non amabas. Quod unum potuit
spreta charitas fecit. Quem presente
retinere non valuit, quuerit absentem.
Quoniam igitur & tu ipse abiens
postularas, ut postea quam ad de-
serta migrassem, inuitatoria ad te
scripta transmitterem, & ego facturus
receperam: Inuito. Iam propera.
Nolo pristinarum necessitudinum
recorderis. Nudos amat eremus.
Nolo te longinquæ peregrinationis
terreat difficulæas: Qui in Christu
credis, & eius crede sermonibus.
Querite primu regnu dej, et hec
omnia apponentur vobis. Nō pera

YALE

tibi sumenda, non virga est. Affatim
dines est, qui cum Christo pauper est.
Sed quid ago: Rursus improvidus
obsecro. Abeant preces, blandimenta
discedant. Debet amor lefus irasci.
Qui rogantem contempseras, forfitan
andies obiurgantem. Quid facies in
paterna domo dilicate miles. Vbi
vallum. vbi fossa? vbi hyems alba
sub pellibus? Ecce de coelo tuba
canit: Ecce cum nubibus debellatur
orbem, imperator armatus egreditur:
Ecce bis acutus gladius ex regis ore
procedens, obvia quæq. metit: &

et tu mihi de cubiculo ad aciem, tu
de umbra egrederis ad solem. Corpus
affuetum tunicis, loritæ onus non
fert. Caput opertum linteo, galiam
recusat. Mollem otio manū, durus
exaſperat capulus. Audi edictum
regis tui: Qui non est mecum, contra
me est: et qui mecum non oblitus,
ſpargit. Recordare tyrocinij diem,
quo Christo in baptismate conſepultus,
in ſacramentij verba iurasti: pro
nomine eius non te patri parcitur
esse, non matri. Ecce aduerſartus
in pectore tuo, Christu conatur occiz
dere. Ecce donatiuui quod militatur?

acceperas, hosti lia castra ſuspirat.
Licet parunlus ex collo pendeat
nepos: licet ſparso crime & ſcissis
vestibus, ubera quibus te nutrierat
mater ostendat: licet in limine
pater iaceat, percalcato perge patre,
ſiccis oculis ad vexillum crucis euola.
Solum pietatis genus est, in hac re
eſſe crudelem. Veniet, veniet postea
dies: quo victor reuertaris in patria:
quo Hieroſolymam coelestem vir
fortis coronatus mcedas. Tunc mu-
micipatum cum Paulo capies. Tunc
et parentibus, einsdem cinitans
ius petes. Tunc et pro me rogabis,

qui te ut vinceres incitati. Neque
vero nescio, qua te dicas nunc
compede prepediri. Non est nobis
ferreui pectus, nec dura precordia.
Non ex silice natos Hyrcanæ nutriere
Tigrides. Et nos per ista transimimus.
Nunc tibi blandis vidua soror heret,
lacertis, nunc illi cum guibus adoleuisti
vernule, aiunt: Cui nos feruituros
relinquis. Nunc e gerula quodã,
amanus, et mitrius secundus
post naturalem pietatem pater,
clamitat: Morituros expecta pau-
lisper, & sepeſi. Forsitan et laxis
vberum pellibus, mater arata

rugis fronte, antiquum referens
mamme. lallare congeminet. Dicāt
si volum et grammatiti: In te onis
domus inclinata recumbit. Facile
rumpit hec vincula amor dei, &
gehenne timor. At contra scrip-
tura precipit parentibus obsequendù.
sed quicunque eos supra Christum
amat, perdit animam suam. Glaz-
dium tenet hostis ut me perimat
et ego de lachrymis matris cogitabo.

Propter patrem militiam Christi
deseram, cui sepulturam Christi
causa non debeo, quam etiam onibus

eius causa debeo. Domino passuro
timidè Petrus consulens scandalum fuit,
Paulus retinentibus se fratribus, ne
Hierosolymam pergeret, respondit: Quid
facitis plorantes, et conturbantes
cor meum. Ego emm non solum
ligari, sed et mori in Hierusalem para-
tus sum pro nomine Iesu Christi..
Aries iste pietatis, quo fides quatitur:
Enangelij retundendus est muro.
Mater mea et fratres mei hi sunt,
quicunque faciant voluntatem patris
mei, qui in coelis est. Si credunt
in Christum, faueant mihi pro eius
nomine pugnaturo. Si no credum,

mortui sepeliant mortuosuos. Sed
hoc ais in martyrio. Erras frater,
erras, si puta vnquam Christianù
per se quuntionem non pati. Tunc
maxime oppugnaris, si te oppugnari
nescis. Aduerimus noster tanquam
Leo rugiens, aliquem denorare quærens
circumit, et tu pacem puta. Sedet.
ins cum diuitibus, ut in occultis
interficiat innocentem. Oculi eius
in pauperem respiciunt. Insidiatur
in occulto sicut leo in spelunca sua,
insidiatur ut rapiat pauperem, e
tu frondose arboris tectus umbra-
culo molles sumnos futurus preda,

carpis. Inde me persequitur luxuria: Indeuarittia conatur irrumpe: Inde venter mens vult mihi Dens eſe pro Christo: Compellit libido ut habitantem in me ſpirituſ ſanctum ſuigem, ut templum euis ſuigem violem. Persequitur, inqua, me hostis, cui nomina mille, mille nocendi artes: E ego infelix victore me putabo, dum capior. Nolo frater charissime examinato pondere delictorù, minora credas idololatrie crimine eſſe, quę dixim. Imò Apostoli diſce ſententia, qui

ait: Hoc emim ſcitole dintelliges, quia omnis fornicator, aut imùdus, aut auarus, aut fraudator, quod est idolorum ſernitus, non habet hereditatem in regno Christi & deſ. Et quanquam generaliter aduerſum Denm ſapiat, quicquid diaboli est: E quod diaboli est, idololatria ſit, cui omma idola mancipantur; tamen et in alio loco ſpeciatim, nominatim, de terminat, dicens: Mortificate membra vestra quę ſunt ſuper terram, deponentes fornicatione,

immunditiam, e concupiscentiam
malam, et cupiditatem, que sunt
idolorum servitus, propter que venit
ira dei. Non est tantu in eo servitus
idoli, si quis duobus digitulis thura
in bustum are iaciat, aut hancrum
pateræ poculo fundat merum. Neget
auaritiam esse idololatriam, qui
potest triginta argenteis dominu
venditum, appellare justiciam.
Neget sacrilegium in libidine, sed is
qui membra Christi e hostiam
viuam placentem deo, cum pu-
blicarum libidinu victimis, nefaria

colluione violavit. Non fateatur
fraudem idololatriæ esse, sed similis
eorum, qui in actibus Apostolorum ex
patrimonio suo partem pretij reser-
uantes, presenti periere vindicta,
Ammaduerte frater, non tibi lice,
de tuis quicquam habere rebus. Omnis,
inquit dominus qui non renunciuerit
cunctis que possidet, non potest meus
eſſe discipulus. Cur timido ammo
Christianus es? Respice petro
relictum rete: Respice ſurgentem
de teloneo publicanu ſtatim Apos.
tolum. Filus hominis nobi habet,
ubi caput reclinet: e tu amplas

quomodo ille ambulavit et ipse ābulare.
Quod si mihil habes (ut te responsurū
ſciō) cur, tam bene paratus ad bella
nō militas. Nisi forte in patria tua
te arbitraris hoc facere, cum in ſua
dominus ſigna non fecerit. Et cír
id. Cum autoritate ſume ratione.
Nemo propheta in patria ſua, honore
habet. Non quero, inquiſes, honore:
Sufficit mihi conscientia mea. Neq
dominus querebat, quippe qui ne
à turbis rex constitueretur, aufuſoit.
Sed ubi honor nō est, ibi contempt
est. Vbi contemptus, ibi frequens
inmria. Vbi autem inmria, ibi et-

indignatio. Vbi indignatio, ibi quies
nulla. Vbi quies non est, ibi mens
à propofito ſepe deijcitur. Vbi
autem per inquietudine aliquid
aufertur ex studio, minus fit ab
eo quod tollitur. Et vbi minus est,
perfectum non potest dici. Et ex
hac supputatione, illa ſumma
nascitur, monachū perfectum in
patria ſua eſſe non posſe. Perfectu
autem eſſe nolle, delinquerere est.
Sed de hoc gradu pulſus, pronocabis
ad cléricos. An de his aliquid audea
duere, qui certè in ſuis vrbibus

de commorantur. Ab sit ut his quicqſimistru loquar: qui apostolico gruſui succedentes, Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos et nos Christi am funus. Qui clanes regni cœloru habentes, quodammodo ante iudicij diem iudicant: qui ſpɒſam domini ſobria caſſitate conſernant. Sed alia, ut ante pertrinxi, monachoru est cauſa, alia cléricoru. Clerici paſcūt ones, ego paſcor. Illé de altario vinut: mihi quafi infrutnose arbori, ſecuris pomitur ad radicem, ſi munus ad altare non defero. Nec poſſum obtenſere paupertatem, cum in enangelio

anum viduam, duo, que ſola ſibi ſupererant, æra mittentem, lauduerit dominus. Mihi ante presbyterum, ſedere non licet: illi ſi peccuano, lucet tradere me ſalang in interitum carnis, ut ſpiritus saluus ſit. Et in veteri quidem lege, quicung ſacerdotibus non obtemperaſſet, aut extra castra positus, lapidabatur à populo aut gladio cernue ſubiecta, contemptu expiabat cruore. Nunc vero iobediés, ſpirituali mucrone truncatur, ant eiectus de ecclesia, rabido demonu.

ore decerpitur. Quod sìte quoq ad
eundem ordinem, pia fratrum blan-
dimenta solicitant: gandebo de aff
ascensu, sed timebo de lapsu. Qui
episcopatum desiderat, bonū opus
desiderat. Scimus ista: sed iunge, quod
sequitur: Oportet autem himodi
irreprehenſibilem esse, vnius uxoris
virum: sobrium, pudicū, prudentē,
ornatum, hofpitalem, docibilem,
non vinolentū, nō percussorem:
sed modestum, non litigiosum, et
ceteris quæ de eo sequuntur expli-
citis, non minorem in fertio gradu
adhibuit diligentiam, dicens: Dia-

conos similiter pudicos: non bilin-
gues: non multo vino deditos: no
turpilucros: habentes mysteriū
fidei in conscientia pura. Et hi
autem probentur primū: et sic
mimistrēt, nullum crimen habentes.

Væch illi homini, qui vestem non
habens nuptialem, ingreditur ad
cenam. Nihil super est, nisi ut statim
audiat: Amice quomodo huc in
trasti? Et illo obmutescente
dicatur ministris: Tollite illum,
ligatis manibus et pedibus, et
mittite eum in tenebras exteriores,

vbi erit fletus et stridor denfium.
Veh illi qui acceptum talentum in
Sudario ligans, cæteris lucra facièbus,
id tantum quod acceperat referuavit.
Ilico indignantis domini damore feci:
Serue nequam: quare nò dedisti pecut
mam meam ad mensam, et ego veniens
cum v furis exegisseram. Id est,
deposisses ad altare, quod ferre non
poteras. Dum emm tu ignauns nez
gociator denarii tenes, alterius loci
qui pecuniam duplitare poterat occupasti.
Quamobrem sicuti qui bene ministrat,
boni gradum sibi acquirit: ita qui
indignè ad calicem dmi accedit, reus

erit dominici corporis et sanguinis.
Non omnes episcopi, episcopi sunt.
Attendis Petrum: sed et Iudam con
sidera. Stephanù suppicis: sed et
Nicolaum respice, quem dominus in
Apocalypsi, sna damnat sententia.
Qui tam turpia & nefanda còmentus
est, ut Nicolaitarù herepis ex illa
radice nascatur. Probet se vnusquisqu,
et sic accedat. Nò facit ecclesiastica
dignitas Christianù. Cornelius
centurio adhuc ethnicus, dono
sancti fpiritus mundatur. Presbyteros
Damiel puer inditat. Amos ruborù

ntummodo

mora distringens, repente propheta et effectus est. David pastor eligitur in regem. Miminu diplopulum Iesus amat plurimù. Inferius frater accube: ut minore aduemiente, sursum inbearis ascendere. Super quem dominus requiescit, msi super humilem et quietu, et trementem verba sua. Cui plus creditur, plus ab eo exigitur. Potentes potenter tormenta patientur. Nec sibi quisquam de corporis tâmittu mundi castitate supplaudat, cum omne verbû otiosum quodcunque locuti fuerint homines, reddituri

sint pro eo rationem in die indiciij, cum etiam convitiiu in fratrem, homicidiij su reatus. Non est facile stare loco Pauli: tenere gradum

Petri: iam cum Christo regnantui: ne forte vemat Angelus, qui scindat velum templi tui, qui candelabrum tuum de loco moneat. Edificaturns turrim, futuri operis sumptus supputa. Infatuatum sal adnihil est vtile, msi ut proijciatur foras, et à porcis conculcetur. Monachus si ceciderit, rogabit pro eo facerdos:

Pro sacerdotis lapso, quis rogaturns est. Sed quomam è scopuloſis locis enainganit oratio, et inter canas ſpneis fluctibus cauteis, fragilis in altû cymba proceſit, expandenda vela ſunt ventis, & quæſtionuſ scopulis tranſuadatis: lætantum more nautarû, epilogi celeuma cantandû est. O. desertû, Christi floribus vernans, O ſolitudo, in qua illi naſcuntur lapides, de quib[us] in Apocalypſi cimitas magmi regis extrnuſtur, O eremus familiarins deo gaudens. Quid agis frater in

ſeculo, qui maior es mundo. Quam diu te tæctorum umbre premunt. Quamdiu fumofarù vrbiù cacer includit. Crede mihi, nescio quid plus luctis affpicio. Libertate ſarcina corporis abieta, ad puruæ etheris enolare fulgorem. Tanpertatem times. Sed beatos Christus pante peres appellat. Labore terreris. At nemo athleta ſine ſudore coronat. De cibo cogitas. Sed fides famem nò timet. Super nudam metuſ humuè exefa iemmys membra collidere. sed dominus tecù vacet.

Squalidi capitis horret inculta cesaries.⁵
Sed caput tuī Christus est. Infinita
eremi vastitas te terret. ⁶ fed tu
paradismum mente deambula.
Quotquot illuc cogitatione co
scenderis, toties in eremo nō eris.
S cabra sīne balneis attrahitur cutis.⁷
Sed qui in Christo ſemel lotus est,
non illi neceſſe est iteruī lauare.
Et ut breuiter ad cuncta andias
Apostolum respondentem: Non
ſunt, inquit, condigne paffiones
huus ſeculī ad ſupernentura
gloriam, que renelabitur i nobis

Satis delecatus es frater, si et
hic vis gaudere cum ſeculo, et
poſtea regnare cum Christo. Veniet,
veniet illa dies, qua corruptum
hoc et mortale, incorruptione
induat & immortalitatem. Tunc
beatus ſeruns quem dominus
inuenerit vigilantem. Tunc ad
vocem tubæ panebit terra cū
populis, & tu gaudebis. Iudicaturo
domino, lugubre mundus immungiet:
tribus ad tribū pectora ferient.
Potentiffimi quondam reges, nudo
latere palpitabunt. Exhibebitur

cum prole sua Venus. Tunc ignitus
Iupiter adducetur, et cum suis stultus
plato discipulis. Aristotelis argu-
menta nō proderuit. Tunc tu rusticam
et panper exultabis, et ridebis et
dices: Ecce crucifixus Dens mens:
Ecce index, qui obuolutus pannis
in prefepio vagyt. Hic est ille fabri
et quæstuarię filius, hic qui matris
gestatus sinu, hominē Deus fugit
mægyptum: hic vestitus coccino,
hic sentibus coronatus, hic magus
demoniū habens & Samarites.
Cerne manus Iudee, quas fixeras

cerne latus, Romane, quod foderas.
Videte corpus an idem sit, quod
dicebatis clam nocte sustulisse
discipulos. Dilectio tua me computit,
ut hec tibi frater dicerem, ut tis
tum interesse contingat pro quibus
nunc labor durus est... Vale.

HIERONUMVS AD. NEPOTIANVM
de vita Clericorum & Sacerdotum.

P
etis à me Nepotiane chariss.
literis transfarinis, & crebro
petis: ut tibj brenj volumine digera
normam precepta vinendi, et qua ratione,
qui feculj militia derelirta, nel
monachus ceperit esse, nel cleritus,

rectum Christi tramitem teneat,
ne ad dimera vitiorn dimerticula
rapiatur. Dum esset adolescens,
imo penè puer, et primos impetus
lasciuntis cetatis, éremi duricia
refrenarem, scripfi ad anunculûn
tuîn sanitum heliodoru exhortas
toriam epistolam, plenâ lachrymis
quærimijs, et quę deserts sodalis
monstraret affectum. Sed in illo
opere pro ætate tunc iufimus: eò
calentibus adhuc rethorù studijs
atque doctrinis, quędam scholastio
flore depimximus. Nunc iam cano
capite, et arata rugis fronte, et

boum pendentibus à mento pa-
learibus, Frigidus obfiftit circu
precordia fanguis. Vnde et in
alio loco idem poeta canit:
Ommia fert ætas, ammù quod,
Et poſt modicù: Nunc oblitam ihj
fot carmina, vox quod mœrin,
Iam fugit ipsa. Quod ne de gently
tantum literatura proferre vi-
deamur, diminuì voluminu
sacramenta cognosce. David
annos natus septuaginta,
bellicosus quondam vir, senectute
frigefcente, nò poterat calefierj

Sunamitus, vxor e rego: tam feres, ut frigidus calefaceret: tam saneta, ut calentem ad libidine no prouo: caret. Exponat sapientissimus

Salomon patris sui delitias, et paci-
ficus, bellatoris viri narret aploxus.

Posside sapientiam: posside intel-
ligentiam. Ne obliuiscaris, et ne
declingueris à verbis oris mei.

Neque derelinquas illam, et appre-
hendet te: ama illam, et seruabit
te. Principiun sapientie, posside
sapientiam: et in ommi possessione
tua, posside intelligentiam:

circunda illam, et exaltabit te :
honora illam, & amplexabitur
te, ut det capiti tuo coronam
gratiarum. Corona quoc delitiarù
protegat te. Omnes pene virtutes
corporis mutantur in semibus, et
crescente sola sapientia, decrescunt
cetere virtutes, ieiumia, vigilie,
et eleemosyne, chameume: huc 1. cùs imuda
humo cubat. illuc discursus, peregrinorum
susceptio, defensio pauperum,
instantia orationu, perfeueratia,
vigilatio languenti, labor ma-
nu, unde prebeantur eleemosyne.

Et, ne sermone longius protraham,
cuncta quę per corpus exercentur,
fracto corpore minora fiunt. Nec hoc
dico, quod in innemibus et adhuc
solidioris ætatis, his duntaxat qui
labore & ardentissimo studio, vitæ
quoque sanitomia, et orationis
ad dominum lesum frequentia,
scientiam consequncti sunt, fringat
sapientia, quę in plerisque semibus
ætate marcescit, sed quod adoles-
centia multa corporis bella justiz-
neat, et inter incendiua vitiorum,
et carnis titillationes, quasi igitur

in lignis viridibus suffocetur, et su
nō possit explicare fulgorem. Senectus
vero: rursum eorum, qui adolescentia
suum honestis artibus instruxerunt,
et in lege domini meditati sunt
die ac nocte: ætate fit docior, usu
tritior, processu temporis sapientior,
et veteru studioru dulcissimos
fructus metit. Vnde et sapiens
ille vir Grecię Themistocles, cum
expletis centu et septem annis,
se mori cerneret, dixisse fertur,
se dolere, quod tunc egrederetur
e vita, quando sapere cœpit.

Plato octogesimo primo anno scribens,
mortuus est. Et Isocrates, nona-
ginta et novem annos, in docendi
scribendi labore cōpleuit. Taceo
céteros philosophos, Pythagorā,
Democritū, Xenocratōm, Zenonē,
Cleanthem; qui iam ætate lon-
gena, in sapientię studijs floruerut,
ad poetas vemio, Homerum,
Hesiodum, Simomdem, Stefichorū:
qui grandes natu, cygneū nefcio
quid, et solito dulcium, vicina
morte, cecinerūt. Sophocles cū
propter mimiam senectutem

et rei familiaris negligentiam,
à filijs accusaretur amentię:
Oedipi fabulam, quâ mper
scripserat, recitanit indicibus,
et tantū sapientię in ætate iā
fracta specimen dedit, ut sen-
ritatem tribunaliū, in theatri
fauorē verteret. Nec mirum,
cum etiam Cato Censorius, Ro-
mam generis disertissimus, iā
et senex, Græcas literas discere
nec erubuerit, nec defperauerit.
Certe Homerus refert, quod de

Nestoris, iam vetuli et penè decrepitij,
dulcior melle oratio fluxerit. Sed
et ipsis nominis Abisac sacra-
mentū, sapientiam senù indiit
ampliorem. Interpretatur enim,
pater mens superfluus, uel patris
mei rugitus. Verbû superflui
ambiguī est, sed in presentij loco
virtutem sónat, quod amplior sit
in senibus, et redundans, ac
larga sapientia. In alio autè loco
superfluus, quasi nò necessarius
ponitur. Abisac autem, id est, ru-
gitus proprie nūcupatur, cum

maris fluctus resonat, et ut ita
ditam, de pelago vemiens fremit
auditur. Ex quo ostenditur abus-
dantissimù, et ultra humanam
vocem dimi fermonis in semibus
tomtruī commorari. Porro Su-
namitis in lingua nostra, coccinea
digitur: ut signifícet calere sa-
pientiam et dimina lectione
feruere, quod litet dominici
sanguinis indiret sacramétum,
tamen et fernore ostendit
sapientie. Vnde et obstetrix illa
in Genesi coccinù ligat in manu

Phares, qui ab eo quod parietem
diniferat, duos ante populos sepa-
rantem, diniforis, id est Phares,
fortitus est nomen. Et Rahab
memetrix, in typo eccleſie resti-
culam mysteriī ſanguimis conti-
nentem, ut Hiericho pereunte,
domus èms ſaluaretur, appendit.
Vinde et in alio loco de viris ſanctis
ſcriptura cōmemorat. Hi ſunt, qui
venerunt de calore domus patris
Rechab. Et domīnus noster in euā-
gelio: Ignem inquit, veni mittere
in terram, et quam volo ut ardeat.
Qui in discipulorī corda ſuccenſus

cogebat eos dicere: Nonne cor nostrī
ardens erat in nobis, dum loqueretur
in via, et aperiret nobis ſcripturas.
Quorum hæc tam longo repetita
principio. Ne à me quæras pue-
riles declamationes, ſententiarī
floſculos, verborū lenocimia, &
per fines capitulorū ſingulorum
acuta quedam breviter, cōclusa,
quæ plausus et clamores excitent
audienti. Amplexetur me modo
ſapientia: & Abiſac nostra, quæ
nunquam ſenocit, in meo requieſat
ſinu Impoluta est, virginitatis
perpetue, et quæ in similitudinē

Marie cum quotidie generet,
semper parturiat, incorrupta
est. Hinc reor dixisse Apostolum:
Spiritu ferentes. Et in evangelio
dominu predicasse, quod in fine mûdj,
quando iuxta prophetam Zacharia,
Stultus pastor esse cœperit, sapientia
decressente, refrigescet charitas
multorù. Audi igitur, ut beatus
Gyprianns au, non diserta, sed for/
tia. Audi fratre collegio, patrem
senio, qui te ab incunabilis fidei,
usq ad perfecta ducat ætatem, &
per singulos gradus vivendi pre-
cepta constituens, in te ceteros erudiat.

Scio quidem ab auñculo tuo beat0
Heliodoro, qui nunc pontifex Christi
est, te & didicisse quę sancta sunt:
et quotidie discere: normamqvitę
eums, exemplum habere virtutum.
Sed et nostra qualiacungunt
suscipe, & libellum hunc, libello illius
copulato, ut cum ille te monachù
erudierit, hie clericù doceat: esse
perfectum. Igitur clericus qui
Christi seruit ecclesię, interpretet
primo vocabulum fune, et nomimis
definitione prelata, mitatur esse
gnod dicitur. Si em cleros græce,
sors latine appellatur, propterea

vocantur clerici, vel quia de forte
sunt domim, uel quia ipse dominus
sors, id est pars, clericorú est, Qui
autem uel ipse pars domini est, uel
dominú partem habet, talem se
exhibere debet, ut et ipse possideat
dominú, et possideatnr à domino.
Qui dominú possidet, et cum propheta
dicit: Pars mea dominns, mhil
extra dominú habere potest. Qnod
si quippiam alind habuerit pręter
dominú, pars eius non erit dominus.
Verbi gratia: Si aurú, si argentum,
si possessiones, si variam supellectile,
cum istis partibus, dominus pars

eius fieri non dignabitur. Si aute
ego pars domni sum, & funiculus
hereditatis eius: nec accipio partem
inter cœteras tribus, sed quasi lenita
et sacerdos viuo de decimis: &
altari seruiens, altaris oblatione
sustentor: habens victu et vestitù,
his contentus ero: & nondam
cnonem nondus sequar. Obsecro ita
te, & repetens iterum, iterum,
monebo, ne officium clericatus
genus antique militię putes,
id est, ne lucra seculi in Christi
gueras militia: ne plus habeas
quam quando clericus esse cœpist,

et dicatur tibi: Cleri eorum non
proderunt eis, Nonnulli enim
sunt ditiores monachi, quă fuerăt
seculares: e clerici, qui possideant
opes sub Christo paupere, quas sub
locuplete & fallace thabolo non
habuerant, ut suspiret eos ecclesia
dinites, quos mundus tenuit ante
mendicos. Menfulam tuâ pauperes
et peregrimi, et cum illis Christus
comina nonerit. Negociatorem
clericum, et ex inope diuitem: ex
ignobili gloriosum, quasi quandâ
pestem fuge. Corrumpunt mores
bonos confabulationes pessime.

Tu aurum contemnis, alius diligit,
tu calcas opes, ille sectatur, tibi
cordi est silentium, mansuetudo,
secretum: illi verbositas, attrita
frons, cui nândine, fora placent
e platee, ac medicorum taberne.

In tanta moruī discordia, quæ
potest esse concordia. Hospitioln
tuī, aut raro, aut nunc mulierī
pedes terant. Omnes puellas
et virgines Christi, antæqualiter
ignora, aut æqualiter dilige. Ne
sub eodem tecto mansites: nec
in preterita castitate te cōfidas.
Nec Samsone fortior, nec Danide

Sanctior, nec Salomone sapientior  
esse potes. Memento semper, quod  
paradisi colonii, de possessione sua  
mulier eiecerit. Agrotanti tibi  
quilibet sanctus frater affiat,  
Egermana, nel mater, aut  
probate quilibet apud omnes fidei.  
Quod si huiusmodi no fuerint  
cosanguinimitatis castimonia per-  
sone, multas anus nutrit ecclesia,  
quae et officium prebeant, et bene-  
ficium accipiant ministrando,  
ut infirmitas quoc tua fructu  
habeat eleemosyne. Scio quod sda  
connaluisse corpore, & amido

egrotare coepisse. Periculose tibi  
ministrat, cuius vultu frequenter  
attendis. Si propter officium clericat,  
aut vidua a te visitatur, aut  
virgo, nunquam domu solus  
introeas. Tales habeto socios,  
quorui conturbernio no infameris.  
Si lector, si acolytus, si psaltes te  
sequitur, non ornentur veste, sed  
moribus, nec calamistro crispent  
comas, sed pudicitiam habitu  
polliciantur. Solus cum sola, secreto  
et absque arbitro, uel teste no fedeas.  
Si familiarius est aliquid loquendum:  
habet nutricem maiorem domus

et ciborum preciōsorum me raritas,
ac nonissime damna ipsa delectant.
Audio preterea in senes, et anus
absque liberis; quorumdam turpe
seruitium. Ipsi apponūt matulā,
obsident lectulūm, purnlentiam
stomachi, et phlegmata pulmonis,
manu propria suscipiunt. Panent
ad introitū medici, trementibus
labijs an commodius habeant,
sciscitantur, et si paululū senex
vegetior fuerit, periclitantur,
simulataque letitia, mens intrin-
secus anara torquetur. Timent
enim, ne perdant ministerium

et viuacem senem, Mathusale
annis comparant. O quanta
apud Deum merces, si in presenti
precium non sperarent. Quantis
sudoribus hereditas cassa expetitur.
minori labore margaritum Christi
enn poterat. Diminas scripturas
sepius lege, imo nūquam de ma-
nibus tuis sacra lectio deponat?

Disce quod doceas: obtine en
qui secundu doctrinam est,
fidelem sermonem, ut possis ex-
hortari in doctrina sana, et
contradicentes reumcere. Permane

in his quę didicisti, et credita sunt
tibi, sciens à quo didiceris: Paratus
semper ad satisfactionem, omni
poscenti te rationem, de ea quæ
in te est spe. Non confundant
opera tua sermonem tuû: ne cu
in ecclesia loqueris, tacitus quilibet
respondeat, cur ergo hæc quæ dictis,
ipse non facis. Delicatus magister
est, qui pleno ventre de ieium is
disputat. Accusare anaritiam et
latro potest. Sacerdotis Christij
os, mens, manus concordent.
Esto subiectus pontifici tuo,

et quasi animam parentem suffice.
Amare filiorum, timere seruorum
est. Si pater sum, inquit, ubi est
honor mens. Si dominus ego
sum: ubi est timor mens. Plura
tibi in eodem viro obseruanda
sunt nomina: Monachus, pontifex,
aununculus tuus, qui te iam in
omnibus quæ sancta sunt docuit.
Illud etiam duo, quod episcopi sa-
cerdotes se esse nonerint, no dominos:
honorent clericos quasi clericos,
ut et ipsi à clericis, quasi episcopis
honor deferatur. Scitu illud est
Oratoris Domiti: Cur ego te, inquit,

habeam ut principem: cum tu
me non habeas ut senatorem.
Quod. Aaron et filios eius, hoc episcopum et presbyteros esse nonerim.
Vnus dominus, unu templum,
vnum sit etiam ministerium. Recor
demur semper quid apostolus Petrus
precipiat facerdotibus: pascite eu
qui in vobis est gregem domim,
promidentes non coacte, sed
spontanee secundum Deum, neque
turpis lucri gratia, sed voluntarie
neque ut dominantes in clerum,
sed forma facti gregi ex animo,

ut cum apparuerit princeps
pastorum, percipiatis immarces-
sibilem glorię coronam. Teffime
conquetudinis est in qibusdam
ecclesys, tacere presbyteros, et
presentibus episcopis non loqui,
quasi aut innideant, aut non
dignentur audire. Et si alijmqt
Apostolus paulus, fuerit reuelatù
fedentj: prior taceat. Totestis emi
per singulos prophetare, ut omnes
discant, et omnes consolentur,
et spiritus prophetaru, prophetis
subiectis est. Non emim diffensioüs

Dens, fed pacis. Gloria patris et filius sapiens. Gaudeat episcopus indicio suo cum tales Christo elegerit facerdos. Docente te in ecclesia, non clamor populj, fed gemitus suscitetur. Lachryme auditoru, landes tuæ sim. Sermo presbyteri, scripturaru lectione conditus fit. Nolo te declamatorem esse et rabulam garrulum? fine ratione, fed mýsteriorum peritù, et sacramentorù deq tuj eruditissimu. Verba voluere, et celeritate

dicendi apud imperitum vulgus
admirationem suj facere, in-
doctorum hominu est. Attrita
frons, interpretatur sepe quod
nescit, et cum alij perpulerit,
sibj quoq vtrurpat scientiam.
Preceptor quondam mens
Gregorins Nazianzenus, rogatus
a me, ut exponeret, quid sibj
vellet in Luca sabbatum su-
tesset, eleganter lufit:
docebo te, inquiens, super hac
re in ecclesia: in qua mihi omm
populo acclamante, cogeris

inuitus scire quod nefcis. Aut certe
si solus tacueris, solus ab omnibus
stultine condemnaberis. Nihil
tam facile, quam vilem plebeculâ
et indoctam concionê, lingue
volubilitatem decipere, quæ quicquid
non intelligit, plus miratur.

M. Tullius, in quem pulcherri-
mum illud elogium est: De-
mosthenes tibi preripuit, ne effes
primus orator: tu illi, ne solus:
in oratione pro Quinto Gallo,
quid de fauore vulgi, et de
imperitis comtionatoribus loquat:
attende, ne his laudibus ludaris.

Ioquor enim, quæ sum ipse nuper
expertus. Vnus quidâ poeta mo-
minatus, homo perliteratns,
cums sunt illa colloquia poetaru
ac philosophorum, cum facit ſu-
rapidem et Menandrum inter se,
et alio loco Socratem atq. Epicuru
differentes, quorum ætates non
annis, fed feculis scimus effe
disunctas quantos is planus
et clamores mouet. Multos
emim condiscipulos habet in theatro,
qui simul literas non didicerant.
Vestes pullas æque denitant

candidas. Ornatus ut fordes pari
modo fugende. sunt, quia alteru
delicias, alteru gloria redolet.
Non absque amictu lineo incedere,
sed precium vesti linearu no
habere, landabile est. Alioquin
rediculum et plenu dedecoris
est, referto marsupio, quod
sudarium orarium, no habeas,
gloriarj. Sunt qui pauperibus
panilum tribuunt, ut amplius
accipiant, et suo pretextu elec-
mosyne quorum diuitias, quæ
magis venatio appellanda est,
quam eleemosyne genus.

Sic bestię, sic anes, sic capiuntur
et pisces. Modica in hamo bestia
esca ponitur, ut matronarum in
eo sacculi protrahantur. Sciat
episcopus, cui commissa est ecclesia,
quem despensatione pauperum
cureq preficiat. Melius est no
habere quod tribuas, quam impudeter
petere quod recondas. Sed et genus
arrogantię est, clementiore te
velle videri, quam pontifex Christi
est. Non omnia possumus omnes.
Alius in ecclesia oculus est, alius
lingua, alius manus, alius pes,

dedicarit, cogitemus crucem eius,
et diuitias lutum putabimus.
Quid miramur quod Christus
vocat imquum mammona. Quid
suspicimus et amamus quod
Petrus se nō habere, gloriose
testatur. Alioquin si tantum
literam sequimur, et in auro
atque diuitijs simplex nos delectet
historia, cuī auro obferuemus et
cetera. Ducam pontifices Christi,
vxores virgines: Quamquis bone
mentis sit qui cicatricem habue
et deformis est, priuetur
sacerdotio, lepra corporis, aē.

Vitijus preferatur: Grescamus et
multiplicemur, et repleamus terni,
nec immolemus agnī, nec mynam
pascha celebremus, quia hec
absque templo, fieri lege prohibet.
Figamus septimo menſe taber-
naculum, et ſolennæ iemum
buccina concrepemus. Quod si
hæc ommæ ſpiritualibus ſpiritu-
alium conparantes, ſcientesque
Panlo, quod lex ſpiritualis est,
et David verba cantantis: Renuela
oculos meos, et considerabo mi-
rabilia de lege tua: ſic intelligim

exigimus in potando. Quod si absque
vino ardeo, ardeo et adolescentia,
et inflammor calore sanguinis, et
succulento validorum sum corpore,
libenter carebo poculo, in quo
suspicio venem est. Pulchre dicitur
apud Græcos, et nescio an apud
nos æque resonet: Pinguis venter,
non giggit mentem tennem.
Tantum tibi iemmorum modum
impone, quantum ferre potes. Sint
tibi pura, casta, simplicia, moderata,
et non superstitiosi remia.
Quid prodest oleo non vesci et

molestias quasdam difficultates, ciborum
querere, caritas, piper, nuces, palmarum
fructus, similă, mel, pistacia. Tota hor
torum cultura vexatur, vt cibario non vesca
mur pane, delitias seftam, a regno ce
loru retrahim. Audio preterea quod dæ
contra reft hōrtem, naturam aquam non
bibere nec vesci pane, sed forbitiūculas de
licatas cōdrita oleta, besarum, succu,
nō calice sorbere sed concha. Pro pudor
nō erubescim, istius modi ineptijs, nec te
det suppositionis, Insup etiam famem ab
stinentiæ in delicijs querim. Fortisimū
ieiuniu est aqua et panis. Sed quia
gloriam non habet et oës pane & aqua

No lera

viuim), quafi publicum et commune,
ieiunium non putatur. Caue ne ho-
minum rumificulos aucuperis, ne of-
fensam dei populo? laude commu-
tes. Si adhuc [inquit Apostol?] ho-
minib? placerem, Christi seruus no
essem. De siuit placere hominib?, &
seruus factus est Christi. Per bona
famam & malam, a dextris & a si-
nistris, Christi miles gradit, nec
laude extollitur nec vituperatione
frangitur. Non diuitijs fumet, non
contrahit paupstate. & leta conte-
nit & tristia, Per diem sol non vrit
eum, neq luna pnoftem, Nolo te

orare in angulis platearù ne recti
ifer precù tuarum frangat aura po-
pularis, Nolo te dilatare fimbrias,
& ostentij habere philatelia, &
conscientia repugnante Pharisaica
ambitione circundarj, Inde pen-
det Euangelium, inde lex et Prophe-
tæ. Fidelis mecum lector intellige,
quid taceam, & quid magis tace-
do loquar. Tot se regulæ, quot spe-
cies gloriarù pcurrant. Quanto
meli? erat hæc non in corpore, sed
in corde gestare & Dùm habere
fautorem, no homines? Vis scire

quales Dniſs quærat ornat? Habe-
to prudentiam, iuſtitiam, tempe-
rantiam, fortitudine, His coeli pla-
gis includere, hæc te quadriga, ve-
lut aurigam Christi ad metu coni-
ta ferat, Nihil hoc monilij prælio-
sius, nihil hac gemmaru varietate
distineti? Ex omni parte deco-
aris, cingeris, atque protegeris: et
ornamento tibi ſunt, Et tutaminj,
gemmce verunt in scuta. Caue
quoque ne aut lingua aut aures ha-
beas prurientes. Ne aut ipse alijs
detrahas, aut alios audias detra-
hentes. Sedens, inquit, aduerſus fra

trem tuȗ loquebaris, et aduerſum as
filium matris tuæ ponebas scandalu.

Hoc feciſi et tucui. Eximaſti ini-
que quod ero tuj similis, Arguam
te et statuam contra faciem tuam.

Parce a detraſione lingua: et cu-
todi ſermones tuos: et ſcito quia cù-
ta quæ de alijs loqueris, tua ſente-
tia iudicaris: et in his forte depre-
henderis, quæ in alijs arguebas.

Neque vero illa iusta est excufitio: re-
ferentib alijs iuriam facere non pos-
sum. Nemo inuito auditorij liben-
ter refert. Sagitta in lapicem nuq-
figitur: interdum refiliens pcutit

dirigentem. Discat detractor dum
te videt non libenter audire: non fa-
cile detrahere: Cum detractorib (ait
Salomon) ne commisearis: qum re-
pente veniet pditio eor; Gruinam
vfriusq; quis nouit; S tam videlicet
eius qui detrahit, q; illi? qui acco-
modat aure detrahentj. Officium
tuum est visitare languentes, noſe
domos matronaruj, ac liberos eart,
Inobiliu virorum custodire ſecre-
ta. Officij tuj est: non ſolum ocu-
los caſtos ſeruare: ſed & linguam,
Nuga de formis mulierum disputes.

nec quid agatur in alia, domus alia
per te nouerit. Hippocrates adiurat
Discipulos suos anteque doceat, Sin
verba sua iurare compellit, extorquet
Sacramento ſidentium, ſermonem, in-
ceſum, habitu, moreſq; describit.
Quanto magis nos quib animaruj
cura commiffa est: omnium Chriſ-
tianor domos debem amare qua-
ſi proprias? Conſolatores nos po-
tius in mœrorib ſuis, quam con-
uius in prosperis nouerint. Faci-
le contemnitur clericus qui ſepe vo-
catur ad prandium: ire non re-
cusat. Nunq; petentes: raro accipi;

5

amus rogati. Beati est enim ma-
gis dare dict accipere, Nescio enim
quomodo etiam ipse qui deprecat
vt tribuat: cum acceperis viliore
te iudicat. Et mirum, si eum roga-
tem contempseris: plus te posterius
veneratur. Prædicator continenti
ae nuptias ne conciliet. Quj Aposto-
lum legit; Superest vt qui habent-
vxores, sic sint quas si non habeant:
cur virginem cogit vt nubat? Quj
de monogamia Sacerdos est, quare
viduam hortatur vt digama sit?
Procuratores & dispensatores domo-
rum alienarum atque villarum, quo-

modo posunt esse clericj: qui pro-
prias iubentur contemnere faculta-
tes. Amico quidam rapere furtum
est. Ecclesiam fraudare sacrilegi
est. Accepisse quod pauperib 9 ero-
gandum sit & esurientib? plurimis;
vel cautum esse velle: vel timidum
aut [quod aptissim sceleris est] ali-
quid inde subtrahere: omnium prædo-
num crudelitatem superat. Ego fa-
me torqueor, & tu iudicas quanti
ventri meo sit satis. Aut diuide sta
tim quod acceperis, aut si timid di-
pensator es, cimitte largitore vt sua
ipse distribuat. Nolo sub occasione mea

facculus tuus plenus sit. Nemo mea
melius me seruare potes est. Optimus
dispensator est qui sibi nihil referuat.
Coegisti me Nepotiane charistime
lapidato iam Virginitatis libello,
quem Sancte Eustochio Romae scrip
seram post annos decem rursum Bet
leem ora referare, & confociendum
me linguis omnium prodere, aut e
nim nihil scribendum fuit, ne hōm
iudicia subirem, quod tu facere pro
hibuist; aut scribentes noſse cuno
tum aduerſ nos maledicorum tela
torquenda. Quos obſcro vt qui
eſcant. & deſinant maledicere. No

enim vt aduerſarijs, sed vt amicis scrip;
sim. Nec inueſt ſumus in eos qui
peccant: sed ne peccent monuimus.
Neq in illos tantum: sed & in noſipſos
ſeuers iudices ſuimus. Volentes, ſestucr
de oculo alterius tollere, noſtram pri-
mum trabem eiecimus. Nullum leſi,
nullius nomen mea ſcriptura deſi
natum est. Neminem ſpecialiter
meus ſermo pulſauiit. Generalis
de vitijs disputatio est. Quj miſij
irasci voluerit, ipſe de ſe, quod tu-
lis sit, confitebitur.

Anno Dni 393.

Sibillæ Erytveæ de extremo in terris Domini ac
Seruatoris noſtri Iesu Christi iudicio vatricinium,
è Greco latinè a Ioanne Lango
uerſum ...

Acroſſichis, hoc est, primæ carminu literæ :

Ielus Chrilius Dei Filius Seruator, Crux.

udiciy metuet ſudans p[re]agia tellus,

E t Rex æternus magno descendet Olympo,

S ublimis carnem mundum à vt iudicet omne.

V num ſuſpicient numen pruig. bonig.

S ummum, ſupremo cum Sanctis t[e]pore müdi.

C arnifer ille homines iudex inquiret in ões.

H orrida terra vias cœli ſpineq. tenebunt

R eijcien[ti] simulacra uiri: gazam[que] reposſt[ur]i.

I lle domus cæcas & Ditis clauſtra reſpinget.

S an[ch]ior a mor[ti]is iam nexu libera lucem

T urba hominum c[er]net, ſceler[os] ſt[ラ]ma p[ia]

V h[ir]x perpetuum: mala quæ quiscung[que] patrauit

S ontica, ſupprefit[que] diu, producet in auras:

D eteget & ſuru[is] Deus obſitu corda tenebris.

E rumn[que] & stridor dentis regnabit vbiq[que]

I p[er]ſum deficiet Solis decus, aſſtra colore

F uſco obducentur, argentea Luna peribit,

I nſurgent valles, confident ardua montis,

L uxus ſublimis mortales deferet oras,

I men[ſos] colles æquabant m[ar]mora campi,

V eliu[ago] nulli c[er]nentur in æquore nautæ,

S' uccendet terram ſulmè. uaga l[ý]mpha vapo

S olis areſcet ripis, ſonſeq[ui] deh[is]cent:

+ is

t[ur]e

E et tuba de cœlo tristis dangore sonabit

R auctifono, mundi dades pereuntis acerbas.

V astum terra chaos Stygio monistrabit hiatu,

A tquæ Dei solio sifetur iudicis omnis

T urba Duciï, Regumque: pluettii sulphure &

O omnibì extabunt lignivexilla verendi,

R obur & auxilium popula exoptata fideli:

ertapio generivita, asf offensa malignis,

R ore bonos lußtrans biseni fontis ab vnda:

V irgaq, qua pecori dat ferrea iura magister,

C arminis auspicijs qui crimina morte piabit

S eruator Rex æternus Deus ipse patecit.

ΤΕΛώσ.