas ceſſant a retentione z a p[.h]ibi
tione: z expellit t[.u]c ſup[.fl]uitates virtus expulſua n[.ä]liæ: z
adinuat ea operatio lacerti q[.e] ſup[.r]a v[.e]tre z tenſio dia-
fragmatis ipſi[.a]. Eade[m]a particula.

E lus diaſtrago oatione lacerti retractina vel coadiu-
natiu[m]a retrabiſt ingredi[.t] spiritus: et c[.u] operatione lacerti
ex[.t]eſtua ex tendit egredi[.t] spiritus. et c[.u] retrabiſt lacert'
ventris tantum aut lacertus qui est infra costas tantum
egreditur ſpu[.z]. Eade[m]a particula.

E diaſtrago ſol[.u]p[.r]atur ingreſſu[.z] et egressum ſpu[.z]. ſed
egressum ſpu[.z] p[.vi]olétia[.z] lacert[.q] est itra costas et q[.a] col
lo v[.e]it ad pectus p[.s]patulas op[.a]ſ. p[.r]io motu[.n] lacertoz[.u].

Quilibet lacertoz[.u]z defert os ſibi c[.o]liunctu ac ſi defer-
ret lapidez. et dum ex[.t]it fortis n[.o] fatigaſ ab eo. et multo
tièz n[.o] ſentit p[.o]dus et i[.e]tia ſenſu modico. et c[.u] debilis est
ſentit pondus eius et grauau[.z] eius p[.o]dere adeo q[.e] ſideſe-
rat eius viſ separatione a ſe et affectat mutare illu[.z] de figu-
ra in figu[.a]. et hoc q[.e]d egru[.z] puocat mutare figu[.a]r[.u] mem
b[.z]o[.z] ſu[.p]o[.z] in t[.p]is mimo et non permittit e[.u] tenere in fi-
gura yna méb[.z]a ſua. i[.m]ot. lac[.e].

Co[.p]atiòſes oiu[.z] lacertop[.r] tempe ſomni g[.e]ſeſt. et opera-
tio ſoli? lacerti mouëtis p[.e]rmaſt et ſtatuo. ſuo. y[.ſ]ciap[.z].

H[.o]l[.n] mireris de genere do[.r]mienti[.z] g opan[.r] multoties
actiòſes volutarias vt log clamare volarele vt volueri
ſe de latere ad lat[.q]z vigiliàs op[.a]tioès ad q[.e] n[.o] e[.i]n
tentus adeo q[.e] abulat per vià p[.d]eſtinatam ad locum et
abulat oblitus et neſcit quo t[.e]dit donec p[.fi]cit totam vià.
primo motum lacertozum.

Ait Doyſes in affirmatio[.e] omniuſ[.z] actionu[.r] volutaria
rum quas operatur do[.r]miès et oblitus. Dilatatu[.e] ſe. H[.i]n
iſta particula verbis ſuis nec aſſignaui cauſa in ipſi[.z] nec
ſoluit oubitation[.e] q[.u]e ſe ſoluere intromiſit et c[.o]ſeſtus è
pp[.l]e p[.t]itatiè et dubitation[.e] ſu[.i]n in ipſi[.z] motib[.q] dic[.e]s. qua-
tuis ignoſe c[.a]m ipſi[.z] et non celatuiq[.o] q[.e] erat manifeſtum.
Ego vo n[.u]c dico qualiter ceſſat volutas a do[.r]miète et ob-
lito cum moueſt motibus voluntarijs et aſſigno c[.a]z i[.p]ſi
ſub c[.o]ſpendio i. p[.logis] ſeq[.nt]ibus ſicut patebit poſt euqi-
litiá in ipſi[.z] p[.ro]log[.p] p[.r]mus.mot[.r] volutary ſequuntur
memoriá imagina[.t]ioſis viſus: ſicut c[.u] moueſt ad inſpici-
dum aliquá ex ſtellis. et ſequiſtur aliquá imago[.t]inatione[.z];
ſicut c[.u] h[.o]pollu[.t] mediáte imagina[.t]ioſis alicui[.z] p[.ſone]: et
ſequiſtur naturá ſenſus ſicut mot[.r] hoſis è c[.u] p[.ungi]ſ a p[.u]
pi[.ce]. p[.ro]logus ſecund[.q]o[.e]s mot[.r] volutary o[.i]nialiuſ
ſequuntur imagina[.t]ioſis vel ſenſi[.z] p[.ro]logus p[.ter]t[.i]. ſcie-
dum è q[.e] virt[.a] imago[.t]inau agit oation[.e] ſua p[.c]fecte et c[.o]p-
plete t[.e] ſonu[n]. et ſil[.r] forma imago[.t]ination[.e] q[.e] in imagi-
natió alicui[.z] obliti agit oation[.e] ſu[.i] et ſi alicuiu[n] reſ al-
terius recorde[.t]. p[.ro]log[.q]rtus.notoriu[.z] è q[.e] ſenſus i[.a]ia-
li t[.e] ſonu[n] n[.o] ceſſat ſicut p[.b]au[.t]i. H[.in] p[.r]ia p[.ticula]. ſed eſt
diminu[.t] et ſilis vtut[.i] alicui[.z] q[.e] diſsolut[.e] a foſti labo[.e] ge-
ſcit. et poſt hoſ p[.logos] patebit tibi q[.e] quicgd dixit. H[.e]
oationib[.q] do[.r]miétiu[.z] ſeq[.r] vtuté imago[.t]aria aut naturá
ſenſus q[.z] do[.r]miès ſlati[.z] q[.e] claritas accedit ad e[.i] o[.c]ulos
aut audit magnu[.z] ſonitu[.z] aut p[.ungi]ſ aculeo aut occupa[.t]
corpus ipſi? magno calo[.e] aut magno frigo[.e] fame,
ſcit aut ſitit euqilatur. et ſimiliter c[.u] dolet ynu[.z] lat[.r] vol-
uit ſe ad alió[.z] et bi omnes mot[.r] ſequinu[n] naturá. et non vi-
detur tibi difficile de ſatu eb[.z]u aut apopletici q[.n] e[.u]ri-
gilan[.z] ab aliquo iſto[.z] q[.z]ales inſirmi ſunt et non ſani. et
in do[.r]miète n[.o] ceſſant actiòſes volutarie o[.i]s. ſequiſtur
ſaná memoriá ipſi[.z]. U[.n]i ambulatio do[.r]miétio[.z] et obliti et e[
]p[.o]pitiu[.z] ſui[.z] ſeq[.r] ſomá imagiáta imagina[.t]ioſis p[.r]mit[.e] ab so
tempoze quo vigilabat i[.s] qui nunc do[.r]mit aut t[.e] p[.po]
ſiti eius qui nunc est oblitus.

Actioniu[.z] et locutioni[.z] quas opamur c[.u] p[.po]ſito tépoze
ſanitatis nos ipſi recor[.d]amur c[.u] eas p[.ri]e[.g]erim[.]. ſed n[.o]
è ſic de actiòſibus et locutiòſibus eb[.z]io[.z] et méte capto[.z]us
fortiter q[.i]i n[.o] recordan[.k] ex[.c]o[.r] poſt[.c]i[.z] ſunt liberati et ſi
eas ad co[.z]u méziam reducam[.]. Eade[m]a p[.ticula].

Ait Doyſes. h[.ui]b[.i] cauſa è. q[.r]t virtus memorialis c[.u] est
i[.c]olumis id q[.o] n[.o] cefſeſ est c[.o]ſeruari recó[m]édat c[.u] p[.po]
to c[.o]ſeruatiu[e]t vtuti. et h[.er]uatiu[m]a vt[.r] h[.er]uatiu[m]e magna
h[.er]uatiu[m] id q[.o] c[.u] p[.po]ſito ſibi dep[.o]ſita memoriali[.z] vtute.

E qui ſeruát alig[.d] i[.m]aib[.p]ſu[.z] üu[.z] do[.r]miunt significan
c[.a]ſiſſe q[.e] m[.o]t[.r] reſtractiò[.z] remaſſit in lacertis diſigto[.r]
collecto[.p] ſup[.r]a p[.u]i[.z] c[.o]p[.r] et p[.i]uctio maxilla[.p] t[.e] ſomni
ſano[.z] significat verá oatione reſtractiò[.z] lacertop[.r] ipa-
ru[.z] et ſimile significat lacert[.q] circuſiá[.z] expulſiu[.z] ſup[.fl]ui
tatuz c[.u] operation[.e] ſua y[.a]lida vtute et do[.r]miétib[.q] op[.a]ſe,
cundo motum lacertorum.

E cereb[.z] h[.z] p[.m]otu[.r] reſtractiò[.z] et ex[.t]eſtio[.z]is c[.u]rreſt curfu
p[.o]der p[.l]i[.z]us ad mo[.p] m[.o]t[.r] arteria[.p] et c[.o]di[.z]a. et h[.]maſſe
appet i[.f]aſtib[.q] et p[.ueris] et i[.a]iali cui[.p] cerebr[.z] è diſcoorr[.p] a
craneo q[.n] cum clamant inſatur cerebr[.z]ut[.r] et deere-
ſeit. et p[.uta] q[.e] c[.a] h[.ui]b[.i] è calò ad dit[.e] ex[.f] ſoſti clamor[.z] g ipſi[.e]
ſòam cerebr[.z] ad ſup[.r]i[.q] è a[.e] dep[.o]ſit ad inſeri[.z] et ex[.t]eſione

p z

## Partícula

cerebriz trabii aer p nares; p et ei¹ detractione priniq egcd
Ieo e³ supfluitat fumosey alia² supfluitatu: et expellitur
ab eo ei³ calore sp icolui remaente pticula vi.º odotatu.

 Pellicula cerebriz subtilis adberet cerebro cù ²inuita
te² e pellicula groſſa ²ura eſt diſcreta a pellicula subtili
nec inter ea e³ aliij cœnuncio nifi inquatu penetran² ab
aligb veis. e² pellicula ura e³ pfozata foraminibº rectis
ad modii colatoz² illis foraminibº euapozat² e² mudiſi-
catur fumofitas pſecta mudiſatioe p igresſu² e³ greſſu²
aeris. Sed eo qo³ defendit cerebrz ex ea pte qo³ accedit fa-
ciet² i palato e³ cœcauui. e² anothomici vocat ipsuz colato-
ro. ná e³ foramina fùt recta quæadmoduz fùt foramina
colatoz. B3 foramia ei⁴ fùt iegiúli meatu² ad modii p[ò]
gie vt aer nimis frigid² cù attrabitur nò igredia² ad ven
triculos cerebriz recte. viy. iuamnetoz.

Inter os ſumitatis pallati e² pelliculá cerebriz ura² eſt
retbe etextu ex arterys e² illud ſubigredi e² totus cerebrz
e² excepto pa². e² i hoc retbe ſunt plures tunice in aspectu ſi
miles pluribº retibº p[í]ſcatoz: q. e³ vnú ſup aliud ſunt ex
téia vt ſanguis mora ſui e³ eis decoqur e² ſubtilietur: e² ad
vétriculos cerebriz doctº tráſeá e² ſubtilis. ip² iuametoz.

Tucha co[pr]molle qo³ egredi e² cerebro p[ò]e³ inuncti
ras spine circúdatur eſide pelliculis quib² circúdatur ce
rebrum. e² vna pellicula cooperet reliq. e² be circúdatur ſi
ſach inoluto ſup eis ex pte exteriori q[ui] tota pellicula for-
ti e² ura de genere nerui vt defendat ipsum foritudine
virtutis e² viturite ſua. viy. iuamnetorum.

E ſenſus gultus e² tact² in lingua eſt ab vno neruo tantú
ti e² ille qo³ p[edit] ex pari ſectione nerui cerebriz. e² accidit mul
totius q[ui] e³ ledi e² ſenſus guſt² e³ nò ledi e² ſenſus tact² ligue ab
ipsa leſiue. e² c[ui] b[ui]e² eſt. e³ q[ui] ſenſus gultus eget ytutis iuua
mine maiozi e³ ſenſus tactus.

Quicquod nuce eſt ex p[te] ſupioni e³ meli² e² nobili² illo q[ui]
eſt ex p[te] inferiori. quarto scientiá.

Nobili² inſtrumétu² verbi e³ lingua. e² nobilioza inſtra
vocis ſunt guttur: e² lacert² moués ipm² e² neru² q[ui] ad ipſus
lacertuz ytúre² a cerebro mittit. q[ui]to scientiá.

Interi yue tucíne molle e² tractabile vt ſulcipiat büh-
ditatez cristalliná ſic bühiditate p[ó]gia: e² bühidates ſubtilis
t ipsa e³ albuginea ſuit p[osita] e² diffula ſupra bühidatrem
cräftallina uíuides id q[ui] resultat a cornea e² cristallina in
foraminibº yuec. Et tunica cornea lucés táquá speculuz
eſt extéſa ſup id q[ui] e² exteri² de humiditate cristallina q
egreditur vitrea bühidatez. iuamétorum.

Incíſo pelliculá² cerebriz circúdátiz e² ſilr ²icifí ali-
cuus ex corpe cerebriz nò nocet aiali in aliquo. ſú cù pue-
nit ²icifí ad vétres e³ amittit tunc aial volutarios mor-
oe³ scbo anotomie viuop. Enera mot² in corpe aialis q
ſenſus iuenit ſút duo. ipr. mot² volutari² e² motus cordis e²
arteriá² e² eſt tertii gen² motus exſiſens in venis nò pul
ſatibus: q[ui] non iuenit ſefus nec e³ necesse vt h[ic] de illo
mentio fiat. -Par. vi. de rigore e² tremore.

Calit Doyſes bic mot² tertius de quo bic fit méto e³ ille
quez. B. in tertia pbavit pticula libi ſui de virtutibº na-
turalib²: e³ q[ui] vene nò pulsatiles aliqii mouen² ad attra-
ctione nutriméti. e² aliqii mouëtur motu ²rio ad expulsi-
on e³ aliaci²: q[ui] eſt in ipſis per eandé viá. e² ad pbationem
boz: ſe circa hec in ipsa pticula dilatauit.

Quia iuemq[ui] matrix vesica e² chbitis fellis oes attra-
bunt e² expellut quodlibet p[ui]nú pr[ui]zi colluz: nò e³ miru-
si n[am] expellit ad ſtöm e² veas ſupſluítates corp[is] multas.
Et accit multoties pp longá famé q[ui] stomac² cibum ab
epaté ad ſe trabit illis venis gb[ra]ſtrámitti ab eo ad epar
cib² q[ui] vene medic ſut iter epar e² p[tes] ſtöi vnüerias.

Cluz vero i stomaco e² ei⁴ ptibº eſt cibus multus ip[ſ]z ad
spar mittút. e² cù stomacus iuaniſt eſt e² cibo eget attru

bit iterum veni ipſis. tertio virtutum.

Bresſus p[ic]uitur p[or]motu² e² getez² e² pedes ſunt instrumè
ta getis e² crura e² cosse ſunt instrumèta motus. tertio iu-
uamentozum.

Pulmo eſt inſtr[um] spirit² e² vocis. e² o[ea]l al quod n[am] atra
bit aeres p[os] e² nares caret pulmone e² caret cellula de-
tra ex cellulis cordis ad locum pulmonis creata. vii. iu-
uamentozum.

E sozma stöi eſt rotúda in longú p[ducta] e² ex ea p[te] que
vicinatur sp[ine] e³ lata. e² inſeriori pars ei³ in homine e² la-
tioz ſupioni. e² epar circúdat e² regit cù ſuis p[é]nis. ſicit c[ui]
alid regi² e² circúda² digitis. Et oppoſit² e³ sibi ſplen ex
p[te] ſiníſtra. e² fund² stomaci tendit ad partem deſtræz. e²
a p[te] ſuperiori eſt spina e² lacertus exſtenſus ſupra ipſaz
a parte anteriori eſt ſipbac quod ipsum cooperit e² caleſa
cit. vii. iuamnetozum.

Sifac e³ cópitu² ex uab² tunicis solidis e² ſubtilibº vna
superpoſita alteri e² ex arterys e² venis e² p[ing]uedie n[im]o
dica. Et in co[pr]poz aiali aligd rarius e² siccus ſiſac mini
e m[ine] innenitur. quarto iuamétorum. Supra stomac² eſt ſi
ſac circúdá eius tunicá carneá exteriozem e² ſiſac colli-
gatur ad ſpinam. e² ex hoc foſma² cibus. e² ex eo etia² for-
matur pellicula cooperiens epar colligan² e² circuſtans illud:
e² quasi p[ell]is ipſum munien² e² ex eo etiaz foſma²
p[el]licule ſplen is veſice renu e² iteſtinoz. 4. iuamétop.

Stomac² e² inteſtina ex uob² nutriu²n. pmú e³ cibº q[ui]
in eos ingreditur e² digeritur. ſecundum eſt id q[ui] ab epa-
te trabunt. quarto iuamentozum.

Stomac² p[oft]s replec² cibus ſú ſufficiétè quaſitatem e²
colligit in ſuis tunicis eo[ps]q[ui] ex eis meli² e³ ſibi attrahit e²
expellit a e id q[ui] refidu² e³ quæadmodu² e³ ſey ſin náles
quaſitare² e² ſile inteſtino² q[ui] doſlibet opa². tertio ytúre².

Inſpice e² cognoſce cibatios o[rd]tines eſſe tres p[[e]tòra
ſui. Prum² e² additio corpi stomaci ex cibo quouſp[ia] ſatia²
e² in ſeſſu cibi ad ſtöm e² moſa ſui in illo ad ſuſciédam
digónem: quo p[te] ad epar aligd fluit cibi. ſecuſus e³ addi
tio tunicis iteſtinoz² e² ſubſtá tie epatis ex cibo i tranſitu
cibi e² ad iteſtina i gbus pa² moſa e² ſulpu ſui eſt inde ad
epar ad vigónè e² illo ſuſciéda². e² hoc p[te] id cibi q[ui] p[io]
corpozi ſtoaci addiú e³ ſolida² e² p[ui]giit ſibi. Terius eſt
cibatio mébزو² o[ui]z cibo cónueró ſilr mébriſ ſingulis i
traſitu cibi ad ea mébza i gb[ra]ſp[ic]it vigónem. e² hoc p[te]
coniúgiit e² ſolidatur inteſtinis e² epati id cibi quod addi
tum eſt eis tempoq[ui] ſecundo. tertio virtutum.

Digetio q[ui] fit in stomaco eſt quedas p[ſes] de ſpeciebus
mutationis e² vigó que fit in venis e³ p[ſes] de sp[é]bus muta-
tionis. Et eodem n[am] eſt q[ui] vigó q[ui] fit in quolibet mébزو²:
q[ui] post ita² terria² ſp[em] mutatiois eſt mutatio quarta que
d[or] siltudinaria. e² nomé siltudis extra nomé nutriméti²
e³ ſú vn² e³ co[pr] effectus. ſexto mo[bo]zum e² accidentium.

Zirbus eſt ex mébriſ q[ibus] n[ò] idigem² ad ſeruationé
vite. e² vtilitas e[pi]n corpoz eſt modica. ſed q[ui] in co in-
uiútur arterie e² vene opozet nos cauere ne aligd e³ ex
incidatur. q[ui] ſi forze egrediatur partum ſanguis lige[que] pu²
ſupra ipſum e² poſtea incidatur. vi. ingeny.

Corpus ſplenis eſt molle e² cauernofiz² ad siltudinem
ſpongie e² i quo ſunt multe arterie ad caleſacíedum ipſum
e² digerendum groſſiz hüo[ze]z q[ui] ipſe atrabit e² ad expe-
lendú a ſe fumofaz ſupſluítates in eo generatá maliciam
húo[ze]z in ipm decurrétis e² groſſitie ſui. q[ui]to iuamétop.

Ren deſter e³ elevan² adeo q[ui] e² alioqu aialiú magnonú
supponit ſibi rene ſiníſtrú e² vn² i[sp]edit reliquú ad attra-
ctione e³ ſi recta diametro opponan². q[ui]to iuamentoz[ui]².

Ad yſicá e² cíſtis ſellis accedunt ven[æ] q[ui] eos nutriu²n
p[eter] venas q[ibus] attrabun² ſupſluítates. q[ui] ſupſluitas
q[ui] ad eos accedit eſt ſola e² pura nullá habens admíſições

Secunda

115

accedit ad collu chiftis fellis spâliter arteria qdam vea
& neruus qlibet eorù in corpore chiftis fellis per se diu
ditur: ſit ſile in vesica quinto iuuamenti membrzozum.

[AD]rix est de genere nerui et dura. et facte ſunt i multier
eque matrices rectas de vnú principiú. et illú e collu mfrí
cis et corp' mfricis cteri' circaúa pellicula q siüigit ipas
duas matrices i loco vno ad quę cum puenerit ligat eas,
et facte ſut filiter in multier eque mânille qrus qlibet de
feruit cuilibet pti matricis. Et vnú de mirabilib'q i crea
turis reperiunt e repertio eculitatis numeri cellulá ma
tricis ad numex corpa mămillá. et qlibet aliali et nue
ri mămillá ad numex filioz. xiiu. iuuamentóz.

[Inter vesicá a matricé nò é aliç ória. sz vesica é durióz
et ſt proimiori generi nerui: z iò eus apáta ſunt quo ad
pulsatione matricæ apatibus durióra. xyi. pulſuum.

[Quattuóz membra ſút q habét duas tunicas videlicet
meri istomac' óia ıestitina et òes arterie exceptis bis spáli
ter q ſunt i pulmone. et ſunt qttuóz membra habëria vnica
tunicá et ſunt chiftis fellis vesica matrix et òes vene non
pulsatiles exceptis bis spáliter que ſunt i pulmone. pimo
et ſcóo virtutum naturalium. z vi. iuuamenti mébzozum.
"Procreatio virge ex eſ offiſb'pectinis. ſ. ex ſupeminëtib'
quæadmodi ſunt ligamèta: et differt ligamèta in cœcouá
tate vt cito repleat tédaf et iduret. deide molliat et laze
tur: et hic nerui cœcouus ſi vis potes eú noiare neruum.
yel alio nòe. y'virgá. et ei plantatio vistat ab ano et meat!
ſpermatis est in eo ex parte inferioz productus in lóguz
per medium eius. xy. iuuamentozum.

[In pellicula a bóz renú é qdam neruus quæadmodu
neruus ſplenis eptatis chiftis fellis. náz et ad bec omnia
mébza accedut nerui parui còiuncti pelliculis que ſut ſu
per ea ex tenas. Sed de vesica accedut nerui magni ad B
yt ſit ſenſus eius ſubtilioz et velocióz et omnia p[icta] mé
bza muniútur pelliculis procedétibus a ſifac extenso ſu
p[ia]a ventur. xy. iuuamentozum.

[D]uiditates decúrrètes et oppilátes corpa valde solida
giant dolozæ magis i eis q in mébris bis 32ys. q[ui]lla ma
gio tédúf. et illa téſioné ſequr augmétatio dolóz. z iò do
lozes vesice ſunt fortozes dolozib' matricis et ſi iueniá
tur ipa duo mébza eculiter bère mam. yvi. iuuamentoz.

[L]acert'manu pedú et faciei cu tédit fit gibboſus p[ro]
pterOURICIE offiúz ſub eo exilétiú facies ſupeminëtia in
medio coadunatiòis ſui: z dum oſſoliú et retrabí expla
natur et accidit lacerto pectoſis et vétris. còtrarii buti q[ui]
accidit lacerto manuú et peduſ. ſ. c[ui] et h tédit explaná.
q[ui] reperit ſub ſe corpa molliá q[ui] còpëctissimá t[he] tenſionis
abſcondif gibboſitas i locis cœcouis. et c[ui] laxatur fit gib-
boſus. quia apparet eius ſupreminentia et egreditur. p[ri]
mo motuum lacertozum.

[M]otus vniuſcuinſq[ui] lacerti ad ſut principiú é ynus ex
motib' lacerti videlicet retractú vel coadinatiú? et mo
manuú v'l capitis ii é yn mot' lacerti iz plures et plu-
riu lacertozum. quorùm quilibet inotum ſuum fine alia
operatur. Eadem particulara.

[P]ut q[ui] é in ſpinate c[ui] ex ſanguie p[ducit] mam vtiles
ad faciendú os et ad faciédu[que] neruú. et filiter ad faciédu[
]mèbza óia ſiles p[tes] habëria dicit ytus generatina. quia
generat et p[ducit] mam que pus non iuueniebat. et n[oi]aſ
et ipfa virtus imutatiua. et c[ui] virtus ſpermatis inſomat
dicta máin et ex ea facit os talis quatitatis et talis ſorme:
ef filia óia mébza habëtia ſimiles p[tes] dicitur ytus inſo[
]matina. et ipfa est q[ui] habet principiú intellectuate poſt prin-
cipia nália. et ytus ſpermatis q[ui] augmétat illud os p[ui]um
vel neruú p[ui]us donec creſat et augmenteſt dicit yt au
)gmentatiua. et ytus ſpermatis q[ui] nutrit mébúz donec aug
mentaſt et reparat id q[ui] d[omi]ſoliuſt ex eo of virt'nutritiuæ

q p[ro]ſicitur qttuóz v'tutib'f. e[ppetit]ia retëtina imutatia,
q expulſiuæ: et imutatiua q dicit d[omi]ſi digestiuæ non p[ro]ſicif n[ifi]s
actioë solidatiua et ſiſtudinaria. p[ri]zio v'tutu nálium.

[Donec ket' e i matrice g[ra]nitia et iſomatia d[ia]tatur: et v
nutritiuæ et augmentatiua deſeruviit cis. ſed poſt prú
quonſob p[ueni]t ad statu iuuenutis virtus nutritiuæ et v't
augmentatiua d[ian]f. et g[ra]nitia et iſomatia adiunant et
deſeruviit eis. et p[er] statu iuuenutis c[ess]ſant augmétatia et i
ſomatia: et remanet nutritiuæ vſoq ad finez vite. p[ri]mo
virtutum naturalium.

[A]uli cuinſlibet ıestinóz ſut rotúdi et p[er] latu i eo[]z tuni
cis adiuicè iuoluti vt ſtenit ſi ıestinóz ſupra q[ui]o inuoluta
ſunt colligát nec ſunt re[que] aliq[ud] attractiui. Et villoz ſtoi
alig extéſi ſut p[er] lógtudiné p[er] attractione. et alig p[ro]pter
expulſionem p[er] latitudineſ ſunt extenſi. tertio virtutum.

[E]xplicit particulara prima.

[Incipit particulara ſecunda continéa ap[bo]zísmos ab bu-
moribus dependentes.

Anguis

est q[ui]dá maſſa humo[]z oiu[]z per
d[omi]ſatione naturalem in e[pa-
te generát. et denoatur a ſanguine p[pter] ſua[]z
abundátiá ſaguinis et ei d[ian]ſus ſup aliquos hu-
mores. et id q[ui]o euacutatur p[fl]obotomia et ſca
rificationé. Et c[ui] dicim' q[ui] corpe ſunt hüo[]zes qttuóz. ſ.
fanguis ſla corera citrina et corera nigra: n[ò] intelligimus
tuć p[er] ſanguiné ipam maſſa[]z bumo[]z qttuóz: ſed intellig-
mus illuz q[ui] còpzbendif p[er] imaginationé et hüo[]zib' alys
no est mi[]z. q[ui]to exponſiòis ei' in ſecunda epidimia[]z.

[S]icit inueni[]n in lacte hüiditas aquosa quaſi laurata
groſſe ptis i eo exiſtésit ita inueni[]n in oib'húorib' b[ui]
ditas aquosa ſubtilis ine[]q[ui]ſis qualitatis a q[ui]litare natura
li eus hüo[]zes cui é aq[ui]ſitas. et d[eter]io[]z aq[ui]ſitati. et aq[ui]
tas colere nigre: et min' mala é aq[ui]ſitas citriſ: et lóge min'
mala ea est aq[ui]ſitas ſlatis. et calidio[]z et melio[]z é aquofitas
fanguínis p[igu]oſa. ſc[ó]o exponſiòis ei' i exto epidimia[]z.

[C]olera citrina clara yel n[ò] et ſimiliter que est caliditai
d[ian]tis adeo q[ui] ex ſicut vitelluz oui generatur in venis
et arterys. Sed in ventre aliquando generatur corera vi
ridis ſicut colo[]z po[]zii et ſicut eris crugo indici colo[]zis ſub
ttilis. Particula ſexta de corera nigra.

[C]olera groſſa rubea clara est q[ui] q[ui]dá vocant ſi[]lem vi
[tello] ono[]z. Et forſtasse vides ca plus hüidá et min' rubeá.
tilla est q[ui] noiatur prop[ie] citrina. et ſorte vides et p[mi]x,
tuć legma ſubtilé aut hüiditate aquóla. Et egus alio[]
colere cuius colo[]z est colo[]z po[]zii. et multotiens q[ui]de g[ia]ſ
bec corera i ſto pp cibos n[ò] recipiètes i stomaco digestio
nez ſicut ſunt ſiela cepe q[ui] po[]zii. et ſorte g[ia]ſt hec corera in
venis p[ter] calo[]zes n[à]lem. et effuſitur ab bis aut ad ſto
macu aut ad inteftina. Exponſo[]t eus i lco[]a p[no]ſico[]z.

[E]greditur p[or]vomitú corera rubea ſic calo[]z arſeni ci ru-
bei. et d[or] corera arſenica: et egrediti ipa corera filio arſeni
c p[er] ſeces[]tum. p[ri]a exponſiòis eius in. vi[de]p[no]dimiarum.

[O]mnè hüo[]ze fridum q[ui] est i co[]p[ore] nos vocam' ſla. et
h[ic] hüo[]z habet multos modos: q[ui]z yn' é fridus valde
q[ui]gat dolozæ fortilísmos. et affilimat p[er] ſpectrum vitro
liq[ui]ſacto. et h[ic] modus vitre' b[]z ſecu aliquid ſapozis ac[
]tosí. Et alius modus est q[ui] c[ui]b a[]b umo[]zib' emittitur p[er]
[ex]creatióne et iputa habet ſecum dulcedinem ſenſibiles
z non est pure frigidus p[pter] ſui dulcedinem. Eſt i terti[
]us qui ſentitur ab co qui ipſum expuit acidiú. z b[]z é magis
fridus q[ui] yitreus et fridio[]z q[ui] dulcis. Eſt et alius modus
ſalſus qui accidit aut ex c[ui] putre factiòis ſue aut ex cauſa
humiditatis aquoſe ſalſe ſibi comíxte. ſc[ó]o febriuiz.

[C]um decoquitur cibus in e[pat]e ſup[er]fluitas ipſius ſi-
milis ſp[ume] ſup[er]mi]n[ê]ti in muſto of corera citrina nálio
zque resſidet in fundo feci ſimilis d[ic]itur corera nigra. z

P 3

## Particula

hoc euerit cù cosmè dispoſitù diſpone nàli. Li aut est et natura tunc colera citrina fit filis vitellis ouòntis in coloze et groſſitie.hoc ideo quicùt sunt colera inflàmat et adurit igne caloze. Et alie oës ſpes colere ſunt qui medie inter ipſas. ſecundo virtutum naturalium.

C[splen] et fel múdificat ſanguinez, et glibet eo[ra] attrahit a ſangue ô colera et melàcolia ad ſe méſuratà quátitate ʻqilitateʻ qui irèt per totu cosmè nocerèt et remaneret et quicgdc ex eis è nimis groſſus et terreuſ. Et in ſuma qeod nò pòt imutari ab epate attrahit ſibi ſplen et qò remanet potuè ex eo tate groſſitie et olgóni ràſit ad totu cosmè ʻquæ ſaguìs è neeius mébzs pluribò ob groſſitie, et ita è iudì canduz de colera citrina ſecundo ytutum nàlium.

C[spèrum] colere aliq[ui] est nàliq p[ro]deſt aiali; et alìqua est natura qu[em] nò p[ro]deſt, et ita è de ſlate. Quò cni dulce ex ipso è p[ro]deſt aiali qu[em] è nàle; et q[ui] è ex eo acidù vel ſalſus il[mi] p[ro]deſt acidù yo accipit alig[em] ex ſcòa vigoneſq[ui] est in epate. Salſus yo è coruptù; et q[ui] nò digerit a prìa vigocè q[ui] fit iſo co hùo[ra] alig[as] nò fit naturalis. ſcòo ytutù nàlium.

C[in] ſloco foſtass colligii chim[us] flatie vel coleric[us] flegma est modia pluribus. est, n[ati]liud acidum aliud ſalſus, aliud dulce et aliud insipidù, et est et aliud molle ſubtì le, et aliud ſalſus viſcus, et aliud aptus ad diſsulfatione et diuifione. Et codè modo est de colera rubea et citrina q[ui] creſcit et decreſcit in rubedine et citrinitate; et ſimiliter est de ſpèbus colere q[ui] in corporibus egrotantiu: generátur, p[rimo] expositione libri ciborum.

C[olere] citrine viret est calida et sicca, et colere nigre vir, tus frida è et sicca, et flatis frida et hùida, et quilibet isto[rum] humozum decurrit quâdoq[ui] ad mébra purus et sol[mi] fine admixtureque aligua, et multotius decurrit ut admixti simul, ſecundo morbozum et accidentium.

C[D]op[rum] humo[rum] aliq[ui] comíſetur aduicè et ipſoffibile est in ueniri aliquel[im]to[rum] puſtus et colera nigra, et colere nìgre vir, tus frida è et sicca, et flatis frida et hùida, et quilibet isto[rum] humozum decurrit quâdoq[ui] ad mébra purus et sol[mi] fine admixtureque aligua, et multotius decurrit ut admixti simul, ſecundo morbozum et accidentium.

C[ui] dicim[us] hùo[rum] flaticos iſtelligim p[ro] hoc oës hùo[rum] quòs[que] coplezioni friditas et hùiditas o[natur], et cù vicim[us] hùo[rum] melàcolicos intelligim oës hùo[rum] in gbus do[minatur] friditas et ſiccitas, et de humo[rum] flaticos et melanolicis reperiutur plurimi apbozimi q[ui] determinant qu[em] libet hùo[rum] ſpàliters per ſc. tertio ſclarum.

C[ifferentia] iter colerà nigra: et oës chim[us] nigros egre dièces multotie[s] p[ro]vomitu et flurùs est; q[ui] in colera nigra ſentit p[ro]gultus et odozatù acetoſitas et p[ro]ticitas manifeſta aut veraq[ui] ſimul ad qua nò accedùt muſce, et cù p[ro]ciutur ex ea alig[em] ſupra terrazt accidit ex ea ſicut accidit ex ſo[ſt]i aceto et cùi p[ro]ſubstàtia è aligua groſſitudo, et hec gnat[us] ſpàliters i[co] corporib[us] egrotantiu. Iſ in oibus chimis nigris nò ſentit alig[as] ſapò nec fugiunt ab eis muſce, nec terra àpullast ex eis, et ſi vocam[us] alig[ii] melàcoliaz q[ui] generat in coſpi[b]anis colerà nigra z[ui] no intelligim p[ro] illa q[ui] est ſu perius noiata. Particula ſepta de colera nigra.

C[M]elàcolia que est filis amurce ſanguis et ei[mi] ſeci et est valde groſſa ſicut ex ſiniuca cù adurit in ſebre adurèti facit venire i terra àpullasts et ſi cu[mi] ca modicù ſit acetoſi tatis, et bûc confuei vocare hùo[rum] melàcolicus p[ro]ſanguinè melanolicus, et que est in iftis terminis nò debet yo, cari colera nigra. tertio ſcientiarum.

C[E]gritudines accidètes ex melàcolia ſunt càcer elephàtia ſcabies excoſiatio cu[mi] ſebr[us] q[ui]tana melàcolia et groſſities ſplenis, tertio expositionis ciborum.

C[Ch]imus hùor groſſus qu[em] admodù est ille q[ui] apparet in viru fecitricatis ex multa idigestio, et q[ui] ſecendit i[mi] vri na alicui p[er]ſani nimis labo[rat]iis et comedètis cibaria dura difficilis digestionis aftimata ſanici. Et est inter cos difſerentia, qu[em] ille hùor groſſus non fetet nec est viſcosus; Iſ

ei è i ſuba et coloze filis, p[ro]ſo expositionis ciborum.

C[Operatio] stòi cù ſit vna non p[ot] sufficiente duab[us] operaionib[us] alys onantib[us] in corporæ ſtan[ti]que ſunt augmenti et nutrimetum cum attrabunt corporæ eorum cibum ex ſtomacis corporæ anteſt eius digestio in ipsa[rum] ex ſon firmetur, et ideo in ipsa[rum] ſupſultas augmentatur. Prima crisis.

C[Prope]tas hùo[rum] colerici citrini è deſſiccare ſicut deſiccat aqua ſalba vel a[que] marina, et hac de c[aus] ſifacia venarum ictericìs ſunt ſicca et ſi ſit fine ſebe[ra] et pulſus eius è dura et paruus, xu, pulſum.

C[D]umor p[ug]itiu[n]us exiſtés in ſtomaco c[ui] est de gne[ſi]e colere citrine ex c[aus] leutatis ſue aſcendit y[ui]us os stòi, et c[ui] humor p[ug]itiu[n]us exiſtens in ſtomaco est porè[que] aut acerſus aut ſalſus exſcendit ad c[aus]cauitatem villozum stòi; nec aſcendit nec ſupereminet in eius oze.

C[De]ſcèdit ad p[tes] an[ni] humor ex hùo[rum] acutis q[ui] etiam ſi ſit bozzibilis retiné[mi] et eius exiſtue p[he]bèt, et tunc reueritur hùor et aſcendit ſurſum et generat in ſtomaco p[ùctu] ram replect caput fumofitatibus et c[as] impellit ad ſlòm, et ſimiliter accident multotities ex ventòſitate reſtà peſtenti exi[turn] per inferioza que reueritur et ſuperiora pe t[it] ſexto morbozum et accidentium.

C[Super]fluitas cù decurrit ad aliq[ui] mébzo[rum] et putrefacti ibi augmentatur malicia et fumofitas et i[mi] et corzúpit q[ui] accedit ad mébra: poſte ex c[ibus] et c[ui] bonus et y[tilis] ſit c[ibus] ipſe, ſecundo morbozum et accidentium.

C[T]eque qu[us] ſupſultates in corporæ resident putrefiut pu[re] traficione manifesta aliq[ui] in b[zeui] tpe et alìqua in longo, et c[ui]m p[uen]tui ad b[ſt]atut p[ung]tut colerà p[ro] ſui p[ur]re dine et mutat[us] q[lit]atire eius; et ſit tunc p[ug]itiuna et corzofina, et ip[hi]r[us] colere expulſatione affecta k[ui]s ſellis c[aus] expeſtul ad epar p[ro] collu ſutus p[ro] q[ui] retraxerat ip[as], tertio ytutum.

C[Re]ſquæns idigestio cibì: ſiue bon[mi] p[ro] ſit ſiue mal[mi] è magne virtutul ad generatiu: chimi mal[mi], et ad generatiu: egrutinuus, chim[us] yo mal[mi] generatus ex malo c[ibus] peſt: est malo chimo qui generatus est ex c[ibus] bono. Particula ſepta de c[ibus] et bono.

C[Ch]im[us] mal[us] modi ſut duo, vn[mi] ex c[ibus] ſubtili aliu[m] ex c[ibus] groſſo, ſed q[ui] è ex c[ibus] ſubtili gnat[us] egritudines acutas et alìas qu[ap]lures egritudines, et c[ui] decurrit ad aliq[ui] mébzo[rum] generat eriſpilat[us] et apostéa quod dicit for[mi]cata multas alìas paſſiones. Et qui est ex c[ibus] groſſo generat dolozem renu, afma et ſcliroſi e[pati] et ſplenis.

C[Ch]imi ip[hi]r[us] groſſitie[n]i cui miſceat c[aus]a nigra gnat[us] acárcos excoſiatio è cutis ſebzem quartanà melàcoliaz et faciei deſo[mi]tateè et emo[zo]ydas. Particula de bono c[ibus] et malo.

C[Ch]imi onantes quátitatiuè et q[lit]atatiuè ſunt q[ui]tuar[us] ſci[licet] ſta colera citrina colera nigra et ſanguinis aq[ui] expoſitione eius in prima apbozirimo[rum].

C[Ex] ſolo ſkate inter alio[rum] humo[rum]s nò generat colera ni gra etiam ſi ſibi calozi p[ro]ſo[ti]z et aduentis dominium miſceat. Expositione eius in ſecunda vento[rum].

C[Ex] legmatis gnat[us] exio[ta]t ex caloze corporis, qu[ia] c[ui] ſtomac[us] p[pter] for[ti]tudinem calozi non p[ot] digere[mi] cibos qu[os] cotiner ſta in ſtoma[que] augmentatur. Expositione eius ſupra librum de dolozibus mulierum.

C[Ex] ſupſultas nigra mino[rum] è oibus ſupſultatibus, et ſup[ſ]u[fluitas] citrina est maiò nigra, et ſup[ſ]u[fluitas] aquosà ſati[mi] maiò est bis ouibus, quinto iuamento[rum].

C[Ex] humo[rum] melan[co]lico naturali c[ui] p[oz]cièt i terra aliq[ui] nò ſit ebulitio nec ampula, et c[ui] peruenit ad b[uc]stato[m] fit ex[tra] extra n[am] per aduſtionem qua exquifiut ab e[traneo] caloze, et tunc coruptus est ipſe melan[co]licus bu[mo]r, ſecundo virtutum naturalium.

C[E] explicit particula ſecunda.

Tertia

116

C. Incipit tertia 3tinæ apbozïmos depédentes a radicibus et modis medicine artis.

Tatibus

omnibm melior et téperatu est etas adulto zum. Expositio ês eius in humana natura.

C. etas adulto z est que còsfitit iter ærturn decimum et vigem simüngt annu. Expositione ei in quinto apbozïmorum.

C. etas senectutis et senæ sèt frigida et sicca. et viduït seniù a senectate termino cognito supfluitate bumida. et quam habet seniùm cum manifesta detectione actionis totus corporis. Particula sexta de pufi.

C. Lopus viroz iuiz puæ et müdù a supfluitatib et reb ipfus impellitib in spiritu et ex spiritu bono. Lopus vero mulieris loca venap cuius stricta fùt et impedita a pinguedine carne tenera et supfluitatibus flegmatis a quo nibil euapozat per curim ipfus strictitate et densitate contrarium, xi. pulfuum.

C. Ueloxy resolutio corpor puroz bona eis bôitate magna ad aptandu qcuid egritudinis accidit corporib coatum. et ad aptandum complexiones suas permutatas et ad aptandum multas et grossias supfluitates suas deci moquarto pulfuum.

C. Loporib raris accidut egritudies qûr cæ est ex extriseco sepe et egritudinu qûrza cæ est ex buòz supfluitatib accidit eis raro. corporib yero densis contrariuz. Particula, yi. de meliori formarum.

C. Lus ad aliqò mébroz súe ex debilitate súe ex alia cæ aliqut fanguinis deklut súe fit modicùs súe fit multu ac cidit ex illo in mébzo ipso apâ calidum et si corpors mini me fit repletu. Particula. sexta de flônia.

C. Cum augmentatur caro pungucuo vel chimi in corporali cuiculus vyra solitam quâitatez et remanet virt in suo primo statu accidit corpori necessario debilitas mor, q2 moto remanit in suo statu primò. 2. sunt res q2 ututem aggrauant angmetate. Particula, vi. ò multudine.

C. Aptioza corpora ad receptione spafmi fùr corpora pueror 22 debilitate corporis nerui et eis. et oino sepe accidit eis hęgritudo ex modica cæ. et ei minus alys è nocitia, expositione eius in prima epidimia.

C. Lopzora rara fùnt debilioza et magis durâtia sana et cù egrotant facile uale scut. corpora vero densa zium: se cunda expositione eius in tertia ciborum.

C. Virtutè oſtituti et fenio ipoffibile è forzte eſſe. et medici q2 putauerùt pueros habere vtutem debilè in bac sententia erranerunt. Partic. sexta de flobotomia.

C. Longioris vitæ boies ſim indigentia ſuaruz còplexio nuz ſunt hominea hüide còplectionis. qin hi ſunt corporum magis ſanoz et forziu in loğenitare seny aly in ea dem etate còſtituti: dumodo ſtudcât purgare corpora ſua a supfluitatib per exercitiu et ingressionè balnei ante ci bus 2 expulſione vrine et eſgelionis tépoze cogruo et purare capita p gargarizationè et maſticationè quiq. q2 supfluitates in corporibus dominoz còplectionis h3 calide et bumide gencrantur. vi. consily sanitatis.

C. Omnibus còplectionib peior è còplexio sicca. qin illò qò accidit senibus ppter longitudinè téporis reperitur in iltis ab eode pincipio et sanitati illozum: quòz còplecio declinat ad ſcicitatem vùus venereus est contrarius et nocius. vi. consily sanitatis.

C. Opzetet te ſire qin q habent corporum repletionem aut cozuprionez buòzum aut ſubtilem senium aut oia h3 ſimul. et eis accidit plaga in mébzo aliquo nò ſunt ſecuri gn fibi apà fit in loco plage. qere locum plage non expe dit consolidari: sed apponenda ſupra locum humida caphapafmiata dolorem remouentia yt apostema minime

generetur. ſexto ingeny.

C. Ile cui corpor dis ſiccu è ſcicitate incôpleta preue, nit cito ad senectutè. tr viuit alibus annis. Luìus vero corpor dis ſiccum è ſcicitate còpleta cito deuenit ad ptifim. et poſt hoc deuenit ad illud cui corpepatis est ſic cu. Siltr et poſt hoc deuenit ad illò corpolioz membrozum similiter est ſiccum. viy. ingeny.

C. Opzetet te ſire q2 cù ſiccitas mébroz radicaliuz anti quatur fine dubio ſegtur è friditas. q2 mébza nutruntur ex chimo calido è q2 ſanguis. cuiz mébza cibi absentia deſiccant frigiditas ipſo2 ſegtur ſiccitatè. viy. ingeny.

C. Supfluitates corporis hyeme ſut pauc2 frigus cògelat eas et 1. eſtate multe. q2 calor liſq facit eas. et pauci inueniunt ex dominibus comèdentes nò plurimù et plurimum nò bibètes. expositione ei 1. ipma vétoz.

C. Spermatis et ſaguinis còplexio q2 1. eſtate et byeme nò est vna fed diuerſa fetus in bis téporib diuerſan. caliditas enim eſtatis ſperma caleſacit et deſiccat. et frigiditas byemis ipſum infrigidat et bumectat. Expositione eius in tertia ventorum.

C. Uene q2 viderut aliq generari in magnis vulnèribus et similiter nos eis generari vidimus in capite et mébros alys 2grne magnitudinis et nuéri nò generant ſepe fed aliquado et valde raro. Arterias vero et nervos nò vidit aliquis ſepe ſeu raro in vulnèribus aliquibus generari. Particula ſexta de ſpermate.

C. Signi gemino2 cù aſcèdit inchoat eſtas et cù deſcèdit ichoat bycès. Sig2 yo píſcis cù aſcèdit inchoat ver. et cù deſcèdit ichoat autumn2. Expositione eius in p[r]io vétoz.

C. Loca vacua exſitètia intra mébza radicalia ſunt p[]lea hüیدitate q2 humiditas è cibus necessari2 mébros ſimilis, luiz ptuz2 et ipſum per vicinitatè attrabùt nò per venas. In migroregni.

C. Inter iucturas spine cù adinuicè ſeparatur iuenitur q2 dam hüیدitas alba vifcina similis hüیدitati inſuse ceteris iucturis. et ſupra nucam è hüیدitas vifcina inſuas ſicbumiditas inſua i ligamètis circuàtib2 iucturas spine et iucturas oës lingue gutturis et iòum mébroz q2 necessè habèr motibus ſuccesſuis. tertio iuamètopz.

C. Chozda cuius creatio est 1. ex lacerto est proſzium inſtrumentuz ad motuz et iuamètus ſiuz est iuamento carnis còpofite: et aliq acerto2 pueniut ad vnà magnà chozda2: et aliq māibus et pedibus per eozum partes canes coniunguntur. xy. iuamentozum.

C. Tares ſunt prziu inſtrum primi ordinis ſpiritus. bis yò liberato animali ab impedimètis et moleſationibus ſuis nò è ex ipſi2 ordinis p[]ſus inſtris. xi. iuamentozum.

C. Nò iuenit in corporo mébzu aliqò ſigillatum adeo ab excentio2 e dilatatione. et poſtmodu2 ad retractione 2. ad recollectione 1. puo loco ſic matr. 2. matri2 colligaf qui buſda ligamètis ad ſpinà ex latere verto2 q2 cu b2 ligamètis dilata2 matri2 et retrabif. Et q2 ligamina ipsa ſequik matricé i dilatati2 e recollitio2 ſui ſerua2 matri2 ilicfca. 2. a fractione vtiq liberaf. xuy. iuamentoz.

C. Lòplecio nerui fridio2 è còpleciòre reliquopz mébroz. et io frigiditas in illu actione ſua cito oſtèdit: et nervus gcqgd còcipit ex ea p[]ducit ad cerebzu. qere ad locuz nerui et marime vulnerati ap[]proximari fridu aliqò vel apponit deſuper non opzetet. vi. ingeny.

C. Peioez cuitates ſunt que oſſendum ab orientalibus vétie: et a vétis calidis et fridis p[]ſt inſ. Expositione ci in prima ventorum.

C. Ad ala còplexio nocet subſtàtie vtutis corporis necesfarie. 2. cum est mala complexio valde deſtruit virtutes quacuiz. vi. mozborum et accidentium.

C. Mala complexio inequlis reperi in toto corpore ſicus.

P 4

## Particula

profarca, et in oibus febrib'excepta febze ethica: et reperitur etiam yno mébzo vt est tumoz. et æpa flaticus vel aposterna calidum, qz in quolibet buins generis apostolate reperitur mala cóplexio inequalis. Particula, vi, de mala complezione inequali.

C[]Vigilie duo sunt modi. vnus fit ex occupatione alicuius operationis. et ex hoc non accidit virtuti aliquod non cumentum. et aliis fit absq[ui] causa extrinseca; et hic debilitat virtutem apperitiuam et digestiuam: necnon et omen operationes näles. liij. opatio eius in, vi. epidemiam.

C[]Quelibet valde mala complexio generata in corde: q[ui]cunque modo generata fit vel primaria generatione vel causa alterius: alterius membzi ventris destruit virtutem spiritualem et annihilat ea. Et similiter defectio vir tutis animalis sequitur malæ cóplexionæ cerebri, et suffcio catio ipfius sequitur repletionem ipfius magnam et opulationem generatam in vys penetrabilibus ad ventriculos ipfios, vi. pulsum.

C[]Es virtutis est conseruanda: et cóseruatio esse virtutis cóstat collecióe triuì videlicet eê ipfus: eê mébzo cum radicaliu: et eê carnis: et quòs quodlibet fuo simili seruæ. Eſſe vero spirit? inspiratioe et expiratioe q[ui] fit cù pectore: et poris oibus curretibus ſim ſiua n[ä]z tatu fer été corporum bona. Et eê mébzo radicaliu cibo duro et forti. Et eſſe carnis. Libo medio iter ouq[ui] et molle, et. ingeny.

C[]Mutatio ſanguis in bonu eê cibus mébzo: et mutatio in malì est purulentiæ cù fetoze. Et mutatio in mediis, vi, ter bonum et malum est ſanies. qua ex calore extra n[am]t naturali simul ſanies generatur. Expositione eius in se cunda apbózinozum.

C[]Licet mébza corporis omnia attrabant cibuz ad ſe n[ò]s ſunt ipſa equalia in virtute attractionis. et ideo est eozus inanitio in diminutione ſanguinis inequalis. Intus yo attractionis in corde est forzioz, et poſt ipſuz in epate, q[ui]re cor nunquâ admittit ſuì cibû et ſi deuoniát membra ad ylitimam ſanguis inanitione: et ob hoc non e[à] nobis ima ginandù cù videm[que] corpor exinanitum ex longa inſiritate q[ui] status coridis et epatie exinanitione ſit ſicut itus ceterorum mébzo zum. Particula, vi, de p[riſi].

C[]Est naturaliter in h[oc]e et in omni generatòc aſialis q[ui] cor attrabit q[ui] ſibi p[ed]eſt et ſp[er]lit ſibi h[uius]z validiòz i[mi] forziori attractione et ſexpulſione, q[ui] et cpar opat q[ui] dicta forziori et validi? q[ui] ſtornac? et itestina et arterie plusq[ui] vene. Et e[c] cpar est repletuq[ui] et extenſum et ſtornac? vactius et in eo[ſ]defideriu attractionis mutatur virtus attractio[s] ad ſtom et ab epate trahit, tertio virtutum.

C[]olamétum cibi n[ò]peruenit a ſtornaco ad cpar. ebulit et digeritur in corporæ cpatis et ſuerti in ſanguine. et io dignofcun[que] eſſe due ſuperfluitates citrina et nigra quas attrabit chiftis ſellis et ſplen. et decurrit ſanguis ſubtilis ſubſtaticie in venâ magnâ oztâ i[mi] gibbo cpatis que, effuſit ipsum in viranq[ui] p[tem] corporis videlicet ſuperioz et inferiozem in qua venâ ipſe ſanguis permanens commiſcetur cum multa ſuperfluitate ſubtili aquoſa neceſſaria ad velocitate decurſus ipſi? ſanguis in venas exſistentes in epate propter carum multitudinem et ſlipticitate. et cù peruenit ſanguis ad venam larga, pr[ima]ſis lateri deſtro coridis ibi cognofcitur p[re]dicta ſuperfluitas qu[as] ſugât renes et effundunt cam in veſica quarto iuuanetòp.

C[]Epar nutritur ſanguie rubco et groſſo: ſplê ſanguie ſubtili et nigro: et pulmo ſanguine digestio perfecta digestione rubeco claro et ſubtili n[æ]c ipſus. q[r]to iuuanentozum.

C[]Intestina oïa in circuituì ſut circuïdata venis numeriſ fugiètibune: qu[as] o[ra]z penetrát, p[ca]uitates ipſo[sp]. et recipiunt id q[ui] o[mi] meli? ex cibo. et arterie penetrát intestia. et ex cibo recipiunt puam p[re]tè. q[r]to iuuanetòrum.

C[]Renes cibant ſe ex ſangtinis aqua quâ attrabat: et ſu perfluitate aquosam que ex ea remanet expellit in veſica nec fuit necesse renib? habere tertia vena[as] ſibi coniuctas ad ſui cibatione ſic habuit chiftis ſellis et veſica, q[ui] to iuuanentozum.

C[]In nullo mébzo corporis ad q[ui] ſanguis p[uenit] ei, vi gestio adeo p[ic]ficitur in arterijs et venis ſicut ſaguïs q[ui] peruenit ad maſillas. q[ui] hic ſanguis transit p[er] co[z] in alſenſu et deſenſu ſui et moeſt continue moti p[ect]o[sp]is et caſeſt longa ſui moa in eis via longitudinis. vy, iuuanentoz.

C[]Supat caliditas testiculi deſtriviroz: et calitas m[ericis] deſtre mulie[mi] calitati restici finiſtri et m[ericis] finiſtre. q[ui] mébza lateris deſtri q[ui] cibatur ſanguine p[uro] calidiora ſunt mébzi lateris finiſtri. et i[mi]o n[ò] neges mébza lateri deſtri maſculos: et mébza lateris finiſtri femias generare, quarto iuuanentozum.

C[]Prin cipia arteriæ q[ui] venar[ba] q[ub]b[ui] est societas inter m[ericis] et matrices q[ui] orze ſunt ad actuì ynù discrepât a p[ri]cipijs alia[ri] arteriæ q[ui] venar[ba]. ba[z]. n[ali]q[ui] ipciut ex ſup[er]iis diſafragmatis et deſcendút inſeri? et alii ipciut ex iſerius et aſcendút ſup[er]i? vt q[ub]b[ui] còminc[er] in eis omnibus perueniat ad matrices ſepoze conceptus et perueiat ad m[ericis] et p[er] lactationis. xiiij. iuuanetòp.

C[]Do[z]u q[ui] motuì ynus ſequt aliu ſucſione recta et circulari, p[ri]mi? e[ra] inanitio h[uid]itatis mébzo[sp]. ſecùdus appetitus n[à]lis mébzo[pi] inanito[pi]i. t[erti] s[uctio] venar[ba] a ſtò. q[úrtus] ſenſus mébzo[pi] acinanitios h[uid]itatis. et q[ui]t[em] appetitus aſialis. et bic est ylthimus et dicitur fames, quarto morbozum et accidentium.

C[]D[ar]q[ui] opationu n[à] vna ſeg[ui] alia recta ſucſione et ſunt emiſio aeris p[er] ſpirituì; emiſio aeris cù ſonitu: emiſio aeris fine ſonitu: v[oc]or v[ba]. et i[mi]o cù accidit malicia alii cù ipfaru operationu ledi[mi] exinde opatio q[ui] ipſus ſequt et n[ò] q[ui] ipſam p[re]cedit. q[r]to ſcientiæ.

C[]Emiſionæ aeris p[er] ſpirituì operaſt q[er]pecto[ris] operatione aeris cù ſonitu operaſt lacert? q[ui] eſſa coſtatis: emiſionæ aeris fine ſonitu opat lacert? canè pulmonis: v[oc]e opatur guttur et lacertus eius. et yerbû c[opl]è p[linguam] et e[à] adiuuát v[et]res labia fozamia n[ar]iu supre[m]ui yuce et palatum, quarto ſcientiarum.

C[]Sedimè albu in vrina ſefidens m[edi]u est inter ſanies et b[um]o[ces] naturales: et est ex c[ibo] q[ui] operationis naturæ refugit apud connexionè ſui in ſanguine et n[ò] alitera hab ab e[c]. et ſit ſaguïs neq[ui] ſanies cuius c[à] efficiens est p[ri] mixta diſpoſitioni extra naturaz. Expositione eius in p[ra]ma p[ron]oſicozum.

C[]Ait N[oy]ſee, hoc videtur mib[ui] et compzebenditur a mensuratione q[ui] id quod natura non p[ote]ſt ex c[ibis] conuertere in ſanguinem in epate est ille groſſus b[um]oz qui apparet in aliquibus v[rin]iu: et illud quod natura non p[ote]ſt convertere ex ſanguine decurrente in membra i[mi] cibum e[oz]um est illud quod deſcendit et apparet in vrinio egrozum et aliquo[q]o ſanozum.

C[]Sanguis qui neceſſarius est ad membzo[rum] nutricionem et ad conferuationem calo[ris] naturalis cum augmentatur ſui quantitas augmentatione multa. yel mutatur ſui qualitas aut in rem acutam aut in rem p[ung]ituam, aut in b[um]o[ces] cru[i]dos et indigeſtos. aut permutatur q[ui]litatine ad augmentem cozumpitur et cozuptus in corde cozúp[it] co[z]. et v[ni]nuerat[ur] totu q[osp]i? et cozupti? et mébzo remoto a corde cozumpit memb[um] illud. et tráſit ipſius cozuptio de memb[zo] ad memb[um] quos[que] peruenit ad cor. Particula ſexta de floboromia.

C[]Arterie que accedet ad cereb[um] expellunt ſuperfluitatem in ipſis exſistentem in ventriculos cereb[zi] retinent ſanguinè ſperuáturq[ui] ab ipſo[pi]. iuuanetòzu.

Tertia

II 7

Ch Dispositio naturalis est cùs cutis nò est extensa et inter
cutim et carnem est vacuitas aliqua. 2 similiter cù repiù
cutur aliqua loca carnis totale loca vacua 3 spàlitcr loca
sunt circa arterias pp eaç dilatatoæm in eis. sed in apati
bus calidis oia ita loca replenç 4 extèdiç cutl. et cù vete
replet apostematam deccurrit aliquid ipsius mác ad pelli
culas 5 et sifacia et venas 6 quibus. pucniat ad os qò est fb apà
te. Et in summa nullù mébzo2 cui accidit apa calm qò
inueteravit in illo in disposizione remanent naturali. 7 par-
ticula septa de apostematibus.

Ch In coepore sunt duo calozes vnus naturalis cuius est
esse in fanguine 7 et alius modicatus 8 et alì pungitius 9 fb
cuius generc compbendif febis: 10 bic oicif calor extra-
neus: et calor extra natura: et calor etià acgitus. 11y, expo-
sito eius in sexto Epi.

Ch Per eadsem venas per quas transmittitur cibus a ven
tre ad membza omnia deccurrit multe supfluitates ab
omnibus membris ad ventrem et intestina temporez af-
sumptionis medicine solubilis et temporez crifiuz. Et mul
totiens accidit ferus temporez magne famis deccurrit san
guinis puri ad stomachum in sui cibum. Et flegma quod
generatur in stomacho deccurrit ad epar per illud qò de-
fert fibi cibum. 12particula. vii. de cole. nig.

Ch Uentositas aliquando coadunatur inferius et aliquen
do sub pelliculis inuoluentibus ofa vel inuoluentibus 13 la-
certis. et aliquando sub pellicula inuoliente aliquod mé-
bzorum interiorum. 14vito ingeny.

Ch In humoze cristallino yitreo et albugineo et similiter in
tunica cornæ non reperitur vene aliquie. 15fb humo2 cri
stallinus nutritur ex fudoze humozi vitrei pueniète ad
cuè p tunicà retinà babète multas arterias et venas. et filz
cornæ nutritur ex eo qò deccurrit ad caë ex tunica venua ha-
bète etià venas multas. 16.in 17mentozum.

Ch Subintrant p ea loca i nucà gbus egredium nerui ar-
terie et vene ad faciendù in ca id qò faciunt in oibus mé-
bzis. tertio iuamentozum.

Ch Membris indigentibus subtili senfu coniungitur ner-
uus mollit et mébis idigetib motu volutario diugit ner-
uus durus. et membzis vroq indigentibus coniungitur
nerius durus et neruus mollis. et membzo indigenti mul
to senfu coniungitur plures vel ynuus magnus neruus. et
mébzo nò indigenti senfu nequaqua3 coniungitur neru9
. vii.iuamentozum.

Ch Non diungitur cuti aligs singularis neruus specialiter
sibi adueniès. sed diugit sibi a membzis sub ea ex fiten-
tibus minime particula particulari nerui qui coniungit/
tur ipsius membris vt liget cutim cù eis que sibi subfìstit
mébzi et fit stat fibi itri. et fétit per illò. vii.iuamentòp.

Ch Senfu comprebitend totam cutem etiam si fibi speci
alis neruus diugatur. et similiter sentiùt pellicule sifacia
arterie vene matrices intestina stomacus vesica et yisce
re omnia. vii.iuamentozum.

Ch Non est miç si cuti que est sup lacerto cessat senfu et
nò cessat motus lacerti. 12qer neruus qui extèditur et viuidi
tur p lacertum nullam h3 lefionè et ei qui è diuifusus ex eo
extefus in cutè accidit lefio et cù excozai cut] a lacerto i,
pole è ip3 lacertù moueri et n fétire: ip3 ipole è ip3 fétire et
nò moueri. 12qer ipsi lacerto parato susciperè sufficiète quà-
titare virtutis animalis accidit lefio magna et sentit effe-
ctuie nec pòt. et B è qer motus ex agete è senfusò vo ex patie-
ti. iiij. mébzo2 et accidentum.

Ch Jectigatio accidit in omnibus membris possilibit? di-
latari et ofa et cartilagines nuß dilatan. Et ideo frequè
ter accidit lectigatio in cute et forte accidit in lacerto qui
eit sub ea. et forte accidit in stomaco vesica matrice inte-
kinis epate splene viafragmate et in corde proprie, quin-

to mozborum et accedentium.

Ch Vult? imutatiua tîn q2 in carne q6 nò absolute of caro è
sicut in mébis ceteris et relique tres virtutes sunt in ea
debiliziones 6q in oibus alys mébis. Laro ipsa mollis flu-
xus materie 2 citi? alys mébis recipit. et scario post car
nè mollè facile recipit más ipsas pulmo mollitas fui cor-
pozis vel defectòe ipsa2 triu virtutù. et post pulmonè fa-
cile recipit flur? mác2 matrix spòne bona corpozis fùt
largit. v3. vêtriculo2 et multi meatib? ei? gb? dant mác
ad ipos vêtriculos a fupi? ad iferius expellunt. - Particu
la sexta de flobotomia.

Ch Unislibet foròt mébzi virt? transmittitur ad membru
sibi proximum de membris debilib? et sic fit in membro
debili virt? quedam composita ex propzia sua virtute et
virtute transmisa. Expositione eius in prima ciborum.
Soraffis corpori existenti in quiete et ocio accidit febis
ex hoc. et forte ipsi corpori accidit similiter desiccatio ex
deblitate membrorum non nutrientium se bono nutri-
mento et cum mébza nò nutriitur desicca4 corpus. -Par-
ticula vii. de fomno et vigilia.

Ch Daz re2 opilatòem faciètiù i loco. v3. materie2 q5 fùt
in oibus apatibus humo2 qui sunt i arterys et venis idè
est status. q2 cù virt? imutatiua digestiva que est i ipsius
mébis apostematayel i ipsis venis humo2em continèti
bus est firma et forbis immutat id qò est in apatibus in fa-
niels bonà et albam temperate sube. et mutat id qò est in
venis in sedimè laudabile qò resifet in yrina. 2 hoc gen9
faniofatit non est tatum putredo sed 3tinet in se digestiv
onei. cù yo virtus hec est debilibis valde putrefactio se-
curit absoluta et egredituntur de apostematibus humidita
tes inequales et resident in yrina febricitantium sedimì
na illaudabilia. primò febrium.

Ch Multotiesi nà müdificat totù corpus i egritudib2 tpe
asfumptoïs medicine solubilis aut vomice. et tpe egritu-
dini miles qò diaria et fit igresius et egresius supfluitur per
eadsem venas quibus cibantur mébza donec pernemiæt
pdicte supfluitates de mébzo in méb2 ad venas pcedèt,
tes ab itestinis et flo. et nò est miç fi reuertit cibus a fup-
ficie cut] mâlîste ad corporis iterioa. et filr accedit ad flo3
ab epate et splene p easdèvenas quibus a flo de membza
ipsa deccurrit. tertio virtutum.

Ch Supfluitates cù ad vacuitates mébzo2 fluiùt et ibide
more lògitudie viuidunf ex eis accidit imutatoës diffi-
miles adco q9 i opatòe nafcétiaz multoties repitunf cor-
poza filia laridi arene tegule ligno carbonib amurce olì
è feci et pter hoc multis alys spèbus. ad Blaiconem.

Ch Ulrge collo matricis et cor2 receptaculis lacertus et ner
uus necessar5 diugit ad vadù tpe yus coit? senfum de-
lectat is magnu et pter mébza hec alys mébis filr gene
ratòis vt fùt oès matrices et testiculi virox quo2 glibet
h3 receptaculù diungunf nerui parui similes neruo qui
coniungit membris omnibus interioribus sicut est epar
splen et renes. xiiij. iuamentozum.

Ch Sanguis cuiz effunditur ad partes membrzi vacuas ge-
nerat aposterna. et si membzi caloz innatus egreditur ab
eçlitate sua naturali egresione multa putrefcit sanguis
ille sicut putrefcit in corporibus moztoruò. et si fuerit vir
tue eius adbuc remanens nec egresius est in egresione
magna fortificatur fupra ipsum sanguinem et imutat ip3
in fanguine. et fm dispoftòcm box duo2 statuò circa di-
geftionè et putrefactòem fanici dispoftitio fit diuerba. Ex-
positione eius in prima pronosticozum.

Ch Cù replenç vene existetes in alìq lacerto2 sàguie calo
vel sepe liuniuf ab illo apiumf 3 ea2 oza defluitib sanguis
ille i largitatè q6 i carne lacerti. et q è cè lacertum calefit
luba corporis lacerti iteri9 et exterius ineçliter et dû caro è

## Particula

in buiſmodi paſſione fit in lacerto mala cōplecio neque
lis ſentit ſesion et ſu vniſ caliditas tori lacerto fit, ca-
liditas carnis interi et exterci equalis auſter ſi nunc equita
las fit in lacerto mala aplo equalis auſter ſenſus le
ſionis et intelligas illud idem in membris omnibem. Par-
ticula vi. de mala complexione.

Chiaatur in corpe paulati humoz mal filis veneno moſ
ſus vel mortis: cui modica est actio in corpis mébza. et cù
pucuit ad poffectoſes malitie apper ſubito actio ei' cito in-
terſicit. et q2 actio in cauſis moſtiferis est ea2 q1itas non
quantitas: cōpchebimº ſoſe ſimile in egritudinis ſu-
rentibus cito interſicientibus petere interiora ſuppufſi
ſet letale paulum vel a vipera moſus eſſet. tertia exponi-
tionis buiis in.uy. particula.

ChDembra ad motu recipiut ſup ex capite dſluétex es mo
tu q1 fit p vocè mébriſ vocis accidit ſgnatia et ex motu p
manus accidit palis. et ex motu p eſtatòem accidit do-
loz spine. et ſi le accidit alys mébriſ singulis motu ſui. Ex-
positionis. vi. in. vi. epidimiartum.

ChExcellèntòres quæritate in poffitòe egritudinu et magl
dubitabilis è cōplecio mala: co q1 gen? cōploonis è res me
lior quæitate in natura. vy. ingeny.

ChPotio2c2p. 1 gnaſit egritudinu è ppatio corpis ad re-
ceprio2c pess. et pp B no moziutur oës boies tpe peltis.
nec oës in aſceſu canicule egrotant.2 primo februum.

ChMutatio acris multa egritudinè faciès et cib mult? y
putè aggranàs exercitio2p balno2p ſonì iupermodatio oef
he res nuèraſ iter res q2 ſut n2 ônæ et ſi gen? ea2p fit re2p n
nàliif. q2 ipſe res q2 ſonæ ſui ſupabùdaticè et virtutè aggra
uat in id qò pèter nam cſt traſcunt. in micropulſim.

ChIrutucæ nàles obiles obellà multoties a puis cauſis
et vtutes fortes ſi debellà ſi ſupàſt nifi a magnis cāis.
tiò cu fortia corpa pmanetria logo tpe ſana egrotat pueuit
ppe deſstructòem. 2 cum egrotant corpora debilia q1 mo-
ſestantur a ſuccesſuis egritudinibus liberantur ab egri-
tudine ſacile et enadunt.

ChLiuis è ſanitas pmanens et 2ſans forzi cæ no imutat
corp. ſenu yo neutro2p et 2o1uz deſecto2p cæ valde obiles
imutat corpa magl mutatòe. Et iòs ſeni et neutro traſgre-
dicib. 3q1itare et 2q1itate cibi modica traſgreſſio accidit
ex hoc magna leſio. et iunenib q1 leſio q1 eis accidit ex cibi
multa traſgreſſione è parua. y. filly ſanitatis.

ChLozuptio accidit aii2 pmario ex ſuo eè quòb modis,
aut ex ſui ſiccitate ſeneſcit et pueit ad moſte aut q1 ex dif-
soluroe ſut et 2tinua diſsoluroe q1 e caloz nàliſ pueit ſuc
ad 3ſupto2c: accidit et ſibi corruptio et alio mo leg2p ſup
ſufluitates ortas ex cibis et potib asſuſpt q1 qde oës ſut ex
fuo eè. 3tem accidit eis corruptio ex cāis ex ſui cègъrum
vna no recedit ab co et h2 est aer. et oë id qò tangit ipm
et mutat eius complexionè vel diuiddit 2tinuitatè eius. pri-
mo conſilu7 ſanitatis.

ChQuec2u ienues no poſse egroſtari niſi praro no mutes
eu ab aliqua de ſuis egritudinib? et toto ei? 2filio. Et què,
cu2 videbis ſuccellie egritudib? egrotare debes idaga
re cāz h2 et eà expellere. et ſic fine onbio mutabis aliqua2
ex ipſi? 2nictudib? maio2ib. 2óſidera et eu q1 è imutad'
de conſuetudine in conſuetudinem ſi illud potest ſuſtine
re vel no. vi. conſilu7 ſanitatis.

ChDoz q1 ifirmitat ſucce ſuſuis egrotatòib pp pessè in eo
rù expittè corporibus cæ aliquod box2p duo2p aut ſupflua
replecio: et tunc diminue quod ingreditur corpus. aut bu
mo2 malignus generatus in corpo2e: et tunc p2zobibe ea q
generant ipſum. et mollificare egotionem in vitro2p mini
me p2etermittas. vi. conſilu7 ſanitatis.

ChLo2p? ià debilitatù pp logà ifirmitatè vel pp cùonè vt
malù hùore idiget cibo leui facil 2vigònis brüte bonu et ſa

pozofù odo2e. q2 bon? odo2 addit in corpe et adaptat ei? co
plonè et calorè fortificat nàle. Expòne ei? in. iij. cib.

ChCultu2tai2 ifirmitat quæadmodu ſt afma calcul èmo
roy de nariu malayltera et ſilia accentiu puerl et ſikatib'ml
toties aliq ſanat et. i. k. dieb? vel i. vy. meſib? v'l i. vy. ánis,
et aliq ſanat pucris et pductòe pilo2p et genitalib? et puellis
et tpe corrupto2s métru2p. par. vi. de ignis moſtia.

ChPercuſi2u vel leſio ſca i lacert1 tipo2p ortat spafmu ſe
brie obſtupe facto2es mek2a2 magl 2i oib? alys lacert pp
vicinitate ſui ad pncipiù nerui. et iò circu2dat? ſut lacert?
ite2 ſe pectu? inter uo2 oſa2. et iu2nua2mo2ico.

ChLu diu2riuſ pèruca vua2a nimia diſruptòe et ſruit tè bûdi2
tas albugiea et egredi2 eſ cæ puèitq2 ad tunicè coznèac: ac
cuidit ex 3oue ifirmitates: 2q2 vna è caſus tunice vuce2s,
bûditatè cristallùna: alia2q2 decurſus spùs et ei? exi2t p il
lud vuln? iij. mo2b2o2 accidentium.

ChApat2a o2ta i mébriſ nobilib? iterſciuſ ſubito 2 apata
accitia i mébriſ 3itrsec? ignobilib? iterſciuſ pp ſui ma-
gnitudinè debilitatè ytuti ifirmi vel errore2 i filio acci-
dete. Exponito2e eius i primarily p2on2o2icozum.

ChCorpo2a nostra q2 no pmanet i statu2vno: no i quâitate
pp illo2 qò ipfa reſolu2no in 2q1 itate pp id qò alterat illa
ab ex 3reſſico: 2odiatia ſuit et còpe nno ad repa2tòc corrupt2-
nia icidet i 3q1itate ytus nutritia: et ad repàda corrupti
one icidete i 2q1itate poſita fuerut 2o2gia spùs: 2q2 vnuz
è pmo2 pectore: 2 alid p2 motu2 pulsus. quinta exponi
one eius in ſexto epidimiarum.

ChSupfluitates frigide cù a capite deſluat ad ſom calm
vel eu supfluitates caſe deſluat ad ſo2 fridu2i bûi diffici
lis è cura ſicut p2patu è. et cù hùores fridi ſlatici deſluat
ad ſo2 ca2b2 bûi diffici è. et cù vèter è our? èi eo vomi
è difficultas 2p multo magl diffici è cura. vi. hùia ſaſtati

ChDolor vebemès ex ſicitate è difficil curatòis aut ipſo2i
bilis et multoties accidit h2 ſiccitas cù apate calido i epa
te generato. xy. ingeny.

ChNeminè reperi patièt spafmu ex apate calo i cerebro
liberatù eè nec audiu2. S3 bi tres modi ipſimi. vy. gacii
dit ex replectòe memb2or2u2 nervo2or2um aut ex buminore
m2ozituo2 membra mozdente: aut ex frigiditate forti p
quam est instar glaciei in neruis recipiùt lepe curaz 2o2u
decimo ingeny.

ChLephalea generata ex caliditate vel frigiditate est for-
tis. et cepbalea generata ex ſicitate est debilis. ex humi-
ditu aures nullo modo accidit doloz. multitudo yo bu2
m2um in capite generat grau2edine no cepbaleaz niſi ex
eis accident opilatiosc et 2m quantitatem opilatiosc tunc
accidit cepbalica. y. miermir.

ChApoſtemata o2ta in radicibus aurium no opo2et te re
primemè in npció: quæadmodum alia apata multa. 53 2o3
te facere 3ritum medicari. 2ea medicaminibus attracti-
uis attrabentibus humozè ledètem ex 2iterio2ib? corpo2-
ris. et 2oc ficia ſupapposita p2 ipſis medicaminibus opera
tur: nec vnq2i conſulimus cozum repreſſionem niſi perra-
ro: et cù modice repreſſu2i do2loze absente 2 müdificato to-
to co2po2e p2rius. iij. Miermir.

ChApoſtemata o2ta in radicibus aurium cuz incipiu2nt re
solui ſponte noli mouere aliquo modo. Sed com2itte tunc
totù negocium nature que ſi colligit ſanie2 aperi tunc ea
2cuacua ipſor2um faniem aut reſolue illa medicaminib?
2confume. tertio miermir.

ChLu mă acuta fuerit i oculu2 a capite 3cipimus ab euone
corpi2s v'l p2flòmiam vene p2 solonem vètris p2 poſt bee
ab euone capitis spăliter p2 gargaritimu vel attractiòem
măe ad partè 3zìa per apoffito2em fici2p. et ſimuli? et ali-
q2 apim? venas pulſariles v'l 3icidim? e2as q2f ppe aures
vl. 2. tipora. 2 poſtmodu2 ip2s o2l medicāur. iij. miermir,

Tertia

Iis

Impossibile est generari in pectoze et epate apa alegma
ticui. quæ pectus est majoris et fortiortis soliditat! quæ alia
ad que peruenit hæ materia. et epar nò soluè est solidius; fed
huc cù imutat cibus et alterat eù a fua nã. et sìtur non intrat
corpus diafragmatis aliquatoque ppter eius soliditatè fleg
ma viscosum vel sanguis grossus et specialiter nerucã par
tem eius. vii. pulsum.

Cui epar et stons sunt debiles onis huiù fine dubio ad de
structoës paraſt. et ideo necessaria è eòp forzatio ſt continue
Ouum yo itestino cum debilis est virtus nò ſperat ori
ri inde maliz: ſenes; et splen vel ſunt debiles ſunt ex illis
in qibus nò est fiducia venièdi ad malus: ſed fit ex eis le
ſio inter lesionem intestinozum; et inter ſtomachi et epat
lesionem. vii. ingeny.

In apate pectoris toſi et epatis vel alicuius mébri colli
vel capit! liga manus et pedes. et in apatibus pedum liga
manus. tertio ingeny.

Epar et ſplè ſut mébra magis parata et magl apta ſuci
pe ſeliroſim ex frequétoæ ciboz grossoz viscozoz et ſi
militer rencs et ex ſeliroſibus mébroz ipsoz alioq est idif
solubilis et aliqua difficilis diſsolutoïs. xiiy. ingeny.

Curare ſtudeas cura vigili vt nò accidat epati ſpleni et
renibò ſeliroſis. et multoties accidit ſeliroſes hùbittibus
apa caln aliqo istoz triuì mébroz cù frequèter cibos ſu
mùt qum bumozes grosos gianţ et viſcosos. xiiy. ingeny.

Cui intecia grossa vlercanç vel plagaf faci cura ipſo
ru. quæ groſsa ſut et carnoſa et iis exis ſutur medicamia et mo
ranſ. iteſtinaq subtilita tarde curanſ. et itestinu ieuinum
ſpàliters nùqua cura recipit cù accidit ſibi plagà pp tenui
tatè ſui corporis et ſubrilitatè ſenſus et multitudinè venarù
eius et continuum tràſitum colere pure per illud in quo
sterper est pura. vii. ingeny.

Lozicic è i manifeito corporis spàlitas quæ iest quod in
co retinet et pſiftit ex humiditatib fluenib ad cuté egcd
est grosſus et terreu. et hoc accidit veſabies et inſirimitas
noiata excoziatio et lepza. vltima medicinarum.

Accidit ptisius paulatin pp apostemata indissolubilia
vel pp apata ſenſui nò manifeſta in micropulſibus.

Nò plògaſ collectio ſaniei in apatibus calis yltra die
vigefimù et i apatibus frigidis yltra ſexagesimù. Exponi
tione eius in prima pionoſticorum.

Nò pot epeentù gn accidat cozi peltis cum adef tis
mortis. et mora ſequitur malà còplonè cor dis et oiu2 mem
broz corporis zpionè malà quàtitate magna et magie méb
broz ſimiliu nò ſequi moſs cito. et illà que est specialis
mébuis organicis ſequi mora ſubito quam forſis ſinco
pis pècedit. quinto ſcientiarum.

Impossibile est cù mutenf oës arterie vlr i cordis paſ
ſione rône ſocietat! ſue ad mébè egrotù. et mébù pp qò
patitur cor pze alys membriſs ſibi vicinis è pulmo et poſt
pulmonem epar: et poſt epar diaſragma: et poſt diafrag-
ma pectus. vii. pulſuum.

Cui he cae oës aggregan ſi videlicet humoz subtili
tas mébzi raritas aeris tinètis calitas et medicia diſpè
ſate virtutis vebemetia et infirmi cito resoluif apa: et qù
ſubito aggregantur bis ſia fit ſium. Expositione eius
in ſepto pionoſicorum.

Egrotantium moſs accidit altero iſtozum modo: aut
accidit infirmo crisìs mala perfecte malicie et moſi ipſo
die aut resoluif virtus infirmi paulatim paſſati et moſi
ſubito abſo crisif. iiy. crisìs.

Cito Moryſes. neceſſariu è ſp hæmoſa ſubita fine crìſi
ipoffibile è pia ſat in declinatoë egritudis nifi accidat ipſa
pter peccatum qò accidit in firmi.

Cito egritudo que ſedaſ abſo purgatoë manifesta aut
exitura magne quantitatis in maligniozem diſpositione

ſuè ſuit reciditatur. tertio crìſis.

Còs modi qibus moſtis qmoſi fine crìſi tres ſut. ipmò
moſs que fit in pno paroxiſmi ſebris. ſecùdus est moſs
que fit in statu paroxiſmi. et tertius est moſs que fit in de
clinatoë paroxiſmi ſebris. et B min alioq accidit. iiy. crìſis

Còniu supſuittatù corporis eòmo est euob? modis aut per
corpo circidàta ipſas q a ſe ipas expellut et excutiut aut
p egratione ſupſuittatu ipaſ p fluëtiu a corpib que ipſas
circundant debilibus non valentibus cas conſtringere
nec retinere.

Caucas lenire ventrem in principio apostematum ani
et circuiacentium membozum: nec prouoces yinam in
principio generationis apostematum in veſica virga et re
nibus: nec prouoces méstrua in principio generatois apo
ſtematis in matrice et eius concuitate. et nò prouoces yo
mitum in principio apostematis ſtomachi vel meri. et cù
guttur et ſipmu oiz et lingua et qò in oze è ciputiur apari ca
ueas a gargarisatoë. qz gargarimus in locis hù copara
ſolutòi ventris in apostemate intestino: et puocatòi vii
ne i apostemate veſice: et vomitui in apostemate ſtomaci
vmeri. iiy. ingeny.

Capposito ſicie i loco occipity est yn de potiozibus in
uaminibus ad phibitoem fluxus mæcæ ad oculos. et B hu
eri nò o3 nifi poſt ynuersalem euacuationes corporis to
tius. xiiy. ingeny.

Capposito ſicie attrahit que ſunt in profundo corporis
t euellit apostemata multe vuriciei p medicinis ceteris
attractiuis: que facièda nò est nifi ſit totu corp? pùs eu-
cauari. qz cù apponis ſiclas i mébzo corporre repleto mäſ
ad ipm attrabris magis. et ideo cum apponis appone eà in
pce remota a mébzo patiète. vt mä ad oppoſitu ſicut vi-
ſimus attrabatur. xiiy. ingeny.

C Memeto q medicamia resolutiua opata ad medelas
mébzi alicui? repleto corpe magis attrabunt ad méb? et
replet ē cuacuat. et ideo cù medici apata calida qù
liqua no cóſidas in diſpenſatione resolutiuonifi nifi poſſ
euacuaueris totum corporis. xiiy. ingeny.

C Medicia resolutiua cù opaſ et pno resoluit id qò retine
tur in mébzo: et attrahit ad locu resolutiòis plus materie
qua resoluerat. et io durate mä in fluzu et deſenſuin méb
bzo patiète opanda ſunt tuc phibëtia et repmëtia ad fo-
tificatoës mébzi euacuatoë facta pùs. vel attracta mä ad
diuersum. y. ingeny.

C Putatualiqui q illud qò est valde ſtipticuì ſit potius oï
bus ſtiptic et inſtrictoë. et illud qò est valde resolutiuonu ſi
iuutatiu? potius oib? resolutiuis qibus idigeit ad resoluti-
onè. et nò itellexerut q qlibet ista? duaz virtutuì quato
magis est fortiotato magis gianatur ex ea fortiot voloi i
mébzo apato. aq a ſtiptico pp ſui ſtipticitate gianatur qd ſu
mile ſuſioni ſine ztritoi mébzi ſubam recolligendo et re
ſtringedo nimia reſtrictione a medicaminibus yo acut
que resoluif maxima resolutioë gnaſi i mébzo apato qd
ſimile cozofioni, et ideo ver temperatu2 in qualibet iſta-
rum duarum virtutum est melius quam tranſcendens
quinto miermir.

C Non refrigeres neq repzimas berisipilam nifi purga-
tù corp? ſit p ſolone vetris pùs cù medicia purgare colas
qz ſi pittis refrigeratoës et reſpicione an eionè fit for-
tis expulſio a mébzo habente berisipilam ad méb? no-
bile nobilitat! magne. xiiy. ingeny.

C Dunc magnu canonè excellent! puſiòsio o3 te hère ſem
p in memoria tua. Et è còmíſce i medicia diſpèſata ad pro-
positu? et itetòes aliquà multoties medicias alias icoue,
niètes ppoſito et itetioi illi q medicine ſin nò nueniàt ipſi
ppoſito non debent ſiari ipſi yel sibi aliquaten? nec etu
am aduerſari, yu. niemir.

## Particula

Cait Mors, sicut immiscemus maſtice que est medi-
cina ſtrica cù solutius ad coſtatòs oris ſtòi, et phbi-
tionez abboiatois medicinaſ solubiliu et vomica: et sic
imſicem? oragag, ad phbitòs nocuſtii colloq. i. iteſtis

CLita reſolo ſpùs et ſincopis accidit ſtrititate huo? ei cu
ius huo?res ſut modici et ſtibles. Et ſi egritudo hec cù ſapa
te cipis yel ſtòi fuerit nò curat aliq. mo, qvirt ei? pp apa
qòcibù, phibet è pempta, xy, ingeny.

C Imposſible è tè here vn. yna medicinà ad medelað oium
corpo? qz. diuerſitas còplonuz corpo? et etatu reqrit oi-
uerſas medicinas. et pp bác cám oz te habere duas medi-
cinas paratas vnà ſoſtozeð oibus یرtranibus eus ei, et
ialiam debiliòre et ipſas iuxta necſſitatè cù opus fuerit iu
mifcere. tertio catagenie.

CLudo? ſit extra naturam. qz. cum curſus corpo? ſit ſe
cundum actionem nature et naturalibus dominans vice
rit ipſus ad cutem ipſa humiditas non mundatur. Expo-
fitione eius in prima afforſizmozum.

CL explicit particula tertia.

CL incipit parricula quarta continens afforſizmos de pul-
ſibus et ipſoibus ſignificationibus.

## Alſus est cauſa

duorum iuunam/
num, hoz primù

melius et potius est conferuatio caloſis natu-
ralis. et fecundum est generatio ſpiritus. tertio
decimo pulſuum.

C Spès pòder! noiatì i generib? pulſiuu è meſuratio tpiis
dilatatòis ad tps get! qò èp? illò. et tpiis ſtrictòis ad tps
get! qò èp? illud. qz qòl? hoz duo? têpo? idubitàt h3
odinatòdez nàli fm vnà quàq. etatè qì qnìq guberna t3
nàm. et quàdoq mutat a natura; in megapulſibus.

C Lognitio pòder! qòbèdi! i pulſuvalde ſoſti, et citra hùc
nullo mò spiebèdi potef pòdus aut còpzebendi còpze-
bensione a yeritate remota, vy, pulſuum.

C Signù qò ſignificat ſoſtirudinez virtutis ſemper nec
fallit est pulſus forſtis equalis. et ſimiliter est pulſus ma-
gnus. Particula, vi, de kloboromia.

C Nouiter geniti pueri pulſus è spiffus et velox. ſenis yo
è paruus et tard, et reliq. etatu pulſus è medi? itervtru-
qì iuxta ascèſionis et deſèſionis fui gradù. qz etatis iuue-
turis potiſume è pulſus magn? et forſtis cui magnitudo
è ſoſtitudo diminuìt fm degradatòez: adeo q fit i senectu
te puus et debilis. Et a tpe natiuitatis vſq ad ſtatù iuue-
tutis addit pulſui magnitudo et ſoſtitudo: iuxta ascenſio
nis gradum, xi, pulſuum.

C Puliſus tardus debilis et paruus he spès tres cù pueni-
unt ad ſui yltimù ſunt valde timende: et hoz dìni ſut i
ntia dubitatòe, et nò èita de magno et ſoſti i yltio. qz velox
i yltio è ſecurior et salubriòr tardo i yltio, xiiy, pulſuum.

C Puliſus ineſtibus i paroſiſmus ſignificat q ca inequalita-
tis eius est certa mutatio egritudinis. vel, n. mutat egru-
tudo in méb? ignobile et liberatur egrotàs. vel mutatur
in méb? nobile et deſtritur. et non ſignificat ex iequltà-
te impari aliquod certum, quarto pulſuum.

C Puliſus ineſtibus parilitatis ſignificat q ca inequltatis è
certa mutatio. et contrariu buiuis ſignificat q ca ipſa est
mutatio incerta. x, pulſuum.

C Oes spès pulſus iequlis vytra vnà pcuſſionè ſequuì ma-
là còplectionè cordis inequalè aut pectè aduenientez ſto
ſue virtuti. x, pulſuum.

C Virtus debilis in ſeipſa raro facit pulſui ieqèle fm plu-
res pcuſiòes. et ytus forſi et ſeipſa aggrauata multitudie
hùozu fac pulſu ieqèle fm plures pcuſiones. x, pulſuum.

C Primus status virtutis debilè z parue facit pulſum val
de debilem et valde paruum. et ſecùdus status virtutis ô,
bilis mutat pulſum in appositione digitozum ſupra arte

riam poſitozum in mutatione que dicitur cauda ſozicia
tornatilis velocitate ſecida. et status virtutis deſstructe et
diffolute magis illa mutat pulſus in mutatòez q noiatur
cauda ſozicina finitina. x, pulſuum.

C Puliſus forſt pcuſiòis tactu forſtiter pectièt et filr spès
pulſus duri qz modi ſpuliis tremuli et ſpiliu, yvi, pulſui.

C Nunq iuenit pulſus valde magn? yel valde ſoſtis tar
dus. qz ti multoriens inuenis pulſum valde magnum ve
locom et non tardum. x, pulſuum.

C Puliſus ſinet hec oia. i multa ſoſtitudine: et multa di-
rici fm q pot repiri duricia cù multa magnitudie. cuiu-
ſtrictio è mag? maſſeſa et mag? apparè oibus oiuoq. aliq.
qz pulſus ſtricti ſtrictio è iecognita et necſit nec ſentit:
mò aliquo p[]ncipi mot? ſtrictòis eius. p[]zimo pulſuum.

C Omnis egrotatio que vertit pulſum in p[]ſiſtitudine cù
augmètur elongat et ſoſtifica adducit pulſui inequali
tatem significantem q corpus arterie truncatuz est et re
dactu in minimas partículas non p[]uctas. i micropulſu.

C Inequalitas est coſzumptio parilitat? fm quamc[]uq[]s p[]ſe-
ciem: et imposibile est inueniri pulſum inequalitatis parilita-
tis niſi raro. cum vero p[]eſtis est parua facit pulſum ine-
qualis parilitatis: et cum magna pulſum inequalis impa-
rilitatis. in pulſu paruo.

C Est al[]lo sp[]lo calio[]z ſua n[]ali et sp[]lo arteri[]a: fridior[]z ſua
n[]ali vel q[]s, et ſimiliter è cordis. et accidit aliqt[]iæ q[] cor-
pus cordis è frid[]i? ſua ſp[]lone n[]ali. et ſuba re[]cirdata-
rù a vètricui: ei calio[]z v[]e[]r, et ſit pulſus ſt c[]filis pulſui n[]
ali. Et filitudies baz: egritudinu decipiut et faciut erra ſi
multo ignóates ye[]z et p[]itifimos medic[]um, q[]v, pulſuum.

C Disoluta virt? paruus debilel et ſp[]iſu valde pulſu opera
tur. etrituayo et grauata facit pulſum inequalè et inozina
ti: et vertit pulſum in cù inequalitate que est ſmchemè
tiam et magnitudinem: et he, p[]pze ſunt et maxime inequli
tates y[]tut et rite. et eius q[]dem que multum leſa est par-
ti etiam que multum leſa ſunt magni. in pulſu paruo.

C Loadunatur in ſomachi oze multoties humoz malus
qui mozd et eum et frigidat operatur: q pulſum paruus
ineq[]le: imparè, qz paruitas pulſus eueniæ ex eo q[]o in-
frigidat est maior illa que mozdet. et e[]qultas pulſus eue-
nièz ex eo q[]o mozdèr è maior illa q[] frigidat. p[]ma ſeb.

C Nozdicatio oris ſomachi vomitus naſua: ſingul-
tus angustia et deſectus. barum quilibet p[]assionum facit
pulſum ſp[]iſum valde et debilel et quandoq[] velocez mo-
derate. contrito y[]o ſomachi ab[]q ipfarum cauſaruz ali
qua facta. q[]z que accidit a cibarye nullam habentib? etu
te aggranatib? et moſletib? et[]qitrate ſola. et filr q[] fit q[]bus
d[]a humidis ſluétib? i q[]os iſrigidatib? et n[]o mozdètib?
i p[]ſu pulſu raz puu tard[]u et debilel opa[]k. et pulſu paruo.

C C[]u è i arteria mala sp[]lo iequlis humidioris vel calidio
ris ptis fit pulſus maior z velocior. et cù est partis fridio-
ris yel ſicioris fit pulſus minoz et tardio: x, pulſuum.

C In pnº oiuq febriu er p[]rurredie mor? ſtrictòis arterie
è valde velox q[]o signu è valde remotu a falzo. et oz te ma
g[]s ſidere i h[]o signo i ſitroitu cognitionis q[]i. i aliquo alio.
et filr è pulſus i augméto et additoè. ſed in tempore status
motus et reſtrictòis et dilatatòis est velox. q[]v, pulſuum.

C Quotieſc[]uq iuener i pnº febriu pulſu aut magnu: aut
alienu a duritia nullo modo talis febri è febri etbica.
è cù pulſus è forſt i magn[]ab[]q duricia manifeſtu signu
est q[]o est febriu. et cum inuenis pulſum debilel paruum et
arteriam duram tunc est febriu etbica. q[]v, pulſuum.

C Cum multa materia frida puènit ad cor tpe p[]ncipu ac
cèſionis febri venit egrotans ad ſatum p[]ximum mor-
ti, et hec ſignificat mutatio pulſum eg[]titate magna et tar-
ditatè raritatè et paruitate: que tria debilitas ſi ſequatur
i quàtitate multa egrotàs moritur ipſa hoz. xy, pulſiuu.

Quarta

i 19

Cum pulſus arteriartum omnium est debilis virtus ani
malie est debilis et ſeipſa ex male complexionis corpozis
cordis cauſa vt cognitum est. et ſi hoc accidat i aliquo me
brio corporis tunc illius membi soluz complexio est ma
la. Et cum vnus eiusdem arterie pulſus aliquando eſ debilis: et aliquando fortis non est tunc virtus debilis in ſe-
ipsa. ſed tamen est ibi multa materia que aggrauat et stra-
gula virtutem. xvi. pulſuum.

Et uene membro egrotanti p[]ozime ſunt parate imutari
mollicie[]t d[]uriciet: et uene remote a meb[]z egrotate non
ſunt parate imutari in illud niſi p[]iterpoſitōm cordis i
ter ipſas et membrum egrotans. x. pulſuum.

Cum est infrigidatum corp[]s? cordis in ſeipſo caſeſtactus
humectatum vel deſiccatu multum ſecundum domini
um male complexionis in ſe dominantis facit pulſum ob
bilem. q[]u[]p[]er ſtis cecidit in cordis virtute. et cum est caſeſa
cutus aut infrigidatus ſanguis et ſpiritus qui continetur a
capſula cordis vel est caſeſtactus vel infrigidatum corp[]s?
capsule cordis vel pulmonis et potêditur illa mala com
plexioſas ad cor. nec dominatur in eſ co[]zpo[]re ex bis ſit
immutatio pulſus alia ab ea que fit ex p[]erſte in cordis vir-
tute cadente. xii. pulſuum.

Cum ſanguis et ſpiritus contenti in corpore cordis aut
a corpore capsule cordis vel pulmo[]bis immutant ſuas cor-
plezioni in ſiccitatem aut humiditatem non mutatur cauſa
nec eſſularia ei? ab eo q[]u[]b[]i[]s ſerat q[]u[]t adiutas et f[]ri-
giditas ſunt que immutant cauſas. xii. pulſuum.

Cum pulſus vene in statu crisīſ est multotenti inequalis, et
maſſime cum in crīſi ex maſſim[?] labo[]rum pulſus factus flui-
ctuans ſpei est q[]u[]b[]i[]s ſignificat ſudo[]em. pulſus autem our[?]
non ſignificat niſi vomitum et ſudo[]em. et pulſus altus e[]
ſignum commune omnibus ſpeciebus enactionis. et ſi
militer est pulſus forſtis. Cum autem est pulſus magnus
ſignificat motum nature ad exteriora corporis: et non ad
interiora cu[]li ſanguinis nart[]i vel cu[]li alia re. iy. crisīſ.
Cum augmentatur calo[]z corporis p[]rimo immutat pul-
ſum in magnitudine. et cum augmentatur magis addit
magnitudini velocitatem. et cum plus illo auguetur adiu-
git velocitati ſp[]erſitudinem: et cum infrigidatur corpor
p[]rimo quod apparet in pulſu est tarditas: et ſecundario
tarditate[]z raritas ſequitur. et tertio ſequitur paruitas ra-
r̥itatem. ix. pulſus.

Cum ſterie cum circundantur ab aliquo quod eas impel-
lit. et loca dilatationis earum impeduntur ſue alius bu-
mo[]z fit ſue apoſtema ſunt pulſus inequales in ſuis icti-
bus. et ſimiliter cum multu ſanguinis in arterias vel ve-
nas ſluit ſunt pulſus inequales eadem inequalitate. Et
in ſumina quotiensu[]t aliquid impellit arterias forſi
impulſione vel opilatet eas ſunt pulſus inequales in icti-
bus ſuis. x. pulſuum.

Cum Mollicices instrumenti adducit magnitudinem in pul-
su et dominium in corpore et adducit paruita
tem. Et q[]u[]t dis[]poſitio frigiditatis in corpore adducit par-
uitatem. et dis[]poſitio mollicici instrumenti magnitudi-
nem fit tunc pulſus equalis. Et ſimiliter contraria addu-
centia equalitatem virtutum cauſarum immutantium
pulſum per cam equalem pulſum faciunt. et putatur tinc
g[]o is cui[?] talis ſtatus est in ergotat[]o ſit in ſuo statu nāli
n[]o est ita vt g[]libet pulſus nāli ſit e[]cōli inter extrema
nec quilibet pulſus equalis ſit naturalis. ix. pulſuum.

Cum ſteadmodu ſegtur pulſu fluctuantem cum e[]p[]u? pul
ſus v[]imiculofus ſic ſeg[]t v[]imiculofus c[]ui ſeſſant ei? motus
magni et remanet in eo vn? motus pulſus vermiculofus
est motus valde minimus ſimilis motui formicarum.
est in eo vera inequalitas. tamen p[]ropter eius paruita
tem n[]o comp[]rehenditur a ſenſu inequalitas eius. et talio

pulſus est magnus paruitate debilitate et ſp[]erſitudie, nec
inuenitur mai[]o[]n nec debilior pulſus nec ſp[]erſiō. illo. et
inut velocitatem et non est velox. p[]rimo pulſum.

C[]e Resolutione virtutis in principio ſui ſequitur multoti
ens pulſus vermiculofus. et in fine ſequitur cum vermi-
culofus. et deſectione virtutis abſo[]ſe feb[]ze vel cum feb[]ze
parua ſequitur pulſus mutatus in debilitate et paruitate
tarditatem et raritatem. p[]rimo in micropulſis.

C[]it pulſus durus in feb[]ze effimerā putrida et ſeb[]ze etbi
ca pp aliquā c[]a[]p imutātiu pulſus: n[]o pp ſeb[]ze. T[]a p[]pe-
tas ſeb[]ze inq[]uāt[]u ſeb[]ze n[]o tenet aliqu[]e ſatu ex ſtatib[]a
duricii pulſus: et ſecundum magis inuenitur pulſus ou-
rus in ſeb[]ze ethica. p[]rima ſeb[]zium.

C[]uidetur pulſus ſp[]afmati q[]u[]e v[]ehemēs ſit et magnus: iſe
t[]n[]e[]q[]u[]r u[]p[]aruus nec[]q[]u[]e debilis est: n[]o t[]n[]i inq[]uāt[]u apparet e[]
g[]d[]am v[]ehemens et magnus. recipit. n. p[]cuiſio eius que i
equalis est et est quaſi ex ſaliente ſurſum commoranz tre
mulo ſimilis. In pulſu paruo.

C[]uies interior[]o[]n non p[]rohibet ſuam certam cognitio[]n
eſſa q[]u[]re o[]ſ. t[]n[]i percipit: b[]ec cognitio in pulſu valde for-
ti cum tangitur strictio tactu. v. pulſuum.

C[]non tangas arteriam in aliqua ſpecierum pulſus stri-
cio tactu ne impedias virtutem. quinto pulſuum.

Cum virtus est forſtis et corporus arterie durum et cauſa
nec eſſaria est multa fit pulſus tremulus. et cu[]z aliqu[]e n[]to
rum e[]ſ deficit tremulus pulſus non fit. decimo pulſuum.

C[]uirtus debilis debilitate multa non facit pulſum ve-
bilem tantum: ſed facit ipſum paruus. et p[]ropter eius par-
uitatem facit e[]m p[]erſi[]fum. Et virtus forſtus pulſum p[]ro-
pter ſuam forſtitudinem magnus ſi a cauſa nec eſſaria n[]o
mutatur. xii. pulſus.

Cum pulſus vermiculofi cauſa est virtus debilis. et pulſus
fluctuantis est multa humiditas et aliquando instrumentum
tum molle. x. pulſus.

C[]henerale in quolibet pulſu inequali accidente aut opi-
latione; aut impulſione facta in stomacho: aut bumo[]zib[]a
quantitative ſuperantibus virtutem aut mala comple-
ſione inequali que cor[]di accidit q[]u[]e inequalitas in vna p[]
cuſſione est forſtior et durio[]z: ſi in multis percuſionibus.
ſo[] debilitas i pulſu ſi[]gt q[]u[]e ip[]ſi? ca[]ſ est mala c[]oſplexio cor-
dis. Et ine[]cōliitas i pulſu n[]o est pp debilitate[]z adiunctam
aliq[]ui cauſarum quas nunc d[]i[]zimus. xii. pulſuus.

C[]n bidropiſi v[]trea per id q[]u[]d[]g[]reca[]t in v[]ertre de b[]um-
ditate dilatan[]t vene et infrigidan[]t ſit[]q[]u[]e pulſus v[]zg[]ed a[]
duriciā paru[]n? et p[]erſi[]ſus maſſe cu[]i ad e[]ſt ſeb[]ze. S[]b[]idropi
ſis carnoſa h[]umectare corporis meb[]za u[]ora o[]ia et ma
defacere. et ſic pulſuus fluctuat[]e opera[]. xy. pulſuum.

C[]nemin[]e ſcio liberat[]u ab apate lateris cui? pulſus e[]vo
rus n[]imia duricie paru[]n? et p[]erſi[]ſus valde. xvi. pulſuum.

C[]no att[]édas motum arterie ſcom ei[]us triplicé dim[]eſſo
n[]e: qu[]eadmodu motu[]s cor[]p[]o[]di rati vel to[]zatilie et ſimi-
lium. Sed confidera illius motum rotundum eſſe qu[]
admodu e[]ſ motus pile. q[]u[]m motus arterie manifeſtatur
ſen[]ſui perfecta rotunditate. vy. pulſus.

C[]nun[]c[]ui inuenitur pulſus tardus valde et paruus virtu-
te exſiſtente forſt i[]ctias ſi cauſa nec eſſaria ſit diminuta n[]
mia diminutione. ix. pulſus.

C[]p[]ulſus ou[]a[]p[]er ſuſſionu aliqu[]i e[]p[]er c[]oſplexiōe mala val
de et p[]u a[]d uritie arterie. et aliqu[]i e[]p[]er n[]imia duricie et vir-
tute o[]bili e[]l ex groſſitie aut m[]l[]titudine h[]uo[]z. x. pulſus.

C[]uirtus in statu e[]cōlitatis a motu p[]hibita repleſo e[]m-
ta aut opilat[]o e[]t aut impulſione aliqua in stomacho facta
pulſum campolum operatur. x. pulſus.

C[]p[]ulſum incidentem operatur instrumenti mala com
plexio inequalis.

C[] explicit quarta particula.

## Particula

Inincipit quinta particula de vinis.

In portet in obbus febribus cujus febris sit egritudo i venis vt vt plurimù illius in quo tendis còsideratio i vina, z ideo qui habet lateris aposterna oporset et p[ur]tì, cò fider are i eo q[ui]s expeuitur, inde i vina, z nò h[est]e q[ui]n c[ui]s apate later]us fit feb. Si vò egritudo fuerit i vè tre e[n]o fuerit c[ui]s e ca febris t[em]o n[os] n[isi] vt [s]ideres egone? e[n]t si fuerit c[ui]s e ca feb. t[em]o c[ui]s B[]t vt [s]ideres i vina, p[ra]cris.

C[]spostafibus residentibus in vina in febribus putridis melior est q[ui]s ex bumo[re] putrefacto fit qui digeritur a venia ecircitur est q[ui]s fit in vina bipostafis resístes alba lenis et equalis absque odoze malo, prima februtum.

Omnes partes vina in coloze et substantia equales si significant victotam et dominium nature fup[ra] mo[br]um, et id q[ui]o congregat yentostatem in vina est bumo[z] frigi duo qui significat longitudinem mo[br]i. Expositione ci[mi] in se[cto] affo[ri]no[rum.

C[]melioz vinis egrotantium est que similis est vina p[er]fecte sani, et est vina còpleta digestione vina cùs equi sì substantia et coloze declinante ad citrinum tinctum vt tubcum clarum, s[]porius ad citrinu tinctus q[ui] ad rube[] clari, yelutis si aqua acciperes et ei aliquid aquositatis sanguinis vel citrine colere p[er]miliceres, se[primo] crisis.

C[]lau labilios sp[er]bus omnibus vinarum est illa q[ui] est pulchri colo[zi]s est i[n]s in ea nebula alba lenis t[em]tina, p[]cipue cum resídet i fundo yasí[s]. et c[ui]s nebula ipsa pendet i me/dio est minor p[ra]tua, et c[ui]s ipsa nebula eminens iufp[icie] est t[ario]z s[]coa, he tre sp[er]s sig[nt] digone, et sp[er]z alia[que] ovi y[es]c aliq[ui]s sig[nt] egone; et reliq[ui]s sig[nt] destru[to]z, p[ra]cris.

C[]spostafis laudabilis compr[eb]enditur rebus duabus, vina ipsarum est vt nò fit diſiuncta et diffusa fed coaduna t[em]t alia vt ita ſit obi[ue] bo[zi], q[ui] vina q[ui] est fine sedumque i vina bo[ra] de cide i bo[ra] alia c[ui]s fedimè apparet significat digestionem egritudinis non eſſe completam, p[rimo] crisís.

C[]spostafis laudabil perfecite digestiò[s] significat q[ui]na[tura] superauit mo[br]um et Incipit exp[ellere] bumo[ze]z cauſante mo[br]um, z poſt ita i bonitate est vina que emit tur[is] turbida poſt cuju[m] emissionem statim resídet in ea residentia laudabilis, q[ui]s significat q[ui] natura inceptet ope t[ari] et in p[ro]ximo operatio eius p[ra]ſicet. Ad inor[no] vo in bo[titate] ilto ſecundo modo est que emit tur[is] turbida z po[ſta]ea clareſcit, nec resídet in ea residentia, et hoc significat q[ui]tempus digestio[n]is est remotum etiam q[ui] natura cepe rit operari, p[rimo] crisís.

C[]resídet necesario in vinis eozum quibus accidit febris ex quiete et ocio[vel] multitudine cibi residentia muta, eozum vo quibus accidit febris ex cibi indigentia vel labore seſque terminatur mo[br]us abſque alia[que] resídetià in ipso[zum] vinis, z ſufficit ad significationem digestiò[s] ve appareat nebula alba continua in ſup[ficie] y[ie]c vel in medio pendens, p[rimo] crisís.

C[]ſebris cum accidit ex bumo[z]ibus crudis multum erit sedimen in vrina, z c[ui]s accidit ex bumo[z]ibus colicis non erit oino aut erit paru[m]. Expositò[e] c[ui]s in pronosticis.

C[]urinis omnibus in firmorum peioz est vina subtilis et clara que p[pr]pri[es] similis est aq[ui]e et e[ſ]vltima emiſſio, et hec est valde remota a digestione minus tamen malæ est q[ui] emittitur subtilis et clara et statis fit turbida, et hoc signifi cat q[ui]nuis nondum natura agere inceptet tamen in p[rimo]s[]cra ita istam secundam in malitia est que emittitur turbida; et p[er]manet turbida; et quod significat q[ui]materia inceptet pati digestionem et non intendit ad aliquam p[ro]tagationem, p[rimo] crisís.

C[]emittitur in vina in quadam passionum renuz amur et subtilis similis asſellationi que emittitur in principio

egritudinis epatis que parum magis est languinea Thyl la, se[cto] scientiarum.

C[]urina pinguis cum coloze inequali de genere colere ſi significat calo[ze]m febzilem liquefacere p[ing]uedinem. Et vina pinguis cum coloze et substantia similis colo[zi]s olei significat calo[ze]m febzilem liquefacere carni, et hec ſi significat destru[ctionem], quia caliditas liquefaciens carni nem fo[ſt]ior est caliditate que p[ing]uedinez liquefacit, iu, expositio[n]e eius in ſecunda epidemiarum.

C[]velox penetratio et ex p[er]tus y[ine]que similis est igr[ib]tudine que dicitur diabete, et ipsa vina quidem est i[n] fi ne vltime elongatione a digestione et d[ig]e[ſt]ior vinis, et hec significat mortificationem quandam duarum vir[t]utu naturaliz[ui] mutatitие, v[iz], et retentine, p[ra]cia crisís.

C[]spostafis nigra significat aut caliditatem igneam aut frigiditatem multam per que mo[ſes] accidit virtuti natu[rum]. Et bipostafis plumbea accidit ex frigiditate multa tantum, p[rima] crisís.

C[]omnis vina perueniæ de nigredine est i fine malitie adeo q[ui]nemè vidìe mingètem vina nigra, cuadere, ferum cùndum autem nig[ui]s significat destru[ctionem] maiòsum. Nebula autem nigra in medio significat mino[ze] destru[tionem] q[ui]s nebula in medio pendens, p[rima] crisís.

C[]urina alba subtilis vina habens in ſuperficie nebula[em] eminentem vel in fundo resídentem nigram ſeu ſu[n]com et vina habens còsp[ora] similia farro vel similia fruſtis longis ſunt mo[ſt]ales. Et similiter vina nimis fetens vi[na] ne p[inguis] et vina dicta oleagina omnes hec mo[ſt]ales, he he, vina significant mo[br]um, in natura ſui eſſe ma[n]gnum. Particula se[cta] in temp[or]ibus egritudinum.

C[]omnis colo[zi]s qui est in vina excepto albo citrinu et ru[bo]c significat pernitiem vel maliciem, et similiter qu[ie]quid apparet in vina exceptis bis tribus bipostafi vide[rum] licet vel nebula p[é]dèti vel natanti ipa i ſuperficie laudabile, tunc certum est q[ui] digeritur egritudo paulatim et cum exútura non accidit fibi crisís, t[er]tio crisís.

C[]um egritudo est tardi motus prol[ix]a de conſuenidie est in ea fieri crisís per exitur[am] p[ra]cipue ſi minjerit eger v[rinam] tenenti crudam temp[or]e longo. Et ſi minjerit v[rinam] ipsam plurimam in qua ſit sedimen resídetā laudabile, tunc certum est q[ui] digeritur egritudo paulatim et cum exútura non accidit fibi crisís, t[er]tio crisís.

C[]um egreditur in vina aliquid ſimile fruſtis o[de]ci vel fruſtis lentie significat q[ui]boc est ab epate, et c[ui]s fruſtis il[ia]tum ſunt similia carni significat q[ui] fit a renibus, et c[ui]m ſint similantia fruſtis longis significat q[ui]sint a vesica, et fruſta aſsimilantia farro in quantitate et d[ur]itie non alba ſi n[ig]nificant q[ui] liquefacio est in carne et in neruis, fruſta ni gra significat q[ui] liquefacio est in carne ip[en]sis. Et v[rin]a pinguis significat liquefactionem p[ing]uedinis, et v[rin]a similis v[ine] iumen[tor]us significat multitudine groſſi bumo[zi]s, p[rimo] expositio[n]e eius in se[cto] epidemiarum.

C[]ait Doyles, didici ex verbis Salient in crifi sub còpèdio q[ui] melioz vinis egrotantium que mingunt e[li]a i appet ſedimè laudabile, et he vina laudabilis vocat p[ro]q[ui]z natura perficit ſuam operatòem et digerit m[am]n mo[bi]. Et banc ſeg[ur]t i bonitate vrina que emittiſt turbida z poſt emissione clareſcit i qua resídet laudabil resídetià, et hec significat q[ui] natura ingerit opari et p[ri]xo p[ra]ſicet ſua[rum] operatòem, et hec eſſe ſecunda. T[er]tiaq[ui]s i bonitate est que emittiſt turbida et clareſcit nec resíderet i ea resídetià alioq[ui]t, et hec significat q[ui] natura ingerit opari nec p[uen]it ad t[ep]ro digestionis, et banc ſeg[ur]t i bonitate que emittiſt turbida et remanet turbida, et h[rem]otioz èa digestione q[ui]s p[er]cedent est q[ui]eta, ſeg[ur]toq[ui]r eam que emittitur clara subtili, de cide fit turbida et hec sig[nt] q[ui] natura nondum ingerit operari, iſ tamè i p[ro]xio incipiet. Et v[rinis] omnibus p[eri]o[est] que

Sexta

izo

emittitur subtilis & remanet in sua subfrigitate & hec signi
ficat prævium eignis totales in inforti tpe & futuro.

C. Explicit particula quinta.

C. Incipit pticula, vi. de ligtionib" egritudinu specialiu.

Ignificationes

apopleria cōpere,
bēdun p dispoſi
tōes i spiriti, fi auferat motus ſpūalis totaliter
est apopleria maiors peios, et ſi ſpiratio et ex
ſpiratio est cura & anguſtioſa paſſio gdem foſi
ſtis est & metalis: no tamen pori filias, et ſi pūſi ſit oiuſueris
nō ciuſſé odis aliquando ſolens: paſſio gdem est ſoſt:
ſed non tenetur pori filias. Et ſi pūſi ſit vnius odis paſſio
est debili qua ſi medic? oia machieſ est possibil cura ei?

C. Amiſſo pūſi ſit aut ex defecto eutut pector! monent
aut ex nimia friditate i cerebro diſante, quarto afforſi.

C. Despitieta ex ſola calitate abſis, mae cōzuptoē est filis
despientie eminenti ex potatocē vini, et illa que fit ex co-
lera citria habet ſollicitudinem et tristiciam: cuīus iſeſio
ſi augmentef et mutef et coleram nigram qualiſ maniam
facit, vi, afforſiitzimozum.

C. Sternutatio i egritudib" longi, excepti egritudib" pe-
ctor et ſignu boniu, q[ui] sigſt eſiginem et ychensionem utut
i cerebro exſitem. Ex poſitōe eius i pina pronomſticozum.

C. Propum ſignum ſpei replectōis que fit ſm ututem est
grauſdo: ſpei replecto is que fit m[ui] ysaſt ex tensio, par-
ticula ſexta de flobotomia.

C. Accidit q[ui] ven exteriozes ſunt plene extenſeq: nec ſut
interiozes ita ſicut fit vel ex caliditate vel hoza balnea-
tionis cum aqua calida, et accidit q[ui] ven exteriozes ſunt
vacue et inanite interioresq[ui] replete ſit ex foſti frigore.
re replecto venarum exteriozes non est ſignum multum ian
guis niſi duobus pactis, p[ui]muz est equalitas calori i iteri-
oribus et exteriozibus corporis, et fecundum est ex calo ex-
trancus q[ui] non ambit corporus, ut et febris adurens, par-
ticula ſexta de multitudine.

C. Accidit nobis ex chbimis mordicatiuus q[ui]to[rum] sp[es] egris
narium a chbimo q[ui] moſdet paſſum illo accidit p[ur]itutus,
za chbimo q[ui] moſdet amplius illo accidit bozzipilatio. Et
a chbimo q[ui] multum moſdet accidit tremo[ni]z, za chbimo qui
moſdet mag[ui]z ilſto accit ſcables. Particula, vi, di multitudine.

C. Ait Moryſes, attède qual[er] poſuit or[ia]z iter p[ur]itut[ri] et ri
gor[ē] et tremo[ri]p grad[em] humo[ris] mordicatiuui tantu[rum], ad-
dens i ſipca pticula additamentu ad pb[ā]dum ca q[ui] dixit i
pticula ſua de rigore et tremore. Et dico q[ui] no ſt eiueri-
tas aliqua iter ea que dixit bic[ord] tremore, et ea que dixit
ibi de rigore, q[ui] vtrius dictu est veri, nam p[ip]lo[rum] ſtatui
b[it] ſententio cosuſé: q[ui] no diuerſiſcaſ forſtutuo & debili-
tas humo[ris] mordicatiuui niſi p[ari]vietatem loco[rum] eius, q[
]niam p[baui]n et particula ſua de rigore et tremore q[ui] h[ui]o
mordicatiuui i ſatu opilat[i]sis eſt i c[ute] tantum, et facieſ
tremozem est i oibus membris que ſunt ſub c[ute] et b[oc] e[ver]
verum. Lomprchendimus igitur nos ex eius dicto q[ui]
p[ur]itutus eſt i ſupſicie cur i no[mi]z i ea parte q[ui] diuſiug[em] carni.

C. Accidit hoibus ex multitudine flegmati, dulc[em] multus
ſomnus, et ex multitudine flegmati acetoſi fames, et ex do-
minio flegmati ſalſi ſitio, et ex onio flegmati crudi ceſſa-
tio fitis. Particula ſexta de multitudine.

C. Beneratio ſancti fit ex onio caloris naturalis ſup[er] ipſis
bumo[ris] digerendis et imurandis, et tunc ſunt egritu-
do et volo: foſtiozes et acuitur feb[ris] et forſtifica[re], et cum
eġredi ſancte remanet memb[us] inculume ſicut erat. Lu-
vo ceſſat calo[rum] naturalis vel tepet nec p[ot] penitus dige-
tere illos humo[zes] p[pter]em ſua debilitatem: no generat
i[u]mēbro ſancte nec volo[rum] ledens ipſum neq[ui]s feb[ris]. ſu-
p[re]ſit et corruſiſ ad eo q[ui] deſiderat nimis eius abſcifio in
ſoto, et ſimile accidit ei a quo recedit feb[ris] ſi apparuerit.

i co ſigna expe[mi]tia mor[te] nec ap[pu]erit ſigna p[noſt]icā-
tia boni. Expositionis eius i in tertia epidimiarum.

C. Melácolia cōpōſitā c[ui] freneſi significat i firmi verbo
rum multitudo, quandoq[ui] q[ui] est ex ſignis freneſis et taci
tur naturali multitudo: q[ui]q[ui] est ex ſignis melancolie, iy,
expositōis eius in tertia epidimiarum.

C. Euacuatio ſuperfluitatis augmentata habet ſicri aliq
iſtarum trium partium, aut ſoluzione venیر, aut vzia
aut ſudore. Et cum natura ſponte ad aliquam iſtaru[rum] tri
um partium declinat in euacuando ſuperflua subtrahit
ſe a duabus reliquis. Et ideo cum per ſudorem crifis ſie
riq[ui]z constipatur venter et rectinet v[rinam] necessario, et ac
cidit egrotāti rigor et poſt rigorem ſudor. Prima exponi-
tionis eius in ſexta epidimiarum.

C. Desiccatio lipitudinis que est in oculi, et ſudoris qui e
in facie ad ſimilitudinem pulueris significat malum. Et
similiter obſcuritas viſiis in egritudinem acutis ſigni-
ficat mortificationem viſibilis virtutis. P[ra]ia exponiſtōis
eius in ſexta epidimiarum.

C. Signa ſi fuerint valde mala ſintq[ui] accidentia vel egri-
tudines; et facies egroti appeat p[ule]b[ia] nimis ſimilis ſta-
tui naturali hoc nō significat malum, et ſi signa fuerint &
bilia ſintq[ui] accidentia vel egritudines facieſt eius ſit val
de diſsimilis statui naturali hoc ſignificat malum, ſexto,
expositionis eius in vi, epidimiarum.

C. Nemo melancolicoz[ui] ſe xper[ers] alicuiu[m] timo[ri]s n[ò]
timédi: que egritudo cum ſuerit pura quod timeſt; videt[ur]
ſibi ynu: et c[ui]s egritudo est compoſita q[ui] timeſt; videtur,
ſibi duplex vel triplex. Et ex bis aliq[ui] ſunt qui timet q[ui]
ſliber rem ſm egritudinem ſui foſtem. Expositionis eius
in ſexto epidimiarum. Et vidit iſuper i p[is]a p[articula] Ha-
lienius. Virtus aſialis ſegtur compoſit[em] corporis, z no
men melancolie et timo[ri]n in lingua greca idem ſignificat.

C. Cus fluxus fanginis narium tpe ſanitatis ſit ſangine
malo opoſt[em] corporus reparari ſanguine bono per c[ui]bos
grossos venas replentes ſicut est ſarrum, lac, caſeus re-
cens, carnes pozcine agnine, et edine. Et non cum fluxus
fanginis narium tempore ſanitatis ſit ſanguine multo
liu, expositionis eius in ſexto epidimiarum.

C. Unum ex veris et magnis ſignis ſignificatibus in egris
corpo[ribus] foſtitudinem est oculo[rum] ipſo[rum] apertio
et clauſi ſicut in ſui tempore ſanitatis, quarta exponiſtio-
nis eius in ſexto epidimiarum.

C. Loſores lingue ſignificant chbini dominium exſistentis
in venis que ſunt in partibus epatis renum t[em]vſcere, et lin
gua nigra est cui dominatur ſiccitas maſima et ſignifi-
cat ſebzem adurentè. Expositōis eius i ſexto epidimiar[em].

C. Libum vnetuſo[rum] et cibum Dulcem ſapozat tantum q
est ſanu: egri ycro ſapozant vnitera cibaria expeſt] bis
ouobus fecundum egritudinem ſuam, v, exponiſtionis in
ſexto epidimiarum.

C. Sudo[ri]tōs et colli i partium pecto[ris] ſignificat debi
litate[ut]t] a[li]a[is] frequ[es] idigestio, et eius cor[po]gb[ieſt] alii
qua putrefactio et panis grossus ſigt lúbicos i vēt[re], vy,
expositōis in ſexto epidimiarum.

C. Inclinatur aliquis medicorum et putat ſanguinem ſup
abundare in corporz[em] et non ſuperabuſat et hoc accidit ex
caliditate aeris aut ira ut feb[re] quem admodu[rum] accidit
mari dilatato et ipſum purat eſſe diminutum et non dimi-
nutus eſt, et hoc accidit ex frigiditate ipſum ad interioza
corpo[ris] impelléte ſicut mari accidit fluctuanti. P[ra]ima
expositionis humo[rum].

C. Colera nigra est valde morſiſera c[ui] apparet aut i p[is]u-
to vomitu eſgestione aut v[rinam]. et poſt e[ca] colera citrina c[ui]
apparet pura et c[eteri] humo[zes] ſut mino[rum] nocu[m]eti c[ui]
apparent in aliquo iſto[que] ſecundo exponiſtionis humo[rum].

## Particula

C. puttule cù apparèt i ligna files granis pentadactili ni
grì significant egrum nò vince re fecùdo. Et cù appa-
ret in digitis manuiz in quacunq febre aposterna nigp-
rimile grano ozobi cum numio dolore significat egrù mo-
ti in quarto die. -Particula fexta de signis mortis.

C. Multotiens egredium cum vomitu vel egestione chi-
ti nigri quoq egressio quâdoq significat bonu; sed cole
ra nigra cu credit cum vomitu vel egestione significat
culicul. qu cu malitia est gnata aduştio eius. min? tii per-
culosa est colera nigra que fit ex adustione multa fecis fa-
ginis. et piculofoz est que gnaſ ex aduştione colere. ipsa
n. magis nocet mébia ex plurima corzofione corzodés.
-Particula fexta de colera nigra.

C. Is qui h2 tinuà experientias in bis ouob chimis fa-
cile cognoscit cám, quare egressio colere nigre a corpe est
signi piciuli. Is vò qui nò exptus est admirat? et dicit vi-
ces egressio aliici? nocuti vel valde nocuti a corpe signi-
vstructòis nullo mò potest esse. Eadem particula.

C. Lú egritudo est maior ytute morit fine dubio egrotâs
toc hoc significat ex co op vides signa defect? digonis ang
métari de die in dié. Et quàto magis plongat egritudo
tato magis morialis signa apparèt. Particula, vi. de tem
pozibus egritudinum.

C. Impossibile est aliq tpe appere signu significas vigôes
quâdo sigt melioatoës et maximam bonitate. Æs fang. expeſi
a corpe z iudo? et exiture appères suo tpe z loco sunt vi-
les; z iuriles non ſuo tpe apparentes.

C. Signa digonis ſiſt q[ui] eger lauf z ſi significat q[ui]
neſsario accidat ſibi crisís. qu[ar] poſſibile è q[ui] q[ui] egritudo
dissolua p[ar]ulatin lògitudine diez. primo crísis.

C. Supfluitas cuinfluitem membri corporis significat dif-
positionem que est in membro cuius ipa est superfluitas
et ipsa digesta significat sanitatem ſui et indigesta signifi-
cat egrititudine. vnde yn ynuquoq hozum trium generum
significat digestionem ſibi proptiam. Egestio nàq[ui] que è
ſm dispositionem naturalem significat digestionem ſa-
cta in vêtre. et vina significat digestione facta tantú in ſpi-
titus instrumentis. prima crísis.

C. Jacere corpe supino z apto oze fine gb? nò est ſtertio ſi
gnificat hec accinitia debilitat? vlebziatate vll dissolone.
ſecùdo motuum lacertozum.

C. Mania accùs ex humore melico est min? mala ea que
accidit ex aduſtione colè citrine. et ea q[ui] est ex aduſtione co-
lere citrine è min? mala ea q[ui] est ex cola nigra. ex humore
vò flegmatico numq[ui] mania fit.

C. Ex buòze lùpabùdátè i corpe cerebzi q[ui] puenit ex adu-
stione colè accidit melia et mutatio médis cù curu velo-
ci. et i atatu febriu aduretiu mixtiones accites pueniut
ex acutis fumositatib? q[ui] cereb? afcedit. iy. ſciarum.

C. Dis q[ui] patiuntur scotomiam z vertigines ex cerebro ac-
cidit oculozu obſcuritas caſus z revolюtion ex re modi-
ca. z patientibus scotomiam z vertiginem ex oze hòli coz
dis tremor z fastidium accidit. z deide p[re]ſcripta accidè
tia accidunt eis. iy. scientiarum.

C. Ex patientibus emigraneam aliq ſentiit doloz èt cra-
neu. et aliq ſentiut ipſi i, p[u]ſù capit p[u]cnire totù. Et do-
lor in emigraneo p[u]uenit ad finè diuیدetè uoua partes ca-
pitl. et cù doloz è ex vêtôſitate fit cù dolore téſio iucta.
Et cù ex ſuperfluitarib? colicis ſentif doloz morzicatib?
Et cù ex multitudie hùoz ſentif cù eo granedo. et cù ſuiu
gif cù grauedine coloz et calitas illi multi humores non
ſunt acuti. tertio scientiarum.

C. Notº ligue è ex 7º pari parium nerni cerebri. et cù leſa
est po expra z ps finitra cerebri i loco generatiois cuiu?
paris septimi: onis egritudin bis? è i de patòde taciturnita
tis. et cù leſa est aliq ptii ipſa? tuc accidit patièti dissoluti.

onis aduentus que dissolutio ledit motum lingue ſectum
dum ſui medicunt. ledit etià mébia alia quâdoq[ui] ſiut
ſub caput. quarto scientiarum.

C. Signa frenefis ſunt. xvi. z ſunt vigilia: ſomnus ingeta
alienatio métis que paulatim crescit: febriis acuta conti-
nua; obliuio p[re]ſentium: modica fitis. et ego incipit curre
re et ſurere: p[u]ſutus malignus z ſp[il]ſus paruus et de
fectiuis cum duricâ: deceptio pilozum a vêlrib? vel ſiti
pularum a parietibus. lingue groſtios. et nigredo: dolor
ofteriozis partis capitæ: ſiccitas lippitudinis oculozum
et ex vno ipzoque emisſio lachyrne calide: flúxus gutta,
rum ſanguinis a naribus: ſalibus auditus: leſio virtut! mo-
tu in corpore toto vel p[ro]ze: z in figura decubit? aciet
ſirmus p[ro]ſtratus: z cum difficultate reſpondet. et ſigna
bec ſunt aliquando omnia ſimul: et aliquando pro maior
ri parte. quinto scientiarum.

C. Flúxus ſag. narium cum est factus ex p[re] in q[ui] est apo-
ſtema est laudabilis. et factus ex parte contraria est illu-
dabilis. tertio crísis.

C. Quecùq[ui] ex aialib? z p[lat] crescut velociter ita veloci
ter finiut vità ſià. Exponis ei? i ſeda epidimiáz.

C. Decurrunt in aliquibus egritudinibus acutis humores
mali in pulmonez; quantitas quorum est modica nec ge-
nerat apoftema. et ipis excentibus per ſputum putat qui
non expertus est in scientia medicina q[ui] egrotans patra
plecresim vel peripleunoniam et non est ita. Expositionis
nus eius in vi. epidimiarum.

C. Tuffis maligne cauſa est aut flúxus flùes a capite: aut
vlicus; aut apoftema in aliquo instrumentozum ſpiritus
et ſanices collecta in p[ect]oze. tuffisq[ui] ſecure cauſa est: et ma
la complexio instrumentozum ſpiritus et humores gutta-
ris yel canne pulmonis. et tuffis ſecura in febribus cum è
est nimis foſtis caſeſat faciles partes p[ect]ozi et pulmonis.
et augmentat potétiem febris et foſtitudinem ſimil est. et cum
est debilis et per longa interua la monet membra ad at-
tractione z bumiditatis ſubtilis tèrperate quatitatis que
fetim diminuit et calorem febris. Expositione eius in vi.
epidimiarum.

C. Cà mali ſpiritus eius videlicet qu[ui] operatur sicut dixi
mus lacertus p[ect]ozi. et cà etià qu[ui] opà lacertus qui i
fra cofas exſit est altera barum trium cárum videlic
virtutl defectio conſtrictio inſtrumentozum ſpiritus. ca-
zò dominas. Æ. coz. et pulmonem. malum at ſpiritus qui
fit caloris dominio tatum. Æ. coz. et pulmones cognofcim
per ſpiritus velocem foſtem et ſp[il]ſum et emſionem ae
ris calidi et ebulientis per expropriationem cum ſuſſatione
Et ſpirillum malum qui fit virtutis defectione tatum co-
gnoſcimus per ſpirillum nò velocem neq[ui] ſp[il]ſus et c[it]ut
aeris liberum ab inſufflatione oris zvilpositione nariuſ
ſe conſtringentium exremitate ſui: z que dicuntur folia
poque c[ui]z aer attrahitur. et hoc est illud quod significat
poſtiffime virtutis defectio. AD alium vò ſpirillum qui
fit in conſtrictione instrumentozum ſpirituallium tátus
cognofcimus per diſpositionem p[ect]ozi q[ui] videtur ex-
tendi in magnam exſtensionem et ſpirillum velocez et ipſi
ſum et emſionem aeris abſque inſufflatione. q[ui]to ſciaru.

C. Tuffis accidit ex mala complexione equalivel incaqua
li que est in pulmone. et cum ip[sa] mala complexio est cali
da parum pondus ſpiritus immutat. et cum est cala mul-
tum generat deſiderium attractionis aeris frigidi et po-
tus frigidi: et cum prolongatur generat febrem. Et cù co-
plexio est parum frigida generat deſiderium attractionis
aeris calidi et potus calidi et cum est frigida multrus et fo-
titer repletionem generat in pulmone. quarto scientiarum.

C. Signum significans diſpositionem pleureſis est contu-
nuus dolor qui non diminuitur per appositionem cata-

Serta

izi

plasmati. Et signu significas magnitudinem pleurelis et ei maliciâ eâ augmentatio viscofatis Ispiti et pribitiotico egris sus ei viscofitate et tenacitate sui in mébrie egris. Expositionis eius in prima mo Boz acutorum.

Quicunque ex sui nâ similis est ydropico huic cito accidit ydropifis. et similiter quibus est similis prîfico cito accidit pittis. Et quicunque filius est melácolico ei cito accidit melácolia. et id est iudiciu in qualibet egritudine. et similis e in accidentib[us]. et q[ui] est cito mobilis ad loquend[us] ma. la verba cito incidi in perimitione mentis. y expositio nis eius in sexto epidimiarum.

Et dixit in tertia expositionis eius in tertia epidimiarum q[ui] domini isenfato mobili et yalde veloci accidit p[er]miotio mentis ex modica causa. et ei qui est extra h[us] non accidit métis permiotio nifi ex causa magna.

Coloz albus viridis significat epar apostematu e[que] et coloz viridis niger significat splenem apostematu e[que] et coloz albus p[er]bitticus significat apostematum pulmonem. et colores hi sunt cum ipsa apostemata minime sunt accésa. Expositionis bumozum.

Singultus significat malu in eo qui habet epatis apata. Et psalmi in patiente vigilibus similiter. et tuissi in ydropico supeuciè significat inortè. Et sternutatio forte supeuciens ip[s]onte ei qui singultus patitur significat dissolutio ne singultus. Particula fecit ex lignis mozzis.

Mala cóplexio cordis ouobus modis est: aut in humiditibus fibi necessaries: aut in eius corpoze duro. Et ma la cóplexio exisitens in suis humbiditibus est c[ui]z iectatione totius cordis et mala complexio ipsius cordis duri est abscis iectigatione sui. xy. pulsum.

Ex febris ethica multotius p[er]vocent p[ro]pter apata epatis et h[ui]s que n[on] curata sunt recto modo. quinto februum.

Inciruatio vnguiu ptifim significat cuius causa e[que] vepulmonis. et denigratio lingue significat febris: aduerunt: et permutatio coloiris corporis in speciem alia[que] a specie coloiris permutati: cuius causa est splen: debilitatem epatis posttendit. p[ro]pulo scientiarum.

Signa malice ascendentis supra hec eructatione acetosa post cibi assuf[atione]. Isputuz multe quátitatis molle ardoz in bipocundrys. gurgulatio que non accidit nifi post receptione cibi p[ro]h[ora] mal[que] ptifis: tristitioria: et accidés aie file acci denti q[ui] accit melie melice. et doloz vêtris forti p[er]ueniés i aligb[que] ex ipsius vcf[us] ad ipsin: q[ui]z[ui] alig[ur] vomuit cibuz post te pus. aut sequéti die. necq[ui] inueniut remediu nifi p[er]vomiti u secessum. z[ec]vigatione bona. tertio scientiarum.

Retractio ypocúdri furli[s]que e[sp]alle signu apatis diafragmatis: q[ui] statis apper ab ipsi p[r]nicio. Et similiter cu[que] firmatur fregens retractio est ypocúdri ad sui yltimú. et in hoc aposternate dy afragmati[s]is fit pullos aliq[ui] inequalis paruus: aliquado inequalis velox. et aliquado inequalis ipsi furli[s] tremulo similis. tertio scientiarum.

Accidetia c[ó]comitâcia ap[ar] lateris q[ui] n[on] deferunt ipsum sunt quâdoq[ui] febris acuta: doloz p[ung]itiuus in latere. ips ritus paruus. et sp[er]fus. pulpus dictus ferra: et tuissi q[ui] freqn[er]t fit cui sputo: et aliquando fit fine sputo. et hec significat aut y[el]ocem mo[tem] aut egritudiné longam. y. scientiarum.

Signa apatis caloris in epate sunt octo. et s[ui]t febris adu rens: fitis forti: destructio appetit ex toto: rubedo lingue in p[r]nicio et postmodu nigredo ei: y[om]it ex colere vitelline in p[r]nicio et in fine eruginose: doloz lateris ex[tr]i ptéd[es ad furcula, et sp[er]liter cui retrabunt ypocúdria furli[s], tuissi parua: quâdoq[ui] senfus grauedinis et puncture dep[è]s ius in latere ex[tr]ito; et quercela patietis multotius de co[si]s posterioribus: c[ip]spuec e[que] c[ui]r ex ipsi generatioc[ie] e[pi]nictu ipsi costis: et i[ca]rceratio e[ge]stioris p[ro]pter apost formula etiam si epar debile n[on] exisit quinto scientiarum.

Qui habent egritudinem dolozosam i meri dolozes sentiunt iter scapulas: p[ro] eo q[ui] meri supra os spine est prote, s[ui]m. p[ro]pulo scientiarum.

In aposternate epatis generato in p[re]gibbi: doloz et muus tuissi magis accidit: q[ui]s in eo q[ui] generat i parte c[ui]s, cau: adeo q[ui] senti: q[ui] furcula retrabi: inferius. et in apate generato in p[re]coaui destructio appetit. fo[z]itudo sitis vomitus colericus. et fastidiu accidenti magis q[ui] in eo q[ui] generat i parte gibbi. y. scientiarum.

Aquositas sanguinis subrils quâdoq[ui] emitti cum egeſtione in egritudine epatis ex mala expositione frida: q[ui] mulotiens est fine febrze: et c[ui] p[ro]longatur egritudo sequi: e[que] febris: q[ui] sanguis epatis co[r]rumpitur: et qui non attendit h[us] egritudinem nec expertus est vilipendit buinſmodi fe z[em]bem vel putat egrantem n[on] febricitare. i. scientiarum.

Egritudo inducens dolozem capitis vel est in partibus omnibus que sunt extra cranium: vel est in omnibus partibus que sunt infra ip[sum] vel est in aliqua partium capitis. i. genere arterie tantum et vene: et in genere eruci: et in genere pellicule et i genere cuti: est egritudo in subſtan[zia] corporis cerebri: et ſcire loca egritudinis veracter res difficilis est et labozioſa ad quod n[on] peruenit nifi qui iſp[er]cit et vidit illud ſu[n]ce. Secundo miernr.

Doloz qui o[z]itur ex ſepio ſ facile et c[ito] decurrit ad locu[rum] vicinum ſue origini ſicur accidit in dolozibus habentibus ſummam forſtitudinem et ſummum labozem: vt ſunt doloz emicranei et doloz galec et dolozes nervo[rum] tenso[rum] in longum vltima tenſione: et c[ui] d[olo]r est in p[r]nicio nerui et c[ui]s vltimo egrotans dolozem n[on] ſentit in interioribus corporis cum doloz est in pellicula ſita ſub cute que cum e[rc]coziatur inuenitur continua cum ea accidit doloz tensus et dormitans. ſecundo scientiarum.

C[um] doloz est in pelliculis of[ſa] circumandibus patiens ſentit ſenfum dolozis in interioribus corporis: et imagina tur q[ui] ipſe doloz est in corporibus ſto[rum] of[ſi]us: et p[lu]res vocant per ſo[ra]to[rum] of[ſi]us, b[unc]e dolozem. et b[uc] ſecum corporis magis accidit ex labozem, ex ſecundo scientiarum.

Specialis doloz arterie et vene videtur domino buiis q[ui] ſit doloz corpori t[é]ſus ad modu[que] chorde, et doloz carnis longa tenſione tensus nullatenus inuenitur. y. scientiarum.

S[udo]z[em] frigidus imposſible est venire a locis in quibus est acuta febris. Nam ſi ab bis locis perueniret caleſteret a calo[ze] febris. ſed venit a locis que i[mi]n[er]frida ſut p[ro]pter ex[tract]um iam naturalem calo[ze]m. vel p[ro]pter vicinitatem ſui ad extinctionem. et b[uc] ſignificat aut mor tem aut longam egritudinem. ſed tunc significat longa egritudinem cum in corpoze multe ſuperfluitates frigide dominantur. Expositione eius in quarto afforſi.

In pluribus longa[que] egritius in frigidantur d[igit]i. 3 in feb[ri]bus ethicis caleſiut p[ro]pter modicam carnem in digitis et[bi]cop[or]t. et demonstrat q[ui] febris iam est in méb[ris] radicalib[que] collocata. Expositio c[ie] i. ſecunda p[ro]ſtico[pr].

S[ap]oz ſu[d]o[rum] ſanozum est kafue: et similiter est i egris: ſed tamen parum permutatur eius kafugo et declinat in ſa po[z]em b[umo]ris dominantis qui egritudiné generavit. J. Expositione eius in ſecundo epidimiarum.

J[mp]zime manu tam supra ypocundria tensa in p[ri]ncipio egritudinem ſuaru: et cognosces per illud ſi in eis est apoſtema calidum. apoſtema durum: inſlatio ſanies: aut multum ſtercue: et egritudine ipsa cognita incipe dissolueret ipſam. Expositione eius in ſecundo epidimiarum.

Deſtructionis appetitus ſo[ſan] causa est b[umo]ris aliquis in o[ze]ſtomachi eſſens: et ſo[ſan] est epatis natura. S[3] c[ui] p[er]ſtis buinſmodi est er natura epatis accit ex egructione appetitus quodam p[er]ſimum egrotanti deſideriu n[si]mo[]tis q[ui] n[on] ſapit. J. Expositio c[ie] ius in tertio epidimiarum.

q

## Particula

Apostematibus omnibus laudabilibus est quod magis
apparet exterius; post hoc eò habet caput acutus, et ap-
tibus oibus est peius quod est bis contrarius. Ex apatib*
digestius laudabilis est cuius digestio est equalis et non bis
duriciæ circumcisa. Ia expositione eius in vi. epidiamia.

Spalmus accidens ex pectusio vel ex medicie solubilis
potioe significat malu. et rius accidés tetanù patièt mor-
té significat ipsa hozæ. Particula. vi. de signis mortis.

Si quis patitur ylus intestinozum et accidit ei sitis for-
tis et apparèt post aures eius pulte nigre similes granis
ozobii moritur, et crura ad que chimus deffuit difficile cu-
rantur. Particula sexta de signis mortis.

Intestinozum aliquod vulneratum ex colera nigra nul
lo modo potest curari; et vulneratum ex colera citrina dif-
ficile curatur. et similiter est status aliozus mozbozum in-
teriozum. Particula sexta de colera nigra.

Egestio lenis còtinua bona est que non precedit nisi post-
ponit hozam suam naturalem quantitas cuius secundus
comparationem eius quod assumptionem est de cibo. et cum
côgregantur omnes iste propzietates quatuor in egestio-
ne opozet tunc q[ui] fit egestio cocta que digestionis cibi su-
gnificat bonitatem. p. Crifis.

Eccidit rei cuius digestio et decoctio consumata est iam
et exiccetur humiditas eius causa caliditatis fortis in meb-
bum que funet in circuitu stomachi et que sequuntur ipfus
et funt coam eo. et et leuis descendat existens subtilio p.
pter debilitatem virtutis faciétis penetrare et dàtis cibù.
Egat autem leus còtinua significat p. seipfa sanitate digestio-
nis et foritudinem eius et signiat ad buc per accidés q[ui] pe-
netratio cibi est secundum q[ui] oz. et significat iterù per hoc
quoniam est in aliquem membrozum que sequuntur vérum
trem caliditas supflua ex apate vno nega alia re. p. Crifis.

Egestio leus còtinua que egreditur in hozæ in qua egre
diebatur in sanitate mino: et opozit secundum comparata
tione cibi assumptioni significat illud quod aliquid ex eo re-
tinetur in intestino ozbo et intestino colò noiato aut in ali-
qua ip[er]graciliu intestinozum etiam illud quidez no bo
num est imo malum. p. Crifis.

Egestio que non est digesta est alpera non continua et subti
lis seruæs cibi illius cuius est supfluitas q[ui]litates. p. Crifis.

Coloz viridis fit cum incipit fieri color niger. et video ma-
la est egritudo in qua apparet yomitus viridis egestio vi-
ridis vel vina viridis: quez colozeem sequitur color niger
in aliquo predicto zum. p. Crifis.

Egestio similis loture carnium recentium significat ve-
re debilitates virtutis epatis. et egestio sanguinis groſſi be-
ci similis significat epar esse debile in sanguinis actione.
primo Scientiarum.

Sanguis qui primo egreditur cù egestione pinguis. sub-
tilis. et cù prolongatur mora egreditur sanguis niger groſ-
fus de genere colere nigre: posita in fine egreditur colera
nigra putrida. primo scientiarum.

Superfluitates male que in epate et mebris alys conti-
nentur expelluntur quando: fozitudine ipſuzus epatis
et mebroz: et egrediuntur egestiones tunc diuerſo coloru
zodozum malo zus similiter et vline. Et in bis errant plu-
res medici non experti et putant egrotu mozi esel p[ro]ximù
the euacuationés sepe fiunt poſt mora egritudinis abſiq
apparitione figno: digestio nis. primo Scientiarum.

Aliquibus egestio sanguinea et aliquibus yomitus san-
guineus accidit: quæ ad modu eius cuius manus yl' pes in
cidif vel ei q[ui] amisit exercitiu. vel ei cuius retineſque
fanguis emozoidarum vel ei cuius retineſque sanguis menstruus yl'
fanguis ani et ab eis p[er] egestioné vel yomitu zegredi ve-
rus fanguis flect sanguis iugulationis. sanguis yo q[ui] caſi
dif-
ruptiois apatù digestio is accidit et egredi ab illis ta p[er] ſu

perius et p[er] inferius è filis sanguis feci. primo scientiarum.

Egestiones sanguineæ ex egrotatione epatis ſubito emit
tuntur. et ex egrotatione intestinozum non emituntur:
ſubito. Sed primo egestiones colorice egeruntur que
multus mozment. et deinde egestiones ipsas coloricas ſe-
quuntur rafure intestinozum. et postmodu cù ipsi rafu-
ris emitritur sanguinis pa[ra]. ſexto scientiarum.

Egestio sanguis que egreditur ab epate retinetur per du
os vel tres dies. et credit poſsea p[ro] qui primo fuerat: nec
egreditur cum eo rafura. et hec duo significant non esſulee
ra in intestinis. ſexto scientiarum.

Egestio cuius color est citrin'tinctus purus accidit quæ
do effunditur de colera citrina ad ventré res plurima pu-
ra. et egestio viridis significat q[ui] permixta est ei colera que
eſt et erugo eris. Et nigra egestio significat q[ui] permiſe,
per ei colera nigra aut fanguis iam aduſtus illic. et ſi vides
colere egestionis quasi trabentem ad offucationé et plu-
beitatem et eger non comedit aliquid cuius iste col[or] est
aliquid p[er] frugis liquefactioné forſtè in mebris iterioz-
ibus adeo q[ui] ia ſut in mortis termino ſtituta. primo Crifis.

Egestio pinguis vel vnctuosa p[re]ter q[ui] eger comederat
aliquid p[er]que significat liquefactionem membrozum. Et
egestio yifcota ſi yifcositas illa non est a cibo qu[em] eger ſim-
pferat significat membrozum radicalium liquefactionem
S[]z vnctuosa vel pinguis non est niſi qu[à]do rafuè adpeſa
yifcota vel quando liqueſtui membza dura. et ideo hec è
plurimum deterior prima. primo Crifis.

Egestio ſupſui fetos et fetos et cito nò est p[er]tuer cibus ſu
ignificat putrefactionem yeberementem. primo crifis.

Egestio cù voce significat q[ui] illud q[ui] egredi è ventoſi-
tas groſſa cù humiditate subtili q[ui] instrumenta ex q[ui]
egreditur ſunt cópessæ coartata et tricta. primo Crifis.

Egestio in q[ui] è ſpuma fit secùdu modu quo ſpuma acciti
rebus exteriozib q[ui] p[er]tuer re[que]uliæz. et p[er]tuer q[ui] reſtitut
ventoſitas groſſa humiditati. et prima quidè baz ouaruz
pprzietatù non fit niſi caliditate ſupera ſluque liquefaciète coz-
puz. et secunda generat a comotione inequali. primo crifis.

Egestio inequali coloru significat q[ui] in cozpe ſunt egru-
tudines inequales que requirut lògù tépus ad digeſtio
ſui et ideo difficiles ſunt et male et ipſo: difficultas ſoſitu-
do et timo: è secundù multitudinem ſui. primo Crifis.

Accidentia virtutis retëtiue comixta adinuicè generat
reſtinguli. et stomacus t[em] singulus reſtrigitur ſup cibo
peſima reſtrictione expulſua virtute mouète se ſuc falso
motu. vi. mozbozum et accidentium.

Egestio nigra generat aut ex onio aduſtionis aut ex ſab
ſa putredine et ex decurſu melàcolici humoris. Expositioni
ne eius in quarto afforizmozum.

Egestio nigra apparès in p[r]cipio egritudis significat p[er]
stem epati accidiffe: et apparès poſt statu egritudis multo-
tiens significat bonu. q[ui] p[er]cipe ſi apparèt cu[na] egritudinis
ſupfluitates expellit. Expositione eius in quarto aphozil.

Amiffio appetitus in p[r]cipio egestionis sanguis. cu[na] cole
rici humores ab epate deſculit ad itestinu et ipſum excoz-
ant et ad stomachum ſil[er] non est signu z malu. S[]z cù, plon-
gat egritudo et amittif appetit è signu malu: q[ui] hec signi-
ficant moſtificationem virtutis. Expositione eius in ſex-
to afforizmozum.

Sanguis cògelatur et colligatur et frusta similia ſanguif
ge inyefica. et similiter congelatur in intestina stomachu et
pectore in quibus membris est ſextio q[ui] in vesica et ex il-
lo accidit egroto ſincopis citrinitas colozi pulſus paru-
debebilis et ipſibus et caſeſit eger et laxat. et hoc multotiens
inspicientem adducit ad admirationem qualiter a fangui
ne qui inter humores ceteros èamicus nature cum a ſuis
vasis egreditur accident h[ui]s accidetia mala et accinia hec

["Septima", "IzI", "Requunſi rruptione et mortificatione mebroz. vi. sciertiaz.", "Calculus non generat nifi in renibus velvena: 2 secu\ndum quodam in intellino quod colon dicitur generat.\nprimo ſcientiam.", "Comprebenduntur egritudines multotiens arte medi-\ncine per signa cum exiformatione; 2 curantur egritudines\nipe arte mediiciali vera 2 ni eſtimatöe, secuſo miermir.", "Ait moyſes. Jam cognovi verba medicorum dicentius\neſſe virtutem animalem ſpiritualem 2 virtutem natura-\nlem. Sed ego vico nunc in hac diſpoſitione omnes actus\ncorpoſis humani eſſe actiones corporales. Et vico niq\nnobilioz actuum corporaliuſ est actio inspirandi 2 expiran\ndi; 2 poſt bunc pulſus, 2 poſt istum ſenſus. Et nobilior ſen-\nſuſ est viſus, deide auditus, 2 poſt bunc ſenſus appetitus\ncibi 2 poſt us; 2 poſt bunc loquella, 2 poſt bunc est mens; vi-\ndelicet imaginatio 2 memoria, 2 poſt bec motus ominum\nmembroz ſecundum motu primum, 2 h3 gradus nobili-\ntatis est ſecundi neceſſatres vite vel equalitatè cius cu-\nliſq. Et poſt h3 poſitione 2 corfiandus 3 natura est 2\nnomè equiucuò: 2 quod de pluribus pzedicatur: 2 ex quibus\nest virtus regens corpus animale: quam medici vocat na\nturam, 2 hec virtus etiam conferus nobiliozes actus cor-\npozales, 2 ſuſtinet ſemp salutem omnium actionuſ que cí\ngrauatur aliqua cauſarum diſtinguit 2 compellit ipfa, 2 ſi\nvincent ab ea coniungitur ipfa ignobiliori membroz 2 3\ninficit ignobilioz actionem. Et ſi plus vincitur ab ei,\nſicit id quod eſt nobilines; 2 retinetur cum nobiliог. Et ſe-\nconum banc exPOSITIONE potes cognosceg egritudine\ndestructiuam a nò deſtructiuam 2 habere ſigna deſtruc-\ntionis forſis egritudis 2 debilib p foſtitudinez nature 2 cius\ndeblitratem. 2 quia amiffiona inſpiratione 2 expirationem vel\neius cefſatio est fine dubio deſtructua, 2 ſimile eſt de pul-\nſu: 2 ſimile etiam de amiffione viſus vel eius ceſſatione 2\nde amiffione appetitus amiffione loquele 2 nobili debilita\nte 2 p[ro]miſione mentis vel eius ceſſatione. Oia hec ſunt\nſu gna deſtructionis vt diſi ſecundum qualitatem acciden-\ntis virtutis ipſus. Etideo forſis appoplexia e necesario\nbelſtructua, debilibs vero diſſicue curatur ſecundum 3 q[ui\npocras, qua in h3 p[es]te, 2 appoplexia deſtruſtur 2 ceſ-\nſant nobilices actiones quas natura regit ſemp. 2 ſunt inſpi-\nratio 2 expirationem mens loquela ſenſus 2 pulſus. Et certi\ntudo in omnibus bis que diximus est vt amiffio illius ac-\ntionis vel eius cefſatio ſit ex cauſa deblitatis vniuerſalis\nvirtutis regentis corpus animalis no n ex cauſa ſoli? inſtri\nagentis illam actione. Nam bene ſcien q[ui] multi furioſi me\nlancoliſi viuut lógo tempore qua ſunt forſtes corpoſe co\nq[ui] permixto e[or]mentis est ex cauſa egritudinis cerebri\ntantu[n]o ex cauſa debilitatis virtutis regitие: quéadmo-\ndú accidit egroantibus tempore transiti: quoniam de\nbilitas viſus generata ex cauſa egritudis exſiſtens in octu\nvel debilitas auditus generata ex cauſa egrudinis in\naure exſiſtens no n eſt vt debilitas viſus vel audiutus q[ui]\nneratur tempore mortis ex cauſa amiffionis virtutis viſis\nregentis. Et idem est iudicius in amiffione loquele 2 om-\nnium actionum corporaliuſ. Et ſimiliter est in figura faci\nei tempore ſanitatis hoc est signum forſtitudinis nature: 2\ncum eſt yalde remota a statu ſanitatis est signu[n] q[ui] hec ac-\ncidit ex debilitate virtutis vniuerſalis. Tu autem coſide-\nra h3 apb[or]ſimus bona consideratione: quia colligitur ex\npluribus partibus p[ro]nſoticozum.", "Inuenio in arte medicine quedam accidentia que cum\napparent in ſanis significant egritudines, 2 cum apparét\nin egrótibus ſignificant ſanitatem, 2 ſunt ſomnus nimiu\nus 2 p[ro]ſundus plus solito: qui cum accidit in ſanis ſigni-\nficat egrudinem, 2 cuſ accidit in egrótantibus ſanitare.\n2 nimius appetitus cibi cum accidit ſanis est locus dubita", "tionis quia ſignificat egrudinem. egrotis vero est ſignu-\nlaudabile, 2 ſimiliter ſternutatio multa cum accidit ei de\ncuius ſanitate nò dubitatur ſignificat q[ui] capiti p[er]ſtis aliq\nest futura. Et cum accidit et qui eſt in malo statu egrittu-\ndinis ſignificat q[ui] status cius imutatur in melius. Inue-\nnio etiam in arte medicine cius habentia buiufmodi na\nturam, vy. expositionis cius in thimco.", "E[mplicit] par[cularia] ſexta.", "C incipit p[ar]ticula ſeptima de cauſis egrudinuſ specialiuſ.", "Aufe que", "Aufe que\nauffe que\nauffe que\nauffe que\nauffe

Particula

uebit fibi ab ipso acciděti 4 ſdricabit ei4 aduetus ſi necessa, rio oz5 accidere. Et ſt Denon filius cor4 4 alry dicerit qui, cu5q egrotās ſincopiqat 4 medicus nō preuident 3 nec pre- dix4 fine dubio ipſe iterfecto4 ipſus eſt.

Ait 4 ipſe Moryſes B[av]e4 q[ui] ſcit o[es] cāz ſincopis ſcit ipſi4 aduetus, 4 ſtieſc[ui]q; apparerebit fibi 4 egritudie aliq[ui] cā ſincopis opponit ſe illi cāc ſincopiz faciēti. Qui ſi neglège, rit vel tardus ſuerit circa oppoſitionē cāc ipſi4 p[ot]es e[pe] d[ic]ere ei4 aduetu4. Et ideo p[u]di ordinare diſtinctiōes ſin copis 4 z p[re]bédere genera ei4 4 ſp[es] yt facile bavea4 eius defectio4 4 ſcia. Et g[ecq]d d[ic]ero ſup[or] 3 bis q[ui]nq afforſimis quos cōſequèter oſtédā e[pe] verbis ipſi4 Bal[que] eo[cor] ma. Sz4 t[in] diſtinguā ipſa verba ponéd[io] aligd e[pe] verbis ipſi4 4 aligd e[pe] viſbis meis. 4 totu4 3 collectu4 e[pe] eo[ma] el[tra] egretiunum, 4 nunc incipio illos quinq[que] afforſi[mi] mos quos promiſi.

Sincopis e[ defect]4 accid[es]t uti acriter 4 ſubit4 ſig[ui] na- q[ui] 4 ſeruaſ virtutis eſſentia p[è]terpētia sp[ui]nu4 3 humo[ru] 4 méb[ro]z in eo[2] quatitare yel q[ui]litate 4 forſte cā defectio- nis virtutis. 4 ſincopis e[ imutatio] sp[ui]nu in eo[2] quatitare 4 qualitate. Et ſic z p[re]béd[u]t nunc cāc ſincopis bis tribus generib[in] in eo[2] quolibet ſunt duo genera imutatio qua- titatis 4 imutatio qualitatis 4 ſic genera ſex ſunt.

Immutatio méb[ro]z radicaliu4 adducēs ſincopis 4 z refu- so[ti]o eſſentie ſue aut in quatitare aut 4 ſlitate. Qua[mi]tate fit aut l[og]itudie mor[bo]z diuturno[2]; aut acumie acut[or] mo[bo]z yl[or] ſeb[ze] liq[ui] faciēti. ſlitate yo[] fit aliq[ui] q[ui]to[2] p[le] zionu4 ie[liq]b[ui] simpliciu4 egretia4 a t[é]paſto[mi] mlta egretiſse.

Immutatio ſp[ui]nu4 adducens ſincopis e[ refu]so[ti]o e[č]entie ſue aut in q[ui]litate aut 4 quatitare. q[ui]litate fit aut co[rr]uptio- ne aliciu4 veneni aut p[unct]io yl[or] mo[ſu] alio[2] aſialis veno- nifi. quatitare yo[] fit aliq[ui] e[ motib]4 ſp[ui]alib[que] videlicet fo- ti deſiderio q[ui] b[au]diu4 noia[2]a: forſto[mi] timo[ze] terrore iracum dia4 4 ſilb[ib] 4 q[ui]to[2] ſume Bal[que] addiſit dolores 4 vigilias q[ui]to[2] ovo[2] q[ui]libet ſicut mibi yide[pe] e[st] accipie[du] p[se] q[ui] nibil adeo validi[que] ad refu[lo]ne ip[us] e[pe] fi[co] dol[or] 4 p[ost] dolo- re vigiliā. 4 ſi[lb]r diſsolutiōe inſiro[2] ſp[ui]aliu4 4 poroſatio in- ſiro[2] ip[us] 4 2 ſi[lb]r defectiōe nutrimēti 4 ſluxu nimio q[ui] duo imutāt meb[ra] et h[uo]zes. Bal[que] t[in] attribuit ſpirituī ipa duo.

Immutatio h[uo]nu4 adducēs ſincopis e[ refu]so[ti]o e[č]entie ſue 4 in quatitare 4 in q[ui]litate. quatitare yo[] fit h[uo]nu pauci- tate q[ui] nſi reparēt cibo celiterer yt p[u]enit calor[ui] nāliis e[ t]inguiu4 4 ip[us] multitudie calo[2]e nālē ſuffocāte. Qualita- te fit h[uo]nu acumie 4 h[uo]nu groſſutie 4 viſcoſitate a t[pa]mo[] egretio[2] multa egretiſse q[ui] q[ui]d[es] ſp[es] ſincopis e[ bu] mo[] mutatioēs ſut q[ui]to[2] p[ma] e[ h[uo]nu paucitas. z4 h[uo]nu multitudi. 3 h[uo]nu acuitas. 4 4 h[uo]nu groſſutido 4 viſco- fitas. Sz4 h[uo]nu multitudi nō adducit ſincopis niſi faciat opiatioēn 4 dolore e[ affect]at. A[sa]p[batu] e[pe] bis q[ui] p[ridi] mus q[ui] cauſe ſincopis que genera ipſus dicitur ſunt ſex: 4 ſpecies ipſus. 4 p[ri]p[ui]mus genus e[st] imutatio memb[ro]n in eo[2] quatitare. 4 eius ſp[es] ſunt tres. 4 ſut aut l[oga] egritudo aut egritudo acuta yl[or] ſeb[ze] liq[ui] faciēti. Secuſu4 gen[em] e[ imutatio] méb[ro]z in eo[2] q[ui]litate. 4 ei4 ſp[es] ſut q[ui]to[2] 4 ſut aut in[bo]z calefactio aut ifridatio aut diſſicatio aut h[ue]ctatio forſtis. T[erti]ui gen[em] e[ imutatio] ſp[ui]nu4 in eo[2] q[ui]lita te. 4 ei4 ſp[es] ſut tres. 4 aut co[rr]uptio aeris aut aſſup[io]t ali- ciuus veneni aut p[unct]io yl[or] mo[ſus] alio[2] aſialis veneno- fi. Quart[ui] gen[em] e[ imutatio] ſp[ui]nu in eo[2] quatitare imurās quatitare ip[as] ad defectu yl[or] imiutioēs magnā 4 ei4 ſp[es] ſut ſepr[et]. videlicet diſsoluto[2]r ip[us] ſp[ui]aliu4 ip[us] poroſi- tas. aliq[us] motu[us] ſp[ui]aliu4 dol[or] vigiliā defectio cibi 4 ſlux[ur] v[etr]es mag[na] ſibi[us] ſiſte. P[ul]i gen[em] e[ imutatio] humo[2]p in eo[2] quatitare. 4 ei4 ſp[es] ſut duo. 4 bu[mo]z paucitas 4 h[uo]nu multitudi. S[er]tu gen[em] e[ imutatio] h[uo]nu in eo[2] q[ui]lita te. 4 ei4 ſp[es] due ſut y[3]h[uo]z ſubtilitas 4 h[uo]nu groſſutido

z viſcoſitas. P[ro]batu ita[2]q e[pe] v[ic]tio4 Bal[que] q[ui]n ſincopis Ait moyſes a[ca]u in c[ui]s ſcit ſi aut ſut ſex. 4 ſp[es] e[pe] 4 x[ri]. volueris custodire in qualibet egritudine tria méb[ra] pn- cipal[ri] 4 os ſto[aci]p[ri] ſui colligātiā c[ui] m[é]b[ris] ipſus adiuna adiutoriu multo 4 ſeruās virtuté simpliciu4 p[ad]aptatiōes 4 p[lo]nu méb[ro]z ip[us] 4 c[ui] bis q[ui] c[or]p[zi] 4 i[ter]i4 e[ter]ius ministran[ri]. Et p[ost] adiutoriu méb[ro]z b[ho] 4 ſerua virtuté méb[ro]z o[ui]z alio[2] p[ad]aptatiōes 4 p[lo]nu ſua[2] c[ui] rebus ſi[li]r ministratis 4 k[es]ina adiuuare virtutes méb[ro]z ip[us] 4 p[ri]ncipaliu4 triu[2] 4 a[ſial]e c[ui]reb[2] a[ro]aticiis boni o[ri]dis. 4 p[ra]u l[é] c[ui] adaptatioē aeris ex[terior]is apt[oe] meatatu4 corpiſ mū diſicatioē inſto[2]p[or] a ſui groſſitie 4 viſcoſitate 4 poroſione alio[2]icui4 ex[ medi]sis q[ui] 4 p[ri]u[2]i4 e[ clarificare] ſanguinā cor- dis 4 ſui turbulētiā mouere 4 nālē c[ui] admisitratoē cibo, r[ui] 4 poru[n] generatiu4 bonu chimu4 4 nō co[rr]uptu4 4 euita- tionē cibo[2] qu[oi]z p[pe]tās e[ generare] h[uo]zē yenenofu4 d[u] co[rr]upti[ri] nō cito a[cor]pe deſcédētes: 4 nocēt plurio nocu méto: yt ſut melones citruli cucurbite mo[ſa] 4 fil[es] b[os]. Et ſit o[2] te ſemp[os] adiuuare quatu[mi] poteris yt il[or] cibo- ru4 diſgetio d[oa] fiat. Et ſi in bis rebus tuu firmaueris [po] ſutum a[ca]u in ſincopim liber eris.

Enacuatio[2] corpiſ corpiſ l[uis] p[er]ſonis c[ui]e ſut d[ue]. 4 p[ri] ma e[par] q[ui] nō c[ó]plet diſgestionē cibi neceſsary ad cibā- d[ui] méb[ra] in q[ui] e[ cu] m[é]b[ris] ſi[mi]cui. Et ſecu[da] p[le]q[ui]ma io[re] p[et] turbulētis ſanſis ad cibādu méb[ra] neceſsary ad ſe trabit 4 c[or]p[ati]n[ua] necessario c[ui] méb[ra] ipſi[2] p[hibi] ta[2] ſut a[co]. Expoſitoē eius in. y. v[et]o[2]rui.

In quo corpe melancolia yl[us] coitus e[ noci] uus. q[ui] generat in ipocundriys ventoſitates groſſas pluri- mu[n] inflatinas. tertio expoſitionis eius in. vi. epidimiaru.

Attenuatio corpiſ ſcit aut ex debilitate trematāte aut ex repletiōe arteria[2] 4 venar[que] ſanguie malo. 4 igroſſa t[io] corpiſ ſit bo[2] uo[2] c[ot]rario[2] ſoſtitudie videlicet vir- tutis imutatiue 4 i[n]anitioē a[cor]pe a[que] ſanguie ipſo. tertio ex- poſitionis eius in. vi. epidimiarum.

Ex b[umo]zib[que] accid[ut] dolores aliquo i[ko]p[ri] ſex modow[2]s 4 a[ui]t bu[mo]z multitudie 4 ip[us] groſſutido 4 viſcoſitate 4 viſcoſitate: cali- ditate: friditate aut ſut roſiōe. Expoſitiōe ei4 in p[ro]b[umo]z.

D[u]o[zes] g[na]nt q[ui]litates 4 q[ui]litates g[na]nt bu[mo]zes nā in quociuq[em] doma[2]n[ia] 4 colera acu[ri]ndia g[na]t. 4 in q[ui]c[ui] acu- ri]ndia di[an]s e[ h[uo]zes] colici g[na]nt. tertio expoſitiōis h[uo]nu4.

Saltus accit ex h[uo]zib[que] acutis mo[di]tiniu4 m[ordic]atib[que] méb[ro]z. 4 e[ m]o[]t fil[is] motu[us] e[ accit] ex motu[us] digito[2] 4 ſub[ar] ſellis 4 ſilb[ibus] fibi. Expositionis eius in tertia cibozu.

Concreat in corpe h[uo]z fláctius vitreus nō co[rr]uptus 4 generat tremore[2] p[ro] multos dies 4 tinuos. 4 d[ui] p[manet] ho getus nec aliquo m[ò] moue[]t g[ec]ſit tremor[2] 4 c[ui] moue[]t ſe- qu[ie] e[ mu]t tremor[is] stati[2] 4 ip[es] e[ fec]du[mi] quatitare mo- tus. nā c[ui] moue[]t motu[us] forſi e[ pe] eo[ accit] tremor[2] forſtis. 4 vi- di hoc accid[es] 4 curau[li] illud c[ui] medicinis que calefaciunt 4 viduident groſſos humo[zes] yt dyatric[io] pipeon. 4 electua- riu[em] de mentastro. Particula. vi. de rigore.

C[ae] groſſitie[2] ſanguinā nigredis 4 multitudis eius intan- tu4 q[ui] h[uo]ze méco vene replēt ſut tres aut o[es] ſut al[io] qua ip[as] tatu[2]. Prima e[par] apparatu ad generatiōe b[ho] sup[fl]uitatis. Secu[da] e[ cos]lietuo e[ cu]g[na]ri e[ p[er]cib[is] 4 p[oti]us 4 alys grosu4 ſanguinā faci[ti]b[que]. T[ertia] ſplenitis diſpo- n[ati] in statu debilitatis adeo q[ui] nō yalet trabere g[ecq] h[ui]s fu- pluitatis in corpe generat. Particula. vi. ad Blauconez.

D[u]o[res] acuti ſue medicamia acuta q[ui] igroſſant méb[ra]

Septima

123

cù baveat in se dominùi vtutis gênant in mèbis carnosis apata; in ofbis puncturas. secundo morbor; t accidentium.

**Permiptio méris** et obliuò accit i senectute et senio se quunt friditatè. et pmixtiòes alie sequit húozes acutos et marie colerà citrinà aut malà plonis.nec aliciù illàç: cæ bùoz frid'nifi pmixtiòis q: d' melia melica. et oium pmixtionù in statu febrùi acutaç: cæ sunt fumositate acute mozditine q: ascédu ad caput.v.morbo. et acciditium.

**Colori pelliculæ** è dìuerus.qz pellicule sensus è dìueriùus.vn'locus ipfù è multi sensus et alii modici sensus. diuferifica: et alio pmòle alio mò. qz alii ipaç: cu ten ditur repit os et aliqua nò. secundo scientiarum.

**Cæ pulpatiòs generàs in apatib'calis** è p'itia cuiuſdam magne arterie in loco apatis q: cum dilatà impellit apà t generat pulſationem. secundo scientiarum.

**Ex hùoze flàtico grosso** accit epilepsia: et ex hùoze meli, co grosso retéto i meatib'vetriculoz cerebrì accit epilepsia: cù hùoz melicus d'naç: t augmetaç in corpe cerebrì melia melica oritur ex eodem. ly. scientiarum.

**Cæ duritici venè** è altera ista triu: ut siccitas aut zge: latio a frigoze iducta aut tésio. t siccitas accit in febribus adurétib'cù plògaç: cu malicia t pnicioſitate et in melia et in febrib'quartanis aligb'z. Lògelatio yo accit ex oì qòq nerat in corpe flà vitreù. et tenſo accit in egritudib'q: ſut de genere spafmi. et in magnis apatib'q in duritia t grossi tie accitib' in corpe zge. et plenis tertio pulſum.

**Corpus attenuat** q:q: ex aſcaridib'comeditib'cibuz eius. Particula. vi. de tiriaca ad cefarem.

**Sternutatio q:q** è vtilis via accenſalis ad ſupfluitates cògregatas i pulmoë: è z: vtilis ad ſupfluitates cògregatas in ſto. et oè ei' ex qb'acrit ſingult': nà excritat i expellit cas ab eu loci: è ito mò Sternutatio ſingult: è media emunà dàdo ſtòm a ſupfluitatib'fuis.v.morbor; t accidentium.

**Tésio nerui q iugif radici dètis** è cæ doloris ipſi: q: iò in eunoltione dètis dolò ipæ ceflat: q: nera' q: pìugeba: offi i ligabat illud cefanit: t ſit locus tunc pè q: fluit i egredi q: de in eo erat ſupflui congregatum.v. miermir.

**Cæ fractiois dètis** et eoq corſoſiòs è humiditas ipòz et eoq adaptatio t foſtificatio è ppter ſipticas medicias. et cà imutatiois coloq ipòz in viriditate v'l colòz: aliù è bu miditas maligna ad eos deſlués et eoq curatio è p' media cinas deſiccàres apata siccitate: nec yt putarùt qdà medi dicètés q oib'q exccatióe egét medicie valde ſiccàres ſut potiozes medicis debilis ad ſiccàdu, cadè particula.

**Cù è apatù méb'neruei** cù apate calido facile illud ſeu: qui pmixtiio méris. q: tuc calor sol'ascèdit ad caput aſceè, ſu coniuncto ipſi neruo yel aſcendit cù yento yapoſoſo t fumoſo. tertio scientiarum.

**Tremoris** cæ debilitas vtutis ferùtis et mouétis corp't mebri grauitas nàlis: q iò mébù'c ùt vytute debili ignea: rù mouet aligd DESCENDIT ad iferi? accit inde phibitio t tremit. et cù mébù mouet aligd vtute forti nò tremit et ex vtute motiuæ leſa totalr nò accit tremor. qz diſsoluto. t aparet manifeſte hò, phibitio in eoq deſert graue pond'et nitif eleuare pedes t àbulare et pedes ei'tremunt: t ſilr ſi eleuat aligd pòderòſù tremùt man'ei? q: eodè mòq terrìus è vult àbulare t eleuare aligd tremùt pedes ei't ma nus. qz tremor t dubitatio diminuìt vtutes. q: iò accit tre: mor senibus t corporib'deſectis et ex egritudine attenuat. Parti. vi. de rigore t tremore.

**Espafm'** ex inanitiòe accit et ex repletiòe. spafm'at cù ac cidit aliciu ex vigilius labore cogitatiòe anguſtia v'l febrze ſicca t adurenti. hui'cæ è siccitas t inanitio. cù yo spafmi accit aliciu exiſtit ip'gete et ocio et vtèti ampla dicta cuiù cæ è repletio. t ſilr epilepsia espafm' ex repletoſe qz fortaſſ radix yniuſcuiuſs nerui diſsoluta est ex hùiditate grossa

et viscoſa. tìs nò è tìnuì ſic' spafmi'g fit anteri v'l posterius vel q vlr capit ptem vtræqz. tertio scientiarum.

**Cæ tremoris** è res de nà venti subſtàcia grossa è z fu mofa q: ad cordis mébra fluit. Et cæ spafmi in egritudib' lacertòz è repletio. et in febrib'plurùm adurétib'q siccis est inanitio. quinto morborum et accimòre.

**Cæ spafmi** è tésio nerui aut ex siccitate aut ex hùiditate qz rù tèdif lacertus verſus ſui principi t retrabìt iuolùtare accidit inde spafm'. Particula è de rigore t tremore.

**Tremoris** cæ è vétofitas grossa iclusa in loco ſolido cui nihil repi: liberu q: nò pòt resolui aditu libero non repto pp ſoliditate corpoq ipaſ circuàdiùi t petés ſemp expitzou mouet ſui tìntes tali motu, et cù gen'cæ che tremoris ſit vnù erit gen'curationis eius vnù. è qòq diminuit t calefacit. et castozeum è medicina spàlis in ita egritudie cù bibit vel ſupapponi: q medicina calefacit et deſiccat finali deſicca tione. Tremòs iſic meſù banc còſiderationè ex cæ frigi da generàf. Particula. vi. de rigore t tremore.

**Dozripilatio** accidit ex humoze malo calefacto in corpo re p laborem vel per alid tià ſi febris inde minime può cetur. Expositione eiuì in. vi. cpidimiarium.

**Cirtutis** debilis q: cæ tremoris nò è vna cì ſut mul: te. s'abùdätia cibi yt accit in turbatiòe vytris ſolutòe ma: gna: exiut q stinuo ſanguis: q iequio: resoluto ſpù vitalis ſic accit in ſincopi magna friditas ſtringes pozos nervi adeo q: nò pòt penetrari inde ex vtute moriuà nifi debile q: de repletio q aggrauat ytutem adeo q debilita: in ſuo motu. Et ideo reddunt cause curationis tremoris nòvni' specie. Particula. vi. de rigore t tremore.

**Tremor** è frig'subitù graue pp q corpoq in diſpòne nàli politù redit ad diſpòne tra nàz: q res è evidés t manife: ſa p'peſtilè è frida ſiute cæ ei' ſit hùor frid'g mouet t de: currit in mébra ſenfibia. q in vtruo statu debella calò nàli a re pùgitina t fugit ab ca: t cù i'cedit t iuenit pozos strictos t diuctos t opilatas vias ſuas ab ca opponente ſe ſibi tuc reuerti: ad ſui principi. t poſtea redit forzos nec d: ſinit taſt agere donec vincat t calefaciat màiſtù corpis aut deuicat: t extinguat: t moſs ſequat. q i statu hò regres ſus t pbatòis accit tremor t rigor. q dria iter tremòre t ri gozè è bec qz tremòt ſit ex phibitiòe idècti itra vtutè vo: lútarià t pòd'nàle. yni cù yoluerit gs vtutè aialè ceflare a motu ceflat tremor. rigor yo nò ad volùtate noſtraſz. ſit.n. ex phibitiòe idècti itra motu rei pùgitione opilatoſez faci: eni yia t meatib'calozi nàli. Parti. vi. de rigore t treòze.

**Crig**'mouet màiſtù corpis motu impulſuio t mouet illud igreſſu accenſiòis febriis nec mouet corp' totalr d' ri gozè t orripilatio è accis q accit cui tatu: q ei' diſpò i cute è ſic rigoris è diſpò in corpe toto. par. vi. de rigore t treòze. q i z'particula febrium. diſit orripilatio est minor rigore. rigor minòz frigore.

**Tecesse** è i gniatiòe rigoris q ſit i corpe cà mòzditua t moueaf ille hùor forti motu ſiute ſit cà rigoris res fridav' cala. q iò rigor hò ipie cù accenſione febrii ſil' febrib'ter: tianis t q'rtanis pp motù illi' hùozis ad exiut: t accit buic ſile ſic cui accit faſtidiù y'ei cui è corp'repleſt malis bu: mozib'v'ei g ſedet ad ſolè v'l egredi: balneu v'l freqntat exercitiù.nà q'guòq talia frequètat statiz ſentit rigore t ex his alig ſentiut orripilationè. Eius par. d rigore t treòze.

**Plures** qb'acrit rigor ſitiut ipa boz q calor remàſit i iteriozib'corpis t senſus frigoris è tuc i exteriozib'q nò i teriozibus mébis. v. morborum t accidentium.

**Cæ mali** spùs q egrù puocat mouere totu ſupiozè lacer tù pectoris cù lacerto q è itra costas ſunt he tres: aut aliq ipaſt yus. q debilis coartatio t ipulſio in via aeris et eins vacuitate t magn'calor in corde in pulmoë: cù yo oès cæ affuerit mori: eger ſtatim yel cù aliq difficultate liberat

q 3

## Particula

et cù vna tâtù affuerit eger puentit aut ad destruſtòs aut ad liberationem cito. quarto scientiaruſ.

Tuffis duirnua cefuat aliqùi pàpa qò generat i testiciuſ lis colligàtia qù è inter ilſtra pectoris i ilſtra gnatiòis, exponiſtione eius i.ii. epidimiarium.

Tuffis mla cu qù egrotàs paruz aut nibil expuit accidit bis uab'reb', videlicet hùoz groſcicie v yſcoſitate q. de uifscari a mébzn is noſpunt aut ſubtilitate hùoz q. cu eleutátur ad mébza cos clementia ruertuntur diſperſi et veſcendunt inferius. quarto scientiarum.

In exaltatiòis vocis necesse è aperiri os nimis vt ingredia m'k' aer aperiri gutt vt excat vox sonora: et ideo bi q. habèt parua guttura h'ti puas voces v ebiles que cù no bæant, pteſiòem cito deſciunt, q. vero h'ti guttura lòga h'ti voces magnas v fortes. Iſ pueri miſteres v cunubi h'ti voces debiles v ſubtiles pp ſui gutturis ſtrictònem. Particula ſexta de ſomno et vigilia.

Subtilitas vocis et ei'deſfectio accit aut ex hùoz multiudine v'l'corp groſſitie v yſcoſitate opilatiùi venas qù ſunt in pulmòe. iiii. exponiſtionis eius in. y. epidimiarium.

Depoztatio v digestio cibi hiz fieri qù è ſub ore stò: i. ò bò pars stò: i è ca faſtidi cù è in malo statu: et precipue cù ſaſti dium minime è ex cibis. y. scientiarium.

Intépantia venarſuſcipientiù cibù a ſto caloſis domini u groſſatio ſanguis in eis opilatiòe ſui è cà egrittudinis ilſatiuſ, ſignificat at egrittudinè e'i venis adſuſtio qù è in eis et appetit'rep fridaz qù è in patiè: et vomit'cibi qù iuènien in ſto idigeſt'. Et gda'ali dicut qù ca bò egrittudinis è apatio meatui ſtò i q'ungunq iteſtis acate calido guinéo q. ſanguis est yalde groſſus v humorib'melicis est vicinus fatis. tertio ſcientiarium.

In apate catosi calido magno vel duro ſentit patiés do lozè in kurcula tensionè ſequètè vene cauque ptis dextre: z no ſefionè pellicularù. z in apate lateru dolò ſurcule pellicularum ſequi tensionè. ſectundo ſcientiarium.

Quotieſcuſ ſenſeris cibù nec accit tibi gurgulatio nec ilſatio nec tremor nec ſingult? et iuènereis i ſto rugitù que nò ſiueueras ſentire aggruariis qù ſous ab eo cibo: et deſideras vt exponereſ inde v'l'accidat eructuatio: et reſpì alij qù cù eo anguſtia spùs, tunc ſine dubio certus èp ſous ex cà tremoris reſtringit ſupra cibù. iuy. morboz v accidetiùi.

Qui hz epar debile coloz ei' est alb'cādidus eximio ſanguie que generat. z a splene h'z debile caloz eius è lètigioſus ex humore melàcolico q. ſanguini è com'tus. exponiſtionis eius. ſecundo epidimiarium.

Solutiòis vrine qù de ſiut fozis ſortis qà pàma è mala ploca lidà aut ſicca aut pòſita ex vtraq accidès ſto v'l' ei'oz. i ſecùda poſt ſtò: è ipfa mala plo caccidès cpati i eius concauiti. z accidès ſilt meri z pulmòi qù extendit ſe ad ſtòs z ſitim auget. ſexto ſcientiarium.

In statu q'libet ſonn' buèctat v vigilia ſiccat. z ſomnus de nà ſui no ſale caſſat neq: ifridat. Iſ, cù reſit in corpe calè ex. corruptiòe humor frigido: ifrigidat corpue ppterui ſui humectationè ad caliditàtè febriſ. z pp ſui vegetatio: nè circa calozè n'alem. Si yo fuerint de genere colere de purat eos v ipos diminuit in corpe: z ſic ifrida' corp' iuy. exponiſtionis eius in. vi. epidime.

Læc egre pimitiù cù reſuit corpoza a ſupſuſuitatib'munدا qò corpib'acceit ex ipſa: malitia è modicù i eius dieſſus a corpe è velor z cu reſuit corp'babere mulcos v'l'ma los humores caup actio è in eos sicut actio flàme ignis i ligna pinoz pinguìi yel ficut actio licing accenſi in ſulfur. Octauro exponiſtioris eius in. vi. epidime.

Puritaccit ex hùozib'mozditiù acutis acetoſis vel falſis. ſexto exponiſtioris eius in. ſexto epidimiarium.

Non è miſ ſit qù s frequèt coitiu debilitat: z totù cor

pus eucauſa i in eùone ipa cù eucauèt pè cù spùs v hùote: et ei addita è delectatio q'ola pincia'l extinguit pùalem vtutè v debilitat ca: nà fuerut q'dam gbus ſupuenit forſis delectatio: z mozni ſunt ob hoc: par. vi. de pimate.

Læ cegationis frequèter exeutis èyna ex cù trib'rebus aut debilitas inſtròp pp cám male plonis quæadmodù notù è aut hùozes mozdiuti mozdètes inſirm è impedeſ, tes ipm ad expulſionè v multitudo ſenſibilitatis nàliter vel pp ylcus. vi. morbozum v accidentium.

Læ cò qù corpa ad fecefus ſupſuſuitatù mozdiituarum frequently ter stimulat q'tuòs ſunt. videlicet y'tus mâlie qù cù cibis in corpa deſcédit ſupſuſitas mozdiutie deſcèſe a corpa ad lozà v étre: z ſupſuſitas mozdiutie generate in ſto: aut in ventre. ſexto morboz v accidentium.

Ad exboz exterioſ friditas 2 stringit vètref sp: z méboz: iterioſ friditas lenit vètref ſemp: z forte hernià ipa addu cit. quinto exponiſtioris eius in. vi. epidime.

Læ repleſ iteſtinù qò of colon: accidut ide accidètia ma la stò. s. dolò v puctio: z B iteſtinù cù repleſ extdèſi: ac cidit tunc dolò siphac qò circudat ſtòs z iteſtinù z ſous i frigida: z ſilt extdèſi lacertus q exſtùs è ſupra ſtòs z iteſtinù: z ſous infirmat: z ſilt extdèſi lacertus q exſtùs è ſupra ſtòm z inteſtinù ad exſtenſionem iteſtini: z patitur ſous ex hoc. par. vi. de clusteribus.

Dolò cù dozmatiòe pedu: in egrittudib'renù accit pp societate qù è inter renes v pedes p venas poſitas ſupra ipi nà: quaz vna vena cauza v alia vna magna pulſatilis z no mina. primu exponiſtioris eius in. vi. epidimiarium.

Læc aspitaſis mébri lenis ſunt tres. hùozes. s. acuti deſultes ad cù excoziates v radètes ipm. medicine acute illud idè agètes z ipm v corpa extranæa ſut solidata vt ſumet ca ſuplùs. Et cä qù aspitaſis diſsultè è piquis hùiditas v lenis madeſacies v buèctas. ſecundo morboz v accidentium.

Accidit multoties qù vni accidetiùi ſegf reliquii ſucces: ſue v ſunt illa quoz pmù accidès puenit ex egrittudie. zle cùdù puèt a pmo. z tertiu z ſecùdo z quartù a tertio. vii. morboz v accidentium.

Hùiditas albuginea maiò: vel minor q'os nocet viuti v groſſor diminuit acie viſus v iſpict ea qù ſunt a lòge z nò diſcernit qù ſunt ppe: v groſſor yalde ſicuit accit in decurio aq. pibet viſum. Et cù operi: ab hò groſſit aligè ei'qò declinat a pupilla: z aligd nò operi: inſpict ex ca pte qòb bet ſe neccòpt videre multas res ſel: z in medio pupille aligd hùiditatis groſſe: z in circuitu ei'è hùiditas clariò. inſpict oia ac: ca iplicheret p ſo foramen. Et cù corpa groſſa ſunt ſparla v vinua in loco hò viſat patiè: qù videt quaſi muſcas euolare exteri: v multoties etia imaginaſ tpe excitationis a ſomno q'ſi similitudines figura: z hoc vt in plus accidès puèris: z bis quòt caput repleſt'evinòv alia re. quarto morbozum v accidentium.

Quæadmodù is i cui'oculis deſcédit aq' imaginaſ qù ea ſunt itra oculos ſuos ſunt extra: ita accidit v lingua q'tus v pà ſui fit gultus neceſsario adducti disponeq'litatis exſitis in ipſa lingua ad ea qù ſut extra. z cui' cä è mot'cua qò gútaſ ad ipſa: mä exteri' exn'tè v imaginaſ q'icibis fit acetoſitas vel falſedo. quarto morboz v accidentium.

R'ſus fit ad tactiù puì qunt in ſubſaſtillis z qunt i yoſlis manu: z pedù. z ſilt fit ad viſus rerù deriſoriap: z caup auditu. z ei non è aliquacunq: cauſa nota. Particula ſexta de moribus ineuitabilibus.

Alt Doyſes. hoc dictù è ve: z q'ris ſus è de specialitàb hominis. z est notorium q omnis specialitas ſequitur for ma ſpeciei ſue cuiuſcunq: ſit ipſa specialitas de ſpeciebus animalis vel minere: z ideo no: aſsigna: ca in talib' nec est perquirèda cä r'ſus: neq: cetera: specialitatum.

Aial differt o plàta gradib'quinq: quos exquiſitor reg

Octana

124

innenit in nā. P[er]imus gradus è quo aial eldgaç a planta
vno senfut: et aial ynü tantu senfuz habés. I. senfus tactus
Secûdus è additio tactui senfus gustus. T[er]tì è aial: ba-
bés cù bis ouob senfú odozat. Quart è additio bis trib
sensib[us] senfus audit. Et quint è additio bis oib[us] senfus vi
fus qui senfus in talpa fozmatur et ignozatur si in illa com-
pletur: tertio to sfermate.

Explicit septima particula.

C[æ]ncipit octana particula de curationibus egritudinum
comuniter asumptum.

Orpùs in quo sunt húo[res] mali subtiles
cita cibo multo: in 2 et 3 trariu: cò-
trariu. Cú at ytus è debilis et ignorat[us] cibi qua-
titas necessaria: mutatio cibi ad diminutiòes è
securior mutatioe ad additione: q[ui] potes cibus
augere e nò potes eú diminuire q ad stomacbui àscedëit.
Expositione eius in secunda acutorum.

C[é]gestionè húo[re] iter oia adiuutat q[ui] calefaciunt tépate:
quo? q[ui]dà sunt cibi: q[ui]dà potus: q[ui]dà distillatiòes: e q[ui]dà em
plastra: e in hoc genere sunt fricatiòes et balnea téperata,
secunda expositionis eius in primo epidemie.

C[é]duo[us] crudo modi uno sunt, ynus subtiles et aquoſus
talius groſſus et viſcosus méb[ris] collocatus. Subtilè at
aquaſiſus 05 te euacuare cito anteſt calefiat a caloze feb[]s
et p[ug]iſus redeat et roſiuius et groſſus et viſcosus an[que] fluat vi-
gere re te 05, expositione eius in prima humo[sp].

C[æ]ccidit q[ui] quis pati[ut] egritudines tres. ynà in fine p[ri]ncipu
aliá in p[ri]ncipio augmenti. et tertiu i fine ipf[us]? et eger moſi[que]?
: e nò ex c[ui] ipſus] egritudini in fine p[ri]ncipu vel eius q[ui] augmenti
p[ri]ncipio. fed ex cauſis eius qua patitur in fine augmenti,
in temporibus egritudinum.

C[o]s nos p[ri]us ingrere et ſcire status vtutu triu p[ri]ncipio[sp].
videlicet coz[is] cerebriz et epatis. q[ui]dò potius è meli? et de
inde status virtutu méb[ris] habétiu or[que] ab p[ri]s arteria
rù. I. neruóz et venarù. et poſtmodu[us] status vtutu méb[ri]zuſ
aliózù et manutenere eos ſicut è in tépo[bi]z egritudinum.

C[é]gritudines in p[ri]ncipio ydu fine ſunt debilizées i statu
fortiòzes. et tépib[us] medito inter illa è status iter fortiutidu
né et debilitate medicoz. circa vo status tépo[ra] è cù rebus
quietatiu. e in p[ri]ncipio e in fine cù rebus egritudini con-
trarys iſtèſtédù. et p[er] menſurà partiui 05 e[ui]llud q[ui] è tépo[ri]
bus medys faciendù. In tépo[ri]bus egritudinum.

C[in]morbis ad digeritùdùs nòs ſuccedit ilico ſapietis
actio: ad qua itendit: nec poſt lapſus tépo[ri]zes et reiteratiòes
medicine pluribus tépo[ri]bus propinate. Expositione eius
in secunda affo[ri]zimo[rum].

C[ó]p[oz]tet te adeo diſponere c[ó]ſiliu tuu et adiutoziu vt nò
augmetes egritudinè nec diminuas virtutè egroti è ad
recipièdus longa impulſatione egritudis [par]ata. et ſeruere
iſta duo i vtragi parte ſik è ſt difficulte, q[ui] et ſi vieta digestiòi
egritudinis ſit vtili: t[ui]n utilitis è virtuti, et ſoſte nocumen
tum eius maui è iuuanimo[te]. Libibus vero et ſi vtilis è virtu
ti è inutilis egritudini digestionè egritudinis plongando,
[que] re t[ui] q[ui] ſunt magis necceſtaria et magis vtilia debes ſemp
ſequi, p[ri]ma ad Blauconem.

C[on] vacueris in aliquo temp[or]a malitia regimis cù
nò p[ri]us ſcis quâdo erit status egritudin: et id eoq[ui]na
ſi nò p[er]ſeperis egro i regimie a p[ri]ncipio egritudinè ſecùdi
pp[in]quitarè status eius et elongationè ſui tu ledes egrum
certe nocumèto magno. p[ri]ma crifis.

C[or]ruptio humo[sp] cù accidit cù vtute debili talis egru-
tudo incurabili è oio aut difficile curabilis et labozioſa et
tpe longo ſi inuenerit mediciu ſapiètè e t[ui]c egritudo bui?
nò cù aliquo est curàda: i mo patientis virtus nutrièda eſt
è viuificàda quouſo[que] c[ó]ſoſtezt vt euacuatio nò nocer ea: et
ſi nocucrit ſit nocumètù eius leue vt medicus egritudinè

ip[er]as incipiat tunc curare. ex ingeny.

C[æ]ueas q[ui]tus potes vt humo[res] frigidos groſſos et vi-
ſcosos nullo mò calefacias foſtiter cù reb[us] liáſacientibus
ip[er]os nà ex talib[us] humo[sp] è aliquatis generant[us] ventosita
tes que nò poſſunt reſoli neq[ui]s spargi. Et cùs bi humo[res]
sunt intra duas tunicas intefino[us] magis ſunt nociu[em] ſed
tales humo[res] debèt curari cù bis q[ui] diuìutù et diminuìt
abq[us] forti caliditate. cù purgatio coz[ip]os h[ui]s fieri aut p[er]
tractionè ſanguis: medicina ſolubilè vètris vel vomica[es]
multà fricationè motu oem aut p[er]balneationèi balneis:
e spáliter cù iunctiòb[us] caſis diſolutiuis iuctus ſupra coz[]
p[us] aut p[er]abstinetià a cibo. tu aŭt eúa corpa egroz[ui]s p[er] q[ui]
conuenient eis magis. v[rtima] ingeny.

C[ó]p[oz]tet te occurrere cù euacuatioe d[u] húo[re] ſe ſurioſus
ante virtutis defectu: et calozi seſbilis augmentu p[ri]nt[us]
ad aliquid méb[ri]zuſ nobilis ipſe fluat. Expositione eius
in primo affo[ri]zimo[rum].

C[ó]zpa foſtia ſuſinèt euacuationè ſubita. obliacizq[ui]s nec[
ſe] habèt vt egredia[ab] ab eis ſi vtus pati[ut] ſupfluitas ſucceſ-
siue. e i v[rt]ute ſecta euacuatio è cobibèda etià ſi nò ex[ei]
rit ſupfluitas tota. exponitiòe eius in p[ri]ma affo[ri]zimo[zu]z.

C[é]diglio egritudinu è mutatio humo[sp] a statu còtra n[á]z
in eug[ui] è ſecùdiu nám facia a méb[ris] radicalib[us] cù ſunt ſa-
ſa. Cú vero ſunt egra: q[ui] egritudo collocata è in ip[er]os: coz[
po]zu subſtàtia dubitatio adeſt magna de egro q[ui] nò poſſite
curari nifi p[ri]tus ad ca méb[ra] redeat virtus q[ui] necceſtaria è
eis. fecundo exponitiòis eius in p[ri]ma epidemiarum.

C[ó]muo[es] ad interius cù declinat[us] 02 et te attrahere ad ex-
terius. et c[ó]u[n]ero cù declinat ad poſteriu: 03 et te attrahere
anteerius et c[ó]u[n]ero cù declinat à ynü lateru[em] ad aliud at
trahere te 05. expositione eius in primo humo[rum].

C[ú]e egritudo declinat ad p[er]ctus et ſtom p[ri]ſtrictio manu-
us et pedu[us] humo[sp]è nociu[em] attrabat ad diuerſum. Et fil[us]
ſufluitas cù declinat ad caput vt vètred[em] ad diuertiu[em] attrabut
medicinè mo[d]itiuè manibus et pedibus applicate. exponi-
tione eius in prima humo[rum].

C[ó]p[oz]tet te euacuare húo[res] tépo[ri]zes acſſionu p[er]ſup[us]
ſuxu sanguis nariuſ. I. v[om]itu vel ſik. bus. tépo[ri]zes vo ge-
tio p[er] inferiu vinà vel aſſellationè vel ſiſibus illis. ſecun
do expositionis humo[rum].

C[ui] diuturnis egritudinib[us] afflignèn[us] subtili indigèt co-
ſilio. et h[ui]os multis ſufficit ad liberationè e h[ui]s conſiulù tan-
tum. vidi eni[que] multos patièces dolozè iucturarùm armà e
epilepſià fuſſe liberatos p[er]ſecta liberatiòe c[ó]ſilio tali. Et
patièces diuturnà epilepſià adiuuatos e[ui]s h[ui]s conſilio non
modico adiuтоzio. Et hoc conſiulù è frequeſtatio coz[ip]os e[ui]
quibus generatur subtilis chimus. Aſſuefactio k[olo]bot-
mie e abſtinentia ab omni cibo in quo eſt egritudo. Par-
ticula. vi. de conſilio subtili.

C[ib]um nò modicabis tépo[re] quantitate et qualitate ſui
natura eo ad curationem egritudinum eſt contenta. v. ex-
positionis eius in. v. epidemiarum.

C[à]ultos egrotantiu[us] virtutis et coz[ip]os fortiu noto[us] mo
dorù curaui lóga, phibitiòe cibo[sp] et exphibitiòe medicie ſu-
mul ab h[ui]s accidente. Et aliquos modo[sp] noto[zu] virtutis
debilis quibus ſincopis accidit curaui phibitiòe cibo[sp] et
fricatiòe multa manu[us] et pedu[us] et fricatiòe etià iucturarùs
oiu[si]s p[ine] et reſlituta è virtus egrotantiu[us] p[er]ſecte ſiut libe-
rati. Et aliquib[us] ip[er]os feci c[ó]trariu yetàs eis cibo[sp] abſti-
nètià et porrigès eis cibos. Parti. vi. 6 exatiatiòe medici.

C[u]a[plur]ibus hominibus affiti et aliquib[us] ip[er]os aquam
frigidà ſecure et indubitanter omnibus t[ep]ibus ſue egritu-
dinis p[op]inau[us]. et quibufdà ip[er]os deſid à aquà ıamq[ui]ſi
raro q[ui]b[us] medici al[ui] facere abſtinebat. Cú aut feb[ris] pati-
tis erat adurès pura nec erat in parte vètris aliquid ap[ar]
patièti aquà frigidà q[ui]b[us] dubio aliquo ministrab[us] c[ui]s

q 4

Particula

dam alu dabam nō secure fed cù dubio. Et dicebā pribibò
q. hie egrotans sìnō biberit aquam frigidam procucludim
biomozief. et sì biberit de salute eius speratur. et peu quli
bet de cuius salute speraui pque frigide potus a mobo
potu ipso liberatus est et ad salutem peruenit. Particula
sexta de consuetudinibus.

Conſiuli neruozù est mediì inter còſilius ſanop[us] et egro-
tantiu, et vigili eis vpturimùs ſunt nociuè. Diminio autè
conſuetudis è valde timozofa.nò ſolù in còſilio neutrozuò
et ſimilium fed in consilio inſirmorum.v.ingeny.

Quantitateque frigide a ſebricitante bibente tipe fo-
tis ſitis oz. eſſe illaz quâ infirmus bibat abſque aeris retra-
ctioſe; et res frida, pibet digestionè excepto ſecaniabin in
quo virtus est inciſita. Expositione eius in prima acutozus.

Sar od ſei iuuanibus ſuis humectatione.f. et clarifica-
tione virtutem corrozotat et a malis humoribus mundi-
ficat ſpiritus inſtrumèta. que duo iuuanèta in nullo alio
aggregantur. Cum vero egrotans abhominatur far od ſei
gullus cibus è adeo ſibi ytilis poſt ipm quæmodus pi-
ſees lapides habétes coquinati quæ aqua porro aneto ſale
è oleo temipato. et in defectu ipſo: p[ic]ſes Aly p[ro]ximi coz-
nature. Et oz te ante cibu ipſus ex firupus acetoſis alioqui
ſibi dare ita cibu ipſus mébzo p[er]nuoſo p[er]aliq egrum nò
ſit.p[ro]mo acutozum mozbozum.

Secaniabin q[ui]ò datur egrotáti ad m[ú]dificatione aptio-
nè et preparatione meatuì ſumêdu è neceſſario ante aquas
od[ei]p o[n]uas boras.q[ui]z cuſ ſi vel yno tpe accipiuì ex eis
in ſom motus o[ri]zit inequalis q[ui]z nò c[u]euiuunt inter ſe.
Expositionis eius in tertia acutorum.

Conſtrictio eſſationis eſſatione adiuuat.q[ui]z auget et fo-
zit ex ipſas contra natural[à]. et forte h[est] cauſa deſtruc-
tionis, generant enim febze fecundum ſpecies ſui diuerſas
et apata manifeſta et nò manifeſta fecundum ſui diuerſas
ſpecies: et ſacit furere dolozes qu[el]ibet ex grosſus humo-
bus o[rt]um et debilitat virtutes naturales et corru[pi]t ope-
rationes animales inducendo grauem ſomnum et mentis
permittionem. Particula.vi. de clisteribus.

In co[po]zoe eius qui labo[rat] labo[ze] ſo[tr]i intan[us] q[ui] per-
uenit ad laſtitudinem et bibit potum copio[sm] poſt cibus
exercitium operatur. ſuperfluitas colorica ſpitalo[rum] et
ſuperfluitas cruda et indigeta propter exercitium
extra tépus congruum generatur et grauamen maius ilto
in illo accidit. cum ex bis duobus multa ſuperfluitas bu-
morum in co[po]zoe aggregatur. tertio ex[po]ſitionis eius
in p[u]ma epidimiarum.

Somnus est res nociuæ ei qui babet humozes frigidos
multos. et ideo nocet in principio accessionis febriis et ven-
tri apoſtemato. quia calo[z] interio[ra] co[po]zis ſubintrat.
et ſubintrat cum eo ſanguis. et ei cuius humozes ſunt crudi
pauci cu[b] virtute debili ſomnus confert. Expositione eius
in prima humozum.

Somnus in principio apoſtematu[z] quem ſequi[que] febriis
augmentat febzem. Expositione eius in.vi. epidimiarum.

Jra et tristitia ſunt egritudines anime. fed in ira calo[z]na
turalis int[ér]editur et dilatatur et colera genera[que] et in tristitia
conſtringitur calo[z] naturalis et humozes frigidi et flegma-
tici generantur. quare indigo ad humozes frigidos et flá-
ticos calo[z]em naturalem puſillum nòs ſolum motibus co[po]
po[z]is fed motu anime excitare aduci[do] motibus co[po]
ris iram vt calo[z] naturalis dilatetur et humozes ad ex[ter]
ius cùrát. Expositione eius in p[ra]ima humozum.

Logitare alacia et ea inſpicere dilatat animam et iocun-
dat et dilatat naturalem calozem. Et ſimiliter cogitare tri-
stia et ea inſpicere animam et calozem naturalem coar tar.
ſecundo ex[po]ſitionis humozum.

Somnus q[ui]z ſemp[ro] humectat ytilis est egritudini in de-

clinationibus ſuis manifeſte et ytilis ſiccati ventris, rece
ptus enim aer p[er] attractione ſui caliditate ventrem ſiccat
ptus ſomnus humectat eu[rum]. Particula.vi. de ſomno et vigilia.

Quic[ui]ſcere facit omnem ſincopim prouientem ex ip-
bita euacuatione vinum cum aqua frigida temperatum
et p[re]cipue in euacatione coz q[ui] deſluuſt ad ſom vel ad lo-
ca p[ro]xima ſibi niſi p[ro]hibeat hoc calidum apa e[cr]ſtées in
aliqua p[te] v[etr]is aut forſtis dol[or] capitis aut egritudo im
muta[ſ]mentè aut feb[ris] adu[res] aut egritudo i[de]gita.n[am]
en h[us] statibus o[ibus] prouient ex potu vini magnum nocu
mentum q[ui] diffi[cul]e curatur.p[ra]ima de glauconem.

Quietant for[tem] dol[ozem] apoſtemo[rum] co[po]zis ma-
nufacta ſapa oleum et modicum cere diſolute ad igne ap-
poſita[que] cum lana pingui frigida in eſtate: tepida vero in
byne ſupra loca. et in bis emplaſtra ſunt ſimiliter oper[à]
da ſecunda ad Blanconem.

Op[oz]tet nos p[ro]uidere in ſpecialitatibus naturar[us] q[ui]
n[ou]ni quof[da]m qui impediti in p[ri] principio noctis am[er]unt
h[o]zam p[ri]cypiu[que] ſomni et n[ò] potu[er]nt do[mi]re in reſidu-
noctis. et aliquos qui cum guſtant far od[ei]z abhominatio-
nem ſubito patiuntur. et aliquos qui cum far od[ei]z bibunt
fentient in ſtomacho acetoſiatem.v.ingeny.

Dol[oz]is prouientis ex v[et]roſitate ſumoſa ſpecialis eu
ta est ap[po]ſitio magne ſicie in igne. et p[ut]abis bui[mi]modi
modu[que] c[ure] eſse modiu[m] artis magica ſiue ſit egritudo
in inſtitu[n]is ſiue in c[eteris] mem[bi]zis co[po]zis. quia ipſa bo-
tra ap[po]ſitiòs ſicie euaneſcit dol[or] et sanitas p[u]ſtina re[c]u-
peratur. Et cum in loco est h[um]o[rum] ſumoſate[rum] ipſam ope
yan[que] dol[or] certe reuertitur et tunc ap[pe]no iterum ſicam
ſupra locu[z] dol[oz]es qu[on]que dol[or] ceſſet et euacua poſtmo-
dum h[um]o[rum] ipſum.xu.ingeny.

Medic[ia] facientes ceſſare dol[ozem] et ſunt quibus am-
miscen[que] ea que do[mi]tare faciunt ſensu[que] et inducunt ſom-
nu[n]que n[ò] debent por[io]que nec p[ro]pinantui niſi in magnis et for-
tibus dol[ozibus] et clamosi[es] yt ſo[tr]i colica calculo vigilia
angustioſa diſſoluenti virtutem tuſi ſo[tr]i et inquieta que aſſert
affert patienti noctu[m] c[eteris] ſanguinis. ſi[put]u[n] et fluui[que]
capite flu[è]ti ſo[tr]i et maligno. que vero ſit minus male his
que p[re]diſimus ſuſſicienter curantur cum medicinis n[ò]
facientibus do[mi]re. vii. miernir.

Cum ad quietandos dolozes medicine in quibus intrat
do[mi]tantia colligantur op[ortet] attendere circa tria. p[ri]
num est vt faciant do[mi]tare ſen[ur]m. ſecunda est vt etià
diſpenſationem ipſarum n[ò] ſequatur aliqua p[ek]ſis que re
maneret affixa membro. et tertium vt adiuuetur memb[us]
egrotans ab eis adiutio[z] magno vel per reſolutiones bu-
morum generantium egritudinem vel per e[zo]um mundi-
ficationem vel per e[zo]um nature immutationem ſ[ep]ra-
fationem. Et p[uto] ſiloné diſp[er]ſalle medicinam ſua[z] poſ-
inspectionem ilto[rum] triu[que] que medicina è antiquior et famo
ſio[rum] c[eteris] medicinum. ip[er]miernir.

C[ui]z in egritudine è accidèis forte[que] quod nocet virtuti oz
medicum curam egritudinis p[re]termittere et opponere ſe
accidenti cù diſturbantibus et ſacientibus ipſuz a nocumè
to ceſſare ſuo: egritudinè etià ſi augmentent yt e[ger] a de-
structio[que] cui p[ro]ximat verberetur. poſtmodu[que] vero medi-
cus de no[cu]mèto ipſus accidentis ſecurius redeat cu[m]
ram egritudinis quam dimiſt. xy.ingeny.

Accidentia virtuti nocentia quibus oz. medicum oppo-
nere ſe ſestinanter et p[re]termittere ſiliu[em] egritudis et eius
etià cauſas ſi quod p[er]pibet accidens inutile fit ad expellè
dà egritudinè et eius c[ain]s f[ic]ut dol[or] vigiliè et o[em] euato[is]
species c[ui] augmenter. et p[re] omnibus accid[et]ibus ſincopis
est acutum. xy.ingeny.

Cum dol[or] mébzo inſuxi p[er] immutationè purgatione[]
yel attractione ad parte[ oppo]ſitâ n[ò] recedit ſignificat q[ui]

Octana

i5z

causa nociatius eius solidavit se membro 2 penetravit ipsi: 3
hoc non curatur nisi resoluentibus medicis: quæadmodus
curantur dolores a ventositate ilatiatua, pueniætes filio:
videlicet cibo 2 potuæ subtiliæ: cliterioæ: emploæ: infu-
ſonum cataplasmati, xy. igeny.

C oporunt te ſemp icedere p tramitè qui talis est:conare
primo euacuare 2 resoluere quodcùs est ex ejn: est si bac
natura membi aut cæ egritudinis curabilis no poteris
adimplere: corzumpe 2 putrefac qæ est extra naturas. Si
vo illud ad finem no veniat quem itendis precide 2 eradi
camembri aut curatiòe ferri aut adurentibus 2 cauteri
cantibus medicinis. yltima igeny.

C debilitatis ſtomachi venæ arteriæ 2 lacerti: 2 i ſumo
omniuæ instrumentoæ nature 2 aie ſemp ca est complexio
mala, prima mozboæ accidentium.

C ala aplo cuæ accit alicui mébro est egritudo ex egri,
tudinibus in membro 2 filium: 2 bec impellit 2 pibet ali
quæ ex virtutibus ipſi mébri: 2 qæ de cæ bûlitates deſuſt
diverſis tibbus ad memba vioeræ cu circuitibæ in equity
libus, tertio mozboæ accidentium.

C medicine caſeſiæs fortiter impoſtant virtutis diſ-
ſolutione forſtè 2 ſubitâ 2 debilitatè: tamen corpus no pòt
ſuſtinere curam: quare necesse est vt virtutes cibo 2 po-
tuum diuidentium humorum groſſiemi ſunt ſtèpate 2 ſui
caliditare. Particula de flobotomia.

C meðura quæ ego deſignau i 2 ſirmaui i statibæ curatio-
nis bec: 2 Undifica pmo corpus totuæ a ſupſufluitabibæ:
2 deinde medicare mébæ 2 cù medicia caſa 2 acuta: 2 cu
no iſipis ab euacuatione corpus attrabis ad membruæ ma-
teriæ cu calida medicia ſicur attrabas p vètoſa, iiij. igeny.

C ſum egritudo est forſtis 2 vifficilis: ppera 2 euacua per
floriæ affelationè vel yomuiti: 2 ſi no appareat ſigna re-
pleſtioris: 2 tunc est egritudo forſtis 2 vifficilis cu eſt in alij
membroæ nobilii: vel in ſe magna vel qualitate maligna
est 2 ſi ſit quantitas eius parua, quarto igeny.

C ſum vis pibere ſupſufluitatis augmentum 05 te atta-
here eam ad ſià partè ei cui se declinat. Et ſum vis eam
cuacuere euacua illà ex pte 2 qua est vel ex parte vicinio,
ri ſibi. Expositione eius in humana natura.

C egrotantiuæ quos egritudinis causa est replectio nimia
groſſi humores 2 viſcoſi aut i hypocundriis tensio infla-
tio vel calo: valde forſtis aut apostema in aliqua parte ve-
tris nullus est diſpoſitus ad fecesſum. Expositione eius in
prima affoſiſmozum.

C alit Moyſes cum fastidiuæ est longo tempore elògatu et
es certus 2 ipſi effectæ: cefſauit: 2 ſir ipſius humores ſut
attenuanti 2 diminuti: 2 maniſſet est tibi 2 ipſi pſecte ſut
digesti. 2 et eoæ neceſſaria est euacuatio: euacua eos ſecure:
dainmodo patiens no babeat i ventre vel in hypocundryis
apostema: 2 no ſis iemoz huius rei.

C laeas cataplasmare corpe non euacuato: 2 ex vicinis
membris attrabes ad locus egritudis plus ſanguis 2 re
ſoluas. Expositione eius in ſecùa mozboæ acutoæ.

C accidit idigetio qùdâ qæ vilipendiſ ſicut idigetio exitu,
re ſub aure. 2 credi 2 egrotàs liberek 2 moriſ: 2 qúbores
cenites itra venas que ſunt cæ egritudis minime ſunt vi-
gesti. ſecùda expositioris eius, i prima epidimiæ.

C appoſitio ſitie abſis carificatòe multuæ ſert ob: 2 olo-
ribus pueniètibæ 2 ex ventoſitatibus groſſus ilatiuæ 2 fri,
dis icluſis i corpozibus opilatias no babètibus vii ſoſtint
euapoare ppter ſua groſſutinid: 2 ipſoæ corpoæ opilati-
onem. ſepto expositioris eius, i ſecundo epidimiarum.

C materià fluentè ad oris ſümitatez ad palatum vel ad
vtrabà viutà: ad nares attrabere, pcuræ p medicias moz-
ditinæ oppositas naribus. 2 ſi pròcubus attrahere ad os
màm fluentè ad oculos per gargarifinuæ medicis moz-

ditiuæ. Expositòe eius i pma humorum.

C uor forſtis facit dolore meat? 2 cum bûiditare gene-
ratâ i ſtomacho 2 i oze icitar rafationè 2 exrætrabit ſlegma
malum 2 vifcosum: 2 caledac forpus. Qui vo idiget caled-
factiòe corpozis nullâ aliam hùt medicinâ neq cibiu me-
liorè 2 ex excercitationè vocis: 2 caledac eoæ corpoza inci-
tat calozè naturalè: 2 caledac corpoza frigida: 2 deſiccat
eoæ mébza humida. Sed habentia corpoza ſicca 2 graci-
lia no oporunt exercitare vocè: 2 ſir illos qui habent i ſu-
bûiditare malâ vel fastidiuæ: 2 oſc aucrea a forſti voce: 2 qæ
cit decurrere malu humorè exſit en tem i ſtomacho i totu
corpus. Particula, vi, de ſonno 2 vigilia.

C ſum decurrit multus ſanguis ad membruæ alioq exten
di: illud membroæ: extenditur 2 vene exſites i eo taſ ma-
gne 2 parue. 2 si qæ erant pmo iuſibiles facte ſunt viſibi-
les: 2 tunc ppter caæ repleſtæ 2 quæ admodu video multas
venas i oculo apparere ppter albedinè ei: pellicule: 2 for-
tè alie yene exſtense ſubtiliores eis apparèt ex cæ repleti:
onis qæ erat i apparibiles ſubtilitate ſui. i arte parua.

C scio quendâ balneatòibæ adheſiſte aquaæ qb: 2 iminuſt
erat salnitrui vel ſulfur vt euacuaret corpæ: 2 ſequutus è
ex B i oi ſuo filio euloneim colorec. 2 igno: zabat q: occurrè-
dù erat neceſsario cuilibet 2 gilitati onianti: 2 egredienti reſ
naturale cuæ eius 2 hio: q: gò ſatis latius meius est eulone: 2 ſpnetis
verbis hòs ſibi dictis ſequutus è ex hoc forſtè ſiccitare in
ſuis mébriis radicalibus intantù q: deuenit ad ſiptionè
2 pifsim 2 morzius eſt. prima ad glaucunè.

C in curationibus apoſtematum resolutionis difficilis 05
te imicere medicinis resoluentibus forſtis resolutiòe me-
dicinas aliquas lenitiuras vt ſis ſecuris q: hò apoſtemata
nullo modo conuctatur i apoſtemata dura que feliroſes
nominant. ſecundo ad glauconem.

C membra obvilia tempozib quietus ſunt fricanda pìc:
pue ſicca fricatione: pæ membriis ceteris. 2 popter buinuſ
modi fricationem tempoz e ipſo pribimetur generatio do-
lozam in ipſis membriis obvilius. 2 maxime ſi fiat an ac-
ceſſionè per duas yel tres hozas. Sed in horum in qibus
incitatur dolor in ipſis membriis est a fricatione cautedù,
quinto conſily sanitatis.

C immutatio ad caliditare vel frigiditare est velocis cu-
rationis: 2 non laboziſo liberationis. Et imutatio ad ſic-
citate: est tarde curatiòis 2 laboziſo liberatioæ: 2 ad
quid longi: q: pæ requiritur ad humectationè ſicci. ſiccitas
aùt cum cò:
firmatur no recipit curationè: 2 nullus ab ea liberaſ cum
est confirmata complete. pzuìmo ingeny.

C confirmatio ſiccitatis que no babet curationè est ſicci-
tas humiditatis corpoæ mébroz 2 radicalius: 2 quàto ma-
gis odo ſiccitatis est buic proximus tanto magie eius li:
liberatio est tarda 2 longa etià ſi ſit odo primue: 2 ipſius
ordines ſunt difficiles 2 laboriòſi qui requirunt longù te-
tus ad liberationè ſui. vi. ingeny.

C ordines ſiccitatis ſunt quattuor: primus odo est cuuis
ſanatio eſt. 2 est ſicctas humiditatis parua: venæ q: ſpe
ciales ſunt omniu mébroz 2 ex q: oze nutriuſ mébza. Se
cùdus est ſicctas q: puenit ad ſiptionè humiditatis vi
ſperfe p mébza corpozis ad modù camby q bûiditas egre
di: ab oze ipſaæ venæ parua: ad nutrimétu mébroz 3
eis ſilia: tertius est ſicctas que puenit ad ſiptionè humi
ditatis membroz 2 cù humida ſubstàtia prime colligatio-
nis 2 coagulationis: ſicut est pinguedo 2 caro cù liqueſunt
2 diffolunſ: quartæ est ſicctas mébroz 2 radicaliuæ: yidel3
corpiæ cordis eparis 2 cetero: vy. ingeny.

C lcaleſaciene apſexionem que iam egreſſa eſt a ſuo p:prio
tépaméto ad frigiditare vt ad ſuù reuerta: tempamétuæ
ſecure 2 confidenter. Infridare vo q: o am caledactum eſt
non eſt ita, ſed facias hoc cum cauto: cuſtodia 2 timore.

Particula

qunſiſque ea que ſunt circa me[m]brum q[]o vis infrigida ſunt
ſto[]ſtoria: crediter q[]uod accidat ex rebus frigidis maſſum[]n[]oc
mentum. Eadem particulara.

C[]n[]Medicis ſupapponědas e[]pati o[]z babare ſtipticitatem
cu ſubtilitate: vt ſubtilitas ipſa[]z ſtipticitate itroducar ſic
ſunt res aromaticæ, et ex e[]eis melio[]z est q[]h]b] ıſtas quas vir-
tutes. ſtipticitatem, ſ. et aromaticitate. In arte parua.

C[]stomachus et e[]par idigent re[]b[]tipticis p[]ze me[]b[]ris ce,
teris: quia hec membra duo ſut nobilia dispone nobili: et
o[]s quodlibet ip[]foru[]z agere operatione ſibi speciali p[]ſecte
tempo[]ſe sanitaris et tempore e[]gritudinis, xi. igeny.

C[]seb[]zem quortidianā impoſſible est eſſe abſq[]e e[]gritudi-
ne ſtomachiſtici ſoſſible est quartam anſe abſq[]e e[]gru-
tudine ſplenis, p[]zio ad glauconem.

C[]n[]Medicia com[]poſita ex pluribus ſimplicib[]n]o[]s est ſtilis
cuiſibet e[]gritudin: cui aliqua ipſa[]z ſimplicium est ſtilis,
ipſa[]n. ſimplex est ſtilis tantu[]z ſibi: ſed inuena e[]ta[]z c[]o-
ſpoſitio: vt yna medicia e[]ſerat p[]libus e[]gritudibus: quan[]ſu
quelibet idiget aliqua ſimplici: etiam ſi medicia ipſa[] com
poſita ſit ſutilitatis parue, octano miermir.

C[]ataplaſma bumidu[]z ſert apoſtematibus, pueni[]tibus
e[]colera: c[]ataplaſma ſic[]n]e ſert apoſtematibus, pu[]n-
ientibus ex ſangnſe ſubtili aquoſo: c[]ataplaſma t[]epe[]ra-
tum: et ſe ſupappoſtio corpiſ calidi t[]eperati: ſert bu[]o[]zi-
bus groſſus et viſcoſis eos ſubtiliis et ı[]cidens. Expoſiti[]o:
ei u[]ſeunda acutorum mo[]zbo[]zum.

C[]egritudo dyabetes raro accit: et ego n[]o vidi e[]ca y[]ſo[]q] ad
bec tempora niſi ſah. vii. ſcientiaru[]z.

C[]n[]Doyſes, et ſimiliter ego n[]o vidi eam i[]occidente contin
gere: nec audiui ab aliquo antiquorum docto[]z: me[]oru[]z q[]u-
viderit eam, ca[]t b[]i c[]i egyptio vidui aliquos partientes h[]
e[]gritudinem infra decem annos p[]luſq[]u vigiti, et hoc signi-
ficat q[]uod e[]gritudo hec multotieni generatur i[]regionib[] ca
lidi: et ſo[]re accit in regione e[]gypti ſap[]o[]zofitate aque nili
quam homines bibunt.

C[]p[]rima pars diei ſanilis e[] v[]eri, p[]rojimae eſtati, tempus
v[]espertinum autumno: et v[]ltima byemi, et ideo e[]gritudines
autuinales acute et mo[]tzales: et h[]oza v[]espertina fo[]ſtican-
tur magi et e[]pauuntur acceſſionibus ſuis. Expoſiti[]o ei[]
in ſecunda bumorum.

C[]n[]Delio[]z ventis est qui deſer[]t ex mari magno: et buic in
bonitate p[]roſtum est qui ex montibus deſertur. et peio[]t
qui ex latrinis paludibus vel locis madidis est deſalus: et
medius inter bos est qui ab alys locis deſertur. Expoſiti[
]one eius in ſertum bumorum.

C[]Dec duo me[]b[]ra, ſ. occlusi et os ſto[]ſi n[]o ſufinét ſupapo-
tione rei p[]oderofe de fo[]ſis: et occlusi minus ſuffinet hoc q[]
ſto[]ſi: adeo ex medicamur ip[]m cu[]z medicis n[]o p[]onderos
de bis que liniu[]n ſuper e[]u, ſecundo ad glaucone.

C[]Curatio a qua nos incipere opoſtet: et qua adiuuamur e[]
epulſio cauſe diſſuſetis et deſruentis virtut[]e, y. igeny.

C[]Breci cu[]z in cura e[]gritudinis ſunt ſtupeſacti: permittut
naturam cum e[]gritudine preliare dicentes q[]uod natura do-
cta a ſe nouit compleſiones membro[]zum: et v[]nicuſq[]u me[]
b[]ro ministrat q[]o vis ſibi ſimile est ex c[]ibo. Et c[]ibus est cura q[]
ſufficit tempore ſanitaris et tempore e[]gritudinis. Particu-
la ſepta de cluſteri.

C[]ait filius co[]z, o[]s id q[]o vis m[]udificat: eſse ſiue ſupapo-
nas corpi ſue pp[]ines ſit tepidu[]z. De repercuſtuiu[]z et re[pi]
mitiu[]z ſit frid[]u vt aqua p[]uto[]z, o[]s e[]p[]eritiu[m ſit caleſa-
ctum: reſolutiu[]z vo ſit p[]a[]z magis caleſactu mundificati-
tio. Et cu[]t i[]trudis in deſic[]e du[]z do[]lo[]z[]e iterius aut ex[]teri[]p: fa-
cias medicinā tepida[]z. et cum dubitas de ſincopi prop[]ines
medicinas cum aqua frigida.

C[]ait filius co[]z cum experientia omne ſtipticum babet in
ſe aliquid ſolutionis excepto mirto in qua nullo modo re:

peritur virtus aliqua solutiu[]z, et omne ſolubile habet i[] ſe
aliquid retentionis per ſtipticitatem.

C[] explicit particularia octava.

C[]n[]cipic particularia nona continens aſſozimos dep[]eſt[]eſt
a curationibus e[]gritudinu[] specialiter aſſumptar[]i.

Amores

Amores generātus epilepſiā ſut groſſi
frigidi et flegmatici: et epilepſie
cura est mutatio etatu[]z ab humido i[] ſicui: et mu-
tatio regionu[]z exercitio[]z et dieta[]z i[]m eandem
rōm ab humido i[] ſicui: et purgatio cum me-
dicinis. Expoſiti[]o eius i[] ſceda aſſozimoszum.

C[]um vides flu[]ſu ſanguis nariu[]z p[]ſternere ex flu[]ſu ip[]ſo
succesſue flu[]ſi n[]o negligas ſlōmare venā man[]e ca p[]
te q[]uæ deſluit: et stringere ex remitates cu[]vittis lineis
ſupapponere ſitā i[]pocu[]drus ex ea parte: maſque q[]uæ de
flu[]ſit ſanguis, et hoc totu[]z ſecim: et c[]eſſaui ſanguis qui flue
bat, ſed ea que ſuperapponunt[]u n[]aribus vel linuntur fro-
ti ex doctrina docto[]z veteru[]z probanimus et i[]uenim: o[]ia
vobilia. Particula ſepta de ſobotomia.

C[]um alicuius cerebrum ſueuit purgari p[]flu[]ſu flue[]tēres
ab auribus, et ex ip[]ſo flu[]ſu ſubito cſante ſ accidenti ſitu
ſub vertigo ex incitatione dicti flu[]ſus et attractōe ip[]ſi
ad aures cum medicinis aperitiu[]s videmus dominu[]z bu-
iu[]s status adiuuari ex hoc ſtatim, ſecundo expoſiti[]o ei[]
in tempore epidimiarum.

C[]patientibus fo[]ſtres dolozes vt emigranea[]z et ſilia ma[]ex
groſſitie ſanguis vel frigó[]z i[] terio[]zib: p[]deſt pot[]i y[]nui pu-
ri poſt cibum vel cum c[]i[]b[]o: et eos adiuuat adiu[]tozio manu
ſeito: et c[]eſtat eo[]z doloz caliditate et ſubtilitate vini. Et idé
facit panis y[]ino ip[]ſi[]no: et far cu[]z y[]ino: a[]q[]e ex com[]ſitio[]e vini
puri cum c[]ibo aſcedit fumus calidus ad loca doloz: exq[]
i ptib[]o[]num mé[]b[]ro[]z dolentiu[]z equalis calitas generat: et
aug[]et ip[]ſa ab[]ſq[]u fumofitate que pozos aperit ip[]ſo[]: et ſub-
tiliat bumozes ſolidatos i[]p[]ſie: et generat ſomn[]u longu[]z et
caleſacit mé[]b[]ra c[]ircu[]adiacetia membro dolenti: et viſatat
eo[]z pozos: et reſoluit tentuiu[]z ſi p[]ro doloz p[]iſat. et bec o[]ia
naturaliter babet equalis caliditas generare, ſecundo ex-
poſitione eius in tempore epidimiarum.

C[]n ſupra ſanguis nariu[]z q[]u n[]o c[]eſtat p[]appositione ſi[]tie in
hypocódrus: o[]s te apponere ſitiam in occipitio cu[]n aliq[]u in-
frigidate caput, expoſiti[]o eius, in vii. epidimiarum.

C[]n[]Ducillagin[]e n[]arum aquo[]ſam et idiget[]a p[]hibem? cum
rebus que odora[]tu trabuntur: et cum rebus que o[]villantān
i[]aures, p[]expositionis humorum.

C[]ozio[]n[]e o[]nis o[]ibus i[]ui p[]ropio Sternutatio nocet: quia
tunc bumozes ſunt crudi et indigesti. et ſimiliter co[]tus, ex
fo[]ſti n[]a[]q[]u motu augmentatur repleto capitis: et tunc mé[
b[]ra capitis et p[]ectoris idiget gete et o[]cio: et calitate t[]pata,
ad digestiui motu augm[]eta[]r repleto capitis: et tunc mé[
b[]ra capit] et p[]ectoris idiget arte et o[]cio: et calitate t[]pata ad dige-
tionem humo[]z crudo[]zum: et cum ſi[]ſt ſit flu[]ſus reſoluiu[]z
per Sternutationem ip[]ſi bumozes i[]a[]z digesti: et euacuan[]z,
expoſiti[]o eius, i[]p[]b[]umorum.

C[]ozuſati[]o quas videt aliquis oculis ſunt ex humo[]zi-
bus: quo[]zum ſubſtantia et colo[]z ſut ſay humiditati albugi
nee i[]tra cristallinā et corneā collectis. prima humo[]z.

C[]Dolozes capitis alleuiantur per ſtrictionem capitis cu[]z
humozes qui faciunt dolozes caliditate indigent tempe-
rata. prima humorum.

C[] Sternutati[]o s[]t y[]til[]es b[]u[]o[]zib[]a[]quos: et inutiles bu-
m[]o[]zib[]a[]colerici mo[]uètres et augèctes eos, prima b[]u[]o[]z.

C[]n cura vigiliarum ſtringe manus et pedes e[]gri tempo-
re qu[]o dormire conſueſtui: et eu[]z ſtumula et fatiga yt n[]o do[
miat nec oculos claudat: i[]s eos ip[]s apertos teneat: et demu[
ligatura ſtrictōis soluta lucerna ablata oi motu locutōe et
ſtrepitu, p[]hibitis dimitte e[]gru dormitu[]z ſomno p[]ſu[]do i

Nona

iz6

tertia expositionis humorum.

In stupore accipio instrumentus oris stōaci qo noiatur buchale: 2 pono in eo aliquos cibos molles 2 liquidos 2 positō oze ipsius ſumitati lingue patientis ad inferiozā: depessē effundo i meri cibos quos dictum continet iſſu: 3 particula, vi, de motibus ſeuittabilibus.

2. ſoſtasse alicii qui iacet moze ſupino tota nocte accidit ex ſuperfluitatibus apoplexia. Particula quinta de moribus ineuitabilibus.

Particula quinta de moribus ineuitabilibus. 3 Cuii puerum epilepticus 2 cum perfecte liberani per mundificationem ſui corporis cum ſirupo acetoso ſquilli- tico: 2 non indigui cura alia nifi ipſo. Particula ſexta de puero epilepticum.

3. Lestat ſanguinis ſupus fluens ab aliqua narii per apo- sitione ſitie iuper epar vel splenē ex ea parte qua deſluit. Et cum ab ytrisſo naribus deſluit multus 2 furioſus ceſ- sat per appoſitionem ſitiaruzi ſimul latere in retroſa, ſepti- mo ad glauconem.

4. Oes egritudines 2 pesses opationi ſensuiz abſoſo aponte- mate accit ex mala complexiōcerebri:que mala comple- gio aut est i ventriculis cerebri aut i arteryb 2 venis ipſa 2 bis p totum cerebrum: 2 in humiditate deſſusia ſupra ipſus corpuz: 2 i ipſo corpoze p[ro]prio cerebri: 2 q[ui] ipſam malam complexionem ſire ſpeciæentis est diſſicule opoſet me- dicum ad hoc ſciend[ui] plurim[us] labozare.iy. ſcientiaru.

5. Ad melancolia melancolica ex ſanguine melanolico qui in venis est generat 2 egritudo cerebri: ſoſte est ex cau- ſa vniniſrali: 2 ſoſte est ex ſanguine permutato tantum in cerebzo aut ex humoze melanolico in ipſo ſluco qui e ſe combuſatione colere citrine vel ſanguinis groſſi. 5 zey vero egritudo hec generat ex ſanguine melacolico qui occu- pat totum corpuz incipe a flobotomia vene: et ſi tantú in cerebzo ipſa fit egritudo.iy. ſcientiaru.

6. Generalis cura frigidi apoſtematis cerebri videlicet li- targe 2 calidi apoſtematis cerebri: ſi ſrenefis in ſui princi- pio ex flobotomia 2 eſſuio olei roſci cum aceto ſupra ea put ad expulſione humoſis nocii cuiſcuſi: 2 in eo exiſte- tis: 2 q[ui] barum egritudinum aliqua est cum vigilys 2 ali- qua cum ſtupoze inducenda est quies illi qui vigilat: 2 ex- citatio 2 stimulatio ei qui babet ſtupozem. 2 xii. ingeny.

7. Apoſtemate cerebri completo cum vigilys vel ſtupoze ſtatim ſuper caput eius qui babet vigilias infunde aquas decoctionis papaueris albi: 2 lini narium exremitate ei? 2 faciem cum aliquo cerebuzi infrigidante: 2 in eo qui ba- bet ſtupozem calefac humozem groſſum. 2 xii. igeny.

8. Cum be egritudines due: litargia ſclicet 2 ſrenefis pro- longantur: 2 ad ſtatum perueniunt ad digestionem alicui- us ipſarum caſtozeum: 2 ad digeſtione alicuius ipſarū ſi- tias operamur. 2 xii. igeny.

9. Cum augmentum litargie completur lini palatum eius cujus medicinis ſoſtiter moſtitiuus: 2 post hoc operare me- dicinas prouocantes ſternutatione 2 appone ſupra caput medicinas ſimile operantes: ſicb[us] quandoſb[us] ſinapim ſu- papone. decimotertiо igeny.

10. Cum cepbalea accidit ex: vigilys tatur patiens dozmi- tione: 2 quiete tota die: 2 circa yesperas intret balneum: et nutriatur cibis generantibus bonu ſanguinem non caſe: ſacientibus vt eſt far oddei: 2 cibetur lauctus que generat ſanguinem laudabilem non calentem: 2 cibetur etias cau- libus qui extinguntur 2 ſicant fumofitate: 2 ex ſegumini bus comedat lentes: 2 bibat aquam: 2 cum ſtomachus bu- mectatur aqua fugiat mala granata citoſia: 2 ſimilia: 2 ma- ne ingrediatur balneum: 2 infundat ſuper caput ſuſi aqua calidam pluribus vicibus ad resolutionem fumofatizus, 2 aliqui patiuntur cepbaleam in declinatione moſbi reli- quie cum mouentur.iy. miermir.

11. Doloz oculi cujus est debilis cataplasmatur oculus ſemel vel bis in die cum spongia influa in aqua decoctionis co- rone regie: 2 fenugreci: 2 cum eſt foſtis cataplasmatur vi- cto cataplasmate pluribus vicibus 2 lōgiōribus boris. ſe- ptimo miermir.

12. Epilepsia 2 ſtupo: principaliter prouenient a cerebzo 2 ſtupoſis locus eſt ab operatio: ſoluntaria. 2 locus ſomni ad excitandum difficilis eſt ab operatione ſenſitua: ſicut ſpaſmi epilepsie locus eſt ab operatione ſoluntaria: 2 an- guſtig locus eſt ab operatione ſenſitua. quarto moſboru 2 accidentium.

13. Ait Moyes. ſtupo: eſt ſomnus: ad excitandum diffi- cilis eſt ex perturbatione operationis: 2 cum ſpaſmus epilepticus 2 angustia eſt ex amſiſiōe operationu: ſicut vſr.

14. Cepbalea cum accidit ex caliditate vel frigiditate eſ for- tis: 2 cu: cephbalea accidit ex ſiccitate eſt debilis: ab humi- ditate vero nunq[ui] ſoſte accidit doloz: 2 multitudo humozum i capite grauedinem generat: 2 cephbalea: niſi ſoſte accidat ex eis opilationes: 2 nunc cepbalea eſ ſi: ſom quantitatem opilationum. ſecudo miermir.

15. Opoſet id quo auris curatur eſſe temperatus 2 tepidu: 2 nos quadoſo operamur ad reſponſione doloz auris qui prouenit ex materia pungitiua lac mulieru 2 albume ou ſeparatim 2 per ſe. 2 quadoſo ea ſimul cu: alys medi- cus ſicut in oculorum doloz.ei. miermir.

16. Cognouli per experientiam q[ui] non opoſet tangi formaſ aurium cum aliquo tempore doloris. ſed diſtillanduſ est in eam quicquid debet diſtillari calidum: adeo q[ui] patiens posſit illud ferre 2 mann ſuſpenſa imittenda medicina cu capite ſtili donec perueniat ad os p[ro]ſotum. 2 hoc faciat multotiens quouſi: impleat foſtamen aurie: 2 ex[ter]geruſd: eſt q[ui] in ſummo auris reperitur cum ſtudio magno yt n[ot] tangatur auris nec aliqua pars ipſius: 2 bac magna doctri na cauetur q[ui] cura auris ſtudioſe fiat. Ead[que] particula.

17. Quodlibet cataplaſma quo cataplasmatur homo inte- rius vel exterius: opoſet et facurque ante cibum: 2 in ſalma vel poſt assumptione cibi per ſacul tps. v. miermir.

18. Ait Temiminus ſume niuus ſeni 2 eſt lapis albus rotun- du: 2 lucidus. tutie nidie clíne Diſagonicem: niſi: ſaraoni ci: fini campoli coſticis ou ſtructionis: muſci: yniuſcuuſ: q[ui] partem ynam: 2 fac inde puluerem: bic puluis extirpat albulam ab oculo abſo: punctura 2 leſione.

19. Habitaroſibus terrarum calidarum accidit ſepe opta- mia: 2 occupati ab ea cito eripiuſ: 2 habitantibus terras frigidae accidit optimalia raro. tam eſt eis moleſta 2 dif- ſicilis curatione: 2 ipſozu oculus exinde vlceratur. 2 ea- dem ſimilitudo eſt attendenda inter optalmia hiernales 2 eſtivalem. Expoſitione eius in ſecunda medicina[æ].

20. In ſquinantia 2 omni egritudine que generat in ſan- tibus: ſentit patiens coartatione cum vult aliquid degui: eſt ex quibus pernicioso: eſt: in qua non apparet in ſacu- ce apoſtema: nec aliqua rubedo: 2 hoc apoſtema eſt i me- ri gutture: aut ipſozu lacertis tantum: 2 ex humoſibus frigidis viſcoſis 2 crudis accidit ſquinantia. ſecuda expo- ſitione eius in ſecunda epidimiarum.

21. Uerbum eſt specialis motus inſto[ro]zui ſpiritu: 2 ideo n[ot] opoſet illum alicuius meri ſanguis exi[tu] vel pulmoe: vel p[ecto]ze: vel cāna pulmonie clamare ispirare vel expi- tare ſoſtiter, mot[us] yo manu: n[ot] eſt ei et iutilis, ytilior eſt t[in]

Particula

eis motus pedum motu têperato vt p motum ipsum spuſi
coſtricto nullatenus adducat, pruia humoum.

Chalam componem inequales lacerti pectoris sequi,
tur quâdoq modica tuſſis: quia ipfa complejo inequalis
eſ tuſſis cauſa que moridicat lacertum, et ipſe moridatus
mouetur cum deſiderio ad expulſione eius qô nocet ei,
quinto mozbozato aboſtum.

Chedicine ad sputi ſanguis cefſatione ſunt côpofite ex
medicis deſiccatiu et abſq punctura et medicinâ hîtib^
aliqua vifcoſtatê et medicis stipticis, et finaler ipfa me,
dicina eſt generalis acceſſôs ſanguinis sputi, et cum sputiu
ſanguis puenit a pulmô epecto càna pulmonis aut gut-
ture imſicemue tuc medicinie istis medicias poſtiles ca-
lidas: et si ſint valde còtrarie hê egritndini; et adducit hê
medicinas stipticas et faciu cas cùrreere et peruenire ad
locum neceſſariu, ſed cum sputuz ſanguinis eſ a meri ſto-
macho ventre vel intestinæ non eſt neceſſaria talis 2mi-
ytio medicinaz, vy, miernir.

Chōmſicen q[ui]que medicis ad ſanguis sputui et c[ui]s me-
dicinis ad tuſſim foſtem et angustioſam medicine dommi-
tatiu et ſfaciant domire ſomno ſtuporoſo: q[ui] magnu in-
umentu eis: et c[ui]s ſui frigiditate, p[hibent] flutux ſanguis et
faciunt ipsum ceſſare. Et p[hibent] et coriſam a loco a quo
accidit egritudo, vy, miernir.

Ch[er]ſiſis ex humoibus malis: quod ſapoſ ſalſus p[he]diſ
per sputa patiètis ſicut ſapoſ aque marie: eſt icurabilis: et
anteq reperirent humoſes ipſi p[log]u t[ps] exponuſtul at ad
digeſtionem ſui yče pulmonis corruſpit et deſiccatur
et corruſtus corruſpit vicina loca ſui adeo q[ui] corruſpit
pulmonis ſubſtantiâ totam.

Ch[er]gigiditas neruosa mbê 3bit ad diſſoluendam ſuper-
fluitatez que eſt in ipſis; et exinde ſit ſingultus, Expositio-
ne eius in vi, aſſoſimozum.

Ch[er]poretz in egritudinibus ſtomachi ſpăliter q[ui] quâtas
cibozum ſit tempata quâtitate determina: vt nò granet
eum: et c[ui]s in egritudinibus epatis fieri illud idem. Exposi-
tione eius in fecundo epidimiarum.

ChAngustie que generant ex humoibus qui ſunt minois
malitie q[ui] generant ſincopim. et ſcفتationi que gene-
ratur ex lentitudine lacerti maſſillâ mouentis ad resoluti
onem fumofitatus: c[ô]ſert vinuz cum aqua têperatu. quia
adaptat humoſes malos caleſacit ſtomacu; adiuon dige-
ſtionem: et resoluſit frigiditas fumofitates: et potus vini con
kert boriprilatiòi p[ou]neièti ex humiditatibus p[u]gitiuſis:
non ei que ex febze vel apate calido generantur. Exposi-
tione eius in fecunda epidimiarum.

ChAliquos patiètes ſpafimù epiléticu ex c[à] oris ſtomaci p[
pter magni ſaſtidiu vel p[pter] potatione vini ſupſluie cali
ditatis ſiue p[pter] nimiù y[ui]z venereu extra t[ep]us ſuiu, et
aliq[us] ſebzicitâtes ſpafmaratos ſubito ex malo buiôze pun
gitiu ad os ſtòi fluco vidui liberatos e[ſ] statis q[ui] euomue-
runt. Et vidui aliq[ue] aggrauatos malo cibo qu[em] ſumpſerant
adeo q[ui] puenerât ad ſtuporè liberatos e[ſ] poſt[que] euomue-
riut, et poſtqua[em] euomueru[ut] q[ui] os ſtòi ipellebat. Et cructua-
tio cala cito ſegtur oris ſtomaci leſione, vy, ſciaru.

ChDominus egritudis iſlatiue ſteſtino[?] vel mirabie eſt i
d midus ſperâs malu: et eſ a bono deſperat?: et in ſumma ſta
tus ei? eſt vt patiès meliam melicaz societate oris ſtòi ad
cerebzu, et taliu egritudo c[ui] patiun[que] fastidiu augmeſt, et
o[e]ſe ſunt ſplenetici: et hoc operat ex humiditas p[inguis] q[ui]n
a ſplene ad os ſtòaci fluit, quinto ſcientiarum.

ChEi in cuius ſtomaco corruſpit cibus ſepe ſkert v[om]it?
ant[em] c[ui]b[us] et potatio vini dulcise: et y[ui]s cibos q[ui] nò cito cor-
rupunt: et per iterualla t[ips] y[ui]s purgatoſis ventris c[ui]s re
bus purgatione faciètib^ tempata: et m[ú]dificantib^ ipſi b[us]
q[ui] eſt yerapiga q[ui] ſi negligis h[uius] malum humo[re] redit oſ

ficilis cura eius, vi, conſily ſanitatis.

ChLuſz dominaſ in ſtò mala 2plezio calida vel ipfa ammig
ta cum bûditate modica: et hec e[m]a 2plo ſine materia
curabimus c[ui]c um aq[ui] frigida abſq poſtore et dibutione
aliq[ue] membris vicinis loci ſtomaci nò nocet aqua fri
gida, quia in ſatu ſunt têperato, ſeftimo ingeny.

Ch[ar]pientis fastidiu[que] multo ſecſuelu adeo q[ui] debilitat[ur] vir
tus c[ui]ba e[ſt] stipticis ſuccesſu, et q[ui] appetitus cadit multo
ti[es] ſecſelus multitudine, t[uc]e e[ſid]e ſunt diacitoniton et filia
ministráda. Et c[ui]cibus corruſtus eſt in ſumitate ventris
patiètis fastidiu[que] retentiò[e] ſecſelus ſiue c[ui]e eo[ſ] febriſi ſi
ſiue non ex: ſaſtido ipſo câta p[ura] ipſus deſceſus c[ui]p
p[ere]on et filibus. Si vero in iſerio[us] extra[que] ipſus c[ui]z ſup
poſtorio aut clisteri mellis et olei. Et c[ui]s ibi ſit punctura fo-
tis clisteriça cum oleo et p[ing]uedine anatis lique facta: i, d,
fectu cuius ponat galline p[ing]uedo, que etiam fi nò inue,
nitur fiat clistere cum ſepo caprino oleo et c[era] lota. Infla
tio vero ſi fuerit ibi clisteriça c[ui] oleo in quo ruta et ſemina
ventoſitates expeſtionalia ſint decotta: yt c[ui]minuz carui ſe
men apu et filia, octauro iſeny.

Ch[um] ſolſuueris asſellatione patiatis fastidiu[que] p[er]suppo-
ti[us] v[el] cheliferi nutrias statim patiatis alioq [n]ullo
m[ò]ſt ſi stipticum, et hoc e[ſ] opare die ſecuſo: et p[ec]ipias pati-
enti vt ingredia[rum] balneu ſi oio liberatus eſt a ſaſtido, et e[ſ]
ipfa nocte poſt balneu m[ì]eruit ſomo ſomely liberat? eſt
p[oz]o certo p[er]fecte. Et p[il] ſot hoc ſentiat patiens aliquatu-
lum ſebris non opo[ſ]tet te timere p[ro]pter hoc nec oubita-
re: ſed in craftino facias ipſum iterum ingredi balneum et
nutrias eum, vii, igeny.

Ch[ar]pienti ſincopiz ex cauſa colere citrie ad os ſtomachi
deſſuelleris oa bibere vinum citrinum aquoſum: et in ſinco
pi que ſit ex multitudine humo[rum] crudo[rum] oa bibere pati-
ti vinu[rum] calidu aurcum vel citrinu[rum] d[ù]mò p[hib]eat caput
foſte, u[n]odecimo iſeny.

ChLuſ[us] ſtòns pati[que] ex humoibus malis ei melioſes ſiut me-
dicie c[ô]ſeſte ex a[lo]e, ſed o[e]s res ſi t[ipt]ice ſiue c[ib]i ſint ſiue
potus ſeu medicie obſunt ei magno n[oc]umente et o[si] ſtòi
madefacto ex buiòib^ h[ù]bidis nò nocent, nocent t[ui] ſm ſui
quantitate: et 2[ro]peratio medicia[que] cibozum et potu[rum] ſipti-
co[rum] eſt res q[ui] vtiliori eſt ſibi, vii, miernir.

Ch[ar]p[uit]e q[ui] accit ex humiditate p[ingui] de genere n[à]me-
diciarum e[pi]re in ſtomacho eſt foſtis q[ui] difficiſilis et e[ſ] illo
v[ô]itu ſtòus lediſ velde: cui[ſ]leſio duplica[que] ipſu debili e[pi]
t[ui]e: et eius cura potio[que] e[pi]uocatio v[om]it ipſius male pin-
q[uo]ſitatibus, et p[of]toſatio ſtòi et c[ui]ar o[ra]m atib^ et ſemib^ bo[]do
ris et bis filibus: et qu[à]c]admodu[rum] o[e]s p[es]p ketide pturbant
alam et faciunt ipſam abbomniare: ita o[e]s p[es]p aromatico
conſoſtant ſtòm: et p[al]ſt[ur] que ſunt ex rebus com[et]eſibilit[es]:
et res ip[es] ſviles ſunt ſtomacho perturbato ex humiditate
p[igui] quacumque nono miernir.

Ch[ar]p[atiètis] ſingultù ex multitudine cibozu[rum] aut ex puncto[e] humo[rum]: v[om]it[er]a[t]erat; et patiètě ſingultù ex friditate ca[le]fatio: et fil[us] imutato[dem] facta[que] re[b]pungentib^ medicin[
]ne minuenteres: et ſicca[tes] liberat et resoluſt, vii, miernir.

Ch[ar]p[atiètis] bolismù restauram[que] v[tr]utè ſubito vel gradat[is]
c[ui] odoratu aceti et métaſtri m[ò]tani vel cineris et méte iſu
fo[ſ]i aceto: vel c[ui] odoratu malo[rum] et filium fructu[rum] v[il]cu[
]s odoratu fruſtis panis et 2[mi]xtiò[e] alicui[ſ] ex illo ad q[ui] pati-
ens ſpella[que]: et appoſito[e] carniu[rum] po[ci]a[que] aſſatap[que] vel cog-
natap[que] an[ar]nare: et i ſuma appoſito[e] cibos ouiu[rum] h[ù]bitu[rum] odo
rem bonu: et ipſi e[xc]itát et auget v[tr]utè ei? et 2[stricti]o[e] ma
nuu et pedu[que] foriter: et depila[to]c[que] pillo[rum] p[ector]is et e[ct]i[ct]o-
capillo[rum] capitie: et c[ui]a fincopi e[xc]ita[que] c[iba]e e[ſ] pa[n]e vino
iſufo: vel re alia roborate virtutè. Ad[é]particula.

ChEx buiôre malo icluſo i tunicis ſtomachi falſo vel coleri
co: cum e[bul]it: accidit appetitus cibozù malorum: et ſcom

Nona

127

venerabitur ſtitioſis et malignitati ſpicii huoſis diceriſſac
ſpes reſp[er]t q[ui] appetit ſin quarto morboſ et accidenti.

C[um] fastidium cum os ſtomachi est debile et venter strictus est difficilis cure: q[ui] c[um] egdat diſsolut ventre facit fastidium et turbat iam. et q[ui] de conſortat os ſtoſi retinet ſecessu: et me[n]s q[ui] et fastidioſis iuendi est vt iſt[ut] c[ap]it c[ap]ientur herber prepa re tis cum oleo et muri. et postmodi[us] accipient parus de piris citonuq[em] et inali granatam ad que appetitus ipſorum deccli nat magis. ſecto confiſly ſanitatis.

C[in] conſortiātio ſtomachi fastidioſo[rum] et filium et ſi effi[ci]meras patian[us] res conſortantes ſtomachu[rum] apponéde ſut ſupra ipſum yalde calde effectiue: q[ui] omne tepidu[us] diſſolut ſtomachu[rum] et bumectat. viiij. ingeny.

C[et] qui patitur fastidium et fil[ui] ei q[ui] patitur forſte ardozeſi ſtomacho adeo q[ui] credit i[mo] illo eſſe calidu[us] apſotema c[er]o[t]um fridum de citi[o]noz oleo [ſert et] coſueuimus c[ale]ſa, cere olea ouplici iſtruméto: q[ui] ſi aliter caleſiāt coru[n]pitt[em]e o[ze]m virtus octauro i[gen]y.

C[ha]qua coadunatur iſra loca que ſunt iſter iſteſtina et ſi fac; q[ui] deſtenſu et ſupra ipſa. Expoſito[rum] ei i[mi] p[ra]ma epidemiar.

C[id]idropinis carnoſa cum adheret opoſtet te p[ino] adbi, bere que expellunt ſlegma per ſecessum. et poſtea que ex[]pellunt illud purgat per vomituz, deinde in gargarismu: q[ui] gar[ar]ismu purgat caput a ſlegmate. et q[ui] ſlegma est diſſuſi ſum per totum corp[us] purgamus ipſus ynuiterali purgatione. Et van[us] i[b]s e[gr]istudie medicie iſciſue et caleſtacte ad purgatione corpo[rum] per ſolutione cum yrine emiſione. Expositione eius in p[rima] humorum.

C[po]zotet nos purgare corpo[rum] patienti[us] i[ct]eritiā omni modo quo poſtumus adeo q[ui] ſlegamus ea per ſuperius i[nferiūne]: et palatum v[rin]am et nares. Expositione ei[mi] in p[rima] humorum.

C[adiu]natur i[ct]ericus colo[bus] citrinis: q[ui] citrinitaté diſſoluit: et i[mi] qui ſanguinis i[put]uſeare non adiuatur de/monſtratione colo[rum] rube[or]o: q[ui] ſanguiné mittu[n]: et omnis humor purgat de/monſtratione colo[rum] filium colo[rum] ipſi[que]: et ad interio[ra] corpo[rum] i[sp]ellitur de/monſtratioe i[tr]ariorio[rum] colo[rum] eius. ſecundo expoſito[rum] humorum.

C[mult]otés curauimus ſcliroſm epatis i p[ri]cipio[u] ſui. et illá cum prolongata est curare n[ò] potuimus: nec vidim[que] am aliquem curauſis, et patientes ſcliroſis alij peruenere, runt ad y[rop]ere et moziu[n]t temporis moza longa, et aliqui moziu[n] c[eler]iter fluxu ventris. ſco[do] ad glauconé.

C[in] cura y[rop]oſis p[uen]ientis ex apate duro y[re]tis hec eria facere nos o[mi] p[rimo] labozare circa cur[ia] apoſtematibus d[uri] q[ui] de in ventre, ſecundo operari emplaſtra ſeſoluſe, t[ia]bumiditatem, et tertio minuſtrare medicinas p[rom]ouètes v[rin]am. ſecundo ad glauconem.

C[eſ]ſudatio ſanguis est ex apertione venar[us] paruariu[rum] vel purgatiōe a[qu]oſtatis ſanguis f[u]c[it] accit ſp[al]iter i debiſtate epatis et renu: q[ui] patienti h[us] e[gr]istudine, multotiens accidit q[ui] mingit vel emittit a[qu]oſtatis ſanguis per ſecessum. vii. mo[bo]ſ et accidentium.

C[la] o[mi]n specie[rum] y[rop]oſis est e[par] c[ui] n[ò] mutat in ſan guiné id q[ui] p[uen]it ad e[ui] ex c[ibo] p[pter] malá 2[plone]z fri, dam domi[n]ateſi et co. et forſtāſſi h[us] mala compleſxo frida dominatur i aliquo iſtruméto[rum] c[ibi] vel i aliquo iſtrio[rum] ſpirituſque ex[te]ndit ſe ad vicina membra quouſa[que] p[ue] niat friditas per ſocietatem venar[um] ad corp[us] epatis: et generat i corpo[re] ipſo e[gr]istudiné que est cauſa y[rop]oſis. Et fil[ui] cum augmentatur fluxu ſanguis yndecu[que] infri g[ida]tur e[par]: et accidit y[rop]oſis. v[si]cientiarum.

C[li]u e[par] p[pter] ſui ſcliroſm n[ò] p[ot]i ſan guiné c[ib]u [mi]utare: accit y[rop]oſis p[pter] ſcliroſm ſplenis: q[ui] e[gr]istudini bus o[ibus] ſplenis pati[us] e[par]. vii. scientiarum.

C[ur]atur opilatio epatis c[ui]s a[per]itiu[n]is rebus, et repleto

epatis curatur per exercitium ante c[ib]um: nec p[hib]etur i[mi] bis ambulare modicum poſt c[ib]um. et quicquid c[ó]ſert ad aperiend[us] opilatione: q[ui] ſert ad operand[us] diſgestioné: et i[mi] ter o[ia] firupus acſetus p[iper]que i[mi] vicem tenuis ſunt me[n]liозa ad aptand[us] operationem diſgestionis: et curand[us] e[pa]s operationem. vii. confiſly ſanitatis.

C[ad] apoſtemata epatis et ſtomachi eligimus abſintbiu[n]: q[ui] c[ui] ſupicamur e[par] et ſt[om] ce[i] i malo ſtatu: ſtatim deco[m]mus abſintbiu[n] c[ui] oleo: et ponim[que] ſup[ila]t duo méb[ra]: q[ui] ſi n[ò] iuend[us] abſintbiu[n] ponim[que] c[ui] citi[o]noz et oleu[m] maſtici et oleu[m] nardin[u], et ſi ſeb[us] p[ua] ſit c[ui] eſide. vii. i[gen]y.

C[et] q[ui] habet i e[pat]e apa[ſiliu] moderat[us] ſeſecto modera[m]ine adbibend[u], et nullus c[ib]e[que] ſtibi magis aptus q[ui] far o[de]i: q[ui] müdiſcat et abſo[pl]uctura: nec aliqua medicia est ſibi magis apta q[ui] ſecaniabin c[ui] aqua frida: nec accedas ad patienté cum aqua malo[rum] granato[rum] nec po[mo]n[que] nec reliquio[rum] ſtiprico[rum] ne forſte 2[ringan]t o[ra] venar[u] et, p[hi]beatur corera a purgatióe. viiij. ingeny.

C[ep]atis apoſtema cum eſt i g[ib]o[rum] volueris patientem purgare v[rin]a puo[c]antib[rum] purga c[um]. et c[um] eſt i concau[m] cum ſoluentibus ventré miſcens cro[c] Africanu[m] ſem[]vr tice: et quicq[ui] temperate v[etr]é lapat. et hoc ſecure i[mi] ſide[n]t e[par] fac cum apoſtema declinat. Et ego decori c[ui] farre o[z] dei polipodi[n]i et elebo[n]i nigrui, et i p[ri]ncipio tales cliferi[mi]andi ſunt cum aqua melle et b[ra]uch ſeu vino: et deſlacione e[gr]istudinis cum fo[to]iobus: mentalto[rum], ſi collognti[da] te centaurea minozi, viiij. i[gen]y.

C[ep]ar debile ſemp[é] adiu[n]ad[ui] c[ui] adapietib[rum] opilationé et müdiſcatib[rum] ſe ſoluſetib[rum] téperata ſe ſolutio[e]: yt terbéti na q[ui] müdiſcat o[ra] arteriá[rum] et venar[us] diſpreſátui ſibi ad, iuicu[n]e yt ſint apta et n[ò] opilata: q[ui] opilatio generat putre, diné, et o[z] q[ui] medicia diſpeſata ad e[par] n[ò] ſit nimis ſrida: ſe ſed ſit eui[que] friditas temperata, viiij. miern[ur].

C[int]ube ſilenc[er]is et 2[ort]elis 2[pl]ovinciſ[ar]a friditate modi[ca]: et babet c[ui] hoc aliquá amaritudiné: et ſunt ambe ſtipici e[que] et q[ui] bit[us] itas duas qualitates ſunt de melio[zib]omedi[ci]nis quibus cura[ſ] compleſxo epatis calida: et n[ò] nocent multum ipſi[que] male 2[plexi]o[rum] frigide: qué admodi[n] obſut[em] e[ris] ſe frigide et bumide ſine ſticipticate et amaritudine: et i[pe] berbe frigide temperate 2[o]ſtant e[par] per ſuam ſticipti[que] temat[em]t: et mundiſtant per amaritudiné: et ſe ſerunt male c[ó]p[lex]ioni epatis c[ui] materia: et admifc[em] eis mel p[ou]zo[c]at et faciunt DESCENDERE ipſas h[ui]biditates aquoſas: et alias bu[]miditates. Eadem particula.

C[Ad]miſcédé ſunt medicie lenitiue virtutis debilis cum medicis c[ale]ſacientib[rum]: et a[pp]onun[que] he medicine lenitiue et hoc magis q[ui] i ſcliroſi alio[rum] memb[ro]zum: q[ui] corp[us] epatis est quali q[ui]da[rum] b[um]iditas coagulata: c[ui]ns virtus c[ito] diſsoluti[que] subtilitate multa ſui. Eade[m] particula.

C[Ser]um est ſap[or]us cui amaritudo dominatur forſtiter. et hoc p[ie] c[eter]is medicinis e[par] mundiſtici et a[per] actas vias eius ſine manifeſta c[ale]ſactione et i[n]frigidat[oe]. Eadem particula.

C[In] a[pa]tib[rum] ſtomachi et epatis 2[mi]ſc[em]e medicias ſtipticas et aromaticas nec i bis ſis 2[et]e[mi] ſolumó lenitiua aut l[a]xiu[i]ta: q[ui] quoti[es]c[ui] ſeceris hoc deduciſt patiens ad dubitationé, et p[pe] deſtructioné. Eadem particula.

C[Ap]oſtematibus gibboſtatis epatis n[ò] nocèt ſtiptica v[mi] m[ord]itiu[a]: nocent t[ri] apoſtematib[rum] c[ó]cauſitatis epatis: ga rerum que aſſumunt imutant virtutes anteſ[que] perueniát ad epatis gibboſitateſ, t[unc] ſticipticum non remanet ſtipti cum yt erat: nec m[ord]itiu[n] in m[ord]icatió[e] ſua: nec viſco ſi in ſui viſcoſitate. viiij. i[gen]y.

C[ui]m apoſtematu[rum] est ſplen i corpo[re] ſup[fl]uitas humo[ris] melancolici adest ad mundificationé corp[is] et ſup[fl]uitate ipſa o[po]ſtet te medicinis ſe ſoluti[n]uis et e[uellentib[rum] in

Particula

Sernatiœ virtutu ſnap medicinas stipticas amiscere: et
cù mundù è corp'noli ſmiscere ipſis medicinis stipticum
aliqò. et ſi imſceas ſit valde modicù ſtitrate. xi. ingeny.

C Velioz medicis ad groſſiè splenis eimplm qò fit de
radicib'cappari abſinbio aceto et melle: et caue emplica,
re pectus cum stipticis medicinis. xi.ingeny.

C Ad groſſiè splenis cui qua è ſciloſis medicina a resolutu
ua cu aceto mixta et ſupza locù splenis frequêter appoſita
cù aliqua particula carnea lacerti est mirabilis opònis
armoniacù cu aceto multotiens ſuſſit ad curanduz apo-
tema splenis et ſciloſis ſui. vltimo ingeny.

C Accidit ex egritudib'splenis species melàcolie chebus
dicta: que multotiens incitat deſideriu zozium foſtium:
et specialiter cum ad ſtomacbuſ, deſufluit ſuperfluitas pure
acetoſtatis. et multotiens poſt cibù, pmouet grauedinè ſa
ſtidiun et abhominationè: cum appetitus ex cã alia è cor-
ruptus. ſexto ſcientiarum.

C Non euacnatur ſuperfluitas congregata in ſplene nifi
vna via. ſeliz per ſecſum. quia non poteſt expellere qò i
ſe eſt ad renes. et ideo cum apoſtematu eſt monemus euz
ad expulſionem ſuperfluitatis in ipſo exſistentio per ſecſe-
ſum. uode decimo ingeny.

C Lura apoſtema lateris per diminutionè cataplaſmatio-
nem et ſolutionè vètris: et noli dare far ordèi tepoze status
egritudinis ipſi ne forſte impeditur crisìs. Expoſitiòe eius
in prima mozbozu acutoz.

C Apa lateris cum cataplasmas 05 te ponere ſub catapla-
tio lanæ vel pànui plicati aut auriclare paruì vt ſit ap-
positio cataplaſmatis in coſtis abſq. ipuſioè aliqua et leſio-
ne. Expoſitiòe eiu in ſcò mozbozu acutoz.

C Tunc còſert apoſtemati lateris ſumoſitas cataplaſma-
tis humidi cù eſt ouò: et nibil expuitur ex cìſdem. Expoſi-
tione eius in ſecundo mozbozu acutozu.

C Pobibe minutionè cum apoſtema eſt ex humoze cole-
rico melanicolico yel flàtico et taliter plobibe illam cum
apa lateris eſt ex ſanguine et eſt ſps nimis calidum. et bu-
mo: in corpe dominans eſt colera. qu Humor ſanguineus i
coleram mutatur: qò compzebenditur: qnì patiès poſt ſpu-
tum ſanguinis colericum ſputum ſpuit. Expositione eius
in ſecundo humoze.

C Quod cùs producit apoſtema in parte nerua diafrag-
matis producit magna apoſtemata accidentia in pellicu-
la que eſt ſub coſtis. xyi. pulſuum.

C Dùbeletis que accidunt i iteriorib'corpis et specialiter i
ventre medicine pſecte i armatumbus ſerunt valde: q2
resoluunt et liquefaciunt humiditates in eis collectas. Et
laudabilioz medicis eſt tyriaca magna eis. et poſt eaz me-
dicinis alys ſerunt medicie ſubtiliàtes et deſiccàtes: et ſi
militer potus modicus yini ſubtilis. yu. miermir.

C Omnibù dùbeletis i interiorib'corpis accidùt pre me-
dicinis alys ſerunt medicie ſubtiliàtes et deſiccàtes: et ſi
militer potus modicus yini ſubtilis. yu. miermir.

C Ait Moyſes. iter medicias ſubtiliàtes et deſiccàtes eſt
acuti: et eſt fridù: et capillus venerie: et è medicina tempata
iter caliditare et friditatez. ſed oës alie medicie cognite q
frequenter veniunt i opationè ſunt caſe et ſicce. et oz medi
cum eſſe memoè ad curationè dùbelatoz q accidùt i in-
terioibus corpozis: medicinaz ſubtiliàtiu et deſiccàtiun
qòs òſignauit. H. i eis: et ò ſigno gradus eaz i calitate et ſic-
citate nunc ipſap. i medicia calida: et ſicca: i pìzo gra-
du frequenter veniètiu i opationè ſunt quattuor. Et ſunt
Eupatziu ſquinantù tamariscus et pbiſticus. Et ipſarum
calidarù et ſicca: i ſecùdo gradu ſunt octo. i Enigedà. bal-
ſamus. arſitol. yreos. Lucumer ſilueltris. Reubarbaruz.
affodilli. et Lbieri. et ipſarù calida: et ſicca: i tertio gradu
ſunt. xx. videlicet. Ebulus: gentiana: daucus: darfani: eupe
tricon: y ſopus: nur: romana: ammoniu: cubebe: ſanſucus: pipe

rella: menta: ſiſlmbziu: ruta: caſſa lignè: ferapinù: mèta,
ſtrum: nigella: et aſſap. Et medicina: ſubtiliàtiu et deſic-
ci: cantiu a modernis inuentarum calida: et ſiccarum fregn
fer ter venientiù in operationem ſunt tres: yideſ: ſericus: an-
uudem: et calamentum. Que medicine ſunt in ſuma. xxx.
yu cùro necesse fuerit operare eas yel ſimplices yel
compositas pout yidebitur tibi.

C Vulpna intestinoz abſq. apate facile curan cù ſtipti,
cis et habentia apà yel carnoſtatè difficile curantur: quia
quotidie augmentat: et apata aquofa i pellicula circuòdate
epar potius q. i membri alys generan. expoſitiòe eius i
ſexto affoſiſmorum.

C Cum alte: duoz ſiſacium iteſtino: vulneraſ totaliter
vulneribus ſuis: et reliquù remanet illeſum patiès ab egris
tudine liberatur. quinto tuamento:

C Emplaſtra et cataplaſmata que antig iuenerùt ad cura-
tionè colice facte ex flegmate vitreo ab iteſtino colon co-
tion opoſter et i patiente frequentare: q2 cum frequêter
operaris ipſaz curas egritudinè i a malis accitib'liberas
patientem. Et cù ea ſel yel bis tatùmò oparis noces pati-
entur incumento magno: q2 per illud ſui tenſio augmetat,
Particula ſexta de cliteribus.

C In dolove iteſtino: accite cu ſeubre opare cataplaſma
cù milio. et cù nò ceſſaliter doloz recurre ad receptione ſe-
minù resoluètiu vètoſitates. occoquès ea i oleo ſubtiliz
partiù: et cola: et colatura liquefac pinguedinè anatis i cli-
iterica: et cù nò pores hre pinguedinè anatis pone pinguet
nè gallie fine ſale q. nò ſit nimis vetruta. et cù nò iuenit ad,
das i ſillo oleo pa: castorei i cliterica. xy. igeny.

C Species vètris vètibus ſunt tres ſiles verimib'acutige
nerantur circa anum: et ſiles ſemibus cucurbite i iteſtinis
groſſis: et ſiles ſerpentibus i iteſtinis ſubtilibus. Et cù ipſi
eleuantur ad ſtomacbuſ generant dolozè i cò: cò: generan
tur i ventre yermes ex humoze malo i mozdituò. prima
expoſitòis eius. i ſecunda epidimiarum.

C Renes cù ſunt forſtes humiditati pinguioſaz generatay
i venis ex liquefacte humo: et toto: ibi attrahit a yći
et tràsmutit illa pinguinè ad veſica: et emittit p vrina: et
cù renes ſunt debiles ad ipſi: attractio accit ex ca pin-
guositate alte: iſto: duoz: aut venè ipellunt ea ad vètrè
aut spargunt cù i fundùt p totum coſpis: et ex boc yropi
ſis generat. vi. mozboz: et accidentiu.

C Cum digitur apoſtema generatu: in altero renù min
git patiens ſaniem ſetentem quæcammodum eſt ſecſeu: et
tunc de viclera renis timetur. quare omni cautela eis cau-
tus i curatione dicti apoſtematis: vt ipſius cicaticatio ci-
to fiat: quia nifi celeriter adducatur redit difficilicè ei cu-
ra. ſexto ſcientiarum.

C Dum operatio renù ceſſat vrina non venit ad veſica: 2
tunc veſica vacua eſt: et nibil yzine i ea iucla aliquatenus
reperitur. ſexto mozbozu: et accidentiu.

C Egritudies ani curan: difficile ppter cas quattuor. Et
ſunt multa ſenſibilitas mébri: flutus flùes ſupſuflutatum
morditiu: per ipſum: parua moza medicia: appoſitaru
ſupza ipſum: et complexiu ſui caſa i humida. et ad curatio
nem ipſarum ſunt neceſſarie medicie refrigeratiue i ve-
siccatiue: et medicie refrigeratiue i deſiccatiue ſecundum
magis ſunt stiptice. et omne stipticu mozder: et ipe anus nò
ſuſtet mozdicatiou, et ideo melioze medicie ipſius ſut
metaſla lota que caſa non ſunt. nono miermir.

C Scabies et cutis excoziatio ſut egritudies melice gnate
i cute. cacer yo et elephàtia ſut egritudies melice generate
i carne i venis: et ex ſanguie multo. Elephàtia vero gùna-
tio eſt ex ſanguie melanicolico cum tempozis prolonga-
tione: cui mixta eſt colera nigra dominans: et accidit inde
egro debilitas motus: origo ylcerum: et immutatio colo:

Nona

128

ris. *Particula* *fexta* de apoſtematibus.

CElephantis et apoſtema melancolici i eo[rum] initio poſſut. per curari per frequenté eucaatione humorous melancolici: et per dieta[rum] et egrotante ſanguine laudabilem generát[que] dieta i buiſmodi egritudine est q[ui] melius operatur. N[am] iuuenim[que] elephatiá i terra egrypti [que] plures homies inade re, ppter malá dieta[rum] et calozi dominiu regionis: et iueni mus eam i alamania multos occupare pp. ſalfamenta q[ui] bus vtuntur. minus t[em] in terra egrypti. In p[er]ſa vo cu[n]tis puinacie boibus lac affidus est cibus: nullus co[sp]o[rum] detetú ab ip[er]ſa egritudine iuuenimus. ſecundo ad Blauconem.

C[it]is patibus ſtatiibus. ſi illi qui ſtatui ſenis est ſimi ſi, t[em] ei qui est ex caloze: et ei qui est ex egritudine ſincopis confert lac: aqua ozdei: et ferru co[sp]tui cum aceto eo modo de coqurit aqua ozdei ad penetratione mbbozus confert eis etiam aqua mellis. *Particula* *fexta* de *ptif*.

C[um]ultitudo carnis et p[ing]uedinis est valde nociu: ſa cit corpu turpe ip[ed]it opatióes: et retardat motus: et ideo oz multitudiné carnis et p[ing]uedinis habét[es] ire frequen ter p[are]: et ambulare ſub ſole: et specialiter eſſe ſub ſole i mari: q[ui] ac marinus diſsoult humiditates: et oz ip[os] ci bari cibis modici nutrimenti ſicut herbis habét[ibus] ex cedenté caliditáte: yt ſunt cepe: al[le]a p[ic]ſees saliti: et cibari cibis ſo[ſ]o[ntibus] et non humectantibus: et quæmodum ſut carnes maciléte: ac oz ip[os] a balneatióe aque calide: ex cecepta balneatióe aque i balneo p[ca]uari: et oz ip[os] ſitim ſufferie aliquatutú: et oi m[ō]o quo poſſint debet ſua c[or]poza idurare. *Particula* *fexta* de attenuatióe c[or]po[ſ]o p[ing]uiu.

C[it]o te faciat timere operationem chirurgi egritudino ma gna quia non debes putare magnam egritudinem forze: neq[ui] paruam debile: ſed debes attendere et videre dubie tatem ip[si]us forſitur inſtitutem. ſi debilitatem ſuam: et q[ui] ſiſſu ra in quâ deſcendit ſipbac: que est iuxta ſtomacú est egritudo ſoſtio: et n[ò] manifestatur ſenſu magnæ: et ſciſſura ad quam deſcendunt inteliſtæ egritudo est debilis et ſenſui manifestatur magnæ. et de alys egritudinib[que] itelliges idé. *Particula* *fexta* de examinatione medici.

C[it]mnes medicine quas bibunt podagrici ad co[ſ]u egritudinem vt probibent fluxum humo[rum] deſcententi ad pedes ſuos: et ip[er]ſo n[ò] purgant humo[rum] i membi[ſ]o do/lozoſis contéros ſut de p[ei]oziibus medicinis ſibi, quia bu[mo]zes cum n[ò] cunurunt ad locum: circuLAND[ar] ſupra c[or]po[ſ]us totum: et ſorte faciunt ſuſſocationem. et boc ſepe vid[ui]. et iò consulo patienti buiſmodi doloz[es] vt nullo modo bibat tales medicías: ſed t[em]t bibat tyriaca: n[am] vidi multos patiètes h[uius] dolozem qui biberunt itá coſectioné et ſunt ab ip[er]ſa egritudine liberati. *Particula* *fexta* de tyriaca ad c[ef]aſaræ.

C[it]omni medicina p[er]ſolutiuar[que] complexio est calida: et ex operatione h[uius] c[ó]p[lo]nis cum est nimis calida p[ro]ce dit mordicatio. Et ideo opo[ztet] te cauere ab operatione medicarú babentúi multá caliditáte in medicaminib[que] quibus cupis refoluere i membro: maſſe ſi méb[ri]z egro tanæ est appa[ſe] et manifestú: n[am] c[ui]a opat? fueris ſiles me dicinas adiugis méb[ri]z c[ui]us egritudine mo[rd]icatòes: et generatur i eo non modicus doloz. et omnis doloz: icitat et attrabit materiá. Sed medicia habés caliditáte ap[ata]z n[ò] generat i h[uius] méb[ri]z dolozé et ſi membrú apparens ſit fridum: et c[ui] est in iteriòibus c[or]po[ſ]us et idiget magna re solutione opare mediciná ſo[ſ]tis calitatis. In microtegni,

C[it]ed[icinas] formicæ corroſiue n[ò] humectatiuas vt al[ter]ius ſo[ſ]mice speciei opo[ztet] eſſe refrigeratiuas cu[ſ] ali qua ſiccitate. Et primo ſumitates viuti[us] teneritates eſe rubi et 1. linguam arietinam ſupra locu[ſ] egrú appone. et de inde miſce ip[si]us lenticula[as] parum mellis ſubtilis et fariná ozdei: et appone ſecundo ad Blauconem.

C[it]ubec et ſo[ſ]mice non corroſiue medicinas bas ſuper appone: videlicet lactuca virga[ſ] paſto[ſ]is lenticula[as] aque n[em]uſar p[ul]ſium poſtuſaculam in tubam ſemperu[n]im fi militer et ſolatrum: ſecundo ad Blauconem.

C[it]elephantis et apoſtema melancolici i eo[rum] initio poſſut. per curari per frequenté eucaatione humorous melancolici: et per dieta[rum] et egrotante ſanguine laudabilem generát[que] dieta i buiſmodi egritudine est q[ui] melius operatur. N[am] iuuenim[que] elephatiá i terra egrypti [que] plures homies inade re, ppter malá dieta[rum] et calozi dominiu regionis: et iueni mus eam i alamania multos occupare pp. ſalfamenta q[ui] bus vtuntur. minus t[em] in terra egrypti. In p[er]ſa vo cu[n]tis puinacie boibus lac affidus est cibus: nullus co[sp]o[rum] detetú ab ip[er]ſa egritudine iuuenimus. ſecundo ad Blauconem.

C[it]ibi patientium elephantiam et cancrum ſecu[d]i magis ſint far ozdei et a[que] caſei: et ex berbis ſunt mætue: attriplex: blitis: et cucurbita: et ex p[ic]ſibus qui paſcun[ſ] circa lapides et omnes auc[es] p[re]ter degentes i aque: et comeſtio carniuſs tyriá[que] patientibus elephantiam est mirabilis medicina: et opo[ztet] yt comedát eas ab[ſ]cifis capitib[que] caudis et mu[ſ]dificatis ventribus earum exco[ri]tatas et c[octas] cum multa aqua modico aleo: ancte: et po[ſ]riz: yſo[ſ]q[ui] icipiant eliciqi.

C[it]ex punctura c[or]ſpionie cu[n]i venenum incidit i n[er]nu[us] arteriam: yel venam: accidunt patienti accidentia ſo[ſ]oria valde: et q[ui] venenum c[or]ſpionie ſaſſe perueni ad c[or]po[ſ]us interio[ra] et penetrat totam cutem. t[ert]io ſcientiarum.

C[it]eorum qui ſueuerunt exercere co[it]um: et poſtea deſu ruerunt eu: vid[ui]i] videlicet cutis olei et aneti viridie: et olei ſemis vue diſsoult laſſitudiné p[er]ſecta diſsolutióe: et hume[ra]t et ſi ſo[ſ]ſi ſit laſſutido. et ſi ſol[em] granato[ſ] p[ini] ad laſſitudiné confert. t[ert]io cóſſo ſanitatis.

C[it]e p[ie] olecis curat deſſitaté cutis olei et aneti viridie: et olei ſemis vue diſsoult laſſitudiné p[er]ſecta diſsolutióe: et hume[ra]t et ſi ſo[ſ]ſi ſit laſſutido. et ſi ſol[em] granato[ſ] p[ini] ad laſſitudiné confert. t[ert]io cóſſo ſanitatis.

C[it]ectigato[ſ]e c[or]dis vid[im] m[ò]tros ſanos iuuenes et ſenes ſubito iuſſaſſe: a[que] i aliq[ui] n[ò] est diminuta ſanitas: et o[ſ]b[que] p[er] ſuit minutio yene et c[ib]us ſubtilis. q[ui] co[pi]ſi ſcieta[ri]tú.

C[it]o laudo ad plenú refrigerationé méb[ri]zo[ſ]: g[bus] deſu it ſanguis c[ui] rebus refridatiu[s] et p[ri]tici[s] apoſſitio[s] ex: q[ui] ampeſtul ſanguiné ad itero[ra]: et p[er]lét yenas. nam [ſio] q[ui] dam qui ſua p[ecto]ra refridarú[t] p[pter] ſanguiné: qu[em] p[er]ve[bant] a pulmone: et q[ui]só[ſ]dá alios q[ui] ſomachos ſuos ex[per]tú infridarunt p[pter] yomitú ſanguiné. et alios q[ui] ſa p[er]capita ſua infrigidant p[pter] fluxum ſanguinis e naribus: que refrí, datio noctit eis valde. ſed t[unc] est refrigeratio facienda: poſt[em] ſanguis ſe ad alium locum inclinuait yel ad pté cótariam tractus ſuit. quinto ingeny.

C[it]o[ſ]lo[ſ]e i tritio[ſe]e n[er]ui est necſſe curari c[ui] emplo [ſe]t ex: p[er] farina faba[ſ] melle aceto et p[ice] ligda decoctis p[er]ſecta decoctióe et a[pp]oſito ip[so] calido ſupra locu[ſ]. vii. igeny.

C[it]patientes ſincopim ex multa repletione ſp[u]s propter c[or]po[ſ]us raritate[ſ] c[ib]andi ſunt c[ib]is n[ò] cito diſſolu[ſ]tibus: yt pane farre et fructibus p[ri]tici[s] quo[ſ] difficilis est cor[ruptio]. Et aliq[ui]s ſunt c[ib]andi pane et vitellis ſuon[que] et teſtú, culis gallo[ſ]o. et p[ri]cipimus tibí vt facias igroſſare humo res et densare cutem. quinto igeny.

C[it]um generát [em] vlcus iuxta latus magne yene pulſatiliſis yel n[ò] pulſatiliſis: caro molliſs c[ibo] apoſtematur: et apparet tota illavena i membro rubea et exſtenſa. et dolet cum tan g[ar] co ip[er]ſa. xiu. ingeny.

C[it]uz caro molliſs i[ci]p it apoſtemari i[ci]pías a c[er]ſató[e] do/lozo[ſ] p[er] ſuperaſſpositionem lane i oleo madeſacte calido. Sed q[ui] res calide c[or]po[ſ]e repleto attrabú[t] opo[ztet] te i[ci]pice a miutio[ſe]e vene yel ſcarificat[io]e alteri[que] méb[ri]z n[ò] egrotá, t[is] ſibi oppoſiti B m[ò]s: ſi egrito fuerit i manu facias ſca rificationé i tibia. et econuerſo. Si y[ò] fueris neſgligés cir, ca eſuoné c[or]po[ſ]us creſcit apoſtema carniſs molliſs quos[que] ad ſanié venit. xiu. ingeny.

Particula

Tnenofi ailais morus i punctio curaſ medicinis at
tractiuis alteratiuiu; i mutatiuiuis: medicie vero alterati,
ue ſunt que alterant eius ſtatilitate: et medicine mutatiune
que ſubſtantiam eius imutant: et attractive que venenui
attrabunt foſtiter fine caleſactiſe yt ſut ſicie et coruua
cuſa, et aliqui ſunt qui oſ ze proſpicio ſugunt: et venenui attra
bunt a membro puncto, xiiy.ingeny.

Medicinis lenitiuis apatis duri ex bis que ſe idunt est
aliquid imſiſcendus et aceti est vile ad hoc. et cum eo bene
curantur chozde et ligameta: est ipsum operandu ſemp.
Sed cum aceti multu apponitur i cſectione attrahit bu
mозes ſubtriles et ſubtiliozes: et eoſ residiuſe convertit in
lidoſitare: et cuj ſongo tpe purgauerit nocet ſubſtatie ner
ui et ledit eum: et ideo no eſt eo vendum in principio egri
tudinis neq tempore longo. yltimo ingeny.

CLancer i principio ſue generatioſis curaſ cum medicinis
metallicis lotis et euone corporis per ſecſum. ſed cuſ cre
ſit et manifesta eſt causa eius augmentus ſui omni modo
quo poſſumus prohibemus. yltimo ingeny.

CJncipimus i cura podagor i doloris iucturaſ ab euone
chimi nocuiu, et poſtea curam cum man? et pedes adhibeo ipſis
medicinas reſpimetes et probibentes, ſed iuncturam ſcie
nulo modo reſpiam neq refrigeres q[ui] locus eius est co
cauſus: et creſcit repletio in concano loco, tamen poſt pur-
gatione mitigandus est doloz cuſ caleſactiuis: nec caleſaci
as neq refrigeres multum ſtatim poſt purgatione quéad
modu faci i fine poſt perſectione purgatioſis: q[ui] miermit.

C In doloz eſcie magis p[ro]eſt vomitus q[ui] ſecſus: q[ui] attra
bit humozes ad ſuperioza, et ſemp eo vtere poſt cibus: z; ad
puocatione vomit[io]p[ro] ppina medicias vomicas molli
ozes z leniozes. Et cuſ humozes colligati ſunt adinuices et
ipſo[ſi]z difficulti eſt cura c[ura] operatione medico[ui]z qui i
p[ri]nicipio dederunt medicinas acutas et indurantes materia
s coquentes. ſicia tunc prodeſt mirabiliter et aſſellatio p
clerita laxatiua acuta quibus adpeſco colloquintida et fi
milia immiſcentur. Eadem particula.

CDixit Teminius in introdutio ſuo talia verba in cu
ra ſeſiſure que eſt iuterata, ſemp nucis cipſſi exag. duo
folio[ſ] cipſſi exag. i, acacie nouelle. 3. duas. v. exag. vnus
et ea confede cum cola p[is]cis lique facta et calida ipſa exten
de ſuper p[ann]u lineui: et ſupappone ſeſiſure poſt egrerſus a
balneo eiunio ſtomacho: et iaceat egrotans ſupinus donec
ſiccetur emplaſtrui: et dieb quadragita remaneat eſc liga,
tum. et quottidie bibat uoas partes nucis cipſſi et ynā p[
tem] frondiuſi euus tritas et cribellatas e quiibus bibat die
quoliber p[odus] drag. y, cum vncia aque mirti et guchari.

C Et dixit. gargarimus factus ex ſucco frondiuſi groſſimil
lozum decoto. confert apoſtemati yuule gutturis. et amig
clalis: et ſefoluit omne quod accidet ori carnit dentium vel
vuule et calido apoſtemate et tollit illud.

Cura fractionis oſuiu poſt neceſſariā operatione manu
um eſt dietatio patiēt: eſt eſieta multu ſubtilis: et pur-
gatio multa vêtris in principio cum aliqua medicinaruſ.
q[ui] in ora generatioſi poſi ſarcoides eſt nutritio cuſ cibarya
viſcosis boni chimi plurimi nutrimenti: et medicinaz ap-
positio exteriis viſcosar[ia] tenacium ſuſtinentium ſubſtā,
tiam ipſo[ſ]u paru calidaruſ et temperate ſicca[ſ] vi. ingeny.

CNoli operari contra refidiuſ apoſtematis calidi q[ui] no
eſ turum calidas medicinas. q[ui] penetrant potius q[ui] re-
soluant. Et cum illud refiduum apoſtematis calidi eſt ou
rum medicinas foſtes ſecure et confidenter contra ipſam
duriciem operare, xiiy.ingeny.

CSufficit in apoſtematib[am]uiu ſt ped[ui] apoſſitio ſpon-
gie deſuper cum aqua frigida et modicu aceti yel yini pon
tici. in apoſtematibus vero epatis no apponiſ alioq fridiu
ſed decoquāt citonia i yino: et loc[ui] apoſtematis cataplaſ

meſ ex illis tepidis in principio ſui. et filr conferunt, apati-
bus ipſis oleu citionio[ſ]: oleum mirti: oleu maſtici: oleuſ
nardi: et oleu abſinſtum cum deſuper frigida uo apponiſt.
Et in medicaminibus apoſtematu oculo[ſ]um et oris nullo
modo intret aliquod oleum. et in auribus distilleret oleu
roſatuum aliquando cum aceto. xiiy.ingeny.

C Alt Moyſes. Aristotéles dixit i vltima none picule li,
b[ui] aſialiuſ. aſſoſiſmo[ſ] valde bonu i opatiſe medicine: nec
vidi Hal. in bis q[ui] d[ic]it facere mérité ſeu aliqui recozio
tioné de eo. Et verba Aristotélieſ ſut hec. Multotiés pli,
b[ui] p[uer]o[ſ] ipſam q[ui] accidit: q[ui] cib[ui] bon[ui] eſt p[ro] copiam lactis
pinguis q[ui] ſugunt a nutricibus ſuis carnis fertilis. et ipſi[
]egritudinis caſ eſt lactie bibiti multitudo.

C Explicit particula nona.

C Jncipit particula decima q[ui]nés aſſoſiſmos de ſebrib[ui]

Ebres

augmentan[que] et exacu[n]n[que] c[ui] cibo,
rum digestio que fit in ſtomacho
tepate non compleſt, et 10 opo[ſ]tet te eſſe ſolli-
tum in ſimilib[ui] ſebribus circa digeſtione cibo-
borum conſo[ſ]tando cum rebus k[li]piticis mem-
b[ui] ipſa. xi. ingeny.

C Non ſestines dare ſebricitatib[ui] potuſ frigide aque, ſed
[pli]diligenter inſpicias q[ui] ſi in aliquo membro[ſ] nobiliuſ eſt flā
vidi k[leg]mo eripilatu[ſ] q[ui] vel apoſtema molle ant onu[ſ] vel opi-
latio aliqua in membro vel membru c[ō]ſponis fride: quia
nulli humo[ſ] ſebricitantiu[ſ] in principio aqua frigida evri-
ti: poſt maſſificatione vero g[ign]no digeſtione humo[ſ]
putrido[ſ] vel digeſtionem k[leg]monis ſanguinei poſt aque
frigide e[mi]llo vtilis: et patienti eriſpilam purā potus ipſe
ſpermer eſt medicina.nono ingeny.

C In ſebribus putridis tria te attédere opo[ſ]ter, virtuté. ſ,
q[ui] eſt p[ri]nu[ſ] et vltimu[ſ]: poſtmodu[ſ] c[am] putredinis: et vlti-
li: ſebriz[pi]z[is]. Si ſu o[mi]t c[um] medicaris iu[n]eneris res [pe]
tentes bis tribus fit medela per res ipſas: et ſi n[on] [pe]tunt
ei adbereas circa alioq q[ui] manutenet virtuté et eam ſu-
tiner, cura[ſ] c[ui]a ſola cum calos deſebo ſebris etiā
ſi extingueta ipſas augeant opilatione quéado ſebris h[et]
quantitatè magnitudinis adeo q[ui] ipſam non patitur eger
et ipſum occidit cito: et hoc raro fit. x. ingeny.

C Si naturarui ſebriu[ſ] notitiā habereniis ad plenu[ſ] ſecure
mandaremus pluribus ſebricitantibus ſe in aqua frigida
eaſtra balneu: et conſutul[que] hoc quibu[n]ſadas. Sed q[ui]
non cognoscimus ſebriu[ſ] naturas vere et perfecte: ſi errore
caderet extra locum ſuum magnu[ſ] adduceret nocumétui,
ſugimus hoc in curis. xi. ingeny.

C Cum [pe]p[let] te neceſſitas flobo[th]omare ſebricitanté vel
purgare eu[ſ] vel mitigare eius dolozé cum emplo[ſ] vel cata-
plafmate ſi n[on] te por[tr]igere ſibi far o[de]i nec aqu[ei]t ani[
facias] q[ui] ſunt dicta. Expositione eius in prima acuto[ſ]um.

C Cum aliquis iuuenis boſe carnis et p[inguis] corporis eſta
tis tempore in ſatu ſebris abſis apoſtemate ventri bala-
neat ſe in aqua frigida et natat in ea: confert ſibi. et nos ma
damus fieri hoc ſecure. decimo ingeny.

C Caufa l[og]itudinis acſſionis ſebris et eius b[re]uitatis ſi
ipſus ſebris ſpecies ſit ſimpleſ eſt ſtatus humo[ſ] qui pu
treſcit et impelliſt ſtatus virtutie expulſiue: et ſtatus mea,
tum et pozo[ſ] membri c[ō]ſtincens illu[ſ] humo[ſ]em: quoniam
multitudo humo[ſ] vel eius groſſities vel viſcoſitas ad,
ducit l[og]itudinè acceſſiōs: et h[oc] ſui facit b[re]uitare. Et
ſi l[og]ilitas virtutie expulſiue adducit l[og]itudinè acceſſi[
]oſis: e[ſ] forſtito[ſ] virtutis adducit b[re]uitare: et ſtricticitas
meatuiu et pozo[ſ] adducit longitudinè acceſſiōs. Et largi-
tas eo[ſ] b[re]uitare: et alioq g[reg]an[que] o[ſ] c[ui]e longitudinu-
simul: et omnes cauſe b[re]uitatis ſimul. ſecundo ſebru[ſ]ium.

["Decima", "129", "Œ\nŒ\nŒ\nŒ\nŒ\nŒ\nŒ\nŒ\nŒ

## Particula

C Signa febris tertiæane pure ſt atis cogſunk en bis ſa ac
cidut egrotati ſut.ri. primu est rigor forſtis i febris pinci
pio quo ſentit ſ cutis aculeis ſit plena ſi pugatur ab eis.
ſcòm ſitis 4 il atio ſo nò plogaſt. et tertiu forſtitudo pul
ſus oſ tpe ſuo. qrtu 1 at 4 acceſſois pnº. primus. qntu 4 dif
ſuſto caloris equal p totu 4 corpº. ſextu reptio multi calo
ris acuti cu p man apponit fupra corpº q poſtmodu debi
litaſt 4 vincit a māui ipa. ſeptimu exi? vaporis cali a po-
ris cu bibif aq. octanu vomit? colere citricq. qnib flupus
vérnis colicus 4 vria fupra qua colà onaf: 4 qnib hec tria
ſik nonu ſudor vapofus calus 4 et cGLYPH<11>lis in corpe toto. de-
cimus poſt bec oia ceſſatio et radicatio febris 2 complete. yn-
decimu mora poſſimi no trafiſes. iz. boras. 2. crifis.

C Signa febris 4rtae 4 ex ipa febrze cognofuncf i vnner
ſo ſunt quor0: quo2 pmu 4 ſublatio oium signo2. tertiæ
pure: imo ipo2 4 iuentio p 3riu multotiesi 4 febrze ipa. ſcòs
bec ſeb. raro p e icipit: ſed tì accidit poſt iceptò5 alia2
febru. tertiu pulſus in pn? febris et ſi eger ſit adolesces
eſt quéadmodu illius qui eſt in ſenio còſtitutus. quartu
eius 4choatio cu rigore debili q poſtmodu augmenta in
acceſſo qualib 2 i rigore ipo ſentit forte frigus ſin 4qti
tatè forſtitudine rigoris 4itantú q ex forſtitudine ipfa ſen-
ti 4 oſa conjundantur. ſecundo crifis.

C Signa febris quottidiæa ſunt maſſeita 4 cognita: 4 ſut
ſepté: quo2 pmu 4 ſent febrze bec no icipit in diebº 4pmis cu
rigore: imo poſtea: 4 no  accidenti hnti nifi 4 ifrigidatio exre
mitatu et? 4 etius qo4 appet de corpe iſius: no tì eſt vt ve
rus rigo2 ſcòm pulſus 4 equalitas 4 corruptio ſui ordis in
pnº poſtimo2 ſeb. tertiu no ſentit eger 4flamatòis vehe
mentes: 4 eſt ſitis mino2 in bac ſebre 4q in alys oibus ſe
bribº. quartu eger forte no ſudat in pmo2 diebº cu 4 idigò
nervie. gntu 4 ſoſtasse no 4 accidenti 4 ſent febrze nifi 4 ſelione
oris 4to2 et 4epatis. ſextu magnificatio 4flamatòis eius qo
eſt ſub y pocudrua magis co qo4 erat ſin nàs. ſeptimu ap-
paritio caloſis egrì inter citrinu2 et album medye etià ſta
tu poſſimi puento iam ad finez. ſecundo crifis.

C ſebru2 i n tina2 ma 4 prebédit iter venas: 4 no 4 e ſt eis
rigo2 neq 4 ſudo2: 4 febris que generaſ ex apate ſanguieo
nominato flegmon eſt bona 4 ſalubris 4 magis 4flimila-
tur ſebri e4 die accidenti ex apate carnis mollis que eſt un
emunctoryzus 4 alyo locis. ſecundo crifis.

C Lù coadunan4 vno tpe res multe 4ipece ſanguine 4e2
he re 4 flònia: 4 ide deinde huo2 es 4 ſubtrilia 4 os 4 vtlu-
mo emolli qo4 iduratu 4 e4 api cutè e4pſaz. 3. i.igeny.

C In qualib2 ſpè tertiana cu appuuerit signa 4igònis ſe
cure festina porigerie pa2 de absinthio: ga 3z i ſe lauda
bilem actione multimode. Et etià hec medicina pre cetè
tio curat egritudines que in oze ſtomaci ex mòrdicatiòe
colere generanur. pima ad Hlauconem.

C Inchoat tertiana cu rigore forſti: quartanà yo nullo tè
poze recolo vidiffe incipe cu2 rigore: ſed tì mortificat ri-
gor in ea 4 e4 4 effecti4 difficilie4 p 4 loġitudine die2: 4 ſepius ge
nera2 ex reliquiya febru2 pcedenti2; 4 maxime febris 4
4 copofita nomina2. pima ad Hlaucone.

C ſebris tertiane pure receſſus eſt in ſeptè circuitibus: 4
cù hoc p omnib4 alys ſebribus ſalubris eſt 4 dubitabilis
minus. Lù yo 4 e norba nec eſ pura 2trariù. Et ego vidi ſe
mel qo4 hec ſebris 4cepit in quod2 puero in 4 principio autu
ni 4 no 4dimiſt eu 4vq ad ver. pma ad Hlaucone.

C ſebris in 4 accident coadùatio caloſis 4 frigoris ſil 4 re-
peri4 forſtis caloſ cu rigore frigido cauſa e4 ſegna vitreu
in corpe multu: 4 huo2 de genere colere corpi onantes 4
gouèt ſenſibilia mebza 4 no remaèt in eo aliò pticula in
4 q repia2 calo2 tatù: 4 ſenit tunc in interiorio2 4 corp is ca
lo2 4 friditas fil: qo4 id qo4 caleſacit 4 ifrigidat in pticulae
minimas e4 diſpluz. Particula. 6. de mala 4plone.

C Rigoris 4 no gefcit donee pueniat ppe ſatatu duo ſunt
modi: 4 quin 2 ynus 4 e gefcitat cu apportiquat 4 ſatus acceſ-
sioſis ſeb. 4 e debilis no ſo forſtis: 4 accident ex putrefactio
ſlegmatis forſtis friditatis: qo voca4 vitreu: 4 ali4 modus
q no gefcitat nifi cu apportiquat 4 ſatus totius egritudis.
na febris 4rta ne no cognocit 4 ſectio 4 ſatus quouſo4 no
icipit rigor2 diminui: 4 rigor qui icipit cu maxima forſitu-
dine 4 stati gefcitat aníps 4 ſatus eſt in febrze tertiana. pina
expositionis eius in ſexto epidimia2.

C Tertiaæ pure lògiòr acceſſo eſt. iz. boraz. nocte yo p-
logaſr accessio in boras. zo. yel. 2.4. 4 augmétaſ eiº p[on
gatio nimis adeo q plogaſe eius acceſſo circa. 4. 0. boras
4 diminuït eiº qes viq ad boras. 8. 4 hec oia ex bis 4 de
càis lògitudis acceſſois ocà ſut colligun4. 2. febru2.

C Lum eger duas ſebrzes tertianas 35 aut duas 4rtaanas.
tuc o que tertiæa poſſimu oì die faciu: 4 oue ſebrzes 4rtae
faciu2 poſſimu tertianum: 4 eſtimaf q oue tertiane ſint
vna ſebris: cu? poſſimus ſit omni die 4 eſtimaf de qua-
bus 4rtaanas q ipſe ſint tertiana vna. ſcòs. ſcòs.

C No 4 ope ſebrzes adurèſes ex reſtetòe colere genera-
riſed ipa22 generatio e4 ex dominio caloſis q eſt in vaſis
acuti 4 acceſi caloze aeris cibis calidis laborè aut motu-
bus aie. 4 ex p[er]oſnis eiº in p[er]a epidimia2.

C Op[er]te p[er]u ipicere nam ſebrzes 4 cu e4 forſtis caloſis ac-
céla 4 adurèſis crifis e4 rit p flupu: cu e4 forſtis quodl
lìs ſimilis igni ſenpulto ſebrè ipa22 plògari nee e: 4 p exi-
turas multoties fit ei? crifis. p[im]o ad Hlaucone.

C ſebrzes adurèſes ſoſtes ſut ex c[ap]itis 2 4 toſi: 4 ſunt ex
ca apatis pulmoſis aut ex c[à]búo2 colerico2: q putrefiut
4 diſpugn[em] p totu 4 corpus 4 puèniut pp cám ſue putrefa-
ctiòs ad nimi2 caloze ſimilè ebuliut: 4. 4[ic]ienta2.

C In ſebrze acuta adurèti decurrit ad ſtòm ſupfluitas ca-
lida 4 acuta: 4 cu nò generat ſiti hoc p[er] ſignis malis alys
eſt ſigni malu: 4 ſignificat. n. 4 virt: 4 ſenſitua2 q e4 in ſtò la2
destructa e4 4 pempta. p[im]a exponis eiº i p[im]a epidemi.

C Ex buòze acuto 4 adurèti q ſebrze generat ipofible eſt
apa in auribº generan: 4 ex buòze ipo valde frido 4 groſ
ſo apata i 4 iſerio2b corp is generan: 4 ex buòze ipo iter
ſtatum ytrùq medio ſub auribus apata generan. ſecu-
da expositòis eius in ſecunda epidimia2.

C Uarietas vomit? 4 accidenti 4 ſebrze adurèti ſignificat q
in venisq 4 ſunt vnite in 4 telkinis 4 lateri 4 cauto epatis ſut
hùo2 es crudi. Et vria ſubtilis q accidenti 4 ſebrze ipfa ſigni-
ficat q i venis exnibus in gibboſtate epiſe ſunt buòzes
crudi 4 multi. ſcòa exponis eius in 3º. epidimia2.

C Uera accenita ſeb. adurètis ſunt duo: videlicet ſitis 4t1
ntua 4 no recedit nec ceſſat: 4 calo2 acceſſus q cu tagi[que] ſen
ſibilè 35 ardo2r: 3º exponis eius in 3º. epidimia2.

C Lum in ſebrze adurèti valde ſoſte ſoſte tres virtutes ſo-
ſtes ſunt 4 ſigna 4igònis manifeſte apparent do ſecure 4
4 ſidèter aqua frigidà patienti. ita tamè q eger no ſit in
ſenio constitutus. iz. ingeny.

C Heneratio ſeb. aduretis ſit ex putredine colere citrine
in ſtomaco: 4 spàliter in oze ei? aut in 4 cauitate epatis: no
tamè in quolib2 alio mebzo. Et 4 specialius accnitiu ſebris
adurentis eſt aduètue eius crifis per flupu ſanguis e na-
ribus: ga ſanguis ebulit 4 aſcedit ſuperi? 4 diſrumpit ve-
nas. Exponis eius in p[im]a epidimia2.

C ſebrzes adurentee generan: aut ex colera citria aut ex
ſlegmate falso. Exp[ò]e eius in 3º mo2bo2 acuto2.

C Esgrotás cu 4 deſiderat attractòez aeris frido2 pp acceſſo
nè forſte 4uà ſentit in iterio2ibus membri2 4 regrit mul-
ta opimèta pp frigus qo4 i4 exterioribº ſentit: ſignificat B
egritudine e4 moſtalè maſſe cu in pnº acceſſionu no ac-
cidit illud: 3º exponis eius in ſcòo epidimia2.

C Lù aer e4 fridus 4 eгrotás adurik nimia adultiòe vimi

Decima

130

nate spem tuæ de eo: et si nullo mō appareret i eo signa digō,
nis erit quæ vutus eius debilis est ipse quæ euadat, ri.igeny.

C Nos clisterizamus cù oleo et aqua tatuæ in febrivß adu-
rentibus accèsis vt disfrupamus fui calozem adurentem
et accennum. Particula festa de clisteribus.

C In febrivß legmaticius caufa est alia ç, cæ febris
est caufa febris est id qò est ex flegmate putrefacti: et cau
sa rigoris est refiduus flegmatius nò putrefacti: et febræ ter
tina cola citria est cæ rigorez generâs atqæ febræ: z. febrizù.

C Egritudinù fluctuatiùm p circuituï caufa è
membroz status fupfluitates generatiùm expehellium
attrabietum et fuscipientium putrefcentia dictaþ super-
fluitatuï et iflámatio fui. fecùdo febrizum.

C Egritudinù nò huitium circuituï vt febris ɔtinue nò est
cæ egritudo spàlis aliciusu mébræ de membris corpis: fs
funt hùozes q atineni ð oib arterys et venis: et magie in
maioribæ eis calefit accèdunð et ebuliit: aut putredo
copz aut res alia vt feb. effimeræ: et sic generæ vna febris
vlis iclusa a pnº egritudis vlq ad finè: z. febrizù.

C Quæcit feb. hozæ sferatòis febris a corpe ab ei? pozis-
mo z decliat febris hozæ totora qæ poft statuï poritùmi vlq
ad principiù paroxïsimi sequentis ipm. pimo crifis.

C Luraui quoldæ a febræ qrtana cù potu rytiace. verutùi
eucuabæ pus corpæ: z poftea dabæ cæ abfintubæ fy
cù demuñ itud electuarius, v3. tyriacæ að tps februs p ou
as hozæ: et sic liberabà patientè bibitòe b? medicie bina
yel trina. Particula festa de rytiaca ad fecarue.

C Primù mébroz qo calefit i febribæ ethicis: quaþ cæ ab exfrisæco est cor. et poft ipm calefit epar z stòus: et poft stòm mébra alia qo pòit calefacere calefit et accidit i de febris ethica. z appò medicinæ fridæ in pnº apparióis signo: febris b? sup mébroz qo pimo calefit qò est accéfiuus feb. e valde vtilis. et fil ethica febræ pueniæ ex febrizb? adurètibæ curat reb? fridis opatis iteri? et appoſitis exteri? supra mébræ egru. Particula 6ª de prifi.

C Spale signu qo nò fallit vnuficunibæ: febris ethice est accéſio caloizs corpis et ſui forſtificatio abſq. ipulſione ſta tim poſt receptòſes cibi p hozæ: et pulſus magn? atqæ oiuſs febris ethica caloizs est debilis ſublitis equalis et conſtinuus a principio ſui inſity vlq ad finez eius. Et maius ſi gnum febrizù ethicaþ est: ga ſemper iuenies arterias cali diœces venis alys ſub vicinæ pima febræ.

C Ezebris illa vir pèſtilentialis cù q est asſelatio de generè
illoz q liqueſtunt: et hoc acciis febrè pèſtilentialè aliquo
tenò dimitit. 3. epòris eiuæ 4. epidimiaþ.

C Ezebris ethice ſepe accidut cù pè pèſtis deſcèdit ad cor.
et poſt ipz i deſcenſu ipſius ad epar: et odide ad stòm. acci
det et pà malæ qæ plonæ camæ et ſicca diantè in pulmone
vel pectroze vel meſeraicis: accidit et feb. ethica pè pèſtè
deſcèdete et aliqò iteſtinu vel matrice vel renes et træſuè
tem ad corpæ deſcùs. Ex pèſis autù pima deſcendete in dia
fragma febrè ethicaþ adducete nuð vidi ethicu ipz cura
tùga eger moziif anß pueniat ad ptifis.io.igeny.

C Alig patiunſ febris ethicas z euadùr: cùs febris hec in
carne vel aliquo de gne carnis accidit: cù b? feb. accidit
radicalib? mébris ipse è ab illa alliquè libari.io.igeny.

C Omnes febræ ethice ſub genere ſeb. corpæ liquefaciæ
tis atineni et differùt iter ſc: qæ qo liquefit ex carne in ſe-
bre ethica reſoluit p corpis pozos: et qoq eliquaſt ex corpo-
re in onò febris liquefaciætis i yentrez ſluit et decurrit et
egredit per ſecesum. Et cù fec ſebris liquefaciens plò-
gat et patiens nò mozitur accidit in ptifim.

C Daido cura qæ curat feb. incluſa et potio: è slobotomia
facta ſim tenòre ytutis: et porus aque fride poſt vigōnem
cù ſeb. hec fit ex febrizb? accùtibus ex putredine. Et vidi
multos adurètes febrè patiètes potu aq fride poſt ple-

taz vigōnè huo? suò bibitòis tpe effe libatos. s.igeny.

C Luratiòsis ſeb. que of finchus tramites oës cestant ſp
emissionè flobotomie i pno, quare medicus iſpiés nò ce
lebat in patiète: et ſuo còſilio ſe comitrit creſcitqæ febris
hec et augef, nà ſi icheat cu fridis deſtruit: ga iudicùt po-
ros: reſplonè retinèt itra corpus et pribent ſeſolonè: et ſi
calozè extingunt et 2plonè adaptèt. Et ſi icheat cu cali
dis caſa auger calozem febris: etiæ ſi euacuè totu corp,
vnde qo pimo i bac febræ neglexerit flòmiam puenit ylti
mo ad hò perplexitatem. 9.igeny.

C In omnib? spèbus ſebris finoſe festina minuere ex ve
na cordis: adeo patiæ deueniat finopi vicinus virtu-
te hoc toleràte: et ſi patiæ hò egritndinez nò minuæ ab
aliqua vena icidit in magnum timozè et deuencit ad fina-
lem dubitatòez: q quib per multum fluxù languis nariù
yel fudoem pìm liberatur. 9.igeny.

C Sinochi spès due ſunt: vna accidit ex opilone frida in
poris corpis ex qo nò accidit cù ca putredo huo? hec ſe
biza dicta finochus è de genere effimerè: z alia accidit ex
bumo? putredie cù ipòx opilone que est de genere ſeb.
putride: et qlibb hoz ouaz spêruz p ſe durat p multos di-
es. Et ipaz ouaz spêr una è cù accéſione decreſſa i pì
cipio egritudis vlq ad finè. et alia que i eodè ſatu urat
de pno: vlq ad ſatu declinatois: z tertia que augmenta t
a pno: ſuo: et hoc totu accidit ſim quàtitatè aduſt: et eius qo
refoluitur ex adustione. 9.igeny.

C Slobotomare yená et eſhere ſanguinè ſim ytutis teno
rem multitudinè et paucitatè opilatio i effimeræ pue-
niente ex opilatòibus in qua declinatio retarda adeo q
credit ipſa? nò eè effimeræ est necesse. Et quanto plures
opilonès ſunt i illa tato illa ſeb. poſtio: est et bzuorin èt et
ſigna repletois nò ſint 2gregata i illa. Diminuta vo sup-
fluitate fumofa, ppter paucitatè bumo? poſtmodu apià
put pozi. Et poſt minutòſes patièz cura cù ſecanabiin z
cita cù aqua farris odzei: et vie 2: ſi videris modicù eſſe
qo remàſit ex febre z nò ſunt tibi ſigna putredis in vria:
neq: i pulſu facè uigi balneus anì tps accéſiòis p tres
vel quatuor hozas. s.igeny.

C Ezebris generæ ex faſtido i quo cib? in fumofitatè mu-
tatur z nò ex faſtido i quo cib? muta? in acetoſitatè. Cù
vo patièt febrè bæc ſupuenit asſellatio: et qo emittè ſe put
reſtactuæ, tuc patiètem in balneu i troduceth poſt declinatio
nez pìme accéſiòis, et ciba eiu: et ſtude ipſius ſtomacù con
foztare. Et cù vides asſellatòſes pterita? et pfeſente augmè
tari adeo qo debilitatur virtùs: melius est vt illum cibes
z nò ipſum in balneum i troducas. s.igeny.

C Ezebicitantib? ex cauſa repletois opilatio is apoſtema
nes aut putre factòis huo? cib? pe reb: alys est nociuus
etiæ in declatiòe accéſiòis ſue: et febricitatib? ex vigiliu
s cogitatòibæ anguſtia aut alys afflictionibus aie abſtinè:
a cibæ eſt pìm novia q cibádi ſunt omni hozæ acces-
fionis et spàliter in ſui declinatòe.io.igeny.

C Temp? cibádi egrotatem pueniæ i febrizb? iclusiæ est
hozæ qetis: et est hozæ in qæ ſentit aliquà alleuatiòez 2 spà-
liter hozæ qo còſuciet cibù ſumere tpe ſanitatis, ri.igeny.

C Purga ſupfluitates putridas patiètii ſebræ iclusam
medicis puoancitib? prinæ vel puoancitib? fluxù vêtris
vel ſudore: cù ſupfluitates ipſe ſpote circa stòm mouen
tur: purga eas cù puoancibus yomitù: et cù in ſtomaco
nò mouenæ ab ipſis debæs abſtinere cautus exſitès cir-
ca medicias ipſas qb? itendis facere alio? purgatòem di-
cta? vel nò calefaciæt: aut calefaciæt pap.iz.igeny.

C Lù epar z stòus ſunt apatiæ: cibatio anæ accéſione valde
obest: et ſ facile iterſcit egrotatèt et cù epar aut stòus ſut de
biles abſq. apate talis cibatio valde deſpet. ri.igeny.

C Explicit particula.ioª.

F 2

## Particula

C Incipit particula, i. 3. Stinens afforſilmos dependentes a têpozibus egritudinum et crifibus.

### Britudinis
têpoza in vnliuero ſunt c̄tuor. v3. c̄pincipiuz aug- metu statu et decliatio: et vir puenit ad cogni- tionem istatis têpozis tps egritudis qo ipsoſt ſit cù extimatòc vera. pimo crifis.

C Inuenus alicui egritudis valde fortis: vt appople xie pn"m" receſum in bœui hozæ. ſiſr epilepsie:qa no acci dit nifi quæadmodù accidit decapiratio alicui?, et decapi tatio h3 pmu tps ſom et tertiu. Et ſi dixerimus q acces- ſio appoplexie et epilepsie ſit fine tpe affirrabim9 illa eſ accitia ſequetia ſikirmitates: et egritudo ex qua h3 pueni re appoplezia et epilepsia h3 fine dubio ipſa quatuor2 te- pora. Particula. 6. de têpozibus egritudinù.

C Tps principu eſ a pimo pùcto egritudis vſoq ad pn"ma nifelatòsis digonie: et a tpe a quo icipit digò augmetari: et egritudo ſemp augmetaf hoc totu eſ tps augmeti. et tps in quo puenit egritudo ad fortiore ſatu eſ tps status: et poſt ſatu icipit decliatio q ourat donec libet egrotas.

C Egritudo cù accidit eſ tps principu: et tps principu: et ſiſr tps augmeti ſunt abſcòdita ſentui et aligbus egritudib: ſed tps status eſ cibile in oib: egritudis. Ău aut egro- tans o3 ſulari ab egritudine ſegſtitud tps declinatio ſci- bilis. manifeſtù eſ igi q ſunt ſalque egritudies quarzù nò potest cognofci principium nec augmentum. Particu- la ſexta de tempòzibus egritudinum.

C Lozruſi penetratio cibi nobis ignozatib? illud ex ſeli roſt que qno? i parte cœcaua epatis generat: et ourat hoc aliqua têpozis quàtitate noſtro tactui abſconſum. Et cù plongat têpus accidit ex illo ydropisſis. et credi q tunc ſit pincipii egritudis et augmetum: et plures vidi qibus ac cidit talis status in tempòzibus egritudinù.

C Onq2 pima acceſſo ſeb. preſhèditi pn"m" egritudis aug- mentu et ſatu ei? ita q pn"m eius eſt pn"m egritudis. Dein- de eſt augmetu ei? i eo qo ſegf illud de eo: et deide eſ tta tlu eus in poſtremo ipſus: et poſtmodù apparèt i paroſi mo ſeſo ſigna declinatòis manifeſte. pimo crifis.

C Eſinis têpozis principu qo tps eſ iter pn"m et ſatu egritu- dinis: eſt pars vna egritudis vocata augmetu cu7 initio manifeſtatois signop digonis et manifeſtato signop vi- gestionis còſtitit iter ſigna abſcondita et debilia digonis, et iter ſigna perſecte digonis. pima crifis.

C ſigna digonis còplete ſunt euapozare i vrina: hypoſta res ſidêſa alba pritua lenis et ſigna digonis occulte et obi- lis ſunt pmutatio vrie a coloze aq ad citrinitate modica vel pmutatio stat? ſube ipſi? a ſubilitate i groſſitie. et ſi ſp mutatio statu ſube vrie a groſſitie i ſubrilitate: cù vò egritudo eſ cù iltis abſcòſionib: e9 pn"m ſui. pima crifis.

C Manifeſta ſigna ſignificâtia pn"m egritudis iaz tràſtate ſunt cù appz nebula alba equalis còſtinua vel dependes in medio aut natas in ſupficie. Et ſiſr cù apparet nebula eumus colo: eſt rube? caninus: vel cù apparet ſedimè ſub- ſidés colozis rubeu canini: yel cù apparet yria pulchri co lozis cum ſuba equali. pimo crifis.

C Lefſatio egritudis ſurioſe ſit cù laboz: et laboz h5 est il- lud qo. pprzie nùcapamus crifim: et nò eſt pprzia nifi ſebriz buq q generan: ex chimis acutis. Deinde poſt hoc ſebriz- bus q gnan: ex apatib? acutis velocis motus: vel ex apa- tibus q ſunt i mébzs de qb? dubitaſ. z crifis.

C Lù egritudo è magna et forſis: ei? cèſſatio erit cù crifil. Et cù eſt parua et debilis erit eſt cèſſatio fine crifis: et ex motu egritudis ſire poteris die crifis: qa crifis ſit ſemp i die paroſiſmi ſebzis et aduètus crifis in die getis eſt ra- rus: et hoc nò vidi accidere nifi ſemel. ? crifis.

C Digeflio pſecta ſit tpe ſtat? egritudis; et crifis laudabi-

lior accidit poſt ſtatum vel paſt ante: et crifis facta omni tpe vicina ſatu eſt laudabilis magis illa crifis q fit i tpe a ſatu remoto: et poſt apparito:ez digonie pſecte impoſe eſ accidere aliquo ipſi? illaudabilè crifim. ? crifis.

C Primis. 5. signo: ſignificâtium bonitatecrifis p[er]ſtis et mai? ipſi? eſ vigcito: ſcom vt ſiat crifis in aliqua diez crifis. tertiu vt p[er]cedat et idicet ipſi dies ideatòis contu- nuus in vtute. quartu vt ſit crifis velox et leuis. gntuz vt euacuatio ſit similis nature ſue. ? crifis.

C Sudor conuenit ibus ſebriz. 3 maxime adurétibus vebematis iltàmatòsis: fluxus yo narium apatibus calis accinibus in eo qo eſt ſub p[oc]uodrys excepto apate caui epiſe: cui tunc fit crifis per flupu vêtris colericu aut ſu doem: et qno? p vomitu: et in egritudibus lateris gibbi epatis pectoris et pulmonis et alioq que còſequunt mem bza ipſa crifis melio: eſ per ſputu: et in dolozibus q acci- dum renibus veſice et omnibus que conſequunt melio: eſ crifis p plurimam vrinam. ? crifis.

C ſebzis faciètis paroſimuz omni die crifis fit p[or]mi- tu legmatis et eſgestione: ei? et quartane èt fit qno? cum ipſis euacuat ex corpe res nigra et reo biis colo:es viuer fos. Et emitremi ſit qno? cu: et ca eſ euacuatio corче ſleg matis et ſebriz cu: apate frido cereb[ri] nominato litargia: et oiu:z egritudinù alia: p capitis p aposterma ſit cuenies i radice auris et omniu:z ſebzium que plongan: ſit crifis in cuinis varietate eſ fiduciap aposterma et exituras i alys locis corpo:zis. tertiu crifis.

C Eſte crifis male nòs eſ certu et firmu: et multotie:is nò cò prebendi nifi eſtimatòc: eſed eſte crifis laudabilis certu eſ et firmu: et prebendi ſcia certa. ? crifis.

C Multotie:is accidit homini vigiliacruado capitis: pi- gricies: diminutio opatòis mot? et diminutio appetit: la bor et doloz capitis et filia: et ipſe incedit iu: mo:ez solitu et augmentan: accinia q debi:is q uonq[ur] p[er]tium ip[er]n et nò p[er]mittit cù bère gete: et redit pn"m egritudis ab co tpe quo manifeſte icepit ſebriz apparere quo tpe patiés non potuit bère getem. p[er]mo de ſebus creticis.

C P[r]incipal[us] iter o[ſ]es dies creticos foſtitudine et bonita- te eſ dies ſeptimus. et h[ui]c multotie:is denúciat dies q[ui]t p[ar]manifeſtà mutatò:es ipſa die accinem: aut in vrina aut ſputo aut aſſellatòe aut appetitù aut méte: aut ſentu aut in ſilbu:e: et mutatio accinits in ſeptimo ſemp conſomma- tor ei que accidit i 4. Si vò mutatio quarti ſit i bonum crifis accinis in 7° erit bona. ſi aut in malu:z crifis ſeptimi erit mal: a multotie:is qu[o]z status mutat: in q[r]to in ma]lum mo:ui:nti: ſi ſexto. p[imo] de dieb? creticis.

C Natura die:ccimiquarti eſt p[ra]ima nä:ez ſeptimi. et ſi[rr] nonus yndecimus et vigeſtimus ſunt p[ri]mi nature deci- miquarti. et poſt iſtos è quartus et poſt quartum eſt terti9 gntus et decimus ſeptimus. p[imo] die:crifis.

C In omnibus dieb? creticis poſt vigeſtimus die: v[ic]p[ar] ad q[adr]agesimù ois mot? creticis è debilis et diminuit p[au]latis paulati. motus vo creticis q fit poſt q[adr]agesimù è v[al]de debilis: et determiatio egritudis i co ſit aut p[od]o: nè aut p[er]exituras: et rarò fit p[er]euonè. p[er] de dieb? creticis.

C In. i. 2. 16. die egritudis nunq[ui] vidi alicui accidiffe crif- im. et ſi[rr] decimutoſtauus dies et pmus nò ſunt creticl. in ſexto vo aliq[ui] accidit aligbus egris crifis: ſi:z cu: dubys accinibus et fo:zti oubitato:e: et talis crifis nò verifica ne q[ui]p[er]ci:et: eſed determiat: i malu. p[imo] de dieb? creticis.

C Crifis que accidit in octauro aut uodecimo similis eſ crifi que ſit in ſexto. p[imo] crifis.

C Dici: i completa crifis illa cuinu egritudis poſt crifim accinum religie alique remàferut: et ica:ta crifis of q re: cidiuat egritudinè poſt ſe. Et crifis ambigua of illa q nò s ſalua; et h3 ſecu p[ra]ua accinția pp que time: de iſirmo.

## Duodecima

131

Et crifis iognita est que nò b5 manifeftam eüonem nec manifestâ exiturâ. Et crifis subita est illa quâ ligni pno ficum nò pcedit. pmo de diebus creticis.

Egritudo acuta est q veloci motu mouet: iz b5 i se dubi tatoe5: et egritudo pacuta est que determiâ in quarto et q est valde acuta: nò tî pacuta determiâ in septimo. Et q absolute of acuta est q puvenit vlg ab quartu decimù et e vere acuta: iz q determiâ poſt decimù quartu die vlg ad vigefimù of acuta aliq noie: nec e acuta nifi noie folo. Uocâ et acuta accidit ex reciditato5: p de dieb creti.

Mozbi tépoza longa vel breuia bis tribus declaranf. nâ egritudis. f.anni tpe: et co qo a corpe exit. nâ egritudi: qa egritudo generata de corola nigra fi quartana: et f legmare ficut appoplexia: doloz renu artetica. fiati ca declarât lógi pn" et remotio festinato5: et febzis aduqens pleureſis et pleripleuomia declarât brzeue pn" et ſta tum primù. Et egritudo quanto magis est cû accńtibus acntis tato magis brzeue pn" et ſtatù prximù declarat tépoze anni: qa egritudo generata in eſtate brzeue pn" et p. p[rimam] determiato5: et in byeme generata longum pn" et remota determiatoem declarat. Et co qo exi t a corpo. eſt ficut vria eſtigio et fudo: q[ui]e còftinò cù egritu dine appareant signa dignònis egritudo est breuie: et vi timo appareant est longa. pmo crifis.

Crifis eompleata est cù multa recurrit bûiditas i mé. bû paruü adeo q eà nò pòt capè méb p[im]. t wic reuer ti: sup fluitas ipa ad locu ſuü vel recurrit ad'memb p[no] bizec it. p[rimam] epi crifis eius i 6. epidimia5.

C dies cretici p q[ernariù nume]p coputanf vlgq ad.zo. et ſunt q[urts] septimus vndecimus decimusquartu decimufentq et vigefimus: et poſt vigefimus i septenariù vlgq ad q[ragita]: et poſt 4.0. coputanf p vigenariù vlgq ad cen tû vigiti: et poſt cétu vigiti coputanf bis p circuitu méfù ſem cò p coputanſiui p circuitu diep: et poſt méſes p circutus tis ano5. 6. expònis eius i fecûda epidimia5.

C in egritudib5 traſcedetib. 4.0. die fieri crifim p[udo] re vel p alii ſperu eionis e p[ito]: iz q[ui]e cæſtatio e paui lati dignòibus aut exituris. expòneet i? 4. affoſiimozp.

C in febzib5tinuis coputa dies ſ ſui curſuz ſuſcettuum et i febzib5 iterpolatis coputa poſſimos periodicus tantù. Nà qo opatq dies septimus i febzib5? tinuis opatq paroſimus p[iodicus] septimus i febzib5? iterpolatis: decimuferti5. 6. dies i tertiana p[ura]: 2 decimufnonus dies i quartana pura. Expòne eius in 3ª p[roſtico]p.

C p[er]fecta 2 p[lecta] crifis p[re]beſit p[er]ſignificatòes ſex qu[am] p[ira]mæ est vt fit cum purgato poſt apparantes ſigno ſum coſtois. fecûda vt purgatio ipfa non fit cù apate. ter tia vt purget chimos nociuos corpi dominateſ cântes morbù quartayt ſit purgatio ipfa recta ex latere morbi. guta vt fit in die cretico. 6ª vt fit cù gete 2 corpozis leuiate. Expò eius in p[ira] affoſiimozp. v3. et qu[om]o5 ſit crifis 2 quorùm facta est i? 2.

C explicit particula. xi.

C incipit particula. izª. 2tinens affoſiimos depèdetesa purgatoibus corpozis per exitur ſanguis factis.

### Lobotomias

foze necessaria5 bec tria poſtendunt. v3. egritudo magna abſentia accidetis magni ſu turi egritudis ac eratis ſenilis et p[uerilis] et forz titudo ōtutis. Particula 6ª de flòmia.

C p[ro]doc generale p[ceptu] attède in oibus quos p[ponis] flo botomare i veris pn? et est vt ab eo q flobotomandus est quaſi fi eius corpe est alioq debile méb? Et ſi h[ui]s q[ui]o memb[us] h[ui]s declina repleto5 ſui corpozis ad ip[us] mé, meb[um] et extrabe m[am] ip[ius] repleto5 p locu ip[im]. Et ſi fi eo nò fuerit alioq memb[us] tale flobotoma ip[us] ex qu[om]o5

conſus

loco malueris. Particula ſexta de flòmia.

C b[abete] venas amplas 2 groſſas et habitudinæ macilè tam 2 colorè nò alb[us] et carnè nò lenè ad flobotomandù ppera fine timore. in eo vo cuius ſtatus est at[trari] flobo tomia ubia est 2 timo5 ofia. Adem particula.

C non minuas p[ue]z an decimù quartu annùm: q[ui]e ſenes poſt ſeptuageſimù. Et nò attèdas tu nù e[no]p: iz attè, das eo5 bitudinæ ga iuenies aliquos ſexageariorí flobotomia nullaten? patiètes et aliquos ſeptuagenarios q pa tuin[em] e: a[que] ſanguis mult? e et ōtus forſt: et ab eis ò co rù ſanguie nò est euandù niſt pa5 et ſi ſanguis ſit ſic illo5 q i uatuëte 2 ſiſtúr. Particula 6ª de flòmia.

C status et accita n[ic]ia ad q[ui]b[us] nò e[mi]p[rim]ādus ad flòmiâ et ſi ſigna ſanguis demòſtrèt: hec ſunt: p[as]imus æguſtia forſt: doloz forſt: t[ps] caloſis forſt: t[ps] frigóſis forſt: re gio valde ca[la] regio valde frida et ſicca nimis: corp? capi tis lenis h[ui]du et raz refoluto5 facili: groſſities i corpe onanæ: macies i corpoze onanæ: etas p[uerilis] etas ſenilis corp? timidu5 et iſuetu flòmie: corp? cui? os toſi dolet aut est debile ex faſtidio aut punctura malòp[ur]um: co[vo]p[us] dyaria occupatu: iz cu egrotàs est replect? replezione multa i aliquo p[ictor]us ſtatuòs et ſi ſiuerit ſit flòmie ex: bas ſibi modicu ſanguis cù dubitatò e timo: status auſt bi ſunt ex bis q de ſeſto5 i vtutis p[u]alis 伯erét. Et a p[ra]ma particula. 6ª ad Blançonec hec p[ec]ea colligi.

C in corpoze q[ui] crudis humo[rib]5 est repletum est ubia flobotomia valde ga vtute5 debilitat et diffuſuit adeo q corp? nò redit ad ſuum ſtatu5 quodq[ui]b[us] et maxime cum ſe bis adeſt. Particula ſexta de flòmia.

C corp? i quo é modicu ſanguis boni et h[ui]oſes ſut crudi multi moueri cù aliq vel iſred balneu nò 03. flòmia. n[am] expellit ſanguinè bonu ip[us] et attrabit malu i venis p[mis] epis aggregatu et ip[us] in totu corp? diffuſit: et medicia ſo lubilis ſup ofim h[ui]s egritudinæ iducet toſto5 mòdificato n[em] et ſinco[pi]z et nò euat aligq qo ſit aliciq p[er]titatis: et bu mozes ip[us] pp ſui groſſité p[cedunt] et opilant meatus: q[ui] re h[ui]oſes ip[us] p[ub]rilliand i ſunt et i videndi: cu: e qo q[ui]b[us] caleſt o multa minime caleſacit. quarto filly.

C nò ſemp c[ui]s repiunt ſigna reſponis i ſanis é neicia flòmia: iz alici ſuſſicit abſtire a cibis et alici diminere ci bos: et alici lenire ventre: et alici b[re] ſellas: aut frequnta re balneu: aut exercitati tini: aut multu fricare ſe curlib[us] ſob[us] modi ſue reſponis et ſin p[os] p[os] t[em]orierè et ſin ſuſtuct dinè ſui: et ſufficiat p[er]còſtè ſanguis ita tibi. 4. igeny.

C flobotomia meſurare celérater te op[3]q h[ui]s modicum ſanguis medicare eum p[us] vt et p[us] humo[ſes] boni efficià tur: et decide flobotoma ſibi venat: et poſt flobotomia ciba eú: et ite[3]p[us] ſi neſſe fuerit p[otes] flobotomare eundem: et bec cura p[ri]ncipaliter 05 fieri eis in qu[om]o ſanguie est ſex vel ſuba resſidens groſſa. gnto igeny.

C ſui acciderit aliciui aptio5 oriz: venat aut multitudomè ſtrui aut lenitas eſſetio5 i tépoze quo facièda est flòmia attèdas ho[p]z forzitudinè et modi ſuppulfiòis: et ſi videris ſuſſicere h[ui]s eüonem p[mitte] nam operari ip[ia]z tot[am] eu: cua[to]e5: qua5 ſi minus ſuſcientè videris tu ip[er] euacua p[ro] flobotomiam quantu5 fuerit neſſe. 9. igeny.

C in eo cui neſſeria est flòmia et ſupuenit ſibi fastidiu5 op[3]q te differre flòmiâ qu[om]o5 cib[us] vigera5 et a corpe ſup[fl]uitas excat eius. Et c[ui]s est neſſaria ſibi purgatio alia q[ui] flòmia poſſponere ip[ia]z nullaten? te op[3]q. 9. igeny.

C ſum chimi i corpoze equal[ar] onan[que] ſunt purgàdi: et hoc facere itelligit flòmia special[em] et ois purgatio ſanguis q[ui]t[er]ter[que] confica5 ſic ficient menſtra emozio[de]y. et ſi ſer[er] citia fricato5 balnea et cib[us] abſistentia per accidetis ſauiunt idem. Expòne eius quarta affoſiimozp.

C non op[3]q te p[hibere] flobotomia yene neq[ui]s in die neq[ui]s

r 3

["## Particula", "in nocte cum cognoueris in corpore sanguine plin ferue;\nre: sed euacua ipsius celерerius puſquæ ad membroz nobilium aliquò ipse fluat. Particula sexta de ſlòmia.", "Cultotutes sanguis ad aliquò mébroz multus 2 ſubito\ndeſvint: 2 anſi putrefiat mortibus de mebß ipm totu 2\np. bibz actòes eius: 2 necumentu magnú eride generat ſic\nest appoplexia que generat ex multo 2 ſubito fluxu san-\nguis ad cerebzu deſvutis. Et tu cum ſignifica multu fan-\nginis ſil cu ſoſtitudie ſututu triu aualis. 2 ſp. alis 2 nobi\nlis: 2 tuć ad ſlòmiá ppera fine timore. Eadè pticula.", "Cú ſebris generat ex multo ſanguie ſoſtiter calo 2 fer\nuèti q in corpore stineſ festia patiète flobotomare 2 ena\ncua ab eo multa ſanguis g̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑̑

Tertiadecima

132

parte posteriozi capitis vt attrabas ad diuerſuz.5 igeny.

*Celene pulſatiles q. ſunt et tiporib? 7 q. ſunt poſt aures flo. man? in egritudib? capitis et veterib? egritudib? oculo? cu cā egritudis ē mā calida subtilis: et palr cū eger in pā ſentit q. ſi pecturā et ſeſteneſtū eoliozi: remanetq. pectura i cetro illi? loci: yep q. in floenia venar? pulſati. illi? q. modici ē iunamēti dubitatio magna cadit de fluxu? ſanguis ſtinuo vel ghſatione apatis i eis ſugerit medici ſlōmare eas magnas.75. z. puas. In ificioe aut vene pulſus p latitudines i ptes duas nulla dubitatio cadit: ap. q. ipſi? q. alibiz retribit ad ptē ſuarii.6. de floenia.

*Cú coadunat multus ſanguis groſſe vel alterius male q̃litatis in venis opz te minutöez pmo facere e ſecunda.rio dare mām solubile purgatē huozes in ſanguie exſitētes. pmo exponis eius in ſexto epidimiaz.

*Signa pālia melācolie melācolice e egritudinus ſimi liu? cū demoſtrāt q. ſanguis q. eſt in oibus venis effectus eſt melācolicus minue medianā. Et ſi ſanguis q. egredit ſo nō eſt melācolicus fac ipm cefſare ſtati: et ſi videris ipm unelācolicu? eſbe er. eo eſtru putabis ſuſſicere corpi egratātis: e e ex melioib? canoib?.

*Particula ſcias q. bec eſt.

*Domini quartane in ſui pn? nō porrigas aligd e de foſtibus medicinis nec euacues ab ipſo npćipio eoq. corpo: na: ſonſo ſorte videris ſanguinè multum ſupabundare. Et c13 flobotomares reſare ſanguinè q. ſorte videris nigrum e groſſum ſecure potes euacuare: et ſi videris ipſum rubeū subtilè facias ipſum cefſare. pina ad Slauconè.

*Malieres gb? accidit bydropis ex retetòde méſtruó. r. filb eui cui accidit hoc ex retentòde ſanguis ex oze ve: na? v'l fluxu? ſanguis e narib? fluere q. ſuſiet festia minuere: e anq? ytus videsit et anulens? eipm ei? in 6 epiſi.

*Apponat ſicia in occipitio vt attrabat materia exſiſes ad parté posteriozes que ad oculos deſcédit e klōmete ve na fronte vt attrabat materia exſiſens in posteriozi pte cerebzi ad parté anteriozé.pmo humoq.

*Eum cuius ſanguis melācolicus e groſſus e mulq? mi: nuere pmo melius eſt: et poſtmodi purgare melācoliam et? eui vo i cui? coſpe dominant huozes crudi purgapi: uſſi generet in eo egritudo: cū cautela tis: cū genera in eo ſebris nullo? accedas ad purgatōez. In floenia.

*Cú curauceris ouriciræ ſplenis e remanet egritudo ſari cari locu? et appone ſicia ſeſper. Et iter ea q. ſpecialr vti: apunt uriturie ſplenis eſt minutione vene e ſupra ſum eure: uſnitrá: et appo de eode ſanguie egrefso e fraticio cum eo dem ſupra ſupere eglotatós.9. miemir.

*Cú gnaſa apa in pectore vel cerebro vel eipāniculis nō debemus apponere ſicia in ipſus pn? 13 poſſis. phibuer: timicus mae decurſus et purgauerius totu corpus: et tunc appo ſicie ſatis ſert. appoſita vo ſicia coſpe repleto ſup: fluitaté attrabit a toto coſpe e uicitea ad cerebzu v'l ad pect? vel ad pulmoné v'l ad ptālii q. e e gritoit. z. iige.

*Cú cauſa efficiés tensionis e ſanguis multirudo qué: admodū accidit i mébris apatis ſtati patièt minuere te opz: qui ſi timuerit minutòez: eritq. eius virt? debilis at: trabe ſanguiné p tractu? mutante: iz. igeny.

*Explicit particulara.12*

*Incipit particulara.13 cōtincens aſſoſimos depèdètes a purgatōib? corpozis p medicias solubiles.

*Adnes* medicine solubiles nocent stō i. z. ozi ei? ſpecialr q. è ſenſible ma gis. z iō necſe eſt medicis solubilibus aliſſa medicinas aromaticas amſceri. Expoſitioe eius in ſecundo morboz acutoz.

*Cororumpit potio medicinalis cū cōponit ex vna q. ſol uit ſatim cū deſcédit in corp? ex alia q. poſt longas mo ram. Exponee eius in ſecundo morboz acutoz.*

*Ait moyſes lacticina? ſcamonea ſoluſt ſtatī cā repe: rum: z gūme ſolubiles poſt moraz e ſunt oppoponacum galbanu ſerapinu aſſa ſetita e fectu atomicum.

*Semia aromatica fràgut nocumètum medicie ſolubi li: nec phibét ei? opatōez; 13 adiuuat eā: ea q. opv? ſubtiliat e diuident huozes groſſos e apit vias e pparat ipſas ad fluxuz. Exponee eius in ſcoo morboz acutoz.

*Medicia ſolubili cū tràſit p meri z oſto ei eis ipſus alig iuſcaſ: z forte aligd ei? in ſto remāt qo magnu ge nerat nocumètū. Et ió poſt allumptōez ei? membra bec lauari nece e cu aq. oddei z farre ei? z acutoz.

*Ait moyſes nece e q. b? hēmbra lauenk poſt opatōez me dicine: aib cib ciz iure galli ad hoc vt cib? nō admicæa illi reſiduo qo remāſt in villis ſto ei medicia. Et o3 vt lauatio fiat cuz aliquio viſcoſo mūdificato e molificato. Et ió Dypo. e Hal elegere in hoc far oddei e viderit eſſe vtile ad vius p[ictu]r vt de eo modicu? porriga? qo ſit ſuſſiciés ad lauādu tantū: z ſi alig ſnoſtru hoc faceret: ſtatī euomereſ medicia tota fil. vii melius mibi yideſ q: recci p[ati] modicu? de iuleb calo. z similr receptio farris oddei poſt medicie opatōez eſt paq. vſitata i regiōb? oibus q[ui]s cirmuui z e abbomiambilis. nā ſtoſus cito deuenden it ab abdo minatōez poſt purgatōez. Et melius mibi v[ir]t porriga? modicu? aq caſe in q[ui] bulita ſint radix altee z ſemé ei? c13 anſo yel doſtino e ſilib? ad hoc vt ſi colligā viſcolatě e mūdificatōez aromaticitatě e ſapofoſitate: qo colerí ſupra succap? z ſi addaſ ſemé myrthi 3ungi? viſcolitas e aro maticitas: e e de medicis corſdis: z c13 egredit a ſto oſſe raſ ius galli. z ſi patia ſiti p[ō]aſ loco ſemis mirthi p[ili]ſiui.

*Euacuatio p medicias ſolubiles vel yomicas c10 ſemp e ttilie: q[ui] b? euacuatōe nō indiget niſi ille cui ipſa e ne cefſaria valde: z ipſa fiat per longa temporis interualla. Exponee eius in quarto aſſoſimozus.

*Euacuare corp? medicia ſolubili vel vomica cū itědis p[ima]te ad ſubtiliatioem humoq groſſo? z viſcoſo? z diuifioné eoq? z pozo? aperitōez gb? curádi ſunt humo: res ipſi: z c13 vis eo vis oucere p ſeſſuſz mollifica věttè 3tine: z c13 p yomitú vis oucere illos yomitú ćitare p[ui]us multoties te opz. Exponee ei? i z: aſſoſimoz.

*Purgare coleram citrináz eſ facile z purgare ſlegma: z ſpecialr groſſum e viſcoſum. z similiter coleram nigrá eſt difficile. vltima aſſoſimozum.

*Omnes huozes crudi ſunt tardi mot? pp eoq. groſſitie e fridatě: e c13 mouenk a medicina precedut e claudit oes meatus strictos. z ió humoib? crudis exnítib? nō de bét ipſa a medicia ſolubili ćitari.4. 3 sily.

*Ad purgatōez colere nigre e ſe neceſſaria medicina fozio: ea q. necia eſt ad purgatōez colere citrie pp gravita tem e ſoſtitudinè ſui. Expónis ei? in 4. aſſoſimoz.

*Alig hoium ſunt 3enti purgatōe corpozis ſemel in anno i veris pn? z alig idigét ſcoa purgatione i autuono. Cú aůt in corpoz e coadunati ſunt humozes mali purga ipos cum medicinis purgantibus humoem dominantes. Et c11 c in eo eſt humoq multa quantitas adunata purga eos per minutionem. 6. consily ſanitatis.

*Ad purgatōez corpoz ab his q ſunt ibi huoibus: z purgationé capitis ſimul ab eo q eſt ibi fluoq necia eſt medi cina cōpoſita ex medicis ouierap: virtutu: quéadmodu? ſunt pillule q[ui]s nos cōpilauimus ex aloe ſcamonea collo gntida agarico bdellio e gùmi arabico q[ui]s expellunt mul tas p[ē]s ex p[ē]ſibus ſupfluitatu: z poſtmodu? indigueris medicis eſbentibus melācolia opare eas.5 igeny.

*Corpozi accidit 3plexy malo z venanè debilitas ex altuo humoq singulariter cum purgaf: z venیرis fluxuz q[ui]s ſponte ſit bis caſibus tribus conſtat. p[im]a ipſaruz eſt de bilitas virtutis. ſecunda operatio oris venarui. tertia bu*

r 4

Particula

mozum pumetura tertio medicinarum.

Cum ppinabis medicinam solubilè p[]muz q[]b egrediit est illud ad cuius exiru itendisti: deide vtute medicine effre nitate subtilioz de bu[]zib[]q g rema[]seru egreditur: deide grossioz et yltimo fanguis. Et subtilioz iter bu[]zores est corola et post e[]c flegma. Et melácolia e[]grossioz iter humores. Fanguis yo noñ emitti[n]i yltimo postq[] medicia vit ECIT NAM et debilitavit eius vtutes. 3, medicinaz.

T[]luit medicie effremitat cu in oze venaz ad stòm ten dentiù ip[s]i remanet multa vtus que p[]ugit dilatat com mouet et c[]spellit e[]as c[]motione ptinua ad expulSIONEM ei q[]b e[]i cis: ip[]soz vtutè defectat. 3 medicinaz.

Mediciza[] solubiliu a[]slumpta[]z no[] opantiu[] acto[]es suas aliqua opat malu[]z aliq[]uertif[]i cibù. t[]uc yo opat malu[]cú a corpe vtutè qu[]ada recipit q[] attractit et solonè augm[]erat sui et soluit: ac s[]p[]pa vtute solueret: et c[]ui ipa no expe[]llit t[]uc in cibù puertif[] medicia. 3 medicinaz.

Quid[]a medici famosi quos noui cu dederu medicias solubiles et medicie ipse e[]z vtute no[] solueb[]t s[]tufpea[]cti sunt et nesfieb[]at q[]d facere deberet: et c[]ui vocat[] fui ali qu[]e illo[]z q[]medicias sumpferat mádaui balneare se in tral balneu. aliq[]uely flomaui. aliq[]ui yomitu p[]uocauui: et c[]ui medicias stipticas dedi: et c[]ui B feci q[]y[]retres ip[]o[]z ſta tim soluti sunt. Particula 6 de examinato[]e medici.

T[]neces[]sariu e[]balneu a[]g receptor[]ez pot[]os p[]uvnus uos vel tres c[]ôtinuos: az balneu lique facit humores et locus corpos si gs iduratus est et t[]eus mollificat et relaxat gb[] para[]t corpos: vt quod debis per ip[]sum flucere cito fluat. 5, expositionis eius in 6 epidimiarum.

Egritudo q[]est i colera vel flegmate multotiens curau n[]vica pot[]e ea q[]ue que accidit ex melancolia qu[]e admo d[]u cancer et lepza no[] curau p[]u vn[]a pot[]e: sed idiget. 2, 3 4, 5. Expone eius in p[]ma affor[]zimoz.

Medácolia c[]ui corpo[]ze v[]na[]e eius purgatio melio[]z est c[]ôtinu[]s yicib[]q c[]ôtinu[]s diebus p[]iferius t[]pe sanitatis et t[]pe firmitatis. 3 expone eius i fecuda epidimia[]z.

Medicie solubilis a[]sultimptio z minutionis celeb[]zatio n[]o valde confert e[]i q[]n consilio fuo iozdinate p[]cedit corp[]iose pot[]us ſum[]edo: az ex malo suo consilio multi humores cito et eius corpo[]ze aggregan[]. et ideo ad cura ei p[]ximare medici n[]o ops. Particula 6. de flomia.

Non opor[]teret te c[]u venter solui[]t ad c[]eſſato[]ez fluxus an bo[]zá congruá i[]cedere nec etiaz si ip[]onte c[]eſſauit ante hozam ip[]am conſtrictio[]es sui aliquatenus tolerare: sed ops te ip[]spicere et videre qualit[]es et qu[]atitat[]e ſtatus humozum corpo[]zum omnium: az si quod ip[]sozum ſefidu[]i remanet ouram e[]gritudinem generat et moleſtam. p[]mo expositionis eius in 6 epidimiarum.

Lognoſciq[] medicia solubilis qua[]dediſt aliui c[]orui ſituat et q[]p[]cor[]p[] est m[]udificatu[] ab bu[]zoe qu[]e euacuare iten debas si illud q[]b emittif[]i ip[]erers mutatu[]e ſu d[]u modo mutatio ip[]sa no[] ſit rasura ite[]tino[]: aut aliq[] de genere fanguis vel aliq[]u fetidu: aut aliq[]u pur[]. 13a egresio bu mo[]p[]uro fit ex multitudie calo[]ris extra n[]as et fetidu[]i ex putrefactio[]e: egresius melácolie que no[] egredi[]t per medicinam fit ex domino aduſtio[]es. Adé expone.

Sunt alig[] ad purgand[]u difficiles et alig[] q[]multuz purgant ex debili medicia: et cum egrotá[]s non pati[] debzem fortem et noueris eius naturam: va fibi subtilem medici naz. Expone eius i ſcóa morbo[]z acuto[]z.

T[]luit corpo[]zis c[]u purgat[] credit debilis. 2 ió no[] p[]ot cibù multu tolerare nec imutare ip[]sum. Libus igi[]t post purgatione e[]t diminuédus et gradatim poſtea e[]t augéduz. et ſit cib[]q g facile oigerat. Expone ei 3 i 5 acuto[]z.

Cum accidit feb[]ris valde forſtis caue tibi a p[]ropinato[]e medicine solubilis ex purgato[]e p[]minutione specialiter:

q[]n in purgatione que fit per minutionem aliq[]d ouby ca[]t. E[]p[]s[]e eius ſecua morbo[]z acuto[]z.

T[]noli itendere ad c[]eſſato[]ez fluxus q[]aliciu confert nec per cibù h[]tem virtut[]e reſtrictiua[] debil[]e: nec per medi cin etiá[] reſtrictiua[]: q[]b si humoz malus reſtrictus e[]s fur ſuz afcedit: et multotie[]e generat feb[]ze ſeu apa i epate vel in alys mébis. 2 expónis eius i. 6. epidimia[]z.

Op[]o[]rct te timere cum p[]oſpoſteris dare mediciná solubil[]e for[]titudinem temp[]o[]z acſeu[]s: aut diez crisium: q[]b virtus medicie corru[]piti c[]ui bu[]zores tendunt ad ſupio ra corp[]is et ad z[]traria e[]s eius per qua[]s eucauare. ſecundo exſpositionis humozum.

T[]no pos[]ſus numerare quot y[]ctericos liberaui p[]fluxus ventris tantú[], et fil[]r quot lepo[]ſos et pati[]etes longas et an tiquas e[]gritudines liberaui tátummodo flu[]xu ip[]o. Par t[]icula ſexta de examinatione medici boni.

Plures letantur cum multu purgant temp[]o[]b eu: et iuxta quátitate[]s eius quod eucauatu[] est ab ip[]so[]z corpo[]ribus die p[]imo ſequentibus diebus conſtringitur e[]gectio e[]o[]z. quinto consilu[] sanitatis.

Cum volumus purgare p[]ueros pp[]inamus nutricibus corpo[]z aliqua mediciná solubiliu vt virtus illius medici ne remaneat in lacte e[]z: et hoc manifestum est generaliter in omni a[]iali: qu[]ozúdá. n. venter est solutus aliquand[]o ex potu lactis capiuntur comendui solus scamonee ſeu lacticinio[]: et quid[]a corp[]q comederu[]t coturnices ex ellebo[]z que ip[]ſe ances ſumpferát mébo[]z paſſi ſunt ten ſion[]: 5 expónis eius i ſexto debimis.

E[]uz op[]o[]rct te cliferizare cuius virtus est forſtis et ſup ponere licinu[]i e[]q debilis e[]vtutis. 3 morbo[]z acuto[]z.

Quid[]a antiquo[]z p[]recedunt vt ſi quis patere[]t corlicam acciperet lapillu[]s ſalis et c[]uz ſupponeret fibi: qua: ſal cito extrabit e[]gectione: illud idem nitru[] c[]uz ſupponi[] operatur. Particula ſexta de colica.

Cliferet factus ex duabus partibus p[]icis ligde et ex tribus partibus olei c[]ôſert mirabiliter colice paſſiò[]s ſtoma co exiſtere forſi: cauendu[]i est ſi ab h[]s cliferi: et ab omni cliferi in quo medicamina forſta ponuntur ſtomaqe de bili exiſte: b[]n[]te yo stòm debil[]e cliferiza c[]u medicis leni t[]iuis. ip[]ſe. n. c[]ui no[] adun[]ét ſtomaqe debilitate[]e aliqu[]a nec mutat de e[]gritudie in e[]gritudine patient[]: et c[]uz fit cliste ex for[]ſtib[] medicis magnitudie ſui forſte puènit ad ſto maci: et a[]ſcendit in liguá. Particula 6 de colica.

C[]u ſunt humiditates p[]ungitio[]ne in ite[]tinis neceſſariu est p[]imo clifere c[]u aliquo q[]b e[]as mundificet ſicut est a[]q mellie et a[]qua oz[]dei et b[]liu[]ditibus ip[]ſis egresius neceſſa riu est clifere c[]u aliquo punct[]o[]ez mitigante i[]collate et ſo lidáte. 6 expónis ei 5 epidimia[]z.

Facimus clifere c[]u a[]qua ſalis ci in cuius ite[]tinis ſunt vulnera putrefacta vt ablatu q[]uicquid est putrefactum et extrabat corſices non paucos: et c[]um mundicatis est locus cliferizamus c[]u medicinis adaptantibus purgationem. Expone eius in p[]ma humo[]z.

In quo corpe caro leni et rara e[]reſo[]lomis facilis. et fil[]r in quo corpe e[]piguedo vel macies o[]nans o[]es ſp[]es pur gato[]ris ſunt oubie et timo[]ſoſe. 5 ip[]ſi purgádu[]i ſut c[]ui die, ta téperata fricato[]e cliferib[]q lenib[]q oſiſtallatib[]q emptis ſuppoſitoru[]s balncis: et bos qu[]o[]z ſtatus talis est diſpoſes ſim q[]p[]significat ip[]ſe ſtatus. p[]mo ad Blauconé.

C[]ôſert multotiens matricib[]q vyleratis clifere ex lacte cocto c[]u lapidib[]q vel ferro et 2 k[]fert et clifere ip[]m b[]nitib[]q emoroydas vy[C]lceræ in ano.io. medicinaz.

Cum qui paſſus est morbom cumicum 2 y[]ſus est dieta neutro[]z t[]pe longo c[]u te op[]o[]rct cliferizare pp. incarce ratam e[]gestion[]e ſui noli cliferizare acuto cliferi. sed cliſteriza c[]ui c[]u oleo tantú[]z quinto consilu[],

Decimaquarta

133

C[et]p[ro]cua soluere ventrem eius qui patitur februm in cluſam putridâ; et fi non soluitur venter eius iſpùs cù aq[ui] melle et oleo clifterica io[geny].

C[li]ſteria patienti iucla velleſtinaß ſint copſ opposite et rebus ſticticis mûdificatiuſs digestiuſs dormitatiuſe miſtigatiuſs et icolatiuſs; et apponede ſunt alij ipſa[que] vel oſſem eſm egritudinis ſtitiatem: et h[oc] clifteria măſ ſit aq[ui] faris ordei et modicu vini ſtictici.9 miernir.

C[et]radidit ebilitu fili[que] caru men filio ſuo doctrinæ medicinæ ſolubiliu[que] or[que] medicis ſp[er]b[que] in méoria ſi la tis e[pi]cautie tibi a porrectio[que] medicinæ ſor[tu]ſonis et p[er]miſte ſp[er]b[que] digonè; aptio[que] pozo[que] ablutione meatuſt et leni tate eſg[estio]s; et niſ demu[ne] eucau măm et c[ui] vrget te neceſſitas ventre ſoluerre t[re]frigo[ſis] oppo[ue] ſolubilib[que] aliq[ui] q[ui] q[ui] q[ui] ſo[ſo]t et h[oz] imiſtuncere vt est maſtix anſiutus et abſinſtib[que] et h[oz] et te appone re medicinis ipſis ſolubilib[que] aliq[ui] q[ui] q[ui] ſo[ſo]t et h[oz] imiſtuncere vt est maſtix anſiutus et abſinſtib[que] et h[oz] et te appone re medicinis ipſis aliquod q[ui] ab iſteſtinis et pate medicinæ ſolubiliu[que] p[he]bibeat leſton[em] vt ſunt amigdale kſi tis et cae[que] oleu[que] ſuccitur ſuſpiruitie et ſimilia.

C[et] dictu ſui est oia ſolubillia q[ui]to magi laun[que] t[ato] magis diminuït co[ſ]solutivo: et ſile est c[ui] ebuliut[que] et quato magis teru[n]t t[ato] c[iti]tis: et aliq[ui]e iſterciu[n]t et aliq[ui]e citi ſoluit. q[ui] ſi ſunt ſecure citi ſuocat yrină. Et de oibus ſi pticis est ſzum[que] q[ui]to magis laun[que] vel decoquu[n]t t[ato] magis minuït co[ſ]ſtictipas. Et ſi q[ui]to magis teru[n]t additur eis ſticticitas et retinent yrină.

C[et] dictu ſui est reccordare q[ui] cuiuſda iuuenis patientie februe ſiq[ui] ſiſiāciet[em] adeo q[ui] emiſt p[er]linguie n[em]p[er] ſuſi cura meli[que] potio[que] e[n] in aqua fridă ſui deſceſus. R[ec]ordare est q[ui] e[ui]z q[ui] ſumpſit medicină ſolubile in aere fri gido p[pter]gros[b]uos hüo[ſes] quos b[é]bat ex quo accidit ſi bi laguor et angustia et dolos[que] ſi et iſteſin[que] p[ro] co q[ui] me medicina ipſa nullatenus ei ſoluebat igreſſus ſui in balneu[que] d[of]ceſeus ſui i [co]chă caſa[ſ] ſoluit et hüo[ſes] c[ui] ad eſtitu[que] ſa[ſ]tio[ſes] reddidit et doloz[es] eius et anguſtias c[ess]are fecir. R[ec]ordare ei q[ui] ſumpſit medicinæ ſolubile pp[er] subtiles hüo[ſes] q[ui] b[é]bat i aere frido ex quo augment[em]t e[pi]ſurus ei q[ui] et p[er]itroitu ſui in balneu[que] et p[de]ceſſus ſui in i[co]chă caſa[ſ] reſtrict[em] e[pi]ſpe flur[em] in p[er]i balneu[que] liſſac hüo[ſes] et diſſoluit in q[ui] caſitas balnei ad exterius traxit cos.

C[et] dictu ſui de o[mi] medicina ſolubili p[er] qua purgare ca putendis faci pillulas groſas et i[lla]s p[il]kas duras por rige euncti dormituſs cu[ſ]a aqua calida in qua buſant yue paſſe donec ascendant ſuperius: et ſemp[em]ſice modicus allo[que] medicinie purgantibus caput.

C[et] dictu ſui è mediciap[que] ſor[tu]ſiter ſolubiliu[que] aliq[ui] n[ò] ope rantur in aliquo in quo aliq[ui] medicinaru[que] mino[ſis] yutritus e[pi]ſipe opan[que]. Et c[ui] porrigo aliciu[n] medicinaz: et non ope[n]tur noli addere ex ea aligd. S[ch]da alia è ſt babeat mi no[re] virtute: aut p[er]miſo dies poſt p[er]ma medicină v[l] ſita tim: nec ynq[ui] poſt medicină ſolubile por[rigas] stati[ſ] cib[ui] et ante medicină ipſa[que] por[rigas] cib[ui] subtilè: et poſſea per dies aliquos iuxta e[pi]ſtitratæ ſoſtitudinis medicie.

C[et] d[oz]t ſui è mediciap[que] diucreticap[que] ſeu ſolubiliu[que] ſfectio yel receptio c[ui] vino è erronea: q[ui] generat maximă dubita tionè opantib[que] illò: taſes cogita[ſ]res ſoſtare membza n[ò] ſoſo[ſ]t at ea h[ui] augent potius venenoſtat[em] ipſa[que] medi cinæ: et n[ò] recordan[que] n[æ]ne mébzo[que] p[ri]ncipaliu[que] que n[ò] ſu[ſ]inèt medicinas forſtes q[ui]ro ſoſtitudine mo[ſ]s succedit.

C[et] ſit moſſes hoc veru è c[ui] est euſt p[er] medicinas ſolubiliu[que] venenoſas vel forſtes venenoſas ſic[ui] ſunt colloqntida et turbith et forſtes vt ſunt catapuicæ: h[ui] medicine ſecure et precipue agaricus qui est medicina iuua[que] venenæ con[fer]t multu q[ui] ſi[mi]tum[que] c[ui] vino: et ego hoc ſu[ſ] opatus aliq[ui]tés ad purgatione capitæ et vidu illud multuſs opar[que] t[er]p[er]ceteris medicinis cereb[que] mûdificiæ: et recipi[que] iueneit alulatione maximă et dilatationem anime. Et ideo c[ui] por[rigis] medicinas ipſice in ſup[fluit]ibus ſuſi.

C[et] p[re]paratio colloquintide est nucle[que] p[er]poſt eui nucleus amigdalæ: et hoc ſcimus ſonga experiëtia: et p[er]paratio electuary ſunt floz[es] nemur: et ſi adda[que] eis oſſ amigdalinu[m] melio[que] est p[re]paratio ipſa[que].

C[D]um[que] p[u]gitiu[que] deſclanitiu[m] ad iſteſtina euacnatio facièda è p[er] iſerius p[er]clisterè. 6 u[n]ieniè[s]: è iter res alias aq[ui] ordei est potio[que] et u[n]ieniètio[que] ad p[red]icta io[geny].

C[D]ixi Temiminus in i[tr]olectorio ſuo. Lac ebuliut[que] et p[ore] ebuliutio[s] poſtutus in eo ſemè naſturcy n[ò] tritù quo[u]tus egrediatur mucilag[em] eius in eo curat egritudines ge[n]eratas ex potu medicinaru[m] ſolubiliu[que] pillule fuerit ſue decoctioſes c[ui] ſumit[em] ip[er]m lac tepiduſs; icolat eni[que] iſtina et lauar a ſto[que] iſteſtinis reliquiās medicine.

C[al]it moſſes hoc yep[que] e[ſ] h[ui]z o[ſ] illud lac ſit capinu[m] et c[ui] acciderit recipi[que] medicinæ p[er]ſiutis forſtis t[er] accenſio in ſto [que] iſteſtinis p[il]liu[m] c[ui] aq[ui] et ſyrupo roſ[que] multu[m] p[deſt].

C[D]ixit Temiminus in i[tr]olectorio ſuo cepe p[er]tutuſs p[er]poſtutu[m] c[ui] ſumit[em] medicina ſolubiliu[que] tollit abbo minatione p[er]phibet yomit[em] ſp[al]itate ſui.

C[et] explicit particula. i[que] 12.

C[Incipit] p[ic]tica. i[que] 14. c[ó]tines aſſorim[os] dependentes a purgatiuſbus co[ſ]porioſs per medicinas yomicas.

Legma

g[ui] deſculit ad iſteſtia aut g[ui]na[que] ibi ſup[fluit]itas co[ſ]pe citric[em] laun[que] et e[pi]bit c[ui] ſecſeu[que] et cui g[ui]na[que] in ſto[m]k[ui] ſlatiis antiqui medi ci p[ec]eperut exercere y[ò]tuſs poſt c[ui] ſemel in méſe: et g[ui]da e[pi]mădăr[que] h[ui] ſie bi in méſe. Et oſſe c[ó]cōdāt q[ui] c[ui] b[que] aq[ui] yomit[em] reci p[ui]mi[n]t ſint ſap[or]ioſ acutis c[ui] y[ò]tute m[ú]dificatiu[m] et exterſiua vt m[ú]dificet totu[ſa] i[lo]t[em] t[ò]t[em] ne iſp[er]t malicia ledat co[ſ]p[er]t: et medicie exſterſiue oſſe ſut p[ú]gitiu[que] citrinu[m] co[ſ]laſgnantes et co[pi]ri nocetis c[ui] d[an]kin c[ibo]. q[ui] u[n]iam[em]t[em].

C[u] quod c[ui] co[ſ]poru[m] h[ui]z in exterio[ri]ibus hüo[ſes] acutos et p[ú]gitiuſs n[ò] d[oz] yomit[em] exercere ne ſup[fluit]itas que è e[pi] et iterius reuerta[que]: i[n]mo d[oz] c[uit]are tractu[que] hüo[ſ] p[ung]en tiuſs ad iterius ſic[ui] tractus hüo[ſ] crudo[que] q[ui] ſut iuxta e[par] ad exteri[que] e[uit]atur. 4 c[ó]ſily ſanitatis.

C[D]um[que] melic[ui] ſemp[em] op[ſ]s te purgare per iſeri[que] n[ò] q[ui] p[er] yomit[em] ex[po]ne eius in 4. a[ff]oſziuſ.

C[et] d[ix]it in ex[po]n[em] in 4. a[ff]oſziuſmo[que] b[umor] acut[em] ſubtilis ſup[fluit]oza p[et]es byernis t[er] yomit[em] n[ò] purgencur.

C[ei] q[ui] pati[que] ſincoſi[que] b[umor]i[que] o[ſ]s t[ò] p[ung]eſtib[que] p[pi]na aqua caſa[ſ] ſeruèt yel al[mi]xt[em] c[ui] aliq[ui] oleo[que]: et vt euomat máda e[pi] q[ui] ſi ſorte yomit[em] reſtard[em] c[ale]ſac ſto[ſ] ip[er]uſs c[ui] aq[ui] caſa[ſ] p[l]atas manuſt et p[ed]uſt. Et c[ui] c[ui] h[ui] n[ò] p[er] yo mere p[pi]na ſibi oleu ca[mi]n meli[que] q[ui] potes iuene[ri]: et doc oleu multoties n[ò] p[u]nacat yomit[em] h[ui] molliſcat egonè: et ex h[ui] ſacidit vtilitas óno buiui status. p[imo] ad H[lan]e.

C[D]u[o]zes co[ſ]licos o[n]antes y[ò]ſus ſt[om] purga y[ò]tuſt[em] poſt exercitiu[m] ante c[ib]u[m]: et y[ò]ſus y[ò]tuſt[em] ſbert ei c[ui] p[et]o ad ca liditat[em] et ſiccitat[em] a ſui p[ni]è e[pi]cluïs. 6 c[ó]ſily ſanitatis.

C[ui] h[ui]z in ſto[ſa] v[il]coſuſ z[er]ſidæ è ex[pi] e[pi] euométib[que] fa c[ile] vtilis è yomit[em] ſibi c[ui] ſecaniabin[em] od radicib[em]: et ſi è ſlegma subtilè nec è y[ò]ſuſo[ſ] c[ui] aq[ui] farris ordei tru[m] v[al]q[ui] mellis tru[m]. Allud y[ò] q[ui] ex eis recipi[que] ad euomédu[m] ſit e[pi]tate mai[que] illo ex eis recipi[que] ad c[ib]adù[m]. 7 e[pi]geny.

C[in] que vis puocare yomit[em] poſt c[ib]u[m] p[pi]na ſibi p[er] co meſtione aliq[ui] cereb[que] in multu decoctio[n] oleo: q[ui] hoc co[ſ]pus ad yomit[em] valde mouet. 3 c[ibo[ſ].

C[et]e narciſci è ve medicis vomici: et i[qu] c[ui] z[ui] volo i[que] alio quo ad purgatione co[ſ]p[ia] ſup[fluit]atib[que] c[ibi] y[ò]tuſt[em] puo

Particula

care do sibi ex cepis ipse ius duas vel tres comedere ante ci
bus, expone, h. in epidemiam.

Qui est ex vœmètib? facile ad mûdificatione corporis
sui a suprfluitatib? cibi exerceat vomitù ante cibù; et est
ex vœmètib? difficulter ad mûdificatione corporis sui a flà
tep? cibù óbeat vòitù exercere, expone ei i dolozib? mu

Dixit multotieæ exercec vòit ad mûdification. (liep.
nè humoriz grossi z vifcos ad stòm decurrentis 2alicui
illoz qu quortidie vomitùs exercent vomitus
bet qui folùmodo femel yel bis vomitùs celebzarùt il
lios tihibet, expone eius in humana natura.

Cú in stomacum sunt huozes pungitiui ibidè gnàti vel il
luc decurrètes qui pducit fere ad sincopis patiè exer-
ce in illo vomitù cù aq tepide potu. i z igeny.

C'Mouere corp? motu violèto post potu. vomitùs icitat
q mot? turbat huozes ad supius quéadmodù in nauigà-
tibus accidit, expone eius in 4. affozif.

C'Res vòitù puocàtes nò fùt sumède subito I3 gdati vt
mòra faciètes i stò vidat z subtilèt. Et vltro ipre res vòi
coe sùritate maiòi cuant vòitù qò i stò i venis
pmis ppe ipz politis 2tinef. expone ei i humana nä.

C Explicit particula. i4a.

C Incipit partii, 5 tinè affozif, depèdètes a cyrguria.

Lcera

putrida spetia et dilatantia se cir
cùcira idigèt curari forzissimis
medicis: z multotiens bec lycera non curant
nifi cauterio ignis. 5 catagenis.

C Quaedal vlerce carbòes dòn: et carbo è vlc?;
loco e accit taç vltio ignis: è apà yndiç circulatù ma
ignù e malignitate febris cito accidit et dubitatio mag-
que sup adulfionis fostrè ex medicis adurètib?
poere te o5: z 11 locu àpati iùctù eplz qò colligat 2pmat
t expellat gqcd ab apate resolui atq fluit. 5 catagenis.

C Membuzs vêtriculatuz c2auu3 cauteriz curarentate
nus est necessè z in corpe nò è mébuz aligò quin fit ven
triculatuz z còsauu3 ex ceptis manibus pedib z neruis.
Expone eius in icdo medicinæ.

C Dabètibus faniè iter pectus z pulmonè nò 3petit cau-
terificationi nifi laboèt multo épimate atq magno: z ad fit
in eis despatio de freatu. expone eius in. 6. affozif.

C Alt moyſes attède q. ñ cípicit cauteriçare nifi cui adſet
despatio: z 16 bis q. dixit i. z. mediciaç? mime dicit.

C Cauterificationi cù ferro cadèti vel medicis adurètib? 8
bet fieri in locis qb? ad ſunt egritudines foztes ex flupu
multo? humo? vel iploz malitia quéadmodus ſunt vl
cera mala. 6 expónis eius in 6epidi.

C Nò o3 cito pfozari ventre y dropicù: 3 B o3 fieri cum è
augmètata humiditas itantuz q ytutè aggrauat et deſe-
fat: z 1 cito cauteriçari pectus patiètis ylcus pulmois
anteq vlc? putrefiat. 7 expónis eius in 6epidi.

C Cuz aperueris alîquè locuz z euacuaueris inde qcdq è
ibi ex ſanie: caueas tuc z ſemp ne aponas ſup cugus olocus
vel aqua: z cuz eges lauare plagà laua illà cuz aq mellis
vel cuz aceto temperato vel cuz vino ſolovel cù vino co
mirto cum melle. ſecundo ad Slaucones.

C Ulcera forzissima in gbus è putredo idigèt forzissimi
medicinis 3r qu ytuè ex forzì adeo: quéadmodus è ignis
vtus ſic eit terra fràcigena vitreoluz vtrùq auripigmé-
tuz z calz q. medicine adurunt velut ignis: z bis vlcerib?
plurìes adhibem? ignè cù ipre medicie deficiut ab opòni
b? Luis vires ſuas in ipſis vlcerib? amittètes: z pdcè me-
dicie expetut egritudini cognite p carbones ignis cù sò lo-
cuz coticis q. recipit putredinè apponunf. Et nò o3 aligd
illaz mediciaç? apponere circúcira. z ad Slauco.

C Medcine que competunt locis putridis ſunt bec. fari
na o2obi cù aceto mixta. farina ſagine mixta cù melle: fa-

rina faba: acutæ, mel z aliqui trociforç deficantizù et
ra. Tu autè elige tibi ex bis z similib? iuxta 2plonè vni
uſciuſiib z mébri ſcò ad Slauco.

C Medb putridus aut mortuz cù icidis cù cautela B
facias z timore opatius pùs medicinis pùs noiatius ſm
nàm egrotàtis z mébro. Et cù icidis mébri, coque radi-
ciè ſic multoties ego feci, z ad Slauco.

C Cancer est egritudo qua multoties curauimus z ſana-
uimus. S3kum apa hoc diurnitature tpis multuz creuit
nullus curare potuit illud nifi cù ferri icifione facta cir-
cumcirca loca apatis euellèti radices eius z ptingèti ad
locus ſanù. In c 2icifioè dubitatio magna cadit cù ſunt
in apate vene grosse z maxie pulſatiles de fluxu ſanguis
magno z cù mébro nobili è vicinù. z ad Slau.

C Incitio arteriæ, q poſt aures ſunt 3kert britibus ſcoto
mià vètiginè z spès magno? doloz capitis ſic è emigra-
na z galea: z forze nò 3kert eis cù ſumofitates egritudi-
nes gnàntes afcedùt ſupi? ad cerebri, ad rethe cerebri.
z
plalias véas pèſtatiles exteri? nllaten? apparètes. 3. sciæz.

C Plaga cù accit loco corporis i quo ſunt chozde nerui vl
yene aut loco carne carenti z briti pleta ofa hui? dnis èn
in dubio: 2 vicinus est ad habebus multos dolores 3paf
muſ z mentis pimixtionè. 4. igeny.

Cura mébuz ſenſibile curatiòe a dolore z nocumento
plin elògata: z mébza pui ſensu cura medicis forſtib? ſi
curatiòe forzi idigeat egritudo: 4. igeny.

C Dolore forſte q necio ſegtur püctionè q accit alicui ner
uòp, ppter plin ſenſuz neruo, pcreata tuo ignio mitigare
vt apa in loco nullaten? gicèt: z tene locuz aptuz z ſtude
bùtuz potes vt methyl coniugat: imo api pelles magis z
flòma patienti ſi pati vtrus eius. Et si hoc fuerit ex buò-
ribus malibus purga huozes malos cù medicia purgan
te odiantè humozè malii: z vngè loci punctiòis cù oleo
multuz veteri calo: z caue pperari cù aq: putrefac. n. ner
uuz z deſtruit egrotatè. 6. igeny.

C Curare cacy cù ferro cuy itédis purga p bùorè nigrus
p fecuſus: z decin 2icide locu totum cù adio q nibil radicis ei?
remæcat i loco z pmitte ſaguinè currere nec ad retinèdu
ips festia: z véas q s locu circuitu? ei? ſut fùm quels exeat
ſanguis groſſus: z vltro cura vlc, vltima igeny.

C Scrofa è apa duz qò accit in carne molli: b? so apatis
acciitis in carne molli pcreata in iuunamè plin ſicur que
creata est ad gnàtione buminidatis falilianè z ſimiliib z
dus iuicte ſunt arterie: z yene curatio è ſic curatio oiuz
apatu duroz: z ei qò còcreatur in carne molli gnàra ad
iplèdu loca vacua z regedù venas curatio è p eztirpatio
nè mébri totatùr mali: qò icifioè ferri fiat: quéadmo? ſit i
cácro vel putrefactione ſui, vltima igeny.

C Exiture ſepe in cteriozib? corporis gnàte rebus trib? cu
ran: reſolone, ſputrefactione z ferri icifione: mellita vero
vna ista: tatùmò eget: z illa in iteriozib? cui inueniunf
res ſimiles farine cognate cù aq eget incifione: p utrefa-
etioe z pinguioſa: q2 nò pòt putrefieri nec diſſolui curari
nò pòt aliquatenus nifi ferro. vltima igeny.

C Lum ponis aliquid corporis icidere cù ferro tria at
tendas, pùm vt tua opatio in minimo tpis còpleat: ſcòs
vt nò ſit pittia dolozis, tertiùi vt ſequa: ſecuritas boni in
fine q securitas trib? còſtar. pùm vt ſis ſecur? q op? tuus
firmiter còpleat: ſcom vt ſi non compleat: voluntas tua
nò accidat illi malo alid maluè v loco alio, tertiùi vt ſis
ſecurus q egritudo nò recidiuet. Et cù ipſicis an bis q vi
piciſces q aligb? tpbus curatio ferri è vtilis, z aligb? te-
poib? curatio mediciaç? est vtilis. vltia igeny.

C Ulen tibiaz, z testiculo? cù ingroſſan eleuâde ſunt
t eradicâde: z ſimiliter in naſo cù est caro ſupera ſua inci
denda est ipſa cù tunica iteriori: z quâdoq 2icidi cù toto

Decima quinta

134

naso, vltima igeny.

Cæura yngule generate in oculo du5 est parua fit cu me dicinis mûdificatûris sicut sunt medicie scabiei: cu est magna et dura eius curatio fit cu5 ferro.

Cauracus scindenda est in ptes 2 filr putredo collecta i oculo: 15 egritudinis 4 fanies cornee d'v cui est cu medicinis resolutuinis no5 desiccatiuins foztiter 2q purgaret ipsius multu 2 residuïs cœgelareſ. Et nos purgamus hæc putre diné cu aptiœ tumeæ cornee i loco cornee .purgam' et cù motiœ vt deſcedat ad iſerip' putredo ipſa. vltima igeny.

Cjn cura egritudinu dolore habétiu apponun5 p medi- cine hûide 2 caſe pa2: 2 post illas apponan5 medicie leni tine 2 ſunt que ſeffione mébzo2 diſoluut. 7, catagenis.

CMedicine calide 2 mûdificates ſlegma ſeritut valde vuulis deſcédétib2 forti deſcétu nô bâbetib2 apa2: 2 vun las ipſas 2futuimue idere cu5 declinat in albedine: 2 cu in eis veltigiu sanguis même repitur 6, miermir.

Cjn oculis: 2q ſunt maioris ſenſibilitatis mébris totius corpis op5 te cu neceſſe fuerit illitare medicis ſupiori palpebza valde bûiliter eleuata: 2 debét e5 medicie rôe hûide nãe cor2 remote a püctiœ: 2 antiq 2uenerant ipſis eſſe vtilie albumbe2oui utilitate magna 13, igeny.

CMediciné hûide 2 currentes no5 ſunt ſtabiles nifi ligen tur. Et iò nece é y ponam5 in cura scabiei medicamia ſic ca 2 ligamè ſuenit toti ocu nec ocu5 pati patamen 2 cù no5 soluiſt dieb2 plib2 ſic fit i4 fitula cu5 cura2, 5, miermir.

C Aqua poſtque deſcédit in pupilla2 ocu i4 op5 ipſam retineri tpe lôgo 2 inſtro ferroba acui ſimuli in loco in quo mo2ra2 i2 05 vt collocet cu ipſo, pino antidotary.

CTotus oculus incurua2 2 colstringitur interius ex ſpaſmo q fibi accidit cu5 icindif tunica cornea 2 egredit: inde bûiditas ſubtilitatis modice alba 2 curre5: bûiditas 4, ſil la 2 q appet cu5 diſundif 2 exi4 poſzamine qô fit in oculo cii cura2 aqua 2 cu acu. io. iuuaumento2.

C Melior medicis plage nerui est illa que deſiccat 2 hs paru calitatis vel cuuis calitas est absconſa. 2 cu boc ve, deſicat 2 oia que attrabunt humidabt in ſterioribus ad exterioza ſunt vtilia plage nerui. 3, catagenis.

C Plagis corpis nerui apponim2 ſulphur qô nô è cactus igne mixtu2 oleo tâdiit quoc2 fit ſpilſuz vt lutuz balnei: 2 corpo2ib2 puerop2 apponimus cu terbêtina. Et corpo2ibus ſiccis cu eufozbio. Et idé facim2 de luto letici mixtu2 corpo2ib2 oleo impaſtus 2 corpo2ibus duri5 apponimus ſerapinu2 qui2: cu oleo qui2s cu terbêtina mixtu2: 2 similiter oppoponacu2 quâdo2 apponimus eti4 calcé lo2 tam cu oleo mixtu2s 6, igeny.

CLui plagis è nerui2 maſſestus 2 diſcooptus nô pperes cu aliq mediciar2 fortiu2 ſupi2 noiata2: 13 tibi ſutic4 calz lota cu oſu folbtili: 2 quia mediciac2 caſfac 2 apporte. 6, iſe.

CLuz apitur apoſtema magnu in 4cui2s loco corpis o2tu 2 ab de ſanies multa ſubito efflujerit è moleſtu2 2q ſubitè de egreditu2 spus ad cuuis egreſſus ſegunt virtutis deſect: 2 ſincopis: putredo eniz est obturatio o2is arteriaru: 2 in euone ſaniei totius spus multus ſubito exi4 cu5 ea. Expoſitione eius in 6, aſſorimoz.

CEnuacatio aque colſute in vêtre ydropofi2 ytreã patiè tis fit vel cu medicis diſsolutuinis vel cu pfozatione ſifac cu ferro: 2 bûiditatis collecte 2 of bernia intestino2: eua cuatio fit cu emboto ius imiſto: 2 in bac bernia qui2: ici diſ qdâ p2 ſi fac: 2 similiter vuule idunſt: 2 ad iſicione5 ca2 no5 ſestines nifi poſtque magnu2 tps ptereut 2 subtriles mulu2 facte ſunt: 2 tuc eau5 iche. yltima igeny.

C Pzepara ſemp méte tuâ in plagis vêtris vt facias par te plagas habentè reliquii alto2e: 2 ſi plaga è i4 pte ex4tra icli na egruz ad latus ſiniftru: 2 ſi est in ſinistro facias ipſi5 in clinare ad ex4trã poſt ſuitionè plagaruz 2 iuolutionè fa-

ſie facta ſi4 oz 2k fieri ſupra locu, 6, igeny.

CEx oibus vlceribus hûidis 2 ſunt in vêtre oz te extra bere sanguinè a loco aut paru 2 multu: 2 cu operatis ſic 2 facis expire ide sanguinè apoſtema qô facit 2 apofte, ma loco2 circu2 adiacentiu erut parua. 4, igeny.

CSâguis multus q a plagis deſliuit ppter eruptionè ve naru cefſat cu cauterio facto medicinis forſte virtutè ba, bêtibus ſic est ytus cauteru facti cu igne vel cu bis 2q ſtri gunt 2 solidat: 2 vel cu pmutatiœ ipſi2 ad loca vicina: 2 vel cu attractiœ ipſius ad pté 2hiâ vel cu5 ifrigidatiœ toti2 corpo2is maxime mébri ybi è plaga ipſa: 2 multoriſes cefat cu potu aq fride vel cu aceto tempato vel cu vino ſliptico 2 pôtico. Et cu oib2 frigidis 2 stipticis quando exte rius ifundun. 5, igeny.

CSâguis qui a yena pulſatili fluit ouplr retineſt: aut cu forti coltrictiœ aut cu ferri iſcione arteriâ in ptes ouas ſeparate cu2 pars 2libet retrabatur 2 recolligat ad locu ſuum 2 carne ſepeliaſt. Et aliquando op5 boc fieri in ve2 na no5 pulſatili cu est magna aut cu est in mébzo nobili in gubis rônabiliter adminiftrèt duo pzecepta. ligatio. 4, radicis yene a parte cordis vel epatis: 2 enſiſo ipſam ſe parans in partes ouas. 5, igeny.

CAd mébzi corzodétis qô deſicif: ex pefte ſui vel mébzi pu2 tridi qô icidiif ex putredie ad ip2 fluête a quo ſaguis flu2 us fluit: radices te coqre op5 cu igne vel medicis stipti2s adurétib2: ſic vitrecolu2 et ſpès ei2 ſut. 5, igeny.

C Ule2 cu è antiquu2 ex eo sanguinè mltu2 vel pa2 e2hère nos op5: 2 cu méb2 egrotâs viſreſcit lìneſcit aut nigreſcit ſcarificam2: 2 ex ébim2 ide sanguinè 2 apponim2 ſupra loca2 ſpògiâ ſicca: 2 illò cu medicis deſiccantib2 medicamur 2 ſi fuerit nece sanguinè exbimus iterato. 4, igeny.

C Lui vides os vlceris a colore mutari 2 duru2z fieri oz te illud idereid 2 eradicare vyſc ad carne ſanæ: 2 cum vides mutatione ipſa2 augmêtata lôga angmêtatiœ pcurâ il, lud eradicare medicinis tépoze lôgo. 4, igeny.

C ſiſtula ex qua lôgo tpe kluſus fluit: 2 poſtmodu2 ab ea flupus ſim ſuotudinè no5 emanat apire tuc tibi medico est nece. 2 exponis eius in 6, epidi.

C Lui egritudo è maligna 2 forſis fac cliftere cu5 aq cinerl 2 aq mellis: 2 qdito egritos debitulo èt taſto minus appone de melle 2 clifteriza: 2 fac è cliftere cu5 vino 2 melle. Abq mellis yo mûdificat illo magis: 2 demu cu5 locè e2 müs fac cliftere cu5 yio ſoluz: 2 veide vyng2 loco apone vt iſt le 2 ſupra vyng2 ipògiâ noua2 vino madeſacta 2 liga e4 ſupra locu: 2 cu ligas 2icipe a pte iſerio2 2 ad ſuperio2 vyſc ad os vlceris 2 pnde 2 stringe adeo vt accidat ide dolo2 ac ſinglis dieb2 trib2 ſolue ligaturâ femel: 2 ſupra os e4 gritudinis appone puâ peciæ cu ynguèto os mali cooperien te: CLui àt egritoso 2 in iſerio2ib2 2 os in ſupiorizib2 2 et illa q apponèda ſi apponi no5 puit ſide in iſerio2i loco vt exeat qô è ibi. 2 exponis eius in 6, epidimi2a2.

C Lui iſenio nño venâ vel arteriâ ex gubis multus sanguis exi4 p latû iſidimus: eripimus bui2 o5nim a timo2e è ſi cu nullaten2 solidemus. Et cu neru2 cui punctura accit p la2 tuz iſidim2 o5nim bui2 egritudis eripim2 ſilr p incione5 ipa2 a spafmo vel pmi2tiœ méſtis vel ab vtro2. Lu2 vo acciderit alicui magnaz 2 iunctura2 cu5 vulnere ſepatio dimittim2 curâ ſepatiois ipſi2 2 curationi dicti vulnaris adheremus qui2s2 yulnus ad ſua2 perueniat cicatricê. In redditiœ.n. ſepatiois ipſi2 cu5 vulnere de spafmo ſubitatio magna cadit: 2 iò ipa2 reddere euitam2. 13, igeny.

C Dec medicina phibet sanguinè fluere èt ſi exeat ex ve nis organicis colli. Sume olibanuz yel farinâ ei2 raloes cu milce cu5 oul albumie qui2s2 fiat ſpilſuz 5, ſic mel: 2 buic medicie iſimce pilos lepor1 2 pòe e4 s venâ obſuila2 2 pla gâ tota2 ać liga 2 ſotiters adeo q ex ligatura i2 affera2 dolô

["Particula", "q[ui] nibil est adeo valid[us] ad faciendum currere sanguine: sic dolos: post dies auct tres ligatur illa solue illa noli reuerunt: re medicinæ et fi morsetur plagæ: si de cadè aligd s[an]appenæ ad mollificationem funiculi ligature et liga sic ligasti [p]o. q[ui] si funiculus ceciderit fac ipsi iteruz et liga s[ic] filis et qu[ia]sc[aro] caro creafcat noli diuertere ab bac cura. ? igeny.", "C[ui]n yides q[ui] medicie nò babetyires pp dissolone to[i]t putredinis: imo putredo pluaitus lupra ipsas icide nafscens tià et eà side in altiori et eminetiori loco: vt putredo ab ea fluat: et adhibe q[ui] strigut abq[ui]s mordicato[d]e: et si iueneris aligd putrefcat nèmbur ipsi [p]o et icide idere pell[es] ipas postita [p] subastellis et iuguinib[?] q[ui]e foliyn u[n]iuctu carnib[?] .f.mol lib[?]i afcdito postitis: et icisso ipsa [d]s ce [p] latitudine nò p lògitudine: et post icificatione faria obliani iple loca. ? i[]z.ige.", "C[ui] iuiscate fut bûiditates un[]ni meb[?]z[?] [p]siliu[?] os te pur gare méb[?] ipm et apponere lupra bûiditates ipsas mébri aliq[us] medicias repellètes q[ui] fluit ad ipm: et purgatio fit c[ui] icipione vel medicis dissolutiui: maxie fit times [p] i. lo c[is] q[ui] fut itra illa méb[?] silia aligd fit rectetù, i microte.", "C[ap]ata sanguinea accita abq[ui]s c[à] extrisca c[à] sc[ar]ificas affers o[n]do magnæ leſionè maxie ſi [p]ß flat in pn[?] i[de]z fit in apate cognito p[ar] carbòes ignis declinatè in liquiditate vt viriditate vt nigredinè p[ar] fùs scarificationè. z[ad] Slau.", "C[ap]ati q[ui]rubea noia[n]t in pn[?]re[c]cuffio [p]ert: et c[ui] ceſtat eius calor et ebulitio vtilis est ſibi scarificatione et emplitio c[ui] c[ui] eplo q[ui] ſot c[ui] faria orderi caleſca: z[ad] Slauco.", "C[]ocla putrida dissolonis difficilis ex o[n]do hùozu gros[] ſox[?]r viscolos[?] iuiscato[?]p in méb[?]z scarificare i. p[und]u[n] nos o[?]z: et fil[us] ipis apatib[?] apponim[?] empl[?] [p]ectu ex fùci[?] b[?]r et p[]etit eis. c[?] discriptio talis è. Sume fùcis et coq[us] cas donec ipis aq[ui]q[ui]q[ui]q[ui]q[ui]q[ui]q[ui]

Decimaferta

135

medicaminụ dictoſ ad ſanguinụ pducēdu est in exiſu
mlieris a balneo poſtque geuſ t huiụ idare ceſſauit: et potus
yere ſanguinụ purocat ipfa pоза.-Parti. 6. de ſlomia.

Sanguinụ retinetur debilitate virtutis trabentis yena
rum matricis opilatione vel coftricione ſui. Expositioē
eius in dolozibus mulierum.

Ait Moryſes attède q[ui] noſauiſt c[as] retëtioēs ſanguinis
métrui rōne iſtri t[em] quo t[em] p[er] ſanguis repitur: t[em] no[mi]
uit b[ic] cauſae ceſſatioēs ſanguis méſtru ȋq̑ titatiȗre p[re]
benſi t[em] qua p[or]a multuſ diminuſ t[em] no[mi] iuenerit.

Ex ſetetioē ſanguis accidunt hec acciitia oſia mala vel
ipſoqiaque; et ſunt gravuo corpi amſiſo utate bo[]
piſatio doloſ Ispine colli ſupercily poſteriozis ptis capi-
tis et radicis oculoſ febriſ aduens.

Curina miſto coloſ nigri.ſ. et rubei et deſensu lactic
a māmillis: et groſſito in ſubaffeliis c[us] reſentio ipſus
ſanguis p[ro]longatur. Omnibus vero mulieribus quib[]
ſanguis fluit ſin ſluxuſ laudabil[em] no[mi] accidit aliqua egrі
tudinam predicta. 6. ſciarum.

Evacuationem ſanguinis multā ſequitur malus coloſ
z formicatio in calcaneo z i corpore toto z digestio mala,
ſerſo ſcientiarum.

Ex euacuatione cognita qua corp[us] muliebr[ea] totu[m] mun
dificat ſequitur multiſs m[ul]erib[us] egritudo. et ſp[al]iter il
lius que ſut carnis mollis z corpiſ delicati; et res q[ui] exiſt
cuone ipfa q[ui]s est ſanies rubes: et q[ui]s est ſanies aquea ad
cirripitatiȗ de climitis. C[us] yo vides illas q[ui]s ſanguinụ flo
botomie p[u]quire ne hoc fiat ex corſoſione que multotiēs
colom matricis accidere ſuicuit. 6. ſciarum.

C[ali]zio[n] viro[n] z in decline[n]a n[am]: qu[om] ca
to delicata est t[em] mollis tanq[us] corpiſ muliebr[us]: et aliquaruz
muliebr[us] qua[n] man[us] groſſe ſunt et [u]re na decline[n] in na-
tura: et in muli[n]e habere n[am] viro[n] z p[pin]iare ſibi
medicina menſtrua puocans no[mi] p[ot] muliebr[ia] puocare
ſceda exponis eius. in 6. epidimiá[us].

Superfluitates coadunatæ in corpiſ muliebr[us] ex oco
z vacatione exerciti q[ui]bus ſunt na exp[ellit] ad venas cum
matrice p[unctas] ibiq[us] aggregant: et m[atrix] vtute ſua et
attractu ab[us]. Exp[one] eius in dolozibus mulierum.

Omnes arterie et vene toti[que] corpiſ tá i viris q[ui] mulie-
ribus ſunt ynius ſtat[em] no[mi] ſolun[em] ſed forma creatio
n[is] et iſtra ad gnationụ creata et ſi in viris z muliebr[us]
ſint ſilia diuertiſſan[que] loci politioēs t[em] et [b]oc manifesta[t]
per anathomias; q[ui] in viris ſunt extra: et in feminis intra,
vnde ſea que ſunt intra in feminis ſeſſent extra iueneri,
tur m[atrix] ſicut burſa ſtiticulot[em]: et ſtess[es] iuxta matricē
poſiti redirent in burſa: et collu[m] matricis iueneri[que] tanq[us]
virga: ſceda Halie. et ſpermaate.

Sicie appoſite ſupra m[am]illas m[ul]eris cito curat egrі
tudinē matricie euonē ei[m] multā. q[ui] ſit fitubo. Et ſtill ipe
appoſite ſupra inguina et corpi[m] mulieris c[ui]s c[ui]s ma-
trix reſtricta est et ſurſuz aſc编辑it yel ſe ad aliq[us] latez ex
dinaut egritudinē curat [que] appōne ante nafus. reru[m] pu
rimu[m] ſetiuar[em] et appōne ante matricē medicināp[er] aroma
ticar[em] ſremolliu[m] eā caſitate ſui. p[oma] ad Blauconē.

Sicias ſepe apponim[us] ſupra pecten et inguina c[ui] moue
z méſtru[n] ſaguinụ yolum: et c[ui] iſtimu[m] inuſtare. i[ze]ige.

C[lob]otomia man[us] in apatib[m] matrici[us] ipedit méſtru[n]
z n[on] caue tibi ab illa: z ſl[on]a ſupra cauillā et [b]oc ante t[em]
p[us] méſtruoz diebus tribus q[ui]latoz. Et in tempore
lioſ facere illam noli. -Particula 6. de ſlomia.

Queque[m] mulier h[us] méſtruæ: z raro et debile exercitiu[m]
opatur no[mi] ſeppet coitiu[m]: q[ui] müdifica[t] a ſup[flui]triatib[m] ex
pos eius: ſup[flui]trates ſunt q[ui] m[eric]e mouet et eā fluctuat
ad coitiu[m] appetendu[m]. Exp[one] eius in dolozibus mulieru[m].

CLacerto z oſſib[em] Ispine dolores accidut c[ui] ex ſluxu san-

guinis multo ſiccan[que] t[ed]dunt et m[atri]ci p[al]ſus accidit
c[ui] ex multo exiſtu ſanguis deſſica[t]. Et ſuffocatio m[eric]i
accidit c[ui] ſurſuz aſcendit et t[ed]iſt et ad t[é]ſionez ipſus te-
dunt dy]a[ſragma et vétér. Exp[one] ei[m] in dolozibus m[li]c[ex].

C[uff]oſatio matricis accidit c[ui] m[atrix] et ven[que] ſut cir
c[ui] ipſaz ex ſanguie retento replen[que] ligamina matricis
tendunt ex illo et m[atrix] ſalit ſurſuz et ip[ellit] dy]a[ſragma
adeo q[ui] stringiſp[us] et ip[ellit] et ſloſ et forſtiter ledit ip[]
Exp[one] eius in dolozibus mulieru[m]: z corſex it in yltime:
ſcientiaru[m]. Et dixit in bac egritudine. Laufa huius egrі
tudinis est reſentio ſpermatis feminini z corſuptio eius
ibi: z in demòstratioe ipſus ſe multu[rum] dilataut.

C[uti]di mulier[em] qua[d]a q[ui] remaſit longo t[em] p[er] viduæ c[ui] ex
acciitib[em] accidit ſuffocatio matricis: et vicebat obstetri[x]
q[ui] m[atrix] ipſus coadunauerat ſe ſurſuz: et p[ec]pi ei ſuppo-
n[em] q[ui] coſtetu[m] est in hoc fieri: et accidit ſibi ex caleſactioē
medicinā[que] ſubtus imſiſa[que] imſiſione manus c[ui] medi-
cinis ieri[ius] p[al]ſomus doloſ mixtus c[us] delectatioē sic
accidit in boza coitus: et ex ipſa c[ui] res groſſa exiſuit m[ier]
geu[t] ab oibus illis acciitibus malis. 6. ſciarum.

S[anguis] q[ui] exi[t]a m[uli]ere p[sg]nante n[om] no[mi] c[ui] neceq expea
ta venis exiſtiti[b]us in iſeri[n]a cauſitate vulpe c[ui] oze q[ui]
ſecu[n]da est app[ea]: z c[ui] eius exiſtu est a venis que ſunt in
collo matricis. Exp[one] eius in 5. aſſor[i]z. Et dixit in yltime
ma ſcientiaru[m]. S[agu]s exiſes q[ui] p[æ]gnatez ex ſic ſcione
yenar[u[m] que ſunt in collo matricis.

C[per] i[cre]mertu[m] velocē corpo[rum] muliebr[us] ſignifica[t] q[ui]
in eo[rum] corpo[ribus] est calor dominā[m] c[ui] humiditate iuc[em].
z iſtud cogniſt[c] p[ex]euntia a corpo[ribus] e[que] m[ê]se quo
libet ex ſanguie: q[ui] m[uli]es multitudinē ſequitur calor
multus. Exp[one] eius in dolozibus mulieru[m].

C[Multotiēs] exi[t] m[atrix] in aliq[ibus] mulieribus p[sg]nati
bus et cadit ex[tra] c[ui] eur[i] partu[m] est ſiſicill[i]z: et b[oc] opaſ
v[tus] expeſuſua: et m[ar]cie c[ui] ligamia ei[q] itertoza q[ui] b[om]t[em]
c[ui] ſpina liga[t] ſunt debilia p[em] n[am]. 3. z vtutum.

C[ap]oſtema q[ui] cogniſt[c] p[ar]canceri[m] oſtui[m] multotutiens i[m] ma-
tricibus muliebr[us] c[ui] e[que] corpa ex ſanguie no[mi]ndan[que].
Et c[ui] müdatio e[que] est ſic decet mulier remanet in forſtii
tudie e[que]: z n. n. nibil egritudin[i] aliq[us] p[er] g[ra]ſat: z ad glau-
ci.

C[appetit] c[ibo] malor[us] accidit ei cui[que] ſup[flui]trates ma-
le iter t[un]icæ ſtornaci cotinenc[que] ſin q[ui] accidit mulierib[us]
malos huózes bab[er]ibus t[em] p[ex]eptus que multa ſecu[n]da que
rát. q[ui] acria p[ô]tica o[ſia] ca]la l[ut]u[m] et carbóes: et b[oc] ourat eis
multotiēs vyſo[m] ad mé[m]tem tertiu[m]: z ceſſat in quarto m[ê]se:
z para illa[que] ſup[flui]tratu emittitur p[em] vomi[t]u[m] et para e[que]
digeri[que] diuturnitate temp[o]p[er]t modic[u] cib[ui] quem
mulier ſumit accite q[ui] accidit ſibi: amſiſio. q[ui] app[er]it: z
gotu] fetus recipit t[uc] cib[ui] ſtitiat[i]e: qua de c[ui] minu[m] reple-
tio corpiſ mulieris: z omne id q[ui] est in ipſo ex b[um]orib[m]
malis. 4. z morboz[em] accidet[iu[m].

C[Egritudo] appetitus re[m]ale q[ui] est in m[uli]ere accidit ei
p[pter] est ſto[di] q[ui] est egrui: z oſe egritudines m[ul]erib[m] acci-
dentes: appetit[i]z. q[ui] caninu[m]: ex ſefctio appetit[i]z: z appetitus
re[que] malar[us] ſunt egritudines ſto[di]. 5. ſciarum.

C[M]asculi frequèter p[ci]punt in latere deſtro matricis
femine[m] q[ui] sinifro: et raro accit 2[iu]z. 6. ſciarum.

C[au]ſa abo[ſi]us q[ui] ſit ſepe poſt ſco[ſi]z tertiu[m] yel q[ri]t[u] m[ê]ſe
coſceptus è lenitas f[leg]matis coadunata in oze yenar[em] z
artear[em] exi[t]iu[m] tra matricē q[ui]b[em] ligata est ſecu[n]da que
ligationē ipſaz relaxat: z i[n]o no poſſunt p[sg]nates tenere ſe
tu[m] z abrumpunt: z fetus cito exi[t]. 6. ſciaruz.

C[D]oza ip[ez]gnat[i]oſis pulſus è maioz[i]e z forſt[i]o[zi]ctus: et
oſia alia remanet ſuo natu. Par. 6. q[ui] de pulſib[m].

C[S]igna[t] ſenſu náli q[ui] os m[eric]i c[ui] è c[ol]ſuſuz z coaduna
tu[que] forſtiter fet? viu[n]t: z c[ui] è aptu[m] ſim[bit]itatè z q[li]tare[m] è
m[ort]u[m]us ipſe fetus. Particula 6. de colera nigra.

## Particula

Tempus formatiōis fecus est diep. xxxv. l. vel. xlv. Et motiōis ei? tps est duplū pis formatiōis: et tps exitus ei? e triplū pis motiōis. Expōnis eius in 4. ciboz.

In boza difficilis parturæ est fanguie retento et multo et forti conamine mulieris parturiētis mébra partus mu lieris ipsius multotiēs apoktemātur. Secundo exponitiōis eius in secundo epidimiaru.

Totus sanguinē malī g coadunatus est in dieb? conce ptiōis in muliere purgare partus tpe te opozet: et potior curatio eius est purgatio fanguis eiusdem per admira- tionem cibi lenis vt sanguis cito puocetur: et illud in quo sio fio et subtilitas modica; et ista adiunāt ad puocationē san guis grossi.6 expōnis eius in z. epid.

Nutricis lac cù retinec vel e modicii significat egrituv dinē: et cù lac est multu lignat q. mámilla? nä eft pata et foztis in opōnibus suis. Expōne ei? in volozib? mulierū.

A recipiente cù lac exit fecus est debilis et pp. sui debili- tatē nò pot trabere ad se sanguinē g ascēdens ad mámil las fit ex eo lac: et cù mámillis est supfluitas abſonſa ſe- tus est foſtis.6 expōnis eius in z. epid.

Lac mīſis ſuenit filio: q. subſtātia ei? est ſubſtātia ſan- guis ex quo creatus est: et cù corruptū eê lac matris eligat cù aliaciud q. ſueniat ſibi. Expōne eius in cibis.

Coadunatiōs faguīs in mámillis ſignificat maniā ſutu- rā. Expōnis eius in z. epid.

### Explet particula, 1a.

Incipit particula, 1a. cotinēs afforſímos dependentes a cofueratione sanitatis per exercitium.

## A custodia

Sanitatis qes e mala ſic motio temperata bōa: et nulli eo? q poſt cibū malā vigōnes quortidie cuitarūt accidit egritudo: et cì ſexercitiu? an ci- buz est res melior in cofueratiōe sanitatis: ſic poſt cibū eò ei re peiò. 2. de bonitate chimi.

Dixit Ypo. in 6 epidimie, per ſeuerātia sanitatis est in abſtinētia ſaturitatis et per ocy omissionē. Et dixit Halie nus in pima exponiōnis eius particule. Domini cuiuſ- cum habitudinis obſtinentia a receptione cibi plurimi bona omni tpe et omni boza.

Sanitas est res quedā qua oë boies idigent: 1.5 oë boies ministrāt corpi eo? q gocuñit ſibi vel ſui gibbosi tate vel multo negocio occupati: vel opibus ipediti que opanda nò ſunt. Particula 6. de bonitate chimi.

No 3.02 te abſtinere a motu corpi sìc abſtinēt aliqui ſa- pientu? q ſunt ſemp ickinati ſupra lectiōes die noctuæ: 1.5 03 te mouere corp? et mébra oia motu equali vt actione? ſui mébra q. ŏlibet opetui: 2.7 mébis oibus inſtrinſcis et exſtrinſcis istud fert. Particula. 6. de ſomno et vigilia.

In cōſilio sanitatis vniuſcuinſo? duo attreſdere te opo- zet. Primum est reparare id q. diſſoluīk a cozpo eum re ſibi ſimili et ſuenibili cōpioni ſue. Et primumū mūdificare penitus ſupſuſtuitas in corpe gnātas. Bec eni duo retar- dát tertiu?, ſ. ſenectutis aduetu, pima cōſily ſani.

Ad ſubfatione caloziis nālis tuu adiutoriu ponere ma- gis q. rebus alys te opz: et res que faciu̇t ad ipſus calori cōſuationē ſunt ſpecies exercity temperati anime et cor- poris ſimul. pmo cōſily ſani.

In cōſilio sanitatis cuiuſlibet de bis gno? moderantia e babéda. Primum eo? est exercitiu? deinde cibus po- tus ſomnus et coitus ſi copetit yſus eius. 6. exponiōnis eius in 6 epidimiaru.

Uſus coitus intrat aliqtulū in ſilio sanitatis: et est vt tpe quo fit: bò nò ſentiat ex ipſo diſſolōnē ſed ſentiat cox pus ſui alleuatiu? magis q. ſuerit ante ipſi? yſum. Et do- ra que fit eò vt bò nò ſit replet? cibis multu nec yacu? m'

tù: nec fit ifridatus nec multu caleſact. Et idè ſtat e' in ſiccitate et huiditate. Et ſi peccet opator aliqui ſit pecca- tū puì. Et cù yſus ei? erit corpe repleto vt corpe ſupcale facto vel humectato e miòris malitie q. ei? yſus in eo- rum contrarys. In microtegni.

Uſus venereus est vtilis ei in cuius corpore ſupſeru- tas fumosa ſupra nám ex mala complone calida domia- tur: 2.7 ſuperfluitate ipſa2. siccat et ifridat. 5. expōnis eius in 6 epidimiarum.

In ſeruatiōe sanitatis exercitiu? moderatuz e pimitus opanduz poſtmodu? yo cibus: et deide potus est ſumēdus et ad ſomnù est yltimo accedēduz. 2. còſily ſani.

O3 cibus accipie poſt exitu? a balno eo vel poſt exercitiu? moderatuz cozpo e a frequētia flatus et anbelitus qeſėċėt. Et caue ne ſumatur cibus ante p[]edicta. 2.7 nò accedit te. et mébra niſi digestus: 2. cibus ſumptus tpe freqntie tus et anbelitus replet capit et multotiēs ſupra os ſtoí na tat. Expōne eius in. 3. acutorum.

Poſt finé exercti tempati quod gs facit ſumēdus est cibus bonus vt est oſmi dozmat: et poſtmodu? ad coiti ac accut de cùtus 3. fert illi. 2. còſily ſani.

Spina multu calz? pùgitiu? in aliqb? gnatā qo? est ex grauib? reb? eos stimulat ad expulsionē ſui: et cù illò ex p[]erli p yfuz venereus os ſtoí illo? diſſoluīt: et ſilt viſiol ſui ſor corp? ipſo2: et ad defectu p[]ueniut et ſiccan: colo res eo? mutant? et oculi 2. cauau? cù yo abſtinēt a venereo yfu gravān ſupra capit ipſo? murmurāt de ſto: et accit eis no cuințu? ex coit? abſtinētia: quæ ad modu? accit eis yfus ei? 2. còſily ſat eo? e yt euited oia q gnānt spina et cōedant ci- bos et medicias spina extiguéttes: ac adbercāt asidue lu- do q fit cù pila pua vel magna: et eleuèt lapides itrét bal- neu: et in exitu ſuo a balno friceſ ſupra ſpinam corporis cù alioq refrigerāt ioſcib. Et cù deſiderere expeſſa cōedāt die illo bonu cibu: 2. cenatib? ipſis cum do? mirre volut accedāt ad yfus coit? et poſtmo? dozmat. Et manie die ſequētis et ſuſgut a ſono friceſ corpe cù a manutergys quouſo? pellis eo? rubeſiat: et deide tpo- oleo iungat: et ſic paululuſ remanētes comedāt panè bīn coctu? et bīn fermétatu vino tempato iufuſ: et poſtmodu? ſua negocia debent operari. 6. còſily.

Cōſulo vt nullus cōedat cibos q huozes gnānt malos: et cì cito digerant: 2. q ipſoſible est qn coadunec in venis ſuis eo ignozāte bumo2 malus q corumpiſ ex re debili et febrem generat furiosam. 2. ciboz.

Cuias et meat? cibi epi? epatos e? et vacuos opōnis vere e? ſecure no ſolui egris yep e? et iani. 3. ciboz.

Bonu ſiliu? e vtile aie q: gnāt mozes laudabiles. Et e vtile corpori q generat sanitate: et maxie e q ſulitur cō filio bono a p[]incipio ſui oztus. p[]mo ſily ſani.

Mozes corrumpu? ex frequēti yfu cibo? potu? et exer- city prauo2: et ſilt corrumpun? ex rebus prauis yſiis ſe- pius et auditis. p[]mo cōſily ſani.

Potio? rebus in ſilio vniuſcuinſo? vt dixim? est obſer- uatio nueri boza2 cibatois ſue. Na qda? ſunt q comedu? comethionē ſua i die ſemel vel bis iuxta cōpionem ſua2: q gdam ſunt comedētes eam tribus vicib. Et caue qua- tum potes vt egeſtio nò retineatur: ſed inclina ipſam ad modicam lenitatem. 6. còſily sanitatis.

Cōſulo oib? fapietib? vt nò ſit eo? cōſiliu? ſic ſiliu? plu- rimo2: qru ſiliu? e ſic ſiliu? buro2 q petunt tìn rè sapo- rolaz: 1.5 oz quelib? p[]bare cibos et por: et quos uiteno ni- ciuos ei effugiat. Et ſilt opz euz p[]bare yfuz venereum fl nocet ſibi: et deide quo tpe nò nocet ſibi: et in eis ſit ei? cō- ſiliu? fm ronè adberēs eis que 2. p[]etunt ſibi et fugiès ca q ſibi nocet. Illi eni q ytum h[]b cōſilio paruz idiget medi- c[]is duz ſunt ſani. 6. còſily sanitatis.

XVIII.

136

Cei qui eget cibi copia da in mane cibum liquidum, ut est
far ordei et in sero cibus, aurus; sic est panis et caro. Spes
vo cibi duri sunt tres, viz. seminum terra nascenti et aiiuli
undam. Exspnes cium in prima cibumque.

Cear oxide bene coctum in bonitate chimi est pze cibis
oibus cibus bonus ſeruat sanitate et cibat corpus paru
minus panis boni? Particula ei? de bonitate chimi.

Coluuerunt cōſilius cibi et potus in ſeruatione sanitatis
res bona est et ſecura. Et obſeruatio predicti ſily est res
melior. Et mutatio ipſius ſubito in meli? Et ſunt aliqua
specialia naturis similia ſingulo? et ſunt aliqua specialia
no ſimilia naturis eo? Particula eius de conſuetudine.

Cuidi plures boies g licer in eo? cōſilio nō cōſiliati ſue
runt cōſilio bono multu erat ſani cui aceto ſquillitico et ſy
rupo ſquillitico. Particula 6, de cōſilio ſubtili.

Cpſices lapides habentes cito digeritur et cuz ſui cita di
gethioe ſunt ſatia boni in cuſtodia sanitatis et būanis cor-
poibus competētes qn generat ſanguinē in ſubſtātia et
laudabilē nō ſubtrilē necq groſsum. 3. cibō.

Cno pmitann k pueri yinu gustare niſt poſt lapſi ptpis
logi, eis necet plurimoi nocomutē: 4. volſuluit corpoza eo
rū cale facit ea plus ſit necſſe: et replet capita coru? et
coruppit vires aie eo? pmo cōſily sanitatis.

Cibere vinu ſerit ſtitutio plus 5. volutas dat nō est bo-
num: qin pducit hoiem ad iracūdia? et verba mala: et vo-
cat homines nō ſuis noibus: et turbat imagiationē et aias
conzumpit vim rōnīe. 5. cōſilio ſancti.

Coluiliu sanitatis oium ſenuz est fricatio facta cu5 oleo
mane ou ſurgant a ſomno: poſtmodu ambulatione vel eg-
tat ſuani: et balneatio cum aqua dulci calida et bibitio
vini et comestio oium que cale faciut et ſpecialiter q calen-
faciut cu5 humectatiœ, pmo cōſily sanitatis.

Cpnticu pueris yinu et p[]lm nocituiu ita ſenib? est nō mo
dicu iunatiu? Et ex vinis illud est bonu eis cui multus
est calo? et est decinās magis ad ſubfrigitate: et ipſi? colo?
est clubeus clarus: et ex illud q[]dicat ab ſpo. yinu racbā
a. subtilē boni colo[]ris. 5. cōſilio ſanctatis.

Cpanis ſenuz est panis bīn factus: et nō cōnenit lac oib?
ſenibus: fed ei qui ipm digerit digitioſe p[]fecta ex quo in
hypocúdrus ſuis iflatio nō affert. 5. cōſily ſani.

Cdatur ſenibus ad comedéus quod digestum est ex ki
cume cibus viridibus p[]ze cibib oibus in eſtate: et in byeme
ex ſicibus ſicbis. 5. cōſily ſani.

Csuperfluitas flegmaticas aquosas coadunatas et
augemétatas in corpoſib ſenub os et educare p[]vinā die
quolibet: nō cu5 medicis ſch cum admiraſtione apu et mel-
lis: et mollifica eo? ventres cum oleo ſpāliter q[]bib quibant
ante cibi aſſumptionē: et ſmiliter clifterica illos cu5 oleo
tātū: vel ministra eis herbas c[]ui muri aut p[]una cocta cu5
melle ante cibos. 5. cōſily ſanctatis.

Clibes et potus leniéttes eſtigéne in comestioſe ſenuz ci-
bis alys ponere te opſi: ſic ſunt vina dulcia et herbe mol
les accepte cu5 oleo et muri: et poſt comestionē ſua da eis
cibaria p[]otica yt os ſtornaci ſoſte: 6. cōſily ſani.

Csingula ailia ex gbus cibādi ſunt ſenes et oni corpo-
rū deſector et p[]diem et nocte ca dimitte: et poſtmodu co-
quina carnes ipſa? et fac ex eis cibaria b[]ni cocta et miltra
eis. Et iunenib? et onis corpo? fortiu et operātibus forzia
opa cogna carnes ipſo? recetes coqués eas b[]ni vel aſſa
tas yel elipatas. 4. exponis eiu in cibis.

Cseny tres ſunt p[]tes. p[]zia est parua pars ſeny in q[]bo
mo tractat et facit negocia ſua in ciuittatib? neacaria. Se
cuē est in qua necſeſt eſt ſeni vt ſiliettur cito dixim.
Et tertia est coplemēt ſeny: qui buic accedit nō poſ ſui-
tinere balneationē de quolibet nec coadunat c[]ui eo? cor-
pore res cala p[]ungitina. p[]imo ſily ſani.

CExſugere aduetum ſeny nemo p[]rōſed poſt ipſius aduè-
tum retardare: et est ſilium ſenum in cibis humidis: bal
neatiōe frequeti: do[]mitiōe in lecto leni: et cuitatiōe oiu5
que deſiccat et que ifridat. 3n p[]tſi.

Cops te ſcire q[]mto? corpa purgan k ſulu ſanguis na
riu: q[]e eis accidit et certis circuitib? hoaz: et corpa quo[]u5
dā alio? ſulu ſanguis yenaz: q[]b ſunt ſubt: et alio? quo?
rūda corpa vomitu ſpōte ſibi iducto vel nō ſpōte: ac alio
rū corpa ſlōmia ſcarificatiōe yel ſolubilibus medicinie:
q[]e purgatiōes ſuetas cu5 dimittu eticidu in egritudines:
q[]e corp ſiliiu est ſiliu p[]lanu: et ex ip[]o adunan[]c e[]cor cor-
po[]tib? h[]uozes mali q[]n no exeüres p[]aſſellatiōes ſue icita
tiōes vel cu5 icitationē: et remanites en corpo? c[]orpi? g[]nant
egritudines. Et cu5 oni h[]a? purgationu mutat corp ſiliu
diminuètes ſuos cibos: et cresſetes ſuui exercitiu ab egri-
tudinibus p[]ſeruantur: et mutatio et ſiuetudine ſua t[]uc
vtilis est. Particula ſexta de conſuetudine.

Cno ſulo vt ſeni deſaligd ex aloe v[]l yerepig. et ſi duo-
b? dieb? ipſi? eſegito ſit reſeta: et ſuffic nobis ad lenitiœ
egonis ipſi? yolubilis p[]ua yel oleu cu5 medulla cartami
cui farre ox[]b aut mixtura ſca ex ſicub? ſiccis cu5 medulla
cartami et aliq[t]ulo terbětine ad modum yni? auellanea v[]
onu? q[]b h[]eniut v[]etrē abſo? leſiōe et m[]udificat ip[]a re-
b? nouciis: ſi[]r ei epar ſplene renes yefic[]a et p[]lmo[]ſe? et fac
q[]n[]c ynā medicinā vt nō reedat in conſuetudine medi-
camē yel corpus eius vilipendat. 4nto ſily.

Cno ip[]a querit ex ſola rōne p[]lum boſioloa neriui in oze
ſtoi ex[]nitia cura ei? e[]tra art[]e ſily ſani. et ōt vt die q[]libet
he auxiliet cu5 aſſuptiōe cibō? an[]ci col[]a i Stō5 deſcedat:
to5 ſiliu ei? e[]e in ifridatiœ et b[]uicatiœ: et cu5 ex eo alid
currit in Stō5 purgam[]illō cu5 v[]oitu faciètes ip[]a ſtare
iclinatu: et ifra p[]ts l[]ogu vtat medicis abſintbio. 6. medi
camie yerepire et iunctiōs e[] Stō5 exteri? olo citonitop. 8.
nardio et ſilib? o[]li ſipticiis ſipticitate h[]ntib? puā. 6. 9[.]fi.

C[]lu cibus coruppit in Stō5 deſcedit et corruptu (ſani,
e[]b q[]b e[]meli? et ſatu sanitatis: et cu5 nō deſcedit opamur
vt deſcedat cu5 aliq[]o q[]b faciat illō deſcedere abſo? p[]uctu
ra et abſo? leſiōe ſicut est diaciminu et medicina ſca ex fi
cubus ſiccis cu5 medulla cartami 2 oia q[]b i[]umun[]c cu5 me
dulla cartami et epitbimo et ſilibus ſibi ſerunt bo[]i ad ci
bi corrupti religas educēdas. 6. 9[.]ſily ſani.

C[]halien ſuluit oib? ſumetib? tyriaca ſanitatis cōſilio
vt ea ſumar p[]o cibi digōne et ex[]pitu ſui a Stō5: et accipiat ex
e[]a ſtūcub? e faba egyptiaca cu5 duob? coclearys aq. Et
ei ca idiget ēt ſi? auellana miſſeaf cu5 trib? coclearys aq
et n[]o accipiat in eſtate nec ip[]a5 o[]s ſumere iunenis alig[]
nec q[]b 3[]plonē ca[]laz. et ſi eſget ea necitate ma[]cia ſumar
e[]t ex ea pa[]z et p[]ueri cau[]cát ſibi p[]l[]a ab ſuſpüſtíc cibi ip[]ſi? et
o[]vigit. Quidā p[]ulit filii ſuui ſume[]r alig[]a tyriace: q[]ui vir
tus p[]ueri imutare neguit: et ip[]a imutata diſoluit corpu-
pueri: et emiſit m[]tā aſſellatiōes et mo[]tu? et p[]uer eod[]e fe-
ro: et fil[]uluit deſectis et ſenib? vt cu5 ip[]a5 ſumut comi-
ſceat ea cu5 yino n[]o cu5 aq. Par. 6. de tyriaca ad ceſarem.

CExplicit particula. 17.

CIncipit p[]tis. 7. 3tines affo[]ſi, dep[]eſtēres ab exercitio.

Xercitiu

foſte n[]o ip[]siciat q[]ante cibus

exercitio eſter: ei v[]o q[]b e[]rc exc
tio n[]o app[]o[]xiat i[] saliu n[]o ſuffic ſily b[]ōtas
ſola n[]iſ addiderit illa ſuſſumptiōe medicina
ru[]z sanaru[]z. Par. 6. de cibis.

C[]Melior ſp[]eb? exercity corp[]is e[]lla q[]b aſſert gaudiu5 et
letitiā: ſic venatio et ludus cu5 p[]ila p[]ua: exercitium at aie
aſſert v[]utue ſ[]títitatie adeo q[]p[]lures boies amiseru[]t egru
tudies gaudio t[]riu quo gauſi ſunt: et p[]les a[]lu egritudines
amiseru[]t reb? alu5 triliu[]tys. 1. q[]p[]laf[]a ais t[]igeru[]t et 1[]b
berati ſunt ab eſi[]de. Par. 6. de ludo cu5 p[]ila parua.

## Particula

C opſte ſp recurrere ad exercitiu aſe potius ąq ue exer-
citiu corpſe: q2 aia h3 diuſiun ſupra corpus ſt apare oſes ſpe
cies exercitiu ſic q5 cui ipsis domino exercitiu gaudiu2 ſe le-
ticia aggreſſe: 2t he faciliq acqrunſ ex ludo q ſit cuſ pila
pua q2a ludet: 2t pyciuſt de manu ad manu. Œad eptica.

C Bonitas exercitiu cu pila parua execedit bonitate ɔiuſ
ſperum exercitiu: q2 mouet oia mbéa 2 ſoſte mouet aliu
qua 2 n6 oia: 2t ex exercitatiſſe ſui debiſr ſeu ſuauiuer ſeu
ſatis ſoſtiter n6 acqriſ aliij ſp ſpeb2 piculo2 ſeu peſtiuſ
q5 mſtotiés ex alus ſpeb2 exercitiu acqrunſ. Œad eptica.

C Exercitiuio quotidianum a ſuper ſluitatuibus in carne
existentibus 2 in membris carne durioribus corpus mu-
dat. expone eius in 3. acutoz.

C In corpe ei? qui est in gete 2 omisit exercitiu coadunã
tur huoſes groſſi 2 ſubtriles: groſſi vò gnãnt ex ocio 2 ge-
te 2 ſubtriles 2 aquoſi gnãnt ex purgatiſſe q2 non aſdeſt ab
exercitio derelicto. 3. expōnis eius in 3. epid.

C Non opoſtet fieri exercitiuſi aliquo tempore 2 ppe ma-
lam digonem. 3. consiluſi sanitatis.

C Exercitiuio iueniés corp2 plenú fláte vel quolibz alio
humoze gnat bozu2 oſſio aut epilepsia2 aut appoplexi2
aut aliaſz přeter bec 2 liquefacit ſuper ſluitateſ 2 ad exi-
tum mouet illas. expone eius in 3. afforſi.

C In corpore eius qui in ocio est ip gnanſ duo gna reple-
tiſis ſimul: repletio quo ad yafa 1. ſ. ſt repletio quo ad vir-
tutem. expone eius in humana natura.

C Exercitiu fortia deſiccát 2 idurát corpora 2 retardát il
la ad ſenſum 2 ad itellectum: 2 ideo obſtlete et on era por-
tates 2 lapides eleuætes ſunt aliquantulum měte capti.
particula de ſomno 2 vigilia.

C Lozpoza caloſis debilis nullatenus exercitio egét: ſuſſi
cit tamé eis ambulatio 2 fricatio cum oleo leniter 2 bal-
neatio poſt cibu. 6. cosſily ſani.

C Opoſtet ſenes moneure corpora ſua: q2 cor2 friditas ca-
loze idiget tempato: 2 nullu ſené opoſtet eě in ocio 2 ge-
te copleta vt mīme momeaſ nec opoſtet ipſ facere exer-
citiu forſte: q2 exercitiuio forſte ifrigidat eozu2 caloſem
obdebem 2 extreſquit. 5. cosſily sanitatis.

C Motus corpoſis qui ſpirituſ hoſs immutat in forſtu-
dinem ſ velocitatem 2 ſpistitudinem maioſes 3s fuerit an
te exercitiuio noiatur. 2. cosſily.

C Melioſes boze exercity ſut ille q ſut poſt cibi digoné
in ſero ſumpti digoné. ſeius in větre 2 oibus venis et ſi
deide cibu aliui ſupſit: 2 ſignu hui? 2 eſcitrinitas vrie q 2 eſi
in ſatu tempato: tue. 2s. cui ſupſluitateſ 2 ſtěe in yefica 2 in
iteſtinis iſerioſb ſunt apulſe ab eis. 2. cosſily ſani.

C Opſte 2 pperare ad extergedu2 ſtricādu corp2 aſi exer-
citiu 2 poſtmodu exercitiu iochoſ afcěndo gradatin
quouſq2 pueniaſ ad finez exercity: 2 est tps quo ſit colo-
eius bonus: 2 corpus iueniu2 paratu2 ad moti: 2 iueniu2 e
motus ei: eſques 2 ſundo eis e curreſ: cuſ n6 pmutaſ ali
quod iſto2 exercitiu2 ſubtrabiſ. 2. cosſily sanitatis.

C Poſt ſplemertu exercity voluſtatis noſtre éneſſe cor-
pus cu oleo fricare tempata fricatiſſe: deide mittere euz
qui ſécit i balneu2 ſauare: 2 n6 pati ipſ facere in balneo
morā 2 poſt balneu2 cibare eu. 2. ſiſily sanitatis.

C In q2rtana debili 2 n6 ſoſt iu2 n6 éres nociau ſi hui? oſis
opetur aliquod exercitio2 q2 facere ſuſueit: 2 faciat hoc
in diebus ſue iterpolatioſ. pmo ad Blauco.

C Explicit paricula. 18.

C Incipit. 19. cōtinéſe affoſiſmos depédětes a balneo.

Alneum
n6 cōſumit nſi que cuti vici,
nanſ: iterio2 a.n.in solidis mě
bis exerſit ad exterius balneo n6 emittitur,
expōne eius in 3. affoſiſmo2.

C Balneus est ytilē oibus ſpeb2 ſiccatitā cu

irridatiſe: ſic pſitil ſenu: 2 cū calitate ſic ſebizibus etbici
q3 pure ſunt fine putredine 2 de balneo est miraculuz, est
eni bonuſ ſiccati calide 2 ſiccati fride: 2 generat ſitum
n6 habēt: 2t exreſit ſitil ſibati. particula c6 de pſiti.

C Balneu2 e vtile hnitib2 asſellatiſſe: q2 trahit huoſes ad
cut: 2 n6 itret balneu2 qui h3 corpus replet: v1l q5 bzege-
ſtion: 2icarceratā. expone ei. in 3. mozbo2 acutoz.

C N6 itret balneu2 q pati ſlux ſanguis q5 h3 abdomina-
tionē: 2 q5 h3 ſom colericu: 2t ipm opatur virtus ipſua
cadit 2 accidit ſibi incopione: 2t ſul caucat ſibi in introi-
balnei q virtutē debile h3. expone eius in. 3. acutoz.

C Balneu2 factu2 poſt ſebiz digoné 2 plet ipam digonem
2 febze2 diſſoluſt: 2o3 q5 caueat aſi digoné 2 maxie cauea
tur ab illis q5 bit ſebze3 ex flegmate ſalfo putrido: q2 ſla
n6 diſſoluſt a cute ſic diſſoluſt: colera: 2 calo2 ei. n6 exri-
gui neq cefſat ſic colere calo2. expone ei. in 3. acutoz.

C Uus balnei 2 i ſebiz2 chimo2 poſt digoné chimo2 cu
rat ſebze2 ipſas 2 e bonus ſebri etbice oib2 boris 2 n6 ca-
tuaes tunc ab eo 2 i ſebzib2 h3 cu2 n6 est multu2 obciles vir-
tus egri. 2 cu2 obuias ſebri etbice ex putredie n6 itrodu
cas ip2 in balneu: nſi p[us] ſint oigeli chimi. pti. 6. p[ſi]t.

C Liuinſlib2 effimere diſos 2 opſter huoſes exponeaſt il
la effimera q2 cã deſatiſſo2 cutis vel epis gládua2 exiſte-
tius in 2 igainibus 2 ſubaſſellis gnatur: 2 t p[incipio] eſi
cyt in aere balnei diu moz combat ſer n6 nocet hoc eiu
aliquo modo: 2 oſes qubibus accidit hec ſebze2 abſo2 his ouabus
calibus abbrzuieſ eozu2 mozam in aere balnei 2 mini-
ſtre eſis aqua iuxta yelle o2. p[ad] Blauco.

C Dnſis tertianæ pure iniug[da] est balneatio cū aqua oul
ci bibeda: q2 mouet 2 euacuat aliquā parté colere: 2 e cis
vtilis cu2 qualitate ſua vtilitate magnā: q2 balneatio cū
aqua h[ac] remollit corpus ifrigidat 2 corzobozat illud: 2
eſ t necceſ q2 fit voluſas tua cū d[niſ] ſebzib2 hu2 itraturus

C Dnſis terlianae pure iniug[da] est balneatio cū aqua oul
ci bibeda: q2 mouet 2 euacuat aliquā parté colere: 2 e cis
vtilis cu2 qualitate ſua vtilitate magnā: q2 balneatio cū
aqua h[ac] remollit corpus ifrigidat 2 corzobozat illud: 2
eſ t necceſ q2 fit voluſas tua cū d[niſ] ſebzib2 hu2 itraturus
eſe balneu2 emolliſe corp2 e1o2 2 h[um]umecte: 2 ad Blauco.

C P[er]ſici 2 oſe q[ui]bus ſiccatas d[omi]natur n6 eſget balneo ni
ſi calido aere ſuo. Aquæ vero cōca valde tempata cōſert
eis: 2 m[ar]ime que eſt in cōca magna: 2 opoſtet egrotatēs
eſſe diu in aquæ qualitatis temperate 2 ſapide valde: q2
mouet nam ad ſui dilatatiōem ampliationē 2 ex[ter]ſionē
vndiſ: 2 natura obuiat ipſi rei veniendi cu2 ſapozē: 2 volu-
tatis tue ſit apud ipm egruz 2 vt in balneo caleſtat tempa
catiditate 2 poſt exi[tu]p ſuum a balneo ſrica ipm oleo
ad cōcluſionē pozo2 cutis ſue vt h[ui]biditas cōcluſa rema
neat itra corpus: 2 p[pter]banc cám ex aere in p[ri]cipio n6
n[om]itu: n[ifi]b miniſe gnatur. p[mo] g[iti]neny.

C Opſ diu2 num quatuorciu2 ſup ſluitatu ſumoſa2 caleſactu2
er frigido ſibi adueniēt i[tr]a balneu2 n[ifi]b ſebris ſit ex
ſluibus aut corriſa: 2 ipm igredi balneum non patiaris
ante oigeliſionē ipſius ſluſus v1 corriſe. Sed caleſactio
er ſolis ardoze cōuenit itroitus balnei et ſi ſluſum h[ae]t
vel corriſa: 2 poſt balneu2 infunde ſup caput ipſo2 oleu2
roſa. fridu2: ſic an balneu2 feciſt. 8. iſeny.

C Oibus diſis ſebris etbice: 2 m[ar]ime illi q ad ſumatio
nem peruenit: itroitus in aqua frigida2 abſo2 balneo n6
cet: 2 cōſert cu2 balneo: q2 balneu2 ipciper caleſacere 2 pa-
rat ipm aquæ frida balneari. io. iſeny.

C Balneum factum poſt apportionem ſignozum oige-
tionis manifeſte competit ei cu2 ſebris eſt parua 2 vir-
tutes eiu2 n6 ſunt valde foſtes. ii. iſeny.

C Circa balneationē e2 o2 ium q habēt ſebze2 putridas
tria ſunt attenděda. p[ri]mum eſt vt n6 accidat rigorous vel
bozripilatio in itroitu balnei. S[con]t vt nullu2 meb2 p[ri]n-
cipale ſit obſile. Tertiu2 vt in p[ri]m venis n6 ſit bumo-
rum crudu2 q[rit]itas multa reſtricta. 2. iſeny.

C Melio2 boris itroitus balnei in oibus ſebzib2 iterpo-
latis eſt cu2 diſcedit aliquid ſebzis: 2 e bora qua calor in

Aigefima

137

cipit dissoluti 2 balneus tunc confernat corpus 2 semiparat
ipsum ad cibum: 2 caue tibi sempe in h5 febribus yt aq firi
gida non itretur i còcam.y.ingeny.

C Aligbus hoibus ſumere aliquantulù cibi aſt balneu 2 ſat
ſat: 2 bonù: 2 oibus còplonez valde ſicca bábetib2 balneu
poſt cibù eſt bonù.vi. 2 filly ſanitatis.

C Oiuz eo2 2s iueneris habere fastidiù p3 cibù regrere
te o2 2s iueneris ſétire i loco cpat 2 dołozes grauèné2 i
téſione vel aligd ho2 remoue a balneo poſt cibù 2 pcu-
ra apire opilatòes ſuas 2 veta eis ſemper cibaria groſſa,
ſexto conſily ſanitatis.

C Explicit parcula. 2 rix.

C Incipit parcula. 2x. continens afforſímos dependen-
tes a cibis 2 potibus.

Atentio
nra p3 e cibi opa. 2 e cibi dige
rere vigone cópleta: 2 intètio
pria e chimu bonu 2 reca re eo filez. 2v. o2
bus mébis. Particula. vi. de bonitate chimi.
C Scia vtrutu ciboz e por scia vtrutu medicia
ru2 q2 cib? neeius e2 tpe ſanitatis 2 tpe eglitatis. 2 ciboz.

C Adiuat ad expellédu ciboz affupto2 malicia 2 dèſectio ciboz: cib rep affumpta 2 ſune: exercitiu 2 ſuetu 2 ſomn2 lògus poſt cibum. tertio ciborum.

C Luiſet hoiuſ faci1 ſe vel difficiligeſtio ciboz 2 ęs ſu-
mit. 2 B vel ſalitare ſube ipſo2 vel na eo2: aut aliq acci
dète q2 accidit eis. 2 v. ciborum.

C Nò iuiz melio2 itérto i cibis e2 i vigone ipſo2 imo in
ſapoz. 2 cù aligis cibò abboabi1 cui2 abhoiatio vetat
digone2 ſui igrit medic2 adaptato2 cibi ipſi2? 2 aptat ipſ
ad vigone2. 2c op2 itètio e2 adaptare ciboz ſapoz èt si cò-
rupat digeſtionem. 2 v. ciborum.

C Lib? lenis facile 2 cito digeri1 in ſto: 2 velociter ſuerti
tur i ſanguinè i epe 2 venis 2 reddi1 filis cui2 mébis2 ci
batiu2 ſe el ipso: 2 d?ur2 e2 difficil2 recepторio2 p[icto2] o2u2 2
remotus ab illis. 2 ly. ciborum.

C Nò eſt nobis neeius pp famè ſplere nos cibis repleſe
gulofa ſicut nec carſiut nec filipp ſitiz cóplere bibitò2
fridà ſubito ſic ille cui2 còp2 calefacut è q bibit totus q2
eripit i ciato cù gulofitate. 2h2 o2 nos euitare maiòza biore
trabere. 2f man? nras a plib2 q apponun nobis: 2 retrabe
eas a reb2 2ulcib2? 2 delicys quibus ytunt gulofi. 2 par-
ticula. vi. de vitus indiuidui.

C Neutris 2 deſectu cibù i nocte multotìes miſtram. 2
et ipſis nò valerib2 cibù oigerere cibam? eos paulati i plu-
rib2 boiz: 2 dam? eis puì potu2 quaſitare. 2v. 2 cibù ipm
adaptet: 2 nò faciat ipm natare. 2 v. ingeny.

C Neutros oës de ſecte2 cù cibare vis appone méteu tât e
quaſitare cibi p2 nò grauet eos: 2 leco: vt cito digerat. 2
tertio: vt deſeédat: 2 q2 ſi admiſſres ſibi ad edùdu2 c[ar-
nib2 aialiu ambulatùi ingula ca an[] ipſis cibet p ynù ſe
tro tpe biemis: 2 carnes q reſidèt vno ſero facili2 digerut2
2 tpe eſtat carnes q ſint ex aialib2 ingulatis i auroza
2s comedat poſt ſolis occafu. 2 y. ingeny.

C Libi 2 por? putridi malu gñat: 2 ſic generat venèa mo-
tifera. exponito2 eius in. 2 y. acutozum.

C Lib? bon? reddi1 mal? vtute mediciuli 2 e1 ipſo: 2 ſtu
te ſua cibali bon? e2 oib2 tpib2 còporib2 nris. expositione
eius in. 2 y. ciborum.

C Uirt? debilis nò pot. 2 digone2 multi cibi e1 ſi ſit bon?
2 i6 op3 te méſurare cibi quaſitare ſim vtuté còpvis: e1 ei2
debitilitate: 2 iu2 2plo2es còpvis cibi elige quaſitare. expo-
ſitione eius in. 2 y. ciborum.

C Alig ciboz 2qb2 coadunat2 vtutes mediciales ſilles ſtu-
ti ſcamonee medulle coloqnide 2 t e1 egrotato2e remo-
lut: 2 vetrè soluut: 2 vtutes còp cópſite ſut: 2 coaduate
e2 na cibi: 2 na medicie: 2 alig ciboz ſut abſo2 medicia 2 g

nò opaf aligd istaf opationu 2 còpe: 2 n il alio faciut 2
cibare. 2 pauci ciboz iueneri2 tales. 2 illi 2 q sì repiuntur
funtporzie cibi. 2 y. ciborum.

C Ex peponibus g[ani]b[uo]2 groſſu, terreu 2 ipolè e1 ſi o1
gelì ſint vigone cópleta ſicut ex lètib2 vel carne vacca.
humo2 e2 q[ui] molle e2 ipolè 2 recrie 2 e1 comeltio cuncu
me2 digesto2, et vigone b[oa] coadua2 i venis h[uo]2 groſ-
fus frid? 2 i fang, nò nifi 2 cifficultate muta2 cù credi2
bonitiat vigónis ſue: 2 dò ſuo effectu aliquátum nò cura: 2
2 B eſt vnuz melio2 p[cepto2] ſanitatis: 2 egritudinis tpe
obferuandum. 2 y. ciborum.

C Pinte pàis de ſubtili ſurſure ſufficit pa2 fermèt: 2 fil
pinte ſubtili 2 i igne modicu 2o mozari pa2 fermèt i ſuffi
cit: 2 pinte panis valde purus non ſufficit quantitas fer-
menti parua. 2 y. ciborum.

C Melio2 p[ectetio2] panib2 fi appoximati exercitio: 2 ſe-
nib2 e2 ille q e2 b[ri] coct? i carno fi2 decet i q e1 fermèt 2i-
tas m[ta]: 2 panis a[im]2 nulli hoiu2 ſer. 2 y. ciborum.

C Amili vt? e2 p[ax]ia vtuti panis loti, 2 amili cibat c[or]p2 2c
bat[oe] modica: 2 nò calefacit c[or]p2 ſic calefacit panis lot
q[ui] ois sp[es] panis calefacit c[or]p2. 2 y. ciborum.

C Nà nra h2 o[n]iu2. 2s. oës carnes v[ic]s ip[ra]v[ltimare]: expe-
pt aligb2 p[cul] ex[ritib]? 2 mutat ea: 2 facit ide bonù ſan
guinè. 2 radic[es]vo ſiclas 2 filia bis nò mutat. 2 ſi mutat q2
tuata2 modicu 2 e2 c[ui] opatòib2 plinis: 2 illò modicu nò
nè ſanguis bon? 2 r[es]iduum ip[fo]z emittif per ſeces[um]. 2
v[rt]utum naturalium.

C Larnib2 2drupedù meliozes ſút carnes porzie. 2 p[as]ba
carnes edie: 2 poſt edias carne[ca] vitulie: 2 p[] vitulias arie
tie molles viſcoſe 2 mucoſe. Et p[capim] vt q[c]uò5 intèdit
cibare ſe cibis boni chimi a cibo carniu2 2drupedù alio2
de beat cauere. 2 parcula. 2 y. de bonitate chimi.

C Larnes volatiuìu ſe ſui b[ò]itate leuitat 2 iueneſtes calo-
rè i corpe onante generat colerà multà. Expositione ei2
in ſexto epidimiarum.

C Aſſu corzobozat corpa ma[gl] illo q2 e2 cognatu. 2 p[] ilò
eliatu2. 2 elixatu2 corzobozat magis 2s alie sp[es] oës c[og-
natois. 2 iy. exponito2 ciborum.

C Accidit corpi ex oib2 carnib2 q comediuk affis vt luffri
pi2 cib2 fiſce 2 onans. Et ex oib2 carnib2 elixat cu a[] cib2
buid? 2 ex oib2 carnib2 cognat i olla: 2 p[pa]t cu 2 sp[èb] vt
appofitòc ip[ra]p[er] ſup ip[ra]s cib2 medi? iter oës duos
status. 2 y. ciborum.

C In teſticuè e2 groſſities mala q 2 recau2 c[ui] ipſis. 2 hoc i[te]
ligèdu2 e de teſticuè aialiu2 2drupedù. 2 q2 testes gallo2 ipi
guato2 ſut plin ſapozofi. 2 cib2 eo2 e2 cib2 bon? 2 r[es]cerebl
la animaliu2 2r[uc]u2c2 ſut ſto mala. 2 iy. ciborum.

C Ex aialib2 ſiluèſtrib2 e2 ſut q[uc]uò2 paſcu2 i 2 motib2 2r[lo]
s c[oe]t e2 cib2 g[na]t nò h[ui] ſupfluítate: 2 i6 o2 neeio 2 c[or]
por2 2creet ex carnib2 aialiu2 ſiluèſtri e2 mai2 2r[es] ſat me-
liu2 2q id q2 ex carnib2 domestico2 aialium concreatur
tertio ciborum.

C Uinu2 tépatu totu2 c[or]p2 calefacit m[é]bza p[fo]zás humo
res téperas: 2 calorè exctiás nàle. Expo[ei]2, i vltia affor.

C Uinu2 tépatu 2 aqueu2 remollit 2to2 2r[ob]ilitat ip[]s: 2 g[na]t
i teſtis v[ét]oſitare ſeritate aq: 2 bùiditate: 2 vinu2 forte
g[na]t pulſato2e i tipòib2? 2 grauítate i capite 2 ſiti ſui cali
tate. Expositione eius in. 2 y. acutozum.

C Uinu2 forte excoq: 2 diſsoluti ſuòſitates q[b]2 tpe ebrie
tat caput replect. vi. exponis ei2 in. 2 y. epidimiarum.

C Reb2 alys melio2 res 2 potio2 ad v[rt]uté exſtinctá 2 ôbile
2 ad illà qccidit e2 pot? vini. 2 ſil ad illu2 cui2 c[or]p2 e2 to-
tal2 irfigidatù. 2 ad illà cui2 caloz c[or]p2 e1 mutat? 2 Expo-
ſitois eius in. 2 y. epidimiarum.

C Uina uulcia nigra repleſt venas ſanguie groſſo nigro 2
yinu2 alub ſubtile diuïdit chimos groſſos: 2 purgat ſaguì

## Partícula

tem p[ro]vinaz, et vina attreã ſunt t[em]pata que generant chi
mú i ſub a ſtepatú. Partícula, vi. de confilio ſanitatis.

C[ui]nú ſubtilc è bonú ad g[ra]ndú chimú bonú: ad adiu-
tiáu d[í]gone, z vinú ſoſt] caloris clap[er] ſplédidú. et fil[ri]vi
nú q[ui] ćliina[ad] albediné est bonú ad puocandum vrí-
nam. ii[ui] consſily ſanitatis.

C[ui] volú b[re]re leuitatè non est nece eis nifi bibere vi,
nú ſubtilc clap[er] et albú pu[ſt]icitú q[ui] p[os]t pa[ſ]que ſuſ-
ferre. hoc.n.c. est vinum p[ro]vinis alys melius cu[z] ſebris ab,
eſt. vy.ingeny.

C[ui]nú est melí reb[que] alys húti egritudiné i epate abſoſ-
apate vel abſoſ] mala c[ó]plone cala, q[ui] cibar excoſt corzo
bozat: et h[ia]ſa[ut]redini et expellit illam: et ſaſueric et io
mala c[ó]plo frigida et bu. curat ea, viy. miernir.

C[or]p[que] aque fride ante cibú epati nocet: et ſoſte nocet la-
certo eius. Expositòc eius in humana natura.

C[D]ib[que] aq[ui]s p[er]ioz est q[ui] ex niue vel glacie refoluta. q[ui] ſub
ſtile i aqua pluie est reſolutú i coagulatú est groſſu ma-
lú ei]: et ad bonitate aque pluie nunq[ui] redit. Expositòſe
ciuu in. y. aquarum.

C[D]is a[que] ſp[ita] e groſſa è valde frida: et ipſi[que] diſeſtio et de
ſcentus rari ſunt et t[ardi]. et ois a[que] turbida forſtificat appe-
titú cibí: et e[que] ca[or]uptòis h[uius]c p[ú]cture f[ó]i i eſtate et i
bieme est nocua bumozib] ſui friditate: et os ſt[ó]i p[ungit]
Expositione eius in. y. vento[rum].

C[A]qua velor c[u]ruerio ſiſt quíui bonitate[que] n[ò] maliciá. et a[que] p[lu]nalis putre facta n[ò] reedit ad ſui bonitate: et ioq[ui] nos expectare donec oſſcedar ab ipſa odo[rum] mal[que]t [e]tépanda è p[os]tea c[ui] melie vel y[io], et c[ogn]ato[c]e cauere ab ipſa n[ul]aten[em] te o[ſ] J[p]fa.n[à]q[ui] optie deocta salſuginofa q[ui]litatez aſſumit. Expositòc eius in. y. vento[rum]. et vi. alimentorum capitulo trigesimo in fine.

C[A]qua mala turbida vel ſet[em]s mo[ra]t i ſto[rum]t facit alind.
q[ui] cocta amititt malitiá ſua[que] p[oc]toſe: et aptat ea[que] ad potú-
ti: et deui ſua opa c[ito] facit: et manifeat p[]ticula ei[que] terrea
q[ui] ſiſdet: et è necesse vt fiat coſto i y[li]tia boza diei: et d[omi]t
taſ ſero toto: et co[le]ſ et p[ol]tea baibaf. q[ui]rta expositòc eius i
ſexo epididemiarum.

C[as]g[ui] melio[que] c[ui] n[ò] est ſapo[que] nec odo[rum] et hec a[que] ſuaui
or g[u]ſtui q[ui] a[que] alei. et ois a[que] c[urr]és ad p[tes] o[ri]t[em]. s. terra
purá q[ui] c[ito] caſeſt i c[ito] ifridatur est ag[us] melio[que] in o[mi]ta
te. y. c[os]ſily ſanitatis.

C[L]ac cibat deſfecto c[or]pa: z ſublentat ea et corrigit hu-
mores malos: et adaptat ipſos h[uius]o[ſes]: et lenit v[ér]tet: et caſe
us ſridet i meatib[que] epatis: et opilat illos. et ob h[ac] c[as]o[ſio]
bidropifis valde nocet. vi. exponens ei. i[ui]y. epidimiaq[ui].

C[D]ixit in q[ui]rta particula de cibis c[ui] cibar magis q[ui]s fru-
mentus. et d[ix]it in lib[io] ſuo de bonitate chimí lac est c[ui]b[
]melio[que] omnibus cibis.

C[A]qua guttati deſcédés n[ò] muta[que] i q[ui]litate aliá g[ni]s pu-
tredis. et c[ui] n[ò] p[otes] habere aqua guttati deſcédet ſuffi-
cit tibi aqua fontium. q[ui] ſufficit cum aqua est p[ura] c[la]
ra. ſeptimo miernir.

C[D]i u[us] in lacte camelio et aſinino è humiditas aquea: et
i lacte pecudú è caſeta. et i lacte vaccinoſo butiroſa. et lac
capnú è mediú iſter ſtat: et r[á]ſgrediétes t[é]pamétú[us] ad lac
alio[que] a[iali]u méſuratú. et opus ſiu[que] i b[u]ano corpe è mediú
è melí i b[ó]itate chimí q[ui] è ex a[ialib] p[igu]ib] c[or]pe fa-
nis c[ui] bibíb boza q[ui] müg. et q[ui] gdá hoíu[us] miſcét c[ui] co mel
et par[al] ſalis: vt mime caſeet. [Parti. vi. de b[ó]itate chimí.

C[L]ac h[ui]s ſit groſſu mag[que] co è caſe[que] groſſus: et è ex rebus in groſſantib] groſſitudie multa comestur o[ſu], et ynq[ui]d[que]
lac cui[que] maió[que] ps è caſeta faſis ſicut pecudú et vacca[que] è groſſi] q[ui] lacte, et ſubtilí] q[ui] lacte è cui d[ia]tur pars aque
ſicur è lac aſinínú. et illud ſúptú c[ui] melle i ſale n[ò] nocet
volenti filium ſubtilc: quem oportet ab omni lacte a[lio]

abſtinere. Eadem partícula:

C[L]ac vaccinú è groſſi] et p[ingui] o[mi] lacte. et lac camelinú
è h[ui]di] et min] p[ique] o[mi] lacte. et poſt lac camelinú è lac eq-
nú poſt q[ui] è lac aſinínú: et lac caprini] iter groſſi
tié et ſubtilitat[é] et lac pecudí] è groſſi] ip[fo]i. ciborum.

C[Qu]odlibet lac c[uenit] et c[ó]petit p[it]b[que] p[ectoris] et pulmo
nis: et n[ò] cópetit capití et ſi capit ſut valde ſoſte nec cópe-
tit laterib] ad q[ui] v[é]toſitas c[ito] currit. i[uy. cibor[x].

C[D]elio[ſ] p[é]ſb[que] caſei è caſe: et reſe[que] fact] ex lacte i et q[ui]e groſ-
fities ſua. et bic caſe[que] è ſap[oz]io[ſ] o[ſ] p[é]ſb[que] caſei et n[ò] no-
cet ſt[ó]i, et deſcédit citius q[ui] alie p[é]ſes caſei, et non è mal[que]
c[iu] bus nec generat ſanguinem malú. i[uy. ciborum].

C[Lib]i valde ſubtilces ſút berbe et maió[ſ] p[as] fructuari arbo-
rú babetiú corzices duros. et h[ic]ibi óbilitát c[or]p[que] et q[ui]e
frequéter vitut minuit vit[am]i. y. ex p[é]ſo[si] ei] i[ui]. epidi.

C[In] berbis n[ò] è bonitas chimí. et l[act]uca è berba refrige-
ratina abſoſ] malitia: et rapa è iter bonitate et malitiá. et p[]
bác è atriplex. et poſt ip[am] spinachia poſtulaca et blitis.
Partícula. vi. de bonitate chimí.

C[L]ucumere [que] pepones c[ui] n[ò] deſcédút c[ito] corzúpunt i
v[ér]tet. et ch[im]b[que] generat ex eis r[id]it p[ri]n[que] venenis mo[
]tiferis. [Partícula. vi. de bonitate chimí.

C[Re]s ſubtilces ſút allea cepe naſturiú pozi i ſinapis. et
p[or]b[que] p[etroſilin]i: feniculus: métaſſa[que] móta[rum] et fluminaſa:
dar p[ulegi]u: pipinella: p[ite]lecos: et o[ſ] p[é]ſes terre: naſturiú
aromaticæ comeſte recc[è]tes. Et poſt h[er]uca: apiu[que] aque:
apiu o[ſ]tulanú alexádrinú: o[mi]zúmu: radix cau[ſ] et rub[que]. [Par-
tícula. vi. de ſiſlio ſubtili.

C[Sem]è papaueris albi è sat[em] min] fr[ú]di[que] berba ſua: ita q[ui]
ex ea aligd p[yc]iſ et paſtá c[ui] ſit ide panis et reb[que] plurib[que]
miſcét q[ui] n[ò] è i[que] malitia. et ſem[é] ip[si] grauiedem capitis
generat et doz[ition]é: et ſilamus generat c[or]po[ſ]i ch[im]u[ſ]
groſſum viſcoſum. Eadem partícula.

C[In] o[ſ]b[que] fructib[que] arbo[ſ]r aliá è malitia p[er]terq[ui] et caſtanea
q[ui] ip[ſa] c[ui] ſui groſſitie ſi b[ui] digeríſ n[ò] generat ch[im]u[ſ]
malú: et o[ſ]e fruct[que] b[um]idi ſunt malí ch[im]í. et c[ui] c[or]zúpunt
iſt[ó] g[ra]n[an]f è eis moſtiferá v[enena]r. et ſic[que] et y[ua] ſut m[ui]
ris malitié: et ſic[que] ſicce c[ui] n[ú]cib[que] v[or] amigda[ſ] ch[im]i bo-
ní. [Partícula. vi. de bonitate chimí.

C[Sic]e virides b[ui] mature ex c[ib]es è c[ib]e medi? et de ipſis
n[ò] d[er] q[ui] ch[im]u[ſ] ſubtilíet et i[gr]oſſent: et q[ac]q[ui] de p[om]is y[el]
p[ir]is coctis comedí è minoris malitie illo q[ui] comedí
et eis crudí. [Partícula. vi. de confilio ſubtili.

C[D]o[ra] c[ui] n[ò] deſcédit c[ito] corzúpunt i ſto[rum] c[or]zuptó[que] q[ui]
m[ò] mo[ra]mirabili n[ò] aſſimiláti c[or]zuptó[que] ex p[é]poq[ib] v[or] cu[mi]
bit p[re]create d[ui] n[ò] deſcédút. Lucurbite ár quáuſis ſint m[ui]
n[ò] no[z]oris malitie q[ui] fruct[que] eſtui c[ui] c[ito] a[ſt]o[rum] n[ò] deſcédunt
corzúpunt c[or]zuptó[que] magna. y. ciborum.

C[O]es fruct[que] d[ig]onís difficíl[que] et ex eis comedi[ſ] plurimá
generat ſodá et p[u]ſtulató[ſes] o[ſ]i[que] et vi[que] p[ú]ctura. Et da-
c[uti] imaturi groſſus et crudí[es] humorizib] c[or]p[que] replé[que]
eis accidit h[or]pilatio et rigó[rum] longo t[pe] durans et opila-
tio epatis. y. ciborum.

C[Sal]ienus d[ix]it i[mi] prima partícula miernir. d[act]illu[ſ] b[us]
ſpecialitat c[or]zumpendi caput et generádi doló[ſe] in eo.

C[O]liue c[or]zobó[ſ]t o[ſ]o[ſ] et apu[n]t appetitú: et acetuóſe ſut
alys melio[ſes]. et nuces c[iti] n[u]culis digerúm et c[ib]at
minus illí [que] plus cópetút ſto[rum] q[ui] n[uc]icule maxie come-
ſte cum ſicubus ſiccí[es]. y. ciborum.

C[U]e paſſe tarde putreſtui et ſuba e[que] valde cópetit epi
de ſui ſp[à]litate et curat malá c[ó]ploné ip[ſi] et nutrit e[que] et di
gerit humoſes cruſos. et adaptat humo[ſ] mal[que] c[ó]plon[
né]. Dec át ſut ſibi potíſime d[ict]as egritudíes et ſimi-
les illí[es]. y. miernir.

C[Lib]i inter ſubtilé et groſſu medi] è p[rim]e s[anguinem]. et p[é]
ſp[é] panis è p[an]is bon[que] et caro kafiano[ſ] perdicú colu[ba]q[ui]

Aigetimaprima

138

turturum et similium. et omnes p[ic]ses viscositate odore malo; et abhominatō carentes; et oua tremētia. Particula vi. de bonitate chimi.

C[iti]bi in quibus aliquid virtutis mediciā manifeste ſi iest nec ſunt] cibāt [ſtítitas multa multa e]q [a]zdei b[ui fa cta. et p[]bāc far oddei; et p[]b far [cui aceti modico. et iſp[]ſus ide farriu abſp[]ſo aceto; et ex cibis bonis e]p[anis fact?] i focu lari: p[ic]ses o[es q] ibabitāt petras et o[es aues motane; et p[]bec galline et ſafiani. et cane tibi ab aialib[] yeteribus et il[us que partim ſunt vicina. viiij. ingeny.

C[iti]bi q[ener]at chimu groſſu viscoſu nutriut multus, Et ſi d[iger]iur in ſto et epate digōne bona generāt sanguinē nebu; et n[ò] c[oe]p[ot]unt n[ei]ſi qui ante ſuam corſetioneſ exercent ſe exercitio forti. et q[ul] vult ſanitate ſui corp[is] et n[ò] groſſitie abſtineat a cibis g[ian]tib[]chimu groſſu: nec e[]debat proſimare etiam ſi faciant bonum chimuz. Particula vi. de bonitate chimi.

C[iti]bi groſſu viscoſu ſut iſp[]ſes panis male opati in arte ſua v[]g. q[on]e e[]bri fermēt? vel h[]z modiciu ſalis. vel cui co[]ctio e]m[io]r. vel cui i[pa]ſtario e]m[io]r. et o[es] sp[]ſes caſei; et oua aſſa et cocta dura; et i[pa]ſes p[ic]ſei magn[]o[]z: co[]p[]e b[ri]tiiu car[ne]ur dura; et viſſa ſuſi et boleti et grana p[ini] magni ac da[ctili] palme: et cib[]i groſſu n[ò] viſcoſi vt ſunt létichea caules glādes et caſtanee. Particula vi. de bonitate chimi.

C[iti]bi o[es] boies a cib[]o malie chimii o[]tpe abſtinenē: et illi q[ui] eſtate forti exercitio vtun[em] obuiet e]ſſicatōi et caleſa c[ot]i ſuo[]z: co[]p[]e medicio q[ui] accipiut a[n] cib[]i: vt ſut mo[ra] p[u]na: c[er]aſa: c[um]umeres: pecones: crifomilla: p[]ſica; et refrigeratūr; et cucurbita. b[ò]vō delicat? cui [ſ]ſiliu e]boni e[] refrigerādus; et bumectādus p[]pter ſui exercitiu aliter v[]g. cum introiti ſui in bolneum: et c[um] cib[]i boni chimii cum aceto coquinatis et similibus fibi. Particula ſexta b[on]itate chimi.

C[iti]bi q[ex] digōnis ſiſſic]i: et e[]cib[] groſſu viscoſu ſicat ei b[] carnis pozcie: et panis dur[em] q[ui] ſemp[]ab eo cibo vt[]ni ſic] exercitio ſe ap[]p[]o]t]imet: accidit fibi cito egritudo repleti oni ſic] ſut op[]a] ſic] exercit[i]t] ſe frequentervit? herbis e[]q[ui] oddei accidit corp[]i ei] co[]ruptio ex q[ui] p[uen]it cito p[roſi]tis.

C[iti]biMODici q[u] recipit ex cibo cui[] ſuba e[] h[ui]da diſſoluſi a] corpe cito para[;] ſi facile d[iger]iſt: et co[]p[]e e]mi] idiget alio cibo nouo. et cib[]i ſicc[em] terren[em] cibat co[]p[]e c[ibati]oſe multa diu mo[]ſtar de]ſſoluſi: t[ar]de para[;] et n[ò] c[ui] d[iger]iſt: nec cito in fanguinē matatur. y. cibozum.

C[iti]bi z[em]teti[ps] ſulere i o[ib] cibis g[ian]l[;]q[ui] ex i[ps]ſis e[] acut[em] multu aut amar[em] cibat co[]p[]e p[]a[]p[em]. Et ex o[ib] ſapoze careſtib[em] c[ib]ato accip[]i multe: et ex o[ib] ſap[]ulcib[]p[]l[em] e[]s accedit corp[;]i: maxie ſi c[ui] ouldcedine e[]res groſſa viscoſa: ſiue hi ſapozes ſint n[ä]rl] ſic] ſut illi q[ui] ſut facti arte coq]natōis: aſſato[is]: ſuſſi[]p[]riōis: vel necatiōis i a[]q[ui] ſiles illio fecundo cibozum.

C[iti]pique viscoſu ſicat e[] ſepu ſtati q[ui] comedi[]t et ſto appli[ca]tia ſatiat: et replet v[]tère comedi[]t: p[]ostmodi] q[ui] ſuminut deſtruit appetitūr. q[ui] h[]z cib[]i ſumit e[]u potest minime fre quentare. iy. cibozum.

C[iti]p[]u]ce p[]u]z cibat ab[]ſo[]budo: et acetoſu n[ò] cibat: et me[]diu c[ó]pōſitū ex p[]u]s bu[]o[]b cibat n[ä]rl: minus t[]n[ò] c[ib]b[]ul c[]tis. Et de ſapo[]zib[em] al[]ya]s id[em] i]tellige, q[ui] o[es] n[ò] cibat exce p[]to ſapoze dulci: et ſapo[]pinguis eſt de genere dulcis et ci bat. iiij. medicinarum.

C[iti]ait N[]oyſes. d[ix]it p[]r Maruen fili? Z[oi] i]li? c[ib]o[]z q[ui] cópilanit cuid[ui] regi Diſpanie c[ui] dic[]tamie p[]petat] c[ibo]rui gr[ú]da p[]bitas curu]li ſp[]alitati fit: et ip[]o[]z aliq[ui] q[ui] placue runt mibi bis affo[]zimis collegi.

C[iti]b[ri]di Gallina[]z eli[]zat[em] c[ó]plone[em] adaptat: et e[]medici na vtill[em] et cib[]i elep[]batiōſis i p[]n[ò] ſui et p[]g[]nat c[]p[]orza deſe[]ſto[]z et neutro[]z. et pulli colu[]b[]a[]z b[ri]t ſp[]alitatē generandi

emigran[ea; et maxie e[]p[]s] colla. et turtures aug[et] imagina to[es] aſſirmat memor[ia; et] ſo[ſt]icat ſelus. et p[]dices ſin[et] eſſationē. et elicate c[ui] p[elle] ſoluit e[]ſectionē. et ſi[]t] galli ſunt vtil[es] ad la[]ſadum ventrem.

C[iti]aucas p[]aſſeres. et p[]etut diſſoloni paraliſi et]to[]ſiōi faciei et i[]p[]ſeb[]b[]idropifis. et aug[em]tām et]p[]ar colu[]b[em] q[ui] domo p[]aſt c[ui]r et c[ito] creſcut; aug[em]t] calo[]re; et b[]zodi[i] cuciarda[ri] ſo[ſ]ſoluit colicā. et coturnices ſunt v[]cine nature au[i]t[em] et ſunt subtilis ſube que competut ſanis et neutris: et fr[]a]gunt calculi et p[]onocant y[]inam.

C[iti]arnes edine ſui p[]lina bonitate ſere p[]cellut o[es] alias carnes q[u]druped[i]r, carnes capoli b[ri]t ſp[]alitatē corbo[]z radiāi[;]a: et aq[ui] carnis ei[] eleuādi virtutē q[ec]cidit: et curā di ſincopim accidentem ex purgato[]e multa.

C[iti]esticuli g[al]lo[]p[em] cibāt cibato[]e multa. et e[]cib[] melio[]z q[ui] ciban[;]t e]ſecti et neutri. et o[es] ſteticuli a[]liāi] ſut cal[;]t et buti adiuuātes ſperma adiurio manifesto.

C[iti]ua colu[]b[]a[]z adiuuāt co[]itiu adiurio bono. et o[ia] oua adiuuāt co[]itiu et maxime cognata c[ui] cepis et rapis.

C[iti]lac q[]olibet g[ia]r v[]tēre ſoluit: et lac camelinu] corbo[]z rat ſto[em] et e[]par: vue p[]aſſe ip[]igatūr e[]par. et vtil[es] ſunt e[]p[]a]ſitate qua[]b[]z. et acerbe vue corbo[]zarat n[ò]b[] ſp[]alitate q[ui] eis iest: et adaptat c[ó]plonē corbo[]z calido[]z n[ä]rl: et e[]tinguut vomicum e]xtinctione miraculofa cum eſt q[ui] de colera citri na. auro[]citate fili Zoar.

C[iti]alum ſui odore corbo[]zarat cor[]be c[]t]e[;]e i[]p[]o[]do e[] y[]til]p[]tifici et melie melice. ſb[]cibatio ei[] e[]p[]e]tioi c[ibato]e fructuum. q[ui] ſui ſp[]alitate g[ia]n y[]toſoſitate i] neruo i] tacer[em] to q[ui] n[ò] diſſoluſi n[ei]c cum difficultiæ.

C[it] explicit particula vigesima.

C[it] incipit particula vigesima]ma continens affo[]zimos dependentes a medicinam ſanis.

Aratio

c[ui] cibis q[]b[]uſi]t vtutes medicia les e[] melio[]z curato[]e c[ui] medicia q[]b[]uſi]t vtutes cibales et euita medicias facere puras. Si y[]o aliq[ui] ex ca[]t[em] v[]tigat facer[em] illa no li c[ó]mificere ſibi ad ei[] adaptato[]e n[ei]q[ui] q[ui] c[]tueniat i] q[ui] ſit vi[]t cibalis. Expōne eius i. y. ciboz[em].

C[it] ingenuairu[]t ſe medici accipe medicias sanas ibtilia tinas q[ui] mediciā p[]tus apit meat? p[]rictos: et clarificat c[]bimos viſcoſos i venis ap[]b[]eſos: ſubtili]t b[ui]ditates grossas q[ui] q[éd]e medicia q[ui] ea frequêter vt[]i]q[ui] a[]ſu[]ſu] ſaguinē ſu[]n]t et colerici] et n[ig]q[ui] mutat t[]pe diuturno. q[ui] ex eis me[]dicis e[] m[io]z c[ale]ſacit c[ale]ſacto[]e plur[em]: et e[]ſiccat. Particula vi. de bonitate chimi.

C[it] unu[] p[]ſticu[] e[]bonu o[ib] q[]b[]e p[]e]uonu q[]p[]hibet eas. et melio[]z v[]nis b[ri]tibus egritiamet cal[;]b[em] e[]vinu] albu aque um subtil[em] q[ui] n[ò] h[]z ſapo[]zis vel odor[em] qualitatē q[ui] tale y[]inu] non h[]z malitiā aque neq[ui] vini. Expōne eius i] tertio acutorum morbo[]zum.

C[it] unu[]m bonitate ſui d[iger]it b[]umores quo[]p[em] vigetio e[] c[]ó]peta]ta]n y[]inu] et ſtud[em] puocat et adiuuāt ſomnum. quarto confily ſanitatis.

C[it] aqua mala c[ó]g[]eſci]t ſui friditate. ip[]sa.n. ſui friditate mo[ra]t i] bipocu[]drus t[]pe l[]ogo: et g[ia]t g[urgulato]z et i]ſato[]e[]z et minuit vt[]utre ſto[em] et e[]a] defectat: ac e[] c[á] digōnis praeque nec adiuuāt cib[]i ad e[]xitu] adiurio multo. q[ui] iſe.

C[it] bonitas ſp[]eru[]z vi[n]i ſ]ria e[] p[]e]tib[em] q[ui] ex a[]q[]tig[em] et cum B[]g[ia]t sanguinē bonu] c[ó]plone[em] adaptat: ex c[]o]gt q[ui] c[]u]lfae ſut i] ſto[em] et venis auget vtutes. m[é]b[]o[]z diſſu[]di p[]u]fluitas t[em] p[]c[]or? et e[]as e[]icat ad fecſum. viij. inge.

C[it] aqua n[ò] ceſſat tuſſim nec adiuuāt ad facato[]e[]z p[]uti. ſb[]puocat ſiti muta[]t i] col[;]a]z debilitat corp[]a c[ui] bibi[]t v[]tère vacuo: auget opila[]to[]e e[]par[em] et p[]lenis. mar[]ie c[ui] et eis e[]ic[em] diu[]n g[ia]t g[urgulato]z natat i] ſto] retiet feceru]t n[ò] puocat y[]rin[em] a]tar de meb[]ra ǒſcèdiq[em]: q[ui] cruda e[] n[ò] cocta mi]ſ

ſz

## Particula

ta trí firupò acetoſo vel cuſ alia re penetrat et hñectat
corp? et caue tibi ab ea q[ui] mutata. Exp[oe] ei? iuy.moz.acui.

¶ Far od[ei]e h[ut]ut müdificatие q[rit]itatè ſufficiët itatú t[ui]p n[ó]s o[te] aliq[es] ip[si] comícere: et v[ut]eſu ſua augere cù it[é]dis aliq[es] pip[is] ei miscere et aliq[es] mellis ſibi comícere, re noli niſi cù it[é]ndis ad müdificat[ö]s partiú pectoris et pulmonis. Parti. vi. de ſilio ſubtili.

¶ Ordei q[ui]c[ui] mo ſumaí pane farro vel aq[ui] sp[ur] h[ut]eut eſridatiuá: far yo od[ei]e n[ó] m[ú]datú a ſuo cortice exterioren pl? müdificat illo q[ui] de cortice mundatú: toſte nocet ali[ter]. et v[ut]us farris ord[ei] e[ri]za v[ut]us l[é]tiu: et ambo comíxti fil[ic]ibát meli? q[ui] alius cibus iuy.cibozum.

¶ Lac g[ol]ibet com[est]u freq[er]nt nocet v[et]ib? et g[ing]uis: putrefacit eos et coz[od]it. o[]s poſt com[est]ion[é] lact] d[é]tes ablui cù yino melle t[é]pato. et lac acre dentib? non nocet: nocet tr[í] copib? frídá cop[lon]e h[ut]ib?, et cópetit br[í]ni toſos calz? et illud digerit etiam ſi lac ipſuz ſit infrigidatú cù ni u[que] tertio cibozum.

¶ Lac a[ial]iu qu[os] n[á] humane vicia[na] n[ae] ſicut pozicinu
pecudú capnú et egnuſ poſt lac muliebræ e[mel]i o[la]tice.
Lac yo de[oc]toct mo[ui]r aſcriptio e[v]tile ei q[ui] h[ut]z l[ap]ratòv[é]z tr[í]s plurimá retinet c[eg]ſtioné et remouet ſui ie[qu]itat[é] pi[gu]oam: et ſo[ſ]ert cuilibet apati br[í]ni pulsatòez: et vlceria a [a] multe ſup[fl]uitates p[ú]gitioe fluiſt. Mo[do] coq[ued]i lac. ſu me lapidé len[é] ſolidú terſum: et ip[ſ]z calefac ad ign[é] adeo q[ui] rubeat et ign[it] red eat: et ip[ſ]z i lacte e[rg]tigue: et h[oc] fac t[á] viu coq[ued]o ip[ſ]m lac donec ipſus aquoſitati: et b[um]id[í] tatis mai[os] po[ſ]uanecfat: et meli? e[ui] cù ad decoctòem lact] ponis loco lapideſ ferru terſuſ erugie m[ú]du p[p]r modica[] ſicitat[é] quam h[us]r. medicinarum.

¶ Lac bo[î]itate ſui muta[ſ]o c[ui] to[] couſertík ſicut sp[ma]r. et ei q[ui] eo idiger bo[ra] meli[os] aſp[ü]tos et e[mi] c[ui]m[ú]gát a[mamillis]. et lac muliebræ e[pi]ſicis meli? oi lacte et poſt ip[ſ]z lac afini num. vy. ingeny.

¶ Ag[ſ]itas lact] e[pi] ex re[be]q[ui] ſubtilitiat[í]n[os] lap[át]ib? v[etr]é: et il[ò]s g[is] bo[ſ]is e[pi] opatio ei[ba]a. Parti. vi. de ſilio ſubtili.

¶ Lac p[ec]ellit o[ia] solu[ti]a v[etr]é. Et yolo te ſicre q[ui] antig m[í]strabát potu h[us] o[ib]s bo[ſ]iz necessárys ad solu[di]u ven tr[é] c[ui] it[é]dis v[etr]é soluere c[ui] eo o[]s te admiscere ſibi in dulco[ato]re ſui illá mellis qu[à]titat[é], qua ip[ſ]z lac ſuſcietípi s[ap]idú: c[ui] n[ó] abbo[ſ]iabile faci[ut]. et ám[í]ſcere ſalis qu[à]titat[é] eidei q[ui] n[ó] noceat ſen ſui guſt: et c[ui] yis soluere mag[li] appo[ne] de ſale mag[is]. iuy.cibozum.

¶ Melio[us] reſ ad expu[nd]u h[ú]ozes groſſos e[pi] q[ui] mellis. et ad h[um]ozes viſcosos expu[de]ós e[pi] ſecaniam. et ſedo poſt aquá mellé a[q] od[ei]e: et poſt aquá od[ei]e yinu dulce. Ex[po]ſitione eiu in iuy.acutozum.

¶ Aqua mell[í] c[ui] q[ui] e[ab]ſintbiu coctu[] Óſſeſloné ei q[ui] o[] co[po]ze i[ó]i ictuſ[]e h[um]o[ſ]z ſubtiliú opat[]. vy. ingeny.

¶ Lac c[ui] melle mixtu? e[v]tile humo[ſ]z ex[pi]ſtib? et p[ico]te re et pulmone. et e[v]tile h[ú]o[ſ]ib? v[et]tis i[que] e[pi] splene. Par t[ic]ula. vi. de conſilio ſubtili.

¶ Buty c[ui] melle mixtu? mirabili[er] e[v]tile o[n]dis a[pat]is pulmonis et lateris ad ſpura ex[cre]ada: c[ui] hoc digoné p[ar]curat. but[ri]o e[v]rilitas c[ui] pu[ſ]or ſorbe[] i[] digón[é] p[ar]curáda e[mi]no[ri]. et ex[cre]ada ſput] mai[os]. x. medicinaz.

¶ Acetú h[us] c[ui] ſubtilitate ſua[]ptiú v[ut]e[tr]é repulſuá no[]p[ú]a: et iuenerút medici opat[]o[ez] ip[ſ]i? i[]p[nt]multa[] e[gr]itudi n[ú] cereb[ri] boná c[ui] oleo ro[mi]xtu. Et i pl[og]atò de aliciuins e[gr]itudi ip[ſ]a[] dieb? alib[]q[ui] ip[ſ]is duob[] fil[im]briu: et ſui ſubtilitate caleſacer et miſcuerút cui? medicie v[tr]i q[ui] de v[er]ilitat[í] i vią ſua róne viuindet[ú] cuté capit[is] a cereb[ri] nos loco ip[ſ]i? berhe t[ú]c ip[ſ]is duob[] caſto[re] comícem: et n[ó] o[n]ap: et heci i o[ib]a cereb[ri]: nec i p[nt] nec i decli nar[de] ſui. ſi bo[ra] declinat[ö]s alicui? a[pat]is ip[ſ]o[] medici na hec e[pi] de melio[]ibus rebus ſibi. x. ingeny.

¶ Acetú e[m]alú matricib? et o[ib]s méb[ris] n[er]toſis ſui fri, g[id]itate ad méb[ra] ip[ſ]a dilatata c[ui] ſubtilitate qua[] h[us] Ex[po]ſitione eiu in iuy. acutozum.

¶ Sirupú acetoſu forſtis acetoſitat] n[ó] dare o[]s alicui niſi b[é]at v[ut]e[tr]é for[te]: q[ui] p[ra]naí br[í]ni v[ut]e[tr]é de[cor]t[ö]s, deſiccat h[um]o[zes] auger viſcoſit at[é] et reſt[é]tòem h[um]o[ſ]q[ui] p[ra] ſp[uta] ſut e[pr]e[ca]di icidit h[um]o[zes] groſſos viſcosos v[et]os i pe, c[ot]ore et pulmone et facit eos multú cùrreere ſubito. et ſtra[]gular: et i[er]ficit patièt[é]: ex[po]ne ei? iuy. acuto[]p.

¶ Sirup[ú] acetoſu acetoſitat] modice remoſitos et pala[tr]: et adiuuat ex[cre]ato[]ſ p[uto] aufert ſit[í] apit opilato[]ſe[]t apat: et splénis et müdificat illa abſo[]ſe, leſio[]e, et icidit col[as] ex[me]lle ex[cre]at diffouli v[et]oſitares inſlatuas p[u]ocat vrin[á] apit meat: et c[ui]to deponit ſup[fl]uitates: et col[as] ad i[] teſtina: et n[ó] e[pi] co malitia niſi q[ui] diſſinteria ite[ſ]to[] acci[ut]eit ei q[ui] vi[tr]i illo ſepe. Ex[po]ſit[ö]e eiu iuy. acuto[]p.

¶ Et ex[]p[im]elle illud e[mi]l[ó] c[ui] tria ps[]e]mellis: et vna aceti: ac iſto meli? e[pi] cui? septia ps[]e]mell[í] et vna aceti: et c[ui] necesse vt coquat donec ip[ſ]neſt et ſepe[]p[]r sp[uma] p[im]it ab codé. Parti. vi. de conſilio pueri epilenti.

¶ Sirupú acetoſu de[mi]q[ui]b[us]da e[gr]is i potu loco medi c[ie] n[ó] loco c[ib]: et ſit de dim? i potu e[gr]is pl[im]is aquá o[]s loco medicie n[ó] loco c[ib]. Par. Hal. de ſilio acuto[]p.

¶ Sir[acetoſus ad ſiliu] ſbtilé e[pi] res meli[os] q[ui] c[et]eſ res d[ul]ces: et c[ui] hec n[ó] e[pi] q[ui]q[ui] m[ali] chimi i et n[ó] e[n]ciu? st[ó]nec e[pi] et alioq[ui] necumétu? et ſi for[to]z[io]s icif[ó]si n[ó] ſol[ú] c[ib]es: ver[ú] ét o[ib]s medicinis: et dare firup[us] ſq[lit]icit[us] et acetum ſuſſullicum ei qui eget multa icifione: et ſubtiliatione ſu[per]fluitat] groſſe v[et]oſe: et ſlegmate te o[po]ſtet. Particula. vi. de conſilio ſubtili.

¶ D[ix]it fil[í]o[]z: firup[acetoſus c[ui] a[q] decoctòre carafane ſp[ú]t: o[ib]c[ui] q[ui] ſingul[á]n c[ib]: e[pi] fidelis i apate later: et apat[us] méb[ro]z i[ter]io[]z o[ui]z et lenit egón[é] ſp[ú]: firup[ú] c[ui] ip[ſ]e, bus ſadal[ó]t[ib]p[ú]t]eſtil[é]tie o[ib]s ſumptus et bonus.

¶ F[er]q[ui]s viu[ſ] firup[acetoſus] g[ra]t multoſi et i[teſ]tis d[if]interiá: p[u]ocat[ú] tuſſi: et nocet méb[ris] neru[ſ]o[]. iuy. ingeny.
¶ Inuenire mediciná ſubtilitiuá pure frídá e[viſſe]c: et ip[olé]q[ui] acetú q[ui] e[pi] frídú i ter res ſrid[as] cognitos h[us] aliq[es] q[ad] calozi e[pi]: e[qi] ip[ſ] acut: et i[ó]s comícem[] c[ui] co illa a[q] fr[í]gide qu[à]titate q[ui] poſſit bibi. et opamur B i e[gr]itudib[] o[ib]s bus q[ui] refricratòre et b[um]ecato[]re eg[et]. x. ingeny.

¶ Inuenim[med]ic[í]s alíq[us] q[ac]to[]e[]s h[ri]as o[pan]ſi c[ui]t e[pi] acetoſa cui[] folia ſi solubilia v[etr]is et ſeia ſtrictiua: et fil[tr]o b[rod]iu[] g[al]o[ſ]: et b[rod]iu[] caulis v[etr]is solubilia iuuenim[?]. et ip[ſ]a v[etr]is strictiua: et l[é]tícu[]; et c[ort]ices eris ſtrigentia b[um]ida vlcerá iuuenim[?]. ſtrictiuiu v[etr]is et ſolubilé e[pi] aquá. Particula. vi. de tyriaca ad c[ef]arem.

¶ Inuenim[med]ic[í]s iuua[tiu]as alíq[us] méb[ris] co[pi]ſs ſi cut e[up]atoriu[] q[ui] e[ui]uatiu[]i unuamie manifeſto apati. et reubarb[á] ſil[ri]. et n[ó] o[is] medicia o[ib]s méb[ris] e[vi]tilis: ſi ſol[ú] cui ip[ſ]a cópetit medicia. Eadem particula.

¶ Medicie q[ui] calitate et ſicitate ſut t[é]pate ſur ſtòviles p[re] a[lu]s medicis ſicut ſunt rami rubi: et rami vitis: et o[es] medicie ſt[í]pice ſin mag[is] ſunt ſlomacho bone. Particula. vi. de conſilio ſubtili.

¶ Melio[us] medicinis cuiuſcu[] g[ui]s e[lla] q[ui] n[ó] e[pi] ſp[ama]ta neq[ui] tenuis ſicut p[ci]o[]q[ui] e[gr]oſio[] i p[ing]uio: q[u]atitá te t[é]pata: et o[is] medicia q[ui] h[us] o[do]s e[mi] ſui g[ui]s ſpa[]l[é] forſtíli, m[ú] e[mi]l[ó]i: et hec méſuratio e[pi] ſapo[]: e[pi] nobilitas medi cinaz[] t[é]tá[]p[] ſubilitate partiú ſuſpícíui ſua[]z: ſó dia i ter e[as] róe artifici e[pi] p[ua]. y. medicinaz[] cópetet[ú] méb[ris].

¶ Lo[pi]p[ú] ſlegmate plenis ex[] copia c[ib]o[]p[] comíxt[ó]q[ui]s h[oo]ſes ſum[ú]t dari elebo[]r alb[ui] B n[ó]t p[e] no o[]s elebo[]r illud attrabere[]t e[pi] g[ru] fr[á]tib: ſi loco i[] agariciu: et q[ui] e[ſ]i ſibi ſike opamur. hec o[pi]ſit ac[le]bí i ex[po]ſitòe buiis reparationis oſſium bipoc[.]

Aigſimaprima

139

Cicæ fice comestè cù nucib' et rita a ſan altuſtoæ venèi
mortuari fit boë; et ſbſedùt a malo, par. vi. 6 boîitate chimi

CLac et vinu bullita acetu et ſal ſut ytilia venenò el iò
crea i corpe veneno ſile, vi. expôis ei? i. vi. epidimiáæ,
CDrít Moryes. B qò dixit ifte; oz intelligi q quodlibet
itòz est yrile veneno et qò còponi ex eſiſè iuxta ſtatum
venenì culuſlibet.

CLappar appetitù diminutùjicitat. emudat qò è iſò yè
tre ex. reginate: et p ſcessù educit illud: apit poros epi
 splenis: et emudat ea comestù cù aceto et melle: vel cù oſo
 et aceto ante cibum. y. cibozum.

Cip lògù de ſui bonitate dissoluit vêtoſatate groſſa iſla
tina: et expellit qò coagulatu ë iſò et ptib' ſibi adiacenti
bus ad infra: et adiuut appetitù: et ſimile qlibz spès pipe
ris opera: iij. consiljus ſani,

Callea ſunt ex medicinis dissoluètibus vêtoſatate forti
ter: et nò iſporz ſitim: et qì iſlámatoem reb' oibus come
ſtabilibus alleu plus dissoluit ipsum tiriacam noie rufi
cozum vocauit. y. ingeny,

Cporis splenis et apatib' ei? ouris >ferit medicie inciſi
ue et apitiue forziter: et corzices radic. cappar: et ſpleni yti
les ſic abſintbiuï epi et ſcolopedriò ſplei: ſic eupatoziu epi:
et cappar cù aceto et melle: et mèb yrile bis iuonò. y. riij.ige,

CLozòa regl. coocta cù reb'iptici è filis croco. iij. mier.
Charfini è medicia multum ſubtilitiatua apit meatus stòi
mùdat et ſubtriliat huoæ: et expellit aſſtratè oëz ferètem
mutas et resoluès ipſa: et adaptas odore ſuì: et ſert oibus
gritudib' et huoizb' gnat: et adaptat putredinè oëz et
viri ytuti corzupte: et reparas ipſa in bonum: et ſtil adaptat
medicias mortifera: et aialiu venena: et p baci boîitate è
ſelichba bòa: et p ſelichà ois spès aromatica quéadmodus
spica: ignatù. calam' aromaticè. y. miermir.

CAlcos Ies ſit tépatù è valde ſiu bìti malà còpòlonè cali
dà et ſicca ex ſupluitatibus. mali. viij. micrimir.

CAbſintbiu spàlitate ſui müdat lauat et deponit huoæ
malos q iore stòi ptinèt: et colligit et ſtrigit stòz et corzo-
bozat ipſum. eadem parcula.
CBbelliu lenit lenitate ſufficienti: et cù B excoqt et dissol
uit diſsolone tépata: et terbëtia ſir hysytute ſiles buic ytu
ti: et cù B μúdiſcatiuæ et apitiua meatui ſtrictò: et ifte
ſunt res gbus debile epar eget. Eadè parcula.

CSpica nardi hysyt) diſgelitue i oib' egritudib' fridis
nò modica qùatitatè: et spica celtrica è minò ipa: et crouſa
ſir è medicia cognita que huoæ et egritudies digerit et
ſunt crudi. ix. micrimir.

CMedicis curatiuæ veneni due ſut pès. yna q pmu-
tat venenù mortiſe: et aufert illud: et alia q attrabit et ex-
pellit illud ex corp: et oëvenenù mortiſe purgat cù me
dicia digesita appoſita: et B attrahitvenæ et aufert ipz
et opa: B yel cù qilitate hria: yel cù tota ſuba ſua. v. medi.

COpz qe ei? qò ſumif ex oib' medicis curatiuïs fit qua-
titas ſata qnà noceat cù rone ſue multitudi: et ei qò
ſumif ex medicis mortiſer) ſit quaſitas adeo pua vt cor
pori nò noceat neq faciat malu. v. medicinarum.

CDaſ i potu ex tiriaca maſpúctur) ſcis ab aialib' venè-
nofis pl' exagio paſ. ſaucllæ vni' cùz. z. y. vini tépati
forti pxi: et daf ad bibedù ex eo volèti facere pegrinatòs
ad expulſione nocuméto: aq p[ritas vni' fabe magne
cu. z. vi. aq caſe aſn cibu. v. medicia: còpetetiu matricis.

CSumif ex tiriaca ad curatoæ venenò p[ritas auella-
ne vnius mixta cum vino quantitate coclearium trium-
que egritudinibus alys tyriace quantitas miſcendozum
adinuicem est diuera: et bec medicina est bona tam pessi
bus corporis q anime: et aduerſa: melancolie: expe-
lens ſui materiam ſicut aialium venenis bibi[ p[ra mo-
lum canis rabidi: et apponif exterius ſupra plagam yelut

CDe qò apparet per odozem yel ſapozè: yel per vtrung
ſimul ex acuto est pungitiuï et calidù: et est virtut iſicu-
et attenuatiæ: et ſimiliter ſunt oia aromata. Lum vò aro-
mata ſapozas apparet tibi q babeant caliditatem mino-
rè reß acutis: et omnia i gbus est ſapò bauraceus yel fal
ſus ſunt ſin magis bozum ſlatui: videlicet virtutis atte-
nuatiæ et lenitiæ ventris: et in re amara ytus è filis atte
nuatiæ que non mino: est virtute bauracee et falſe. Par
ticula ſepta de consilio.

CDe s res amare cù caliditate ſua ſunt ſicce: ſed in alig-
bus reruz acuta: amaritudo: et humiditas multa mixta
cù ſua calitate iuenitur: ideo ſuertimur ad comedendus

CSumif ex tiriaca ad curatoæ venenò p[ritas auella-
ne vnius mixta cum vino quantitate coclearium trium-
que egritudinibus alys tyriace quantitas miſcendozum
adinuicem est diuera: et bec medicina est bona tam pessi
bus corporis q, anime: et aduerſa: melancolie: expe-
lens ſui materiam ſicut aialium venenis bibi[ p[ra mo-
lum canis rabidi: et apponif exterius ſupra plagam yelut

vnguentum cum oleo roſarù diſsoluta. Et medicina bec
ſuſticit ad liberatiomem hominu. ſicilicet a peste ſui. Par-
ticula ſepta de tyriaca ad cefarem.

CQuidam medicus ſapiè ſerutit mibi q in terris antio
chie mozbo peſtilentiali quod à tépoze accidete cui moz
bo medicie oëbiles iueniebanè còſuluit boibus regi
onis ipſus: vt ſumerèt tyriaca: et occupati a mozbo ipſo q
tyriaca ſumpferùt bünicii receperùt ab ea et a mozbo ſut
liberati: et moztui ſut q eàn non acceperunt. et qui non erat
occupatus mozbo ipſo et tyriaca ſupſpit a mozbo est p[re]
ſeuatus peſtilentiali. Et non est miſq medicina bec è
còtraria oibus venenis: et competit egritudinibus in gb'
medicie alie debiles inueniuntur. qz boc iſeſ ei a virtu-
te miraculosa quam hz. Eadem parcula.

CInciduntur capita et caude in gbus est venenù e[ cibo,
rù ſuper fluitatibus animalium que in còſfectiò tyriace
irant tyriacam ſi tirie ipſe min' alys tirys ſunt nociuæ.
Eadem parcula.

CAliquid ſepi p[iscis cocodrilli] appoſituſ supra locu moz
fus eius ſtatim confert patienti manifeste. et in capione
mustelle fricato loco mozſus eius ex ea vidi dolozè moz
fus curari fricatois boza: et ſir capta tiria p[istata] et appoſi
ta ſupra locu mozſus eius vidi dolozæ a loco ceflari paui
latim paulatim. Eadem parcula.

CIn coctòe tiriæ caue tibi nò apponere ſub olla nifi car
bones: et mifce cù carnib' ipſus ſal nouu et anetù viride et
nò ſiccu. Eadem parcula.

CSapozes caliditate ſignificates ſi quatuor: et ſunt duc
ti: debiliò illius: post dulce ſalutus: poſt ſalutiz amar: poſt
amaru acutus et fortiò illius. Et ſapozes ſignificates frigi
ditatem ſunt quatuor: et ſunt iſpidus debiliò cis: poſt in
fluidum acetosùes: poſt acetosùus p[itici]tum: poſt iſticum
ponticus. ynctuòſes vò ſapò ſignificat téperatiuam qua-
litatum frigiditatis et caliditatis et ſubſtàtiam ſubtrilem,
quinto medicinarum.

C P[onticus] infrigidat et deſiccat: et ideo con gregat còglu
tinat ſtrigit impellit intra et ingroſſat. Acetòus i[cidid] vi-
uidit ſubtiliat apit müdat iſundit et expellit. acutè i[cid incid
vidit ſubtiliat aperit et mundat: vt acetosùs calefacit at-
trabit diſsoluit et comburit. Amarus aperit mundatyiæ
clarificat ſubtiliat: et i[cid] incidit bumozes groſſos abſo cali-
ditate manifesta. Inſipidi p[ropietas] est ingrossare coa-
dunare recondre interficere et dozmitare. Saliſt congre
gare stringere deſiccare: et fugere buminiditatem cum cali
ditate vel frigiditate manifesta. Dulcis humectare leni
re vigerere et attenuare. Etynctuosi lenire et emollire. gn
to medicinarum.

CAliciuius ex medicinis p[ug]itiginis virtus est calida ſicut
acutus et amarus: et aliciuius ex p[is]pungitiuæ est frigi
da ſicut acetofe. ſed acutus ſapò ex debiliò bis tribus
ſapozibus: et omnium medicinarum virtuteſe ſin magis
ſunt inequales: et aliqua est composita ex rebus inequali-
bus: et ideo cum ſapozantur eorum ſapò inequalis inue-
nitur. quarto medicinarum.

13

## Particula

res plurimas ɔ̄s sic funt. iuy, medicinarum.

C[ED]edicine mundificatiuie abſp[unctione] funt bec ſa
rina fabarum: aqua farris ord[ici]nem ſemen lini ſub frixum 2
coagulatum quod fit ex: ſicubus ſicce: 2 sappa eſt virtut
mudificatiuie 2 clarificatiuie: 2 e remota a re acuta: 2 ma-
gis mundificative ſiſt ſunt terbentina olibanum 2 mel
dispumatum: 2 fortius mudificatiuie ſiſt ſunt farina ozo
bi radix ireos: 2 radix oppoponaci, vy, miernir.

C[ED]edicine factentes cestare dolozē vetereſi ſue cauſa
dolozis ſit bumoz ſue yetoſitas frida vel caſa qu[ui]ſi
ſba ſit bumoz ſut caſe ſicut e calitas corpiæ: yel caſut cali-
ditas que e i 3 p[ro]gradu: 2 eſt cum eo ſubtilitas ſube in tan-
tum q alleuiat diminuit digerit: 2 purgat id qo[] est dige-
ſtum: 2 compellit a por[is]: ac ideo non opoſtet: yt ſit in eis
ſtipticitas penitus.

C[ED]edici nomināt medicias lenituas illas que remo[
liunt corpa oura idurata ex] friditate: 2 maſſe cu i ipſis
corpius ſup[fluitas] ɔ]uſa] ſicut e i] apate ouro qo[] medi-
cine nō caſe faciut forti caſe factōe: 2 nō ſunt valde ſiccati
ue ne diffuſat qo[] e collecti u i ſut pn: 2 ipſa] ſicut corpiæ
e] fortiō: cōp[ione] corpo[ris] diffuſiens eius duricie: ſicut e
armoniaci] bdelium: ſigia] ſecta: ouo[]2 vitella] 2 adipes,
y, medicinarum.

C[ED]ad generand[ui] putredinē: 2 ſaniem edicis meliō e illa
q] caſa eſt 2 humida] filis cōplezioni corpo[ris] humani: 2
meliō ad lauſād] e aqua tepida: yel aqua cū oleo mixt:
2 meliō ad inſtillādu] e oleu] téperate caſitatis: 2 meliō
ad emplaſtrandum farina frumenti cū aqua 2 oleo mix-
ta, y, medicinarum.

C[ED]edicie oſes que yzinā] puocant forti p[]uocatiōe ſunt
calitatis forſt ſicut ſemina] ſpecierum apu: 2 ſeniculi] gla-
dioli dauci] ſicleos, ſumu] gladiol? 2 3a2: 2 medicie] fra-
gētes] calculu] ſunt calitati] debilis: 2 calitate] debili necſe
ſario]cidut ip[]3q] ſicat calitatis forti: 2 ſicitate] calculus] 3gre
ga] queāmodu] radices] ſparagi: radices] bzuſci: yua: la-
pis] iudaic: 2 vitru] ytu: 2 acetu] ſſliticu]. y, miernir.

C[ED]edicine cōp[etēs ad g[atione]n] lacti] puocatōn ſan-
guis] meſtrui: 2 puocatōe yzine ſut oſes caſe 2 ſicce ineq-
lis] t[ui]t] calitatis] 2 ſiccitat]q]2 que caſe faciut] calitare
tepata: 2 nō ſiccant] cōp[etunt ad g[eneratione]s] lactis, 2 que
magis] caſe faciut] 2 ſi] ſiccát] caſitate] forti] puocant ſanqui
nē] menſtruus: 2 que ex] bis] cōp[osite] ſunt p[]ouocát] yzinā]
maſ] nec] puocát] ſanguinē] meſtruu: nec] generát] lac. 2 3
genus] app[rop]iatu] eſt eis, 2 p[]pteræ] diuoretice] nominan
tur, y, medicinarum.

C[ED]ir Moyſes] q] conat] rónes] ſire] q] ſire] non e] necſſe
deduci] ad modicitate] iſpectois] re]q] quaſ] ſire] e] necſſe
Et pp[oc]boc] ſtulo] ſciſiadas] e] nās] medicinaz] q] ſepe] veniut
i] opatōe] 2 ybiq: 2 qua]q] noia] ſunt cognita: 2 i]trát] cōp[is]. Et
ego] ſup] bis] oib] teneo] me] cum] filio] euferi] ex] certitudie
quā] d[icit] in] lib[io] suo] p[]icta. 3 H[] alio[]q: 2 ſup] aligb] ex] me
tallis] teneo] me] cum] Auicenna.

C[ED]edicie] tepate] itra] caſitare] 2 friditare] 2 ſicce] i,y,gra-
du] ſut tres: 2 ſut] coſtices] citri] macis: 2 l[eticule]: 2 i]pe] te]
t] ſicce] i p[] gradu] ſut tres: 2 ſunt] coſiād] ſemia] ſparagi
2 olei: 2 i]pe] tepate] 2 humide] i p[] gradu] ſunt tres: 2 ſut] ſe-
belten] māna] 2 caſſa] ſiſtula: 2 auq] e] tépatu] itra] duo] ōzia:
2 e] ſubtile] omnium] ſummæ] decem.

C[ED]Medicine] caſe] 2 ſicce] i p[] gradu] p[ate] i] opatiōb] ſuis
ſunt, q] yvy. 2 ſunt] riſu: an] 3arutu: iſtca]dos: cozo]na] regia: q]
natū: camomilla; ſerici: tamarīſc: cauſa: cauſaracen: q]
co: riād: q] volubil: 3uch]a: q] ciphis: verni]: ſene: p[biſticus]: pu-
bea: cardomei: lupin: e]niſt: tamar: cupatoziu: agaric: q]
lapis] iudaicus: 2 iacintus.

C[ET] q] opanſ] ſepe] ex] caſis] in p[] gradu: 2 ſiccis] i,y, ſunt] me
dicine] octo: 2 ſut] abſin]thiu: ozo]bu: c[uſcuta: p[]ſica: ſercaſi]

peonia: ſumus] terre: 2 oſi[um]t.

C[ET] caſide] in p[] gradu: 2 tempate] intra] ſiccitare] 2 humidi
tatē: yel] ſatis] paru] ſicce] ſut] medicie, vy. 2 ſunt] ſemē] lini:
frumetu: laudanu: me]be]lebūſ] to]z]a: māna: 2 pinus.

C[ED]edicine] caſe] 2 humide] in p[] gradu] q] frequêter veni-
unt] i] opatōes] ſut, i]x. 2 ſunt] cicer: faſe]cluſe: amigda]e: lìgua
bouis: muſa: attriple]x: ſi]muſus: iui]uba: 2 i]ringi.

C[ED]edicine] fride] 2 ſicce] in p[] gradu] q] operan] ſepe] ſunt
q] yxy. 2 ſut] mirt: lanugo] arbo] q] acacia: emblic]q: mirabo-
lan? citrin? mirabol]an? chebulan? mirabol]an? idus: co,
raſene: ſaba: glan]s: caſtanea: bedeguarde: cozall? roſa: za-
rola: acetoſa: tribul? pir? bi]pog]tido]s: mocu: ne]baci: 2 eſt
p[]ſes] 3arole: rub? o]deu: mo]2 malu: ci]ocha: citoniu: gra-
natu] acetoſum: acetu: cau]er]en: ſali]q: ſmar]aldu: perla: a]
gentum: 2 lapis] cmatites.

C[ED]edicie] fride] 2 humide] in p[] gradu] ſunt, i]x. 2 ſunt] p[]a-
na: p[]inachia: viola: p[]cariola: nenu]far: cera]ſa: blitie: ſicla:
2 malua: cuius] caliditas] eſt] tepida: 2 frigiditas] modica: 2
humiditas] temperata, 2 melius] quod] ex] ea] cſt: eſt] ſuc]
cus] radicis] eius.

C[ED]edicie] caſe] 2 ſicce] i,y, gradu] q] opaſ] ſepe] ſut, q] yxyi,
2 ſunt] y[ti]ca: oſi]cunt: gario] fili]abies: balfam? nux] muſe]
ta: yua: aristi]tologia: zedo]aria: aſpaltu] rubeum: lacca: rapa-
maſtix: muſeue: ambza: lignu] a]oes: fel]e]e: reu]bar]baru:z.
ſpica: narecſe: 2 cheiri: c[er]e]minu: 2 ſcoloper]dion: bermoda:
ctilus: p[]aſſiu: a]oes: cartamus: mel: auellane: daucus: bo-
ra: lapis] la]ul] alumen: ſal: 2 coagula.

C[ED]edicie] caſe] in i,y, gradu: 2 ſicce] in p[] vel] in pn? ſec]di]
gradus] ſut] ſex, 2 ſunt] nux: crocus: balaufstia: olibanu: lili-
um: 2 ſicus] ſicca.

C[ED]edicine] caſe] 2 humide] in i,y, gradu] ſunt, vi. 2 ſunt] ſe-
best]e: eruca: grana] colcolie: lingua] auis: mugetu: 2 yargil
ideſt] nux] indica.

C[ED]edicine] frigide] 2 ſicce] i,y, gradu] ſunt, ry. 2 ſunt] ver-
beris: balaufstia] 2 azagantu: lingua] ari]ctina: memitbe: in]
mach: campanus: galla: folatrum: gummi] arabicum: ribe]
ſum: 2 p[]siliu]m: 2 eſt] temperatum] inter] humiditatem] 2
ſiccitatem.

C[ED]edicine] frigide] 2 humide] in i,y, gradu] ſut, xi. 2 ſut] bli-
tis: pe]pones: cucumeres: citruli: melon? faracen? lenticu-
le: a]que] fungi: grifomilla] lactuca] 2 perfica.

C[ED]edicine] caſide] 2 ſicce] in i,y, gradu] que] opan] ſepe] ſi
l]x. 2 ſunt] aſſa] fetida] oppo]ponaciu: armoniacu: 3bdelliu: ſe
rapinum: ſcamonea: galbanum: an]ſum: c]icuta: c]iminum:
carina: ſemen] ſeniculi: nigella: anetum: ſandonicum: alle]
am: latbar: menta]ſtru: cepe: i]quit] le: ruta: ſercaſum: ſapar-
apiu: checcabre] que] ſicca] eſt] in p[] gradu] 2 auicéna] d]icit] q]
eſt] calida] in p[]namiciu: dauina: daucus: gladiolus: e]pib]
mum: polipodium: caput]purgiu] col]lo]quintida: grana] in]
dici: ellebo]um: bipericon: mirra: grana] bani: grana] bal]
fami: iſopue: azarum: coz] ſepb]um: crocum: memiram: ca]
tozium: cardumeni: mumia: var]egni: ſerneb: 2 d]ici] p[]bi-
linge: amomum: oziganum: ſolica: coſtue: gario] fili: galan]
ga: dozimeg]e: cubeb]e: menta: ſifimbrizium: 2 caſto]e]um] qo[
eſt] ſiccum] in i,y, gradu.

C[ED]Medicine] caſide] 2 humide] in i,y, gradu] ſunt] ove, 2 ſut]
3i]zib]er: 2 cepe, 2 et] medicie] caſe] in i,y, gradu] 2 humide] i p[
ſunt] ove, 2 ſunt] gembuti] ideſt] grana] 3elini] ſue] piper] ni]
grum] 2 p[]aſſia.

C[ED]Medicine] frigide] 2 ſicce] in i,y, gradu] ſunt, i]x. 2 ſunt] iu]
qui]mus: bungi: mandrago]e: campho]a: i]podiu: ſe]neſt:
ſandali: tamarindi: 2 ſanguis] 2]aconis: 2 d]icitur] catar] ſu-
me] muſcen.

C[ED]Medicine] frigide] 2 humide] i,y, gradu] ſunt, iuy, 2 ſunt]
po]tulaca: ſemperu]ta] ſungi: 2 virga] paſto]is] i qua] e] acui]
tas] eſt] bona] ap]ostematib] qalidis: 2 i]ncidit] ap]oſtema]

Aigefimaſcunda

140

ta: et in egypto dicitur codas.

Cædæ medicina cæ ſicce in. iuy. graduæ ſepeveniut in ope ratœm ſunt quatuordecim; et ſunt piper; piper longuæ qæ eſt minoziæ ſiccitatis; finapis; piretrus; pediculus elephatïæ; cœdes; laurecola; naſturtiæ; ſatbaregi maudane; meſerion: euſoziium: poſzum cuius ſunt ſpecies; et cepe cuius ſunt ſpecies et babet humiditatem.

Cæpapauera ſunt frida et ſicca i. iuy. gradu. et ſut ſonu puro cátia. Súma medicinæ grù necesse eſ ſcire i pluribæ opa tiòibæ duccentum ſexagintaquinæ.

Cæx medicinis qæ nò itrât ſcorp. et opanæ ſepe exterius tè perate iter caliditare et friditare ſunt čtuon: et ſunt cera li targiru atalnia et liciu: Atalnia et liciu ſunt ſicce in. y. gra du. et ſlitargip ſiccu è modicu: et cera tèpata eſt iter ſicca tè et humiditare. Et ſtride i. p. et ſicce in. y. gradu. ſunt certu ſa abluta; et plubù è frigidu et humidu in. y. gradu. Súma oiuz decè et qæ nò itrât ſcorp. et ſunt calide et ſicce in. iuy. gra du ſunt ſe. et ſunt piz colofonia yitreolui cui? ſunt ſpes et modicu e exo itrat ſcorp. Aturipigmétu cuius ſunt ſpeciæ: ſal armoniacum et 09 viſum ex quo modicum intrat copus et ſella animalium.

Cæsúma oium medicinæ veniètiu ſepe in opatòez exte quæ caq necesse eſ ſcire gradum ſunt viyiginti.

Cæloleræ nàlis que noiaſ citrina venit in opatiòez medi- cine; et colera qæ oicii viridis eſ minoziæ caliditati colà ci- trina; et cæ viriditati ipſius eſ humiditati dominans ſi- pza ipſam. coloz vero citrinus cum comburitur redditur niger. et medicinarum.

Cæſel bouniuſ eſ ſoſtius oi ſelle ſdruped. et p. bouniuſ ſel viſinu: et poſt viſinu ſel capinu: et poſt capnu ſel porzu nù; et porcinu ſel ſatia debili? iſtis. et medicinarum.

Cæſella volucræ oia ſut acura calida et ſicca et ſoſtiovalde, et ſella gallopt. et gallinæ ſunt illis ſoſtioza. et iò i medicie opibus min? intrant. et medicinarum.

Cæſedu è miraculæ magnu. et quæ tagit ſcorp. fridu ſoli daſ fecu: et zeludit ei? poros; et cù tagit ſcorp. caſm dissoluit ipſum. vi. ingeny.

Cælerotu ſem ex trib. ptibæ olei: et duabæ cere deductu cù aq frida et modico aceti et ifridatu actuali ifrigidat; et bu mectat mébæ qæ vis ifrigidare. et cù caleſit. & ſcorp. remo ue ipm et fac aliud. Et filr fucce ſridi cù aqua ozei: et ace to in qibus itincta eſ alioj petia de pano ſubtili lino: et in frigidat ea. et ingeny.

Cælaprifama ſem cù milio eſ ſiccu et leue: et fumofitas aq procedit ex illo non eſ pungitiua aliquatenus nec nociu. xy. ingeny.

Cæmplin ſem ex farina frumètia aquæ et oleo coctis cocti one temperata eſ aperitiuui magis & emplin ſem ex pa- ne; et emplin ſem ex pane cocto in aquæ et oleo ſuffocato. aq premodis decoctoë multa coquinnt pl. illo eſ dissoluti- uui roe falis et fermèti ſt et pane. Et emplin ſem ex fari- na ozei aquæ decoctioë radicis alce et oleo decoctis ſi- mul plurima coctione dissillatiuum eſ magis ito. ſecun do ad Blauconem.

tra epiſpiam pòderis exagy min? cum firupo pomoy: et ſimiliter miua muſcata eſ bona ſuffocationi matricis: et tremori cordis.

Cæ explicit particula vigefimaſpiza.

Cæ incipit particula vigefimaſcunda de medicinis ope- rantibus a ſubstantia ſua.

Auenio

medicinas operantes cù vutati b. ſuis: et opates cù tota ſba ſua

ſicut i pritibæ dico. Par. vi. et tyriaca. ad cefare.

Cæ capita ſozicina còbusta et cù melle ipastata et apposita. & locu alopitie ghan i ea capillos; et filr filus ſozicu tritus cù aceto è ytilis alopitie. et filr eſt ei ytilis yeſtis vipere trita cum melle apposita. ſupra lo- cum. Eadem particula.

Cæ lerebrum cameli deſiccatu et datu i potu cù aceto epi- lentico confert ei. et simile muſtelle cerebrum operatur. Eadem particula.

Cæ lerebræ vespertilionis cum melle eſ bonu aque i ocu- lum deſcendenti. Et idè operaſ cerebræ pecudis et colliri us: qo fit eſ ſelle iftric cù melle còmixtù eſ bonu aq in oculum deſcendenti. et ſel nifi cum oleo irino è bonu de- bilitati yſus. Eadem particula.

Cæ lerebrum pecudis ex quo liniuntur: et fricantur gingi, ue infantium festinant et ſine dolore producunt dentes i eis et corzu damme combustum tritum et mixtu cumvi no dolozi dentium confert cux ex illo aliquid apponitur eis. Eadem particula.

Cæ corzu tbauri limatu: et cum aq bibitum coercer fluxuz ſanguinis e naribus. Et idem operantur oſſa coxarù ipſus. Eadem particula.

Cæ lauilla vacie còbusta: et cum melle bibita purgat oſſa rides a veneno. Eadem particula.

Cæ lermes luti triti: et dati i potu oño icterie purgat cor- pus ipſus eadez boza: et farabiones buliti in oleo ex quo aliquid guttatim in auriculas fuerit inſuſum faciut eſſa re eius dolozem ipſa boza.

Cæ lauilla vacie combusta et bibita cum firupo acetofo at tenuat iſplenem groſſum: et incitat coitiu. Eade particula.

Cæ pinguedo anatis eliquata: et cum oleo rosato mixta cò ſoſt apoſtematibus inklammati: et cozium cete combu- stum confert apoſtematibus groſſis: et cacer fluny pifta- tue: et ſupra groſſum apoſtema apoſtus diffoluit illud. Eadem particula.

Cæ Lac vaccinum confert vulneribus intefinozum: et ca- flozæ confert cozozi rigido manifeste. Eade particula.

Cæ pinguedo cocodrilli apposita loco moſeus cododrilli ipſa boza apoſtoſiòs ſanat egru. Et filr muſſella. capita piftata: et apposita. & locu moſeus vipe eſtiguit dolozé ipſus paulatim.

Cæ ſx vapoze ſuſtato a lapide marcaſite caleſacto. & quæ irrozatu eſ acetuſ cuiuapo: mebæ biis apæ duu obuiat vidi in diſſoluto e ipſius miraculù ac ſi operatu ſuſſet as tem magica. Eadem particula.

Cæ Radix peonie ligata et appenſa collo pueri et epilétici cu- rat eum: et hoc ab experto cognou: et affa ſetida i hoc peo- nie ſimilis inueni: et ipſa etiam eſ bona apoſtemati yuvi- larum: et nigellum frixum ligatum in petia leui calidum et odozatum a patiente coziſaz confert ei. Et eſ filus ſeri- ci maris tinctis ex argibuen quibus ſtragulata eſ vipe- ra iuolutis collo patientis apoſtema ſiroſco vel aliqo alio rum apoſtematum que oziuntur in colo yidi miraculuſ miraculoz: taliter competunt eis. vi. medicinarum.

Cæ ſtercus canio cibata oſſibus qæ coloziæ eſ albi ourum abſque malo odoze ſiccatum tritum et datus in potu domni ſuffocationis et apoſtematum gutturis cù aliqua me- dicinarum eis competentium confert eis: et datus in po-

I 4

Particula

tu oſſo diſſimerie epatice cum lacte qo est coctumulapide
aut ferro candenti confert ei. Et confert hoc ſimiliter vl
ceribus veteribus commixtum cum aqua medicinarius
ſuorum: et comixtum cum medicinis diſſolutiuar: et con
ſert apoſtematibus curis, etc. medicinarum.

Climus pueri qui cibus e dieb? trib? pane facto in fo-
culari lupinis et vino modice temperato: et se repletoe ab
ſtinuit q[ur]to die accept? et deſiccat? trit? et ipastat? cu[m]c
le: et appefus collo ei? cui accidit apoſtema gutturis: et ſi e
in periculo ſanat illud, etc. ingeni.

Climus lupi cibati offibus cuuis color est albus datus i
potu b[iti] colici doloz[ie] facit ad cefſatione ipſi? dolozie:
z[or]te ipſum mo[rum]n[ò] firmat[ui] ſanat: z[or]te ſui adue-
tus in illo qui conſueuit illud habere erit debilis c[ui] acci
derit et appenſus in patiente ipſo confert ei ytilitate ma-
nifesta, etc. medicinarum.

Climus capre cum farina od[ei]mictus et impaſtatus cu[u]
aceto diſſoluit apoſtemata dura: et apoſtema genu et duri
ciem ſplenis: et non curantur cum hoc cozo[ra] humida: ſi
cut ſunt mulieres pueri et etiam cunuch[em]. Et ſim? bovis
quo h[id]ropici fricantur frequenter eſt eis bonus bonita-
te magna: et impaſtatus cum aceto diſſoluit apoſtemata
dura, etc. medicinarum.

Climus precidis ficcatus: et mixtus cum aceto curat po-
ros; et carnem ſuper fluam: et plagas ex aduſtione ignis fa-
ctas et ſo[formicam]n in qua gressus ſo[formicarum] ſentitur, de-
cimo medicinarum.

Climus columbarum tritus et cribellatus quo frican-
tur membra diu egra caleſactione indigentia eſt eis bo-
nus: et ſimiliter eſt bonus dolozibus frigidis viuturnis
ſicut eſt podagra: emigranea: et ſoda: et dolozib? vētris: ip-
ne renum et iuncturarum etc. medicinarum.

CLognosco virtum qu[am]dam qui fuit nostri tempore[d]an-
tem offa humana combuſta in potu aliquibus ipſis peni
sum ignorantibus: quid eſſet id quod offercatur eis: et
hoc quidem faciebat: yt ex bibitione ipſa non ſo[rmida-
rent: et bic vir curabat cum bis offibus plures homines
occupatos mo[rb]o epilentico: et iuncturarum doloz[e], ſecu-
do medicinarum.

Climus gallinaceus ficcatus: et datus in potu cum aceto
patienti ſuffocationem ex fungis p[ducit] in illo yomitu[
humozum gros]ozum viſco[zo]zum: et euacuat eum, de-
mo medicinarum.

CLancri fluyng combuſt[i] in olla eris rubei ex cinere quo
rum parte yna recepta gentiane parte media: et oblibani
parte decima partie: et dati in potu mo[rb]o a cane rabido
cum aque quantitate cocleary vnibus magni ſunt ei boni
bonitate miraculoſa: et ſimiliter cinis p[red]ictozum can-
crozum ſolus ei ytilis eſt latis: et non eſt ei ytilis cinis
cancrozum marie.

CPulmo vulpis deſiccatus et bibitus ſanat aſſina: yltima
medicinarum.

C[re]requens bibitio b[ro]dy cucciardaru: et bibitio ex cor-
po[bus] ſuis curat colicam paſſion[em]. yltima medicinaz.

CLermes luti longi qui inueniuntur in terra cum fodi-
tur: aut labo[z]atur p[is]tati et ſuper appoſiti neruo inciso in-
uant ipſa bo[ra] ſibi iuuanine miraculoſo: et ſimiliter bibi
ti cum fappa p[ou]nocant v[ir]inam: yltima medicinarum.

C[in] aceto eſt ſpecialitas que non inuenitur in ſibi ſimili
bus incſioni cuuis colligitur diſſolutio et retentio fluxu-
um: et hoc eſt ex aliqua cauſa nature ſue calide: eſt in eo
parua remoſlitio: et aceti natura eſt frigida debiliter: pri-
mo miermir.

C[plen] aſſin filuſtris vel equi filuſtris ficcatus tri-
tus et in potu datus ſp[ic]netico ponderis trium [d]zagna-
rum cum quinque yncya vini temperati competi illi. Se

ptimo miermir.

C[ait] Ebulile pater Marten fili? Z[or] specialitates mul-
tas p[ro]bautit ipſe filius Z[or] experimentato: cuuis filius
retulit eas mibi cum miraculis in perſcrutatione bo-
nitatum ſui: et probatione. Et licet alys aliquam quan-
titatem earum d[ix]erit, raminguia ipſe ſuit qui probaut
eas: et ſcripſit eas in lib[io] quem compilavit de cibis et mi-
sit cuidam regi Diſſanie lib[ar]um ipſum: quarum aliquas
quantitatem cum dictamine d[ix]it inspeſt: yt eas dicam
nomine ſiu et ſunt.

C[pondus] grano[zu]m nouem ſmaraldi triti et cribati da
tum in potu cum aqua ante cibum curat aſſellationes ve-
nenonas: et appenſus ſupra habentem aſſellationes vel le
nitates intefino[zu]s curat ipſum: et ſmaraldus appenſus
corzo[bo]rat ſtomachum: et eſt ytilis epilepſie: et retentus
et delatus in annulo corzobozat ſtomachum in oze corzo-
bo[za]t dentes et ſtomaculum deſerenti ipſum et ſpeſlit
vomitum: et eſt bonus ſincopi: et ſententia ſmaragdi eſt ſi
cut ſententia tyriace: et non eſt comiſcendum cum cibo:
ſed deb[us] eſſe diſtantia temporis itra ipſos ad minus per
boras nouem.

C[in]ſpectio in oculi aſſin filuſtris adiuuat ſanitatez vi-
fus, etiaſt eſt ytilis deſſeuſi aque in oculum: et d[ix]it q[ui] hoc
eſt ſanum: et nulla o[bit]atio eſt in eo.

CLomeſto capitis lepo[zi]eis eu. y[5]q[ui] comedi potest ex
capite eſt ytilis patienti tem[or]em: et inueni per expe[ri]
tiā q[ui] eſt ytilis do[mi]nato[ri] et paralifi: et q[ui] cib[em] ex carnibus
lepo[zi]eis calculum frangit.

C[in]ueni per expe[ri]tiam q[ui] bibitio aque ybi cocta eſt ma-
ſtiz eſt ſecuritas egritudinum epatis et ſto[ri]: et potus aque
ybi cocta ſunt ſemia melonis e ſecuritas calculi et colliri
atio ex auro q[ui] ſo[fort]at ytilis e coquinat[ui] ſem[mi] yafe aur[ui]
yel au[mi] mixt[ui] cum cognato generaliter corzobozat cor-
p[ue]. Et cataplaſmatio oculo[zu]m ex flozibus roſa[mi]t,
teneram ſecuritas eſt in optimalia.

CLolli[ra]tio ſca[que] ſi[rum]ro, u[ch]arino q[ui] ſo[fort]at y[ſui]m et
curat aqua in oculu[mi] deſcendente: certe hoc ſanu e[mi]t, p[ba]
tum: et ego oper[io]z hoc ad conſo[za]tationem y[ſui]m.

C[in]ueni i gario[ſi] fili[tris et] cribellat: et ip[ſo]ſit in p[ra] ca-
pitibus ſero quolibet biemis tpe ſecuritate[] corziza[]: et hoc
macis opera[mi] in oibus partibus eius: et q[ui] ſpecies me-
taſtri eſt mino[ri] et bonitate gario[ſi] fili[tris et] similiter corz[ex] ci-
tri eſt mino[ri] mace.

C[re]quens fricatio ſupra ſpin[em] ex oleo amigdalino oul-
ci tepido eſt ſecuritas incuruationis que accidit ſenibus:
et hoc per expe[ri]entiam eſt yeru[si]: et cibatio ex rapis cocti
y[ſui]m confert.

C[lib]arii ſem ex capitib[em] au[mi] paſſe[ri] et ma[xi]me maſcu-
lo[zi]: et c[lib]arii ex rapis coctis et carnib[em] y[el] fine carnib[em]:
et fil[ri] c[lib]arii ex paſtina[ci]: et fil[ri] c[lib]arii ex puſſis colu[b]
ru[mi] ſargentibus in y[ol]atu: et fil[ri] bibitio ex aqua cice[zi]: q[ui]
libet.n.h[oc] c[lib]ario[mi] ſol[ui] adiuuat coiti: et ma[xi]me cu[u]
congregantur in c[lib]ario yno.

C[et] d[ix]it q[ui] colu[b]e turrii ſerunt paralifi: do[mi]nato[ri]s
c[opl]exionis: et tremovi: et o[do]z ip[ſu] colu[b]a in aer[em] reſo-
lut? e ſecuritas egritudinu[mi] p[red]icta[zi]: et lauacru ex aq[ui] vul-
ci tepida eſt ſecuritas emorzo[da]rum.

C[nd]umentu[mi] ſem ex p[ell]ibus lepo[zi]e, corzobozat cozo[
ra] ſenu[mi] iuuenum: et ſem ex p[ell]ibus agninis corzobozat
corzo[ra] iuuenum: et ap[pr]oximatio ad pelles gatto[zu]z ge-
nerat p[er]ſim et consumptionem.

C[lib]arii ſem ex radicibus yel cau[li]bus curat raucedi-
nem: et c[lib]arii ex citonu[s] affis poſt cib[em] q[ui] stringit et iocun-
dat co[pi]: et c[lib]arii co[rt]ic[ui] citi coſto[ra]t co[pi]: et grana citri
conferunt yenenis: et corz[ex] luminy ſer[ti]t venenis, et ide
faciunt frondes arbo[zi]e eius.

Aigefimatertia

i4i

C Libarium muri et aceti incidit id qub generat in ventre vermes. et cibatio ex perfecis cum sii malicia confert, mu- sOFITATI OZIS Romaci. et idem operatur carasane sicut p- ficii et odo persico? expellit fincopim. et pot? fucci from- dium suarum occidit vermes.

C Oleum finapis infulum in auré surdam guttatim re- staurat auditum. et similiter oleum tepidum infulum in aurem competit omnibus dolozibus eum.

C Coztex interioz ventris haberi desiccatus specialitate fui confert aque in oculum descendit comíxtus cù an- timonio, et coztex interioz vêtris fructitionis fumptus cò fert specialitate sua Romacatis et calculu? dissoluit.

C Larneum pullosum accipitris et noctue sunt sapioe boni que corzoborát animá et còferunt melanicole melácoli- ce et ascédetis. et cù hoc sunt viles piniutioni mëtis.

C Pinguedo ericy opat ad multa erectione virge et gna- tioné superabûdantie delectatöis in coitu. et virga ericy desiccata trita et bibita opatur ad multa erectione virge et idem facit virga damme specialitate sua qua habet.

C Juiube spâlitate sua quaz but sunt bôe egritudini pul- monis meri pectoris et vesice: et sunt humide iclinate ad modicam caliditatem.

C Acetû vini remouet sitim et est potê? fundere colerá: et corzoborat animá. et mirobalani spâlitate quaz babet sunt boni fôl. et bafiam fumpt ad pôdus medy milia- renſis obuiat oib? venenis. acuicq tritus et ex eo dêres fricati calbat illos et a cozupzione phibet eos.

C Saba spâlitate fui cozúpit mentez. et lac specialitatem babet nocédi cerebro. et aloes babet specialitatem nocédi partibus ani. et colloquintida babet specialitaté nocendi epati. et Habire habet spâlitatem generandi pediculos. Et ficus babet specialitatem debilitádi epar.

C Amigdalis est specialitas saluandi cerebrì subfâtia? et fruendi in mébze hûbûditem suia vera falutatóe t'nô ge nerandi humiditaté aliená. et in zuccaro rosato é speciali tas corzobozandi pulmonem.

C Lignan aloes specialitate quâ hz est boni stomaco cor- roborá? ipfus. et est bonu ad expulſionez mali odozis ab oze et cardôes expellút vêtoſitatez a corpe. et odoz altib remouet epiléſiam a pucris. et idé operat odó peonie ſu- cut dixit Halienus.

C Sinita ſunt verba fily 302.

C Incipit yba Lôpluti i spâlitib? medicia? quæ inuenit. Irit. Complutus aqua decoctionis cicez nigrozum cum melle bibita trib? die bus continuis fanat foztes dolozes podagre. et femen papauers albi prohibet coziza tam humoriz calidi frigidi. et portulaca remo- uet appetitum luti.

C Et dixit oleu canapis spâlitate quaz babet ê bonu do- lorzi auricule ex frigido curâs ipfius egritudines diutur- nas et aperiens opilacionem ſui.

C Laro vaccina cocta cù aceto spâlitate quâ babet ſbert ycericie expellés colerá citriná p ſecellus colericos.

C Laro ericy desiccata et data i potu cù ſecaniabim ſbert dolozi reni? et lepze et y dropis carnoſe et epiléſie. et ê bona mingentib? i lecto pueris cù cibantur carne ipſius.

C Et dixit pozcelli maris et còcule delmes cobuſtis cù bi- bitur ex eis pondus dragme vni? cù alioqu firupo? con- stringentium ſunt boni ylcerib? itestino? et diſtinerie, et habet magná vim i reparatione ani cù pulueriçat? fuerit ex eis et in locum ſuum reductus.

C Utitellu oui elipati cù aceto miſtu cù puluere galle ſu- mach et modico ſalis. et ſumptù est vtrile asſellatiòb? foz- tib? et ylceribus itestio? et ſemé eruce pitaſt? et miſtu cù ouis mediocriter coctis et modico ſalis qui inuenitur in

ſtincis et forbitum magnifice ſperma auget.

C Cum ſumil? ps vna radicis ſperſarie ficce et ptes tres farine ſimile et cömícenf? ipfa cù oleo ſifamino et ipaſta? tur cù fermento ſaleq? et fit inde panis. et ex ipſo pane ſico et trito et bibito ad pondus gnq? dragma? cù firupo melleco condito mâe quolibet remouet emoroidas et ex- bit eas per tres dies. et ipſius bonitas in emozoidibus in trinſecis et extrinſecis é cognita et manifeſta.

C Et dixit cù ſumuntur gûmi oline et aloes epatic? et ipa- ſtan? ipfa cù ſucco frondium pſici et ſunt inde licing ſa- nant ſutulas yeteres et illa maxime que est in ano.

C Et dixit succus frôdiu? arbozum mali acetoſi remouet malicias veneni mortikiferi et pûctionu? omniu? aialiu? ve- nenofoz. et cù bibíb pondus vni? dragme et medie frôdiu? arbozis mali acetoſi ficca? cù trib? vncys ſucci acetoſi li berat hoc egrum a pûctione vipere et ſanat eum.

C Et dixit frondes arbozis gabire excritat mulieré ad ap- petendum coitû intantu? q accidit ſibi sicut accidit cattl et in vſu ipſius clamát et letan? et maxime flores eius.

C Balanga spâlitate ſua qua babet ê bona emozoidib? in trinſecis et extrinſecis et magie bibita: cùd edi: et lanugo arbo? est bona tremo? cozdis ex humumo melangolico generato et est bona mulierib? cù fedent in decoctionis ipſi? aqua. et ciperus hz spâlitatem eliquádi dissoluendi et frangédi calculu? ac puocádi vriná.

C Dermodactil? spâlitate ſua qua hz dissoluit apostéata podagre et emplafrizát ex illo. et specialitate miraculosa quâ hz ê bon? emozoidib? inſtrinecis cù pôdus dragme medie. bermodactil? ipaſta? cù butyro pucidis yeteri et ſupra locuz egrum apponi? uob? ſero cum aliquátulo boſice, et bcc fieri non est neceſſe ſero tertio.

C Aurum extinctu? ſepi? in aceto ex quo lauá? es expellit omnem malum odozem ab eo et aptat illud. et aurum re- tentum in oze ſimile operatur.

C Et dixit lapis q iueni? et renib? et vesica cobuſtus et col- liratus mutat albulá yeterem et nonam. Et similiter la- pis fin albus aduſt? et ablut? cù aliq ex medicinis müdi- ficatisuis est ei bonus.

C Et dixit Crltallus combuſt? et ablutus et ſumptus ad pondus vnius exagü cum yncia vna lactis afine est bo- nuo rigói et tremózi: et impaſtatus cum aqua et linitus ſu- pza mamillas pzoucat lac et mundat albulas, bcc oia fa- cire ex specialitate quam hz.

C Explicit particula vigefima ſecunda.

C Incipit vigefimatertia pticula de diffinitio? ib? egritu- dini? et nominu? q nô bene a medicis dignoſcuntur.

Epletio quo

ad vala ê augmêtatio

quátatis ſanguis m? ta ei? qítitate remanéte laudabili ſim nam ſui et repletio quo ad virtuté est permutatio qua- litatis ſanguis: aut in rê acutá aut in rê pûgiti uam aut in buôzes crudos indigetos q virtuté mébi? b- bilitat et aggruaat et ſi ſit quátitas parua ſui p. bpaſt par- ticulara octana de flômia et particula de multitudine.

C Impossibile est inueniri ſanguiné pu? in cozpo? quin ſit admixtus ſibi aligd colere citrine. colere nigre. flatis vel chimi aquoſi. et a me multitudi ſanguis intelligitur ſicut chimo? intelligitur multitudo.

C Chim? què nominat. H. in pticula de multitudine indi- gestum ex quo dixit gnari y dropisfim carnosam. Et illud qub refidet i vrina ſimile farro fabarû decocto. et est vna ſperum flatis qub in locis plurib? noiat groſum.

C ſanguis erugincus est ſanguis ſubtilis aqueſi cuines virtus ê venenofa mala acuta et ſanguis aqueus est ſa- guis calidus ſtabilis et quietus, ſecundo expositionis ei? in ſecundo epidiuarum.

Particula

Chimus est humiditas que reperiſi corpore animalis. et chilus est humiditas que reperiitur in fructib[us] cum co- meduntur vel constringunt. Expositiōe ei¹ ipzio huo².

Dumiditatis arbo³ dura ſunt species. yna q est per co- strictionem. et alia est per fluvium fluentez. Prima e² duo bus modio aut ſicut accidit de vuis granatis citonyes et bis ſimilibus cu² stringunt. aut ſicut accidit ex frondi- bus cum tercun² et copriuntur. et has huiditatis species antiqui nominant cebilos. Et secunda e² trib modis aut e² subtilis ſicut ſuba aque. et dici² lacrima, aut ſubſtantia la ſubtilis ſic utaflaque. et dici² lacrima, aut ſubſtantia la ſubtilis ſic utaflaque. et dici² lacrima, aut ſubſtantia la ſubtilis ſic utaflaque. Et nominatur gumi. ſcò expositiōis eius ſupra libri² Pthimci.

Frumentum subtile est illud ſupra qo² dominatur me- dulla frumenti. groſüm ſupra qo² dominaf² furſur. ſecun do ad Hlauconem.

Differentia inter ſudo² e² odozem est hec. q¹ ſudo² est humiditas ſubtilis ex humoribus generata. et odo² e² ſu- mositas ab humoris ſubſtantia reſoluta. Expositiōe ei¹ in resolutione humozum.

Clib'nò dici² digestus cù deſcedit in ſom² et reedit in pti- culas minimas mollitione ſui in eo² ſed digestus dicitur cum ſredit ſimilis ſpèi corporis qo² eſt ab illo cibandum, particula ſepta de conſuetudine.

CLolerã rubeã vel citrinam conſueuerit medici nomi- nare ſemel vel pluries verbis publicis colerã abſo² con- iunctione nominis denotatis colóre ipsi¹? et cù voluerunt nomiare aliquã ex ſpèbus colerarù alia², nomè coloris cum ipsa adierunt. yltimo cibo².

CDèbza corporis et humores cù corzúpunt¹ nò dicim¹ putrida, putredinè yo vocam¹ corruptione illà cui odo² feritus est coiunctus, quinto medicinarum.

CSpirit¹ e² aeris ingreſſus in guttur et cannã pulmonis: et pſus est ea q per dilatatione et conſtrictione arteriarus est actio in corpore to² o, tertio mozbo², et accidetium.

Egritudo exiſtens in iuncturis omnib¹ dicitur proprie doloz iuncturam, et que eſt in iunctura ſcie tantùr dicitur paſſio ſcie. et que eſt in pede dicitur podagra. et egritudo que diſundit ſe ad iuncturas omnes accidit ex chimis i iuncturis augmentatis extendéribus nervos qui circu² dant iſpas. et qo² eſſunditur ad iuncturas multotiens est chimus groſſus, occido² miermir.

Egritudines dicte ciiuiles ſunt que habitaroziibus ali- cuibus terre multotiens accidunt aliquo tépore yel inſtã ti ex ſterre aere aqua vel cibis quib¹ habitatozes ipi ytùr tur expositione eius in pria vento², et aqarum.

Egritudines peſtilentiales ſunt q generaliter accidut annorùm aliquo hominibus alicuius terre ex mutatioe aeris iſpius aquarum vel cibo² zum aut ex mutatione oi² um mozum trium. eadem particula.

Cptifis e² ſubalis huiditatis corporis còſumptio e² ofſi- catio quam moſa ſegitur. et pſtifis accidit ex vlcrec pulmno yel ex mala còplexióe yel ex c¹ alia: ſed pſtifis p² rope nomina² deſiccatio huiditatis corpis q¹ ex pulmo² is ylce re gna². ſecudo expositiōis ei¹ in pria epidimiá².

CDmatrix of neuus ſimiliter mebzu² muliebze² et virile neuus of² q¹ quodlibet hoz² mebzo², assimila² neruo in téſione dilatatioe reſtractioe albedine² et ſanguis abſtiné² tia² et mebza buiis ſut còpofita ex nervo ligaméto² et cho² da, prio² expositionis ei¹ in ſexto epidimiá².

C lum in corpore ona² ſicitas ſola dici² pſtifis ſimpler² ſiue ſit ex cibi defectioe volutaria ſiue no²: cum onanti ſiccati adiügitur frigiditas dicitur pſtifis p² ofſota. et hec accidit ſenibus yel ei q incidit i ſimilé mozb¹: et onan¹, ti ſiccati adiügitur caliditas of² pſtifis còpofita et hec ac- cidit in fezbib¹ dependétb¹ a mébza còprie: cu² yo bec

complexio eſt in corde incluſa dicitur pſtifis vera in par- ticularia ſepta de pſiti.

CAit moſes cù attendis ea que dixit. Sò rigore tremo re ozipilatione et Spafio apparerebit tibi q¹ nomè tremo ris e² rigoris ſunt duo noia ynuoca. Et medici de ſui cor- suetudine nominat tremozè id qo² cauſatur defecto² vir tutis ſicut accidit deferenti impor tabile pondue: et abu² lanti ſupra locum altum babeti timozem: et ex egritudie magna defectio: et nominant rigozem id qo² cauſat a pe- ſte in neruo firma ex contraryis rebus.

COperationum voluntrariarum totalis amſſio dicitur diſsolutio vel molliſcation. turbatio vero ca² dici² dor- mitatio. et curſus ipſarum diuerſus dici² Spafmus, quito mozborum et accidentium.

C Et dixit in plicula pua² o pulſib¹ amſſio ſenſus et mot¹, est species diſsolutiois.

CDormitatio est res còpofita ex tarditate ſenſus et tardi- tate motus. Et accidit dormitatio ex friditate aeris im- pellete nervos. et accidit ex còtactu cuinſdam alialis ma- ris. et cù primo mébza dormitatur: et poſtmodu² in ſenſibi lia² et imobilia reddunt¹ cuius nocuèti species diſsolu- tio nominatur quarto mozbo², et accidentium.

CHuttur est canna pulmonis. et cum nomino instrumen- tum vocis intelligo canã pulmonis guttur et ſifac qo² est intra guttur et intra cannam pulmonis guttur et ſifac so- lidum est et groſſum. ſeptimo miermir.

Cbit Nopyſes. Qui exſpouere libzos Halieni in nomini bus aliquibus erranuerit: quo² oporzet me recordi², dam ipſozum tunicas mébzo² um interiozum nominaue re iuuanito mébzo² ſikacia: et dixere e² ſifac so² i ſifac meri interi¹? et exteri¹, et multipliſuarie bec de noia in libro illo. Similiter dixere tunicas oculozum ſikacia e² noiaue re pelliculam tertiam ex pelliculis nuche ſifac. Dec igit¹ dicta non faciant te errare.

C Medici conſueuerè dicere pulſum pſilium q in princi- pio acſſessionis febzis e² valde puus e² iqualis. Et dixere calo² e² pſilium acſſessione e² forſtificatione ſui q¹ p² igitúp, nem bozipilationis friditate e² ſtremitatu² e² inclinatu² nem ad ſonnù in corpore toto nullatenus eſſues ſunt.

CLui apponis digitos ſupra arteri¹: et deide eleuas eos ¹ ite² cù apponis ipſo² iuenis motu² pulſus diminutu² B stat¹ pſulus deſciés appella². Et cù apponis digitos. s. ar- teri¹ et motu² iueis maiſcitu²: et q¹ tieſicu², apponis iueis mo- tu² ad diminutö² sedere quifc² totaliter ceſtat bic status of² pſus finit¹. et bui¹ ca e² turbatio operationis alio² pulſiuz².

CPulſus debilis et puus motu² cui² ſm in appoſitióe digi- to² ſupra arteri¹ iueis minoé²MO aliquatutu²: et tertiu² minoé² cdo ſimiliter eade² méfura². et q¹ re² minoé² tertio ſimiliter et ſic de ſingulis dici² cauda ſoricina. Qui cum perſenerat in paruitate q fibi accidit et ſi mouèb ab ea ta- liis pulſus of² cauda ſoricina ſtabilis. et cù no² ceſtat dimiu² ere quouſo² talis pulſus of² cauda ſoricina finita: et cù de puitate q fibi accidit non ceſtat paulatiz creſcere donec perueniet ad magnitudiné aliquá², e² eſquis p²mi pſus v¹ ieqúls talis pſus of² cauda ſoricina toznacia. prio² pulſiuz².

CPulſus q iueni¹ i medio ſui groſſus et in eſtremitatib¹ subtilis of² inclinatus et arcuat¹, p²mo pulſuum.

C Sebzis incluſa² et ſebezis ſtinua ſunt duo noia ynuoca q¹ fino² of² ſebezis incluſa² et of² ſebezis ſtinua: et of² et ſebez adurés pp plurimù calo² e² ſu², cdo crifts.

C Ubi dixit Halien¹? et pbauiq p² ofſoſita² febziu² due ſut species. yidelicet yna que còponitur ex ſlegmatica et co- lericæ: et alia que componitur ex ſebezibus alys intelligi- ipſe q febzis composita ex ſlegmatica et colerica eſt illa que incipit diuerſis boris² et composita ex ſebezibus alys que inchoat yna boræ. ſecundo febrium.

Eigesimatertia

142

E generatione apatis lacerti costa? febris segtur; et spu-
tus spibus et pariuus et huiusmodi egritudo e similis apo-
remati lateris qo carer sputo. Et differentia inter ipsas
egritudines est itia: quoniam dominus huius egritudinis
gnon habet tuSIM: et in pulsu eius non e duricia necq; et fe-
bris acuta vt e febris apostematis lateris, et malicia spi-
ritus in hae egritudine est mino? & in egritudine lat eris.
et alia quodarum dum coprimuntur supra locum egruz
extra sentiut dolozem, et cuz digeritur hoc aposterna dif-
solucione sanies est in loco; et cuz exi eterius ad cut em
tuc indiget apertione quinto scieniarium.

E lataplasma est quodcunque corpra exteri? calefacit. et sunt
spes eius quinque: humidu ficci pungitiuus mediu inter
hec et tempatuus, humidum vt yter vel vesica aqua cala
repletis et similia. ficci vt tonalie calefacte ad ignem. sic-
cum vt milium torzefactum, pugitiuus vt sal calefactus
in saccello positi ozobu yel similia. Orobu autem virtute
sua sufficit ad diuisione bumozus grosozum vigonem et
diffolutione ipso? mediu: vt ozdeum et ozobum supita
et cocta cu aceto forti rpaato min'illo qui bibit et in saccel-
lios posita et similiter furfur tpatum vt approximatio coz
bis infantis puuli carnis aut catuli canis et similu ad
corpus aialis. Expositione eius i sceda morbozu acutop.

E scriciata rpa te est cum cale fieri corpus incipit pio
biberon. seftimo ingeny.

E terre orientales sunt qo sunt posite in sumitaturib? morii
supra quos sol lucet tota die. Et te cuitates orientales sunt
qui pflat vetus orientalis: et ipso? ps occidetalis e coop-
ta et orientalis diffoperta, et terre occidentales sunt extra
tie istis. Expositione eius in secunda ventop.

E quodcunque ylcus cutiz no pfozat et ferpit nomio forzim-
cam. et quodcunque ylcus cutiz pfozat et carnes ferpit nomi
no cozrodens. seftuo expositionis afforismop.

E coagulatio sanguinis multa e sanguis tactui maifeat?.
particula sexta de apostematibus.

E sulta e vacuitas stricta in longu producta qo coadua/
tur in descenbu suprfluitatum in ipfam postmodu separa
tur. particula sexta de apostematibus.

E cutis subtriliata valde quod iu in subtilitate ipfa pmaet:
et no solidat se carni dicitur bec egritudo fistula et for-
to de res abficona. scdo Ad Blaiconem.

E Larbo est apofema calidu cuius generatio est ex san-
guine cui accidit ebulitio adeo et cutiz coburit. et hoc yl-
cus antecedit ampulla similis ampulle facte ex combu-
stitute ignis: et segtur illud febris acuta qo supra patièm
celeriter diuaf. Particula sexta de apatibus.

E et in pima particula febris yle? noiatu carbo ex fangui
ne iicinato ad calera calida niaaf.

E lù medùb humiditaturib? fluitib? ex oze venaz in ptes
carnie eius vel lacerti vacuas ficut spògia huiditatibus
fatiatur dicit apa. et cum humiditates ipfe putride cozio
dunt aliquam particulam carnis et alterius. et loc? ybi pu
tredo colligitur concauaf dicitur nascentia. Et cu bumi-
ditates nascentie intra quandà pelliculam dyafragmati
similes includunt et dicit dubel. que humiditates cu sunt
in cute tantum furunculi nominanf et fùt calidi. peiores
tamè sunt qui intra corpus sunt. et tunc furucul? e dubel
similis que abuinicem non differunt nifi duricia tantù.
particula sexta de apostematibus.

E dixit Halienus in prima particula sefte expositionis
epidimiarum nomen dubel in Ipocratez cadit supra
omnia apostemata. et in Halie. in locis plurib? similiter
nomen ipfum cadit supra omnia apostemata. et i medicia
verbis suis habet de oibus apatibus pedicare.

E dumbelet et baruli yno humoze generatur et non dif-
ferunt ni fi multitudine humorum tantuz. et in barulis e

cum purgatione corporis procedendum. bic autem hu-
mor qui barulos generat cum est caliditatis parue acci-
dit ex eo puritus tantum. et cuz est caliditatis magne ac-
cidit ex illo scabies. et cum est multe grositudinis et mul-
te frigiditatis ex illo accidit baruli lati. secundo expon-
tione eius in sefto epidimiarum.

E rubea est egritudo que generatur ex superfluitatib?
fluxis ad membrum compofitis ex fanguine et colera ci-
trina calidiozis caliditatis sua naturali. vel ex fanguine
calido et bulienti subtilis subftantie fluco in membris. et
sclirofis apofema durum. est egritudo generata ex bu-
moze grosio et vifcoso refudanti in membro cui accidit. et
eius species sunt ove. yna cuius non est senfus et ipfis? im-
possibilis est cura. Et alia cuius senfus est debilis et ipfis?
difficilis est sanitas: et apofema qo dicitur saneagane. et
est status ad mortem accidens: generat ex fanguine val-
de grosio in loco profundato ybi spiritus peryt. et ipfius
curatio est purgatio fanguinis pufndati in membro cuz
scarificatione profunda vel cum in loci loci vt exeat
sanguis potius qo expire ab alio apofernate est necesse,
secundo ad Blaiconem.

E cum apofema nominatuz rubea infrigidatur et indu-
ratur redit diffolutio ei? difficilis. et nominatur id rubea
dura. Et cum ipfum componitur cum apofernate molli
dicitur rubea mollis, xiiij. ingeny.

E loquutionis nostre est nomiare quodlibet apofema
qo venit ad duriciem et doloris infe ntitulatez sclirofis.
et huiusmodi apofemata omnia ynde quæz? fanantur.
yltrima ingeny.

E cum mala complectione membru ylcerat non est stabi-
lis ylcus est digestiozis difficilis ex humiditaturib? cóflu-
entibus ad ipfum multis yel acutis. et dicitur ylcus hoc
ylcus indigeftum. et cuz stabilitas est mala compleccion me-
bri ylpius et dominatur supra membrum egritudo inta-
tum ex ipfius complexione mala corzumpitur mem-
bzum nominatur ylcus hocylcus malignus. et ylcus qo-
est malignum malignitata multa et forti yle? fortfissum
appellatur. pima et quarta catagenis.

E scliroſis species ove sunt prima generatur ex flegma
te grosio et secunda generatur ex amurca et fece sanguis:
et ambo apofemata ſunt magis dura abſon. dolose. et co-
gnoſcitur fecida ſpecies per coloem sui nigrus. particu-
la ſexta de apofematibus.

E cancer est apofema qo generatur ex colera nigra. cu-
si ove ſunt ſpecies. yna generatur ex colera nigra pit-
gitua et corzofiuia in carne effusa que totam carnem que
est circa se ylcerat. et dicitur cancer ylcerolus: et alia gene
ratur ex colera nigra temperata. et cancer et fine ylkero ne
minatur. Eadem particula.

E omnium apofernatum cancozozum generatio est a
superfluitatibus melancolices et he superfluitates ad in-
ferioza corporis cum declinant et expelluntur exore ve-
narum que ſunt in ano vel exore venarum vulture viri-
tutem expulſuam naturalem que est in eis talis expul-
sio sanguinis emoroy darum purgatio nominatur. et cuz
impelluntur ad crura generantur ex eis varices. Et cuz
impelluntur ad cutem totius corporis generatur ex eis
lepza. secundo catagenis.

E loadunantur in corpoze ex corruptione multa ylecez
bumoz malus vel colera nigra vel colera sicut viride
eris que ferpit et inuadit membra circa se exiſtentia et ta-
tum ex corzodit membrum sanum positum iuxta medbæ
egrum. et bec egritudo nominatur corzodens. Particula
sexta de apofematibus.

E Corzodens dicitur ylcus qo corzodit interi? et meſera
di ylcus qo corzodit exteri? et meſera etias dicitur lana

## Particula

humida et non lana lutosa. Expōne ei in tertio humoſ.

C Idropisie carnoſa dicitur idropisie: et idropisie vreto dicitur leuocleg mantia. Et species vreto dicitur codunatio aque. quinto ſcientiarum.

C Et dixit eſſo poſſiſcua ſua iqrta aſſorifmoſ. Idropisie ti pani eſ illa quā nominat ſpocras idropè ſiccam.

C Inflatio e coadunatio flegrimat ſubtilis et egritudo no minata ganeagae e principi moſtis mébroſRADICALI P TER OFSA. Et cù hec egritudo e cù coſruptioſe oſſiuſ OF ſecuſules. pticula ſexta de apoſtematib.

C Differeria iter inflatione et apoſtema hec eec. qz cuj appōs digitu ſupra inflatione no ſe iclinat cutis et cuz pcutis au dis ſonit ſuc ſonit ſipani. et apoſtema molle cu tāgis inclinat ſe et deſcèdit vltima ingeny.

C Alopicia et tiria e egritudo vna ſed eaz noia ſut ſequa lita roe figure loci. qz of tyria egritudo capitis cui abza dunt capilli. et redit loc? tunc ſimilis tyrie a pelle ſua ex poliate. p[rimo] miermir.

C Accidit cuti capitis quedâ egritudo de genere apoſtematis i quo fiut minuta foramina humiditate ſubtili et vifcoſa plena et voca[nt] ca. et accidit cuti capitis q[ui]dam egritudo huic ſimilis cui? ſozamina ſut maſola et latoloza foraminib? tinee plena huiditate ſimili fauomellis et no minatur fauus p[rimo] miermir.

C Tinea e vlcus minuti q[ui]b accidit cuti capitis ex q[ui] ſluit fumositas no ſubtilis vt aqua.nec p[ilſa]yt mel ſluſa ab vlcere fauoso q[ui] ex flegrate falso bozacco generaſ. Par ticula ſexta de apoſtematibus.

C Larni molli q[ui] e Iguinib? ſubſaſſelis et collo cui apoſtemata accidut calida et glādes loci idurāt? et crescent hec egritudo nominat ſcroſa. Ead[em] particula.

C Duricis teſticuloſ: of bernia carnoſa ſicut huiditas aquea collecta. et pellicula iuſta teſticulos posita dicitur bernia aquoſa: ſed bernia tobalie et bernia inteſtinozum ſunt nomina inuenta a modernis medicis, ipſi enim ap[pe]pant omnia apoſtemata que ſunt iuſta teſticulos her nias. Eadem[] particula.

C Ex h[ui]ozib? generis colere citrine i capite regnātib? ge nerat angustia et p[er]miſtio méſtis: ex humo[ri]b? frigidis flegraticis accidut ſtupor et litargia. ex h[ui]ozib? medi is inter ipſos timoz ſubit? cu ſtupoze iuct? generaſ. Et h[ui]z gritoſo e pulſa permiſtio mentis.

C Eger non of habere obſtupefactione nſi q[ui] stimulatus a ſomno diſſicile cuigilaſt. Et eger cu mot ab aliquo n[ot] diſſicile excitatur a ſomno buinifmodi ſomnue longus et non obſtupeſactio appellatur. ex frigiditate cerebri ac cidunt ita duo. Expositione ei in ſecuſo aſſorifmo[rum].

C E ſrenefis frigida q[ui] et litargia generaſ ex frigiditate cu huiditate mixta cerebro domināt: et cōgelatio genera tur ex frigiditate ſiccitati mixta que i cerebro domināt et vigilia generaſ ex cerebri caliditate tantu[que] vel ex cere b[ri] caliditate cu materia iuncta. Expositione eius in ſecuſa aſſorifmo[rum].

C Et dixit in particula parua de pulſib[us]. Egritudo dicta obliuio accidit ex apoſtemate flegrmatico q[ui] in diafragmate cerebri generatur.

C Appoplexia e c[ui] ſpiri[que] aſſui currere ad caput nequit yel ex genere de egritudine apoſtematis i cerebro gene rati yel ex repleſtioe vêtriculoſ cerebri humiditate fle gmatica. et ſecuſu quâtaritæ accidêtem buic egritudini e ei? grositudo et foſtitudo. Expositione eius in ſecun do aſſorifmo[rum].

C Aliqui antiquorum inſpicientes appoplexiam e[que] egritudinem deiram demonum nominauerunt. et aliqui e[que] lunam. Lunam autem diperunt quia in circulating lune accidere consueuit. Et Plato impoſuit ipſi morbo no

men demony quia capiti accidit et manifeste nocet loco deſi. et cerebro. quarta expositionis eius i libro ptibymei

C Mania e p[er]miſtio méſtis cōtinau abq[ui]s febze. et freneſis e p[er]miſtio méſtis cōtinau cu febze. tertio expositionis eius in tertio epidimiarum.

C Melancolica egritudo melancolica et melancolica me/ melancolica nominatur. Expositionis eius in ſexto epidimiarum.

C Amißio imaginationis necatio et congelatio dicitur. Et operatio ipſa leſa mediocriter permiſtio mentis et cōgelatio dicitur. Et amißio rationis ſcientie amißio noia tur et operatio ipſa mediocriter leſa méſtis permiſtio ap p[ell]aſt. tertio morboſ? et accidentium.

C Speciè melancolie melancolice cui p[er]cipitum e[a]to maco aliqui antiquorum nominant egritudinem cutis ventris inflatiuam et aſcedente ſimiliter inflatiuam. tertio ſcientiarum.

C Egritudo quam medici nominant galeam et chede e[que] quod e[que] ap[os]tema calidum oſtum in cerebro aut in ei p[er]peliculam no accidit ſubito ſed ſuccesse: nec eſſus in h[ora] cecitatio nis febriſ. Et permiſtio méſtis que accidit in febriſ? adu rentibus. et que generantur roe aliozum mébrozum acci d ſubito et ceſſat cu egritudies ipſe ceſſant. et permiſtio mentis que ožitur ex apoſtemate dy aſfragmatis eſt p[ro]xi permiſtioni accidenti ex ſrenefi: et non ceſſat ipſa tpe status. p[rimo] ſciētiarum.

C Permiſtio mentis que accidit ex freneſi quod e[que] apo[tema] calidum oſtum in cerebro aut in ei p[er]peliculam no accidit ſubito ſed ſuccesse: nec eſſus in h[ora] cecitatio nis febriſ. Et permiſtio méſtis que accidit in febriſ? adu rentibus. et que generantur roe aliozum mébrozum acci d ſubito et ceſſat cu egritudies ipſe ceſſant. et permiſtio mentis que ožitur ex apoſtemate dy aſfragmatis eſt p[ro]xi permiſtioni accidenti ex ſrenefi: et non ceſſat ipſa tpe status. p[rimo] ſciētiarum.

C Ex multitudine humo[ri]ſis flegratici groſſi frigidi abq[ui]s putredine in cerebro generaſ species vna obſtupeſationis fine febze que necatio et cōgelatio diciſ. et ex pu[re]tredine dicti humo[ri]ſis febriſ accidit que egritudo diciſ litargia. decimotertio ingeny.

C Aqua cui in oculuſe diſſuیدit et deinde inter cristallinā ſipbac corneu adunat[que] coadunatio aque in oculo a me dicis nominatur. et iu[n]uamentozum.

C Pellicula cognita cōinunctua cum apoſtematur apo[tema]e languinco nominatur egritudo bec obtalnia q[ui] necet plurimuſ viſiui corzumpes ipſum in ſatu ſuo via ac cidentali. ſed cu in ea generatur ſoſea vel vngula viſus obſcuratur per accidens vueam concludédo. q[ui]rto morbo[rum] et accidentium.

C Lum corzoditur aliqua pars cornee et egreditur aligd tunice yuec hec egritudo dicitur acum e[que] cornee ſlue cruſtallus: et putredo cum eſt in tunica cornea nominatur ſa nies cornee. et cum corpus p[ingue] viſcoſum ožitur in co[po]re palpebze ex parte interiori talis egritudo diciſ au racus: et cum colo[rum] palpebzarum redit rubeus et p[ili] ca[du]t talis egritudo dicitur ſcabies. Et cu caro palpebz[as] ſuperioris anguli oculi amittitur lacrima nominat[que]r to miermir.

C ſiſtula que fit i angulo ſuperiori oculi e[que] egritudo q[ui] diſi ſcabies: et apparitiœs que accidut viſiui ocult groſſiſtis et duricis nominatur. p[rimo] miermir.

C Surditas e egritudo que no[que] audit yerba ſuania aliq[ui] tenus i principio et audit debiliter voc[em] foſte que egritudo i. p[ro]ceſſu lógi p[er]ts p[uen]it ad priuatione auditus. tertio miermir.

C Laro ſuperflua generaſ i naſo apoſtema dicitur fīstu la et polipus. Eadem particula.

Aigefimateria

143

C Nomen pustule cadit supra œ vlcus ortu in siphac qo
ë intus in oze cuiss calitatas è ignea: 2 ipfa multotis ge
nerat 3 ikantibè ex malo lacte.nec noiaf pustula nifi illa
que putredine caret.qo 3 fi acciderit in eo putredo aliqua
ex iuoturnitate tis hec egritudo corrodens a medicis
appellatur flexto miermir.

C Lanna pulmoïs or guttur 2 nomè gutturis è attribu
tù spàliter iliter ybi terminat nafus meri 2 guttur p
ter radicè lingue, 2 i canna pulmoïs è lacertè 2 dignosciſ
p vunulà: 2 vuula è nomè plura significas gutturis.1. par-
tes duas.prima particula Hali. de voce.

C Squinatia è aposterna qo orizì in collo cui spès tres fùt
vna fit itra collu in arcu ei? 2 è pincipium canne. 2 nibil
apostematis apparet exterius. alia fit extra 2 non sentit
eger suffocatom 2 hec è falubiozioib? alys. tertia capit
colli arcu iteri? 2 exteri? 2 peior è oib?. 2 eger sentit suffo
cationè in bac 2 in illa in qu a nibil. apostematis exterius
apparet. quarto scientiarum.

C Is spès afmatis q. lubito accidit è calida 2 pullus do
minòz afmatis calidi è sp inæcillæ. fecundo pulfuiz.

C Ostrictione spüs q. accidit aliqui sicut est illa q. accidit  
è c o d r i c t i ì è l e n s fi b i l i fi c o r t i o ì c o r t i medici de o,  
è r u c o s t u e t u d i n e n o m i n a t a f i n a t u r e c r e t i q u i n a fl at? p e  
è c t o z i s d o m i n i h u ò e g r i t u d i n i è e r e c t ? c u è e x p i r a t . è g r i t u  
d u n i n s c a è c o s t r i c t i ì c o d e s p e c t i o n : a u t e x apate è q è  
è i n illis mébris: aut ex humorbè viscosis fluxis inter pe-  
ct? et pulmonè: aut ex huoibè grossis et viscosis fluxis in  
partes cæne pulmonis. vy. miermir.

C Egritudo q. nominaf angustia spüs è egritudo à gliaf
ex hüiditabibè grossil et viscosis i cana pulmoïs inicat 2
è nomè nò cadit nifi spàlr sup egritudo inftà. eadez pri.

C Corruptio cibo p. ito 2 q. illitare extranæ nò 3 i e 2 c è nà
turalis òr mala vigetio: 2 ceflatio virtutis còtètine stòi
noiaf fastidii: cu 2 yero stomacè nò colligit cibù aliq alì nec
moc ipe 1 eo icludit còcluſiòe bona: affiduitas h rei addu
cit egritudinè q itestioz leitas appellat. iy. moz. 2 acci.

C Appetit malò cibo p. cù augef 2 d appetitè caninè: 2 h
bit cù humor malus acetosilis 2 pugitiù è in stò. Et ipsuz
corpus stomaci corruptum è corruptione multa. quarto
mozborun 2 accidentem.

C Salidiiù è qo accidit ex cibo iozidate affúpto püs vel
poftera multa qulitate multa yel qitate malà. y. scletiàtt.

C Stomacatio of ceſſatio apetitibibi abſſis stòi apate Et
ihac egritudine ſenti poſt cibù grauedo. angustia. 2 toz
tio: 2 qo nù nifi difficulter cospì tolerat. et ſimiliter stòa
catio òr qo habet cospì turbare poſt cibù 2 spàlr cù yo-
mitus pzuoucatiòc. octauro miermir.

C Egritudo dicta bolismè è sfincopis q. accidit ex frigidi-
tate magna oriz stòi domináte. i. pticula pua ò pulsibus.

C Lù opaſ tòs expulsionè rei nocie p os ad qo ſupplui
ras ipa declinat. 2 spàlr cuß h tot? stòs opaſ p os vrùtus
fiu vomiti facieis inſimul 2 ſecefu nominat 3 hec ptur-
batio vètris. ſepto mozborz 2 accidètiù.

C De oea egritudines stòi videlicet diaria ceſſatio appe-
titibibi fine apate. fastidiiù vomitit 2 bolismò sfincopis 1. 2
egritudo accidit defectioe virtutis ſenſibilis ex oze stòi
püctiòe curat 3 cu ſipticis medicinè qbè medicie calide
2 ſicce multoties comíſet. viii. miermir.

C Egritudo noiara a medicis egritudo epatica è illa cui
9
domin9vo. at 9epatic9: 2 è egritudo male còplexiòis epa-
tis abſſis apate ſicut egritudo stòi stomacatio noiaſt: cui
9
ſtòns abſſis apate 2 ifirnat: 2 h è cognitù: 2 mala 2 plexio
aliq 2 è i corpè pprio epatis: 2 aliq 2 i arterys 2 veis cir-
cùdàtbè epar: 2 aliq 2 è mala 2 còplexiò i vyus circùdàtbè
ipas arterias 2 venas. Eadem particula.

C Medici dicunt i dictis suisipleneticos i llo s quòr sple,

ni vouricies 2 lapidoſitas abſſa apoſtemate accidit 2 egri
tudo que diciſſinteria vera è vle 2 inteſtinòz. 2 hocyl
cus vel est ſine putredine vel 2 putredine. 2 cù cùpù
tredine medici de eorum conſuetudine nominat ylcus
ferpens 2 etiam corrodès quod lana humida ab eis òr 2
non lana lutoſa. 2 ix. miermir.

C Lieteria è cibi nò mutati exi? frequès 2 viaria è ege-
fiòis ienis exi? frequès. iij. expositiòis ei? pina epidi.

C Ulcera cù accidit iteſtino recto noiaſt egritudo h ofi-
ſtateria ex qua generat domino ipsi? püctura forbis. 2 od
ſideri ſurgédi ad ſellà 2 nò exi tif nifi modicu qd. 2 pmo
ergrediſſ legma 2 sanioſitas. 2 cù tis elongatà egrediſt ite
tinòz rafura. ſepto ſcientiarum.

C Lù accidit. puis inteflinis apoſtæa duz aut opilatio ex
ſece dura itin 2 patiés euomit affellationè. Egritudo h
òr yleos. 2 pauci ex bis 2 patiis 2 hæc egritudinè liberat:
2 tuc egrotant omnia iteſtina 2 stomacè: 2 nò poſſut reſi,
nere q 2 ſut i corpoziòs 2 eop èt hòra yna. 2 egritudo hec cù
è cù püctura noiaſt kieteria 2 egritudo ventris. 2 patro
nus eius òr vétroſus. vi. ſcientiarum.

C Egonès sanguinee ſunt ille que pprie ex iteſtinòz yl-
cere ſunt. vi. ſcientiarum.

C Egritudo q. nominaſt laxatio vrine òr ab aliqbè diabe-
tes 2 ab aliqbè fitis forbis. 2 domin? cui plurimè bæ ſi
tim 2 potu plurimù bibit ac migit cito quod bibit. 2DEC
egritudo orizè ex renibè 2 yefica ſicut lieteria orizè ex Sto-
macho 2 inteflinis. Eadè particula.

C Púgitiùnì cibi intrantis ſtòm qo in eo nò digeri ìmo
ab eo 2 inteflinis expellit ad exterioza egeſtio nominaf
2 parti. yi. de yicis indiuidi.

C Os matricis 2 collu ſut duo noia vniuoca q 2 caput col
li matricis qo è ante matrice in quà virga ingreditur di
citur os matricis 2 os mifcis dicitur collum matricis ex
pois euis in quinto aſſorif.

C Supfluitatu còſluètiù ad loca q ipſas recipiùt i pleu-
refi 2 tuſi alia quàtitas tràmitniſt ad vètre 2 iferiozem
2 iteſtina 2 expellit ide p eceſſus lenee opante hoc vir
2 tute expulſua cù tremòre forzi aliq remanet ibi. 2 aliq
ad exterioza curis māda. y. moz. 2 acci.

C Subſtàcia ipùi ſimilio nò corúpif p p duas cas. yna è
q 2 ipa ſubſtàcia generat spùz. ſanguinè: 2 caloè p 2 opa-
tiòes mébi cuiuſlibet corpìs ſut ficut cá ſui: 2 alia eſ t 2
imébi s ipis dicta ſubſtàcia reperitur.

C Mola òr caro q generat 1 matrice mulieris 2 eà muli
er generat abſſa figura. vltima ingeny.

C Medicine itrates iterioza corpse dicuſt a medicis me
dicine egritudinibè còpetètes. pimo miermir.

C Medicine còpetètes ſunt ille q còpetùt pluribè egritudinibè: et ſi collecte ſut ex medicinis còtraryas: nò tini 2 q 2 litate 2 virtute earum piumi gradus: ſed in virtute ſecun di quinto catagenis.

C Medicina pozofia 2 medicina rara vnù vocat: 2 è me-
dicia q cale facit capita nò iteſe: 2 deſiccat min? q 2 calefa
cit: cui 2 ſubſtàcia ſubtilis è sicut camomilla 2 vife? aperit
pozos 2 rarefacit cutè corpis. 2 iò bmòi medicine vocan 2
pozofe 2 rarefactiue: 2 Medicine yero aperitiue òr ille
q oza venarù aperiùt iſeri? 2 ſut calide 2 cù ſba groſſa yt
allea cepe abſinſtiiù 2 ſel tauri. y. medicinarum.

C Medicina lauatiua clarificatua vel mûdificatua po-
roz 2 foraminum dicitur illa que manifeſte extergiti lu-
tum quod eſt in locis pozofis 2 perfozatis. ſicut meſ. fari
na lupinozum. farina fabarum ozdei ozobi 2 aliozum de
numero granozum. Et ſimiliter omnis medicina bora-
cea ſubtilis eſt aperitiua: que multitudie 2 paucitate ta-
tum differunt inter ſe. y. medicinarum.

C Medicine calide 2 hüide corúpüt rem cui obuiat; et

## Particula

ſic dicitur medicine putrefactiue, et similiter oſes medicine
calide et ſicce cù subſtâcia grossa qb'ineſt modica pùctio
vel aduſtio modica abſo dolore dicuſi medicine putrefa-
tive q[ui] ſiſequiāt et comedut carné: et operat[ur] i ipa q[ui] ope
raſ putredo: ut ſut auripimétu. conſolidatio auris. et ver-
tes pini. et res que lupos occiduſt. v. medicinam.

C'nuces regis ſut nuces cùmunes: et nucicule ſunt aue-
lane que alio nomine bunduche appellan[que]. Et ſaginā an
tiqui nominant ſchielé: et milium est ſpecies ſagine. *Par-
ticula ſexta de bonitate chimi.*

C differut graſſities et ſepu bumiditate et ſiccatiune graſſities eſt humida plurimù vt oleu quod eſt ingroſſa tum et deſſecutum ratione vetuſtatis ſue et ſepum eſt ſic- cum plurimù, et ideo cum liquefaci ſepu et dimittis ipm congelatur ſtatim. tertio ciborum.

C Lac q[ui] aceſit t[em]p[er]moza poſt ſubtractione butiri ſui
d[ur] lac acre: et ſua cocta plurimù dicuſt oua dura: et q[ui] non
ſunt bene cocta ſua mollia nùcupat[ur]: et q[ui] ſut modicu co-
ta ad igne tinu[m]o caleſacta dicuſt oua ſozbilia. iuy. ciboz.

C Aqua mellis. et dromæ: et porus eius bonus est et yti.
lis: ſicut porus vini albi: cuius ſubſtantia eſt ſubtilis ſimi-
lis aque. tertio ciborum.

C Nomina lactis. Illud lac q[ui] motu habuit intra vias et ab eo buti[que] ſextractu e[rum]chit. d[ur] et et alio nomine duc. et illud accepru et ebulitù donec igras[at]: modico ſa- l[ui]s in co appoſito abſo[que] eius appoſitiòſe ad ſolé d[ur] far. Et accepru et dimiſu ad ſolé quouſo[que] creſcit ipſi[que] acſotitas

d[ur] maſſe: Et ipſi coagulatu vel per coagula ſibi appoſi-
ta: vel p[er] dimiſionem et ſui dieb[que] alibus quouſo[que] coagule
tur nominatur Raibù. Et arabes cum lac eſt groſſu no
minat[ur] illud raibù: et nomine alio meſache. Et ſi dimitta[que]
eſoq acſotitas ſui creſcat appellatur chareſus. Et cu-
bullitum eſt me ſache intantù q[ui] acſicatur et igras[atur]
nominatur recocta. Sumpta ſunt hec nomina ex electi
one quam fecit rafis ad filium telmitti.

C Iſſo q[ui] emuſi[que] ab alii pr[ato] alib[que] dieb[que] poſt partu
d[ur] lac. et cu partes pinguoſe aque caſei ſepate p[er] ebullitio
né coadunat[ur]. et d[ur] l[ui]r ſeu zubdu[que]. Et zubdu ſale ſibi appoſi
to. et bullitù intatù q[ui] aq[uo]ſitas ſui deſiciat nominat[ur] bu-
tirum. Sumpta ſunt ex electione eadem.

C Antiqui nominat[ur] mutatione ſubſtâcie mâm ſp[em] n[ò]
ſibi similè corruptione: ſicut è mutatio vini q[ui] muta[ſt] et
redit acetum et ſicut è corRUptio q[ui] accidit plurib[que] trabib[que]
cù corúpunt[que] redeut[que] ſicut puluis et cinis. et medici et ma-
ior[que] pars vulgi dicuſt corRUptione r[é] p[er]mutat[que] et corRUptas
ſui ſubſtâcia cù ſetrozé: et non accidit nifi ſubſtātus que
inclinate ſunt poti[que] ad irrorad[ur] et bumectad[ur]. ſecundo
expositionis Hal. ſupra libzu ptimei.

C Explicit particula. xxiiy.

C Incipit particula, xxiii. cōtinēs apboſi[mos dep[é]den-
tes a miraculis repertis in libris medicoz.

It moyſes.

Johaniti' trāſtulit libzu
Jpocratis de dolobus
mulie[que]. et e[rum] ſupſouit Halien'. i quo libzo plu-
ro iueni ſupflua q[ui] ſcripſit ali[que] a iohanitio. et e[rum]
poſuit ali[que] Hal. et ſut mirabilia. e[rum] q[ui] yn[ut]
dixit porbiri. ſupra terras Sicilie accidit eclipsis ſo-
lis magn? et illo án[que] mulieres terrar[que] regionis ipſi' filios
òſornes habétes ouo capita generarùt. Et accidit q[ui]b[us]
daz mulierib' emiſſio meſtrui cù vomitu per os ſuum.

C Et de illis ſupr[ato]fluis et m[atri]x mittebat ſanguiné mé-
ſtruum ad ſubtilès venas oris que aporiebantur. et hoc
loco meſtrui ſuccedebat.

C Dixit Halien? in yltima nominu[m] medicinaliu[m]. d[apis] in
loco illo augmétan[que] non minus terre nascétie. et res nutri
tur ſine dubio cum augetur.

C Hal. inquiſuit egru cui crifis non accidit qua ei promi
ſit et iueni[que] domi egroti frigidâ et caleſi[que] ipſi? aere
igne crifis patièti accidit per ſudorè. *Particula ſexta de
examinatione mediici.*

C Incíco apſostematico orto in pectoze cuiusſa[da] pueri quod
ad ſanié venerat os vn[ui] pectoris eſt repertu putridum:
quo a loco ſextracto cor diſcooptum è et ſensu ſe maniſe
ſtavit: et poſtmodu[m] puer ſanat[que] eſt ſanitate completa pe-
toze solidato. ſeptimo magne anathomie.

C Audí mirabile magnú et eſt. vidí quendá virum cuius
vn[que] ventriculó[que] cereb[que] p[oz]fat[que] ſuit: quem dominus eri
puit poſtmodu[m] et ſanavit. et ſi yna hóza ambo ventriculi
po[er] re cereb[que] eius perſo[ati] ſuſſent non viſſet puncto
vno.octauo inuamentozum.

C Ratio hec incitaui me miu[nere arterias. ini[nctu[m] fu-
it mibi per ſomniu[m] q[ui] apparuí tibi mibi ouab[que] vicib[que] vt flo-
botomar[é] mibi arteriá man[que] deſtre poſita iter policem
et idicé: qua cù feci et dimiſi ſanguiné cùrrere intantú q[ui]
q[ui]p[ote] ſanguis ceſſauit p[ut] m[á]datu[que] e[m] mibi i ſomnis inſue
ni ſanguiné ipr[ato] min[que] libra yna. Et doló[que] a prieriá diu-
turnus mibi in loco vybi epar diafragmati ungí[que] p[ro] flobo
tomiá ipſa[que] ceſſauit. particula ſexta de flobotomia.

C Quodda q[or]po[que] excentiui cù vria ſimiliu[m] capillis ſur-
catis q[ui]q[ui] longi[que] palmo yno generat ex hózeo groſso vi-
sco coſalecto q[ui] ſiccato i venis quéadmodu[m] ſunt vener
nominate cuillues generate in tibyus aliquo[que] hominu[m] yene
ter[ar] teheme. āgru iba[que] e[de] genere ſbe nerui: et e[ſo]ma ca-
r[ui] ſimiliu[m] ſorme lúbicoz[que] generatoz[que] i větre et colo[que] ipſa
riu e[ſi] ſimiliu[m] colozi[que] ip[oz]u. vi. ſcientiam.

C Eſt ſpecies alia purgationis p[eter] purgationes que vi-
cte ſunt: et hec purgatio n[ò] accidit nifi raro. et n[ò] vidi-
mus quoddam apſotema q[ui] pulmoni accidit p[er] virgas
p[urgari]: et quodda apſotema quod accidit p[ecto]ri per ſe-
ceſu[m] p[urgari]. ſexto ſcientiarum.

C Quida q[or] poſtabat e[par] po[c]inu[m] ó villa yna ad aliá ne-
ceſitate vrgêre ipſu poſuit e[par] ſupra berbá q[ui]ndá et iuit
ad emittédu[m] fecé: et reuerſus iuenit e[par] ſupra berbá i ſa-
nié diſſolunt. Et accepi[que] e[par] berba ipſa q[ui] dabat e[que] ad bibé-
dú hóib[que] et bibétese adeo soluebá[que] ipſa[que] moziebá[que]
et multos iterſecit cù ca: q[ui] cù ad notitiá regis puicie p[ue]
niſſet cepit e[ui] re[x]: et ſupplici[que] magnis tradidit ipſu vt re-
tuelaret quis docuit e[ui] berbá ipſam: et ſi quos ipſe docue
rit e[ca]: manifeſtaret. Et r[ui]ſo accepcio ab eo q[ui] nullus e[ui]
docuſſet: nec ipſe alios edocuerit berbá p[rez]dictam: et re-
citante ſicut accidit ſibi ab epate po[c]cino: et vicente ét q[ui]
de berba ipſa eſt copia: et ybíb[que] locozúz ozitúr: mandauit
re[x] velari ſibi oculos: et ſecit ipſuſ furca ſuſp[é]di par. vi.
de medicinis ſolubilibus.

C Cum aperiuntur ubeleti in eis iueniuntur ſpecies vii-
uerſe: qua[que] ali[q]e e[ſi] ſimiliu[m] luto. v[r]ine. aſſellationi. melli.
mucilagini. lapidi. yngule. et carni. et iueniu[m] etiam i eis
animalia ſimilia animalib[que] ex putredine generatis. *Par-
ticula ſexta de apſostematibus.*

C Quí[n]s ſuít a capite ſupſufluitas q[ui]dá i plon[é] e[ſ] ex pulmó[e]
i teſticulos r[ó]e societati. n[à]liq[ue] e[ſ] itér ilſta p[ectoris] e[ſ] in
ſtra generatiòis. Expoſitiòſe ei[que] in prima epidimiarum.

C Halien? in quarto expositiòis ſue ſupra ſecu[m]d epidi-
miarú dixit. Ságuis q[ui] e[ſ] venis fluxit ad cuté mutat co-
lo[ze] loci ſicut è colo[que] melógiane.

C ſili'rodoan euiglauit ſupra verba ipſi' l[oci] dicés ſigni
ſicat p[er] vba q[ui] bcc[que] Hal. cognouit mológián[que] et n[ò] noiaut
e[ca] alibi. Et dixit M[oy]ſes. ego credo veritate: e[ſ] Halie-
nus n[ò] vidit e[ca]. et ideo n[ò] ſecit de e[ca] métióne q[ui] forte n[ò]
noiaut colo[que] duos. n[à]grú[que] et rube[ri] po[er] quib[que] expoſ-
to[que] expoſuit melongianam.

C S[lob]otomia et ſi n[ò] ſerat quádo[que] domino tremóis

Aigefimaquarta

144

dono y dropisfis et bis similibus et cſserat eis quâdoq. vtilis tamè eſt illi cui specialiter incipit egritudo ex concluſione e ſanguinis conſuetti exire ore oze venan que ſunt in anno, et cui egritudo incipit ex concluſione ſanguinis meſtrui aliqua ratiocb cuius multitudinè dubitaſt ne caſlor nàlis extinguaf:quarto expositionis i. y. epidimiaz.

Sunt corpa de bilia q. ſanguinè multibabét, et corpoza groſſa et piquia q. ſanguinè modicubabét. Et dixit Halie, fuit quedâ mulier cui retêtus è ſanguis menſtruò p[ro]cto meſles q. ocuenit ad magnâ extenuationè: cuiq[ui] venas vides repletas ſub nigro coloze flobotomait ca. et extra xit die p[ro]mo libzà vnam: et medià ſaguis nigri ſent è p[ro]tis liquidâ: et die z[ui]lib. et die tertio vncias. y[ui]q. ſanata ſu it reductq[ui] corpè et ad ſuſ statu[n] n[æ]ſe tpe bruci:tertio expositiòs eius in ſexto epidimiarum.

C p[ro]eúx c[ui] p[ro]mo ſp[ra]matizat p[ra]crutare qu[em] fi u[n]enis bère t[est]iculat[us] de extru maiòze ſinifter: scias q[ui] generat mafculos: et ſi ſinifteru maiòze de tertu generat feminas. et idem intelligas de statu mâmilla[que] p[uel]le c[ui] p[ro]mo incipit ſpermatisare,quarto expositionis ei in ſexto epidimiaz.

Scurit u[n]ſus ſingultus ſternaturit et ſilia ſiſent cum h[uius] bo[rum] c[ui] b[us] e tolerat et abſtinet ſe ab bis et m[ar]ſe c[ui] parua et d[omi]lia ſunt illa pr[ima] expositionis humo[rum].

Cultu eius qui nullo tpe vidit obtaſmià c[ui] p[ro]mo inſp[itu]cit ea b[um]iditate reple[n]t: et c[ui] p[ro]longatur in inſpectio/ne iſp[u]s accidit eis obtaſmià. Et ſimiliter q[ui] vidit aliquem migere egere os ab ſalas eleuare et b[iniu]ſmo[n] res puocat i[ps] ſile opari. Par: vi. d[omi]tib[us] ineuittabilibus:

Cuidà fedédo dozmiu: et q[ui]dà dozmiu[tab]ulado: et au[n]dius hoc n[ò]s credebà quouq[ui] m[ibi] abulatì accit dozmi o p[er]ſeu m[ili]ariu fere i[que] dozmiro[i]viuſo è m[ibi] b[ère] ſomnù: nec euigilaui me n[ifi] poſtq[ui] allidi pedè meuſ ad petra: ſecundo motu[m] lacertozum.

Cuidà c[ui] eſſet in ciuitate rome amſià r[oe] die. x[ui] credebat e[em] in ciuitate atbenièſt. et c[ui] i[rabat] balneu credebat e[em] in itingre et i[re] ad ciuitatè atbenièſt: et n[ò]s erat alieus n[us] dictis yel factis ſuis aliter. Et p[os]t decimùtertiu o[d]ez ſupu[n]ciènèſi fibi forzi ſupu[ra] ſanguinis et ſudoſo ſanat è ſt[em]ſubito è reſtitut[em] ſanitati aliciu q[ui] fibi acciderat minime recordatus eſt. ſecundo motu[m] lacertozum.

Cuidà ſeru[que] ſurore plen[que] appoſuit corp[us] ſupu[ra] ter r[am]z et retinès ſpiritu[m] ſui palpitau[n] poſtmodu[m] et mo[ſtu]s è. Et dixit qu[ida] fuit qui non loquiut è p[er] annu yn[ui] tam plius et hoc voluntarie fecit. ſecundo motu[m] lacertozum.

A multiere qu[ida] habéſe i[vo] t[er]ro aliquà qu[at]itati[que] m[ili]rui p[ro]mo e[pr]ut ſanguis deide ſanies ſubtilis et putrida: et c[ui] p[er]ceſſe i[ne] tpe c[oo]cept[em] paſſa è aboſu[m]: et poſte[as] die quoli[er] e[pr]ut e[pr]ab ab e[sa] aligd ſecuſidine q[ui] erat i[re] p[ut]refacta. et i[ne] fine c[ui] e[pr]ut q[ui] remanſerat ex ſecuſina crediderùt obſterrices et o[es] q[ui] aderat ibi ex medicis p[er]t me c[ui] mulier m[uli]cificata è e[et]mudificatiò[e] c[leta]m: c[ui] ex[pr]gui pulſus è i[ſp[er]i p[er]pulſu ip[ſui] i[mat]rice aligd remanſſiſe c[ui] e[pr]ut: è neceſſari è erat ad m[ud]ificatione c[or]poris mulieris. q[ui] manifestau[m] mulieri p[ic]diecte et marito ſuo. Et c[ui] ip[ſa] ad di[ez] decimù ſeuſt u[de] a b[os]u[m] p[uen]t paſſa è aboſu[m] ſe è alteri[que] p[ut]refacti. Particula ſexta è d[omi]atiò[e] medici.

Cuidà mulieri accit egritudo ſto[d]i ſoſtis et i[n]t[ui] q[ui] appeti è c[ib]oſu[que] c[es]ſauiut et deuenit p[pe] mo[ſt]e pp[ui] ſub d[eb]ilitate[em] forſte ex modica cibi aſſu[pi]tioè; et e[sa] medicati ſut medici i[pat]ioib[em] medicine e[pr]uti nec curarùt e[sa] è e[go] p[er]cepi eſt dem yt abſinthe ſirupu[m] d[are]t fibi que stati q[ui] ip[ſui] firu[m] p[u] bibit forſtificat è ſt]omach[em] ei[re] et cib[ui] p[etyt] ip[ſa] bo[ra]. Particula ſexta de tyriaca de aſceſt.

C ſupra apoſte cauiſda p[uer]i cui[am]ptione p[u]er deſide rabat: q[ui] et illo erat ytilitas: ex tyriaca de aligd ſuit poſitiu ta[que] ynguètù q[ui] p[en]ctrauit cutè loci c[iti]p[en]etratiò[e] fer

ri. et q[ui] c[ui]ſu[m] erat i[eo] putredis t[uc] exinit. Eadez p[ic]tula. C[ict]uè è d[omi] regina Egypti q[ui] ip[er]ſecit p[er]ſiſa p[er] appoſitōnè man[que] ſupu[ra] tyrià q[ui] ip[ſa] bo[ra] appoſtio[s] mo[ſtu]ta è: et hoc volútarie fecit. q[ui] ex q[ui] habéſer regnem ei[que] m[ul]taei è regni terras ceperat nitebaf[que] capere è p[of]sina. Et dixit Halien[que], e[go] vidi b[ac] tyrià i[Alex]adria q[ui] it[er]ſu ci feci fine mo[ſa]: q[ui] iſſutitiar[em] c[ui] d[an]abat magnatem ali[que] ed morțe afferebaf[que] ip[ſa] tyrià et p[cr]u[b]a[ſt vt morde ret p[ect]us damnati qui statim q[ui] mo[ſtu]s erat moriebat. Eadem particula.

C p[er] qu[ed]a ex antig[em] ſciui q[ui] cupiès generare fili[m] for[mo]ſu fecit depingi i[par]iete camere figu[r]a p[uer]i for[mo]ſp[u]zout meli[que] p[ing]i poterat: c[ui] m[áda]ut er y[po]zì ſe vt co[te] c[ui] ip[ſo] c[ui] e[sa] p[is]p[icer]et i[fig]ura ip[ſa] n[æ]c d[u]nneretet oculos ſuos ad alias partes aliquo m[ò]quod faciès habu[n]t fili[m] for[mo]ſu qu[ed]a ſicut erat figura illa qui ſuo n[ò] erat ſimilis genito[ri]. Eadem particula.

C Tyria c[ui] p[an]e comedit panis claudit vias d[é]tiu[m] ſu[oz]adeo q[ui] n[ò]t p[ro]mòdere nec nocere: et q[ui] nec fraudè, et i[ge]t u[s] e[sa] tyrias venat[iu[m] e[il] poſt viq[ui] admira[ſt]. eadez p[ic]tula.

C p[el]te accidète femel i[ter]tilis erby[op]z q[ui] ſupu[ras] gre co[sp]tig[éte ig[é]iau ſit e[yp]rocas ſi]uare habitatiò[j]es terre ſue i[col]uſes c[peſte] ip[ſa] et p[ec]pit ip[ſis] habitato[ib]ù vt ignè imitterèt c[irc]ui]cira terrà ip[ſa] p[er] m[ilt]is lignis è q[ui] flozib[que] et fròd[ar]bo[sp] fragratiu[m]: p[ec]pit et eis vt ſupu[ra] carbones p[ò]rèt ed m[ilt]as p[é]ſes aromatiu[m] et oleo[que] aromati. et B faciè[s] ſut a p[el]te q[ui] erat illiuq[em] prima liberati. Eadez p[ic]tula.

C Unu[em] ex mirabilib[que] q[ui] n[ò] i[al]ib[em] opat[em] è hoc vr[ia] femi na generat alia i[qu]o n[ò] apparet alij[que] figura méb[or]q[ui] alia[s]. et c[ui] il[lo]t] generat i[que] t[in] lingit ill[que] i[que] lingua i[que] q[ui] ip[ſui] us aliaſis ſut méb[ra] oia manifesta. eadez particula.

C alia]a feminina i[ſic]iſt[em] ſubtractis t[est]iculatis ſuis n[ò] ap[pet]ut coitui nec pati[ſ]u[m] maſculis in ſe coitui exerctu[m]. q[ui] v[ir]t]em] feminina p[eryt] i[ll]ſis. Et i[ter] terra atbenièſt n[ò] t[er]ris alu[m] ſubtractis t[est]ib[em] ſeminis po[ſ]co[sp] q[ui] corpa im p[igu]a[ſt. et ip[ſa] caro sap[or]ioſi[que] redit oi carne po[ſ]cina ſe minina. femie[que] atq[ui] i[ca]tratiò[e] ſui a[peri]ède ſut i[py]ocu[m] drys ouo[que] ca[tr]atio ip[ſa] è c[ui] timore facièda. Prima particula Hali[que] p[er]ſperate.

C Mulier ſpermatizat coiunctione ſui ad viru[m] et i[son]ntviq[ui] ſicut vir ſpermatizat. loco p[real]egato.

C Halien[em] i[vl]tia p[ic]tula scia[que] ond[it] q[ui] m[ili]er i[act]iove ye n[erea] plurimù[m] delecta[ſ] p[ill]a[que] remaſit vidua tpe l[ogo].

C h[á]des c[or]pus nutriunt ſicut p[lu]ra ſeminum et grano rum quibus fit panis: et alioq[ui] po[ſ]boes tantú[m] glandib[que] cibantur. particula ſexta de c[ib]is.

Cuidà qu[ed]e agnoui accidit ex comeſtione multa fungo r[u] n[ò]s bene d[oc]to[sp] ſenſu anguſtie oris ſt]omaci graue dinis et ſtrictionis: et deinde ſincopis et ſudo[ſ] frigidus. et poſt penas multas ip[ſa] ſum[é]s rea diuideſtés h[u]o[ez]es groſ fos ſicut è ſecanitabi[n] c[ui] a[ſ] d[oc]to[ci]o[s] radic[i] diu]reticar[em] ſanat è et a[m]o[ſte] liberat. ſecundo c[ibo]zum.

C N[ou]i quendà iſat[é] c[ui] p[rim]o nutri[em] mo[ſtu]a è c[um] alia que habebat malos bumores i[cor]pe ex malis c[ib]is gb[que] c[ib]ata fuerat r[oe] famis que accidit hominib[que] terre ſue ad nutrièd[u] ſuſcepit: et ex malo nutrimento q[ui] ofans ſuſcepit a nutrice ſecunda corp[us] ſiu[m] è repleſt ſu]l]cerib[em]. et ſimiliter corp[us] ip[ſi] nutricis repleſt è ylcerib[em]. ſimuli b[que] ylcerib[em] inſantis p[rez]icidi. tertio c[ibo]zum.

C et facta ſut i[te]ſtinis duo ſi facià et ambo ſunt ſimilia adiuuàtia virtutè ex p[er]ſuilaq[ui] q[em] p[el]te expeſlit. et vid[em] m[ò] p[e]ſe q[ui]u]plurimos ho[ez]es qu[em] magna ps inteſtino[ſ] putrefacta è i[t]ui q[ui] y[ph]aciteri[em] y[ph]acib[em] i[te]ſtinòz am[ſi] ſu[m] è q[ui] ad ſanitate è redierùt et v[ix]erùt. Et ſi non ſuſiſt[em] i[te]ſtinu[m] habuit alio[ſ] y[ph]ac abſo[ſ] illo q[ui] p[et]refactu[m] exi[t] tit nunqu[à] y[xiſſ]et. quarto iuua[ment]orum.

Particula

Culidi quodā mirabile qo nullus vidit et est hoc. qnias
vni pucro accidit pcuſio ex capite cuiuſdam ferri subſi-
lis iurtra pupillā oculi: et exuit et fluxit a foamine humi-
ditas aquea et diminuta est pupilla ipsa et tunica tota co-
nea est coartata qui puer cum curatus fuit vidit bene p
eo q illa huiditas que fluxit subito coadunata e ſuccedi-
tu. quarto mozbozu et accidentu.

C. Quidas quę ſcozpio pupugit dicebat ſe a niue et glacie
eſſe p[]cuſuſ cuius coſpus totu erat fridum et a ſudoque
fri gido occupatum, et curatus cum medicinis quibus p[]uſtis
a ſcozione curantur poſt penam magnam exſtitit ſeriba
tus. tertio ſcientiarum.

C[]dicim? b[]ic egritudines quas vidimus raro: et ſunt he.
Quidā vir ruffie? subito expuit ſani ſubtilē: et die quoli
bet ſemp expuebat ex h[]uor illo: et poſte a vltio expuit pu
tredine? et poſt m[]eſes aliquos expuit modicus ſanguis: et
poſt coſpus eius incep[]t aliquari et tandem debilitate v[
]utis eius moſtuus est. quarto ſcientiarum.

C[]bit N[]oyſes. ego vidi quendā t[]uſticiétē et emittet[]e par-
tem pulmonis qui p[]ut re factus est. Et vidi qu[]edā aliuſ
g longo tépoze t[]uſticiēs expuit modiciu quid: poſt moſtuus
epuſt ſimile grandinibus paruis: et non ceſſauit ſic ſpuere
donec vizit. quarto ſcientiarum.

C[]tetigi arterias cuiuſdam cu. ſemel obuiu[n]i in arte me-
dicine cogniti et inueni in ipo o[]em ſp[]em motuus inequa-
lem ſinc feb[]ze: g nibil mali in ſpiritu suo ſentiebat: et vi[
]ci ei video h[]an inequalitatem eſſe ex angultia et coa-
tione venarum pulmonis vel humo[]ibus groſſis et viſco-
ſis: vel apoſtemate generato: et indigeto opila[]tib[]uſas.
Qui respondit mibi ſi hoc eſſet ipſum habet ſtati alina-
tis in ſpiritu opo[]teret. Et ego ei vi[]ci q[]u status alinatis e[]
cum coadunatur humo[]z groſſis et viſoſis in partib[]ca-
ne pulmonie et non coadunatur in arteriis. q[]uato ſciarua[]s.

C[]emilio vrine que d[]iciet diab[]erbes et ſitis forſtis e[]
egri-
tudo que n[]o inueniſt niſi raro et ipſam non vidi t[]e viti
mec neſi tantum. hec verba ſunt Halieni proſopia.

C[]bit N[]oyſes. ego n[]o vidi h[]an egritudine aliquo tépo-
re in terris occidentis nec aliq[]es ex docto[]ribus meis mi-
bi fecit mentione de ipsa. S[]h[]ic i terris Egypti vidi do-
minos huus egritudinis in viginti ànis ſere viros viſi-
ti et tres mulieres et iuitani me ad vidend[]u hoc. q[]u[]h[]e egri-
tudo raro accidit in terris frigidis. et ſepe ſit in terris cali
dis. Et cum hoc eſt cal[]o magnus domi[]nās ſupra renes:
sicut apparet ex verbis Halieni in ſexto ſciap[]a.

C[]n in eate ſenili vidi ſepe motu[]i arteriā geficere et ceſſa-
re. et poſt modi[]n ea[]z virtutem recipere viuere et a mo[]bo
ad ſalutem redire. xiiij. pulſus.

C[]duismodi negociuſ z ſibi ſimile edocet vn[]u[m]emq
q[] in nullo cui obuiat aliuſ vobeat fidem dare. z eſt.
Ego Halienus circuiens cuiritate[]s vidi quadam vice
y[]irum quendam in apotbeca vna ſtantem ante duos
medicos inuitantem illos ad emptione mellis y[]ſas q[]
manibus ſuis tenebat: inſuper z v[]ātem eis licentiam de
melle ipſo guſtando ad ſciéd[]u bonitatem ipſius. et cu gu
starent mel ceperunt cu. viro ipſo o[] precio mellis tracta-
tem nec ad emptione mellis cu o[] peruenire potuerunt i
mo receſſit dictus vir. et poſt laſi[]u3 temporis parui mo[]
tui ſunt ipſi medici duo.

C[]aro po[]cina est ſimilis carni humane: et ego vidi ſepe
pd[]ito[]zes ſercula operat[]es v[]e[]deſ carnes humanas poſt-
q[]s ſuffrite erant p[]ro carni[]b[] po[]ciniſ. Et gd[]a ex verl
bo- minibus d[]ixit mihi q[]u ipſi comedentes in quibuſda[]z ſun
dicis comedrunt carnes ſimiles carni[]bus po[]ciniſ. et in
ter oſſa carni[]tu inucnerunt digitu[]n v[]u, et re[]x poſt q[]u[]nouit
g[]p[]ito[]zes p[]re dicti homines iugulabant et coquinabat
carnes ipſo[]r um inter fecit illos. decimo medicin[]a[]z.

C[]bit N[]oyſes. in ſuma medicinall[]i lib[]ro[]z n[]u[n]e in[]ne[]to-
rum e[]g[]da liber intritularus liber Hal. et bic liber phibet
sepulturā hominu[m] ante boras vigintiqtu[]z. et bic libri
trastulit patriarcha libri reſ n[]o e[]cauſopa niſi e[]
n[]o eſt exercitatur i verbis galieni. et ſicut mibi videtur
ipſum copilauit gda[]z medicus grecus cui[]n nomen erat
galienus q[]ui ſuit poſt Halienus princip[]es: cui libri ſunt
nori: et cum peruenit bic liber ad manuſ patriarce trastu
lit ipſum de greco ad linguam arabica credens eum eſſe
Halie. cogniti pe q[]u erat abbreuatiu[n]is nim[]i ſicut ſunt
gradus Joa[]nicy in libri quos p[]uxit. Et in ſumma qa[
que c[]otiner dictus liber ſunt medicinialia vidi dicentes
eſſe apobt[]ifmos mirabiles qui c[]otinétur in illo.

C[]d[]igit in illo lib[]ro accit ho[n]ini suffocatio q[]uorat diebus
ſex. et die ſeptimo non cognoſcit nec comedit nec bibit et
reddun[]k e[]nuſ arterie dure motu[]ſpiru[n]t n[]o ablato. et poſt
hoc d[]ixit ſpecies medication[]is appopletico[]zum.

C[]et d[]ixit in illo. aug[]eta[]t colera nigra in corde z igroſ[
]satur ſanguis: et mitt[]e ſpiritus in venas quouſis recedit
vitā: et accidit bui[]s disclo[]zatio toti[]q[]u[]s c[]i[]nificatur
reſſuſe vīte. ſed ſtatius pillo[]z e[]ſiſſe[]tium ſupra d[]igitos
manus est ſicut ſtatus ho[]zipilato[]z quo[]z p[]ili ſut e[]creci.
et cu[]z hoc significatur q[]ui viuſt: et non cum alio.

C[]et d[]ixit in eod[]e lib[]ro accit replectio q[]ui amit[]e p[]luis
totius co[]poris et non mouetur cor et inuenitur ille ſicut
mo[]tuus. ſed loca venar[]us magn[]a[]s inueniutur roſtuda
plena: et eſt ipſe figure pulchra et tactuali calidi. et cum ip[]
[]ciſis bui[]s quac[]uān[]c[]a venā vides toztu[]ſam vel non to[
]tuo[]ſam rotundam p[]ropera te ad aperiendum ipſam in
longum: et d[]imitte s[]anginem fluere ex vena. et ipsa h[]ora
viuſicatur egrotans.

C[]et d[]ixit in eod[]e lib[]ro: accidit ex caſu a loco alto vel
camo[]re magno v[]l moſtrato[]e lóga ſub aq[]ui fincops aliciu[n]
quadraginta octo h[]or[]i: et e[]sicut mo[]tuus: in cuius facie
ſurgit puluiſ z viriditas: et y[]ngues eius ſunt virides. po-
ſte d[]ixit ibi ſigna q[]ubus oſteditur q[]ui viuſt, et curationem
eiuſ ſin ſi am[]inionem d[]edit.

C[]et a[]it i eodem lib[]ro. q[]u e[]pe liuſit mo[]tuum qui mo[]tuus
est ab[]ſp[]e feb[]ze: et ab[]ſe egritudine c[]ōntuina ante ſeptuag[]
taduas boras poſt mo[]tem ipſius ipſe i[]ter fecit e[]u, qua
forte e[]pe liuſit e[]m viuuiu. et poſteca öd[]it ibi ſigna quib[]
cognoſciſ q[]ui viuuiu: et curatio viu[i]i eſt ex ip[]ſus.

C[]et d[]ix[]t in eod[]e lib[]ro. Qui omiſit com[]eſtioniem panis
p[]lógiu[m] tépus et poſtmodum panem comedit ſubito. v[]
q[]ui omiſit viu[m] venere[m]o longo tépoze: et poſteca redit ad
ipſum: vel qui mo[]tatus est diu in cripta obſcura: et poſteca
exy[]t ad lucem ſolis ſubito accidit e[]ſtatus ſimilis mo[]
tu o[] mo[]t[]i certe. et poſt h[]o[n]iait ſigna et curat[]iſes e[]pi.

C[]et d[]ixit in eod[]e lib[]ro. accidit ex poti[]e venenofa pu-
ctione aſialium venenoſo[]r um: vel bibitione re[]x domi-
tantiu[n]i ſtatus ſimilis mo[]tuo. et ſimiliter accidit ex p[]luri-
mo v[]u com[]eſtioniſis z bibitionis rerum humida[]z et doz-
mitione poſtmodu[]z i latere ſinſtro gravitas ſonini et vi
detur mo[]tuus. et poſteca d[]ixit ſigna et curam.

C[]aliensu[n] c[]ui no[]iau[n]it medi[]co[]p[]e inſpi[]etiā tépo[]ze ſui qui
bus n[]o resp[]o debat nec eos docebat cu. ſu[n]ieub[]at ſimul
in loco egrotantiu[n]i pro eo q[]ui facti erat magni et aug[]eta[]t
si ſupra rem n[]o ſanam d[]ixit verba hec. medici z p[]bilofo
p[]hi cum acre aug[]eta[]tati non ſunt p[]arati ad disciplina[]z
ſicut parati fueru[n]t ad disciplinā moy[]ſis z e[]brifti ſocy p[
]dicto[]zum. decimo motio[]tio megapu[]ſuus.

C[]bit N[]oyſes. dem[]o[]ſtratu[n] e[]tibi dem[]o[]ſtrati[]o[]re recta q[]
verba chriſtiana apparueru[n]t et manifesta ſunt et diffu-
sa ante Halienu[n]i, veru[]tamè non applicuerunt ad o[]eſ ter
s[]ca g[]reco[n]i generaliter tépoze galieni.

C[]ncis[]io p[]ſunda cu. cadit i p[]anni e[]pati p[]oſte[]t curari.

Aigefimaquinta

145

sikr incisso aliciuus pénaz ipfusii pót curari, z yidi collu
vesicu curari ex incisioe facta in eo p extractione calculi,
zr collu vesice è carneu, z hec oia raro accidet, z vicerut
alig cp inciso cadés in stò pót curari, z yidi quédá in cuius
cerebzo accit inciso magnæ z pofunda qui curatus fuit, z
boc est ex bis que valde raro contingunt. Expositòc ei in
fecundo afforzirosum.

Chal. in pima pticula supra opinionè ypocratis et platonis
dixit, qdá vice in boza anothomie qr. qz oalialis resultabat
a digitis eoq g tenebat ipz pcepi cuidá q ante me erat vt
cq tenaculis tenebit, z nò amisit aial tere retétiòis cor-
dis sui aligd senfus vel motus volutary, z clamabat, am-
bulabat, et expirabat, nifi motum arteriarum.

Ch. dixit etia, quadà vice p extractione ofiù fractoù capi-
tis necessario suppoſui illis offib saluatiòis via instrumè-
tu saluatozii pellicule cerebri noiatù, z fi cui inſtro ipſe pa
ru magis ipzefioni z retétiòi cerebri adiuſſiles amſiſſet
patiés tuc senſuz z omnem voluntariù motum.

Chal. ait in tertia pticula supra opinionè ypocratis p pla-
tonie In theutonicis, ethypibus, z barbaris, ira è forzitù
ròe; z in paruulis noſtris populi greci z in illis q abſiq do-
trina ſunt et ſine cuillitate ſir inuenitur.

Chal. ait in vltima pticula ſeftque supra opinionè ypocrati-
tis et platonis: boies tpe ipſoz puniebanz pena mébrozus
corpozis cui gbus homo fuerat illicita operatus, g ascède-
bat supra domus eus carificabant pedes ſui z ſuftigabanz, z
ſimile ſiebat de manib furis, z eodè modo q comèdebat
plurimù stòus z venter eius eus carificabatur z ſuftigabanz,
Et ſimile ſiebat de lingua eius q erat maliloo, z docto-
gdà dixit q amasiá ſua nàifeaut ex qua accepit iniquù
comerciuſ miluus comèdebat epar eius, quia epar locus
est et initium deſideriu.

Chali. in quarta expositiòis libzi ptimei dixit, vidi plures
hominæ: corpuz quòz forte erat nàlieter z aia debilis mo
dicu motus z pedit: gbus egritudines de generè stopfus ac
cidere. Apoplecia paralifis, z epilepsia. Et mulierib illis
ſimilib accidit matricis ſuffocatio, z poſtmodus accit eis
paralifis cito. Et babetiù iam forſte, z corpuz debile nàli-
ter paucos vidi: egb arſitones fuit de gente muſe in elo-
quentia bonus: corpuz cuius eliquatù è totum, p eloquè
tye in quibus ſepe fuit.

Chait Halienus i tertia pticula medicinaz simpliciu quę
tranſtulit patriarcha. Eufoſbiuì logo tpe vſitatu receptu
pmò quàtate modica, z vtimo in ſtititu magna gradà
tiz de puitate ad magnitudine ascèdedo nò nocet, z B do
cuit me anus qdà de terris italie de q loquut antig cp ipa
ſumebat eufoſbiuì z ni nocebat ſibi, qz ex ipo pmò ſuſpitt
modicu, z cù yſa fuit illo adjuſit z recepit de ipso ſatius, z
nò nocebat ſibi eufoſbiuì ex ſuetudie q eidè redyt in nàz.

Chait Halienus in nona pticula libzi quë tranſtulit patriar-
cha. Rebus omnib digestione ciboq operantib nulla è
melio, qz hec ſunt, apporimatio corpozis humani ad vè-
tré z diuioctu corpoz humano z ſil. Et alig cui accipiunt
pueru paruù z apponut eú ſibi ſup vètre noctis tpe recipi
unt ex hoc vtilitatè magnæ, qz caloq puerilis è uenietioz
z melioz calóre ex rebus z gelatis accidete z maióez calo-
rem illo affert eis. Et aliqui cù yolut ſomnù accipiut par-
uos catulos. Et po nunt eos supra eozus ventres z recipi,
unt ex hoc requiem magnam.

C explicitly particulara vigeſimaquarta.

C incipit pticula vigeſimaquinta còtines afforziſmos de
pendentes a dictis galieni oubye.

It moyſes

in bis ybis galieni oubye

q dica nò teneo vià:am
tenuit Rasif scut appebit ifpicièti. Rasif n.

nò dubitàs in bis cepit dicere supra ca q penit

nò intrant artem medicine ſic cp in assignatione ſignozus
que debét depèdere ab arte affignauit ſigna q vera nò ſt
que fecit ea multaz ſpeb itelligendo simpliciter z abſolute
illud quod erat itelligeù ſecuduz gd nò simpliciter ſic
ipſe manifeste loqui, ibi, z p B màiſketaq cp in arte logice
peritus fuit. Et filip coz, z fili rodoani conati, z dare solu-
tionè p[ictor]. Ego yo nò me itromittà de alig[ia] p[ictor]uz
nec dica aligd ſup ea q affignauerùt in ipo[zo] solutòc; i gb[
]amiferit t[é]pus abſiq vtilitate alig[ia: imo amſiferit illud in
]malo ſequètes m[]klotiæ aerè, z oès ſequètes aerè ſequut
]malu veru, z recozdabo vobio[z ipo[z depèdeuti q medi
cinali arte: cui[us] artis galienu pòrifer fuit et dux. Et nò est
]necesse ſeq dictù eius nifi in arte medicie z nò in alia, z ca
dubitatiòis ipzo[z fuit altera ista[] triu: aut inſpicièta ſup-
uenieni ei q tranſtulit libzos in lingua arabica: aut oblino[
]supueniés. B. fine q nullus c e pót:nifi alig[ia] ex ſublimib[
]viris: aut paruus itellectus mens ſupra p[]dicta. Et ad yti-
]litate q status cois stungá ipa verba oubia binat[is, binat[is.
]Ut inſpiciès cù in eis ipſe[erit videat locu duby z verita[
]te eius ſupra q appoſuerit mètè ſua z nò turbe[] ſitellect[
]eius: nec erret cu[]t emerſerit ibi dubli ex illis.

Ch in qnta inunametop dixit Hali. Diuïdiz in totu epar q
dam nueruus ſubtilis valde, q nò idiqit multo senfus hoc
e, ppzii dixtui eius ibi. Et filr ostédit ir eadè pticula: Sple-
ſel, z renes habèt paruus senfus, z in, vi. particula eiuſdes
libzi dixit. Ex nueru aligd diuifum ad corpo[]z corde accede
re nò iueni ſicut nò iueni[]k i epate renib[]q splene. Sz ex
]nueru accedit ad ſikac q[]circiudat corq gdà neru[]q ſubtilioz,
z in aliali magni corpiz accedit ex nueru q dам senfus co[
]iunctus còinunctiœ cù corde senfui manifeita. Doc è ppz[
]i um eius ibi. Hali, aſt fi itellecterit p neruui ſubtilè diuifus
]in epate z filr diuifum in splene, et renib[]q illuì q diuïditur in
]pelliculà cuinſlibet isto[]z mébrozus erat ſibi neceſſarium
]illud ostédere quod oftendit de corde.

Chali. dixit in ſecunda virtutu[n]alium ſlegma acetoſuz
nò recipit aligd digestiòis in epate, z in, v. scientiá[]z dixit.
Z Mala [plexio] frígida epatia humo[]zem aduenientè ſibi
]acetoſuz d[ige]rit digestione media: cognofic igitur ex dicto
]suo q flegma groſſum è digestum potius q[]fla acetoſum:
]q[ui]n ſlegma groſſum recipit digestionez ab epate z ſlegma
]acetoſum in ſtornacho recipit aliquam digestione tantuz.
]Inſpicienda ſunt itac[]q verba itſa.

Chalienus in nona pticula magne de pulſib dixit. Latu
ſe mutantes pulſum ſunt tres, z ſunt cauſa neceſſaria vir-
tus z instrumenta. Et in ſecunda conſily ſanitatis dixit
Caue mutantes pulſum ſunt quatuor, z ſunt tres qua-
nominauit i libzo magno pulſuus, z diſsolutio spiritus and
malis: quam eis adiunxit que forſte compre[b]enditur ſub
ſuma cae neceſſarie. Inſpicienda itac[]q ſunt verba itſa.

C ea que dixit Hali, in pticula febrium de bumeze pu-
trido generante febzem qui intra venas est inſpeci cauili-
loſa, quia apparet per dictum ſuum quod dicit in locovno
g ille humo[] putridus currit in totum corpua. Et per vi-
]ctum ſuus quod dicit in alio loco apparet cp est conſtrict
]in loco vno, z hoc est ſanum, aliter enim nò iueniret, oue
]febrea, z inſuè ſiue tres. Inſpicièda ſunt igitur verba itſa.

Chalienus in pticula de complexionibus ponit calo[]ez
puerotum z iuuenum ſimilem eſſe. Et in prima conſily ſa
nitatis dicit humiditatem z calo[]em aliais a generatiœ
]sui deſcrebere yqz in finem. Inſpicienda ſunt verba illa.

Chalienus in ſeprimo ingeny dixit, mutatio ad caliditare
vel fritatè è facilis curatiòis z facilis liberatiòis, z muta-
tio ad hùiditare vel ſicitatè è difficilis curatiòis, z difficil[
]iberatiòis. B è dictu ppzii et ibi. Et poſtea dixit in eadè
]pticula cu[]l icepit loq de ſtornacho, mala [c]plexio hùida è
]facilis curatiòis z facilis liberatiòis p[]re oib[]q[]pèb male

t

## Particula

eplexiōis eumenēsola vel eumenē caliditate et friditate & posita.boc dictu ppiuēs eius ibi. Et si alige dixerit q. pmiui vidu eti e generale et vtimui e spare de vloz: et ita videtur: igitur p timu i dictu nō est vere generale et istud e locus duby. et in dictis hō est inspiciendum.

In quarta miernir dixit. Subtile albumis oui lauat et clarificat būiditates oculi et subtiltat illud grossitiei q. ac e idit oculo.boc eppriu dicti ſui.2 poſtea dixit in eadem particula verba bec. albumque ſui amittit clarificationem. Inspiciendum est hō dictis.

In particula de cibis lauduit lac camellinus potius & lac aſinu. in quinta cōſiſtant sanitatis lauduit lac aſini. nu. 2 illud ppoſuit omni lacti.

Halie in pticula de chimo bono et malo lauduit carnes pozcinā pre oi carne quadrupedū et poſt carne hāc edinaz et poſt hāc vitulina et poſt hāc arietinā. et pticula de cibis dixit hoc dictu ppiuē. Cibus q. difficile diſsoliuī et eōis ci bus grossiūs ſicut cibā carniſc pozcine et panis ſilt fermetātus cito adducit egritudinē repleſtōis. ecce lauduit carne pozcinā pre oi carne bona. et poſtmodu poſuit eā sub gene re cibi grossi. Debet hoc inſpici.

Halienus ptobauit in plurib'locis q. māe apatū calido in principio ſui fluxus et tempore augmenti et status ſui ſunt extrabede p oppoſitu et oinſum. Et statu repleto et humoze nō fluente in mébzu internetato ibi. et in lapidem cōuerſo extrabede ſunt p idē mébzu repleſi ſuerit poſſible: vel mébza proxima magis ſibi. Et de hāc radice fa tia Halienus et Dyprocas ſunt loquuti. et hoc ſanu eſt. et ſu pza bane radicē ars medicine totaliter est fundata: et ipsi vtilitas experimēto monſtraſt. Et p bane radicem valde vrilem p[ecipit] Halienus flobotomari in forſtib'egritudinibus oculorum ſiquinantiā et ſimilibā venaz cephalicam in principio. et ipſis egritudinibus plongatis et apostematib[us] in lapide cōuerſis ſeu retétis cu mébzo et ſfirmatis Haliens ſuen p[ecipit] in egritudinibus oculorum flobotomari venā ſuperioris anguli oculi vel venaz frōtis: ſeu venas q. poſtaures ſunt et in apatib'gutturis et vuulap[us] flobotomariye nas q. ſunt ſub linga et manifeſte ſanu eſ. Et in expositio ſua in ſexto afforziſmozu dicit hoc dictus proſonium.

In egritudib'poſitis ſupra epar ad attractione ſanguis oppoſitu neceſſaria e flobotomia in manibus: et in egritudib'poſitis inſtra epar neceſſaria e flobotomia in venis interiorib'genuīnaut que ſunt ſupra calcaneu. Et in pticu la de floia recitavit illud idē dicens. In epiſopia vertigie ſue vigilia e neceſſaria flobotomia i specialiter in pede.

Ait Moyſes hoc contradicit principalibus dictis eius. et ei quod pertinet ad modum. et nō video modum eius. Et forſte in hoc opere facta erat que translationem tempore ſunt ſubtracta.

Halienus in prima expositiōis ſupra primā epidimiari dixit. Œbriſis adurens nō generat ex inflamatione colere cirrine i quoliber mébzo: iz generat ex putredie colere cirrine i ſtomacho et spāliter i oze ei aut i epatis c[aut]itate. Et poſtea dixit in ſecunda expositiōis ſupra dictā pticula[ſ] Œbriſis adurens accidit ex putredine colere cirrine in venis: et i specialiter in venis ſunt poſpe epar ſtōm et pulmonem. Debet hoc inſpici.

Halienus in particulari ſua de cliferibus dixit. Libi mali ſut sicut caules et ſilke ei ex frigidis herbis et ſiccis. et in ſeptima mediciap[us] simpliciū dixit. Acuitas caulis et ei punctio nō e manifesta in ſapoe cuuis e amaritudo. et virtus ipſius e vtilis vlcerib'duris: et quicq[da] dixit de opatiorib' eius ſignificat caule habere caliditate nō forſez. Et filius Œſeri et aliy oſerit q. caliditas et ſiccitas caulis e ipro gradu. Et Halienus e[ra] dixit in pticula ſua de chimi bonitate et malitia. Nō iuenio caule refrigeratus. et ſic mibi y[er]

diſsoliuī dubiuq[us] q. succoſitas ſua e illa q. h[oc] caliditate p[re]dicta q. c[ui] ſibi subtrahit subſtātia caulis remāet frigidu. et oporſtebat Halienus hoc p[ar]bale ſic p[ro]boavit e[ra] in primo Œbriſis dicēs. et in cibis calidis ſicut ſunt cepe allea pozri caules naſturitium et očimum.

Halienus in ſexto expositiōis ſup fecuſo epidimiari di[xit] talia verba. Ex mā humoris aſcedétis ad parteſ ſuperrioſe corpiſ in capite vlcerā generan[que]t. et t[ur] c[ui]s te purgare et loco proximo c[ui] vomitu et nō c[ui] flobotomia.

Ait Moyſes hoc cauillauit me cauillatiōe p[li]ma q[ui] est abſque māiſſa deſmōtratiōe modōzu ſcientie medicine.

Halienus in quarta morboq[us] et accidentium dixit p[ri]zie verba iga. Omne malu quod accidit alicui ſenſuī quorūn c[ui]s ſenſus ipſe recipit ex p[es]te accidente neruo: quo ſtutus eius est ſuum et ſanu.

Ait Moyſes. si omne numocumétu q[ui] ſenſui accidit fit ex p[es]te accidente neruo ipſius ſenſus velles ſcire quare aq[ui] q[ui] deſcedit in oculuī et cicatriq[us] vlceris c[oc]auī cozne iuxta pu[til]a nocet ſenſui vitus. et docuit me Hali. in p[ri]ma ipſi[pt]icule. ſenſus moleſtaſt vel rōne inſtri p[mi] q[ui] ſit opatoyel rōſe vitus ipſi[pt]inſtri. et hoc totuē ſanu. et ſi p[tr]ariuſt itelle[que] p[ri]ſet dixſſet: neruo q[ui] est c[ui] ſenſus p[es]te aliqua accidente neruo ipſe ſentit ex p[es]te ipſa: et quod dixit e[ra]t veru. q[ui] h[oc] inſpici. Hali. in expositiōis ſua in ſecunda y[et]oq[us] et aq[ua]z dixit. nō o[que] te apponere igne alicui mebmoq[us] corpiſ nifi manib[us] pedib[us] et lumbis. et in expositiōe ſupra ſexto epidimiari dixit. dominis vlceris pulmoſis apponere igne cito in e[or]q[ui] p[ecto]ze te o[que] ſecunt p[ro]p[ri]e verba ſua, igitur deſtru xit id quod ſuperius dixit. Inſpiciatur.

In ſecunda scientiaru dixit Hali. verba iga ex p[ro]p[ri]a. Pulſatio nō ſequiā o[ia] que dicta ſunt. ſed ſequiā ea in g[bus] e[ra]teria ſenſibilis cu e'mebzu e[or] ſenſibile: et e[ra]pa q[ui] d[ici] tur flegmō q[ui]titate magnu firmiter: et c[ui] coadunat[que] hec e[ger] ſentit dolozē ex pulſatione: et ſi in mébzo egroto non ſit arteria ſenſibilis: hoc e[ra]t ſenſus p[ro]ſonium.

Ait M[oy]ſes. c[ui]s inſpiciſ in h[oc] verbis apparet tibi cauſi, latio verbo[rum] q[ui] ipſe poſuit pacta quattuor: et ſunt bec. apostema calidum et quantitas eius magna. et locus eius membrum ſenſible ac arteria ſenſibilis in eodem. et d[ici]t cu[ju]s bec pacta aggregantur e[ger] ſentit pulſatione. et poſtea dixit etiam ſi non ſit in membzo egroto ſenſibilis arteria. ergo ipſe ex p[actis] p[re]dictis caſſaui[ny]num quod eſt p[ri]zie cum pulſatione et eſt repertio materie ſenſibilis. Et ratio quam e[go] ſentio e[ra]t. inde e[que] quia cum tranſlatus ſuit liber de vna lingua ad aliam caſſatum exſtitit verbum aliquod quod corru[p]pit intentionem eius. Et p[ro]p[ri]etas verbo[rum] Haliens e[ra]m o[que] bec pacta quattuorz coadunantur in membzo apoſtemato accidit ſenſibilitas pulſationis etiā ſi n[ot] ſit arteria ſenſibilis in corpore apoſtematis ſi] iuxta ip[er]ſe e[ra]t debet. debet hoc inſpici.

Medicoz[um] aliqui p[er]t[ate] me cogitauertunt verba Haliens in cauſis dolozis: et inuenerunt in pluribus locis euſ feciſe ipſius cauſam vnam. et eſ separatio continuaitatis. Qui d[ix]it separatio cōninituatis eſt in y[leos] calido et y[leos] frigido quod y[leos] frigidum eſt cu cōiunctione et fine dubio cu[ju]s coadunantur partes in membzo y[no]p[tes] alie ſeparan[que] reddun[que] ergo o[ia] bec ad ſeparationem cōninitatis. et de h[ar]d[ice] Haliens in quarto morboru et accidentum et in libris alys e[lo]cutus. et poſtmoduī in pticula de mala p[re]plexione inequali oſtendit q[ui] mala p[re]plexio inqualis eſt vna cauſa[ſ] dolozis. et hoc eſt ſanu. igitur c[ui] do dolozis eſt duplex. et mala p[re]plexio inqualis y[el] ſeparatio cōninituatis. et b[ac] ratione fundavit verba ſua. et fine dubio ſi vidiut in ſilio p[mi]o et poſtmoduī appuit ſibi q[ui] res e[ra]t s[ui]c d[ix]it in v[ltimo]ſ. q[ui] dolozis c[ae] ſunt o[que] res.

Hali. pticka q[ui] ſilio p[uer]i epilepticus blaphemato p[uer]o

["Aigefimaquinta", "i. 46", "puitate fui q. fumebat herbas. et fructi aliquos ex colletius et dicta? vt fapiens tenere aliquatenus nò valebat noiauit oës herbas permíſas fibi comedere dicens. Apotert ipſa ſumere ex porſio et apio bortulano et mòrano et postmodi nominauit res ſubtrabendas fibi totali ſubtractione dicens. Subtrabenda ſunt fibi ea et fibi similia. ſunt ota q. Æſcendùt cù caliditate et acutitate ſuperius et implèt caput fumofitabt? quæ admodù vinù. ſinapis, apiù allea. et cepe B ait cauillat me. q. spès màdaut fibi còdere; et poſtea inbibuit fiba eas penit? et màdaut fibi poſros comedere et vetautat cepas; et ifta tria iplent cerebrù fumofitabt? eſtiter ſicut eqliter ipfa cibant. C. it moſſes. non ota q. ſunt nobis nota ſunt iter q. ſebzes putrebat còputan? cù. Halie. qn venit ad dandù cas ſebriù interpolatap. et continuarù. Et ex ipſis tepidis habentùi circuitu ynù et nò habentius circuitu. Et incepit dare cas vniقuiq. ipſa q. tuor dixit: id cui inuentio è manifeſta. Et inuenit B dicti in píticula ſe brüi. Ubi cas ipſa? et coadunatioris circuitu cù difficulta te dedit et ſecit mutatione còſdauio yno in alid. et tâ dè firmanuit: et ſtetit in ſilio vltimo; et in demòstratòe ipſa? Halie. dilatauit ſe: et credidit ex pulſſiſe cauillatioræ; et illa q. dixit credite dicere bì et cù inſpeci in verbis eius cù egito vebra ſubroſtates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparentium primo fibi. Et postmodi in ſecùda píticula ſebriù dixit: ſebzes dimittent, tes manifeſtæ reſeſſus ſunt ille q. generant ex humoſe q. creuere ſupra me: necq. alioq. mo potui habere inde iten. ergo quòr verbo? p[ro]ſtaptates hic oſtédà: et deide oſtè dæ cauillatioræ ipſa ſupra me augmentatas. Hal. in pimo ſebriù dixit humoſes cù putreſcit i vètre et venis magnis fluit et tinue: et corrupit putredi ſui et cù obuiat: et hoc è primi et prìvi verbo? ſuor apparent

## Particula

quo est de languine magis è calidus magis, et putantes quod accidès accidat ex languine multo et calore, et putantes quod languis habeat formam vna quibus sufficit quod fit butne cattatinus et fit colo is languinis et neficiet quod languis purus est bonumhumor et languis mestruus est iuritus et nò est bovis humor, nec sunt verba Kristo, ibi, et hoc dictu è sanus in his et omnibus que dicit.

Chalienus in quocumque loco loquiturque è de lacte sive men tionè fecit de eo dixit substatias tres eè in lacte videlicet aqueque parteè caesatae et pinguiosam, et dixit in loco sive bonitate chimì. In lacte camellio et afinino aqua hùiditas dominant: in lacte pecudùs caesata, et in lacte vaccinoque pinguosa, nec sunt præva verba eius ibi. Et idè ostédit in cibis dicès. Pars pinguosa, s. butirù è dominàs in lacte vaccino, et i loco sive de filio subtili dixit, et illo lacte domino nafì ps caesata forstiter sicut è lac vaccinù, nec sunt verba prævia eius ibi, et locus duby è cognitus què pprimis verbis dixit in lacte vaccino butirù è dominàs, et in vtilmis ybis dicit quæ caeus è dominàs in lacte illo, hoc debet ipsici.

Chalienue in vecimo medicinam simplici cum icepit log de aquoitate lactis, dixit virtus àq cuius lactis è remaet a butiro, et caebo è mûdificata ne lauatiuæ, nec latuæ, nec vêretis et expellit ab eo suplifluitatea putridas cù bibiè aut cum fit ex ea clistere, et opaß hoc abſis punctura: imo habet simpliter in sedatia puncture opus bonù, nec sunt prævia ſua ſua ibi, et tertia cibo de aqua lactis dixit. Nò mireris de lacte post quæ ſua prævia aquositas consumiè si nò infundit ſupla quæ ipsa aqua ite quæ medici ne fugiebat hoc ab ope ratiùibus hùis ròe hùiditatis lactis ſi fugiebat ròe acutatis tis quæ laxat ventres. B è ppriu eius, et est locus duby agnitus quæ in verbis pribis vetavit acuitates eius, et in toto caſsaut iſpaſ, et in vtilmis verbis dixit in lacte è acuitas q[ui] laxat ventrem, debet hoc inſpici.

Chalienus in prima virtutuæ nàlium dixit. Oès virtutes imutative ex p[ro]sunt virtutis naturalis et accidit ex ſub statantia corporea quarum tunicarum stòi. Duarum tunicarum in ſestino[rum] et duarum matricis ſe cundum ipſop[rum] ſtatum, nec sunt præie verba ſua, et in cadè pticula similiter dixit. Ue ſica è corpus plurimùs ſensiblè, duarum duabus tunicis ſoſ tibus còpoſitum, hoc est propriù eius ibi. Et in tertia hùiè libi dixit. Necessariu fuit q[ui] eset instrumentu etià si baet, beat tunicam ſua n[am] ſicut vefica fel et matrix et yene nò publicates et q[ui] haberet duo genera villo[rum] similiter ad ſui ex tensionem p[ro] longitudine et latitudine, nec verba proptia eius ſunt. Et locus duby est q[ui] dixit q[ui] matrix et vefica v[n]t vius tunice et hoc ſanum est. Et ostédit in iuamèto méb[ro]zum et in prima virtuti vnù quod q[ui] habere duas tunica: quod habeo p[ro] non vero. Et credo q[ui] iltud accidit cula pa tranſerentis vel etià eius qui libzum scripſit. Et si aliàs quis dicat q[ui] vna tunica est proptia vefice quemadmodù vici dixit Halienus. Et tunica ſupero, è ex pellicula коопієте membuz quodlibet è ſimiliter cauilloſum, quod libet duar[um] tunica, q[ui] habet ſupla ſe vnà pelliculà, et de eo nò dici tur q[ui] ſit triu tunicarum: debet hoc inſpici.

Chalienus in prima mo[bo]z, et accidentiù blasphemauit homines q[ui] noiant febrè quadam vice egritudine: et alia vice febrem: apoterna sequentè noiant accidens. Et dixit hoc maluì ſemp est egritudo et ſequunù egritudines alie egritu, dines ſicut apata ſebres ſequunù. Et i prima ad glaucone dixit hec yba præia. ſebres ex hùo[rum] putredie fluctuat[es] cognoscu[n]t ilto noie, s. noie febris: et nò ſut ipſe accidentia alia[rum] egritudinu[rum] ſed ipſe præie ſunt egritudines. Inſpice qué admodù febrè còtrarys nominibus nominauit.

Chalienus i fecuà cibo de cortice citri dixit hec verba proptia. Cum operatur via medicina est vtilis habenti in digestionem ſic ut eui ſunt vtilia alia plura habentia quali-

tatem calidam et acutam, et in. vy, medicinartum simpliciù dixit hec proptia verba. Lo[ter] citri nò est frigidus imo tè peratus vel a téperamento parum remotus. Et locus dyb est q[ui] primis verbis dixit eum esse calidum et acutu, et verbis vtilmis dicit eum esse temperatum.

Chalienus in vtilima medicinarù ybi locutus de melle et locutus è de colera cui color è citrinas et de illa cuinæ colò est rubeus, que colera citrina habet species alias duas p[er] itas dixit hec verba proptia. Species alias oès nos videmus du[que] purgant a corpe abſis colera pozrea nifi q[ui] egritudo è forſtis, ſed colera rubea colera citrina et colera pozrea ſepe exeunt cum yomitu et affellatiùibus ſine egritudine, et hoc è ppriu ſanù ex libris antiquo[rum], et locus dyb è bic, q[ui] p[er]ipigit in colera pozrea que nò exi[n]t niſi egritudinibus forſtibus, et poſſea dixit q[ui] pozrea exi[t] abſis egritudine. Et ſi inſpererimus p[ro] dictu eius q[ui] in egritudine forſi nò inueni[rum] colera pozrea nec exi[t] nec apparet erit B cauilloſius in redditioſue ſue cause, et in ſuma ilte est locus dyb, et in quo debet inſpici.

Chalienus in decimaſexta iuamèti méb[ro]z dixit. Non còiungituruti aliquis singularis neru? Ip[er]sibi veniès còiugitù fibi in méb[ro]z ſub ca exiſtétibù minime p[er]cione particular[em] nerui q[ui] ip[er]s còiungitur ut yt ligent cùtè cuius q[ui] fibi còiugitù méb[ro]z è fiat sibi status inſtrumèti et ſentiat per eum, nec sunt proptio verba eius. Et in vtilima sciëntarum dixit. Medici igno[rat] q[ui] ex neruo elongato et ouſiro in cutem manus totà ſenſus venit ad ip[er]nam: et in ip[er]a radi[cem] habet, et lacertus qui mouet lacertus manu h[us] radi[cem] aliam p[ie]ter illa[que] b[ec] ſut p[re]verba ei, et locus duby est plurimù màiſtus, q[ui] i uiamèto méb[ro]z dixit. Nen[u]us cutis est nertuus qui diuillit ex lacertu p[re]mo[m]i mentum, manu, yellem ſeire si hoc est proptiūrum manui inter méb[ro]z omnia quare nò dixit illud.

A[st]it Moryſes. Ego habeo ſanu q[ui] dixit in iuamèto méb[ro]z, ex ſtremitatis cutis cèſſat ſenſus: et motus eius non cèſſat, et c[ar]buius nò eru[n]us diuſius in lacertù illius mébi z[on]opantis motu, q[ui] ſub particule minime nerui eiuſde. ſicut dixit in iuamèto ad cuin[s] particulá[m]as [sub]tilēs diuſi[s]as in cùtè p[er]ſtis descèd[it]. Et ideo cèſſat ſenſus cutis t[em] nò cèſſat virtus eius, q[ui] p[er]ſtis nò ex p[er]ropter neru[m] venie tem ad lacertum. Et hec cauſa currit ſupla radices quas nos vocuit Halienus: et c[ar]ſtatio rami nò nocet radici, et c[ar]ſtatio radicis ramu cèſſare facit.

Chalienus in prima mo[bo]z, et accidetiù dixit. Ex bumo[ribus] aliqui còmíſcetur adinuicè, è imposſibile è inueniri aliqué ip[er]ſop[em] quin ſit c[ar]bui alio niſi raro, nec ſunt proptie verba ſua. Et i fecùdo mo[bo]z, et accidetiù dixit. Quo[rum]libet h[us] bumo[riu]z aliqui multotiens ſlu[it] in méb[ro]z puri p[ro]p[er]zy et nò mixti et p[er]ſobile è q[ui] ſlu[n]t mixti. Iſa ſunt, præie verba eius ibi, et locus duby è notus, q[ui] in prima dicit hùo rum aliquis purus et proptius ſanu inuenitur, et in fecuà dixit. Multoties inuenitur purus inſlu[x]ione ſui, et p[er]ſibi le est q[ui] ſlu[it] mixtus, et illud quod ſemp inuenimus è ſicut dixit in prima. Debet hoc inſpici.

Chalienus in parcula de colera nigra dixit. Multoties egrediunt c[ui] vomitu vel egestione chimì nigri quo egresio q[ui]s[que] significat bonu, ſed colera nigra cu[que] egredi[que] cum vomitu vel egestione significat periculum, nec ſunt præia verba eius ibi, et ostédit dicitu ſuì demòstratoè plurima: q[ui] apparitio bui[n]s humorizè è signu[que] perniciu[s]. Et medici inſpientes credut q[ui] exi[t]us h[uius] humoriz[m]uli ſali ſit iuua tina reſ: et nò è ita. Et expositò ſua ſupla quarta affoſizmì dixit. Colera nigra et glibet humo[ri]z niger humo[ri]z multoties significat bonu ma[n]ime cu[que] apparet nà suplifluitatea egritu, dinis expeſtelè, nec ſunt proptia verba eius: et locus duby è cognit, quoniam p[er]ipigit verbis vtilmis q[ui] appitio colere

Eligesimaquinta

i47

migre expulpe p nám quâdo lippluitates egritudis expelunt significat laudabilitatem. Et primis verbis dedit senestiâ generalis colera nigra cui exit significat destruendo: ex vêdei mibi q illud quid dixit in libro 2uo de colera nigra est fanû. Et quod dixit in expositione afforismoz. sânû est in humozibus nigris omnibus 2 nô in colera nigra. Pot infispicandum est plurimum.

### CHalienus in fecundo pononii dixit. Dumozib? pneniétior et laudabilior naturaliter e fanguis: et colera nigra e fit cuit amurum et cuit fex fanguis: et ideo redit frigidioz et frigioz fangue. et colera citrina e satis calidioz et siccior frangue, et flegma e frigidius et humidius omnibus q sunt i n corpore aisialis. et cä agnitiôs buius e sensus tactus, nec sunt præzie verba sua. Et in fecunda morboz 2 accidetiui dixit. Res q excepto q oze e humida potentialiter. Et medict antig i philosophi fecerut mentione de virtute humiditatiina: q rú virtus e bui? status: et pbaumii cãs buius virtutis in li bzo in quo nominauimus caufas medicinarum, 2 in alius libris 2 q necessaria sunt in libro 2uo in quo sumus noiauius ibi. Et sunt colere citrine virtus e cala 2 sicca 2 co, colera nigra frigida 2 sicca, 2 colera languica calida 2 humidi 2 flegmatica frigida 2 humida. Dec sunt præzie verba eius 2 locus dubiu e fit agnitus, 2r in fecunda pononii dicit colera citrina e calida 2 sicca effectire, 2r in mozibus 2 accidentibus dicit q calida e fit 2 sicca potential. Et simile de ceteris humozibus quattuor cognoscitur cuit de colera citrina. Debet hoc inspici.

### CHalienus in expofitòre pticule Jpocratis de humana nä dixit bec verba propria. Ego ostèdi in libro còplectionuon q pr e tempatu, 2 hypocras cuit vêc q e calidu 2 humidu. 2 res e sicut Jpocras dicit. Et Halie.in expofitione prime pticule Jpocratis de vêtis terris 2 ags dicit q pr e fit eft fanu 2 dû humidu 2 hoc e fanu, 2 e fit téparu 2 cùnctione fui ad copus humanu. Ait Aoyes vtrusq dictu q dufius vi dixit e fit fanum, sed vltimu confirmauit.

### CHalie.in vy. ingeny vbi incipit log de statu viri cui stôz medici desiccarunt 2 reducerunt ipm virum ad prifiz dixit. Medici vidétes 2r stomacbus illius nullo tépore vigere, bat dabát ei bibere fucu fumac 2 apponebat stó suo exterius medicinas oës quas antea noiaui 2 reducerunt ipfs ad statu illius cui? totalis humiditas corpos e amiffia itantus q ficut mortuus redyt. Ego vero cu ûcepi curare ipfs dedi ei pomne viaz omnia humida, bec sunt præzie verba sua. Et cu incepit oicere cofilii buius viri dixit. Nos curam? virum bunc quez medici desiccarat 2q via caloris 2 frigo, ris liber erat 2 nullum bozum duozum eius corpozi domi nabatur totaliter nec stomacho suo: 2f siccitatem 2 subtilitate multâ in corpe ipfe babebat. Dec sunt præzie verba sua ibi, 2 locus dubiu e valde manifeftus, 2r primis verbis oixit q erat desiccat? multu 2 redactus yt moratu?, 2r in vltimis dicit q e téperatus inter caliditate 2 frigiditate, imo corp? eius e oio fridu, 2r i co caloris nàlis ma e amiffia. Et in cadé pticula de ilto viro dixit, Impossibile eft q remaneat ficcitas in statu suo vno 2 calor 2 frigus abſcoſi ſint. 2q ipſop actio minime eê poſſit, 2q mebza cu nô nutriu? cito infrigidan. bec ſunt præzie dicta eius ibi, 2 hoc fanli e 2 poſt verba ita q dixit de viro ilto videlicet q erat a caliditate 2 frigiditate liber adiunxit verbis ipſis dicta ita. Nos curam? ficcitate in ilto tantùmodo dominaté e caliditate sola diu durâte excepto q ipfaz ficcitatem frigoris quâtitas nullaten? e secuta mozatura cu illa. Et B vltimu verboz 2 suioz ibi e q dubiù plùmú augmètauit, Quò pót e e vt ilte q est desiccatus 2 redactus yt moruus frigidita te z nô habeat manifeſt: et vt ficcitate ipſi frigiditas penitua nô ſequat: et q redyt in cinere ſityuus. Inſup ex dicto

fuo mirabilibus ilto ſurgit, 2q ipſe redactus in ſiclitudinis in ſiclitudinis plus rimâ ex amiffione cibi nô nutritur: et membza cum nô nutrituntur bzeui tempore infrigidâtur, et in ſuma ita verba galiens vltima ſunt ſana.

### CHalienus in pticula pîma de pulſib? dixit. Peltis magna facit pulſiz inequalè impare, hec ſunt verba przia eius. Et in. xiiij. parte magne de pulſib? dixit. Pulſus inequalis impair significat q cä iqualitatis eius e egritudis icaerta mutatio, yn. egritudo mutaſ ad mebß ignobile 2 patiæ liberat vêl mutaſ ad mebß nobile 2 moriz eger. Pulſus igitur inequalis impair nô significat aliquò certu nûc. Doc e prpiu verboz 2 suo, 2 locus dubiu e manifeſtus, 2q in priis verbis indicant q pulſus inequalis impair significat magnâ peltê: et i verbis vltimis vicit neq significat bonu neq significat malu 2 hoc dictu soluiſ. Pulſus inequalis impair significat q peltis nûc iueta magna neſciat ad ques dictor statuî reducatur. Debet hoc inspici.

### CHalienus in pticula de tépozib? egritudinuon vbi incepte oftendere q ois egritudo, a qua q sualèſcit qúnt 2 h3 tpa 2 prncipi AUGMÉTUS statu2 et declinatione: 2 q aliqua? egritudinu nâ e principi2 ppter ſui puitate cuit credi: 2t1 ſunt dubio z principi2 habent quod e fit bzeilimus, 2t1 inuenimus egritudinè valde foxtem yt eſt apoplexia cuius pîncipium 2 augmentum eſt in minimo tépozis, 2t1 filr eſt elpilysia, hec ſunt przia eius verba 2 nulla oubitatio eſt i eis Et in prima de crifi vbi incepte oftendere q nature egritudinu significant longitudinè vêl bzeuitate tépozib egritudinu dixit ſecundu 2 buc statu o2 ze kignificare in oibus egritudinibus tempora ipſa? quia febzis adurens apote ma lateris 2 apostema pulmonis prncipiæ ca? ebeu. Et epilepsia: doló mulieris: doló iuncturæ: 2 doló renus: ipſa? prncipi è longu, hec ſunt eius przia verba ibi: 2r locus dubiu e, 2q in vltimis verbis dicit epilepsia babebat lo2 gum principi2 vi voluerit vt p hoc dictu i telliga? prncipi2 accessionis epilepsie brenius tépus illo ſcibile nequaqua2 e e port: cuit ipfe dixit in libro 2 predicto de tépozib? egritudinu. Et si voluerit vt prncipi2 illud intelliga? cä q gene, rat epilepsia hoc dictu nullo mò e fanu in statu tempozus egritudinu. Ego vero dico q in epilepsia de qua fit méto in crifi scriptor 2 qui libzu? ſcripſit in radice peccauit.

### CHalie.in quarta medicina? ſimplici2 dixit. Medicine solubiles ferro 2 lapidi igne candèri 2 similib? fibi ſut ille medicie q recipiùt illud quod attrahit ex corruptiòe quâ expellit calo? exilèſt i còpe cuit e terra fràcigena vitreo-lum viride: 2 vitreolú rubeú: 2 argentu viniu: 2 oës h3 me dicine ſunt groſſe cu virtute calida que stòm comburùt 2 quod eſt circa ventre, hoc e prpiu eius ibi. Et dixit in. ipr. ipſus pticule cu locutus eſt de argento viuto: neſcio p diſcuffiones quas feci bis 2 patione. Si accidit cu? bibi 2 neſcio qd opatur o? apponi? exterius ſupra cozpus, hoc e prpiu eius in argento viuto vellè ſicere rône? iuſtificat ar gentum viuum in quarto gradu, 2q occidit cu aduſtioe ſucut species vitreoli 2 bis ſimilia.

### CHalie. dixit in. xi. ingeny hec verba przia. Melius qo? dixi e vt flome? vena nô in febzib? acutis tantú: 2s in oibus febzibus accidentib? ex putredine humozum.

### CHair Aoyes, oubitat qas in opatioè ſua facere mioratio, nê in oib? fezib? putridis, 2q Hal. inbibuit in pticula de flòmia 2 alibi minutiòez in febre flàtica pura in q bumo, res ſunt crudi 2 idigesti: 2 filr inhibuit minutione in febre quartana pura niſt accidat ex dominio ſanguinis. Et cuit mibi vide? diſsolutio huiu? dubiu e, 2q itellexit p d2s ſiu in oib? fezib? putridis, i. in qualibet febre putrida: cuius nô humoz ſingularis 2s multiplex e eruptus 2 credit res: e i q liber febre e putredie ſanguinis accidente: quia cui2 flagma yel melancolia putrefit cu ſangue ytilis e floboſôia.

t 3

## Particula

Et cù putrefit flegma vel melæcolia tantù flobotomia est probibenda. Quare oportuit eum dicere hoc proprium, et in omnibus febzibus accidentibus ex quibilibet humo, ribus putridis.

### Salienus in sexto medicinarum simpliciù ybi loquitur de origine vrtice et de iuametis feminis huiùberbe dixit. Et babet cù hoc virtutem inflatiuæ ratione cuitus redacte sunt proouociatiuie appetitus coitus et maxime cù bibitur le mé huiùberbe cù sapahec sunt przia verba eius. Et cù in cepit loqui de virtutibus herbe bius dixit. Inflatio quâ diximus eam generare oitur ex aedetris cù stomacho cù digerit, hec sunt przia verba eius, et ideo nò effectue fed porerialiter inlatia. C[ait]D[oy]es, Nò video penit'dictum hoc aut q[ui] intelligi aliter p[]dictu ipm. Et cauillatio bec sicut mibi vide[]e àd illuì q[ui] libri[]t ràtrastulit reducenda. L[ocus] duby èq[ui] ex dicto suo fecit vrticâ inflatiuæ potentialiter et nò actualiter, et omne inflatiuì èn inflatiuì poten tialiter et nò actualiter, et verba hec et nòia alia aliter nò sùt et ideo nulla medicina p[]ot actualiter dici inflatiuæ. Et H[al]i probaut alibi è quod medicina dicit nò nominatur medicina nifi a calido vel frigido poteria t nò a calido v[]l frigido actu, et calo[nt] nostri corp[]is potentialiter ex[]it et manife statur per actu. Debet hoc in[]spici.

### Salienus in exponi[鼓]ione sup[ra] particula [p]tbimei p[ra]uit q[ui] epar soluì cibù in sanguinè mutat et nò corpora a sanguine circu[i]data, et dixit q[ui] meb[]zò nostri corporis quodliet cib[]a f[]sanguine qu[es] cib[]um convertit in similitudinè corporis sui etiam fi sullo t[]epòre inueniatur in eo sanguis vt eſt os cartillago neruus ligamètum chozda et pellicula et memba ipfae convectunt sanguinè in ſui naturam qu[ia] liter potest eſſe vt corpus nerui quod est albù et ex specie, bus pellicule generet sanguinè et nò cibetur donec cibù in naturam ſuam mutat et dixerat. Sufficient[que] e p[]ar soluì eſt quod cibum in sanguinez mutat. Et verba ſua przia ſana ſunt yſo[]nunc, et cum in particula illa dictum ſuum ex qui[] ſuin non inuenitur complementum dictorum verborum in ſuo origi[n]ali.

### H[al]ie.in tertio sciëtiæ ybi loqui[]t de dolore emigraneo dixit. Cum generatio eius est ex ventositate ſentit patiè dolore[]e extenſiù; et cù er multitudine humo[;]ſentit cum ipſo grauedine; et dixit in particula de flònia verba ita, p[ra]zia. Signuì p[]zziù ſp[]ei replektionis que est quo ad virtutè è grauedo; et alterus ſp[]ei replektionis q[ui] è quo ad yafa è ex[]tenſio. Et è bic locus duby; q[ui] dixit in p[]rnis verbis ſenſus grauede in dolore emigrano [s]ignificat humo[;]ſu multitudine, et in verbis v[]limis dixit, ex[]tenſio [s]ignificat reple[]tionè quo ad yafa; et hec reple[]tio accidit ex multitudine bu[]mo[;]ſu fine dubio. Et illud q[ui] vide[]e mibi in hoc è p[]rzi signifi catio: qua dixit in libro ſuo de flònia sup[ra] duas ſp[]es reple[]tiòs: è cù ſentit alig[es] grauedine vel ex[]tensione abſo[]lolo, re: q[ui] è aut in meb[]z vno aut in toto corp[]; S[]s in eo meb[]z ſentit dol[]o[;]z foſtis, ſic[]ut è emigran[;]tè d[]oloris ſenſus cù grauede; et [s]ignificat multitudine humo[;]ſu nò malitia ip[]orù ràtuì ſed et c[]as malitie coru[d]e; et boc è q[ui] noctet meb[]z adeo q[ui] mutat illud et nò multuì. Et ſi alig[es] dixerit q[ui] hoc è p[]zziù capiti q[ui] p[ra]ba[;]t ex dictis H[al]i. in ſecunda miernir q[ui] verba, p[ra]zia ſut ita. Ex multitudine h[]uo[;]p[]r accidit graue do in capite nò ſoda nifi accidat ex eis opilatio, et è valde moleſta huiù r[]onis aſſignatio. Quia ex domino multitudinis humo[;]ſu tantù: que reple[]tio è quo ad yafa accidit grauedo capiti et cuilibet meb[]zò; et toti corpori ex[]tensioni et ſi grauedo tantum. Debet hoc in[]spici.

### H[al]ie.in v[.]ingeny cù incepit ostendere sicut cura[]t q[ui] ex p[]uit sanguinè a pulmòe dixit. P[]recipim[]òv eger nò in[]spiri, ret forti inſpiratiòe: fed yta[]t ſeffione et o[]cio còinute: et ſiat ſibi flobotomia ex vena genu: bec ſut, p[ra]zia verba ſua: Et

dixit in exponi[]tio[;]e ſua in prima humo[;]p[ra] verba ita p[ra]zia. Nò os illuz a cuius meri sanguis ex[]it: yel pulmòe, yel pe[]toxe, yel canna pulmòis: clamare: yel inſpirare; et ex[]pirare forztiter. Motus vero manuì nò è ei nociuus. Utrii[]tù è ei motus peduì motu t[]eperato: ex quo nò accidat con strictio [p]irituì; et loco duby è nò manifestus; q[ui] in p[]rnis verbi bis p[]ecipit vt eger fedcat; et in o[]cio [p]tinuo p[]sita[]t et in verbi seque[]tib[]ò p[]recipit vt monentur eger motu temperato.
### H[al]i. in ſecunda medicinæ ybi loqui[]t de p[]filio dixit, ſe men in hoc terre nafcète è melius et eſt frigiduì in ſecundo gradu et mediù iter humiditatè et ſiccitatè et t[]eperatuì: hec ſunt przia verba ſua ibi. Et in v[.]y. ad glanconæ ybi loqui[]t de formica comestiva dixit p[]re ita yba. Caue tibi opari b[]ac egritudine lactucas, virgæ paſto[;]ris. lenticulas aque nenuſar, p[]ſiuli, poſtulacæ, ſempuiuam, et bis ſimilia q[ui] ſut frigida et humida. Et loco duby è q[ui] dixit in v[]limis verbi bis p[]filium èn frigiduì et humiduì: et numerauit ipſuz cù latucis, poſtulacis lenticulis aque nenuſaris quo[;]t ſtatum omnii dixit eſſe frigidum et humidum: et in p[]rnis verbi dixit ipſum eſſe temperatum inter humiditatem et ſicatatem. Debet hoc in[]spici.

### H[al]i.n. xii[.]ingeny ybi loquitur de curationibus apofte matum splenis et epatis meſturauit medicinas meb[]zòu ip[]to[;]r verbis p[]roſiòs; et ſunt hoc: Duo memba ingident medicinie ſimilibus ſibi adinuicem in specie: quarum vna p[]mutat forztiter et alia p[]mutat debiliter. Splen vero eger poſtio[;]r medicis quantitate ſuperfluitatia groſſe: q[ui] nutritur sup[ra] cib[]u epatis: hec ſunt p[]roſzie verba ſua ibi. Et dixit in quarto iuamentorum. Lognoſce à me ſumaz cib[]o quos dicam tibi bozu trium meb[]zòum èz. Epar c[]ibat f[]sanguine rubeo groſſo. Splen ſanguine negro ſubtili: et pulmo ſanguine d[]igesto plurimuris claro et ſubtili p[]c[]uimo nature p[]r spiritus. Ita ſut p[]roſzie verba ſua: et locus duby è: quia in ingenio curationis dixit. Libus splenis è groſſio[;]z cib[]u epatis: et in iuamento meb[]zòu dixit. Li bus splenis eſt ſubtilio[;]z cib[]u epatis. Et illud quod nobis probaut in iuamento meb[]zòum eſt ſanum: Menſurauit enim ibi inter cibum subtilie epatis splenis et pulmonis epatis. Libus splenis eſt groſſio[;]z r[]one ſubſtatiè ſue. Et cibus pulmonis eſt ſubtilie: et cibus splenis medius eſt inter vtruo[;]z ſubtilio[;]z ito[;]z cib[]u epatis: et groſſio[;]z pulmonis cib[]u. Et poſmodum menſurauit colo[;]zem ſanguinis q[ui] b[]ue eſt bozu trium meb[]zòum: oicens.

### S[]anguis quo c[]ibat pulmo è rubeus clarus. Et sanguis q[ui] c[]ibat ſp[]le è niger, et sanguis quo c[]ibat epar è medius inter vtruo[;]z: min[;]ro[;]b[]e ſanguie pulmòis; et min[;]n[;]g[]er sanguine splenis, et vt mibi vide[]e galie. B totuì discuſſit vt obliuoni minime traderec[]t. In ingenio àt cib[]u largo mò accepit ſic accipit a populo. Et sicut ipſe dixit q[ui] panis et ſicla ſunt cib[]i, et nò eſt dubiuì q[ui] illud q[ui] p[]rimo splen ſibi attrahit mutat et eo c[]ibat; et illud q[ui] c[]ibat è groſſus illo q[ui] ad ſe attrahit c[]orpus epatis: et quo c[]ibat. Et hec è intètio galieni in ige n[]ye. Debet hoc in[]spici.

### H[al]ienus dixit in ſecunda megafulſus verba bec p[ra]zia. L[]íqua grec[]o[;]p[]e dulciò[;]z: ſuauiò[;]z: docibilio[;]z: apertio[;]z: ap[]tio[;]z: generi humano q[ui] lingue alie o[]e[;]s. Lognitis.n, linguis alys gentiù cognosces veraciter q[ui] p[ra]p[]a: aliqua è filis cla mori po[;]z[]cor: aliqua vocib[;]rau: et aliqua vocib[;]graculorùq[ui] turpes iuueniun[;]t cù proferun[;]t motu lingue labiorùri et toti o[;]zis. aliquin.n. ex ipſus cù loquun[;]t emittut voces multotie[;]s ab intrinſecis a corp[]e gutturis: sicut è vo[;]ſter tentiù: et alig[es] tozquèt os et ſibilant: alig[es] mugiut[;]t clamat cù tota vo[;]ce: et alig[es] o[]nemittut vo[;]ce o[;]t: et alig[es] aperiunt os apertione forſi cum emiſione lingue ex[]terine: et alig[es] nequaqua[;]t aperiut os apertò[e] forſi quo[;]t lingua ad motu tarda videtur ac ſi eſſet grauata et ligata.

Aigefimaquinta

148

Çait m[ō]ſes. Sunt verba hec Halieni de lingua grecozu quâ approziauit humano generi p[er] linguis alys oibus. R[āk]a, al[y] dubitarūt et conati ſunt ost[ē]dere q[]o[es] lingue ſut pacifice; et [q]libet ip[s]a[] igno[]rati c[ā] et n[ō] cito in ea ê grāuis et ſeruilis. Et ad hoc it[ē]deru[t] o[es] q[]u[es] viſit ſub utiare ver bis p[re]dictis. Et c[ic]ut mibi vid[ē]ſanu ê quod dixit de lin gua grecoz[que]niā p[ro]latio elemētozum et motus inſſiro r[ū] verboz[que] ſequi natuari climatūt habitaratoz[us] ſo[]muz et q[u]atitare in[ē]b[]oz[us] in habitantium ea tam interius q[]e exte rius. Et E[]bunaſar al[ar]abu[]y dixit hoc dictu in lib[]zo elemē to[]zu. S[ic]ut homines c[ly]mati medy c[ō]p]letioz[es] ſut ſen ſu ſo[]ma et figura p[re] alys omnibus hominibus. f[.]melioz [fo]zma et figura. A[]deli[]zi compos[itione] m[ē]b[]oz[us] et tempe- rati ori c[ō]p]lezione q[]h[]omines aliozum climatum in ylti mis pos[]itozu, yt eo[]z qui ſunt in yltimo ſept[ē]trionis et me ridici. ita p[ro]latio element[]o[]z ab hominib[]q[] dicti c[ly]mati medy, et motus inſtrumento[]z verboz[]um ſiu[]o[]z d[u] loqu[]iur ſut temperato[]res et lingue humane p[ro]ximo[]ioz[es] q[]p[ro]latio element[]o[]z et motus inſtrumento[]z verboz[]us hominu[] pos[]itozu in climatum yltimo a medio elonga tozu. et per linguam grecam quam nominauit Halienus intellexit ipſe n[ō] ſolum grecozu lingua[]z ſed ip[s]am et ſibi similem: quemadmodum ſunt lingua greca: lingua arabi c[ā] heb[]ea: chaldea: et p[er]ſica: que lingue ſunt hominu[] cly- matum complexionem temperatam habentiu[]. Et quicuq[]b[]u nonit lingua arabicam c[ā] heb[]ea: c[og]noſcit q[]vra[]tq[]us est vna ſine dubio. et lingua chaldea est. p[ra]ma ip[s]is p[ro]xi mitate qua ſunt p[ro]xiq[]ut; q[]greca est p[ro]xuma chaldee ſed alinaq[]ulo diſſerit, et c[ly]mati elemētis vel q[]t[]tu[]o[]; et lingua p[er]ſica est remota ab cis: et p[ro]latio ſikr elemēto[]z multa remot[]e; et n[ō] faciat te errare loquela hominu[] in climate medio hodie c[ā] loquela turpi yalde loquentiu[]. q[]r mutati ſut ad ea loca a locis yltilimis. et c[ic]ut iueneiſt alig[]s heb[]e us vel arabs in ſept[ē]trione aut meridie et loquere ibi c[ā] lingua ſua nutrizi ſuit in terra n[ā].

Çait m[ō]ſes. Œcitur ex dictio philosopho[]b[]oz[]us q[]ui a[]e accidit sanitas et egritudo ſic[] co[]ri et egritudo a[]e et sanitas de q[]bus agitur habet fi[]eri ex cred[ē]tia et moribus ſine dubio q[]p[]zic ſunt hominu[]. Dico igi[]g[]i: inſanas credentias et mozes p[ra]uos plurima mutatio[]n specie[] suar[] egritudines hu- manas: ex ſuma q[]e egritudo ſi hominu[] e egritudo quod[]s o[]s a qua nullus erip[]i n[ō]ſi aliquibus tempo[]bus longis: que egritudo variatur in hominibus augmento et diminutiōe ſicut variatur omnes egritudines c[ō]p]to[]zales et a[]ales. Et hec egritudo de qua in p[re]ſenti loquor est q[] quilibet h[]o credit animam ſuam eſſe doct[]as p[lu]ſus ſit et vult et ſide rat omnia que credit c[ō]p]lere ab[]iſs studio et labore. Et iue n[ō]io b[]anc egritudin[]e comun[]e app[re]bendisse alioq[]us ex vi gilantibus et ſcientibus alio[]q[]uiā ſcientiā p[er]ſicā: vel alioq[]ui ar[em] mecandiā: aut ſcientiā ex ſcientiā pos[]itiuſe: e q[]b[]us aliquis loquiſt ex ſcientia qu[ā] nouit. et ex ſcientiā alys de g[]bus n[ō]bit ſic ut aut p[ar]c[]p[]ertus e[]n cis. et d[ic]it verba ſua ſupra illas ſcientiā ſicut ſupra ſcientiā qu[ā] nouit et ma[]ſie ſi ſupuenerit ſibi alioqua felicitas ex felicitatibus reputa- tis. U[]ni factus e[]dius du[]p[]aut alius magnus. U[]erba d[ic]i: rit: et audita fuerit: et nullus ſp[ug]nquererit ſibi: et qu[ā]t[u]ciq[]us aug[ē]t hec felicitas et forſtificāt: ſintat[]u augetur egritudo ipa quouſt[]a: p[u]eniat ad lacertos: et redit et i[ce]dit ip[]e c[u] t[]pe t[re] d[]e ſui status p[re]dicti: q[]b[]us ſibi placet dicere d[ic]it: et ad q[]ſtiones obiectas ſibi riſdet c[u] re[]b[]as q[]uas vult: et n[ō] vult ſi[] teri q[]u[]s ſunt res quas igno[]rat: et i[]a egritudo hec domiata e[] in alig[]b[]q[]n o[]t[ē]ti ſatu h[]b[]o icipiunt dicere et p[ar]b[]a q[]ui ſci- entic quas igno[]rat ſut inutiles: nec aliciu[]s dicere e[]as e[]ne: ceſſe: et n[ō] e[] ſcientia q[]ui v[]t[]e beate alioq[]ui tot[]o t[]pe ſuio: niſi ſcientia qu[ā] ip[s]i ſciunt: et n[ō] alia: ſiue p[er]ſica ſiue pos[]itina ſit. Et plu[]ree ap[]ilaue[]r u[]traria ſupra ſciētias quas igno-

rant. Et in ſuma egritudo h[]b[]us accid[ē]s amplu[]ſatis: et c[]u raz ionabu[]l iſp[icis] in dictis h[]b[]us appar[]e bit tibi qua[]tātias egr[]i- dinibus ſue: et ſi p[rimus] e[]cauſi vel ſalutem. Et Halieno me- dico applicuit alig[]d egritudinis b[ui]s: ſicut applicu[]t homi- nib[]q[]ignaris ſcienti ſue: q[]uidez ſc[]iut in medicia ſatie: et magis q[]h[]aligs al[]i[]de q[]b[]uamā audiuiu[]m aut ocā vid[]im[] et iuueni inventione magnā in anatomia: et de operatiōb[]us méb[]zo[]: inuam[]eto et creacione eo[]: illud apparuit ſibi q[]b[]us n[ō] al[y]: et de ſtatu pulſus p[ar]bauti rem q[]p[ar]bata n[ō] ſuit t[]pe Arſt. ab[]iſq[]us dubio et in medicia cui tota[]r appoſuit men- tem ſuam ſanu[]s d[ix]it q[]h[]arit. in lib[]zo ſuis. Et hoc n[ō] est dubiu[]s ſcientibus veritatez: et ſicut ſciu[]t ſciētiam medicie credi[]t ſcire alias ſcientias p[hy]ſicas omnes in quibus paruus ſuit: et iuuitat ſe ad d[ic]e[]du[]n in l[]ogica p[hy]ſica et 2 Metaph[]b[]ſica qu[ed]a[]z dicta hominibus huibus tempo[]ris impugnantia Arſtotelem: ſicut etiam illud fatis plene ap- paret in lib[]zo qu[]s ap[ila]u[]t de motus tempo[]es p[os]ibilis et moto[]p[]mo: et de opinione p[ro]cratis 2 platon[]es: et de p[]r- mate: et in lib[]zo de p[]batione: cuuis ſcia[]z plurinu[]m méda- uait: et ſe ea in medicina nullu[]s credi[]t e[]c perfectu[]n in quo lib[]zo modos p[os]ibiles et c[ō]tinge[]tes yalde y[]tiles et neſſa- rios medicie: et ſere ſciētus omnib[]ad p[]batione dimuït: et caſſaui: aſſerens eos e[]c[]uiutiles et n[ō] neſſauiros ad p[]batione et modos maniſeſtos: et ſunt q[]uiuenu[n]t ad p[]batione z n[ō] neſſauiros tant[]u] retinuit cogitate ip[]ſos ad p[]batione z neſſauiros e[]c[]er q[]d[ix]it g[]e]rercitatio Arſt. et alio[]q[]us mo- di e p[os]ibilib[]e: et []tingentib[]e ſuit am[]ſiſio tépo[]zies: hoc totus euguiſaui ebunaſar al[ar]abu[]y: et vidi ſupra magni c[]u cepti expo- nere planiciē qua[] explanauiu[]t o[] modis p[os]ibilib[]e n[ō] e res ſic[] credit Ha[]l. medie[]q[]e d[ix]it in lib[]zo ſuo qu[ē] noiau[]it lib[]zu p[ar]bōs. 3 Inſpectio ad p[os]ibilib[]e et modos p[os]ibilib[]es c[ā]tus p[illud e] ſup[]lua[]; et c[ō]neniētio[]z i[]spectio h[]o[]b[]e ad modos p[os]ibilib[]es et ma[]xime in medicia: et Ha[]l. d[ic]it o[] medicum studere tépo[]z[es] l[]ongo ſupra lib[]zu ſu[n] ititulatu[]z de p[]batione cred[ē]s q[]p[]c]ip]latio dicti lib[]zu ſut fatis y[]tilis medico cir- c[ā] particulars tractād[]as artis ſue. Et modi g[]bus operatur mediciu[]s in ſcia[]z egritudinu[] et c[ā]p[]ynu[]scuiu[]ſq[]us ip[s]a[]z ſunt illi: q[]b[]o[]z medicu curare: et ſut modi p[os]ibilib[]es: et nulla ſor- maru[] modo[]z alio[]q[]us e[] necessaria: niſi raro: et ſut ſere p[]roxi- me extra art[ē]e medicie. Et ideo n[ō] o[]po[]zu[]t i[]p[]m loqui in p[re]dicto lib[]zo: niſi de ſo[]rmis modo[]z p[os]ibilibus tant[]um: quas caſſaui in e[od]e lib[]zo: et n[ō] de ſo[]rmis inu[]to[]z[us: quas retinuit ad p[]batione: q[]r ſo[]rmes que inueniu[n] n[ō] ſunt ad p[ra]oband[]u parate: quoniā p[]bationes n[ō] ſunt ex h[]b[]a mate- ria: fed ſuam ex ſo[]rmis p[os]ibilibus tant[]um. Expleta ſunt verba ebunaſar: et ideo y[]bi Arſt. cepti p[ar]bata modos con- tinge[]tes p[os]ibilib[]es et maniſeſtos: d[ix]it ebunaſar in e[po]ſi- toe verbo[]z illo[]q[]us verba hec p[ar]b[]ia. Duus p[ar]bata e[] magni iuuaui[]m fatis magi[]ſq[]us p[os]ibilib[]e pu[]z: quoniā o[]es artes me canice operan[]c e[]t p[ar]bata hec: et ma[]xime circa tractatione ſingularium futu[]ro[]; ſi ſint y[]el n[ō] ſint in medicinali arte: labo[]zato[]ria: marinaria: c[ō]ſilu[]s cuinatu[]z: eloq[]uēt[]e ſi[]lib[]e illis: q[]b[]u[]neſſe e[]yt ſint ſcia[]z lib[]zu ueniētes bis: et totu[] boc i[]spectat ad modos. Expleta ſut vba ebunaſar. Logita itaq[]u: et admirare in verbi Ha[]l. ſic[]n[]ux e[] laudare l[]ogica[] in omnibus lib[]zo[]s ſuis et oftendit c[ā]m p[es]tis medicozum t[]pe ſuo ſuſſe p[uitatem] et diminutionem eo[]z in ſciētia lo- gice et c[ā]m ſapientie ſue ſuſſe ſu[n] exercitiu[]z in l[]ogica: q[]b[]us mediciu[]s ad ſciend[]u l[]ogica[]m neſſario inuitatur. Ac ipſe Ha[]l. c[ō]p[]ilato lib[]zo de p[]batione retinuit o[]io ſo[]rmes gene raliter et specialiter modo[]z p[os]ibiliu[]z c[ō]tingentiu[]z y[]tuliu[] tant[]u] arti medicie: imo viſip[]ed[]it e[]ui qui opera[]t h[]oc plu- rim[]. Et d[ic]it q[]b[]oc n[ō] e[] necessariu[] penit[]us. et nullus ou- bitat q[]b[]al Ha[]l. legerit lib[]zo[]s Arſto[]. in l[]ogica. et q[]ui ſciu[]erit lo- gica[]cā plus[]q[]alius q[]min[]o[]z ſuit eo[]i ſciētia ſed r[]o egritudi-

4

Particula

nis cōis de qua locutus fui credidit ipse Hal. nonerit ar
té logice et oës alias artes sicut nouit artè medicie et iutuit
le ad ea que se iutuit et me piantif in illo statu. fed est
vulcedine saporis que saporanit ex aligb¹ iuuametis mé-
broz iutuit se ad, ppbetiā dices. Uenit ad me dei nūci¹
docuit me se et pcepit mibi se. ytina fuisset ito gradu co-
tentus: et tenuisſet se in nuero philosopbozu salus domini
ſup ipſos: et nò oblocutu? ſuſset ſupra illos: ſi fecit hoc im-
mo insipietia ſua puxit anima ſua ad illò dè méſurait
corpus ſui cù corpe Aoy. attribuès eidè iſcietiēt à ſuo
corpoz ęplemétu. Exaltet deus a dictis iſcietiēt exaltatione plima. Et yideb mibi bonu vt audire te faci dictu Hal. ppzii. 11a g noiat herefim no è hereticus. Dico aŭt
tra Hal. q inuitait se ad hó altiſſinu nò habens Aoy.
ficit nos tenètes legem babemus. Et ostèdam hac deme
ſtratiòc ę iſpiétia quâ attribuit Aoy fi erat attribuèda
ipsi Halieno vere et nò ei. ponà dictu meu inter eos sicut
inter duos ſapiètes: ynù copilatozòre alio: diffinià verba
propbete magni et bois medici verbis ppzus. B.n. spectat
ad mediatozè. Dico igif 9 Hal. cù incepte pribare in. xii. u
iumento? vtilitate ſtatus piloz ſupcilioz et palpebzaru
q no elògan nec ex tendunt vt capilli capitis dixit verba
ilta ppzia. Nam creatoro g exaltet pcepit pilis iltis vt ma
neat in statuveno nec elongent tpe aliquo: t pili receperut
hoc mandatu? et ſentiètes ei ſteretù nò pzeuaricàtes ei
mandatu? eis factus. Et hoc fecerut yel ſui timo: amicitia
vel reuerètia: aut qú ipsi pili ſciunt 9 status hó nò elonga,
tiòs vt capilli capitis eſt eis res vtilis digna et puchza in
opatioßuluis. Sed Halieno Aoy. in re nàli qo è laudabili
us et dignius teneq a me magis 9 filium hereticoz qo è melius et falubri¹ reliquo et è hoc. Deus eſt pliciùi et creatoz oium creatura? sicut dixit moſes et inentoz: pndeit
cae mālis ex qua res creatur. et creator qui nos crea-
uit opatus e pilos in palpebzis et ſupercilys status nò elon
ATIONE. Ut capilli capitis qui status vtilis è eis. & ſciens B
operatus è ſub pilis palpebzaz pellem oura ſilem cartila
gini ex tenſam in longitudine palpebze. et ſi rul poſuit ſub pi
li ſuperciliozù quandà pellem durà cartilaginoſam iniu
ſcatam ipſi pilis vt remanerèt in prima lògitudinis quâ-
titate. Et voluit creator eos ſic eè sicut voluntatis ſue eè
opari ſubito alique boeis ex lapide bono statu lapidis nò
mutato et B è imposlibile, 2 differètia hæ differt credètia
Aoy. a credètia platonis et noſtri oiuſ grecop. Et Aoy.
credidit. Suficit volutas dei circa māz ado niāda 2 ppa-
randā. q statis vt vult adomna 2 pparaq. Credidit etia q
oè eſt poslibile apud deu q ſi vellei creare ex cinere equum
vel taurus ſubito creare et ipm. Et ipſe Hal. dicit hoc in me
dicina q ex rebus ſunt res pprie imposſibiles. et ſunt ille
quae res no nò vult eè penitus. imo vult qfint res poſſiblès
et ex poſſibili nò eligit nifi meliòra 2 vtiliòra 2 pncipa-
lioza. et q2 meli? 2 principalius eipis palpebzaz et ſupcilioz
remanere in quaſitate longitudis ſue: et numero qbº ſunt
semp: creator volès pilos eè sicut ſunt statim factu eſt vt
deus voluit. Et ſi voluſſet itos pilos eè in statu quo ſunt
t nò poſſuſet ipſo? plàtationè in corpo duro 2 cozù crea-
tio eè ex pelle humida nullo modo eſse poſset hoc penit?
etiā ſi voluſſet hoc millesſes milies. imo status eoq mu
taretur nec erecti nec firmi eſſent. et q2 ita eſt dicit deus in
opere ſuo ouplam habere electione2. Una ipſa? è electio
melioris status vtiliozis et pueiètioris ad opationè. et alia
est electio māc couenientis ad illud. ynde poſtq1 melius
et vtilius è vt pili palpebzaz ſint erecti et firmi et ſint semp
in vno statu quaſitatis longitudis ſue t nuero fecit plà-
tationè et ſfirmatione pilo? ipfozum in corporo duro. Et ſi
plàtauſſet in corporo humido ipſos inſipientioz ſuſset 9
Aoy. et iſpiétior2 dux exercitus iſpiés g edificat fun

damèta muroz ciuitatis ſue et caſtri ſui ſupra terrâ iſtabi
lem fundatà in aqua. et hec è cà pfeuerantie pilozum ipſo-
rum in statu vno. et hoc totum cauſat ex electione ſui in
materia. Expleta ſunt yerva Halieni.

Ait moyſes cù in verbis bis alijus philosopis iſpicit
fundamentù legis apparentis têpore nostro ſciens mani-
ſestabitur ſibi cauillatio predicti viri. q2 yerva nò ſunt in
vnum aggregata vt còſilia legis doctoz 2 philosopbozu
quozum duozum status a Halieno repulſue è vtrig igno-
ratur. ſed loquitur in rebus ex quibus ſibi simplices ſunt
radices ſicut nunc probo. Halienus oppoſuit moyſi qùtoz
credilia predictis verbis: quorum vnum est conſiliu moy.
et alia tria nò ſunt ſoilia moyſi. ſed Halieni cum modica
ſcia ſua i omnibus que loquitur extra medicinam: credi-
dit q ipſa còſilia quattuor eſſent vnum consilium. Et dico
q illud yuò conſiliu quod eſt moy. ſicut dicit Halie. eſtra
mus sequens radicè legis eius 2 fundamentù ſu: ſuda-
mentù radicis Abrae aui ſui: salus domini ſupra ipſos: nò
còrrariatur credètio eoq sed rami sequuntur radicè ſuaz.
et hec dicta omnia que dicit bic galie, per ſe. q credentia
nostra hec nò oz credi a nobis ſed ab alij ſunt yerva con-
traria adinuicæz et nò ſunt rami radicibus iuncti. Et nunc
incipio exponere illa quatuor: còſilia mox a gal. Aoyi
oppoſita. Primù eſt Deus pcepit pilis ſuperciliozumyt
nò elongentur quod mandatum pili obseruuarunt dicens
q vnum consilium eſt moy ſis in rebus naturalibus, 2 illud
nò eſt conſiliu moyſi. quia nò pcepit deus nec inhibuit
moy ſi nifi id quod credit. Et ſecundum consilium eſt quod
moy ſes credit q omnia ſint poſſilibia apud deum. et hoc
nò eſt Aoy. consilium simpliciter ſed eſt consilium Hal.
quia nò numeratur deus cum potètia ſupra imposſibilia
Ed Halienus cum pluria eubitatione ſua nò impoſitut se
in loco cauillationis, quia eſt aliquid sicut dicit Aoyſes
quod è de re poſſibili: quod alius dicit eſſe de re ipoſibi-
li. Ramus cauillatioz biuins rei cadit in radicibus eius. Et
Halienus nò conſentit alici uſtozum nec ea ſciuit ſed ya-
dit cauillando ſe tantù. Et conſiliu tertium eſt ſui. Aoy.
credit q ſi deus vellet creare ex cinere equum vel tba-
rum ſubito crearet ipfum: quod ſanum eſt et eſt consilium
moy. et eſt ramus radicis credètio ſue conueniens yt. pbo.
Et quartum consilium ſui eſt. Aoyſes credit q deus nò
eligit nifi materiam bonam in omni re futura. sicut exem
plicauit et dixit. Eligit coptua cartilaginoſum et ſuppoſu-
it illud pilis. cui dicto nò obuiat moyſes. Et poſtq1 moyſes
licentiaut q deus nò operatur aliquid abſqy vtilitate nec
ficit accidit imo creauit ſunt bona yalde. et a
cu rône et menſura creauit sicut pzoaui in dictis meis in
radicibus legis: et nouiſt bozum oiuſ ſumà. q2 oculus ſuit
pfozatus in tunica yuea propter vifuz et oſſa eis fuerunt
ura et ſicca ppter onus deſup ferendù. et ſimili modo fuerunt
oia que inueniunt in corporibus aliais. et ppbete qui ſue
runt poſt moy. affenſerunt q omnia que deus creauit ſa-
pienter fecit. Et Halienus ſciens quodà conſiliu moyſi
et eſt operatio rei ſubito abſq via naturali sicut versio vir
ge in ſerpentem et terre in pediculos putaut q deus pòt
creare ex cinere equuº vel taurus ſubito. et hoc è còſilium
moy. Et omnia ita ſunt rami ſequentes radicem creden-
tie moyſis. Et eſt q mundus nouus eſt et ozigo mundi eſt
per deu ſenem fortem ſolum abſq alio facientè mundus
poſt nullitatè pura celu et omnia que ſunt in celo et iuenie-
tem primà materià fine celo ex qua fecit terram aqua ae-
rem et ignem. et ſigillantem hunc planetas ſupra ita circu-
lis inequalibus. et ita elemèta et omnia ex bis composita
ſigillante iltius naturis quas videm: dando eis formà q
eis redyt in natura. et omnia ea pout voluit facientez. Et
radicem hanc credit moyſes. et cù prima materia ſit adeo

Aigefimaquinta

i49

huc et post nullitatis et 2 sigillata fit sic sigillata e: possibile e ipse iuetozi suo ipfam mâmHERE mutare fit natura o: tum q ex ipfa posta fit: et facere eis nâm instabilê subito fuc eam subito adinuenit. Et iô mox credit oê natu: ras generatiois et corruptiôs et mutationê eap a statu fum ex porta possibili: et credit numerari dei cum potentiâ supra oia que fecit. Et ad eû spectat voluntas. g si voluerit dimittere mundi statu yt est in perpetuâ hoc facere poteft. et si voluerit destruere totu et remanere solus g exaltes: possibile effet fibi eo potête supra oia ista. Et si voluerit mundi elemeta et singularia oia dimittere in natura sua: aut mutare generatione aliquâ singulariù suum absc: curu naturali erit possibile fibi: et oia miracula sunt vtbs: 2 depedêt a porta nouitatis müdi. Et oico miraculê illud: cui gniatio est 3 nãs et 2 suetudine: cui spes sunt: oue vna e gradus spales et stat spales sp fine statib: sultis: et alia est per ducrificationem rei subito in rem alia: sicut versio virge in serpente terre in pediculos: aque in sangui nem: acris in ignem: et manus benedicta in manum lepro: sam: que omnia facta sunt subito. et forze na buiis que ac, cidit aliquo tpe non inuenitur in bac iuentione quieta sic manna que cum dura erat molebatur: et fiebat inde panis cum caletacta erat a sole: dissoluebat: et fluebat. toia que inueniunck i bibliotheca similia mâne virtutibus sunt ex porta possibili inuenta possilibilia origine mundi. Et ex filio dictis müdu e e vegerit oiaq credunck a nobis possilibia. et dicit q müduis et singularib: fuis a deo creat: est vt est: et sterit atatu suo cu deo fîm iuentione sui, put deus volet: sicut egrotas c eargritude q no recedit ab egrotante. 2 vt dies c ascenca solis: et ymbra c pritia surgentis et filia milia illis. Et dicit ois filly buiis q motus est fine gene ratioe et corruptiöe et iôs celu dicit yet: q mâm primâ ex q creatio fit effe fine generatioe et corruptiöe et imprimuti le. Dicit et q oia mutantia nâm banc re: generabilium et corruptibiliu cuinque: ipfê fit possilibilia. et iô qo: fit situ, bito est ipoffibile fibi: et nâm inuenitur i natura vt aliquid subito kiar: nec futur: aliquod in natura buiis materie inuenit: nec permuta: status eius ad stat alios: hoc pba: tum est: et q intelligit ea que spectat ad filliû hoc. et nô cre dit q de: beât volutate: noua: et electione in inuétis possibilibus a quib: dependet potentiâ sua: yt poffit nobis dare aliquotiens pluuiam: aut eam aliquotiens retinere fîm velle suj. Sed dicit q descensu pluie in bac natura ge: sa sequif: preparatione fumositatu aque et aeris q operat inuentione et retentione sui: que oia sequunck preparatione ma terie i qua potentiâ deus hs. 2 c dicdifficilia in mâ ipe de fa cili facere nô poteft. et que phibent eo: iuentione nô pôt facere inueniri materia nô exi: stente creata. 2 c cius e: in iuentione conveniens fibi i ippetu: et in leculi feculi. Jâma nifelta eft tibi ro consfil y credentis müdu eſse veterem et ratio cius qui credit mundu nûu. Sed bic Halien: extra artez medicine nefciens veritatem infiapiens et verboſus dicit et clamat multotiens: et oubius est i hoc statu nouita: tis mundi: et iicius vtrum fit vetus vel nouus: ytina fenti: rem qualiter fuit oubius i radice bac ponê: tota inuétio: nem fui in eloquio suo supra palpebrarum pilos et superci: liorium radice vetustatis mundi: et nefcit fi eft yet qel no: uns dicens q oia que ſunt difficilia in mâ ſunt imposſibi: lia deo cuz potêria minime numerato. et si vellet deus bec oia millesies milies. Et dixit q nô eft volutas sufficiêns ni: fi que cûnenit materie: et q deus e: principi: creatiôs et ois ecreatur a: sicut ait Môy. et ois principi: i.caufe materia: ex qua creatio fit. hoc dicti e: Bal. igit credit vetustatem materie cum senectute dei: ipfa ſunt principia creatiôs i oium que creavit. et hoc dictu spectat ad vetustatê müdi qo credit Bal. et res hs dubia est i eo. Et opor: bat ipz ou

bitare si creatio equi ex cinere subito effet posibilis sicut Moyses credit aut imposibilis credit iede ille q huc tuti niam vetustatis mundi: et q dubitavit i radice et tulit sententiâ i ramo: est signu manifestu supra insipientia tu conueniètia status rami ad radice: et taliter est dictum fuum q ſunt ex rebus res przie imposlibiles apud deum: et dictum hoc est de vetustate materie.

C Est mirabile e dictu ſui q deus ſuit q pilo: splicilio: nô elogatio erat res apta pilis ipſis: et ex dicto ſuo e q de: vult vt ſit res poslibilia: et ex posibili nô elitig nift meli? Utinâ ſentire bui: scientiâ voluntat e electione: q is ipſe aſſerit eſſe i deo: et fecit i iuento res posſibles apud deum: et ſuper bec ouo fundameta edicavit dictu ſui hoc: et de dit ſiam i ipſo ex filio vetustatis et nouitatis müdi colſilio. Et iâ pbaui tibi q rône filly eius qui credit vetustatê mundi nô remanet deo volutas: nec electio nec cóplet inuentis possibile futu: yt eligat vel remoucat. et ſpectat dictu ſu: verbis hs ad fillii nouitatis müdi: et eſſentiam mâc nove. Et atte: de sicut miſcuit verbis ſuis res spectant tes ad filium nouitatis müdi cu reb: pectrâtib: ad consſilium vetustatis mundi, et putaut oia hec eſſe credentiam vnâ: et filium ynû: et si müdu s e: yet aut nou: fibe e: dubiu. Et oia q dixit i verbis hs cauillatur aperta ſui e: et eſt cre dentia spâles: et tulit ſiam i ipſo: et hoc eſt signu supra inſpientiâ ſuam in radicibus et ramis verbozum ſuom: et ſui pia negligentiâ inspectionis eius quod dixit: et ſec ſuit vo luntas mea tantû in iltis aſſorizm: e nô alia: nec inuitau me repugnare e qui credit vetustatê mundi vel dubitat supra ipm: aut ifamare eû. Sed stimulanit me ad voluta tem banc numerus verbo: plentiu regem.

C Ait Môy. iam dixi i pimo aſſo:imo egritudines bûa: n. In hoc tru aſſo:imo volutatis mee eſt ostendere tibi bonam ostefionê i inspectiöe i credentia tua: e: t ex gc: q dicit se vidiffe ſenſibiliter illud q aſſerit ad a: firmatio: nem côſily ſui ſper ans ſe illud viurum: et i ipſe bæat bô perfecte legalitatis: veritatis: firme loquutionis: e: bonop: mo:z: attêde ea que tibi dicit: et i vul: vt credas opinio: nem e credentiâ qua: credit pone dubitatione i reb: qua: dixit tibi ſe vidiffe: e nô turbes mentê tuam cum nouis q dixit: ſed ipſe i ipfa opinione e credentia: sicut ipiciêdu: est absc: iclinatiöe tui ad ea q dicit se vidiffe oculis pp: i: ſiue referê: ſit singularis psona: ſiue populus ex getib: dicti consfil: q: volantas ducit homine ad operandû ma lum: et maxime tpe rixe: et hoc p: obemi: proſo ſui vt eugi les in dictis Halieni buiufmodi ſaplentis i principis: cu: p: consfilium in membris principalibus c fiui q ſut tria. f: coz: cereb: zum: et epar: que tria ſunt inceptiua: et aliquod ex eis virtutem aliquâ nô recipit a membro alio aliquatenus. e credêra Aristo: et ſequentiù ipm e: ſicut fiu: iſt i meb: p: principale tantû e: coz: et coz mittit virtutê vni: cu: me: b: z: co: p: co: p: cor: p: cù q virtute opera: membriu operationê ſuam speciale: z iô: co: f: m: Aristo. mittit virtutê cereb: z: cum virtute ipfa operatur cereb: z: operationê ſuâ specialê. dâ do membrie omnibus ſenſum et motus: et operâdo adbuc imaginatione rônein: e memorizâ: que operationê iueniun tur in cereb: z cù dicta virtute qua: a cozde recipit. Et filr memb: z quodlibet corporis opera: operatione ſuâ spâle cù dicta virtute qua: recipit a corde. Et opio hec Arift: e ſana qm: aliali viuo exſite vitâ z pleta operationê ipſe a membriis sicut dictu e: operâf. Et iâ alique loquut: e i hoc pter me illud quod erat ſufficiens. Et Halie. cuius consfilium eſt q virtutis ſensibilis et motiue: et similiter imaginationis ro: nis e memorie primu: principi: eſt cereb: z: q: cereb: z: nô habet societate aliquâ cuz corde virtute fibi trâſmiſi ab eode: vt ipfam virtutê ſentiat e moucat festinus ad rixâ cum Aristo. supra filius ad confirmatione dicti filly ſui

Afforſiſi

vixit i fecuſa particula libri ſui ſupra expositione I apcra
tis i platonis dictis h5 possibile est: cor conſtrings findi et
etelli totaliter abſq. pforatiſe Icauittatis ex Icauittatib^
pectoris: put moſis est fieri hoc multotiens i sacrificio: 2
aial ipſiat clamant foſtiter: 2 fugit: 2 nò moſi quouſq. fan
guis fluat multue: 2 hoc è pruui dictum eius. O viri ſapiè
tes i inspectiſe admiremini 4liter posſum tenere cum
veridem i h5 nouis. ipſe.n. dictit in quita ſcientiarum. ver
ba hec que vera ſunt: 2 ſunt. Nò potest eſſe penitus gn ac
cidat cordi peſtis cum aſſt tempus moſtis: 2 moſz segt
malà 2 p[]ſonem dictis: 2 o[]nium membroz corporis còple
ſionè malam quantitate magna: 2 marine membzorum
conſimilium nò ſequitur moſz ſubito: 2 illà que ſpecialis
est membzis organicis ſequitur moſz ſubito.

Et Halienu vult a nobis yt credamus ſibi in bis dictis
duob: quòq. primum est. q. ma male 2 plonis fluit ad cor
dis ſubſtantiá: q[]b est memb[]p organici: 2 imutat et i com
plexionè naturalè: 2 cum apoſtemat illud aial ſubito mo
riaſ. Et illud q[]b est yt ltimui yt ex 2 strictioè cordis ſciffiòse
vel enuiffiòse: 2 iacui p[]ſui ad locu aial viuit: clamat:
currit: 2 inſpirat: 2 nò moſitur quouſq. ſanguis exi[]t mul
tus ſequitur. Ego vero dico poſſis moſz ſequitur ex[]puitur
ſanguinis multi 2 ſtricta tenerent 4 capita yen[]q. e quibus
ſanguis exi[]t manibus per longa[]z bo[]z esſet possibile aial
remanere viuun abſq. corde: 2 est mirabile hoc.

Et hòb attende q[]b accit viro q[]b nititur fouere credentiam
ſuam i eo q[]b est neceſsarii tibi euigila ſupra illud: 2 ſi illò
dixit Ha[]l. ſanul est q[]b i eo q[]b ca[]q corzrumpit iuſte con
ſilium Arif. dicentis. principium ſenſus et mot[]eſſe 2 veni
tre a corde. Ego yo[]vico ſupra hoc q[]b corrupta radice a qua
virtus aligua procedit alicui ipſa virtus tráſmiſa p[]tore
manere i eo aliquo tpe: 2 ceſſat ceſſante illo q[]b illam extè
dit: ſicut fonte aque ſubito obturato aqua tráſmiſa a fon
the remanet in ruio ſuo que ſatia et emollit ipſa in ſupe
poſtuz5 donec ceſſat aqua. Inſuper tu vides aliq[]s ex mor-
tuis: quòq. corpus remanet calidù quad[]a bo[]z ſm calidi-
tate viuòz: et ſi ceſſauerint corda ipſo[]z: 2 q[]alitatis qua
receperant a corde erat ante ceſſationè cordis que ceſſat
poſte: 2 viſiſolutur ceſſante illo q[]b iam extendit. Et ſimi
li nò mouen[]t aligua ex memb[]ris aialis poſt inciſionè ca
pitis ſui r[]oc virtutis in neruo i cluſe quouſq. ceſſat penit[]e.
Et ſic dico q[]b principi[]r q[]b mandauit co[]z cerebro remanſit i
cerebro q[]dà bo[]z modica poſt extractione cordis quouſq.
q[]b exi[]t virtus ipſa. 2 nò p[]uیدیم[]p[]uſa hoc dicti n[]ſi p[]ter
infamiam que est a veritate remota 2 nò alia de cá. Et q[]
liter extrabatur cor[]z n[]d[]o perfo[]ra alqua pars p[]ectozi[s] è
q[]b finditur loc[]a a[]iāis i yltimo colli. 2 ingeniá[]hò i co. Et
extrabit corpus cordis a ſua capula còinuncta cum p[]ecto-
re q[]d[]o: qu[]a dimittet: 2 doc opari est y alde diſſicile poſt
m[]or[]tè a[]iāis: 2 viuente a[]iali ſicut dixit Hali. est res valde
remota a veritate: i]mo est preceptum factum ad consili
um ſuum ſouendum: 2 alidi non est.

C. Explicitium affoſiſmi rabi Aoyſi.

C. Incipiunt affoſiſmi Joannis damasceni.

Iberet te deus fili amantissime a
deuiu erroris: 2 i via cò[
feruet p[]ſeritatis atq[]b meu yelle de te mi
bi dignet poſſe q[]edere: teq[]b in codè agilè
facere: ſic deſideriui tuu iunctu meo 2 ple[
ati i te. Nouerit dilectio tua fili mi:q[]peti
tionè tuà de affoſiſmis medicine 1criben,

dia p[]pter nihil aliud p[]zolongau: n[]ſi q[]b verebar ne aliqi
ſalidiree tuu deſideri mea l[]oganiimitate yelle tentare: 2
conſiderando cognoscere: iam nunc vero quantu inde co
gnoueriz ſufficere videatur. 2 Quia c[]ui maiores nostr[]os
peritiſim[]os viros qu[]eſt fallidioſum noueris ſepe arguſi

ſe nò egre tibi ferêdu est. Letex ipſe p[]reſentife potes me
ſemp[]ilitatetem tuam qu[]e ſuſiſſe: 2 n[]nùc te deſerendo plus
alium coluſiſe. Deus omnipotens dirigat mentè tuam in
bene placito ſuo ad vtilitate ſeruorum tuorum. Eſſe iam
affoſiſmos qu[]os me ſcribere rogaſti tue diſlectioni mádo.
CLerte i medicina iméla p[]roſunditas est. C. Operari át
ſm libzos abſq. perfecta r[]one 2 ſolerti i[]genio moſtus è.
C. Ingeniù autez naturale adiuuat artè 2 n[]am regentem.
3[]uiu aut h[]ria. C. Abundáter aut libzos perito[]z yetex rele
gere: 2 ſecreta co[]z obligéter diſcutere iuut o[]ez ſapièt è.
C. Uta b[]reuís est ad cognoscendum vires omnium terre
nascentium. Tu auté ea que palam ſunt: 2 i quib[]òes con-
ueniunt 2 maxie q[]b p[]robaſti tene. Que yo i dubio ſunt 2 in
quibus diſſentiunt omitte. C. Illud yo n[]o debet nos co[
mouere q[]b in ſapientum dictis habetur.

C. Quedà ſunt que non videtur nobis ad plen[]u r[]o attesta-
ri. ſed potius credulos habere. Illud quippe quo medica
mur ſubtilis ſubſtàtia est. neq[]b eniz humana natura erro-
ris periculum incurrere n[]o p[]ot: p[]ſertim in ſubtilibus.

C. Uta d[]editus o[]io ſecularib[]q. gocuſis. alias. delitys. negli
git fundamentu medicine philosophie: 2 arti[]u doctrinam
n[]o ei fides adhibenda est: 2 maxime i ca ybi Ha[]l. 2 Arift.
2 c[]o[]zdonant: ybi diſco[]zdon diſſicile inſueni.

C. Anima[]l fecuſú frigid[]u 2 humid[]u nutriſt ſm calidum 2
bumid[]u vituit. virtus ſiue virtutes naturales uel ſp[]uales
varia noia habentes yna cadè que est. 2 viſus. Sed c[]o[]ſ
diuera i subiectis méb[]zis officia viueris vocabulis nun-
cupantur. C. Lomplexus naturalis ſm vicinatité quid[]es
est ſeparabilis: actu t[]i est inſeparabilis. Quæmodu t[]as
vicia ai q[]b figure corpozi[s] ab auſis 2 ta parentibus cadit. et
bereditatur: ita qu[]o[]q. mo[]buz diuturn[]e: 2 maxime ſi fue-
rit in principali membro.

C. Ad medicina que temperam[]èto vicia est 2 odorifera: ſi ci-
bus poq[]u[]s fieri poſſit optimus est. Lolligatio corpozi[]q. 2 aie
ſm ordis naturalis p[]onatïa facta est yt ſubſiſtat. C. Un
de cauend[]u est ne de ei foſte medicinà que foſtiter mu-
tem eam: 2 yt ea q[]b est i tertia p[]te. C. Lomplexus corpozi[
q]ia i ad figurà nerui c[]óſona est. N[]o igiſ temerarius ſis i me-
dicina forti que ea diſſoluat: 2 aperiendo corpus in aliam
complexionem mutet.

C. Medicina ſtiptica 2 odorifera: 2 temperam[]èto propin-
qua custodit 2 foſtat principalia memb[]ra: 2 virtutè natu-
ralè: h[]tibi ſit ſemper ytendum vt c[]oſtoſtes naturam. Si
n[]n.naturà confortaueris morb[]u medicando iuut curari.
Si vero eam negleſeris: 2 neglectam deſicere permife,
n[]ibris p[]roſeſt.

C. Epar et ſtòus ſunt poſita inter efficacia n[]æ vt nutriſt
ſut inſtrum[]eta: q[]b ſi accidenti aliquo amilerint c[]o[]p[]lèxi-
n[]e 2 minuitt curſu nature. C. Calidi morbi plus frigidis
ſunt mo[]ſtiferi p[]pter ignei motus velocitatem. C. Quan-
do corpozi aligd acciderit: n[]o ei dand[]u est q[]b noceat p[]ci-
palibus méb[]zis q[]b ſi fecerit inde nociuu eris: magn[]u iu-
iare n[]o yideris. C. Uitiu i ſe ſequitur complexionè corpo-
ris: cum igitur corpus patitur: 2 maxie principia méb[]z[]a.
medicinam maxie aie ex[]pibere minime negligas. vii. v[]z.
gaudeat vt odoratu[]z viu[]z: auditu: q[]b n[]onulla medicie ps è.

C. Medicina p[]q[]dam et maxime que faciunt in ſumo capi,
tis poſt cen[]a: 2 q[]b itur do[]zmitu dande ſut vt n[]a ad iterio.
ra intèa ab altiſimis méb[]zis attrabêdo ſenſus alleuiet.
Sil[]r aut ybi mo[]buz iá p[]reualuerit et maxie in principa,
libus méb[]zis. Nulli medicine méb[]z[]u c[]omittend[]u est ali-
quod n[]ſi ei que ad c[]o[]p[]lèxiè eius aut ex p[]arte aut ex to:
to: pertineat ad ſilutudinè medicine nutrientis memb[]zis
que medicina i nutribitis qu[]o[]q. fuerit vtilis est.

C. Ad medicina h[]ria ad c[]ótrariu deponend[]u est: 2 n[]o ſm com
plexionè eand[]ez. C. Inſirmis deſectis nulla medicia aut

Jo. damasceni

150

esbaria vanda süt nifi ea que facile possit natura pati: prie temperamentu i quátitate et qualitate sit.

C[al]Medicamia paucæ tibi tenéda sunt nifi quo[que] iuamé, to sepius eruptus et sifdóre posset totius.n.nultitudinis notiæ i compreheßibilis est.Nec cù p[ro]singuæ volueris inquirendo discurrere multiplici diversitate senfuum d[iv]tractus i nilluot poperis fidé habere. C[um]erum proprietatis dubia è Eam nan[que] multi olim experiétes arbitrati sunt facere a proprietate q[ui] pleriq[ui] faciebat natura. C[ unde vidédis est] i przeitatis purgatione negligat naturæ quæ notio est. C[um]bumezes i hieme nä plus dispergit et yere itus:estate aüt z autúno min[que] tunc itaq[us] os vt medicemur q[ui] potioz est. C[que] requétat mo[bi] in principali mébzo dissoluto/nem corbis p[n]núciat humozes calc faciendo: et dissolюdo: et nám z[on]fzortádo salubrius purgant [que] p[er] katarticum aut per yomitu: quo[que] neutr[que] fine detriméto fit nature.Si ta men eos calc faciendo dissolutos ad principali mébzo d[ub] fluere nò p[rim]et: q[ui] s[ui]t emé, ad quodlibet alid[em] i genium recurrédu est. C[la]uèdu[que] è ne ab egritudie c[ou]aleſcetib[us] inatu[que] apa ad iterioza medicaméto redire cogatur p[ter] principalium membroz de ſectione.Sed aliter dissoluto/nem expellat q[ui] leuio[que] fieri p[or]t q[ui] tant[que] ad:iniq[ui] s[ibi] ſufficiat ad diſtributione minuendou[que] principaliu mébzoiz. C[um]habitates i gnto aut ſexto climate plus miuere ſangui ne expe[rit] est i ſeptimo:aut i p[er] aut i ſecundo: aut i tertio.

C[ap]ostema i membroz principali fine doloz nám i régimé dimuſſe ſignificat:ma[gi]e ſi ex co. ru. aut ex ſanguie est q[ui] b[on]imut est. C[ap]ozora naturaliter frida z humida pa[bi] z v[ite] tre recipunt: min[que] yo reddiut: y[et]res quo[que] cor[pa] plurimus liquidi ſut: z i firmitas diuturna. Ladalid[es] enim z ficcis con trarium conuenit.

C[ab] i ſirimitate ſurgentib[us] cibaria ſibi nociuæ petetib[us] nò negada ſunt ſed i geniádum i qualitáre ſibi utilem mutado. C[ap]o[ort]et aüt te i ſirimo ſalute p[mit]tere ſemp[ere]: nec vn[que] illu[que] a ſpe deponere: z i p[er] ipſe deſperes.Complexio enis cor[po]zis animi affectui ſemp[ere] intereperet.

C[ingenu]i naturali medici cum paruo artis fundaméto adiuuar nám:inaturale Œlium. C[al]Medico[]p[il]iterato[que] ſknpliciù: adoleicétiu luxui ſubiacétiu: y[tp]l[im]n homicide. C[ap]o[ort]et etiá egrotum de oibus. vnde egritudo naſci ſo[ſt]et t[ar] ta exteriozib[us] q[ui] iteriozib[us] ingri: z ſin potioz p[re]t e[n]di?

C[ha]ſlozioſo[que] ſmperbiaz z ad naturale multiloqui[que] (care. ſi ſapias Œtenas:nec te egru interrogare p[ia] p[au]deat. vria n. y[bi] mo[bi]us intra venas exſit p[al]falla est.)

C[sa] i ſi interrogat ſemp[ere] y[ele]citer resp[ó]deas:ubuitádesus.

C[ir]ca infirmu[que] ſtitutus ſui ſani qualitáre z ai affectiòzes ſuenit cognoscas. ea v[oe] que illu[que] noeris amasse p[er] c[eteris] aut c[up]iscere ad memoriu revuádo landuad. Et ſi c[iter]iu[que] ſit ante oculos p[re]ſentare: aut ſe mo[bi]e facile habitur[u] con ſtáter p[mit]tere: z ſic i cor[pa] ſpe illu[que] aiare nò deſinas.

C[al] Multu[que] iuatur paraliticos ad e[cor]a z latera n[á]le[que] calóre ap[ponere]: n[ó] t[ui] igne:z[ui] adoleſcétis p[uelle]. una medicia[que] i uuaméto eſq[ui]liu: z ſap[or]e odoziferio[que] z leuio[que] eligéda est.

C[ar] Quomodo nulla c[ou]uenièria ſit iter aqua[que] z ca[que] (veteré, lozem nälem. I[ta] n[ó] est purgádu[n] nifi medicia q[ui] no ſit lóge, g[ue] a temperaméto. C[al]Timédu[que] est.n.n[é]bo[re]s eam natu ra reyciat: z non miſceat humo[bi]z nec cor[pa]robo[ra]ta n[oci]uum expellere posſit. C[ap]o[ort]et ergo vt ad purgádu[n] in[ter]cluſos humozes i ſimilitudiné ſibi z uertatur medicia: p[erg]eniúi vt nä eam recipiat apte z receptam p[er] venas de[po]rtet: z ſic z[on]fzortata facile inimicu[que] ſui excludat. Nam ſi qualitate ſo[ſt]ioz: ſuerit et ſcif[icit] nä.nam contrariatur ei.

C[ar] Ante purgationé v[oe] p[er] aliquos die[s] humozes c[ó]mouen di ſut: et dissolюdu[i] c[ui] medicina c[ibal]i z c[ibo] medicinali: z ſic cum p[re]ſentis die[s] abſtinéta ſunt purgádi.

C[al]Balnea n[ó]s ſut necessaria nobis ad refrigerádu[n] calid[us]: aut calc faciédu[n] fridum. Sed vt dissolua[t] z undare faciát: deſiccét: z humectét. C[al]Y[ri]aca magna necessaria est vt dissolua[t]: z dispergat z miduét. Sed p[er] p[er]ueris adoleſcétibus est ſenib[us] z defectis parum dandu est inde. C[al]Mo[bi] exſte ríozes v[ere] et eſtate magis ſut curádi. Interioz[es] yo p[er]ziu[m]. C[al]Mo[bi] ex p[er]nuria quantitatibus vel qualitatibus non minus [que] de plenitudine nimia naſcuſ. ynde medici mulți i temeraria purgatione delinquent plerunc[que].

C[al]Medicia data ſi victa n[á] n[ó] eos q[ui]s q[rim] expulerit humozes: remáet i corpe: z i humo[que] mutata ſtilitate mor[u]s inde itendit generare. Corpo[za] frida z humida ofſa: z ernos ualidos habet: v[it]i ſana egritudine z egra ſaniti habilióza ſut. C[ap]ostema i p[er]ueris c[ui] ſuma oilligentia et cautela curandu[que] e[n]eq[ui]s. i.n.troſum violéta medicina re[d]igendu est:nec nä i modu[que] valida ex humo[ris] qué habet adbuc a m[í]rice copia repſſa succubat. C[al]Mo[bi]do corbi n[ó] ſoſte contrarium yel ead[é] die poſt nimúi aeris ca[lo]d[um] est z econario.

C[ac]ute egritudies plus i ſenib[us] i uuuenib[us] timéde ſut. ci[t]ius.n.i bonu[que] malumue firman[que] t. c[ib]aria q[ue] recipiét mutat nä e[cor]i ſi lútiminem frigidatibus. v[it]i celurines ad ſanitate reuocan[que]. Timéde yo ſut: q[ui] ſeſect[que] calo[ris] natura, lis acumé egritudine ſuftinere n[ó] p[ote]ſt. C[er]di mo[bi]t i ſenio[bi]bus difficulti: i iuunio[bi]us facili[que] curan[que]. C[al]B[al]nea z temperata potio iuuar ç[as] z Strariu[que] caufe. C[in] n[ú]mi exercitio poſitos an[í] cib[us] pa[z] q[ui] ſecſere ociosos ut pa[rum] exerceri os. C[al]Labor z exercitiu[que] gda[ſ] doló[que] e[n]vi in eo poſiti n[ó] dol[è]t ex plurib[us] mo[bi]s. I[ll]aboro[ſi] oteni ſunt ad ſparationé illus labo[ri]us níſi cum doló[que] mo[bi] laboré exſeſerit. C[al]Juuenib[us] p[er]matis emiſio raro ex fridita, te accidit. C[al]Juuenib[us] e[pi]epilep[ia] z ſp[am]i[mi] z iſco[ſ] z tertio z quarto climate ex naturalis calo[ris] inſopia z tem[per]améti deſectiò[e] est: vnde ſanitas e[cor]a z ex calo[re] z tem[per]améto [ſt]are os: magis eu[n]ic[ui] ſen[im]ia friditate ſub qualitate vel quátitate multiplici ſtérnaméti. C[al]Un purgádu[n] p[uid]éda est medicia calidíſima n[ó] ad y[lit]nam subtilitatem perducenda.

C[ul]gs vult caput purgare: aut cerebrúi: aut infra ſenſu[bi] pillulis maió[bi]z.i. gros[to]ižibus: z poſt cen[á]tui dozmitú[que] óatis faciendu est. C[ad] n[im]iá[ſ] bûidatez in ſto ſubrile puluère damus. C[si] cui principalia membza deſecta b[enti]: aut debilitata katarticum necessariu[que] fuerit cluſtere famiamus. C[ab]undátiá ſto[bi] pillulis paruis z recentibus humid[us] ieciu[n]o ſto óatis purganda est: z bis qui biberunt deambulando 2[ou]mouendum est.

C[ul]Pillule veteres z deſiſcate p[rius] q[ui]s den[em] humectande ſi p[re]nocté i aq[ui] cala. C[ad] katarticu[que] nečio co. ru. 2[ou]mouet. C[ui] p[er]l. anno[ſ]z aut plu[ſi] ſut i medicina e[cor]o n[ó] est iſiſten[du]z q[ui] co. ru. purget. Quia ip[a]ſa p[er] ſe ſacit z humectat[io] cor[po]zis fundamétu est. C[al]Principaliam membza náliter deſecta habétibus cauendu est ne acutá mediciná ſed ad y[ilit]cinitáre temperamenti redactá accipient. C[ad]ue species ſi ſimul miſte bibite ſint neceſſario tan[que] ſi ſeparati: v[tra]q[ui] lacertos z carnem generádo ſuiu naturales: reddit effe[cti]. C[al]Conualeſcétés ſim infirmitatem ſuam: de[be]t qui dem tractari: n[ó] tamé ex toto perimitan[que] haberi put an[te] te confueuerunt ſani. C[ap]o[ort]et mediciná fieri ad ſimi, lútiminem operáti[n]s nature: z ſi dura aut tarda fuerit: z n[ó] ſim q[ui] videa[ſ] unuamentum ab[ſ]q[ui] ratione: Ab[ſ]q[ui] rône q[ui] dem falla est. C[al]Eger diu fideli medicio[que] comittédus e[con]uis erroz a recti diſtátia raruſ est. C[si] ſi plurimos confu[ſi] lit i singulo[que] erroz[é] plerú[ſi] cadit. C[ap]ostema i ſenibus n[ó] retroſtum medicamie c[oga]t. U[di]endu est.n.n[é] ne natu ra deſiciat ad diſpergendu illu[que] z q[ui] expulſione totas vires 2[lu]mpſerit: ex[tra]bendu quippe est. Sed n[ó] cum ſoſti

1

Afforſimi

medicina ne nã cus eo exiſes corpius exiſiat. Mediocri
ter igiſ eſ extrabendus: eſt neime qoeverdeiſt in ſenibus
multu ad differentiã illius qo restauraſ. Silr i ipueris,
vis nanq; medicina forſioz eſ natura eorum.

C Infirm`ad ſoliti ſatu cſi e iegritudine ceciderit tantu
reucand`e? e'nò a't ad temperamentu i omini ſubſtantia.

Cuius qualitati ſplonis non nouimus ſani eius iſirmi
tatem in grauſi ſit: nec ne nò bene ppendimus iſirmi, vii
medicina i certa queq subſequi, redere.n. ſanum ad cò
plexione i tempeſtati mozb`e: eſt ad ſui ſani q[ui]tatis ope-
ratione. Nam virtus eſt cauſa motionis.

C Un i purgando corpore ſi forſte ſit iſpium ſmouèndum eſ
forti medica i tilli manifeat.

C Singulis iſirmitatibus p[]pria fieri medicamia ad inge
niuſ; ad arbitriu medici p[]ſectiòi p[]pinquum eſt.

C Nulla reſ sub lunari globo vel círculo poſita quocunque
gradu muteſ circulus v[]lra reuocabi: i eternu ad illu q[ui]
litatis vel q[ui]tatatis in quo fuerit in ip[]ſo circuli motu.

C Nulla medicina leuſi eſt in còstemplatione r operatoe:
ca enim que leuſi videtur grauem: que autem grauſis le:
uem: ſi attentu eam inſp[]exeris comprehèdes. Non iſi
tur leuiter yel abſque ratiòis ſatisfinderone determina-
dum eſt. L[]reſdere ex[]perimèto fine ratione fallaſ eſt.

C Nulla egritudo e q[ui] nò habeat opus intergari inſirmu.

C Omni ſe. calo[]z extra naturam eſt. Sed inter ſe[]ſtem et
leuem diſſert ſm ſuam m[]am: quap[]a[]p[]roſter ei que ex[]co. ſu[]ro.
eſt ſoſtiter: que vero ex co. nigra leſte reſſiſtamus opoſter.

C Quodcunque membru ſuſpeperit i[]de[]tr emetu aliquod ſeu na
turali mozb[]o ſeu quouis ex[]teriori accidet i nò v[]lteri p[]zio
ri ſtatui p[]ſecte reddi p[]otere.

C Mozb[]o diuturnu: z defectione m[]ebr[]oz hereditat q[]de
fili? sed differêter aut mino[]z eſi alter parentu fuerit ſan?

C Nulli eti a credendum eſt ſtudioſo medico nifi etati: et

C In mo[]b[]o diuturno cuius virina v[]rie ſani ſi (probato,
milis fuerit, z in vna cad[]eq quality p[]manſerit nò eua
det egritudinem.

C Medicus mediocris qualitatis eſt: z ne nimis mundu
admiſre: neq[]c ex toto aspernetur opoſet.

C In tempore veris ſi ex multa humectatione ſiat muta-
tio aeris. eſtate naſcentur variole apoſtemata ſtreneſis et
ſebzes: necc[]p[]lutione purgatina curan[]t.

C Mulier in deſtra parte c[]óciſiens raro feminas pariet.

C Katarrico d[]ato p[]zegnati: deſciut[] p[]ncipalia meb[]za nati
omnibus diebus vite ſue.

C Quò n[]aſcu[]n mo[]bi e[]b[]umo: q[]titate vel q[]litatis abu-
datï. Similiter eſt ex defectione: p[]ropterea vero medi-
cu purgado z exinanièdo errare tingit.

C Oſtatus z maxime ſi ſalatim fumus i caput celerius q[ui] bi
bitur cerebrum inuat.

C Ex mutat[i]o[]e stellarum i longitudinè z latitudinè vitia
z conduſtudines non mutantur.

C Ex diuerſitate ſpaciorum regionu: variantur quoq: cò
plexiones z vitia: n[]aue eti[]a: z cibaria atq[]b medicie: adeo yt
ea q[ui] ſiunt i. y. ascendant in. iii. z e[]couvero: velut berba o[]
tulana: z agrestia ſeu ſalutatica: z domesti ca diſſerunt.

C Emplafra atq[]b vnguenta ſin vicinitatem qualitatis cò
plexiòis in ſimilitudinem illius membru cui ap[]ponutur.

C Co.ni. in iuuenibus forſi medicina purgare noli. Eor[u]z
nanq[]o quantitas parua: z equalitas defecta: neq[]c eni[]z co[]
pozi coberentia ſunt.

C Si poterit medicus medicari cum dieta abſque poſtiſe
proſpera enuenient. Si quio p[]multum tempus neq[]c vomi
tum neq[]c solutionem habuit: z eueniat illi ſubito impetu
videndum eſt ne reſtringere ſestines.

C Œm`i corpe alio[]e q[]ui y[]cetoſitae: z pauci nouerut diſcer,

C Urina ſanitateſ significans in oi homine n[]o eſt (nere,

equalis: nec in quantate nec in qualitate: nec i liquore.

Cuius virinam non p[]nenouera ſani: in eius medicia n[]o
appropiatis virtutem egroti.

C In c[]oulaſe[]ctib`a p[]a ſic medicare yt n[]o egredia[]t iſus,
sed fo[]ſas non ſoſtiter quidem: ſed leniter extrabatur. Si
militer quoq in pu[]eris: ſed in ſenibus.

C Si d[]eamentia ex friditate z ſiccitate pedens ad cereb[]z
incutiens ſit. fum[]u odoriferum ca. z bu. tam iſus q[] fo[]ſas
ei adibemus: z ad ex[]citandum calozem, ad iras quoq i
terdem patientem p[]rouocamus.

C Lompoſitio p[]plexionis ſanitateſ significans in oi homi
ne n[]o eſt equalis: nec i quantitate: nec in qualitate.

C Quibus in iuuenite quibus in annu ſo t[]u flobotoma:
ri conſueto do ſuerit bui[]us. x[]l. anno[]zum. erunt ad ter in.l.
aut. ly. ſemel conferendum eſt. Ulterius vero ex toto di-
mittendum eſt.

C Senes a. x[]l. ano cephalică venă a. l. mediană poſt. ly. ba-
silicam icidere de ſinant.

C Qui in iuuenite constituti multum: z frequêter ſangui
ne minuti fuerint poſt án[]os. ly. calo[]z eo[]z i fridum z ſiccù
conuertetur: maxime ſi fuerit frigide nature.

C Luctodia virtutis p[]ncipalia meb[]za còſfortat: z a meb[]ris
tuek. p[]rincipalia yo meb[]za conſo[]tata virtutes quoq
vices reddêdo z fortant: z a mo[]bis deſdendunt.

C Nati a iuuenibus p[]artiatibus p[]ncipalia meb[]za for-
tioz a ſana naturaliter habent z e[]conuerto.

C Sicut ignis ad ea ſunt ca. z bu. ſemper intendit: iſa
z mo[]bus ad bui[]ſimodi complexionem.

C Qui aromatum ab[]horent odo[]zem: nec ſap[]o[]zitá ſentiut
dietam: vicium eſt corrupte complexionis illo[]zum.

C In omni regione quibuscumque ex venuſis nub[]es p[]cereari
videntur ex illis habitantium capi[]ta fumo replétur: z ſic
corriſe n[]aſcu[]n: z ſenſus aggrauantur.

C In quacunque p[]artiato[]que quoq: án[]o muſcule ſuperabun-
dauerut: putredies quoq mo[]b[]oz ſuperabundabunt in
c[]o[]p[]ozibus habitatu[]zum.

C Jeiunare in eſtate c[]orpus deſiccat: colo[]zè citrinat: mel[]a
coli[]a p[]zocreat: necno v[]iſum ad defectum perturbat.

C Sanguinè mo[]z yt ex[]erit i aer[]e p[]gelare: terre abu[]dátia
deſignat: z quato magis ſiatur tato magis ſiui ſtingit.

C Omnis p[]rovincia que longius eſt a mari remota n[]o in
meridiem p[]tenſa: habitant[]i cor: ſunt ſiccio[]zio.

C Non eſt eadem natura temporis in omni regi[]oe q[ui] ſol
eſt i q[]drágu[]o círculo q[]ppe ex[]tat bic eſta: z byems alibi:
ver q[ui] z alio loco: z autu[n]us i alio: ad quoq diu[]eritatu[]i ſi
militudinè diſjerunt: z ſp[]lonee: z vitia: z ſlu[]tudines ba-
bitato[]z. q[ui]n. y e[]r eſt i e[]gypto e[]ſta: i india yo z apud ba-
bitantes: ſub equali die ſunt due byemes z due eſtates: z
duo y[]era: z duo autu[n]i i anno ſut. ynde illis fruct[]a: abu[]da-
tes p[]creat arbores memoria e[]ſubtilis: z alia h[]s multa.

C Deficiente virtute deſiciut p[]ncipalia meb[]za z mo[]
bis afficiuntur: neq[]c illam defendere poſſunt.

C Ubi plurimi p[]coriand: z r[]o attestat: z ex[]perimèt[]u com-
probat illud ante oculos p[]one: ſio y[]ero contrarium.

C Medicinaru[]s qued[]a z maxime que faciunt in ſümo ca-
pitis poſt cenam: z q[ui] iur do[]rmit[]u dande ſunt: yt n[]a ſic i-
tenta circa interio[]z a b[]altifilimis memb[]ris attrab[]edo ſe-
fus alleniet. z ſic y[]bi mo[]b[]us p[]ualuerit hoc e[] obseruáduz
maxime i p[]rincipalibus memb[]ris.

C In nullu[] medicine aliquod p[]mittend[]u eſt mo[]b[]u q[] ad
complexionem eius aut ex toto: aut ex parte non p[]tineat:
yel ad ſimilitudinè cibi memb[]za nutrientis que medicia
ſi ſic fuerit nutribilis quoq v[]tilis eſt.

C Accipe n[]ue fili chariſtine poſſatos a te aſſorilímos q[]b[]
ſp[]fidus p[]mane[]ſe q[]z aucto[]zitate operare p[]ſid[]eter. Ad
q[]as, put potui ſud[]as ob tu[]a diſcretionè sollicite laborau[]i.

Liber secretor Ypo.

151

Cnam te villgentem sapientia3 noui pze omnia.

Cpzeterea valde ceptum opus non negligere hoztor pro quod me nimis letificati. Et qz libzum Hal. gloziosissimi trastulisti: cuius titulum ei placuit vocari metategni: qui liber est vbi maxima est proprietas medicizii. Cnùc aut oco gras ago: qz te h3pimù translatore iueni.

CExplicuntur afforismi Joannis damasceni.

Cfloziosissimi medici Jpocratis, pronosticozum liber 9 dicitur liber secretorum.

Irit
Ipracras cù in ſonis apparet apo-
stema nigrì i posteriori parte au-
ris mozietur infirmus. xyiv. die. 2 cum in
iuncturis idropis exuerit apostema aut i
pede liberabitur post méſe a die q appuit.
Csup naſum autem si appuerit pustula
ſicur pannus lineus müdus aut nigra mo-
rietur in fine anni a die apparitionis.

CET qn febiens habuerit dolozé sub ipocúdrus ſinſtrise: et apparet in loco apa: 2 delituerit fubito moziek 3 die qrata.

CET si pustula nigri col aut paonis coloris in poplite ſini stri pedis: ſcias q est peſtilentia.

C Si paties aliqualat: fuerit aut tertii dies mozief ante. vy.

CET ki exitura pultule nigre in lingua fuerit febrientis in die non cretic pnonosticat moztem.

CAlienatio cito post dolozem totius corpoſis et cardiaca statim post ſomnù significât abundatîa hu.in corpe et pnonosticant moztem subitancam.

C Lum exierit in palpebza patientis apa qſi auellana fine dolore et gravitate moziek in. xxxii. die.

C Lum exierit in ſumitate nati apostema nigrú subito cuj forzi dolozé: mozietur in tribus menſibus.

CQui carent odozatu fine recumate ſe.pnonosticat.

CDolozes iunctura: 2 iunetute bzeuitare yite significât.

CTremoz genuum post ſomnú cum remanentia virtutis pnonosticat paralisim.

C Lum in ancha appuerit apoſtema acutum mozietur in tribus menſibus.

C Hrauitas lingue post eius leuitatem in iuuentute signifi
cat moſtem subitancam.

C Lum in auris cartillagine exierit apoſtema forſtis dolo, ris mozietur in tribus menſibus.

C Qui patitur effimeram: 2 fluxerit ſanguis ab eius nari bus mozietur trigefimotertio die.

C Qui dozmicerit oculis apertis abſq conſuetudine/ptam significat.

C Quando febiens buc illuc manibus quesierit et viderit moſtuos quinto decimo die mozietur.

C In quo febiense appuerit diſpônes ifuete ſi diſcoopit pudenda abſq pudeo et loqui ſyba turpia moziek oio.

CAlienatio in omni egritudine peſſuum.

C Permanentia ſentinú non significat euafionè ommino.

C In cui cruſ appuerit pustula cerulei color 1 flâmei oio mozietur pzuimo mense. Et si fuerit fine ardore 2 pzuritu i septem menſibus mozietur.

C Pustule nigre et virides moſtale maſſi fi fiat cù febre.

C Tortura mandibule vel obliquatus viſus in febre acu, ta significat moſtem ſtatim.

Cuius oculi fuerint obliquo cito alienatione ſignificat.

C Un9 ſenſus odozat subtilio: ſit ifueto ſurdú pnonosticat.

C Qui appetit comedere in hoſis nò affuetis humores in eius stomacho pnonosticat: qui ſi fuerint ſparſi vel congre gati inſerent moſtum.

C Qui multum studuerit in libris philofophorù pnonosti-
cat vigiliam maniam vel melancoliam.

C Qui loquiſt subito turpia: et appetit cibaria nociua debi

litatem significat membzozum principalium.

C Qui multu ſufferent forſtum ſunt complexionis.

C Acuitas malitià significat intelligentie: ſed temperâtiā
magis est conueniens.

C Qui transferit ſm anu 2 acciderit eis moloz renu non cu ratur: ſed q magis pſut: ſut medicie a virtute occulta opâtes qui ſi trâſierent pùm 2 acciderit eis ſreneſis mozietur.

C Lum acciderit febzi cù tuſi 2 ſubito tuſi ſecesserit pnonosticat apoſtema in aliqua iuncturarum.

C Juvenis cui acciderit pleureſis magna mozietur.

C In cuius corpoze acciderit ſepe dozmitio mébzo: pnoniſticat ipm mori ſubito pp paucitate: spùum in corpore.

C Qui piger eſt ad motu pnonosticat dolozem iuncturay.

Cuius ſudo: affellarum feret pnonosticar lep: am.

C Quicùq iuvenis habens febzé cù volore capitis incur rens cardiacas moziek quaſi ſubito per tres vel quattuor dies post principium febzis.

Finis.

C Magnifico Pñcio Dycronymo donato liberali arti docti ex cellentissimo Alexander œ appellatis patauus post Com. S. plurimâ dicit.

Um ſuma humane ſpèi pſfectio i iitchigèdo 3 ſi
ſtat.eo.n.ittelligèi calle pſectio: enti magl ac
magis affikari pòt ob hoc pipatbeticozù plùmi
bûc maſſe felicè appelluerut q maſſe ſciètus
plùmis pèlariòz cèt. Uli quato maiòi ſciètariu
habitu pſulget: tâto alti: ac ſublimi: eleuca: ac intellectua
li copulatiòe maſſe felicitat. Aſt bi ppauci ſut: q 3 equus
amaui iupiter. Reliquios yo q 3 nò: nò plebeos: veq etià
epicureos appellare poſtem? Lo: palia 2moda olectabi-
liacq ſenſu: obiccta blàdis munuſculis alliciùt, vi: quato
2modioza olectabiliozaue ſut: tâto ſozi: ob 3 initenitib: ob-
stant. Aſt q pugnà bâc vicerit: nò mo laurea cozoa ac triu-
pti: bucc curru mervuit iſigniri: ſed diuio 2 bonoze 2 laudibus
efferri. Qualè oes te i preſentia: eè cù admirari 2 plaude
re debét. Qui nò tîn ſpeculatiu: 2 sciëtia: merita laurea
contétè: es: ſed politicas leges pòtificu: 2 secreta fùmo ſtu
dio pèſcrutari nò deſinis: nec eò gdè adductè: es vt inde ti-
bi diuitle ac familie nomè adolerèt aut cor: pis iuenuſtatè
oznares. (Dec.n.oia cù eis locupletiſim: 3 fis: te potiue ab
optato remouere: 3 q in ptè aliquà iellere debebat.) 3s
vt ea felicitate pfruaris: q tîn ß nomie mervuit appellari.
Quu co igif: pla ſciëtia: gina pqras: Libellù bunc Jpocras
tis chy qué occulti paucis: notu eè cognouim: cui tì ſciè
tie ipſi: ſeries tû auctozi nomè tîn 2 gravitatis 2 venuta
tis iſerùt: vt libellù ipin: diuinùi appellare nò pudeat. Hùc
igif tû vt honeſtissimo deſiderio tuo ſatiffacià: tuz pp tua
erga me bìmerita: ſingularèq beniuolètiá legèdu ac re
gendù mittim? Uez libelli exemplar vetustate 2 taruz 2
deletu qo emèdatius potui castigauimus. Et ſi qd eſt qo
min: dignu ac indiligièi emendatum videretur. Id tua ſo
lita doctrina ac ſolertia corrigere non pigebit. Uale 2 me
comendatum habeto.

C Prologus Dali in libum Jpocratis.

Irit
Dipocras medico: optimi, cuius
modi medic: e q agronomià igrar:
e.n. táq: cec: vià baclo: examinâ: buc illuc
q misabiliſter celpita: p q libet boni mali
ue appentia fantastica 2 iani vt fatuus tre
pidãs 2 exultãs. Null: bò ſe mittere debe
ret i manus illius: q2 non eſt medicus per
fect: nec nomie medici meretur: ðorari. Cognouli ergo q2
opus erat ſcendi astronomiam: 2 alpezi in libro: hypocras-
tis: 2 inueni libzum paruum ſed optimuz quem qui bene
ſcuerit efficietur magnus: e ſt valde necessarius omni:
bus medicis.

Reidlin
557

Liber pronosticationis

Incipit libellus ditinus quem Hypocras medico exi-
nibus de esse egro? fin lune existentiam ad oppositionem
ceditid.
De hoz a crifi recumbentium in lunam.

Jpocras dixit q prumū aspice lunā q
elpena luminis: q tunc creſcit
ſanguis q medulla in oſi homine q beſtus oibus
ſin augmentu: q in mari q in cunctis rebus mū
danis. C[um] igiſ in firmus cadit in lecto op?

est ei videre ſi luna excat de cobeſtione.tunc.n.creſcit in-
firmitas quouſa venerit ad oppoſitiōs gradu: q ſi ieat
in oppositione vid ſi fuerit cum malo planeta aut in ma-
lo loco: q ſi aspexerit ſim domus moſtis: q per hoc pote-
ris iſire ytrum habeat mori an nō: q ſi habebit longaſ in
firmitate aut nō. Nunc videamus naturam omnium signo-
rum iuxta preſentiam lune in eis.

De lune in ariete.

Am inſirmitas cuiſ acciderit c[ui]s luna fue
rit in ariete cum ſole erit inſirmitas in
capite z p[ro]pter calozem ſolis z dolebit eu pul-
fus capitis: h[uius] quod[que] ſebres calidas z nō yadit
caliditas ab co: pati quod[que] anxietate z vix lo-
qui: q in p[ecto]ze n[imi]ni caloſe pati: z doloz[ē] in pulmone: z
h[uius] ybemētissim[us] pulſus. Necesse est ergo ei vt minuā ſi-
bi ſanguis de vena cozdis: q o[rum] yti reb[rigidis] in potu q ei
ci o[rum] z minuātib[us] y[trum] caloſem: q bec iſirmitas venenit ei
n[ef]esim n[ifi] ſueniat medicina z periculī est moſtis. C[]h[ui]
ſi cum ea fuerit mars aut ſaturn[em] moſieſ ex b[ac] infirmita
te infra ſeptem dies a die cum luna fuerit cum ſole per. p[er]
aspectu z plus: hoc est ſi luna addat ſuo lumini. C[]si luna
fuerit i ariete i e ſoſtuna aspexerit eam extra ădratus vel
oppōnem. Si fuerit luna ſi c[ui]s a ita iſirmitas erit i capit:
t: e[]uocet e[]um extra mentē e[]iſanit. q t[uc]c creſcit n[unc] miui-
tur: q est ſiſi illi qui videre nō p[ote]ſt. q ſi aſtronomiā ne
ſicis n[ō] poteris eius iudicare inſirmitate. C[et] ſi luna ſue
rit i diminutiōe gradui vel luminis q[ui] reuertiſt ad p[ro]mu
aspectu ſaturni. i. q[ui] cum dimiſt: q p[ali]u aspectu e[ui] asp-
[er]it termina[rum] in ſirmitas i bonu[rum] ſue in mali: q[ui]s ſi inſp-
[er]it aliā inſoſtunatā moſieſ: q ſi n[ō] aspexerit melioabi-
tur: q q[ui]s luna dimiſerit iſtos aspectu de q[ui]b[us] d[ix]imus q o[rum] terminare i ſinuerit ioues vel veneres p[aliqu]e aspectu
anteſſu veniat ad obſutione in ſirmitas ſtabit ſupra e[ui] do-
nec luna venerit in aspectum vel oppoſitionem ſolis: q ſi
iſtos n[ō] inuenerit e[ri]mercurius i ſinuerit moſiur: q ſi in-
uenerit martez melioabi: q hec iſirmitas erit ab aliquo
ſlegmate albo. C[et] q[ui] in ſirmitas ſi primo ſentit iſirmitate
q ſuit luna addens ſuo lumine z gradibus z mars z sol in
ariete erit in ſirmitas in capite i ſanfit an n[ac]ſci ap[ra] in ca-
pite de ſlegmate albo: q exiſt ſanguis de narib: q o[rum] y[ui]t
frigidis: q est opus ei facere medicinā ynde a[pa] remouea-
tur. C[et] q[ui]luna fuerit c[ui] mercurio i loco ſolis euadet in-
firmus: fed p[rius] erit i magno piculo. Ideoq[ui]s mercuri' co
cozdat cum marte i yno negocio: fed mars non facit ſicur
ſaturnus. fed moſieſ q[ui] ſaturnus est in loco ſolis. C[et] Sed
ſi fuerit iupiter c[ui] cad[ey]el mercurius yel venus habebit
inſirmitate diuerſa. Si aspexerit e[ui] mars yel ſaturn[em] ali-
quo aspectu opus est vt de ei leuē medicinā z leuē dietā:
q[ui]b[us] ſedeat: q[ui]b[us] ſe voliſet: q p[one] euſ ſedere in aliquo lo-
co vt p[os]ſit per totu[rum] videre: q balneo v[ta]ſ: q fac e[ui]m ſede-
re plane z do[om]ire: q da ei bibere aquam frigidam: q da ei
manduca quid viſ: q q[ui]s ſic est aspect: n[ō] est ei op[da]
re medicinam ſin phyſica n[ifi] ſicut volet.

De luna in tauro.

Tando idicat in ſirmitas z luna est i tauro et aspicit eam mars ab oppositione vel quadrato illa in ſirmitas est ex ſanguine et ſentit caligitate z ſiccitate: et dolet in nocte

n[ō] p[ote]ſt dormire: q habet, voluntate bibé diu inum aut
res frigidas: q est necessarium ei minuere ſanguiné z dare
ei medicinā que reddat e[ui] frigidu z humidu. S[]s i fue-
rit in iſto aspectu ſaturnus cum luna aut venerit ad e[mi]
n[ō] inuenerit ſoſtunā moſieſ infra i.4. diem a die q[ui] ices
pit ei primo in ſirmitas. Et ſi fuerit luna addens in ſuo lu-
mine z gradibus: q inſpexerit eam mars ex trino yel ex q[ui]
drato z luna venerit ad ſaturnu z mercurius cum ea bec
in ſirmitas ex frigiditate z ſiccitate erit: q erit totus fract?
q e[ur]ius: q vi[re] et paucia loqui poterit: q ſtomacbus eius
n[ō] p[ote]ſt digerere: q interius caloſe n[ō] habebit: z medici-
na laxatiua erit ei neceſſaria: q q[ui]s ſita frigiditas est de cole-
ra alba. Aspice ergo lunā q[ui]s venerit aut oppoſitú loci in q
fuerat: q cum ibi fuerit habebit magnu periculú z laboſe:
q moſieſ ſi n[ō] inuenerit cum luna ſoſtuná aliquaſ in yno
ſigno: q ſi inuenerit c[ui]s ea ſoſtuná euadet y[fi]q ad s. dies.
C[et] Sed q[ui] accidit alicui in ſirmitas z luna fuerit in tauro
z mars z sol ibide cum ea: hebit ita in ſirmitate i nocte in
pectoze: q lingua ſibi erit b[u]ſaſt: q hebit magnu caloſe in
ore z in oculis citriinitate: vadit et ad sella z balbutiet z h[ui]
ſebres ex ſanguine z ſitim n[imi]niat patitur: est ei opus me-
dicina laxatiua z ſanguinum minutione z manducet q[ui]q
gvult: q bibat de frigido: q caueat a calido. Et aspice q[ui]s luna
fuerit in trino aspectu ad ſolé: ſi minuāt in ſirmitas viuet:
q ſi creſcat moſieſ q[ui]s erit luna in oppoſitōe ſolis. Sed ſi
uenerit iouē yel venerē i moſieſ: q ſi ei ſoſtuna moſieſ.

De luna in geminis.

I luna fuerit in geminis q[ui] alici accide r it in ſirmitas z aspexerit e[ui] mars aut ſaturnus ex quarto vel ſeptimo: est illa iſ irmitas: ideo q[ui]r perlit ſomn[ui]z aut q[ui]babit ali-

qua tristitiam: yel q[ui] habuit n[imi]na cogitatione de aliquo
negocio; q[ui] amisit aliquid ò rebus ſuis: q dolebit totú coz-
pius: q urabit hec in ſirmitas per c[et]u[rum] dies z plus: poſtea
y[ro]babebit caloſe i corpo[ſe]e. c[u]s ſiacet i nocte ſe mul-
tum ex tendit: q doloz[ē]e habebit in epate. Et i n[ō] fuerit c[ui]
luna vna ex ſoſtunus moſieſ y[fi]q ad dies triginta. C[]uſ
a[ui]s luna fuerit in geminis adděs i ſuo lumine z gradibus z
mars aspexerit e[ui] ex quarto vel ſeptimo: erit bec in ſirmi-
tas ex colera rubea: q h[ui]b ſebres: q pulſus è ybemēs. Di-
nuari itaq[us] ſibi ita ſanguiné z frigidis y[ta]ſ cibie. S[]s i fue
rit ſaturnus i iſto aspectu: q nulla fuerit fortuna cum luna
moſieſ q[ui]s luna venerit ad oppositione illius in quo erat
q[ui] inſept in ſirmitas. Et ſi aliquo ſoſtuna eam aspexerit
euadet: fed i magno periculo erit. C[et] ſi fuerit luna in ge-
minis z ſaturnus in ea: bec in ſirmitas ex humiditate est: q
frigiditas eius erit in capite: q ideoiligiter aduertas ne
minuas tali iſirmo ſanguiné: q ſe y[ta]ſ rebus frigidis et
bumidis: led ea h[ui]b in ſirmitate patiēt res ſuenienter té-
peratas. Et aspice q[ui]s luna venerit in oppositione ipſi' so-
li: si in uenerit aliquis ſoſtuná ſpecientez viuet debili-
tatus: ſi a[ui]t n[ull]a ſoſtuná ueneriet moſieſ iſirmus. C[si]
vo in geminis fuerit luna ipſa z aspexerit e[ui] alia ſoſtuna
ex bono aspectu: ſuperuinet in ſirmus. Sed ei in ſirmitas
i alia i ſirmitate mutabi: S[]s q[ui]n dimiserit ita ſoſtuná et
n[ō] uenerit alia ſoſtuná q[ui]b[us] venerit i alia oppone loci i
q[ui] erat n[ō] p[ot] ſicere medicus qu[ai] infirmitates habebit. S[]
tunc euadet ab in ſirmitate ſua cum luna fuerit in oppoſi-
tioe p[é]dicta. C[si] a[ui]t luna ſit i geminis z c[ui]s ea ſol z mars
z cciderit alig[is] i in ſirmitate: hec in ſirmitas erit magna:
q ynue ei oculus lachrymabi: Ueniet quoq in freneſim
ſe inſet ei magnus timo: q apparent ante faciē eius diuer-
ſe figure z imagines borzibiles: q eius pulſus n[ō] inuenerieſ:
q pulſus capitis dolet ei. Laue i[gi]ſ ne minuas ei ſanguiné:
q da ei cib[ui] leuē z non multú: fac e[ui]m iacere in loco com-
peteret temperato. Aspice i[gi]ſ q[ui]s luna fuerit ad aspectu

Scòm lunam

152

quartù loci in quo primò erat; 2 tue moziè in firmus. Si
luna fuerit ifoſtunata: ſi yo forſunata ſub viuet. (Sed
qìl' luna fuerit cum sole ſt marte: 3 aspexerit eam forſtuna
ex boó aspectu; 4 luna ſit addens ſuo lumini 5 et gradib: 6,
luna venerit ad quartù aspectù loci in quo primus ſuit; vi
de ne des ei potionem aliquàs; 7 sed etiam vtatur leui cibo
2 balneo; 8 ſed ead in loco alto et eminent.

De luna in cancro.

I Luna

fuerit i cácro qíl aligs in infirmi,  
taté inciderit; 3 aspexerit eam ſa,  
turnus ex quarto vel septio eius ifirmitas erit;  
q: frigus intenſu cum iuaserat poſt exiſtus bal,  
nei ipso non ſentiente: 2 nò ſentit odozem aliqués, dolebit  
quoq ei pectus 3 tuſtim patitur; 2 paruz babet caloſis: pul  
fus quoq in eo exiguus reperitur aut nullus: dolent ei et  
lumbi 4 ſtusòs; 2 é ei medicina pncessaria ad mundificá,  
dum pectus 2 ad tuſtim reprimendaſ, 3 Si yo no ſuerit  
cum luna 4 etiá no aspexerit eam aliqua forſtua bono aspe  
tu donec venerit ad quartù aspectù loci in quo fuerat  
qí incepit euſi ifirmitas moleſtari: aut ad oppoſitu illutu:  
babet mori binc yſq ad decé dies infallater. Sed ſi aspe,  
perit ea forſtuna aspectu bono: 2 tunc remanebit in vita: ſed  
magná habebit fatigationé. 4 Si ét luna fuerit in cácro  
2 mars eam aspexerit ex aspectu quarto: yel ét ex oppoſi,  
to ille quem infirmitas cepti pútim nímius vomit: yel alit  
eúones: 2 malum ſtoum habet yalde; 2 est ei multum ne,  
cessaria medicina frigida 3 ſtodi ſui restrictiua: 2 si nò aspe,  
kerit eam aliqua alia forſtuna coúueniens 4 bona in ipso lo,  
co infirmue mozié: 2 anteſ ad quartùs aspectu veniat.  
Si yo luna in cancro 5 curſu ſuo fit vacua: bec debilitas  
sue infirmitas oſta fuit ex nimio potu ex quo yuga imple  
que ſunt ſanguine: 2 se nímiu diſtendút. Habet quoq 6olo,  
rem nò modiciu 7 nº in nocte: 2 bét et voluntate ſedendi i altum,  
8 tinuóq appetit ſtare oſcoptus: 2 nò vult audire loquen,  
tem iurta ſe aliqué, 9 taſt quoq rebus frigidis: temperat  
ti que cum ifrigidet. 4 Quádo aut luna venerit ad oppo,  
titu cancri tunc ifirmus euadet: ſi eam forſtuna bona aspe  
perit. Sed ſi ipfa inuenerit martem aut folè ifirmitas bec  
uerit ad ſebzes calidas: 2 pulſus eius non cömíſce ſed  
semp ynus eſt ei. Igitur minutio ei forzet necessaria: 3 qpe  
ritus medicus moderare ſciet 4 ouret ſin infirmitate. Si  
fuerit vt diximus 5 loco ybi fuerit ad quartù gradum vel  
oppositu: 5 Si et iueneners 4, 90, yſq ad oppoſitu habet ſuc  
ad infirmu: 2 habebit malu in nocte: 2 clamabit 3 nímiu  
fatigabitur: ſed quádo venerit ad aspectu trinuſ 4 ifirmus  
euadet. Sed ſi iuenenerit aliqua forſtuná in illo bona: 3 nec  
enim residua ifirmitas in aliam infirmitaté 2 pueretur et  
euadet qíl luna fuerit reuera ad locu ſuum in quo fuerat  
qí inſirmitas eum iuaserat. Et ſi aduerſanté ſibi forſtuná  
inuenerit in firm? mozié, 3 Sed ſi forſtuna eaz aspexerit  
aliquo aspectu bono remanebit in firmus viuus 4 euadet.  
4 Si aut luna in cancro fuerit 2 saturnus cum ea yna cu  
Joue mozbüh bêbit p spaciù triu dierum; 2 tandé jualebit  
2 yuiet. Si auté luna in cancro fuerit 2 saturn? 2 mars ve,  
nuſq cum ea 2 aliquis inceperit ifirmiar: bec ifirmitas có  
ſurget ex nimia fatigatioë itinerers: 2 poſt ſuì aduentuz ex  
itinere nímiu ſe cum muliere exercuit: voluitq: ſe hincin,  
re ei debeas. Sed fac vt ytaſ carne aſſa 2 pullis; 2 maxie  
vt ytaſ cibo 2 forſtatiuò: 2 caueas ne ei des res frigidas: et  
cum exerit de loco illo 2 y venerit ad oppoſitioné 2 nò iue,  
nerit aliqué planetá in firmus euadet qíl veniet ad oppo,  
sitioné loci in quo erat. Et ſi iuenerit malá forſtuná creſet in,  
firmitas 2 pútim mozié. 4 Si aut luna in cancro ſit: 2  
saturnus 2 mars 2 mercu rius cuz ea: 2 inſirmitas aliqué

inuaſerit: inſirmitas talis procedit ex nimio laboze ſcribé
ex legendi; 2 puénit et ex ſubfluitate colere nigra. Talis
yti debet medicina ytiq: temperata colerá nigram dimi-
dente. Qii aut fuerit egreſſa de loco illo 3 inuenerit forſtu-
nam euadet cum luna venerit ad quartù aspectù illi? for-
tune. Sed ſi inuenerit alipé planetá bonu euadet: qua-
do venerit ad oppoſitioné loci in quo fuerat qii inſirmi-
tas eum inuaſerat. Sed ſi inuenerit inſoſtum durabit ta-
lis inſirmitas quouſq: venerit ad locu in quo fuerat piro-
t tandem euadet. Sed ſi inuenerit inſoſtum pázopter ma-
lum aspectù: tunc qúi luna ſe reuolvet ad oppoſitioné, ta-
lis inſirmus eſcitur yefanue: ſurioſus; 2 méte captus. Si
yo forſtunam aliquam inuenerit inſirmus cadet in aliam
inſirmitatem ſed tamen euadet.

De luna in leone.

Am Luna

fuerit in signo leonis 2 aspe,  
yerit eam saturnus ex quar,  
to vel oppoſitione: 2 aliquis inciderit in ifirmi,  
taté inſirmitas bec erit ex flegmate albo; 2 heb-  
bit dolozem itenſum in capite 2 ea: 2 effus venient: 2 babe  
bit ſebzes multas: 2 nímiu durabit bec inſirmitas: 2 ma-  
io: 2 erit interi? 2 exſterius: 2 erit magnum pístiſcus: 2 si pe  
nitus nullá forſtuná aspexerit mozié 2 pútim ad quartú  
leonis aspectú applicuerit de loco computando i quo fue-  
rat qii cum inſirmitas inuaſerat. Sed ſi forſtuna aliquam  
inſpexerit euadet. 3 Si yo luna in leone fuerit 2 eaz aspe  
querit mars ex quarto yel septimo: 2 aliquis inciderit 2 ali-  
qui: 2 inſirmitatem: talis inſirmitas erit ex abudáitia ſan-  
guinie: 2 caloſem nímiu patictur 2 eum due ſebzes 2 for-  
tes inuaſet: yitex res frigidas 2 ficcas. Et ſi aspexerit ea  
ſo forſtuna bona aspectu euadet poſt fatigationé magná. 5 ſi  
ſi forſtuna bono aspectu eum nò aspexerit abſq dubio mo-  
rieſ qii veniet ad oppoſitioné loci in quo fuerat qii eu-  
ſirmitas illa ceperat. 4 Cum ite: 2 luna ſit in leone 2 aspe  
querit eam mars aut ſol ex aspectu oppoſito bêbit caloſem  
maximú interius in pectore: 2 bêbit 2 pedes 2 manus in-  
tenſiſtisme 2 excellenter frigidos 2 dolozem in capite: opus  
eſt ei yti minutione ſanguinis: ſi potes quaſo luna eſt in il  
lo signo. Sed ſi in illo nò potes minuere: dimitte eú decé  
veniet in medietate ſui luminis ynge ſibi pedes vnctioé  
que tollat ſibi frigiditate. 5 Sed ſi mars yel ſol ſit eam  
ei yno signo: erit bec inſirmitas ex dolozé cozdis. Quan  
do yo luna venerit ad quartú aspectú loci in quo fuerat  
euadet. Qii yo luna recedet de yno ex locis quos diſi 2 i,  
uenerit iouem in itinere ad veneré anteſq venerit ad qér,  
tum aspectum: opus eſt componere ei balnea 2 i alto loco  
federe. Si yo saturnú inuenerit converit: 2 bec inſirmitas  
i yitium yefice: euadet quoq 3 cum luna venerit ad locum  
in quo fuerat pútim. Et qii luna iuenerit ſolem aut marté  
t fuerit cum ea saturn? aut mercurius: erit ifirmitas ficut  
diximus ex dolozé cozdis: 2 erit longa, 2 timendú 2 eſt quo-  
q: ne veniat i métis obliuioné. Utat: quoq rebus fridis 2  
caveat a calo 2 ne ſaceat in loco lucido. Aſpice qii venerit  
lua ad quartú aspectú loci i quo fuerat: 2 ſi bec ifirmitas  
creſcit mozietur: ſi minuatur euadet donec luna pergat tá  
tum quartú 2 yſq ad locum qii venerit in oppoſitode. 53  
ſi fuerit i forſtuna nò euadet donec luna tantú pagat chſum  
eſt yſq ad locum i quo fuerat qii ifirmitas eum cepit.

De luna in virgine.

Am Luna

fuerit i virgine,  
2 saturn? aspe  
pit eam ex quarto vel septi  
mo qii ifirmitas eci accit habebit dolozem sto  
machi: 2 vétres: tele ſustinétis itestina: 2 itérius  
bêbit apostema de flegmate albo. iterius quoq calozé pa  
tiet: 2 debilis pulſus eſt ei: 2 nemo pót astrologice de inſir  
mo cogitare. Utat: quoq rebus fridis 2 competéter tem-

Liber pronosticationis

peratis et opus est ut saneſt apoſtemate;ita q nò aperiaſt.
Et ita ifirmitas est ſt loga.Si vò forſtuna eà asſpexerit euæ,
det poſt multos dies: et ſi forſtuna eam asſpexerit moziſt
ad dies.40. Cum luna fuerit i virgine et asſpexerit eam
mars aut fol ex ſdrato vel septio erit iſirmitas cù magno
calore iterius; et nimiùs ascendit ad fellam: et pycit ſaguine
et venenù et pulſus est ei foſtis: et qùsì nò iueni: anxietate
quoſis pati: habet et malum ſtom. Et igitur medicina ei
necessaria stipiatua: et ſtomachi foſtatia, vtatur quoſis
rebus leuib: medicia et leuis et deu: Sed ſi nò asſpexerit
eam forſtuna aliqua moziſt vſq. ad.30. dies. et ſi asſpexerit
eam forſtuna aliqua viuet. Cum luna fuerit i virgine et
cuſu iſirmitas vacua erit: nam ſtous erit debilis. hebit
quoſis fluxum vêtris: et qùi facit yrinam pungit cum yefuſi
ta: b5 quoſis coloſe viride et vir facit yrinà. S5 ſi fuerit cù
ea mars vel mercurius ſen fol erit iſirmitas magna: et viſi
loquiſt opus est ei medicia que paulatinu fluxuſ vêtris re-
stringat: hebit quoſis magnu periculù qùi luna venerit ad
loci oppoſitione i quo fuerat: et ſi asſpexerit eaz forſtuna vi-
uet: ſin vò moziſt. et ſi fuerit sic et iueneris saturnù cum lu
na vèl mercurius aut venerat aut iouè bec iſirmitas erit mi-
nus longa: et hebit dolozo capitis et nò euadet donec lùa
venerit ad locum i quo fuerat quando iſirmitas cepit.

### De luna in libra.

Am luna fuerit i libza et venerat ad q, dratum aspectuſ et saturnus asſpexerit eam ex quadrato vel oppoſitiò erit bec iſirmitas ex nimia potatò: et i timiù iſirmitas qùi luna erit i dimiutòe luminis et graduum et timpoza ei dolent: pectus quoſis strictù ei fit et h3 flegma album in pulmone i ſternutur multu. h5 quoſis febres leuex: op est ei medicia temperata et cibo temperato et leni ytatur. Si vò asſpexerit eaz mars ex malo aspectu moziſt. et ſi iſ aspexerit viuet: et qùi luna venerit ad oppoſitione loci i quò patiù mù fuit. Si aŭt fuerit luna i libza et asſpexerit eaz mars ex quadrato vel oppoſitiò bec iſirmitas erit de ſangue hebit magnas febres et pulſus ſunt yehemètes: et nocte videt pessimas viſioſe: et non potest dormire: et h3 apofte, ma ex flegmate albo: et est ei necessaria minutio: et cè ei opè medicia temperata. Sed ſi nò asſpexerit eam aliqua forſu na moziſt vſq. ad.23. dies. ſed ſi asſpexerit eam aliqua forſu na euadet cum luna venerit ad oppoſitione loci in quo fuerat. Cum luna fuerit i libza peregrina est et iſirmitas est ex dolose pedum et manuì iterius h5 calozè et ocu10 graues quaſi violétoſ: et balbutit cù loquiſt: et medici na est eidè necessaria et dieta frida et bumida et minutio ſaguinio. Li autè luna exſuerit de loco illo et iuenerit forſtu nam aut fuerit cum ea euadet cum luna venerit ad oppoſitione: ſin aŭt moziſt. CL autè luna fuerit i libza et fuerit mars et fol i oppoſitiò ei: erit iſirmitas i capite valde magna: ſed ſi fuerit mercurius cum luna erit dolò i capite: et oculi ei lachryman: et minutio est ei necessaria et medicina laxatiua: et qùi luna iuenerit iouemi aut venerem qùi egrediét de loco illo euadet alioquin mozietur.

### De luna i scorpione.

Ana cum fuerit i scorpiòe et asſpexerit eam saturnus ex quadrato vel oppoſitione erit ita ifirmitas ex ſanguine putrido aut de veneno, et ſi fuerit luna in diminutione ſui lumis et ſui gradus: et nò asſpexerit eam forſtua moziſt. Et ſi fuerit addès lumini et gradui et forſtuna aspexerit eam viuet. Cum aŭt luna fuerit i scorpiòe et mars in scorpiòe cz ea et i uiper aspexerit eam ex quadrato vel oppoſitione hebit febrem et valde necessaria est ei medici na laxatiua et temperata dum exiuerit luna de loco illo et tunget se iouì et euadet. Cum autem luna in scorpione

peregrina est iſirmitas erit quando primùm incipit esse leuis et p nibilo br et yadit et mutat se in malù: poſtea vò pa tiſt et veſica et pufula ei nafciét in narib. Lum aŭt luna venerit in septimù aspectu loci et quo fuerat patieſt febres multas. Et cum luna fuerit ad quartù aspectù loci et nò in uenerit forſtunà moziſt. Sin aŭt iuenerit forſtunà nafce tur ei apoſtema i aliquo illozum et viuet. et eſt opus ci medica ad illam iſirmitate yt aperiaſ i balneo nec in loco calido vel frido moziſt. CLuz aŭt luna i scorpiòe fuerit et cum ea mars i ſtarnus iſte luna bêbit febres calas et alias fridas et renafceſ flegma: et fac vt et die vadat ad fel lam et nò minuas ei ſanguine. Anì vò luna egrediét de lo, co illo et asſpexerit eam forſtuna euadet vſq. ad diez.4. Si aŭt nò asſpexerit ourabit vſq. ad diem.70.

### De luna in sagittario.

Am autem luna fuerit i sagittario et asſpexerit eam saturn? ex ſdrato vel oppoſito erit iſirmitas ex flegma: te et hebit odozem i iecore: pedes quoſis erit ei fridi: ourabitque iſe iſirmitas quouſis luna iungeſt cum ſaturno bis. Si iuenerit forſtunà nò ourabit ampli: quoniam luna venerit in oppoſitione loci i quo fuerat. CLuz aŭt luna fuerit in sagittario et asſpexerit eà mars ex quadrato vel oppoſitiò: et addiderit i ſuo lumie et gradu i est bec iſirmitas qua medicus ſire nò pòt nifi akronomià habuerit qùm vicet q dolet ei caput: et tota perſoà mò aliter q ita ei accit qùi nìnium fuit in balno: et nimiù iatroinit in peſtuas ſum i caput: et vomit quoſis multu et asſellat: opus est ei medicina stipiatua: et vatur dieta et leni firupo pester acetosum. Anì vò luna aspexerit de loco illo et iuenerit ſaturnù moziſt: ſed ſi iuenerit forſtunà viuet: ſed maximù hebit fatigationè. CLum luna fuerit i sagittario cù iouè vì venere et erit iſirmitas et tuſſi: et dolozè i pecto: hebit vèt iuenerit de loco et asſpexerit sagittariu ex ſdrato euadet: et cè ei medicia molliſcatua necessaria: caueat autem balnea ne intret.

### De luna in capricorno.

A capricorno luna cù fuerit et aspexerit eaz saturn? ex q, drato vel oppone et fuerit in lumis diminutiòe, et gradus: est iſirmitas ex nimia fatigatòe ludo ris et frigus euì acceptit et nimiùs est clauſus: et iſer nutat multu: et ſtous quoſis et pectus ei dolèt: h5 quoſis febres ex ſangue: vtaſt reb? temperatis et firupo temperato. Anì autè luna aspexerit forſtunà euadet: ſed hebit magnas fatigationes: et vò forſtuna nò aspexerit moziſt vſq. ad.30. dies. Cum aŭt luna fuerit i capricorno et aspexerit eam mars ex quadrato vel ex septimo: erit bec iſirmitas ex vò mitu et mkti caloſis: et h5 vêtris fluxu: et ardet ſtous et iſtat: et hebet magnà febrem et ſudat multu et pulſus non iuèni et ſpervius maneriet: opus est ei medicina frida. Si autè luna aspexerit forſtunà euadet: et ſi nò aspexerit moziſt vſq. ad dies ſer. CLum aŭt luna i capricorno fuerit et mars et fol cum ea erit iſirmitas ex nimia fatigatione et caleſtaneò ad ignem: et acceptit eam febzie ex colera citrina: caueat a balneo et ſenò iſundat i aqua frida. Sed ſi exierit inde lu na euadet vſq. ad dies ſeptem.

### De luna in aquario.

Ana cum fuerit i aquario addens i lumine et gradibus et aspexerit eam saturnus ex quadrato vel septimo: erit iſirmitas ex nimio labore et parcit ſanguine: et ita iſirmitas qùsì crescit qùsì minuitur: cauendus est de co: aspice qùi venerit ad oppoſitione i melioziet viuet. Sin autè mozietur vſq. ad.4. dies. CLum aŭt luna i aquario fuerit peregrina primù habebit malù et volebit interi? h5 quoſis febres calidas et ourabit multu: et habebit magnà

Lapsula eburnea

i 53

in firmitatem sive anpietatem: sed q[ui]na luna fuerit cum so-
q[ui] habebit se melius. aspice lunas q[ui]n egredietur de sole. si
inuenerit fortunā anteſſis venerit ad locum in quo c[ap]erit;
firmari in firmus euadet. sin a[ut] inuenerit moziſt. Ł[u]
s[it]a luna fuerit in aquario: z saturnus vel mercurius. alias
mars cum ea est ifirmitas ex colera nigra. S[in]a luna erit
daddens lumini z gradibus z inuenerit eam fortuna ante-
ſſis fit in oppositione loci in quo erat euadet. si aut[em] for-
tuina non inuenerit moziſt ifirmus. Ł[u]a[ut]a luna fuerit in
a[q]rio addès i ſuo lumie z gradib[us] z saturn[us] aspexerit ex
[q]drato vel oppositione est ifirmitas ex frigore q[ui] e[ui] acce
pit: z b[us] dolozem in capite z ventre: z opus est ei medicina
calida que frigus expellat: z i aspexerit fortunā euadet:
sive modi: z nerui: doleb[ut] ei. Ł[es] de luna i p[iscib].

Am luna fuerit i p[isc]e add[è]s ſuo lumi-
ni z gradib[us] z saturn[us] aspexe,

rit e[ra] ex [q]drato vel ex ſeptimo è nec ifirmitas
ex terrore q[ui] e[ui] ſuſciperit: z b[us] i capite doloz[em]
z y[è]tè: z e[ra] ei op[er]medicina cala q[ui] frigus expellat.

z i aspexerit fortuna viuèt: z poſtque euadet t[em]i nodi dole-
bunt ei. Ł[u]o luna fuerit i p[isc]e add[è]s lumini z gradi-
bus: z aspexerit eam mars ex [q]drato vel oppofitione erit
infirmitas ex nimio cibo z nimio ſanguie z colera: z opus est
est ei yt minuat ſanguinè z maiòze dolozè hebit in nocte [q]
in die. sed fi nò aspexerit e[ra] fortuā i loco illo i quo accep-
cum ifirmitas moziſt. Si a[ut] a[spexerit] euadet q[ui]a vende-
rit ad locu illu i ą i c[ep]it ifirmitas. Ł[u]a[ut]a luna i p[isc]e è et
venus z i iupiter eu c[ui]a: infirmaq[ui]r q[ui] ſudauiet z bibit aqua et
hebit dolozè i ocula: z febrit bezze z frigore: z poſtica eu
caloze op[er]è ei medicina la[atiu]na z caloziſ expulſua: z
cuſa luna venerit ad opponè illi[que] euadet. Ł[u]a luna i p[isc]e et
mars eu c[ui]a: erit ifirmitas ex nimio caloze. z op[er]è ei yt
nuat ſaguinè. z i ſo fortuā e[ra] aspexerit viuèt. sin a[ut] moziſt.
[Ex]plicit libellus diuin[que] p[ro]crogatis chy: què de eſse egro-
rum ſin diuersam lune diſpositione edicta. Emendatù
per magistrum Alexandrù de appellatis. artiù doctore.

CLiber pronosticoz hypocratis dictus capsula eburnea.

Ernенt

ad nos q[ui] c[ui] p[ro]cras mo-
ti appropiiquaret p[]cepit yt

virtutes iste scripte p[oner]t c[ui]a capſa eburne:
z p[oner]t capſa c[ui] eo i seph[lo]zio ſuo ne
aliquis eam detegeret. Ł[um] ergo volu
it c[efar] videre ſepulcrù hypo p[er]uenit ad
ipſum: z aspexit ipiùs, erat a[ut] y[al]de abie-

ctum. p[ec]eptit ergo ipiùs renouari z fabzicari. z c[oe]p[us]e
ſi integrum inuenerit: c[efar]i ſibi c[ui]q[ui] foderetur ſepul-
cruſ inuenta est i n eo hec capſa eburnea: z in ea iste virtu-
tes. delata est ergo c[efar]i qui in ea aspiciens miſdos ami-
co ſuo: z ſidel[li]t tradidit.

Quando

in facie inſirmi fuerit ap[ha] cui nò iuenerit ea
crue: z fuerit man[que] finiſtra poſita ſup p[ect]e:
ſuius ſcias q[ui] moziſt y[sg]ad. z 3[us]e: z p[]cipue q[ui] in egritu-
dinis ſue p[ra]ciPIO palpat ſepe nares ſiuas. Ł[ui]n fuerit in
v[er]ſi[que] genib[us] apa magnu c[ui] v[eb]em[ita] s[iti] ſiæ ſcias q[ui] mo-
rieſ y[sg]ad octau[n]iè: z p[]cipue q[ui] in egrituſis ſue p[ra]ci-
pio ſucauerit ſudoe multo. Ł[ui]n fuerit ſup ven[à] q[ui] e[ui] ſup
ceruicè q[ui] generat ſomn[u] p[u]ſula p[ua] ſup ipa[ſ] s[ic]ut ſo[ma]
pulueri ſcias q[ui] ifirm[us] moziſt. 5[us], die e[ra] q[ui] ifirmat[è]:
z ſignu è q[ui] ſo fit in p[no] [s]ue egrituſis ſiti v[eb]em[is]. Ł[ui]
fuerit ſup lingua[us] p[u]ſula s[ic]ut naurati z e[ra] naureq[ui] d[ici]u
musca canina a[ut] s[ic]ut grana p[enta]dactili ſcias q[ui] moziſt
in die illo: z ſignu è est q[ui] deſiderat in p[ra]ciPIO ſue egrituſi-
nia res calida[es] in ſuis n[ã]is. Ł[ui]n fuerit ſup aliquez digi-
to[us] p[u]ſula nigra parua ſimilis horobo z dolebit ſcias q[
]moziſtur in duobus dieb[us] ab egrituſine l[u]. Ł[es] ſignu erit

q[ui] ſuit in generatiò[e] ſua gratis corp[is]. Ł[u]nò fuerit in police manu[ſ]i n[ist]re p[u]ſula p[ua] ſimilis ſabe ſuſci vel palidi colozi[s] que non dolet ſcias q[ui] in ſe[to] die moziſtur a p[ra]ciPIO egrituſis. Ł[es] ſignu è q[ui] in p[ra]ciPIO egrituſis aſſeulat aſſelationi[b] multis valde. Ł[u]nòndo in digi-
to medio ſinſtri pedi ſuerit p[u]ſula cui[que] colo[ra] è s[ic]ut ter-
ſiòis aurifici ſcias q[ui] babés eam moziſt. xy, die a p[ra]ciPIO egrituſinis. Ł[es] ſignum est q[ui] deſiderat in p[ra]ciPIO egritu-
dinis res p[ab]entes acrimoniam deſiderat v[eb]ementi. Ł[ui]n] fuerit v[ngues] digit[i]o[rum] ſuſci vel palidi colozi[s] z in fròre ſuerit p[u]ſula ſanguiea ſcias q[ui] moziſt i z 2[us] die a p[ra]ciPIO egrituſis. z ſignu illi è: q[er] est mlte ſternutato[ri]s i p[ra]ciPIO iſeptiòis ſue egrituſis multa[que] oſcitationu[n]. Ł[ui]n] fuerit in pollici[b] duo[rum] pedu[rum] p[ur]it v[eb]emès z ſuerit colo[ra] c[ern]icuis ſuſcus valde ſcias q[ui] moziſt. y, die egrituſis a[n] occafu[li] solie: z ſignu è q[ui] mingit in p[ra]ciPIO ſue egrituſi-
nis v[rin]a multa[que] exuberat[é]. Ł[ui]n] fuerit ſup palpeb[am in ſirmi tres p[u]ſtule: quarui vna ſit nigra z alia ſuſci colori[z] z palidi z alia ſubalbedini o[clui]s ſcias q[ui] babés e[ra] mozi-
tur. xy, y, die a p[ra]ciPIO egrituſis ſue: z ſignu è q[ui] p[ra]ciPIO erit
p[u]ſti multi. Ł[u]nòndo ſuerit ſup palpeb[am v[n]ni oculo[rum] p[u]ſula ſicut auellana l[uis] ſuſci colozi[s]: ſcias q[ui] moziſt ſecuà die ſue egrituſis. ſig[ui] q[ui] p[ra]ciPIO ſue egru-
ti[s] dozmit ſomn[u] mltu[us] z grane. Ł[ui]n] ſup er narib[us]
ſiſmi ſanguis trabés ad ſubalbedinè z ruffedinè z appet in manu ei[que] p[u]ſula alba q[ui] nò dolet ſcias q[ui] mozi-
ter tertia die a p[ra]ciPIO ſue egrituſis. z ſignu è q[ui] deſidera-
t c[ib]u o[io]. Ł[ui]n] apparebit in cora i ſirmi ſinira[ſtra rubea
doyehemens q[ui] nò dolet ſcias q[ui] moziſt in. z die ſue egru-
ti[s] z ſignu è q[ui] in p[ra]ciPIO incipien[ti] ſue egrituſis ba[
buit p[ur]itum v[eb]emèt z deſiderat comedere holera. Ł[ui]
n] fuerit p[ost] aurè ſinira[ſtra p[u]ſula nigra ſcias q[ui] mo-
rieſ. xy, y, die ſue egrituſis: z ſignu è q[ui] deſiderat pota-
re aqua frid[à] deſiderio v[eb]emèt. Ł[es] i ſi fuerit v[ora] gra
uis alba ſiliq[ui] gran[io]s r[um]et[i]: ſcias q[ui] moziſt. xy, die a p[ra]
cipio ſue egrituſis i illa h[ora] i q[ui] apparuit p[u]ſula: z ſignu
è q[er] mingit in p[ra]ciPIO ſue egrituſis v[rin]a multa[que]. Ł[ui]
fuerit p[ost] aurè d[ex]tra[z] p[u]ſula rubea ca. ſi liſis c[ob]uſtioni[
igni ſcias q[ui] moziſt. y, die a p[ra]ciPIO ſue egrituſis: z ſi-
gnu è q[ui] v[om]it in p[ra]ciPIO egrituſis ſue v[om]itu[] multum.
Ł[ui]n] fuerit ſub m[é]to p[u]ſula rubea in magnitudie ſabe
egiptiace ſcias q[ui] moziſt. 5[us]e ab i[cept]o[re] ſue egrituſis z
ſignu è q[ui] p[u]ſit in ſue egrituſis p[ra]ciPIO p[u]ſiti multum.
Ł[ui]n] acceit doloz[em] alicui in p[ur]tuo i z p[el]icaq[ui] c[oo]pit ca[
put virge deide appet in cubito p[u]ſula ſuſci colozi[s] ſcias
q[ui] moziſt. y, die egrituſis: z ſignu è q[ui] deſiderat v[rin]a bi-
bete in i[cept]o[re] ſue egrituſis. Ł[ui]n] fuerit ſup lat[que] d[ex]t[ur]
p[u]ſula n[ò] dolès ſuſci colozi[s]: ſcias q[ui] moziſt. ix, die egru-
ti[s] a[n] ortu[li] soli: z ſignu è q[ui] in egrituſie ſua facit mul-
tas oſcitarior[es]. Ł[u]nòndo ſuerit in titlicio ſinſtrio p[u]ſula
la ſuſci colozi[s] in magnitudie citonu: ſcias q[ui] moziſt. xv,
die egrituſis: z ſignu è q[ui] accidit in i[cept]io[re] egrituſis so-
m[n]multus z grauſi. Ł[ui]n] fuerint ſup calcaneu[] p[u]ſule
nigre multe ſcias q[ui] moziſt. xy, die egrituſinis z ſignu
est q[ui] deſiderat in p[ra]ciPIO ac[er] frigidum: z c[ibos] frigidos
deſiderio v[eb]emèt. Ł[u]nòndo ſuerit ſupra p[ect]e[mi]nſtru
p[u]ſula ſubalbida ſcias q[ui] moziſt. iii, die egrituſis: z ſi-
gnu est q[ui] accidit in p[ra]ciPIO egrituſinis p[ur]itus v[eb]e-
mens in oculi: z n[ò] ſuſſicrit ſcal[em] oculos ſiuos. Ł[ui]n] ſue
rit i[medio] capitis p[u]ſula nigra s[ic]ut n[ux] nigra leni[que] q[ui] n[ò]
dolet moziſt. x, die a p[ra]ciPIO egrituſis: z ſignu è q[ui] acci-
cti in p[ra]ciPIO egrituſis deſideriu[m] melonu z exuberat[i]o[
n]i ne. Ł[u]nòdo ſub ceruice ſuerit p[u]ſula parua z in palpe-
bæ inſeriòvi oculi ſinſtri p[u]ſula èt alba: ſcias q[ui] mozi-
ſt. y, die egrituſis ſue: z ſignu è q[ui] accidit ei in i[cept]io[re] egru-
tinis deſideri[um] oculi[um] v[eb]emens. Sinis.

V

## De natura humana

C'Dyproeratis de humana natura vel de elementis liber.

Aicuſq[us]

aŭt ſiuerit audire dicētes de na huana viteri? ſis quan

t quan ipſa ad medicinā ptinet; huic gdeſ non è
quenienſ q[ui] audiat buſ sermonē. N[ō] n. eſt
totu aerē boieſ vidêo eſ 3 neq[us] igne eſ
aquā neq[us] terrā neq[us] aligd aliō. N[ā]q[ae] hoc
nō maniſſtē ſe exiſtēs i hoie; ſ3 volentibus

B vicere primitto. C[ui]deſ aŭt mihi nō recte cognoscerè
gd ſit q[ui] boc dictūt; ientiōbe gdeſ eadē oēsvtunt. dictūt autē
nō cadē. ſ3 ientiōis gdeſ roſcinationē cadē faciūt. Dicut.
n.gdeō ǒb ǒt hoc eē ſyn gdeō; 2 hoie: ſimy noia nō cōſtīt
tur. dicunt. n. ipſorum hic gdeō aſſerēs aerē eē B vnū ǒ coali]
aŭt igne: alius ǎt aquā: alius? vero terrā; 2 aſſertynuſq[ui]s ſuo
sermoī reſtimōia ǎr argumēta ǎq nihiſ ſunt. C[ō] quidem
igif[us] eadē intentione oēs vtunt. dictūt aŭt nō eadē maniſe,
ſtu eſt bis q[ui] cognocut ipſa. Sciet aŭt vtiq[us] alig[s] B maxie
adueniés ipſis 2 tradicētib[us]. C[ide]. n. bois ſibi incu[n]em
2 dicut eſiſde audiétib[us]. N[unq[ui]n. ǎiſequenter idē
bomo accedit in codem sermone. Sed quandoq[us] quides
iſte optinet: quandoq[us] vero ille: quandoq[us] autem contin-
git lingua labens ad populum. 2 iuſtum eſt yel populuſ co
ignoscerè recte oicentem p[er]bere sermonē ſu[n] ſemp[er]tum
tem cum rebus ſiquidem ea que ſunt cognosſit; 2 recte aſſi
ferit. C[ed]e mibi quidem videntur huiusmodi homies
dicere ſe ipſos in omnibus ipſorum sermonum ab iſcias.

C[Mellus]i aduēt 2 parimenidis sermone[rum] dirigere. C[de]
bis quidem igitur ſufficiant mibi ea que dicta ſunt. M[æ]
dicoz[us] vero aliqui dictūt q[ui] homo quidem ſanguis ſolum
tem: alijus vero hozum auiunt coleram eſſe hominez: quidā
vero flegma. Rationem non ſacientes. Et iſi omnes ean
dem quidē eſſe auiunt q[ui] vnyuſq[ui]s eozum nominare yo
luerunt 2 hoc vnum exiſtens permutari ſin formam 2 po
tentiam coactum a calido 2 frigido 2 fieri dulce & amarus
2 album 2 nigrum 2 eſtimor. mibi autem nō viden-
tur hec ſic babere. C[plurimi quidez igitur talia quedā
2 ad huc proxima hozum aſſerunt.

C[apitulum] ſecundum.

Bo autem

ſi vnum eſſet hō nūq[ui]t viq[us]

doleret: n[ō] n. eſt a quo dole,
at vnum exiſtens: ſi igitur 2 doleret necesse eſt
2 q[ui] sanatur vnu eſſe n[ui]c aŭt multa. C[Mul-
ta enim ſunt in corpore que quando abinuieſſes
pieter naturam caleſtunt 2 frigidantur 2 deſiccantur 2
humectantur egritudines generant. C[ui]a multe ſut q[ui]
dem ſpecies egritudinum: multa autem 2 medicatio ipſa
in rem eſt. C[Dignio]z autem ego vicerem ſanguinem ſolus
eſſe hominem 2 n[ō] aliud oſtendere ipſum nō paruitatem
ſo[rmam]: neq[us] fieri omnimode ſed aut hoc ſecundus tem
pus alioq[us] anni: aut etatis hominis: in quo ſanguis exiſtēs
videtur ſolum in homine. conueniens eſt enim aliquod t[em]
p[er] eſſe in quo videtur ipſum in eodem eſse: hoc autem io
co 2 de eo qui dicit hominem flegma eſſe: 2 de eo qui dicit
coleram. C[Ego] quidem de moſzo quecunq[us] diſero ſin
legem: 2 ſin naturas ſi bec ſunt ſimilia 2 iuuene exiſtente
2 ſene 2 tempezo 2 frigido 2 calido exiſtente: 2 argumenta
piebebo: 2 neceſſitates nunciabo: per quas ſingulum auge
tur 2 diminuitur in corpore. C[P[rimum] quidez igitur ne
cesse eſt generationem fieri non ab yno. Quomodo enim
vnum exiſtens vnum generabit niſi alicui misceatur: de
inde niſi eiuſdem generis ſint que miſcentur 2 eandē ha-
beant potentiam n[ō] generant: neq[us] in hoc nobis cōſeru[t].

aŭt neq[us] a pluribus generatur niſi cōtingat h[ui]s ſe habētia
aplexione que ĕ adinuicē. C[Necesse] ĕ igitur natura tali
exiſtere 2 alioq[us] 2 ca que e[ſt] bois humoſe n[ō] eſſe vn[u]: ſed
vnu[n]q[us] corq[us] 2 ſerunſ in generat[oe] habere aliquā potē
tiā i corpe ſq[ui] 2 aueniu[t]: i ite[ſ] neceſſe ĕ yn[u]nq[us] eoz[us] ǒvi
ſeedere in lui n[ā]s fiſte corpe bois: humidu[n] ad humidu[n] ſic
cu ad ſiccu: calidu[n] ad calidu[n]: frigidu[n] ad frigidu[n]. C[Talis
aŭt 2 alaliu[n] n[ā] 2 alioq[us] 2 ſu[ra]tui ſi[tr] oia: 2 ſiſtui. n. ip[or]
n[ā] ab ipſus p[liſt]ictis oib[us] 2 ſi ſinit ſecu[d]u p[li]dicta in B: vn[u] cōſi-
ſtitui ſingul[u] buč: 2 aſſeſt. C[or]p[us] ǒv bois h[us] in ſe ſangui
nez: flā: colerá rubeā 2 nigrá: colerá 2 hec e[n]ā e[or]p[is]: 2 pp
B dolet 2 ſan[u] 2. C[S]an[u] gdez igi[ſ]e: q[ui] moderate ſe ba-
bét hec apſlexioni q[ui] ĕ adinuicē: 2 p[ot]etie multitudie: 2 ma
prime ſe q[ui] b[us] mixta fueru[t] 2 volet aŭt q[ui] aligd h[oz] min[u]
plus fuerit in corpe: aut oſcedat 2 n[ō] mixtu[] fuerit oibus.
C[Necesse] e[n]. q[ui] aligd h[oz] oſcedit 2 stat vn[u] oſcedit in
ſe n[ō] solu[] egrege egrotat: ſe q[ui] ſup[du]ſi d[up] ſep[te]tui labo
rē 2 dolore[]p[ere]. C[et] n. q[ui] aligd h[oz] extra corp[us] eſſu
it plus ſupabundate dolore[]p[ra]t euatiō. C[S]i aŭt iteru[s]
intus faciet euatiōne 2 r[é]ſtimatione 2 r[é]ſpulſatione ab aliu-
n[is] necesse e[] duplicé labor[ē]p[ere] ſe q[ui] p[li]dicta: vn[u] diſferunt:
2 qu[ui] ſupabundat. 2 diqi aŭt viq[us] 2 q[ui]c[us] 2 diſero hominē aſſe
erē e[ſe] p[li]dicta e[ſi] q[ui] gde[us]. C[Dico] e[ſt] e[ſe] ſanguine 2
flā 2 colerá rubeā 2 nigrá. C[et] h[oz] q[da] prim[u] ſecu[d]us
legē noia determinata dico: 2 nullus corp[us] idē nomē e[ſ]dein
de q[ui] ſe q[ui] ſommas diuſiſas e[ſ]e: q[ui] neq[us] flā 2 na[ſ] ſimilarii ſangui-
n[u] neq[us] ſanguinez colere: n[ez] colerá fláti. C[uō]n. n. hec viq[
q[ui] ſimilatia erut adinuicē: C[D]oq[us] neq[us] colores ſiles vi
dent neq[us] manu tangi ſilia filia viden 2 e[ſ]e: q[ui] frida 2 viq[
neq[us] sicca: neq[us] hüda[n]. necesse ĕ igi[ſ] ex[]a: iſte[] diſerunt ad,
inuicē ſe q[ui] ſo[ma] 2 porotiā ia p[no] e[ſ] yn[u]. C[S]iquidē ignis
2 a[q] n[ō] iſt[u] e: ſicces viq[us] h[is] e[ſ] boi n[ō] e[ſ] ſunt. ſed
vnu[n]q[us] ipſorum h[oz] n[ā]s 2 vtut[ē] p[ri]ſa: ſi enim cuidaz homi
ni oederis farmacu[m] q[ui] flegma agat: euomet tibi flā. C[et] ſi
ederis farmacu[m] cologatu[rum] euomet tibi colerá. C[ec]
du[b]oc aŭt 2 co.ni. purgabit: ſi dederit farmacu[m] q[ui] colerá
nigrá agat: 2 ſi p[cu]ſeris partě aliquā ip[iu]s corporis: ita q
vlumnus ſiat: ſluſt exiſinde ſanguis. C[et] heco oia faciet tibi
tota die 2 nocte: 2 byeme 2 eſtate: quotuq[us] potēs fuerit ip[ri]
ritu attrabere in ſe: 2 iterum remittere, 2 n[ō] potens fuerit
ſin n[ō] aliquo e[oz]um que conſiterit p[ri]uabitur conſituerunt
hec p[li]dicta q[ui] eniſ cōſiterint. C[P[rimu] aŭt maniſſtē
est: q[ui] homo h[us] in ſe he co oia ſemper quouſoq[us] viuit einde
facta ſunt ex boie babente: hec oia poſtea in figu[n] in ho-
mine babente hec omnia quecunq[us] ego dico 2 demonſtro.
C[ui] aŭt diciut q[ui] vnum eſt homo viden[t] mibi b[ac] in
tentiōe vt[ia]ſp[ici]ctes e[oz] q[ui] bib[it] farmaca: 2 deſtruu[t] in
ſupflua purgatioc[ē]: bos quidē colerá yomētes: alios v[o] flá
h[oc] ſingulum ipſorum cogitauerunt eſſe hominē: quia c[us]
purgaretur videbant ipſus mozi: 2 dicentes ſanguinē eſſe
boieſ eadē i[tem]otiōe vt[ui]p[er] 2 ap[ſi]ci[ctes] boies iugularos 2 ſan-
guin[u] flueſt e[] corpe: b[ac]e[pi]xta[n]t e[ſ] a[ſi]s 2 hoie: 2 teſtimo
nuy[s] bis vt[ui]n 2 iuſis r[ō]ib[us]. C[et] p[mi]u gde[]i ſup[flui]s purga-
tiob[us]: null[m]o[zu]t? e[ſ] ſola colerá purgat: 2 q[ui] e[ri] alig[us] bib[it]
farmacu[m] q[oh] colerá vomit dein[] flá. C[P]oſtea i colera co-
acti vomút colerá nigrá: fini[ctes] át 2 ſaguin[u]e vomút p[ui]
hec aŭt patiun[t]: 2 a farmacu[m] agetib[us] flá. C[P[rimu] gde[us]
n. flá yomút: dein[] colerá rubeā: poſtea nigrá. ſini[ctes] át
a ſanguinē p[ui]z 2 i B moriu[n]: farmacu[m] n. c[ui] ſigredi corp[
pi]mu gde[]i agit q[ui]c[us] e[oz] q[ui] ſi corpe i ſecu[d]u n[ā]s marı
e fuerit: demu[n] át 2 alia attrabit 2 purgat. C[]ue[admo
du vegetabilia 2 ſemialia. q[ui] in terrá yenerit attrahet vn[u]
q[ui]q[us] ſecu[d]u n[ā]s q[ui] iet i terra. C[J]neſt át 2 aſceſu[n] 2 ama
r[u] 2 v 德 2 salſi[que] 2 omod[u]. C[P]rimu] gde[us] igi[ſ]i plor[u]mu
hui[us] attrabit i ſe q[ui]c[us] vt[ui]q[us] marie fuerit ſibi ſecu[d]u n[ā]s
demu[n] attrabit 2 alia[ſ]. C[Tale] át gde[us] 2 karmaca faciut in

De aere et aqua et regionibus

154

corpe [c]c[ui]q[ui]t coreră agăt: p[mi]g d[è]imixtă purgaue/
rut coreră:deide mixtă. C Sarmaca flătis et p[mi]g d[è]m
imixtă flă agunt:deide mixtum z iſterfectis ſanguis fluit.
C Pr[imum] quidem calidissimus z walde rubei deinde
fluit magis flegmaticus z colericus,augetur autem in bo/
mine ſlegma quidem in byeme:boc enim in byeme ma
ſemi ſecundum naturam coru̇s que ſunt in corpoe frigidis/
ſimum eſt:argumenta autem bozum quod ſlegma quide
frigidisimum:ſi voluerio tangere ſlegma z coreram z fan
guinem: ſlegma inuenies frigidisimum eſtireſ: et etiam
vilsolum eſt: et violentia maxime ducitur:poſt coreram in
gram:quecun[ia]t autem violentia venient calidiora ſunt
coacta a violentia,attamen vero z ad hec omnia frigidus
eſ ſlegma:videtur a ſui natura:quod byems replet corp[
]ſk legmate ſcies ytioq bi homines ſpunt ſcreant flegmati/
cum: byeme z tumozes albiſſimi ſunt maxime ſecundus
hoc tempus z alie egritudines flegmaticæ:vere autez fle/
gma quidem eſt forſtissimus in corpoe:z ſanguis augetur:
z frigora exerez et ſupernuient. C Sanguis autez ſecundum hoc augetur ab ymbibus z calidis diebus z ſe cundum naturam enim ipſorum bec ſunt maxime annus hominis ſubum autem eſt calidum. ſcies autem bis homines vere z eſtate:occupantur maxime a diſſenterus z ex nari/
bus ſanguis fluit ipſis z calidissimi ſunt z rubei eſtate ve/
ro ſanguis potes eſt ad bec z coreră excitantur in corpoe
z deſcendit yſis ad autumnus. C In autunno autem ſan-
guis modicus ſit contrarius enim ipſius autumnus natu-
ris ſit. C Colera autem eſtate continet ſangus z autu-
no. C Lognosce[n]s autem bis homines ſponte hoc tempo
re coreram yomunt z in accensionibus medicinari cole
per purgantur. C Manifeſtum autez z in ſebibus z in co-
loibus hominum: ſlegma autez eſtate in firmitus eſt ipſus
ſeipſo:contrarium enim eſt tempus nature ipſus ſiccum
namq[ui]s eſt z calidum. C Sanguis autem in autunno ſit
minus in homine. C Sicus eni[que] aſt autumnus z infrig-
dare ytioq incipit hominem. C Nigra autez coreră colera
autu[n]o multa eſt z forſtissima. C Quando autem byems adue
nit corera infrigida modica ſit z ſlegma augetur iterus
a multitudine eozundem z a longitudine nociu[n]z habet:
qui igitur bec omnia ſemper corpus hominis: a repoze aſt
circum immittente quandoq[ui]dinem plura fiut ipſis ipa
quandoq[ui]s minora ſingula ſecundum partem z ſecundum
naturam: quemadmodum annus torus participat omni-
bus: z calidis z frigidis z ſiccis z humidis. C Neq[ui]s enim
ytioq manet yło tempore aliquid bozum ſine omnibus
que ſunt in hoc múndo. C Sed ſi aliquis deſiceret omnia
perirent: ab buiſumodi enim necſitate omnia [ſ]teteriut
z nutriuntur adiu[n]icem. ita autem z ſiquidem ab homi-
ne deſiciant ex bis cognatis n[ot]ytioq posſetyuere homo,
dominatur eni[que] in anno quandoq[ui]s byems maxime:qua-
doq[ui]s autem ver. quandoq[ui]s vero eſtas: quandoq[ui]s vero au
tumnus. C ſit autem z in homine quandoq[ui]s quidez do
minatur ſlegina: quandoq[ui]s autem ſanguis: quandoq[ui]s ve-
ro corera. C Pr[imum] quidem rubea deinde nigra dicta:te/
ſtimonium autem manifeſtus ſi volens eides homini da
re id farmacum ter in anno yomet tibi: byeme quid[è] fle-
gmatice: vere autem humidissime. Eſtate autem coleri/
ce: autunno nigerrime: debent igitur bis ita ſe habenti
bus quecunq[ui]s quidez egritudinum byeme augentur: eſta
te finire. C Quec[ui]q[ui]s vero eſtate augentur byeme finire.
C Quecunq[ui]s ipſarum in peryodo d[ier]um n[ò] permittan-
tur: p[ery]odum autem d[ier]um iteruz diemus. C Quec[ui]
q[ui]s aute[m] vere ſupernuientur egritudines e[per]spectare cone-
nit in autunno permutationem eſſe egritudinis. C Quec[
]n[q]u[em]z vero autunnales egritudines harum permutatio-
nem necſeſt eſſe. C Quod autem ſecund[um] bec tempo-

ra excedit morbus ſcire opo[zt]et q[ui]n annus ipſe fit: z medi/
mic ſic opo[zt]et curans facere: ad egritudines: z vt ſingu-
la harum dominatur in corpoe ſecundum quod tempus
quod eſ ſecundum naturam ipſius. Maxime autem con
gruit ſcire z hoc cum illis q[ui]s egritudines e[re]plezione ſi-
unt: bas euacuatio ſanat. C Quec[ui]q[ui]s vero egritudines
ab euacuatione ſiunt: repletio ſanat. C Quec[ui]q[ui]s ab ocio
egritudines generantur labor[us] ſanat. C Uniuſerſaliter au-
tem ſcire opo[zt]et medicum.

C Hypocratis de acre et aqua et regionibus liber.

Autquis

ad medicine statuſ accede
re curat necſſe eſp[ius] an
ni temp[ora] z qui in eis generát attenti-
us requirat. C Que quidem n[ò] solum: diſ
ſilia adiu[n]icem ſepe diſtare videntur:
verum etiam z ſingula ſe in ſe variado ſi-
bimet alterantur: in annis namq[ui]s ſua temp[
]ora eozundem complexionibus ſuum temperamentus
custodientibus qui morbi n[af]scuntur n[ò] ab eſdem de-
nerare: ſed ſimiles z concreari videntur. C Econtravero
tempo[ra] inter ſe diſſonantia z a ſe aliena diſſolui que
ſiciles p[ro]creant egritudines: byems vero e[frigida]
z humida. ver vero calidum z humidum. Eſtas vero cali-
da z ſicca. autumnus vero frigidus e[ſ] ſiccus: que cau-
santvtrum: ſi decreſſerint ſecundum magnitudine ei[n]
dem complexionis ac paruitatem in tantum: yt neutrum
nature ſue familiare eſiſtat tempus: quod in eis tempor[
]ibus que diuerſa ſunt accide re ſolert. C ſed etiam quando
byems frigidioz eſt ſed humiditatem ſiut in ſua reſtinet
qualitate. C ſt quado eſſas calidioz e[ſ] ſiccios: bec ideo
contingunt qua a ventis tam calidis q[ui]s frigidis: ſiue yni-
tierſales ſiue locales ſint corpo[ri]ma temp[ora] mutatur.
C Op[oz]et aſt te eſſe attentum circa virtutes aquar[us]: vt
p[ore] que diuerſe in pondere z ſap[ore] ſint: de bac eni[que]
bib[ui]r e[coz] v[et]res calidi ac tumidi fiut: corpa macra: cubi-
ti z ipatule tenues. S[il]t facies q[ui]s max[ui]s carnis ad ſple-
nem flucreo cogitur: ynde malus ſanguis p[ro]creatur.
C J[ui]la vero bibentes multa ſuperabundat corneſtione.
eſurieſ enim illis perſeuarat atque creſſit: ſitis qu[ui]os ſim-
liter: ſuperioza yentriu[m] cum media inflantur. qu[ap]zo[pt]er
forſtibus catariticis vt[end]um eſt illis bac egritudine bye-
me e[ſt]eſtate continentur accidet aqua illis citrina z itere
unt: eſtate vero diſſinteria: lyenteria longa quartana labo-
rant qui morbi natura[rum] peruertunt z mutant: z in aquam
cadunt citrinam z p[ere]unt. C Ju[n]e[n]es illo[rum] pulmo[is
voloze alyſq[ui]s: p[as]ſionibus cozum[mentes] perturbantibus
affliguntur. C Senes acuta ſeb[ze] z ardenti: z ex ventriu[m]
conſtrictione accidente yexantur. C Mulieribus apſoſe
mata de genere flegmatis albi innaſcuntur: neq[ui]s concipi-
unt neq[ui] pariut niſi cum magna diſſicultate atq[ui] moleſtia
corpo[ra] coziu[m] magna z croſſa: quanto plus p[ro]tenduntur
in longitudine: tanto gracilio[za]t ſiunt: menſtrua n[ò] ſecun-
dus quod opo[zt]et p[ro]ſuunt. C P[uer]is ernia: yiri cauſon
curium vulneribus iſeſtantur. Sed z qui buiſumodi na-
ture ſunt eis inſoſſibile eſt yitam e[ſ]tendi. Sed intempe-
ſtua ſenecta p[er]capiuntur. C Mulieres ſibi graude vi-
dentur. cum vero partus adjuenerit temp[]o yteri ſetu ina-
nes tumo[re] relaxantur: buiſumodi p[as]ſione occcepta ma-
trix quecunq[ui]s aque citrine coadunati[d]e intuiterit labo-
rat. C Ad banc itaq[ui]s quam p[edi]ximus aquam pertiněs
eſt: z e[a] q[ui] calida terra ſurgit: aut a ferro metallo: vel ere
ſiue argento: vel auro: vel ſulphure: aut allume[n]: vel p[ie]
vel nitro: qua[n]s omnes ab ingenti c[ò]ſtat e[pi]re calo[re] huic
ergo aquar[ui]z vel terra[que] generi nulla omnino ſpecies iutu-
tia z vel falubriſ: ſed d[ure] omnes habentur atq[ui]s: bibenti
bus ſtranguriam nimisamq[ui]s important ſolutionem.

V Z

De aere et aqua

T[he]rum ea que in altis locis aque sitè puluerulentis monticuli aliarium optima et saluberrima sapozata talis: neq[us] multa vini commixtione indigens est: hyeme ca[da]: est estate frigida: similiter quoq[us] et ille que a profundiusculo exurgunt fonte quarum etià melior est ea que ab ortu solis et maxime eftuio tempore decurrit alba perspicua atq[us] proculubio odorifera est. C[et] que yo est lenta et gravis currens: ea sicca atq[us] bibentibus nifi opus fuerit mini me est iuuatina. quibusda[que] enim naturis et egritudinibus profutura videtur. C[he]pribendimus vero hoc ex lapibus qui in pueros nascent[us]: sed propterea quia virina clara et subtilis è emitut: qu[us] yo cros[us] et turbidu remanet: et lapis efficac: lac et sic maluè et lapide in vesica lacteas facit. M[ar]ie à st calidissimi colozib[ur]eis ptinès è vêtrè.n. et ves[cam] calefacit et virinaz incendit: et lapides facit. qua propter huibusmodi infantes vinum subtrile bibere iuuat quod nec yeas ſcindit nec excoziado disrupit. C[in] mu lieribus autem non creſcit lapis quia ea quibus mingunt loca parua ſunt larga lata: nec foſtiter fricant vel ſcalpùt ea: nec tractando manibus cu[us] illius ſicur maſculi ludunt: neq[us] enim ad eozum ota que intra vulvula latent longius remota tangere poſſunt. C[he]terum maſculi mictorùs in ſummo est virge. C[in] feminis vero longius est os veſt. C[he]de tempibus vero expedit contemplatione tuæ adbibeas vt àni habitusque ſi salutifera ſit videlic aut egrota cognofcas. Si enim oztus stellarum prout debet fuerit et occafus in autumnuoque multe. C[in] byemeyeu pavo c[ee]neq[s] ſerenum: neq[s] frigidum plus oppo[t]uno. U[ere] q[us] et estate aquarum contemporantia annum ſanum atq[us] saluberrimus necefſe est ſult. C[si] vero ſigna ſecundum q[us] debent in oztu et occafu non fuerit oppo[t]una: byems vero sicca et bozealis. U[er] autem pluioſum: et auftrale ſebzes acutas: atq[us] lyenterias in eſtate necefſe est venire: q[us] videlicet intrans autumnus vel eſtas terra vernalis pu[li]tie:nò in eſtate inſufam inuenit ſi quoq[us] auſtrinu: oupliare necefſe fuerit. p[ro]pterea quia terra inſua ſit a ſolis ardoze calida: vêtrès igitur gravies molles humidi, vnde et multa eſgelione abundant. L[ere]bza autem tenera ſunt in bac ita[q]s qualitate ovm aer habetur mozdet carnem et corpuse: acutifime ſebzes tunc ingruunt yel irruunt et maſime bis qui flegmatici ſunt. L[ey]enteria vero mulieribus et quibuscumque viris naturali cóp[lio] sumida eſt. Si at[que] caniculare tempus pluiole fuerit multum et hyemale yecti[q] super ianuas irruunt mo[bi]e[tinguntur] atq[us] autu[n]mus ſperatur futurus salubris multotiens pu[eri] et mu[li]eres comoziuntur ſed et ſensum pauci quoq[us] qui euadunt in quartanam ſebzem: a quartana vero in aqua citrinza deuenient. C[et] si eſco[tra] hyems aſtrina nimis[q] pluano ſa fuerit. U[er] autem ſiccum et bozeum: mulieres ſegnan[tes] in vere aboziunt ſi tunc eis tempus pariendi fuerit. C[si] quoq[us] fet emiferit anichilatos atq[us] defectos emitunt: qui autem continuo mouentur: aut viuunt temp ani, chilari atq[us] defecti:ominum lyenteria: oculo[um] z[os]o dolo rem. Al[ys] catarrum de capite in auriculam patiuntur: ſed delicatis et mulieribus lyenterias: in delicatis nàq[us] a capitè in ventrem descendit eis flegma. C[et] eis autem qui cole rici ſunt fumus ascendit ad cerebrum et circumigit illud C[et] mulieres eozus ſemper egrote multifluis menstruis redundantur nunc[q] p[ing]ueſcunt que videlicet nò illis naturaliter ſed ex mo[bo] contingit: ſed cum concipiunt plurime aboziunt: nati vero eozum plurinu[q] ſaſpino et anbetu[m]o: mo[bo]q[us] y[eo]s afficiuntur. C[et] D[unc] autem locum yi[ri]s ibabitantes lienteria et colorica dyſingeria ephydimon ideſt ſebzes longa et ventus ac emor[roy]s affl[igit]e: pleuſis vero aut peripulemòia: aut caufon: mo[bi]tium acutu: p[ro]pre[ea] quia ventres liquidos habent oculi eozum cacesia iſe

ſtantur: nec tamen forſti vel longa nifi quando ſuper illos ynienſalis accidit mo[bus] moto videlicet aſtro aerem q[us] mutante eozus capita nebula et ſumo implentur. C[et] si deniq[s] ad quinqaginta plurierum annos in eos a capite reuma ipſi que in epilepſiam cadunt que cui aduenire totum corpuse poſſidebit: et maxime ſi caput ſubito calore vel frigoze percutiatur: quifquis vero locus frigidozus y[eto]zus locis oppoſitus est ſiue oztui pertinens ſiue occaſui illi venti ſui locales venti ſunt a ca[di]sis autem obtegi: aque ita q[us] ſi ſicce gravies d[igi]eri plurinu[q] dulces ſut: habitatez ouri et forſes q[us] eoz[us] crura gracilibus tozriſque ſunt pertinentia: ventrium vero inferioza habent ouriſis: ma: ſuperioza vero lenia et molliat atq[us] cùrrentia plurinu[q] q[us] de colera nò de flegate capitali ſana ouriſſima: ſed ipſi plurimi rumpuntur: ynde et erna honerantur plurimum vero in pleureſin mo[bo]ſque acutos necefſe est incidat q[us] ventres còſtricti ſunt ſicq[us] ex quocuiq[us] mo[bo] in empima ducuntur eius rei cauſa est tetanus corpo[ſis] et constipatio ventris in quibus etiam yene rumpunt: ex frigiditate ſiue aque multum comedunt nec tamen multus bibunt quia y[et]sufficere nequeunt nò illis obtralnia facile euemit: ſed ſi euenerit oculi concrepantur. C[ju]uenes eozum cù ad anno[um] triginta etatem peruenient multum in eſta neſquas per nares flumum: que multum patiuntur nò nulli in epilepſiam cadunt ſi tamen ceciderent foſtiffìlìma est: alys diuittus viuunt quia quecuiq[us] exeunt ſuper corpo[ra] eozum nò infundunt neq[us] dolent babitus rudis ani miq[us] minime modesti ſunt qui vtrioq[us] locales mo[bi] nunc[q] in buiufimodi mo[bi] loci in colis adueniut nifi quàdovini uſterſales auſſerint. mulieres ibidem ſteriles ex frigiditate aque et ſiccitate cum tarda digestione: neq[us] enim méſtrua illis pro oppo[t]uno ſed parua et mala adueniut que cu[us] cò ceperit difficiles ex malignitate aque partiuntur: neq[us] n[ati] plurimo aboziuntur. que autez pariunt filios lac habere nequeunt: ſed hoc p[ro]pter congelationem ac frigiditate: aq[us] et asperitate: ſa[pi]num quoq[us] accidit illis: dol[us] quoq[us] pulmonis atq[us] consumptio quod grecce epilentos nominatur et maxime in parturiendo. et ex eiusdem partus difficulta: te: quia videlicet neri et yene que in pulmone ſunt d[omi]pùtur: pueri earuq[us] et puelle ex aqua citrina labozant: pu[eri] quidem in teſticulis: ſed cu[us] adoleuerit euaneſcit ac oſſ foluſi p[uer]i tandem politunt.

E ventis

calidis et frigidis et y[rib]us q[ui]s

eis ſite ſunt eadem intentione continentur. Ia[q]s de omni vrbe quecunq[us] est inter eſtium oztum et hyemalez ſita. et quacuiq[us] buic contra poſita ſic è accipere omnis vrbs que in oztu ſolis poſita est ſecurio est q[us] que in ſeptétrie est vel in calidi venti flatu ſeder: in illa eni[q] calo[q] et frigus minora et ſiccioza. C[et] mo[bi]z q[us] mi[q]or et leuio[n]: necnò et aq[us] que ſecundum ſolis est oztu clara leu[i]s et humida nempe aer ibi nunc[q] cros[us] habetur quia nimium a ſolis p[ſe]ſentia p[ro]hibetur quod ex hoc d[atur] intelligi: quia aer bumi dio[q] in manecros[io]r et sp[iff]io[q] reperitur: ea vero que appoſita est i ſolis occafu: humiditate ſemper habet aeris. Da bitátiun facies pulchre ac lenes colo[zes] ſplendid[i]a perlucentes nifi bis quod libet aliu[d] accidens obſtat. C[et] ma[ſ]ſculò[q] voce[s] ſunt clare et acute b[iver]o facile iraſcun[que] nec obtemperantur germina nafcentia loci melio[za] alys atq[us] salubrioza. C[et] aque ſalſugini pertinètes male ſut ac nociu: aque fonti[q] ſecundum oztum ſolis exſistentium omni[us] ſunt melio[zes]: ſecundo vero omnium eozum que iter esti[alem] et hye[ma]lem oztum ſunt: quoq[us] etiam meliores ſunt oziensit oztui pertinentes. P[ost]ea vero que inter occafus exſitalè et hye[ma]lem exſit: ſed ba[q]io[q] iu[i]s peiozes meridiane[s] ſunt inter hye[ma]lem oztu et hye[ma]lem occafum

Et regionibus. y.

155

existenti: ille vȯ q in septétrionis pte:sunt alys meliozes
Quȧ illas que currunt quisque fanus fuerit et foſtiz ills
bere fine timoze poterit: de quibus nimirum ſicui egrorat,
ti bibere opus fuerit illu ite que egritudini conueniat est
eligenda quod ſi ita fecerit non deuiat a salute: ventres ou
rum babentes aqua ſapozata leuus et clara iuuat. (L) Dol
lem vero ynctuofum atq. flegmaticum dura ac tarda di-
gerit omnis aqua que cito digeritur ventrem facit molles
et humidum: tarda autem et dura calefacit atq. cofstringit,
pruere autem intelligent palamq. delinquent: qui p aquā
ſalfam ventrem mollire ex ſue scientie paruitate modiſat.
illa enim contra solutionem est que dura est et tarde odi-
gitur: ventrem deficat poſtque humidum reddunt.

Aque pluiales leues ſapozate ac lucidissime ſunt. ipmo
nāq fol ab aquis qȯ subtilius et leuït. e attribeho afflumit:
qȯ inde deprebédim: qz id qȯ grane et fallu ſuit in ſuo mo
do remanere videm: ſz fol qȯ leuius et subtilius ė n solu
de fluminib. attribuit: ſed etiā de marib: q gubuciq. locis
bumidis: humiditas nāq in reb' humidis inuenit: necnō
2 in oib' qȯ humiditatis subtili: ac leuït. e a ſole deficari
ſic cōpobat: ſi gs.n. ſedeat ad folex opertus et veltimētis
ſudat equalit: (C) Si yo in ymbra ė lēgualit qz ė lōginqu
a ſole et remor: ynde et aq pluiales putrēt maluq. odore
exalant: qz enis ex multis cōgregare ſunt ags: et ideo leuio
res alys putrefere folot: ac mutari: cuz ſul accipit eas
2 in altu ſuſpedit frigeſcut et aeri comiſcet: turbidu̇ vo ſuſi
qȯ nigredine reddit ſeorsu inube iugif: qȯ vo leuït. ė pur
gurat atq. ſulceſt. Quia a ſole decoqulit ſicunt 20 ex cu
qui ſapozitv ſulce effici. (D) ac ergo humiditate ſic a
ſole disperſa in aere atq. ſuſpeta: ſed etiā ė in vnū coadu-
nat: vēti ex diuerſis collitib' curretis collidit: disſolueris
q̇ corunt: et rurſus maſſe cù eca tracte: ſecunduq. 93 ſunt
qȯ videlicet plurimū nūqua fit nifi cù nubiu grez a vētis
in vnū perfecte ė coadunatu: atq. alys ventis ſcurrenti
bus interceptus dispergiſt: et idee cum ſubsequè nubee il-
azs premit: et humiditas cadit. Cum nubib' grossiſis nigre
ſcentib' p[ilſis: atq. grauatiat: obuiā venti veniētes con
ſendo comprimunt: humiditas cadit ſicq. ac pluia cre-
bra descendit. De itaq. oes q̇ aputribiles qdē ſunt: ſz non
debét habere odore: qz id contingit odo: bibentes bācoſi
ſunt atq. tufuſim: yocifis ſubinent gravitate: ebe qȯ ſi
quantur nibil prodeft. (E) aqua vero glacialis atq. nua-
li omnis malæ a poſtque enim ſemel fuerit congelat:
te nūſq. in pruītinā cōuertunt nam: gcquid.n. aque ſapozit
tù ė 2 leue claruq: fuerit ac puru id gelu adueniēte totus
reſeſit: qȯ vo turbiduq p[amſite: qȯ ſic poteris p[are: in.
aqua in vafe ad meſurā poſitā ſub celo 2 gelari dimiseris
q[ui]c: ſapozela fuerit in ſole: vel quolibet alio calido loco
loquefacta eadē remetieris meſura: multo minus iuenes
efſe. (F) Silr ait de gelu et niue: ex qb' nimiru oib' signifi-
catur: q[ul] fol aq subtilitatem ac leuairè accipit et diſpergi
gelu ſup eā nibil p[ot] grossu vo nō diſsoluiit aut de loco ſuo
remouef. (G) omnis aq. di niue et filib' peioe: oib' a q[ui]
tipicaſ bibentib' franguria: et in yſeica petra: atq. in ſub
renalib' doloře 2 in coxis eterniā in testiculās gignit: et ma-
rime ca q[ui] de magnis fluminib' aliozú lacuī stagna recipi
entib: vel ex multis et diuerſis riuus fluentiq. ė fili et ca q
de altis locis currit: nō enis oes ſiles ſunt: ė nis ſaporita
et ſulcis et ſalba hyemalis: et q[ui] de calidis currit locis baruq
ergo cu alie alys comiſcen: modo vincit foſtior modo mi-
nor secundu ventos. Dec.n. septétrionali cōſoſta: vento.
illa vero meridiano: qḋ qe ſi in vafe mȯ ſecerit: ſecē q[ui]
necesse ė v faciat: 2 arena: bibentes ait h[us] quos diximus
morbis afficiuntur. (H) Quib' vo venter mollis ė t lenis: ne
q[ui] vefica multu calida: neq[ui] in collo iuncta: bi fine difficul-
tate mingut neq[ui] quicquā turbidi in yſica relinquunt.

De diuerſitate aquarum que est inter boni
tatem et maliciam et diuerſitate terrarum.

**Ic etiam**

dicturi ſumus que aquarum
sunt meliozes: yel salubriones

quoſ vesica iſerioza h[us] calidissima: necesse ė v collu̇ ha-
beat totu: q[ui] ergo illa in caloza nō egreſſit: eiuſ inde col
lum intumeſcit. quaſ p[ro] vina nō egreſſit: ſed in inſeriori
bus retēra cōburi. (E) et q[ui] itaq. leue eſ t subtilè mictu
emitti: q[ui] turbidu̇ et crosſu ė ibidē colengatur. Sed cō-
gelatio illa in p[imo] qd[ē] anno fit parua. colpeta vo capit au-
gmentu̇ c[ui]s abundatūri mingut: quod c[ui]s grossu i ve-
gere retine: t[ic] ibi intuſcatu in lapide cōburiſt. Lu ergo
mingere volut: in os vesſice lapis deſcedēs obſtruīt: ė vri-
na refraga: t[uc] vo dolor augmetā: quaob[us] iuueni vir
g[ue] p[uri]t. Unde ipsi ſcalpui: et excoſiato eas: c[ui]s illa ė ibidē
eſſe putātes: vis ait hui[us] rei varia ė. (C) Si gs vero ignotā
ſibi aeat vrbem: illius ſtimum inquirat: opoſtet ergo quo-
modo videlicet erga ventos. et oztum ſolis poſita habeat:
nō eniuſ in omnibus hoc equaliter eſt. ſeptentrionalis nā-
q[ui]s contra naturam meridianam eſt. atq[us] ſitus ozientalis
nō ſicut occidentalis eſt. ſed illi ciuitati que contra ſolis
oztum ac ſeptétrionalis ſtimum ventum habet et aquam ſa-
poſitam partu inter alia ſupzadicta loca ab aeris mutatio-
nocetur: econtra vero c[ui]ſuciq[us] humiditates et aq[ua]
ſalinares bibunt atq[us] paludeſtres: nec aperta eſt ſecundu
n[oc]ientem nec liberum habet odorem eis multuq. eſt aeris
nociens mutatio. (E et tiā maximuq. eſt ſtudium adhibi-
dum bonitati aquarum yel malignitati earum. (C) si pa-
ludeſtris videlicet aut ſtagnea aut mollis e[ra] grossa aut
ne ab oxientuq. locis decurrat: ſuie petroſa ſue ſalba ſit aut
digeri dura. (C) Sz nec i terris negligetiā beat: ſi ſicca ſit et
iāq[ia] v[ul]būda et aq[ua] aut c[au]ca aut arcta vt[ex] edita et emi
nens. (C) similiter autem eſt et 2 habitavit aut. vetr[ui]
illius amabilius yel ſapozuſus ſit potus ne an c[ibus] an gr
es an e[cr]ecitium yel labo[rum] yel manducare. De his autem
omnibus inq[ui]rendum eſt. Sciendum nāq[ui]s q[ui]s fi quis
bec omnia yel bozum plurima que diximus cognouerit.
(C) si aliquid oppidum ingrediatur: quod n[oc]nq[ui]a ante
adiuerit v[ul] sciuerit quicquam ex eo nibil illud latebit: toq
de civili mozbo: q[ui] de cospozum habito[ru]z naturis: et cu
iuismodi ſint mo[br]um itaq[us] curare. poterit e: neq[ui] in ſubtu-
litatem oppoſtune curationis errabit: neq[ui] enis hec igno-
rans quicquas curare. yel arbitrio poterit operari: poſtq[
]us q[ui]s aliquod tempozum tranſierit accidente v[ilia] et ac
 accidentalia loci in locis in byeme et eſtate vētura p[red]icet:
necnon et ſingulos mo[br]os qui ſingulis homnibus accide
re debeant ex e[z]o[rum] dieta: niſi vero mo[br]i ex aeris p[au]
tate procederent: nō quidem vniuerſaliter ſed particula-
riter ingererent. (C) um igitur medicus temperantiam
aeris tempozuq. diſcozdiā p[ren]otauerit: ciētia ſua ſem
per vtilis: et ad sanitatis ingenium cōuenenit mo[br]: ea vero
que de re altiffima tractauimus recta tenent e[cr] creditu no-
rint astronomiam nō minīnam partem eſſe medicina
quiappe homines p[re]monet mutationes partis tempozuq.
(C) temque ciuitas que contrapoſita e[cal]iſis ventis. ſ.
que inter oztum et occaſum equinoctialis medium tenet:
ea ſemper ab eis incutitur: aque vero illius multe et calide
ſunt: aque ſalſe caleſiunt in eſtate et refrigeſcunt in hyeme
(C) habitantium capita bumida et flegmatica vētres ſem
per ſalubzes deſectio ſemper poſſidet corpora multo cibo
yel potu: ſuſſicere p[ro]pter cospozum deſectionem nō poſ-
ſunt: et ideo multu[m] recipiunt poru[m]: quia eius multuq. ė
ascenſus: que quidem ciuitas tempozis vernalis eſ simi-
lis in temperamento caloris et frigoris. Egritudo in ea mu-
nor: ac inualidior eſt. Similiter autem et omnis ciuitas in-
uentos parum caloris ſita habentes.

v 3

## Beaere et aqua

et peiores pluſue nocine et gcod iuunaminie: vel nolemetì
caes mitteſſer: et videls ſcia miſa est: et ad cœpè ſaſitatis iegiùi.
Tque igitur turbulente ſtagnátes ſalmares et paluſtres:
eſtate calide ſunt: et groſſe: auſteri odoris p[ro]p[zie] quia non
currunt: ſed permanèt pluia ſup[er]uenièt: atq[us] ſole ſp[le]
doze perpetuo eas comburente. Itaq[us] neceſsario ſiùt ma
le: et abſq[us] colo[re] coleram rubeas generant.
T[he] de g[é]de i byeme frigide c[ó]gelate atq[us] turbide ſiùt: ex ni
uibus et ea[que] gelat[i]oſc; q[re]r klátice venuiùt. Branchos et
colera p[re]creates: dolores quoq[us] accit oculis ex calozi[us] et ſic
citatis c[or]poſi[bi]l[us] dominato: ſenib[us] catarrus: ex defectio
ne neruus et c[oh]umpti[i]oſc; gd[á] vo moziunک: alys aùt latera
eſſiccantur deſtra.
Tsi.n. byemo ca[la] p[re]ſeſſerit: et auſtrina neq[us] a n[à] c[or]poza
induruerint et vene. Uer aùt ſubſequi[que] ſiccus: et ſeptetrio-
nale: c[ui]taq[us] id ſup[flui] q[u]b[us] cereb[us] c[ui] reumate: et tuffi:
deberet diſſolu: t[ui]c potius c[ó]gelatu reddi: atq[us] coagula
tu: poſtea vo intrante eſtate c[ui] ſuo caloze ſic magna muta
to ſiat: p[od]icte accidùt egritudines. Sz[us] et illi ciuitati et a[tra
ſolis ortu: ac ſeptetrioſis v[é]tù ſicu[que] habet: et aqua ſapo[za]t:
p[ar]z inter alia ſup[radicta]: et ab aeris mutat[i]o[n]e nocere: a[tra
vo et cuinſuq[us] habitate[s] ſalmares aquas bibu[ſt]: atq[us] pa[
ſuſtres: neq[us] poſita é ſecùd[us] orientè neq[us] liberu[us] b[us] odóre:
eis multu eſt aeris mutatio[n]ua.
Tsi yo eſtas ſicca n[à]caſa fuerit: moz[ui]o c[ito] ena
neſcunt. Si yo pluuios[i]ſſima ex tenden[que] quacuiq[us] n[ò]moq[us]
occaſiò[e] aduenerit: illu[us] i putredinè necesse é uertit: quos
equide mozos b[us] mozos v[en]tis qu[us] g[re]ct vocat: et aqua
citrina: ſemp[que] c[ó]ſequi[que] q[ui]t nutriti ſiùt n[ò] c[ito] vel leuiter: ne
grauiter eſſiccantur.
Tsi yo eſtas nimis pluioſa fuerit. et auſtrina et a[ntu]
nus ſimiliter: byemè egram eſt neceſſeſſe futura[ſ]. f[leg]
matici ergo et qui quadraginta anno[um] ſunt in cauſon.
Lolerci in p[le]uicibus ſed peripemoniam cadent.
T[he] q[ui] ſt eſt as ſicca: et auſtrina: autu[n]us yo ſilr pluialuis ſit
atq[us] ſeptentrionalis: in byeme dolores capitis: faciliq[ue]
c[or]bere: atq[us] tuſſus: raucitas quoq[us] accit: et reuma. g[ub]n[da]z
y[er]o et p[ati]ſis.
T[he] a[nte]us: ſeptetrimonialis ſit: neq[us] diebus canicule pluat:
neq[us] arturi euadùt n[im]ſmatici et conſoſtantur. Similiter
autem et qui humide nature ſiùt: atq[us] mulieres. Lolerics
eyo eſt valde noiciuum: q[ui] ororum ſicctas ſuſcipit incre,
métu[n]t: accit itaq[us] illis accid[i]eta febz[que] acuta ac diuturna.
T[he] alys yo colera nigra: q[u]b[us] n[ò]e ex colo[re] rube[us] ſubtili a[q]
ſo incendi: q[ui] yo c[roſſu]l[us] relinquit. ſi[que] ſo de ſangui
ne: q[ui]p[ro]pter hec p[re]notata paſſio contingit: in ſlegmaticis
autem contra eſt.
Tjuenu[us] c[or]po n[ò] moſſa iz[us] ſunt ſicca et iſpita: itaq[us] q[ui]
diximus b[ui]n perſcrutádo nouerit perpendere poterit p[re]
nunciare qui moz[ui]o ſunt v[é]turi: ex t[é]po[zi]s mutatione,
Lóſiderat iſp[as] et mutationi effeſſi: et rurſus maxime
q[ui] ſoſtio[] ſit et ſuperans in qua videlicet mediciu[us] n[ò] y[lt]ro
dare catarit[i]us o[ſus]. neq[us] coq[re] anteq[us] decè dies y[el] plures
transſacti ſint: ſoſtio[]t[us] a[nt] plusq[us] nociu[a] ca mutatio[que] ſolus
eſt mutatio [eſ]tua: mutabilio[]t[us] byemali et autumnali. Dec
vero duabus de c[ais]. L[on]ſiderand[us] quoq[us] et arturi ortu[ſus] et
occaſu[ſ] pleiadiu: bis n[à]q[ui]t[em] t[é]po[zi]b[us] moz[ui]o plangant: ſed q[
]da[m]iſ: al[ui]o y[er]o minus: al[ui]o a[ut] mutantur in alium.
T[he] dicèduq[us] é a nobis de afie et eu]rope viſtátia: quoq[
]duerſitates adinuic[é] habet: in oib[us] a[ut] reſb[us] n[à]t: in ſo[]
ma in q[ui] etià n[ò] pa[z] viſtare noſcunt: de q[ui] re: q[ui] multa ſunt
q[ui] referim[ad] eas q[ui] plume ſunt: et ad ſoſtio[]res reſolutiones
ſermonè redigere y[olo]. Aſſa eu]rope valde ſtraria é in o[ui]
bus n[af]centi[ui]n: hominu[ſ] naturis.
T[he] in illa quoq[us] quecuiq[us] meliora q[ui] in ſita ſunt: atq[us] p[re]ci[
]pua. hominu[]vo q[ú]litas maſſueto[]t: atq[us] modemo[]tior: é neq[us]

t[he] a[ve] vires expeſt[i]lioſes i[bi] q[ui] v[é]nà loco[]p[us] ſint: quoq[us] ita:
q[ui] oiu[us] bona ip[so]p[lo] c[ui] é. illu[us] n[ò] loci regio in medio ſo
liſs ortu eſt. y[ande] inhabitantes neq[us] caloze. neq[us] frigore
ſuperauban； quod y[ero] multilo[us] i[bi] reru[us] magni,
tudo maiu； q[ui] viuuis loco[]p[us] eſt inde venit q[ui] ſorte eſt id
quad om natura eſt. quia eſt complejo eſt: non tamen
omnes aſſe terra eſt complejo eſt: ſed y[ara] eſt.
T[he] que yo ciuitas inter calid[us] et frigid[us]: i[bi] media locata é
eius c[ó]plexio téperata: arbores ingètes et expeſc[e]: et a[ſ] fa[
po[zi]te: et apte ſue de eoq[us] deſſéd[è]tes: ſiue de terre ſon[ti]b[
]furgèdes: neq[us] nimio exard[ét] caloze neq[us] multa exardent
T[he] ſemina quoq[us] et plante ibidè multiplican； (ſicitate,
nec[us] n[ò] ab ip[so]p[ta] terra t[em]o； hoſes etià ſuo ar[bo]
ru fructib[us] veſcunt: q[ui] de locis ſuts ad alia ſibi magis con-
grua traſplantat； atq[us] v[ener]are faciut. p[ecto]za ſua caſtrat
[que] armèa: ideo q[ui] nimis geta ſunt: bonu q[us] habèt alimen
tu: hoſes ip[si] beniuoli nobiles habitu. carnoſi c[or]poſis atq[us]
magni. ſo[mo]ſi pa[z] diſſiles magnitud[ie] voce: et pulchritu
dine. n[à] loci et regi[o]ſis illius c[ò]têrperat[i]ia: t[é]po[zi]b[us] vicine ver
nalis c[ó]plexi[o]ſis c[ò]ſiles ſiùt: qui ergo h[uius] n[æ]c[ui] ſunt ſolli
c[ut]udini apti. atq[us] labo[ru]n non inuìte: ſed voluitat[i]a affectu.
T[he] ſcièduq[us] ex tempamèto abu[da]tia； alia； t[é] c[or]po
varian；. Egyptus gd[é] de n[uber]ib[us] ſufficit hec nostra i[bi]
ſent[i]tæ p[rin]ientiæ ad deſtra hyemalis ortus v[é]p[ro] ad illu[]
traſtit； michon[i]tus no[ſa]i[que] eu]rope ſis eſt. Ubi.n[à]multa
t[é]po[zi]um mutatio é illa regio agreſſi； t[he] inequalis longo[
]montes et altos habens multamq[us] arbozu[m] varietatem.
Ubi yo parua mutatio. illic inequalis regio eſt. Si q[ui]s a[ut]
hominu[] q[ubit]ate et habitu time[]q[ui] quofda e[or] exceſſis mon
tib[us] n[im]ſtioni； aquoſis ſiles eſſe reperien； q[ubit]ate: alios a[ut]
ſubtilib[us] paru[ſus] aquoſis. p[et]e vo paluſtri terre m[lu]tus q[ui] ber
befiere alios ſicce ac groſſe.
T[he] adbuc quoq[us] ſi t[é]po[za]t[er] i[er] ſe varià； t[eh] e[or] ſo[me] viner
[que] eſſicunt； d[é] g[é]te vo illa q[ui] pa[z] inter ſe viſit v[é]t diſim[
]rnat: ſeſtat vt de illis inter quos multu[] diuerſitatiæ é n[à] ac ſiſt[
]tudine ſicut é loquemur: ab bis igi[que] capita longa habèt
odoriq[ui] c[apiam]: q[ui] al[ui]o nullis ſiles ſunt.
T[he] lauſa ergo l[ó]gitud[i]s capit[u] primo a mulierib[us] habita
ideſt ſu[et]uendo: deide yo n[à] ſu[et]uandinè é ſecuta. q[ui] ideo
facti é vt illi hoſes alioſi é atq[us] audaces inſinuariu； con
ſu[et]uendo a[ut] B adoleuit: q[ui] videlicet mor vt n[af]scebat； in
fans illu[us] accipiebat； eiuſe quoq[us] caput in l[ó]gitudines apta[
bant: b[us] ligabát ingeniates vt rotuditatiæ vt mutare. et
q[ui] e[or]s e[or] capita i[long]itudinè adu[i]t: q[ui] videlicet iſp[as] n[à]s
ad hoc cogit: poſtea yo longioris t[é]poſis mora: v[um] in n[am]
cuailando inſerit. Ja n[à]tuc itaq[us] n[ò] é c[ui] longo[us] capit[u] c[ui]
ſu[et]uendo: ſed fol[à] natura eſt. Qua yo ſperma ab oib[us] n[em]
b[us] c[or]poſis deſcédit: ſanu[us] gd[é] a ſanie: i[ſ] firmu[us] gd[é] ab egris
cùrres； et rurſus gd[é] ſic operations ſunt vt calui[n]uos:
vari[us] o[ſ]cos various. ſtrabo quoq[us] generat ſtrahonem. L[ur]
ergo q[ui] longum capit p[ab]et habet ſimiliter n[ò] p[re]cet longu[us]i
di[à] parua é capit[u] longitudo ad p[ri]ſco[]p[or] c[ó]parationè: eo q[
]n[ui]c ſu[et]uendo remota é: et i[ſp]a ges é al[ui]o mi[z]ita. Qui y[er]
habitat； i[ter] p[he]phib[ós]； e[or] regio paludeftris et calavi[n]
filos procreat multos ſo[ſte]c. c[ib]aria ex paludib[us] habent.
m[ans]iones calamis et y[iminis] in ip[ſis] paludib[us] mo[li]n[u]t:
quapp[us] ex ip[ſis] pauci ad alia[as] traſeut regi[o]ſes: trabes itaq[us]
ſummis et imis: c[ó]ſtruèt[es] minuèdo ſemp[ie] equalitates lo[
]ci ma[ch]ina[n]t； bibu[ſt] a[ut] aquas calidas: n[ò] cùrres[è]t putre
[que] factas a ſole ac pluialiu[us] nimieſtate: ſed et hoc mare q[ui] p[he]
phynos v[ic]itur: ſtans eſt nunquam currens p[re]terc[que] qui
dem in illud ſumina de]cunrunt: quod ſi c[urr]at: p[art]um ac
p[ig]rium eſt: atq[us] ſubtile: quia maximum chaos illuc c[ò]cur
rendo: p[er] pluuiam deſcendit: quare ſo[me] habitantium
p[he]phynos i[ter] hominu[] ſo[mas] p[di]gales ſi et c[raſſis] gd[é]
craſſe i[cor]po[]eis c[or]po[]zee. Juncture q[us] illo[us] et vene i[car]

Et regionibus. y.

i56

ne latentes:nò apparèt;colore qdè citrino siles sunt aqua citrinà babètib?bù;itàq regiòs vèti austrinùt; habèt è quèdà alii localef flatù yehemèt;e: corùpèntè calidì tatem exalantem. inco picon dicunt.

Œptetrionalìs vò nò eis sufflat;qz eos plene ptingere minime pt; qì si sufflat; sufflat defecte. Dec itaq: nostra èsìna: de diuèr sitate näz; atq formaq: in afìsia habitantiù.

Etracundie

atq et cò;raundate paruitate subiùgedus è; minbella lotares sùt; qù illi in cùrë colùt qz getiores atq modestiorces: rei rei cà tèpova sùt qn in ca lozè qdèvel frigus nò multù pmutant; fed ùm filitudine: atq viciinitate: neqz.nò animos pturbat; vè corpora plene de plone in plonè pmutat; quàobrè non facile iracunf. Mutatio nàq aeris cà è comotionis bois ad irà neqz illu gecere pmittit. bac qdèz de cà afìsiani geti sunt atq modèst: ùs è aligj suctudo è; vnierfe nàqz afìe nò fuis dominanf: gdaq g afìsiani nò alys obfequiuqn què admodù helleni z trabi sibimetipis fozaſſe dominàtes nullis obtèperàdo diſcunt pdeſse; qvitiqz fortiòzes aiosiores z audaciozes oib'funt; q pugnatozib'oppugnàtes fibi met capiut pèda z ruffe vèdecus còpòt; inueniùn èt afìsiani diuſerif;gdam.n.iuſtì:aly inuìtù diuèr fitatis tem pozù ficut dixim'ca; q:n.nubia tenèt elen.t. edaces ſut atq molles pigi pugnare: ex tèperària tèpòum.

Œt in europa qdà gens traco:z; trachi tì plusſù quelibet alia gens fibi còſtìles ſunt. Silr vò egityp in caloze. turchi vigent in frigore z turchoz. viridis è z petroſa o ac mol lis: tèpova vò eoz ac forme ab oi gente diuèrere: fibiqz conſiles ſunt: regio miſera ſub polo è in montibò vò septetrio ſufflat; z ad età pòr occidit ſu et formò pò appoziquat pò vò qdè tpe parnoq: caloze cale facieò ca: ad hæc aut vèti è ca lidio prib'ſpirates minime puènen poſſunt nifi minozes atq frigidiozes valeat; a pte vò poli frigidi purget z pp niues geluqz; z aquaq multitudine: fine gbus illa montana nò ſunt: ynde z inhabitata deſeruntur.

Œer illius regiòs multotícìs in die nebulà occupat; app hominù ſorme crosſe ſunt z carnoſe: ita vt neqz iuncture eis appareat. humidi z molles z iualidi vètres humidis ſimi niuqz curretes: quos qdè deſiccari ipolè è; buiùs regiòe nà nostra z aeræ: atqz tèpova habète: q:n. corpora bumide atqz frigide ſut plononis ex eis paqz diſoliuìt: pìer ſter ſin humida ſunt z frigida pariter regiòze: ceteruqz ci baria in vètre aut in mébzs prout expeſit nò decurrunt; qz cori rubee ad id operà deſiciuì: ſicqz corpora eoz gravuſima neceſſe ſiut; ùs z i figuris vtriuqz fexus maſculus videlicet maſculo: femina vò ſemina ſiles ſunt cadè cà; qz eoz tèpova vicina ſunt: nullu modoqz ſma corùpìſ: nifi abundàtie ſue moſbi accidès incurrat; bi itaqz graffi ſut z lati: qz infantulos ſuos pànis ſicut egipty nò iuoluiùt; qò ideo ſit vt ſequos equis natib'latiquz proſtrare poſſuere, maſculi z.n.illoz: ſemp in currib'deporitanf: vyſqz duz ad equitandì puèntù fuerit tèpùs: ſit aut paulatis eoz de loz co in locu inceſſus:nasoq z y latorù ià dictù est eſſe.

ŒTurchoz àt ges rubeuz hz coloze: neqz.n.lup eos ſol cù ſto ascendit caloze. Albedo vò cù a frigore itèdiù in rubo, ré mutaſt; hec aut nà nò multù è pcreatiua filioz: neqz.n. maſculina ſoluntas in coitù ſit: quare z minuo generat; qvò ſemina raro pariùt: hoc è matrix ſperma attrabere nò pòt: in quo etià ſubtiliſt interuì os; menstrua eniz illis nò opoztune: ùs paqz poſt qò lògu tèpus adueniunt. vis.n.ma tricù: ex mltà eis coruſpta èraſſaſſie: ocioſe nàq ac veſela tege eex nullà inquietanf: motionè vètres qò yò frigidi z humidi ſunt in qua re magnà ſignificatoz: depzbè dimus: qz clientes z famulas frequètius mor vt maſculo coierint: granidas zepcille inuenim'qò proſecto ex mul

ta exercity comotione corporuqz attenuatòje euenit multi etià thrabcis caſſis ſiles còre neqz coire pìſt. feminas quoqz feminici corporis exercitio arqz locutiòs inco miſtantes. Quibucuqz vene de poſt auriculas incidunf: eis: yltra pioruſus ab oi generatòze oonb. Illa vò altera gens que europà tenet: multù adinulce magnitudine longitudine ne atqz forma pò fuò tempoz varietate differùt: quoqz quèdè tèpòz varietas inagna ac valida è: ac crebra in ca loze nimio yel byeme forti: multa vò pluuià poſtmodù vò nebula subſequète crebis yètis. Hac ergo diuèr sitate pè petua spermatis quoqz coaglatio: atqz procreatiòzes diuèr e ſunt: alio nàqz mò coagulatè i estate: alio vò i byeme alio vò pluuià z eſkuètia: aliovo in nebula vè pluuià pua. itaqz g europà plus abinuicem differùt; q: g afìsaz colunt. Differùt qdè in vultù: qz forme nimirù in ipfa ſmatù coſeptione: pp diuèr sitate iploz diuèr e ſigurantur.

Œt quèadmodù in forma corporèe differùt figure: ita q: qz neceſſe è eos ſfferre animi qualitate ſut eniz iracùdiſimi duri inculti atqz agreſſimi. Doc aut ex multa com mutatione parua quoqz ſtabilitate: ſic habitaròs euro pe fortiòzes ai q: g afìe ſut. ocium qppre ac pigritia ex aeris eqvitate puenit: p quà iequale eſt aie z corporis: labozi è exercity tolerantià pèſtat. Quies aut è requires timòre è ignuia. laboz vò z exagitatò aiositè ſiſtrat: qf europes et militia gaudet; z puq: cuiqz ſubici: yel bùiliari ſipuetes Differunt bae primo varitacie: fecuio vero vò qiuìcùe europ. terre pars altera eſt z magna: illa vò parua. Dic autè profunditas: bic quoqz planicìes, rurſus z in temporibus mutatio parua.

ŒSimili vò modo in paruullis. Univerſalr aut quæcunqz ſicca z altiffimà multuqz iquofam habitat regionè tèpova quoqz mltù babèt diuèrfa: neceſſe è quoqz bos formaq habere diuèrfas: ad labozè: vuricìe animoz firmà aspera z anguſtà qvò loca: p. ſunda incolunt: z petroſa eos calidi plusqz frigidi venti ſufflat aquas tepidas bibit corpora eoz nò magna nec bì poſita: ùs lata ſunt z carnoſa: pilli nigri: ſi quoqz colozes albi flàtici. colerici autè nequaqua paſtientes ſunt labozi nifi ſoſtaffis còſtùetudie fiant: neqz.n. nàliter hoc babèt. Quí aut flumia babèt in que pluutales e alie còſtuant aque: bi magis incolutes ſunt illis ac meziòzes; qvò nò: fed poſt fibi fontes ſunt: pingreqz paludes ſue ſalſa: ſluit vnda bibètis in vyſ; œs bos multe vaurie faciuìt oſtare figure, ſunt quoqz citrinì: vèter eis larugus multu quoqz z ſplenis habettur.

ŒQui yero in alta habitat regione: equalis odore atqz aſſa: earù ſorme: z corpora bona magna: còſiles yfu: atqz nà bo ni temperamenti audaces.

ŒQuelibet vò terra macra atqz ſubtilis iquofa z aspera aeris cóplegio intèperata illi asperi ſunt formaq z tetanofi: coloze quasi citrini: z nigri iracundi rigidi. Ubi nímia mu tatio: multaqz diuèr sitas habitantiù ſorme z aie: atqz naure multù ſut diuèr e, variarf eniz z näe ex varietate tè pozù, deide regionù: e qibus cibus è poſtea yero aquarù inueniunf: z ſorme hominù varie ſecù di qualitè näe re gionis. vbi eniz è terra graſſa z humida pè z aquofa: ea qdè calida è iestate: frida vò in byeme tèpova bona: z fibi coueniètia: babèt habitantes croſſos nà foztes humidos in labozè: illis exercitio minime pdràtæs: ai ſegnis e ocioſi: in artifici: igeny duri z grauſi: ſi ſut aut acuti ſue ſubtil.

ŒQuibvò regio leuìs è z pufunda: pufundi: aut i byeme. è a ſole incendiù in eſtate z bi corporis asperi ſut z tenuìs ad labozè ſoſt: ad imodicà irà yelocè: nihil illis pìer ſui vri asſitati ai viciniozes: q: modestie ſue quieta in artificiali ignifen subtilès: audaces: atqz pugnàtes: ùs z regiòis nacètia: buic näe ſut vicina. Et ſciedi qò näe: z ſorme mltù cotarie ſunt: atqz diuèr e, Œde bis autè que dixim'ita eſt

v4

## De farmacijs. γ.

si quoqz queras:que de naturis restant illa contemplare ab bis z nò errabis a veritate.

### C. Dipocratis de farmacis libellus.

E farmacijs

aŭt eæ nò vt exti
mank ſut: eade.n.
farmacia purgant: è qn alia purgat quæ
conſueuit purgare: è aŭt qo ſuppurgauit.e
qo ſ couenientia facit: qre nò vt contingit
farmacie debent vari. Arbitrari.n.oz. z bos
nutrientes nos farmacias eſſe minus

autem illis. Domines.n. hos recte quidè appetentes ſanu ſunt: nò recto yo labozant ſupdătur aut purgantur ſicuta
puris medicinis. manifestum igitur est z hos farmacias minus z tardius puris farmacys. Ueru hi tardiozes z còſueti nobis ſunt quotidie intrantes in corpus. Uane aŭt
negligenter traditi ibi perturbant hoies z egrotare faci unt quodà modo z puras z acutas ſi abſiq paſſiòe z abſiq
caufa tradat aliquis non deber operari aliquid còſereno.
Opertur igitur p[]muz tradere colericis q[]dem q[]dem coleram. purget. flematicio aŭt q[]o flegma: by dropicis q[]o aquam: melàcolicis yo q[]o nigrà colerà. Si yo extra huius purga-ueris juenietia yo q[]o no purgas: è q[]ro nò juenient purgas: quare ad vtræ peccare est. Qn igif debes alicui medici. nam tradere ſuperi[]ſue iſerius iterrogare ip[]m os ſi vt i[]tio
bibit medicina: z yrù venter in inferio[]zib farmacis acu- est: z obedit cito aut duros: z ſi acut: z bì solubilis fuerit: molliolio[]zib z minorib farmacis idiget: ſi yo duros ſue rit fozi[]tozib eget. I[]dem aŭt modus z ad ſuperioria: z i[]vero nunc[]q[]icat: neq[] superius neq[]s iſerius purgatù ſuſiſt: aut potasse farmacia: icire os ſi ad ingrediètia ſano exiſtenti bì solubilis erat venter ad iſerio: aut bì vomens in ſupio- ta: z ſi ad repletionè quandas factus diaria ſupuenit iſp[]t: bùi oia o[]z inquiri q[]uo posſis recte còſulere: malu.n. est ac
cidens tradentes farmacià homini iterficere. Quicid[]que dem igitur a febbus yehementibus occupat: neq[]os bis medicinas purgatinas tradere: è vtio[]z poſt feb[]ze: ſi vero n[]o in quattuor z decè dies: colere.n. carnes exiſtere[]s ip[]orù z vtrets accipiut farmacia z nil purgat z feb[]ze fit ma- ior z colòr muta: z ycterici ſiùr: mota.n. corpa z nò purga- ta neq[]e comedere volut neq[]a bibere ſi oia horre: z vt fre quenter pereut. Si yo accipiaſt farmacia z ante meridie[]z
nil purgat a: meridie yo purgans ſubſitur ſi finit. Si yo bu[]c die circu fiat z ſi purgatòe poſt feb[]re ſanus fit. Si yo ſeb[]ite poſset ip[]m deſtruit: n[]o juenit foſtibus paſſio- nib[]z farmacias purgatinas offerre: ſed ſi qu[]e o[]ſerica regruit quotièſcu[]z volucris vt: periculoſu[]z.n. ècun duz aŭt eand[]e roſe z in eſtuo tpe a canis o[]zu dies. so. ob- ſuare o[]z ſi tradere farmacià ſz clisterys vt: id. n. piculù.

### C. Zacharie Barbaro. Uenetorum oratozi. Andreas. B. p. S. D.

Eminimiz videri o[]z s[]acharia barbare ſi apud Syzt[]u Pon. Max. gra. et auctorate plu[m] po[]tes. Qn n[]o t[]a[]z tennib[]o[]ſ Fortune admi[n]iculis: q[]ſ firmis y[]tut[]u p[]ſidys clarus es z il[]lustris. Quis n. èq[]t tant[]u tu[]s in opib[] modu[]n: in potestate cò- tinentià in urbanitate grauitate: oia veniq[]s tua prudèter dicta: ſapièter acta: acute respoſa n[]o admirer: Nepe ſicut de attico legim[]n? Romà b[]uani[]tatis cognome deportasti: z ta tua q[]de[]z: n[]o vt il[]le: al[]iena patria. N[]limiz in te oia Fr[]a- cici Barbari patris y[]tut[]u lumia eluſecut, cui certe mul- t[]u latina lingua o[]z tot tantif[]z ab eo libris ptim còſpotis: pr[]im queris. A quo minime degenerat Dermolaus fili[] te tato patre n[]o idignus: in q[]ta[]q[]pagine deducta: auita- te paterneq[]s ſapièrie fructus flore[]t z crescut. Qu[]e T[]odo- rus H[]aça: ſicut iuuenis equales ſupasset: ita ſene ſenes fu-

peraturù eè iudicabat. Quod mihi videſt a iſſeq etiam non ſenex. p[]ſertim[]q[]edit Theſtio a ſe traſlato. q[]o meo q[]de iudicio cui y[]is ſeni q[]ſo[]tiffimo n[]o in poſtreis laudib[]z ponere[]. q[]s ob res tu tati fili: p[]r: tati p[]ri eſi fili[]ibus tá corpo[]siz fortune q[]s animi b[]oſi ornatiſtimus: merito appela ris fortutatus z ſapiens.

### C. Systo. pont. mar. andreas. Bentius patainus. S. D.

Epe atq[]z

mi[]tù Syrte. Pont. mar. inter philofophos p[]ſertim[]q[]toicos z peripateticos iſputatui: est an verà aliquà futurarù re[]z preſſenſionè no bis ſonnia aſſerre poſſet: nec ne. I[]la Epi- curi h[]ac de re: ſicut de p[]leriſq[]us al[]ys ſetétia iamdudù ſexploſa è: Qui cù nihil oio ſom-

nys credi opotere vicat: id tì nullo arguméto nulla rónæ probet. S[]ut è t[]enonulli a[]li q[]ui a[]unt ex inſomnis qued[]a ve ra cadere poſſe z ea q[]de potius caſu ac foſtuto còtingere q[]s illa cur ita euenerint: ylla rónæ explicari poſſe. Quozus opinio ſane p[]babilio[]z eſſet: ſi magis rónæ niti q[]s à libidi nez log videren[]. Quapp magis cù Dipocrate Socrate: p[]latone z Ariftotele ſentiſtùs eſſe arbitro: q[]t philoso- p[]rozio p[]nipes ac optimi humanæ viuinarum: re[]z p[]ſcri- ptores: cù ex[]eplis z longa rei experiètia: tum etià argumè tis z rónæ demòſtrant: atq[]s còſirmat poſſe animus z focie- tate z còtagione c[]orpi s[]ono ſeu ſenti preſentia cernere z futura p[]uidere. Dominis n[]a[]q[]s animi e[]a partè que ſenſu: que motu: que appetitu p[]dita: è n[]o eſſe oio ab actione c[]orpo[]s ſeiſtagat. Jacere.n. corpus dozi[]mitis: vigere a[]t z i[]vi gilare animu[]t atq[]z in mediù ſele maxime colligere: q[]us c[]orpo[]z vigilati[]us inſeruit plures in p[]tes duifusiz ſud ſe c[]o- ſtare n[]o videſt: quippe q[]u ſenſu c[]uius auditiu[]. ſuiui tactuali- tineri partè ac tota veniq[]s intelligentiam ſuam c[]orpo[]z actionib[]z attribuat. L[]u yo corpus q[]uicet ſi nih[]l ſentit: t[]u p[]zio[]z moueri ſentire: t[]u in o[]s c[]orpo[]z partes ſerpèdo ei[]z ſedez z domiciliu[]s diſponere: ei[]us oia ſubinde munera tra- figere. Intueſ n[]a[]q[]s viſibilia audit audiſbilia: incedit tagit dolet: letatur. Quot porro c[]orpo[]z administrationes ſint: b[]euì c[]oſpicit atq[]z dyudicat ſibiq[]s oia p[] cuiuq[]z ſui ptis n[]a atq[]z affectu: z p[]spectui ſubyciunt. Qn ea animi pars: q[] appetitù z feritatem quand[]a atq[]z agrestem i[]manitatè in ſe h[]et a[] philofophis nostri t[]e poſis c[]o[c]upiscibilis appella- ta ſi nimio potu z inmoderato paſtu obſtupefacta fuerit: ſupi[]zio: incêſus nefarios z deſtabilēs cù cognatis z bel- tuis etià c[]ocubitus videt. S[]il[]t etiàs altera q[]t[]ro trinome nunc iracſeibilis p[]ars n[]unc p[]er c[]nupicatur in qua eſp[]it irarum ar do[]z: ſi vt ſuperior z affecta fuerit: trucidare c[]edere cruena ri multaq[]z facere impie trete c[]us dementia z crudelitate videt. A[]vero t[]eria illa p[]ars que menis z rations par- ticeps eſt. p[]ptereaq[]z ab eſſe philofophis intellectiua di- cta: ſi homo quidem ſanus z habitu integer moderatoq[]z viucte ſe quieti tradigerit: tradellas res atq[]z verades in ſo n[]myns maxime persp[]icit. Qu[]a doquidez aius noſter ſenſi- bus liber z ab oi cura[]z impeditione vacuus: iacete corpe: dei cognatione tenetur. Ideoq[]z ſiue per ſe ſiue inſuſus et celitus miſſus futura p[]enofocere eſtituaſt. Nam quid[]a etiam inſignes philofophi acern animozum imozational[] plen[]ui eſſe testan[]. Ex eo q[]p[]iritus corpo[]z nostra intran- tes nobis diuinationè qua[]dà p[]ebere longa aſſertio: ap- probatiæq[]z ostendunt. Cuius opinionis longe ante ſuiffe Domeru p[]uto veriſſimù re[]z auctozem: qui ec di[]os ideſt e J[]oue z celo to onar eſſerit. A[]t q[]n hec vera ſint nec ne iſp[]it inter ſe diſleruerit. Neq[]e enim nostru[] est velle tan- torum virozum opinionibus indiciu[]s interponere. Inter omnes tamè constat: antiquitus q[]p[]onía occulta z ab ipſa natura iuoluta n[]o n[]iſi poſt euètù cognosceren[]. Atq[]z id ſi manifeſto n[]o appuſſet: kafia putaren[]. iccirco e[]po[]tos e[]e

De inſomnïs. y.

157

coniectoræ ſonniòrum: qui coniecutur perſequerunt ea et explanarent. ہومinum genus apud antiquos in magni p[ro]cio erat: exſtituimbatur qu[as] non mediocrem ſapientie partem tenere ہ[que] ſonnia maximum in rebus agendis momentum habere opinio eſset. Que ہ[que] multis olim bo[na] vel malæ caſura ſignificarint: non opus est in preſentia bisſotiarum exempla in medium aſſerre: que pene innuita ſemantica ſunt: et plura ہ[que] preſens nostra hec parua lucubrazio exſigat. Satis enim veterum auctoritate et antiquizio mo[n]umentis comp[ro]batur est: pluribus ſonmys monitos vel p[ze]clara facinòra geſſiſse vel magna impenſatione malæ vitasse. De viſiòb[us] àtque admonitiòb[us] et acuſtque a grecis chriematiſmi apſtant: ہ[que] ہ[que] quietè dari videlicet: cum antiquo[rum] et iſtã viro[rum] noſtre etatis ſapietum neminem ambigere cognovi. Si quides et ſacre noſtre re[ligionis] viris ſanctis et beatis viſiones ſemper vere appa[ruerunt]. Et ad hodiernu tempus vt apparent: ita ſequiuntur atq[que] recom[pr]obantur: ab[que] rón[ea] alienum no[que] est. Naſ quos deu[que] propter co[u]zio p[ro]bitate diligit: et ہ[que] q[ub]ibus ſe caſſissime ac integerrime coli animaduererit: bis ſe loco et tempore ſecreto: qu[que] id numinis no[que] o[bi]ſ[ut] c[um] impuris aut ſeleeratis manifeſtus eſt: vult oſt[er]t: p[er]ſterita memorat: preſentia docet: futura aperit: ſecreta et arcana demòstrat atq[que] explicat. ہ[que] no[que] credere est decum deu[que] facroſanctas religionæ aſpernari. Sed enſi bec que celitus quod a[n]do ac eiuiuio istinctu affatuq[us] per quietem cognoscuntur: nullà ne minimà quides p[re]ceptiòis parté habere posſut: quippe cum raro apparent: atq[que] no[que] niſi certis ſatis conſe[quant] et vt nullà indigeſt explanatone. ſonnia autem qu[que] certa animi concitatione ac ſoluto liberò[us] motu ſi tut: neq[que] co[u]zum ſemantica ſatis euidem ratione p[ro]obantur: eo coniectura potius ہ[que] obſeruatioè et notatis ſignis expeſtanctus. Cum alia[que] alio t[é]poſe: alio loco: alio mo[do] et euentiat: ac ſemper varièn d[in]ſeris obſecto viro veri c[er]nèdi difficultatibus: vt incertis certa dare p[re]cepta arduum et difficillimùs ſit. Que yo isomnia a grecis enypnia ſi phantafataque a noſtris vitæ appaſtantur que p[er]ſuim motum ſiut yalète corpo[ze] aut egrotate aut aliquibus corpo[ze] partibus vel inopia effectis aut ſatietate eſſuenti: qu[o]u[m] vteras [qu]modus animi ac corpo[ze] bonum habitum ledere ſolèt: hec vnde cur hoc magis ہ[que] illo moro do p[ro]ſicifcantur: ratio reddi p[oteſt]a, ہ[que] iſto[ze]z effect[que] ſas p[ro]obant: et a cauſis viciflimi eventua cognoscuntur. Atq[que] igitur hec cum ad natura cultus atq[que] affectum reuocant et coniecta et obſeruazione perciptur: cum vón[re] explicari posſunt: videntur certe posſe merito artis p[re]ce[ptionem] ex nigere. Lui[que] ex planatio[rum] et ſcientia ad nullos magio pertinet ہ[que] medicis: quibus multe posſunt dari ex ہ[que] ſonmys bone aut male valitudinis ſignificationes nequa[que] obſcuritate ſuolute nature, ſed e quibus ſ facile aut co[u]z[ze]po]z integrata: aut mo[z]bium vel varietas vel adju[n]tum vel biſeſſus intelligat. Danc igi[que] inſomnioru[z] cognitio, nem diuinus et singularis vir Hypocrates ac omniu[m] me, dicu[m]z facile p[re]ſtantiffimus: ہ[que] arti ſue maxime neces[ſar]iæ eſſe arbitraretur: instituit eam c[um] ſicut reliqua medè, di facultatis p[re]cepta magna ex parte adinueniter adinuè, ta excolerit atq[que] per ſecerit: nequa[que] intactam omittere. J[etaq]s inſomnioru[m] indicia et ſigna: quibus vel boni habitus cognoſerentur aut ſtantes egrotationes. I[tem] que malis futuris cauendis remedia eſſent: queq[que] valutini ſeruande p[re]cepta foſent: omnia ipſe paucis complectus est. et in bunc libellu[m] quod curit: qui de inſomnys ſcribیر[se]. In quo cum multa me quod iudicio continerunt et cognitione digna et ad valutudinè cuius maxime c[o]ducentia: yo lui eum exercendi ingeny c[um] suertere: et tibi [p]ont. Max[im]ittere: vt illum iudices: qui naturaliu[m] rerum et ſupere:

leftium ſcientiæ est: et habere is excellentiffimus. Simul eſt et debito meo ſatifiacit. Nam cum hoc et bibliotheca tua ſumpſerim omnium celeberrima: que littereram omnibus et doctis viris ſi[u]mo ſolatio ac ſtudioz[ui] incremento eſt: et i quam a curis tan[que] in po[ſ]tum me conferre ſepiu[que] et toto deni[que] die[s] partim legendo partim ſcribendo consumere ſoleo. iccirco videbar miſi eſſe ai ingrati et i[n]emozi[s] niſi quæmodi[que] viliſcus delectabile quid e villa et ho[ſt]io[rum] do[n]ino res ſubranas ſaſtienti affert. ita ego tibi animus a negocus et imperiy administratione relaxanti aliq[ui]d e biblio theca e[cr]c[ter]pum offerem: tu[no] studio: tu[no] doctio ocio et ſin gulari ſapientia dignu[m]. Nam licet nobis nulla facultas ſit tibi pro meritis gratie referêde: tamè delectat nos quan[que] doq[que] tibi bis mediocribus exercitationibus ai nostri gra[titudinem] ofſtendere.

Hypocrates de inſomnys.

## X inſomnïs

ca nobis bona ſiut que ad vtima[us] noſtis par[tem] intelligetie reſpecſentat res eo quo inter

diu ageban[que] modo: aut de illis deliberationes atq[que] consilia. Sanitatem enim ſignant. ہ[que] viu[n]ris in convilius animus permanet nulla impletiò[e]: nulla exatiò[e] nulla alia deni[que] re externa aut aduentitia ſuperat. ہ[que] yo bis contraria ac inter ſe repugnantia ſunt: ſi vebemeter: vebemeter: ſi modice: infirmi in corpo[ze] pturbato[ze]s eſſe testan[que]. An igi[que] a negocus abſtineri oportet nec[e]: iu dictum no[que] fero. Uerutamè corpo[ze] ideo purgandum eſſe consolo: ہ[que] ex materia quapià ſuperante contiguit ſecretio animu[m] et intelligià perturbans. ہ[que] ſi vebemèter diſcrepent: p[z]odeſt vomitu[m] mouere: et in quințu[m] diem modicos et leues cibos ſumere. Exin cum deambulationib[us] multiles et acribue: tum mediocribus exercitationibus v[end]tandum. Sin minus: vomitus: ocium: et tertia pars c[ibus] vòmèda. Rurſuſq[ue] ead[que] victus ratione quintum v[it]io[rum] vit[em] vòtare: adiecta deambulationib[us] et vociæ exercitatione. Deinde poſte a[que] dyse imortalibus ſupplicand[us]. Sol luna celum stelle ex conſuctudine pure lucide ſplédi[d]e c[ó]ſpectu[m] ſubiecte et bonis ſunt: indicates quippe omni ex parte corpo[ze] b[ui] valere. Quare bic habitus p[re]ſenti victu[m] conferuandus eſt. Si quid yo contra apparuerit: mo[z]b[um] corpo[ze] a[vi]alidis validiò[e]: ab infirmis leuioz[ui] estare manifeſtiffimus e[m]. Atq[que] ſi stellat[que] externus circuitus: ſolis mediis: lune: q cau[m]s adiacet: extingui quid aut ledi aut occultari aut omniu[m] no impediri viſus fuerit: eidiem circuit[em] parti mo[z]b[ui] ſup[er]uenire: tenuioz[ui] quidem: ſi ab a[que] vò a[que] vel nube stellaru[m] aliq[ui]d afficiat: ſi ab aqua ſeu grandine: vebemètioz[ui]. Signo ná[m]e est humiditatis et piuſite excretion[em] in interioz[em] circu[m]ferentiam i[ći]diſſe. Dui igi[que] expedit et boſtmentis ſi[n]do[m]e maxime euocádi c[á]p[rim]o quidem ſenſim. ocinde vebemèter currere: poſt yo exercitationem multis ſubinde deambulationib[us] y[pi]tandio itermitendo. Ac tertia de[m]us c[ú]m c[í]bis ablata parte: in quințu[m] diem paru[m] aflumere. t[u] ſi maió[ſ] offenſa apparet: ſouere. S[í]quid[em] ea de re corpo[ze] per ſuperciſi[em] expurgari c[ó]ſert: ہ[que] in exterioze circuſerunt tia detrimetù[m] inſet. p[re]terea c[í]bis ſiccib[us] acriſt[em]: meracis: z exercitationibus magie ſiccis y[pi]. At vero ſig[da] euſeemodi pati luna videatur: intus euſuionem fieri: p[ro]deſt ab acriſtibus: ſalſis: lenibuſq[ue] c[í]bis vomitum ex[ci]tare: magna vi currere: vocem exercere: p[z]andium intermitte, re: v[it]io[rum] c[í]bis deſtractione et victus moderatio[e] habita. Deinde vomitu[m] iteru[m] facto in quințu[m] diem modicu[m] c[í]bis ad hibere. Ubi a[ut] ſereno celo circuitus a ſiccitare affligi la[bo]zare ſupari videlicet: egrotatio[rum] periculorum e[m]. I[g]iſi opus est labo[zi]b[us] domere victu[m] humidiò[e] leni: balneis: ma[ri]o[ze] quiete: ſomno multo: donec c[ó]ſiſtat y[pi]. Si igne[us] q[ui]d et incensum ſtellis illis repugnano c[ó]ſpiciat: bilis ex[cre]tio[ze]

De insonniis .Y.

nota est. Si victe demuz occultentur:periculê è ex egro,
nota mozi. Si in fugiat aut vertuntur:aut vice celeri,
ter fugiunt alys deinceps insequentibus:future nifi ho,
mo curetur:ifanie metus est. Dis itaq. omnibus veratro
in primis euinci:victum moderari conuenit: aliter victus
ab aqua repeti nò alienum est:vinum nequaç: gustare p-
terç tenuisfimum lene dilutum. Item ab acribus siccant
ibus:falsi caelefacientibus abfliuit:neçno exercitatio-
nibus naturalibus et curibus in vestimento yti chpluri-
mis abſit frictio:lucta:taltatio: et vebemè exagitationo: mol
liter cubet:defide catiet pater et alia naturalib? laborib?.
Post cenam deambulet Bonum etiam est foueri sòm fomen
ta subinde yomere. Ad trigesimum oiem ne impleaf. Im
pletus bis in mense yomitum a vulcibus humidis et leni-
bus prouocet. Que aliude alio nulla necessitate aut vi yr-
gente vagantur:animum sollicitudine et cura affioc docet.
Duic nempe prodeft ex toto conquiefcere: et animum ad
spectacula rismum precipue mouentia vertere. Si min? ad
id saltè qò per biduum aut triduum spectando mens ex-
bilaretur. Post fistet fi id non proderit: egrotationeç esse
metuenda. Omnino stelle que et circuifientia pure et spie
dide velabi: ac orientis partem petere videntò bone va-
litudinis teſtimonia ſunt:pròpterea q. quicquid yel i cor-
poze est ſeparatuz vel in alio excretum:vel in carne puli-
lans: id pube obme ab occidui circuiti: cui recte adheret
excidit. Que vero ex illis nigre et obſture ſue ad occiduï
ſue in mare ſue in terram ſue paulo ſupra deſerri viden
tur mozobos deuncunt. Que ſupra grauclades: que i ma-
re:malos alui habitus:que in terra: tubercula in carne ma-
xime nascentia. Dis confert tertiam portionem cibis de-
mere: excentatoq. yomitu in quintum diem victum tem-
perare, alio deinceps quinto die cuiuſlibet generis cibus
adhibere. Tum iterum facto yomitu ad eundem ſuperi-
um vatum redire. Dis veniq. celeſtibus infidere quic-
quid tibi videbitur purum et humidum:bonum yalitudi-
nem oftendit. Quoniam id ab etbere deſcendisse in homi
nem. Tale autem animo rcpſentari:quale homines in,
trauerit. Econtrario nigrum quodlibet impurum et mini-
me illustre: mali mozbi: nò ab implezione certe aut exina-
nitione: fed ab externa cauſa instantis indicium habetur.
Duic ergo conducit multa yi currere:yt minima cozo-
ris liquefactio: ac spiritu spittinimo fùm curſum acribus deambula-
tionibus vtendum: victus autem in quartum diem mol-
lis et leujs adhibeatur. Quodlibet tibi adeo purum vari
vigitum: ſecunde yalitudinis ſigniz est q. ingredientia cor-
pus pura ſint. Cuiuſque bozum contrary inspectio: epritie
boni non ſt bonum. Mozboru enim corpus inuasſe con-
ſtat. Ideoq. bunc ficut priorem curari optus est. Aquam le
nem fereno celo fine vebementi quidè made factione on
auram tempeſtate pluere videri bonum:temperatu nà,
q. et purum e celo spiritum intraſe demonſtrat. Econtra-
rio magnâ impure aque vim cuz procella et grandine plue
re:mozbù ab aduentitio ſpiritu notat. Similiterq. bunc te-
nui victu et cibis omni mò perç paucis vti oporere. Sic
qui celeſtium aftroium ſigna cognofendi iudicio pietit?
fuerit:obebit ex illis cum ſibi ſuiq. yalitudini victus ge-
nere p[ro]ſpicere: tum etiàz dys ſupplicare. Prò bonis quid
dem. Soli ioni celeſti:ioni terreſtri: Minerue terreſtri.
Mercurio: apollini. Prò contrariis autem. Dys malorù
auerſoibus terre et heroibus: yt omnia grania et aduerſa
a nobis auertant. Inſuper etiam ex ſomno p[ro]pinqua qd
acritur interuerit: aut audiore: tuto incedere: ſecure et fine ylla
foſmidine cùrrere. Item terram planam beneq. cultam
arbozes florentes et fructuosos et mites: fluminos prò moze
aqua limpida: nequaç: iſto pleniores minoreſue flunctes

fontes iditè et puteos in ſomno ante oculos obuerſari, hie
omnibus indicijs cum corpus bene habere: tum yo oimes
circuitus et victus atq. excrementa prò natura eſse cogno-
ſcuntur. Quicquid itoſto contrarium apparet: mali de-
trimenti est. Nam auditum ledi: circa caput eſse noxam
docet. Igitur matutine, quinetiam ſm cenam aptiflise
erunt deambulationes addiuſuperioris victus genere.
Crurum offenſa yomitu concuſtenda est: plenioze lucta
vtendum: ſeruata eadem in cibis ratione. Alpera corpus
impurum est dicit: res at mat pucres poſt exercitacionem
deambulationes. Arbozus ſterilitate humai: corporis p[ri]
nicis oftendif. Siquides fine folys arbozes: ab humidis
tfrigidis detrimentum: cum folys autem: ſed fine fructa
calidis et ſiccis: vtiliter victus ratione hec refrigerantur
et bumeſtunt: illa ſiccantur et caleſtunt. Fluui nò prò natu-
ra fluentes ſanguinis circuitum ſignant: largiis quippe
exceſum: minus defectum. Commodum igitur est victu
hoc implere: illud tenuare. Si impuri fluit: perturbatio,
nem ſignificant. purgantur autem a curſibus et deambu-
lationibus multo ſpiritu citati. Nocturne fontium et pu-
tezum imagines: ventos circa yeficam eſſe indicio ſunt.
Res igitur vrinimontes ad purgatione aptiflise ſunt.
Mare turbatum: alujs malu: ſub eſſe testimonio est.
Aurilio ſunt res alujs ſoluctes leues et molles. Terra vel
domus mouens: ſano aduerſam yalitudinem. Egro ſani-
tatem et instantis mutationem pollicetur. Talenti ideo vi-
cutum mutare perutile est: q. totum a preſenti corpus affi-
nem. Egrontanti autem in eodem perſitendus: quia ab in
stante corpus mutatur. TERRA vel a mari yel ab alia qua-
piam aquarum multitudine inundari. egrotationem muſ-
te: que in corporo inſide: humiditatis expectandam eſſe te-
ſtur. Quare yomitus: p[and]y interimiffio exercitaciones
ſicci victus perneſſa ſunt. Deinde ex modicis et paru-
ſuifendo: ad confuſitudinem reuertendus. Utris nec id
in bonis est in ſomno terram nigram aut crematâ videre.
Quandoquidem in yebementem et mortiferum mozbù
incidere periculofimum est. Siccitatis enim experuà-
tiam carni instantem depreſbendit. Laboibus ergo. Itez-
cibis quicquid ſicci calidi acris et vrinâ monétis: de men-
dum. victus eſſe debet p[ra]ſiſane deoctuï ius: res veniq. om-
nes molles leues et modice quidem: potui vinum dilutus
album copioſus vandum eſt. Balneo frequentio: et cald
ovtendu. Sed vero minime iecuno: emolliatur: conge-
ſat: frigus: ſolem caueat. Telluri mercurio heroibus vi-
tinam rem faciat. In palide ſu mari ſue fluminib: na-
tare videri: non bonum. Quia humidi exceſtum teſtatur.
opoztet bunc imperare victui et ſe exercere: febricitati au-
tem bonum qò calidus ab humidis extinguitur. Quicq
deq. maius minus ſed ex conſuudidine et prò ſui natura
eſſe apparuerit: prò bono yalitudinis habetur. Ueſſe can-
dam ſue pulcherrimos calceos et homon. Oò ex mé
bis maius: nò bonum. ytiq. qò minus: opozet victus ra-
tione hoc augeri: illud minui. Tligra omnio mozbida at-
q. periculosa ſunt. Utiliter emolliuntur et bumeſtut. No-
tua mutationem p[re]dicunt. P[ru]sos et in albis vestimentis
morruos videre: bonu. Item ab illis aliquid puri accipe,
re in bonis est. Nam et corporis et rerum ingredientiis in-
tegritatem declarant. Ex morquis quippe nutrimenta in-
crementa et ſemina p[ro]ſicifcuntur: pròptereq. hec ſi pu-
ra in corpus ſerpunt: ſanitatis ſunt. Rurum nudatos vel
pullatos vel ſozidos vel e domo quid capientes auferê-
teſue conspici: non aptum. Mozbus ideo arguit: quia res
corpus ingredientes noſte ſunt. Conſuigendum ergo ad
curſus atq. deambulationes: ac yomitu facio: alimentum
mollie et leue adbibendum. Corpora quecunq. in ſomnys
deformia in conspectum yenient: hominç: terrent: info-

De inſomntis. Y.

158

liti cibi fatietatem: excrementum: choleram: denique morum: periculorum exponunt. Necesse itaq: erit vomitum mouere: in quintum diem cibis ſtreuiffimus et modicis minimeq: acribus ſiccifte aut calidis: preſertim: laboribus naturalibus: p[]zeteris: ſed omn. deambulationib[]. Ires balneis: ſed vero calidis ac quiete yi: a sole p[]zetera et frigoze cauendum est. In ſomno videri quid affuetti poſtus aut cibi ſumere: alimenti inopiam ac animi languoz[]e p[]obat: atq: carnes validiffime quidem maximi exceſus: inſiruiffime autem minozis. Ut enim q[]o affuimitur bo: num: ita est q[]o apparet. Libis ideo demendum est q[]o alii: menti exuberantie id testimonium ſit. Similiter eti: p[]anes caſeo et melle confecti in ſomno edi ſi p[]ideatur: eiusdem ſigni ſunt. Aqua pura epota: bonuz: relique vero omnes noxie: quicquid affuetti homo ſpectare videtur: animi deſideriui testatur. Quodcui: yero fugit perterritus: sane guineis a ſiccitate inſestante detegit. Utiliffime ergo corporis refrigeratur et humefit. P[]ugnare: vulnerari: cruentari: vinciri: corpori: secretionem circuitus inimicam conti: gisse ſigno ſut. Optimum igitur est attenuare: deambulare: cibis facilibus yi. Tum ſm vomitum intra quinque dies ſibi temperandum. Quinctum ex viſis: errores: vagationes: ascensus mali et graues contingentum. Fluviorem traeius: armati boſtes: viueri ſt. generis monitra: egrotationis ſiue inſanie argumentum ſunt. Perneſturalia igitur ſic erra tibius ſunt cibi modici leues et molles. Tum pozo: pmul: te: p[]zeteris: poſt cenam: exerſitationes. Neecon ad quin tum diem cibi ſumitu victus paulatinum temperatu ſit. Inſuper a calidis balneis: deſidia: frigoze: ſole cauenduz: Dec qui ſeruare voluerit: p[]zout vict? ratio dictat: a nobis quantum per homines de iuante fieri potuere: c[]ogitata inuentaq: is ſemper in vita bene valere poterit.

C. Andreas. B. p. ni. Hupalatino. S. D.

Abes iam Hupalatinus Ypocratem de inſomnys a me expeſium. Quas qui duci prouinciam vt ſusciperem. non prius ad: duci potui: tua: Aloihis: podocathari viri op timi et vtriusq[]nostrum amicifimi motus ad: boſtatione atq: autozitate. Quaſpiter ita me de? amet ſi me vobis no plurimui debere fatco: qui me ſemper ad virtutem et laudis studia adboſtari incitareq: non deſiſtis tis. Atqui ſic vobis p[]romitto et in me ſuscipio: ſtudebo q[]em ſemper et pro viribus laborabo: quantulec[]uis vestri de me opinioni ſuſcepte reſpondere. optimisq[]os c[]osilyis ve fris et admonitionibus parere. Siquidem me a vobis no ſecu atq: parentibus diligi et amari iandiu perspexi atq: expertus ſum. Ut autem mi Hupalatine: quid animi mei erat: intelligas: inſtitutus moze grecozum paucis hunc libellum interp[]etari: atq: ſcribendi genus illi paraphrasin appellant. Sed cum res poſtea videretur magni eſſe ne: gocy: multe doctrine: et longiois t[]eponis: malui parue eriti ditioni mee conſulere ac amicozum voluntati ſatiffacere lib[]um iam eſſlagitantius. D[]oc igitur negociu vobis doctizibus permitto: qui medendi artem cum ſcientia: tum etiam yi: et exerſitatione babetis consummatiffimam: que cum alys ſcientys inſtructa eſſe debet: tu: p[]ecipue aſtro-nomie cognitione: qu[]eadmoduz hoc in libello: D[]ipocrates demonstrare videtur et testari. Cuiz internas corpozis partes lune: medias ſoli: externa: stellis tribuat: non fine magna proſecto aſtrozum nature ſcientia et peritia. Quan doquidem lune fidus cum inter omnia nobis p[]roximum ſit: maxime in corpoza nostra dominari cenſet. Unde pru denter ea a vobis i incendo tantopere obſeruari. S[]t autem quo magis a luna diſlat: eo minus nobis obſesse ya let. Q[]o enim vi ex。（ex）。（inter）（capedine）。（miuif.）。（Simi）。（liter）。（etiam）。（ſtelle）。（quoniam）。（a）。（nobis）。（longiſtume）。（absunt: aut）

multus corpoza inſestare poſſunt: quibus tam e[]nibus aſtris: p[]reſertim: elementis que in deozum nominibus incluta ſunt: multum Dipocrates mea quidem ſententia tribuere videtur: cum iubeat ſupplicare ſoli iou: celeſt: iou: terreſtri: minere terreſtri: mercurio: apollini: terre: heroibus: que omnia ſi contemplari licet ac aliquantum remouere ſenſue ab imperiti et ignari vulgi opinionibus: reperientur babere in ſe naturalem rationem certe no: in: dignam: ſed vero medico et philofopho maſime conue: nientem. Nam ſol p[]ro mundo accipi poterſt: qui cum ſide: ra ſolem lunam ignem aera acqua terram: tum comenium omnium naturam rerumq[]ui ſnuſeritatem in ſe continet. Qu autem purus candidusq[]u: et ab omni reliquiozum qua: tuo: corpozum collutione vacuus est: a poetis olymp[]apellatur: q[]u totus lampi ideſt splendet. Deinde a nonullis philofophis quintum elementum eſſe videaſt: ab eſidq[]o: q[]ui eius ardo: nequaqua: agitaretur ab alio neq: externo pulſu: ſed per ſe ipſe ac ſua ſponte ſemper et continéter moue: retur: entelechia appellatur: estq[]u: et babetur illozum opi: nione omnium rerum que administraſt: ſemina: to: to: ſato: et parés atq: educato: et alto: Joui celeſt vi: be nigne et temperate eius ſtelle. que grece p[]heton dicif: que inter ſaturni borridum fidus et martis ardens media exſtit: uſſuſtris ac ſplendidæ yel etheri q[]o idem celum vocatur vltima et altiffima ac excreta hozæ et determinatio m[]ú di omnia cingit c[]ircuſplectitur et coercet: ex quo ſolis ſtel: larum omnibus ſiderum naturales flamme exſunt. Luvis quidem calidum et igneum: qua natura est bilis: eſt: diu in corpoze exſitur et agitur motu ſuo: aliturq[]u: et crescit: radiu ſenſus et vita remanet. Joui terreſtri ſue ozcordeidq[]u: Diemi nominato Joui ſtrati cui terrera vis dedicata est: qui grece Pluton vicitur: q[]ui omnia recidant in terras et oriam: tur et terris: Siue Neptuno eiufdez ſtrati. Aq[]uæ elemè to cuius burnoze et yapoziibus magna quaq[]u: ex parte tam ſtelle natura flamée q[]ui humana corpoza aluntur et nutriu[]tur. D[]ic igitur ſi deeſſet: cum ſibi p[]ropter nature ſimilitur: dinem pituitam vendicet: a grecis flegma appellata: que corpozi magno nutriméto est: noſter quoq[]us ſpiritus igne, us ſimul diſcederet: necesse e[]t. Minerue terreſtri. ideſt aeri terre et aque p[]roximo vel lune que a ſole illuminata uſdem quibus ipſe ſpacے cum yagvetur circaq[]u: terrá voluatur grauidentes et partus affert maturitateſq[]u: gignéni: nati etiam incrementum et vbertatem: atq[]u: p[]ropter va: ria eius officia et potestates: viueris vt p[]tore Diana. Luna. Lucina vocatur nominibus. N[]dercurio Mercurio ſtel: le que infra martis Pyroida accensam temperatio: e[] diſciturs a grecis Stilbon, y[]elaeri ſublimiori etheriq[]u: vi: tio cuius tenuitate et caloze temperatu vitatem et ſalatu: rem ſpiritu[m] prebet animantibus: fine cuius aspiratione nemo poſſet viuere. ipſe nanq[]u: vna cum animantibus vi: iuit vna audit vna fonat vna dozmit. Aer deniq[]u: vt verbü ex quo deſclinatur: ſignificare videtur. Ao eniſ ſpiro et ael[]e le flatus dicuntur: tota est ita nostra animalis ſpirabilif[] q[]u natura. Neq[]ui enim viſus in corpoze humoz est qui magis vitalis ſit q[]ui ſanguis p[]ropterea q[]u: moderat[]as acris ca: liditatem humiditatemq[]us ſibi attrabit: vt non imerito c[]uli liquor p[]riceps habeatur. p[]rima ex corpozis partibus ſed e[]co: ſi. ſibi vendicauerit: in quo vita ſenſus et intelligencia exſit: n[]ullozum philofophium ſentetia. P[]zeterea enim aeris temperatione reliqua elementa: duo enim ſi ne tertio medio et tanq[]ui: nodo yinculoq[]u: difficulter cohe: rerent: inter ſe enioiliuntur: deſpoitaq[]u: quodq[]u: yebemen ti ſue nature vi: tanq[]ui tenacifimo glutino iuguntur. Sic: q[]ui omnia gignunt procreant que videntur i hoc mirabili mundo tam ſpecioſa tas pulchza tamq[]ui: neſsacia. Is igtur cum inter bec medius ſit et tanq[]ui: p[]recipua cauſa et aut

De inſomniis .γ.

ctor vt ad procreandù copulentur còstringantur: q a poe-
tie nuncius deoium.i. elemento sub 2Nercury quasi
medy currentis nomine betetur. Nolstrum.n. nò ei pze-
sentia astronomozum rationes referre. Apollini.i. soli cui
omnis inditum est autoze platone g. circulus vetrus
veratur & terras modo accedens modo recedens: qui quidè
efficit yt frigida calekiant: moztua reuiliſcant omnia flo-
reant & in quo ſue qæ genere pubſeant: maturent & perſi-
ciantur. Terre.i. animantium matri & altrici: quippe que
granudata feminibus omnia pariatur & feta alat & augeat: p-
ſertimq omnia aiantibus prouida ad victum ſuppedicit
neſſaria. tandem opem appellant: q ope fiat melio: p-
ſerpinam q ex ea proſerpant fruges: vestqo vestiaſ ber
bis. Deroibus.i. animis ſue ſpiritibus qui antiquozi opi-
nione buic aeri terre vicino iminentes putaren: non par-
uam in nobis potestatem habere. ydem a veteribus reli-
giosis demones dicebantur: qui medy eſſent inter deos q
ſuum locum tenent & homines qui infimum. Ex bis iſi
tur quantum pro tenui ingenio meo iudicare posſum: yi-
detur mibi. Dipoctrates vnum tantù deum ſentire: euq-
duerſis nominibus appellare. Dò platonem similiter &
Xenophonem ac toicos ſenſiſe legimus qui dicebant &
mundum deum eſse & celuz & aſtra & terras & animos: nec
referre eundem eſſe iouem eundem Martè eundè Uul-
canum. Atq propter cauſas potestatesq diuerſas: multa
dari cognomina: non tamen propter tot res etiam tot de-
os eum eſſe cogere. Quid enim attinere: cù yna fit forza-
plura eſſa nomina: Seduero rebus naturalibus deoum
figuras tribui ob vtilitatum magnitudinem que ab illis
in res concretas & creatas redundare videbantur: omnia
tamen principi deo yt autoz & datozi debere referri ace-
pta. Quam quidem vnicam cám ac primâ notionez mul-
to ante Domerus intellexiſſe indicatur. Lum appella-
rit Jouem dominatozem rerum & omnia motu regentæ
p[reſentem] p[re]potentemq patrem diuum hominùq. Q[ui]
idè Valerius foranzus autore Jarrone bis verſibq testaſ.
Jupiter ommpotens regem reſex ipſe deuq.
Progenitò genitixq deum deus ynus & omnis. Ex quo
merito oztum est yt dicantur. Jouis omnia plena. Quæd
modum vero a commentitùs & fictis deis ratio trabereſ
ad phyſicas res bene atq vtiliter inuentas. me certe vo-
cuerunt greci doctores in 'Domerus ſcribentes qui vt fa
pientiffimi ac rerum naturalium doctiſlimi phyſicas ra-
tiones que in fabulis non inelegantes ſintut: p[re]denter
exponunt docte enodant: ožitate enucleat: q si qui fuerit:
quo[rum] non paucos fore céſeo qui exſiſtimauerint. Dipocra-
tem ſin communem vulgi opinionem locutum eſſe: ſciat
modo ilti doctiſtimos illos viros mlta quâdo: voce ex-
primere cum eorum animus & mens ſonge rectius ſenti-
at & iudicar: qo si ſiciffet. Socrates nò epoto veneno moz-
tuus eſſet. Neq p[ro]tagotas similiter: ſi id ſeruasſet: i exi-
lium ab atbenienſibus eicectus ſuſset: yt autez aliquid eti
am ys qui ſic opinantur: concedatur. ſol in celo dicitur: q2
ſolus ex omnibus ſideribus eſt tantus: yt cum exoztus ſit
obſcuratis omnibus ſolus appareat: yel q solus ynus ſit
& non plures. Apollines in terris culturant: quorum cum
ynus vulcani filius: alter cozybantie natus in creta. terti-
us Joue natus & latona ſit. quartus in arcadia. Luq om-
nes alius alye in locis diueria ob munera colantur: ita di-
tiersis appellantur nominib q vt pote medicus delphicus
delius Tirynthius Daphneus. Nomius yel yt aliy putat
nomino: q archades ab eo nomus hoc eſt leges accepſet
Nec p[re]probibet quicq Jouem celeſtem Jouem terreſſes
dici. Lum plures ioues fuerint: ex quibus alter patre celo
alter etbere patre natus: tertiis cretenſis Saturni filius
cuius in illa infla ſepulchrum ostenditur. qui igitur i ter-

ris natus: terreſtris: qui in celo & parentibus imoztalibus
reſeſtis merito nuncupetur. Item Minerue & Mercury
plures fuerunt: qui similiter p[ro] locis oſſicis. ac opinioni-
bus que de illozum oztu inualuerunt: vocantur & colun-
Terra terre dea tellus eſt: que a nonullis ceres quasi ge
res dicitur. Deros viri excellentes qui immoztalitatem
conſecuti ſunt: ac inter deos aſcis ob ipſo remita er-
ga humani genus: ſutut Hercules Lastor & Polux & Escu
lapius: qui cum moſtrales ſuiffent: moztalium curam ha-
bere ac p[ro]e apud reliqua numina intercedere putaba-
tur. Dec & multa alia de dys ignarù & ſuperſticioſum vul-
gus opinatur & ſing: que non modo in illa maiestate ac
beatitudine eſſe ſentire nephas haberetur: ſed etiam au-
dire aures abbrorerent. Sunt enim itſa omnia imperite
plebis obſiramenta ac anicularum ſabelle: a quibus ſi nò
verbis at animo & ſententia. Dipocratem ſoligentem na-
ture p[re]uenſtigatozem vebementer diſſentire atq discre-
pare cenſeo: qui vt philosopbus reruz autoz & non fabula-
rum ynum ſolum primum deum eumq: primam cauſam
buicq omnia tâ celeſtia & bumaná ſubiecta eſſe arbitra-
ri videtur. Reliquia enim omnia cum exp[lic]anatur ad ra-
tioneq reuocantur rerum magis & deoum fioctus na-
tura cognoſcitur. De quidez eo veriſimili videtur: quo
magis religioni noſtre accedit que deum ynum optimus
maximum L[]b[]ziftum omnium recto[]zem & dominatozem
ſentit colit & ſapit. Sed quoniam cepi fecus agere & ini-
tio d[]ic[]eram. Negaram enim exponere: reliqua vobis in-
terpetuanda a relinquo. Ego yero quantus potui: vobis ſtu-
dui bunc libellum latimum &[b]emendatiffimu tradere. In
quo ſiquid forſasse claudicare videbitur: id tribu Deine
trui Carcandibilis atbenieſis preceptus noſtri abſentie
qui eius acri & viiligiſt iudicio grecis in litteris propter lo-
cozum interuallum yti nequeo. Qui quidem alter Demo
lbenes ſuiffet. Theodori gage idio: cuitis id[]e opinio-
nie Bef[]ſarionem cardinalem nicenù ſuiffie ſenex ille do-
citiffimus mibi iucunde narrare ſolebat. ſi ei ciuitatis ſue
atbenarum forſtuna & imperio florentis tempore nafci co-
tigiffet. De autem poſſimus: id vobis libenter damus, plu-
ra tamen in poſterum ſi nobis vita ſuppetat & ocium ſup-
ſit: d[]aturi vt vobis amicis: omnibusq buiis facultat ſtu-
diosis nequaq opera noſtra & industria ynq deuſuſſe yt-
ſa fuerit. L[]c[]t[]eſi interp[]etta[]tus ſum terreſtrem: quia id
congrue deriuari posſe cenſui a po c[]etonibus mutatis craf-
fis in tenues moſe ionum quoruz lingua ytitur. Dipocra-
tes. Deinde q cum inſomnia partim celeſtia partim re-
terſria videantur. cumq iou[]i celeſti dicat ſacrificandum
eſſe: merito ytib[] sacriſicanduſ forſet deo qui terre domi-
nat: qui a poetis upiter infenius & ſtrygins appellatur
idemq terreſtris. De quo cù itelligeret Dipocrates mea
quidem opinione diſtinguendi cauſa. Jouem ſuperum ap-
pellauit celeſtem: inferum yero L[]c[]t[]eſi. Alias enim id
epitbeton ſup[]erſuum eſſet. Lum vni tantuz Joui cogno-
mina illa tribuantur: pater reſ Policus philius Detereq
Domogni? D[]iceſi Ph[]ixius Zenius L[]c[]t[]eſi & E[]pica-
pus: yt refert Dion L[]b[]zſotomus. Q[]s i hoc non placet
L[]c[]t[]eſi dicatur opitulus q opes & diuittias & poſſessiones
p[re]beat: que tamen in terris ſunt & ex terris profiſcun-
tur: que Joui inferno hoc eſt diti vicate ſunt. Minerua
itidè L[]c[]t[]eſia que a me accipitur p[ro] lúa q ſub terris apud
inferos p[re]ſo[]p[]eria vicitur que fructus & fruges alit & p[re]
bet: ſi phyſica ratio non placet: n[]ominetur opitula: q o[n]i
tias: yt ſabule tradunt: n[]endi ſuendiq industria p[re]ſet.

Explicuntur inſomnia Dipocratis.

De curatione lapidis

159

Libellus Zosar de curatione lapidis.

Anon quem seripfit alguaçit abuque
coz filius abmeleth fili coz.im
peratozi sarracenozen haly filio isephii
li tefibhin.de curatiœ lapidis accidentia
a quibus couenientius est cauere ta quo-
rum narratiœ cautela eadhibêda timor est
qui est in eis debilioz nacq. eorum proster-
nit virtutem et soluit iter homies et suas salutes. Et ipsi q,
dem nò sunt sicut accidentia in quos curatiœ iteruèit
latitudo. Et ego quidè multoties eo presente dii ac acci-
dens hoc est sicut inimicus. Et os I3 der inducias: vt abſci-
datur in ipsi suis inducus propter ſumat debilitate in re-
ſitèdo. Non ergo fit contètus i debilitando ipfum: et cum
eo illud quod acquirit ei misos acquirit preparatione 3 Et
cani. còſerens i aggregatiœ eſſu buiis accidètis: permiu-
si affixuationè còſido q. ſecurabiſt ab eo est iſte: du5 temp?
qb estatis perſenerat vſisquo pertranſeat temporis pùi-
rimù autùni: 2 deſcedat plunia multa: tuc acceptio vncie
vni? 2.5.ò ſirupo acetoſo facto cu aceto q. expeſtisòis yue
pure 2 medictas 3.ò ſirupo violato cu gng vncys aq. cu5
qua bulliæ còrtic. radić. ſeniciuł 3. i. 2.5.2. cube be cortiſe.
3. i. donec còſumpta fuerit aque pars quinta 2 collata è con-
uenientius ſumat hoc duob diebus in oibus quindecim
diebus: 2 acceptio acque ciceris ſm q. dii bona eſt: 2 bindi
ta. Et ſi inueniàt in aqua ciceris acuitas in còplone pro-
pter calorem aeris interpolet eam: et miſceat cu5 ea in de-
coctione eius aceti q. deſtruat eius caliditàt 2 robozet
lplus incisionè 2 eius abſterſionè: 2 ad vltimiù q. iuueni-
ſ acuitate 3plonis 2 requirat ſtudium inſrigidando. Su-
mat nò ſirupo fine medicinis decocti in qua nos nar-
raui. Et vtaſ ſirupo acetoſo: 2 ſirupo endiuie: 2 ſirupo ne,
nufaris: 2 ponat i omnibus temporibus aqua cibariozum
factor 2 eaq ciceris nigri niſi apud yebemètia caloris ae-
ris. decoquaf ergo cu aceto: q. decoquif cu5 aqua ciceris.
Et ſit cum aceto cucurbita: multiplicè oziganum. Cui er-
go adueniter autunis 2 non intelligi per autunii illud de
quo absolute dicitur hoc nomè: qii totum autunii cui? na
tura est ex natura temporis eſtatis calida: ſed nò intelligo
per ipim qii conuertiſt complejo aeris gradatiz 2 frigus
2 affiacia ad illud: 2 humecteſ aer p diſſessionè puflieu ſu-
timò de confectiœ qua feci ei nunc quattuor 3. cum decocti-
one ciceris nigri còdita cum ſale 2 pauco piperis die vno
2 interpolet die quattuor vicibus aut quaſi illis. Cum er-
go yebemès ſit frigus aeris 2 exigiſ byems accipiat de ty-
riaca magna omnibus. 2. diebus. aut quaſi illis 3. i. cu tan-
ta aqua calefacta quaſa capit os ſemel pmi—to ei ſirupo 2
cortice triti. Et qii possibile est vt vtatur cibario facto ex
bole vrtice. ſiat ei cibarium bolericum oecenter factum
cum carne bedi q. ſumat in principio ſue comestioſis. hoc
ergo regimen ſufficit ad auferendas cæ buiis accidètis.
2 de illis que opoſtet ipm in cibo ſumere est lepus poſtus
conſumaſ byems 2 deſcensu pluie 2 niue die aliquo in
dieb? At vero adolescès. est multo melioz qii aries bim?
2 inſtis dieb? duobus temporibus pzedictis p[oe]p[ie]. Et de
illis quibus 05 conferuari ſanitas ab omnibus accidenti-
bus: que de pp[ietate] caloris est vt faciat accidere: aut vt
accident ea eius in tempore autunii: est vt ſumat in menſe
mady circa finem eius: 2 in principio iuny istud ozdei ex-
coſticati 2 contriti: 2 flozis nenufaris. 2 oculo[pt] vacie mu-
dato[ru]s ex ſuis interioribus. omniu[us 3. vii]. ſeminis ſca-
riole 2 volubilie exccate: 2 medulle ſeminis croci oztula-
ni 2 medulle ſeminis melonis omniu[us 3. iii]. flozis vio-
le: 2 capilli veneri: 2 cortices radić. apu recètis omniu[us an-
3. y. reubarbari electi recentis quartam 3. yniu[us terantur
que ſunt terenda 2 in fundantur omnia nocte in menſura

libre aque feruentis 2 in mane ponatur ſuper ignes lenè.
Cum 3 inceperint bullire confricetur manibus calida et
colentur 2 confricentur manibus in colatura de condito
rosato 2 cucharo 3. xy. 2 de medulla casseti. midate a flu-
is interiozib? 2 ſuis tunicis 3. lii. 2 colentur 2 miſeatur cù
ea tertia yntie de ſirupo iulep ex cucharo 2 ſumat mâe
alto 2 quiſcat die aſſumptionis eius 2 ſecuſa. 3 Et ei qo-
est deſcriptio ad lapidem. Illud yo q. aufert eſſe lapidis
2 probibet eius generationem est: eſſe contentum in cibo
pane fermentato 3pongioso cum farina ſuit mollita in p-
rimo cum auibus landabilibus ſicut pullis 2 perdicibus:
2 interpolatione lepore 2 Iparago cu5 poſſibile est: 2 ciba-
rium bolericum ex vrticis cum ſicla. est benedictu 2 non
repleatur comestione multum: imo dimittat de ſaturita.
te ſua paſſ. 2 nò labozet poſt comestionem penitus. Et ſi è
necessarium q. frangit illud qo generatum est ex ea 2 ex-
trahat illud ſumat de hac confectione. 3. còrtic. radić. ſpa
ragi exccati 2 cortic. radicis ſeniculi exccati ite p. 2 poly.
2 ſcolopedrie: 2 cubebe omniu. an. 3. y. vel epani. i. pulmo-
nary: 2 gùmi p[uno]x 2: ſlapetis iudaii contriti ſup cotem.
2 casseti 2 ciperi de barac 2 bdelly yary 2 ameos omnium
an. 3. ii. terantur singulariter 2 cribellentur 2 conficiantur
cù ſirupo de cucharo: 2 ſumaſ ex ea ex 3. iy. vſbis ad B q. è
quafi illud cum aqua calida in qua bullitiù ſuit parum ſe-
niiculi. 3 Et ſunt ei ad yétostates 2 doloz 3 capitis 2 fitri-
cuturam anbelitus: 2 dolozem brachiozum. ad yétostates
vero repellendas ſufficit regimen q. ego piecepi ei ad ge-
nerationem eorum probibendaz penitus. ea vero ex qui-
bus generantur ſunt permixto in cibo 2 intromittio cibi
ſuper refiduum cibi: 2 labo[pt] poſt comestionem 2 hec è res
aqua probibui ipfum multotiens: 2 dii vt non eſſet eius
motus 2 labo[pt] poſt comestionem. illud autem quo vten-
dum est apud yebementiam dolozis. nam doloz p[edict]?
non occidit niſi a generatione lapidis stantis in aliq mea-
tuum yrine: 2 qo ego determinati ei probibet eius gene-
rationem ſi ei alligetur: ita vt nunc? de eo conqueratur: et
non occidet aliquid ex eo 2 illogici cecideret: 2 iterio
mundificationis renum. verutamen non est poſſible niſi
imperium mandati auditum adminiftratum in buinſmo
de diſpositione. est istud. 3. ſenugreci, 3. iiy. ſeminis apu
2 ſeminis dauci ambo[ru]m an. 2 auas tertias 3. yniu[s] bulliæ
totum in. vy. vncys aque donec reente ad medietatem
deinde confricetur manibus donec aliquantum viſco,
ſum fiat. Et in colatura fricetur manibus de condito vio-
lato ex cucharo. 3. vna 2 ſemis fricatione vltima: 2 coſel 2
foſbeatur in byeme ſuper medietatem. 3. yniu[s] de tyria,
ca magna 2 in eſtate 2 ſuo ſimili de temporibus aeris cali-
di fine tyriaca penitue: 2 vapozetur locus totus cum hoc
oleo. Olei anetini tre. 3. ſumatur in quo liqueſat adi-
pis galline. 3. i. deinde ſubmergatur in eo lana succida et
vapo[etur] cum ea tepeſacta locus multis vicibus poſt po-
to medicine p[ecedent]is. deinde adminiftreſtur ſternu-
tationum bis aut totiens. doloz vero capitis cum inueni-
tur: tuc ſi fuerat in tempore caloris ſumat istud qo narro.
3 Condi[ti]s roſati ex cucharo. 3. xy. medulle casseti. mun-
date a ſuis interiozibus 2 ſuis tunicis. 3. vi. fricetur ambo in
quin[que] vncys aque calide colentur 2 addatur colato. firu-
p[]i violati de cucharo. 3. i. 2. 5. ſumatur in mane 2 yngatur
frons 2 anterioz pars capitis cum oleo rosato concuſſo cu-
teria parte ſui ex aceto foſtiz 2 infrigidetur. Et ſit effuſo
eius ſuper caput cum yafe strictioze ab altitudine menſu-
re palmi: quoniam est melius 2 velocioris iuuanenti. Si
autem accidat in tempore frigiozum ſumat hanc medicinam
agarici vere albedinis. 3. i. 2 tertia rauetſeni. ſexta. 3. yniu-
ns. terantur ambo 2 conficiantur cu5 ſirupo acetoſo de cucha-
ro. Et ſumat ſuper illa duo istud qo ego narro. casseti. co.

Registrum

trite et anifi yniuſcuuſtis, 3. i. ferueant i ſe vncys aque do nec consumatur ex ea mensura tertie; et colectur et miſceat in ea ſirupi acetofi. 3. i. 2. 5. et ſoſbeatur. Et bulliant camo, mille: melliloti: yniuſcuuſtis manipuli quattuor in qua que cooperiat ea donec yebemès fiat eius calefactio, de inde inclinetur frons et timpoza ſuper illum vapozè aſcen dentem ex ea. Cum ergo tepuerit aqua in qua bullitù ſu, it illud quod dixi ſubmergaſ i ea pannus lenis et vaporet et cum eo ybi inuenitur doloz i capite. Stricture vero anhe litus non eſt cauſa niſt additio carnis et dimiſſio exercity in ieiunio: et cum conſeruatione illius elevatur. C. Illud vero qò accidit de doloz bezabys et membriſis inungatur cum inuenias illud cum oleo anetino qùn deſtruet illud. Et ei eſt iterum deſcriptio ſuffiſ ad lapide. B. gummi paunozum: et cubebe; et lapidis iudaici, omnium an. 3. iiy. coſtić. radić. Iparagi et ebani amboruſ an. 3. y. ſeminis dui ai. 3. 5. terantur et cribellentur et adiungatur eis media vn- cia chubari. bibatur de eo omni die a duabus. 3. yſq ad cir cuitum eius cum aqua in qua miſceatur ſirupus acetoſus Et ſit cibus i. panis albus taſea ex lepore et ſeniculuz et ci barium olei cui ex yrticis. Et eſt ei deſcriptio inſfusionis i alia ad illud. B. coſtić. radić. apy. et coſtić. radicis ſeniculi omnium an. 3. y. coſtić. radić. Iparagi. 3. iiy. cubebe et rubee tincture omnium an. 3. i. terantur omnia et bulliant in ſe vncys aque donec miuatur medietas eius: et coletur et mi ſceatur cum ea de ſirupo acetoſo squillitico. 3. i. et media et bibatur. Œnis Zoar de curatione lapidis.

C. Explicit hoc opus mandato et expenſis nobilis viri do, mini Octauiani Scori Lيوis MODOETIENſis. per Bone, tum Locatellum Bergomensem. 1. 4. 97, die ſeptimo meſis Octobris.

a

CLiber rafis
Calbubetri araci
C. de forma oſſiu
ciem mouent.

b

C. de ſignificatò
C. Significationi
C. ſaba. ca. 2.
epar. Aque vero

c

CSolatrù fridus
aquam calidam
autem aliqua
ſicca yt ab inimico

d

Et ſi scotomiam
exſte: et ſoſtiter
C. de bis que
C. de ſedanda

e

c. contingat vicem
locum est ſoſtiter
dù et ne pániculus
lignee: melàopiſis

f

alyſ inſridantib?
ambulus eſt: ipſaz
C. ſumaſ refina
autem doloz

g

aut in qua
C. ſistule vero
et ventris ſolone:
C. poſſ autem

b

CDolor forſis
membrum: cum
et ſi tamen cum
ſunt in ſenio

i

cum ſextrimitate
C. Et cura eius è
durum i ſomaco
miſceur cum ea

k

moſtatur fetus
per collum ſuum
C. ſciatica vero
C. Eradicant

l

non dixi in hoc
yt cooperatur
cum aqua mellis
C. Lóſecio troci.

m

obemus yti ad
ſic patiès ſanabaſ
liſ yuaſ caninà
cie et in capite

n

et caloſe z innatuſ
potius conſortari
ris quantum eſt
tiue et vigetiuie

o

C. Lanatellia ideſt
C. Litiuſ hoc de
C. Derbe contra
Syrupus de

p

C. Incipiant
ſoſtificatur ille
et accedit ad
C. Incipit 3ª

q

plasmatum, Et
ſequuntur
cum habeant
inuenit in nà.

r

C. ſebzis que
nue ſpem tuam
Et crisio
parte poſteriori

s

cipit dissolui
et turturum et
C. ſicus ſicce
ta: et in egypto

t

et ſilt inciſio
paruitate ſui
nigre expulſe
C. Ait moyſe

v

inſirimitate ſiue
corpe quecùſ
exſistenti: ille
ne latentes: no

Œnis.