Alfaharanij.

For XXX.

fig. cōlia

differēcia
subeth a
litargia

Cura su-
beth ex
humidi,

Cura fru-
gidi.tum

Cura ex
debilita,
virtutis

alzāgella

Ebrietas vt in pluribus incidere facit in e-
gritudines frigidas vt in amiffione toti?
corpi,& in amiffione medie partis cor
poris & tremorem & sopore & similia, Signa
foporis ex cauſa huiuſmodi ſunt corruptio me
morie & cogitationis ſimul & viſus & videt
patiés ſtupefactus & grauis motu, & ſentin
capite precipue in pte anteriori quali plena eſ-
ſet plumbo. Et curatio eius eſt φ dimittat quo
uſq. reſtituaſ ad ſui ſtatū rationis & recedat
cerapula nec moueat nec i aliquo mutet donec
digeraſ totā id φ de plenitudine potatioris ſen-
ſerit, & nihil in die illa comedat vſap ad noſtē
& ingrediaſ balneȗ & humeſtet caput cū oleo
de ſirag, & oleo fambucino & camomillino,
& ſit oleȗ in eſtate frigidȗ, in yeme vero calidȗ
& submerganſ pedes eius in aqua calida cū ſa-
le & oleo viol, que ſuā digeſtione acceleranſ,

bucāno, vel oleo nardino, vel costino & ſimili-
bus, & emplaſtrent poſteriora capitis arm hoc
emplaſtro, & eius modus eſt φ accipiatur alo-
es iuiubę crod caſtorei folioſ: roſ, ptes equa
les teranſ & diſtemperanſ oia cū vino odoriſe
ro & ſupponaſ poſterioribus capitis & immit
tatur narib9 de oleis calidis ſicut de oleo amig
dal, amararū & ſimilibus, & olſeſ calidas ſpe-
cies. Si vero fuerit, ppter colerā rub, flegmati
predominanſe eſt videnduſ ſi habet facie rub,
& virtutē fortē, & tunc flebotomeſ, & educa
tur de ſanguine ſed virtutē, poſtmodi laxeſ
cum hijs que laxant colerā rubeā quēadmodiſ
epe diximus. Et vnganſ anteriora capitis cum
oleo viol, & roſ, & ſimilibus, Si vero proue-
nit ex cauſa vtriſus ſimul equaliter laxeſ cum
laxatiuis cōpoſitis ad laxandiſ coleram rub, &
flegma que dicta ſunt in ſuis locis, & empla-
ſtreſ caput cū viol, roſ, aneto maiorana melli-
loto abrotano, & ſimilibus, & inungaſ cū ole
is calidis & oleis frigidis, ita φ accipiat de oleo
coſtino, & oleo roſ, equaliter & immittaſ na-
ribus ex ipſis, & ſi hoc non ſufficit adminiſtr
tur diſteria cōpoſita ſcripta in ſuis locis. Et ſi
virtus eſt fortis & non eſt plenitudo in corpe
ſit eius cibatio ſemel in die. Si vero virtus eſt
fortis & eſt plenitudo in corpe cibeſ vna die
& abſtineat altera. Et ſi puenit ex multitudine
cibi & ex plenitudine fiat euacuatio & vomi-
tus & multaſ abſtineat & fricenſ manus & pe-
des cū pāno alpo & ſanabit cū dei auxilio. Dif-
ferentia quoq inter hanc egritudine & ſuffo-
catione matricis mulieris eſt, qum in ſuffocati-
one matrias cōſeruaſ facies naturalis & in nul
lo alteraſ & audit que ſibi pferuntur, & regit
ſe ſuis pedib9 ſubet aut coratio moſe habet.

De ſubec magna ſeqtur. Cap. XIIII.

Magna ſubet ſit duobus modis, quia
aut eger multuſ in ſomno profundaſ\ита vt excitari non valeat aut erit ſom
nus & iopor lentus. Primus modus ex tribus
caufis ſit, aut eμη ex humiditate tīn, aut ex frig
ditate tīn, aut ex vtraq, ſimul, ſomnus auſt le-
uis non eſt ſubec in veritate ſed grauities vigila-
onis ex debilitate virtutis & eius caſu. Signa
ex humiditate ſola eſt mollicies tactus & ſom
nus eius, quali inebriati cuius cerebrȗ repleſt
eſt humiditate vini. Signȗ ex frigiditate ſola eſt
qa ſtat ſicut is ſup que iſtruit nix aut forte fri-
gus donec ſopitus eſt. Signȗ ex vtraq, eſt ma-
nifeſtatio dominij flegmatis in eius cōplexiſe
& fluxus nariuſ multitudo ſputi & eius accidē
tia ſimilanſ accidentibus alfaſta & obliuoni.
Signȗ debilitatis virtutis & eius caſus eſt φ ap
paree de ſui virtutis debilitate & grauitate vigi

lationis, Signa vero cōmunia huius ſunt febris
occulta priuatio ſensus, & motus totius cor-
poris & corruptu imaginationis rationis &
memorie & multo plus qum cauſa fuerit ex fri-
giditate & humiditate ſimul. Differentia inter
ſubet & paſſione obliuonis eſt, qum in litargia
ſi interrogat patiens de aliquo minime dabit re
ſponſum. Sed ſi agitaſ ſouter ſentit & nō po-
test loqui nec aperit oculos, in ſubet vero qum
agitaſ non ſentit. Curatio ſebet ex cauſa humi
ditatis tīn eſt φ submerganſ pedes inſirmi in
aqua decoctionis camomille aneti & melliloti
& linianſ plante manuſ & peduſ ſorri liniſſe
cum oleo & sale, & recipiat vaporē aque in q
cocte ſunt predicte herbē & abluat cum ea an
terior pars capitis & vngat cū oleis ſubtilibus
& calidis. Si ex cauſa frigiditatis tīn, abluat an-
terior pars capitis cum aqua in qua cocta ſunt
mentalrī piretruſ fal armoniacuſ & ſimilia. Et
igniaſ lamina ferri in igne & approximet capi-
ti vſq. ad vſtione capillō, & ſi hoc non ſuffi
cit abluat caput cū caſtoreo & ſinapi & ſimili-
bus, & ſit cibus eius brodiuſ cicerum & ole =
um nucuſ cū ſinapi & carnes cocte in aqua cū
aromatibus, & bibat ſirupos calidos deſtiri ſu-
pum de mentaſtro & de mellem & ſimilia. Cura
tio ſoporis ex debilitate virtutis eſt φ effunda
tur ſup capite aqua decoctionis roſ. ſpice, &
camomille & melliloti ſimbrijſ & ſimiliſ & re
cipat odorē sandalor & aque roſ. & pulſat
ante inſirmuſ cottidie cū bacili ereo, aut morta
rio cū piteſtello aut timpo aut instrumento φ
dici alzangella & hoc totuſ ſat delectabili ſo-
no & ornato cantu et aſſidue ſtudeat toto poſ
ſe & ȋgeniatiȏ excitare ȋp̑ m cū huiuſmoſ ȋois

De curatione ſoporis propter excef-
fum ebrietatis, Cap. XV.

E Prietas vt in pluribus incidere facit in e-
gritudines frigidas vt in amiffione toti?
corpi, & in amiffione medie partis cor
poris & tremorem & sopore & similia, Signa
foporis ex cauſa huiuſmodi ſunt corruptio me
morie & cogitationis ſimul & viſus & videt
patiés ſtupefactus & grauis motu, & ſentin
capite precipue in pte anteriori quali plena eſ-
ſet plumbo. Et curatio eius eſt φ dimittat quo
uſq. reſtituaſ ad ſui ſtatū rationis & recedat
cerapula nec moueat nec i aliquo mutet donec
digeraſ totā id φ de plenitudine potatioris ſen-
ſerit, & nihil in die illa comedat vſap ad noſtē
& ingrediaſ balneȗ & humeſtet caput cū oleo
de ſirag, & oleo fambucino & camomillino,
& ſit oleȗ in eſtate frigidȗ, in yeme vero calidȗ
& submerganſ pedes eius in aqua calida cū ſa-
le & oleo viol, que ſuā digeſtione acceleranſ,

Cura co.
rub.

Curavtri
dic hu-
noris

Cura ex
nultitu-
ontine cibi
Subeth
& matri,
is ſuffo-
atio diſ
erunt

Subeth
ortis trī
chis ex cau-
is exiſtit
vig. ex ſo
a humi.

g. ex ſo
a frigid.
. veri φ

Alfaſta
g. debi
taris vir
utis

Liber Practice

De obliuione. Cap. XVI.

Obliuio
fit ex tri-
b? caufis

Obliuio,
nis mod?
exflegma
te

Modus
obliuïsis
ex co.ni.

Sig. obliuonis ex flegmate viscofo

Signu ex
cor.ni.

Cura ob
liuiòis fle
gmaticæ
Alcabir

Alfilire
coſeſto
Tiriaca
Alfaroc
i.maior
Còſeſto
balador
i.anacar
dine

Obliuio fit tribus de caufis, quia aut ex
abundantia humoß, aut ex frigidita-
te & humiditate, aut ex colera nigra
qraro contingit. Antiquivero ſapientes erga
fuß ſitum duas habent opiniones. Talè gdam
ponunt eius originè in anteriori ventriculo ce
rebri vſq. ad locu fantasiæ. Quidâ vero ponut
 eius originè in poſteriori partevſq. ad locum
memoriæ. Modus aſt actionis flegmatis in ce-
rebrû ita vt reſultet obliuio eſt, qm humeſtat
cerebrû ſua viſcoſitate & ſue frigiditatis domi-
nio, ita q impedit ipſum vt non valat recipe-
re formâ quêadmodùliquata cera non poteſt
reſcire formâ ſigilli ppter eius molliè & li-
quiditare. Modus aſt actionis colerè nigre in
ipſum contrarius eſt huic, qa ſua ſiccitate ſvic-
cat cerebrû ad modù cerè aridè non valentis re
dipere formâ ſigilli ppter ſui ſiclitatem. Signa
obliuòis ex cauſa flegmatis viſcoſi ſunt fortis
obliuio ita vt nihil recordet eorum quæ dicta
ſunt ſibi & de hora pſima, & aduenit patienti
lenta febris quæ non ſentit et ſopor ex quo nò
nili cum difficultate excitaß pigritia, grauitas,
tarditas anhelitus, & còtînua oficatio ſtoma-
chi indignatio & aptio oris cû negligentia ſui
dauiois, & eius egeſtio eſt alba & pulſus mol
lis. Signa vero a cauſa colere nigre ſunt ex cò-
plexione infirmi eius colore & etate & eius e-
geſtio eſt ſicca & pulſus tremulens & acci-
dunt ei pauca accidentia corruptiòs intellectus
& eius vigilatio maior fit q. eius dormitio, hu-
ius aſt obliuionis curatio qn accidit valde dif-
ficilis eſt. Curatio aſt eius ex cauſa flegmatis
eſt q mundiſice cerebrû cum maiori laxatiuò
q dicit altheodoricon alcabir facto cum nuce
muscata, qm valde laudabile eſt & yera. Ga.
& yera logodion & yera ypocratis & ſimilib
vel ſumat de pillulis còpetetibus cerebro ſicut
de pillulis cochijs, & de pillulis ſtomaticon, aut
pillulis alafama & ſimilibus, & ſumat oïni ma-
næ electuaria calida, ſicut gnares de pîpere &
conſectione alſilite & triferâ magnâ & tiriacâ
alfaroc & de còſectione balador & còpetit ob
liuiòi ſumere de anacardo per ſe pondus dena
rii. & li fuerit aliud prohibeſ ſumptione la-
xatiui ammiſtreß diſtere calidù poſtea ligent
crura forti & viſtima ligatione vt attrahaß hu-
mor ad inferiora, Deinde ſiniaț caput cù caſto
reo & oleo de cucumere aſinino & emplaſtre-
tur caput cum ſinapi & inſuffletur naribus de
condiſo aloe pipere, caſtoreo muſto & ſimil-
bus & vngaț caput cum oleis calidís ſicut oleo
alkeroa, aut oleo alſmiz, aut oleo radicis, aut

oleo optimo de ben & ſimilibus, & gargarie
zet quolibet mane cum ſecaniabin de radicib
aut cù yera pîgra & ſecaniabin vel maſtice pî-
cem cum pipere aut cum pîretro, aut grana al-
ras & apponant ventoſe in poſterioribus capi
tis & i foramie q. dî alnacra ſine ſcarificatione
cù ferro. Et i hoc totu non ſufficit fiat caute-
rium in poſteriori parte capitis, & medio ſui,
& ſint magria cauteria ſicut deſcripſimus in ar
te cirurgie. Curatio vero obliuonis ex colera
nigra eſt mundificare caput cù yera magna &
cum aqua decoctionis paſſularû epithimi &
iiuubarû & caſſieſt. Et effundaß ſuper capte
pulmentâ de ordeo q. dicit befach alfahir fa-
ſtum perfecte & ſit temperate caliditatis. Po-
ſſea yo vngaț caput cum oleo de ſirag et oleo
amigd, & oleo viol, & inſuffeſt naribus am-
bra diſoluta cù oleo amigd, dulc. & regatur
regimine humido in cibis & medićnis. Amini
ſtrentur & hec que ſua proprietate còpetunt
& eſt vt accipiaſ de cerebro pauponis & eius fel
le & permifeea & inſufflentur naribus, aut ac
cipiantur dentes leonis & ſuo brachio dextro
alligent, vel accipiaſ vngula branche leonis &
vngula pedis ſiniftri & inuoluant in pecia pan
ni lînei & ligeâ in dextro brachio & nunq obli
uiſcetur q. audiverit & q. ſciuerit, ſimiliter lin
gua auijs q. dicit alchar ſulpſa brachio iuuat.

Grana
ras i. p.
capitale

Cura et
col. mi.

Befaſſi
fahri
mi ord.

Paucem
pudum
pulchrum
& albi
reum

Alch

Deamore & eſt exſeſſus amoris, Ca.XVII.

E
St aſt de egritudinibus que accidunt ex
rebro ledans animales virtutes, genera-
aſt duabus de caufis, aut enim neceſſita-
te naturæ ad expellendis ſuppluitate offen-
stem corpus, aut ex affectione animæ ad viden-
dum ſpecioſam formâ & ad eam accedere, vid-
dum extraneam defiderat, aut
plantam vel viridarii, vel edificiis & hijs ſimil-
ia, Signa diſectionis ſunt, qm eius oculi ſunt
concaui, & veloces motu, ppter moleſatione
animæ circa illâ imaginatione & ſui affectio-
nem pueniendi ad ſuſ defideratû. Color vero
facieſ eſt citrin & omnia ſua membra ſunt ſic
ca præter oculoß palpebras, ſunt eum hec plen-
qpter ascenſum vaporis ſumi generati ex vigi-
lijs ad eas, pulſus vero in patientibus dilectio-
nem eſt inordinatus & precipue in hora me-
morationis rei defiderate & qn non exercita-
in aliquo quo ſtudeat eius imaginatio & di-
lataß in ea incidit patiens in permixtione ſenſus
que dicit melancolia. Curatio primaſe specie eſt
vt frequenter coitu cù quaerß poterit & cù
non diſecla & affiſue ieiunare & itinerare &
nebriari. Curatio vero ſedæ specie eſt quod

Cauf
amoris
havens

Sig. ch.
118

Cura
mi. me
ſic

Cura
chid

Alsharanij.

Ifor. XXXI.

adherreat ei ḥ diligit, & non abistineat videre ipiam, aut alii illius dilecte conforme & ipfus, pprietates vel aut. dire cantare & sonos delectabiles & exercere in operatione & inſpicere viri daria & curſus a quarg & flumina & pota re vinum, & eſſe cù ſocijs & audire parabolas & hyborias q[ui] ſollicitudinē ducut, & uti cibis humilis & ingredi balneu ſeperatu in aere & aqua dulci & elongaria rebus grauib & horribilibus & profitrent ſibi in domo genera flozum & herbaru odiferarū ſicut ſunt roſ. ſo lia mirte basilicon mellifla & folia citri & filia.

De amiffione ſenſus totius corporis quæ dicit alſachita. Cap. XVIII.

Apoplexia triplex

A Miffio ſenſus corporis quæ dicit alſachita eſt tribus modis. Aut e[m]zgrituado erit ſortis & inueterata de qua n[ot] poterant anari, aut erit lenta de q[ui] ſanabit monitruoſe, aut erit valde ſortis de qua cito interſi cit. Generat aſt duabus de cauſis, aut ex flegmate frigido & viſcoſo, aut ex ſanguine multe viſcolitatis & humiditatis q[ui] ſimplent ex altero ipſo[rum] ventriculi cerebri ex omni parte prohíbent illa humiditas tranſit ſpiritus animalis ad corpus & tunc efficiur patijs quali dormiens ſuis oculis ſine ſomno nec ſentit punctione[rum] acus. Signi ſenſus ſortis & antiquo eſt ex eo q[ui] patiens anelat anelitu pellime dilatioſonis cù eius paruitate ita q[ui] eſtimat eſſe totaliter deciliſ. Signi aſt amilſionis ſenſus lente eſt c[ogn]trarii huius q[ui] diximus, qa[n] non eſt anelitus male diſpoſit nec inordinatus. Signa quoq amilſionis ſenſus ſortis ſunt, q[ui] deciſe ſunt ab eo operationes reg[ion]es intellec[t]ū cogitationē memoriā ſenſum & moti o[m] membroq, & eſt ibi ſicitas anelitus. Antecedet aſt ipſam amilſionē ſenſus dolor capitis ſortis q[ui] accidit ſubito inflatio venarum timpoq vertigo capitis & radioſa lumina oculis apparentia frigiditas extremitatū pr[acter] aeris frigiditatem fecitatio corpiſ difficultas motus ſtridor denſationi ſi ſomno & grauitas motus. Signi e[m] cauſa flegmatijs ſunt p[ing]uedo corpiſ albedo corijs ætas ſenectutis multitudo humiditatu[n]a r[ium] & iſputi, vſus eius cibis frigi[dis] diuturnu[n] ocio[n] & ſimilia. Signa ex cauſa ſanguinis ſunt, rubedo faciei p[len]iu[do] venar[em] & videt[que] quali p[ro]ocare[nt] & vſus eius cibis multi nutrimenti & vino dulci & p[ir]itto & ceruſia fructu[n]i & ſi milibus. Curatio eius q[ui] eſt ex flegmate q[ui] c[ogn]ſideret inſirmus ſi eſt talis q[ui] p[os]ſit tolerare medicinā & non ei c[ogn]tradicit predicte c[od]iti[ones] tunc laxet c[ui] yera pigra facta c[ui] collogn. q[ui] iā

Apoplexia duab[rum] de cauſis ge neratur

Sig. fortis & atiq

fig. lente apoplex.

fig. fortis

fig. ex fle gmate

fig. fan guinjs

Cura ex flegmate

deſcripta eſt ſuo loco & olſer[ut] muſcū & galliā, & alias ſpecies calidas. Et fiat gargarilimus c[ui] hijs q[ui] deponunt ſlegma & inſtituer naribus c[ui] eo q[ui] d[ic]it alſahoc & iſtudeat aperire os eius, & inſromittere in ipſum ſuos digitos vel pennam vnā iuolutā oleo aut yera, ita vt euomar. Poſt vomitū vero ſumat. 3. i. de tiriaca c[ui] ſucco ani ſi & bibat in meridie aquā mellis c[ui] aromatib & ſumat de c[od]ſectione anacardi & piperis & ſimilibus. Et ſint c[ui] eius pulli colubri elixat in aqua c[ui] darſen garioſ. & muſco & oleo nu cum & ſupponat capiti caſra calida donec be ne caſiat & emplaſtre[]t caput c[ui] garioſ, nuce muſcata mace & muſco tritis oibus et ſimul diſtempatis c[ui] oleo de ben, & ingredia[bat] balneum poſt. xxi. dies & fricet ſu[n] corpus bona fricatione vel exerceat moti[rum] ſi eſt poſſible. Si vero ſpum a videbit redundare in ore de ſui curatio neminime inſromitta[rum]. Quando aſt fuerit ex cauſa ſanguinis eſt c[od]siderand[ui] ſi maniſesta eſt plenitudo ſanguinis in corpe & predicte codições c[od]lentiunt, tunc flebotomē vena cepha lica & vene timpoq & apponant ventoſe ſuper curubib ſubtili[et] eius cibus, & vngat caput cum oſko roſ. & aceto, & ſi hoc non ſuſſecerit ammiſtretur diſtere lenitiu[n] & regatur c[ib]is de centibus donec curetur.

Alſahoc

Darſen. i. cinamo mum Caſra

Cura ex ſanguine

De amiffione medi[le] partis corpiſ q[ui] die citur alpelag. &c. Cap. XIX.

H Aec paſſio eſt opilatio curſus meatu um neruq p[ro]q[ui]s ſpiritus animalis vadit ad m[ē]bra. Cuius cauſa eſt ex vi ſcoſitate f[leg]matis, & q[ui] erit ſlegma in altero ventriculoq cerebri fit amilſio ſenſus illi[rum] par[isi] corpiſ ſive dextre ſive ſinſtre[], & pr[acter] hoc nomina[te] amilſio medi[le] partis corporis nomine diminuto. Sed q[ui] accidit opilatio in oibus ventriculis cerebri resultabit amilſio totius corpiſ que d[ic]it alſachra & p[ri]uſt[em] ſenſus toti[rum] corpiſ sicut d[ix]imus, amilſio aſt medi[le] partis corpiſ ſit duabus de cauſis, aut e[m] ex ſlegmate viſcoſo aut ex p[au]ſione vel cauſu. Signa ex fig. ex fle f[leg]mate ſunt grauitas ſenſus & motus illius partis. Signa ex p[au]ſione vel cauſu eſt grauitas motus, motus & ſenſus p[ot]tūr[us] corpus, aut per eius parte[] poſt illud. Curatio eius ſi eſt ex f[leg]mate vt ammiſtre[]t diſtere calid[it] ad attrahen d[ui] humo[rum] eſt illu[n]a ſupiorib[us] ad inſeriora Poſtea vero laxet c[ui] p[il]lulis almantan, aut c[ui] p[il]lulis de euforbio & ſimilibus ſepe. Et apponat p[la]sium interpollationis laxationu[n] quatuor diſer[ut]e ſi conditiones c[od]lentiut, & adminiſtre[]t ei in po tu in diebus interpollationu[n] pondus vnius. 3.

Paralelis & ei q[ui] c[ui]ā

Cura ex f[leg]mate P[il]. almā tan. i. de

f

Liber Practice

Mahgon
Alezagir

de mahgon anacardino alezagir omni die cù
tribus, 3 aque decoctionis anilii, aut de'ty-
riaca vel sulite & similibus, & vutra cura't cum
hijs qbus cura't amillio senfus totius corpis.
Quando eſt ex cauſa poffusionis vel caſus em-
plaſtre't loc² ille cù emplaſtro de euforbio aut
emplaſtro de caſtoreo, & vngat' cù oleis calidis
& vnctionibus quæ dicte ſunt in ſuis locis.

Cura ex
p. cauſio-
e
& caſu

De tortura faciei, Cap. XX.

Torturae
caufæ

Tortura faciei fit ex duabus cauſis, vide
licet aut ex flegmate groſſo & viſcoſo
opilante meatus & tranſitù neruoR p-
ſtantiì ſenſi aut motuſ muſculis illius partis ſa
ciei aut fit ex cauſa ſpaſmi accidetis neruo ad-
minitranti ſenſi & moti illius ptis, vii còtra-
hiit altera pars in ſe ipſa. Signa ex cauſa flegma
tis groſſi & viſcoſi ſunt grauitas ſenſus illius
partis & debilitas ſui motus et paucitas eius ex
tenſionis, & extenſio palpebræ inferius multi-
tudo ſputi & eius humiditas. Signa yo ex cau-
ſa ſpaſmi nerui ſunt duricies & fortitudo cu-
tis illius partis & extenſio ipſius paucitas ſpu-
ti & humiditati, & qa non inefi infirmo gra-
uitas ſenſuum & eſt ſicus paucè humiditatis.
Cura eius qui eſt ex flegmate cù euacuatiòe &
curatione quà diximus in amillioe mediæ par-
tis corpis, & cù ligatione ptis declinantis cù ſu
dario vt, phibæat plenitudo & impella graui-
tas ex illa pte, & fiat gargarimus cù ſinapi &
hafa pipe piretro & ſimilibus, & teneat in ore
ſuo vnæ nuce, nufcatæ aut fruſtù de caſtoreo
& fiat ſternutatio cù còdifo et relique inſuffla-
tiones nariù que dicte ſunt in ſuis locis, & vn-
gatur iunctura colli & frontis cù oleo de caſto
reo, aut de euforbio, vel cù oleo de coſto. Si ve
ro fuerit ex cauſa ſpaſmi frice't loc² cù oleo de
ſireg, aut oleo nargis, aut de lilio, & rega't cum
hijs quæ dicemus in curatione ſpaſmi.

fig. fleg.
groſſi &
vifcoſi

fig. excau
ſa ſpaſmi

Cura ex
flegmate

Sequitur nunc de ſpaſmo, &c. Ca. XXI.

Spafmi
descrip.

Alhol

Alfara

Alcazaż
fig.ex ſic
citate

Spafmus eſt còtractio mèbri ad ſui radicè
& eius coharțio in ſe ipſo & diminuto
ſue figuræ facſa in vno membro aut plu-
ribus. Et qn accidit ſpaſmus in muſculo oculi
fit ex eo tortura oculi que dicti alhol. Quàdo
vero accidit meatibus ſpermaticis fit ex eo con
tinuo fluxus ſpermatis. Qn vero accidit toti
corpi fit ex eo paſſio epilentiæ que dicti alfara
& ſi accidit membro motus inuoluntarius vo
cat alcazaż. Fit aŭt duab² de cauſis, aut ex hu-
miditate aut ex ſiccitate. Signu ex ſiccitate eſ
ga fit paulatim in longo tpe poſt multas vigi-

lias vel labores & fortè inanitionè laxatiui vel
vomitus vel fluxus fanguinis aut acutà febrè.
Signa ex humiditate ſunt qa ſubito euenit vt
poſt multà repletionè, aut ex defeciu digeſtio-
nis groſſoR ciboR vel poſt multà inebrietate
aut diuturnù ſomnù & ocii, & quia accidit vt
plurimù còplexionibus & regionibus humi-
dis. Cura eius q euenit ex ſiccitate licet eius cu-
ratio ſit difficilis et poſſibile ſit q non curetur
eſt q ingredia't balneu aque dulcis & tepide fre
quenter, & vngat' ſpinale dorſi & eius iunctu
ræ cù oleo de ſirag tepido & pinguedine gallis
ne, & oleo nargis, & ſi poſſibile eſt ſedeat in o
leo tepido & nutria't laſte camelarù cum oleo
amigda't & pulmèto de ordeo ceruſia & car-
nibus agnoR & ouïi elixatis in aqua, & vta't
omni cibo pingui & causeat ab omni cibo ſicco
in ſui còplexione & acetoſo in ſui ſapore.

fig.ex lu
miditate

De ſpaſmo ſeu extenſione quæ
dici' alcandad, Ca. XXII.

P
affio extenſionis quæ dicti alcandad eſt
Alcand
vna specierù ſpaſmi. Cuius cauſe ſunt
tres qa aut fit in neruis, aut in muſculis
anterioribus, aut in vtrifcº ſimul & hec speci-
es dicti extenſio venç. Fit aŭt extenſio vel in-
tra corpus vel extra. Quæ fiunt intra fit vel ex
plenitudine & multa humiditate vel ex inani-
one & abundantia ſiccitatis. Quæ vero fitab
extra ex multis cauſis, puenit, aut enim ex per-
cuffione nerui, aut vtſtione ignis. Vnde corra
tur vel caſu doloro ſeu ex graui pòdere, vel
ex dormitione in terra dura, aut ex forti labo-
re vel fatigatione. Signa ex humiditate ſunt qa
ſubito accidit & puenit ex malo regimine pre
cedente. Signa ex ſiccitate ſunt, qa fit paulatim
& ex regimine ſicco pècedète & in ſicca còplexi
one. Signa ex cauſa extrinſeca ſunt ex his q ap-
parente ſenſui de fortitudine. ſ. cauſab: & earu
debilitate ipſarù q paucitate & multitudine, ac
cientia vero communa patiètii extenſionè, qa
patiunt breuitate anhelitus & extenſionè mu-
ſculòR faciei. Et poſſibile eſt accidere qbudà
discooptione dentiù & habet ſemp facè rube
am & oculos inflatos & retentione vrineita
vt non valeat mingere & debilitate virtutis ex
pulſiuè & poſſibile eſt fluere vrinà sicut aqua
ex grauitate motus muſculòR & poſſibile eſt
exire cum vrina aliq d fanguinis & retineſ exi-
tus eſſationis valde & qbudam ipſoR accidit
ſpaſmatio multù & apter hoc accidit eis vi-
gilatio ex incenſione doloris, & accidit eis tre-
mor ex grauitate mot? neruoR & vt plurimù
accidit hæc paſſio pueris, q ſi pteribùt decimù

fig.ex hu
midicate
fig.ex ſic
citate
fig. quod
exindeſſa
Accinita
coïa

Alfaharanij.

fot. XXXII.

annû non erit spes curatiōis ipforъ. Sì vero fu
puenit ſebris patiēti ſpaſmi cito recedit & ſa-
natъ. Sed ſi ſupuenit ſpaſmus ipſi ſebri nullius
ſpei erit & in pluribus eſt ſignu mortale. Cura
tio exteſiōis ex cauſa humiditatis fit cù diſteri
calido & linitionibus calidis ſicut oleo alkeros
& oleo de ruta poſt corpis mundificationē, &
ſumat in potu de opopónaco aut de caſtoreo,
aut de afaro pondus vi nucleus denarъ cù aq mel-
lis & de aſa ſetida au modum grani ciceris, &
ſint cibi eius paſſeres & alhagal cù oleo nuco
& ſinapi & pipe & ſumač poſt purgationem
corpus de yera logodion & regat p oia cù hijs
que diximus in curatione ſpalmi humidi. Cu-
ratio vero ex ſicitate fit cù emulſione lactis ſu
per toto corpe. Et poſtea vngač cù oleo de ſi-
ragnouo & oleo violato et bibat quolibet die
de lacte camele, 3, iiiij, cù, 3, 5, oleiamicig, dul-
ciuъ & modicuъ zuccari & ſedeat in tina plena la
de tepido ſtatim mulſo, & ſumat aquā ordei
cù zuccaro & amigdalino & vtaſ affidue car-
nus agnoъ & paruulis pifibus q dicuntъ al-
famach & alrezazi in aq coctis & bibat aquā
mellis cù zuccaro & regat regimine curationis
ſpaſmi ſicut prédiximus. Si vero prouenit ex
cauſa extra corpus vt ex caſu vel pcoſſione cu-
reſ curatione vulneruъ & apoftematu dicta in
fuo loco.

De grauitate motus qui dicitur alaſtaracha. Cap. XXIII.

Hac eſcritudo accidit qbusda mēbris ex ſeſione adueniēte neruſ q oriuene a cerebro & iuncituris colli. Fit autē aut intra corpus aut extra. Quæ fit intra erit ex quatuor cauſis. Aut enim ex replezione & multitudine humorъ, aut ex inanitione & excelliuſ ficcitatīs, aut apoftemate in aliq uſturaъ, dor ſi generato, vnde prituatur neruо opatio & grauat ex hoc motus mēbri q mouet p ipmъ, aut fit p viā terminatio is eſgritudinis vt expeſlat natura humorē de corpe ad aliq d mēboraъ vnde generat & talis modus grauitatis accidit in paffionibus colop. Quæ vero fit extra erit aut ex incifione nerui, aut ex caſu, aut ex pcoſſione ex quiibus euenit ipſi neruo trūcatio, & tali qde grauedini accideti ex hoc non eſt curatio. Signa ex cauſa hūriditatis ſurit corpis molli ties & manifeſtatio ſlegmatis & multitudinis humorъ cù hūrido regimine ſicut diximus. Si gna ex cauſa ſiccitatis eſt macies corpis ſicitas cōplexionis & pcedens regimen hijs ſonſimile Signuъ ex apoftemate eſt qa ſenſu picipitur. Si gnuъ ex via terminatio is eſgritudinis eſt ex egritudine precedente. Curatio grauitatis ex humi ditate eſt cù hijs q exſiccat corpus p euacuatio

nem laxatiui & vniſtionē cù oleis calidis & vſu
calidoъ ciborъ queāmoduъ diximus in curati
one ſpaſmi humidī. Et ſi hoc non ſufficit fiat
cauteriъ in loco exſitus apoftematis in muſcu-
lo & ſup mēbro aggrauato ſedm q dictuъ eſt
in parte cirurgie. Quæ vero aduenit ex cauſa ſic
citatis & inanitionis curatъ cù hijs que hume-
ſtant corpus cibis, f. & potibus vel vnctiōe &
reliquiis que dicta ſunt in curatione ſpaſmi ſic-
ti. Que aŭt aduenit ex cauſa apoftematis mu-
fculi non recipit curā ſed regatъ cù hijs que diſa-
ſoluunt apoftema & eius augmentuъ, phibeant
Quando vero aduenit ex via terminatio is eſgru-
tudinis, vngač cù oleo de kerua & oleo nardi-
no & oleo de ruta & hijs oibus q diſoluunt
& exſiccant membrī humiditare. Que vero ad
uenit ex cauſa paſſionis colon ſiue ex humidi-
tate ſiue ex ſicitate curetъ cù hijs que diximus.

De tremore. Cap. XXXIII.

Tremor fit aut ex debilitate virtutis mo-
tiuę muſculi & lacerti quorъ debilitas eſt
ex malitia cōplexionis frigidē ſimpli-
cis vel copoſite que qde occupat totu motu vo-
luntariuъ vel ex alioquo accidetui anime ſicut ira
& timor, aut ex caſu virtutis poſt eſgritudines
vel ex defecu virtutis queāmoduъ accidit ſe-
nibus ex potu aque frigidē ſedm inſqualitatē
vel ex potu eius poſt nimuъ fudore, aut ingreſ-
sum balnei, aut poſt coituъ, vel accidit ex potu
vini fortis offendētis neruos cerebri. Que aŭt
aduenit ex malicia cōplexionis frigidē ſimpli-
cis vel copoſite curatъ ſimili modo quo curatur
amiliio medię ptis corpis & regimine ciborъ.
Que vero puenit ex aliquo accidentiui animæ
curatъ cù rectificatiōe illius accidētis p eius con-
tratuiъ. Que aŭt, puenit poſt eſgritudines curatъ
cum augmēto ciborъ & ſomni & bono regi-
mine queāmoduъ diximus in regimē cōualeſ-
centiuъ. Que vero aduenit ſenibъ & nō cōtinusъ
atur in ipſis curetъ regimine cōualeſcentiui ab e-
gritudine cù additamento virtutis & cōfortati
one caloris naturalis. Qua aŭt aduenit ex nimio
potu vini fortis diminuatъ eius potus & ingre-
diaъ balneuъ & ſudent in ſole & confortent ner
ui cù oleo de ben, & oleo de mirta & alhalca et
alcaſba cù oleo nardino & ſimilibus.

De ſalut ſequitur. Cap. XXV.

Salte eſt qdā ſpecies egritudinis. Cuiъ cauſa eſt groſſa ventoſitas, ſed plurime accidit ſlegmaticis & ex multo potu aque frigidē & itineratiōe p niueъ & intenſum frigus. Et eius curatio eſt ſumptio laxatiui & fricatio loci ſaltātis cù pāno alpo & vngere ipmъ cù ole is calidis & regi in ſua curatione ſicut in curatiō one tremoris & amilſionis medię ptis corpis.

f ij

Cura ſic
citatis &
inanitiōis

Cura ex
aſate

Cura ex
colon

tremoris
cauſe va-
rię

Cura ex
mala cō-
plexione
frigida
Cura ex
accinibъ
animē
Cura ex
egritudie

Cura in
ſenibus

Cura ex
vini potu
Alhalca
alczaba

Salutus
cauſe

Cura ſal-
tus

Cura ex
teſiōis ex
hūriditate

Alhagal

Cura ex
ſicitate

alfamach
alrezazi

alaſtar
cha
Cauſe in
trinſeçę
quatuor

Colop
Cauſe ex
trinſeæ

Sig.hu
miditatis
fig.ſic-
tatis

Cura ex
humidita-
tate

Liber Practice

De gravitate senfuum quæ di-
citur alcadar. Ca. XXVI.

Alcadar
ſtupor

E
Itaŭt gravitas ſenſuum vel ex ſanguine
groſſo quæadmodi̇ accidit leproſis vel
ex humore groſſo & viſcoſo cōgelante
luditantiā rei in qua eſt virtus motus & pro-
hibēte ſpirituī animalē transire ad membruī vn-
de g̑iānī ſui ſenſus. Signuī ex cauſa ſanguinis
eſt rubeus color ad nigredinē dedinans. Signuī
vero ex ſlegmate eſt mollities corpiſ albedo co
loris, gravitas ſenſuī & groſſum regimen pre-
cedens in cibo & potuī. Curatio eius ex ſangui-
ne eſt cui flebotomia et diminutione cibi eiūſq
rectificatione. Curatio vero eius ex ſlegmate
eſt regere ipſum cui cibis calidis & euacuare ple
nituſdinē & ſumere cōſectionē anacardinā &
diapiperon & abluaſt locus cui aqua decoctio-
nis aneti & cimiui & menaſtri & ſimilium. Et
vngat cui oleis calidis & friceſt locus cui panno
aſpero & ſupponant ei emplaſtra fortia in ca
liditate ſicut emplaſtruī de euſorbio.

ſang.
ſleg.

Cura ex
ſanguine
Cura ex
ſlegmate

De corruptione memorie & intellectus q
dicitur almelancolia. Cap. XXVII.

M'ia ex
cerebri ſu
bſtāria
trib? fit
modis

C
Orruptio memorie & intellectus acci
dit duobus modís, qa aut ex ſubſtantia
ipſus cerebri tīm aut ex p[ti]cipatīſe cor
poris ſeu aliquo[rum] membro[rum]. Quæ vero acci
dit ex ſubſtantia cerebri tīm fit tribus de cauſis.
Quar[ui] vna eſt cui febre, & eſt illa [q] diximus in
curatione calidi apſotematis cerebri. Alia vero
ex colera nigra naturali ſupabundanti cerebri
coſplexioni ipſam alterante & fit inde fatuitas
leonina q dicit aluascas alcebay eo q similaq
leoni in ſuis p[ce]ſilibus, ſ.motu & curuī & hui̇
speciei curatio eſt difficilis. Tertia vero fit ex
col.ni, accidentali corrupta q eſt ſicut feculen-
tia ſanguinis indigectibilis quæ poſtea efficitur
colera nigra, curatio aŭt huius speciei & eius q
fit ex reliq[us] humoribus corpiſ eſt facilis ſi non
antiquat. Qui vero cauſat ex p[ti]cipatīſe cor-
poris vel aliquo[rum] mēbro[rum] fit multis modis,
qa aut fit ex cauſa orificijs ſtomachi, aut ex inte
ſtinis, aut ex ventre, aut ex splene, vel ex cruri-
bus & pedibus, vel ex vſtione colerē nigre per
totuī corpus. Quod aŭt ascendit de hijs mem-
bris ad caput eſt aut vapor ſumofus mal?, aut
ipſemet humor. Cauſe facientes hanc paſſionē
funt multis modís, aut e[m] ex cōplexione natu-
rali, aut accidētali. Naturalis p[uen]it ex heredi-
tate parentuī cui cōtingit corruptio a parte ſemi-
nis, aut a p[te] cōplexionis ſanguinis de quo nu
tritur embrio, aut ex alterato[e] cōplexionis ma-
tricis in qua formatus eſt embrio. Complexio
aŭt accidētalis fit ex cibo & potu & negligētia
mundificatiōis corpiſ et malicia regiminis re[que]

Leonina
Aluascas
Alcebay

M[aria] aŭt
excoſitate
alior[que] mē
broſmul
tis fit mo
dis

Cauſæ
m[ori]e plu-
res
Cauſa na
turalis

Cauſa
accnākis

naturalium, accidentia vero que ſunt cauſæ
huius eſgritudinis ſunt aut cauſe paſſionis aniæ
aut paſſonis corpiſ, que ſunt paſſiones animæ
ſunt diuturna meditatio & ſpeculatio & inue-
fugitatio rei? p[ful]datur & forte studiui libro[que]
philosophiæ & inuentio rationu[que] p[rab]abiliu[que],
& longa ſollicitudo in diuino cultu, cui forti tìmo
re & vehementi dubitatione difficiu[i]t morren-
tor[que] & ardenti diſeſtione ad ipſum donec ad
uenit ei magna moſtia que dicit alcalac & tri-
ſtatio de amiffione amici aut alicuius queſiti v[]
priuatio rei nobilis & irrecupabilis, ſicut ami-
ſto filiu[que], aut mors amici caritui[u]mi, & amiſſo pe
cuniæ & libro[que] & ſimiliu[que]. Cauſe vero inſicien
tes corpiſ in hac egritudine, ſunt frequ[er]s v[]ſus
cibor[que] corru[pe]ntiu[que] ſicut carniu[que] b[]ouis, & vt
carni[que] ſalitaru[que] lentiu[que] alleduegan allio[que] cepar[que]
& ſimiliu[que] multus labor & itineratioru[que] ſtare in
sole aſſiduatio ieiu[n]ij & vigilationis, & multi-
tudo cibi & potus & profundatio in eis & ne
gligentia mundificatiōis corpiſ a ſup[flui]tati-
bus ſicut diximus & malicia regiminis in vi, re
pus non naturalibus neceſſarijs que ſunt mo-
tus & q[ui]es, ſomnus & vigilia, abus & potus, e
uacuario & plenitudo, & aer nos cir cùndans &
animalia accidentia. Accidentia vero q[ui] com-
niter accidunt illis, ſunt aſſiduatio trifitiu[que] & ti-
mor[is] abſq[ui] cauſa & ſup[sp]iria animæ & cogita-
tiones cōtinuæ & imaginationes re[que] terribiliu[que]
abſq[ui] ratione & timor moris, aut gaudiu[que] ani-
me ita vt eor[que] alij ſunt abundantes in riu[que], alij
vero in fletu, alij aŭt non deſu[n]t loq alij yo
eligunt filentiu[que], alij diligunt ſolitudinē & fu-
giunt ſocietat[que] ho[m], alij vero diligunt ſociat[
tem, & aliq ſunt q[ui] ſentiunt in ſe res n[ot] veras,
quali aſſiſtant ſibi leones p[ter]rentes & nigre ſi
gur[que] infidiantes occidere, alij vero imaginat[
]aſſiſtere ſibi viros ſonātes cui tubis & cornibus
& timpanis, & q[ui] ſi lattātes ante ipſum & q[ui]n[que]
faciu[que] e[ui]ridere q[ui] ſauere, alij vero ſunt eſt
mantes ſe eſſe de creta, & c[ui] ambulāt cau[que] ſibi
a taciu[que] p[iet]u[que] & hominu[m] ne frangan[que], alij ſunt
q[ui] eſtimāt ſe non eſſe & queru[que] ſe q[ui]n[que], & ſunt
alij q[ui] audiut tumultu[que] aquarui[que] ſonos q[ui] die et
nocte[que] non ſinu[t], & ſunt aliq quo[que] olfactus
depdiſt, alij vero ſunt quo[que] amittu[que] guſtus, alij
vero ſenſus alij quo[que] imaginat[que] q[ui] n[ot] c[ui] po
teſtatis ipſum impellāt ducere ad poſteſatē &
ipſum p[uti]cietes baculis & flagellātes diuſerſis
generib[que] flagello[que] & ipſum ferreis catenis de
tinētes & reponētes in carcere. Deinde fit ei mi
fericordia, & videſt ſibi eſſe liberatus a carcere,
alij vero imaginat[que] habere ſerpent[que] in ventre
& eius viſcera mordicantem, alij vero imaginat[
tur deu[que] eſcels[um] minime poſſe c[oe]los ſubſten[que]

Alcalac

Cauſe in
ſicience

Accidnt
coſter &
tingimam

Alfabarauij.

Iſot. XXXIII.

tare & quasi eos velle, picere, vnde coſtriftatus ex hoc elevat manus eius qſi eos retinēs vt non cadant, alij quoq, pnundat futura & reudat occulta, alij tenētes fruſtru pui ligni & imagi- nanç illud eſſe rē valde pōderofam & ſic diuer ſiſicant huiuſmodi accidētia ſedim diuer ſitatē artificij & artis i qbus exercuerut, nā qdā eorq exercebat leſurē ſtudiuq nūc recordātes pſe runt ea q didicuerut, alij vero ſtudiuq cantus exer cuerut & ideo non deſinut cātare apud paſſio- nē p[ dictā, alij vero alia excent ſedim habitus priq acqſitos. Signu ex ipſo cerebro qa aut fit c[ febre ſiut diximus, aut ex colera nigra natu rali cerebro domināte, Signa ex colera ni.natu rali ſunt dolor capitis cōtinus multitudo vi- giliq, p[ fundatio oculorq, ſicitas nariuq & cor- poris & similaq in ſuis, p[ eſſibus leonibq in ve locitate curſus & motus, Signa ex cauſa co.ni. accidētalis ſunt ſicitas carnis corporis & paucu- tas capilloq capitis dolor cōtinus capitis mul titudo lacrimatq, oculorq & iectatio oculorq q[ n[ q[ lupius q[ n[ inferius, Signa ex p[ articatio ne oris ſtomaci & l[ b[ oq ſunt malicia ſogetiō nis aut dolor cutis ventris, aut acetofa humidi- tas & poſſibile eſſet appere apoſtemata ſuper p[ellē ventris & ſentit gravitate in capite & do- lorq & q[ n[ q[ auſeit & ocupat ipſum p[ellimē cogitationēs triftiuq & ſupſpiria.

Sig. ex ſo
lo cereb.

ſig. ex co.
ni natura
li

ſig. ex co.
ni. acidē
tali

ſig. ex cōi
tate oris
ſtomaci
& l[ b[ oq

ſig. ex cru
tribus &
p[ edibus
ſig. ex ſan
guine ad-
uſto

Curā me
l[ coliq c[
febre

Signa ex cauſa cruriuq & pedi[ ſunt, qa adherēt ipſi cerebro mala accidētia & corruptio memo rie & intellecciu vna více poſt alia ſedin vapo rē ſumi ascendētē ad caput ex ipſa cole.nig. Si gna ex ſanguine aduſto p totuq corpus ſut reliq[ accidētia m[ orata & qa corpus eſt nigruq & ſic c[ & p[ cedēs fatigatio in magno ſabore v[ p[ itine rare p ſolē & v[ ſus ciborq calidoq ſanguinem v[ rentiuq & poſſibile ā appere i corpe morpheā nigrā & puas puſtulas q d[ n[ ralcoabi & ſunt iuatiuq & ſantraq p eas. Si q[ o appet magnu[ apo ſtema nullius erit vtilitatis & poſſibile eſt ip[ m[ interficere. Quod ſi fuerint apoſtemata ſu p[ ue niētia alij g[ nibus erit opatio apoſtematis ma gis manifeſta in hijs d[ ximus. Curatio me lancole q eſt c[ febre eſt c[ curatioe apoſtema tis calidi cerebri ſiut d[ ximq, & poſſibile eſt eſ ſe curationē eius q ſit a colera nig.naturali in ce rebro ſolo p flebotomia ven[ cefalice. Si pleni tudo erit fortis & cōliderē ſanguis qa ſi niger fuerit adhuc magis educaq, ſin aſt[ non ſtatim veſtringaq. Poſtea vero ſit ſtudiuq tuuq arcu cu- vationē cerebri tuuq p v[ n[ g[ aq c[ oleis frigidis vt e[ oleo viq[ p. & oleo nenuq, & oleuq ſeminuq cu curbitē & mulgeaq lac mulie[ vel lac camela- rum aut ouinuq ſup anteriorē p[ ecapitis ſepe in die & inſuſſeſt naribus de lacte mulieruq & ab

luaq caput c[ aq[ tepida in q cocte[ ſint camo- milla cortices papaveris ſemē alteq viq[ radix lilij mellulo[ t[ & ſimilja c[ aqua tepida p ſe & aqua decoctionis ordei mundati & ligent[ cru- ra & pedes inſirmi fortiter vt humor attrahaq & adminiſtreq ſepe diſtere lenitiuq, & empla- freq antefor p[ s[ capitis c[ alfalodag, q[ m[ habet mirabilē, pprietate multi iuamētuq in hac egri tudine. Aut accipiaq venter agni in illa hora q maſtaq & apiaq & ſupponaq capiticalidus ſi- cut eſt, & hoc fiat ſepe & ſanabiq, & tā plures ſanati ſunt de hac inſirmitate p hoc. Qu[ evo fit ex cauſa colere nig, faciioris curatio[ is eſt q prima, & curat c[ curatioe primeq ſpeciei q ſit p[ p[ articatoe ſtomaci q eſt qa p[ fuerit planitu do in venis flebotomet vena bafilia, & poſt il lam vena q d[ iecit alaſiles & eſt vena q eſt inter digituq mediuq & auricularē ſinilfrē manus. Et p[ ſanguis vidēt niger plus de eo edicaq. Si vero ſubtilis & rubeus appet ſtatim reſtringaq & la x[ e[ inſirmus c[ decoctiōe epithimi & nitatur forti ſtudio coſ fortare digeſtionē ſtomachi & ingeniē rectificare nutrimēt[ ipſius & ſumat de alij confectionuq calidaq aromaticāq ſicut eſt coſeſtio de ligno aloe, aut coſeſtio de anifo & ſimilia & ingrediaq balneuq omni die p mo- dum humeatiato[ is p[ terma faciat bilongā mo- ram & ſumat poſt purgationē aliq[ de electu arijs letificatiuqis ſicut almabagon almaſral & alſilita aut deua almuſe & abluatq p[ ellis ventris c[ aqua decoctiōe camomilla aneti abſinthij hal algar ſilimbrij mentaſtri & ſimiliuq, & em- p[ laſtreq cum hijs q[ uæ diffuolunt inſlationem ſicut ſemine ap[ p[ ſeniculihal algar & ſimilibus & appona[ p[ ſup pellicula ventris ventofa cum igne ſine ſcarificatione ferri & fiat vomitus ſe mel aut bis in menſe & vtaq cibis g[ nantibus bo num humore ſicut deſcripſimus i traſcatur de regimine dietaq: egrorum. Et ſihoc noſi ſuffi- c[ it fiat cauteriuq ſup ſtomaco & ſuper pellicula ventris vt d[ iecit eſt in cirurgia. Et p[ fuerit a cau ſa cruriuq & peduq rega[ c[ curatioe ſpecierq me l[ e que ſit ex toto corpe ſicut diſemus & ablu- an[ pedes & crura c[ aq[ in qua cocte[ ſint ca- momille anetuq & ſimilia, & vngan[ c[ oleis ca lidis. Curatio vero eius ex vſtioe coler[ ni, per totuq corpus eſt c[ flebotomia, p[ ſplenitudo ap- pared & ei cōſentiuq cōditiōes virtutis etatis & cōſuetudinis, & p[ ſanguis exerit niger multiuq educaq de eo, ſed p[ fuerit rubeus ſtatim reſtriri gaq, poſtea q[ o fiat eucauratio c[ aq[ caſi & c[ p[ puluere q d[ iecit alhagar & alarmoni & epithi- mi ſamonea & aloes, aut c[ reliqs purgationi bus dictis in ſuis locis, aut ſumat de epithimo pulueringato c[ paſſulis albis eucalearis q[ uoli- f iuq

alſalodag
mirabilē
pprietate
habēs

Cura me
lāoliq ex
co.nig.

almaba-
gon
almaſral
Alſilita
Deua al-
mufe

Curis ex
co.ni. ad
uſia

Alhagar
i. lapis
ali?
alarmoni
i. lapis
armenuſ

Liber Practice

bet die ad modtūnucis &fteat mutare com-
plexionē suā cū cibis ghnātibus bonu sangui-
nem & mundum sicut pane bono & carnibus
pullox gallinaceis edorъ & paruis pilibus a-
quarō fluuialitū & vino bono & daro multi
tpato cū aij & alhalua facio ex zucaro & o-
leo amigd. & ablītneat ab omni φ, gnaț coleră
nig. & intret balneuī aque dulcis tepide & rega
tur debite in vi. rebus non naturalibus necella
rijs & nitaț delectari in auditu canticō & re-
rum delectabilitūr & moderata inebrietate. Et su
mat quolibet die aliqd de electuaris letificati-
uis & vtaț odore bonor aromatū & tēpera-
torъ & vngat corpus cū oleis humectatiuis &
alijs que in precedentibus diximus.

De specie melancolie que dicit alhala
alcalba segtur. &c., Ca. XXVIII.

Hec gritudo vocat canina & fit dua
bus de caufis, aut em ex colera ru, acu
ta valde cerebru offendēre, aut ex fan
guine auſto fed non ledit vt prima ſpecies. Si
gna huius ſunt pmixtio intellectus cū foritu-
dine & vehemēti fatuitate & modo ſimili cani
rabioſo. Et eius curatio eſt ficut curatio calidi
apoſtematis cerebri φ dicit albriſen alhar et eſt
cui flebotomia & euacuatiorē & regimine humi
dorъ cibor in vnctione capitis cū oleis.

De pmixtione intellectus. Cap. XXIX.

P
ermixtio intellectus fit aut, cum ſebre,
aut fine ſebre & ambę flunt, aut ex me-
broſe p[articipatioē, aut ex ipō capite ſolo.
Quod aut fit cū ſebre fit tribus de caufis, aut
em ex colera ru, leta cuius pmixtio erit magna
lenta aut ex colera rub, calida & acuta & valde
aduſa cuius pmixtio erit fortis & valde exce-
dens, aut ex apoſtemate existente in cerebro φ
dicit birſen. Signa huius qn eſt apud principiū
groſſitudo lingue cum acuta ſebre & ſtrictura
pectoris, multitudine ire & difficultas motus et
poſſibile eſt accidere illi dolorē poſterioris ca-
pitis & rubedinē oculorē & grauitatem motus
ipſorъ cū eorъ viſionis inordinatiorē & lacrima-
tio alteri eorъ & ſicitas oris & poſſibile eſt ei
accidere obliuonē eorъ que prert & q[ui]ſi, p
ferunē & eſt eius anhelitus frequēs & eius vi-
gilia diuturna cū timore & moleſtia et qn[ui] ex
citaț a ſuo ſomno. q[ui] ſi cū alijbus fantaſijs q[ui]s
ipſe imagineſt. Differentia quoq inter pmixti-
onē intellectus cū ſeb. & pmixtionē intellectus
fine ſebre eſt qn q eſt cū ſebre appet fortis ru
bedo oculorъ & exiſus ſanguinis nariuī & ſen-
tit calor in capite, & q[ui]n admicet flegma cū co-
lera rub. in hac ægritudine vocat ſaham ſalcia
vt diximus. Quæ vero fit fine ſebre fit aut ex
co.ni. aut ex flegmate putrido. Et signa huius

ſunt qa qn[ui]s obliuicat. & qn[ui]s remittit rei
& cui interrogat de aliquo redpodit de alio. Dif-
ferentia vero inter pmixtionē intellectus cū ſe
bre a cauſa p[articipatio]n[is mēbro]rъ & pmixtio-
ne fine ſebre p[articipatio]n[is mēbro]rъ eſt qn li-
gnū pmixtionis cū ſebre cauſa p[articipatio]n[
i]s ſtomaci eſt qa puliſus infirmi eſt debilis p[er]t
ſicitatē. Signa vero pmixtionis cū ſebre abſq
p[articipatio]n[is e]ſut qn apud p[er]cillum & diuturn[
]s tatec t[ur]s diminuit pmixtio & minorat fermo
eius ex debilitate ſue virtutis & raro voluit in
ſuo cubili & videt[ur] quali vellet carpe lapides &
ligna a pariete & pilos a parris, & puliſus eis
us eſt paruus debilis & ſubtilis nec c[ui] hoc erit
apoſtema in cerebro, ſed fit ex malitia c[om]plexi-
onis ſicce in circuitu cerebri abundantis. Sed ſi
fuerit apoſtema in ſubſtantia cerebr[io] erit cum
pmixtione apoſtema caudā φ dicit alirinck al-
har. Curatio eius eſt c[ui] flebotomia ven[ce] c[er]
liſe ſi c[ond]itiones c[ons]titiuī, & vngat corpus c[ui]
oleo roſ. & aceto, & fit potus eius aqua ordei,
& regaț curatione calidi apoſtematis c[eg]littere,
& ſi natura eius conſipata fuerit adminutret
diſtere lenitiuī factu de aqua ordei violis, mal
uis prunis ſebeſten & oleo viol.

Differuntur
pmixtio
inretentur
cui ſebre
& ſine ſe
bre a cauſis
ſis p[er]t
bium

Curae pro
pmixtio
inretentis

De amillione memorie. Ca. XXX.

A
Millo memorie fit duabus de caufis
aut em ex h[ui]ore flegmatico q d[ia]n[ati]n in
poſterioribus capiux & phibet foror
matione memorie qu[ae]admoduī phibet res ſe
quida recipe forma[rum] ſigilli, aut ex humore trigi
do et ſicco, phibete memorie impreſſionē qu[ae]
admoduī phibet res ſicca recipe impreſſionē ſi
gilli & hoc raro cotingit. Signa prime ſunt gra
uitas capitis c[ui] multitudine ſomni & c[on]tinuus
fluxus nariuī obliujo et grauitas motus. Signa
vero ſed[que] ſunt freq[ui]ns motus grauitas nariuī &
ſicitas corp[is]. Curatio prime eſt p[er]euacuat[
nem c[ui] calido diſteri & m[u]dificatioē capitis c[ui]
p[ilulis] cochijs aut yera & emplaſtratioē poſte
rio]rē capitis & c[ui] reliq[s] modis curatio]s obli-
ui]o]s in p[re]ced[ent]ib dictis. Curatio vero ſed[que] eſt
euacuare colerā nigrā c[ui] diſteri lenitiuō & eſ-
fusione ſup[er] caput aq[ui] decoctio]s camomille, ſe
nugreci meliloti & glauar & ordei excortati
viol. & ſimiliuī & emplaſtre]t caput c[ui] emp[lo]
leni & vngat c[ui] oleis tpatis & vtaț c[ibis] h[ui]dīs
De corrupti]o]e memorie & cogitationis qu[ae]
dicitur alrauna. Cap. XXXI.

memorie
amillio
ex duabus
caufis p[er]t
uvenit

Curae
p[er]t
m[em]cauſe

Curae
p[er]t
d[ia]cuijs

Glaub

C
Orruptio m[or]orie & cogitation[is] ſimul
puenit ex tribus caufis, aut em ex fri-
giditate & ſicitate corr[u]pentib m[em]
ria & cogitationē ſimul & t[ui]c eſt abſq[ui] ſeb. &
vocaſ hec ſpecies melancolia. Et eius curatio]
ſicat ipſijs, aut erit ex caliditate & ſicitate &
M[em]orie
& cogita-
tionis cor-
rup[tu]t ex
trib? cau
ſis p[er]t

Alhalua

gritudo
caninaſeu
mania du
abus de
caufis ori
tur
Sig.ma-
nice
Cura

Intellecſt
pmixtio
fit varijs
modis

Signa

Differunt
a ſeuinu]c
intellecſt
pmixtio
cui ſebre.
& ſine ſe
bre
Saham
Salcia

Alfabaruni.

Ist. XXXIII.

cù ſe, & tunc erit de ſpecie corruptiſis itellectus & rōis q[ui] p[ro]dixim?, et ei? curatio erit ſicut ipſi? aut fit ex frigiditate & húriditate. Cuius curato? eſt cù potu laxatiuor? & ſi p[er]ib?. Et hec tres ſpe cies aut erit cù húore aut ſine húore vt dixius.

De corruptione memorie quae dicitur alcaub. &c. Cap. XXXII.

Hæc paſſio g[ra]ni? i[mi] cerebro & plurime fit in menſe Februariij & eſt vna ſpe- dier[ia] melancolie. Signa hui? ſunt cor- ruptio intellec[tu]s alteratio faci[ei] & eius c[it]rini tas ſic[ta]tas lingue vehem[ē]tia ſitis trif[ti]atio c[ō]t[i]na q[ue]s i[mi] die & moſtia in noſte, & q[ui]n g[ra]ni? puſtule in ſuis pedibus non ſana[?]. Curatio ei? eit q[ui] ſelebotome[er] vena c[ef]alica & educa[er] de ſan guine q[ui] diu apparebit niſer donec deueningat ad ſincopim et muter[er] eius c[ō]plexio c[ui] bonis c[ibus] in ſua c[ō]plexiōe ſic f[or]nibus edinis laſtanti- bus & agni[nis] & pullo[er] gallina[?]. & alderag & p[u]ris p[il]ibus, & ingredia[er] balneu aque dul cis & luma[]t aqua[] caſei c[ui] ſecaniabin & epithi mo & mirabolani n[diſ]is & vngat caput c[ui] ole is humidis & mulgea[er] ſup[er] ip[er]m lac re[c]e[s] & re- g[ra]t cum medicinis melancolie ſacte ex colera nigra per totu[] corpus equaliter.

De paſſione alcaybus. Cap. XXXIII.

Plentiā q[ui] dicti alczara. Et cauſat ex muli tudine c[ubor] & potu[er] groſſor indige ſto[er] ex q[ui]bus ascendit fumus ad cerebru[], p[er]t q[ui] phibent opat[i]oſes virtutu[] animali[?]. Signa huius ſunt qa[le] ſentit patiens in hora ſomni q[ui] ſi rem grandē ſup[er] ipſo exiſtētē & volens illa ſe repellere non poter[er] & excita[er] a ſomno p[er]terri- tus & ſtupeſa[ctus], nec poter[er] loq nec moueri dum ſentit illu[] grauorē ſuper & agraua[er] eius caput & ſentit ſe q[ui] ſuffo[ca]tūr et oppila[]tūr mea tibus & ſi frequēter hec paſſio e[ui] inuaferit ac- ci[d]etibi ſpiritus (s)entibus & obliuionis & graui- tas capitis & anterioris ptis capitis & ſiunt ru- bei oculi & eius ſomnus auget. Curatio ei? eſt c[ui] flebotomia ven[em] c[ef]alice & ven[em] achal ſi ple nitudo appet, & ſi hoc non ſufficit ducat cura tione paſſi[os] is epi[le]t[ie]c et laxet c[ui] ſtomaticon et yeris magnis et ſubtili[er] ei? dieta, et c[ō]ſert ei[ui] utamēt[ur] acceptio, xiiiij, grano[?] p[er]pis c[ui] a[que] mel lis, aut accipiat p[ōd]9. 3. 5. caſtore c[ui] a[que] mellis

De epilentia. Cap. XXXIII.

Worbus caducus dicti g[re]ce ablifia & eius int[ē]tuo eſt apprehendēs ſenſus. Cauſe vero eius efficiētes ſunt q[ui]n e[mi]tui alij[que] oppila[]tioē & d[ina]t[ur] meatibus neu[tu]rum & phibet anima[]a ſuis operationibus do p[ec]s c[ef]ſauerit hoc accidēs & coqtnatura illam

húriditate oppilante[?] & p[re]cedit p[ri]ſtibus anima- lis p[er] viā ſua et ſutgit patiās a ſui ſincopiza[ti]oē & hec egritudo vt in pluribus cauſat ex fle[ge] mate aut ex colera ni[mi]. adhерēte in meatib[em] ven- triculo[?]; cerebrivel in ventriculo medio vel in poſterioribus & hoc raro ſit, aut etiā ex cauſa ſanguis q[ui] etiā raro & miraculose c[ō]tingit, aut ex ventolita[]tib[em] groſſis g[ra]natis in ipſo cerebro, aut ad ip[er]m aſſe[de]tibus ab alibq[ui] m[ē]bris vt a ſtomaco curibus & pedib[em] & ſi l[ui]bus, aut cau- ſat ex re extranea cui[mi] modus ignorat & dicti[em] q[ui] a cauſa demonu. Et hec q[ui]e egritudo aut erit difficilis & dura aut leuis & debilis. Diffici- lis eſt q[ui] h[ui]or faciēs illa eſt intra ſubſtatiā cere bri. Faciis a[ut] q[ui] eſt in ventriculis cerebri & ac cidit hec egritudo plurime adolescētibus lactā tibus, poſt eos vero puers & poſt eos inueni- bus, ſed rare accidit ſenibus & decrepitis. Signa vero & p[re]cedētia h[ac] paſſionē hec ſunt videli- cet trif[ti]atio fine cauſa corruptio intellec[t]us ob liuio rei p[er]xime grauitas motus, mala ſomnia, dolor capitis & plenitudo freq[ui]ns inualio alcay bus c[it]rinitas faciei doler lingue er poſible eſt ip[er]um mordere ſua lingua. Accidētia comitan tia epilenticos ſunt cauſus ſubitaneus cum negli g[ē]tia, amillio intellec[t]us & ſenſu[er] & mot[em] ap p[er]tia ſp[er]me in ore & corruptio triu[]tutu[] a[mi]liu[er] regitiu[er] videlicet virtutis imaginatiu[em] cogitatiu[em] & m[ē]oratiu[em], & paſſio ext[ē]ſionis & p[ra]ſmati[]o[is] totius c[or]pis et poſſible eſt alii q[ui]bus aduenire fluxu[er] p[er]ſatis freq[ui]n[em] & exiſtēt e[ge]ſtionijs & vrin[em] p[er] voluntate[], & alioq[ui] ſunt q[enti]tētes p[ox]iſmus a[n]i ſui aduentu[] fugiut et oc cultant ab hoibus donec ceſſat p[ox]iſmus, alioq[ui] y[ō] no[mi] ſentiut illu[] ſed corru[er] ſubito & ſi ſunt ſup[er] flumine aut igne vel fouea corru[er] in ip[er]ſus Alius y[ō] eſt cui videt q[ui] mulier ip[er]m q[ui]res ad coiut[em] & feltinantur furit ad eam & agit ei ea & poſt iſſuſionē femis ceſſat ei? p[ox]iſm[em] & ſut g[it], & ego q[ui]e i[mi] vidi cui hoc accidit, alioq[ui] vero ſentiut grauitatem capitis & iſe[ct]itationē ante ſui aduentu[] & vocat q[ui] circa ip[er]m ſunt vt ip[er]m teneat d[ō]ec ceſſet ei? p[ox]iſmus, & ego q[ui]e i[mi] vidi q[ui]ndā p[uer]u[m] mei patiēte h[ac] egritudine[m] q[ui] dixit mihi q[ui] videba[er] ei mulier nigra accedēs ad e[ui] habēs ſup[er] ip[er]ſam coriu[em] q[ui] dicti parua & q[ui]n accedebat ad ip[er]m mox cadebat & ſtudui ego erga ſui curationē, & c[ef]ſauit illud fantafma ab eo & alleuiata eſt eius egritudo. Accidit a[ut] hec paſſio in certis tp[er]ib[em], vel in t[he] p[er]lenilunio vel in t[he] quo non videt eius lumē q[ui] eſt tem- pus ſue renouationis & hoc totum eſt ex cauſa multiplicationis humorum & e[or]um dimi- nutu[]s & poſſible eſt inuadere ſemel in menſe & ſtatuto termino obseruato nec anticipat me

Epilentia
que leuis
& q[ui] diffi
cilis ſit.

Sig. p[er]ſi
ti. 9.

Acqutia,
cōcomitā
tia g[er]ilen
ticos

Migra-
diu[que]

Alcaub

Cucub

Cucubut

idem
Sig. alca
cub

Cura

Alderag

Albedile

Acalciu

Incubus

Alcayb[em]

idem

Sig. incu-
bi

Cura in
cubi

Caufe
epilētū
efficiētes
funt quin

q[ui]n

kui

["Liber Practice", "tardat. Et poſſible eſt inuadere ſemel in anno\nHabet aſt hec palio multas & diuerſas ſpecies\naliqbus augem̄at aliqbus vero minorat, q[ui]t\nculibet eſt certa cauſa & ratio quaer enarrato\neſſet, pliſa ſed hoc q[ui] diximus ſufficit cu[ju] volu-\ntate dei. Signa ei q[ui] cauſat ex flegmate pallor\ncoloris molliſes corpis tadiu[n]ritas eſt qa[mi] no\nvociferat nec moleſtar moleſtia q[ui] dicit alcalac\n& muluiſdo ſui humiditatis & c[omplexi]o[s] ſri\ngidiſtatis & q[ui]t in pluribus puers & in frigi-\ndis & humidis regi[o]ibus & in tpe frigido, &\nqa[mi] vius fuerit abis flegma g[ian]antibus ſicut ole\nribus cucurb. citro. mello. & groſſis carnibus\n& multo odo & modico exercitio & multum\nſputu & fluxu h[uius]iditatis nariu[m] grauitas ſenfu\num & motus multa obliuio & appentia ſput-\nme in ore in hora poxiſmi & longitudo parox\nſimi & qa[mi] ſupuenit in tpe augu[m]tilunę. Dif-\nferentia vero in[que] cauſam humo[rum] exſiſtentiu[m] in ali\nis membris eſt. Qua in illa q[ui] ſit a cauſa capiſtis\ntin ſentit patiens for[te] molliſi[que] cordis & timo\nrem & capiti tim[que] grauitat[em] c[ui] groſſic[em] & ha-\nbet debilitat[em] viſus & grauitat[em] ſenſus cu[mi]l\ntitudine ſomni. Signa vero a cauſa coler[em] niq[ui]\nſunt fallaces cogitati[o]es & timor cu[mi] ſicidat[em]\n& macie corpis multitu do c[ome]ſtio[s] pulſus cor-\ndis, & eius ſaltus vel iec[t]itatu paucitas ſom-\nni p[ellim]e cogitationes in hora cauſus ac[et]oſi-\ntas oris ſtomaqi & poſſible eſt ipſum in: [er]ſice\nre. Et qa[mi] accidit in auſtumno & corpibus fugu-\ndis & ſicis & ſenſibus & eis q[ui] viſi ſunt abis ge-\nnerantibus color[em] a[n]i. ſicut ſunt carnes ſalit[em] len-\ntes caules & albernegan & ſimilium. Signa ex\ncauſa ſanguinis qa[mi] p[er]ſoli ei ante hoc priuario\nexitus ſanguis q[ui] exire ſolebat ſicut fluxus ſan\nguinis emorroydaru[m] & ſanguinis menſtruor[u]\nin mulieribus rubedo faciei groſſitudo venar[bi]\n& arteriaru[m] & plenitudo appens ex fanguine\n& cu[mi] corruit ſuit ſanguis ex naribus & hoc q[\ui]\ndam raro c[ot]ingit. Signa ex cauſa ventoſitatu[m]\ngroſſar[u] in ipſo cerebro ſolo exiſtentiu[m] grauitas\ncapiti cu[mi] vertigine debilitas viſus et motus in-\ndirecti lingue & grauitas ſenſus. Signa ex cau-\nſa eius q[ui] reſoluſt de ſtomaco ad caput ſaltus\nſtomaqi & ei[q] morſus & pulſus & q[ui] diu hec\np[erman]it in pati[em]e adveni[t]ui ei indignatio ſto\nmaci inſatio & eius extenſio & vomitus. Si-\ngna ex cauſa ventoſitatis aſcenti[u]tis ad cerebru[m]\nab aliqbus m[é]bris ſunt q[ui] ſentit pati[es] aſcen-\nsum illius ſumi & ſentit eius frigidiſtat[em] in eu-\nrevel p[ade] vel coxa & tremit aut dolet illud m[é]\nbr[it]. Signa ex cauſa demonu[m] inſt auctor ſemp-\ndubitans c[er]a ſup hoc donec nup mihi demon-\nſtratiu[e] patuit. Vidi e[m] h[ac] e[gr]itudin[e] multis", "ſig. ex ſle\ngmate\nAlcalac", "differencia\neplentieſ\nex capre\nſolo & a\nlqs. mem\nbris com\nmunican\ntibus\nſig.a.co.\nnigra", "albeme\n[an]\nſig. ex ſan\nguine", "ſig. ex ve,\ntoſitatiſb[us]\ngroſſis\nſig.a sto-\nmacho", "ſig. ex ve,\ntoſitare\naliqunu[m]\nm[é]bro[n]\nſig. ex de,\nmone", "modis. Quod eſt qa[mi] ſunt alig inuite corruſtes\n& quor[em] forma tranſmuta[em] & locun[em] alia-\nliena qua[mi] prius ignorab[at] loq & legut alia[\n& alios libros quos minime ſciebant & ſcri-\nbu[n]t & locun[em] multa de tractatibus ſcientia[\nquaer nihil viderat nec intellexerat, & vltimo\nſanat[em], nec eu hoc p[er]ſellerit eos aliqd p[pter]\nkebet eis huiusmodi aduenire nec pmutata[em] ſunt\nipſo[rum] naturalis c[omplexio] nec ipſo[rum] cognitio &\nintelleciu[s], Caufam ignorat[em] huius accidentis\ndonec ſtudens in g[u]bſda libris quos interpre-\ntatus eſt hanen filius yſaac noie. G. inueni e[m]n\nin ipſis q[ui] dicti, q[ui] e[gr]itudines inuadut hoies q[\ui]\ntuor modis, ſex aliq cauſa[em] ex malicia regimi\nnis c[ui] & potus ex p[ec]catis & p[u]aricationib[us]\n& ex maledictis demonibus qui dicuntur alla[\nhin abliſs. In quaer curat ſene inſo[tra] ſingia-\ntio deſecerit & ipſar[em] cauſa a nobis decit eu[m] ſint\nrelinget opus creatori e[or]b[us], non eſt operu[m] miſe\nrator magis q[ui] ipſo[rum] creator, & qa[mi] occulta eſt\nmedicis cauſa huius e[gr]itudinis & e[or] cogni-\ntio circa e[am] deſ deficit recuſar[ut] eius curatione tra-\nſare, ſed non eſt dubiu[m] penes me. q[ui] hoc eſt de\nantiq[us] ſcientiis q[ui] hodie occultat[e] ſunt hoibus.\nSigna cauſe for[is] e[gr]itudinis ex humoribus", "Alhabe\nAbl.", "ex ſupra naturalis c[omplexio] nec ipſo[rum] cognitio &\nintelleciu[s], Caufam ignorat[em] huius accidentis\ndonec ſtudens in g[u]bſda libris quos interpre-\ntatus eſt hanen filius yſaac noie. G. inueni e[m]n\nin ipſis q[ui] dicti, q[ui] e[gr]itudines inuadut hoies q[\nui] tuor modis, ſex aliq cauſa[em] ex malicia regimi\nnis c[ui] & potus ex p[ec]catis & p[u]aricationib[us]\n& ex maledictis demonibus qui dicuntur alla[\nhin abliſs. In quaer curat ſene inſo[tra] ſingia-\ntio deſecerit & ipſar[em] cauſa a nobis decit eu[m] ſint\nrelinget opus creatori e[or]b[us], non eſt operu[m] miſe\nrator magis q[ui] ipſo[rum] creator, & qa[mi] occulta eſt\nmedicis cauſa huius e[gr]itudinis & e[or] cogni-\ntio circa e[am] deſ deficit recuſar[ut] eius curatione tra-\nſare, ſed non eſt dubiu[m] penes me. q[ui] hoc eſt de\nantiq[us] ſcientiis q[ui] hodie occultat[e] ſunt hoibus.\nSigna cauſe for[is] e[gr]itudinis ex humoribus", "ex ſupra naturalis c[omplexio] nec ipſo[rum] cognitio &\nintelleciu[s], Caufam ignorat[em] huius accidentis\ndonec ſtudens in g[u]bſda libris quos interpre-\ntatus eſt hanen filius yſaac noie. G. inueni e[m]n\nin ipſis q[ui] dicti, q[ui] e[gr]itudines inuadut hoies q[\nui] tuor modis, ſex aliq cauſa[em] ex malicia regimi\nnis c[ui] & potus ex p[ec]catis & p[u]aricationib[us]", "ex ſupra naturalis c[omplexio] nec ipſo[rum] cognitio &\nintelleciu[s], Caufam ignorat[em] huius accidentis\ndonec ſtudens in g[u]bſda libris quos interpre-\ntatus eſt hanen filius yſaac noie. G. inueni e[m]n\nin ipſis q[ui] dicti, q[ui] e[gr]itudines inuadut hoies q[\nui] tuor modis, ſex aliq cauſa[em] ex malicia regimi\nnis c[ui] & potus ex p[ec]catis & p[u]aricationib[us]", "Alheq\nliet[em] ſle\ngmazia", "ex ſupra naturalis c[omplexio] nec ipſo[rum] cognitio &\nintelleciu[s], Caufam ignorat[em] huius accidentis\ndonec ſtudens in g[u]bſda libris quos interpre-\ntatus eſt hanen filius yſaac noie. G. inueni e[m]n\nin ipſis q[ui] dicti, q[ui] e[gr]itudines inuadut hoies q[\nui] tuor modis, ſex aliq cauſa[em] ex malicia regimi\nnis c[ui] & potus ex p[ec]catis & p[u]aricationib[us]", "Aldeho\nAlulug", "decocti[u]s indic[i]n & aqua[mi] anili ſenuli anet[al]\nfahadab & algahade & ſimiliu[m], & omnino ab\nſtineat nutrix ab apio & viſiteſt la ceius o[m]ni ho\nra p[pter] ſui corruptione qa[mi] eſt acciderit in ipſo-\nodor ſoctidus vel ei[q] color ad citrinitate aut ad\nfum[u] tranſmutat[u] fuerit pmuteſt in aliud &\ncaueat ne ſit pregnans vel mal[u] habent[em] c[omple-\nxion[u], & ſumat puer o[m]ni die paru[m] de c[om] ſecu-\none q[ui] dicti dua almuſt vel maſtice[t] nutrix alio-\nquantuliu[m] de caſtoreo, & p[er]ſeæt cu[mi] laſte in\neius ore, aut maſtice[t] paru[m] de cardamona & in\nponat illud ori laſtantis, & recipiat puer o[m]\ndorem p[ire]tri, & ſuspendatur ſuper ipſum.", "Aldeho\ngan\nalaba\ndab\nalgahad", "Dural\nmuſt\nex ſupra naturalis c[omplexio] nec ipſo[rum] cognitio &\nintelleciu[s], Caufam ignorat[em] huius accidentis\ndonec ſtudens in g[u]bſda libris quos interpre-\ntatus eſt hanen filius yſaac noie. G. inueni e[m]n\nin ipſis q[ui] dicti, q[ui] e[gr]itudines inuadut hoies q[\nui] tuor modis, ſex aliq cauſa[em] ex malicia regimi\nnis c[ui] & potus ex p[ec]catis & p[u]aricationib[us]", "Dural\nmuſt"]

Alsharanij.

For XXXV.

Medica
mē expri
alharnel
als armel
i. rura

Alfahot

Quæ ab
occulta, p
prieta te
huic egr i
udini cō
erunt
Hagor
Alharo

apis
aliacuæ

Herba
arubarudæ

Alfahafa

Alhalic

flecstors

Modus medicaminis expii cōferētis puulis & magnis, accipiat alharnel lib. i. & infundaç in xxx. lib. vini veteris deinde bulliat donec defici at quarta ps vini & fumat de eo patiēs omni die ad modū vius, z. & plus & minus ſed m virututē & etatē patiētis, qm hec eſt ſanatio eius & infuſſet eius narib⁹ aliqd de inſufflationibus nariu q dicit alſahot q kripte ſunt in ſuis locis. De pprietatibus huic egritudini conſentibus, &c. Cap. XXXV.

H Ae ſunt pprietates conferiēs iuua mentū huic egritudini, ſi ſuſpendatur ſup puerū lapis dict⁹ lapis ſerpētis q arabice dict hagar alhara iuuat. Et ſi ſuſpende rit patiēs de coagulo leporis diſsoluto cī aceto iuabit, & ſi fumiga patiēs cī fumigio blacte bifantic iuuat, & ſi vraſ vngula alinē & bibat de ea pondus vius. 3. iuuat, & ſi accipiat prius natus pullor irundinis apud augmentū lunæ & apiat eius vent qm inueniunt in ipſo duo lapides quor vnus eſt vius & eiudſe eo loris alter vero diuerſor color. Accipiantur ambo & ligent in corio vituli & ſuſpendat in collo patiētis & iuabit, & herba q dict pio- nia inueni maſculina & femina, ſi accipie de feminina & ſuſpendit ſup eo cōferet & eſt exptu. Puluſis coralloz ſimiliter hāc oatione facit lapis q dicit aliace, ſi portatus fuerit ſup penſus a puero ante q adueniat ei hec paſſiode ſendet eum, vt ei non adueniat & dixit hæ ney. Quod aſt cōfert iuua mentū huic egritudini pprietate mirabile eſt, q accipiat corio frontis aſini vnus palmus & teneat illud patiēs in carne eius toto illo anno & defendet ipſum ab ita egritudine ſequenti anno. Et ſi ſuſpedi ſup puer de pilis canis rabioli iuuat. Herba zarahud ſi bibat de ea cī aq cōfert morho cau- duco et tremori & eius iuua mēto nō eg pollet alia ſpecies, & ſi ſuſpendit cauda lupi & eius coriā ſup ipſum valet. Et ſi accipiat de fanguæ ne alſalhafa ſiluſetris et miſ ceat cī farina ordei & diſtempe cī melle & ſiunt ex hoc pillulæ ad modū cicer & bibat de eis patiēs omni die in ieuuno & etiā in noce cōfert iuua mentū ma ximū. Et ſi inſuſſat ſuis narib⁹ de lapide q iue nſtur i felle bouis in qn̄titate vius lenticulē cū ſucco alhalic ſanabit, & ſi ſuſpendit ſup ipm caput mutris ſiluſetris ſanae ab epilētia, & dixit alcabri q in ventre galli reperit lapis albus qui portatus ſuſpenſus oēs malignos ſpiritus & demones ab eo fugat & cōfert pueris q timēt i ſomno. Et dixit alraſis q ſi ſuſpendit pueris q timēt i ſomno p[ra]ſis dictus alſe[ca]tor ſanant De cura huius egritudinis.

Ca. XXXVI.

Q Vando hec egritudo acidi vitis cōli derec ſi eſt a cauſa capitis tī & tunc ha beaſt studiū caleſare caput & admi nistrare ei in potu de calidis cōſecut

onibus ſicut yera logod. aut yera gallien, aut ie ra ypocratis, aut yera ruſi, aut yera hermetis, vel fumat de pillulis mundiſtantibus cerebrū & de ſlomaticon magno aut mediocri & ſimi libus & precipiat infirmo facere gargarilimū omni mane cī yera pigra, aut aq decoſtionis yſopi & mentaliſtri & ficuī ſiccar, cū aceto de radicibus, aut ſecaniabin & faciat vomi tū ielu no ſtoma co cū radice & aneto & exerceat mo derati motu ante cōmestione & ingredia t bal neum omi ebdomada ſemel aut bis & ſudet in ipſo & cōtino ſricen manus brachia & pe des forti fricati oе vt depona t vapor ad inſert ora, & cibeſ pane mundo fermētato decenter & cōſecto cī aqua calida in ac coſtu ſit coriandri ſicct qa hoc phibet fumū ascendere ad caput, & caueat ab oibus groſſis carnibus vt leporinis yrcinis bouinis & carnibus ſalitis & ab vnueriſs oleribus præter bletas erucas endiutā & caraſton & comedar pullos gallina rum & coluba & paſſeres & alhagal, & caue at ab apio qa de ſui pprietate eſt excitare hanc paſſione, et vtant bonis cibis q ſuo loco deſcri bun, & eſſunda ſup eos aqua calida, in qua cocta ſint abrotanu centaurea camomilla men taſtr anetū & ruta & ſimilia. Quæ vero ſita cauſa totius corp is cura t cum mundiſatione corp is & ſtomaci cī pillulis in ſuo loco deſcriptis, & fumat in tpibus interpo latio is de tyria ca & confectione ſalite & anacardi & cōſecut one alhuri & alſach znaya & dua almuse, & bi bat vinum odoriferi paratu cī & ſpecie? & ſu mat ſecaniabin factu cī aceto alauczar. Quæ vero ſit a cauſa colere nigre cura t cī curatione melancolie equaliter et eſt vt laxe t natura cum decoſione epithimi ipepe & poſtea vant cibis bonis bonu huo e ghan tib? et cōſorte c aput cī olfa ctione muſ & algladia & aſſiduet in- troitu balnei præter q, diu ſudet in eo. Curatio aſt eius q eſt a cauſa ſanguinis i plenitudo ap paret nec eſt aliqd, phibens eſt q flebotometur inſiurus de vena cefalica & inci dant vene que ſunt poſt aures, & ſi hoc non ſufficit fleboto- me t bafica & laxe t natura cī decoſione caſ ſieſiſt. & mirabolano? & ſimilibus decoſtio nibus in ſuis locis deſcriptis & ſuppona t capiti q ipſum confortet & repellat ſup fluitates al- cendentes ad caput ſicut oleum roſ. ſolum aut cum aceto & aqua roſ. & ſi hoc non ſuffi cit appona t vētoſe ſuper erura vt attrahatur humor ad inſeriora, Curatio eius q fit a cauſa

Cura epi
lētix a ſo
lo capite
puenien+
tis

Caration

Cura a cā
toriuscor
poris

Alhuri
Alſach
znaya
Alauczar
Cura ex
cole. nig.

Algladia
Cura ex
fanguine

Cura ex
vētōſita.
groſſa

Liber Practice

git passionē epilentici qīn fumigat cū fumigio
picis aut cortece thuris vel cum cupar iudaico,
vel ſi fumigat cū velle ſilt patieſ. Item come-
ſtioepatis yrci ipſam accelerat & puocat & api
um & ſemen eius ſimiliter nocet, & oēs res q-
mouenſ circulariter offendunt epilenticos &
oēs odores graues & ſoetidi ſimile operatio-
nem faciunt.

Cupar iu
daiſi.
bitumen
iudaici

TRACTATVS SECVNDVS CONE
tinet capſa nouem. De eſgritudinibus
nafi. Cap. I.

D E egritudinibus nafi & primo de reu Alſcas
mate q dicit alzecas de immoderata
ſternutatione de defectu ſternutatio-
nis, de fluxu ſanguinis narii, de priuatione ol-
factus aut eius diminutione, de ſoſtore, de apo-
ſtematibus & puſtulis & de rebus extrancis q-
intrant in naſum.

De reumatc. Cap.II.

R Euma eſt fluxus humoſ cogregæ Reuma
toſe in ventriculis cerebri p foramé
q eſt in offenſa i ſimila ſ mortario
ad nares ppter q fit liberatio egria multis an
tiqs paſſionibus, Caufc vero cogregationis ei
lius ibi ſunt quatuor primitiueſ, ſ caliditas frig-
ditas. Apoſtema factu in anteriori pte capitis
& debilitas capitis. Caliditas aſt in duo diuidi
tur. ſ intrinſeca & extrinſeca. Intrinſeca eſt a ca
luditate ipſus cerebri que poſtea attrahit ſi
humiditates corpis & qn multiplican ſ fluunt
p nares. Frigiditas aſt diuidi i duo, qa aut erit
intrinſeca aut extrinſeca. Intrinſeca eſt qn coa-
dunat & cōſtringit cerebru donec fluunt pna
res humiditates. Extrinſeca vero fit vel a calido
vel a frigore a calore ſicut a calore ſolis vel
aere auftri, aut a calore ignis, aut ex fusiunea q
calidq ſup caput, aut ex calido emplafiro vel ex
cooptione capitis cū multis pannis. Heq quidē
cauſæ attrahunt hūriditates ad ipſum ſicut ven
toſa attrahit ſanguinē, & qn implenſ ventricu
li cerebri hūriditatibus congelatis fluunt p na-
res digeſtæ vel indigeſtæ. À frigore vero ſicut
ab aere ſeptentrionali, aut effuſione aque fri-
gide ſup caput & appoſitione emplaftri frigi-
di potentia ppter que reuertunt humiditates
retrorum ad cerebri & fluunt inde, aut ex a-
poſtemate in anteriori parte capitis facto ſicut
algadri & ſimilia ppter que corrupta eſt com
plexio eius & ſua virtus debilitata vnde fluut
humiditates cottidie. Signa caliditatis intrinſe-
ce vel extrinſece rubedo faciei calor narium
cum pruritu alperitas gutturis & narium fitis
& febris, & quod fluit ex eo eſt calidum &

ventoſitatis groſſe eſt q ſumat aliquid de lax-
atiuus magnis vt de yeris alcabin, in qbus intrat
colloqntida & ſicut yera logodion & ſimilia,
Et ſiat inſufflatio in naribus cū aliq ad hoc cō-
ueniēti vt cū cōdifo caſtoreo & nigella q alle-
uiat ventoſitates & impellat eas & abluat cum
aqua decoctionis ſiimbrij mentaſtri camo =
mille aneti & ſimili & cōueniēs eſt appoſtio
ventoſe ſup crura ad attrahedū humore ad in
ſetiora & maxie in principio egritudinis. Cu-
ratio vero eius que fit ex ventoſitatibus eleuta-
tis ad caput ab aliqbus mēbris vt a cruribus &
pedibus eſt cū ſumptione laxatiuor flegmatis
& coler e nigrę. Deitide liget mēbru de ſup qn
incipit ventus ab eo aſcendere, & poſtea liniat
locus cū melle anacardi, aut cū ſetrag, aut cū eu
forbio, aut cum oleo, aut cū iefmino donec am
pulleſ locus & vlkeret & apponant ſup eſ ven
toſe cū ſcarificatione & fatigeſt mēbru illud cū
motu & friceſ manibus, & eſſunda ſup ipſm
aqua calida in qua coſta ſint anetū camomilla
abrotanu abſinthis & ſimilia in diebus in qb?
non accipit laxatiuus, & ſihoc non ſufficit ſiat
cauteri vel cauteria ſup loci & pmittat ipm
aptu longo tpe. Quæ vero fit ex cauſa ſtoma
chi cōſideret ſi humor ſit de colera rub. & tunc
ſumat inſirmus aqua decoctionis abſinthis cū
ſecaniabin zuccario & yerā pigrā cū ſecaniabin
& vtaſ affiſive comedere recentes píces. Quæ
do aſt fuerit ex cauſa multitudinis ſanguinis in
venis flebotomeſ vena basilica et faciat reliqui
regiminis ad educendī colerā rubeā & exting-
uendū ſanguinē. Si vero fuerit illud q domi-
naſ in ſtomacho flegma ſumat de laxatiuus fleg
maticis ſicut yerā pigrā facta cū colloqntida &
vtaſ calidis coſfectionibus ſicn coſecutione de
cimino facto cū ſale indo & baurac armeno de
anifo & cimino in duplo eius ponderis & caſe
fiat ſtomachus cū oleis calidis vt oleo maſticis
& oleo camomille & ſimilibus. Si vero fuerit
illud q dominaſ in eo colera nigra curet cū cu
ratione coler e nigrę in egritudine melancolię.

De examinatione epiſtici vtrū epilenti-
cus fit vel ne. Ca. XXXVII.

P Robatio huius eſt q accipiaſ cornu ca-
pre q, piecto in prunis fumigeſ cum eo
& comedit de brodio carniu caparri &
ſtatim ei ſupueniet & videantur venę que ſunt
ſub lingua qn ſi declinant ad citrinitate vere eſt
epilenticus aut vngaq patiēs cū aſa & ſtatim pa
tieſ & cū applicaſ ad ad odorandū. Si ſurrexe-
rit ppter ſui odorē, ſignu eſt q ſanabiſ. Si ve-
ro ex ſui odore minime ſurrexerit non ſanabiſ
vel induat patiēs pelle capr e ſtatim excorticata
& ſubmergaſ in aqua & ſtatim patieſ, & dete-

Cura ex
vēroſitati
bus ab a
lijsmēbris

Setrag

Cura ſto
machī ca.

Algadu
ſig. cali-
plexio eius & ſua virtus debilitata vnde fluut
humiditates cottidie. Signa caliditatis intrinſe-
ce vel extrinſece rubedo faciei calor narium
cum pruritu alperitas gutturis & narium fitis
& febris, & quod fluit ex eo eſt calidum &

Alfabarauij. Ior. XXXVI.

Sig. frigi
ditatis

fig. ex
apare

fig. ex ca
pitis debi
litare

fig. incho
ationis

Cura ex
validitate

Alagaz

subtule & possiblile eſt illud declinare ad citrinis
tatem & delectatio infirmi in rebus frigidis &
eius moleſtia in calidis, & ſi concordat huic e-
tas & complexio eruntheç ligna fortiora, Signa
ex frigiditate intrinſeca vel extrinſeca extenſio
frontis, grauitas anterioris partus capitis, oppi-
latio foraminis colatorij ita vt non poſtit olfa
re aliqd & ſentit frigiditare in naſo cum fluxu
frigidę humiditatis & offendiſt a frigidis & iu
uaſt a calidis cſi ea odorat, aut ſupponunt capi
ti & redudat eius ſermo p nares & fluit in ſleg
ma humidid ſerudit & qń cōcordat huic etas &
complexio infirmi erunt heç ligna fortiora. Si-
gna ex apoſtemate fluxus diuerſor humoriſ
a naribus & plurime accidit pueris poſt puſtu
las algadri aut ex alio apoſtemate. Signa ex de
bilitate capitis qa frequeter & omni tpe mole
ſat ſt ex leu iu cauſa venti aut frigeris & ſui
iuuamen cſi medicina eſt modicu & eius cura-
tio eſt difficilis & p[]cipue qń eſt habitatio eius
in loco vbi montes parte orientale occupant,
Signa eius inchoationis q[]e eſt qa aut illud flu-
it a naribus eſt subtule aquoſum valde, aut cali-
dum mordicatiuſt hoc eſt principiuſ egritudi-
nis. Si vero illud q[]e fluit eſt digeſtū declinās ad
ſpiffitudinē & modicę caliditatis, tunc egritu-
do eſt in augmento qń aſt p[]ueniut h[]uores ad
finem digeſtioniſ & febris ceſſauerit & accidē
tia fuerint alleuata tunc eſt in declinatione. Cu
ratio eius cum fuerit ex caliditate dum eſt in pri
cipio q[]e relinquaſt cibatio ſerotina & diurna
miuuaſt & minoreſ ſomnus & caueat a vino
& addat in ieuuniuſ & ingrediaſt balneu ieuino
ſtomacho & ſudet in ipſo ſed non effundat a-
quā ſup caput nec calida nec frigidā & con-
fidereſ ſi eſt plenitudo in corpe flebotomeſt ce-
ſalica vel apponant ventoſe ſup timpa. Et ſi
natura eſt conſipitata laxet c[]ui decoctione ala-
gaz viola ſebeſten & ſimiliuſt, & ſumat mane
& ſero de firupo papaueris & gargarizet cum
ipſo & inclinet caput & faciē ſup vaporē aq[]ui
in qua cocta ſint furfur ordei & camomillæ,
aut ordeum excorticatuſ & violę & emplaſtreſt
caput c[]ui hijs q[]ui ipſum cōſort eſt vt aceto aq[]ui roſ.
sanda[], camph, & ſimilibus, & recipiat odorē
frigidar herbar, & odoriferar, & roſar mir
tę & ſalicis & cōtino[]u extrahat humiditates &
de ſuis naribus vt non fluant ad pectus & pul
monē & ad alia membra debilia & ſit ſemper
eius dormitio ſup latera ſua & non ſuper eius
poſteriora, & ſit c[]ibus eius amiduſ & pulmen-
tum de farina ordei & de fabis excorticatis &
accu[]i zuccaro, & ſi non habuerit febrē come-
dat de cibis & oleribus frigidis. Poſtea vero le-
niatur eius natura c[]ui firupo viol, zuccario &

succo granator dulcui & ſimilibus. Et q[]ui ap-
parebit aliqd digeſtioniſ ſat apumigiuſ dulce ſi
cut c[]ui ſolijs roſar zuccaro tabar zet & sanda
lis citrinis c[]o]iun tim vel diuifim & nullatenus
ſiat hoc in principio egritudinis & accipiaſ la-
pis & calefiat in igne & inſtiller ſup ipſum ace-
tum & recipiat infirmus odorē vaporis alſen-
dentiſt, & ſi hoc non sufficit accipiaſ aliq[]s de a-
lijs vaporibus q[]unt ſcripti in ſuis locis. Quan
do vero fuerit ex frigore & apud principi[]u re-
linquaſt cena & macereſ corpus c[]ui labore et ex
ercitio & abſtinētia cibi & potus & vigilijs lo-
gis, & abſtineat a vino penitus, & parcat potu
aque & ſudet in balneo ieu iu ſtomacho fine
aque effuſione calide] vel frigidę ſup caput, &
sufficit ei hoc regimen in pluribus h[]mōi. Si ve
ro neceſſitas ad aliud nos cogerit laxet[] corpus
c[]ui pillulis de aloe vel pillulis cochijs c[]ui liri,
& gumi dragagāti, aut calefiat algaures aut al
decan q[]e eſt miluſt & capit ſupponaſ, hocem
accelerat digeſtioni & inclinet faciē ſup vap-
ore aque rol, in qua cocta ſint anetu mentaliſt
& camomilla, & hoc totu poſt corpus euacua
tionē, & ſit eius dieta p[]iſanu[]de ſurſuribus c[]ui
oleo amigdalino & pulli colu]bini parui & ſi-
rupus de melle & de violis zuccare. Quando
vero fit a cauſa frigiditatis poſt apparet dige
ſtio fiat gargarifimus c[]ui aq[]ui decoctionis carica
rum mentali, y[]lopi & ſinapis, & vngar ca-
put cum oleo anetino camomillino, & li indi-
get fortiori hoc emplaſtreſt caput c[]ui emplaſtro
de ſinapi & fumiger c[]ui fumigio ligni aloes ſan
da[]l. ſtoracis ciperi oli[b]ani anil caſtorei, & ſimi
litum, & aſſe]t nigella & liget in petia panni &
recipiat odorē eius, & ingrediat balneu ieuino
ſtomaco & diu ſudet in eo & ſup effundatur
aqua calida capit[]i & vtan[]t cibis q[]ui dicunt alcha
ſa factis c[]ui melle, & caueat ab oibus cibis fa-
litis & acetoſis, & ſi heç non sufficiunt accipi-
atur garioſ, c[]ipi nucis muſe, & maſticis a[n] par
tes e[]quales puluerizen[]e & c[]ofidant c[]um oleo
de ben & p[]ona]t ſup medio capitis poſt, loe?
abraſus fuerit & hoc fiat ſemel in septimana &
fricetur caput cum p[]anno alpero, & ſi hoc n[]o
sufficit fiat cauteri[]u in anteriori parte capitis.
Quod a[]ut fit a cauſa puſtular[]a algadri aut ei?
ſimilenon curatur niſi poſt longum tempus,
& eſt neceſſe regere infirmu[]i cum mundificati-
one capit[]is & corporis, ſ.cum yeris magnis &
pillulis cochijs. Poſtea vero poſteat mundifica-
re naſum quemadmodum diximus in apoſte-
matibus & inſtilletur naribus vinum in]quo
cocta ſint folia mirte & capita roſarum & in-
ſtilletur in eis de succo citonior & adminiſtreſt
de fumigijs ſiccis quæ predicta ſunt.

Cura ex
frigidita.

Algaures
Aldecan.

Alchaf

Cura ex
algadri

["Liber Practice", "De Sternutatione sequitur. Cap. III.", "Sternutatio\ntionis cau\nſe duæ:", "Sternutatio immoderata accident duab⁹ de caufis. Infrinſeca vel extrinſeca. Infrinſeca fit duab⁹ de caufis. vel ex feſtinantia na turæ ad expellidæ fumos malos in cerebro cōgregatos p. q. excludunt plures eſgritudines iā incepτæ vel future generari, aut erit ſeſtinantia reumatis fluxus naturæ qn mouet non in tem- pore oportuno ſicut accidit in paſſione fluxus narii vel in apoſtemate pulmonis. Cauſa vero eius exſrinſeca eſt line inſirmitate ſicut qn adueriunt ei ſubito alia qua ſibi cōtraria vt radius ſolis fumus puluis vel frīgus vehemēs, aut o- dor acutarii reret vel aliud extranei ingrediens", "Curæ ſter\nnutationis", "nafi ventriculos aut ex forti ſufflatione. Cura tio immoderata ſternutationis eſt q. confidere tur ſi accidit habenti calida cōplexionē & tunc vngat caput cù oleo roſ. vel oleo violat, cù aq. roſ. & abluaſt caput cù aqua decoctionis carmo mille violat, & ordei mundi roſat, & malua rum, & ſimilii. Et dores roſ. mirtam campho ram & violas. Si vero accidit habenti frigidam cōplexionē q. maxim accidit, vngat cù oleo de ſilio, aut oleo de ablinthio, aut oleo de nigel la, vel oleo anetino, vel camomillino. & odo- ret ſpecies calidas ſicut muſcum galliā tranegan marzangus & ſilia.", "Galiam\nTranega⁹", "De privatione ſternutationis. Cap. IIII.", "Marzaga⁹\ni. majora\nna", "Priuatio ſternutationis accident ex duab⁹ caufis, aut eſt ex opilatione ventriculoſo, nafi, aut ex nimia ſiccitate cerebri, ppter cōplexionē ſicca abſp. humiditate ſicut accidit in acutis egritu dinibus. Signa cauſe opilatīoſ ſunt, illud q. ſentit patiēs opilationē ventricu-orum nafi, & eius ſermo eſt repentinus & eſt opilatīoſ ipſa nafis ſicus pauſe humiditatis. Signa yo cauſe ſiccatis cerebri qa. plurīme hoc accidit i paſſionib⁹ calidi apoſtematis cerebri, ppter de ſecti nature, vt non poſſit expellere forſtē ſu-ment & ſi priuac ſternutatione ſine egritudi-ne, ppter ſicctarem naturali, cerebri & raro hi-ſternutabit & ſi ſternutat no facit nifi vnā ſter", "Priuatio\nnis ſte.nu-\ntationis\ncauf, ſunt\ndue.", "ſig. cauſe\nopilatīoſ\nſiccit.", "Cura opi\nlationis\nCura lic-\ncitatis", "nutationē. Curatio primi modi eſt tollere opi lationē cù hijs que ſuo loco diximus. Curatio vero ſiccitatis eſt humeare caput cù oleis eſ-ilibus ſicut oleo frag & oleo amidg, dul. & vio lis & ſimilibus & inſtituſe de eis naribus & mul geatur ſuper caput lac frequenter & coret cù curatiōe apoſtematis cù cibis hūdis & ſilibus.", "", "De fluxu fanguinis a naribus. Cap. V.", "Cà flux⁹\nſanguis\nnarium", "Luxus fanguinis narii ſit ex aptione ve\nnarii tranqullarī aut venarī cerebri. Et\ncauſa huius eſt, aut inſrinſeca aut extrin-", "ſeca. Infrinſeca eſt duobus modis qa aut pmo-\ndum crifis quæ admodȗ accidit in ſebibus vrē\ntibus & apoſtamate & reumatibus calidis, aut\nex abundantia ſanguinis in venis, aut ex debilis\ntate cōntentiue virtutis, aut ex multis ventolita-\ntibus, ppter quas inſatur venē & crepantur,\naut ex collectione vel corrobione, aut ex vehe-\nmenti calore in corpe cauſa cuius eius ſanguis\nebullit & aſcedit de eo fumus calidus ad caput\n& ſcindit tranqullas venas, & hic fluxus eſt poſ\nſibilis curationis, aut crepanſ venē quæ ſunt\nſub cerebro ex qbus fluit ſanguis, & hoc qde-\nnullo modo curatur. Cauſa vero exſrinſeca eſt\naut ex pculſione capitis aut nafi aut ex ſaluut aut\nex nimio frigore, aut ex olfactio e speciis cali-\nde ſicut euforbio & ſimilii, aut ex intenſis vo-\ncificationibus & rixis. Vnde caſeſto ſangui\nne qui eſt in venis crepanſ & exit ſanguis. Si-\ngna eius q. exiſt p viā crifis qa ſupuenit poſt ſe-\nbres acutas quæ non oportet decidi nifi excede-\nret & virtutē pſtraret. Signa eius ex plenitudi\nne venarī ſunt multitudi ſanguinis fortis do-\nlor & manifeſtatio plenitudinis & rubedo fa-\nciei & oculorē & maxime hijs q. cōntuino vtun\ntur potu viṇi & comelitione carnii & raro mi-\nnunt de ſanguine. Quando vero procedit ex\napertione venatē quæ ſunt ſub cranco ſignuē ei\nus eſt qn exit ſubito & inceſſanter & nō valct\nei medicamen. Si vero procedit ex vena tranqi-\nla exibit ſanguis vna hora & alia qeſoit & hoc\ncito decidiſ cù medicamine. Signu e ſacumine\nſanguinis i corpe eſt qa ſanguis q. fluit eſt mo\ndicus & ſubtilis valde. Signa ex cauſa exſtrinſe\ncà ſunt ex hijs quæ ipſe infirmus refert vel que-\nsenſui patēt vt pcullio collectedio & cauſis. Cu-\nratio eius eſt qn p viā crifis eſt q. p mittatur &\nnullo modo decidaſ nifi ſupabundaret & vir-\ntus corrueret, tunc ei debet apponi ventoſe ſup\nventrē vt attrahat forti attractione abſp. ſcari\nficatione in latere dextro, ſi ſanguis fluit a dex-\ntro & ſimiliter ecouerſo. Et ſi hoc non ſufficit\napponanſ ventoſe cù ſcarificatōe ſup crura &\neducaſ de ſanguine ſcedim virtutē inſirmi & fri\ncenſi pedes & crura forti fricatōe. Qn aſt. p[erſi\nerit ex plenitudine venatē fiat flebotomia ex\nvenangi\neadē parte vnde pcedit, ſi non inſet aliqd. phi-\nbens & apponanſ ventoſe ſub ypocondrijs ex\np[re] vnde ſanguis pcedit, & ſi non deciderit cù\nhoc ligent extremitates. I. manus & pedes & bi\nbat continuo aquā inſrigida ſaniuve & aquā ca\nſei acetoſam & frigidā, & effundaſ aqua fris-\ngida ſup caput & diſtilleſ naribus paru de cam\nphora trita cù ſucco portulacæ vel aqua roſ. vt\ninfundan[]c in eis galle & puluis molendini alo-\nes olibanu ſanguis draconis & alumē cōiūctum", "ſig. flux\nſanguin\ncreati\nvend\ncon\nſis\nne", "ſig. et\nvende\ncon\nne", "ſig. crano\nmeine fan\ngunis\nſig. exim\nle. cau\nCum hu-\nxus venuis", "Cura\nnitiu-\ndine", "", "", "", "", "", {"bbox": [872, 6150, 912, 6215], "category": "Text",

Alabaranij. fol. XXXVII.

aut diuſum vel inuoluant liciiu & albumine
oui & apponaï i eo de puluere predicta: ipe
cleu & imponaï naribus & bibat aqua ordei
& muſcilaginè pſilij & ſuccu coriandri humi-
di & omne q habet coagulare ſanguine & co-
fert etia balneatio in aqua frigida. Quando vo
ro ſuerit ex aptione venarù q ſunt ſub craneo
licet no valeat ibi medicina niſi miro modo eſt
nihilominus necesse ligare coxas & brachia &
testi cullos forti ligatione & apponere ventosas
ſub ypocondrijs ſine ſcarificatione & inſuſet
naribus acetu c zimac & accipia de limatijſ
& puluere cratis & gallis ſanguine dracois cal
ce vitreolo cortice grahati acetofi tritis & iſun
dantur liciiu in aqua roſ. Deinde coopiai de
puluere predicto: et impona: naribus qum eſt
exptu & ſi cù hoc non decidi: fluxus fleboto-
met vena cefalica ex eade pte vnde ſanguis flu
ſt & comedat inſirmus omne q habet coagu-
lare ſanguine vt ſuccu granator: & citonior:
lac acetofum aqua cortandri aqua ſolatri & a-
qua ſumac & alhaczaram & alhadas & alha-
tis & portulacam & non infrigident: exteriora
corpis quouſy flebotome: & inſtitlee narib
aqua alhadarug cù camphora aut ſuccus citro
li ameum aut ſuccus coriandri humidi, vel aci-
piat alumen iamen: & cera: cu camphora &
iniuſſet naribus vel ablua: frons cu bolo ar-
meno & ſucco altratit, aut accipiai opiti & ca-
phora & diſtiperet cù aceto & modico farine
lenti: & glanat et ablua: frons cu sandalis roſ.
& farina lenti: ramic aluerag alas diſtiperatis
cù ſucco portulace, aut cu aqua roſ, vel aceto
forti, vel accipia: balca alhanica trita cù forti
aceto & emplaſtret cù eo caput & oportet ae-
gru iacere ſupine cu eleuato capite aliquantuli
Stercus aſt alini calid: ſi diſſoliu cù aceto &
recipiat odor: eius decidi fluxum ſanguinis.
Cerebru vero galline ſi bibit cù vino ſiſit fan-
guinè fluente de pániculo cerebri. Si yo eſt ex
actumine ſanguinis corpis fiat flebotomia & la
xe: cora rubea & rega: cibis frigidis & ſipti
cis. Et fiant ea que diximus, curatio aſt alio:
modo: eſt ſicut curatio re: cor: q diximus.

De priuatione ſenſus odoratus ſeqt. Ca. VI.

P
riuatio ſenſus odoratus, aut eius dimi
nutio ſit duobus modis qa aut erit a na
tura vt a die ſue gñationis, aut accidenta
liter & tunc ſit, aut ex cauſa inſtrinſeca aut ex-
trinſeca. Inſtrinſeca eſt multis modis, qa aut ex
malicia cōplexionis in ventriculis cerebri domi
nante in qbus conſiſit olſactus, aut ex altero
tij, humo: aut ex opilatiōe in illis facta quę

admodi accidit in egritudinibus paliſis totius
corpis & medi: partis corpis, & fit hoc vel ex
humore groſſo, vel ex ventoſitate groſſa, vel
ex oppilatione oſſis q dici: almaſati, in q ſunt
multa foramina ad modi cerebri & eſt in extre
mitate nasi aut erit oppilatio in ventriculis ipſi
us nasi. Et cauſat etia aut ex duro apoſtemate
q dici: alhaczor, aut ex apoſtemate q dici: al
ſartan, aut ex apoſtenate q dici: multipes & ſi
milibus. Extrinſeca ſit tribus de cauſis aut ex in
ſuſlatione frigida que dici: alſahod, ita q ex ni:
mia infrigidiōe amitit ſenſum olſactus, aut
ex fractura facta in craneo, vnde coartat: loc
 cerebri & inprimi: leſo ſenſui olſactus, vel ex
concuffione accidente ipſi taſo vnde corrupi:
ſenſus olſactus. Signa ex cauſa naturali qa eſt
ocii ſunt caliginii & qa nun: aligd pcepit
odoris & hoc genus petiim: oim eſt & no ſu
ſceptibile curationis. Aliq ſunt q cipiu: olſa-
ctum quarund: reru: & quarund: no, alij yo
capiunt odores ſoetidos non aſt aromaticos,
alij vero econuerſo. Signa ex humore calido in
ventricul: cerebri domi: nate fortis calor in an-
terioribus capitis & ſuuatio egri cù rebus fri-
gidis, & poſſible eſt hoc eſſe cu ſebre & qn: co
cordant huic etas & cōplexio & têpus erit hoc
magis potens. Signa ex humore frigido graui
tas in anteriori pte capitis & ſenſus frigidus in
ipsa & l: ſio eius cù rebus frigidis & delectat:
eius in calidis & qn: concord: hijs cōditiones
predicte erunt signa fortiora. Signa ex humo:
re groſſo vel ventoſitate groſſa ſunt inflatio
nariu: & exiutus ſpiritus ab eis cù difficultate &
labore & ſentit grauitate in anteriori pte capi-
tis qua: eſſet plena humiditati: & ſermo pa-
ti: eſt ſimilis eius naturali ſermoni. Signa ex
opilatione facta in oſſe ſimili cerebro ſunt qa
non exeunt liquores & eius ſermo ſit a naso et
liquores & groſſities patentes ad ſenſum, &
poſſible eſt q qn: diligenter aſpicit cù viſu re-
perit intus apoſtema, aut ſi c: ta: c: tu: c: ſi: vel ali
cuius alterius rei circu: quuerit. Signa ex cauſa ex
trinſeca ſi fuerit ex inſuſflatione valde frigida
ſunt ex hijs que pati: eſt refert cum frigiditate &
motus grauitate ġs ſentit & ſonnus & dormi
tio. Signa ex fractura crani: ſunt ea q ad ſen-
sum viden: ſi vulnus fuerit recens & qa inua:
dit inſirmu: fortis ſebris & poſſible eſt ſupue-
nire ſibi ex hoc p: fixtion: e: ratiōs. Sed qn: vul
nus antiqu: eſt nihil hor: ſentit. Signa ex con
cuſſio: aut vulnere nasi ſunt que ſenſu patet
& occulate viden: . Curatio priuatiōis ſenſus
olſactus qn: fuerit ex hu: ore calido eſt cù flebo
tomia ven: e: cefalice: ſi nihil eſt, phib: e, & laxet
cù decocti: e: mirabolation: & caſſie: ſi colera
g

Cura ex
venar: a
pertione
ſub cra-
neo

Zimach
i.es viri
de
Cratis

Alhacca
ram
Alhadas
Alharis
Alhada
rug

Altrarit
Glanat
Aluerag
ſi. fangui
draconis
Bacla
Alhanica

Cura ex
ſanguis
iacumine

Odora⁹
priuatio
duob⁹ fit
mo di

almaſaſi

alnatzor
alſartan
alſahod

Sig. ex c
naturali

Sig. exhu
more cal.

ſig. ex hu,
ſugi.

ſig. ex hu,
groſſo
vel vêto.
groſſa

ſig. ex op
pilatiōe i
oſſe cere
bri: ſi

ſig. ex c
extrinſeca

ſig. ex fra
cura crae
nei

ſig. ex co
cuſſione.
Cura pri:
uationis
ſenſus ol:
fa: ex
homo.ca;

Liber Practice

rubea supabundat & abluaٹ caput & cua aqua de coctionis camomille violare ordei mundati & fracti & feminis lactuæ & portulacæ & similis et inclinet caput sup vaporæ predictæ aque & sup vaporæ fortis aceti vna vice poſt alia & fit eius dicta declinans ad res frigidas & humidas. Sì vero fuerit ex humore frigido laxet cù pillulis cochijs & stomatids, aut cù alijc yerare magna? & faciat gargarifimu cù hijs que attra liunt flegma a capite ſicut fecaniabin cù yſopo mentaſtro & similibus, & abluaٹ caput cù aſ decoctionis camomille mentaſtri aneti centauree maiorane ſilimbrï rutæ & similis cœutætim & ſeparati, & emplaſtre caput cù hijs quæ ipſum calefaciunt ſicut cù ſale & milio ca lidis & inclinet caput eius ſup fumù predictaræ herbaræ et adminiftrenæ fumigia calida ſicut cù aranitha condifo ſale armenico pipe & similibus. & ſi hoc non sufficit fiat cauteriù ſup ver tice & angulis eius, Sì vero fuerit ex opilatione ppter húoræ groſlum & ventoſtatæ groſſam adminiſtre forte laxatiuì & mûdificet caput cù hijs que diximus & curet curatione alſechte & alpelag, & valet ad hoc cauteriù in anteri ori pte capitù iuuamèto vltimo. Sì vero fuerit ex opilatione facta in foraminibus oſſis similis cerebri mundiſſe caput cù hijs que dixim? & inſuffletur naribus de nigella trita & mixra cù oleo comuni poſtæ impleuerit patiæ os ſut aqua & attrahat anhelitù ad cerebrù donec picipiat medicinã, & ſi ſentit vſtionè odoret ole um roſ. elleboræ colloqntidã & oleu formica- rum pè vel ſimul. Sì vero opilatio eſt in ventriculis ipſius nafì curec cù curatiòe apoſtema tum vt ſubſequenter dicemus. Sì vero fuerit ex inſufflatione valde frigida inſufflet naribus de caſtoreo aut de muſco, aut rata vel nigella, aut de oleo raziti, aut oleo amigd, aut oleo de ben humido de quoque ipſoſe inuenerit & fumigeretur cù ligno aloes coſto & similibus. Sì vero fuerit ex fructa oſſis craniæ aut ex cœcuffiòæ nafì accipiaet eoß curatio ex cirurgia ſi vulnus fuerit recens. Sì vero inueteratu ſu fuerit mundiſicetur caput cù laxatiuio ab humoribus ibi cœgregatis & fiat flebotomia & cetera fumigia & ſi quælibet alia que diximus.

De fœtore nafì ſequitur. Cap. VII.

Fœtoris nafì ples ſut cauſe alharnab .i. polip?

Ex apate & pultulis

Fœtor nafì fit multis de cauſis aut eum ex apoſtematib? que dicunt al harnab aut ex inueteratis pultulis & putrefactis in ventriculis nafì exiſtentibus, aut ex vapore ma li & acuti fumi a cerebro deſcendentis, aut ex ſu is ventriculis anterioribus, aut ex flegmate ſalo-fo & ſcetido in huius modi locis exiſtet. Signu ex apoſtematibus & pultulis & ſenſu percipt

eius curatio eſt cù hijs que dicemus. Signu ex ſœto ſoreſum acuti eſt ga ſentit acumen & a maricatione & vſtione. Signu ex fumo ſlegmatis putridi remiſſio acuminis & vſtionis & fluxus liquoris groſſi & vſcſoli de naribus & qn concordat ad hec còplexio etas & tempus erit illud fortius. Curatio ſœtoris calidi eſt fle botomia venæ cefalice, ſinon fuerit aligd phibens & mundiſcare caput cù yera pigra & inaufflet naribus oleu roſarù & viol. & eſt undatur ſup caput aqua decoctionis roſaræ & flores mirtè & flores viol. & olei mundi coracum papaueris & feminis malue, & qn eſt ex flegmate mundiſeet caput cù alijc yerarù maugnare, aut cù pillulis cochijs & similibus & inaſtillet naribus succus meſaſtri fluuialts aut ſucus rutæ vel oleu de nigella & ſimilia.

Cura ex hu. frigi.

Cura ex humore. grosſo. et ventof. grosſis.

Cura ex opilatiòe foraminù oſſis

Cura ex opilatiòe i vitro ticu lis nafì.

Cura ex inſufflatòe valde fri gida & alijs cãis

De apoſtematibus nafì. Cap. VIII.

A poſtematù nafì alia ſunt que dicunt alnoacir alia multiperdia alia alſarchan .i. cancer, alia vero ſunt turpes puſtuſtæ. Signa apoſtematù alnacir groſſities nafì & caro maſle formè opilans nafì ventriculos & implens eos. Signa multipedum ſunt, quia eſt ibi caro ſimilis vermibus dictis alhacraban multos pedes habentibus ſuſci coloris & maſli & diſſicuris curationis. Signa cancri ſunt, nigredo coloris cù tumore & duritie & lento do lóre. Curatio a patu alnacir, eſt ſp intromittat. nafò licinù intinclù cù vngento ægyptiaco & vngento viridi donec eſſet poſtea cù vngento alciath aliqbus diebus. Poſtea yo accipiaſarù do de plúbo & impona nafovt no ite reedeat alnacir. Curatio a ſut apoſtematis multipedii & cancri eſt ſedn ſcriptu eſt in cirurgia. Puſtularu ſu vero diuerſarù. i. turpù curan cù albacat ci ceruti & vngento albo donec ſanentur.

Apati, nahi iuſt. fig. a pati. alnacr. pèdiu. pedum. Alhacra. ban. Sig. diſi. Cura. a pani. alnacit. Cura. a pani. multe. diſi & cah. cri & pu. ſulauam.

De hijs quæ cadunt in naſum. Cap. IX.

Q. Vê cadunt in naſum extra ſea ſunt aut ſubſtantia ſicca vt lapis, aut aligd red piës in ſe humiditati e ſicut generagra norum ſiccoræ vt ciceru píloru & similis aut alíqua humida vt vuè ſabe humide & cicera humida & ſimilia. Quod a ſut cadit in ipſum de genere lapidis educi debet cù instru mento noto & descriptio in cirurgia. Alia yo preter hóz genus educunt cù ſternutatorijs. i. quod daudat patiens fortiter os ſuum in hora ſternutationis poſtæ adiunxerit in ipſum aliu quid de oleo affirag, aut violato vel amigda? Et ſi hoc non educet, educa ſ cum instrumens to ſerreo in ſuo loco descripto.

Cura ex ruſi in ſum ced deparunt.

Alfabarami.

Iſot. XXXVIII.

TRACTATVS TERTIVS QVI EST de egritudinibus aurifl continet in le decem capitula, De enumeratione egritudinu aurium. Cap.I.

Alcaras
Alcaniſi

A Egritudines aurifl ſunt grauitas auditus que dicit alcaras & eius cauſe dolor tinnitus qui dicit alcaniſi exit ſanquinis exitus ſaniet & cauſe ipſo apſotema ta, & ſpecies ipſo concilio & fractura lapil li & grana ſicca & aqua aures ingredientes, vulnus p[ro]acuſi vel lignu animalia reptilia que ab extra intrant vermes ibi generati. Et alia nocu[m]e ta ex malis medicinis ſunt ſicut ex odore.i.va[rum] pore sulphuris arſenici qui aures offendunt.

De grauitate auditus. Cap.II.

Auditus
grauitas
er ei[m]moſi

G Rauitas auditus que dicit alcaras eſt φ non audit ſubtilē voc[em] ſed audit for tem & c[ui] diu p[ro]feuerauerit prouenit in ſurditi[que] eſt incurabilis q[ui] ſit a natura vt a principio ſu[que] generationis & dicit naturalis ſit aſt talis grauitas aut naturalis vt diximus aut accidentalis. Accidentalis aſt ſit duabus de cauſis intrinſeca & extrinſeca. Intrinſeca eſt ex ſex cauſis. Aut enim ex malicia ſo[plexionis] in audi tus inſtrumentis dominante aut opilatione ex aliquo apſotemate generato in quarto pari ner uorum cerebri in quo coſſitit auditus, aut cau fatur vel resultat poſt proceſtum calidi apſotematis bíſen aut ex carne addita & generata in aurium ventriculíſis propter percoſſionem aut vulnus qu[ae] natura exp[ellit] & oppilat audituſi, aut ex ſorditie in ipſis congregata & oppilante aut ex ſanguine ab auribus exeunte. Quod ve[ro] fit a malicia ſo[plexionis] inſtrumento[rum] au[di]tus fit ex eo quod elevatur de ſtomaco & e[rit] humo[rum] ille calidus aut frigidus aut groſſa ventoſitas. Quæ vero fit à cauſa oppilationis neruorum & apſotematuſi ſit cauſa v[erb]time ſic[it]atis ipſis neruis contingentibus propter qua[det]inetur tranſitus ſpirituſis aut ex humore viſcoſo, Que vero fit ex apſotemate neruorum aut ex additione carnis in ventriculíſis aurium e[rit] duabus de cauſis, qu[ae] aut erit apſotema ca lidum aut frigidum. Extrinſeca eſt mulplex qu[ae] aut accidit auribus vehemens frigus aut vehemens ventus, aut fortis ſic[itas], vel ex eis qu[ae] ingrediunt[que] in eam tempore balnei aut ex natatu in aqua, aut ex reptilibus vel lapillis vel grans eas ingredientibus aut p[ro]p[ug]tione a[que] vel ligni faciente collectione in loco qui di[rit]tur alſamach vnde corrumpitur complexio ſua aut ex p[ro]cuffiſo evel inciflone facta in neruo

in quo eſt ſenſus auditus, aut ex vulnere vel caſi cerebro adueniente vnde corrumpitur audi tus aut ex mala medicina calida vel frigida pot[entia] incide[n] in aurem ſi[cut] eſt argentum viu[n]um op[ium] & ſimilia, aut ex cortice arundinis vel eius ſemine que ſua proprietate aures of[endunt], aut ex vaporibus rerum ſublima[ritu]ſi ſi[cut] argenti viui[que] & sulphuris arſenici & ſimiliu[m] que coſplexione aurium corrumpunt, aut ex for[i] ſonitu tonitrui vel ex ſtrepiat magnę ruinę aut for[i] voce ſubitaneæ. Signuſ ſurdita[ſis] naturalis vel accidentalis perſecte eſt φ non audit patiens fortem vocem nec debilē & qua[do] inueteratur nun[que] ſanatur. Signum ex hu[more] calido in organis auditus dominante vel ad aures ex ſtomaco elevato eſt ex eo φ alleuia tur paſſio in hora ſaturitatis & agrauatur in hora famis & quia accidit poſt calidam egritu[n] dinem vel ei qui vſus eſt calidis cibarijs & me[di]nis. Signum ex hu[more] frigido eſt ex eo φ aggrauatur paſſio in hora ſaturitatis & in ho[ra] famis & quia accidit poſt frigida[m] egritu[n] dinem & poſt humorē crudum aut cibos groſſos & frigidos & quando concordant ad h[ae]c predict[e] conditiones erit illud for[i]tus. Signuſ ex ventoſitate groſſa eſt ex eo φ ſentit leuítate vel vacuítatem capitis cum ſonitu[que] & extenſiſo[ne] & quia accidit poſt humorē crudi[que] & multum potum vi[n]i & v[erb]um ciborum generantiu[m] vento[ritates] & fumos ascendentes ad cerebru[m] ſi[cut] fa[baru[m] lentiu[m] alleuio[que] cepa[que], & quia incitatur apud cibi repletionē. Differentia que eſt inter illam qu[ae] ſit in nertio in quo confi[cut] ſenſus auditus & illam que ſit in aure eſt quoniam ſi non videtur in ea apſotema vel vulnus vel puſtula vel mala oppilatio egritudo eſt in neruo & accidit hiſs obliuio & quaſi permixto[rum] rati[onis] & eius fermo eſt difficultas audibilis. Q[ui] vero egritudo eſt ex apſotemate nerui accidit patienti for[i]tus rigor q[ui] dicit alcaſſarira febris et moleſtia. Quando vero fuerit oppilatio nerui ex ſic[itate] erit grauitas auditus apud hor[am] fa[mi]s & horam ſaturitatis equalis & non p[ote]ſt curari. Quando vero fuerit ex abundantia hu[mi]ditatis poſſible eſt ipſam alleuarii in aliqui bus temporibus vt in tempore euacuatiſo[m] pa[rum] ſed redit poſt modi[u]t & h[ae]c non p[ote]ſt fa[nari]. Signuſ ex apſotemate eſt qu[ia] paulatim al leuítatur in proceſſu multi temporis, & fi per[man]erit in ſuo ſatu[n] num[que] ſanabitur. Signum eius a carne & moleſtia ſunt in parte frontis in qua eſt apſotema, ſed fi apſotema eſt frigidiu[m] ſentiet grauitatem & dolorem modicum. Si[gn]um ex ſorditie in foramine auris exiſtěte eſt q[ui]m ſi[tab]it aduerſus ſolem apparebit fordiues

Sig. ſurdit
tatis natu
ralis v[ac]i
ci d[erali]s
p[er]ſecte
ſig. ex ca.
hu[m]ore

ſig. ex ſtri.

ſig. ex v[er]e
toſitate
groſſa

Differiſt
ſurditas
p[ueni]ns
ex neruo
& illa q[ui]
fit in aure

Alcaſſari
ra febris
& moleſtia

Sig. ex
apate
Sig. ex
carne

Sig. ex
ſordicie

alſamach

g i j

Liber Practice

Sig. ex

fanguine

Sig. ex

verolita

frigidi.

aut ficed-
tate

Sig. ex

aure ign

dientibus

Sig. ex re

pribilib?

ingredi-
tibus

Sig. ex

lapillis

fig. ex p.

cullione

fig. ex ali

qua mala

specie

fig. ex

fumis ar-

fenici &

alior:

fig. ex fo.

nis forti

bus

Cura sur

ditatis ex

hu. cali.

Cura ex

hu. frigi.

& poterit auferri. Signum ex sanguine deflu-
ente ad aurem & eam oppilante eſt quia patet
ad oculum quando impletur. Signum ex ven-
toſitate aut frigiditate aut ficitate auri ab extra

contingente eſt quoniam accidit poſt viatici utis-
neris & poſt mora cõtracta in locis fortis fri-
goris & caloris & ventoſ fortiij. Signum ex

hijs quæ ingrediunt aurem vt aduenit poſt in-
greſſum balnei & natatu in aqua & quia ſen-
tit aquam ascendentem & deſcendentem. Signum

eius ex reſpitiſibus ibi ingredientibus eſt, quia
fentit motum illo animaliij quandoq[ui] & quæ
doq[ui] quieſcit & ſentit strepitiij & moſtetia &
grauitaſt & aliquando ſedatur. Signum ex la
pillis vel alterius rei extraneæ aurem ingredi-
entis eſt ex eo quod patiens recitat. Signum
ex perſcuffione & concuffione nerui vel cere-
bri eſt ex hijs quæ patiens recitat & ad ſenſum
videtur & hoc genus non ſuſcipit curationem
& maxime quando inueterata eſt & egrítudo

perſecte fuerit in neruo. Signu[em] ex aliqua mala
ſpecie aurem ingrediente eſt ex eo quod pati-
ens refert & ſi ſigna caliditatis ſentiunt & do-
lor eſt ex calida ſpecie & econuerſo. Signu[em] ex

fumis arſeniſt fulphuris & argenti viijs & ſer-
lium eſt quia fades infirmi ſit crocea & augme-
tatur grauitas auditus in proſeſu dierum &
poſſibile eſt hoc ſleri poſt multos annos ſic-
vidimus. Signum eius ex ſonis fortibus ſiut

toniſuis & ſimilibus eſt quoniam accidit ſubi
to poſt ipſos. Curatio eius ex humore calido

ſi naturalis eſt vel inueterata non ſuſcipit cura-
tionem vt diximus. Quæ autem ſit cum hu-
more calido curatur cum flebotomia cefalice
& cum laxatione naturæ ab humoribus, & cù
aliquo laxatiuorã almacuab que propria ad
hoc poſtea abluatur caput cum aqua decoctio
nis viol, camomille mature ſeminis lini & ſimi-
lium & inclinet aures ſuper vaporem ipſoſ in

quiibus apponatur de oleis ſiclit de oleo viol.
aut ro. & ſimilibus & inſtilletur auribus de o-
leo ro. & aceto equaliter mixtis & coctis v[or]
ad aceti consumptionem, & tunc inſtilletur au-
ribus de ipſo dum eſt calidum & confert ei bal
neum per viam humeſtationis. Curatio autem

eius quæ fit ex humore frigido eſt quod laxe-
tur cum pillulis cochijs conſerentibus ad hoc
& faciat gargarilmi cum hijs quæ attrahunt
ſlegma & adminiſtretur ſtermitatorium cum
calidis medicinis ſiclit iam diximus, & regatur
exſiccatiuio regimine labore. & exercitio &
longa itineratione & ingrediatur balneum ieiu
noſtomacho & diu fudet in ipſo & caueat ab
omnibus quorum fumus eleuatur ad cerebru-
vt er pis allijs & multa inebrietate vini & alio-

rum inebriantium, & abluat caput cum aque decoctionis predictarum herbarum & empla ſtrentur aures cum camomilla aneto mellitoło coctis in aqua, & inclinet aures ſuper vapores ipſoſ & inſtilletur auribus de oleo ſambucio bono aromatizato cum muſco vel aliquo aliorem oleorum calidoſ & ante hoc laxetur na tura & ſanabitur. Curatio vero eius que fit ex groſſis ventoſitatibus eſt cum euacuatione cor poris cum hijs que iam dicta ſunt & inſtilletur auribus oleum de ruta aut oleum aneti aut oſ leum caſtor. & ſubtiletur cibus inſirmi & abſtineat a vino. Quæ vero ſit ex oppilatone neruorum que non ſanatur eſt considerandù neruo.

Cura ex

groſſis

verolita,

tibus

grolia
v[or]olita,
&
tibus

Cura ex
oppilato
in cibo & medicina & linitione & ingreſſu bal-
net & effuſione oleoſ humidóſ ſuper caput
frequenter ſicut olei ſiſamini & olei amigd. &
lilij & ſimiliij. Que yo ſit ex oppilatoſ p[er]t

humiditatem curet cù hijs que contraria ſunt predictis ex ficitate. Quæ vero ſit p[er]t apoſtema calidum cerebri curetur laxatione cum pillulis & yeris, ſi predicti[æ] conditions confen diunt & inſtilletur auribus oleum amigd. & al[ir]ag & emplaſtretur caput cum camomilla. & violis decoctis & ſimilib[em]⁹. Quæ vero ſit ex cau

Cura ex
oppilato

neruo

oppilato

fert humidi.
Cura ex
ap[ar]t. ca-
cerebri.

Cura ex
oppilato
ne. p[er]t
humidi.

Cura ex
ap[ar]t. ca-
cerebri.

ſa frigeris vel fortis venti aurem ab extra per-
cutiente curatur per effuſionc oleorum calido
rum ſuper caput & introitum balnei & empla
frafatione capitis cum hijs quæ ipſum calefaci-
unt. Quæ vero ſita ficitate aeris extra vel a va

Cura ex
ca frigeri

vel
vivo

extraho

poribus arſenici vel fulphuris & aliarum cali-
darum ſpecerij curatur cum inſtillatione auri
de olei ſirag tepido quandoq[ui] de oleo viol.
aut oleo amigdal. dul. Et nos quidem iam ſeri
p[er]ſimus de euaporationibus & medicinis in ſuo

loco de curatione aeris quod sufficiens eſt cù
adiutorio dei.

Cura ex
ficitate
aeris aut
maligni
vapori
bus

Cura ex

frigeri

vel
vivo

extraho

bus

De dolore auris. Cap. III.

Dolor auris fit a cauſa intrinſeca aut
extrinſeca. Intrinſeca eſt duplex, quia
vel erit ex neruo veniſte ad aurem vel
ex cauſa ipſius cerebri & fit ſex de cauſis. Aut
enim ex plenitudine multitudinis ſanguinis aut
ex humore calido, aut ex humore frigido, aut
ex ventoſitate groſſa, aut ex puſtula vel colle-
ctione in aure generata, aut ex deſluxu ſangui
nis ad aurem qui a natura expellitur p[re]ter co
cuffionem & percuſſionem vnde oppilantur
tranſitus auditus & reſultat dolor, aut ſiclit co
tingit adoleſcentibus in ortu dentium. Diffeſ-
rentia vero inter illum qui eſt ex dolore nerui
& illú qui eſt ex dolore cerebri eſt, q[ui]m quando

Doloris

auris cau

ſex

molesti
pllices

diffeſt de

lor auris

ex neruo

a dolore

ex reſpeti

Alfabaranij.

Ifor. XXXIX.

causatur ex dolore cerebri dolebit ei facies vel quoddi membroz. Quando vero causatur ex dolore nerui fit dolor in ipsa aure. Caufa vero extrinſeca fit decem modis, quia aut fit ex nimio calore, aut ex cōplexione frigida oppiante aurē, aut ex aqua calida in balneo, aut ex aqua frigida dum natat in ipsa, aut ex aliquib[us]9 reſtilibus ipſam aurē ingredienibus, aut ex ali quia re alia ſicet capillo & granis & ſeminibus aut ex puncſione acus vel ligni facienti vuln[us]9 in loco quidici alſomach, aut ex ingreſſu ſpecierum calida[rum] ſedentiu ſicet euſordij conditi & baccaratu lauri & ſimiliu, aut ex perſuſione vel conauſione aurī contingente. Signum plexitudinis ſanguinis eſt rubedo faciei gruaitas capitis & frontis cum inclinat ſe & vehementia perſuſionis & ſi concordant ad hoc etas com plexio & tempus erit tunc fortius. Signu hu moris calida eſt fortis calor & inflamatio auris & delectatio infirmi in frigore aeris & quan[do] concordant ad hoc etas cōplexio & temp[us]9 erit illud fortius. Signum groſſe ventoſatis eſt attraxio vel extenſio & ſonitus multus in aure cum leuitate capitis. Signu puftuſe vel apoſtemiatis & dicitur aldemal eſt fortis dolor qui dicitur almelac, & eſt fortilimus omnium doloris auris & magis periculosis cum dolo[rum] totius frontis & capitis & ſebris. Signa op[er]pitationis ex ſanguine congregato in aure ſunt gruaitas auditus & leuitas doloris & q[ui] ſtatuis as infirmi ſo adolem quouſi cadat in eum viſus ocult. Signa cauſe ortus dentium in pueris ſunt ex eo q[ui] eo[rum] ortus manifeſtatur & qa[rum] ſu peruenit eis fluxus ventris. Signa vero frigeris vel calor[is] & vaporem offendentium aurem ab extra ſunt ex eis que infirmus refert, & quia poſt itineratione accidit. Signa ex aqua calida ingrediente aurem eſt quia ingreſſus ſuit balneum & quia ſentit aqua. Signum ex aqua frigida eſt quia natauit in ipsa & ſentit aquam cum mouetur caput. Signu animaliu ingredieniui aurem eſt quia quando q[ui] mouentur & quan[do] q[ui] non eſt cum ſonitu & dolore cum mouetur illud animal. Signu e cauſa eius quæ in grediuntur aurem vt lapilli, aut alicuius alterius rei extranea eſt ex eo quod ad ſenſum & oculum apparet ex hijs que recitat inſirmus. Signum cauſe alicuius calide vel frigide medi[n]æ eſt ex eo q[ui] infirmus refert ſe ſentire calor[ē] vel frigus & ſentit frigus cum grauitate mot[em] nec ſentit dolor[ē]. Signum ex perculſione vel cōculſione eſt ex eo q[ui] oculare apparet & ſenſut capitur. Curatio eius quando fuerit ex cauſa ſanguinis eſt q[ui] ſkebotometur vena cefalica & reſtringatur eius dieta & maxime a carnibus

& penitus abſtineat a vino & inſtituletur aurī o leum & laxetur corpus cum aqua fructuum. Quando vero fit ex humore calido, laxetur corpus cum hijs que laxant coleram rub, ſicut ſunt laxatiua que dicuntur almatbuac & alba-chag & inſtituletur aurī albumen ouo[rum] ſubtule cum lacte mulieris & pinguedine galline, & ex hijs que conferunt dolori auris forti eſt q[ui] in ſtituletur in ipsa de ſanguine columbarz calido cum iugulantur. Quando vero fit ex humore frigido laxetur corpus cum pillulis cochijs & yera & ſubtilietur dieta & inſtituletur aurī olei[rum] de coſto aut oleum ſpice & de alijs oleis conſimilibus & emplaſtretur auris cum ſurſure calido. Quando aſt fit ex ventoſitate groſſa fiat primo euacuatio & mundificet caput & inſtituletur aurī oleum de rura aut oleum de caſtore, & euſor. & emplaſtretur auris cum mentaſtro aneto & camomilla coctis & calidis. Curatio vero eius in pueris eſt quod vngant dentes eorum cum butiro eorum ortus acceſeretur & in ſtituletur aurī de pinguedine galline & lacte mulieris & ſanguine columbarz & ſimiliu. Quan[do] vero fit ex frigore vel calore vel vento vt diſcum eſt inſrigidetur calor & caſeſat frigus c[ui] emplaſtro vel linitione. Quādo vero fit c[ui] me dicina calida vel frigida, curetur quilibet eor[n]i cum ſuo contrario vt in præcedentibus diſcum eſt. Quando vero fuerit ex perculſione vel cōculſione teratur & diſtemperetur olibanu c[ui] lacte mulierum & aurī inſtituletur.

De ſonitu & tonitruo aurium
sequitur. Cap. IIII.

S Onitus & tonitru aurium qui dicitur alcaui & althauin fit ex cauſa intrinſeca & extrinſeca, intrinſeca fit octo de cauſis, qa[rum] macho ascendente, aut ex humore groſſo, aut ex fumo calido exſistenti in capite & a ſtomaco & a corpore ascendente, aut ex debilitate auditus naturaliter vel accidentaliter, aut ex aliqua egritudine antiqua, aut ex egritudine accidente ante crisīs aduentum ex collectione putridi humoris vel ſorditiei vel ſanguinis congelati, aut ex eo quod in tempore ſue ſanitatis fuerit in ſatu claritatis auditus & capitis leuicitis. Cauſa vero extrinſeca eſt, aut ex plenitudine multi cibi & humoris groſſi, aut ex inanitione laxatiui vel flebotomie, aut ex fluxu ſanguinis vel fame abſtinentia cibi aut ex multo potu vi[n]ni aut ex multo vomitu aut ex multo natatu in aqua vel ſubmersione in illa aut ex hijs que au rem ingrediuntur vel animalibus eam ingrediens.

Cura ex
hu. cali.

Cure ex
hu. fri.

Cura ex
groſſa ve
toſitate

Cura ex
ortu den
tiui i pue
ris

Sig ex
ſanguine

Sig.hu.
calidi

Sig. groſſus vētoſi. fig. puftu le v[ul]p apo ſenatis. Aldemal Almelac. fig. oppi-latio[rum] ex ſanguine in aure. fig. ex or tu dētiu.

fig. frigo
ris vel va
poris
fig. ingref
ſus aq ca
lida
fig. ingref
ſusa[tr]i
gide
fig. aſaliu
ingrediē
tium
fig. ex la
pillo vel
aliqua a[
liare ex-
tranea
ſi. calide
vel frigi.
medicin[
fig. ex
pculſione
Cura ex
ſanguine

Liber Practice

entibus, aut ex flatu fortis venti vel forti calo-
re tangente aurè aut ex p[]cuffione capitis vel c[]
fussione capit accidenti aut ex alqua medicina
cum qua medikata fuerit auris vel ex vaporib[]9
sulphuris & argenti viui & arsenici & simili[]n.
Signum ex caufa ventofitatis groffè exiftentis
in capite eſt quia ſonitus eſt continuus & ſu
vigilatióne & leuitate capitis & extenſione. Et
ſi fuerit a cauſa ſtomachi incitatur quandoq[]
& quandoq[]ui eſſeit. Signu vero eius quâdo
fuerit ex humore frigido eſt dolor capitis ſine
febre & calore & quia non eſt c[]ontinuus & for-
tis vigilationis & incitatur apud saturatione
& quiſeit apud famè. Signu ex fumo calido
continuatio d[]oloris & caliditatis & ficitatis
corporis & quia ſonitus augmentaſ ex modi-
co labore & exercitio & coitu & incitaſ apud
famem & quiſeit apud faturitare, & quando
concordant ad hoc etas & complexio & t[]ps
erit illud fortius. Signu ex cauſa debilitatis au-
ditus qa eius auditus grauaſ, nihil egritudinis
in auribus ſentiente & quia non tolerant audi-
re fortes vociferationes & incitaſ apud famè,
& quiſeit apud faturitare. Signu ex cauſa egri-
tudinis quia apud crifim eius furgit moleſtia
& vigilię vehementes & poſtea recedut apud cri-
fis conſumatione. Signu ex humore putrido
vel ſordicie vel ſanguine eſt quia mundiſatur
auris ab h[]m[]i ſuper ſuitatibus & ſi ceſſuerit
ſonitus ſelas cauſam eius eſſe humore ſi non
altera cauſa inſet. Signu ex cauſa claritatis ſen
ſus auditus eſt quia augmentaſ apud vacuita-
tem & ieiumi[]n & quando inueteratur nunqua-
fuſcipit curatione. Signu ex cauſa plenitudinis
eſt quia quâdo alleutatur a ciborecedit illud ab
eovel diminuit. Signu ex euacuatione eſt quia
quieſcit apud faturitare & quia reſtituitur vir
tus in ſirmi. Signum ex cauſa potus multi vini
eſt ex eo q[]p. permanent diu ſentitur in cerebro
de potentia vini. Signum ex cauſa multi vomi-
tus eſt quia recedit poſt duos vel tres dies. Si-
gnum ex cauſa diuturni natatus & ſubmer-
ſonis in aqua quia confurgit apud frigus &
fedatur apud calorem, & delectatur in rebus
calidis & euicat res frigidas. Signum ex flatu
venti & frigore eſt ex eo q[]p. inſirmus refert &
quia inſurgit poſt itineratione v[]iæ. Signum ex
cauſa ingreſſus alicuius animalis eſt eius mot?
& moleſtia & agitatio inſirmi. Signum ex con-
cuffione vel percuſione eſt ex eo quod ad ocu-
lum videtur & ad ſenſum patet. Signu ex cau-
ſa medicinæ calide aut frigide eſt ex eo quod in
ſirmus refert. Signu ex cauſa vaporis fulphu-
ris eſt citrinitas faciei, & continuatio ſonitus,
Cyratio eius quando eſt ex ventoſitate groſſa

Sig. ex
vêroſita.
groſſa

Sig. ex
hu. frigi.

ſig. ex fu.
calido

ſig. ex de
bilitate
auditus

ſig. ex c[]
egritudis

ſig. ex hu
more pu-
trido

ſig. ex c[]
claritatis
ſenſus au
ditus

ſig. exple
nütudine

ſig. ex e-
ua cuar[]de

ſig. ex m[]
tivini po
tatione

ſig. ex m[]
to vomi,
eſt ex eo q[]
natatiōs

ſig. ex c[]
ſeu ſub-
merſiōs

ſig. ex v[]
to

g[]reſſu a-
nimalis

ſig. ex p[
culſi ne

ſig. ex me
dicina

ſig. ex ma
gliſn va
poribus

Cura ex
vêroſita,
groſſa

eſt quod inſtilletur naribus oleu[]miſd. ama-
ra[]s aut oleum de caſtoreo & inclinetauris ſup
vaporè aque decoctionis mentaſtri yſopíma
ioran[]e abrotani & ſimili[]n, & laxetur natura &
pillulis laxatiuis & ſubtiliſt eius dieta & relin
quatur vin[]n & accipiatur ſuccus porro[]n & p
milceat & iacte mulieris & inſtilletur auri, aut
accipitur ſuccus ſuf, & inſtillet[]n auri tepidus,
vel inſtilletur eis baurac bulli[]n cum aceto eſt
inſtilletur ei oleum c[]omune in quo bullierit de
colloquintida, vel inſtilletur eis c[]iminu[]n tritum
& diltemperatum cum aceto & p[]inguedine
gallinarum aut anſerum, vel inſtilletur eis ſuc-
tus cucumeri amar[]o[]n tepidis, aut accipiatur
cepe allia & p[]inguedo anatum equaliter & te-
rantur omnia & depurantur & inſtilletur de
eo tepido aurib[]9 ſepe & ſanabitur. Curatio ex
ro eius qui eſt ex humore groſſo eſt cum p[]ou-
tere facte cum colloquintida, & ingrediatur
balheum ieu[]uno ſtomacho & inſtilletur auri de
oleis calidis ſicut de oleo raphani radicis et ole-
nigell[]e & ſimilibus. Quando aui[]t fit ex fumo ca
lido curetur cum flebotomia ſi ſanguis & co[]
lera rubea dominantur & inſtilletur auri illud
quod prediximus in dolore auribus. Quando ve
ro fuerit ex debilitate auditus inſtilletur aurib[]9
modiciu aceti in quo bullierit ſuccus abfinthij
& emplaſtrentur aures cum hoc, ſ. quod accipi
antur furſuribus partes tres roſ, partem vnam ab
finthij partem, ſ. coquantur omnia & ſuperpo
nantur auribus. Quando vero fuerit ex aliqua
egritudine precedingemundificetur caput ſi vir
ur ad hoc confenſerit & inſtilletur auribus de
hij[]s que diximus in debilitate auditus. Quan-
do autem ſit ex humore crudo cum eſſu[]le ple
nütudinis fiat euacuatio cum pillulis Ga[]p. ſepe
& cum yeris colloquintidis & intret balnei ie-
riu[]no ſtomaco & regatur regimine ficco dibi &
potus. Quando aui[]t fit ex cauſa terminationis
egritudinis non eget curatione quia per ſe cura
tur. Quando autem accidit ex acuitate ſenſus
inſtilletur auri pondus du[]r[]o gran[]o[]n ordi[]ce de
opio mixto cum oleo ro[]ſ. aut inſtillet[]n ei de ſue-
co iuſquiami, & de ſucco mandragore. Quan
do autem ſit ex cauſa euacuationis ſit totu[]n ſtu-
dium tu[]n confortare virtut[]e & rectificare cor
pus & inſtilletur auri oleu[]mi amigd, & de ſrag,
aut p[]inguedo gallin[]e & anſeris & ſimilia. Qua
do vero fuerit ex cauſa potus vini ingrediatur
balneu[]n & liniaatur natura & cauſeat a vino quo
vſo[]p. ſanetur. Quando vero ſit ex diuturna na-
tatione & ſubmersioe in aqua frigida & eſt in-
ueteratus curet & iacte euacuatione & h[]ijs que dixi
mus in cauſa humoris groſſi. Quâdo vero ſit
ex flatu fortis venti frigidi aut calidi caleſiat fri

Cura ex
hu. groſ.

Cura ex
hu. calido

Cura ex
auditi de
bilitate

Cura ex
egritudine
p[]ceden.

Cura ex
hu. crudo

Cura ex
crifi egi
tudinis

Cura ex
ſenſus an
cuitate

Cura ex
euacuati
one

Cura ex
potu vi.

Cura ex
natation[]e

Cura ex
forti v[]a

Alf.ubr. miij.

For. XL,

eura ex
malignis
vaporib?

giditas & infrigide caliditas quæ ad modi dixi mus. Quando aŭt fit ex vaporibus sulphuris & arfenici aſcendentibus ad aurem inſtilletur auri de pinguedine galline & anſeris de medullis crurium boum & lacte mulier ſi. Et fiat empla ſtrum ſuper caput de furfure mixto cum lacte caleſtis & ingrediatur balneu & cuſtodiat ca put a reumatibus, Reliqui vero modi curitur cum hijs que in ſequentibus dicemus.

De exitu ſanguinis ab aure. Cap. V.

caufi exi
tus ſang.
bure

Exitus ſanguinis ab aure fit, aut ex cauſa inſtrinſeca aut extrinſeca. Inſtrifeca eſt aut ex diuſpersione aliiuius apoſtematis, aut ex aliqua ſuperfluitate capitis quam natura ex pellit ab ſo dolore ſicut accidit de ſluxu ſanguinis a naribus. Extrinſeca vero fit aut ex perculſione vel concuſſione aut ex punctura acus vel ligni faciente vulnus in loco q. dicit ſafamac vi de emanat ſanguis. Signu ab expulſione naturæ quia eſt ſine dolore & ſine apoſtemate in aut re. Signu ex apoſtemate eſt vehementia doloris auris cum febre & moſtia. Signu ex perculſione vel püſcura acus eſt quia patet ad ſenſum. Curatio eius quando eſt ab expulſione naturæ & congelatus eſt ibi ſanguis & inſtituletur auri de ſucco porri cum modico aceti & inſtituletur ei aceti in quo bullitui fuerit baurae, hoc enim diſſoluit ſanguinè cōgelatū & mundiſcat aut rem. Si vero exitus ſanguinis ſuperabundauereit flebotometur cefalica ei uſde partis & inſtituletur auri ſuccus alhabie, aut ſuccus ctoniorum vel ſuccus corticī granatoru recenti, aut inſtituletur ei aceti in quo bulliant gallè trite. Quando aŭt accidit ex punctura acus vel ligni inſtituletur eis oleu roſ. aut ſanguis columbaru & pini guedo galline cù modico opij. Quando vero accidit ex apoſtemate & vulnere ſubſimilibus curetur cum hijs que dicturi ſumus cum auxilio dei.

ſig. ab ex

pulſione

naturæ

ſig. ex

aſpare

ſig. exper.

ſculſione

aut pun-

ſura

Cura ab

expulſione

naturæ

alhabie

Cura ex

pulſione

aut püſu-

ſura

aſpare

De exitu ſaniei ab aure ſequitur. Ca. VI.

aſpare

eius ſaniei

ab aure

aluaſzor

ig. ex 10

gotépore

ig. ex p.

cimo

Cura ſani.

ſiantique

Exitus ſaniei ab aure, aut eſt ex longo tè pore aut ex proximo & quando eſt lon go tempore aut accidit pueris, aut vīris. Fit aŭt ex apoſtemate q. dicit aluaczor q. ià maturatu eſt & apertu & ex eo procedit ſanies Signu ex longo tèpore eſt quia fit fluxus ſaniei continuus ſine dolore & quia ſanies eſt maſtura. Signu ex proximo eſt dolor auris, & qa ſanies quando q. miſce ſanguini. Curatio ſaniei antique auriu pueror eſt quod inſtituletur ei modicu vini mixtui eú oleu roſ. in quibus diſ

folatur paru de aloe, aut accipiat ſief menuch & croci equaliter & diffoluani in aceto & inſtituletur in auribus dum eſt calidu. Quado aŭt fit in auribus viro eſt longo tempore euacte tur corpus cù pillulis cochijs aut yeris dyalogni tidis. Poſtea vero inſtilletur auribus aqua mellis calida pluries, donec aures mundiſicent vel accipiatur alumen iamen & pulueri izeu totu & triteu cù aceto & agiteu cù eo fortiter donec fiat humidu & intinga in eo licinu aŭt lana & exſicce paru & auri impona. Altud fortius ziniar. viij. cortieis eſris & almar aii. 3. i. ſucci porri & mellis aii. 3. i. bulliat ſuccus cù melle donec inſpilletur. Deinde teran ſpecies & intinčio licinio in ipſo melle asperga ſup ipſum de puluere & auri impona & hoc ſepe fiat do nec ſane. Vel R, anzarut aloes ſanguis draco nis mumie ziniar olibani aii totu tera & diſtemperet cù aceto & auri profunda vel intin gatur in eo licinu & auri impona.

cura arii
in vīris

anzarut

De fluxu aque turbide ab aure. Ca. VII.

Fluxus aque turbide ab aure fine ſanie, aut erit ſubtilis, aut erit calida & acuta, aut falſa aut frigida & groſſa & viſcoſa Signu ſubtilis eſt quia exit cù acumine ex mea- tibus auris & oppilan. Signum vero frigida eſt econuerſo. Curatio aque ſubtilis & calide eſt cù hijs que euacuant coleram ru, poſtea di ſtillet auri aceti in quo bulliant folia mirte & folia plantaginis aut cortices granato & aut ca pita roſ. aut Gallæ. Modus medicaminis ad eſſicandu, R. ſucci agreſtis ſicce & gallaruvitaru aii teran & auri inſufflen vel intinga licinu- um in aceto & asperga ſuper illud de puluere & inmiſta auri ex qua fluit liquor. Quando vero aqua eſt frigida purge cum eo caput qu eutacuat flema poſtea inſtillet auri aqua decoctionis ab inſthij, vel inſtillet ei modicu de be tran aut inſtillet ei vinu decoctionis corticum granato dulci vel tera baccitura ferri cum vino & auri inſtituletur.

Aq. ru bi
de fluxus
ab aure

ſig. ſubti.

ſig. frigi.

cura aq.

ſubti, ca.

cura aq.

frigide

Betran

De apoſtematibus auris ſequit. Ca. VIII.

Apoſtemata auriu gnan vel in neru ius vel in ventriculis vel cartillaginib aut extra in radicibus ipſar. ſunt aŭt autex caliditate aut ex frigiditate. Signa apoſte matu calido gnan to in neruis dolor fortis & intolerabilis intenſus calor fortis ſebris rubedo facie & gravuitas frontis. Signu apoſtematum ventriculo eſt lentus dolor & lenta ſebris & modica. Signa vero frigidor apoſtematum ſunt contraria hijs que diximus in cali dis qa dolor eſt lentus & ſebris & calor & ma xime qn eſtas & tps & cōplexio ſunt frigida.

Modus

gnan ois

a pate in

aurib?

Sig. aпа.

tis calidi

in neruis

ſig. aпа-

tis ventri

culorum

ſig. frigt.

a patum

g iij

Liber Practice

fig. a.åa.
cartilaginis
aur radi-
ci aurii
Cura cali
dorum

alfalbah

Omnis pin
guedo a-
uiu dolo.
sedat.

Haſchari
ſa

Apatū
auriū ge-
neratio
ſig. g.ñati
onis a pa-
tū perviā
crīſis
Curavtri
uſq. vng.
alnacli

A Poſtemata vero radii aurii generat tur qnq per viam crīſis, qnq præter viam crīſis. Signu gñationis eoq p vi am crīſis eſt qa precedit ipſam egritudo. Sed curatio vtriuf q. eſt quod maturentur primo cum vngento diaquilon aut vngeto de frumè

Signum apoſtematis cartillaginis aut radicum auris extra eſt q. ad ſenſum videtur. Curatio ca lidorum eſt apud eoq principiu cum flebotomia, ſi nihil erit prohibens deinde cum euacuatione colerę rub. & ſi dolor adhuc in ſuo ſatu perſtiterit flebotome, adhuc vena alterus brachij, ſi virtus eſt ſirma deinde ſubmergat tur pedes in aqua decoctionis camomille abro tani & aneti & ſimilium ſepe in die & ſricetur plantę pedu cum ſale & oleo oliuaru. Poſtea inſtilletur aurí pinguedo galline vel anſeris vel vulturis vel pinguedo piicis fluuialis recentis qui dicitur alſalbah vel inſtilletur ei ſanguis co lumbay calidus in hora viſilationis ipſoru & inſtilletur ei albumen ouí cum lacte mulierum & ſi hoc non valet accipiatur pondus quatuor granor ordei de opio & diſsoluát cum lacte mulieru & oleo amigdal, dul. & inſtilletur aurí vq adloci q. dicat alſamach tunc eim celfa bit dolor in momêto, & ſi dolor ſedatus fuerit & ſebris alleuiata eſt & celfauit paroxíſmus a poſtematis, & emplastreã auris cù farina ordei violis & camomilla & melliloto decoctis in aqua & poſtis in petia panni lini & aurí ſuper ponatur, vel fiat hoc idem eí farina frumenti & emplastreã auris extra cù lana molli inſuſa in vino & oleo. Quando vero fuerint apoſtemata frigida administreã in principio fortis euacuatio pluries ſi non erit aligd prohibens & ſubtiliſt dieta & tolla vini. Poſtea vero inſtitutur aurí oleu amigd. vel pinguedo galline vel anſeris. Omnes namq. pinguédines aurii comuniter ſedant dolor euiuſcunq ſit còplexonis. Quando vero dolor peruenerit ad ſtatü & videbitur in ipſo aliquid quietis emplastreã auris cum furſure frumenti cui admixtu ſit ali quid de mentaſtro vel yſopo vel abſinthio vel abrotano vel camomilla decocto, cum ipſis furſuribus & hoc fiat in die pluries vel recipiat fumui afendentem ex hijs & qn̄ fuerint aperta apoſtemata curent cum hijs que ſuo loco dica ſunt. Apoſtemata vero cartillaginis ſi fuerint in illis puſtulis que dicuntu haſchariſa curè tur cum apportione vngenti q. dicte cerotum vel cum butiro donec cadant. Poſtea vero curè tur cum baccitura ferri trita cum aceto.

Deaſpatibus radii aurium. Ca. IX.

to & ſimilibus que diximus in ſuo loco donee aperiantur apoſtemata & mundiſtantur poſt modum vero curentur cum vngento alnadi, aut alioqu alioq dictoq in ſuo loco. Quâdo vero accidit in ipſis vulnus incíſio vel còcuffio tunc erit illud aut recens aut antiqui, & aut forte aut debile. Curatio fortis eſt cum flebotomia venè cefalice euride partis. Poſtea vero apponatur eis q. ſedat acumen apoſtematis vel accipiaf alangebar, aut aleкал & diſſoluatur in aqua roſ, aut in ſucco arnogloſſe, aut in ſucco ſemperuiue & liniaſ cum eo auris & qn̄ exſicatum fuerit innoeu linitio donec ſedeſ apoſtema. Poſtea vero curent cù vngento vel accipiantur parue limatiue & còburant & permíceantur cum maiorana quantitate qua tingan tur, deinde diſtemperent cum aqua vel aceto & cum eis emplastrenq aures vel R. pulueris olia bani quartam parte & aleкал tres partes & te rantur cum aceto & emplastrentur cum eo au res. Si vero vulnus aut incíſio cartillaginis fue rit ex longo tempore curetur cum vngento alnadi aut ſimili.

Cura vul
neris aut
còcuffio,
fortis
alâgebu
Aleкал

De hijs que accidunt in aure vel que ab extra ingrediuntur. Cap. X.

A Cuidant aut in auribus vel ingrediunt eas aliqua que nô ſunt de natura ipſo rum vel qa generantur in eis vermes, aut ab extra ingrediunt quèdâ animalia vt puſlices & ſimilia, aut forte ingreſſa fuerint in eas ſeltuca vel ligni vel aliquod grano, cometi bilii aut aqua calida ſeu frigida. Signa generatio is vermi ſunt quia præcedit hec collectio & quia ſentit fortem pruritum cum ſubtili dolore & poſſibile eſt cadere ab aure vermes, & hoc plurime accidit puers. Signa ingreſſus alioquorum animalium ſunt quia ſentit illud quâ doq motuens ſe quandoq. quietens, & quia hoc accidit in ſatu ſanitatis præter qua accidat aurí collectio vel apoſtema. Signum ingreſſus lapilli vel alicuius grani i. aure eſt oppilatio au dius & quia ſi exponitur auris ad ſolem patebit viſui. Signum ingreſſus aque in aurem eſt quia accidit poſt balneum vel lotione capitù et aque quia ſentit motum aque in hora revolitionis id eſt motionis capitù cum ſonitu & ſibilo. Curatio vermiu & aliorum animalium que ingrediuntur aurem ab extra eſt quod inſtillet aurí aqua decoctionis abrotani vel ſucus eius ſi inuenitur recens vel ſuccus mentaſtri, aut ſucus foliorum perſicorum recerium vel ſuccus lupinorum, & confert ad hoc iuuamentu bauſrac cum aliquo predictoq ſuccoq & intro-

ſig. lap.
vel gran.
ingreſſi.

Cura ve
miu &
lioriatu
lium

Allabarniij.

For. XLI.

mittatur auri oleum de floribus perſicore aut felle boum & ſcamonea trita cum aceto & oleum tritum cum vino aut aceto & aloes tritus cum aceto & inſtilletur auri, & eorum quæ cōmuniter interſiunt omnia animalia ingrediens. Aorem eſt quod inſtilletur ei oleum naptil cum vel oleum adcari quoniam experti iuua-menti ſunt. Curatio vero ſeſtucæ aorem ingre diens eſt quod accipiatur de bombace canuti benei qui dicitur alnul & inſundatur in gumi pini diſſoluto. i. liquefacto, vel in viſco facto ex pice & gumi & ſuauiiter inſromittatur auri, & attrahatur cum eo illud quod in arem ceacidi, & ſi hoc non poterit inſuffletur naribus aliqd de ſternutatorijs daſus ore & naſo pati entis, hoc enim educet quicqd eſt in auribus, & ſi hoc non valet ſtude educere illud cum forſiculis tenuiſtimis. Modus aſt curationis aquæ ingredientis aorem eſt quod firmetur patiens ſuper vnum pedem eius dem partis auris & inclinatis capite & corpore ad illam partem falſet cum illo pede, & tunc egredietur aqua, vel accipiatur lapillus ad modum minimi digitorum & caſeſiat ad ignem & inſromittatur altera eius extrematum in arem & percutiatur altera extremis cum alio lapide & inclinet aliquātulum caput ad illam partem, quia propter caſorem lapilli adhebit aqua extremati lapilli vel ſugetur ab aliquo homine cum arundine concaua inſromilſo eius extremo in arem & tunc exibit aqua vi ſuſtionis, aut accipiatur penna ſicca, aut albardi & inſromittat eīus extremas in arem alteram vero extremitem igni conſlaginet & hoc pluries donec aqua exereat. Simile poteſt fieri cum medulla ſambuci & inſtilletur auri parum de ſucco ceparum quoniam habet educere aquam, vel accipiatur lana & inſundatur in oleo oliuuarum calido & cum ea emplastretur auris.

TRACTATVS QVARTVS DEÆ-
gritudinibus oculorum diuiditur in quatuor
ſectiones qua[rum] prima ſectio ſubdiuidi
tur in cap[ta]xxiiij. De enumeratione
ægritudinu[m] oculorum. Cap.I.

A
Egritudines oculorum ſunt. xiiij. genera
ſ. egritudines palpebrar[que] ſunt. xxi.
ſ. ſabies grando duricies cōiunctio in
tuerio que dicitur alſatra grauitas motus orde
um pili addi diſpilatio pilorum palpebræ & fa-
ciei caro rubea que dicitur aluwardrug rubedo
que dicitur alſalac pruritus apoſtemata dicta al-
demal apoſtemata quod dicitur alſarnac apoſte-
ma duru[m] q[ui] dicitur altucha inſlatio apoſtema-
ta dura que dicuntur alachal & alcazalba vul-
nus & nigredo.

De algarab. Cap.II.

A
Lgarab eſt groſſities ex ſuper ſuſtitate
ſanguinea calida quam natura expellit
ad faciem & accidit hoc plurime poſt
pallionē que dicit alrand & puſtulas & eſt. iiiij
ſpecier[que]. Signa prime[que] ſpeciei ſunt groſſities &
rubedo c[ui] pauca humiditate abſc[ip]s, dolore &
abſc[ip]s multa læſione. Signa ſecundæ ſpeciei
ſunt rubedo cum maiori humiditate & do-
lore & grauitas in oculo. Signa tertiæ ſunt
groſſities & rubedo & humiditas maior & do-
lor fortis & quando inuerſatur palpebra ſimi
latur ſcui inuerſ[que] & propter hoc vocatur h[oe]
ſpecies ficina. Signa q[ui]re ſunt multitudine groſ
ſiciæ & rubedinis & duritiei plus c[etera]s ſpe
cierum preſidat[ur] & magis diuturne & diffi
ciioris curatiōis & vt plurim[i]i incurabiles, Cu
ratio prime[que] ſpeciei eſt cum flebotomia & ap-
poſitione ventoſar[que] & accipia[t]e pars vna croci
& quarta pars aluminis albi & tera[n]c[um] aq[
& inſtilletur oculo & ſanabi[t]. Curatio vero ſe
cunde eſt c[ui] flebotomia & c[ui] inſtitu[n]t[ur] de colli-
rio viridi & de collirio rubeo quouſ[que] ſanabi
tur. Curatio a[ut] terti[æ] ſit c[ui] flebotomia venæ
ceſalic[æ] aut potu laxatiui pluries & c[ui] curetur
c[ui] aliquo collirior[que] fortis coadunatio[s] deſeri
ptor[em] in ſuo loco & ſi hoc n[ō] ſufficit fricetur
palpebra c[ui] zuccaro aut c[ui] folijs ficus aut c[ui]
ſpum[am] maris & ſi non ſufficit hoc ſcarificetur
ibi c[ui] ſerro qu[em]admodi[n]i determinat[ur] eſt ſuo lo-
co. Curatio vero quart[em] ſpeciei & licet ſit incu-
rabilis flebotome[n]t in ſpe & adminiſtre[n]t laxa
tiuum & ſcarificatio c[ui] ſerro pluries & ſi hoc
non valet ſcias egritudin[em]e.

De grandine. Cap. III.

G
Rando eſt humiditas groſſa congelat[em]
ta in altera palpebra[m] & eſt qu[em]a[n]ſpe
cies que fit ex h[ui]ore crudo & ex ſum-
p[io]e c[ui]b[ia] ante formu[m] Signu[n]eius eſt qa[que] exi[t]ru
dus manifeſte ad oculu[m]. Curatio eius ante[que] in
duret[em] & emplastre[n]t ſup ipſum de oppopona
co diſſoluto in aceto c[ui] alchan[ā] diſſoluta cum
eo, aut aluſa[le], aut granis pini & ſi per hoc non
euadit non poteſt euadere abſc[ip]s, incifione & e-
ducere ipſum ſicut determinat[ur] ſuo loco.

Deduritie. Cap.IIIII.

D
Vrities eſt quedam ſpecier[que] garab ſed
maior ea eſt, & g[na]t ex humore cru-
do. Signu[n]eius eus eſt exſus abſc[ip]s, dolore.
Et curatio eius eſt quod incidatur & extraha-
s[ui]t s[ui]t determinatur ſuo loco.

Algarab
quatuor
habet ſpe-
cies

Sig. priæ
ſpeciei

Sig. ſecip[que]
ſp[er]i

ſig. tertiæ
ſpeciei

ſig. qua[rum]
t[em] ſp[er]i

Curapriæ
ſpeciei

Cura ſe
cunde

Cura reſ,
ti[que]

cura qua[rum]
t[em] ſp[er]i

ſi. g[na]d[em]
Cura gr[ui]
dinis

Sig. duri
ciei
du[m] Signu[n]
Cura du[m]
riciei

Oleum
adcari
Curia in-
greſſus
ſeſtucæ
Alnul

Cura in-
greſſus
aqua[que]

Liber Practice

De coniunctione, Cap. V.

C

Oniunctionis due funt species quatuor
vna eſt adheſio palpebræ albedini oculi
cida eſt adheſio palpebræ ſimul. Si
gnum huius eſt qa ad ſenſum videat in eo ſ p
ceſt ſit vulnus aut puſtula aut incíſio manus. Et
eius curatio eſt cù hijs que remoliuſt & diffol
uunt ſine mordicione & cù muſſallagine ſe
minis ſini aut ſeminis maluè vel alteq & ſit ſolli
citudo ſua fricare palpebras ſuis manibus omi
die, & ſi hoc non ſufficit non poterſ t transſire ſi-
ne opatioe manuali ſiut diximus.

De inuerſione palpebræ ſequtur. Ca. VI.

Coifiſio
nis due
ſpecies
ſig. coiun
tionis
Cura

Inuerſio
palpebræ
i. alia
thra duo
bus ſit
modis

I

Nuerſio palpebræ vel eius conditio q dicit
alſathra erit duobus modis, qa aut erit na-
turalis aut accidêtalis. Naturalis eſt vel qd'
erit verſata ita q non apiat oculu vel q contra
hatur & voca ſt tunc oculus leporinus. Accidê
talis eſt aut ex inſpecione oculi ad rè non o-
portunâ autex precedêti puſtula vel apoſtema
te vel carne generata in apoſtemate ita q inuer
fatur palpebra. Curatio eius qùn eſt ex carne ge
nerata in apoſtemate eſt cù medicinis acutis vt
cum zíniar, reliquie vero ſpecies non ſuſcipiut
curatione nifi cù ferro vt ſuo loco describiet.

Cura iuer
ſionis pal
pebrae

De grauitate motus palpebræ. Ca. VII.

alſtracha

G

Rauitas motus palpebræ quæ dicit
alſtracha eſt vna de ſpeciebus muſculi
vt dicitù eſt in ſuo loco.

De ordeo. Cap. VIII.

Ordeum
ſig. ordei
Cura or
dei

O

Rdeu eſt apoſtema durúgnaſt in ex-
remitate oculi q similaq ordeo in ſui
figura. Et ſignu eius eſt q ad ſenſum
videat. Curatio vero ipſius eſt q fricee q muſ-
cis abſcifis capitibus & poſtea emplaſtreſt cum
cera liquefacra cù oleo calido vel cum vngento
mollificatiuo vt dyaglon & gumi pini donec
mollireſt & aperiſatur vt educatur puſtredo que
in ipſo eſt. Et ſi hoc non ſufficit aperiſt illud &
educat q in ipſo eſt & poſtmoduq ſuperponaſt
ei de vngento donec ſanetur.

De piliis additis ſequitur. Cap. IX.

Piloreq ad
ditio duo
bus ſit
modis
Sig. eius
Curaeoræ

A

A
d ditio piloræ ſit duobus modis, aut
em oritur alius pilius ſub pilo natura-
li et infert dolor e oculo aut inuerfatur
pilius naturalis ad ſui radicæ & facit dolor e aut
erit pilius paucus vel multus. Signum eius eſt
qa ad ſenſum apparet. Curatio aſt multi pili
eſt q mundiſicæ caput cù pillulis cochijs & ye
ra & curet e cù eo q exſiccat humorem putridi
vt cù colirio citrino & ſimilibus & antmq iâ dix
erunt fricare loci poſt raturâ pili cù ſanguine
ranæ viridis que inuenit inter cannas, vel cù ſan
guine q inuenit in auribus caniù q dicit alha-
lacz & de hijs iam multa ſcripſimus in cirur

Alhalatz

gía. Si vero pilius eſt vnus vel duo vel tres de-
bent dimitti quouſ elongeſ & adhereant
alteris cù viſco vel maſtice, aut euella cù acu ſi
cut dicit eſt in practica cirurgie.

De depilatioe pilore ſequitur. Ca. X.

D

Epilatio piloræ duob modis ſit, vno Pilore
modo ex groſſicie palpebræ ipſarù pilatio
q duricæ & rubedine. Alter vero mo duob modis
dus tit dupliciter quia aut erit de ſpecie allopi-
cie, aut ex humiditate putrida. Quando vero
fit ex allopícia fit duobus modis, qa aut ex de-
fectu humidi ex quo nutri pilius, aut ex corru-
ptione illius humidi & eius putredine. Qn ve-
ro fit ex humiditate putrida fit aut cù calidita-
te aut cum frigiditate. Signu caliditatis eſt qa
locus eſt groſſus & rubeus cù dolore mordica-
tio. Signu frigiditatis eſt pallor loci, modica
groſſities & dolor q ſentit cù rebus frigidis.
Curatio eius ſi fuerit ex calore cù flebotomia
vene cefalice & appoſitione ventoſe in ipſibus
& in medio verticis & poſtea mundiſicæ cor-
pus cù hijs que purgant coler a ru. vel acapian
tur de nuclis dactilore cò bultis. 3. 3. ipſice ro-
mane. 3. 3. & teran & apponan de puluere
ipſore in loco. Si vero fuerit ex frigiditate laxe
tur cù pillulis cochijs & ſupponan debaruſicon
& ſi hoc non ſufficit plura inueniet loco eius.

Pilore
modis

duob

modis

Pilore
modis

duob

duob

modis

Curatio
culo

Curatio
culo

De pediculis palpebræ. Ca. XI.

P

Pediculi q ſulpendunt in pili palpebræ Pediculi
rum ſunt vna ſpecies paſſionu ipſaru, &
generan ex humore calido putrido quê
natura expellit ad palpebras et figura ipſaræ eſt
volubilis q accidunt hijs q vſi ſunt cibis humi-
dis ſed raro generan laborantibus & q ingre-
diunæ balneu. Et curatio ipſore eſt q ſumantur
Cura de
pilulis cochijs & fiat gararibus muſque
mane, & ſricenæ radices palpebræ cù ſale vel
aqua maris vel cù aqua aluminis, vel cù aqua
ſalis armoniaci vel puluere argenti. Et ſi cù hijs
non recedunt auferant cù forficulis & reiteret
ſuper eis medicina quouſ curetur.

Pediculi
rum ſunt vna
specie paſſio-
nu ipſaru, &
generan ex
humore calido
putrido quê
natura expellit
ad palpebras et
figura ipſaræ eſt
volubilis q accidunt
hijs q vſi ſunt cibis
humis ſed raro
generan laborantibus
& q ingre-
diunæ balneu. Et
curatio ipſore eſt
q ſumantur
Cura de
pilulis cochijs &
fiat gararibus muſque
mane, & ſricenæ
radices palpebræ cù
ſale vel
aqua maris vel cù
aqua aluminis, vel
cù aqua
ſalis armoniaci vel
puluere argenti. Et
ſi cù hijs
non recedunt auferant
cù forficulis &
reiteret
ſuper eis medicina
quouſ curetur.

Pediculi
rum ſunt vna
specie paſſio-
nu ipſaru, &
generan ex
humore calido
putrido quê
natura expellit
ad palpebras et
figura ipſaræ eſt
volubilis q accidunt
hijs q vſi ſunt cibis humi-
dis ſed raro generan
cum groſſitie & gravitate palpebrarh & mul-
ta humiditate ab oculo fluente. Signu ſedi eſt
qa color eius cednat ad color e virid e & apo-
ſtemata & modica rubedo & incendiu matus.

De carne rubea in palpebris ſequitur. Cap. XII.

C

Aro rubea que dicit nadmeg eſt duo-
bus modis, qa eſt caro rubea multa &
groſſa generata inra palpebras oculo
rum. Signu huius eſt qa genera ex humore
forti & eius color dèdinat ad fortè rubedinè
cum groſſitie & gravitate palpebrarh & mul-
ta humiditate ab oculo fluente. Signu ſedi eſt
qa color eius cednat ad color e virid e & apo-
ſtemata & modica rubedo & incendiu matus.

nadmeg
i. caro
rubea
ducibus
exiſit
modis
Sig. pri
fig. ſedi

Alfaharanij.

For. XLII.

Cura

Curatio eius est & flebotomia & laxatione co
lere rubeæ, & poſtea curet & cù pulcre & ex-
sicceat ad ſolæ, poſtea accipiant & eo. 3. ij. farco
col. 3. ij. litargiri meuſuren aloes an. 3. ij. ſi. ſief
memith, 3. tertià teran & oïa & ſiat puluìs & ad
miniliret de eo donec fanetur, & ſi fuerit in eo
groſſities & virtus est tolerans adiungat huic
pulueri, 3. i. de zinari, & ſi hoc non sufficit in-
cidaç cum ferro vt dicit in diurgia.

Dr rubedine quæ dicitur alſelac
ſequitur. Cap. XIII.

Alſelac
natio

R. V. b. de que dicit alſelac gnaſt cù pru
ritu extremitatu oculi que dicunt al-
amac & tunicis palpebrae & est du
obus modis, vnus est nouus & debilis, alter ve
ro antiquus & groſſus, & generans ex huo-
ribus bauradinis falſis & ſubtilibus. Signu no-
tiæ rubedinis est pruritus palpebrae & extre-
mitatu cù remiſſa rubedine & debili dolore. Si
gnum veteris est rubedo palpebrae & ipfaru
inflatio cù pruritu & dolore fortibus & incili
one pilore. Curatio noque est hoc ſupponas
elíciiu[n]ini de bóbace intinctu albumine oui mix
to cù oleo rol. vel amigd. tritis cù ſacte mulie-
rum & ingredia[ba]lnæ in mane & inclinet ca
put & oculos ſup furu aque calide & infuſ-
hetur naribus de oleo, & emplaſtre[ locus cù
endiuia vel cum portulaca vel rasura curcurbit,
aut plantagine cù oleorol. Et ſi hoc nò sufficit
curet cù rebus coadunatuis & frigidis cùſut
con ſucco ſumac aut lentibus & pulpa grana
toræ & ſimilibus. Curatio vero veteris est ſu fle
botomia & ſcarificatione timporæ & crurii &
nature ſatione cù eo & ſiat coleræ ru. &
curet cù g[ni]ibus alcohol in gbº est fortis coa-
dunatio & cum basilicon & collyrijs humidis
qbº inſest de alumine & pluribº alijs c[om]ſibº.

Sig. no
q. rube.
ig. dere.

Cura no
le

Curá ve
teris

Pruritus
gnatio
Sig. pru.

Cura
noui
Curá in
ueterati.

De pruritur. Cap. X. III.

P. Ruritus generat q[ui]n in oibus extremi
patibus oculi & q[ui]n in vna t[em]n, aut in-
tra palpebræ & fit in principio abſc[ap] ru-
bedine oculi, ſed q[ui]n diu p[man]ſerit rubet extre
mitates & generat inde alſelac, & curatio eius
apud principi[us] est cù fumigio humido & farco
col. Curatio aŭt inueterati est cù collirio q[ui] di-
citur albaſilicon & ei ſimili. Et ſinon sufficit la
xe[ra] colera rub. & apponantur ventoſe in ſuis
temporibus.

De apate q. dicit aldemal. Ca. XV.

Aldemal
gnaſt duo
6º mois.
Sig. ei9

H. Aec apoſtemata ſunt duobus modis.
Generant em aut intra palpebræ, aut
ſup ipſam ab extra & fiunt ex duabº
caufis aut ex ſanguine aut ex colera rub. Signi-
fanguinis est rubedo & plenitudo. Signu cole

Cura

re rub, remiſſio rubedinis pulſatio motus. Cu
ratio vtriusq[ui]b[us] est cù flebotomia & laxatio ne
turæ q[ui]n apparer plenitudo poſtea vero ſuppo-
natur e[ingentu] q[ui] dicit dyaq[lon] quoqueq[ui]s
gredia[que] humor putridus & curet cù vngento
alna[li]. Quod aŭt fuerit inter palpebræ & ape-
riatur apoſtema vt educa[ti] inde putredo. Po-
ſtea vero inſtillet oculo parum de aqua maris,
aut aqua ſalſa & emplaſtre[ extra cum euapo-
rationibus quoqueq[ui]s fanetur.

De apate q. dicit alſarnac. Ca. XVI.

Alfarnac
d[omi]p[io]

H. O capoſtema est apoſtema p[ing]uedi
nis nerui q[ui] genera[que] ſup palpebræ ſu
periore & impedit vt non valeat aſ-
picere ſupius & accidit hoc plurime puersis &
corpibus humidis & hec eſt altera ſpecies. Et ſi
g[nu]t huius est inflatio palpeb[re] přeter rubedi-
nem & doler[es] & non poſſit respicere ſuperius.
Et curatio eius est q[ui] ſuppona[re] ei in principio
q[ui] exſiccat & coadunat ſicut eſt aloes, acacia &
crocii trita c[um] aceto & litij educere illud qu[em]ad
modi[que] dicit[ur] eſt in přeterita diurgia.

Signa

Cura al.
ſainacis

De apate duro q. dicit alcuca. Ca. XVII.

H. O capoſtema dicit alcuca celfinu[em]o
q[ui] ſimila[que] celfo in ſui figura n[am] apud
ſui principi[us] rubet palpeb[re], poſtmo
dum vero nigreſt donec ſit turpis collectio e[]
prehèdens toræ palpebræ & poſſibile eſt com-
prehendere ambas. Curatio eius in principio
ſue generationis eſt q[ui] flebotome[que] vena cefali-
ca & apponant[em]ventoſe ſup coru. Poſtea vero
laxet naturæ deinde ſuppona[re] ei q[ui] repercutiat
humor[em] eſut memitha & acacia & bol[ui] ar-
menu diffolutos c[um] ſucco ſolatri aut ſucco pla-
taginis & ſimiliu. Si vero diu p[man]ſerit et aug
mentatu[rum] fuerit, abluat a p[dict]o emplaſtro &
vngat[em] c[um] ceroto facto c[um] oleo de ſurag, aut o-
leo camomille donec maturentur & recedant
minuta apoſtemata que dicunt alhacharisa,
q[ui] poſtea abluat c[um] aqua & aceto, deinde appo-
nat, ſup illud vngentu[em] alna[di] quoqueq[ui]s fanet.

De inflatióne palpebra[ra]. Cap. XVIII.

Alcu[ha]

Cura

I. N[fl]atio palp, aut erit naturalis a pr[í]cio
g[na]tionis aut accidentalis, accidentalis aŭt
duplex eſt, qa aut eſt intrinſeca aut extrin-
ſeca. Intrinſeca eſt, iiiij. modis ſicut determinai
mus in e[gr]itudinibus tunice q[ui] dicitur almache
ama. Extrinſeca vero eſt aut ex aliquo anima-
li venenoſo ambuláte ſup eis ſicut aranea, vel
ex punctura acus vel velspe[que] & ſimiliu vel ex her
bis calidis ſicut herba q[ui] dicitur alca[dr]sis & alfa-
dabalberi, i. ruta ſiluſtris & alcarina & abfan-
da & ſimilia. Et eius curatio eſt ſicut curatio e[]
gritudinum faciei equaliter, i. perſecte cum ad
tutorio dei.

Palpebra
rù iſlario
ſit varijs
modis
Almache
ama
Alcadria
Alfada
balberi
Alcarina
Abſanda

["Liber Practice", "De apoſtematibus q dicuſ alchuſul. Ca. XIX", "Alcuchul\nSig. hu,\nſig. ſicci.", "H\nAec apoſtemata que dicuſ alchuſul\nſunt, aut ſicca aut humida. Signa eorſ\nhumiditatis ſunt eorſ rubedo dolor\n& humiditas. Signa ſiccitatis eorſ eſt qa simi-\nlanſ colori corpi abſ rubedine dolore & hu\nmida cefalice & poſtea ſupponaſ eis citroli tri\nti aut ſal, qun debunb, ſin aſt ligentur cum ca\npillo & primitan donec per ſe cadant. Sin aſt\ncu ferro inſdanb & ſuperponatur eis poſt hoc\nmedicina auta & igne cauteriſenb. Curatio\nſiccurum eſt iuxta id q ſuo loco determinabiſ.\nNigredo aſt in ills accideth curaſ curatione e-\ngritudinu faciei cum auxilio dei.", "Cura pri\nmi gnis", "Cura ſic.", "De morbis extrematū oculorum. Ca. XX.", "Almachi\nGararab\nAlgada", "D\nE egritudinibus extrematū oculorum\nque dicuſ almachi ſunt aſt tres. ſ. flu\nxus lactimare algarab q eſt apoſtema\nq dicuſ alnaczor & algada.", "Flux 9 la\nchrimarū\nab exuē-\nmitatib?\nſit duob?\nmodis", "De fluxu lachrimare. Cap. XXI.", "FLuxus lachrimare ab extrematibus ſit duobus modis. Aut eſu ex humoris flu ſunt ad extremates de medio cranei, aut ex humoris fluxu extra craneu. Quādo aſt eſt ab extra ſit tribus modis, qa aut accidit poſt in citione egritudinis vngule, aut ex acuta medi- cina olim oculo apofita virtute cuius ablata eſt caro exiſteth in capite foraminis extrematis vel ex apoſtemate gnato in loco. Signa fluxus inte riore cranei ſunt continuatio qa ex appoſitione medicaſ non pripit ſuamenuſ nec ſanatur. Signa fluxus ab exterioribus cranei ſunt pleni tudo venaru frontis & qn ſupponunt ſupcili is & tpibus emplaftra ſliptica reſtringunt lacri mas & ſupabidat apud ſupabundatione huz midore eibor & deficiuſ apud ſiccitare corpo ris. Signu ex incisione vngule eſt q inſirmus re fert & ad oculu patet. Signu ex cauſa medi- næ acute eſt q inqra ab ifirmo. Signu ex cau ſa medicinæ acutæ apoſtematis eſt q ad ſensum patet. Curatio fluxus puentiætis ex venis quæ ſunt ſub craneo licet non poſſit curari, purget ſi caput cu yera & adminiftrenſ emplaftra exſiccatua ſup caput frequenter & collirizeſ cu hoc cool. Rk. tutie. 3.x. mirabolano: citrinore 3.ij. corallor. 3.ij. aloes pipis an. 3.ij. & 5. & aggregent cu aqua faniculi & ruth & optimo vino teraſ totu & collirizeſ cu eo. Quādo ve- to puenti ab extra craneo ſumat aliſd laxati- uum purgatiuſ capitis & exſiccetur corpus & caput, & abluta: caput frequeter cu aloe & ad- miniftrenſ emplaftra ſcripta in ſuo loco & col lirizeſ cu alchool predicto. Et ſi hoc non suffi-", "Sig. flux.\nab interi-\ncranei", "ſig. flux 9\nab exteri\nor cranei", "ſig. ex in-\ncisione\nvngule\nſig. ex me\ndici. acu.\nſig. exa-\npoſtema-\nacuro\nCura flu.\nex venis\nſub cran.", "citi fiat cauteriui ſup timpibus & in poſteriori\nbus auriuſ. Et ſi hoc non sufficit flebotoment\nvene sicut determinanb in opatióne manus. Cu\nratio vero eius cu fuerit a cauſa inciſiſ vngu\nlæ eſt cu collirio thurino vel cu puluere citrino\nqui dicic alderor alcz far. Quando aſt proue\nhit ex mediis acutis curet cu ſief memith gu\nmi & croco & ſimilibus. Quando vero pue-\nmit ex viridi apoſtemate curetur cum hijs que\nſuo loco determinantur.", "Cura ex\nincisione\nvngule.\nAldear\nAltzfar\nCura ex\nmediis\na\nCura ex\nviridi\napote\nAlgarab\nſeu\nCollirio\nſtanu\nſanu\nſanu\nſanu\nſanu\nſanu\nſanu\nſanu\nſ

["Alipharani.", "Iff. XLIII.", "natus capite in hora suæ oratioæ & teneat sem-\npar eius pedes & crura ligata vt deponat húor\nad inferiora. Et qnì hec oia quæ diximus quæ\npatienter tulerit non indigebit alta via curatio-\nnis & sanabit de sui infirmitate vſup ad tres di-\nes. Si vero egritudo p[ro]dicti inſtiller oculo q[ui]\nhabet coadunare modica coadunatione & pro-\nhibeat attractionem humorem ad oculum ſieut est\naqua roſ. vel ſuccus plantaginis aut aqua tepe\nrata c[um]modico aceto & hoc fiat omni hora vt\nnon attrahant ad oculum multi humores. Si yo\nhúores q[ui] attrahunt ad e[um] fuerint multi, & il-\nlud q[ui] adheret extremitibus erit multi diſſol\nuat modicus mellis vel zucceri in aqua dulci &\ninſtiller oculo. Et si humor est calidus & dolor\nfortis inſtiller oculo albumen ou[er] co[qual]fat\nbene c[um] lacte aſing vel mulieris, aut modicus cro\nci & hoc fiat p[ro]totá illá dié, & regat[ur] regime\nvtilim tenuitatis vt non aggrauet egritudo &\ndolor vigoret. Si vero dolor p[ro]hoc non ceſſa\nuerit, accepiat albumen ou[er] & modicus de pane\ninſulo in vino & diſtemp[er] totu c[um] aqua deco\ntionis papaveris, aut eius c[ort]icum & oculos\nc[um] eo emplastret & abluat oculus c[um] h[ac] infra\nſcripta ablutione q[ui] valet oibus modis egritudi\nnis & ſedat dolor & rep[ur]citi humores deſe-\ndentes & attracon[ts] ad oculum, & valet ad t[um]o-\ntem oculorum & vehementer dolor ipſo[rum] &\nad priuatione ſomni & administra[re] poſt pur-\ngatione. R[ex] croci memi hec aloes gumi arabici\nacaciæ alpigod alracza p[ies] equales diſtem\nperene oia c[um] aqua decoctionis papaveris vel\nſucco plantaginis & abluat cum eo oculus ex\nomni p[er]t & o[ia] timpora & loca egritudinis ra\nmad & e[it] ev[ra]t. Si vero egritudo poſt omnia\nhec p[ro]manerit flebotoment venæ exiſteteres poſt\naures, & si fuerit ſedatus dolor et accidetia fue\nrint alleuiora inſtiller oculo coliri roſ, & medi\ncam q[ui] dicit ſief citrinu[rum] & anzarut c[um] lacte a[que]\nsing & ſimilia, & ingredia[re] balneu[rum] apud finem e[que]\ngritudinis. Qu[am]do aut p[er]uenit ex colera ru. la-\nxetur natura in principio ſi non fuerit alijd p[er]\nhibens c[um] aqua caſei & ſcamonea c[um] aqua fru-\netu[rum] q[ui] euacuare habet colerá ru. & hoc fiat ſe\np[er] & inſtiller oculo de lacte mulierem. Et si do-\nlor poſt hoc v[ir]gorabit ſtudeat fricare eius cru\nra & pedes forti fricatiòe, & inſtiller oculo al-\nbumen ou[er]ivel muſcalago p[il]iſi, aut muſcalago\nfeminu[rum] citioniòe conquaſſata o[ia] h[om]i forti\nter c[um] lacte mulieris. Et si c[um] hijs dolor non alle\nuiat apponat in eo coliriu[rum] camphorinu[rum] vel o[ra]\np[ia]tus & coliriu[rum] humidu[rum] & albú & ſimilia. Et\nemplastret oculus c[um] emplastro predicto & re\ngat c[um] hijs quæ dicta ſunt in eo q[ui] ſit ex ſangui\nne. & c[ibo] & potu & vnueris alijs. Et si ſeda-\nh", "Alpigod\nalrazz\natz", "anzaruc\n\nCura ex\nco.rubea", "melancolia, aut ex ventolitate, & poſsibile est et eſſe illud q[ui] g[ra]nit ex humoribus frigidis, vel ex cauſa plenitudinis totius corp[is]. Cuius vero cauſa eſt extrinſeca, eſt aut ex calore ſolis aut ex puluere aut fumo aut medicina calida applica ta oculo & ſimilibus. Signa ex cauſa ſanguinis ſunt rubedo oculi & faciei & inflatio venar[um] oculi grossitie[s] palpebræ multitudo lacrimaræ extenſio & grauitas corp[is] c[um] p[er]gittia & perce p[er]tione ſonitus in auribus dolor capitis & gru- uedo ipſius & plenitudo venar[um] totius corp[is], & q[ui] adequant c[um] hijs etas c[omplexio] & temp[ur] erut ligna fortiora. Signa cauſe coler[em] ru. ſunt fortis dolor c[um] intenſa rubedine oculi & faciei, & qa[que] ſentit oculi q[ui] ſeſſet plen[ut] arena & ſent- tit quaſi puncturá c[um] acuitate lacrimaræ & il- lud id[em] ſentit in facie & paucitas exitus liquoris q[ui] dicti alramach & qa[que] ſentit delectatione in re bus frigidis & humidis, & ſi adequant ad hoc etas c[omplexio] & t[ep]us erut ligna magis pot[er]tia. Signa cauſe flegmatis ſunt remit[io] rubedi nis oculi & faciei multa inflatio & multus flux us liquoris & multitudo lacrimaræ abſque acu- mine & qa[que] ſentit patiens gravitati[que] ſin[em] calore & ſine forti dolore & moleſtia ſicut accidunt in corola ru. & ſanguine. Signa cauſe nig. ſunt pauda rubedo oculi & paucitas lacrimaræ & li quoris & paucitas tumoris & q[ui]n]e]conueniunt c[um] hoc ſecitas corp[is] c[omplexio] & t[ep]us erunt hec ligna magis potentiæ. Signa cauſe ventolatæ tatis fortis extenſio oculorum et magnus tumor c[um] magna rubedine & leuitate capitis & ſonitu aur[ium]. Signa vero ſpecie h[uius] egritudinis q[ui] ſunt ex cauſa plenitudinis capitis ſunt quia o[ia] p[ro]dicta accidentia leuſa & dolor leuſis & qa[que] ſent tit grauedin[em] in capite ſolo. In reliqua vero par te corp[is] non apparet plenitudo manifeſta. Si- gna cauſe intrinſec[em] ſunt ex hijs quæ infirmus refert. & qa[que] p[ro]manet egritudo q[ui] diu p[ro]manet cauſa & ceſſat eo ceſſante. Curatio alrauiſ ex cauſa ſanguinis in principio eſt q[ui] flebotome[et] c[ef]afica ſi non eſt alid[us] prohibens a virtute & c[eteris] alijs de manu. & oppoſita parti egritudi nis. Et si egritudo c[om]firmata eſt, p[ro]pter fleboto miam flebotome[et] venæ c[ef]afica alterius man[que] & extrahat de ſanguine qu[om]que deuveniat ad ſincopizationem. Polſea laxe[re] naturæ c[um] decocti one mirabolano[rum] & viòl, & prunone[rum] & ab- ſtineat a vino & carnibus & plenitudine c[ib]i et ſit eius c[ibus] q[ui]nfrigidat & dormiat in domo obſcura & no[mi] multu[rum] loquat nec apponat ſolli citudin[em] in aliquo nec p[ro]tioce[re] ad iram, nec acc[ed]at ad mulierem nec de loco ad loci tranſferatur & ſit eius acubitus ſup[er] ſuo collo & alto plus- matio & alta capitali & non diu p[ro]maneat indi-", "que\nque\nque\nque\nque\nque

Liber Practice

tus est dolor & accidentia alleuiata sunt ingre-
diatur tunc balneu temperatu & lieta eius lit in
frigidatua & humectatua quouſ p. sanet. Q̄n
auct fit ex colera nigra laxet natura in principio
cu̇ decoctione epithimi, aut cui pil ulis ſtomati-
is, aut decoctio ſe polipod & ingrediai balne
um & inclinet facie ſup vapor e aquæ calidæ,
& brbat vin boni alb & iubile et inſtilletur
iculo muſcilago fenugreci & ſeminis lini &
q̄n ſedaegritudo adminiftret in oculo alioq
colirio ficut colirio rol, cu lacte mulier, aut
cui muſuſagine fenugreci. Quando aut fuerit
ex cauſa ventoſitatis cōlideret primo de pleni-
tudine & ſiat euacuatio illius generis. Poltea in
ſüllet oculo de lacte mulieris in quo inſufum
ſit ſemen ſoeniculi & ſupponan oculo pettæ
panni inſuſe in qua decoctionis aneti camo-
mille & ſeminis ſoeniculi, & ſi hoc non ſufficit
appona in eo coliri q. dict sief ſpicin vel alii
quod alioſ colirio & gēneri alcohol confe
renti ad hoc. Quando aut fuerit ex capite ſo-
lo vel fumo est confideranda, ſi egritudo eſt
fortis vel ſi manifeſtata fuerit ubi aliqua ſpeci
es plenitudinis tunc ſiat ſeu cuacuatio videli-
cer ſi fuerit plenitudo ſanguinis cui flebotomia
ſi colere cui hijs que ipſam euacuant & poſtea
inſtillet oculo q. ſup p[.]ius diximus in p[.]affionib
caſidis, poſtea vero ingrediai balnei & ſanabi-
tur. Curatio tumoris oculi ex aliqua calida me
dicina illic applicata eſt q. multu educa[]t de ſan
guin: ſi ſup abundat vel laxet colera rubea. Si
dna[]t vel alius humor. Poſtea vero empaſſtre
oculus de foris cui vitello oui alati & lacte mit
lieris & oleo rol. bono & hoc fiat pluries & ſi
poſſible eſt inuenire vii apendi oculi colirize
tur cu albumine oui crudi pluries donec ſeda[]t
in ſatio & ſi inuenit in eo vel apoftema curetur
cui hijs que ſuo loco dicunt cui auxilio deſt.

Sectio ſeda partitur in.x. capitula. De
ſebel ſequitur. Cap.I.

ſebel due
ſunt ſp[.]es.

Sig. priſe
ſpeciei

Sig. ſede-
ſpeciei

V
Enæ rubæq̄ dicunt ſebel ſunt venæ
p totu oculi contexte, & huius egri
tudinis duæ ſunt ſpecies, vna eſt quæ
generat inter palpebræ ex venis que ſunt in cra
nzo, altera vero eſt q̄ ḡnæ in venis q̄ apparerit
ſup cranæ & eſt duobus modis, qa aut egritu
do erit noua & ſterilis, aut antiqua & groſſa.
Signu prime ſpeciei eſt rubedo venare appen-
tium in tunica cornea cu roſioe & cōtina uer
nutatione cu multitudine lacrimare & caſu pi-
loſe palpebrare & dolore intra oculi. Signu
vero ſeda que ḡnæ in venis appentib eſt ala
bedo venar & rubedo faciei & dolor conti-
nuus venar & intenſus calor in ſateribus &

Cura ex
cole.nig.

Cura ex
vencti-
tate.

Cura ex
ſolo cap.

Cura tu-
moris o-
culi

timpibus. Signu nouæ eſt qa non impedit vi-
sus multo impedimento & apto oculoappunt
venæ rubæq̄ dicunt ſebel ſup pupillæ oculi ad
modu telæ araneæ cu puulis venis. Signu anti-
que eſt qa venæ appent groſſe et impedit viſus
maiori impedimento q. prime. Curatio prime
& maxime q̄n venæ ſunt rubæq̄ que ſunt ſuper
verticæ eſt cu colirio citrino & colirio rubeo,
& eo q. dicta[]b. basilicon & omni puluere acuto
& corroſuo. Modus alcohol conferentis ven
toſatiti ſebel exptum, accipiant cortices ouor
gallinar in hora ortus ear infundant in aceto
fortilímo decē diebus cōtinuis deinde exſicin
tur & teran & oculo adminiftret, & ſi cu hoc
non ſana[]t fiat flebotomia & laxet natura & ſi
non ſufficit incidan venæ tímper, aut venæ
que ſunt poſt autes & ſuperponant fronti pe
tiæ panni inſtere rebus exſiccatiuis in quibus
accidit a cacia & ſimila. Curatio aut antique
& maxime q̄n venæ ſunt rubæq̄ que ſunt de ve-
nis exilētibus ſub craneo in ſui principio eſt q.
flebotometur vena basilica ſemel. Poſtea vero
adminiftren ḡna alcohol acura. Deinde laxet
natura cui hijs que deponent humorem abutem
tem ſi virtus inſirmi fuerit potēs, & abſtincat a
carnibus vino & muliere. Et ſint eius cibi deſi
nantes ad acetoſitare & ſtipticitate ſicut eſt fer
cul q. dicti alchibag & olei cui aceto & ſi pa,
Et ſi cu hoc no curan flebotomen venæ from
bag
tis, aut venæ extremitatui oculi & hoc fiat plus
ries cum regime præcedenti. & ſi cu hoc non
ſana[]t non potest euadere abſo incisione eum
ferro vt determina in opere manuum.

fig.noue

fig. ant.
fig. anct

Curatio
prima

Cura an
tique

alach
bag

De vngula. Cap.II.

V
Ngula eſt additio in tunica cōtuncte Almal
ua q. dicti almalthana q. eſt alb̄ ocu- thana
li & ḡnæ in maiori extremitate & p. Vngula
ducit ad nigris oculi & poſſibile eſt ipſam coo
perire viſum & eius duæ ſunt ſpecies, qa aut ſit\ innero aut in caride. Signu neruo eſt albedo
ſui coloris & eius planities. Signu carnoſe eſt
rubedo eius, & rurſus ſit duobus modis quia
aut eſt ſubtilis & recens, aut groſſa & antiqua
Curatio ſubtilis eſt cu flebotomia venæ cefaliz
cæ & purgatione capitis cu potu laxatiui q. die
ci caſtag Gal. Poſtea vero euret cu colirio q.
dici sief alcabar. Curatio neruo eſt p[.]inciro
nem cu ferro vt describiet in arte manuali.

alch
bag
alma
than
fig. vng
leno
fig. cam
fie

Cur a
liis

Cur a
nuo
uſo

Dealcarpa. Cap.III.

A
Lcarpa eſt ſanguis aeturus in albo ou
li qui duabus ex cauſis ſit intrinſeca et
extrinſeca. In ſinſeca eſt ex ſanguine
calido descendente ad albui oculi. Extrinſeca eſt
ex p[.]cuffione ex qua incilis vel viſus eſt neruus
Sighui cauſe intrinſec eſt qa prima tunica que
Alcarpa
duas od
cas ſic

Alcarpa
duas od
cas ſic
fig. cau-
ſinſec

Altschulnij.

Iſot. XLIII.

fig. extri
ſecſe cauſe

Cura v.
triuſiſ

dicti multahama fit immobilis & qa. eſt ibi ru
bado cu planitie abſp. dolore. Signu cauſe ex-
trinſeæ eit q. infirmus referit de dolore quæ ibi
ſentit & grauedinē oculi. Curatio yo vtriuſiſ
eit qn. eit cu eis dolor cu clitteri leui & ſubtilia
re dietā & laxare naturā cu aq. decoctionis fru-
ctuī & ſamonea non auſ laxetur cu yeris &
ſi hoc non ſufficit flebotomeſ cefalica vel ap-
ponané ventoſe ſup erura. Deinde ſup timpo
ra & in medio capitis. Poſtea vero inſtitillet oculo
de ſanguine columb. vel turturū calido et in
fun dat totu in albumi ſui mixto cu oleo roſ.
& emplaſtreſ cu eo oculus deſoris. Et ſi non
ſufficeret inſtitillet ei de lacte mulieris calido cu
modico thuris puluerizato & curet cu mundi-
ficatione apoſtematis poſt doloris alleuiationem
cu paſſulis & modico camomille vel cum
menta aut cu ſoliſs radicis donec recedat nigre-
do & delectatur apoſtema

De aluadca ſequitur. Cap. IIII.

aluadca
modus
gnātioris

A
Luadca eſt apoſtema duruſ facti in al
bo oculi & diuſeri ſiticaſ in locis & co-
loribus. Genera enim qnq in maio-
ri extremitate oculi aut in minori aut coniun-
git coron e oculi de ſuper, aut de ſubter vel ſub
palpebra & poſſibile eſt qnq fieri albui aut fu-
fum in colore ſumi ad nigredinē ddimans ſed
vt in pluribus eſt rubeſt. Signu eius eſt eius exi-
tus & dōlor. Et curatio eius eſt in principio ſui
q flebotomeſ vena cefalica ſi plenitudo appa-
ret poſtea laxet natura ſi contiſpara eſt. Dein-
de adminiſtreſ oculo q. refolat & eſt q. reci-
piat de farina frumenti cu melliloto vel farina
ſœnugreſi cu roſ. & inſtitillet oculo aliquan tu-
lum de mirra cu lacte mulieris vel aliq de co-
lirijs conferentibus ad hoc.

fig. eius
Cuiā

De lacrimis. Cap. V.

lacrimæ
duobq ex
locis ori-
untur
fig. ex ve
nisi ſuper
craneo
Sig. exve
nisi ſub ca-
neo
cura pri-
speciei
cura ſedæ

L
Achrimæ ſunt fluxus humores a capitè
ad oculos q. pcedit ex duobq locis, aut
ex venis exiſtentibus ſup craneo. Et ſi-
gnum huius ex ſtenſio venarè frontis & tim
poq & earu plenitudo & cu concordant huic
cōplexio humida & ſeptus erit signu magis for
tius. Signu ex cauſa venaru q. ſunt ſub craneo
coſtinuatio fluxus lacrimaræ & multa ſternuta
tio. Curatio primæ speciei eſt cu hijs quæ prædi
ximus in curatione paſſionu extremitatu oculi
Seda vero ſi perſecta fuerit nunq fanatur.

Sequitur de pruritus. Cap. VI.

prurit? ca
& cura
Alcaſtag

P
Ruritus accidit ex flegmate ſalſo. Et cu-
ra eius eſt mundiſcare caput cu laxatiuio
q. dicte alcaſtag. Poſtea vero abluat̄ ocul
ius cu aqua tepida ſepe vel cu aqua decoctioſis
ſœnugreſi & melliloti, aut ordei excorticati, &
ſi phoc non celfat accipiat endiutā & piftetur

cum oleo viol. & emplастreſ cu ea oculus tota
nocte, & ſi hoc non ſufficit inſtitillet oculo de
aqua roſ. in qua inſuſum ſit ſumac & empla-
ſtretur oculus cu lentib9 excorticatis & ſumac
cu roſ. & ſimilibus, & ſi no hec ſufficit et admi
nislentre gna alcohol & coliria que determina
uius, & ſi hoc non ſufficit flebotomenē ve-
nę frontis & pluries laxet natura & alidue in-
gradiatur balneu aque dulcis.

De inflatione. Cap. VII.

Inflationis quatuor ſunt ſpecies. Quarum
I
vna gnaſ ex ventolitate flegmatica, Seda
ex humore aquoſo. Tertia ex hūore groſ
ſo degne colere nig. Quarta vero oim duriſſi
ma eſt & ſine dolore. Signa primæ eſt qa. ſubre
to accidit in maiori extremitate oculi ficut illa
que accidit ex puncſura vepaſz apiu & ſimi-
lium. Signu ſedæ eſt qa. color eius albior eſt q.
prime & ſupſuſuitates in eo plures & maior fri
giditas & qn cū digito imprimi remanet velti
gium per horā. Signu tertie eſt qa. cū imprimi
tur cū digito non diu remanebit eius veltigium
qa locus valde repletus eſt & non eſt cu ea do-
lor corpus, & color eius non diffimilaſ colori
corpus. Signu quarte eſt qa. cōprehendit palpe
bras & totuſ oculu & poſſibile eſt q. pducatur
vſp ad ſup cilia & eminentia faciei, & hec qui-
dem dura eſt & ſine dolore & color eius liud9
& in pluribus accidit in egritudine algadri & e
gritudine alrand antiqua & præcīpue mulieſi-
bus. Curatio oim ſpecieræ q. euacuer corpus a
flegmate cu pillulis cochiſ & yeris & empla-
ſtre oculus cu emplaſtro de farina cu menta-
ſtro autytopo aut menta coctis ſup ignē, aut
emplaſtreſ cu farina ſœnugreſi mixta cu ſeca-
niabin de ſeminibus vel emplaſtreſ cu aloe mira
& olibano per ſe vel coſpoſitis tritis, aut di-
temperatis cu vino & inſtitillet oculo coliriu q.
dicite ſief de ſpica vel colirizet cu albaſicon &
fupponané ei pecie panni inſuſe in aqua deco-
ctionis melliloti camomille & mentaſtri & ſi-
milium donec ſanetur.

De duritie. Cap. VIII.

Duricid
modus

D
Vrities accidit oculis ſimul cu palpe
bris vīn fit eorq aptio difficilis & gra-
uis & accidit in ipſis dolor cu rubedi-
ne & vt plurimiu accidit hoc in hora excitationis
nis a ſomto & poſſibile eſt ipſam confirmari
donec exſiccat forti exſiccatōre & non confir-
mane palpebrę ppter ſui duritiē & non cōgre
gaī in oculo humor q. dicte alrand & paru du
rus & pluries accidit ſenib9. Curatio eius eſt q.
euacuer colera nigra & regaī cu cibis humidis
& ſupponané loco petie panni inſuſe in aqua
decoctionis ordei excorticati, aut ſœnugred
hij

Inflatiōis
quatuor
ſunt ſpēs

Sig. priſe

Sig. ſedæ

Si. tertie

Si. quartæ

Si. quartæ

Curaoam
ſpecieru

Duricid
modus

Cura
duriciēi

Liber Practice

pluries loti & inclinet oculu ſup vaporê ipſius
vel ſupponat oculo in hora dormitionis ouſ
con quaſſatū cù oleo roſ, & pinguedine anatū
& gallinaræ liquefacta, & ſup effunda capi
tuſ multu de oleo humido quouſ ſanetur.

De apate qd' dicti al dubayla, Cap. IX.

Dubayla Vbayla eſt apoſtema q generat ex al
quo oculo q appella muſchâ & eſt de
iſpecie aluadca, & qn congregat in eo
humor putridus appella dubayla. Signu ipſi
us eſt eius apertio & exitus putredinis. Et cura
tio eius eſt cù vnuerat ſali medicina oim apoſte-
matum & collectionum.

Dubayla
guatio
Mulchâ
Signum
dubayla
Cura ei⁹

De hijs q cadunt in oculu ſequit. Ca. X.

Q
Væ cadit in oculu ſunt ſicut pili aut
arena aut puluis aut palea & ſimilia.
Et ſignu huius eſt q patiēs recitat &
vehemens molestia q dicti alcalac,
& agitatione rei exiſtentis in oculo. Et modus
curationis eius q accipiaſ de ſemine lini trito
aliquantulu & impona oculo & mouea ocu
lus donec adheat ei illud q moleſtat oculum
vel aperiaſ oculus & applicet ei fruſtru rathi-
nag & exibit cù eo & ſi cù hijs non exierit caue
agitare oculu vt eſi turbaret dolore ſed implea
tur albumine oui & caueat ipſum ab agitatio e
vſcq in craftinu. Poſtea vero viſite & reuolua
tur oculus qa impoffibile eſt cù hoc non exire.
Si vero cauſa huius poſt hoc generare apſte
ma aut rand curet curatione alrand videlicet in
ſui principio cù flebotomia & potu laxatiui &
alijs quouſcufanetur.

Cadēria
in oculos
Sig. hui?
Alcalac
Cura ei?

rathinag

Secio tertia diu i litur in. xiiiij, capitula.
De egritudinibº tunicæ cornee. Ca. I.

DE egritudinibº tunicæ cornee & ſunt
vij. egritudines ſ. de pufulis & macu
lis albis & ampullis de albedine & al-
camanna de alſaclac de dubayla de alſarac de
cancro & alhafar de diuerſitate coloris de ſpa
mo cornee de groſſicæ cornee & de laſſione
que contingit ab alijs.

De pufulis, Cap. II.

P
Vſule tunicæ cornee diuidunt in duos
modos qa aut generan pufule in ſup
ficie extrinſeca aut in p fundo eius, quæ
aſt fuerit in ſup ficie ſit quaturor ſpecie, Si-
gnum aſt cùmune oim eſt q inuerſet oculus
& videat qn ſi in loco nigredin isceperit albe
do ſcias illud eſse principi pufular cornee.

Pufulis
tunicæ cor-
nee diu i
duntur in
duos mo
dos

Signi primi generis eſt qa pufule apparentes
in ſup ficie cornee ſimilant in ea eſt colore colo-
ri fumi & cōpreħenduſt magnu locu denigredi
ne. Signu ſed eſt qa ſunt albiores & mihores

Sig. cœ
oim & a
liorii ge-
nerum

Cura ei? & profundores primis & ſimilant in ſuo tolo
re nubibus. Signu tertij eſt qa ſunt ſup coro
nam oculi & occupant albedine oculi partc
parua & propter hoc ſunt duplicis coloris nā
pufule partiscornee ſunt albe partes vero albe
dinis oculi deſinant ad rubedinē. Signu vero
quart generis eſt qn videni in cornea quali ha
bentes parua foramina, & ſunt aut manifeſte
aut profundæ. Signu primi generis ea eſt qa
ſunt pufule p fundæ & mundæ. Signu ſcundi
eſt qa primis ampliores ſunt & minus profun
de. Signu tertij eſt qa ſunt pufule putridæ am
pullole ampullis ſubtilibus, & qn diu pmanet
& augmenta dolor fluit ab eis liquor oculi &
hoc genus appella al dubayla. Omnia vero ge
nera pufular communiter ſunt cù forti dolore
mordicatiōe & pcoſſione & multo fluxu lacri
maræ gnan aut vel ex paſſione alrand calida,
aut ex effuſione humo qs natura expellit ad
oculi, & hec qdem pufular genera tri ſunt
qn ſanant & confolidant reſultat ex illis albe-
do. Curatio pufular vnuerſaliter eſt apud
principi generatois ea eſt cù flebotomia ven-
ſeſalice ſi non eſt aliqd prohibens & educatur
de ſanguine quantu eſt poffible & poſtea apo
nantur ventoſe ſup timpora ad diuertendum
materiā. Deinde laeſt natura a colera ru. cum
decoſitione mirabolanortum aut cum aqua de
coſtionis fructuus & ſubtilieta dieta eius & ab
ſtineat totaliter a vino & melle & ab omi au
to vt alijs cepis ſinapi pipere & ſimilibus, &
vteſt oleribus frigidis & potu aque frigide &
ſecaniabin & rebus acetoſis, poſtea vero ſit to
tum ſtudiu circa ingenianțe ſedandi dolorē,
nam pufula creſcit cù ipſo dolore donec cor-
rumpit ocul um. Poſtea vero inſtilleſt oculo de
lacte mulieris per ſe vel cù colitio albo & hu-
mido per tres dies, & ſi non ceſſauerit dolor
ſcias tunc eſſe impoffible euadere fine congre
gatione apoſtematis, tunc ergo inſtilleſt oculo
q maturat pufula ſicur lac mulieræ cōquali
tum cù muſcilagine ſcenugreci lotivel muſcila
gine almar, aut muſcalagine ſemis lini, & ſi hoc
non sufficit pora in eo de medicinis fortis re
ſolutionis ſicur ſucus ſeniculi & aſa fetida &
ſimilia, vel diffoluat de collirio quod dicit ſi
eſ thurinu cum vitello oui & lacte mulieris &
diſtilletur in oculo. Deinde voluatur ſudario
& mane aut velati rota nocte, & abſtineat a
multitudine ſermonu & vociferationib, & ea
ueat ab omni re ſternutatua penitus & ab omi
ni contipatione naturæ vſcq ad mane & ceſſa
bit dolor & apparebit putredo ſuper ſudario,
& aperiatur oculus ſuauiter & inſtilletur ei qd
ipſum abſtergat a ſui ſorditie, ſ. zuccarum rea

Cum po
ſudant
conſe-
viter

Albarauij.

For XLV.

solutum in aqua aut mel. Deinde curetur cum
colirio quod diciturief alabar vel alijs colliri-
is ei similibus ad hæc conferentibus.

De pulbulis humidis. Cap. III.

P
uſtulae humid. i. albothor gnatio Tunica cornea ex quatuor colicitur tunicis

Pultule humide queque dicunt albothor generant ex humore q similis est putrescunt quod se coladatur intra tunicâ corneam. Tunica enim cornea composita est ex qua tuor tunidis quare quædâ sunt ſuperiores qui busdam. Pultularis vero aliæ ſunt albe aliæ veiro nigre, & aliæ cum forti dolore, aliæ vero cù lento & ipfae aliæ ſunt curabiles aliæ vero incu rubiles, & quandoq[ui] ſunt multe quâdoq[ui] p[ro] c[um] quandoq[ui] groſſe quandoq[ui] ſubtilis & aut calide & ſalſe aut dulces ſeu inſipide & quan[do]q[ui] ſiit ſuper tunica cornea exterius aut ſub prima tunica aut ſecunda aut tertia aut quarta. Signu ear[que] que ſunt ſub prima quoniam vident nigr[que] & dar[que]. Quando vero ſiunt ſub aliis tunicis est color ear[que] medius. Signu ear[que] que ſiunt ex humore acuto quia dolor est forior & nocumenti maius facilis vero curationis ſunt ille que apparent ſupra corneâ. Poſt has vero que ſiunt ſub intrinſeca tunica & que ſiunt in ſitu pupille. Nam q[ui] est in circuitu illius loci de continentia corneæ reſecabit & non est ſecuritas quando non reſecetur reſidu. Ex quo ſe quitur exitus tunicæt vteq & ſu[n]t in pupilla oculi & cum curate fuerint pruabi[que] poſt illud viſum. Curatio puſtularis humida[que] vnuerſali ter est cum flebotomia venem manus & eucautione totius corporis & parcitate c[ui] & repleſiōis. Poſtea vero inſtituè oculo aut emplatre tur cum hijs que reſoluſt temperate ſed q[ui] preſidimus in curatione apoſtematu[que] equaliter.

Sig. p[u]ſtulae ſub prima tunica. Sig. exhuſ more acu ro

Cura puſtularum humida[que]

De maculis albis que dicuntur
alacar. Cap. IIII.

Alacar
ſeu albu
miſ g[ui]a
tio
Sig. albu
minis

Cura ma-
culari[que]
ten
nuis albe
dinis

M
Acula est albedo que generat ex c[or]solidatione puſtularis que generant in cornea tunica & appellatur nubis & quando est groſſa in fundo cornee appellationibus. Signu tenuitatis albuminis est, quia non multum impedit viſum. Signum profun d[ex] groſſiciei est quia prout viſum. Cuius cura tio facilis est in pueris. Quando vero generat in viris nun[que] fanatur. Curatio macularis tenuis albedinis est quod inclinet faci[que] eius ſuper va porem aque calide donec facies rubeat, aut in grediatur balneu. Poſtea vero colirizetur oculi us c[ui] suco facit alnahaman aut suco centaurer[que] ſubtilis cum melle pluries in dié & cum hoc

erit curatus. Curatio macularis groſſar[que] est q[ui] adminiftretur aqua calida & balneum vt diximus, & poſtea colirizetur cum memiten aut alueg aut centaurea aut ſpuma maris vel baurac & similibus, vel cum aliquo colirior descriptorum in ſuo loco, & ſi hoc non ſufficit tinaſt macula c[ui] cohol & est q[ui] accipiat gallar[que] & acacie añ p[ar]s. i. calcanti p[er]s. j. teratur ſubtiliſtame & cribelleſt & oculo adminifretur.

De albedine quegnaſt in oculo. Cap. V.

C
aufe albedinis generat[que] i oculo viſum
impedientis vnuerſaliter ſut intrinſeca
& extrinſeca. Intrinſeca est ex c[or]solida
tion & ſanatione puſtularis cornee & puſtula
rum humidarum & alcanna & pallione alga-
dri & all[eh]oma que accident in oculis puer-
rum & polibile est etiam accidente in oculis vi-
rorum & albedinis appar[ent]is ex alteratione hu
moris criftallini & albedinis aque dituidens in
ter tunicâ vueam & criftallinâ. Extrinſca vero
est aut ex p[unct]ione vel concuſione vel p[cu]ſ-
fione oculo accidente, aut ex acuta medicina vel
palea vel lapillo vel p[ilo] & similibus que cadut
in oculum. H[ae]c quidem ſunt cauſe generati-
onis albedinis oculi & nos ſam prediximus cu
rationem macularis ex cauſa apoſtematu[que]. Albe
do aut[que] que generatur ex cauſa algadri qua diu
est ſubtilis & noua curatur curatione macula-
rum ſed alſaumia que generatur in oculis p[er]
rorum recedit cum affiduatione inſtillationis
laeſtis tantum in oculo vel cum ſarccolla cum
lacte, albedo vero criftalling non curatur in per
petuum, ſed curatio aque est ſiut in ſuo loco
dicetur. Al[he]do vero que fit a cauſa extrinſeca
curatur curatione eo[que] diximus.

Cauf[que] al,
bedinis
g[na]tæ
in oculo
vifum im
Fediētis

Cura

De alcanna. Cap. VI.

A
leanna est humorem putridus generat[que] poſt corneâ qui apparet in oculo triābus de cauſis. Aut enim ex vulnere aut ex forti dolore aut ex forti rauid, ſit aut[que] duo-bus modis quia aut occupabit multum de loco donec operiat oculi. Curatio vero eius est c[ui] flebotomia apud principi[que] & euacuatione c[ui] hijs que caput mundificat. Poſtea vero ver[que] tur ſtudium circa reſolutione humoris & hoc inſtillando in eis de mirra trita cum melle de coliriothurino, & ſi hoc non ſufficit emplatretur oculus cum melliloto ſœnugræco & ſemine lini & inſtilletur oculo de horum muſcillagi ne donec humor digeratur & aperiatur locus & egrediatur humor. Deinde vero regatur cuch[ui]j

alcannæ
cauſæ

Cura al-
canna

Liber Practice

ratione apoſtematum donec ſanetur, & ſi hoc non ſufficit flat ſecundi quod dictiuri ſumus in operatione manuali.

De alſalac. Cap. VII.

Alſalac fit multis de caulis

A Lſalac accidit multis de cauſis ḕ omnes ſunt extrinſcęe, quia aut ex ferro vel arundine, vel ligno, vel ex acutarū medicinarū mordicatione & ſimilibus & accidit in tunica cornea excoriatione que dicitur alſa lac. Et curatio eius eſt cum flebotomia venæ manus & cum hijs que ſedant dolorē & eſt vt diſtilletur in ipſo de vitello oui crudo mixto cuī aqua roſidonec dolor ſedetur. Deinde curetur curatione apoſtematum.

Cura

De aldubayla. Cap. VIII.

Aldubay
la

L'dubayla eſt vnum de generibus apoſtematī ṁ generatur in cornea tunica q[ui] cum inueteratur fluit ex eo liquor per oculum. Et eius curatio eſt ſicut curatio aſ poſtematum egualiter.

Cura

De alſarchay, i, cancro. Cap. IX.

alſarchay
Cancer

D ifferentia inter eum qui generatur in oculo & eum qui generat in corpore eſt quoniam quando generatur in oculo lequitur eum dolor fortis offendens & extensio venant dolor capitis & fluxus lacrimare cum acuitate atque subtilitate & corruptio cibi appetitus & non tolerat calidii cohol ſed in fert ei fortem dolorē, aut minime cum eo percipiet iuualementū & nunquam ſanatur. Verunta men apudeius principiū curatur cum potuas cibi alſine & capre & laxatione corporis cui uibus medicinis & vtatur cibi & potibus generātibus equalē humorē & bonum & admi niſtretur oculo vitellī oui cum modico croco, hoc enim ſedabit dolorē cum voluntate del.

Cura

De alhafar. Cap. X.

Alhafar

A Lhafar eſt corroſso contingens oculo & poſſibile eſt extendi corroſionē & peruenire ad prīmam ad ſecundam ad tertiam tunicam. Et curatio eius vnuerſalis ſicut curatio apoſtematum.

Cura

De diuſeritate corneæ coloris. Cap. XI.

Coloris
come
diuersiſi,
catio

C Olor corneæ diuerſificaſ quādo trāſmutatur eius color ad cœleftē aut ad colorē qui dicitur ſahafa aut de nigredi ne vel reliquios colores abſque paſſione contin-

gente in oculo, & hoc vel mutatur eius color propter nocumentū tangens ipſum oculum, aut mutatur eius color abſque paſſione & fit ex cauſa humoris criftallini, quoniam ſi eſt proſ fundus & ſpiritus viſiūus eſt tenebroſus & obſurus abſque claritate erit color corneæ niger & ſi non fuerit ſic humor criftallinus erit occlus citrinus aut viridis & ſecundi ſui profunditaem resultabunt alij colores medianibus cauſis hūoris criftallini in claritate & groſſitie ſpiritus & eius ſubtilitate. Mutatio vero coloris eius a nuncumento ei contingente ab extra abitentia, quoniam cum accidit in oculo videt omnes res eſſe rubeas. Et curatio eius eſt per remotio nem cauſe ipſum facientis. Modus alcohol ad denigrandī oculum cœleftis coloris accipiatur de fucco albaſt & gall. tritis & oleo nucleorit oliuarum in ſua arbore denigrataruſ & oleo ſi rag facto a ſua cortice de quolibet partes eſqua les terantur ſpecies & coquantur lento igne & miſceatur cum eis coruus niger poſtea expone tur hoc ad ſolemvno menſe, poſtmodum vero colirizetur cum eo oculus, quoniam denigrabit colorem ipſus, aliis modus ad hoc accipiatur de floribus allerag & exſiccetur ad vmbram & cum fuerit ſicum coquatur cuī aqua quouſque aqua inſpiffetur, & fiat ad modum miſſis & collirizetur cum eo.

Cura

Aliaſt

Allerg

De paſſimatione corneæ. Cap. XII.

S Paſmatio corneæ fit duabus ex cauſis, aut enim ex defectu humoris albuginei aut ex acutis medicinis. Et ſignu huius eſt debilitas viſus & manifeſtatio paſmi. Et curatioeius eſt cum regimine ciborum: lumidor & inſtituare oculo liquorē genitum quod dicitur anda chalachra & lac mulieris & vſus balnei & abſenti nere ab omni re acuta & exſiccatua.

Paſmi
noci corneæ
duobis in
de cauſis
Signa
Cura

Anclach
lacia

De groſſicie corneæ eiulſque duritie. Ca. XIII.

G Rofficies corneæ & eius durities ſiut duabus de cauſis quia vel fiunt ex fri gidiitate complexionis interiori cor poris aut ex nimio vſu rerum frigidarū in poſ tentia ſiut opij & ſucſ iuſquiami & mandra gorē & ſimilium. Signum debilitatis huiusmo di viſus a ſuo modo naturali. Et curatio eius eſt q[ui] abſtineat a cibi generantibus humorem groſſum & abluatur primo oculus cum aqua tepida & inſtituletur ei liquor gallinarum qui di citur audag aldegag aut butirū cum quo bulli erit vinum odoriferum. Poſtea vero colirizes tur cum colirio quod dicitur albaſilicon.

Corne
groſſionem
duobus
eſt
modis
Signis de
bilicibus

Cura

Audag
Aldege

Allabaramij.

For XLVI.

De leſione contingente corneæ ab eius
tunica ſequitur. Cap.XIII.

Leſio cor
nææ con-
tingés ab
eit tunica

L
Aeio contingens corneæ ab eius tunica
fit vel ex cauſa albedinis oculi que dicit
malchaham que in prima tunica in qua
fit vngula que dicitur alcaſtra & cooperit ocu
lum, ita quod tranſgreditur corneam & gene-
ratur in eum magnum apoſtema, vel ex cauſa
palpebraræ cum in eis generatur magni apo-
ſtema cooperiens oculum. Et curatio ſua eſt ſi
cut curatio vulneriæ accidentiæ ex incifione vn-
gulæ quouſq[ula] fanetur. Curatio vero eius per re
motionem apoſtematis palpebrarit eſt cum em-
plastro caloc aut cum vngento donec fanetur.

Cura

Sectio quarta, xvi, continet capitula.

De paſſione vueç, Cap. I.

Alhana
bia

P
Affiones tunicæ vueç que dicuntur alha
nabia ſunt exitus dilatio ſtrictio declina
tio & aqua in ea generata.

De exitu vueç, Cap. II.

Exit⁹ tu,
nicæ oſci
quatuor

E
Xitus tunicæ vueç ſit quatuor modis.
Primus modus eſt quando eius exitus
eſt paruus & dicitur caput velpe & ex-
timabit videns illud eſſe bothra non diſtinguiſes
inter illa. Secundus eſt magnus & appella
tur tunc alhamba. Tertius eſt valde excedens
ita quod deſtruit palpebras & appellatur tunc
alantziazar. Quartus autem eſt exitus anti-
quus adhêrens ſecum in loco corneæ & appel-
latur cañ daui & arabice res almaſmer. Dif-
ferentia inter paruum exitum vueç & alnath-
ra eſt quoniâ color alnathre eſt ſemper albus,
ſed exitus vueç ſemper manet in ſuo colore na-
turali. Nam ſi fuerit nigra erit eius exitus ni-
ger, & ſi celeſtei ſimiliter & ſic de reliquis colo-
ribus comuniter tamen eſt nigra, eſt & alia dif-
ferentia quoniâ ſi videtur pupilla minorata &
eius rotunditas diſforta ſcias illum exitum eſſe
vueç, ſi vero nihil ex hoc apparè ſcienſu eſ-
ſe de alnathra. Curatio yo ſui exitus eſt apud
principiù cum flebotomia, poſtea vero inſtitille
tur oculo de ſucco endiuiæ aut ſucco plantagi-
nis aut aqua decoctionis mirræ vel aqua deco-
ctionis capitú roſ. aut aqua frigida ſalfa vel aq
decoctionis ſimac vel in aqua in qua diſſolu-
tum ſit dragagantum vel gumi arab. de quocu-
q[ui] ipſo[que] inueniter flipticam, deinde ſtringatur
cum ſudario inſuſo in aceto aut in aqua roſ, et
lîgetur de ſuper cum corio & poſt ligationè di-
mittatur oculus ligatus tribus diebus & culto-
diatur inſirmus a motu ſermone vodiferatiòe
& cibi repletiune & ab omnibus que replent

venas & ſit eius ſtudiù lenire naturam vt non
ſit fliptica, Hæc enim mediciina iuuat quando
non eſt in oculo alia egritudo de additio ſe
nis vel duritie vel alia egritudo, & redibit eius
exitus ad ſuum locum. Sì vero de hijs quæ di-
ſa ſunt redierit, tunc requiritur manualis ope
ratio vt in ſuo loco determinatur.

De exitu totius vniuerſaliter. Ca. III.

C
Aufa exitus oculi totaliter a modo eſſa
litiſa eſt aut intrinſeca aut extrinſeca, in
trinſeca fit multis de cauſis, quia aut ex
forti dolore capitis, aut forti v omitut aut reten
tione aut ex cauſa partus mulierit & exitus qui
ſupuenit leproſis & ex debilitate virtutis c[ó]ten
tiue oculi. Cauſa extrinſeca eſt a preſocatione
vel perculſione. Signi debilitatis virtutis nerui
quia dolor lentus eſt aut quia oculus ſanus ex
titerit. Et curatio eius cum fuerit a dolore capi
tis cum flebotomia & decenti curatione dolore
capitif[que]. Quando vero fit ex debilitate virtu-
tis nerui euacuetur corpus cum yeris magnis et
adminiſtrentur ſternutatoria & ſimilia, & in-
grediatur balneum & fiat reliquiú ordinis cu-
rationis preſdiut.

C[ae] exiſt
oculi to-
taliter

Signum

Cura

De dilatatione ſequitur. Cap. IIII.

Differt
pu[er]9 exiſt⁹
vueç ab
alnathra

Alia diſ-
ferentia

Cura exi-
tusvueç

E
Xitus alantiazar eſt dilatatio foramis
nis nigredinis oculi aut occupabit ipſam
albedo vndicq[ui] & accedet ad eam, & eſt
aut naturalis aut accidétalis & omnes ſunt p[er]
ſimè. Fit quoq[ui] aut ex multitudine humoris al
bugínofi, aut ex ſicditate tunicæ vueç. Differen-
tia vero inter naturalem & accidentaleſt quo
niam naturalis eſt vel a die ſue originis, ita vt
naficitur ei cauſa extrinſeca vel intrinſeca & poſ
tibus eſt, quoniam videntur res minoris
corporis quam vere exiſtant, & quia videt de-
bili viſione & poſlibile eſt nihil videre & om-
nes ſunt incurabiles, niſi fuerit egritudo parua
abſq[ui]e dolore oculi & abſq[ui]e forti dolore capi-
tis & perculſione & abſq[ui]e alia egritudine exi-
tente in oculo. Et curatio eius apud ſui princi
piùm cum flebotomia ſi fanguis abundat vel
pillularum cochiarum aut yerarum magnarù.
Poſtea vero effunda[ti] aq[ui]a marina ſup[er] faciè &
oculos, aut aqua t[em]perata c[ui] aceto & ſale & ap
ponan[ti] ventoſe ſuper foramen poſterioris ca-
pitis ad attrahendum humorem & colirizetur
huij

alatiazar

Differen-
naturalis
& accid-
talis

Cura

Liber Practice

oculus cum aliquo fellium coniunctim aut di-
uitim, & li hoc non sufficit flebotomeni venæ
timporæ antequaë egritudo perueniat ad stati
sue perfectionis. Nam poſt eius confirmatio-
nem non ſuſcipit curationē. Quando vero ac-
cidit ex perculſione emplretur deſuper a fa-
rina fabaræ diſtemperata cum aqua rol. vel al-
tea aut cum farina ordei diſtemperata cum ſuc
co endiutie & fiat flebotomia ſi timet de apate

Deſtrictura quæ dicitur alac. Cap. V.

Hæc egritudo eſt trictura foraminis
viliui a ſui modo naturali, & eſt ita
ſtrictura aut naturalis a die ſue origi
nis aut accidentalis & tunc ex ſ defectu tuni-
ce albugine aut ex humore vueç. Differentia
inter naturalis & accidentalis eſt quoniam natura
lis eſt bona quia bene videt prope & procul in
accidentali vero non videt niſi debiliter impoſ-
ſibile eſt nihi videre. Signum huus egritudi-
nis & eius proprium eſt quia videntur ſibi res
maiores quam vere exiſtât, hec aŭt paſſi ſi in
ueterata fuerit nunc fanabitur. Sed curatio ei
us apud ſui inchoatione eſt q[ui] super effunda-
tur cottidie aqua tepida capiti & olea humida
tepida ſicut oleum firag ordei & pulli gallina-
cei & columbi i aqua elixati, & caueat ab om-
ni cibo ſicco & inſtitetur oleo deliquore galli-
ne in quo coquatur ſemine ſœniculi donec
fanetur cum dei auxilio,

De declinatione. Cap. VI.

De Eclinationi tunice vueç fit a dextris aut
a ſinſtris, & ad omnem non multu of-
fendes viſum. Et ſignum eſt quia vi-
dentur ſibi res torte. Et curatio eius ſi fuerit ex
cauſa complexionis humide eſt cum rebus ex-
ſiccatiuis & eius que eſt a malitia complexiōis
ſicce cum rebus humeſtatuis vt oleis & me-
dicina & cibis ſicut diximus.

De aqua generata in ipfa. Cap. VII.

Alioque eſt humiditas groſſa ſimi-
lis humiditati humani feminis generata
inter tunicam crifallinâ & vueâ & ſtat
ſulpenſa in ſuo loco obturans foramen
viliuü & prohibens tranſitum luminis viſus ab extra
ſit aŭt duabus de cauſis intrinſeca vel extrinſe-
ca & eſt duobus modis, aut quia ei iuuaamentu
operatio acus que dicitur alcadah aut non con
fert iuuaamentu, & eſt aut recens aut antiqua.
Cuius vero cauſa eſt extrinſeca fit ex perculſi-
one contingente capiti vel caſu & ſimilibus, cu
tus aŭt cauſa eſt intrinſeca eſt vel ex ſumo hu-
mido in tunica vuea congregata, vel ex ſumo
ſicco vel ex dolore iſpius cerebri ex malitia eius
complexionis. Signu precedentis fluxus oculi

eſt quia videnſt ante oculi infirmi res ſicut mu
ſſe & pili pulices & palees, aut ad moduſ catena
rum vel minuta: figura: & circuli aſcendē-
tes & DESCENDENTES q[ui] moueſt oculus & appa-
rent multo: color: aut vi[n]nius coloris decidan
tis ad citrinitate vel nigredine vel albedine totu
hoc ſecundu[rum] humore eſt quo reſoluï fumus,
& ſecundu[rum] ſui effentiâ in quantitate & qualita-
te & contingit quibufda videre lumina p[ro]cos
tranſeuntia ad modu[rum] coruſcatiōis & generan[que]
in oculo ſantaſſe præter hec qu[em]admodu[rum] ap-
parent in acutis egritudinibus & egritudine a[que]
poſtematis q[ui] dicit birſen ſantaſmata non vera
veruntamen non aſcendunt oculi aut cauſan[que]
huiusmodi ſantaſmata ex ipſo ſanguine aut ex
eo q[ui] ex ſkomacho eleuat. Differentia vero in-
ter ſantaſmata ex cauſa doloris cerebri, & ea q[
] ſunt ex cauſa ſtomachi, v. ſignis notef, c[ui]t, Quo
tum vn[ui] eſt quod accidit oculo vnuiuſaliter.
Secundu[rum] eſt q[ui] accidit egro poſt tres aut quatu-
or menſes a t[em]o: q[ui] inſeptant apparere ſantaſ
mata vt cum reſpicis pupilla oculi non inuenit
alteratio in ſui copoſitione & diſpoſitione erit
hoc ex cauſa ſtomachi. Quartu[rum] eſt qa[que] accidit ei
illud præter ſumptione c[ibo]r: bon[em] digeſtioris
Quintu[rum] eſt qa[que] egritudo auger & diminuï
omnia hec ſunt ſigna accidentiis cauſe ſtoma-
d & adhuc eſt alidu[rum] ſignu[rum] vt ſumat patiens vn[am]
poſtione de yera pigra, præpter e[pi]ſi per hoc eſ
fauerit eſt a cauſa ſtomachi. Si vero illud non
celat ſeias illud eſſe a cauſa cerebri, colores aut
aqua plures ſunt qa[que] eſt alio[rum] cuius color eſt ce-
leftis, alio[rum] vero cuius color eſt viridi eſt ad mo-
du[rum] calcis & ad modu[rum] gelu & vehementis ſici-
tatis & rubedinis & nigredinis & albedinis, &
ad modu[rum] argenti viui in ſui daritate & ad mo-
dum celi & ad modu[rum] vitri & quedar[em] que eſt te-
nuis & quedar[em] groſſa & quedar[em] ſimilis alcanna
Differētia vero inter egritudinē aque & egris-
tudinēalcaninā eſt q[ui]n aqua c[ui] descendit de acu
aſcendit ſu p[rius], alcānina y[vo] c[ui] descendit inſe-
rius nunc: aſcendit p[ro]pter ſui groſſitue. Signu-
p[er]ſonis aque in qua valet artificiāc[us] eſt q[ui]
la in qua non valet eſt q[ui] conſtringa: alter oculus
to c[ui] fuerit aptu[rum] & inſpicias ip[sum] diligenter
q[ui]n ſi videris pupilla dilatat[em] eſ & videris aqua
diffundente: eſ & redeunte: ſeias eam poſſe c[ui]
acu deleri. Si vero diffundit pupilla videris a[que]
quam coagulata & immobile ſeias egritudinē
eſſe in neruo & aqua eſſe malam cum minime
valebit acus artificiui. Si vero oculus ſanus fue
rit ab alijſ egritudinib[em] & fortis in ſuo eſſe exi
ſut & pp[er]edit infirmus c[ui] effunda: aqua inter

Modus
ſtricturæ
foramis
viliui
differētia
accidēt
& natura
lis

Signum

Cura

Modus
declinati
onis tuni
c[ce] vueç.
Signum
Cûra

Aq paſſio
duab[em] ſit
de cauſis

Differēntia
p[rae]ſcripta
cum cerebri
a ſancti
ſu[n]fueri.

differenciu
iter acu[i]
& alacri
nam
Signum

Alfaharanij.

For. XLVII.

Alcadah

lumen solis & lumen candele solas hanc posse
iuuare operationem acus quæ dicitur alcadah.
Species vero aquæ in quibus non valet opera-
tio acem funt quæ similis est aquæ ciceron & aque
nigra congelate & siccæ sitæ & alhaubecar &
quæ similis est nitro est grossa & dura & tenut
is & liquosa, & quæ causatur ex perculione
vel cauvel illa de qua nihil percipiunt delumi
ne solis vel candele & illoque oculi naturaliter seu accidentaliter exilant debiles & illo
rum in quibus perficit alia egritudo præter a-
quæ sicut multitudo lacrimar & gravitas mo-
tus & excedens paruitas. Curatio aque in sui
inchoatione est incipere a mundificatione capi-
tis & corporis & pillulis cochijs & yers ma-
gnis aut & pillulis de aloe. Deinde fiat garga-
rimus & hijs quæ deponunt flegma, & caue-
at a ventosarum appositione & a flebotomia
& vino & a grossis cibis & precipúe a pisces
& quoniam generant humoræ frigidus & crudum
& ingrediatur balneus ieiuno istomacho & colo-
rizetur a fellibus auiruraciti. Et ego quidem
iam vidi quendam qui ex vifus eorum fanatus est,
& vigoratus est eius vifus. Et confert apud sui
principi colerizatio cum oleo balfamo & o-
leo laterus & confert ei ferapinu piper & aluæc
& alueig & similia que sìo loco dicitur. Quid
sì egritudo confirmata fuerit & ad suus statum
peruenerit non potest curari abque artificio ac
quemadmodus in suo loco de operatione ma-
nuali dicitur.

Curæ aq

Aluæc
Alueige

De egritudinibus hûoris albuginei. Ca. VIII.

morbi hu-
moris al-
buginei
sunt septræ
Sig. exci-
cationis
totius
Sig. exci-
cationis
ptis eius
Sig. exci-
cationis
diuerforæ
loconum
Sig. alte-
rationis
coloris
totius
fig. altera-
tionis q-
rudâ par-
tium
fig. ma-
gnificat.

De egritudinibus humoris albuginei & funt. viij. & exficcatio eius totius ex fICCiatio partis eius, alteratio coloris, magnitication, minoratio, humiditas & grossitudo. Signuſ exſicationis humoris albuginei p totum el quia minoratur oculus vt nihil vnque valeat videre. Signum exſicationis partis eius in vno loco eſt, quia videt infirmo quafi ipſe reſpiceret per vnam fenetram. Signuſ exſicati onis diuerſoræ locorum eius eſt qum videmus ſibi omnia quæ videt quafi reſpiceret per multas ſe neſtras. Signuſ alterationis coloris eſt qum ſi deelinat ad albedinæ videbuntur ſibi corpa quafi eſt ent intra nubes aut fumum. Si vero color de clinat ad nigredinæ vel alios colores videbunt ei corpora quafi nigra. Signuſ alterationis colo ris quarundæ partium eſt, quia videntur ſibi corpora diuerſoræ coloris. Signum magnifica tionis quando eſt modica eſt quoniam videt res propinquas & non videt remotas nec eas perſecto modo percipit, & ſi fuerit in fine grossi.

tudinis nunç videt aligd. Signum minoratio-
nis eſt quia videt debili modo, aut nihil videt,
Signum humiditatis eſt quoniam videss oculum
multe hûiditatis & deficientem vifus. Curatio ei-
tus a cauſa ſiccitatis quândo ſicitas paulatim in-
cipit quod curetur cum omni re humectatiua
cibo. & medicina & vaporatione. Curatio ve-
ro eius ex alteratione coloris eſt cum potu laxa
tiui quod dicitur cochia & mundificare ſtoma
chum & caput. Curatio eius ex magnificatio eſt
purgare caput cum yers pigris & acutis al-
cohol. Curatio vero eius ab humiditate eſt cù
rebus exſiccatuis. & cibis & medicinis & alco-
hol. Curatio vero eius a minoratione eſt diffi-
cilis ſi eſt inueterata ſed in ſui principio curetur
cum hijs quæ humectant cibo & medicina.

ſig. mino
rationis
ſig. humi.
Cura ex
ſiccitate

Cura ex
alterat œ
coloris

Cura ex magnificatio
catione
Cura ab
humidi.
Cura a
minorat.

De egritudinibus tunice cristaſtine. Ca. IX.

D
E egritudinibus tunice cristaſtine &
funt.xx.egritudines, calor frigus ſicis
tas humiditas caliditas cum ſiccitate et
frigiditas cum humiditate, alteratio ad nigredi
nem & alteratio ad albedinæ, alteratio ad rube
dinem & alteratio ad citrinatæ profundatio
magnitudo & paruitas & omnia hæc accidunt
ex alteratione coloris qui conungit in tunica
cristaſtina & non multum offenditur vifum do-
nec magnificetur alteratio & comprehendit to-
tum oculum, vel quod fit in aliqua tunicarum
alia egritudo. Nam ſi abundat humiditas agra
uabit motum oculi. Si vero abundat ſicitas
non perficitur in ipſo vifus. Si vero transim-
tatur color ad albedinæ omnia videbuntur ei al
ba & ſic de ſingulis coloribus. Et quando mi-
norantur videntur ſibi omnia maiora quæ ſint
ſed cum magnificata fuerit, obſturatur vifus
& videntur ſibi res minores quam ſint, & cù
profundatur diminuït vifus fecundit profund-
dationem. Curatio autem omnium hóre accidet
tium eſt emundare quodlibet cù ſuo contrario
&. calidatæ cum frigiditate & frigiditatem cù
caliditate & ſic de reliquis. Et ſtude reducere co
plexionem ad equalitatæ dedinatio autem cri-
ſtalling ad partem maioris extremitatis vel mi-
noris oculi & erit illud aut naturalis aut accidet
talis & non ſequi in de magna leſio in vifus niſi
ſola tortura qù dicit alhol. Quedo ſi eius dedi
natio ſupius vel inferius ſegi vt vna res videa
tur ſibi duas eſſe. Curatio eius qù accidit i pue
ris aut ſi nati fuerint cù hac egritudine eſt qù ad
equet capitale lecti ſui cubilis cù ipſo cubili in
quo ſacent & ponat eis ex oppoſita parte egri-
tudinis candele accenſe. Et ſi pmutat egritudo
ad alia parté ponat ex eius oppoſito, & ex hijs

Tunicæ
criftalli.
funt mor
bi.xx.

Sigra

Cura vnt
uerſalis

Liber Practice

que multus conferunt in hoc caſu eſt q[ui] inſerant
in filo precioſi lapides diuerſo[rum] color[em] vel fal-
tim lapilli devitro diuerſis coloribus tincti & ſu
ſpendant fili[us] apud pueri[am] parte oppofita egri-
tudinis & continuo respiciat illud donec rede-
at criftallina ad proprii locum.

De egritudinibus humoris vitrei. Ca. X.

De egritudinibus humoris vitrei quæ funt, xij. f. caliditas, frigiditas, ſiccas, & humiditas, caliditas & ſiccas, frigi- ditas & humiditas. Signa vero & curatio ho- rum egritudin ſt eſ admodi curationsi egritu diu[n]tum liquoris albuginei.

Depaſſionibus ſpiritus viſiui. Ca. XI.

P[er]ſitus viſiuis ſit ſimiliter q[ui]nq[ui] mult? & ſubtilis multus & groſſus vel paucus & groſſus. Signu[m] multi & ſubtilis eſt q[ui] vi det rem p[ro]p[in]quæ bene, remota[rum] vero c[ui] debilis viſu, Signu[m] multi & groſſi eſt qa[mi] videt rem p[er] viſi, Signu[m] multi & groſſu deſiliter & remota[rum] bene. Curatio eius q[ui] ſpiritus viſiuis eſt paucus & ſubtilis eſt c[ui] regimine cibors equali[m] in ſui c[oe]p[lexione] c[ui]s carni[m] agnos & edors & auiri[m]. Et dixerunt q[ui] frequens v[us] comeſtionis niſi corroborat ſeu[m] men oculorum. Et dixeru[m] q[ui] v[us] comeſtionis pullulorum columbarum corroborant ſpiritum a[m] ni[m]alem vitalem.

De egritudine quæ dicit alhafa. Ca. XII.

H[uius]que egritudo eſt q[ui] non videt quis in
nocte & videt in die & appellat etiam
almazid. Generat a[ui]t ex fumis frigi-
dis & groſſis ad c[oe]cubem a[ui]t c[ui]nd[em]tibus quos n[on] potente a[mi] ſe repellere ingroſſatur ex hoc ſpiri-
tur animalis in quo conſiſtit virtus viſiua &
videt a longe & non a prope. Et curatio eius
eſt quando apparet ſanguinis plenitudo & c[oe]
plexio & virtus conueniunt ad hoc q[ui] fleboto
metur vena capitis q[ui] vocatur alceſal & edu-
catur de ſanguine quam diu nigredo p[er]ſiterat.
Et quando nigredo deſinit reſtringatur vena ſi
vero non conſentiret ad hoc c[oe]p[lexio] aut eſſet
alia cauſa profitibens flebotomia adminiſtrare
tur diſtere calidum ad attrahendu[m] humorē ad
inferiora. Poſtea laxetur natura cum cochijs
aut cum veris magnis. Poſtea faciat gargarif-
mum & ſternutatoriu[m]. Deinde curet oculos c[ui]
collirio de fellibus vel cum alijs colirij[s] deſcr-
pis in ſuo loco. Et ex hijs q[ui] conferunt ma-
gnum iuua[m]entu[m] ad hoc eſt q[ui] accipiatur vna
petia e[pati]s capre[m] & ſcarificetur multis ſcarifi-
cationibus & impleant omnes ille ſcarificationi
nes pipere l[ongo] trito. Poſtea vero aſſe tur ſu-
per prunis & recipiatur tota ſpuma & liquor
fluens a ſarificationibus & adminiſtretur de
co oculo pluries quouſt[s] fanetur. Et ex hijs

quæ iuuant eſt quod fiat alcohol ex pipere ni
gro & longo & melle a[n] & oculis adminiſtre-
tur quoniam eſt expertum.

De egritudine quæ dicitur camar alhayn. Cap. XIII.

H[uius]que egritudo eſt q[ui] non videt a longe ſed a prope. Et curatio eius eſt mundificare caput & admīnīſtrare oculo de fellibus aut collirio quod di[c] citur albaſilicon in quo inſtrat de muco & c[ui] ſimilibus. Curatio vero eius cuius cauſa eſt ex trinſeca eſt q[ui]t continuo respiciat colorē viridē. Si vero eſt in itinere reſtringantur ſui oculi c[ui] ſudario nigro & veletur facies eius velo panni nigri & ſint eius indumenta nigra & inclinet oculos & faci[re] ſuper aquā decoctionis palearu[m] de frumento & eſſundatur de a[de]aqua in oculis ſuis ſepe & igniatur ad ignem lapis mola ris & aſperſo ſuper ip[sum] vino, inclinet ſuos oculos apertos ſuper ſumum a[ſc]cendente[m] ex eo & inclinet oculos ſuper aquā decoctionis a[n]e[m]ti camomille & ſimili[m] & inſtitutur oculis cot tidie de albaſilicon & abſtineat ab omni c[ui]o groſſe materiей.

De debilitate viſus. Cap. XIIIII.

De egritudo eſt q[ui] non videt quis in
nocte & videt in die & appellat etiam
almazid. Generat a[ui]t ex fumis frigi-
dis & groſſis ad c[oe]cubem a[ui]t c[ui]nd[em]tibus quos n[on] potente a[mi] ſe repellere ingroſſatur ex hoc ſpiri-
tur animalis in quo conſiſtit virtus viſiua &
videt a longe & non a prope. Et curatio eius
eſt quando apparet ſanguinis plenitudo & c[oe]
plexio & virtus conueniunt ad hoc q[ui] fleboto
metur vena capitis q[ui] vocatur alceſal & edu-
catur de ſanguine quam diu nigredo p[er]ſiterat.
Et quando nigredo deſinit reſtringatur vena ſi
vero non conſentiret ad hoc c[oe]p[lexio] aut eſſet
alia cauſa profitibens flebotomia adminiſtrare
tur diſtere calidum ad attrahendu[m] humorē ad
inferiora. Poſtea laxetur natura cum cochijs
aut cum veris magnis. Poſtea faciat gargarif-
mum & ſternutatoriu[m]. Deinde curet oculos c[ui]
collirio de fellibus vel cum alijs colirij[s] deſcr-
pis in ſuo loco. Et ex hijs q[ui] conferunt ma-
gnum iuua[m]entu[m] ad hoc eſt q[ui] accipiatur vna
petia e[pati]s capre[m] & ſcarificetur multis ſcarifi-
cationibus & impleant omnes ille ſcarificationi
nes pipere l[ongo] trito. Poſtea vero aſſe tur ſu-
per prunis & recipiatur tota ſpuma & liquor
fluens a ſarificationibus & adminiſtretur de
co oculo pluries quouſt[s] fanetur. Et ex hijs

Humoris
vitrei ſut
morbi
xij.
Signum
Cur: a

Sp[u]s viſi
ui modus
Sig. mul.
ti & ſub-
tilis
Sig. mul.
ti & groſ-
ſi
Curæ

N[is]u[m] vi
fui con-
fert & a[
lias col[ui]
bar[ui] pul[em].

Alhafa
Almazid

Cura

Alfaharanj.

For XLVIII.

De passionibus nervorum concavorum oculi. Cap.XV.

Egritudines
neruo
conca
uorù occli
Sig. ficc
ratis
fig.hum.

fl. frigid.

fl. calidi.

fl. oppilationis

Paffiones nervorum concavorum oculi caliditas frigiditas humiditas fliccitas, huplitidis & caliditas, frigiditas & fliccitas, frigiditas & humiditas, caliditas & fliccitas, op pilatio apoſtema ampliatio & strictura, Signu alterationis ſplexonis nervorum ad fliccitate est eorъ, p[ro]fundatio & interius coartatio. Signum eorъ alterationis ſplexonis ad humiditatiē est gravitas motus ipſorъ & eorъ euſſio foras. Signu eſſus frigiditatis eorъ est qa[ui] phibet ſpiritus tranſire exterius quēadmodu accidit in paſſione aque. Signu eſſus caliditatis eorъ est qa[ui] non reſi in oculis multu no menumentum nec moleſtia. Signu oppilationis est q[ui] ſi clau dit alteru oculu ſentiet q[ui] oppilatio confiſtit in nervu & accidenti ipſi nervu paſſiones ab extra vt caſus & p[ro]ſſio capitis. Et signum huius est eo q[ui] patiēs recitat & accidit egritudo i vno oculorъ & in utroq[ui] que q[ui]de ſignificant p[ro] ac cidentia predicta. Curatio vero paſſionu nervi continet in hijs que prediximus, & est ei dare quodlibet q[ui] ſu ſono contrario vt caliditas cum frigiditate & fliccitas cum humiditate.

Gura

De paſſionibus lacertorum mobiliu[m]. Ca.XVI.

Morbi la
certorum
mobiliu[m]
oculorъ
ſunt duo

Valſa

Alhutz

Gura

Paffiones lacertorum mobiliu[m] oculorum ſunt duos paſſatio & gravitas motus lacertu[m] vero oculi ſunt ſex & q[ui] egritudo coſſitit in lacertis confirmantibus oculu[m] leſum in dinabit oculus inferius & appella[que] tunc gravitas motus que arabice dicit alafracha. Quandovero egritudo coſſitit in lacertis confirmantibus oculu[m] deſubter erit attraſto oculi ſuperi us & appella[que] tunc valſa. Quaro[n]do a[ut] coſſitit paſſio in lacertis q[ui] detinent ipſum ab altera ex tremitatu[m] erit declinatio ad altera partē. Si yo egritudo fuerit in lacertis q[ui] reuoluunt ipſum ſequr ex ea egritudo que dicit alhucz, & q[ui] aggраuat motus lacertorum reſtinu[m] nervu[m] exit oculus foras, veruntu[m] non erit eius no menentum niſi modicu[m]. Si vero fuerit in lacertis qui declinant & mordicant palpebras deſup, aggra uabi[m] motus palpebrar[u[m] fortiter vt non polſite patiens apire oculos. Si vero paſſio fuerit in la certis circuſandibus palpebras non conniuerre cum oculis. Si vero in lacertis viu[n]us extremata[m] fiet inclinatio ad altera ptē & ſimilu[m] modo ſequr de lacertis ſuperioribus & inferioribus, & p[ro]manebit oculus aptus vt dicitur. Curatio eius que accidit ex paſſimatione est c[ui] regimine eorъ humidorum medicinarъ. Et q[ui] est ex gra-

uitate motus eſſicct humiditas ſiuit diximus & ſi hoc nō ſufficit indiget opaticne cirturgie.

SEQVITVR TRACTATVS SEX
lus qui comprehendit in ſe capla[x].
De enumeratione egritudinu[m] ſa
ciei ſequitur. Cap.I.

De egritudinibus faciei que ſunt inſtra tio alſahaſa, nigredo ſub palpebra ma cul[que] que dicunt alcelaf & alnomas & albaras puſtulę durę & minutę que dicunt al bothor rubedo faciei egritudines que dicunt & alteras ſufrana. Apoſtimata que dicunt al- demamul, apoſtemata dura que dicunt altouil groſſitudo coloris faciei. Maule algidri & alcoabi pruritus ſcabies puſtulę, rubedo citrinı̇tas alueſas. Calor ſolis q[ui] dicit alhul alijemas p[li]naſcentes ſuper collectione labiorъ mulieru[m]. Tortura faciei que dicit allacua apoſtimata, corroſio ſeraf alhuf apoſtemata ſebotomatio De inflatione faciei ſequr modo. Cap.II.

Inflatio faciei fit multis de cauſis, quia aut ex fumo groſſo flegmatico ſubtili, aut ex fumogroſſo & hic fumus aut ab ipſo me[bro] aut ex eo q[ui] eleuat ad ipſam ab alijas membris, vel qa[ui] fuerit ex apoſtemate carnoſo de ge niere ydropilis, aut puſtula, aut apoſtemate, q[ui] gnaſt intus vel in ceruice vel spatula ex quo decendit tumor ad faciē, aut ex dolore denti[m]mo la[ri] aut ex corruptione gingina[m] & ſimilibus. Cuius vero cauſa fuerit extrinſeca erit ex p[ro]ſione capitis aut vulnere vel caſus in ſupſicie ſa ciei vel ex punctura vel p[er]ve vel apis, aut tactu aſſicu[u]lus veneno ſi animalis vel medi[n]cine acute[que] vt est tiluſtris ruta, aut euforbiu[m] & alie medicine acute. Signu ex fumo flegmatico ſubtili est, qa[ui] ſi digito oppriuat ſtatim redbit inflatio ſine do lore & q[ui] appet extra declinat ad albedinē. Si gnum ex fumo flegmatis groſſi est, q[ui] ſi op[mi]ma[d]igitio diu p[ro]manebit p[ro]fundatio. Signu a cauſa ydropilis est qa[ui] tumor est p[ro]totu[m] corpъ cum eo q[ui] accidit ei de debilitate doloris. Signu ex puſtula vel ex apoſtemate aut ex dolore den tiu[m] mola[ri]vel ex qua[cui]q[ui] cauſa extrinſeca est ex eo q[ui] infirmus refert & ad ſenſum patet. Differer[ter]ia inter tumorē q[ui] est ex ipſa facie & illu[m] q[ui] fit ex ipſa facie ſubito accidit e[teris] mēbris ſanis exiſtantibus nihi[li] patientibus egritudinis. Quando vero cauſa[bat] alij[s] membris corpo[ris] paulatim fit paſſione epatis & viſeru[m] precedente. Curatio eius ſi fuerit ex fumo ſubtili faciei tantum est quod inclinet patiēs faciē ſua[] ſuper vaporē aque decoctionis aneti mellifoki

Alcelaf
Alhoma
albaras

Altouil
al.oabi
alueſas
Sahul
Alímas
Allacua

Seraf
Alhuf

Fae[i]ci in
flatio mi
ris ex cau
ſis fit.

fig. ex fu.
flegmatis

fig. ex fu.
ſle groſſi
fig. ex hy
dropilſi
fig. ex pu
ſtu. apate
Differt
tumor ſa
ciei ex ſe
i[pa] v ab
alij[s] mē
bris

Cura ex
fu. ſubtili

Liber Practice

ab sinthij abrotani & similiij, & confert ei si fut
perponatij lana infuſa in aqua calida & innoue
tur aqua calida cij infrigidaj, & ſi fuerit cij tu-
more aliquid de calore infundaſ ipongia nostra
in aceto tempato cij aqua & ſepe faciei ſuppo
natur & ſanabiij. Quando vero fuerit ex cauſa
fumi groſſi inclinet facie ſuā ſup vaporē aque
decoctionis mentaliſt abrotani melliloti aneti
ab sinthij & similiij, & ſupponatij faciei cerotij
faſtij cij oleo camomille aut oleo de ruta aut
de camomilla, & ſi hoc non sufficit laxeſ fleg-
ma cij diſtire vel potiōe & liniaj vel ſumaſ cij
aloe diſſoluto & mirra & thure & ſimilibus.
Quando vero puſenit ex cauſa epatis & vifceruſ
curet curatiōe horæ membroſe. Sivero fuerit
ex cauſa puſtule vel apofteatis vel doloris mo-
laræ vel gingiuaræ vel pcuſſionis curet curatiōe
haſe cauſa ſa recedente illa cauſa recedet tu-
mor. Si vero fuerit ex punctura apis vel vepſe
vel alioſ animalij venenoſoſ curet linioſe
cij tyriaca alfaroc aut metridato & ſimilibj. Si
vero fuerit ex applicatione aliquaræ herbaræ a
cutaſ liniaj cij oleo roſ, aut oleo viol, cij albu
mine ouſ cij ceroto acuto aut cij oleo roſ. & la
xetur natura & extrahaſ de ſanguine ſi neceſſi
tas fuerit.

Cura ex
fu. groſſo

Cura ex
epate &
vifceribj
Cura ex
puſtulis
& alio

De alſahafa rubea. Cap. III.

alſahafa
gnario
Sig. co.
n. gre mi
xteę cum
ſanguine

Cura ex
co. nigra.

Cura ex
cole.ru.
Alſaha
trag

A Lſahafa rubea faciei aut erit recēs aut
vetuſa, Gnaſt aſt ex ſanguine mixto
cij colera ru. vel ni. Signuſ colerē nig.
mixte cu ſanguine eſt qa color alſahafa decli-
nat ad citrinitatē & ppinque & fadlis curatio
nis & non antiquat, & qa ſentit de dolore &
qni couenitj ad hoc cōplexio colerica ætas &
tempus erit magis efficax. Curatio eius primo
qdeuacueſt colera nigra cij cōpoſitione theo-
doricon cij aqua decoctionis epithimi & q re-
cipiat de cochijs pluries, & ſi plentudo appa-
ret ſanguinis flebotomeſ vena capitis vel ap-
ponanje ventoſe ſup timpa, aut ſub mento vel
aptoſione venaruſ, & poſtea inclinet facie ſuper
vaporē aque calide in qua ſint cocte camomil
la mellilotuſ & ſimilia. Poſtea ſupponat ei de
pinguedine galline & ceroto cocto cij ſirag,
aut pinguedine auſi ſepe & ſi hoc non sufficit
apponant ſanguifuge vt attrahant ſanguinē
liniaj cij vnguētis deſcriptis & emplaſtris for-
tibus donec ſaneſ. Quando vero ſit ex colera
ru. mixta cij ſanguine euacueſt colera rub. cum
decoctione mirabolanoſ, aut decoctione alfa
hatrag. Poſtea vero fiat flebotomia ſi plenitu
do apparet, & ſi hoc non sufficit apportionant
ſanguifuge vt attrahant ſanguinē ex loco. Po-

ſtea vero fritet locus vq; ad egreſſum ſangui
nis. Poſtea abluat locus cij acetofitate citri vel
cij aqua thamarindō. Et ſi hoc non ſufficit li
niatij cij vnctionibus in ſuo loco deſcriptis.

De nigredine ſub palpebra sequit. Ca. IIII.

N Igredo q[ui] accidit ſub palpebris ſit dua nigredi
bus de cauſis. Quia aut ſit ex paſſioe ſub palpe
epatis & vifceruſ & qu[ia]e admoduſ con-
tingit mulieribus q[ui] ſunt grauide aut ſit ex pa-
cuſione capitis aut faciei in q[ibus] locis accidit
nigredo. Curatio prim[em]e eſt ex preparatione vi
ſceruſ vt determinabimus. Curatio ſic[que] eſt q[ui]
confideret ſi receſſit dolor pcuſſionis vel apo-
stematis tunc abluat locus cij ſucco mentaliſt,
vel cij ſucco radicis & de arſenkico rubeo equa
liter teran[at] & diſtemperan[ent] cum aqua abluat
cum eo locus pluries.

Curapi
cura kiſ

Sequit nunc de alcelaf. Cap. V.

A Lcelaf ſunt maculę, quan[que] qu[ed]a de Alcelaſ
dināt ad albedin[em]e qu[ed]a ad colorē ter
re qu[ed]a vero ad viriditātē. Funt aſt
vel ex cauſa extrinſeca vel intrinſeca. Intrinſeca
eſt ex humore m[ico] & pot[ible]e ſt hoc accide
re mulieribus apud expulſionē ſanguinis men
fruisalis corrupti ad corpus ſupſicē, & accidit
hoc plurime pregnantibus c[ui] ſufer[nt] ſanguis
menſtruis ipſa[que] & poſſible eſt illud acciderē
poſt antiqua e[gritudinē], & genera[te] ex colera
rubea mixta c[ui] ſanguine vel ex flegmate fallo-
Extrinſeca vero cauſa eſt q[ui] ſol vrit cutim fa-
ciei vel ex medicinis acutis faciei applicatis, vn-
de corrumpi[nt] cōplexio eius. Signuſ prime eſt
nigredo eius c[ui] diuturnitate p[ermanenti]e com-
plexio etatis infirmi. Signuſ vero colerē rubeae
eſt qa tendit ad colorē terrestrem vel citrinuſ &
q[ui] conueniunt ad illud cōplexio infirmi ætas
& tempus erit fortuſ. Signuſ cauſe flegmati
eſt color tendens ad albedinē & cōfirmatio in-
firmi cōplexionis & etatis. Curatio eius q[ui]e eſt
nigra q[ui] euacueſt colera nigra. Deinde vero ab
luatur facies c[ui] ſemine radicis & ſemine eruſe
aut farina orobi vel farina lupino[re] aut c[ui] co-
ſto vel darſen ſeparatim vel coniunctim. Et ſi
hoc non ſufficit curet c[ui] vnctionibus & em-
plaſtris dictis in ſuo loco. Qua[do] yo fuerit ex
colera ru. euacueſt & flebotomeſ vena capitis
ſin[ō]e eſt alioq phibens. Poſtea abluat facies c[ui]
ſemine citrulō & farina lentiuſ & farina ſaba
tum aut c[ui] amido vel farina ordei coniunctim
vel ſeparatim. Quando vero ex flegmate eua-
cuetur & abluat facies c[ui] baurac & nitro aut

Alcelaſ
clercio

Sig. p[io]
fig. c[ole]
rubea

fig. ſeg.

Cura ex
cole. niſ

Cura ex
cole.ru.

Cura ex
cole.ru.

Cura ex
cole.ru.

Cura ex
cole.nu.

Cura ex
cole.ru.

Albarani.

For. XLIX.

Cura ex
calore fo
lis aut ca
lida me-
dicina

farina cicerum aut radice liquiric, aut condifo
separatim vel coniunctim. Quando aut fuerit
ex calore solis vel calidis medicinis abluatur eit
lacte statim mulfo, vel cum aqua decoctionis
ordel vel vngatur ceroto vel pinguedine galli-
ne & similibus.

De maculis quę dicuntur albaras & al-
uemas. Cap. VI.

Albaras
& Alue
mas gene-
ratio

Hae maculæ sunt rubeæ vel nigre &
homnes sunt difficilis fanationis, gene
ratur aut ex colera nigra. Curatio ve-
ro ipse cum est sicut curatio maculari quæ ge-
nerantur ex colera nigra & euacuatione colere
nigre & minutione languinis & lotione cum
sapone & alhauan quoniam recedent & est ex
pertum.

De duris puſtulis quę dicuntur
albaras alba. Cap. VII.

Geriatio
albaras
albe
Cura

G
enerantur hec quidem puſtule in plu
ribus in facie viros atque mulieris, &
generant ex vapore fumigrotli. Et cu
ratio earum est quod indinet faciem ſuper va-
porem aque calide in qua cocte ſint camomil-
la anetum & melliloti & ſimilia. Poitea vero
ablatur facies cum ſucco cucumeri tilieutri-
rum vel teratur radix yreos vtilina tritaturœ,
deinde accipiatur gumi pini & li juefaciet len-
to igne & miſceatur pulus predictus cum eo
& ſuperponatur poitea maculis predictis qum
delebuntur, vel accipiat niſt gumi arabici par-
tes equales & terantur cum acceo & ſuperto-
natur loco, & ſi hoc non ſufficit flebotometur
vena cefalica vel apponant cufe ſub mento.

De citrinitate & rubedine faciei
ſequitur. Cap. VIII.

citrinitas
& rube-
do faciei
multis ex
caufis ſiut

Citrinitas & rubedo faciei. Eſt aut acci-
dentalis aut naturalis. Accidentalis fit
multus ex cauſis vel poſt longa egritu-
dinem vel ex yceriticia vel ex corruptione: viſce
rum vel ex multo fluxu ventris vel ex medici-
na ſicut ex cimino & fumo lignor ficus & ſi-
milibus, vel ex habitatione in locis paludofiis &
aquarum corruptar, vel diuturna detentione
in subterraneo carcere, aut ex longo vſu aceti
& potu aque diu permanentis in vafe vel exceſ
ſu timoris vel tristitie & ſimilibus. Curatio eius
ſi fuerit ſine cauſa eſt 4 cibetur omni die galli-
na affata vel pullo columbino & bibat vinum
dulce & comedat ficus poma granata & vitel-
la ouor & comedat cottidie de ciceribus & ſu
mat in aliquibus tempibus de compositione al-
tee, & co fert etiā iuuaumentū mirabile ad hoc
ſumptio triferre facte cum limatura ferri & ad
minifretur faciei vngentu 4 nominaſt algam-
tra quod ſcriptu eſt in decorationibus mulieſe.

Cura ci-
trinitatis
& rubedi
nis

Algamra

Modus algamra ad rubificandum faciem.
Re. ſinapis albi & arfenici rubei partes terant
& diltemperant cum lacte & faciei ſuperpo-
nantur. Quod aut restat dicere de paffionibus
faciei fuo loco dicemus in curatione aliorum
membro & decorationibus mulierum.

De paffionibus labior. Ca. IX.

De paffionibus labior que ſunt decē
ſ. alteratio ſoſplexionis ipſi dealba-
tio intus denigratio ab extra ſcillura
earum puſtule que ſunt in eis intus & extra a
poſtamata dura que dicunt alufinar. i. de callo
cancri corroſio vulnus inciſio & concuſlio
morfus & vſtio.

De mutatione ſoſplexionis labior. Ca. X.

M  
Vtatio ſoſplexonis labior fit ab a  
liqua octo complexiont. Et curatio  
ipiant & eſt emendare quodlibet per ſu  
tum contrarium.

De dealbat œ labior ſeqitur. Cap. XI.

De Ealbatio labior fit aut naturalis aut
accidentalis. Accidentalis fit ex egritu
dine vilceri. Naturalis aut generat
ex abundantia flegmatis & exceſu friginis.
Curatio primè eſt cum rectificatione vilceri.
Secunde vero ex euacuatione flegmatis & iu-
mere aliqd de electuarijs calidis & administra-
re vngentu rubificatiu facie illo, 4 que di-
cuntur in decorationibus mulierum.

Denigredine labior. Cap. XII.

Nigredo labior fit ex multis cauſis, fit
enim ex yceriticia nigra aut ex malicia
coſplexionis ſicut cōngitig leproſis vel
ex forti frigore & niue, vel ex comeſtione alcar
ſaf aut alcaſia vel nucī recenti & ſimili. Et
curatio eius eſt cum remotione cauſe ipsam ſi
gredine facientis & abluere ipsam nigredinem
conſequentē ex comeſtione alcarſaf & ſimili
cum lacte statim mulſo vel cum furſure & fa-
rina fabarum donecrecedat.

De ſcilluris labior. Cap. XIII.

SCillura labior fit aut alteratione com
plexionis ad caliditati ſeu frigiditati. Si-
gnum caliditatis eſt inflatio & vehemenc
tia doloris calor & rubedo & qa ſubito acci-
dit & ſi concordat ad hoc ſoſplexio etas & tem
pus erit illud fortius. Signi frigiditatis eſt alhe
do labior paucitas digeſtionis & remiffio &
qa paulatim accidit. Curatio vero eius ex cau-
ſa caliditatis eſt per euacuatione eit his que eua
cuant coler rub. vel fiat flebotomia ſi plenitu
do fuerit in venis vel cum appoſitione vento-
sarum ſub mento & ſuper ponat ei cerotu fa-
ctum cum oleo roſ. vel oleo violar & pingu
dine galline & amido de dragaganto & mulci

Labior
paffiones
ſunt decē

Alluſinar

Modo de
albatiōs
labioſ

Cura acci
dentalis
Cura na-
turalis

Nigredi,
labior
cauſæ

Alcarſaſ
Alcaſia

Labior
ſcilluræ
cauſa
Sig. cali.

Sig. frig.

Cura ex
cal.

Liber Practice

Cura ex
frigido

lagine feminis dionis terant oia & labijs su
perponant & poſtmodum ingrediaſt balneu &
hoc reietert quouſq[ur] fanet. Et ex hijs que con-
ferunt iuuamentu ad hoc eſt q[ui] superponatur
loco pellicula albuminis oui vel pellicula arun
dinis & ibi dimittatur quouſq[ur] fanetur. Cura
tio aŭt eius a cauſa frigida eſt cum euacuatione
flegmatis & maſticatione thuris picis & maſti-
cis. Deinde cera citrina oleo firag oleo maſtici-
no & fiat ex hijs cerotu & ſciffurq[ui] c[ui] eo ſuper
ponač vel liniač c[ui] oleo ſe, lini vel gall[eu] c[ui] mel-
ke & liniantur ſciffurq[ui], vel accipiat de kiran &
mifeač c[ui] eo de vitello oui aſſati & triti & ibi
ſuperponač vel cauterize[nt] locus cum cauterio
aureo quouſq[ur] pueniač ad fundu ſciffurq[ui], &
poſtea ſuperponatur ibi de ceroto vſq[ui] ab faa-
nationem.

De pufulis labior. Cap.XIII.

Pufulis quæ ſiunt in labijs, aut ſecuntur
poſt aliquas ſebres aut ex fluxu reuma-
tis calidi. Et curatio ipſare eſt quod ſup-
ponatur eis vngentu de ceruſa & bono ceroto
Sivero pufuſe fuerint humidæ terant roſe ſic\cee & conficianc[is] c[ui] cera & oleo roſ, & liniatur
c[ui] eo & vngat & c[ui] vngento anadi diſſoluto,
vel cum oleo roſ, vſq[ui] ad ſanatione. Si vero fue
rīnt pufuſe ſanguineæ & colerieæ, accipiatur de
ſlandalis ramich roſ, a[n]i. 3. i. gumi arabic, ceruſe
a[n]. 3. 5. terat totu & diſtěperant c[ui] aqua roſ.
& linantur cum eo labia. Et si hoc non ſufficit
laxetur colera rub, & ſupponan[ce] loco ſangui-
ſuge & reiterač ſuper eis vngentu donec fanet.

Cura ex
frigido

Cura ex
calido

Cura ex
humido

Cura ex
fanguine
& co. ru.

De labior: inflatione. Ca. XV.

Inflatio labior: ſit aut ex fluxu humoris,
aut ex punctura vſpe & accidit inflatio in
ſuperiori labio c[ui] ſciffura per medium &
accidit hoc plurime pueris. Cuius curatio eſt
diſſicilis curan[ce] aſt c[ui] hijs que diximus de ſel-
fura labior, & ſi hoc non ſufficit fiat cauteriūt
vt dicit in c[ir]urgia, inflatio aſt cure[ct] cum hijs
quæ dicta ſunt de inflatione faci[ct].

Labior
in latioris
caufa
Cura

TRACTATVS SEPTIMVS COM-
prehendens cap[la], vij. De egritudinum
dentium enumeratione. Cap. I.

Agritudines oris quatuor ſunt, prima
species conſtitut in dentibus & ſunt. ix
egritudines. f. dolor, corroſio, vermes,
comotio, fractura, denigratio, citrinitas, & vi
riditas mola[re], dolor accidens pueris apud or-
tum denti[rum] & regula conſeruationis ipſor] ab
omnipallione.

De dolore dentium. Cap. II.

Dolor denti[rum] ſit multis ex cauſis, aut e-
nim ex inflatione gingiuar[que] dicu[n]t
atur alletha vel ex fluxu reumatis fluēs
ſe, ſunt multe Alletha
te a neruo exſiſtente in radicibus mola[re] vel cō-
meſtione rei exceſſue calide[que] exceſſue frigi
dæ, aut ex commeſtione rei exceſſue frigidæ
poſt cōmeſtioniem rei calide[que] immediate vel e[c]
uerſo, aut ex caſu, aut ex percuſſione vel ex de
ſectu nutrimenti ex quo nutriuntur molares
& eius paucitate, aut ex nimia plenitudine. Si-
gnum cauſe frigidæ eſt qa non ſentit de dolore
nifi paru[n] & ceſſante inflatione ceſſat dolor vel
humore cōgregato inneruo vel radicibus mo
larum, & fit ex humore frigido aut humore ca-
lido acuto. Signu[n] h[u]oris frigidi eſt qa eſt mul-
tus & frigidus, & qa c[o]ſerunt ei calida, & q[ui]n
conueniunt huic c[ō]plexio ētas & tempus eſt
fortius. Signu[n] humoris acuti eſt paucitas hu-
moris multitudo caloris rubedo faci[re] & quia
conferunt ei frigida & offendi[ct] calidis & qua
do conueniunt huic c[ō]plexio ētas & tempus e[ri]
rit fortius. Signu[n] defectus nutrimenti eſt quos
niam accidit eis ſicitas c[ui] frigiditate & coarta-
tio & ſubtilitas quemadmodu[n] accidit ſenibus.
Signu[n] plenitudinis & groſſi venti eſt q[ui]n acci-
dit eis q[ui] accidit in apoſtematibus membro[re]
carnoſor[re]. f. extenſio & fortis dolor c[ui] multa
humiditate & plenitudine manifeſta. Signum
vermi[re] eſt qa q[ui]q[ui] ſentit dolorc[ui] & q[ui]n q[ui]
eſcit & ſentit motu[n] vermis in aliqua molarum.
Curatio eius ex inflatione gingiuar[que] eſt q[ui]
deač ſi caro illa eſt tumefacta & rubea & pleni
tudo apparet in venis, & tunc flebotomēt ve-
na c[ef]alica & apponan[ce] vento[ſe] ſuper timpor[i]
bus vel ſub mento, & poſt duos dies retineat a
cetum in ore & oleu[n] roſ. & paru[n] de maſtice tri-
to & hoc ſiat ſpe in die, & ſi hoc non ſufficit
terač paru[n] opij c[ui] oleo roſ. & infundatur in eo
de bombace & applice[ct] radicibus denti[rum] dolen
tium. & adminiſtre[ct] camphora diſſoluta in aq
to[rum]. Et ſi hoc non ſufficit ſcarifiſe[ct] ſup
dentes cum ferro & apponan[ce] ſanguifuge ſup illis,
& aperian[ce] vene que dicunt algaharac q[ui] ſunt
labior. Si vero ligna flegmatis preſdominan[ce]
erit contrariu[n] eius q[ui] diximus qa abſq[ui] plenitu
dine manifeſta & abſq[ui] rubedine faciei & laxe-
tur cum cochijs & abluan[ce] radices denti[rum] ablu-
tione que dicu[n] aldalach, vel c[ui] c[ō]poſitionibus
que diam[n]e alfechaznaya, vel c[ui] filiono vel c[ui]
tyriaca alarba aut tyriaca alfaroc vel ſuperpo-
nat eis de piretvo vel piper[eu] vel zinzi[beri], aut
acipia[n] mentaſtru[n] & yfopus & bulliant cum
aceto & abluač cum eo. Si vero fuerit ex fluxu
reumatis nerui ad ipſum dentē ex flegmate &
ui.

Sig. cauſe
frigidæ.

Sig. hu.
frigidæ.

Sig. hu.
acuti

Sig. de
cusmenti
menti

Sig. plai
rudināsk
groſſi vi
ti.

Sig. ven
mum
Curia ſi
tioni

deat ſi caro illa eſt tumefacta & rubea & pleni
tudo apparet in venis, & tunc flebotomēt ve-
na c[ef]alica & apponan[ce] vento[ſe] ſuper timpor[i]
bus vel ſub mento, & poſt duos dies retineat a
cetum in ore & oleu[n] roſ. & paru[n] de maſtice tri-
to & hoc ſiat ſpe in die, & ſi hoc non ſufficit
terač paru[n] opij c[ui] oleo roſ. & infundatur in eo
de bombace & applice[ct] radicibus denti[rum] dolen
tium. & adminiſtre[ct] camphora diſſoluta in aq
to[rum]. Et ſi hoc non ſufficit ſcarifiſe[ct] ſup
dentes cum ferro & apponan[ce] ſanguifuge ſup illis,
& aperian[ce] vene que dicunt algaharac q[ui] ſunt
labior. Si vero ligna flegmatis preſdominan[ce]
erit contrariu[n] eius q[ui] diximus qa abſq[ui] plenitu
dine manifeſta & abſq[ui] rubedine faciei & laxe-
tur cum cochijs & abluan[ce] radices denti[rum] ablu-
tione que dicu[n] aldalach, vel c[ui] c[ō]poſitionibus
que diam[n]e alfechaznaya, vel c[ui] filiono vel c[ui]
tyriaca alarba aut tyriaca alfaroc vel ſuperpo-
nat eis de piretvo vel piper[eu] vel zinzi[beri], aut
acipia[n] mentaſtru[n] & yfopus & bulliant cum
aceto & abluač cum eo. Si vero fuerit ex fluxu
reumatis nerui ad ipſum dentē ex flegmate &
ui.

Aldalat
Alfedez
naya

Cura ex
fluxu reumatis
matis nor-
ui.

Alfaharanj.

For.XL.

plenitudine curatur curatione fortiore ea quae dicta est & est quod laxetur cum cochijs vel ferat famam & fitim & affidie fumat de alijs & ſepe intrat balneu tenujo ſtomacho & exerceat motu apud vacuitate, & diſtamente piper cum kitran & teneat in ore & ponatur de eo ſu per dent, & ſi hocnſufficit intingatur bom bix in butiro feruenti & denti ſuperponat & hoc fiat ſepe quouſa ſentiet forte mordicati onem & cù hoc celſabit dolor, & ſi dolor fuerit confirmatus ſumiget p arundinæ concaut cum fumo iuſquiами nigri & ſtoracis poſt ſecerit de eis pillulas ad modi ciceri & ſume getur cum illis quonià celſare facit dolor & vermes interficit, & ſi non quieuerit dolor per hoc inſtituere auri que est ex parte denus dolens ad modi vius lenticulæ opij & tantundè ca ſtorei diſoluti cum modico aque & ſi hocnſufficeret cauterizetur cum ferro bona cauterizatione quouſa perueniat ignis ad radicem canne, tunc enim poſt tres vel quatuor horas celſabit dolor, & ſi omnia hec non ſuffecerint, impoſible est curari abſque remotiòe iſpius cù ferro vt ſuo loco determinatur.

De corſione dentium. Cap. III.

Corroſio
nis dêtiu
cauſa
Cura

Corroſio & pforatio ſiunt ex malo hú more putrido generato ex corruptione cibi in ſtomacho quæ natura ad dentes impait. Et curatio eius est q mudiſcet caput & ſtomachus ab huiuſmodi corruptis humo ribus cù cochijs vel cù pillulis de yera & ſimilibus. Poſtea vero curen cù dentes cù medicinis ca lidis qibus inefi ſtpticitas & ſicecitas ſicunt ſunt cì peri vel gario ſili vel carmazach & nux alzaro & ſimilia ſeparatim aut coniunctim vel accipiantur gallen non perforate & teran & diſtemperent cum alhacaz vel guma pini & inſitleur corſioni & perforationi de hoc aut im pleatur locus de eo.

De vermibus dentium. Cap. IIII.

Vermiü
apud den
tesguatio
Cura

Generatio vermiü fit ex humore pütrido. Et curatio ipſo est q fumigenſ dentes cù fumo ſeminis ſuſquiами niagri, & a per hoc non cellant fiat cauteri, cù ferro ignito in radice dentis donec ſentiat igne, & perueniat ad radicem dentis tunc enim peribunt vermes & dolor celſabit.

De dentiü exitu & còmoticione. Cap. V.

Comotio
nis dêtiu
cauſa

Exitus & comotio dentiü accidit vel ex cauſa ſenectutis & multitudinis annor, q est ex defectu nutrimenti cibi vel ſuæ

corruptionis, aut ex fluxu reumatù ad neruï radi cu dentium fit etià ex cau vel pculſione. Et curatio ipſo est cù abluſione oris cù aqua decoctionis corticu granatoß gallaß nucis al faro aut alcrapa aut alas vel capitú roſaß, vel balaustaß & ſilu coniunctim vel ſeparatim, vel accipiat de alumine & ſale & gall. equales partes teran bene & imponat de hoc puluere radicibus dentiů cōmotoß. Poſtea vero ablu atur cum hijs que diximus. Quando aut accidit ex fluxu reumatù ad radices dentium purget caput & administrent illa ſiptica que diximus. Curatio vero ipſo exitus ſi impediatur ex hoc ſermo q auferat paulatim ſupeminenti tia ipſo cum cutello q dicu mabrad facio de bono ferro q dicu fulad indi donec auferatur ſupeminentia eoß caute vt determinaß in ope ratione manuali.

Cura

De denigratione citrinitate & viridita-
te dentium. Cap. VI.

G
eneran hec ex humoribus corruptis
vel ex rara lotione & mundificatione
ipſo. Et curatio ipſo est q mundi
ficentur cù ipuma maris, aut cù rachã pulueri-
fatis vel cù cornu capre aut iſpius virgulis vtis
vel cù ſale andran. Descriptio mundificationis
ex parte preferatis dentes a putredine. R. ſal
andran & farin ordei equales partes & diſte-
perent cù kitran & cōburan oia & pulueri-
zantur, & cù hoc puluere fricentur dentes est
enim optimus, aut conficiant cù melle loco al-
kitran veruntamen excellentius valet. Fiat etià
lotio cù oleis ſapidis ſicut oleo amigdalino &
oleo nucenti butiro & pinguedine & ſimilibus,
& quo confert ad hoc est maſtificatio portula-
ce, & iuuat maſtificatio vitelli oui affati, & ſedat
dolorem ipſo.

Dentium
decolora
tionis cù
Cura
Rachamà

De dolore pueris accidenti apud denti
orti & eoß cōſeruatiòe. Ca. VII.

C
Vratio doloris accidentis pueris apud
ortum denti est accipiat de lacte ca
nis & ablant cù eo loca & inungan
cum cerebro leporis & butiro. Sì vero dolor
vehementer confirmat fuerit accipiat alhama
butir & oleu de lilio & milceat totu & cù eo
linia qm in fine iuuanenti est. Quævero culto
diunt dentes a dolribus & corſione & cete
ris paſſionibus ipſo ſunt cauere a corruptioe
cibi & potus in ſtomaco & a frequenti vomi
tu & precipue cù rebus aceratis ſive cibi ſiue
potibus & ab vſu maſtificationis allei vel ficu
i ií

Cura pue
rorum

Alhama

Dentis, p.
feratio a
dolore

Liber Practice

Mollities gingiuæ & sanguis ab eis flueſis accidit ex humore corrupto de quonutriuſt gingiuæ. Talis inquam humorem aut erit calidus aut frigidus. Signu cauſa humora. Modus calidus eis rubedo gingiuæ & eius inflatio & flutxus rubei sanguinis ex ea. Signum vero frigide ecuuerſo. I. paucitas rubedinis & caloris & quia sanguis fluens ex eis eſt subtilis & albus. Curatio eius ex cauſa calida eſt cù flebotomia venæ capitis ſi non eſt aligd prohibens & apud calido politione ventofaræ in fontanella colli & affeis due fiant hec & aperiant venæ labioru. intus que dicitur algaharach. Deinde affiduet loationem cum aqua decoctionis roſ. cum capitibus ſuis vel cum ſumac vel corticibus grana torum & balaustiaræ & mirta & similiu vel ab luatur os cum aqua roſ. bona in qua inſulfum ſit ſumaç vel abluatur os in quo decoſum ſit ſui quiamc quoniam eſt excellens. & confert ei uamcntu fricatio que dicitur aldeach cum roſ. & sandalis camphora lentibus & folijs alcarfa coiunctim vel ſeparatim. Modus pulueris den tium qui dicit ſenon conformans gingiuas & ſi ſtens ſanguinem fluent e ex eis. & confert putredini & regenerare facit bonâ carnem. R. ba laustiaræ roſanæ cù capitibus ſuis ſpodij albi an 3.v. baccaræ iuniperi. 3.vii. haña galliæ m. an. 3.ii. ſanguinis draconis. 3. iii. terantur omnia & ſricentur cum eo radices denti & abluatur poſtea os cum aqua roſ. & ſi fuerit ex cauſa frigida mundiſeet caput & ſtomachus cum pule frigidus lulis de yera & abluatur os cum aqua decoctionis ciperi vel aneti vel iuniperi vel nucis cipref ſi & ſquinanti & similiu coniunctim vel diuſim. & ſi hoc non sufficit curetur cum trodus de doronicis donec recedat putredo.

De corroſione dentium. Cap. II.

Corroſio aut fit quatuor modis. Prim Secundus eſt quod corrodiuſt illud quod propinqui eſt lentibus. Tertius eſt cum corrodiur tota gingiuæ cum extremitatibus. Quatuus aut cum corroditur additio quæ eſt inter dentes. Putredo aut aut erit multa aut paucæ & ſit ſeetidi odoris & carens odore. Fiuit quoque corruptio & putredo & corroſio ex humore calido vel frigido. Signu humoris calidi eſt fortis dolor & cita manifeſtatio corruptionis & caloris & inflamationis & quando conveniunt ad hoc complexio etas & tempus erit fortius. Curatio eius ex cauſa caloris eſt cum flebotomia venæ capitis & appoſitione ventofarum calido vt diximus. Poſtea vero abluat cù ſucco plane

Medica. frangendi dentes Aliatuha Medica. euellendi molares fine ſeno

TRACTATVS OCTAVVS CONTI
nens. iiiij. cap. De eſgritudinſi gingiuæ
rum enumeratione. Cap. I.

De eſgritudinibus gingiuæ quæ ſunt. vij. mollicides ſanguis fluxus ex eis corroſio putredo apoſtema quod dicitur alnaczor q in ipſis generaſt vulnera & puſtuſque in ipſis generantur.

De molliſtie gingiuæ & ſanguinis fluo
zu ab eis. Cap. II.

Pulvis Senus

Cura

frigida

Contoſo deſt in or fit mo dis

Sig. hu calidi

Cura ex

Altsbarauij.

For.LI.

De leſione lingue, Cap. II.

Cura ex
frigido

taginis & fucco solatri vel fucco coriandri huse
midi cù forti aceto, & hoc nò sufficit laxetur
natura cù apollimate de caliafiut. & similibus
plurites. Poitea vero ſtudeat auferri putredo
cù ferro quæ admodù in cirurgia determinaui:
mus donec remaneat dens & auferat putredo.
Poitea vero curet cù puluere ſpecier. kiptica-
rum & carnè generantiij. Curatio vero eius a
caufa frigida elt q laxet natura cù hijs quæ de
ponunt humores corporis ſicut yera magna &
theo doricon & similibus. Deinde abluaſ os cù
vino in quo coſta ſint zinziber vel piretrum
vel maltix, aut cime alhalic & cime olivare, &
ſi hoc non iuſſicit ſiant trocida doronicor. &
ſimiles q ſcripti ſunt in ſuo loco. Si fuerit cum
putredine odor fec ius abluaſ os cù vino in q
coſti ſunt ciperi vel mirta vel ſquinanti vel ſpi-
ta vel calia lignea & ſimilia & adminiftret hic
piulus qùn confortat gingiuas rubificat labia,
& facit boni odore oris & confert valde. R.
ſpodiij roſarz rub. gallie ſumac balauſtie ſand.
al. & citrini an. 3.v. boli armeni. 3.ij. margari-
ta 3. alchahol camphor e gariof. cubebæ ligni a
loes ſpice inſe nucis muſc. cardamomi darſen
carpobal. an. 3. ij. teranè oia & cribellenè &
cſiciantur cù vino forti & veteri & ſiant trocida
ad modù denarior. & exſicent ad vmbræ, &
in tempore necellitatis teraſ vnus de eis & fris-
centur cù eo dentes qùm elt mirabilis iuua men-
ti & elt ex hijs quæ experti ſumus.

alnaczor
g. ario
cura

De apoſtemate q dicit alnaczor. Ca. III.
Hoc apoſtema generaſ in radicibus de
ſtium cauſa humoris mali quæ natura
ad illu locu expellit. Cuius curatio eſt
q uæ hebotomia & appoſitione ventoſaræ ſæpe
fiat poſtea licinuſ ex lino & intingat in medica
mine q dicit alua egiptiacu & immittit fora-
mini & quandoquæ largaſ foramen propine
tur altud licinuſ groſſus primo donec amplieſ
coramen in quo ſi fuerit ſubtilis corruptio ſta
tim celfabit. Si vero corruptio vq ad os ptin
xerit multu apponat de medicinæ predicta, &
ſi hocnon ſufficit oportet amoueri dentè vt in
cirurgia determinatur.

TRACTATVS NONVS HABET

cap. xij. De eſgritudinari lingue eatu-
meratione, Cap. I.

DE egritudinibus lingue quæ ſunt xij.
amillio ſenſus guſtus amillio ſermo-
nis eius exitus inflatio ſaſſio groſſtu
do. rana diu inutio diminutio ligamentorum ſe-
paratio continui apoſtema & nigredo.

L'Anſio quæ contingit lingue eſt aut in ſuo
motu aut in ſuo ſenſu, aut guſtus & pro
uenit hoc vel ex cauſa nerui vel ex cauſa
ſuplius in ſuo motu adueniens ex cauſa ſepti
mi paris neruorum quando omnes egroaſit
ſequitur amillio motus & guſtus ſimul. Quâ
do aut contingit leſio lingue a cauſa cerebri eſt
quando non tranſimit ad eam q neceſſe ſibi
eſt de ſenſu guſtus & motu, & ſit illud aut ex
malitia cōplexonis calidè aut frigidè aut hu-
midè aut ſicce vel ex ſeparatione continuitatis
vel ex oppilatione. Signu eius prouenientis a ce
rebro eſt qa fit egritudo in labio ſupeminen-
tijs faciei quæ dicunt alnagantin. Signu ex cau-
ſa nerui eſt qa nori manifeſtat in lingua egritu-
do aliqua nec inflatio nec apoſtema, nec com-
plexonis alteratio. Signum ex cauſa iſpili ſin
gue eſt qn iapparet in ea apoſtema vel puſtula
vel inflatio vel mutatio cōplexonis & qa in ce
rebro & neruo nulla eſt egritudo.

Linguae
leſio mul
tis contin
git moïs.

Sig. a ce
rebri cau
ſa alnagātin
Sig. ex
nerui cā
Sig. ex cā
lingue

De amillione ſenſus guſtus. Cap. III.

AMILLIO ſenſus guſtus fit tribus modis
aut enim priuæ penitus vt nihil guſtu
ſapiat, aut q deſicat partu in ſui ope-
tatione, aut erit fallax & eſt vt percipiat ſapo-
res ſecundi ſaporæm humoris in ſubſtātia iſpi
us lingue dominantis qui ſi multus fuerit per
cipiet iſpum & ſentiet eius ſaporè nullu alio:
ſaporæ picipiente. Si vero humor non multus
fuerit nori pèpiet iſpum niſi in hora motus,
in hijs quæ comederit & biberit & ſapiunt ei q
guſtat, aut ſalſa aut acria aut amara ſed hu-
morè in ſubſtātia lingue dominantè. Amillio
aut & deſectus cauſanè ab ipso cerebro aut ner
uo ficit diximus. Quæ vero accidit ab ipſa lin
gua eſt aut ex malitia cōplexonis excedente ſi-
cut calido frigido humido & ſicco, aut ex hijs
quæ ad ipſam ab extra eueniunt ſicut violentis
ſaporibus alterantibus cōplexen vt acutis &
ſallis. Huj em diſgregant eius conſicratitè quæ
admodu diſgregant calidu aceto ſum & ponti-
tum. Signu alterationis cōplexonis ad calidita
tem qa videſ lingua fortis rubedinis & altera-
guftus ad malu & iuuaſ cù rebus frigidis. Si-
gnum mutationis cōplexonis ad frigiditati eſt
qa lingua videu alba & iuuaſ rebus calidis. Si-
gnum mutationis cōplexonis ad ſiccatiè quia
videu modica humiditas & fortis ſiccaris con-
tracta & delectatur in humidis & curatio oim
huuſmodi eſt emendare qlibet per ſui contra
riu vicelicet calidu p frigidu & ſicu p humidu
i iij

Amillio
guftus fit
trib mo
dis

Sig. cali:

Sig. frig.

Sig. ſicci.

cui a oim
cauſarum

Liber Practice

Et curatio eius que prouenit ex cauſa ſaporis
ſiſ cum ſuo contrario vt amaſ cù dulci pon
ticum cum pingui ſpilium cù tenui & tenue cù
ſpillo durù cù molli & molle cù duro & ſic de
ſaporibus ſingulis. Lingua quoq ʾq diu pma
net in ſui ſanitate p cipit de ſaporibus qd’dulce
eſt & pingue. Qui quidem ſunt ſapores vtiles
materie corpis, nà dulce nutrit naturà pingue
aſt remollit oèm asperitare corpi contingente.
De amiffione ſermonis sequit. Ca. IIII.

Sermon.
amilio.
caufę plu
res

A
Millo ſermonis pluribus ex cauſis fit
aut enim ex cau motiue virtutis veni
entis a cerebro aut ex neruo cum acci-
dit in eo paſſio intus vel extra p oppilationem
aut apoſtema aut ſolutione còinui aut ex cau
ſa p mixtionis rationis quæadmodi in egritu-
dine birfen aut ex malitie ſplexionis iſpius ſin
gue quando declinat ab equali ſplexione ad
vnam quatuor ſplexionu, aut ex apoſtemate
vel paſmo vel inflatione vel incifione ſeu ſciſ-
ſiſo eut ex ranuncula que eſt ſub lingua aut ex
breuitate ligamentor que ſub lingua ſunt ad
retinendu ipſam. Curatio eius ſi fuerit ex cere-
bro & apparent ſigna exuberatîe ſlegmatis &
groſſo humoq ʾq euacuſe corpus cù yeris
vt cum yera logodion & yera. G., & yera archi
ganis & yera pigra magna vel cù aliqua còpo-
litionu pillular e efficaciu ſicut ſunt pilluleſto-
matice, deinde faciat gargarim cù hijs que
deponunt ſlegma & adminiftrent inſufflato-
nes nariu que dicunt: alfochoat cù medicinis a
romaticis & abluaſ caput cù aqua decoctionis
camomille melliloti & majoran & ſimilium,
& vnga cù bono oleo deben aut cù aliquo o-
leoq calidor loca exitus neruor. Quod ſi ap
paret plenitudo in venis fiat flebotomia in ve-
na epatis & vena capitis que ſunt achal & alce
ſal, & educaſ de ſanguine ſeem virtutè & con
fuetudinè. Si vero fuerit a cauſa oppilationis
neruor aut apoſtematis aut ſolutionis conti-
nuitatis difficilis eſt eius curatio. Cura: aſt cù
hijs q dicta ſunt de curatione cerebri. Qn vero
puenit ex impedimèto intellectus celſabit cel-
fante egritudine. Qn aſt fuerit ex cauſa iſpius
lingue videat ſi eſt ex dedinatione ſplexionis
ad caliditare qa tunc cura: cù ſuo còtrario &
flebotomia venar que ſunt ſub lingua poſtea
vero laxe corera ru. Si vero eſt ex cauſa apo-
ſtematis videaſ ſi apà eſt calidu & tunc flebo-
tome: vena capitis & laxe: corera rub. & fiat
gargarifmus cù ſucco ſolatri aut plantaginis
vel endiuie vel portulace aut ſucco granator
dulciu còiunctim vel ſeparatim vel diffoluat
ciaſa, i alioq ſucco: p dictar herba: & gar-
garizet cù eo & cù aq decoctionis roſar or:

Cura ex
cerebro

Cura ex
caufa lin-
gue

Cura ex
apate

dei lentiù & liquiric. Et cihis erit curatus, & ſi
apoſtema eſt durù gargarizet cù laſte ſtatim
emulo vel cù decoctione ſicuvel cù ſucco ſce
niculi mixto cù caſiaſ. Si vero egritudo in lin-
gua fuerit ex cauſa frigida & humida curetur
cù hijs que diximus in curatione cerebri, & ab
luatur lingua cù tyriaca alfaroc & alſechazne
ya & filonia, & affiduet introitù balnei & gar-
garizet cù ſynapi trita & cribellata cù melle vel
yera cù melle. Que aſt sequit poſt apoſtema
cerebri q dicti birfen ſi antiquata fuerit non ſu
ſcipit curatione ſed ſi fuerit recens cura: cù los-
tione cù ſale andrani & ſale armoniaco & om-
nibus hijs que deponunt ſaliuam.

Cura ex
caufa fri.
& humi.

De paſmo sequitur. Cap. V.

S Paſmus ſit duobus modis, aut enim ex ſic
citate & defectu humiditatis aut ex pleni-
studine & exuberantia humiditatis. Cura:
tio eius ex cauſa ſiccitatis eſt cù affliuca comſti
one gener cāctis & cibor humidor & garga
rizare cù oleo camomille & oleo roſ. & oleo
ſirag & aneti & ſimilibus & abluant poſterio-
ra capitis frequenter in die cù aq cal. & poſtea
vnga: cù huius modi oleis. Curatio vero eius q
ſit ex humiditate eſt cum contrarijs hó: que
diximus cum euacuatione, ſ. & gargarifmo ca-
lido & oleis calidis.

Lingue
paſmus
duoq: ſi
modis
Cura ex
ſiccitare

Cura ex
humidis.

De exitu lingue sequitur. Cap. VI.

H
Xitus lingue & eius inflato ſit ex humo
re què natura ad lingua expellit vt ſolet
expellere ad alia mēbra donec inflaſt lin-
gua & exit ex ore. Cauſa: aſt ex caliditate aut
ex frigiditate. Signu caliditatis eſt vehemens in
flatio & ſitis & qa delectatione  recipit a frig-
dis. Signum frigiditatis eſt contrarium huius
ſ. remiſſio caloris & grauedo lingue & eius of
fensio a rebus frigidis. Curatio eius a caliditate
eſt q flebotome: vena capitis ſi nihil eſt prohi
bens & laxare coler a rubæ & apponere vento
fas ſup timpora & abluere os cù ſucco planta
ginis & ſucco lactuće, vel ſucco coriandri vel
ſucco virge pастoris & ſimiliu, & confert ei de
coſtio roſ. & lentiu & ſimiliu, & confert ei uus
uamentu lotio eius cù cepe & acetoſitate citri,
& ſint eius cibi declinātes ad frigiditare. Et qn
fuerit ex frigiditate cure: cù rebus calidis, & la-
xe: natura cù pillulis cochijs vel cù aliqua yera
& gargarizet cù hijs que deponunt ſlegma, ſi
cut cù yera & laſte caprino cù aqua mellis, &
poſtea abluaſ lingua cù eo, & ſihoc nō ſuffict
ablau: cù ſale & ruta & baurac & nitro, & co
fert ei ſumerede anacardino minori & abluere
lingua cù eo & cù tiriaca alfaroc & alſechaz-
naya & ſint eius cibaria declinantia ad mundiſ-
cationem & attractionem.

Exitq in
gue &
eius inſi-
vionis ge-
neration.
Sig. cali.
Sig.frig.

Cura cali

Cura ex
frigote

Alfaharanij

fol. LII.

Scilicet
linguæ
causa

De caffura sequitur. Cap. VII.
Ciffura & groflities vt pluribus accidunt ex caufa calida & poſt calidas egritudines Et curatio ipſius eſt cù infrigitatione cor poris & ſtomachi cù hijs que comedit & bibit & abluat lingua cù muſſalagine ſeminuì citonio cum cù zuccaro & muſſilagine p[il]iſ & ſemi- nis maluatiſci & potu aquæ ordei & cömſti- one pedu animaliu & lotione lingue cù ſpuma egrediente de maluis quando incidunt & tene- at in ore gumi dragaganti?

De ranuncula. Cap. VIII.

ranſiculæ
gnatio

Ranuncula eſt apoſtema ſimile ranæ quod generaſ ex ſlegmate ſalfo & ſo lo vel ex ſlegmate ſalfo cù colera nig. Signü flegmatis eſt albedo & humiditas. Si- gnum eius cù mixtione colere nigre eſt offulſa tio coloris duriis & paucæ humiditas. Cura tio eius ſi fuerit parua eſt lotio eius cù baurac, vel nitro vel cù mentaſtro vel ſale armoniaco, & ſi per hoc non ceſſauerit abluat cù medicina acuta donec nigrefcat & apertia deinde curet quouſ q[ui] recedat. Sed ſi fuerit magna non poſt eſt curari fine inſatione & cauſerizatio vt de terminatur in cirurgia.

Sig. fleg.
Sig. fleg.
cù co. ni.
Cura

De breuitate ligamentorum. Ca. IX.

Reuitas ligamentorum: retinentiù eam de ſubibus vt in pluribus accidit paruis pue ris & poſſibile eſt eos ſic nafci. Et cura- tio eius accidere ea cum ferro vt ſuo loco deter- minatur.

Cura

De inſatione & exitu. Cap. X.
Neſio & exitus curantur ſicut curant: rela- qua apoſtemata que ſuo loco diximus.

De p[u]ſtulis. Cap. XI.

Vitulæ vero curantur ſicut curatur al- cola.

Nigrae
linguæ cæ
Cura

De nigredine lingue ſequit. Ca. XII.
It aŭt nigredo lingue aut ex calida egris- tudine aut ex acuta medicina. Curatio prime eſt e[gr]egritudinis receſſum. Cura- tio vero ſcde cù hijs q[ui] infrigidant & humectat & ea[que] restituat ad têperată complexionē, breuitas aŭt lingue à natura eſt nec valet i[gen]iatio apud ſui curationem.

TRACTATVS.X. SEPTEM HABET

cap. De egritudinu oris enueratiõe, Cap. I.

A. Egritudines oris ſunt nouè alcola alſe lac p[u]ſtulæ vulnera corroſio malus o dor deſluxus ſaliuè ſicitas ſaliuè & cancer.

De paſſione alcola. Cap. II.

P. Affio alcola eſt genus p[u]ſtularis: q[ui] gene rantur in ore & lingua & accidunt plus prime p[u]eris & p[er]t er lactis acuitate & pri-

uationē nutrimenti & haſ curatio eſt faalis. Generan[que] aŭt duabus ex caufis vel ex ſup[flui]- tatibus acutis q[ui] natura ad os expellit vel ex ſu- perſultatibus frigidis. Signu[rum] frigiditatis eſt al bedo p[u]ſtularis & remiſſio doloris & caloris, & delectatio eius in rebus calidis. Et curatio ei q[ui] eſt cauſa caloris cù flebotomia ceſaliſe & ap- poſtione ventosar[is] ſub mento. Poſtea vero cum euacuatione colere ru. deinde cù hijs que rep[cul]iut humorē apud ſui principiui cù lotio ne oris cù a[que] roſ. ſola, vel cù aceto & cù a[que] in- ſuſionis ſumac, vel cù decoctione capitum roſ. mirt[ea] al[za]harur & cauliui & ſimiliu, in ſtatu vero egritudinis p[er]miſeaſt rebus ſtipticis aligd ſolutiuor[is] ſicut mirr[ea] croci aloes & ſimiliu, & poſt rep[cul]ionē humo[rum] & corpis euacuationem & ſedationē acuminis debent ſolutiuæ p[u]ualer ſtipticis. Modus medicaminis conferē tis oibus generibus p[u]ſtularis & alcola. R[um] poſ dij roſ. coriandri ſuſci ſumac lentiu[rum] ſemis por- tulac[que] equales p[res] zuccari p[re]ſ. 5. & modiſci camphor[ea] terat totu & iniciaſ de hoc puſuere p[u]ſutulis & teneaſ in ore p[er] horā poſtea vero ab lauāt os cù a[que] roſ. & aceto. Curatio vero eius ex cauſa frigida eſt q[ui] mundiſicet corpus cum p[u]lulis cochijs & ſimilibus. Deinde gargarizet cù almura & ſecaniabin vel cù aceto in quo coſta ſint mentaſtru vel ruta dum eſt calidu, vel maſticer folia iſimini ortenſis & confert ei ſua- uamentu: q[ui] abluat os cù zuccaro vel cù farina carſene & litio gail[que], & p[ipe] equaliter tos- tum & abluat cù eo ſicut ſcrip[li]mus, & deſi- nent eiusibi ad caliditātē & q[ui] c[om]fert albis pu- ſutulis q[ui] diciut alcola & albayicz in momēto eſt q[ui] terat colcorack cù oleo & vnga[que] cù eo, & q[ui]n fuerit in p[u]eris paruis p[er]cipiat nutrici q[ui] ac- cipiat paru: de lentibus & pane & maſticer eos v[li]tima maſticatione & inicior ori infantis & accipiat amidu: & maſticer illud & miſeaſt de eo paru: de a[que] & liniat cù eo os, & ſi hoc non ſufficit accipiat de ſemine roſ. 3. i. & de croco danic. i. terat & diſt[ep]ereat cù a[que] & liniat cum eo os infantis vel c[om]p[er]iaſ medulla curiui bo- uis cù melle & liniat cù eo.

Sig. frig.

Cura cal.

Cura fri:

Colco

De alſelac. Cap. III.

P. Affio alſelac apoſtemata & p[u]ſtulæ ab vna & eade[que] cauſa efficiunt. Et curatio earum eſt eadem.

Alſelæ

De corroſione. Cap. IIIII.

C. Corroſionis principiui & eius cauſa eſt caligua egritudinu predictar[is]. alſelac apoſtematui & p[u]ſtulariu, Signum eius principiui eſt nigredo haſ p[u]ſtularis & quando hoc apparet iube flebotomare inſirmu: & laxa

Corroſio
nis oris
cauſa
Sig. prin.

Liber Practice

Alnoara

re coleram rub, Poſtea vero curetur os cum
fumptione rubub & rerum ſtipticaræ que di-
ſte funt, & ſi hoc non ſufficit accipiaſ alnoara
ſicca q congregat in parietibus vafog balnei,
& abluatur cum eo corruptio omni die ter do-
nec recedat, & ſi non curatur cum hoc fricetur
locus cum vngento ægiptiaco vel propinen-
tur hiſ troſciſi de arſenico quoſ compositio
talis eſt. R. arſenicis rubei & citriní aluminis par-
tes equales teratur totú cum aceto & fiant tro
diſci & exſiccentur & in hora neceſſitatis terat
vnus de eis & cí eo fricetur locus corruptus
donec cadat caro corrupta, Poſtea vero ablua
tur os cum oleo roſ, aut cum ſucco plantagi-
nis & ſi alíqd remanerit ex corruptione reite-
retur medicamen in eo donec ſaneſ. Poſtea ve-
ro cureſ cum eo q carnem generat.

De ſoſtore oris. Cap. V.

albachar
ſit quorum
modis

Sig. ex
corruptio
ne gingi-
uarum

Sig. ex
ſtomacho

Sig. ex
cerebro
Cura ex
gingiuis

Cura ex
ſtomach.

F
oetor oris qui dictur albachar fit qua-
ſtuor modis. Quia aut prouenit ex cor-
ruptione gingiuare, aut ex corruptione
ſtomachi, aut ex calore ſtomachi, aut ex humo
re putrido generato in cerebro in ventriculo
medio & poſtremo quæ natura expellit ad pa-
latum. Signum huius quando eſt ex corruptio
ne gingiuare eſt quia patet ad ſenſum. Signum
eius ex corruptione ſtomachi eſt quia os exſitit
ſanum a corruptione & putredine & quia exit
malus odor per anhelitú quando anhelat. Si-
gnum a calore ſtomachi eſt quia in hora cibi al
lettatur. Signu ex ventriculis cerebri eſt qa ſen-
ti inſ firmius malu ſaporem deſcentem a ſuo
palato cuius odor exit per naſum. Curatio ex
gingiuís eſt quoniam ſi dentis putredo eſt auſera
tur. Si vero alia corruptio cureſ cum hijs que
dicta funt donec recedat. Curatio eius ex cauſa
putredinis ſtomacht eſt vomitus cum fale ane-
to bletis rutta & ſimilibus que vomitiua ſunt
& ſcripta ſunt in ſuo loco. Deinde purgeſ cum
pillulis ſomaticis & cochijs & pillulis de aloe
& ſimilibus, & ex hijs que conferunt ad mun-
dificationem ſtomachi eſt quod ſumat ieiuono
ſtomacho de trifera parua cum yera pígra vel
confert ad hoc dualmuſt & confectio alabha.
Modus confectionis conferentis malo odori
oris puenienti ex flegmate & humoß putredi
ne. R. cimaræ mirtę humide partes. iij. ſalis ſto
racis. ſpice corticú citri maſticis gallie muſ, gari
of, an parté. i. terant & conficiant cù paſſulis
ſine arillis & ſumat de eo omni die ad modum
nucis. Quando aut prouenit ex calore ſtomaci
fiat flebotomia & laxetur colera rubea, & con
fert ad hoc iuuamentú ſua proprietate come-

ſtio. Quando vêto fuerit ex cauſa ventriculo:
rum cerebri ſumat de yera magna & faciat gar-
garilmú ad deponendú flegma a palato,

Cura ex
cerebro.

De ſaliua fluente ſequitur, &c. Cap. VI.

S
Aliua fluens ex ore accidit duabus ex cau-
fis, aut enim ex humore aquoſo in ſtoma
cho exſitente aut ex oris puſtulis. Signum
humoris aquoſi in ſtomacho eſt, qa ex exſitit
ſanum & liberú ab apoſtemate vel puſtulis. Et
eius curatio eſt q ſumat de trifera & confert e
leri iuuamento q accipiaſ de alberid. 3. iii. &
de zinziberi. 3. vi. ad pondus oim de zuccaro
& terat totú & fiat puluis de quo accipiat quo
libet die. 3. iii. & confert iuuamentú ad hoc fre
quens vomitus cum aqua calida & ſecaniabin
ſquillitico & mundificare dentes omni mane.
Et confert maſticatio piciis per ſe vel cum pipe-
re vel ſecaniabin & dedinet eius cib? ad ea quæ
exſiccant ſicut eſt alſanic & alcahac & cibaria q
dicunt almatagnat & alcolay & ſimilia. Quæ
vero prouenit a cauſa puſtulari? curetur cum
hijs que diximus.

Saliua ex
ore fluens
duabus
caufis li.
Signa
Cura

De ſiccitate ſputi. Cap. VII.

Spurſi
circas ex
duabus fit
caufis
Signa
Cura

S
Puti ſiccas fit ex duabus caufis aut ex ca
lore renú aut priuatione aque vt viatori-
bus accidit. Signú calor is renú eſt quia cò-
tinue bibit aquá nec fatia e, & ípſam ſtatim
mingit albá ſicucam ſumpſit. Et curatio eius
eſt q ſumat aliqué ſirupoß ſtipticorq ſicut ſi
rupú alcanchari & ſirupú granatorq & ſimiles
q ſuo loco ſcribunt, Qón aut prouenit ex defe
etu aque abſtineat a locutione & vociferati-
one ira & labore & multitudine vel timentoß
& oíni cibo exſicatiuo, & ab aqua falſa & al-
ciamac & cōmedat oíá olera humida & aceto-
fos fructus: Quod ſi fuerit in itinere & oíá hu
iúſmodi ablata fuerint accipiat de lapillis frigi
dis, & ſiccis & intromittat ori ſuo figillatum vel
intromittat ori de thamar, aut de pílio & intro
mittat in ore fruſtru vnú de argento puro vel
margaritá vel lapide iacinetú & coniungat ſua
labia quoutcú inueniat. aquá. Reliquias vero
paſſiones fitis perfecte dicemus cum paſſoni-
bus ſtomachi.

TRACTATVS. XI. DIVIDITVR IN

ſex capſa. De enumeratione eſgritudinú
gutturis. Cap. I.

D
E eſgritudinibus gutturis q dicti alhal
coy & ſunt octo. l. apoſtema vuula-
& q dicti allucztin & alczłama &
apá palati & ſpecies ſquinantie priuatio vocis
& ei? gróſtities egritudo q dicti alferae et e qón
alhalcoy
allucztin
Alczuła
ma & qón
Alferac

Alfabaraniij.

For. LIII.

ingreditur guttur aliquid eoR que comeduntur & bibuntur.

### De aposternate vuulę sequitur. Ca. II.

Afaa vum
lę tribus
caufatur
modis

Fig. fang.

Fig. cole.
rubeç

Signi fle
gmatis

Fig. co. ni.

Cura san
quinis

Cura co.
rubeç

Cura fle,
gmaris

A Poſtema vuulę fit tribus modis, quia aut fit tumor in ſuo capite & appella tur tūc apoſtema vuetū vel apoſtema durum aut fit inflatio & appellatur apoſtema ſtomatici, & generat ex humore putrido a capite descendente vel ex ſumo a ſtomac ascendent, fit aſt ex aliquo quatuor humoR. ſ. ex ſanguine colera rub. flegmate & colera nigra.

Signu fanguinis rubedo vuulę, eiuſq. tumor & inflamatio & fortis dolor & delectaſ in rebus frigidis, & ſi conueniunt ad hoc cōplexio tempus & ētas erit fortius. Signu colerę rub. eſt fortis dolor cū punſtione inflatio & ſitis et oris ſiccitas, & ſi concordat ad hoc cōplexio tēpus & ētas erit fortius, Signu flegmatis eſt albedo vuulę eiuſq. mollicies remiſſio doloris & ſitis & abundantia humiditatis & eius dele

ſtatio in rebus calidis. Signu colerę nigre eſt li uedo coloris durities & eſgritudines diuturnitas fine calore & dolore, & ſi conueniunt ad hoc complexio tēpus & ētas fortius erit. Cura tio eius ex ſanguine eſt cum flebotomia venæ

cordialis que dicitur bafilica & apſpositione vē toſe ſuper fontanella colli, aut aptione venare exiſtentiūs ſub lingua. Poſtea vero faciat garga rilſum cum aceto & aqua rol, vel accipiatur de balauiſjs gall, maſtici gallia sandal, eſequi les partes camphorę quartā partē puluerizen tur & applicetur de eo bono modo in loco, & hoc fiat pluries vſc, ad ſanatione, & ſi hoc non sufficit non potest ſanari fine maturatione do nec aperiat. Poſtea vero aperiatur cum ferro vel incidaſ. Et quādo fuerit ex cauſa colerę ru. laxetur cum vekia mirabol, & decoſtione caſſieſt. & ſimilibus. Poſtea vero faciat gargaril ſum cum ſucco plantaginis & ſucco ſolatri & ſucco ſemperuiue & coriandro humido & aceto & ſucco granatoR & inungaſ vuula cū bolo armeno ſandalis & faufel cum ſucco ſolatri vel aqua rol. & ſimilib, & ſi hoc nō valet diuerte intentione tuā curare cum ſolutiuis &

maturatiuis donec aperiatur. Quādo vero fue rit ex cauſa flegmatis laxeſ natura cum pillulis cochijs gal, vel cum ſtomaticis & quod repercutit humore retrorum eſt φ accipianc galla & teranſ cum aceto & liniatur cum eo intus cū digito vel penna, & confert ad hoc φ accipianc ſimac cortices granatoR aut roſe vel balauiſtie vel mirte coniunctim aut ſeparatim aut teranſ & loco applicanſ vel accipiatur granatū dulce

Agranatū acetoſum & exprimātur sicut ſunt & decoquaſ ſuceus ipſorū quoſq. veniat ad ſpilſitudinem mellis & appliceſ de eo locis gut turis que dicunt allaha & allozrin, & ſi nō ſuf ficiunt que diximus redeat ad adminiſtrand ſt decoſtiones & eſt vt faciat gargarilmu cī aqua decoſtionis ficiuR & daſuloR vel cum ſoenu greco & ſimilibus, & liniat cum ſucco citroli, vel ſucco caulium & abſinthiu & nitro. Modus medicaminis ad caſum vuulę expertus. R. ſaſarmoniaci & piperis partes eſequales teranſ & cribellanſ & vuulę applicentur cū influmē to quod dicitur almalhaca. Curatio eius ex co lera nigra eſt quod euacuetur cum cochijs & confert ei diſterizatio & gargarilmus in ſui principio cum hijs que repercutiunt humorem in fine vero cum hijs que maturant & diſloa uunt sicut gargarilmo cum vino & melle cum aqua decoſtionis feminis lini & camomille cō iunctim aut diuſim donec ſedetur dolor & ſoluatur, & ſi hoc non valet non potest euade re fine inciſione vel cauterio vel apertiōe & nō incidetur de huiuſmodi niſi ſpecies que dicitur alhanabi nec ſelſinare debet ad hoc niſi cum di ligenti consilio periti medici vt ſuo loco determinatur.

Alhaha
Alloztin

Almal
haca
Cura co.
nigre

alhanabi

### De aposternate alluztin. Cap. III.

A Poſtema alluztin & al alcema & palatiacurantur sicut curantur apoſtema tavuulę. Dicitur aſt hoc apoſtema al dabha.i. ſquinantia. Generat aſt ex humorea capite fluente ad maiorem anulum ſuperiore canne pulmonis qui dicitur epiglotum ex quo apoſtemate ſuffocatur homo, generatūr autē hoc vel in muſculo intrinſeco gutturis vel extrinſeco aut in vtrq. ſimul aut fit inferius vt diximus, & apparet apoſtema & rubedo extra ceruicem & non intus aut apparebit intus & extra ſimul, aut apparebit intus & non extra. Quod aſt peius omniuR eſt quando nihil aparet de apoſtemate in gutture & palato, nec intus nec extra & hoc genus poſſibile eſt interſicere in prima vel ſecunda die. Genus aſt ſecurum de huiuſmodi apoſtematibus eſt contraſorio modo eius quod diximus & eſt quod videatur apoſtema & rubedo in gutture & palato intus & extra in ceruice vel in ambobus ſimul ita quod apoſtema non multum profundetur interius & eſtīmabit tunc medicus eſse ſanatū inſirmum apoſtema tamen converſum eſt intra guttur & repente necabit niſi forte ſupereuariat inſirmo fluxus ventris & vrīne, aut exi

aluzti &
alalcea &
aldabha
Squinan,
gnatio

Liber Practice

Squinan
cie, h[uius]que
sunt lep[es]

Sig. fang.

Sig. co.
rubeæ

Sig. fleg.
falli.

Sig. cole.
nigra

S juinан,
de accidе
tia mala

Accidit
bona
squinãde

Cura
ganguinis

tunc enim fit fiducia perfecte sanitatis infirmi. Species ait quinantiæ sunt leptem quia aut fit ex fanguine aut ex colera rub, aut ex flegmate grillo & frigidò, aut ex flegmate fallo, aut ex colera nigra, aut ex lefione aliciuius iuncturæ ceruicis, aut ex cœmatione genebr firegaræ mor tiferorum vel ex cauſa exitur e palati. Signum cauſe fanguinis eſt rubedo apoſtematis & plenitudo corporis infirmi cum rubore faciei & plenitudine venarum, ac ipfarum pulſatione & quia ſentit infirmus ſaporè fortis vini, & quando conueniunt ad hoc etas complexio & precedens regimen erit illud fortius. Signi[us] cauſe colerè rub, eſt quia ſentit infirmus ſebrè & moleſtiam cum acumine & dolore pungitio & fortis ſiis & pulſatio venatæ & apparitio ipfarum, & ſi concordant ad hoc etas & complexio erit fortius. Signum flegmatis ſalſi eſt quia percipit infirmus ſaporè ſalſum cum len to calore & quia fit vox infirmi quali[us] vox calitorum canium. Signum ex colera nigra eſt liuèdo apoſtematis euſi p[ro] durities diuturni as egritudinis & lapor acſotus in ore & ſenſus loci egritu linis abſ, calore & ſebre, & ſi conueniunt ad hoc etas & complexio erit fortius. Suffocatio ait quæ accidit ex leſione aliciuius iu[n]tratæ ceruicis intus fit aut ex caſi vel ex percuſione vel apoſtemate muſculòs iunctu ris adhéranti, quorum ſignum eſt ex hijs que ſenſus iu[n]t dicat & quæ infirmus refert. Mala ac- ci lentia ſquinanciæ ſunt dolor gutturis & a[partio] oris infirmi propter ſtricturæ gutturis extenſo ceruicis & difficulatas tranſglutiendi di- bum & potum, & poſſibile eſt adutunire ſibi ſe h[uius]bem. Bona vero accidens ſignificantia ſalutè ſunt viras cordi luitas corporis & anhelitus temporantia ſomni, & quia vrina & egelſto in ſuo modo ſanitatis permanent, & faciiter exault[em] & non grauiter impeditur eius tranſglutio etbi & potus. Curatio eius quando eſt ex cauſa ſanguinis, eſt cum ſlebotomia venè ca- pitis ſi non erit aligd prohibens & extrahatur ex ſanguine ſecundu virtutè infirmi quod ſi cò ſtauerit ſibi ſanguinè eſſe mixtui cum colera la-xetur natura cum decoctione caſſiefiſt, & mă n[em]tamarinndo iuiubatæ viòl. & ſimiliu. Dein de vero gargarizet & apud ſui principiù cum hijs que repercutiunt humore vt cù rob de cel ſis aut rob de ſenúibus, aut rob de fructu mirte vel rob de citonijs vel cù ſucco plantaginis aut coriandro humido cù acero & ſecaniabín zue-carinò vel infunclant furſures ordei in aceto & exprimant[em] & colentur & gargarizer cum eo, vel gargarizer cum aqua decoctionis baſauiſt arum rosaræ & ſumac & baccarù mirte & len-

tium & alior[em] confinimiu quæ coadunat, & ca- ueat ſibi vltima cautela quod non resoluat in principio, hoc enim ducit ad interitu[m] infirmi c[um] ſeltingantia ſicut idoneo teſtimonio certificat[ur] ſumus de operat[i]o[e] ſtultu[em] quoniam vt in plu- ribus cum accidit h[ae]c egritudo incipiunt aqua[que] facere & in ea petias panni lini submergen- tes ceruici eas calidas ſuperponunt & iubet ſie ri gargarismi cum rob & p[ir]etro & ſimilibus, & cito necant infirmum & patuit nobis pluries teſtimonium huſi[n]modi, ſed facere debet in- ſirmus in principio q[ui] diuertat humore tribus aut quatuor diebus vt manifeſteſi ſibi per hoc ſtatus egritudinis & quies accidenti[u] & calo- ris alleluatio & tunc oportet adminitrare diſſo lutiuas res ſicut gargarismi cum rob de cellis cum modico mirte rubee & gargarismi cum laſte ſtatim mulſo in quo diſſoluta ſit medul- la caſſieſ. & ſi hoc non valet miſceatur in quali- bet libra laſtis cocti. 3. 5. baurac. & mirte an. 3. i & gargarize cum eo & gargarizet cum ſuc co granator[em] aut ſucco ſolatri cum modico ace- toſtatis citri vel cum laſte alin[em] vel capre ac- toſo vel cum ſucco coriandri humidi & garga- rized cum eo. Modus pulmenti quod ſumere debet patiens quando non habet poſse ſume- re c[um] c[um] eſt quod accipieat de medulla ſemi- num citru. & melo. & cucur, dulcis & p[ist]en[i]t[em] quouſt[em] deuenant ad modum medullè & mi- ſceatur cum eis de amido & dragaganto & o[mo] leo amig[al], dul. & coquatur totum in olla & ſumat illud in mane, vel accipiatur amidum & permiſceatur cum laſte ſtatim mulſo & appo- nantur in eo de panidijs & oleo amigd. & mo- dico medullè ſeminu citru. & coquatur & ſua- matur. Si vero egritudo confirmata fuerit c[ui] ſtrictura gutturis accipiatur tunc de ſemine ar- mel & ſemine radicis aſa & mirra baurac & ſa le armoniaco ſeparati aut graničim & te- rantur & gutturi inſufflentur. Si vero inſira- mus nihi[li] vealat deglutire apponantur vento- ſæ in ſuperioribus colli vt attrahant fortiter & tunc ſumat de p[at]ſana ordei quoniam facie ſi- bi erit tranſglutire quamlibet rem dum vento- ſæ collo adherent, & ſi venè quæ ſunt ſub ſin- gua plenæ fuerint ſlebotomentur poſtquam ſlebotomata fuerit vena capitis ſicut diximus, & ſi habuerit ſebrè adminiti tretur cliftere leniti uum nature ex ſurſure ſemine lini aliee iuiu- bis ſeſſten oleo viòl. & modico baurac vel ſale & abluatur manus & pedes in aqua deco- c[tion]is camomille aneti & melliloti & hoc fiat ſepe in die & lige[n]t crura & brachia deſubter ad ſupius & imprimatea ſuis manib[em] forti im- p[il]liſio poſt ligaturæ solutionè & emplaſteſt.

Alfaharaniy.

For.LIII.

Cura co.
rubeç

Cura fle.
gmatisfal
ſi

Cura co.
nigra

ceruix & posterioria capitis in principio egritu
dinis cí plantagine & farina ordei & oleo roſ.
Et poſt ſedationes egritudinis cí ceroto facio
cú oleo camomille & oleo violare vel empla-
ſtretur cí decoctione ficuú & farina ſœnugre
ci. Si vero cí hijs non ſuſcipit curatione im-
poſſible eſt curari fine incifione ſuper gutture
quê admodiú determinatú eſt in opatione ma-
nuali. Quando aút fit ex colera rub, pímo euæ-
cueí & poſtea flebotomeí. Poſtea vero faciat
gargarifimu cú rebus ſlipticis vt dictú eſt & bi
bat aqua ordei & muſcilaginé pílilij cú zucca-
ro & continuet gargarifimu ſicut dictiú eſt, &
comedat attriplices & portulacá, & ſipoteſt
traſglutire aligd laxeí natura cí. 3.i. puluerisyc
re pígre & libr. 5. ſucci corigiole & laxeí cum
cochijs vel cú alij laxatiuis. Poſtea vero faciat
gargarifimu in principio egritudinis cí rob de
vuís aut rob de celfis, & poſtea gargarifet cum
aqua mellis vel cú vino in quo ſolutú ſit de ſi-
napi pulueri zato vel de piretto vel de zinzibe
ri, aut cí ſecaniabin & ſucco radicis vel cí deco-
tione ficuú in qua diffoluat baurac & inſuſ-
fetur guttu ri baurac aſa fetida & ſal armonia
cú. Et li non curaí cí hijs liniaí palatú & apo-
ſtema ſi apparet cí ſtercore caniú albo come-
dentiú oſla pulueri zato cum melle qm eſt ex-
pertú, aut gargarifet cí medicamine alharmel,
& cum medidna alcatatif & liniaí guttur ab ex
tra cí ſtercore caniú vel cí piretto pulueri zato
& diſtempato cúvino aut liniaí cí medicina cla
ga donec ampulèt locus & abluaí cí aqua de
coctionis camomille aneti centauree & melli-
loti & ſimiliú. Deinde liniaí ceruix cí aliquo
calido óleó, & qni eſt ex flegmate ſalfo cu-
retur curatione eius que ſit ex ſanguine & que
ſit ex flegmate medio modo ita q accipiaí cu-
ratio ex v托 q. Quando vero prouenit ex co-
lera nigra & poterit infirmus traſglutire aligd
laxetur cí yera magna vel parua cí decoctione
vel inſuſione epithimi vel cí calido diſteri, &
fricené pedes forti fricatione in aqua in qua co
cta ſit camomilla & mellilotiú & gargarifet cí
melle & aqua decoctionis ſeminis lini camomil-
le ſœnugreči melliloti & emplaſtreí apoſte-
ma deſoris cí ſœnugreče ſe, lini camomilla,
neto & ſemine cauliú aut eius folijs & ſit dibus
eius ius cicerú cú oleo ſilamino vel amigdalí-
to & bibat aqua mellis. Quando aút prouenit
ex cauſa declinationis iuncturaú colli fiat fle-
botomia & cetera que diximus in curatione il-
lius que prouenit ex ſanguine, & ſi cí hijs non
curaí curetur cum hijs que in manuali operati
one diximus. Si vero declinatio iuncturę fuer-
rit ex apoſtemate muſculi vel nerui non recipit

curatione. Quando vero prouenit ex cauſa pa-
lati ab hijs quæ ab extra eueniunt, videatur
quoniam ſi puma exit de ore non curatur. Si
vero non exit puma de ore fit ſtudium eius cu
rari tunc cum hijs quæ dicta ſunt in ea que ſit
a ſanguine. Quando vero fit ex commelione
fungorum mortiferorum faciat gargarifimu cum
ſecaniabin ſquillitico, & iam diximus curatio-
nem eius cum curatione rerum mortiferarum
Memoratio eorum que aperiunt omnia apo-
ſtemata gutturis quâdo maniſestata fuerit ma-
turatio apoſtematis & collectio humoris pu-
tridi, gargarizet infirmus cum laſte capre ſita-
tim mulſo, aut cum laſte aſiné cum modico ſe
mine altee vel gumi draganti cum modico olei
violare, aut accipiaat butirum & diffoluatur in
eo modicum de farina orobi vel lupini & gar-
garizet cum eo, hoc enim aperit apoſtemata
cum ſacilitate. Modus medicaminis aperiens
apoſtemata cum ſacilitate, accipiatur de muſci-
lagine ſeminú citonio: & muſcilaginis ſemis-
nis alceí & laſte aſiné acetoſo & laſte capre &
fucco bletę equaliter & teratur in eis de radice
lilij & de radice altee & miſcatur totú & gar-
garizet cum eo, hoc enim aperit ea cum faci-
litate & ſi fuerit infirmus fortis gargarizet cí
ſtercore canium & laſte aſiné. Et quando ſue
rit apertum apoſtema oportet eum gargariza
re cum vitello oui crudi & modico amido &
dragaganto miſtis cum oleo viol, vel gargari-
zet cum muſcilagine ſeminis citonio: vel mu-
ſcilagine pílilij, vel cum ſucco folio: altee trito
rum & expriffon, vel cum aqua decoctionis
ordeibene cocti cum puluere radicis liquíric.
& ficubus pinguibus & radice lilij & caſſiaf.
& oleo violato, & comedat ptifanam furſurú
cum oleo amigdalare & liniatur guttur de fo-
ris cum ceroto facio de oleo violare gumi dra-
ganto & vitello oui.

Cura
Caufa
Palati

Aperien
tia guttu,
apata

Depriuatione vocis & eius rau-
cedine. Ca.III.

P
riuatio vocis & eius raucedo multis fit
Vocis
priuatio
& ei⁹ rau
cedo plus
tibus ex
cauſis fit

de cauſis aut enim ex humore calido vel
frigido a capite fluëte ad inſtrumēta an
helitus, vel ex hūore inter pectus & pulmonē
deduco, aut ex vlcere facio in pulmone ex vio
lentis vociferationibus, aut ex multo ſermone,
vel ex attractione venti frigidi. Signum eius ex
humore calido eſt plenitudo faciei eiusep rube-
do cauſura venare, & cetera ſigna ſanguinis.
Signu iusex cauſa hūoris frigidi eſt albedo co
loris et maniſestatio flegmatis et ei⁹ fluxus ab
iſtrumētis vocis & ſi co cordāt ad hoc coſplexo

Sig. ex ca-
lore

Sig. frig

Liber P[r]actice

Sig. ex
vocifera.
vehemēri
Cura ex
cal.

& ætas & tempus erit signi fortius. Signi ex cauſa vociferationi vehementi & attracţiōis aeris frigidi eſt ex hijs que infirmus recitat. Cu ratio eius qūn eſt ex humore calido eſt φ flebotometur vena capitis ſi nihil erit φhibens. Poſtea vero laxetur natura eius cū decoctione caſſeſ. & manna & gargarizet cū illis. Poſtea vero teneat in ore gumi dragantū & arabicū & succum liquiric, cōiunctim vel ſeparatim. Mothus pillulari tenendaris ſub lingua conferentiu iuuamentu priuationi vocis & eius raucedini. R. gumi arab, gumi draganti ſucci liquiri, ami diſachag medulle ſeminiscitro, & ſemis ecur. ſemis portulacē amigd, dulc, excorticata r. a[n]. 3. iiij. roci, 3. 5. penidij. 3. vi. terant oia & conficiantur cum muſcilagine ſeminis citonio et informent eis pillule ad modu fabarū & tenat vnā illar[as] ſub lingua & tranſglutiat quicquid ex ea reſolutur ſunt enim mirabilis iuuamenti, & ſint eius cibi ptisana de ordeo amidiu[m]a & ptisana de furfurib[us] cū oleo amigdino & penidio. Quando aſt fit ex humore frigido gargarizet cum rob & melle & modico yere pigrę, vel vta[ta] cottidie de melle coſto cum aromatibus, & confert ei iuuamenti excedalium φ accipiāt de ſucco folior[as] cauli & tā tundem mellis & coqua[ta] totu in lento igne do nec redeat ad modu lohoc. i. ſorbitionis & abforbeat de ea quolibet mane quoniā eſt experment. Modus lohoc ad priuatione vocis & ſermonis experti. R. radicis liquiric, mundate gumi draganti piperis albi mirrę rubeę caſſi ligineę gumi arab, olibani a[n]. 3. ii. spice. 3. 5. teratur totu & cribelleſt, deide accipiāt rob de vuis & penidiu & coquant, poſtea miſcean[t] cū eis predictę ſpecies donec fiat admodum lohoc & forbeat deeo plurib[us] diebus mane & ſero. R. ficu[n] ſiccar[em]ente gumi arabici equales partes teratur totu & conficia[nt] cum rob dulci de vuis & forbeat ex eo mane & ſero.

Cura ex
fri.

Degroſſitie vocis, Cap. V.

Grossi[ei]c
vocis cau
ſe.

Sig. ſicci.

Sig. frig.

Cura ex
ſiccathe

Grossities vocis fit exceſſu ſiccitatis in ſtrumento[rum] vocis. Fit aſt vel ex cauſa intrinſeca vel extrinſeca. Intranſeca aut eſt malicia cōplexionis ſicce, aut malicia cōplexionis frigidę. Extrinſeca vero cauſa eſt vt ex puluere vel fumo vel acutis ſpecieb[us] & groſſis & cibis & potibus groſſis. Signi[que] cauſe[que] ſicci tatis eſt paucitas humiditatis, & ſi conueniunt ad hoc complexio tempus & etas erit signum fortius. Signi[que] frigiditatis eſt quia delectatur in rebus calidis & abhorret frigidas, & quia ſentit grauedin[que] abſque dolore & ſomnus. Curatio

eius quando eſt a ſiccathe eſt quod ingrediatur balneum aque dulcis ſepe & vtatur obis humi dis & lenitiuſis groſſiciei, ſicut pulmēto de ami do & pulmento de ordeo cum oleo amigdala rum vel oleo ſiſamor[us] & ſumac de muſcilaginē ſeminis citoniorum & gumi draganti vel de muſcilagine p[il]iſ vel de ſyrupo ſebelten & iu[i]ubar[us] & viola[ra] & penidior[us], & de ptisana ordei bene coſta cum ſebelten & oleo amigd, & ſumatdecoctionē ſœnugreci & decoctio[n]em y[opi] minorē, & adminitret[ur] et hoc allo[ho]c, cuius effectus eſt iuuare groſſiciei cannae pulmonis & vocis priuationē quando fuerit a cauſa flegmatica. R. ſucci liquiric, gumi pini gumi arabic, mirrę a[n] partes equales tera[n]t & cōficiantur cum gumi pini & miſcean[t] cū eis de butiro vaccino, & ſumat de eo quolibet mane & ſanabit[ur] a vocis groſſitudine. Quando vero fit ex cauſa pulueris & calida[ra] medicina[ra] & groſſor[us] cibo[ra] curet cum hijs que diximus in memoratione cibo[ra] & medicinis p[ector]is.

De Paſſione que dicti alſerac, Cap. VI.

Alſerac
dicuntur

A. L[er]ac eſt quod ingreditur canna pulmonis & accidit hoc quando in actu cōmestionis interponi locutio vel rilus. T[unc] enim aperit canna pulmonis vt incitad et ei aliquid ex cibo vel potu, quod ſi non poſtet illud educere cū violētia tuſtis poſſible eſt eum mori propter priuationē anhelitus & hoc dicti alſerac, quare oportet hominē dimittere ſermonē & rilum in hora cōmestionis & com medere ſuauiter & paulutim. Et quando aci dit ei aliquid huiusmodi nitāt[ur] ſuſtire violenter & eicat totu illud quod de cibo & potu cōtinetur in gutture cum festinantia & cum hoc euadet cum adiutorio dei.

TRACTATVS.XII.IN SEPTEM DI
uiditur capitula. De paſſionum almeri
enumeratione. Cap. I.

D. E paſſionibus almeri cuius paſſiones funt octo, mutatio cōplexionis, apoſtemata, & collectiones excoriationis im pedimentu[rum] tranſglutionis, ſanguíſuga in ipſo adhērens & quod in ipſo inſigit[ur] ſpina. l. vel os vel quecun[que] res cōmestibilis.

De mutatione cōplexionis ſeqtur. Ca. II. Mutatio cōplexionis fit aut ex calidie nis cōplexationis, & humiditate. Signi[que] caliditatis eſt quia ri cauſa ſentit calorē in ore & gutture toto & debilitate. Sig. cali, tem operationis naturę & poſſible eſt ſentire

Alfabarani.

For.LV.

Sig. frig.
Sig. llicci.
Si. humi.
Cura

calorem in collo, Signum frigiditatis eſt quia
vſus eſt cibo & priuatus eſt eo diu cù anguitia
& moleſtia, Signù ſiccitatis qa percipt iuua-
mentum in rebus humidis & abhorret ſiccas.
Signù humiditaris eſt contrariuſi illi. Et curatio
eius eſt qùi ſentit mutatio ſe complexionis reſiſte
re ei cum ſuo contrario cibo, l. vel medicina vt
calido cù frigido hùido cù licco & lic de religi.

De aſpatibus & collectionibus, Ca. III.

Aſpatum
meri cæ
Si. gnale

A Poſtemata vero & collectiones ſiunt aut ex calore aut ex frlgore. Signù a poſtematis exiſtentis in meri eſt vt cù tranſglutit aligd intrat cù facillitate quouſq[ula]d ad loci apoſtematis & collectionis puenit, & tunc ſentit forſe dolor & impedi ſi tranſglutit io ita q[ui] poſſible est retrocedere p[ra]nares quod ſumſlerit ex cibo & potu & precipue ſi acens ſupine fuerit & cù tranſit cibus loci apoſtema tis non ſentit dolorem, & q[ui] fuerit apoſtema vel collectio ex cauſa calida accidunt ei ex hoc fortis dolor & ſitis & calor q[ui] ſe febrilis & ma- xime in principio apoſtematis. Signù frigidita tis eſt quia ſentit inſirmus gravitaſt & lenitum calor & ſitim & non p[ra]cipit dolor & niſi cù tráſ glutit cibù vel potu & precipue reſe frigida- rum, aut acetoſar: vel pontica: vel falſar: & parum p[ra]cipit quâdo ſumit res calidas. Signù apoſtematis & collectionis ſimul eſt q[ui] ſentit p[ra]cutione doloris forſe cù inciſione & modi- co ſoſtore anhelitus. Et curatio earum eſt ſicut curatio apoſtematû gutturis & cann[æ] pulmo nis & vuulq[ue] equaliter cù cibo, l. vel medicina ſicut dictum eſt.

Sig. ex
calore

Sig. frig.

Si. aſpatis
& collec-
tionis ſi
Cura

De paſſione quæ dicitur alſelac ſequit. Ca. IIII.

Alſelac
ſeu exco-
riationis
meri cau-
ſa

Sig. for.
incifioni-
Cura

E Xcoriatio ſit aut ex forti calore cù ſe- bre aut fine ſebre aut ex ſiccitate aut ex vſu cibo: potëtia & actu calido: aut ac�oſor: aut falſo: vel ex tranſglutio: eſt alici ius minerali: vt ferri vel nitri & ſimili: q[ui] op- primuſt & excoriat guttur. Signù fortis inciſio nis eſt quia ſentit eam in hora tranſglutitōis ci bi & maxime reſe in q[ibus] eſt aligd groſſitudi- nis. Et curatio eius eſt q[ui] adminiſtre: omnis res in qua eſt lubricitas & viſcoſitas, hoc aſtui per- fecte inuenit in curatione groſſitudinis vocis et egritudinum pulmonis.

De impedimento tranſglutitōis. Cap. V.

Tranſelu
ritio ipe-
dit ex m'
tis cauſis

Q Vonia impedimenſt râſglutitōis ſit aut ex aliqua ſpecier ſuffocatiōis & apoſtematî qua: p[re]ceſſit memora tio vel ex declinatione alicuius iun

Cura: colli ad interiora. Vnde coartaſ meri & ſit ei difficilis tranſg[ut]itio vel ex preſo- tione contingente ex ipio cibo non bene maſtis- cato & magno bolo ſimul tranſglutito, aut ex cōmelione moriſero: ſungo: & iam præ ceſſit nobis memoria curationis ſpecier ſuffo- cationis & apoſtematû in hijs quæ dicta ſunt. Curatio ſuffocationis cōtingentis ex tranſglut- tione magni boli eſt q[ui] bibat aqua: calida: li po tect ſin aſt non nitat: tranſglutire illud violen- ter & tunc deſcendet bolus ille. Si vero priuāt fuerit adhuc nec valet illud tranſglutire p[re]cuti- at fortiter ſuper colli propria manu ſemel aut bis, tunc e[m] statim deſcendet cibus aut exibit p[er] os, & p[er]ter hoc expedit vt nò comedat q[ui] quo uſq[ui] fuerit aqua parata ſibi in menſa & li non habuerit aqua eſt necesse comedere paulatim & bene malticare & ſuauter tranſglutire, & ab ſtineat a locutione & r[u]ſi in hora cōmelitionis & non respiciat a ſuis lateribus & cum hoc ex- emptus erit a ſuffocatione cù adiutorio dei.

Cura ſuſ-
focatiōs
exmagnö
bolo

De languiſugis gutturi adherētibus. Ca. VI.

S Anguiliuge adherent gutturi in hora po- tus aque ſontis vel flumis & adheret aut naribus aut cannæ pulmonis aut meri. Si- gnun huius eſt q[ui] ſentit eam patiens, & ſentit iuctione in ſuo gutture cù modica mordicati- one & groſſitudine p[er]ter motu: languiſuge & exiſt: ſubtilis languinis poſt vn[us] vel duos dies. Curatio eius eſt q[ui] aperia: os verſus ſolem et attraha: lingua cù tenaculis ferreis vel creis do nec manifeſtan[em] languiſuge & tunc educatur manu vel paruis forſiculis q[ui] dicunt: almad: lab vt determinat[em] eſt in op[atione] manuali. Si ve- ro non apparet languiſuga nec valet vlla inge- niatio ad extrahēdūr e[am] tunc eſt necesse fieri gar gar: iſmu: c[ui] aceto & baurac vel aceto & ſinapi, vel aceto & aſa vel aceto & ſale & ſucco expr[u]ſo de cepis, vel accipia: de ſinapi & baurac ſale armoniaco & vi[tr]iolo a[n] p[tes] c[es] ſteran[em] & inſufflent de eis gutturi & p[u]oecet ſe patiens ad ſternutand[em] tota die. Poltea vero mulum comedat de alijs. poſtca vero ingrediatur hal- neum aque vel flumen v[or]q[ui] ad mentu: ſuum, & apto ore in aqua statim exibit languiſuga & irruet in aqua: p[er]ter motu: aque, & ſi inſtil la[em] naribus & gutturi de ſucco herbe langui: ſuge quæ dicitur anaglis ſtatim operabitur & eſt expertum.

Sanguíſu
garī ad-
herētia
Sig. ad he
[re]ſi: ſan-
guíſuga:

Cura

Anaglis

De hijs que figunt in meri. Ca. VII.

Q Vando inuerſat aligd & figit in me- ri de oſſe. l. aut cibo aut ſpina & hu- iuſmodi expedit tunc apire os ad ſol[em] & ſi apparet illud extraha: cum in ſtrumentis q[ui] dicunt: calalib p[uis] & gradibus

Cura in
meri fixo
rù

k

Liber Practice

q; descripta sunt. Si yo senfui; no; manifeat; an
opertur tunc tranflutire magni; bolu; de pane
tancro vel lumar vnà sicu; licca; & maſticatam
optime tranflutiat ipfam vel tranſlutiat de fi
cubus magnos bolos frequenter, & ſi cum hijs
non recevit accipiat; ſpongla maris noua & li-
gato in ea filo cum quo teneat; ad locu; ybi eſt
ſpina & huiusmodi & tunc educaſt ſeliminan
tm exibit cum ea ſpina vel os, & ſi cù hijs non
exerit fiat gargarilimus maturationis apoſte-
matum ſicut prediximus & apertis apoſtema-
tibus exibunt enim ſpine & oſſa.

TRACTATVS. XIII. DE PECTO.
ris paffionibus in octo partitur capla.
Deegritudinum pectoris eluci-
datione. Cap.I.

D E egritudinibus pectoris & pulmoſis
que ſunt, x. ſuſſis alteratio cōplexio
nis egritudo alſo & eſt egritudo ſicca
ſcotor anhelitus breuitas anhelius exitus ſan-
guinis cum ſputo exitus humoris putridi apo-
li item q; dicit; alſola & apoſtema coſtar;.
De tuli; Cap.II.

Tuffis q;
b ex cau
ſi ſic

T Vſſis eſt motus naturæ ad expellêdum
noctua ſibi. Fit aſt aut ex cauſa intrinſe-
ca aut extrinſeca. Intrinſeca fit ex aliqua
liij. cōplexioni simplici; aut ex humore recluso
in pulmone vel instrumentis ſpüſ & in pe-
ſatore & eſt aut frigidus aut calidus aut humi-
dus aut ſiccus aut cōpoſitus vel ex apoſtemate
facio in pulmone & apoſtema quidè generat;
ex ali; quo. liij. humor; & eſt aut reccus aut an-
tiqui; vt putri; & humidi; vel ſicci; & duri;
aut congregat humor putridus in pulmone &
eſt aut groſtius aut ſubtilis, aut non putridus,
vel ex ſanguine congregato in eo ſimiliter, &
erit aut ex venis pulſatilibus aut ex tranquilli;
vel ex humore frigido congregato in meatibus
pulmonis & erit ille humor aut ſubtilis fluens
aut groſſus viſeofus vel ex animalibus genera
tis in canna pulmonis & locis vacuïs q; minora
sunt muſcilaginibus & tranſferunt de loco ſue
originis resultat tuffis ex ipſore motu & quan
do quieteunt in ſuo loco quiete tuffis aut ex
reumatibus a capite fluentibus, q; d; aſt ſunt ca-
lida aut frigida tuffis aſt cuius cauſa eſt extrin
ſeca fit aut ex flatu boree; immediate influgent;
tis poſt flatu; auftri, qa; generat reumata & ex
fumo vel puluere vel attracione venti frigidi
vel ſicci aut ex cōmelione abor; frigidor; &
potu re; frigida; aut acetoſar; aut pontica-
tum aut groſſar; vel cōmelioe medicina; ſic
car; vel groſſar; aut ex aliq; cibi vel potus can-

nâ pulmonis incidente appter q; incita; tuffis.
Signu; caloris abſc; humore eſt qa; non perci-
pit infirmus frigidat; nec humidit; neq; ſic
citat; & ſi fuerit calor cum humore & eſt cali-
dus & humidus apparabit rubor faciei & plea-
nitudo venare et fit eius ſputu; fœtidi; maxime
poſt dormitione. Signu; frigiditatis eſt qa; non
ſentit calore neq; humiditate neq; ſiccat;,&
ſi fuerit humiditas cù frigiditate non habebi ſi
tim, & dolor eius lentus & non delecta; in aſ-
calida, & offende; ab aere frigido, & erit eius
anhelius paruus & occultus & ſimiliter pul-
fus. Signu; humiditatis eſt qa; non ſentit inſir-
mus calor; neq; frigus neq; calor; neq; ſiccita
tem, & ſi fuerit hûriditas cù frigiditate erit ſpu-
tum eius groſſum & indigeſt; & recipit dele-
statione & iuuaementi in rebus ſicvis & offen
ditur ab humidis. Signu; ſiccitatis eſt qa; no; ſin
tit calidat; neq; frigidat; neq; humiditatem
ſed ſi cum ſicitate fuerit calor ſentiet cù tuli;
aſperitat; ſitim & fortè dolerè & magnitudi-
nem anhelitus vna vice poſt alia; & delecta; in
aere frigido & offendi; a calido. Signu; apos-
ſtematis calidi ſanguinei eſt febris & breuitas
anhelitus valde rubor faciei ſitis pulſus fréons
& qa; delecta; in aere frigido. Signu; colere ru
bee eſt domini; hor; predictor; accidenti; &
fortis calor & ſitis & amaricatio oris & corpo-
ris ſicctas. Signu; flegmatis eſt breuitas anhelie
tus fine aliquo calore & fine rubore faciei &
ſiti cum multo ſputo. Signu; colere nigre eſt qa
abbreuit; anhelitus paulatim in longo têpore
& qa; eſt tuffis abſpuro & calore p; c; toris,
& difficultas attrahendi ſpiritu; & poſſibile eſt
alleviat; aliquat; ſutu; & non ſanari de eo. Signu; fig; collo
collectionis generat eſt ſputu; ſanguinis in pri
dicu; poſtea vero ſputu; humoris putridi in vſi
timis vero ſputu; rei q; dicif; alſaſc; ſanca in fig;
ſu die; & loc; fit poſt apoſtemata coſtar; vel
poſt ſputu; ſanguinis vel poſt fluxu; calidi reu-
matis a capite exſiccantis corpus in longitudi
nec; die; ex quo fit paſſio ſicca que; dicif; febris.
Signu; collectionis putredinalis multa hûriditas fig; collo
& ſputu; cù tuli humida & fit in gutture & pe
catore gurgilatio. Signu; collectionis ſicce eſt
quia expuit iam ſanguin; & ſumor; in prind
pio & prſus denſi ſunt & pati; ſicca tuffim &
corporis diffolutione cù ſebre ethica continua
vt diximus. Signu; eius q; n; fuerit humor ſubti
lis eſt qa; fit eius exitus difficilis in ſuo tempe-
re ſiat dicemus. Signu; eius q; n; eſt ſumor fris;
gidus & ſpilſus ſpilſitudo & oppilatio mea;
num pulmonis & manifeſtatio eius q; vomit
ad ſenſum cum breuitate anhelitus et ſenſu; gra
uitas pectoris & qa; delectatur in rebus calidis

Sig. cali.
ſi hu-
nore.

Sig. frig.

Sig. hu.

Sig. ſic.

Si; ſi; aſt
ca; l; an-
guni.

Sig. ſeg.

Sig. col.
nigra.

Alſan;
ſa
ſu die; & loc; fit poſt apoſtemata coſtar; vel
poſt ſputu; ſanguinis vel poſt fluxu; calidi reu-
matis a capite exſiccantis corpus in longitudi
ne; die; ex quo fit paſſio ſicca que; dicif; febris.

ſi hu.
ſubtilis
fris.
frigidi
ſpilſi.

Alf. baranij.

Iſot. LVI.

Sig. hu.
subtilis &
calidi

Sig. ala-
liti & pul-
giator

Signis ex
alijn mem
bas co n
munican
tibus
Si. praeu
tuſſis

Si, tuſſis
nō male

Cauſe ſic
æc tuſſis
ſunt tres

Cauſa hu
midæ cuf
ſis

Cura ruf.
ſu calidæ

Cura ruf.
ſufrigidæ

& offendiſt a frigidis, & gavigoraſ egritudo
in vſu cibor frigidor & grotior. Signu huo
ris subtilis & calidi eſt, q[ui] pectus eſt, caufi, vel
ſentit quiſ fumu exaulte ex gutture c[ui] alpita
te & ſiti nec poterſ nifi modicu expuere aut erit
color ſui ſputi declinans ad lutedinē aut ad ei-
trinitatē & ſapor eius ad falſedinē. Signu ani-
maliu generatoror in pulmone eſt, qa in aliqua
hora ſentit moru & in aliqua quiete, & acacidit
ex motu ipſor ſicca tuſſis & nos determinau
mus hoc in egruſtudinibus nati. Signu humoror
aſcenſentiu ab epate & diafragmate ſtomaco
& ſimilibus eſt q[ui] cōtingit ex his & infirmus re
fert & viſu p[er]pitt. Sūma ſigna cognitiuōs pras-
uae tuſſis eſt qu[ue] generatur ex fluxu reumatis
capitis vel ex vlcre aut apoſtemate factis in in
ſtrumentis ſpiritus q[ui] dicir alabo & multitu-
do ſputi & eius cōrinitatio. Sūma ſigna cogni-
tionis tuſſis non maſe eſt qu[ue] cauſat a malitia
cōplexionis inſtrumentor ſpiritus vel ex alpe
ritate gutturis, aut ex aſperitate eanſe pulmo-
nis vel ex animalibus generatis in pulmone vel
ex cauſis qu[ue] ſunt extra corpus, ſic ut a fumo
& cibis & potib[us] groſſis. Cauſe ſicce tuſſis q[ui]
nihil educit eſt ea ſunt tres, qa aut ex aſperitate
gutturis aut ex malitia ſicce cōplexionis inſtru-
mentis ſpiritus diſante vel ex humiditate q[ui] ni-
stitur infirmus educere & nō p[ot] & fit ei difficil
lis aut, p[ro]pter ſui ſp[ilit]udinē aut ſui viſcoſitare
aut ſui ſubtilitate groſſa vero & ſubtilis ſegre
gatur & deſcendit inſeritus. Cauſe vero humi-
d[em] tuſſis ſunt aut ex malitia cōplexionis trigi-
d[em] & humide aut ex humore cōgregato in pul-
mone, aut ex humoribus hinc al[mentibus]a
ſtomacho epate & diafragmate, aut ex multo
ſlegmate in corpe dominante ſicut accidit ſeni-
bus & ſlegmaticis aut ex catarri: a capite deſc-
dentibus vel ex frequenti vſu cibor humido-
rum & potu[n] frigidor. Curatio tuſſis genera
t[em] ex malitia cōplexionis eſt q[ui] comedat ptia-
nam de ordeo in qua coſta ſint ſeſten iutub[us]
& liquir, eſt oleo de ſemiz cucur, vel oleo amig
dal. dulciu[n]vel oleo viol. cum penid. & zuccaro
ſali. & ſit cibus eius ſerculi: factu[n] c[ui] cucurbita
atриplice & piacijs & maluis & lactuca & gra-
nata dulcia & parui p[ic]ſes & tri. & pedes agno
rum & paru[que] cucurbita[que] affate & medulla ſemi
num citroionor & melonu[n] & cucurbitar & ſi-
milia. Et bibat ſirupum iulep & ſirupu[n] violatu[n]
& ſirupu[n] de ſeſten & ſirupu[n] de p[il]lio & ſiru-
pum de nenuſare & ſimiles, et vngatur p[ect]us
cum ceroto faſto de oleo viol. aut roſ. & em-
plaſtretur cum farina ordei diſtemperata cum
ſucco portuſace aut ſucco raſur[em] cucurbit[em] eſt
oleo viola[que]. Si vero tuſſis fuerit ex malitia cō-

plexionis frigidæ comedat ptisanæ de furſuri-
bus frumenti cum oleo amigdal, & rizum co-
ſut & paratur & ptisanæ de ſœnugreco aum
ficubus & dactilis & ptisanam de ciceribus, &
ſint cibi eius pulli columbini elixati in aqua &
radices porroſ & mel paratur omni die, & de-
coctio yſopi cum melle, vel decoctio radicum
& fumat titud lohoc q[ui] confert tuſſi frigidæ
& ventoſitatibus p[ector]is & albahar. R[ex]ra-
dicum liquir, abra[ta]ræ ſeminis ſini affi amigd.
dul. & amar. a[n]. 3. i[li]n. p[en]idior[us]. 3. x[i].
terat to-
tum & diſtemperet c[ui] melle deſpumato & fu-
mat de eo quolibet mane & ſero. 3. i[li]. & bibat
poſt illud de aqua calida & eſt experti, & vn-
gatur p[ect]us cum cera rubea & oleo de ſamba
cho aut oleo camomille. Si vero fuerit ex ma-
litia cōplexionis humide affidue ingredia[t] bal-
neum ietuno ſtomacho, & cauſe at ab oleis hu-
midis & aqua frigida & bibat vinu[n] vetus & co
medat res ſrixas & exerceat motu[n] ante c[ibus],
& fumat omni mane de hoc firupo. R[ex] ſeminis
ſoeniculi & apir radicu[n] liquir, y[ſopi] ſicce capit-
long[us] veneris mentaſtri illuſtris ſeminis radicis
a[n]. 3. i[li]n. p[ingu]i[n] aut dactilo[rum] bono[rum] lib.
5. co. quatur totu[n] in tribus lib. aque donec deſi
ciat medietas a[que], & bibat de eo quolibet die
3. quatuor, & il hoc n[ò] ſuſſicit fumat aliquid
de generibus lohoc in ſuo loco descript[or]is &
teneat in ore de hijs pillulis. R[ex] ſucci liquir. p[is]
peris mirr[ę] cardamomi amigdalar[us] a[n]. 3. i[li]næ
3. 5. tera[re] totum & confidatur cum aqua mel-
lis & fiant pillule[que] & teneat in ore ſi forte impe-
ditur ei ſomnus in nocte propter tuſſim præ
multitudine h[ui]ridatit[em] eſt necesse purgare eas
cum decoctione y[ſopi] aut decoctione praeſſi,
v[Acc]ipiat aliquid de electuarium ſcriptis in ſuo
loco, & poſtea accipiat de hijs pillulis. R[ex] mir-
r[ę] ſtoracis liquide thuris boni a[n] part[em] vnam
op[ati]n. Cura ruf.
ex ſiccita.

Lohoc

Sirupuæ

Pillule[que] in
Ore tenen-
dæ

Pillule[que] o[pi]tæ
r[ę] ſtoracis liquide thuris boni a[n] part[em] vnam
op[ati]n. Cura ruf.
ex ſiccita.

Cura ruf.
ex ſiccita.

Pillule[que] o[pi]tæ
r[ę] ſtoracis liquide thuris boni a[n] part[em] vnam
op[ati]n. Quando fit malitia cōplexionis ſicce ex
trahatur muſcilago alteq[ue] & ſœnugreco poſt i-
p[ers] trinam lauati[n]e & muſcilago ſeminis
citoni[or] & ſeminis ſini a[n] pars vna & coqua
tur bene cum penidio & oleo amigd. & de eo
accipiat omni die & ſint cibi eius ſpinaci[que] coſti
cum carnibus agni[n]is & bibat aqua infusionis
ſeminis citoni[or] & ſeminis alteq[ue], & vngatur
p[ect]us cum cera parata cum oleo violarum &
adminiſtretur ſibi hoc lohoc. Modus allohoc
de ſemine citoni[or] conferens abundanti[que] ſic-
tatis & aſperitati vocis & p[er]ſi. R[ex] ſeminis ci-
toni[or] 3. i[li]n. & infundant[em] in duabus lib. aque

lohoc ſe.
citonion[us]

k[i]

Liber Practice

Pillulæ

Jura tuf.
x fangui

Cura ex
cole.rub.

Sirupus

aſs subli-
mati

Pillulæ

ſub lingua

calide per diē & nocte. Deinde acipiatur mus-
ſełago & apponant in ea de oleo viol, aut o-
leo de ſamine curcubitæ. 3. iii. pendioſo. ſucci
granatoro dulcior an. lib. 5. & coquat totum in
vafe limido bene donec redeat ad moduſ mel-
lis & ſumat de eo quolibet die & qualibet ho-
ravna: forbiuonē elt enim optimu & afflietud
intrare balr eu aque dulcis & diu morer in ti-
na aque calide temperato, vel aspergat multu
de aqua temperata iuper corpus. Quod auct co-
fert manifest ſuuaumentu eſt quacipiat quoli
bet mane de lacte ſtatim mulſo cu penidijs, &
teneat in ore de hiſs pillulis. R. medulle ſemis
curcubitæ dulcis citruloſ & melonu, ſeminis
portulace amigdalæ excorticataræ dulcior an.
3. i. gumi dragaganti albi. 3. ii. tera: totu & co-
ficiatur cum muſſilagine ptilij & albumine oul
& fiant pillule ad moduſ cicerum qua: ponat
vnam in ore ſuo tranſglutiens qu ex ea reſolu
tur. Quando vero fit ex ſanguine flebotomet
vena capitis ſi humor exſtit in gutture. Si ve-
ro in pectore flebotometur vena cordis quæ
dicitur albaſalic & apponant: ventoſe inter ſu
as ſpatulas & ſi indiget euacuatione ſumat de-
coctione caſſiſ. & ſecaniabin & ſimilia, & ſit
eius cibus lentes excorticate eu blitis & cucur
bits & adminiftre: ei ptilana de ordeo cu oleo
amigdal in qua exprimant moraba de viol. &
pitana facia de ſurfuribus ſimilę cum farina
fabaræ aut penidijs aut amigda. excorticatis, &
coquant pulli cum oleribus frigidis & admini
ſtretur residu: medicinę perfecte vt determina
tum eſt in curatione egritudinu pectoris. Qua
do auct fit ex colera rub. ſi virtus infirmi eſt for
tis laxetur cum decoctione caſſiſ. & ſimilibus
poſtea vero ſumat ptilanam de ordeo in qua
cociti ſint cancri fluviatales cum ſucco granatoro
dulcium & vtatur ſepe hoc ſirupo. Modus ſi-
tupi conferens tuſi facte ex calore & ſiccatate
reſtificans pectoris asperitæ & extinguens ſi
tim. R. viol. ſeminis citonioſ: ſeminis altee an
3. x. gumi dragaganti gumi arabici ſemis mal-
uæ medulle ſeminis citrolo: & melonu & cu
curbita: an. 3. v. iuiubaræ ſebelten an. xxx. in-
fundant oia in quatuor ſib. aquæ calide per ho
ras. xij. poſtea vero coquatur lento igne donec
deficiat tertia pars, tunc exprimant & colentur
& reducita colatura ad ignem cum duabus ſib.
zuccare ſulimani & media li. boni penidij co
quatur lento igne donec flat ad modum alio-
rum ſyruporum & conſeruetur & eo vtatur.
Modus pillularum tenendaru ſub lingua con-
ferentium ſiccati & asperitati pectoris & can
tę pulmonis. R. gumi arabici gumi dragagan
tu albi ſucci liquir. ſeminjs portulace ſeminis ci-

tonioſo: an. 3. iiiij. ſeminis altee amigd. excorti-
cataræ zuccari iulimani an. 3. iii. medullæ ſea
minis citroli melonis & curcubitæ amidi ſemi-
nis lactuæ ſeminis papaueris albi an. 3. i. teran
tur omnia & conficant cum muſſilagine ptilij
& fiant pillule ad moduſ ciceru & pona: de eis
ſub lingua mane & ſero tranſglutiendo de i de-
pis reſoluſt. Modus ptilanæ conferentis tuſi
& asperitati pectoris & vlceri generato in pect-
ore & pulmone & renibus & veſica & con-
fert iuuaumentu lactis alina: & capra: R. or
dei albi mundi excorticati & contuſi fabar: ex
corticataræ & contuſaræ an. 3. i. ciceru excorti-
catarum & contuſaræ 3. xij. amidi medullæ ſea
minis melonu an. 3. xxij. & 5. iuiubaræ x. fiu-
um albaræ quatuor radicis liquit. rafæ & con-
tuſe. 3. xv. ſebelten, xx. paſſularæ fine arillis.
3. xv. coquantur omnia cù. x. ſib. ſurfuru ſimilæ
in lento igne carbonu donec redeat ad quintu
partem & colen: ex eo. 3. v. & apponant in eis
de oleo amigd. 3. iii. penid. 3. x. & bibat illud ca
lidum, & ſint cibi eius maluæ portulace & bliti
& curcubitæ & ſimilia. Modus emplaſtrandi
ad leniendu pectus conferentis tuſi facte ex
calore & inflamatione: R. muſſilaginis ſeminis
altee & muſſilaginis radicis eius muſſilaginis
ptilij an. 3. x. ſucci portulace. 3. xx. gumi draga
ganti triti. 3. 5. farinæ altee an. 3. i. teratur & p
mifceat totu bene cum. 3. xxx. olei viol. & eo.
3. ceræ albe liquefiat cera cu oleo & mifceatur
totum & teratur bene in mortario. Poſtea ve-
ro extendatur de eo ſuper panno lineo leni &
fuperonatur pectoris calide complexionisu
mectat enim & infrigidat ſed non adminiftre:
tur infirmo patienti fluxum ventris. Quando
vero fuerit ex ſlegmate ſumat decoctionem
yſopi cum melle & ſumat lohoc de ſpodio
& electuarium de ſtorace. Modus ſirupi con-
ferentis iuuaumentum tuſi & difficultati ane
helitus, & eius ſtructuræ facte ex humoribus
exſistentibus in pectore & confert tuſi ſlegma-
tice. R: paſſularæ fine arillis. c. xxx. fiuca al-
barum contuſarum. xxx. iuiubarum. c. radiu:
liquiriciæ roſ. corticum radicum apij. an. 3. xx.
capillorum veneris ſeminis ſceniculi & anilſ
yſopi ſicci mentaſtri fluviatiles an. 3. x. contun-
dantur omnia & inſundantur in. xij. ſib. aquæ
calidæ per diem & noctem. Deinde coquatur
lento igne donec redeat ad medietatem & ex-
primatur & coletur, & reducatur colatura ad
ignem lentum tunc accipiatur darſen croci: spi
cæ indæ an. 3. i. terantur & ligentur in peda pa
ni lini rari, & poſita perſa in olla, coquatur
donec fiat ad modum iulep, & coletur & re-
ſeruetur. & ſumat de eo. 3. i. ieiuno ſomadio

aſs subli-
mati

Potus

Empla:.

Cura ex
flegmati

Sirupus

Alsharanij.

Ifor.LVII.

Cura ex
cole. nig.

Quando autem fit ex colera nigra videatur fit illud quod cum sputo educit declinat ad nigrescendum, tunc administretur ptifana de aqua furturem cum melle & oleo amidg, dulcium, & sint eius cib carnes ouinç auisculç cocteç i aqua & comedat ficus & vuas paßas fine arillis & grana pinorum cum melle & bibat decoctiolem yiopi cum penidio & melle. Quando veiro fuerit propter apoſtemata & humores purtridos fluentes ad pectus fiunt ex vno quatuor humorum ſicut diximus. Quæ ſi fuerint ex ſanguine curatio eius eſt cum flebotomia venæ capitis, ſi humores exſitunt in gutture & el ſimilibus. Si vero materia exſitit in pulmone & circa pectus flebotometur vena corporis quæ dicitur basilica & apportantur ventoſe inter ſu as ſpatulas, & bibat aquam ordei cum gumi dragaganto & gumi arabic, & bibat apud formum ſem leminis citorli & melonis excortatoriãn. 3. ii. cum ſucco granatorum & fiat regimen predictum & ſumat firupum de ſebeſten omni mane aut ſirupã de pſilio & ſimilib9. Et em plaſtretur pectus cum farina ſeminis citoniorum cum violis tritis cum oleo de ſirag. Curaſtio apoſtematis ex colera rubea, ſi apparet aliquid plenitudinis laxetur natura infirmi cum decoctione caſſiſt. & ſimilibus, & ſumat omni matre aquam decoctionis ſebeſten, & ſint ci bi eius olera frigida ſicut cuarbitæ & attributes cum pullis gallinarum & p[ilic]iculis recentibus & ſumat de ſucco granatorum dulcui & alios potus frigidos & vngatur pectus cum ceera alba liquefacta cum oleo viol, vel oleo de ſe mine cucurbitæ. Curatio doloris apoſtematis ex flegmate eſt cum decoctione yiopi maioraone cum melle & bibat aquam decoctionis radicum apij & ſoeniculi cum oleo amidgal. & frequenter bibat mel. Modus forbitionis quæ didiur lohoc conferentis iuuentuſt tuſſi flegmaticæ & viſcoſe & ventoſitatibus groſſis. R[ic]icium & dactilior p[ingu]ium an[di]lib. i, contun dantur & ponantur in olla & apportantur in ea de ſoenugrèco loto a puluere. 3. ii. radicum liquir, mundatæ & raſe & contuſe. 3. 5. coquătur in v. lib. aquæ donec deficiat medietas aque & coletur & apportantur colaturè tantundem de melle deſpumato, aut de rob dulci vuarum & coquatur donec fiat ad modum lohoc & ſumat ex eo quolibet mane & ſeto & iuuat dolori p[ector]is ab antiqua tuſſi. Curatio vero apoſtematis & humorum ex colera nigra eſt quideatur ſi eſt in corpore infirmi abundantia coleræ nigra manifeita & tunc purgat illam cum ſuauiitate. Poſſa vero ſumat ptifanam frigidam & de furfuribus frumenti & bibat de ea

Cura aſſa
tis ex co.
rubea

Cura ex
ſlegmate

Lohoc

Cura ex
co. nigra

cottidie & ſumat ptifanam de farina cicerum, & cibetur cum caribus coctis in aqua, & ſumat in potu decoctoſem yiopi maiorem cum multo penidio & melle & abluatur pectus cù aqua ſœnugrèci & ſeminis lini & radicum aleſteç & ſimilium.

De alſal. i ptifl. Ca.III.

Aeſtrudo ſicca quæ dicitur alſal & eſt febris oſſium & consumptio totius corporis & plurime contingit ex vlscere facto in pulmone, & non ceſtat infirmus expuere ſuo ore humiditates corporis quondie donec exſicatur & extenuatur quemadmodum accidit moranti ad ſolem quoniam deficit eius nutrimentum ex aqua propter ſolem, & cum confumitur exitus harum humiditatum omnino accedit ad eum mors. Cuius cauſe plures ſunt quia aut ſequitur poſt catarrum capitis, & eſt ille catarrus aut calidus colericus, aut flegmaticus falſus, & deſtuit catarrus ad corporus pulmonis faciens in ipſo vlcera quæ pustreſt, aut ſequitur poſt apoſtema e[rebri] quidieur birlen, aut ſequitur poſt longa tuſſim, aut generatur ex cauſa paſſionum ſquinanciæ aut generatur ex egritudine generata in pulmone ex ſeſſura venarum exiſtentium in ipſo vel circa ipſum quare educit ſanguinem per os. Signum corporum paratorum adhanc egritu dinem ſunt ſtrictura p[ector]is longitudo colli, & quorum guttura extra ſupereminent & apparent & quorum capita de faci remplentur & permanent in ipſis catarri calidi fluentes ad inſtrumèta ſpiritus & ſequitur vt plurimù poſt ſputum ſanguinis ex pulmone. Signum vlcera tionis pulmonis communiter & indiſtincte eſt exiſtus humoris ab ore difficilas anhelitus ſebris coſtarum extenſio p[ector]is & grauitas ei9 plenitudo apparens in facie infirmi & quia ſenit calorem eius quod educit incitatio coloris in oculis & rubor faciei ſpaſmatio tunicæ corneæ propter diſolutionem carnis quæ ſub ea eſt diſſolutio corporis & tortura vngularum & cum accedit ad mortem putet eius ſputum, & depilantur capilli, & ſuperuenit ſibi fluxus ventris maxime, ſi etatis tuentutis eſt. Eſt e[m]iuenis magis paratus ad hanc egritudinê, in ſenibus auſt magis mortifera eſt, veruntamen magis tardat. Aeſtrudo autem ſicca eſt duob[modis] vno modo p[ell]ima & magis mortifera altera. Secunda vero faciilor & diuturnior eſt. P[ell]ima vero eſt acuta in cuius ſputo n[ò]e eſt diſeſtio, & ſi ſibi eſt diſeſtio eſt tamen paucavale & cum labore & fatigatione, faciis autem k iij

Signu[n] ad
hanc egritu-
tudinē pa-
ratorum

Sig. vlce-
rationis
pulmonis

P[er]ſis duu-
obus exis-
fat mo[d]is

Liber Practice

Pritis an
curabilis

Et doluturna est quoniam humor persiftit in pul-
mone quouily digeritur. Poftea exit & fit eius
exitus facilis & celer & antiqui quidem diuer-
sificati sunt circa hoc, dicunt enim aliqui quod
apoftema pulmonis non ſupcipit curationem.
Sed Gal, dixit quoniam ſi ſollicitus fuerit inſir-
mus in ſuo principio antequam generetur apo-
ftema & humor putridus in pulmone & rexe-
rit ſe etm hijs que decent fanabitur inſirmus.
Si vero negligencia detentus non fatit quæ fa-
cienda ſunt quouily generatur apoſtema & ſo-
gregatur in ipſo humor putridus non poterit
curari, & hoc quidem propter quatuor cauſas
vna quarti est quia corpus pulmonis est mol-
le & multarum venarit, & cum acidi in ipſo
ſolutio continui non conſolidatur ſicut in alijſ
membris carnoſis contingit. Secunda est quia
motus tuſtis ad extrahendum humorem putri
dum non permittit vlcus conſolidari. Tertia
est quoniam fitus eius remotus est vt ad eum
valent medicinç perucnire ita quod virtus i-
plarum euaneſcit. Quarta est quia pulmo na-
turaliter mouetur continue, nec aliqua hora
quiſeſit. Signum humoris calidi & colerici est
rut or facie fituctura anhelitus ſitus & febris,
& quia delectatur inſirmus in aere frigido. Si-
gnum flegmatis falſi bauracini est breuitas an-
helitus cum gravitate & remiffione ſitus & do-
loris. Curatio ptilis que fit ex colera rubea eſt
quod ſit ſollicitudo in principio ante perſecti-
onem collectionis & exitus putredinis ſlebo-
tomare inſirmum de vena cordis quæ dici =
tur basilica & flebotometur vena quæ eſt in-
ter minimum digitum & policem quæ dicitur
alafilos. Si virtus inſirmi fuerit fortis & educa-
tur de fanguine fecundum virtutem inſirmi &
quantitatem ſanguinis corporis, nam ſi vide-
tur paucus ſanguis ſui corporis oportet eum ei
bare cibis bonum ſanguinem generantibus, &
poſtea eum flebotomare deinde cibare & con-
fortare ipſum. Poſt modum vero laxetur dein-
de redeat ad cibationem & confideret ſi eſt ne-
cesse flebotomari flebotometur & educatur
multum de ſanguine, & cibetur hijs quæ infri-
gi dant & ſolidant & facilis digestionis ſunt,
ficat eſt ptraſana ordei bene coſta facia cum can-
eris fluuaſibus, poſt concuffionem brancarit
& pedum ſuorum & corpora eorum ablutione
cum aqua dulci & cinere & modico ſale vt.
aufueratur ſordities ſpſorum. Deinde vero ablu-
antur in aqua dulci pluries & contuſ bene co-
quantur cum ordeo & ſumat ex ea poſtquam
fuerit colata lib. 5. & hoc bibat pluribus die-
bus, & ſi habuerit febrem bibat illam cum. 3. i.
fusci granatorum duldum aut iulep, & bibat

Sig. hu.
cali. & co
leri.
Sig. fleg.

Cura ex
cole.rub.

decoſtionem iuiubarum & radicis liquir, rafe
& paſſularum ſine arilſis cum aqua caſſiſt.
& bibat aquam ordei in qua coſtè ſint iuiu-
bæ & ſebelten & dragagantum aut ſuccit cu-
curbitè cum zuccaro, & bibat in ſero ptilium
& gumi arabi. & dragagantu & bolum arme-
num cum plantagine, & vngatur pectus cum.
cera alba & oleo nenufar. & emplaſtretur pe-
cutis cum floribus violarum humidis & alta-
& farina ordei cum oleo viol, & ſi eſt ei diſſid
le educere humorem a pulmòe accipiat ex hoc
lohoc. Rk. ſucci liquir, viol, ſicarum ſeminis ſe
niciuli an. 3. ii. teratur totum & diſtemperetur
cum muſalagine ptilij & ſumat ex eo a. 3. ij.
vſeq. ad. iiiij. cum minor decoſione yſopi, &
modus eius eſt. Rk. ſicuum viridium. x. iuiuba
rum, x. ſebelten, xxx. paſſularum ſine nucelis
3. x. radicis liquir, tantandem ſeminis citoniorè
ptilij & ſeminis alteq viol, ſicarum an. 3. v.
yſopi ſicce ſeminis ſeniculi an. 3. iiij. coquantur
omnia in tribus lib, aquæ donec reedat ad lib.
vnam & exprimatur & coletur & bibat ex eo.
3. xxx. cum electuario ſupradicto, & ſinatura
fuerit contipara leniatur cum diſteri lenituo
facio cum alta & muſalagine ſoſuugreciuiu-
ubæ & ordei excorticati viol. ſicis & zuccaro
& caueat omnino quod non ſuperueniat ei flu-
xus ventris, fluxus enim ventris ptilidis prope
rateos ad mortem, & ſi ſuperuenerei fluxus
ventris pone tunc loco ordei ſanic de ordeo &
eſt farina affata coſta cum milio & guaris. i.
panico excorticatis & affatis cum modico gu-
mariabic, bolo armeno & ſpodio & miſcea-
tur totum cum aqua & ſirupo mirte ſimplid.
Quando vero fit ex flegmate ſalfo laxetur na-
tura in principio egritudinis cum pillulis de as-
garico ſi virtus eſt fortis. Poſtea vero adminiſto
ſtrentur ea que maturant apoſtema ſicut radic-
ces liquir, capilli veneris ſoſuugre cum ſemen-
ni dica decoſtio ſicuum & paſſularum & ſi
milium & adminiſtretur lohoc de anifo & loz-
hoc de praffio aut lohoc de ſoſuugreco & ſi
milia, & ſi maturata ſunt apoſtemata & apera-
ta accipiat decoſtionem yſopi ſupraſcriptam,
& ſumat illam cum glangebin bono, & ſi eſt ei
diſſicilis exitus materie a pulmone accipiat quæ
abſtergat & mundiſicet ſicut farinam orobia-
riſtologiam, rot. ſpicam piper longum darſen
aecorum coſtum caſſi à lignè & ſimilia. Et ſi
accidit vlcus propter apoſtema & pùtrefit pe-
ctus adminiſtrentur ea que ſubtiliant & exſi-
cant humiditates & ſubtiliant humorem puri-
di ſicut eſt ſirupus de ſemibus & tyriaca & ala-
faroc & ſechazuan & ſimilia, & odoret fre-
quenter bona aromaticæ ſicut mittam & rolſa.

Lohos

Cura ex
flegmate

Cum ex
aſpere.

Alfaharanij.

For LVIII.

Curæ ex
anialibus
sufp[er]is in
locis va-
cuis
Fumigiu

& vtatur introitu balnet & cibetur disi generantibus bonos humores & bibat aquam meliis, & fit verificata tibi fuerit cum hoc diffultatio vlceris eiuf[que] putredinis & suæ humiditatis exfliccatio & putredo ceſtauerit adminiftritur tunc medicinæ exſliccatiue vlceru ſicut ſunt roſæ balaufteie acatiæ dragaganti carabe bolû armenum gumi arabi. maſtix ſanguis draconis mirta plantago & ſimlia, & ſi hoc non valeret & videtur ſuum corpus exſ VICATUM & eſgritudo iam perſecta eſt in ipſo bibat alſidue lac asinatrum aut lac caprae omni die ſtatim mulſum vſc[que] ad.xl.dies. Et ſi confert ei hoc vtatur eo vſc[que] ad.xl.dies alios. Et ſi accidit ei fluxus ventris non bibat lac fed intendat circa curatio-nem fluxus donec eſſet, poſtea vero redeat ad ſuum regimen potus lactis, & ſit hoc quod ſumit de eo in principio modicum, deinde vero omni die adiſicat quouſtio aduererit ad vnam li bram, & ſi coagulatur lac in ſtomacho accipiat cum eo modicum zuccari vel mellis aut ſal[que] & ſi fuerit ibi ſebris miſceatur cum eo aliquis firuporum frigidorum, vel acipiat decoctio-nem eius cum p[ro]ſana ordei. Quando aſtut fuerit ex cauſa animaliij ſup[er]ſon[que] in locis vacujs tunc recipiunt curationem per receptionem ſurmiſij peruenientis ad ipſa per cannam pulmonis ſaciliter & abſc[que] impedimento. Potus vero medicinæ nihil vn[que] in eis operat. Modus fumigij interſicientis vermes & animalia & ex ſiccantis humores putridos, acipiatur olíua nigra vna cum nucleo ſuo ſtoracis p[ing]uedi-niscapre arſenici rubei ſtercoris leporis an pon dus oliue teratur totum, & fiat ex eo pilluta ad modum ſtercoris leporini & fumigetur cui ea per arundinem conceuam aperto ore inſirmit quouſt[que] perueniatur fumus ad pulmonæ & morientur vermes & animalia et ceſtabit tuſſis per hoc, & iam plura huituſmodi fumigia in ſuo lo co deſcripſimus arſeniciij quouſt[que] per ſe pulueriſatum confectum cum p[ing]uedine ſi fiat fumi gium cui co iuuat. Curationem aſtut cattarrorum diximus iam in egritudinibus naſi. Curatio ve ro tuſſis a cauſa epatis & diafragmatis & apoſtematis lateris coſtar[que] ſuo loco p[er]ſecte ſcribeſt.

Cura ca-
tarrorum

Sequiij de malitia anhelitus ætijlis. Cap. IIII.

**Q**. Vado ſunt inſtrumēta ſp[u]s ſana et anhelitus eſt tempatus & virt[que] fortis tunc eſt anhelit[que] naturalis. Si yo accidit alio qd in alij[que] inſtrorum anhelitus poſible eſt offendere ip[er]m anhelit[i] & ip[er]m a moſdo naturali trāſimutare & erit q[ui]ntitas nocumēt i q[ui] eſt malitia anhelitus ſed in magnitudinem cauſe faci[t]is illa, & no[mi] ſoffendi nec altera[que] anhelitus niſi ex paſſiōe in ſuis inſtrumētis adue-

Anhelit[que]
naturalis
Anhelit[que]
accipitalis

niſte, necum[que] uſtut adueniſs ſibi ex p[er] inſtru[m]eto[rum] ſuo[que] eſt aut ex ſe ipſis aut ex p[arti]cipati one ipſo[que] cui alij[m]ebris in ſuo dolore. Membra quoq[que] in q[ibus] p[arti]cipat ſuiſt ſtoma[que] meri epar caput ſplenis & ap[ar]a ſub coſtis, & q[ui]ctu[que] ap[ar]a vicinu[m] inſtrumētis anhelitus o[ui]a hec diſpo[n]nunt anhelit[i] frequentem & perimunt. Et ſi-qnunq[que] huius determinat in locis memoratio[n]nis hor[que] membro[que], & curatio eius eſt per acu-rationem membri cuius cauſa fit egritudo.

De difficultate anhelitus. Cap. V.

Signum

Cura

Difficultas anhelitus quæ dicitur alra[bo] & ſtrictura eius quæ dicitur neſas alantezal ſiut tribus ex cauſis, uſt et ex ſorti indigentia ſpiritus quemadmodu[n] accidit ſanis quando mouentur ſor[i]tu[m], aut ex ſtrictura p[ector]is p[pter] humores que admo[dum] accidit p[il]p[on]icis aut exvlc[eris] ſtrictura, aut accidit in principio huius ſpiritus in p[af]ſionibus ſuff[oc]ationu[m] ex op[ila]tione tranſitus ſpiritus, & appellaui yppo, huiuſmodi anhelit[i]u[m] ſup[ior]e, n[am] homo d[ui] p[man]et in ſua natu[ra] de c[etero] fit motus eius p[ector]is ſed in d[ic]t[er] inferius eſt t[i]m. Sed q[ui] moueſt ex alij[que] cauſar[u] p[di]ictu[que] cui motu eius q[ui] moueſt inferius mo[u]etur & ſup[ius] eius q[ui] vicinaſt ſpatulis & poſſi b[ile] eſt q[ui] d[ic]it[i] ſup[ior] q[ui] patijs h[uius] motijs ni[t]i[t] ſup[ius] diſtrabi & ſtare ſuis pedib[que] & q[ui] in firmus anhelat moueſt p[ect]us totu[m] ſup[ius] p[pe]t violentia p[ector]is & motijs eius ad ligam[eta] ſua p[ar]a[ſpatular]e & lateri, & ſcijs q[ui] hoc fit ex vn[ar]tri cauſar[que], aut et ex debilitate virtutis moue[tis] lacertos p[ector]is, aut ex ſtrictura tranſitus ſpiritus aut ex ſorti calore cordis & calore do[m]inante. Debilitas aſtut lacerto[que] p[ector]is fit ex mutatio[e] c[om]plexi[ō]is ad caliditare vel frigiditatis [e] ſtrictura vero inſtrumēto[n] anhelitus fit ex h[ui]oribus groſſis p[ra]ſo[n]tliu[m] anhelitus tranſeun tibus aut ex ap[ate] generato in diafragmate p[er]ter q[ui] etiā c[op]rimit ſpiritus & poſtibile eſt c[ō]iungi duas ear[que] ſed raro hoc accidit. Signi[que] diſcultatis anhelitus & eius ſtrictur[que] ex debilitate virtutis motiue lacerto[que] p[ector]is eſt q[ui]n[co]n fit eius anhelatio niſi ſlabore & ei[que] anhelatio de c[idi]t[er] & extremitates naſi c[ō]mo[u]ent[que] c[ō]tinue[que] & q[ui] latitan[tes] interius. Signi[que] ſtrictur[que] anhelitus eſt inflato p[ector]is & infla[m]atio, & ſi fuerit ſtrictura p[pter] ap[ar]a & ſuerit cui hijs q[ui] d[ix]imus tuſſis cui q[ui] educit h[ui]or eſt signi[que] vlceris vel apoſtematis. Curatio eius q[ui] eſt ex debilitate virtutis motiue lacerto[que] p[ector]is eſt q[ui]d[em] videat ſi de b[ilitas] eſt p[pter] calorem infrigide[t], & ſi p[pe]ſfrigus caſeſtat cum potu[m]iruporum & emplaſtetur cum emplaſſis, & vngatur cum oleis & linitionibus conferentibus. Quando vero

kuiij

Alrabo
Nelas
Alátezal
Anhelit[que]
difficul-
tas trib[que]
ex cauſis
ſit

Sig. diſſi
cultatis
anheli. ex
debilita.
lacerato[que]

Sig. stri-
ature an-
helitus

Cura ex
debilita,
virtutis
motiue la
cerču[m]
p[ector]is

Liber Practice

Cura ex
apare

Cura ex
calore

Alcaſach

ex humoribus groſſus vtatur medicinis conſe-
rentibus ad ſubtiliſandi & auferendī humores
ſicut dictum eſt. Quando vero fit per apostol-
mina & vicera curatio eius dicta eſt in præcedi-
tibus. Quando vero fit ex alteratione comple-
xionis ad calorem videatur ſi virtus inſirmi eſt
fortis & plenitudo apparet in venis & conſid-
oneis flebotomiœ conſentient, tunc flebotome-
tur vena cordis. Si vero fuerit aliquid pro-
hibens ſumat in potu ſuccum ſoeniculi & endi
uiæ coctum depuratum cum bono zuccaro,
in quo dum eſt calidum diffoluatur de mora-
ba violarum & bibat ſirupum de iuiubis & ſe
beſten & vtatur ſirupo violarum cum ſucco
cucurbitæ aſſate & bibat ſuccum cucurbitæ ſi
zuccaro & ſucco granatorum dulcium & vta
tus cibis humidis ſicut eſt pitaſoria ordei in qua
cocte ſint iuiubæ & ſemen citonioſ; in qua diſ
ſoluatur de bona manna, & comedat pullos
gallinarum & alhagal & alcaſach coctos cum
portulaca & vngatur pectus cum oleo viol,
aut oleo de ſemine cucurbite. Si vero calor eſt
fortis & virtus fortis & fuerit hoc in tempore
veris laxetur natura cum decoctione viol, li-
quiric. ſeminis alteæ & ſeminis citroli iuiubarī
ſebeſtert manniæ & caſſiſkift. & ſimilium, & ſi
fuerit ex alteratione complexionis frigide &
humidè ſumat zuccarum cum aqua tepida &
cum tyriaca maiori, & aſſidue ſumat de melle
cocto cum aromatibus aut ſumat in potu ſuc-
cum ſoeniculi & apij poſtquam cocti fuerint
cum penidijs aut ſumat decoctionem yſopi ſu
praſcriptam aut ſirupum radicum & ſilia.
Quando autem non potest quis expellere ſput
tum propter ſui ſpilſitudinem. Quaſando enim
humor eſt groſſus & viſcoſus fit eius expulſio
diſſicilis, quia non cito mundiſcatur ex loco
vbi profundatus eſt nec eſt potes ſpiritus tuſ-
ſis ipſum expellere & amouere. Quod ſi hu-
mor mediocris fuerit humiditatis, ſubtilitatis,
ſpilſitudinis & viſcoſitatis, fit facili eius aſzen-
fus & exiſtus, & precípue quando humor eſt
groſſus debet eſſe ſtudium circa ſubtiliſatione
ipſius & reducere ipſum ad temperamentum
cum aliqua medicinarum ſimplícium, aut alio-
qua compositioni ſicut accipere de ſemine vr-
ticæ trito in puluerem. 3. iij. quolibet die, vel ac
cipfatur de centaurea vel caſſia ligneavel arſen,
vel ſpica vel ariftol, long. aut rotund. vel de
yſopo vel mentaſtro, vel croco vel ſemine apij
ſilueſtris vel de farina orobi vel ruta vel praf-
ſio vel amigdal. amaris coniunctim aut ſepara
tim. Modus lohom ſubtiliſantis humores groſ-
ſos & conferentis diſſicultati anhelitus accipia
tur. 3. i. de squilla & miſceatur cum ſub i. mellis

defpumati & coquatur quouſoſ inſpiffetur
mel & conſeruetur, ſumat de eo mane & ſero
a. 3. i. yfoſ ad. 3. i. &. 5. cù aqua ca. Modus ele-
ctusarij ad diſſicultatem anhelitus. R. ſucci li
quir. 3. i. ſeminis vrticæ cardamomi piperis na
ſturſij amigdalarum mirrè rubeo an. 3. i. terat
totum & confidatur cum melle defpumato ta
tundem doſis eius eſt. 3. iij. vel ſumat ſecaniabi
ſquilliticum aut decoctionem prafiſ vel deco-
ctionem yſopi vel ſirupum de mentaſtro & ſi-
milia vel ſumat de tyriaca & de effectuario ani
ſi vel electuario aſæ & comedat aues que dictu-
tur alcanabid & alhagal & ceteras auiculas cù
aromatibus vt címino ruta radice raphani albi
piperæ & oleo amigdal. Modus pitaſanæ conſe
rentis ſtricturæ anditus & eius diſſicultati quâ
do fuerint ex humore groſſo exiſtentc in mea-
tibus pulmonis & eſt experta, accipiantur ſura-
fures ſimilæ & infundantur in aqua calida &
exprimantur & colentur, & apjonantur ſuper
ſub i. colaturæ. 3. 5. prafiſ recentis & totum be
ne coquatur. Deinde coletur & ſumat de eo an
tis cibum tribus diebus & liberabitur. Quando
vero quis no potest expellere ſputum propter
ſui ſubtilitatc & fluentiam eſt necesse tunc alio-
quantulum illud inſpiffare & ad equalitatem
reducere. Díximus enim quod quando eſt val
de ſubtile cum nitatur patiens expellere ipſum
ſupertus cito defendit inſerius propter ſui te-
nuitatem. Qua pter oportet ſumere patientc
omtni di ponthus terciæ. 3. ſeminis papaueris p
ſe & lohoc de gumi dragaganti vel lohoc de pa
pauere & ſirupu iuiubarum & ſirupum pulſi
& comedat pitaſanam de amido paratam decan
ter. Et modus eſt quod ponantur ſuper quaſi
vnam. 3. amidi. xl. 3. de aqua pluuiali & diffol
uatur bene & coletur & coquatur ſuper lento
igne donec fiat ad modum ceræ liquefacțæ, po
ſtea vero apjonatur in ea partum de ſale trito,
& ſricetur bene quouſoſ diffoluatur fal & cos-
letur & ſumatur cù amigdalis & modico zuce-
cari, & ſi volueris ipſam eſſe spiffiorem appo-
ni in ea dum coquatur dragagantum & gumi
arabic. ſecundum quod tibi videbitur. Modus
pulueris inſpiffantis ſputi & conſerentis tuſt
calide. R. gumi dragaganti vel gumi prunobæ
ſucci liquir, ſeminis citroli & melonis excorti-
cati an. 3. v. roſ. 1. spodij ſeminis portulacæ an. 3.
quatuor ſeminis papaueris ad ponthus omniu
terantur & miſceantur cum eis de zuccaro ta-
barzed. 3. xxx. & ſumat ex eo omni mane. 3.
quatuor & ſimiliter quâdo vadit dormitum.
Modus rob de papauere breuis còferès tuſt et
roba
catarro capitis. R. papaueris nigri gûi dragagâ
ti & gumi arabic, an. 3. x. radicis ligr, ſemis al

Eledura.

Pitifana
ex ſimilæ

Pitifana
de amido

Pulvis

Rob de
papaue

Alfabarum

For. LIX.

tæ an. 3 xv. sebesten. xxx. contundantur omnia et coquantur in quatuor l.b. a quæ pluialis donec readeat ad medietatem et coletur et apparatur in eo de rob vuarum bono et dulci libr. 5. & coquatur quouſq. fiat ſicut mel de quo ſumat omn. die vnam ſorbitionem vel duas. Modus pillularum in principio eſtritudinis ad fedandum dolorem & inducendum ſomnum & conferunt tenuitati humoris. R. mirræ opij an. partem vnam terantur & conficiantur cum rob de vuis & fiant ex eis paruæ pillulae de qui bus ponat vnam ſub lingua apud horam ſomni & ſit cibus eius oua piliculi rizum & canes edoræ lac cosculum & fabæ.

Pillu. opt. et

De Sputo fanguinis, Cap. VI.

Sanguis
ſputi ex
quæ. lo
estaccidic

Sputum fanguinis prouenit ex vno quinque locorum. S. ex ore gingiuïs & circuitu. SipſaRE aut fluit a capite ad nares & exit per os, & poſſible eſt fluere ad pulmonem & expelli cum Sputo & eſtimabit medicus eſſe illud a cauſa pulmonis & pectoris, aut exanguiſuga deglutita & adhérente gutturis vel naibus, qui bus locis plenis ſanguine expellitur cum Sputo aut ex meri ſtomacho & epate, & quæ circa ea ſunt, aut ex pectore & pulmone & panniculo qui dicitur alhagabi. diafragma. Et cum prouenit a pectore & pulmone & panniculo impoſtabile eſt eſſe ſine vlcree vel apertione alacibus venarum horum locorum. Exitus autem fanguinis ab eis fit aut ex corroſione ſubſtantie venæ, aut ex apertione orificij eius, aut ex ſui decifione, corroſio vero corporis venæ fit ex humore acuto vel falſo. Quando vero fit ex apertione orificij venæ fit tribus de cauſis, aut ex vigore motus virtutis expulſiue aut ex debilitate virtutis retentie aut ex multitudine humorum & replezione ve narum, vigor autem virtutis expulſiue fit aut ex humoribus calidis mordicantibus vel falſis. Quando vero prouenit ex inſeſione venæ, fit vel ex cauſa extrinſeca vel intrinſeca. Extranſeca fit ex vlcree vel extenſione vel forti frigore, vel eus autem fit aut ex perculſione vel caſu. Extenſio autem fit aut ex ſalut vel vociferatione, vel perculſione. Signum fanguinis prouenien tis ex ore & zingiuïs eſt quod ſenſui videtur, & quia exit mixtus cum Sputo. Signum eius prouenienſis a capite eſt fluere ſanguinæ ex naibus. Signum eius a meri & ſtomacho quia exit ait vomitu ſponte cum ſensu doloris ſto machi & circa ipſum, & eſt color fanguinis groſſus declinans ad nigredinem & poſſible eſt exire congelatum nec oportet timere inſit-

Sig. ſang.
ex ore &
gingiuïs
Sig. a ca
pice
Sig. a me
ri & ſto
macho

mum ex hoc, nec ipſum oportet decidere, niſi virtus debilitare aur. Signum eius a pulmone eſt quia exit cum tuſſi & quia ſanguis eſt tubi lis cum ſpuma non fortus rubedinis declinans ad albedinem & ad calorem, & poſſible eſt reducere cum eo aliquid de corpore pulmonis, & eius venis, & maxime ſi eſgritudo eſt antqua & fit eius exitus abſq. dolore. Signum ei a pectore & panniculo aut epate quia erit ſimi liter subtilis cum tuſſi & color eius declinat ad nigredinem & fit ſpitiuſ quoniam alteratur ex longo ſuo itinere & condenſatur. Signum corrolionis corporis venarum eſt nigredo ſanguinis & exitus eius paulatin? cù ſebre acuta ſanguinis eſtum præcedente ſicut videtur ex calore ſanguinis aut eius vſu ciborum calidorum & ſiccorum. Signum plenitudinis & inflati onis venarum eſt ex eo quod accidit inſimo ante hoc acutus catarrus, & erat eius confuſe, tudo frequenter intrare balneum & erat in reſgione calida, vel apparent inſirmi venæ plenæ & fit exitus ſanguinis ſubito & ſponte abſq. dolore. Et quando fuerit ſanguis ex apertione venarum pulmonis declinat eius color ad ruborem & eſt ſubtilis in ſuo eſſe & quaſitate vehementis rubedinis, & nocumentum eſt ex maius. Signum exitus eius ab alijſe venis eſt quia fit eius exitus cum forti dolore & multo ſanguine flebotomiæ. Signum eius a caſu vel extenſione vel vociferatione & ſimilibus eſt ex hijs quæ inſirmus reſert. Signum eius a frigore eſt ex eo quod preceſſit ſtatio inſirmi in loco frigeris et niuis, Frigus enim intenſum courtat venas et exprimit et ex eis educit ſanguinem. Curatio eius quando eſt ab ore et gingiuïs eſt quod immittantur ori de alumine gal lis corticibus granatorum balauſijs et ſimilibus quæ ſunt ſliptica et lotio oris cum aqua decoctionis miſtæ rolſ. Et corticum granatoriſi coniuncti aut ſeparati et tam quidem præceſſit curatio huiusmodi. Curatio vero eius quæ prouenit a capite eſt cum flebotomia venæ cefaliæ: et emplastretur caput cum planſagine et ro. farina ordeſi aceto et aqua ro. et cur retur cum his quæ predicta ſunt in exitu ſanguinis a naribus. Quando vero prouenit a ſanguiſuga gargarizet et cum aqua decoctionis huiusmodi ſlipticorum et cum deciditur ſanguis curetur ſicut preſcripſimus in ſuo loco. Quan do vero prouenit a ſtomacho ſi deciſe ſunt venæ ſumat de hoc puluere. Modus eius. Kekekebre. i. boli armoniaci. i. ſanguinis draconis tantù albechira ſi am. 3. i. teranſ & cripbelenſ & accipiat de eo a. 3. i. et. 3. 5. vsq. iii. cù aq rolſ. et comedat aldrag et alhagal cù portulaciæ

Signi à
pulmonæ

Sig. a peo-
tore &
pàniculo
& epate

Si. corre-
fionis ve
narum

Sig. plenf
tudinis &
inflatiònis
venarum

Sig. ab
alijſvenis
Si. a caſu
& ſimili
Signi à
frigore

Cura ab
ore & gin
giuïs

Cura eſ
capite

cura a ſaſ
guifuga

cura a ſto
macho
Puluſis re
ſtriſiuſe

Liber Practice

Emplast.
Cura ex
pulmone

Puluis tu
talbehi

Cura ex
apione
orificiorum
venarum

Cura ex
failione
veng

& pulmentiū de frumento & bibat aquā pluui akem in qua infuſa ſunt bolum armenicum & gumi arabi, Et ſi cum hijs non fuerit curatus abſtineat a vociferatione & forti motu & alto anhelitu & bibat in octibus de acatia & basa lauſtijs & roſiſ aſ partē vnam gallaſ partemi 5. & aquā infusionis ſumac, & li hoc non ſuf fecerit ſupponaſ ſtomacho hoc emplastrum.

Culus modus eſt φ accipiatur corticis granati gallaſ mirte ſeminis apj aſ partes equales & teraſ & miſceantur bene cum aceto & exten- datur ſuper papiro & ſuperponatur qum ſiſit languinē. Quando vero prouenit a pulmone videat ſi eſt in ſputo de corroſione venaſ tunce enim iubeat in firmū obferuare quietē & cauſe ab alto anhelitu extenſione ira & labore, & ſi infirmus eſt fortis & etas cōueniens fuerit & tempus equale flebotometur basiſica. Poſtea videat ſi corpus ſuſ eſt calidū & vitius fortis laxetur natura cui decoſione calſieſt, manne viol, & ſebeſten & ſimiliu vt ſedeſ acumē ſan- guinis, & ſit cibus eius pulmētū de ordeo cum portulacis cucurbitis & attripſibus cum pul- lis gallinaeſ & modico olei amigd, & tempes- retur aqura cottidie cum ſirupo de ſebeſten aut de iuiubis & ſumat de hoc puluere. R. ſpodiſ roſaſ aſ, 3.x. coralli kekebre margaritaſ aſ, 3.v. tinalbehim, 3.x. opj, 3.iiiij. papaueris albi & ſeminis portulacæ ſuc liquit aſ, 3.v. acatia tarat aſ, 3.iiiij. teratur totuſ & cribelleſ & miſce atur in eo de piliio & ſemine altea aſ, 3.iiiij. & ſi mat ex eo mane ſero, 3.iiiij. cum ſucco cur- taui, vitis hūdorō vel cuſ aqura ro, vel cuſ aqura cucurbitè triteq & expreſſe, & emplastret pe- cthus cuſ plantagine & radice alteq & farina or- dei cum oleo ro. Quando vero puenit ex aper- tione orificioru venaru cureu & medicinis ſlip- ticis ſicut balaſtia capitibus roſaſ ſumac & acatia corticibus granatoru caraat ſanguie dra conis glan diſ caltaneis charubis & ſimilibus, et comedat pulmentu de frumto faſto cum pe- dibus & ſa vel oua & ptſanam de amido & farinā ordei cum gumi arabic, & bibat aquam temperata cum rob de mirta & emplastret pe- cthus cum hijs que prediximus. Quando vero puenit ex inſione venē aut eius ſicilio vtat medicinis retentiuſ & paſ ſiſticis ſine mordi- catiō & acuitate ſicut eſt gumi arab, & gumi draganti alſaura almactu terra figillata amiduſ ſpodiſ kekebre alneda vſti ſemen citonioſ & ſiſa, & comedat pulmenta de frumto ſa ptifa nam de amido cum gumi draganti & vitella o uorum coſta forbilia & teneat in ore gumam draganti & boluſ armenu, & ſi habuerit ſebrē comedat pullos gallinaſ vel carnes edoſ cum

portulaca & cucurbitis. Modus pulueris deſa Pultus dentis ſanguinē vndecunq, manat & eſt con- ſtriciuus & exſiccatiuus. R. alneda vſti cor- nu cerui vſti aſ, 3.x. kekebre coralli vſti aſ, 3.v boli armeni, 3.xv. piliij torrefacti, 3.xx, teratur totuſ & cribelleſ & ſumat ex eo, 3.iiij. Quando Cura ex vero pitehit ex pectore & pāniculo curaſ cura tione ſanguinis prouenientis a pulmone. Quā do aſt prouenit ex forti frīgore cureu cum hijs que calefaciunt & aliquantuli conſtringunt ſi cut eſt iſte puluis. R. obliani & corticis eius aſ 3.v. caſtorei, 3.iiiij. ſeminis lini, 3.vi, teraſ & cri bellenē & bibat de eo, 3.i, & 5.cui veteri vino,

De ſputo hūoris putridi ſeqitur, Ca, VII.

S. Putum humoris putridi prouenit ex vno ſex locoſ, aut eſt ex ore & eius circuitu, aut ex meri & vuula, aut a ſtomaco & me ri ex apoſtemate aperto in eis aut ex apoſtema te generato in diafragmate φ aperitur in locis vacuis & deſcendit circa pulmonē & edutur cum tuſſi aut prouenit ex multo humore con- gregato in locis vacuis pectoris qui putrefuit ex hoc & fit putredo & exit cum tuſſi, aut eſt ex corpore iſpius pulmonis cum in eo accidit vlcus. Signuſ ſanguinis apoſtematis vel exité vel vacu or in radicibus molaſ eſt φ ſenlui ma nifeſtatur. Signuſ eius ex gutture & vuula eſt ex apoſtemate ſimiliter ſenlui apparente & ex hijs que infirmo in huius modi locis accideruſ. Signuſ eius a ſtomacho eſt exitus eius cui vomi tu & qa preſeſſit in ſtomaco apoſtema alduba yla & fortis dolor & poſlibile eſt apparec apoſtema extra corpus. Signuſ eius ex apoſtemate diafragmatis ſe inſtrumentoſ ſpiritus φ infimo preſeſſit de dolore apoſtemate & ſe bre. Signuſ eius ex multitudine humoſ in locis vacuis pectoris cōgregatoſ eſt dolor & calor in hijs locis & ſebris. Signuſ ex ipſo pulmone eſt dolor ſinſtri lateris & qa preſeſſit illud iſpum tum ſanguinis & ſebris ethica, diſſolutio cor- poris eius φ ciccitas, & quando perſicitur con- gregatio humoris & vlceris inflamatio ſequi- tur egrum liuedo faciei diſſolutio carnis & tor- tura vngularu lacrimatio oculorum fitis deſa- cthus cibi appetius. Et ſi confirmatur egriu- do & ſuperuenerit fluxus ventris moritur in- firmus. Et quando prouenit ex ore videatur ſi eſt ex putredine vel corroſione facta in ginge- uis, tunc ſtudeat facere lotionem oris cum al- uom ſicca vel cum trocſcis de arſenico. Quod ſi fuerit ex dēte putrefacto ſtudeat illuſ amoue re & ſanabiſ. Qn yo, puenit ex gutture vel v- uula iā diximus curationē eius in pcedētibus. Cura ex gurru, vt- vulla

["Alsharaniy.", "For LX.", "Cura a\nstomach.", "Cura ex\nhumori.\nin locis\nvacuis pe\ndoris co-\ngregatis", "Elektua-\nrium", "Lohoc", "Pillulæ", "Inter fle,\ngma & la\nniæ diffe-\nrentia", "Curatio eius a causa stomadhi est quod fumat in potu aquæ mellis ad abitergendù apoftema & fumat decoctione ficuì cum balaustijs omni manæ, vel fumat de amido & herbis donec munificet apoftema. Pofta vero curet cum hijs que confringunt & cutim generant ficut funt trocici de kekEBve vel trocici de ſpodio q ſcripti funt in ſuo loco. Curatio vero eius q prouenit ex humoribus in locis vacuis pecto-rijs congregatis est cù emplastris appofitijs deſo-rijs. Quando vero est ex apoftemate pulmonis oportet mundificari pectus vt non inſpilletur húor & adhreat in locis anhelitus & offendit in ſui exitu & ſequat eum mors ſestinanter & accipiat ad hoc. 3.i. mirre trite croci, 3. & lumaſ illa cum aqua tepida vel. R. prafijl farină oro bi an. 3. iiij. ſœnugre ci ſeminis lini an. 3. ii. terat totù & conficiat cù melle deſpumato vel zucar ad modu lohoc & fumat ex eo omni die bis pondus triuì. 3. qualibet vice, hoc tìn qù non habuerit febrè. Et ſi habuerit febrem fumat de hoc electuario. R. radicij liquiric. rafæ medulle ſeminis citroli melonis & cucurbitæ grano pi ni mûdatò. amigalaræ dulciâ excorticatarù dragagàti ſeminis lini ſeminis coti an. 3. quatuor paſſularæ ſine arillis ad pondus omnijs ſpociens bis piftent paſſule bene donec fiat ad modum medullæ & ponaft in ipſis rob de vuis dul cibæ q cooperat totijs & de bono penidio pon. dux medietatis paſſularæ & coquat ùper lento igne don credeat ad modu mellis & infrigdet & conficiant cù eo medicinæ trite & fumat de eo mane & ſero, & comedat pitanà furſurum ſimile & prafio ſi non habuerit febrem, & adminit reſt hoc lohoc q confert exitui hu- moris putridi & mundificat pectus & pulmo nem a groſſis humoribus cuius modus eſt q accipiant amigalaræ dulciù & amaratu exhorticatarù grão re pini excorticatoræ radicu liq. rafæ ſeminis lini an. 3. ii. croci mirre rubee zin ziberis y ſopi piperis longi anifi an. 3. i. & 5. te tranæ medicinæ & cribellentæ & conficiant cù melle deſpumato & fumat de eo mane & ſero ad modu viний auellane. Modus pillularu mû difficatiu pectus & accelerantiu exitu ſputi qù non habuerit febrè. R. argarici. 3. iiij. yreos. 3. ii. prafij. 3. i. turbith albi & ſtrati. 3. v. yeræ pi græ. 3. iiiij. colloqntidæ ſarco collæ an. 3. ii. terant & cribellentæ p pannu de ſerico & conficiant cù rob & ſiant pillule ad modu piſis & ſit ſumptio eius. 3. ii. cù aq calida. Et eſt qdè differenzia inter ſcreatione & ſlegma q pcedit a pulsmone qa plures ià erraueru medicore in eo q exit de pulmone qù cù educit inſirmus cù ſuo ſputo ſlegma extimat medicus eſſe putredinè.", "Quod qdè cognosci poterit altero duor模 doRE vno modo q accipiat id q educit & ponat ſup carbòes, qù ſi fuerit humor putridus ſtatim resultabit odor ſoetidus ex eo, altero veiro modo expuat inſirmus in vale eneo in quo ſit aq tepida & ſi ſupnatauerit aq i敲as illud eè ſlegma. Si yo in fundo demergit eſt putredo.", "De aſpate diafragmatis & aſpate coſtaræ\nquæ dicuntur alioſa & dat alge\nnabis. Cap. VIII.", "Geraſt aſa in p[erniculo] diuideſte ex effuſione humoris putridi & aſa coſtaræ ſimiliter habet aſt quatuor proprictares. Prima eſt ſebris difficultas & còſtinuatio. Seda eſt p[unctura] lateris frequens & oredinata ita q phibet inſirmus reuolui de vno latere ad alteru. Tertia eſt còſtinua tuſſis. Qua ta difficultas anhelitus & forits malus odor in aſpate vero coſtaræ ſentiſ gravitas lateris abſtuſſi & ſputo. Aegritudo cù extra inſtrumen ta anelitus exiſtit & cù tangit locu ab extra ſen tiet tuc[que] dolor eè p[o]ſſible eſt appere aſa de ſoris, aſa vero diafragmatis ſit in ſupiori p[ie] ſi uſ & p[ducit] dolor ad locu q dicit alcarua, aut ſit in p[te] ſuperiori eius, & gnaſt vt in pluri bus ex puro ſanguine & ſanguie colerico & ex ſanguine groſſo & nigro & ex ſanguine humi do ſlegmatico, & poſſible eſt g[ri]ari ex oibus humoribus vel ex pluribus p[ioſo]. Signu ſangs, guis eſt rubedo coloris plenitudo venare: foritudo p[ulſus] ſtrictura anhelitus & qa p[putu] dedinat ad rubedinè, & ſi c[ou]nuciſt ad hoc etas c[opoly]io & ſepus erit fortijs. Signu ſanguinis calidi colerici eſt p[er]ſitio doloris & c[ic]ficitate cris & vehemètia ſel ris groſſities ſingue ſitis prauitas p[ulſus] & ei diffuſitas & qa p[utu] dediat ad citrinatae. Signu ſanguis vſti & nigri vhehemètia p[uncti]o is doloris c[ui] ſicitate cris & ve hemètia ſebris groſſities ſingue tarditas p[uti] nigri cù nigredire ſui coloris, ſocinç, a[pa] malu & mortale abq dubio eſt. Signu ſlegmatis lui eeg, eſt paucitas ſitis remiſſio ſebris & qa color p[ut]i declinat ad albedinè cù modica rubedine, & hoc qdè aſa eſt ſacile atq curabile. Signu m[ix]tionis oim h[u]cor vel quorundã eſt qa videtur moris, p[utu] eſſe diuerſo[re] color[em] s[ic]ut ſunt colores humor[em] ex q[ibus] c[ō]poni[ut] p[utu] & accidentia egru ſimiliter c[ō]ſecunt. Signa a p[atis] ſignificantia salutè ſunt hec q[ui]ndip p[utu] in die tertia vel q[ra]tæ egritudis & eiuſ exiſtus c[ui] ſacitate in vna tuſtcula vel duab q eſt decoctu & albu mediocre nec multi p[ilſum] nec multu tenue faciis aſc[el]us n[ò] i ſerès gravitate nec molctià i ſuo exitu & ei p[omn] q e[gl]it & ei p[eg]elitio exit c[ō]ſueto p[re]leuitas anelitus, paucitas l[uis]", "Pleureſis,\nAlfoſa\nLat alge\nnabis æs.\nneiato q\nruor hus\nApprieta,", "ſig. ſang.", "ſig. ſang.\ncolerici", "ſig. ſang.\nvſti &", "ſig. ſeg.", "ſig. m[ix]t\nonis hu-\nmoris", "ſi a[que] atis\nsalutè ſi-\ngnificano\ntia", "Cui ex\nconſi\nconſi\nconſi\nconſi\nconſi\ncon

Liber Practice

St. a. p. a. tis timore ſi gnifican- tia

bonitas appetitus cibi & eius digestio & quia vrina approximat colori naturali & statui fa- nitatis & qa febris eſt lenta.Signa vero apofte- matis ſignificantia timorè ſunt oppofetta illoſe que ſignificant falutem videlicet q non exit in diebus predictis ſed exit poſt diem vnã rubeu, aut citrinuã aut viride & indigettu & non aſcen dit niſi cui magna fatigatione & multa tuſſi & ſi ceperit apparere ſputuã poſt ſeptimã dié rube um ſignificat egritudinis plongatione vſoq ad xl.dié vel.lx.nec diffiniri poterit vtrù libereſt in firmus ſiue moriã ppter têporis diuturnita- tem, vnde poſſible eſt peccare infirmuã in ſuo regimine, aut aerè tranſmutari ppter q addiſt in ſui egritudinê & perit & diuerſiſcant gene ra apoſtematu inter ſe. Nam eorſ quedã ſunt que oto recipiut maturatione & exit ſputuã di geltu in principio quedávero coſtraria hijs ſunt, qa niſil educunt quedá vero educunt ſputum groſſum & viſcoſum, quedá vero maturum.

Cura a. p. a. tis diafra mgmatis ex ſang. fang.

Potio

Curatio apoftematis diaſragmatis ex ſanguï- tis ne eſt q videat q ſi eſt in principio egritudinis in prima die anteſt egritudo pſiciat, & virtus in firmi eſt fortis & reliq còditiones fuerit flebo- tomeſt vena basilica oppofiti lateris & cui præ- terierint tres dies & egritudo fuerit confirmata flebotomeſt iteru̇ ex pte apoſtematis & p[ć]ipue q[ui]n apoſtema eſt in ſupiori pte panniculi. Po- ſtea vero bibat decoctione iuiuba[]r & paſſula rum mundata[]r sebeſten papaueris albi draga ganti viola[]r morabice cui oleo amigd, dulciu̇r, & ſi natura fuerit contipata leniāt cui aqua de decoctionis prunone viola[]r caſſieſt, & manna. Hoc aŭt q[ui]n fuerit apoſtema in ſupiori pte p[ă] niculi.Quando vero fuerit in ſuperiori pte ad- miniftret[] cliftere lenitiu[n]t. Poſtea vero ſumat p[ī]ſanã ordei et cauſat ab ea ſi natura fuerit co- ltipata adderet enim ad egritudinê, ex hijs aŭt que conferunt maximu[m] iu[]uamentu[m] plureticis eſt lenitiu[n]t cliftere ſicut diximus & maxime c[ui] apoſtema tendit inferius, vel apud fin[+]e coſtra- rum & leniāt in principio egritudinis c[ui] c[er]o- to faſto ex cera alba & oleo viol. & dragagan to,in fine vero egritudinis fiat emplaſtr[] ex o leo camomille farina ordei radice alteq & radi- ce lilij viol. ſicis vel recentibus & dragaganto & oleo ſi[]amino & oleo viola[]r, & ſit c[ui]bus eius a principio egritudinis vſoq ad ſtatu[m] eius res calide & humide ſicut eſt pulm[+]eu[m] q ſit ex farina & melle q[ui]n non habet febr[+]e. S[+]i vero ha buerit febr[+]e ſit c[ui]bus eius puſiſana de furſuriſb? cum penidio & oleo amigdal. dulc. & oleo ſe- minis cucurbite ſpinac, attriplices & ſimilia. Quando vero fuerit apoſtema ex ſanguine co- lerico flebotometur basilica eiud[+]e partis apo-

Cura ex ſang. col.

ſtematis, poſtea adminiſtreſt emplaſtr[]t c[ui] hijs que diximus, & leniāt natura cum hijs que di ximus vel c[ui] ſenitio cliftere ſi apoſtema fuerit in ſuperiori parte, & ſit ſu[n]i regimen magis inſtri gidatiu[n]t q[ui]r refolutiu[n]t ſicut muſſilago p[il]ij & ſuccis cucurbita[]r aſſatara[]r & ſimilia & ſit ci- bus eius p[il]tana de ordeo cum qua coquantur ſebeſten & pruna & oleu[n]i amigd. vel oleu[n]i de ſe mine cucurbite & emplaſtreſt c[ui] hoc empla- ſtro. R[.]radicum alteq mellis a[n].3.ii[.]r. sandali al farina ordei a[n].3.ii. r. aſurq cucurbite.3. quatuor or sandali al. & rub. a[n].3.ii. & 5. terantur omnia & conficiantur cum muſſilagine p[il]ij vel ſue- co ſempuiuq vel ſucco portulacq & appona- tur in eo de oleo viol, & emplaſtreſt cum eo locus apoſtematis. Quando vero fuerit ex ſan guine nigr[ui]n aduſto ſiat ſimiliter flebotomia & alia que diximus. Veruntamen oportet inſir- mum multiplicare res ſue curationis & bibat frequenter al iulep & bibat aqua[] ordei ter in die quando natura non fuerit contipata ſicut diximus, poſtea ingredia[]t balneu[n]t ter et nondu p[ra]maneat in ipſo & ablaua[]r locus doloris c[ui] a[]q calida & appona[]t ſuper locum emplaſtr[]um ſi cut dictum eſt ſuo loco. Quando vero fuerit ex ſanguine flegmatico h[ui]do fiat ſimiliter fle- botomia & educatur modicu[m] ex ſanguine, po- ſtea bibat decoctione y ſopi cum violis & reli- qua humida que dicta ſunt adminiſtrent q[ui] at hoc emplaſtr[]u. R[.] ſeminis lini.3.ii[.] ſenua- gredi ordei excorticati a[n].3.ii. ſeminis alteq.3. ii. coqan[]t bene in aqua & colen[]q & appona- tur in eis de oleo alkiran vel oleo camomille et infunda[]t in ea ſpongia maris vel lana mollis et loco doloris ſuppona[]t & ſi tuſſis eſt fortis bi- bat decoctione y ſopi cu[] moraba roſar[]r, vel bi bat ſirup[]u de praffio aut lohoc de ſpodio vel alias medicinas deſcriptas in ſuo loco. Quâdo vero fuerit ex omnibus humoribus aut pluri- bus eor[]q. curet c[ui] hijs que dicta ſunt ſed q[ui] videbitur de ipſoq. curatione.

Empla- ſtrum

Cura ex ſang. ſu. adulto

Cura ex ſang. ſe. g. matico

Cura ex ſamori.

TRACTATVS.XIII.DE CORDIS egritudinibus in ſex parti[]ſt cap. De egris tudinu[m] cordis enuerato[]ſe ſeq[.]t. Ca. I.

D E egritudinibus cordis que ſunt ſept[]e ſ. mutatio cordis, eius apoſtemata, ſo lutio continui, p[ul]ſus cordis, ſincopis debilitas & dolor. Cap. II.

A Egritudines cordis ſiunt vel in corpo re ipſius cordis vel in burſa continen- te ipſum vel ex ſui participati[]ſe cum alijs membris vt ſtomacho epate matrice pul- mone & diafragmate. Quando vero ſiunt

Al sharauj.

fot.LXI.

in corpore iplus cordis aut in burfa ipsum cō
tinente funt aliquæ ſpecies pattonu mutatiois
cōplexionis vel ad caliditatem vel ad frigiditatem
vel ad ficitatem, aut ex eo q colliguntur ibi apo
ſtemata vel soluitur ibi continuu. Mutatio ve-
ro cōplexiōis eius fit aut ex caufa intrinſeca aut
ex motu alicuius cōplexionu intus. Caufa vero
extrinſeca eit duobus modis, aut eum eſt ex aliq-
pationu animæ ſicut timor & lētitia exubera
tes, aliux vero modus eſt quādo cauſat eſ per
culſione vel caſu vel compunctione ſeu incili-
one gladij vel ex odoratione odoris contrarij
cōplexioni vel ex potu rei mortiſere, aut eius
olfactu vel tactu. Quod aut necesse eſt in cura
tione pattonu cordis eft q adhibeat ſollicitu-
do antequam p[]ficiant huiusmodi pattones eius, 1.
mutatio cōplexionis pulſus ſincopis debilitas
atque dolor. In curatione vero apotemata lolu-
tionis continui vel corruptiōis cōplexionis nō
ſe exerceat, moris eum talibus valde prompta eſt
Signu mutationis cōplexionis ad caliditatem eſt
aſcenſus anhelitus vehementia caloris p[]ctoris
velocitas pulſus & eius frequentia febris con-
tinua & conſexuntur hoc virtus & robur cor-
dis & ampliudo p[]ctoris & eius pilofitas erit
ſignu fortius. Signu mutationis cōplexiōis ad
frigitatem gravitas pulſus pigritia diſcolora-
tio faciue frigiditas & totius corpis & q[]ui con-
ſecut ad hoc ſtrictura p[]ctoris & paucitas pi-
loquus iplus & iracundi raritas erit fortius. Si-
gnum mutatiois cōplexionis ad ficitatem eſt qa
corpus declinat ad ficitatem & pulſus eſt durus
& frequens & eſt tardè iracundiē & tardè pla-
cationis. Signu mutationis cōplexionis ad hu-
miditatem que raro contingit eſt qa pulſus eſt
tardus & facilis iracundiē & facilis placationis
humiditas corpiſ & paucitas pilor[]es. Quando
vero ſupabundat cori di humidiatas cito tollitur
motus corpiſ. Signu accidenti an me p[]rroſſus
nis caſus olfactiōnis malor[]us odore[]s & ſimuli,
eſt ex hijs que infirmus ſerert & ad oculam vide
tur & ſi cōplexo fuerit cofpoſita erunt etiàs ſi-
gna cofpoſita ſed in cōplexionis cōpoſitione.
Curatio cordis a malitia cōplexionis calide[]q
ſiltit in reb q frigidis & extirpitiuis caloris ſicut
eſt potus almacayez & rob porion[]us & rob
atri. & ſuecus citruli & trocidei de camphora,
& ſumat de hoc elec[]tuario lētificatuto. Realin-
guæ bouis ſicce mente ſicce margaritare corti-
andri ſicci ban albi corticis citri kekebre ſete al-
be ſeminis portulacæ an parte vnæ camphoraæ
parte. ſitera[]ſ totu[]s & confidat e[]t mielle mira-
bolano[]r[]us kebulor[]us conditore[]s & ſumat ex eo
omni die. 3. iij. c[]ui aqua frigida & emplastretur
p[]cætus e[]u sandalis tritis e[]u aquaro. & campho

ra infrigidatis ad niuem & ſimilia. Quando
vero fuerit malitia cōplexionis frigidæ curetur
cum rebus calidis & ſubtilibus cibis, 1, & medi
cinis et potu vini fortis odoriferi i modica q[]ui-
titate medicinar[]us calida[]r[]us & potu niue & liniti
one p[]ctoris e[]u oleo de ben aut oleo nardino,
& emplastretur p[]cætus cum sand. & coſto cip[]
gario[]s darſen folij[]s mir[]tæ & ſiſibus, & ſit cib[]
eius vitella oto[]r[]us & autuicule & cibaria affata
& frixa bene aromatizata. Curatio vero eius
a malitia cōplexionis ſicce eſt c[]ui aqua ordei ſi
habuerit febr[]e & potu lactis statim mulſi & in
greſſu tempati balnei aque dulcis & effuſione
aque tepide ſupra corpus ſuiu & ingredia[]t e[]
tiam aque calide[]r[]us ſuppona[]t p[]ctori & inter
ſpatulas cera m[]uda e[]u oleo viol. & ſumat om
ni die. 3. i. zuccari c[]ui modico vini & caueta la
labor[]e & vta[]r[]us c[]hibis humidis. Curatio eti[]
1, a malitia cōplexionis humid[]e que raro contin
git ſicut diximus, q[]ui c[]ui ſupabundat cori di hu-
miditas ſequi[]t amiliſſus motus totius corpiſ q[]
dici[]r alſachta vel amiliſſus medietatis p[]tis corpo
tis que dici[]r alpelag eſt c[]ui hijs que dicta ſunt
in ſuo loco cauendo a balneis & oleis humidis.
Quando vero fuerit ex aliqua cauſa extrinſeca
ſieut exceſſu timoris vel lētitiæ curat e[]t ſuo co-
trario quouſq[]uereat ad tempamentu. Quan-
do vero ſit ex odoribus contrarijs cōplexioni
curat contrarijs ip[]ſor[]us vt i[]s fuerin odores ſoe
tidi applicen[]t aromata delectabilis odoris. Q[]ui
vero fuerit ex cōpunctione vel p[]cuffione gla-
dij ſi non p[]uenit infirmus ad termini difficilis
ſincopis & appet in eo bonu[]signu emplastret
locus vulneratus cum emplastro facto ex ben
& ciperi & ſimilibus.

De pulſu cordis qui dicit alcaſtaſ. Ca. III.

A
lcaſtaſ eſt extraneus motus ſub bur-
ſa eius q[]ui genera[]t multis de cauſis, aut
chim ex multitudine lumo[]r[]us congre-
gator[]us in burſa ipsum cōntinente calido[]r[]us vel fri
gido[]r[]us & ſit ex apoſtemate generato in ip[]ſo.
Quod q[]uidem aut erit calid[]u aut frigid[]u & ſi eſt
valde calid[]u mox interfici, ſivo frigidum &
grōſſum influgut ei difficilis ſincopis quouſq[]
morit, aut ſit exceſſu exitus ſanguinis a corpe,
aut exceſſu ſudoris, aut fluxus ventris, aut ex
forti labore, aut ex ſubtractione nutritionis
cordis ex ſano ſanguine naturali, cuius ori-
go eſt ab e[]pate, aut ſit ex humore mordifica-
tiuo in ſtomacho contento, ex quo influgit
fortis caſtaſ, aut ex abundantia coler[]e nigre in
ip[]ſo ſanguine ſed hoc non contingit niſi mira[
]s
culoſe. Signu e[]nis ex ſanguine eſt plenitudo ve

Cura cōplexionis frigidæ

Cura ex ficitate

Cura ab humidi.

Cura cau
ſe extrin-
ſecç

A lcaſtaſ
i. p[]ulſus
cordis get
neratio

Sig.ex
ſanguin

Sig. mu-
tationis
cōplexio
nis ad ca-
liditatem

Sig. miu-
tationis
ad frigi-
tatem

Sig. ad
ſicitate

Sig. adhu-
miditare

Sig. ex
aſt. acci-
detibus

Cura mi-
lidiæ com-
plexionis
calide
almacha-
yt
Eletua:
letificati.

1

Liber Practice

Sig ex
humidi.

Sig aña.
& cologi
mortaliù

Sig ex
malcolan
guinis
exitu
Signi ex
defecti
nutrime
cordis ab
corsc
DI. ex co
1. nigre
abiùdacia
Cura ex
sanguine

Cahar

Caforin
Zirbaica
Puluis

Cura ex
hûnditate

acciparèp

Curi ex
apate

nartum strictura anhelitus calor & sitis, & li
conuenunt ad hoc complexio tempus & etas
erit lignum fortius. Signum eius ex multa hua
miditate in bursa cordis exaltente est quia si est
calida erit in eo calor & reliqua accidentia le-
quentur eum, sed si humiditas est frigida sen-
tiet in firmus quali cor eius subuertatur & in-
uenitur quali mollities in tactu pullus & est si
ne pietin pectore. Signum apostematum & do
loru mortaliu est for is pullus & parum suba-
uerubilis citrinitatis faciem poft eius fortè rube
dinem difficilis fineopis causus virtutis & fudor
frigidus. Signum eius ex precedenti multo exi
tu languinis vel ceteris euacuationibus est qa
superuenit sincopis poft pullum cordis. Signu
defectus nutrimenti cordis ab epate est ex co q
precellit Stomacho egritudo & quia precellis
tunt sincopis & vomitus & poft hoc superue-
nit pullus. Signum abundatig colere nigre est
corruptio cogitationis, sollicitudo durities cor
poris & timor, & eius modus proximus est
passioni melancoliæ quæ fit ex abundantia co
lerenigre. Curatio pullus cordis ex sanguine
eft cum flebotomia venæ bafiliçe & alachal li-
nistre manus ei confeferint tempus & aetas
Si vero est aliquid prohibens apponatur ven-
tosa supra locum qui dicitur alcahal & si fan-
guis permixtus fuerit colere rubeæ laxetur in-
firmus cum decoctione caffiefi est. aut decocti-
one iuubarum tamarindor & similu. Et bis
bat succum bugolſſe & endiuiæ & succu gra-
nato & aquam temperatã cum iulep vel firu
po cahar aut rob de granatis aut fecaniabì zue
carinu, & comedat pullos cum succo granato-
rum aut cibaria que dicuntur caforia & zire-
baica & similia. Modus pulueris conferentis
pului cordis ex calore. R. coralli kekebre mat
gar. lingue bouis aluminis iameni añ. 3.i. mi-
nus quartam partem. 3.i. zuccari tabar zed. 3.
decem & ſemis teratur quodlibet per ſe &
milceantur omnia & ſumat de eo. 3.i. & 5. ei
aqua roſ, vel cum aqua frigida. Quando vero
ſit ex multa humiditate & non peruenit ad ter-
mini quem prediximus in curatione plenitu-
dinis ſanguinis, & ſi huiditas frigida bibat pa-
tiens zuccarum cum aqua vel ſumat de com-
poſitione que dicitur alſaczanya aut ea que
dicuntur aczparſelis & hijs ſimilia que ſcripta
ſunt in ſuo loco, & emplastretur pectus cu
ſtoreo & meſtastro & abſinthio ſaturegia & ſi
milibus. Quando vero fit ex apoſtemate valde
calido vel valde frigido non erit facilis curatio
nis eius sed quali inſperabilis de eis, ſed cura
quodlibet cum ſuo contrario calidum cum fri
gido & frigidum cum calido ſicut dictum est.

Quando vero fit ex multo exitu ſanguinis a
corpore aut alijs purgationibus conforte
tur infirmus cum hijs que addant ad ſui viru
tem & rectificent ſuam còplexionè sicut ſunt
pulli lombini coſi cum bono vino cum dar
ſen & muſto & pulli gallinacei vel oua mixta
cum lacte & zuccaro & bibat vinu dulce odo
riferum. Quando vero fit ex defectu nutrime
ti tranſimili ad ipſum ab epate rectiſicetur &
confortetur epar quouſcqb redcat ad ſui natura
vt dicturi ſumus in ſuo loco. Quando vero fit
ex humoremordicante contento in Stomacho
mundificetur Stomachus cum vomitu & cum
aqua inſusionis aloes vel aqua inſusionis ab
ſinthij vel decoctione mirabolano: & similis
um. Quando autem fit ex colera nigra ſangui-
ni dominæ accipiat de yera & Stomaticon ma-
iori. Poſte vero accipiat dràlmuf quod valer
cordis pulſui facto ex colera nigra, & dolori
capitis & Stomachi. Et modus eius ſt. ciperiſe
minis bafiliconis garioſilati been al. ſeminis ani
ſi & opij afuq. i. muſſa de rubeo añ. 3. iiij. keke
bre coralli margar. añ. 3.v. aloes. 3.x. ſucci abſin
thij. 3.vii. epithimi. 3.viiij. croci mirre añ. 3. iiiij.
meliiij. 3.viiij. muſci. 3. iiij. teratur totum & con
ſiciatur cum melle deſpumato & ſit doſis eius
3.vi. cum decoctione abſinthij. Modus pulu-
ris breuis conferentis pulſui cordis ex frigidite
te. R. kekebre coralli caſtorei corticis citri ſici
añ. 3. i. ſeminis bafiliconis garioſilati. 3.5. terat
& ſumat totu cum succo melliffc.

Cura ex
multeſi
guinor
itu

Cura ex
defectu
nutrime
ab epi
Cura ex
hu-
di
ſimili
ſomach.

Cura ex
cole.
drial
mod.

Puluis

De ſincopi ſequitur, Cap. IIII.

P
affio ſincopis multis ex cauſis accidit, Simipio
aut enim ex ſuperabundanti repletione, cauſi,
aut ex ſuperabundanti inanitione, aut ex
forti dolore, aut ex aliquo apoſtemate, aut ex
ſubita mutatione complexionis, aut ex acciden
tibus animè vt ex humore contento in intellit-
nis, aut ex aſpectu rerum terribilium, aut ex aſ-
spectu de loco valde exceſo, aut ex nauiatio-
ne per mare, aut ex aſpectu rerum volubilium
& ſe voluentium vt lapides molares molendi-
norum plenitudo autem fit aut ex humoribus
calidis aut frigidis inanitio autem fit aut ex ab
ſtinencia & nutrimenti priuatioe aut ex nimio
exitu ſanguinis per flebotomiam ſiu de vena
tranquilla ſiu pulſatili, aut exceſſu fluxus ven
tris vel vomitus vel fluxus ſanguinis naurium,
aut ex nimio ſudore, aut ex egritudine exſicca-
tua corporis, aut ex inflati one venarum in lo-
co ſellionis, ex quibus exit multus ſanguis, aut
ex multa euacuatione ſanguinis menſtrui, aut
ex euacuatione multe ſaniei, aut ex balneo, aut

Alibabaruj.

For. LXII.

Fortisdo
loris cā
ex coitu & similibus. Fortis vero dolor fit aut
ex magno vulnere aut ex dolore renum, aut ex
lapide contento in vesica, aut dolore colon &
forti punctione vel forti percultione. Apoite-
ma vero aut est vehementis caliditatis aut ve-
hementis frigiditatis & groitiutis & non tuli-
pit curationem. Mutatio vero complexionis
fubita fit aut ex forti calore, aut ex forti frigo-
re. Accidentia vero animæ sunt aut excelit tu-
moris. Humor vero aut continet in stomacho
aut in intestinis, & est aut calidus aut frigidus
aspectus autem rerum terribilium sicut videre

Si. reple-
tionis cor
poris
pleni
tuatinis
 stomachi
Agesa
Sig. hu. i
intestinis

fus pensionem hominum aut alia tormenta. Si

Signum repletionis corporis est gravitas in inte-
tinis & molestia. Signum plenitudinis itoma-
chi multæ imaginationes apparentes ante ocu-
los non continuo & ventus qui dicitur algefa
& vomitus & dolor in anteriori parte capitis.

Signum humoris exilientis in intestinis illi cole
ra nigra est gravitas & inflatio, li vero colera
rubæ punctio mordicatio & incifio cum calo-
re, li vero flegma inflatio gravitas & lentius do

lor. Signum superflue euacuationis est ex eo
quod resultat debilitas in corpore & defectus
caloris naturalis donec extinguitur eius lumen
& fequitur inde cordi incopis. Signu apolite-
matis est causus vitutis & debilitas puleus, &
vehementia doloris. Signum accidentiui animæ
est ex eo quod repente superuenit magnum

Si. apatis

& fequitur inde cordi incopis. Signu apolite-
matis est causus vitutis & debilitas puleus, &
vehementia doloris. Signum accidentiui animæ
est ex eo quod repente superuenit magnum
gaudium & hoc maxime senibus & debilibus
corde, quod est quia cor in hora fortis timo-
ris fortiter contrahitur & coadunatur calor na
turalis & prohibetur eius disperlio per corpus
vnde sequiije cordi incopis, in hora vero excel-
lus letitiæ subito aperitur cor & apparet calor
naturalis & diffunditur per corporis exterio-
ra & infrigidatur cor & accidit ex hoc incopis
Curatio incopis caufa repletionis totius cor-
poris est quod alpergatur in facie eius aqua
frigida in hora incopis, & applicitur naribus
de muco aut gallia, & obturentur eius nares
& fricentur pedes fortiter vel applicentur ei o-
dores bonorum & calidorum cibariorum, in
quibus sunt aromata sicut muscum & gariof.
& intromittatur digitus aut penna gutturi do
nec prouocet vomitus & cum receferit inco-
pis ponatur studiui in remotione caufæ ipfam
facientis, & li plenitudo fuerit in toto corpore,
purgetur ab illo humore dominante. Poſtea
bibat ſecaniabin & aquam mellis, & ſumat de
electuario muſci & filithæ aut zuccari cum as-
qua anetivel cum aqua apif ſi humor fuerit fri
gidus & groſſus & subtilietur ſibi cibus in ſa-
lum qui fit citè digestionis. Si vero humor de-
clinat ad caliditatem ſumat de electuario mu-

Cura ex
repletioc
toti9 cor
poris

ſi dedinante ad frigiditatem & similia. Sivero
fuerit a stomacho fiat vomitus cum ſecaniabin
& aqua calida cum modico ſale, & ſi humor
elit frigidus & apponatur ſtomaco de foris ole
um roſ, in quo bullita ſint ablinthium & batis-
licion vel matix. Sivero humor fuerit calidus
fiat vomitus cum radice & ſucco attriplicis cu
aqua ordei & ſecaniabin & ſuperponantur ſto
macho de foris petie inſuſe in aqua roſ. cu fan
dalo citrino & modico croci. Quando vero
fit ex humore contento in intestinis inferiori-
bus laxetur humor ille ſi eli frigidus cum deco
ſtione bletę aneti cimini rutę & almuri & ſimi
libus. Quando vero fit ex ſuperfluis euacuatí-
onibus alpergatur aqua frigida facies in hora
ſincopis & obturentur nares & fricetur ſtoma
chus & ligentur pedes fortiter, & ſi fuerit eua-
cuatio per fluxum ventris tunc ligentur man
fortius quam pedes. Sivero euacuatio fuerit
per vomitum & fluxum ſanguinis a naribus
ligentur pedes fortius quam manus. Poſtea aſ-
fentur pulli gallinacei & calidi ſiandantur ante
faciem & nares eius pluries vna vice poſt ali-
am, & ventiletur ar te ipſum cum ventarolijs
vt calor reuertaç ad profundum corporis &
odoret roſas & mirta lilium album, poma &
citonia poſtquam aromatizata fuerint pulue-
re sandalorъ camphorę croco & aqua roſ. Po-
ſtea vero accipiantur duo vel tres pulli gallina-
cci & coquantur in aqua roſ. aut in aqua po-
morum cum modico boni vini odoriferi do-
nec ſint bene cocti. Poſtea coletur brodium &
aromatizetur cum aliquantulo muſco & ab-
ſorbeat de illo brodio pluries in die maxime ſi
euacuatio fuerit ex materiis effuſis in ſtomaco
& eius circuitu. Sivero habuerit infirmus for
tem dolorem capitis vel fortem ſebrem vel apo
ſtema calidum in aliquo membrorum vel per-
mixtionem intellectus ponatur aqua loco vinl
vinum enim propinat ei maxſimum damnum
& quando cellauerit virtus ſincopis curentur
illa. Quando vero fuerit ex fluxu ventris, vel
vomitu aut exitu ſanguinis a naribus aut ſan-
guinis menſtrui, & ſimilibus euacuationibus
curetur cum hijs que ſuo loco dicemus. Qua-
do vero fit ex forti dolore curetur cum hijs q-
diximus, & poſtea apponatur ſtudium vt ſede
tur dolor. Quando autem resultat propter a-
poſtema ſtomachi quod est peſſima egritudo
& mortalis est necesse cauere a flebotomia ſu-
dore balneo & coitu & labore & omne quod
diffoluit virtutem vltima cautione. Quando
vero fit ex prcedenti ſudatione in balneo, vel
calido aere lauetur facies cum aqua frigida &
ventiletur ante faciem eius cum ventarolijs &

Cura ex
ſup. fluis
euacatiō
onibus

Cura ex
forti do-
lore
Cura ex
ſtomachi
aſſate

Ij

Liber Practice

Cura ex
forti fri-
gore

Cura ex
nisi acci-
dentibus

dirigatur facies eius versus flatum ventorum,
& odoret aromata frigida & comedat grana-
ta & medullas citrulorum. Quando vero fit
ex precedentibus forti frigore fumat in potu de e-
lectuario, mufet cum vino vel de tyriaca alfaroc
vel de electuario filithæ & frequenter bibat a-
quam mellis & ingrediatur balneum & odo-
ret ben. Quando vero fit propter accidentia a-
nime oportet remouere cauam cum fuo con-
trario & eft quod dirigant fuum intentum au
dire fonos & cantica letificatiua, & ingredia-
tur balneum aquæ dulcis & temperati aeris et
fumat ex vino quod non fit vetus nec multum.
limphatum nec parum limphatum fed medio-
criter & odoret aromata ficut fandalum vio-
las & rof. & odorifera poma ficut diximus &
fumat ex cibo qæ eft leuis subflantiæ.

De debilitate cordis, Cap. V.

Cordis
debilitas
duplex
Sig. debi
litatis na
turalis
Sig. debi
litatis ac
cidêtalis

Cura

Ele
ctua
p[ro]cio
sum

Debitas cordis eſt aut naturalis aut æt
 accidentalis. Signum naturalis eſt, quia
a die ſue natuutatis habuit & quia ſe
quitur eum malitia complexionis frigidæ pro
priæ. Signum accidentalis & naturalis muli,
eſt pulſatio cordis continua, & quia ipſe eſt
mollis corde timidus habens artum pectus diſ
coloratus patiens ſtricturam anhelitus in hora
motus & accidit ei quandoq[ui] aliquid ſimile ſin
copi. Et curatio eius quod fumat de dyamuf-
co & metridato & alia letificatiua & confor-
tatiua ei cordis. Et confert ei hoc electuarium,
R. maſticiis darſen ſpice añ. 3. i. kekebre marga
ritarum ſpodij. añ. 3. 5. muli ſextam partem. 3.
i. teratur totum & conficiatur cum melle extra
cto ex mirabo. kebulis conditis vel cum deco-
cutione mirab, cum melle bene cocto vel accipi-
atur pugillus vnus emblicorum & pugillus v-
nus mirabolanthorum indorum, & coquantur
bene in aqua, & accipiantur de ilta aqua duæ
partes & de melle vna pars & coquantur donec
redeat ad medietatem. Poſtea conficiantur cu
hoc prædictæ species tritæ & fumat ex eo om-
ni die, & vngatur pectus cum algallia & fiant
fumigia & bibat vinum odoriferum & come
dat pullos gallinarum aromatizatos cum mu
ſco & pullos colubinos & carnes edinas & vi-
tella ouorum forbilia & affiduet audire forios
& cantica & dormire in eis & abstineat a coitiu
& labore.

Sequitur de dolore cordis;
Cap. VI.

Dolor & inflatio mammillæ: ſiunt,
aut ex malitia complexionis simplici-
ter, aut cum mixtione humoris, aut
cum vento fumoſo ſubtili vel groſſo. Coagu-
latio vero lactis fit aut ex ſui groſſitie, aut ex
defectu virtutis expulſiæ, aut ex defectu ſuc-
tionis pueri. Groſſities vero eius fit aut ex for-
ti calore ipſum coquěte donec reddit illud ſpi-
fum, aut ex forti frigore quod illud condipſe
rit. Frigus autem prouenit aut ex frigiditate co-
plexionis mulieris, aut ex frigiditate mammil-
larum tantum. Scilfura vero fit aut ex percufe-
sione extrinſeca aut ex malitia complexionis ca-
lida intus mota. Apoſtema vero fit aut ex ſan-
guine, aut ex colera rubea, aut ex flegmate, aut
colera nigra. Corroſio autem fit aut ex corру-
ptione ſanguinis aut ex medicinis calidis & pra-
uis de genere mortiferarum & principium ſue
generationis eſt pulſula nigra, poſtea ſe dilat-
tas. Pilus vero eſt pilus hominis bibitus a mu
liere cum aqua vel ſumptus cu[ro] cibo. Paucitas
& o lactis cauſat aut ex defectu nutrimentis aut
ex frequenti vſu ciborum ſiccor: ſicut ſunt al-
lia ſinapis caſeus & carnes ſalite acetum & ſi-
milia, aut ex multo labore & fatigatione & ma-
xime cum parcitate cibi aut ab accidentibus a-
nime ſicut ſunt ſupſpiria & trifſatio aut ex egrit-
tudine aut ex fluxu ventris & ceteris egritudin-
ibus quæ corporis humiditates exſiccāt. Sali-
fura vero & contuſio cauſantur aut ex putre-
dine aut ex contuſione & percuffione extrinſe

Doloris
cordis
caufa
Sig.dop.

Cura

DE MAMMILLARVM MOREBIS
tractatus decimus quartus in duo diu
ditur capitula. De ægritudinũ
mammillarum declara-
tione. Cap. I.

D
E ægritudinibus mammillæ: quæ
ſunt nouem dolor inflatio apoſtema
corroſio pilus paucitas lactis continu-
fio & sciifio quæ de foris & amillio ſenſus.

De dolore & inflatione mamillarum. Cap. II.

Alipharauj.

For LXIII.

Sig. dol.
ex cauſa
caloris

Sig. frig.

Sig. ex
tumore

Si. lactis
coagula.

Si. tumo.
Apper pi
lum

Sig. aſa.
ex ſang.
ſi. co. ru.

Sig. fleg.

Sig. cor.
roſonis

Sig. amſi-
ſionis ſen
ſus ma-
millarū

Curado.
mamilla.
ex cā ca.

ſeca vel cauſantur ex amiffione ſenſus nueror; venienium ad eas a corde & amiffione ſenſus muſculi vnde amittitur earum ſenſus & earum modus naturalis corrumpit. Signum doloris ex trialitia complexionis calida calor tactus ru-bedo ipſarum & plenitudo venarum. Signum malitiæ complexionis frigidæ frigiditas tactus vltra modum naturalem albedo & lentus do-lor. Signum cauſe tumoris ipſarum eſt quod videatur quoniam ſi obediunt tactui digiti cù mollicie ſignum eſt eſſe illud a ſubtili fumo. Si vero non obediunt tactui digiti propter earù groſſitiem ſignù eſt eſſe a fumo groſſo & quia dolor eſt fortis. Signum lactis coagulati eſt ex eo quod mulier refert & videatur it mammi-la eſt calida tactu erit cum rubedine & dolor fortis & ſi diffoluitur humor, & eſt liuidus & niger & diu permanerit ſcias cauſam eſſe a ca-lore propter groſſitiem lactis & eius putredin-tem. Si vero contrario modo lacte habuerit, quia tactus eſt frigidus color albus & dolor le-tus ſcias cauſam eius eſſe frigus quo lac-coden lauit & ſi putreferit lacte ex admixtione flegma-tis. Signum doloris & tumoris propter pilum quia eſt in mammilla rubedo mammille fortis dolor ſebris & dolor capitis quouſo; egredi-a-pilus & quando egreſſus fuerit itatim deſt hunt omnia hittuſmodi accidëtia, & mihi qui dem ſam vifum fuerit hoc, & no fuit apud me dubium fuſſe pilum hominis, & hoc notum eſt apud mulieres. Signum apoſtematis ex ſan guine grauitas rubedo calor & pulſatio. Si-gnum colere rubee fortis inflammatio fel-ris & ſitis. Signum flegmati eſt mollities apofte-matis nigredo venarum abſc; calore & dolore niſi forte tempus prolongetur. Signum corro-fionis eſt quia incipit cum nigra pulſula, aut diuſerorum colorum ſicur pauonis, deinde eſ-ficitur vlus & corrodit & dilatatur. Signum doloris quod ad ſenſum patet. Signum amilſionis ſenſus mammillar; eſt quod ſenſui patet & quia præſeſit illud ſeffura & contuſio, vel perculſio & concuſſus eſt muſculus vnde perditus eſt ſenſus venarum quas diximus. Cù ratio doloris mammillarum ex cauſa calida eſt cum flebotomia venæ basiſicæ ſi plenitudo ap-paret, & regatur rebus frigidis & emplastret-pectus cum ſucco memithe & ſucco ſolatri & ſemperutue vel accipiantur ſandali & triten-tur cum aqua roſ & loco ſupponatur. Si vero ſigna colere rubee predominantur, purgetur flegma & emplastretur mammiilla cum farina frumenti & mentaſtro humido & ſucco men-tę vel apſi & similibus & ſuperponatur & vn-gatur mammiilla cum aliquo oleor; calidorum

item monita rubedine. Curatio tumoris quan do eſt ſine dolore eſt quod emplastretur cum farina fabarum diſtemperata cum ſecahiabin, aut liniatur cum ceroto ſacto de oko viol: & ſi tumor ſine calore fuerit pilletur miſe panis cum vino vel cum rob & emplastretur mam-milla, ex hijs autem que diſſoluunt tumorem. eſt quod accipiatur de cineribusvitù aut quercus & apponatur in eo de aqua & permitatur die & nocte, poſtea coletur & miſceatur cù ca- de aceto in qua inſfundantur petiæ panni lini & expreffe parum mammillis ſuperponantur & celſabit tumor. Curatio vero apoſtematis ex cauſa ſanguinis cum flebotomia venæ basiſicæ ſi conditiones conueniunt, poſtea emplastren-tur mammille in principio apoſtematis cù hijs quæ diuertant humore retror ſum ſicur eſt liſe memithe bolum armenum & alecal altich diſ-temperatis cum ſucco ſolatri vel plantaginis, aut ſuſco raſuræ cuur, aut ſucco coriandri hu-midi, & quando apoſtema eſt in dinatione, vel q accidit ad eam emplastretur cum farina ſeugreci aut farina alteſe & ſemine lini cum roſ. diſtemperatis cum aqua calida. Curatio ve ro eius ex cauſa colere rubee eſt quod empla-ſtretur in primis cum ſandalis fauſel bolo ar-meno & memiſt cum aliquantum camphore, vel opij & aqua roſ. & cum aliq ſuccor herba tum frigidar; in ſatu vero eſgritudinis & eius fine vingatur cum ceroto ſacto de oleo carmo-mille aut oleo ſambucito. Curatio eius ex cauſa flegmati eſt quod euacietur corpus ſi con-ditiones conſentiunt cum hijs que purgāt fleg-ma poſtea emplastretur in primis cù hijs quæ confortant cum eſqualitate, & eſt vt accipiatur de furfuribus pugillus. i. roſarum. 3. v. & bul liant ſuper ignem cum aqua & cum eo empla-ſtretur vel accipiatur de farina lentium & diſ-temperetur cum aqua, & quando perfectum fucriapoſtema emplastretur cum farina lentiù & ſemine lini cum vino diſtemperatis. Quaſdo vero fuerit ex colera nigra laxetur primo cor-pus cum hijs que laxant coleram nigrum, poſtea emplastrentur mammille in primis cù hoc emplastro quod ſua proprietate operatur. R. & eſt quod accipiantur ſeces quæ inueniunt inſundo caldario; balneorum & affentur & permifeentur cum cera & oleo ro, & liniatur de eo de ſuper apud principi apoſtematis can-cri quoniam eſt expertum, & quod confert ad hoc eſt quod accipiatur de alecal partes. iij. alu-minis iamen partem. i. teratur totù & diſtem-pecetur cum vino & ſuperponatur ſepe. Mo-dus emplastri ad mollificandri apoſtemata diu ſa vbićuncy ſint & adminiſtretur in fine eſgria

Cura tu-
n.o. ma-
milla ſi
ſine dol.

Cura aſa
tis ex ſan
guine

Cura ex
cole.iu.

Cura ex
ſlegmate

Cura ex
cole.nig.

Empla.

Empla:
mollifi-
catiuam

1 lǐ

Liber Practice

Cura ex
corrosione

Cura pro
pter lac
coagula |
mamillis
ex frigo.

Cura la-
&tiscoagu
lati ex ca
lore

Cura la-
&bis coa-
gulati ex
pueri mo
dica fuſti-
one

Cura pau-
citatis la-
&bis
Medica.
&actis ge-
neratiuī.

tudinis & eſt quod decoquatur dapla in aqua & piftentur in aqua in qua coſtum ſit modicis de farina cicerum & farina lupinorum & ſuperponatur. Curatio vero corrosionis in ſui principio eſt cum flebotomia & emplaſtratio cum rebus inſtrigadifuis cum ſtiptione & ſi incepit dilatari emplaſtretur cum tucia trita cum fucco plantaginis & ſemperuiue hoc enim detinebit ipſum a dilatatione. Curatio vero do loris mammillarum propter lac coagulatum ſi fuerit ex frigiditate inſundatur cotum in aqua calida & aceto & mammillis ſuperponatur & bene ligetur, vel accipiatur menta & teratur & tumori emplaſtretur facto ex laſte coagulato quoniam par hoc diſsoluetur ſimiliter operatur mentalium, vel accipiatur ciminum & teratur & diſtemperentur cum melle & liniatur. & locus cum eo, vel emplaſtretur cum radice caparis vel coquantur camomilla anetum centaurea & mentalium coniunctim aut ſeparatim, & cum iſta aqua calida emplaſtrentur mammillæ & diſsoluetur lac coagulatum. Curatio vero laſtis coagulati ex calore eſt quod accipiatur farina lentium farina fabarum ſemen lini oleum roſ. & aliquatulum croci & ſalis nucis chandas diſtemperetur totum & cum eo emplaſtretur vel accipiatur ouum affatum mixtum cum modico fermento & oleo roſ. & emplaſtretur cum eo. Et ſi fuerit ex modica fuctione pueri curetur cum hijs quæ diximus. Et ſinon confert oportet fugere mammillam ſubtili fuerione vt non caufet calorem. Et ſi hoc non ſuſſicit accipiatur vas quod dicitur alcaharara vel ampli orificij ad modum mammillæ & colloctorur in aqua calida & ſuperponatur mammilæ calidum & habebit fugere totum lac quod in ea eſt coagulatum, vel apponatur ſuper ea ventofa cum ſuauitate, & poſtea vngatur cum eo quod ſedat calidum apoſtema. Curatio pau citatis laſtis eſt quod ſumatur in potu mulierum omni die. 3. i. & 5. boni butiri cum tantundem vini fortis. Modus medicaminis ad generandifus lac accipiatur de eo quod eſt inter melengine, poſquam fuerint coſtæ in aqua lib. 5. vel p[]l9 & teratur bene & exprimatur, & ex proiectis ſecibus accipiatur ſuccus & miſceatur cum eo de butiro vaccino. 3. i. & bibat illud mulier omni die. quoniam faciet fluere lac & eſt expertuī, vel accipiatur ſilami & terantur cum bono vi no & coletur, & bibat illud mulier omni die. Poſtea accipiatur ſeces & effundantur in eis parum olei communis & parum de laſte mulieris & ex primatur quouſque inſpiffetur & em plaſtrentur cum eo mammillæ & ligentur. Et

ſit cibus eius pulmentum de ordeo cum melle & modico ſeniculi brodiſi cicerum & omnia cibaria humida & temperata & cauæt ab omni cibo exſiccaturo acetoſo & ſalfo. Modus medicaminis ad hoc, accipiatur de ſemine papaveris affati & nigella equaliter & teratur & inſfundatur in bono rob, & bibat ex hoc mulier tribus diebus continuis & fluet lac. Cura eſt amicibus ſenſus & p[]ter ſaſſuram eſt cuit curatio apoſtematum. Modus medicaminis ad dirigendum mammilæ las virgnum vt non cadant emplaſtrentur cum cefal & aceto bis in qualibet ſeptimana, vel emplaſtrentur cum cale forti & teratur alumen iamenum cum oleo roſ. & liniantur. Et coruī quidem que cōſolidant mammillas ſciffas que non poſtunt conſolidari eſt quod vngatur eſt ſanguine virge porci vel cum ſanguine ericij, vel cum ſanguine teſtudinis, & ſecundī quod eas dirigit eſt quod emplaſtrentur cum gall. os, os, os in aceto decoctis. Poſtea inſundat ſpongia in ſilla aqua frigida & ſuper ponatur mammillis, & hoc fiat ſepe cum exſiccatu fuerit ip[]sō ab aqua iteruī madefiat & ſuperponatur.

Cura eſt
amicibus
ſenſus
Media,
ad ynam
mamillam
dirigibili

TRACTATVS.XV. DE ASSELLARUM
rum morbis vnicum continet cap. Se
quitur de ægritudinibus affellas
rum. Cap.vnicum.

A
Egritudines ſubaffellarum duæ ſunt Affellas fetor earum & apoſtemata que gene morbi rantur in ipſis. Fetor autem eſt aut duo naturalis aut accidentalis. Naturalis eſt ſiut quis buſdam nationibus 1 oc proprie accidit, vt illis qui dicunt genagra & ethiopibus. Accidentalis autem generatur ex humore putrido quem natura expellit ad huiusmodi ſubaffellarum loca debilia & ſub iuncturis genuum vt plurimù incitatur hic ex calore & ex labore & coitu. Si gnum huius eſt quia ſenſui patet. Curatio ve ro eius eſt quod purgetur corpus in primis ab humore putrido cum decoctione agarici & e[]pichimi cum yera p[]igra vel theodoricon quod eſt in hoc cauſo ceteris alij melius & debet eſſe ſumptio ipſus poſquam ingreſſus fuerit balneum & lotum fuerit in eo corpus eius cum aqua decoctionis ſiimbrij, mentali cam cam milles majorum centaurez, mirtæ ſpice & vlue. Poſtea vngatur cum litargiro vſto & extinto in vino odoriferò vel cum thucia vel cum ſcoria argenti vel accipiatur litargirum alumen iames.

Signum
cura

Alfaharanij.

For LXIII.

num & miria añ. 3. i. mirte purę & rübeç. 3. s.  
teratur totum & cribelletur & abluantur pri-  
timo subaffelle cum vino odorifero coſto, po  
ſtea aspergatur deſiſto puluere ſuper eis, donec  
recedat fetor. Apoſtemata vero curatur vt ſuo  
loco dicetur cum adiutorio dei.

TRACTATVS. XVI. IN VIGINTI
tria partitur capitula. De ægrituðinum
ſtomachi enumeratione.
Cap. I.

Dægrituðinibus ſtomachî quæ ſunt
xxij. alteratio complexionis virtutû
 eius, alteratio complexionis eius ex ſui
participatione cum cerebro & corde, ægritu-
do quæ dicitur alcocham & eſt humor indige
ſtus dolor apoſtemata, & ea quæ dicuntur al
dabaylac. pufulæ, lubricatio, defectus cbi, ap
petitus caninus, fames infurgens cum ſincopi,
prauus appetitus, exſeſſus potus aquæ deſide-
rii, ablatio deſideriij potus, eius fetor venti ex e-
untis, multitudo ſputi, eructuatio, ſingultus,
vomitus, vomitus ſanguinis & humoris putri
di, paſſio inflationis & corruptio diſeſtionis.

De quatuor virtutum corrupti
one. Cap. II.

Ointing corruptio quatuor virtutis
bus vno trium modorum. f. vel quod
learum operatio omnino tollatur, vel
quod diminuaſ & non nifi diu & difficulter o-
peretur, vel quod fiat ſecundum modum im-
portunum & extraneum ſenſus ſtomachi. Vir
tus enim appetitiua eius operatur virtute cali-
ditatis & ſiccitatis, eius vero ægritudo eſt, vel
quod perditur ab appetendo totaliter, & diſ-
tur tunc alaſtoracha quod eſt amilſio ſenſus
ſtomachi vel diminuitur appetitus ita vt non
appetat, niſi cum longa mora & difficultate,
atq. labore, vel erit appetitus non ſecundum
modum decentem vt cum ſpaſmo ſaltu vel tre
more. Amilſio autem appetitus ſit aut ex ma-
litia complexionis frigidæ & humidæ aut ca-
lidæ & ſiccae cum enim heæ complexiones do-
minantur in vltimo amittitur appetitus. Quan
do vero non in vltimo dominantur, diminui-
tur appetitus ſecundum peccatum dominiij cò
plexionis. Signum amilſſonis eius ex frigidi-

corruptio
4. ſrutu.
tribû còti
git moïs

Virtutis
appetiti.
operatio

Alaſtora
cha

Appetite⁹
amilſſoïs
caufa

Sig. appe-
titus amif-
ſonis ex
fri. & hu.

tate & humiditate vehementia ſenſus frigidi-
tatis, paucitas ſitis, albedo ſputi cum ſpilitu-
dine tarditas pulſus priuatio motus & inflam-
mationis & poſſibile eſt eſſe cum hoc grauitas
motus qui dicitur alcadar & caſus deſiderij ci-
bi. Signu eius ex caliditate & ſiccitate eſt for-
tis ſenſus caloris & inflamationis ſitis, frequ-
tia pulſus, rubedo vrinæ, & caſus deſiderij ci-
bi. Signum vero eius a cauſa apoſtematum
& carnis additionis eſt prout in ſuo loco deter
minabimus. Curatio eius a cauſa frigiditatis
& humiditatis eſt quod ſimat rob granato-
rum factum cum menta & confectionem nu-
cum & conſimiles confectiones calidas confor-
tatiuas. Curatio vero eius a cauſa caliditatis &
ſiccitatis eſt cum rebus frigidis & humidis vt
cucurbitis citrulis & ſimilibus & emplaſtrati-
one de foris cum ſandalis & aqua roſ. & rafura
cucurbite & ſimilibus. Conferuatio autem ſa-
nitatis virtutis appetitiuæ conſiſtit in rebus cali-
dis & ſiccais ibis & medicinis vt ſpica darſen nu
ce muſcata garioſil. cimino carui & ſimilibus.
Virtus autem contentiuæ operatur virtute fri
giditatis & ſiccitatis & ægritudo eſt, vel quod
deficit eius operatio, vel diminuitur vel erit qud
de cibo retinebit prauo modo retentum, cuius
caufa eſt vel malitia complexionis calidæ & hu-
mide vel frigidæ & ſiccae quando excedunt,
vel apoſtema aut ſolutio continui. Omnia hec
quando vltimanter excedunt diruunt operati
onem ſuam. Si vero non multum excedunt erit
ex illa operatio ſimiliter debilis ſecundum po-
tentiam harum caufarum. Signum amilſſo-
nis virtutis contentiuæ a cauſa caloris & humi
ditatis eſt exitus eius quod ſumit ex cibo & po
tu indigeſtum. Et quia corpus nihil nutritur
de ipſo. Signum vero diminutionis eius eſt,
quia digeritur aliquantulum, & parum de eo
nutritur corpus, & quia corpus eſt molle &
debile. Signum amilſſonis eius ab exceſſu frigi
ditatis & ſiccitatis eſt, quoniam ſi fuerit eius
exitus cum vento acetoſo exeunte ab ore, vel
ſlegmate viſcoſo ascendente a ſtomacho ad pa
latum ſcias quod virtus contentiuæ patitur ex
exceſſu frigiditatis. Et quando viſcoſitas ma-
ior erit acetoſitate ſcias cù frigiditate domina-
rit humiditatem. Si vero acetoſitas maior erit vi
ſcoſitate, ſcias cum frigiditate dominari ſicca
tem. Signum retentionis cbi & prauo & inde-
centi modo eſt quod accidit ei in hora comeſtu-
onis ſpaſmus & ſaltus vel tremor, vel eructu-
atio, vel moleſtia, vel grauitas, & poſſibi-
le eſt ei accidere prauam stricturam anheli.

1. IIIJ.

Sig. ex ca-
lidi. & ſic-
citate
Sig. ex a.
poſtema.
& carnis
additiœ
Cura ex
frigdi. &
humidi.
Cura ex
calidi. &
ſiccitate

Cōſer. ſa
nitatis ap
petitiuæ i
q. cōſtitut

Virtutis
cōtetiue
operatio.
Virtutis
retet. egri-
tudis ca

Si. amif.
ytu, reten
tiue ex ca
lore &
humi.

Sig. dimi-
nutionis
eius
Si. amif.
ab ſii. &
ſiccitate

Sig. ex
prauo &
indecenti
modo

Liber Practice

Cura ex
calo. &
humore

Cura ex
fii & fic
citate

Cōserua.
fanitatis
yutis cō
tentiuæ
Virtutis
digestiuæ
op. erio.
Digestio
nis yutis
leſionis
caufa

Sig. ex
frigi. &
ficcitare

Sig. ex
cae & hu.

Cura ex
frig. &
ficcitare

Cura ex
ca. & hu.

Cōserua,
virtutis
digesti.
Virt? cō
tētiua le
ſionis diſ
fert a di-
g. ſtiua

tus quam hactenus non habebat. Curatio eius a causa caliditatis & humiditatis eſt cum medicinis & cibis coadunativis lict ipodio roſ. puluere granorum granatorum & confectione nucum & ſimilibus. Curatio vero eius a cauſa frigiditatis & ſiccitatis eſt cum rebus calidis & humidis lict zinſibere pipere longo eru e ca ſparago paſtinacis rapis cepis & ſimilibus. Conſeruatio autem ſanitatis virtutis conten tiue conſtitit in cibis & medicinis frigidis & ſic cis lict glandis caſtaneis balauſtijs ipodio ca phora & ſimilibus. Virtus quoque digestiuæ vir tute caliditatis & humiditatis operatur & eius egritudo eſt aut quod omnino perditur vt ni hil tranſmutet de ibo in ſtomacho aut eius o peratio diſminuitur aut operabitur digestione inportune. Et cauſa huius eſt vel a malitia com plexionis frigide & ſicce vel a malitia comple xionis calide & humidę quando excedit aut a poſtemata vel ſoluto continuitatis. Malita ve ro complexionis frigide & ſicce quando vli matur tollit digestionem, ſi vero non vli tina tur debilita ſecundum potentiarn illius. Signu eius a cauſa frigiditatis & ſiccitatis est tranſit u tatio cibi ad aceto ſum cum modica ſiti & mul to ſputo & maxime quando maior eſt frigidi tas ſiccitare & exitus cibi indigesti lict intraut Signum exceſſus caliditatis & humiditatis eſt tranſmutatio cibi ad fumum cum multa ſiti & amaritudine oris. Et quidam dicunt quan do q roboratur virtus cum caliditate nam per calorem acceleratur digestio. Ego vero dico q cum abundat calor inſi ammat cibum & reſo luitur ventus fumofus moſtans homině. Et curatio eius a frigiditate conſtitit in rebus cali dis & humidis vt zinſiber pipere longo ſpa ra, rapis & ſimilibus. Curatio vero eius a cali ditate & humiditate eſt reducere ipſum ad tem peramentum cum rebus frigidis & ſicis vt e ſi balauſtijs fructu mirtę granatis & ſimilibus. Conſeruatio autem virtutis digestiuæ conſtitit in rebus ſibi conſimilibus in caliditate & humi ditate lict zinſiberis ſecacul ſarcocollæ alge ya ſi & eruca. Et quia preceſſit nobis quod qua do inſirmatur virtus contentiua exit cibus cele riter & quando inſirmatur virtus digestiuæ ſi militer exit cibus celeriter oportet ſcire differen tiam inter hec & eſt vt consideres quoruiā ſi diu permanerit cibus in ſtomacho & exit poſt mo dum indigeſtus ſias virtutem digestiuam pat & virtutē contentiua eſſe liberā. Si vero cibus non fecerit moram in ſtomacho & cito exit a modica digestione ſias virtutem pati contenti uam & virtutem digestiuæ eſſe liberam. Quan do vero celeriter indigeſtus exit cibus cōſtat no

bis vtramque infirmati, Virtus autem expulſua operatur cum virtute frigiditatis & humiditatis temperate & eius intirmatio eſt vel quod amittitur eius operatio vt difficilem colicam laborantibus accidit, vel quod diminuitur eius operatio ita vt tarde fiat eius exitus a ſtomacho vel quod exit indebite & importune vt limiteatur quod eſt in ſtomacho ante digestionis pfectionem. Et cauſa huius eſt aut malitia complexionis calide & ſicce aut malitia complexio his frigide & humidę cum excedit, aut ex alia egritudine ſicut apoſtemate vel soluzione continui. Signum amillionis eius ex caliditate & ſicitate conſlitatio ventris vt nihil valeat de eo exire quemadmodi patientibus colon accidit. Signum diminutionis eius eſt quia non exige geltio in tempore conſueto vel quod tranſmutatur modus eius ad malum. Signum amillio nis eius a frigiditate & humiditate cum excedunt eſt multitudi eſgelationis albedo & ſenſus frigiditatis & humiditatis, multitudi ipuri & ſimilla. Et curatio eius ab excedatu frigiditatis et humiditatis eſt reſtitutio, complexionem adre bus & ſimilibus. Curatio vero apſolum eſt vt ſuto loco determinabimus. Memoratio ſignorum naturalis complexionis ſtomachin tempore ſanitatis vt per ea eius diſcracia cogno ſcatur. Signum eius naturalis complexionis ca lide eſt celeritas digestionis & cocuōtis cibi ma gis quam appetitus, & preſpue groſſorum di borum quorum difficiliter eſt digestio, ſicut funp carnes bouinæ & quia corrumpuntur in ipſo cibi facili digestionis ſicut funt pulli parui pides & confertunt huic cibi & potus calidi, nee obſunt ſi temperate adminifrentur, & quia ca lor ex modica cauſa redundat in ipſo & ſentit ur de foris tactu calidus. Signum eius naturalis complexionis frigide eſt fortis appetitus cibi & mala digestio & grauatur ei cibus frigi dus & difficilis digestionis & efficitur aceto ſui in eo & maxime ſi copioſe ſumpſerit ex eo, & non patitur multam ſitum & competunt ei bi frigidi & non obſunt ſi temperate admini ſrentur & redidat in eo frigus ex modica cau ſa ſentitur de foris tactu frigidus. Signum eius naturalis complexionis ſicce eſt, quia facili accelerat ſibi ſitis & eſt contentus modico obo & grauat eum mulaus cibus & competunt ſibi cibi ſicci & non obſunt ſi tēperate adminifren tur & redundat in eo ſiccitas ex modica cauſa. Signum eius naturalis complexionis humide

Virtutis
expulſi
operato
Virtutis
expulſi
egriuſi
caufa

Sig. am
ſionis vt
frutis ex
pulſuræ
ca. ſic.
Sig. di
minuti
nis
Sig. am
ſionis ex
frut. hu.
Curaua
frigi. &
humidi.
Cōler. ſi
nitatis y
frutis ex
pulſuræ
Curaua
ſicis

Sig. com
plexio.
naturalis
ſiōl. cali.

Sig. com
plexio
natur. ſi.

Sig. nat
ralis ſic.

Sig. nat
ra. ſi
a. ſuo bu

Alfabetum

For LXV,

1

2

3

4

5

6

Si. ex ceſſ.

cōplexi.

calide.

Sig. frigi
dæ.

Sig. ſicci
tatis.

Sig. cō-
plexionis
humidę

Sig. com
plexiōs
cali. &
humidè
Sig. cali.
& ſicci.

Sig. frig.
& humi.

Sig. frig.
& ſicci.

Sig. mu-
tationis
cōplexio
nisſoma
chi ex hu
moret i eo
coğrega.
vel ab a
lijsmem
bris ſibi
deruato
Sig. hu.
in cōcaui
tare ſtōi
Sig. hu.
ī tun. ſtōi
Differē.
inter hu.
cōgrega.
in ſtōi cō
cauittare
& qui ef,
fundit ad
ſom per
ſex ſigna

eſt patrōtas ſitis & quía competunt ei. cibi hui-
midi & redundat in eo humiditas ex modica
caufa & ſentitur de foris tactu humidus. Et
quando excedunt complexiones ſtomachi in
quantitate vel qualitate donec transſgrediuntur
viam temperamenti & naturalem terminum
in quo eius consſitit lanitas corruſpitur ſto-
machus & ſue alterantur operationes & inci-
dit in genera paſſionum ſecundum exceſſum
temperamenti. Memoratio ſignorum diſcra-
fæ complexionis ſtomachi. Signum exceſſus
complexionis calide modicus appetitus cibi ve-
hementia ſitis incitatio caloris vſtionis & infla-
mationis & ſumofa eructuatio. Signum exceſ-
fus complexionis frigidæ fortis appetitus cibi
& fortis fames cum debili digestione, modica
ſitis cum vento acetoſo. Signum exceſſus com
plexionis ſicce fortis ſitis & corporis ſicitas.
Signum exceſſus complexionis humidæ pau-
citas ſitis multitudo ſputi, & quia ſequitur
eum paſſio ydropica. Memoratio ſignoſ cō-
poſite complexionis ſtomachi. Signum calidi-
tatis & humiditatis eſ paucus appetitus cibi,
multitudo ſputi & in ſignationis, & ſi ſuper-
abundat calor humiditati ſentiet ſitim cumcalo
re. Signum caliditatis & ſiccitatis eſ ſitis, vehe-
mens calor & inflàmatio, amaricatio & ſicitas
oris, debilitas appetitus cibi & defiderium hu-
midorum. Signum frigiditatis & humiditatis
acetofa eructuatio, paucitas ſitis, inflatiōvētris
celeritas deſcenſis cibi, debilitas digestiónis cī
defiderio calidorum. Signum frigiditatis & ſic
citatis eſ fortis cibi appetitus cum defectu di-
geſtionis & ſicitas corporis. Memoratio ſi-
gnorum mutationis complexionis ſtomaci ex
humore in eo congregato vel ab alijs membris
ſibi redundante. Congregatur in ſtomacho co-
lera rubea ſimilis vitello oui vel citro vel ſimi-
lis radici vel colori cris erugini, quæ omnibus
peior eſt aut aliqua genera flegmatis vel co-
leræ aut congregantur in eo omnes humores.
Fit autem huiusmodi congregatio vel in con-
cauittere ſtomachi & tunc dicitur effuſio humo
ris vel in ſuis pelliculis & dicitur humor pro-
fundatus aut erit humor inuſcatus in ventricu
lo intrinſeco & dicitur humor adherens. Signu-
congregationis humoris in concauitate ſtoma
chi ipſorum exiſtus cum vomitu vel egeſtione,
& quía color humorū apparet in ipſis. Signu-
eorum congregationis in tunicis ſtomachi eſ,
quia ſentit patiens incitationem vomitus & in-
dignationem abſque vomitu. Differentia vero
inter humorem congregatiu in concauitate ſto-
machi & illum qui attrahitur & effunditur ad
ipſum ab alijs membris ſex ſignis cognofutur

Quorum primum eſt quoniam ſi toti corpori
dominatur flegma & ipſe euomit coleram ru
beam. Signum huius eſt quoniam attrahitur
ad ſtomachum. Si vero corpus calidum & ſic
cum fuerit & euomit coleram rubeam. Signu-
dum eſt quia ſi egeſtio tincta fuerit colera rub.
signum eſt quod generatur in ſtomacho. Si ve-
ro alba fuerit ſignum eſt quod effunditur ad i-
ſpum ab epate. Colera enim rubea cum decli-
nat ad ſtomachum non vadit ad intelectu. Ter
tium eſt quando fuerit color colere exenunt p
vomitum ſicut color radicis. Signum eſt quía
generatur in ipſo, ſi fuerit vero coloris viridis,
aut in colore herbæ. Signum eſt quod ad eum
effunditur ab epate. Quartum eſt quando ci-
bus eſt malus ſignu eſt quod generatur in ſto-
macho colera rubea. Quintum eſt ſi ſtomacus
digerit cibos difficilis digestiónis. Signum eſt
quod ſtomachus eſt caliqus & colera rubea ge
neratur in ipſo ſicut diximus. Si vero non dige
rit huiusmodi cibos, ſignum eſt quod non eſt
calidus & effunditur ad ipſum colera rubea ab
epate. Sextum eſt ſi exit per vomitum colera ru
bea poſt vnam vel duas horas ſumptionis cibi
signum eſt quoniam generatur in ipſo. Si ve-
ro poſt. v. vel, vi, horas exierit ita q cibus tranſ
mutatus eſt cibus & detentu decenter digestus,
& iam tranſuit ad epar, tunc ſignu eſt quonu-
ca colera ad eum effundi ab epate. Flegma quo-
q. generatur in ipſo cottidie ex vſu frigidore ci
borum. Colera vero nigra non generat in ſto-
macho ſed in pluribus temporibus multum eſ
funditur ad ipſum a ſplene. Et ſignu huius eſt
exceſſus eius appetitus ad cibi & diffoluto &
aduſtio & poſſible aft euenire ipſam in colore
aque oliuæ quæadmodu hoc ſepe viſum eſt.
Curatio colere rubeę generatę in ſtomacho et
eſſu eadem ex epate eſt quod ſumat patiens
de ſuco granato: acetoſor: expellorum cī
eo quod eſt in ipſis libra. 5. cī duabus. 3. zuc-
cari vel laxetur cum inſuſione mirabolanoſu,
vel decoſione tamarindo: vel cum inſuſione
aloes, vel cum aqua caſei & ſecaniabin & cum
ſamonea & mirabol. citrinis & ſimilibus, & ſi
mili modo fiat de ceteris humoribus quæad-
modum diximus in euacuationibus. De ſignis
eſgritudinu: ſtomachi cauſa participationis ſu-
cu cerebro corde epate & ſplene & ceteris me-
bris. Signum cauſe cerebri eſt quia quādo im
pletur cerebru multis humiditātibus calidis ſeu
frigidis & deſluunt ad ſtomachum. Secuntur
inde aliqua genera egritudinum, ſicut fluxus
ventris vomitus dolor & apoſtemata. Similis
quoq ſi contingit cerebro inciſio vel vulnus

Cura co,
rubeę in
ſtomaſco

Sig. leſio
nisſtoma
chi a ce/
rebro.

Liber Practice

Sig. ex
corde

Sig. ex
epate

Sig ex
renibus

Cura ſto
machі na
turalis vſ
eit ſtcoſer
uatio

Cura ſto
machі cù
mutaſ a
cōplexis
ne natura
li.

Cura ſto
machі a
cōplexis
ne calida
Alrezzari
alhamaz

Cura ex
hūdiſcate

ſequiſt infirmum ſebris & colericus vomitus. Signum cauſe cordis eſt quoniam quando deficit cordi calor debilitatur digitio ſtomachi cauſa ſui participationis cum corde. Signum cauſe epatis eſt quoniam cum deficit epar atrahere chilum a ſtomacho in tempore oportu no vel ex defectu caloris epatis remanet cibus in ſtomacho & multiplicatur eius quantitas et debilitatur qualitas & infurgunt ex hoc egritudines quarii terminatio eſt idropilis. Signu cauſe doloris renum eſt vomitus colere & volutus flegmatis & diffidialis colerica egeltio vt non valeat educere ſtercus & egrotant hec mebra omnia & corpus cauſa ſtomachi & hoc质dem iam determinatum eſt in ſuo loco. Curaſtio ſtomachi eſt reducere ipſum ad equalitatem, ſtomachus vero calidus naturaſt debet uti cibis & potibus & medicinis tpane calidis, ſi quorum complexio ſicca ſtomachi roboratur in tempore ſanitatis cum cibis temperate ſiccis. Humida vero complexio roboratur in tempore ſanitatis cum rebus temperate humidis. Sed cum mutatur complexio ſtomachi a ſuo modo naturali exſcelliue vel diminutiue, & tranſgreſſa fuerit viam equalitatis tunc oportet declinare ad cibos contrarios complexioni ſue, & eſt vt caſefaciat frigidum & infrigidet calidum & hu mectet ſiccum & exſiccet humidu & rectiſicet complexionem ſtomachi a malitia comlexio nis calida cum cibis & potibus frigidis & elecuarijs pulueribus emplaſtris & oleis ſimiliter corruptio complexionis frigidæ emendatur cum cibis & medicinis calidis. Curaſtoma chi a complexione calida eſt quod vtatur píſibus recentibus qui dicuntur alrezzari, coctis cum aceto & oleo amigdal. & pullis perdi cum herba quæ dicitur alhamaz & ſimilibus, & pullis gallinaceis coctis in aqua & ptifana ord ei cucurbitis citrulis granatis pomis prunis agreſſa alcuntere & frigidis oleribus ſicut laſtucta en liuia attriſce portulaca bleta & ſimilibus & abſtineat a cibis calidis ſicut melle & ſalitis & omnibus ſpeciebus & pinguibus cibis, & cito digeſtibilibus & ſimilibus. Et ſi fuerit humiditas mixta caliditati oportet vti cibis & potibus frigidis quibus inſet aliquid ſtipticitatis ad exſiccandum humiditatem & frigiditatis ad extinguendu caliditatem. Huiusmodi vero cbi ſunt brodiuom lentium cum acetositate citri vel cum aceto vel ſucco granatorum & pomo rum & citrangulorum & ſirupus pomorum & ſirupus citoniorum & ſumat omni die de puluere facio ex roſ. & ſandalo ſpadio ſucco liquir. añ partes eſequales & ſit ſumptio eius, 3. iij. cum ſirupo ro. & ſirupo granatorum, vel

ſumat aquam roſ. & de diſonijſ, vel de ſirupo ſcaniabin & trociſcis de roſ. & camphora & ſpodio & ſimilibus que ſtiptica ſunt. Modus trociſorum conferentium corruptionis ſto machi ſex caliditate & inflammatione ſebris & ſedant & auferunt ſitum. R. ſpodijs ſandal, albi medullæ ſeminis cucurbitæ & citrul, & portulacæ añ. 3 v.ro. 3. viij. camphoræ ſextam parte, 3. vi nius berbis, 3. viij. & ucci dius. 3. vii. boli armeni. 3. iiiij. teratur totum & cribelletur & diſtemperatur cum ſucco portulacæ, vel cum ſucco cucurbitæ & fiant trociſci quorum quilibet ſit ponderis. 3. i. & 5. & ſit dolis eorum omni die vna carſa cum lacte vaccino acetoſo vel cu agreſta vel ſcaniabin. Modus emplaſtri consagra calorem & inflammationem ſto machi accipiatur de ſolatro & rafura cucurbitæ & miſſetur cum farina ordei & oleo roſ. & ſtomaco ſuperponatur. Curaſio mutationis complexis ſomis ſtomachi ad frigiditatem inquit Gal. ex frigiditate ſtomachi ſit in corpore egritudo quæ dicitur magaz & in orifiſio ſtomachi ex frigiditate ſtomachi debilitate digitæ & redundat acetoſa eructuatio oris & mortiſcat color & mutatur color labiorum ad viriditatem mixtam cum albedine & ſimilatur infirmo cibus vt mediana odore & ſapore horribili. Eſt ergo necſeſſe ipſum caleſacere cum medicinis temperate calidis & aromaticis ſicut cum ligno aloe garioſ. nuce muſcata maſtice ſpica cardamomi caſſia lignea carpobal, darſen & ſimilibus. Ex compositionibus aſt ſicut tyriaca alſaret & alſilatha & dualmuſcis trifera ſchaz nayo ſilonio, & ſimilibus. Ex confectionibus vero ſicut ſunt electuaria & algraſet & ſirupi calidi ſicut eſt ſirupus de melle, & ſirupus de ſjuinanto & ſimilia. Electuaria vero vt eleciuarium de cimino & de galanga & guaris de anifo & moraba de y ſopo & de zinziberi & de mentaſtro & ſimilia. Modus confectionis de anifo conferentis frigiditati ſtomachi & munidicantis ventoſitatem caleſacientis corpus & delentis tuſſim flegmaticam & eſt vtilis & cōpetens pluribus hominibus, & anifi mundati, 3. xx. radicam liquir, mundatę maſtſcis añ. 3. x, zinſiberis galange darſen ſeminis ſoſniculi caeui. 3. v. mentali fluuialis caſſiæ lignæ pi retri piperis piperis longi añ. 3. iiiij. garioſi, utabebe cardamomi minoris ſpice inſde croci añ. 3. i. & 5. teratur totum & cribelletur & miſſetur cum eo de penidio. 3. i. & conficia tur totum cum melle deſpumato & bene coſto & conſeruetur & ſit dolis de eo. a. 3. i. & 5. vſcſ ad duas. Modus electuarij facti cum zuccaro frigiditati ſtomachi conferentis.

Tropſi.

Emplaſtr.

Cura ex
frigiditæ.

Magaz.

Algnæſt.

Cōſe. de
anſio

Altabarui.

For LXVI.

Electua . R. darfen boni. 3. i. zinzeribis bo. piperis logi
cardamomi gallie ligni aloes añ. 3. iiiij. caphoræ
3. i. zuccari. 3. xxx. terantur ſpecies & diſolua
tur zuccarum & conficantur cum eo ſpecies.
Modus olei conferentis frigiditati ſtomachi
& diſſoluentis quod in eo eſt de ventoſitatuibus
R. olei oliuarum lib. i. foliorum rutæ. 3. i. ca-
ſtori. 3. 5. caſſie lignæ. 3. iiiij. & 5. contundan
tur omnia & coquantur bene in oleo. Poſtea
coletur & reponatur in vafe vitreo & vngatur
cum eo ſtomacus cum eſt calidum. Olea vero
conferentia ad hoc ſunt oleu nardinu coſtinu
camomillu oleum de caſtoro & oleu de eu-
forbio & oleu de lilio & ſimilia. Modus em-
plaftri conferentis ad hoc & dolori ſtomaci &
peſtoris. R. gariofil. xilobalſami coſti indi,
masticis ſqnuu an. 3. iii. calami aromatici abſin
thij romani ligni aloes boni caſtori sandali ru
bei obiarii an. 3. i. terantur ſpecies & caſbellen-
tur & accipiat de oleo ben vel oleo ſambuci &
cera q[ui] ſufficit ad conficindu emplastru & liij
fiat cera cu[que] oleo. Poſtea conficant[ur] ſpecies puſ-
ueriſat[que] cu[que] eo & extendat[que] ſup[er] panno de bom-
bace & emplaſtreſt cum eo ſtomachus, & ſi cu[que]
frigiditate fuerit humiditas tendat ad ſiccitat[em]
in cibis & medicinis. Curatio ſtomachi ex ma-
litia ſplexionis ſicce eſt q[ui] ingredia[que] balneum
li prope ipſum eſt. Sin aŭt no adminiſtreſt ſibi
tina in domo ſua aque dulcis & calide facſte v[el]
ting equalitatis vt conueniat corpi eſgr[ia] & de-
lect[em] in ipſa, & ſit eius ingreſſus in eam cu[que] ſua
uitate abſque ſtrepitu laboris, & vngat[que] corpus
ſuui cum oleo viol. vel oleo roſ. vel oleo nenuſa
tino, aut in principio ſui ingreſſus, aut in fine
apud exitu & non friceſt fortiter cum oleo, ſed
blande vngat[que], & cu[que] egrediſt de tina bibat lac re-
cens & melius generibus lacuſt eſt lac mulieris
ſi haberi poterſt. Sin aŭt non bibat lac capriu[n]i
recens anteſt ab aere tranſmutetur & ſi poterſt
ipſum ſugere de mamillis melius eſt & non ſu-
mat cibu[que] quouſt[que] no veriſicet ſibi lac eſſe diſe
ſtum in ſtomacho. Et eius ſignum eſt eructu-
atio abſque ſapere lacuſt nec ſentiet inſlationem
in ſtomacho, & ſi videtur ſibi q[ui] lac coagula-
tur in ſtomacho miſceat cu[que] eo parum mellis &
ſit quantitas eius q[ui] bibit in principio lib. 5. &
omni[que] addat ad hoc donec pueniat ad vnam
li. & 5. vel ad duas. Et ſi accidit corpi caleſactio
vel aliq[ui]d ſebris relinquat potu[n] lacuſt & ſumat
loco eius p[ro]ſanam ordei bene coſtā, & ſi vult
intrare balneu[n] intret in ipſum ter, & ſi delectat[
in lacte ſumat de eo ſi[que] poſt ſed balneu[n] & ſi
non delectat[em] in ipſo ſumat loco eius p[ro]ſanam
ordei, & poſtea ingrediatur balneu[n] in ſero ter-
tia vice, & oportur eſſe cibu[que] ſuum in ſero pa[n]næ

Oleu[n] sin-
gulaire

Emplaſt.

Cura ex
ſiccatate

decenter coſtum in furno habentē de fermen-
to & ſale ſe[que]m equalitatē & vta[que] p[ra]ſibus &
omni[que]bo faciis diſeſtionis & copioſe nutri-
tionis & viuuerſaliter rega[que]régimine dictio in
eſtrudine ſicca, & ex hijs quę conferunt ſicca
ti ſtomachi eſt q[ui] ſumat inſirmus omni die. 3. i.
de oleo amigd. dul. recenti cum. 3. i. zuccari &
oportet ſubliſtinentē hanc paſſionē cauere a coi
tu labore fatigatō[e]ra trilſitia & ſuſpitijs hec
enim addunt in ſui ſiccitatē, & emplaſtreſt ſto-
machus continue cum hoc emplaſtro. Modus
emplaſtri conferentis ſiccati ſtomachi & hu-
meſtantis corpus eius & conferētis p[ra]ſicis. R.
ordei excortiſat[que] & contuſi. 3. i. amigd. dul. ex-
corticat[que] medulle ſeminis citruli & cucurbi-
t[que] añ. 3. v. violat[que] ſeminis alteq[ui]s añ. 3. iiij. teran-
omnia & cribellentur & conficant[ur] in mora-
rio cum lacte mulier[que] & oleo viol. donec fiat
ad modum d[urato]r[que] emplaſtro[que] quę dicuntur
almarham & extendatur in petia p[anni] lenis &
ſtomacho ſuperponatur. Curatio ſtomachi fri
gidi & ſicced quando domina[que] modica frigidi-
tas cum ſicdate ſtomacho oportet ip[er] ſum cura
ti cum humidis in quibus non eſt ſortis calidis
tas vt no[que] addant ad ſiccatate, intentio e[m] in hac
eſtrudine eſt remouere ſiccatate. Eſt ergo ne-
cesse miſcere cu[que] primo regimine aligd exrebus
calidis ſecundu[que] ſtomachi deſcationē ad frig-
ditatem & permiſeatur de melle cum lacte &
bibat vinum parum limphatum, & ſint cib[ui]e
tus calidi non ſolum potentiā ſed actu & vnga
ſtomachus de foris cum oleo nardino vel
maſtícino vel oleo kiari ante balneat[que]em in a-
qua dulci vt diximus, & eſt quidem neceſſe vt
apſiſeatur ſtomacon in hora dormitionis p[er]u-
paruus & ſanu[s] calor enim p[er]ueri caſeſac[ie]t &
emendabit alterationē ſue ſcomplexionis ad fri
giditatem & ſicitatē & vtatur apud principi[
]ui medicinis & cibis temperate calidis & humidis
& exerceat artem & laborē modo temperato.

Emplaſt.

Cura ſto
machi fri
gidi & ſic
ci q[ui] do-
minat[que]mo
dica frig-
ditas cu[que]
ſiccatate.

Pueri ap-
plicatio.
ad ſtoma
chum.

De e[gr]itudine quæ dicitur al-
cadu[iæ] ſequitur, Ca. III.

A
L[c]ach uia eſt hum[or] indig[estus] eſt q[ui]
generant[ur] plures e[gr]itudines, & dicim[em]
q[ui] hum[or] carens diſeſtione eſt de cau
ſis poſtilimis in corrupto[e] sanguinis & pluribus
e[gr]itudinum generatione. Generatur autem ta-
lis hum[or] ex cibis generantibus coleram nigras
ſicat ſunt carnes louing & leonin[que] lentes cau-
les & albednegan & ſimilia, & plurim[que] gene-
rantur ex hijs e[gr]itudines melancolie ſicat le-
pra, morſea, mania, cancer, durities ſplenis. &
iſteritua nigra, & peſſimæ puſtulæ, & ſe[ſbres

Alcach
uia

G[ra]nania
melācoli.
mor bos

Liber Practice

Ghântia
flegmarì
gnorbes

Ghântia
colerìes
egritùdi

Ghântia
alias egrì
cudi.

Paſſiones
ex índige
ſo humo
re diuerſi
ſicantur

Si, diuerſi
ſicatis ex
humoris
multitu.

Si, diuerſi
ſitatis al-
teratois

Sig. ex
natura ho
minis

Si, naturæ
cui, libet
membri

Cura hu
morìs cru
di ex ci-
bis frigi
generati

quartane emorroides & similia, Si yo cibi fue
rint generatiui flegmatis vt iuht olera cucurbi
te ciruli & similia generan ex illis ſebres cot-
tidian, ydropiis mollia apotemata dolores
iuncturae, epilentia subet & paralisìs & alix
conſimiles frigidæ egritudines. Si vero cibi tue
rint generatiui colere rub, vt mellicus vuæ paſ
ſæ iactili cepe allij & similia inſurgunt ex as
ſrenelis ſebres teruanæ pruritus ſcabies formi-
ca y cteritia & paſſio veſicæ & renù & aliæ hus
iufimi di calide egritudines. Si vero fuerint cibi
generatiui bonor humor, ſicut panis muæus
carnes gallinae & edor & aliæ carnes tenere
generan ex eis ſebres cotinuæ & plenitudo ve
narum fluxus ſanguinis a naribus, aptu vena
rum preſocationes & repentina mors & alix
conſimiles egritudines que caufan a plenitu-
dine. Paſſiones quod reiultantes ex huiuſmo
di humiore indigeito qui dicti alcachua diuer-
sifican p. ilij, cauías, & vna quid eate mult
titudo illius humoris. Sceda it alteratio que re
ſultat ex eo. Tertia eit natura hois in quo eit
humor. Quarta vro natura cuiuſlibet mem-
borez corpìs. Signu diuerſitatis accidenti ex
humoris mulitudine eſt qin cum multiplicat
huiuſmo di humor indigetus inſurgunt multa
accidentia & paſſiones difficiles ſicut cancer le-
pra morſea & similia que enarrata ſunt. Sive
ro paucus erit humor tient pauca accidentia ſe
cuiuſ humoris paucitatem. Signu diuerſitatis
alterationis pueniæ ex illo humore eſt, qun
cui alteran cibi ad flegma accidit in de acroſa
eruſtutio. Sivero tranſmutan ad caliditare ac
cidit in de ſum ofa ventolitas. Signu naturæ ho
minis qun ſi ſtomachus eius valde ienſiblis ſue
tit accidit ei morbus & dolor & vnueria pre-
dicta accidentia faciliet & ſe, itinenter. Signum
naturæ cuiuſlibet membroz & eius debilitatis
eſt qun qii aliq memborez corpìs in quo exis-
tit humor erit debile ſintiet doloris egritudi-
nem, nam ſi caput erit debile accidet ei gravi-
tas & dolor capitis vigiliæ & pmixtio intelle-
cius propter participatione predicta & ſimili
modo accider cuilibet membroz corpìs. Si ves
ro totu corpus fuerit debile ſupueniet ei ſebris
inflamatio moleſtia & similia. Curatio humo-
ris erudi q dicti alcachua, qun fuerit huiuſmo-
di humor generatus ex cibi frigidis & ad fleg
mia tranſmutatis opor et inclpe cu vomitu an
tequi abbus tranſmuteat & corrumpat qun hoc
eſt de rebus magis iuatiuìs. Sivero neglexerit
vomitù & corruptus eſt cibus, tunc videatur
ſi cauſa cachutæ eſt ex cibi frigidis vel ad fleg-
ma tranſmutatis faciat vomitù cù aqua cal, in-
tromissa panna in guttur & ſi cu hoc non po-

test vomeræ coquæ aliquantulù anet in aqua
& colet & bibat de ea lib. 5. & euomat & cu
cui hoc nò potest vomeræ miicæ cu media lib. pæ
mæ aquæ. 3. i. pulueris pigr. & faciat vomitù
& vngat itomachus cu oleo de maltice & vta
cottute electuario de pomis & cu oibus hiis
predictis fit eius vomitus difficilis laxet natu-
ra cù eo decet ad hoc humori crudo & quic
alcachua p fluxus ventris & vomitus ſimul, &
li cui hoc ſupuenient hæ ſanat vt in tuo loco
determinat. Curatio alcachue ex calidis cibi
vel conuerſis ad coler a rub. eit cu vomitu licur
diximus ante cibus corrumpat, & cu non te
cerit apud principiù vomitù & corruptus eſt cu
bus faciat vomitù cù aqua ordi lecaniabin &
sale vel cui ſucco attriplicis cù modico melle, vid
cui ſucco radicit citrulor & melonu & nargis.
Poltea vero ſumat de electuario citionor vel
moraba roſar, poterimicæ cu eis paru ma-
ſtis & non accedat in die illa ad cibum. Poltea
vero cù comederit accipiat paru de cibo & om
ni die addat paru donec robore itomachus, &
qubiberat multu vinl vyra cì ſomachi virus
tolerare potit ſumat de electuario pomor &
citionor, & eſt necellè q non exceat in pot
 eius menur à naturæ debita & q iu eò coluetu
dinis eſt & caute ab eo q ad pefecta crupam
ducit, & qn virtus ſomachi debilis eſt ad aige
rendr ubi & eit timor de alcachua vta poit
cibu ſu alqd electuario calidor ſicut electiu
ario de cimino & mëtastro & electuario de pi
pere & anifo vel bibat poit cibu alcardi, & ſina
pim patu vt in tuo loco determina. Qda uè
meltus oibus quæ iximus q cupit ſanitare
ſomachi conferuare eſt qd corderer cibiu ſicut
medicinà & non accedat ad rapidù & ſuauem,
ſed ad vtilè tì nec multu ſumat de eo niſt ſec
dum necellatare & vtilitate, ſomachus en qun
recipit magis q ſue virtutis digerendi ſit jubt
liatur & dilata & debilitat & inſrigida & ef-
fici tanç patinus lini vetuſtus & qn ſic eſt ge
nerat in ipfo humor q dicti cachua abſor cau
ſa manifeſta & abſor cauſa malore cibor, ex
quo inſurgunt ganra egritudin. Notandum
aſt q id q melitus & laudabilis oim rey ad
digeren cu cibu & q p ceteris generib digiti-
tor & electuarior magis rectificatiuìs eſt, eſt
relinquere cibu & potu dum appetit ita q non
ſit vltimatus appetitus. Hora qpple laudabili-
di or ſumendi dbu eſt hora necellitatis & vigora
Pauci ti appetitus. Et cuius pauci ſunt cibi pati erit
chi languores. Et opor et illu cuius ſtomacus val
de rectus eſt in bonitate digestionis non accede
re ad cibaria vltimæ caliditatis inducunt enim
ſtomacho ardorem & inflamatione & decet

Cura hu
morìs cru
di ex ci-
bis cole,
generat

Alcared
Cib, fuu
ti meca
na colide
randus

Hora di
bifumo
di
or
languores.
Ft opor et illu cuius ſtomacus val
paud

Alfaharanij.

For LXVII.

Sig. ex
cole.ru.

Cura ei9

Sig. ex
corrupt.
cibi pro-
pter eius
multitu
dinem
Cura

Alcocab

Sig. cau.
extrisecę

Cura
Sig. ex
medicina
n. ortife.
vel forti
laxati.
Cura

Sig. mul.
repletioris
pter cōsu
etudinē
Cura.

huic potus multę aqueę, pter calorem diñantem in ipso, & non excedat in potu eius in tōm vt nō fit istomachus potens ipfum calefacere & digere vt eius frigiditas vincat calorē naturalē & contingat ex hoc magna corruptio. Sic quoque oportet non accedere ad cibû, & est necesse omnino cœuere a cibis nocitiuus & difficilis digeſtis & difficilis digeſtionis debilitatēm ſtomachi Et qnî in huiuſmodi ingreſſus fuerit, & ſumpserit cibum vſtimę calidutatis ſumat poſt ipſum res frigidas & humidas vt frangat maliti illi? Si vero ſumperit cibum vſtimę frigiditatis & difficilis digeſtionis ſumat poſtea res calidas vt ſua caliditate & ſubtilitate tuentur calorē ſtoma & naturalē ad digerendtū cibû, & est necesse omnino cœuere a cibis nocitiuus & difficilis digeſtis onis etā ſi fuerit illoqæ q. famili ſunt in vſtuma ſanitate ſtomachi in nouilſlimis enim offenſit ipſum precipute ſi eos affiduauerit. Similiter quoque oportet ſumere cibos ſed in ordine decem, ſi preponat ſubtriles cibos & poſtponat grosſos vel itipicos, ſoſuetudo aſtui & hijs quæ comedunt & bibunt fortē retinēt rationē, qui enim ſonuetit cibari mane & ſero & dimittent cibû mane & comaderit niſi de ſero, in ſero magnu erit ſibi noſumentu. Et ſi eius ſonuetu do erat cibari ſemel in die & cibat bis non digere retur cibus in ſtomacho. Et ſi eius ſonuetudo erat cibari in certa hora & tranſſeret ſe ad aliam horam ſentit inde noſumentu, ſonuetudo enim natura firma eſt. Similiter ſi ſonuerit vti maſlo cibo & tranſſeret ſe ad bonu ſentiet noſcumque. Qui ergo vult ſe tranſſerre de huiuſmodi tranſterat ſe paulatim & gradatim.

De dolore ſtomachi. Ca. IIII.

Conſuetu,
forte rei
nunc ſonem

Doloris
ſtōicaufa

Doloris cauſa eſt aut intrinſeca aut exſtrinſeca. Intrinſeca vero vt in pluribus eſt duplex, ſi aut oppilatio aut apoftolema, Oppilatio aſtui fit ex ventoſitate frigida ex tendente ſtomachu vel ex colera declinante ad grosſitudinē. Apoſtema vero fit aut ex ſangui ne aut ex colera ru, aut ex ſlegmate aut ex colere ra nigra & generat dolor ſtomachi poſt multi cibû ex corruptione digeſtionis. Cauſa vero ex trinſeca eſt aut ex perculſione aut caſu aut ex ſumptione medicinæ mortiferæ vel fortis laxatiui ſi aut collo qnntide vel ſcamonee turbith. Si gnu doloris ex ventoſitatibus frigidis & grosſis eſt frigiditas ſtomachi & incitatio doloris poſt cibi digeſtionē in ſinſtra parte apud ſplenem & qnî opprimit manu ſentit ibi rugitui, & ga dolor in eodē loco pmanet. Et curatio eius ab huiuſmodi ventoſitatibus eſt cù exercitio et motu, & elevatione gutturis ad ſuperiora, &

niti ad expellendu ventoſitates de ore & maſtizare ciminu ſeniculū olibanu & ſimilia. Sed me lthus valet maſtix & ſumat de puluerenasturtij. 3. iij. cum aqua calida & abſtineat ab oleribus & omni cibo frigido generante ventoſitates & vngat ſtomachus cù oleo anetino, vel camomillino & ſimilibus oleis calidis, & ſi cum hijs non receſſerit dolor ſumat de confectione alæ vel de coſectione baccaræ lauri, & coſpositione ſechaznaya cù ſirupo radicu & hijs ſimilia q. fugant ventoſitates. Signu eius ex colera ru, eſt ſitis & fortis dolor q. ſenti quali ſpina vel ac pungens. Et curatio eius eſt φ ſumat de mora ba roſ. 3. 5. diſtempatam cù aqua cal, & collata tam cù. 3. 5. olei roſ. vel ſumat. 3. i. zuccari ro, cù. 3. i. aque roſ. & 3. 5. oleo ro. & 3. iij. aque frigidæ, & ſi calor & ſitis fuerit fortis, accipiat. 3. i. & 3. 5. pſilij ter loti in aqua dulci & 3. i. ſeminis portulaceæ & 3. i. ſeminis alțee & inuoluaſ totum cù oleo roſ. & bibaſ totu p. ſe vel cù iulep vel ſirupo granatoræ & ſupponaſ de foris ratura cucurbitæ cù oleo roſ. vel cù tucco porulaceæ & ſimilibus. Signu incitationis doloris poſt mulct cibû ex quo corrupſit cibus eſt qnî ſi comedit paru non accidit ſibi dolor nec ei fit difficilis digeſtio qua pter oportet eſt come dere paru & paulatim, hoc enim eſt de cauſis fortu dolor & ſtomachi q non qeſcit niſi p. vo mitum. Et curatio eius eſt φ accipiat inſuſionē aloes vel troſcos alocab & accipiat cibû ſuff bis aut ter paulatim. Et conferunt ad hoc vitella ouoqæ affata cù modico coriandri ſicd triti & diſſeperati cù melle & accipiat totu hoc poſt cibu, & ſi hoc non ſufficit oportebit fieri in medio capitis bonu cauteri. Signu cauſe ex trinſecæ eſt φ ſentui patet de pculſione vel caſu vel φ inſirmus refert. Cuius curatio eſt vt uſo loco determinabiſ. Signu cauſe medicinæ moriſe vel fortis laxatiui vt collo qnntide ſcamonee vel euſorbij & ſimiliu eſt qa ſentit truncationem & ſincopim & fortē dolorē. Et curatio eius eſt φ incipiat vomere quouſ, mundi ſicetur ſtomachus a medicina. Poſtea vero accipiat. 3. i. de oleo roſ. cù. 3. i. zuccari & tunc celſabit dolor. Signu multe plenitudinis cibi & potus præter ſonuetudinē eſt, φ inſirmus refert. Et curatio eius eſt quod incipiat cum vo mitu & relinquat cibum in illa die, & accipiat poſtea de confectione nucum vel citoniorum cù calidis ſpeciebus, & caueat a repleſione poſt hoc & emplastetur ſtomachus cum hijs quæ ipſum confortant.

De apoftematibus ſtomachi.
Cap. V.

Sig. do,
ſtōi ex
frig.

Cura ex
frig.

Liber Practice

Apatis
ftoi gna
rio
Sig. apa
ex fang.

Cura

Sig. apa.
ex co. ru.

Cura

Trocici

Emplast.

Epithima

G
enerant apostemata in ftomacho ex
vno quatuor humoR. 1.auf ex fangue
ne aut ex colera rub. aut flegmate aut
melancolia, Signu apoftematis ex languine eft
plenitudo venar; & rubedo faciei, dolor capi
tis, caſus appetitus abi, dolor & febris & poſſu
bile eſt cum hoc ſequi ſingultu. Et curatio eius
eſt q[ui] cauteu facere vomitu & laxatione in pri-
cipio apoftematis & in eius fine & bibat ſuccu
solatri coſti & depurati libere quartá, poſtqua
diffolutę fuerint in ipso caſlieſ, mûdatę & ma-
nę, an. 3.vi, vel accipiat de ſucco solatri & endi
uiæ an. 3.v. & coquat & depurent & diffoluſe
tur in eo. 3.v. morabę viol, tantundę ro. & co-
letur & bibat, & ſi infirmus habuerit ſitum bi-
bat ſirupu iulep & ſirupu roſ. & emplastret ſto
machus in principio cù ſand. ro. & camphora
Poſtea vero bibat ſuci plantagis. 3.iii. & ſuc
ci feniculi. 3.ii. in quibus diffoluaſt medullæ ca-
ſieſ. 3.iii. &.5. & colei & ponaſt in eo de oleo
viola. 3.i. &.5. vel lei amigd. dul. & bibatur
& ſint cibi eius cucurli ige portulacæ attriplies
lactucæ & ſimilia, & ſi calor ſedatus fuerit & do
lor diminutus emplastretur cum cera liquefa-
enta cù oleo de ſpica vel oleo camomille, in cu-
ius. 3.i. coſte ſint de aloe & maſtice sandalis.
abcar. an. 3.i. &.5. vel cù bdellij. 3.iii. &.5. diſ-
soluti in vino hoc enim diffoluit apoſtema. Si-
gnum apoftematis ex colera rub. eſt acuta ſe-
bris vomitus colericus cù forti dolore ſiti vſiti-
one & inflamatione. Curatio eius eſt q[ui] admi-
nistretur in potu ſucci solatri coſti & depurati
quartá parte libere in quo diffoluan[ce] caſlieſt.
3.v. & bibat. 3.ii. p[oli]ij loti cù aqua granatoR.
& bibat in hora vehemët[ie] caloris aqua cucur
bite cù aqua granatoR. & aqua citrullor: cù
ſucco portulacæ & altee & aqua ordei cù aq
roſ. Modus trocificoſ coferenti apoftemati
calido facto in ftomacho & calori accidenti
ex colera rub. R[ub] medullæ caſlieſt.ro, kekebre
maſticis an. 3.iii. melliloti medullæ ſeminis ci-
truli & cucur. p[oli]ij ſand. triti cù aq roſ. & fan-
dali indi an. 3.ii. ſeminis. 3.i. &.5. radicis liqui,
raſe ſeminis anſi & apij an. 3.ii. teran[ce] terenda
& cribellent[em] præter p[oli]ij & conficiant oia cù
medulla caſlieſ. & ſucco solatri & fiant trocici
q[ibus] ſit ponderis. 3.ij. & exſicent[em] ad vmbram
& ſit potus eoR trocicus vnus in mane ante ci
bum. Modus emplaftri. R[ub] corticiu granatoR.
lentiu roſ. caſcar. & ordei excorticati an[em] parties
equales coquant in aqua & emplastret cù eis
ftomachus, poſtqua fuerint expreſſe & tritæ
ſeæs & mixtu cù eis oleum roſ. Modus epithi
matis q[ui] dicit lo of apoſtematibus calidis ſto-
machi & viſceri & epatis conferentis inflama

tioni & effusioni coleræ, ru, ad ipſum. R[ub] faris
næ ordei cribellate. 3.x. ſand. rub. 3.v. viol, alæ
tee an. 3.iii. ſief memithæ ſeminis portulacæ ro.
an. 3.ii. &.5. camphoræ. 3.5. teran[ce] & cribellen-
tur & conficiant cum ſucco solatri & endiuiæ,
vel cù ſucco virge p[al]ſoris & epithimec cù eo
ftomachus & locus inflamacionis & cù exſic-
caſ humeatec cù predictis ſuccis hoc enim in-
frigidat & frangit calor. Signu apoftematis
flegmatis eſt lenta febris multitudo ſputi caſus
virtutis tumor ftomachi & dolor lentus abſp
ſiti & vſtione. Et curatio eius eſt q[ui] adminiftre
tur in potu in principio eſgritudinis ſucci fen.
& apij an. 3.ii. cù. 3.v. lei amigd. dulc. In fine
vero eſgritudinis ſumat de oleo alkeura. 3.iii.
olei amigd. amaraR. 3.ii. cù aqua decoſionis
yſopi & melliloti & bibat de hac decoſtione,
R[ub] melliloti radicu altee radicu fen. & apij an.
3.vij. &.5. paſſular[em] mundataR. 3.ii. contund-
tur & coquant in. iii. lib. aque, donec deueni-
at ad vnâ lib. & exprimant & colenc & ſumat
de ea duas tertias partes libere omni die cù oleo
ro. & oleo amigdalæ. Modus emplaftri ad a
poſtemata flegmatica, & ad maturand[ui] dura
apoſtemata. R[ub] yahade. i. poli[ri] montan[us], vel
pulegiu montan[us] melliloti amomi camomille
aneti an. 3.x. abſenth. 3.ix. aloes. 3.vij. maſticis
olibani an. 3.x. radicu altee. 3. xxij. &.5. galba-
ni opoponaci bdellij an. 3.x. p[ing]uedinis anſe-
ris & galline an. 3.ii. in fundant galbanu et opo
ponacu & bdelliu in aqua cù. 3.ii. &.5. croi &
teran[ce] ſicce medicin & cribellent[em] ſubtili crib-
lo & accipiat ceræ citrinæ lib. 5. lei de lilio & o
lei de ſpica an[em] lib. 5. liqueſiæ cera & p[ing]uedi-
nes cù oleis & miſcean[em] cù eis medicin trite cù
3. xxij. gumi draganti puluerizati & ſinia ſto-
machus cù oleo de ſpica in quo mixta ſint ali-
quantul[em] mirte c[iper]i & cardamomi. Modus
emplaftri quod ſit cù oleo ſirag ad apoſtema-
ta & duritiæ ftomachi. R[ub] ſtoracis liquide par-
tem vnâ lei ſirag p[tes]. iiij. miſcean[em] cù eis faris
na fenugre ci & ſeminis altee pulueriſati & cri
bellati an[em] pars. i. bulliant oia vna ebullitione et
bene permicentur & adminifretur. Signum ex
apoſtematis ex colera nigra q[ui] raro contingit
in principio niſi poſt calidum apoſtema præ-
cedens eſt quod quando tangit ftomachus de
foris inuenitur durum abſp[er]i forti dolore, &
poſſibile eſt nihil eſſe ibi doloris. Et quando cù
ueniunt ad hoc etas complexio & tempus erit
ſignum fortius. Et curatio eius eſt cum flebo.
tomia venæ manus, ſi ſigna ſanguinis apparèt,
& consentiunt ad hoc prænotate conditiones.
ſ. virtus & tempus & aliæ, poſt illud bibat de la-
cte camelarum omni die cum oleo de keroa &

Sig. ex
flegmate

Cura

Emplast.

Emplast.

Sig. ex
cole. mg.

Cura

Altabaruij.

For LXVIII.

Accentia
côia do.
ftôi côco
mitancia

olio amigd, dulciu & oleo del dilio an. 3. iij. &
abus infirmi carnes agninge cocte in aqua, &
bibat aquam mellis cum vino. Acciditua com
munia que secuntur dolorê ftomachi maxime
quando eit propter apoſtema ſunt vigilie e-
pilentia ſpaſmus ſebres acutê abſque cauia cor-
ruptionis rationis, extranei appetitus defectus
appetitus cibi indignatio ſtomachi vomitus do
lor vifcerum matricis & veſiſe ſincopis & pul-
latio, &c.

## Sequitur nunc de dubayla. Cap. VI.

dybayla

Si. dyba.

Cura

Methios

Pul. cêſo
lidatius

P. Affio dubayla eſt apoſtema calidî cui
tempus eſt prolongatuë doricæ congrega-
ta eſt in ipſo ſanies & maturata quietat
huſus eſt  φ præſeſſit de apoſtemate calido &
tumor apparens extra ſtomachu cí ſe brís &
doloris quiete ſicut diximus. Curatio vero ei
eſt cum eo & ſi non reperi ſac adminiftratur de
pulmanto ordci cum ſemine ſeniculi vel apri,
& ſi eduxerit infirmus de ſanie cum egitione
vel cum vomitu vel ſpuro & recciferit tumor
apparens extra ſcias quod apertu eſt apoſtema
& oportet ſuc adminitrare mundificativa vſ-
ceris a ſanie & putredine, & hoc fiat cum ſum-
pione yerê pigrê confecte cum melle. 3. iij. bis
in die cum aqua mellis & cum methios bouna
vel cum decoſione ordci in qua coſta ſit ra-
dix lilij. Poſſea vero ſumat quod confolidat
vſcus & carnem regenerat ſicut bolum armê-
num cum ſucco citonior: aut rob ipſor, vel
ſucco granator. Deſcriptio pulveris ad ſoli-
dandum apoſtemata & generandî carnam. Iκ.
olibani ſanguis draconis an. 3. v. roſ. balauſtig
kakebre an. 3. iij. boli armeni. 3. iij. ſiat ex eis
puluis & ſumat ex eo. 3. iij. cum aliquo ſtipti-
corum rubub. Si vero fuerit in venis ſtomaci
oppilatio fine apoſtemate ſumat medicinas aſ-
peritiis oppilationis ſicut yerê pigrê vel firu
pi de ſquinanto vel firupu radicis cí aliquo ele
ctuarior: que dicunt alrebidat & ſtimibus.

## De pufulis ſtomachi. Cap. VII.

Pufulea
ſiit duo.
modis

P. Vſtule ſunt duobus modis. Nam quâ
do apertu fuerit apoſtema ſtomachi &
diuturnitate temporis exerit ſanies, &
ad profundu ſtomachi fluxerit putrefit ibilo-
cus propter ſanié & corruptitur ſtomachus
& generan: inde pufule, aut generan: ex ſu-
perabundantia humoris calidi colerici in ſto-
macho & ipſum vrentis & offendentis ſitum
corpius ex quo generantur pufule ſimiles pu-

ſtulis oris que dictur alcola. Signu primi mo
eit qua contingit de apoſtemate cum cau-
 appetitus cibi & debilitate ſtomachi vt reunere
non valeat quod ad eum prouenit de cibo &
fenit vapore ſumi ascendentem ex eo quod ad
guttur & exſiccat os ex ſui odore & expellit e-
structur: acetoſam & fetida ex ore ſicut fe-
tur Herbar: putridar: quando igne còburunt:
Curatio car: mundificare humor: putridum:
& corruptu & carnê mortuâ a pufulis & ſu-
mat yera pigrâ & accipiat aloe ſolu cum melle.
In aliquibus vero têporibus accipiat de tyriaca
alfarac & metridato & de alij: laudabilibus cò-
fecturibus ſicut confectione nucum & confe-
ctione ipederu, & ingrediat balneum & vtatur
cibus decentibus vt viellis ouor: carnibus auju
& brodio kentu: vel plantagine & acetoſa vel
portulaca coctis & conditis cum oleo amigd.
dule, & comedat pulmêtu rili & amidi vel pu-
ſanam ordei coſta cum radice liquir. & ſit po-
tus eius aqua zuccari & aqua mellis. Et quan
do confit ad libite pufulas exſiccatas & mun
dificatas a carne putrida & ſanies cò ſumpta
eit tunc vtatur adminiftratione medicinat: lit-
pucare regeneratiuar: carnis & ſigillatuarum
puitular: & eſt φ bibat infirmus de boloar-
mo cí ſucco citonior, vel ſucco granator:
dulcu: aut ſucco plantaginis tempato cí oleo
roi. & bibat in nocte piliu: alatu cí oko roſ.
& aqua frigidâ & ſuccu citonior & pomor:
& pirore & granator. Modus trocicor: con-
terenti: pufulis ſtomachi. Rk. roſ. boli armeni
gum: arabici an. 3. iij. granor mirte ſiccor: os
libani gumi draganti ipodij balauſtig acati: an
3. i. & 5. kakebre croci maſticis ſucci barbe ir-
cinge amidi ſeminis portulac: coralli vt ſehde-
ue ſanguinis draconis an. 3. 5. teran: & cribela-
lent: & còficiant: cí ſucco plantaginis. & fiante
troaci quor: qlibet ſit ponderis. 3. i. & 5. &
lumat de eis vn: cí aqua frigida. Signu modi
ſecundi eſt qa ſentit in illis morſum vt ionê &
inflamacion: fortis ſitis ſiccitat: oris & fumo
ſa ventoſitat: & in vtro: modo roborat: do
lor apud còmelionê acetoſor & acutor. Et
cura eius eſt φ potet aqua frigidâ & aquam
agreſte & ſuccu malor & ſuccu granator: ac-
toſor: cí ſpadio roſ. an. 3. i. & ſi eſt facilis in-
firmo vomitus vomat poſ potu: aquæ ordel
cum ſucco granator dulcu: vel acetoſor, &
bibat lac vaccinu acetoſum. Poſſe: ablatu: ſue-
rit ex eo butiru: cí bolo armeno ſpadio roſ. an
5. i. kekebre boli albehire an. 3. 5. Poſſea vero
bibat quod ſtomachu mundificet vomitu ſi
cut determinatimus, & ſint cibi eius carriēs vi-
tulinê cí aceto. Et ſit potus ei: ſuccus pomor:

Sig. pri.
n. odi

Cúra pri'
modi

Trociſa

Sig. ſed
modi

Curacod
modi

m iij.

Liber Practice

granator & agreſſe & emplastretſtomachus
cu mirta pomis citonijs ro, balauit gall'ero.
ramic laudano & aqua rot. & aceto. Et li cum
hij non cailauerit egritudo & tranſierit ad flu
xum languis erit tunc necesse nobis mundifi
care humore c[ui] tribus g[ui]nibus mirabol. & bd-
lericis & emblicis roſ. manna catiſa. & ſemine
alteq & ſimilibus que c[ui] viſſolitate preſſione
operant & cauſat a medicinis que c[ui] acuitate
operant ſic ut ſamonea & ſimilia.

De lubricitateſtomachi. Cap. VIII.

Lubrici,
a. c[ad]it
ſto & ib[us]
modis

Sig. debi
litatis vir
tutis c[ot]e
tiuæ.

Si. ex po.
acura. me
diunari.

Cura lu-
bricatis
ſto ex de
ſectu ſeu-
tis c[ot]en-
tiue.
Puluis

Cura lu-
bricatis
ex ſeg.

Cura ex
acura me
dicina

Lubricitas c[ot]ingit ſtomacho tribus mo
dis, aut enim ex debilitate c[ot]entiuæ vir-
tutis q[ui]n deficit c[ot]inere c[ibus], aut ex fleg
mas, viſſoſo exiſtente in ipſo faciente lubrican
do exire c[ibus], aut ex aliqua medicina[re] acutare
vt ſamonea euforbio colloqntida & ſimilib[
hee em radunt ſtomachu & auferut ex ſui cor
pore naturales ſibi humores & cauſant in eo
lubricitare. Signu debilitatis virtutis c[ot]entiuæ
eſt exiſtus c[ibus] indigito: c[ui] felinatia & no
loqui hoc genus forus inflatio nec maniſeta[re]
c[ui] eo signu flegmatis. Signu lubricitatis ſto-
machi ex potu acutare medicina[re] eſt φ infir-
mus recitat & qa ſentit in ſtomacho trunca-
onem morſum & viſitione ſiccitatis ſputi et ei
partitas. Curatio lubricitatis ſtomachi ex defe-
ctu c[ot]entiuæ virtutis eſt φ ingredia[re] balneum
omni die & vngat ſtomachus c[ui] oleo de ſpica
& oleo de calamo aromatico & oleo de ben. &
ſimilibus, & accipiat omni die de hoc pulie-
re. K. c[ro]cigallie ramich an. 3. vi. calami aroma
tici fructus mirte galla[re] maſticis an. 3. x. ciperi
feminis apij an. 3. v. teran[re] & cribellan[re] & bis
bat ex eo infirmus. 3. ij. c[ui] miua vel rob pomo
rum & citonio[re] & comedat alderag & alha-
gal affatos & plenos ventre c[ui] cimino ſumac
& granis granator[is] vel c[ui] apio & ruta & cori-
andro ſicco & coctis c[ui] aceto aut fucco agree-
ſe & appona[re] in eis aliqd de allij[es] & bibat ſi-
rupu[re] miuæ cum rob pomo[re] & emplastretur
ſtomachus cum pomis menta gallia ligno aloe
fumac gall. & croco. Curatio lubricitatis ex
flegmate eſt c[ui] vomitu facto c[ui] radice de ſina
pi ſecaniabin de melle & aqua decoctionis ane
ti & ſale omni ebdomoda. Pos[modu]n[us] vero bi-
bat limatur & ferri vel conſectione nucu. 3. i. de
quolibet c[ui] miua vel c[ui] vino veteri, vel bibat
vinu[re] vetus c[ui] miua tantum. Et pona[re] in aqua
qua[bi] bibit lignu[us] aloes gallia maſtix ciperi & caſ
ſa lig. & emplastretur ſtomachus cum lauda-
no ciperi maſtice ſquinanto calamo aromati.
ſpica ligno aloe & gallia. Curatio vero eius a
cauſa ſumptionis acutare medicina[re] eſt quod

accipiat ex puluere bol. ar. & trocicis alhamad alhamad
& ſpodijs & ſimilibus cor. & c[ui] que faciunt tipa-
ticitate & ſiccitare in ſtomacho vt in ſuo loco
determinabitur.

De cauſis appetitus cibi. Cap. IX.

Curaefenſus appetitus cibi ſunt. v. ſein Caufen
Cuicem conſignificantes. Prima eſt reſo-
lutio humo[rum] mebros: per poros cor-
poris. Secunda naturalis appetitus exiſtens in
membris querendi c[ibus]. Tertia conſtrictio
corporis ſtomachi & intelectinorum per ſuctio-
nem venare minuta[re] quæ dicunt meſtreyce.
Quarta ſenſus parcitatis cibi & eius priuatio[is]
Quinta vero naturalis virtus incitans appetitui
quæ reſultat ex humore melangolico fluente a
ſplene ad os ſtomachi continue vt cibi appet-
tus perficatur.

De defectu defiderij cibi. Cap. X.

De defectu defiderij cibi & eius diminutio fit pluribus ex cauſis. Aut enim ex ſtomacho qui non ſentit cibi defectu, & venare ſuctione vel quia vene non attrahunt nec fugunt ad ſtomacho vel quia corpus non intendit ad aliquid euacuationis, nec ex eo q[ui]d qua[re] resoluuerit, ppter cutis spiliſtudinæ atque ſiccitatem. Lefio aſt aut adueniens ſenſui ſtomachi fit hij[us] qui non appetunt c[ibus], aut ex aliqua cauſa ascendente ſenſum. ſ. muſculum proverientem ad oriculum ſtomachi ex pare ſexto & tertio quando contingit ſibi paſſio aut a ligamentis aut ex cauſa ferri aut ex malitia commplexionis, aut ex humore in ipſo inuiſcato. Qui quid[et] aut erit ſlegma vitreum extinguens ſua frigiditate calorem naturalem coadiuua[rum] tem digeſtione propter quod deſtruere appetitus aut humor calidus auferens ſua caliditate & cetofiſatem ſtomachi appetitui, incitan[re] propter quod etià recedit appetitus quæadmodiſt contingit in ſebribus. Quod eſt qa humori diſſoluit c[ibus] vel replet ex eo meb[ra] vnde molifi catur corpus ſtomachi & diſſoluere ſanguis q[ui] est in ipſo & fit eius quantitas multa & deſicit appetitus. Signu malitie c[plexionis] ſtomachi ex viſſoſo flegmate debilitas & cauſis appetiti? & acerſo ventoſitas abſque cauſa inſatio ſto- machi & priuatio ſitis. Signu malitie c[plexio]nis cauſa cutis spiliſtudinis eſt φ de ſua spiliſtu diſſoluit, diſſolueret humo res & priuatio reſolutionis in cute & attrahere non valet nutrimentu[rum] a carmen nec caro ab aliis membris, & c[ui] hoc eſt no[mi] ſit ſames nec c[ibi]

Alfaharanij.

Ifor.LXIX.

Sig. mor
dificatio.
appetiti.
virtutis.
Cura ex
humo. fle
gmatico

Electua.
faharya
zaat

Electua.
laxatiuſ
lene

Electua.
nò laxa.
nobile

Cura ex
hu.cole.

appetitus. Signu mortificationis appetitiuovir
tuus eſt ga videm? infirmu naturalis cibi appe
tentem & qn ſumit aligd abhominaſ illud &
dedignaſ ita vt nihil inſue nutrimenti ſumit &
deterius hoc eſt qn nihil omnino appetit. Cu-
ratio priuationis appetitus ex humore frigido
& groſſo eſt qu euacuet corpus cù laxatiuo de
cente purgare humor eſt illu, cù ſtomat. vel cù
aliquo electuario? laxatiuor in ſuo loco de-
scripto? vel cù aliqua magnae yera? & ſa-
ciat vomitù cù hijs quæ educti flegma vel acci-
piat de electuario citonio? cù ſpeciebus & ſi-
milibus vel cù electuario triu piper? de tiriaca
magna & alſechznaya & ſecaniabin cum mel
le & ſecaniabin ſquillitiu qn eſt optimum in
hoc caſu & ſirupu de melle & vtatur capparis
cù aceto & cù oliuis cù aceto & aceto ſquilli-
co, & ſit cibus eius pulli gallinare elixati & pa-
rati cù zinſibere & darlen & bibat vinu vutus.
Deſcriptio electuarij qu didic ſaharya zaat mu-
dificantis ſtomachu a generibus flegmatis vi-
ſcoli & calefacientis ipfum & incitands appeti
tum cibi & ventoſitates expellenti. R. vent.
and. croci darlen gariof, zinſiberis galangæ catiſli
gneæ aſari piperis pípís longi & fenug, an par
tes équales turbit albi ad pondus oim terant
& cribellen ſpecies & fricen cù oleo amigul.
dulc. Poltea conficiat cù eo qufficit de melle
despumato & ſit doſis eius ad laxandù. a. 3. vi.
vſcp ad. viij. & 5. ſecundu virtutè ſumentis &
nature retentione alij quoq adiciunt in hac de
scriptione ſcamonea pro eo qvult laxare cole-
ram rub. ſed in hac egritudine minime cōſert.
Deſcriptio electuarij laxatiui lenis mundifican
tis flegmatis & exſiccantis humores & incitan-
tis cibi appetitù. R. cardamomi minoris. 3. i. car
poßalij. 3. iiij. pípís longi. 3. iiiij. zinſiberis & tur
bit an. 3. vi. halac. 3. i. zuccari tabarzed. 3. xxx.
teran & cribellen & coficiant cù melle deſp-
mato doſis eius. a. 3. iiiij. vſcp ad. viij. hoc enim
mundificat ſtomachu & caleſacit ipſum. Deſcri-
ptio electuarij non laxatiui, cuius propriu eſt
diſſolutuere flegma vitre & caleſacere ſtoma-
chum expellere ventoſitates & cibii digerere &
conſert iuutamentum paraliſtis & podagricis
ex cauſa flegmatica & ſenibus & habentibus
putredines & eſt magni iuutamenti. R. piperis
albi & nigri zinſiberis galangæ mentaſtri ſilue
ſtris ſeminis apii aneti amos ſeniculi aſari, caſ-
ſielig. cardamomi minoris gariof. darſen croci
ciperi anifi an. 3. i. & 5. coſti bahaci maſticiis li-
gni aloes amomi nucis muſcatę spicę cucubę
ſaadagra indi an. 3. 5. teran & cribellen & co-
ficiant cù melle deſpumato & accipiat ex eo. 3.
iiiij. anie cibii & poſt. Curatio deſtructionis ap

petitus ex humore colerico cōgregato in ſtoma
cho eſt qu euacuet primo humor cum aqua in-
fuſionis mirabol. vel cù infuſione abſinthij, vel
cù ſucco granato? tritor? & expeſſor? cum
interioribus ſuis vel cum aqua cauſei & ſecania-
bin & ſimilibus decoſtionibus laxatiuſ in ſuo
loco determinatis. In alijſ vero diebus acipiat
de ſirupis inſrigidatiuſ ſicut ſirupo de agreſta
vel granatis vel ſirupo ſecaniabin de citonijs &
zuccaro vel de ſirupo prunor? & ſimilibus ſi
rups frigidis in qibus eſt ſtipuſitas & acetoſi-
tas; confortant em ſtomachu & appetituj inci-
tant; & ſit cibus eius ptilana ordei & attriplies
& ſimilia. Modus alhekici laxantis colerà rub.
a ſtomacho. R. corticu mirabo?, citrinor? 3.
v. abſinth. romani. 3. iiiij. infundant in lib i. aque
calide p dié & nocte & expriman? & colent
& ponant in colatura puluere pig? 3. iiiij. & ſu
mà totu tepidù. Deſcriptio ſirupi fortis inſri-
gidationis frangentis calor exiſtantè in ſto-
maco ex colera ru. cauſa cuius deſtruiſ appetis-
tus & bibi in ſitate ad remotendu ſitim & cò
fert vomitui colerico & lenit natur& & confert
acutis ſebribus. R. tamarindo? lib. i. pruno-
rum nigro? lib. 5. iuiuba? lib. quartam roſ.
ſicar? 3. xv. ſand. viol. ſpodijs ſeminis portula
cè ſeminis laſtuç & ſcariolè ortulanè an. 3.
viij. infundant omnia in. x. lib. aquæ per dium
& noctem. Poltea coquantur vſcp ad conſum
ptionem medietatis aquæ & exprima? & cole-
tur bene & ponatur colatura in vafe mundo et
ponatur in eo ſucci granato? lib. i. ſucci pomo
rum acetoſor? lib. 5. ſucci agreſſe lib. 5. & ſi nò
reperiuntur ſucci predici ponatur loco ipio-
rum forte acetum & zucca? tabarzed triti li.
iiiij. & coquatur totum in lento igne donec fiat
ad modi aliior ſirupo? & remoueat ab igne
& coletur, & ſit potus de eo. 3. i. cum aqua fri
gida vel cum pſilio loto. Deſcriptio trocifor?
confortanti appetitij perdiutum ex abundanti
calore & ſedantiu dolor & punctione colere
rubeæ exiſtentis in ſtomaſ & exſquentium
ſitim & conferenti acutis ſebribus. R. ſpodijs
albi roſ. an. 3. iiiij. ſucci liquit. ſeminis portula-
cæ ſand. citri. & albi gumi dragaganti an. 3. i.
& 5. ſeminis iuſquiami albi an. 3. 5. teran-
tur & conficiantur cum aqua roſ. & fiant tro
citi quorum quilibet ſit ponderis. 3. i. & 5.
& ſumat ex eis vnum cum iulep omni die &
cum ſirupo precedenti. Curatio priuationis
appetitus a cauſa ſpiffudinis cutis eſt quod li
niatur cum oleo camomille vel aneti poſt bal-
neum aquæ tepidæ, & ſit abus infirmi id qd
apperit oppilationem & bibat ſirupum de ab-
ſinthio vel ſirupum de ſquinoſt vel de radiu-
m iiiij.

Potio eo.
ru. laxas

Siru. ifri.
gidans

Trod. cò
fortances

Cura ex
cutis ſpif
situdine

Liber Practice

bus & aqua herbax cum fecaniabin & similia & sumat ex electuaribus & trocisiis in fuo loco descriptis & extrecat vigilias & laborē temperatum hoc enim excitat appetitūi cibi & si hæc non sufficiunt faciat ea quæ dicta sunt supius.

De appetitu canino. Cap. XI.

Appetit9 canini. sunt cauf9 quin9

Sig. ex mala cōplexione frigida

Sig. malæ cōplexio nis cali.

Sig. fleg. acetoſi

Sig. exceſus inani- tionis Sig. debi litatis cō tenentiu9

Cura ap- petit7 ca- nini ex fri- gore vel fleg. ac- toſo

Cura ex cōplexi. ma. cali.

C. Aninus appetitus est exceſus famis in ſatiabilis quod contingit ex v. caufis, aut enim ex malitia cōplexionis frigidæ ſtomacho dominante, aut ex malitia cōplexionis calide, aut ex acetoſo flegmate in orificio ſto- machi congregato, aut ex nimia diſolutiūe & inanitione corpi contingente, aut ex debilitate contentiue virtutis propter calorē vt nil poſſit continere eius q. ad cum tranſimituſt. Signum malitiæ cōplexionis frigidæ ſtomacho domi- natis ex nimia soluzione ventris & corporis debi litate, est ex eo quod infirmus multu comedit & eius digeſtio debilitata est propter defectum caloris. Signu malitie cōplexionis calide est po- tentia caloris ſuper digeſtione & qua infirmus digerit groſſas carnes vt bouinas & correpun- tur in ſuo ſtomacho carnes pulloſo & aldrag & similia. Signu flegmatis acetoſi est perſpectio acetoſitatis ſtomachi & exceſus appetitus & in ſlatio ſplenis. Signu exceſus inanitionis est qua non pati solutionē ex hoc ſed exit egelto iux ta quantitateſtumponis & ſentit calorē in toto corporo. Signu debilitatis virtutis cōntentiue est exiſtus eius q. ſumit ſeliminter & indigeſtum, & cu euacuat ſtomachus excitaſt appetitus. Curatio canini appetitus ex frigore vel flegma teacetoſo dominantibus in orificio ſtomachi est cum potu viſi fortis vehementis caliditatis & rubedinis ad nigredinē dedinantis q. pre ce- teris laudabilis est v. vinum citrinum in quo non est ponticitas & vtaſt abis pinguiibus ſicut butiro & lacte recenti & oleo amigdal. & oleo oliuas dulci & oleo fiftucoſ & pinguib9 car nibus & multu effundatur de oleo in ſuis ciba rijs vnuerſis & comedat panē azimu cu pin- guedine almahataras cum butiro & melle, & caueat ab omni cibo in quo est ponticitas aceto- sitas & ſkpticitas, & affiduet potu viſi & alt quod electuario9 ex quiibus nobilibus est elec- tuaruſi piperu9 & electuaruſi mentaſtri & zine ziferis & similia. Curatio eius ex malitia com plexionis calide est cum flebotomia venæ cor- dialis quæ dicitur basiſica ex ſinistra manu & e uacuatione cu decoctione mirab. citri. & con- fert ei accipere de robub fructuſi & emplastre- tur ſtomachus cum rebus frigidis ſicuit cu roſ. & ſand. & declinent cibi eius ad groſtitudinem

ſicut ſunt carnes bouine & aceto & potet mul- tum aquam frigidam. Curatio eius ex exceſu inanitionis corporis est quod liniaur corpus infirmi cum oleo roſ. vel oleo miriuno, & alte- retur aer cu frigiditate, & vtatur medicinis & potibus confortanibus membra ſicut ſirupo roſ. citonioſ & maloſ & nucum & ſumat ex triferis & adminiſtrenti confortatiua & cu- retur cum hijs quæ diximus in lubricitate ſto- machi.

Cura ex inanitioni exceſu

De fame infurgente cum ſincopi sequitur. Ca. XII.

F. Ames cu qua sequitur ſincopis partida- pat cum canino appetitu ini multa com- melione. Differunt aŭt duabus differen- tibus. Caninus enim appetitus confiſit in virtu- tis appetitiu9 robore plenitudine membroſo in hac vero fame virtus exiſtit ſana & appetitus proſtratur, contingit aŭt duobus modis, aut enim x multa fatigatione aut ex malitia com- plexionis frigidæ & ſicce orificio ſtomachi do minante & plurime contingit in frigidis tempo- ribus. Signu ex forti fatigatione est qua exequi- tur ſincopis poſt fortè famem & poſſible est inde mori. Signum eius ex malitia complexo- nis frigidæ & ſicce est vehementia famis inſati- abilis & exiſtus eius quod comedit ſeliminter in quo nihil operatur digeſtura virtus. Curatio famis in hora incopis et quod facies infirmi lauetur aqua frigida & aqua roſ. & odorat bona aromata ſicut roſ. & mirtā & gallia- mu- ſum & crocī & similia & fumiget cum ligno aloe, & fumigetur ſtomachus & iuncturis cu ſpica ligno aloe, gallia & muſco camphora aq- roſ. & ſimilibus, & ligentur manus & pedes, & bibat vinu odoriferu vetus in quo est amaritu do ſaporis & ſcindantur pulli gallina9 ante fa clem eius, & bibat de ſirupo lētificatuo qui est almuſ & similia, & vnuerſaliter declineſu regimen ad id q. calefaciat frigiditate corporis & humeet ſiccitat & ſuppleat defectum corporis cum cibis quiſbus conualeſcentes ab egritudine reganu vt in ſuo loco determinabſ

De prauo appetitu sequitur. Ca. XIII.

P. Rauius appetitus qui dictur alfahaua al- peabitha contingit mulieribus in tempore purgationis & præcipe habentibus fris- gidam complexionem appetitū hec acuta pon- tica acetoſo, terrā alcepal carbonē piſe & ſim- lia. Cauſa vero huius est humores corrupti in- uſtati in pelliculis ſtomachi & tunica eius. Die Alſhabu alcaſba prau9 p[er]ecitus idem. Ca prau & corne- apprecon

Alfaharauij.

For. LXX.

eius & coletur & fumat ex ea omni die vſoq ad viij. dies. Descriptio pillularij quas compoſuit ad hamad filius mahumed conferentiij ſumoſitati exiſtenti in ſtomacho & delentiij prauum appetitiij factu ex corruptione humoſ; in ſtomacho & ſunt experte. R. aloes citrini. 3. iiij, cor ticum mirabol, kebuloſ; indoſ; & citrinoho; cubebæ garioſ. Iquinăti nucis muſcate an. 3. 5. terantur & conficantur bene in vino bono & fiant inde pillule majores ciceribus vſoq ad. x. mane & in hora ſomni qm ſunt experte.

Pilluleæ

De ſiti. Cap. XIIIII.

Aufatur prauum & extraneum deſide rium potus aquæ ficut contingit ex co meſtione calidoſ; & salitoſ; & ſiniliij quæ ſitim generât. Fit aſt septè modis. ſ. aut ex meri aut ex ipſo ſtomacho aut ex epate aut ieziuno inteleſtino, aut ex corde & pulmone aut ex renibus aut ex acuta febre. Generatur aſt ſitis ex potu marine aque vel multi vini fortis, vel ex comeſtione salitoſ; píſcium & ſinilium, & hoc quidem diximus in ſgratitudinibus oris. Quando vero fit a ſtomacho & meri, fit aut ex colera exiſtente in ore ſtomachi & eius pellículis aut flegmate ſalfo adheſante vel ex calido apoſtemate generato in ipſo aut ex humore fri gido & ſicco. Quando vero cauſatur a corde & pulmone fit ex calore in eis abundante. Signum ſitis ex parte ſtomachi a colera rubea in cendiij morſus & púctio in ipſo & multa ſitis & quia ſentit patiens in hora potus aque ama riſationem in ore cum vapore ſumoſo in gutture & quia cito caleſiunt in ſtomacho. Signu flegmatis ſalſi eſt quia ſentit patiens in ſuo guſtu ſalſedinē & ſedatur ſitis cum potu aque ca lidæ. Signum humoris frigidi & ſicci eſt aceto ſa ventoſitas & frequens potus aque abſco in tirmiſione ſitis. Signum apoſtematis eſt id q[ui] prediximus. Signum ſitis ex humore ſalfo & calido epatis eſt grauitas quam ſentit patiēs in dextro latere & dolorē in hora potus aque & ambulationis & motus & laboris acuitas vriſnæ & poſſibile eſt apparere per corpus yćiſtertiām. Signum apoſtematis eiuſdem eſt durities epatis & eius maniſestatio ad ſenſum cum reliquis prænominatis accidentibus. Signum eius a ieium inteleſtino quando eſt ex calore & ſicciate eſt quia ſentit patiens duritiem ſub ſtomaſcho cum caliditate & ſiccitate eſſationis. Signu flegmatis ſali eſt ſicitas eſſationis & quia acacidit corpi pruritus cum incendio & puncione abſoq calore. Signum eius a corde & pulmone quando ex caliditate eſt rubedo faciei cum m iiiij

Sitis, septè cauſat. n. o. dis

Sig. ex. ſitis ex ſto a cole, ru.

Sig. ex fleg. ſalfo

Si. hu. fri. & ſicci Sig. aſpa. Sig. fi. ex epate ab hu. ſalfo

Sig. ex aſpate epatis Si. a ieu. inteleſtino

Sig. fleg. ſalſi

Sig. ab corde & pulmone

ueriſicatur autem appetitijs ad huius modi ſa- pores ſedn qualitate humoris in ſtomacho cōgregati & iuxta ſui valorem, & accidit hoc illis in menſe primo ſecundo tertio & quarto & rece dit in ſubſequentibus. Maribus aſt accidit hæc paſſio poſt iuſſectione diuturni vſus maloſciboſ; ex quibus mali humores congregantur in ſtomacho & ex illis ſequitur appetitijs prauus. Sighu cauſe pregnancyis eſt quod ſenſu videtur cum citrinitate faciei albedine labioſ; & indignatione ſtomachi in pluribus temporibus. Curatio mulieris pregnancyis eſt facere ſom num & exercitiij cum temperamento & ſumat decoctione aneti cū melle & bibat ſecantabin de melle & ſirupuſ de radicibus & viu[n]um vetus rube[n], & ſit cibus eius carnes agnoſ; & ouiu[b] bene in aqua coſte & ferculi faci[t] cum dimi no quod dicitur algibagus factu ex carnibus ouinis auiculi, & affiduet ſumere endiuiu[] & laſtu, & ſumat poſt db[ui]b[ui] de granatis citonijs & piſis & decipiat appetitiij ſuſi cum comeſtione granoſ; ciceru vel frumenti vel faba[ſ]a ſſſatar[ſ] & ſimilia, & ſuperponan[ſ] ſtomacho petiſe pan inuoluț[e] in liniuț[u]e ſacta ex maſtice ſpica ro. abſinſt. romano oleo nardino & cera. Descriptio pulueris ad remouendu[] prauu[] appetitum R. cardamomi maiors & mi. cubebe an[] partè vnam zuccari tabar zed ad pondus oim acipit at ex eo omni die. 3. iiij. cum aqua tepida ante ci b[ui]m. Alius puluis ad remouendu[] prauu[] appe titum. R. cini carui & amos an[] partè vnā maſtice de hoc ante cibum & transglutiat q[ui] ex eo resoluſi & idem faciet poſt cibum. Descriptio poſtionis huius qui comedunt alcapall. R. interioſ[] corticu[] ſubtilu[]glandiui, 3. iiij. paſſu[]larum ſine arillis. 3. viij. an[li]li. 3. iiij. mirab. kebuloſ; & indoſ; an[]. 3. v. limatur[]e ferri contuſe & infuſe in aceto forti pluries & affate, 3. x. coquari omnia in vino pontico circa. 3. viij. do[n]ec deficit medietas & colet & bibat ex ea mu lier omni die. 3. y. ante cibu[]b[ui] per vnā ebdomadā eſt enim expertu[], Maribus aſt & non grauidsi mulaſteribus quibus accidit hec paſſio laudabili us & vtilius eſt prouo care vomitu[] omni ebdo mada cum medicinis & coſpoſitionibus que il[]um humorē educunt & eſt q[ui] ſumat ex pilluſis coſpoſitionis ſtomaticon & yere[] pigre vel ex ſirupo abſinſtij iuxta humorē peccantē. De ſcriptio decoctionis cōferentis hijs qui vel que comedunt argillā & corruptus eſt ſtomachus & citrinus facie & quibus timetur de ydropiſi R. corticum glandiui & interioſ; & gracilium. 3. viij. aloes citrini: 3. xvi. gafet. 3. vi. radicu[]li qui nanti. 3. iiij. mirte. 3. iiij. teratur totum & coqua tur in duabus lib, aque donec deficiat medietas

Sig. cauſe p[er]gnati oſis

Cura p. e. gnantis

algib. ag[ui]g[ui]

Puluis

Pul. ali[ui]g[ui]

Potus

Cura pro maribus

Deco[]ctio ad coru[]p[]petitijs

Liber Practice

Sig. aſa.
pulmo.
Sig. ex
ca. renum

Sig. ex
febre
Curaritis
a ca. cali.
intrinſe.
mēbroſi

Pot⁹ ifri
gidatiu⁹

Trocifire
frigerare

Por⁹ laxa
tiuus

Acoſos

Cura ex
ſleg. laſo
ſto adhe.

acuitate venare & paucitas iutaminis infirmi
in potu aquæ frigide. Signu apoltematis pul-
monis & eius circuitus eſt ʻp. preſdiximus. Si-
gnum caloris renuiu eſt vehemens oris ſicctas
& inflatiabilitas aquæ & quia mingit eã ſiatim
in colore proprio. Signu ex ſebre eſt ʻp. ſentitur
de vehem.ntia ſebris & calore corporis. Curau-
tio ſitis quando ſit a cauſa calida in prædictus
membris intrinſcis eſt quod præcipiatur infir-
mo abſtinere ab omnimotu & ſerimone & quod
procuret ſibi flatus venti frigidi eſi potu aquæ
& attrahat aerem frigidum & hoc maxime in
eſtate & bibat liquores extinguentes calore ſi-
cut ſuccum cucurbitæ aſtare eſi zuccaro tabar-
zed vel ſucci eurcur cum ſirupo viol. & muſci
lagine piliij facta cum ſucco granatoru vel aq-
rol. & bibat iulep factu eſi camphora & sand.
vel ſirupu roſ. vel ſirupu de prunis vel ſirupu
de tamarindis ſemper limphatu cum aqua vel
aliqui ſirupore p[ro]dicto poſt etucuatione hu-
moris c[ui] decoctione abſinthij vel m[ar]abolano

rum & ſimilibus laxatiuis. Descriptio ſirupi
contra calore & remouendȗ vehementiā ſitis,
& ſedand[ui] p[u]nctio[n]e & vſttonc. R. ſucci cur-
cur. aſtare l[ib]i. & diſloluæ in eo treugebin co-
raſeni 3. i. & co[le]c & miſceatur cum lib. i. ſucci
granatoru & lib. 5. & a[que] rol. & duabus li. zuc
cari taber[ze]d & co juat in lento igne donec fi
ata i. modi iulep & teratur in eo ſexta pars. 3. i
camphor. & conſeruæ potus eius eſt. 3. i. cum
a qua frigida. Modus trociſon[que] confermenti
vehementiē ſitis & calori & ſebri & ſunt exper
ti. R. gumi dragaganti albi ſeminis portulacæ
an. 3. j. ſp[od]i albi ſand. citrini ſucci liquir. gu-
mi arabici mann. 3. i. amidi ſeminis alteq cam-
phore an. 3. 5. zuccari tabar[ze]d. 3. iiij. terantur
& cribellan[em] & confician[em] cum muſcilagine p[li]
liij facta cum a jua cucur. & fiant trociſci in po-
dere. 3. i. & 5. & acipiat ex eis vnui in mane cu-
iulep & teneat vnui de illis in ore & deglutiat ʻp.
ex eo refoluic[em] hoc enim remouebit ſitim & ex
tinguet calore. Modus laxatiuiq[ui] dicitur veton
conferentis calori & remouet ſitim & confert
ſebri facte ex ſanguine & colera. R. tamarin-
dor[que] mundatoru. 3. x. medullæ caſſe ſiſt. 3. iiij.
ſeminis alcoſos. 3. iiij. ſand. la[que]t emundæ an. 3.
ij. miſcean[em] omnia in vafe eſi lib. i. aquæ calidæ
& infundan[em] in ea per diem & nocte[em] in mane
vero bibat patiens illa aquæ tota in vna viſce &
infundan[em] in omni aqua qua vitur potu pru-
na & iutub[em] & temperet[em] cum iulep viol. quo-
niam v[alt]ime tollit ſitim. Curatio a cauſa fleg-
matis ſalli adherentis in tunicis ſtomachi eſt ʻp.
euacuer[em] ſlegna illud cum v[om]itu vel laxat[i]uo

Poſtea faciat ea quæ mundificant, & eſt vt acci

piatur de ſucco endiut[em] ſen. & ap[ri]j ex omnib[ui]
ticut lib. 5. & co[ct]is & depuratis & diſloluat[em] in
eo me[li] roſ. 3. i. & ſecaniabin de melle. 3. i. & bi
batur totu[rum] calid[ui] vel cu[ui] aqua calida ſola & om
ni die faciat ſic. Curatio vero eius ex humore
frigido & ſicco eſt quod teleret ſitim per vn[am]
hor[am] hoc enim remouebit hoc accens vel bi-
bat aqua cu[ui] iulep vel ſorbeat de melle aut alſi-
due ſumat de patulſis line arillis & p[ing]uia ci-
baria. Huiuſmodi enim defideriui tollit cu[ui] mo
dico rer[u]t dulcaui. Et confert ad hoc ſomnus q[ui]
humectat intrinſeca corp[is], & cauſat a c[ibus] ge
nerantibus ſanguin[em] nigr[u] s[ic]ut eſt acu[ti] & de-
clinet c[ib]os eius ad dulc[ia] & p[ing]uia. Curatio
eius a calore e[pat]is eſt cu[ui] flebotomia b[afi]liſe
& ſumptione robub aceto[lo]r & aquæ ordei,
& reſt quo regimine frigido & emplaſtre[em] am-
plaſtris friguis. Curatio eius a calore cordis et
pulmo[mo]s eſt ſicut curatio ex cauſa e[pat]is. Et cu-
ratio eius a cauſa i[ei]uni inteliſtini eſt ſicut cura-
tio ab ipſo ſtomacho propriæ. Curatio aſt[ui] eius
ex calore renui eſt adminitrare inſtrigidiatuis co-
piſe de hijs mo[d]e diximus potibus & nuſto mo
do permittat e[mi] pati ſitim ſed ſuadeat remo-
uere illa cu[ui] hijs qu[em] dicta ſunt & bibat p[u]ſan[em]
de ordeo & muſcilagine p[ili]j & ſucci granat-
[or] aceto[lo]r & agret[em] & laceto[co]t[or] & ſu-
mat trociſcos de Ipodio & emplaſtre[em] renes &
lumbi cu[ui] farina ordei & ſucco plantaginis, vel
ſucco ſolatri aut emplaſtren[em] c[or] portulaca tri-
ta cu[ui] a qua ordei & abſtineat a coitu & labore
& potu vini & ab oibus qu[em] deponunt v[ri]n[u]
& in aliqbus t[é]poribus declinet c[ib]os eius ad
cibaria ſumacia vel acerina vel t[ef]ahia & ſim[ie]
lia. Curatio eius ex cauſa ſebris eſt vt ſuo loco
determinabi[em]. Curatio ſitis qu[em] fit ex ſicitate
loco[re] ad qu[em] defluunt humores ex ore ſtoma
chi eſt ʻp. præcipia[em] infirmo ſomnus & admini-
stren[em] humida & frigida temperata. Et q[ui] ſitis
eſt ex calore loco[re] præcipia[em] infirmo vigilare
& evitare ſomn[u]. H[ae]c enim ſitis receditui vi-
gilijs. Curatio vero reliquor[em] gener[em] ſitis qu[em]
generatur ex comeſtione falfor[em] c[ibo]r & cali-
dorum potuum & ſimiliu[em] eſt cu[ui] remotione
cauſe ſitim facientis, & recedet paulatim & ad-
ministratione refidui medicaminis ſupraſat[i]
pi u[xi]ta ſuos modos & conditiones.

Cura ex
hu. frig.
& ſicco

Cura ca
lo. cord.
& pulmo
nis

Cura ca
lo. cord.
& pulmo
nis
Cura ex
ca. renum

p[er]miſi. & diſloluat[em] in eo me[li] roſ. 3. i. & bi
batur totu[rum] calid[ui] vel cu[ui] aqua calida ſola & om
ni die faciat ſic. Curatio vero eius ex humore
frigido & ſicco eſt quod teleret ſitim per vn[am]
hor[am] hoc enim remouebit hoc accens vel bi-
bat aqua cu[ui] iulep vel ſorbeat de melle aut alſi-
due ſumat de patulſis line arillis & p[ing]uia ci-
baria. Huiuſmodi enim defideriui tollit cu[ui] mo
dico rer[u]t dulcaui. Et confert ad hoc ſomnus q[ui]
humectat intrinſeca corp[is], & cauſat a c[ibus] ge
nerantibus ſanguin[em] nigr[u] s[ic]ut eſt acu[ti] & de-
clinet c[ib]os eius ad dulc[ia] & p[ing]uia. Curatio
eius a calore e[pat]is eſt cu[ui] flebotomia b[afi]liſe
& ſumptione robub aceto[lo]r & aquæ ordei,
& reſt quo regimine frigido & emplaſtre[em] am-
plaſtris friguis. Curatio eius a calore cordis et
pulmo[mo]s eſt ſicut curatio ex cauſa e[pat]is. Et cu-
ratio eius a cauſa i[ei]uni inteliſtini eſt ſicut cura-
tio ab ipſo ſtomacho propriæ. Curatio aſt[ui] eius
ex calore renui eſt adminitrare inſtrigidiatuis co-
piſe de hijs mo[d]e diximus potibus & nuſto mo
do permittat e[mi] pati ſitim ſed ſuadeat remo-
uere illa cu[ui] hijs qu[em] dicta ſunt & bibat p[u]ſan[em]
de ordeo & muſcilagine p[ili]j & ſucci granat-
[or] aceto[lo]r & agret[em] & laceto[co]t[or] & ſu-
mat trociſcos de Ipodio & emplaſtre[em] renes &
lumbi cu[ui] farina ordei & ſucco plantaginis, vel
ſucco ſolatri aut emplaſtren[em] c[or] portulaca tri-
ta cu[ui] a qua ordei & abſtineat a coitu & labore
& potu vini & ab oibus qu[em] deponunt v[ri]n[u]
& in aliqbus t[é]poribus declinet c[ib]os eius ad
cibaria ſumacia vel acerina vel t[ef]ahia & ſim[ie]
lia. Curatio eius ex cauſa ſebris eſt vt ſuo loco
determinabi[em]. Curatio ſitis qu[em] fit ex ſicitate
loco[re] ad qu[em] defluunt humores ex ore ſtoma
chi eſt ʻp. præcipia[em] infirmo ſomnus & admini-
stren[em] humida & frigida temperata. Et q[ui] ſitis
eſt ex calore loco[re] præcipia[em] infirmo vigilare
& evitare ſomn[u]. H[ae]c enim ſitis receditui vi-
gilijs. Curatio vero reliquor[em] gener[em] ſitis qu[em]
generatur ex comeſtione falfor[em] c[ibo]r & cali-
dorum potuum & ſimiliu[em] eſt cu[ui] remotione
cauſe ſitim facientis, & recedet paulatim & ad-
ministratione refidui medicaminis ſupraſat[i]
pi u[xi]ta ſuos modos & conditiones.

Cura ca
lo. cord.
& pulmo
nis

De amillione defiderij potus. Cap. XV.

A
Mifllo defiderij potus a quæ contingit
ex multis cauſis. Aut enim ex nimio
potu eius, aut ex nimia frigiditate eius
aut ex ambobus hijs ſimul, aut ex amillioſe ſen
ſus ſtomachi, aut ex malitia discretionis i[pi]ſus

Amillio
delidem
pot⁹ mul
tis ex caſis
fit

Alfaharanij.

For. LXXI.

propter corruptionem rationis. Signum amilli
onis deliderij potus aque propter multam hu-
miditatem est multitudo Isputi & quia sentit to-
machi esse in humiditate profundatu & possi-
bile est eutomere flegma viscosum. Signi eius
ex frigiditate ex acetoſa eructuatio & iuuamet
tum qu[ui]ſucipit in cibis & potibus calidis. Si-
gnum caufey virtutis ſenſitiae est quia ſentit gra-
uitatem ſenſus in ſtomacho, & tardio dige-
ſtions & coſtions cibi. Signu malitiæ diſcre-
onis est q[ui] manifesta in patiente de corruptio-
intellecius. Curatio amilliſonis deliderij potus
aqua ex humiditate est per euacuationem cum
vomitu ſapienter aut laxatiu cum hijs que di-
ximus vt mundiſice ſtomachus ab humidita-
tibus, & fierit aliquid prohibens laxatiu vel
vomitu ſumat patiens omni die ex cōpoſitio-
ſechnaya cum aqua calida, vel accipiat ſiru-
pum de radicibus, vel ſirupu de melle cum aro-
matibus & ſimilia. Curatio eius ex frigiditate
dominante in ore ſtomachi est quod calefiat cu-
electuario piperi, aut electuario de anifo, vel
de cimo & ſimilibus. Curatio eius ex cauſa
amilliſonis virtutis ſenſitiae est quod videatur
ſi hoc est ex frigiditate nerui & tunc accipiat in-
firmus de yera aut yera Gal[ui] & vngatur
ſtomachus cum oleis calidis, vt oleo coſtino
caſtoreino euforbio & ſilib[ui]9, & ſi amilliſo ſen-
fus est ex caliditate fiant qu[ie] dicta ſunt in præ-
cedentibus. Curatio vero eius ex cauſa malitiæ
diſcretiōs est per curationem eſgritudinis cauſan
tis intellecius corruptionem.

Cura ex
frigidita.

Cura ex
ſentitiae

Cura ex
frigidita.

Cura ex
cāt Ututis
ſenſitiae

Cura ex
malicia
difcreto.

De fetore oris & eructationis. Ca. XVI.

Fetororis
ex duab⁹
caufis ſit

Si. corrú-
flegmatis
ſig. ex ci
bis corru
pris

Cura cor-
upti fle-
gmatis

Puluis

Pillule

Fetor oris & eructationis ſit ex duabus
caufis aut ex flegmate corrupto & putri
do generato in ſtomacho, aut ex ſumpti-
one cibo[rum] corruptibilibi[rum] in ſtomacho vt radi-
cis & porro[rum] & ſimilii. Signi corrupti fleg-
matis patere potest ex infirmi an heliitu & maxi
me ex an heliitu ante cibi. Signi cauſe cōmelti-
onis cibi corrupti vel facilis corruptionis est q[ui]
in firmus refert & quia definit fetor eructuati-
onis ex euntis in hora medie diſgelſtionis. Cura
tio primi est mundiſcare ſtomachii cui ſtoma
ticon vel cu[j] yera Gal[ui] vel cu[j] theodoricōn & ſi-
milibus. Pos[modi]i vero accipiat. 3.1. de cube-
ba tritā cu[j] vino odorifero, vel accipiat de car-
damomo nuce muſcata garioſ, mace zin[ze]bi
ri galange darſen carpe, an[]i. 3. i. coniunctim vel
ſeparatim. Et fiat ex eis puluis de quo ſumat
omni die. 3. i. facit enim boni guſtū & remo-
uet fetorem oris. Modus pilluliā ad hoc. R.
garioſ, nucis muſcate carpe bonem ad miſis, an[]

3.vij. & 5.ligni aloes. 3.i. gallie olibani an[]3. iiiij
& 5. teran[]t & conficiant cui ſucco malore vel
cui aqua rol[ui] & fiant pillule ad modi[]nare gran-
cicere & ponat de illis in ore ſuo vnam poſt ali
am deglutiens q[ui] ex eis refoluit & ſunt expeſt[
Curatio fetoris eructationis ex euntis a cauſa
cibo[rum] corrupto[rum] est cui vomitu & mundiſca
tione ſtomachi & ſumere que diximus & con
fert ad remouendu fetore allio[rum] & cepare ru
ta & cōmestio caſel cu[j] modico garioſ.

Cura ex
cibus cor.

De multitudine Isputi. Cap. XVII.

M. Vltitudo Isputi ſit ex altera duar[mi] cau
ſar[ui]r, aut enim ex nimia cōgregatione
ſlegmatis in ſtomacho, aut ex calore
humiditati ſuprabundanti. Signi primi eſt ſp[il]
ſitudo eius quod exit p[er] Isputi & eius viſcolitas
& quia caret p[uma] no pati[nt] ſitim qu[ia] ſi[am
decidat & qa augmentat in tēporibus & regi-
onibus frigidis. Signi cauſe caloris est tenuitas
ſlegmatis ex euntis cui Iputu eiudq[ui] mollities cu
ſiti & qa augmentat in eſtate & in hora labo-
ris. Curatio multi Isputi, p[er]t er flegma est q[ui]
cuiat vomitū cu[j] radice & ſecaniabin & aqua a-
neti & falis & hoc ſiat tribus diebus. Polſta ac
cipiat in qualibet die ſeptima pulueris pigre tcr
tiā partē. 3. falis indi. 3. 5. an[]i ameos an[]i flexā
cui partē. 3. teran[]t & miſcean[]t oia cui ſecaniabin de
melle & ſeminibus & bibat illud totu[rum], vel acci-
piat de tyriaca maior i vel theodoricōn & alijs
calidis electuarij[s] que repiun[em]. Puluis cōſerēs
abūdantiē Isputi. R. zin[ze]beris. 3. xij. galange
3. vi. miſcean[]t cui pondere ip[er]ar[ui] zuccari & fi-
at puluis de quo accipiat omni die & comedat
pullos coſtos cui aromatibus & ſinapi & alijs
& bibat vinu[rum] vetus & ydromel cui aromatibus
Curatio abundantiē Isputi a cauſa caloris est q[ui]
bibat de ſucco granator[ui] acetoſo[rum] & rob de
agreſta & ſimilia, & de alijs generibus rob ac-
toſo[rum] & comedat carnes caprinas & bibat cer
utiam de ficubus aut tēptraat valde.

Isputi mi
ritudo du
abus ex
caus ſit.
Signi ex
ſlegmate

Sig. cali.

Cura pro
pter ſleg.

Puluis

Cura ex
calore

De ſingultu. Cap. XVIII.

S. ſingult[ui]9 accidit multis ex cauſis, aut ex mul
ta repleſo[e] aut ex mul[ui] a inanit[i]o[e] aut ex fle
gmate cōtento in ore ſtomaci aut exvento
ſitate inflāte i[mi]p[ui] aut ex apate ſto[ac]iv el epatis,
aut ex ſpeciebus mordicātibus ſtoma[du]i vt pi-
pe & ſinapi & ſPbus, aut ex corrupto[rum] cibo[rum]
in ſtomacho & ip[er]o[rum] tranſmutato[e] ad malā
qualitātē. Signi ex repleſione est quia ſentit in
firmus grauitātē in ſtomacho & plenitudinem
& modicam diſgelſtionem cibi. Hi[ui] vero qui[bi]9
accidit plenitudo hu[i]uſimodi & ſingultus ſunt
ſenes, accidit e[m] eis ſingultus q[ui]n replen[em] cibo.

Singult[ui]
mul[ui]s ex
caufis cō-
tingit

Sig. ex
repletiſo

Liber Practice

Sig. ex
inaniſiōe

Signi eius ex inanitione eſt quia preſſeit cum
vomitus aut ſolutio ventris aut exitus ſangui
nis ex naribus vel ex alio loco & hec omnia quæ
excedunt & accidit eis cum hoc ſicilicās ſpalma-
tio & acuta ſebris & ea quæ inſirmus reſert. Si
gnum eius ex apoſtemate epatis eſt quia ſuper
epar apparèt de foris poſſible eſt accidere cum
hoc ſteritiā. Signi eius ex apoſtemate ſtoma-
chi eſt gravitas in orifičio ſtomaci & fortis do
lor in ipſo & inter eius ſpatulas, & poſſible
eſt ſentiri apoſtema taſtu de foris & ſequiſ eſi
ſingultus & frequentia anhelitus. Signum eius
ex ſpiebus calidis & ciborъ corruptione in ſto
macho eſt quia ſent patiens corruptione cibi
corrupto in ſtomaco & inſationem & fortem morfum
& vſitione & ſitim, cum hijs que reſert patiens
ſumpſille huiuſmodi ſpedes & cibaria. Cura-
tio ſingultus ex plenitudine eſt voremere cum ſe-
caniabin facio cum aceto ſquillitico & cīſ ſue-
co radicis pipere & anilio patro. vſopo ruta &
ſimilibus que inducitur vomitù, & ſi hec noſ ſu-
ficiunt aminiftret laxatiuſ ſi eius conditiones
confenſerint & compoſione pillularъ. ſoma-
ticon & alijſ laxatiuſ ſimilibus, & ſi hec non
ſuſſicunt faciat hoc medicamen. &. yerę pig.
ſalis indi caſtorei coſti a[n].3,5. pet. 3,1. i. terat tot-
tum & cribelleſ & conficiat & bibat totum cum
duabus. 3, ſucci ſilimbrij &. 3, i. ſirupi ſecania-
bin, vel bibat tertia parte[]. 3, i. caſtorei cum dua-
bus. 3, ſucci ſilimbrij & oleo de coſto & puo
cetur ſternitatio, ſternitatio enim confert ſin-
gulari ex plenitudine & confert ei [p] accipiatur
de pet. & címino carmni a[n].3,11. i. terat totum
& cribelleſ & bibat ex eo omni die. 3,1. &.5. cīſ
ſucco ſilimbrij & comedat omne quod cōpo-
nitъ c[ui] aceto ſquillitico & ſuppona[]t ſtomacho

Sig. ex
apare epi-
tis

Sig. ex
a. acceſſo

Sig. ex
ſp[er]b[us] cali,
di. & ci-
borum
gultus ex
plenitud.

Puluuis

Pul. alius

Emplaſſt.

Cura ex
inaniſiōe

ſeminis aſtionis & c[ui] oleo violantъ & oleo ſemi-
nis curur, & ſi biberit de menta c[ui] ſucco grana
to[re] dulciori iuua[], & ſi totu[] hocnon ſuſtuerit,
bibat. 3,1. yerę pigrę c[ui] duabus. 3, mirabol. ci-
tri, diu[tem]perato[re] c[ui] ſecaniabin zucarino &
emplaſtre[]t ſtomachus c[ui] emplaſtro facio ex fa-
rina ordel[ia]te & portulaca tritis omnibus, &
ſi accidit eſ solutio ventris, aut exitus ſanguinis
a naribus vel ab alio loco ludeat decidere iſpm.
Curatio vero ſingultus ex ventoſitate & frigi-
ditate ſtomachi ſonſit in hijs que diximus eſ
caledis electuarijs ſicut electuario de címino &
 moraba zinziibi[er] & de mentaſtro & ſimili-
bus & inuſctione ſtomachi c[ui] oleo de aneto
& camomilla & de caſtoreo. Curatio eius p[er]
pter apoſtema epatis eſt c[ui] ſlebotomia venæ
basiſicē & poiu aquæ ordel[ia] ſucci granato[re]
rum & emplaſtre[]t epar c[ui] emplaſtro de ſand.
& bibat ſucci ſolatri & endiu[n]c coſtos & de
puratos cum ſecaniabin. Curatio eius ex ſforti
mordicacione eſt [p] bibat aquam dulce[] tepida[\] cum oleo viole[.] & oleo amigdal, dul. 3,1. de mo
raba roſ. cum aqua tepida & eſt expertu[]. Cura-
tio eius ex calidis ſpeciebus eſt [p] bibat ſecania-
bin cum aqua frigida temperata c[ui] oleo amig,
vel oleo roſ, vel coquant lebeſten & iuutub[em] in
aqua illa cum ſirupo viol, vel ſirupo de pru-
nis. Curatio eius a cauſa corruptiōs ciborъ eſt
per euacuationē c[um] vomitu ſtatim enim c[el]
ſabit ſingultus p[ro] h[oc]. Et curatio viuuerſalis re
moundi ſingultu[] eſt [p] inducāt patenti timor
alicuius rei de qua triste[], & inducāt ei timor
ſubito quia c[um] hoc ceſſabit ſingultus ſimili-
ter, puo[ca]tio ſternutatiōis tollit ſingultu[], ſimili-
liter ligatio manu[]ſ & pedu[] confert.

Cura ex
viri eti
fr. g[ui]liuſt

Cura p[er]
praetia
epatis

Cura ex
forti mori
dicacione

Cura ex
cali. ſpedi
ebus

Cura ex
ciborъ
ruptione

De euacuatione ſequitur. Ca. XIX.

E[x] ceſſus euacuationis ſit ex malitia c[ui]o
plexionis ſtomachi ab exceſſu calorisd[ul]
exceſſu frigoris vd ex ſuperabundan-
tia alicuius humorum. Et G. quidem iam dixit
quod cauſa viuuerſalis faciens hanc ventoſita-
tem eſt debilitas caloris ſtomachi deficientis co-
qui[ere] alios cibos. Signum cauſe malitiec[ia]m
plexionis frigidæ eſt paucitas ſitis & quia per-
cipit iuua[men] cum hijs quæ caledaciunt ſto-
machum. Signum humoris calidi[] congregati
in ſtomacho eſt ſumofa ventoſitas. Generatur
autem tribus ex cauſis & vna eſt acuitas ſtoma-
chi. Secunda congregatio humoris coler[at] in
ipſo. Tertia yo virtutes ciborъ calido[] vt me-
lis & ſimiliu[], Curatio ei[] ex malitia c[ou]plexiōs
calide eſt c[ui] infrigidatiōe vt ſirupo granato[re]
vel po[mo]re[.] vt iulep & ſilip[.] & c[ib]is frigidis.

Eruſus.
exciuſis
cauſa

Sig. frig.

Sig. cali.

Cura ca.

Altabrauij.

For. LXXII.

Cura ex
humoris
abūdāia

Cura ratio eius ex humoris abundantia in ſtoma
cho eſt cum vomitu, aut laxatiuo cum aliqua
yerat ex aliquo elecitiuariō calidor vt caleſi
at ſtomachus & ſubtiliē flegma quemadmo-
dum diximus.

Vomitus
duobus
moſis fit

Sequitur nunc de vomitu. Ca.XX.

Vomitus accidit duobus modis, aut p
viam crifis aut non, qīn fit p illā crifis
poſſible eſt eſſe bonu, bonus eſt qīn
mitce ex duobus humoribus vt vomitus co-
lerēnigre & viridis in vrentibus febribus, vel
vt vomitus colere rubee & flegmatis ſimul.
Colera enim rubea ſuo acumine debilitat & frā
git vento fitatē flegmatis, & flegma ſua viſco-
ſitate frangit acumen colere. Nota bonus vo-
mitus fit duobus modis vel q fit ex mixtione
duor humo, vel ex humoribus ſimplicibus
ex humo mixtione vt vomitus colere nigrae
cu viridi non tīn in febre vrenti. Ex ſimplicibus
vero vt vomitus flegmatis p ſe aut colere nig.
p ſe vel colere rubee vel viridis p ſe. Omnes hu
ſuimodiv vomitus ſimplicuī humo, significant
malu qīn non fuerit eor exitus cufacilitate ſed
cu difficultate & labore maximo. Quando ve-
ro non fit ſed crifim accidit pluribus de cau-
sis, aut exceſſu cbi & potus qīn grauā ſtoma-
chum & non potens eos continere propter eo-
tum exceſtum, prumpti vomitus & fluxus ve-
tris, aut ex mala cōplexione cbi ſumpti qui eſt
fetidus, aut abhominabilis vel acutus vel cali-
dus vel acetoſus vel inconueniens aut ex cōgre
gatione malor humo in ſtomacho vel ad eū
ab alijſ membris effuſis & hijs aut colerici aut
flegmatici aut melancolici aut aquoli & erunt
aut adh erentes in pelliculis ſtomachi aut in eius
concauitate, aut accidit vomitus ex mala dige-
ſtione, aut erit vomitus ex ſanguine & putredi
ne vel ſtercore quæ admodiu in colica paffione
contingit, aut accidit propter diſtere ſuppo-
tum q impellens q in inteftinis ſunt facit vomi
tum aut accidit vomitus propter vermes aſcen
dentes ad ſtoma, ab inteftinis & poſſible eſt
exire de illis p vomitu. Signu vomitus ex cauſa
crifis eſt iacuitatio inferioris labij & multe ſali-
ue fluxus & indignatio, & ſi fuerit id q eſire
debet colere rubee ſentiet ſiim & dolor e capi
tis & ventris & infirmus eſt fortis & ſequitur
poſt aliquā egritudinē. Signum boni vomitus
in hora crifis eſt qa recedit egritudo & alleuia-
infirmus. Signu non boni vomitus eſt qa non
ceſſat egritudo nec infirmus alleuia. Signum
vomitus ex multo cibo & potu eſt q infirmus
refert & qa vomit ea que ſumpſit. Signumvo
mitus ex cibis male qualitatis eſt q reperit in

Bon⁹ vo.
mir⁹ etiā
duob⁹ fit
modis

Si. vo.
ex cauſa
crifis

Aps iecit
gatio

Sig. boni
vomitus

Si nō bo.
vomitus

Sig. vo.
ex multo
cibo &
potu

Sig. ex ci
male

ſubſtantia vomitus eiuſq sapore ab eo reſul-
tante tranſmutatu & paratu eſſe in illo colera
rubea ſuo acumine. Signu eius ex malis humo
ribus contentis in ſtomacho vel in ſuis pellicu-
lis inuiſcatis eſt quia ſubuerio & vomitus ho
ra non deficiunt. Signum eius ex effuſione hu
more ad ſtomachi concauitatem ab alijſ mebris
eſt qa vomitus deſinit p hora donec alij humo
res congregent & accidit vomitus. Signu eius
ex mala digeſtione eſt, quoniā ſi corrupta fuerit
digeſtio ex humore frigido erit vomitus aceto
fus, ſi vero ex colera rubea erit ſapor vomitus
fumofus. Signu exitus ſanguinis a quocunque
loco fuerit eſt, quia ſi exitus ſanguinis eſt fine
dolore contingit ex incifione venę in ſtomacho
ſi vero exitus ſanguinis ſit cum mora & præce-
dit eum dolor & color ſanguinis eſt niger tunc
ſignum eſt collectionis in ſtomacho, & polli-
bile eſt eſſe ſanguinis vomitum ex incifione ve-
næ in fundo epatis, & iam diximus de exitu
ſanguinis & humoris putridi ac ipſar curati-
onem in hijs que præceſſerunt. Signu vomitus
ſtercoris eſt quia patitur inſirmus paſſione co
licam. Signum vomitus ex diſtere eſt q impu-
mus refert. Signum vomitus ex vermibus ge-
neratis in inteftinis eſt ex hijs quæ inſirmus re-
fert, quia accidit ei ſubuerio & multitudo ſali
uæ & ſputi & moleſtia ad appetendu cibum.
Summa ſignore significantia malum vomitu
ſanguinis & humoris putridi & vomitus co-
lerē nigre quando non habet inſirmus dolor e
in ſplene & vmbilico, nec febrem quartanam,
& vomitus colere ſimilis porris & erugini eis
& quæ ſimilatur herbę tendens ad nigredinem
& vomitus colere rub. & vomitus feti odo-
ris. Curatio vomitus ex crifi eſt vt non decida-
tur ſed dimittatur natura expellere a ſe morbi
ſi non multum exceſſerit ſi enim timeat de mor
te tunc oportet ipſum ſiltere cum hijs quæ con
fortant ſtomachum. Curatio eius ex multitu-
dine cbi & potus eſt, ſimiliter non impedire
ipſum & præcipue in principio, ſi vero excedat
tunc reſtatur ei cum hijs que confortant ſto-
machum. Poſtmodum vero confideretur ſi il
lud quod abundat ex vomitu eſt colera rub.
& cibi propter quos factus eſt vomitus ſunt il
lorum qui generant coleram rubeam & cōſen-
ferint ad hoc eius complexio & tempus, nec
cum hoc ſuperuenit ei ventris solutio, tunc
oportet adminiſtrari diſtere lene factum ex
violis iuiubis ſebeſten camomilla hordeo &
fucco corijoſe & citruli & ſimilibus, ad depo-
nendum humorem inferius & ſubmergantur
pedes inſirmi in aqua decoctionis camomillæ
melliloti viol, & malluæ & fricent pedes eius

Sig. ex
malis hu.
in ſtoma.

Si. ex hu.
malis ab
alijms mē.
ad ſiim p
fuſis

Si. ex ma
la digeſt.

fig. exi⁹
ſang. a q.
cuiq⁹ loco

fig. vomi
tus ſter.
fig. ex
clifteri
fig. ex
vermib⁹

Sūma ſi-
gno: ma
lui vomi.
indicātia

Cura vo.
ex crifi

Cura ex
multitu.
cibi &
potus

Liber Practice

poſt hoc eú oleo camomille & oleo cōmuni et
emplaſtreſi ſtomacus cú sandalis roſ. balaufſtia
ramic cōiunſtim aut ſeparatim, & ſupponaſ
ſtomacho hoc epithima qoſoſert ſui calori &
confortat & decidit vomitú colericu, & ſedat
punctione & vſtione, R. ſand. balaufſte ber-
beris ſpodij ſeminis acetoſe roſaſ cú capitibus
ſuis folioſ mirte humidæ an, 3, iiiij. camphore
3. tertuāteranſ & confidantū cú aqua roſ. vel cú
fucco maloſ vel cú fucco plantaginis & ſuper
ponaſ ſtomacho liquidi vna vice poſt aliam.
Et ſi cum vomitu fuerit ſolutio ventris, bibat
inſirmus rob de pomis & ſi non fuerit ſedata
ſolutio fumat de rob mirte, aut rob citonio-
rum, & ſi hoc non ſufficit bibat de hac potio-
ne, R. granor granator acetoſoſ. 3. xx. ma-
ſtis, 3. i. coquant in duabus ſib. aque, vſc ad
conſumptione medietatis & bibat & terat, 3.
5. ligni aloes, 3. 5. gallie & ſumathec inſirmus
cum aqua ſepe, & quncunqo vomuerit accipiat
de hoc puluere mixto cú aqua, & ſi vomitus
non fuerit cum hijs decifus & non habet ſebre
& eius virtus eſt fortis flebotome vena baſi
ca ſiniftræ manus vel ligentū bene brachia. Et ſit
cibus eius ſerculi qo dicit ſumatia patu cú co-
riandro ſicco & oleo cōmuni dulci, aut ferca-
la quæ dicunt haſarmya vel capha vel grana-
ti ſicut in ſuo loco describunt, & ſt puenit ex
excellu vomitus ad id qo timec de caſu virtutis
ligent brachia & infrigidet ſtomachus cú niue
& effundat ſup extremitates aqua frigida, &
bibat modicif pulueris holi armeni cú fucco po-
moſ, & ſi vomitus fuerit alleuiatus, bibat ius
alhagal aut ius pulli galline cú aliquantulo ſuc
co citonior aut fucco pomor aut modico vi
no odorifero & ponaſ in ipſo tritú, & ſi vo-
muerit illud reiter et eius receptione quouſp re-
ceperit ipſum & bibat aqua agreſte in qua infu
ſus ſit pullus gallinaceus coſtus. Et ſi receperit
cibú ingeniá dormire, qa ſomnus ſiſtit vomi-
tum. Curatio vomitus ex humore colerico pel-
liculis ſtomachi adherere eſt qo bibat in primis
multu de aqua calida ut vomat. Poſtea bibat
aquam inſuſionis abſinthiu vel aqua inſuſio is
aloes donec egrediant humores adherentes ibi
Poſtea vero redeat ad conſortatione ſtomaci
cú hijs quæ preſefferunt. Curatio vero vomi-
tus qo accidit ex ſumptione multoſ ciboſ fri-
gidor eſt pmitterevomitú donec nihil remane
at in ſtomaco de cibo & potu. Poſtea vero ſtu-
deat confortare ſtomachú cú electuario de cito-
nijs & dualmuſt faſto cú abſinthio & yera pi
gra, aut bibat vinu vetus cú miua & accipiat de
trocifis & moraba roſ. cú melle aut rob gra-
nator factu, cú menta. Modus aque granato-

rum conferentis vomitui flegmatico, R. gra-
nor granator, 3, xx, maſticis olibani an, 3, v,
coquaſ totu in vna ſib. aque viro ad conſum-
tione medietatis & colet & miſceat in ea ali-
quantul ſigni al, muſci gallie & bibat de eo in
ſirmus vna vice poſt alia. Et emplaſtreſi ſtoma
chus cum ſpica maſtice ciperi cro roſ. gariof.
an teran & coadunan cú ſirupo citonioſ &
ſtomacho ſupponaſ. Descriptio rob granator
rum factu cú menta qo confert indignatioſ iſto
mach & vomitui ventris fluxui, & confortat
ſtomachú & eſt exptu, accipiaſ de fucco grana-
toſ acetoſoſ & dulci an, ſib. iij. ſucci mentæ
lib. i. mellis deſpumati ſib. ij. coquaſ totu in len
to igne donec condempſet & efficiat tempera
ti modi & miſceat in ea de gallia maſtice ligno
aloes de qualibet. 3. i, & conferueſt, & ſit doſis
eius, 3. i, cú aqua frigida. Modus medicaminis
p eo in cuitus ſtomacho non pmanet cibus pre
dolore vehementi. R. vitellu oui vnú alatú
mellis, 3. xij, maſticis grana, v. numero terat to
tum bene & ponaſ in teſta vnius oui mundi &
coquaſ in cineribus calidis & comedat illud &
hoc faciat tribus diebus & ſanabi, vel accipiat
mentam ſicca & terat & puluerizec & miſcea
tur cua de oleo roſ, & linianc cú eo os & na-
res. Curatio vomitus ex ſubtili & aquoſo fleg
mate eſt qo mundiſice ſtomachus p vomitú cú
aqua ordei calida & comedat oua bene coſta,
hoc enim condempſat flegma & ſubtilé humo
hoc cù ſeperamento. Poſtea vero confortetur
ſtomachus cú coméſtione citonioſ in vino co-
citor cí ſpica gariof. & croco, & bibat vinum
pōtici & rob pomor & rob citonioſ frigidú
factú cú melle zuccaro & ligno aloe & empla
ſtreſt ſtomachus cú citonijs & pomis coſtis in
vino pontico & modico aceti. Curatio vomie
tus ex colera nigra eſt vt non deſdaſ vomitus
chdiu virtus fortis & tolerans eſt. Si vero eſe
dit fiat diſtere cí acutis rebus & emplaſtreſi ſto
machus cú melliloto mirta laudano & vſue cú
vino pontico, & bibat rob de pomis vel de gra
natis cum fucco mente & comedat pané infu
fum ſerculi quod diciſatahag & oportet qd
cure v vomitus coler e nigré ſedim humoré, ná
ſi fuerit ex cauſa vſtions curet cú hijs quæ di-
ximus in vomitu accidente ex flegmate, & ble
bat poſt hoc de yera pígra cí epitimo. Et ſi fue
tit hoc cú dolore ſplenis flebotome vena baſili
cá ſiniftræ manus, poſtea adminiſtreſt medicina
ſplenis. Curatio vomitus ſtercoris in paſſione
colon difficilis qí fuerit ex ſicitate nature eſt
qo ſumat aqua decoctoſis prunor & tamarin
dorum cú multo oleo amig. & ſimilia. Et ſi hoc
non ſufficit accipiat illud de lo co ſuo perfecte.

Rob gra.

Medita.
vo. i do.
vehemk
ſtomachi

Cura ex
ſubtili &
aqſo fleg.

Cura α
cole. nig.

Cura vo.
ſtercoris

Potio

Sumaria

haſarmya
Caphia

Cura hu.
co. ? ſto.

Cura vo.
ex multi
cibo. fri.

Mod⁹ aq
granato.

Alfabaranij.

Ifor'.LXXIII.

Cura pro prerymel
Curatio vomitus ppter vermes generatos in
ventre armeni cucurbitæ albi & recentis, an. 3. ij.
teranî bene & bibaî cù modico factis recentis
poſt abſtinentiâ a malis cibis. Cum hoc eum ex-
ibunt vermes omnes & mundi fit corpus ex il-
lis, & quando nò confert reiteret hoc idem me
dicamen quouſc fanetur, deinceps vero cau-
at a cibis quibus inſet viſcolitas & groſſitudo
& diſponat cibum ſuñ alcoauit & panis cum
oleo oliuare & acutu & olitras paratas cù ace-
to & ſale, & ſint cibi eius oñia hijs ſimilia que
declarata ſunt in ſuo loco.
De indigetione ſtomachi. Cap.XXI.

ſtomachi
idigetio
ndscaufa

Si. cauſe
flegmatis

Sig. ſub-
uerſionis
humoris i
ſtoï coca
uicare
Sig. ex
hu. cali.

Sig. ex
frigidu
Curæ ſub
uerſionis
cofit in
tribus

Curæ ſub
uerſionis
exhu. ſub
tili & acu-
to
Curæ ex
hronibus
groſſis &
vifcitis

ſtomachi
inflatio
duab⁹ ex
caufis
onitur

Indigetio ſtomachi eſt ſubuerſio ſtoma-
chi přeter vomitù, Et cauſa huius eſt aliq-
humor: modice quantitatis colerè exiſtens
in ſubſtantia ſtomachi vel in eius pelliculis inui
ſcatus, cuius eradicatio eſt difficilis, aut ppter
ſut viſcolitatem aut amaritudinem, Et nò exi-
ſtit hmoï humor in concauitate ſtomachi. Eſt
aŭt hie humor aut calidus aut frigidus. Signu
ſubuerſionis in còcauitate ſtomachi eſt aut hie
humor aut calidus aut frigidus. Signi ſubuer-
ſionis ex humore calido inflatio & delectatio
in rebus frigidis. Signu ex humore frigidus eſt
appetitus cibi & delectatio in rebus calidis. Cu-
ratio invidiatis in viuerſali confiſt in tri
bus, quorù pmm eſt coquere humores, ſcdm
eos rectificare, terciù eos euacuare. Curatio ve-
ro humoris facientis indignatòm quando eſt
meltilis & laudabilius omni re, & cp confert ad
humorem frigidù & viſcoſum in ſtomacho eſt
electuariù trium piperù, vel aliquid hmoï ele-
ctuariò calidor & cum ſtomachus munda
tus fuerit ſtudeat rectificare còplexion e ipſus
ſi eſt ex frigiditate calefaciemus ipſum, & ſi ex
caliditate infrigidamus, quemadmodù predi-
ctum eſt.

Sequitur nunc de inflatione
ſtomachi. Cap.XXII.

Inflatio ſtomachi ſit ex ventoſitatibus ge-
neratis in ſtomacho offendentibus anhe-
litum & totu corpus grauiter. Cauſat aŭt
duabus ex cauſis, aut ex colera nigra quâdo in
ea operat calor debilis, que quidem tranſmuta
tur ad vaporem fumolum, & ſequit inflatio
inventre & panniculo, aut ex turbido flegmate

generato in ſtomacho, vel ex debilitate calorís
agentis in humores, Quando eum permilceſt de
bilis calor humoribus exiſtentibus in ventre re
ſoluunt humores in ventoſitates & faciunt ven
tris inflationem, vel cauſat inflatio ex cibis ge-
nerantibus ventoſitates groſſas vt olera & le-
gumina & ſimilia. Signum cauſe flegmatis eſt
quia inflatio eſt mollis, & poſſible eſt nò exire
a ſuperiori nec inferiori & ſequitur in ventre &
ypocondrijs inflatio, & contritatio animæ, &
timor continuus mortis & multitudo cogitati-
onis in rebus que contrarię ſunt rebus cogita-
bilibus, & hoc totu nò eſt niſi ex vapore fumo
ſo aſcendente ad cerebrum ex colera nigra. Qc
autem cauſat hmoï ventoſitates in corpore eſt
corruptio digeſtionis in ſtomacho & eius cir-
cuitu qd eſt defectus virtutis digeſtive pſecto
modo, vnde corrupti materia nutrimenti, &
quando perfeuerat corruptio digeſtionis in ſto
macho confirmantur hmoï ventoſitates & in-
groſſant, quare fit earu: reſolutio difficilis quo
uſq subtiliani & attrahunt ypočótrie, & poſ
ſibile eſt aliquando aſcendere cibù deſubter ſto
macho ad ſuperiora eius, ita q prohíbeſt deſen
dere & adhèrere fundo eius, & fit hec vna de
potillimis cauſis priuationis digeſtionis, & vl-
tima ingenioſa rectificandi cibi corrupti, &
vtaur cibis humidis potètia & actu in quibus
quando q ſit acuta qualitas & ſubtilis, vel men
taſtrum menta & yfopus ad vigorandù dige-
tionem & expellendù ventoſitates, & empla-
ſtretur ſtomachus & panniculus ventris cù me
dicinis ſubtilibus vt anifo nigella cimino fen. ſe
minis aneti & fructu lauri & ſimilibus coniun
citù vel per ſe in aqua coctis, & ſrat diſtere ex
hijs ſimiliter, & inungat ſtomachus cum oleis
reſolutiuis vt oleo ramic & oleo de coſto vel o-
leo de aneto, aut de abſinthio & ſimilibus, &
accepiat 3.5. caſtorei, confert enim inflationi
cuius diſolutio eſt difficilis & puncturè ven-
tris iuuanțtù maximù, & confert vltumù ius-
uamentù ad hoc q accipiat quolibet die. 3. ij.
electuarij de fructu lauri vel accipiat de hoc pul
uere cuius modus eſt cp accipiat petro. 3. iiij. ſpi
ce cimini coſti piperis an. 3. n. ſeminis apij & ca-
ſtorei an. 3. ij. teranî & cribellent, & ſumat ex
eo quolibet die. 3. i. & 5. cù vino veteri & odo
rifero, Et còfert huic etià vſus electuariò cali
dorum aromatico: & electuariù piperum &
tyriaca alfare & alſilitha, & delectuariù de aſa,
& electuariù de cimito & ſimilia, Et ſit cibus
eius ſerculum q dicitur zirbig, qd eſt carnes
pullo: columb. & perdi cum cocte in aqua &
parate cí cimino & aromatibus calidis, in quo
ponat aligd de bono vino odorifero, & bibat
n

n

Liber Practice

etiam de hmoï vino, & acceipat de firupo radi-
cum cù oleo amidgalarç. Et sì nò curat cù hijs
quæ dicta sunt fum superponat stomacho ventosa
cum igne abf scarificatione, hoc eum diffolut
ventoitates & fugabit eas, poſtea vero intret
afflidue balneu & emplaſtreft stomachus cum
medicinis ſupradictis. Et ſi, cù toto hoc nò cu-
ratur fiat cauteriù ſupra ſtomachum & ſupra
ypocondrias plura cauteria, vt in ſuo loco de-
terminatur.

De corruptè digeſtionis. Ca. XXIII.

Digesfio
nis coru.
ex tribus
caufis ſit

Corruptio digestiónis contingit ex tribus caufis, prima eſt paſſio virtutis digestiue, ſed humores in ſtomacho cōgregan, tercia eſt ex cibis. Contingit etiam corруptio digestiónis ex paucitate ſomni & quelibet itlaß cauſar in plures diuidiç. Virtus aut dìſſiuia patitur aut ex malitia cōplexionis calidae aut frigidæ aut ex aſpate aldubayla. Signu mali de complexionis calidæ eſt ſitis ſebris & corruptio cibi converiti ad fumù vel particulariter ad ſorditiam & indignationem. Signi malitie complexionis frigidæ paucitas ſitis & acetoſa eructuatio mollitudo ventris & multi venſtolitates in ſtomacho, & ſi frigus in fine exceſerit nullatenus digerit, in eo cibus nec transimutatur ab eo qù duit quemadmodu accidit in lùbricitate intelfinoræ, & ſi nò multu exceſerit fri gus transmutabiſt in eo cibus transimutazione aliqua, & ſi cibus ad ſtatam frigiditatem declarat transmutabiſt ad acetoſum, ſi vero ad calorem generabit ventolitates groſſas. Signu corruptionis digestiónis ex aſpate aldubayle eſt qùi egritudo prouenit ex eo ad virtutem digeſtiuã duobus modis. Ex corruptio eſub ſtantie & ex priuatione actionis & cauſa aſatum & oppiationis, & iam p[ro]dicta ſunt aſpatum ſigna eo q[ui] gna & cauſe. Curatio corruptionis digōnis ex malicia complexionis calidæ vel frigidæ vel ex aſpate iam memorata eſt in p[cedentibus]. Congregatio vero humore in ſtomacho fit aut a cibis aut ex eo q[ui] ſuit ad eum a capite & alijbus membris vnde corrumpunt cibi. Signa corruptionis digestiónis a cauſa ciboræ eſt q[ui] ſi cibi transmutant ad fumù fit cauſa mutationis ad caliditatem, ſi vero træſmutant ad acetoſtatem erit cauſa transmutationis ad frigiditatem. Curatio eius q[ui] transgredieth temperamentu eſt emu[n] dare ipſum cù ſuo contrario vt dictu eſt. Corruptio digestiónis ex cauſa ciboræ cōtingit vno iij. modoræ. L[uc] aut ex errore quantitatis ipſoræ aut ex errore qualitatis, aut ex errore vſus, aut

Sig. cali.

Sig. frigi.

Sig. ex
aſpate.

Cura ex
cali. frig.
vel aſpate.

Si. cauſa
ciborù

Cura vbi
træſgredi
tur rêpe-
ramentu

Sig. erro.
i quatita.

ex errore ordinis. Signu erroris in quātitate eſt
vt cum ſumit de cibo paucu minus q[ui] oporteat
cum ſit eius ſtomachus calidus natura, quando

ſic eſt id q[ui] attrahit corrumpit & transimutatur
ad coleram, q[ui] ſi ſumpferit magis de eo q[ui] oport
teat & virtus eſt fortis corrumpeſ cibus inſto
macho, & ſi cibus fuerit difficilis corruptionis
& virtus debilis nunc[que] digereſ cibus ille. Signu
erroris in qualitate cibi eſt quia cum eſt calidus
& ſtomachus calidus vt lac ſi ſumit a calidu ha
bene ſtomachum transimuta[re] & efficac inſto-
macho colera. Sì vero ſtomacus fuerit frigidus
& ſumpferit lac converteſt in ipſo ad acetoſita-
tem. Signu erroris in tempore vſus cibatoſis eſt
vt ſi quis manu ad ſe[m] cibum extendit anteſt
primus digera[que], q[ui] eſt vt cibatus quis in tercia
hora & iteru poſt horam cibatur apud inſitum
digeſtionis primæ cibationis & anteſt prima p[er]
ſecte digeritur, cum aſt prima digita fuerit
& ceperit deflectere a ſtomacho adhêret cù eo
& ſedæ & indigita tranſit. Signu erroris in or-
dine eſt vt ſi quis in primis comederit coctana
poma vel granata & ſimilia ante cibaria lenitua
ventris inducet ſtomacho ſolut[em] fortem, q[ui]
quia cibi facilis & cit[ex]e digeſtions cito exeiſt,
cibi vero difficilis & tard[es] digeſtionis requirut
moram, vnde cauſa huius generant ventolita-
tes quæ ſunt cauſe corruptionis digōnis & de-
bilitatis cœptionis. Curatio erroris quantitatis
cibi in multo vel pauco & qualitatis & erroris
in regimine cibationis eſt q[ui] ſtudeat ducere cib[ui]
bi ad equalitatem toto ſuo poſſe, & non excedere
ſufficiens & horâ ſumptionis cibi. Curatio er
roris in ordine eſt p[ponere] cibum p[ponendum]
& poſtponere poſtponendum, & q[ui] in aliquo
ilto[rum] deliquerit, p[ro]ocet vomitu poſt potum a
que calide, poſtea confortet ſtomachu cù oleis
confortatibus ipſum, ſicut eſt oleu de citonijs
& oleu nardinu vel maſticinu, & emplaſtreſt cù
aliquibus emplaſtris fortibus & aromaticis, &
comedat poſt hec cibos conferentes ſtomacho
& facilis digeſtionis, & abſtineat ab o[m]i q[ui] cor-
rumpit cibos & prohibit deſcensum ciboræ, &
exerceat moru & laborem temperatu, & ingre-
diatur balneu & bibat vinum odoriferu. Cura ex
tio eius ex paucitate ſomni eſt accipere aliquid
de electuarijs caldis iuuantibus digōnem.

Sig. erro.
in q[ui]litate

Sig. erro.
in ſtore

Sig. erro.
in ordine

Cura ex
roris qua
ticatis ci

Cura ex
roris inor
dine

Cura ex
paucitate
ſomni

ITRACTATVS.XVII.DVAS HA

bet ſectiones, quare[que] prima eſt de ventris
ſolutione, & comprehendit in ſ. xlii.
capla, ſedæ ſectio de paſſionibus
ani & intelfinii colon. xlii. ca
pitula continens.

De ſolutione ventris. Cap. I.

S olutio ventris prouenit ex ſex locis, aut a ſtomacho, aut ab epate, aut ab intelfinis, aut ab ano, aut a cerebro, aut ex multa ple situdine totius corporis & pauca eius ſolut[em]

Vermis
xus exer
lo cis ert

I am unable to find any text in the image. The image appears to be a blurry depiction of a person on a horse.

Alf. baranij.

Ifor.LXXIII.

Sig. caufæ
debilica.
digetiuæ
virtutis.
Sig. debi
litatis cœntenduæ.

Si. vigo
expulsiuæ
& digitiuæ

Sig. debi
litatis di-
gestiuæ & conteriuæ
& vigo.
expulsiuæ
Sig. debi
litatis ex
pulsiuæ & vigo. di-
gestiuæ
Sig. debi
litatis di-
gestiuæ & vigo.
expulsiuæ &
cœntentiæ
Sig. debi
litatis di-
gestiuæ cœ-
teriuæ &
expulsiuæ

Sig. debi
litatis ex
caliditate
Sig. solu.
ex pulsu.
& apati.

& alia plura genera sicut ostèdemus. Solutio
que prouenit ex ſtomacho contingit aut ex de-
bilitate digestiuæ virtutis, aut ex debilitate cœnti-
tiæ, aut ex vigore expulsiuæ & vigore digestiuæ
aut ex debilitate digestiuæ & reteniuæ & vigo-
re expulsiuæ, vel ex lubricitate ſlomachi, vel ex
pultulis & apoſtematibus, vel ex effuſione co-
leræ nigre ad ipsum, vel ex ſuperfluo cibo, vel
ex vſi cibi lenitiui, vel errore regiminis compo-
fitionis cibi, vel exerctio poſt abum, vel ex po-
tu mulce aquæ ſupra cibum. Signu cauſe debi-
litatis digestiuæ virtutis eſt exitus eſgeſtionis in
fuo tpe naturali indigeste & rugitus ventris in
hora digeſtionis. Signu cauſe debilitatis conten-
tiæ virtutis eſt quia ſi bonus cibus tranſimitiæ
ad ſtomachu paucam morã faciet in eo, & de-
ſandit oð rugitu & inflatione ante ſui tempus
iante oðo horas. Signu cauſe vigoris expulſi-
ue & digestiuæ eſt quoniam ſi cibus permaneſ-
rit in ſtomacho ſuxta horam digeſtionis, & ex-
pellitur exbit totus in vna expulſione vel dua-
bus violenter eſt digeſtus. Ppter ſanitare di-
gelituæ virtutis. Signu cauſe debilitatis digeſti-
ue & cœntentiæ & vigoris expulſiuæ eſt exitus
cibi indigesti ante ſuð tempus naturæ cibi vna
violenta expulſione vel duabus. Signu cauſe de
bilitatis expulſiuæ eſt ſicut diximus, & diu per-
manet in ſtomacho ppter expulſionis debilita-
tem, & fit eius exitus in diversis horis cibi diffi-
cularate & requirit in ſuo exitu ſongu tempus,
& eſt eius exitus difficilis. Ppter debilitatem ex
pulſiuæ, ſed exit in ſuo tempore ppter vigoræ
digestiuæ. Signu cauſe debilitatis aigegituæ & vi-
goris expulſiuæ & contentiuæ eſt eius exitus in
fuo tpe naturali ppter ſanitatem contentiuæ &
exit indigefius cum ſonitu & inflatione ppter
debilitatem digestiuæ, & exit violenter ppter vi-
gor am expulſiuæ. Signu cauſe debilitatis dige-
ſituæ contentiuæ & expulſiuæ eſt exitus ciborù
indigestor & non ſuo tpe & quia paulatim ex
pellunt, Hec ſunt ſigna ſed in ea memoraui-
mus communiter debilitatis virtutu predictur. Caufa
aſt debilitas aut ex caliditate aut ex fri-
gi litate, oportet ergo tradere differètiam inter
ſigna caliditatis & frigiditatis. Signu debilitatis
ex cauſa caliditatis eſt quia apparet alijd cole-
re tu, in eſgeſione & eſt tincta colore citrino &
ſentit patiens ſitim & calorem, qn vero debili-
ta, ppter frigiditatem apparebit flegma mixtui
in egone & declinat ad albedinem, & non ſentit
patiens nec calorem nec ſiut neq febrem. Si-
gnum ſolutionis ex pulſulis & apoſtematibus
eſt quia incitatur poſt deſenſum cibi, & eſt do
lor fortis in ſtomacho & intefinis per loca per
que vadunt ſeæs cibi, & quâdo defcenderit ci

bus de illis lois quiſcit dolor in locis illis &
inſurgic in alio loco, & poſtea quiſcit & non
cellaſic facere. Et ſi ca eſgeſione fuerit humor
putridus ſubtilis & cibi exeuntes permanent in
eodem modo q fuerunt, neq tranſimutati ſunt
ab eo q fuerunt & poſſibile eſt accidere ex hoc
foſtor oris cibi abundantia ſitis & colerico vo-
mitu. Signu eius ex lubricitate ſlomachi eſt ex-
tus cibor indigestor: cum modica tranſimuta-
tione & ſelitaner cum viſcoſitate & p[]cipue ſi
moue patiens citius exibunt, & ſi non moue-
bunt tardabut exire, & fit eorù exitus ſimul. q,
lapis ruens. Signu eius ex effuſione colere hi-
græ ad ſtomachu eſt q[]m indatur c[]ui hoc appetiri
tus cibi & ſentit mordicatoem in ſtomacho, &
acetofitatem in ore, & in hora comefitionis deſi
nunt hec per aliquid rei p[]inguis & nò deſinut
per cibos non p[]ingues ſicui per p[]ingues. Signu
eius ex ſup[]fluo cibo eſt vigor appetitus abſp[]
mordicatione in orificio ſlomachi, & c[]ui come-
derit ſuxta appetitú graua[]t ſlomachus, & tunc
laxatur natura q[]m appetitus in virtute conten-
tiuæ eſt. Signu eius eſ erroro compoſitionis ci-
borum eſt quia p[]ponit cibos facilis & citi exi-
tus cibis tardi exitus & accelerat v[]timus cibus
exire cum primo ante ſui tempus. Signum eius
ex fori motu poſt cibum eſt q[]inſimus refert
Curatio ſolutionis ventris ex debilitate digeſti-
tue virtutis ſi ex frigiditate fuerit q[]fumat de ti-
ſaca magna. 3. ii. c[]ui bono vino odorifero, vel
c[]ui ſucco melliflè aut ſucco basiſiconis gariof,
vel cum aqua decoctionis cimini & y[]ſopi, vel
cum ſucco mentaſtri & maſtice & garioſ, huic
muſc. macis & ſquinanto coniunctum vel per ſe
vel ſumat de ſechaznaya aut alijſ compoſitio-
nibus in quiſbus cadit de ligno aloe & gallia, &
accipiat ex illis. 3. ij. cum alijſ succo[]p[]diſtor
v[]laccipiat de ilto elecuario. Modus elecuarii
coſerentis ſolutioni ventris cauſa debilitatis vir
tutis digeſtive. R. c[]iperi olibani maſtic. gallie
anil ſemis ap[]ij inſuſi in vino odorifero p[]diem
& noctem an. 3. i. & 5. fruſtus mirte inſuſi in
acetu per diem & noctem & exſiccati admbræ
3. vii. & 5. nucis muſc. garioſ, ligni aloes an. 3.
5. teratur totum & confica[]t cum ſirupo citoni
orum vel miua vel ſirupo roſ. & bibat ex eo
omni die mane & ſero. 3. iiij. ante c[]ib[]u cum vi-
no odorifero vel cum aqua decoctionis ligni a[]
loes maſtic. & gallie & ſint cibi eius ſafiani &
p[]dices & alhamam & algadalya paratis c[]ui p[]
ta croco & blacta bilanc. per ſe vel c[]ojuinctim.
Curatio ſolutionis pu[n]enientis ex debilitate vir
tutis digeſtive p[]ropter caliditatem eſt q[]fumat
de trocſicis p[]ſodij faciis cum ſemine acetofe q[]
grani granator. Modus trodſcor: confec-
nij

Sig. ex lu
bricitate
ſlomachi

Sig. ex eſ
fuſuſe co.
nigra ad
ſlomachi

Sig. ex ſu
perfluo di
bo

Sig. ex et
rore c[]bpo
ſitionis ci
borum
Sig. ex
forti mo.
poſt cib[]
Cura ex
debilita.
v[]turis di-
gesti. ex
caliditate
Trocſci

Electua.
digestiuæ
confortãs

["Liber Practice", "rentium solutioni puenienti ex lubricitate inter-\nstitinorum que fit per calorem, gr. granoros. gran-\nnatorum allatoros boli armeni spodij rofar. le-\nminis acetoſe an. 3. i. & 5. berberis coriand. ſic-\nci infuſi in ſucco agreſſe vel aceto forti p diem\n& noctem & affati gumi arab. fumach balau-\nſtis tarathit gallie gallare imperforatae an. 3.\n5. fructus mirte. 3. viij. & 5. teratur totus & cri-\nbelletur & conficiatur cu ſucco citonioru vel\nſucco pomor & fiant trocifci quoque quilibet\nfit ponderis, 3. iiij. & ſumat ex illis vnū omni die\nmane & ſero cu aliquo gne robub. ſ. cu rob de\nfructu mirte aut rob de citonijs & ſimilibus.", "Tarath it", "Emplast.", "Cura ex\ndebilita\ncortis\ncortis\ncortis\nc

["Alfaharauij.", "fol. LXXV", "Cura ex debilita, digeſtiuæ & expul.", "Cura ex debilita, expulſiue & retenti.", "Cura ex debilita, digeſtiuæ cù robore expulſiue & reneti ue ppter frigus", "Cura ca virtu, di geſtiuæ re tentiue & expulſiue", "Cura ex lubrici, ſtomachi", "Cura ex pulſalis", "Cura ex co. nigrae eſtione adſtoma,", "omnibus que ſuo loco ſunt dicta, & ſi fuerit ex caliditate curetur cum ſuo contrario, Curatio eius ex debilitate virtutis digeſtiuæ & expulſiue eſt ficut diximus in debilitate digeſtiuæ, & emplastretur ſtomachus cum hoc emplafiro. Et modus eius eſt φ accipiantur poma & citonia & coquantur in bono vino, poſtea accipiatur galli ligni aloes croci maſtic, caſſiſlig, macis ab linthij aloes partes equales coadunentur omnia cum pomis & citonijs & emplastretur ſtoma- chus cum eo & minibus macis cortex calſi- chus ligni aloes croci maſtic, caſſiſlig, macis ab linthij aloes partes equales coadunentur omnia cum pomis & citonijs &

Liber Practice

ad albedinem & lignat illud & gravitas in hora
qua vadit eibus ad venas epatis poſt quod
mundi- ficatur ſtomaduḥ ab ea, & hoc poſt quod
duntur a ſtomacho rugitus & inflatio & ven-
toſtatis & non reperitur hec indiſferentia quæ
eſt inter ſtomachum & epar. Signum huius
tate dige
ſituæ exca
liditate
Sig. ex
debilita.
attractiue
& cœreti
uæ ſimul
Sig. ex
vigo
ris expul.
& ſanita.
cœntentiue

Sig. debi
litatis cœ
teriue ex
ſigidita.

Si. debi.
cœren. ex
calitare
Si. debi.
cœreriue
& ſanira.
digestiuæ
ex calore
Sig. debi
litatis cœ
teriue &
ſani. dig.
Si. ex ca.
debi. di.
& ſanita.
cœntentiue
Si: expul.
debili. &
digestiuæ
ſanitatis
fig. vigo.
Vutis at-
traactiue

ig. vigo.
nature ad
mudificæ
dum epar

Sig. solu-
ex debili
tate dige
tiue exca
liditate
Sig. ex
debilita.
attractiue
& cœreti
uæ ſimul
Sig. ex
vigo
ris expul.
& ſanita.
cœntentiue

gnum cauſæ medicinæ cum qua fuit intentio
mundificare epar eſt ex eo  infirmus recepe-
rit. Signum eius ex retentione menſtruorù eſt
magna euacuatio per fluxum ventris, & cp ipla
mulſer refert de retentione ſui menſtrui. Signu
ex ſumptione medicinæ mortiferæ corrumpen-
tis epar eſt ex eo cp infirmus refert cum ſer ſu
molestiæ & difficultatis quæ dicitur ahahir &
acuitas in ſtomadu & epate corruptio coloris
inſirmi & debilitatis cordis. Signum eius ppter
apoſtema eſt perceptio apoſtematis extra epar
cum dolore & gratudine & ſebre quoque ape
ritur apoſtema & apparet putredo in eſgelione
& poſtea quiſcit febris. Curatio ſolutionis p
uuenientis ex debilitate digestiuæ virtutis quando
eſt ex frigiditate eſt cp dentur infirmo in potu
omni die. 3. ii. corticum ſiſticarum aſſatarum,
vel acipiat de cortice ſiſtici & spica & ſemine
apij aſſato de quolibet. 3. i. cum aqua in qua in
ſua ſi: cortex ſiſtici aut eius ſolia aut cortices
arboris pini, vel bibat anſum aliquantulum aſ-
fatum. 3. i. & 5. cum aqua decoctionis apij, &
comedat caules coſtas bis in aqua cum cimino
almuri carui spica & anifo, & comedat endi-
uiam & apium & ventriculos anſerum & gal-
linarum aſſatos & coctos cum aceto & fercula
coſta in patella de carniſbus caprarum ſuuen-
cum aromatiſbus, & comedat de caſtaneis & a-
uallanis aſſatis & de vuis paſſis cum ſuis nuſe-
is, & caueat ab amigdal. & nucibus & ab omni
in quo eſt oleineitas, vel acipiat de hoc pułuere
qui. 1R. ſpice croci corticem caſſielignæ cortic,
ſiſtici ſubtilis an. 3. xxx, radicis ſquinanti piſe
ris albi & nig. an. 3. iii. mentæ ſicce ameos ſolio
rum marmatir anſi ſeminis apij aſſati coſti cœ-
tuti aſſatiæ vegg coſtuſi & parum aſſati an. 3. v.
daucæ cimini inſuſi in bono vino odorifero per
diem & noctem & aſſati fructus lauri cù ſua
cortice aſari an. 3. v. ſtoracis lahe ramich lau-
dani vſne an. 3. x. terantur omnia & cribellenæ
& bibat ex eo. 3. iii. mane & ſero poſt vacuita-
tem ſtomachi cù vino odorifero vel cù miuta,
& emplaſtreſe epar cù spica abſinth. romão cala
mo aro. cortice olibani maſtice gallia croco lau
dano balau. ro. ſand. alba catachi cortice grana
ti cœunctim vel p[er] ſe & tritis cù ſucco mirte ſup
pona[re] epati. Curatio ſolutiſis ex debilitate dige
tiue p[u]enientis ex calore eſt cp deſt infirmo ali
quod gener[em] robub acetoſor[em] cum trocſiſis de
digestiuæ
ſp[odio] factis cum ſemine acetoſæ, & bibat ſac
vaccinum acetoſum cum predictiſis trocſiſis, &
emplaſtreſtur epar cum rebus frigidis vt ſand.
balauſt. miita roſi. cum ſucco rasuræ cucur. por
tulacæ ſemperuiuæ vt ſolatri & ſimiliu, & ſint
Aczeræ.
cibi eius ſachybi cag aczeramia & granatia quæ mia

ſacuſe
medi in
ſig. ex
re: re-
tentione
métito;
ſig. ex
ſi: ſu-
pide me
dicine
mortiferæ
Aḥaḥi
Sig ex
aſpatæ

Cura ex debilita.
digestiuæ
viru ex
ſigidita.

Cura for
luriuæ ex
debilitate
quod gener[em] robub acetoſor[em] cum trocſiſis de
digestiuæ
ſp[odio] factis cum ſemine acetoſæ, & bibat ſac
ex calore
vaccinum acetoſum cum predictiſis trocſiſis, &
emplaſtreſtur epar cum rebus frigidis vt ſand.
balauiſt. miita roſi. cum ſucco rasuræ cucur. por
tulacæ ſemperuiuæ vt ſolatri & ſimiliu, & ſint
Aczeræ.
cibi eius ſachybi cag aczeramia & granatia quæ mia

Alfaharanij.

For LXXVI.

Cura ex
debilita,
attere diuic.

Cura ex
debilita.
côtétiuq
& expul.

Cura ex
vigo. ex-
pulsiuq
&
sanitate
retentiuq.

Cura ex
debilita.
retentiuq
em.

Cura a
caliditate

Cura ex
debilita.
retenti.
&
sanitate
digestiuq
ex ca.
& humidi.

Cura ex
calidi.
&
siccitate

sint ferula parata cum aceto aut agresta aut granatis & similibus. Curatio solutois prouenientis ex debilitate attractiue virtutis est  φ re-cipit acacię calfi ligneç carpe fumac affati añ. 3.i. & 5. terantur totum & cribellentur & fiat puluis de quo accipiat in mane. 3.iii. cù rob de pomis aut citris aut de granatis, & emplafretè epar cum gallia croco amomo calfi ligneç calamo arom. flore vitis laudani vſiæ an. partes équales terantur & cribellenç & diftemperenc cum succo mirţe & fiat emplaftrum, & ſi calor manife status fuerit ſup epar miſceatur cù preſ dicto emplaftr o de camph. & sand. Curatio lo lutionis prouenientis ex debilitate côtentiue & expulsiue ſimul eſt cù hijs quę modo diximus oportet tamen reiterare medicină pluries & ſu-mere de ea in multa quantitate cum vino veteri coloris citrini cum rob de granatis, & ſint cibi eius turtures & canabir & ſafiani affati. Cura-atio solutionis prouenientis ex vigorem expulsiuæ & ſanitate retentiue quando fuerit id cù rugitù & multis vento fitatibus & frigore dextri late-ris epatis eſt φ adminiftretur in potu infirmo electuarium amoruſe factum cum gallia ligno aloe menta & mace & similibus, vel recipiat ſe-minis apij anſi maſtican. 3.i. bibat totum cum aqua in qua infuſa ſit cortex filſtic. & empla-ſtreſt epar cum bonis aromatibus coadunati-uis ſicut diximus. Curatio solutionis proueni-entis ex debilitate retentiue tantum ſi fuerit ex frigiditate accipiat de tyriaca alfaroc ſedhazna-ya poſtè fuerint cù ea miſtæ medicine coadu-natiuæ & pontiçe ſicut nuc. cipreſſi vel cortex pini vel ſemen apij affati, vel cortex filſtici aut a-uellane intrinſeca & ſimilia, & bibat vinum ve-tus in quo infundatur gallia lignum alces & ra-dicum, & ſint cibi eius ſafiani affati vel parati ad modum zibargie cum granis granatorum & aromatibus vt ſpica gariof. carpha & ſimi-lium. Curatio vero a caliditate eſt φ accipiat ali-qa ex robub acetofis & ſirupis & pulueribus & electuaria in qbus eſt coadunatio & infrigi-datio & ex hijs quę fam diximus ſepe. Curatio eius prouenientis ex debilitate retentiue & ſani-tate digeſtiue ſi fuerit ex calore & humiditate eſt φ accipiat de ſpodio roſ. balauſt. fructum mirţe & ſumat lac acetoſum de quo extraſcum ſit butyrum, & ſint cibi eius pulli cocti cù agree-ſta aut cum aceto donec reſtituatur virtus con-teniuæ ad ſui naturam frigiditatis & ſiccitatis, & ſi fuerit ex caliditate & ſiccitate reſtituatur ad ſui naturam cum rebus infrigidatiuis ſicut electuario qù dicitur reubarb. cum succo radi-cum, & caueat a cibis groſſis & viſcoſis ſicut farmaca & pane azímo caſeo lacte & omni-

bus dulcibus, & comedat cibos midificiatios & aperitiuos sicut pulmentum de orde & de fabis, & ſit panis eius abundans farmento & ſa le. Curatio eius cauſa groſſi ſanguinis & calor-ris eſt cum flebotomia venæ bafiliae in primis de manu dextra vſ flebotomectur venæ bafiliae ſi conditiones confentiunt & extraatur ex ſan guine ſed virtutem poſtea bibat ſecaniabin cù ſucco endiuiaæ, & ſi virtus infirmi eſt fortis la-xetur cum inſuſione abſinthij, vel cum decocti-une fumiterræ, vel cum decoctione radicu la-xatiui & similibus, & bibat cottidie de succo en diuie & ſeniculi coctis depuratis añ. quartà partem libræ cù. 3. i. ſecaniabin vel. 3. i. ſulep bo ni vel. 3. i. boni zuccari triti, & vtatur ptisana ordei in qua coquantur radix alfaris & ſenicu li, & ſint cibi eius ſubtilés & facilis digestionis, vt in ſuo loco deſcribuntur. Curatio eius cau-ſa retentionis ſanguinis menſtrui eſt cum flebo-tomia venæ saphenæ vtrius φ, pedis & ingreſſio-balnei, & bibat ius olearum cum oleo amigda-larum, & accipiat de electuario quod dicitur haic balla. i. donum dei aldacharata cù decocti one mentaſt. aut decoctione radicum & ſimili-bus. Curatio eius cauſa lumorum groſſorum eſt φ bibat aliquid de vino forti & caueat a po-tut aque & a cibis inflatiuis generantibus vento ſitates, & ſumat de medicinis ventoſitates expel-lentibus, & emplaſtreſt epar cum ſale calido & milio & liniatur fricando cù oleo camomil-lino & aneti, & ingrediatur balneum ante abſt. Curatio eius propter apoſtema eſt cù hijs quę in ſuo loco prediximus.

Cura ex
groſſo ſa.
& calore

Cura ex
reſtione
ſanguinis
menſtrui
heicballa
Aldach
rata
Cura ex
hu. groſſis

¶ De ſolutione continui, Cap. III.

S Olutio continui ſit aut ex perculſione la-pidis, aut ex inciſione gladij & lanceæ, aut ſagitta tranſforante, aut ex potu alioquiuis medicinæ mortiſeræ ſicut eſt medicina cuius proprium eſt diffoluere carnem epatis, vel ex ſuperfluitate fumofa forti & vrente ita φ ge-nnerat alterationem. Signum perculſionis la-pis aut gladij & potus medicinæ mortiſeræ eſt ex hijs quę ſupueniunt & infirmus recitat. Si-gnum eius ex ſuperfluitate fumofa vrente eſt fortis calor inflamatio ſitis & ſebris. Curatio eius eſt vt cum portulaca pſilio affato ſemine maluæ & ſemine citruli & cuxur. & ſimilibus, & ſint cibi eius pulli affati & cocti cum succo granator. Curatio eius pueningentis ex debilita-te virtutis digeſtiue & ſanitate retentiuæ ſi con-tigit cù rebus calidis qù diximus ſicut ſit electua-ria condita & ſedhaznava & empſis & ſilibus. Curatio eius ex calore & manifeſtatoe plenitu-dinis eſt cù flebotomia bafiliae manus dextra-e & venæ qù dicit alaſales qæſt in ſupſicie man.°
n iij

Solutiōjs
continuæ
cauſa
Sig. peuſ
ſionis la-
pidis aut
gladij aut
pot? leti
feri
Sig. ex ſu
pfluitate
fumofa
vrente
Cura ex
debilita.
& turis di
geſtiue &
ſanitate
retentiuæ
Cura ex
calore &
manife-
ſatione
p[le]tudis

Liber Practice

& b[ib]a: lac caprinum acetoſum ex quo extra-
ctum ſi butirum cum trocifcis de ſpodio ſemi-
nis cum ſemine acetoſe & vtatur generibus ro-
bub acetoſorum & cibis in quibus inſt frigi-
ditas & coadunatio. Curatio eius ex debilitate
contentiue & sanitate expulſiue & digeſtiue eſt
cum rebus in quibus eſ iſticitas ſicut ſunt ca-
pita granato: balauiſtia: ſumac fructus mir-
te cum quibus permíſes aromata vt spica cor-
tex caſſi: lig. galli: laudan. & ſimilia emplaſtra
que diximus. Curatio eius ex vigore attractiue
eit cum rebus in quibus eſ frigiditas & humi-
ditas, virtus enim attractiua operatur cum cali-
ditate & ſicitate, & quando excedit caliditas at
trahit forti attraſione, i. appetitu, & per hoc
opportet ipſam reſtituere ad ſui naturam cum
medicina in qua ſit frigiditas & humiditas ſi-
cut ſunt ſemina cucurb. citrulli & cucu, alteq: &
malue / & ſint cibi eius cucur. attriplices cucu-
meres & portulaca & blet. & ſimilia & parcat
cibo & ferat famem quantum potest, & em-
plaſtretur epar cum rafura cucur. & portulaca
& ſimilibus. Curatio eius quando prouenit ex
propoſito naturæ ad mundificandum epar,
eſt q[ui] permittatur fluxus quouſo: per ſe ſinat,
dummodo n[ot] cedat intus ſed quamdiu virtus
fortis eſt non reſtatur, & cum fluxus quieues-
rit ſtude confortare epar. Curatio eius c[ui] pro-
uenit ex ſumptione medicinarum quarum vir-
tus erat mun[ificare] epar eſt delinere ab huiuſ-
modi medicinis & medicari c[ui] contrarijs ipſo-
rum. Curatio eius propter retentionem men-
ſtruorum eſt ingeniare ad proutocandum ea-
præter q[ui] contingit epati n[ot] documentum cum re-
bus quas dicemus cum hijs que confortant e-
par, & reſtringunt ſanguinem & hoc c[ui] ſtrupis
emplaſtris quando dubitatur de caſu virtutis.
Curatio eius prouenientis ex ſumptione alicuius
reſi moriſer[ur] eſt vel laxatiui eſt c[ui] medicina cuius
natura contrariatur illi rei & reſiſtere ei cum re
bus quas dicturi ſumus in loco de medicinis
moruſeris cum auxſilio dei. Curatio eius proue
niens ex apoſtematibus eſt cum hijs que dictu
ri ſumus in ſuo loco de ægritudinibus epatis,
& ſi non ſufficiunt que ibi ſunt accipiatur eius
cura completa de tractatu ſuſuf. i. puluerum &
tractatu trod[io]co: & reliqs tractatibus.

De fluxu prouenienti ex intes
ſtinis. Cap.III.

Fluxus proueniis ex intefinis contingit
quatuor de cauſis, aut enim ex debilitate
retentiue & expulſiue, aut ex vigore ex-
pulſiue, aut ex v[ic]eribus vel ſahog, i. rafura ac-

cidentibus in ipſi, debilitas aſt virtutis conten-
tiue & expulſiue, ſit aut ex f[leg]mate v[ſco]ſo
aut colera rubea. Vigor autem expulſiue ſit ex
calore ſolo adito. Signum eius quando proue
nit ex debilitate contentiue propter f[leg]ma eſt
exitus eſſationis ad modu: ptifan[que] ord[ca]ce: al-
be cum qua eſt f[leg]matica v[ſco]ſitas & eſt indi-
gesta & talis paſſio prolongatur & antiqua:.
Signum eius ex colera rubea eſt exitus eſſatio-
nis ad modum ptifan[que] ord[ca]ce: tinct[em] tantum
cum ea rubea & cum reliquis accidentibus calo
ris & ſitis c[eteris]. Signum eius ex debilitate
retentiue & expulſiue limulſigna predicta, &
additur ad hoc quia exit eſſatio paulatim ſine
ſestinantia impulſu violento ex debilitate expul-
ſiue. Signum eius ex vigore expulſiue quia c[ui]
transmutatur eſſit ad intefina in ſuo natu-
rali tempore expellitur ab eis cum violenta ex-
pulſione ſiut reſ a longe proiecta, eſt ad mo-
dum ptifan[que] ord[ca]ce: vt diximus. Curatio flu-
xus prouenientis ex debilitate contentiue quan
do eſt ex f[leg]mate q[ui] comedat auellanas affatas
cum ſua c[ort]ice & cort[ices] in vino odorifero, q[
]niam de proprietate ipſarum eſt confortare ie-
iumun intefinium, vel comedat caſtaneas iuxta
predictum modum & aues alderag & pullos
columbinos in patella coctos cum oleo auella-
narum, & bibat vinum vetus & ſuccu: apſi &
ſuccu: mente & ſicum marmatir, aut ſuccu: al[ia]
arum herbarum vel aqua in qua infundatur li-
gnum aloes gariof. a[n]. partes æquales coniun-
ctum vel per ſe, & coquatur cum oleo auel-
lanarum v[ſco]: ad consumptionem aque & reſi
dentia olei & vtatur affatis in patella cum oleo
onfacino & eſt de oliuſis n[ot] maturis in tercia
parte ipſarum poſt[que] ſi oleum lotum, vel acci-
piatur oleum onfacinu: & infundantur in ipſo
cortices p[ini] & cortices f[ift]icarum & cortices
auellanarum tenues & cortices citri aut eius fo-
lia, & hoc oleo vtatur & bibat vinum odorife-
rum in quo ſit amaritudo, & emplaſtrent: in-
tefina de foris cum spica maſtice laudano &
lubna, i. arbore ſtoracis c[ui] ſucco citonio: vel
ſucco miſt[que], vel ſucco folio: p[ini]t vel ſucco
lior: f[ift]icar: v[ſ]ucco mellif[que] c[ui] odorifero vi
no, aut emplaſtre: epar c[ui] na[zu]ha almaharac
& oleo de p[ino] aut oleo n[ard]ino in q[ui] ſit multa
ſpica. Curatio eius ex colera eſt c[ui] flebotomia
vene basiliſe manus dextr[em] vel ven[em] afiſes quæ
eſt ſupra manum dextram, & cum potu: laſis
vaccini acetoſi præter butirum cum ſucco ber
beris vel cum ſucco granatorum aut trocifcis
de ſpodijs factis cum ſemine acetoſe vel cum
aliquo genere robub quo inuenitur poſtquam
ponitur in ipſo muſcum lignum aloes, gal-

Nazareth
Almaha
rac

Cura ex
colera

Sig. ex
debilita.
c[or]entiue
p[ie]ſi
ſe
gma.

Sig. ex
colera.

Sig. ex
debilita.
retentiue
& expul-

Sig. ex
vivi
gore ex-
pulſiue.

Cura ex
debilita.
c[or]entiue
Auellante
p[ie]ſtatis

Cura ex
debi: i. a.
retentiue
& ſ. nit[ia].
te expulſi-
ue & di-
ſeſtiue.
Cura ex
vigore at
tractiue

Cura ex
vigore na
tur: ad
mundifi-
candum
epar

Cura ex
medicina
tu: ſupri: e

Cura ex
ſumptiu: e
re: morti
fer:

Cura ex
apatibus

Flux⁹ v[er]
tris ex in-
tefinis
puenit. 4
modis
Sahog

Alfaharauij.

For LXXVII.

Cura ex
debilita.
retēi. &
expulsiuæ

lia & ramich & similia vt cito penetrent, & em-
plastrenſint intelftina cum emplalſtris frigidis tem-
peratis cum aromatibus, & comedat pullos al-
fatos roratos cum aliquo robub. Curatio flu-
xus prouenientis ex debilitate retentiuæ & ex-
pulliuæ simul eſt eiusdem cura que pceſſit. Ve
rūtaman oportet accipere de electuarijſ & medi
cinis calidis ſicut ſunt piper zinzi, ciper caſſia
lig.garioſ, maſtix cortex arboris pini, & ough
fortius hijs eſt tyriaca maior & amirſia ſechaz
naya ſumat ex eis cum vino amaro, & ſi nō ſuf
ſicit hec curatio accipiatur ex alijs tractatibus
huius libri. Curatio ex vigore expulsiuæ eſt ea-
dem q curatio vigoris expulsiuæ ſtomachi.

Cura ex
vigo. ex
pulsiuæ

De ſahog.i. puſtulis vel rafura in
teſtinorum. Cap.V.

Puſtulſa
hog ſunt
ex tribus
cauſis

P
vſulæ quæ dicuntur ſahog ſunt tri-
bus ex cauſis, aut ex colera rubea acuta,
aut ex forti flegmate viſcoſo & falſo, aut
ex flegmate vitreo, aut ex colera nigra terre-
ſtri, aut ex potu alicuius lapidum mineraliſt vel
medicinaruì calidaruì vrentiuì ſahog auſt ough
raſura inteſtinorum quandoq[ui]s ſit in ſuperiori
bus inteſtinis quandoq[ui]s in medijs quandoq[
in inferioribus & quandoq[ui]s eſt peſſima & ti-
moſora cum putredine & antiqua q[ui]s recens
vero ſine putredine & timore. Signum raſuræ
generate in ſuperioribus inteſtinis gracilibus eſt
quia ſentit dolorem ſuper vmbilicum, & quia
exit egeſtio poſt dolorem & almagoz cum pel
liculiſe ſoetidis. Signu[i]us quæ fit in medijs eſt
quinuæ ſentit dolorem in medio ventris & ege-
ſtioniſus eſt medius inter tarditatem & ſe-
ſentiam & eſt miſta cum ſanguine & humo
re putrido. Signum eius que fit in inferio-
ribus inteſtinis eſt quoniam ſentit dolorem ſub
vmbilico & eſtus ſanguinis & pellicula[re] ante
ſtercus. Signa cōia alſahog, i. raſuræ ſunt alma
gaz moſetla. & dolor inteſtinor[em] & eſtus fan
guinis & humoris putridi cù egeſtione mixtoruì
cum colera rubea vel cum alijq[ui]d similatur al-
tarz. i. q[ui]d inteſtinis adh[er]et. Signa vero [ap]pria
ſunt quoniuæ quādo eſt ex colera ru, aut flegma
te vitreo aut colera nigra & huiuſmodi eſt id
ough apparet in egeſtione. Signum eius ex ſumpti-
one alicuius lapidum mineralium vt litargirum
plumbi & ferri vel laxatiui acuti eſt ex eo ough
inſirmus refert & apparet de ipſis in egeſtione.
Curatio raſurę quando vena aſiles que eſt ſu-
per manu dextra vt inſriginentur epar per hoc,
poſtea vero emplaſtretur ſtomachus cù ſuccis
herbarum frigidarum ſicut portulace & ſolatri
cum aceto vel rafura cucur vel altea cum farina

Signum
[ahog
in ſupiori
bus] inteſt
nis gracili
bus

Sig. q[ui]ſt
in medijs
Sig. in
ſeriorib[us]
inteſtinis

Sig. cōia

St. [ap]pria

Sig. ex
ſumptioe
lapidum
minerali.
Cura ra-
furae

ordei, & bibat quolibet die ieiuno ſtomacho ex
gumi arabi, cum ſtrupo mirſe ſimplici & come
dat cefzos acetoſos lotos cum aqua frigida &
granata & vniuerſa genera robub. vel accipiat
omni die psilij affati. 3.iiiij. cum 3. i. & 5. olei ro
ſa, mixtos bene cum aqua, vel bibat. 3. i. ſucd
portulacæ, vel bibat. 3. ii. ſucci plantaginis cum
veteri, aut accipiatur de gumi arabic. 3. iii. &
ſucco citoniorum. 3. i. & diffoluatur gumi cù
ſucco & diſtemperentur cum aqua frigida &
bibatur. Vel accipiat ptifanæ ſaſtam de rifo lo-
to pluries in aqua & fraſto cum modico miſe
panis ſimile aſſate cum oleo onfacino, & alper
gantur in ea. 3. iii. de gumi arab. & forbeatur,
& eligantur reliqua cibaria eius ex traſcatu ci-
borum perfecte cù diuino adiutorio. Curatio
eius cauſa flegmatis eſt ough ſumat in potu omni
die. 3. iii. ſeminis naſturcij affati cum aqua cali-
da, vel bibat ex caſtanec. 3. iii. cum aqua frigi-
da, & bibat. 3. i. & 5. maſtic. nig. cù a qua frigi-
gida, vel bibat ex granis paſſularum affatis. 3.
vi. cum aqua tepida. Puluis conferens ad hoc.
R[ex] ſeminis naſturcij. 3. x. ameos affati grano-
rum balfami añ. 3. v. cimini inſuli in aceto &
affati. 3. viij. gumi amigdalarum affati. 3. x. te-
rantur omnia & cribellentur fiat ex eis puluis de
quo accipiat mane & ſero cum miua, vel acci-
piat lib. i. recentis ſaſtis & coquatur in eo bene
3. i. de ſemine apij & bibat illud ieiuno ſtoma-
cho quoniam eſt expertum, & ſint cibi eius per
dices & ſafiani & pulli columbini cocti & pa-
rati cum aromatibus, & bibat vinum vetus cù
miua, & emplaſtrentur inteltina cum pomis &
citonijs tritis cù ſpica caſſia lignea garioſ. ligno
aloes laudano croco gallia, & ſiſibus. Curatio
raſurę ſaſtę in medijs inteſtijnis quandoq[ui]s
fit per ſuperiora cum potionibus, quandoq[ui]s per
inferiora cum clifterijs ſed[im] cauſam operatio
nem ſiue flegma ſiue colera ſit iuxta ea quæ di-
ximus in curatione raſurę ſaſtę in ſuperioribus
inteſtinis, & ea que ſubſequuntur dicturi ſu-
mus in curatione fluxus accidentis in inferiori-
bus inteſtinis. Curatio vero raſurę ſaſtę in in-
teſtinis inferioribus nullius iuuamenti eſt niſi
cum diſtere quod ſi fuerit ex materia flegmati-
ca adminiſtretur ei hoc diſtere. R[ex] riſi perſid io-
ti pluries in aqua frigida cartas bardi vſt. 3. iiiij.
ordei excortiſati. 3. v. coquantur omnia in dua
bus lib. aquæ donec remaneat tercia pars & co
letur & accipatur de alumine iamen. 3. ii. &
duo vitella ouorum & teratur alumen iame-
num cum vitelliſs ouorum & cum. ii. 3. vi ni o-
doriferi & permiſeatur in eo. 3. i. ſepi renum ca
pre diſſoluta cum oleo miſtino vel roſ. & pmi
ſceatur totu & diſtitereſ cum eo d[u]ſ et calidu,

Cura ex
flegmate

Puluis

Cura in
mediſin
ſteſtinis

Cura in
inteſtinis
in ſuperiori.
Cliftere

Liber Practice

Et si fuerit id q[ui] exit ex intelfinis spiffum & al-
bum & humor puridus spiffus c[um] modico san-
guine, & n[on] habuerit in firmus sebrem nec sitim
nec multam debilitatem, & virtus eius non eſt
proſtrata oportet diſterizari cum hoc diſtere.

Aliud c[um] ex
ſtitero.

¶Modus diſtere conferentis vlcerationi intelfiti
noru ex ſlegmate. R. rifi loti ſepe. 3. i. balausti-
ari ro. c[um] capitibus suis folio[re] mirte caſtanea-
rum an[que] 3. 5. miſcean[te] omnia & coquant[em] in.iiiij
lib. aquæ vſq[ui] ad vnam rob. & colet & accipiat
de colatura circa. 3. v. in aqua in qua diſſoluat
de trocifcis arſenici albi a 3. i. vſq[ui] ad vnam &
5. iſd[em] virtutem inſirmi & diſterizeſ cum eo,
& hoc reiteret ſepe q[ui] eſt mediſina p[er] ſpera &
experta. Si vero id q[ui] exit ex vlcre eſt ſanguis
tunc adiugat in predicta aqua ſucci plantagis
expresſi tantu[que] non coctu[que] & deputati. 3. iiiij. &
alvi. & ſucci ſabtitat. 3. iiij. & diſterizen[que] cu[m] eo,
Et si videtur virtus inſirmi debilis eſt calore &
ſebre, & appetitus c[iti]b[us] eſt perditus & digeſtio
debilis, & precipue c[um] hoc ægritudo eſt in ipſa
ſubſtantia intelfinor[que] & exequunt c[um] eg[eſtione vt
ſubtilia ſila oportet tunc cauere vt n[on] apportat
in diſtere de trocifcis arſen.vltima caueta. Et si
ſupervenerit ei zahir. i. pondus oportet curare
cum c[um] rebus ſtipticis quas dicemus in egritudi
nibus an[que] c[um] mundiſticatu[que] fuerit vlces c[um] di-
ſteri ad putredinem tunc diſterizeſ cum diſte-
ribus pluribus infraſcriptis, & ſi n[on] mundiſica
tur vlceratio c[um] predictiſis diſterizeſ cum modi
c[um] mellis miſto[rum] cum aqua vel cum melle & al-
muri miſtis, & c[um] hoc exierit & nihil videbitur
ibi de vlcre curetur c[um] pluribus diſterijs. Cura
tio raſurę prouenientis ex colera rubea eſt q[ui] di-
ſterizetur in principio egritudinis c[um] decocto[re]
ro. & vitellis ouor[que] & oluo roſ. vel accipiatur
portulaca & ordeſu[que] aſſatu[que] & fractu[que] & coquatu[que]
& accipiat de ilta aqua circa lib. 5. & diſſoluat
in e[am] vitellis ou[que] vnibus & oſeſu roſ. 3. 5. & terre
ſigillate ſubtiliter puluerizat[que] & diſterizeſ c[um]
eo. Melius aut & nobilius inter omnia eſt hoc
diſtere & modus eius q[ui] accipiat ſucci portula-
ce[que] tercia pars lib. ſucci acetofe vel ſucci virge pa-
ſtoris aut ſucci plantaginis de quocunque ipſore
inuenerit. vi. pars lib. ok[em]ro. 3. v. boli armeni &
terre ſigillate an[que] 3. iiij. vitillum ou[que] aſſati vnius
diſſoluante bolum c[um] oleo & miſcean[te] cum eis
ſucci & vitillum ou[que] quaſſet bene totu[que] & ad
minifſtretur. ¶Modus diſteris fortioris primo
& experti. R. ordei exhortati aſſati lentiu[que] ex-
corticata[que] & aſſatata[que] an[que] 3. vi. balausti. ro. corti
ces granati fructus mirte an[que] 3. iiiij. rifi loti. 3. i.
ſepi renum capre. 3. v. coquantur in tribus lib.
aque vſq[ui] ad lib. i. & coletur, poſtea vero acc-
piatur boli armeni gumi arab. acaciæ ceruſiæ an

Cura ex
co. ru.

Cliftere
forte

3. i. ſucci barbe hirdi & ſcien an[que] 3. 5. teran[que] totu[que]
& diſsoluatur cum oleo ro. 3. iiij. & vno vi-
tello oui aſſati, & permilceatur totum c[um] me-
dia lib. aquæ decoctionis predicti[que] & conqua-
ſetur bene & diſterizetur mane & ſero c[um] eo.
Et si calor fuerit fortis cum vigilij[is] addatur in
eo danic. i. opij & ſucci plantaginis quartà para-
tem lib. Et si fluxus eſt ſanguis ſolus ſine mo-
leftia & dolore tunc fiat diſtere cum lib. 5. ſuc-
ci plantaginis n[on] cocti boli armeni amidi aſſi-
torum ſucci barbe hyrdi & ſcien an[que] 3. 5. terat[
] totum & diſſoluat cum 3. iiij. olei roſ. & vno vi-
tello oui aſſati & conquaſſet totu[que] bene & di-
ſterizeſ c[um] eo mane & ſero, & oportet cauere
in hora intromiſſionis diſtere q[ui] non ingrediat
ventus ad interiora inſirmi & caleſiat anus ante
cum panno caleſacto, & q[ui] confert ad hoc eſt
q[ui] diſſoluatur de ſejo caprino. 3. iiij. cum quarta
parte lib. aquæ ordei aſſati vel aqua decocto[re]
alchahac cum 3. i. aquæ in aqua coctum fit ſu-
mac & c[er]a alba diſſoluta cum oleo roſ. & di-
ſterizetur c[um] eo. Curatio eius qui fit ex colera
nigra eſt c[um] hijs que dicemus poſt hoc. Curatio
eius p[ro]pter potum alicuius lapidum minerali[que]
eſt cum hijs que dicturi ſumus in loco de me-
dicinis mortiferis. Curatio eius ex potu medi-
narum laxatiu[n]que eſt c[um] hijs que diximus de
cibis. medicinis & diſterijs.

¶De fluxu accidente a ſtomacho & alſahocq[ui]
eis indiget que dicitur zehira. i. pondus vel
tenaſmon, nos autem appellamus illud
alzahar. i. premitus. Cap. VI.

F
It autem alzahar aut ex colera rubea
hacuta, aut ex ſlegmate ſalio, aut exapo-
ſtemate ſanguinis generato in intelfitino
recto, vel ex opplatione facta in ipſo, vel ex co-
lera nigra terreftri, vel ex mollitie muſculi circu-
dantis anum. Signa c[ogn]unia huius egritudinis
alzahir ſunt longa mora, ſue ſecſſionis ad ex-
vitum ex eo q[ui] intelfina paru[que] tolerant p[unctio]-
nem h[ui]oris ſalli & mordicatiui, p[ro]pter ſui ama-
ritudinem & acumen & ſi premi[que] anus ad ex-
vitum, & poſt q[ui] exit egeſtio exit multuдою ſan-
guinis miſtium cum putredine & dolore offinden
te anum, p[ro]pter quod diſſoluitur vitalis ſpiri-
tus, & poſſibile eſt venire inſirno ſincopim, &
non habet voluntatem inſirmus ſurgendi a ſede
dolore moſtante ipſum quamdiu ſedet, &
poſt q[ui] ſurrexerit ab eo ſoluitur dolor poſt ho-
ram, poſtea vero cum excitatur humorem ad exi-
tum & cogitur ſedere ſupervenit dolor & per-
manet q[ui] diu p[er]manet cauſa egritudinis, et apud
g[em]dem principi[que] egritudinis exit humorem. ma-
chia, in ſtatu vero & p[er]ſectione eius apparere inte-
kinor[que] raſura, & quando radunt intelfina exit

Cura ex
cole. nig.
Cura ex
lapi. den.
Cura ex
porulax
trio.

Sig. c[ui]
madiaca

Alfaharanj.

For, LXXVIII.

Aluazfa
Sig ex
cor. &
flæg. falfo
Ahahir
Sig. ex
cornigra.
Magaez.

Cura ex
mollicie
muculī
anī
Cura ex
cle. ru.

Cura ex
flegmate

Cura ex
apate fan
guinis

Cura ex
cōſtrici.
ſtercoris i
gracilib[9]

Cura ex
cole. nig.

Cura ex
mollicie
anī

Flux. a ce
rebro p-
uenientis
caufa
Sig. flux.
cerebræ.

cum egestione aluazfa. i. abundantia sanguinis & putredinis & de subfultâcia intefinoræ. Signuī eius ex colera ru. vel flegmate falfo quia apparet de ipfis in egestionibus apud principium & poſtmoduī ſequitur ahahir. Signum eius ex colera nigra magaez. i. egestio continua & egestio nigra quæ pietæa in terra facit eam ebullire, & reſuſtat ex ea odor aceti & hec species alſa hog, ſi ſupauerit & inueterata fuerit nunc ſa natur. Curatio eius ex mollitie muſculi ani eſt exitus egōnis præter voluntatem & moſtetam & dolorem & vt plurimū exit anus extra. Cura tio alſahir. i. tenaſmon ex colera rubea eſt cù rebus frigidis quas diximus, ſ. medicinis & clifte rijs & reliquo regimine. Curatio eius ex flegmate eſt cù rebus calidis que dicta ſunt. ſ. clifte rijs & trocifcis de arſen. & reliquo regimine p[er]dicto. Curatio vero eius ex apate ſanguinis eſt p[er]emplaſtrent intefitina cù pānis inſulis in vino pontico & oleo roſ. & oleo onſacino. & cum hoc caſeſiat venter & ambo latera & dorſum, & ſedeat egger in aqua decoctionis mirte & foſloriuī lauri ſeminis lini & radicis aloes aut eius ſeminis. Si apā eſt in profundo intefinoræ cù retur cum muſcilagine fenugreci in aqua & ad miniftretr ei p[er]ſana de fenug, quam omni die comedat, poſtea caſeſiat locus apātum cù ſurſure inſuſo in aqua calida, & emplaſtreſt cù reſliquis emplaſtris determinatis in ſuo loco. Cura ratio eius p[er]titer conſtrictionem ſtercoris in graſculibus intefinis eſt clifterizeſ primo cum diſtere facto cù melle & ſale, & mundiſicetur hu mor oppilans & faciens alſahir, deinceps vero cù clifterijs lenibus factis cum ſemine lini & ſemine alteq & oleo ſilamino, & cù ſenificata ſu erint intefitina & ceſſauerit alſahir bibat de ſuco corrigiole lib. 5. cù aqua decoctoſis prunoræ & comederat omni die ficus ficcas cù prunis. Cura ratio eius ex colera nigra ſi inueterat eſt nunc[que] curatur, ſed ſi nō eſt inueteratus bibat ex ſemini bus valde calidis & vitet acetoſa, & ſit cibus ei vitella ouoræ & rilum cum ſepo caprae cum amigd. affatis cù papauere & iure gallinaræ & ſimilia. Curatio eius ex mollitie orificij ani eſt p[er]videatur ſi eſt ex frigiditate adminiftrent res calide in quibus eſt coa[que] junatio ficut trifera magna facta cum ferrugine ferri & ſedeat in aqua decoctionis roſ. ſumac abrotani & centauree & ſimiliuī, & ſedem p[er]eſt. Curatōem determinabimus perfecte in eſtrudinibus ani.

De fluxu qui accidit a cerebro. Ca. VII
I fluxus, p[er]ueniens ex cerebro cauſat e[rum] hu
moribus descendentibus a cerebro ad inte-
ſitina qui eſt incitant ad exitum, Signuī eius
eſt quia ſupuenit poſt ſomn[u] fluxus multaræ

affellationuī, & poſtea conſtringi[que] venter, chidu euacatur. Et curatio eius eſt ingenjatio ad decidenduī ſtrillud p[er]fluit a capite ad intefitina p[er]de linat ad nares & exercit[e]t vt non DESCENDAT ad pectus, abradaſt ergo caput & fricet cù pannis asperis & liniatur ibi cum eo p[er]faciat ebulli[tor]io nem, aut emplaſtretur cum ſinapi, q[ui]d[e]t p[er]acipiatur de paſſulis inſulis in aceto. 3.vi. ſinapis 3.i. & 5. teratur totuī & ponatur in medio capi tis, & fiat ſternutatio cù condiflo & faciat gar[ati]ſim[u] & euiet dormire ſup[er] dorſuī & collo.

De fluxu accidente ex repletione corporis. Cap. VIII.

Cura

Emplaſſa,
ſinapi
ſinum

C[ura]ntingit fluxus ex repletione corporis qui dicit alderab, & eſt fluxus antiquus Signuī eius iuuaſamentuī infirmi per aſſelationem p[er]vigorem virtutis & eius nocumen tum q[ui]n retineſt quoniam tunc ſupuenit ebulli[tor]io ventris cù moſſeſtina maxima & extenſio ypocon dorsi[u] & laterum, & augmentaſt dolor in cruſibus & pedibus in dorſo & lateribus & collo & pluribus iuncturis eius, & c[ui]n liberaſt fluxus alleuiaſt ebullitiones & dolores cum conſtrigu[n]t fluxus, vel p[er]ipſeludet conſtringere ip[m] cum medicinis conſtriciu[m]s ſupueniunt eius ac c[iden]tia predicta quantum c[ui]n curatur fluxus cum rebus ſtibi[que] prolonga[re] tempus fluxus & n[on] c[ol]ſtringi[que], & curatio eius c[ui]n flebotomia vene adhal & educere de ſanguine paru[u] & ſepe vt n[on] deficiat virtus, & minuat de quantitate ch[ui] bi confueta, & ſit cibus eius pulmentu[u] ex fruſtris panis & ea que ſunt facili[d]es digeſtio[n]is, & ſumat de electuariо theodoricon veteri quinque anno[3]a. 3.i. vſcy. ad. i. & 5. ad iuuaſandam na[turam] vt expellat fluxu[u], & hoc facia[t] paulatim pluries & conferu[et] virtutem c[ui]n hoc, nam dena tura theodoricon eſt aperire oppilationes & c[ol]fortare membra inquantu[u] in ipſo cadit ex aro[m]matibus. Et ſi videbit[ur] virtus probans & p[ra]men[s] & fluxus perſuerans, & eſt fiducia de vitutute vt non corruat adminiftrent ei in potu. 3. iii[que] ex theodoric[u] aut plus ſi tolerare p[oteſt] & abu[d]abit fluxus & poſtea quiſcit, ſi vero videatur iam eſſe debilitatam virtutem & t[im]eſt de ea detur ei de vino ſubtili aromatizato & boni odoris, cuius color ſit citrinus vt c[er]a citrina & bibat brodiu[u] alhagal & pullo[rum] columbo[rum], & odoret aromata & exponatur ante h[osp]itium ſu[n]p[ari]nui inſuli in gallia & k[u]ſumige[n]t cum li[g]n[o] aloe & ſimilibus. Et ſi t[im]etur de caſu virtutis anteq[u]s ſu p[er]ſeperit theodoricon iuxta p[er]dictum eſt permittaſt fluxus facere operat[u]em ſu[n]a & n[on] decidaſt aliquo modo c[ui]n medicina c[ol]ſtrictiua, & nutriaſt infirmus paulatim quouſt[ur] & consumetur. humor & cellet per ſe fluxus.

Flu. reple
tionalis c[ui]s.
Signa.

Liber Practice

Sig. hu.
colump.

Signum ergo consumptionis humoris est alle-
uiatio accidentiij ab eo. lebullitionis ventris do
loris articulo? & reliquor, & quando nō ceſ
fauerit fluxus per alleuiationem predictiō ae
cidentiū curetur cum hijs quę p[re]dicta ſunt.

De aliis generibus fluxus. Cap.IX.

Alior: flu
xuum ge
neri̇ cā
Mada
Alberan
aldechab

Vnt & alia genera fluxus vt ille qui acc-
dit ex malis apoſtematibus & fluxus qui
certis paroxiſmis inſurgit, & fluxus qui
uocatur mada albetan.i.humor ventris, & flu-
xus qui eſt de ſpecie aldechab.i.veteris, & alius
fluxus antiquus de hac ſpecie, & fluxus ſuper-
ueniens cauſa tuſſis, & fluxus qui eſt ex exſſu
virtutis laxatiui.' Accidit ergo fluxus de malis
apoſtematibus, quoniam genera: qnq. apā q
dicti rohaaz, & quādo antiquat & continuat
fluere ab eis putredo cauſa horu in nouilſimis
inſurgit fluxus ex quo exſiccaſ corpus paula-
tim donec perit inſirmus, & poſſible eſt acci-
dere huc eundem fluxu cui genera in corpore
in alіquo membro aut iunctura, & poſt chy
antiquat multu ſuit ex eo multum putredinis
per membru totum, Et hmoi grauis fluxus eſt
iſp[er]a p[er]tis quę contingit ex vlcere pulmonis. Si
gna vero horum fluxuunt ſunt quoniam inſurgut
ei moleſtia & magna leſio & preſſura vlſq. ad
horam in qua ſuperuenit fluxus, & tunc ſtatim
alleuiat eorù leſio & inueniunt requiem, & ex
tenuatur ex hoc corpus ſui ch[ui]diu fluxus per-
manet quouſch confumi eorum virtus & euα
neſcit ſpiritus & moriunt. Curatio aſt illius q

Sig. flux.

p[er]uenit & confidit in curatione eius eſt c[ui]s ratio paſſionu p[er]tis. l.cum infrigidatione & hu curaptiffi mecatōe & potu l[act]is, & Iotione in aqua ca. s[ic]ut determinauius in curatione p[er]tificoq[ui] e[gu] liter, Fluxus vero qui ſuperuenit cum determinatis paroxiſmis eſt antiquus, & eſt poſt ch[ui]s cōgregan[que] humores in corpore quos natura ex[sp]ellit per fluxu ventris, & quando fuerit mun-dificatū corpus ex illis redit ad ſui ſanitatem. Et ſi poſtmodu rurſus congregan[que] humores alij expellunt eodem modo, Et congregan[que] hmoi humores aut in breui tempe aut in longo tem-pore, iuxta id q[ui] de regimine & euacuatōe con-tingit, & curatio huius eſt rectificare regimen & euacuatōem cum plenitudo fit, & vti medi-cinis aperitiujs oppliationu & poror corporis vt ſirupo ſeminu & decoctōe radicu & ſi[mi]um.

De fluxut alio diarrico antiquo, Cap.X

Diarricus
flux⁹ anti
quus dua
h⁹ de cau
ſis fit

H
Ic fluxus etiam antiquus eſt & impoſ
ſible eſt sequi cum eo ſebrem, & non
fluit cum eo humor niſi modicu val-
de ſubule & rubeum, Verutamen ſecu[n] cum
extenuatio & c[er]etra accidetia aldechab.i. fluxus
antiqui. Fit aſt duabus cauſis, vna eſt corrupto

que contingit humiditati corporis quę dictur
chimus, ita vt non potens radicari in ipio retro
cedit paulatim ad ventrem & intelfina, Alia ve-
ro cauſa lubricatio ſequens an[ui] p[er]t vlcera &
puftulas ſimiles alcola. Signum primi eſt iuua-
mentu q[ui] ſentit per affellationem & documentu
per eius cōſtrictionem, & quia eſt fluxus anti-
quus ex quo paulatim extenuat corpus. Signu
ſecundi eſt & eius curatio quę diximus. Cura-
zato vero primi eſt emendare humores facientes
i[ps]m ſi[mi]t dicti[que] ſt. ¶ Differentia yo inter h[ui]c fluxu & fluxu & vomitu ſimul contingentes q[ui] dicti alhacza eſt quoniam iſte fluxus mouet cum dolore intelfinor, ille vero qui dicti alha hyza ſequit ex multitudine cibor multi nutri-menti & corruptibiliu. Præterea iſte fluxus eſt antiquus, alhazya vero cito tranſit. Eſt & ali-us fluxus antiquus de genere alderab, & eſt q[ui] ſumit quis cib[ui] boni nutrimentu & ſumit aliu[s] cibum & bene digeritur in ſtomacho. Verutamen nō inuenit viam vt exeat ad reliquu corporis Primus enim cibus obturauit venas & nō poſ-tet primus cibus tranſire ad reliqua membra corporis, redit egeſtio ad intelfina & descendit in ſerius humidius valde. Signu eius iuuaamenti q[ui] ſentit p[er]t fluxum & n[oc]umentu p[er] ſui conſtrictionem. Et curatio eius eſt permittere i[ps]m vt nō reſtringa[que] & rectificare ſu[n] regimen do nec reedeat corpus ad equalitatem & ceſſat fl[ux]us. Et confert ad hoc ſolus vomitus ſi natura confentiet ei. Eſt & alius fluxus antiquus qui fit in ventre, q[ui]eſt quia cum ſumit quis cib[ui] paratu[bi] ſibi & digeri[que] forti digeſtione extenuat corpus eius & deſicit eius virtus poſt diem & aſſellabit q[ui] ch[ui]t[ui] ſumpſit & digeſtui. Et accidit ex p[u]ro apoſtemate exeunte in orſticijs meatu[n] qui portant nutrimentu ad intelfina, & oppi-latur vt non poſſit cibus tranſire ad reſiduum corporis. Et curatio eius eſt cum hijs quę aperis ant orſticia venar, c[ui] c[ui]o vel medicina vel poſ-tione quando eſt oppilatio in ſuperioribus in-tel[mi]tinu, vid c[ui]s differi[que] ſi fuerit oppilatio in me-dio s[ic]ut diximus, Fluxus qui ſit p[er]t viā cris, & eſt fluxus qui ſentitur poſt plures e[gr]itu-dines cum natura expellit humorem facientem e[gr]itudinem poſt eius digeſtionem. Eſt aſt du p[le]x, quia aut erit bonus aut malus. Signu bo-ni eſt quia ſuperuenit in die cretica & apud per ſecta digeſtionem humoris, & quia ſentit e[ge]r poſt i[ps]um alleuiat[em] & iocu[d]itatem. Signu mali fluxus eſt contrario modo primi. Curatio boni eſt q[ui]e permitta[que] & nō reſtringa[que] ch[ui]diu vir tus inſirmi tolerat donec per ſe conſtringa[que], & ſi diu permanerit ita q[ui]e dubitatur de ruina viro tutis inſirmi curet c[ui] medicinis factis, Curatio

Sig. p[ri]
cauſa

Sig. ſechi
de c[ui]ſe
Curapi[que]
cauſe

Γ iffet il
le flux? a
 fluxucum
 vomiu

Cura

Alius flu
xus

Cura

Fluxus p[er]
viā cauſis

Cura

Alfaharanij.

For LXXIX

vero fluxus mali est confortare animam infirmi & adminitrare sibi aromata bona & constringentia fedim humorem agentem.

¶ De fluxu accidente ex excessu medid
norum laxatiuarum. Cap. XI.

Medicine
excessiue
laxatiue
nocumè.

Cura ex
cedè, lax.

Cathahi

Medicina laxatiua generat multas egritudines maxime cum eius operatio excedit, & non est кониenciis ad id quæ det euacutari a corpore, debilitat enim digitio-nem & offendit intellina, aperit orificia venare, ani & generat apoſtemata difficilia quæ dicunt alcalibt & emorroidas, & debilitat epar & educit ad ydropisim & ptilim & p[ic]pue facit vlerationem pulmonis & qui exiftit debilis virtuti bus multas alias egritudines generat, & p[ter hoc non debet dari laxatiu[n]us nifi de consilio periti & intelligentis medici, & quando vocatur neceſſitas adminitrare laxatiu[n]us oportet elongare ſcamoneà colloquintidam aloes euforbii etulam & c[eteras] acutas medicinas. Et curato[i]us q[ui]n excedit fluxus q[ui]d prouocet virtus ſi est poſſible, ſin aut effundatur aqua cal, ſuper ma[n]us & pedes & totum corpus, vel ſuget in aere balnei nam cum ſudore exibit virtus medicinæ & deciditur fluxus, & ſi debilitat virtus inſir mi exponant ante faciem eius p[ani] inſuſi in gal[ia] & odoret bona aromata, & ſumat ex eleciu[rio] muſci cum ſucco pomo[re] vel aqua roſ, vel ſucco mirte vel ſucco citonior[em] & ſi habet ca[lorem] & ſiim miſce cum p[redictis] ſuccis de cam phora ſp[odio] sandalis, & ſi non ceſſat fluxus per hæc bibat de ſemine p[il]ſij affato & gumi arab. & bolo armen, an, 3. i, c[um] aliquo rob & ſint cibi eius ziburgia alha zaria vel cathahi al[um] ſumacia & ſi medicina offendit intellina & exdutit fanguinem clifterize[t] c[um] ſucco plantagis & oleo roſ, & vitellis uoror[us] cum modico bolo armeno & ſanguine draconis & gumi arabic, affati, & ſi exi[t] c[um] eſſetione rafura intellinor[em] clifterizetur c[um] rifo balaufcia.ro, & ſimilibus que p[diximus]. Et ſi exerit cum eo putredo & diu pertmanerit clifterizetur c[um] troacis & arſen. & ſimilibus vt dictum est & ſi ſupuenerit ægro tortura intellinor[em] & vomitus curetur cum hijs quæ in ſuo loco dicunt & oportet il[um] in cuius complexione abundat ſlegma acipere poſt decſionem fluxus, 3. iij, naſturciij c[um] aqua calida & oleo c[om]uni. Et ſi abundat in eo colera rubea accipiat poſt decſionem fluxus p[il]ſium c[um] aqua frigida quando multu[n] exceſſerit fluxus, & ſi fluxus fuerit modicus ſumat de aqua calida q[ui]n deponet reliſu[n] humoris.

¶ De ægritudine que dicitur al
magaz. Cap. XII.

A. Egritudo que dicitur almagaz fit aut ex fluxu, aut ex rafura, aut ex tenasmo ne, aut ex paſſione colon. Cuius cauſe ſunt tres, aut ex ventoſitate groſſa aut ex flegmate grosſo & viſcoſo aut ex colera rubea in qua eſt groſſities. Signu[n] eius ex ventoſitate eſt tranſatio doloris de loco ad locum & rugitus ventris ſine grauitate & exitus ventoſitatu[n] cum leuitate doloris. Signu[n] eius ex flegmate viſcoſo eſt foruis dolor intellinor[em] & p[cedens] regimen faciens flegma. Signum eius ex colera rub. eſi ſitis calor & paucitas ſenſus & tranſatio dolo ris cum fortitudine doloris & apparitio colere in eſgetione. Curatio eius ex ventoſitate & fluxu eſt q[ui] accipiat. 3. & 5. de electuario alſcha[zaya] cum aqua decoctionis anili & carui, vel accipiat de electuario laſte vel de filonijs vel de electuario granor[em] lauri de quocunque ipforu[n] inuenerit. 3. i. & 5. c[um] aqua decoctionis amei[o]s & ſeminis paſtinacemontane[] vel ſeminis apij/ & conferunt hoc infraſcripti trocicif[er] breues & vtiles in eſgetione almagoz & expellunt van toſitates. R[ex] ſemis apij anili an, 3. vi, abſinthiu[n] 3. xv. mirte[]bone, 3. iij. terantur & confidant to[tum] c[um] aqua & fiant trocicif[er] p[onderis], 3. i. & 5. & accipiat ex eis trocicif[er] vnum cum aqua decoctionis radicis, vel accipiat ex ſuccis p[redictis] & emplaſtre[n] intellina c[um] mentaſtro centaurea abſinthio abrotano & ſimilibus. Curatio eius ex flegmate viſcoſo eſi eſt ſine fluxu q[ui] accipiat de tyriaca maiori vel ſechaznaya vel de filonio vel de arthemedia vel de electuario piper[em] vel de electuario ſeminu[n] vel de moraba z[ib]ize[re] aut moraba y[ſopi] c[um] aqua calida, vel c[um] aqua decoctionis radiu[n]i, vel c[um] aqua p[di]ector[em] ſuccor[u[n]i. Modus aque inſuſionis medicinare conferen[tis] ſeſbribus & dolori & ventoſitibus. R[ex] y[ſo]p[er] 3. iij, anili ſeminis apij carui an, 3. i. infundan tur hecin aqua calida per diem & noſtem, poſſea ſi vult ſurere fluxus eſt q[ui] accipiat. 3. i. & 5. p[il]ſij cum. 3. 5. olei roſ, vel bibat de ſucco gra[n]atorum mu[z]or[u[n] circa. 3. iij, cum aqua calida hoc e[m] deponet calorem & ſedat dolorem, vel accipiat. 3. i. & 5. de ſemine portulaſce cum. 3. 5. olei amigd. & aqua frigida, vel accipiat de ſemi ne alteſ[es] vel ex ſemine citruli & ſimiliu[n]. Et ſi ſuerit dolor ventris cum fluxu vel tenasmo vel rafura vel colica accipiat cura eius in loco ſuo.

¶ Sectio ſecunda dividitur in cap[la].xij.
De e[gr]itudinibus ani. Cap. I.

D. Egritudinibus ani & ſunt.xij. amiliſio motus eius, exi[t]us eius, emorryde, fluxus ſanguinis ab eo, fluxus putredi nis dolor, ſciffur[em], vlcera, pruritus, minuti veræ.

almagaz
cauſe, ſunt
tres

Sig. exv[est]
toſitate

Sig. ex
viſio. ſie.

Sig. ex
cole. ru.

Cura ex
vétotita.

Tioſed

Cura ex
ſe. viſo,

Liber Practice

Exit⁹ ani
quatuor
sunt cauſe

Mor⁹muſculi ani
amiliſio

Tenafmo
nis cauſa
Sig. amif
ſionis mo
tus ani
Sig. exit⁹
ex tenaſ.
Sig. ex
catu aut
pculſione
Curia a-
miliſionis
mor⁹muſculi

Cura ex
tenafmo.

Puluſis

Licinia

Linitio

Cura ex
catu vel
pculſione

mes, ægritudo occulta quæ dicitur aldo alca-
haſi, & exitus eſgellonis in hora coitus. Exitus
ani fit quatuor aut ex cauſis, aut ex amiffione lacer-
ti ipſum circumdantis, aut ex difficili egritudi-
ni tenaſmon, aut ex caſu ſuper ſpondilia dorſi
vel pculſione, aut ex privatione emorroidarù
vel earum incifione. Amiliſio vero motus mu-
ſculi fit aut ex flegmate aut ex ſeffione ſup faxis
vel terra frigida vel ex ſeffione in aqua frigida.
Tenaſmon fit aut ex humoribus fluentibus ad
anum, aut ex aſpatibus, aut ex ſcaſſura emorroi
darum & ſimilia. Signu amiffionis ſui motus
eſt eius exitus egōnis inuoluntarie & ſine mo-
ra & dolore & moſtia. Signum eius exitus ex
egritudine tenaſmon eſt exitus eſgellonis apud
principiſ cum dolore & exitu ani. Signum eius
ex caſu vel pculſione eſt  ſenſui patet. Cur-
tio amiffionis motus muſculi eſt  ſedeat infir
mus in vino decoſtionis corticù granatorù gal
larum ro, mirtę balauſtіe folioſ oluariæ & a-
que extinctionis ferri per ſe vel coniunctum, &
ſi abhorrent vinu ponat loco eius aqua ſed vi-
num melius ad lauandù & ſedendù in eo dum
eſt calidù, & accipiat de trifera facta cui ferrug-
ne ferri omni mane, vel accipiat de electuario 
°C
icitur algozi, i.nucis, vel de electuario ³ dict
micleta, vel de electuario de granis granatorù / &
ſimilia, poſtea vero aspergaſ ſuper anum de
cortice granatorù acacia & ſimilibus. Curatio
amiffionis motus eius ex egritudine tenaſmon
& tortura inteftinorù eſt remouere cauſam, ſa-
cientem illar: nam per motionem ægritudinis
remouetur eius exitus & amiffione motus eius
Poſtea vero ſedeat in aqua in qua coſta ſint ſi
ptica que predicta ſunt. Modus curatoſis eius
exitus & amiffionis motus eius. R. alahal aca-
cie ceruſegallaræ ſucci tarathit corticis pini mir-
tę gumi dragagantí an, partem equalem teraſ
torum & aspergaſ deſuper poſt lotionem cum
vino veteri. Modus licinioru: conferentiu emor
roydibus & debilitati ani. R. mirtę corticis oli
baní croci opin gallaræ capitú granatorù balau-
ſtie gumi arabit. equaliter teraſ totú & diſtem
peretur cu ſucco mirtę humida, & ſiant licinía
oblonga, & administrení. Modus linitionis co
ferentis amiffioni motus & exitus & apofema
tibus quæ fiunt in ipſo coquantur gallè in vino
& terantur cum oleo rol. & liniatur cui eo anus
vel coquātur gallè in vino & abluatur cum eo
quoniam confirmat ipſum vt non exeat. Cura
tio eius ex caſu vel pereuſione eſt quoniam ſi
accidit ex caſu non potest curari, ſed ſi accidit
paulatim emplaſtetur cauda cum emplastro de
euſorbio, & vngatur cum oleo deben & bul-
liat cu. 3. ſi, caſtor. Curatio eius propter incifio

nem emorroidarum eſt confortare anum poſt
id cum medicinis ſtīpidis & licinijs prædictis,
& accipiat de trifera.

### De pefſionibus emorroydar: & du-
ris apoſtematibus quæ dicuntur
alcohabal. Capitulum. II.

Emoroyde & apoſtemata generan ex humoribus eſs expellit natura ad anu & adviuersa loca corporis per quæ exerut humores corporis, ſicut ſunt palpebregnares/ aures/ labia/ & virga/ & cetera. Sunt aŭt duorù generum quia aut exequunt extra aut erunt intus, ſpundate & nò apparentes extra. Et aliud qui dem genus earum eſt quæ ſunt dure ex quibus non emanat ſanguis nec pus, et eſ ægritudo antiqua difficilis curationis. Et antiqui determinauerunt eas per tunica, orificio venarù. Et G. dixit  neruus emorroydar, eſt quinmodis, aut ex magnitudine ipfarù, aut ex multitudine, aut ex ſimilitudine, aut ex ſiut aut ex diſpoſitione ex magnitudine, quia alié ſunt paruie alié magneg & paruaræ alié multe alié paucem & ſimilitudine vero quia alié occulte alié mani ſelte & diſpoſitione vero quia alié cui dolore alié ſine dolore. Generatur aŭt ex pluribus cauſ aut eius ex humoribus groſſis & viſcoſis in teſtinis vel in ſtomaco quos natura expellit ad anum, aut ex ſu calidoru ciborù, aut ex mediis cinis laxatiuſis acutis & præcipue ſi excellerunt in operatione, vel ex colera rubea acuta, vel ex flegmate falſo offendente inteſtina dum tranſit per ea ex quo accidit tenaſmon & emorroyde. Signa & accidentia ſequentia omnes ſunt quia non reſedit color patienti ad citrinitatem. Et poſſibile eſt extendi citrinitas ad oculos, & præcipue ſi inueteratur egritudo & dolor temporæ & humor crudis in ore ſtomaci & tumor tim porum & dorſi & gravitas coxarù & crurium & motus & faltus corporis. Signum earum ex humoribus groſſis & viſcoſis eſt  diximus de rugitu & inflazione ventris per affellationem afſenſionis ventoſitatum in ipſis humoribus. Signum humoru calidoru ex cibis & medicinis eſt quia nò ſequitur cum p[re]dictis accidentibus tumor nec ventris rugitus ſed ſequitur cu[m] hoc pruritus in ano & preſſura ad affeſtandum de qua eſtimat infirmus aſſellare tamen nò eſtita. Et ſumma ſignorum eſt quoniam cum videtis eas groſſas & duras ſcias eſſe ex humoribus ſcis & aduſtis, & quando vides eas molles calidas & humidas ſcias eſſe ex ſanguine putrido vel calido viſto, & vi vides eas molles abſque opipitatione & dolore ſcias eas eſſe ex flegmate groſſo, & ſi fuerit ſciffura & ſiccitas in ano ſci

Emoro,
ſnatio.

Emoro,
duo: ſi
generum

Gal.
Neruſ
emoroi,
eſt q[ui]
mòdis.

Sig. &
accinita

Si. exhu.
groſſis &
vifcosis

Sig. hu.
calidos.

Sig. ſuma