vtdmata victoria sup naturâ:ita vt abscidaf
spùs et calo: vite: aut extiguaf in minera: fùt
caula mor: Caufe aùt faciètes bas egritu-
dines: qdâ sunt caufe corpee: qdâ sunt extra
corp" surgètes. Et corpee qdê: aut sunt i ipo
corde: aut in mébris vicinis et aut in mébris
côicâtibus et: ppçq côicatòe aut kmora. Câe
aùt exîntes in corde ledètes ipz: aut sunt ma
lità aplonis fine mä: aut cù mä: et malitia d
dè plois dominâs cordi facè debilitatè ipi':
debilitas aùt facta forz vſq adeo: vt fit agi-
tatina virtù facit tremorè. Tremor aùt sup
ueniés gîat fincopi. Altítas aùt facta i ſin
copi è extictio et moris. H cd malitia qdè cò-
plexiòsis frigide suspectio: è q calide prier
elògatòcm a re vite: et sicca mag: q butda: q
uis humida fit dominâs in dispòe corpiz et
cà etià hui? fit cà pfoca tois et mortis festine.
H oloncè aùt timuitat: aut apoſtemationem
fieri in corde vt: nò pati: immo ſunt cà dillo
lutois et mort: et qn nò è doloz in ipo cà fit ſin
copis et mort. Dixit Hal: q malitia aplois
pure ant cù mä facit i vnifam corpiz tem
ſenſu leſionè dè doloz: et quò nò in corde: fru-
ſtrabi: ergo vt ſupponemus alterationes in
corde nò coz curati: et nos qdè dixim: q iam
tadix pſoita è et en: eſse egritudinù cordis
aut nò confirmâtur: quita nò ſunt maniſe: et
tunc odo medicationis inculumitat aut cò
firmantur conducentes ad morte. Bifligue
mus autem in cauſis leſionum cordis: q fùt
ab aliis membris: quoniam leſio caden: i pa-
niculis et in mébris que ambiantur cor:DU redù
dat ad ipſum est cauſa egritudinù eius: pze-
dictarum in ipſo. Et leſio cadens in cerebû
interdum est cauſa ad illud ſicut in epilepsia
mania et melancolita licer enim figantur i ce-
rebro. ſterminantur tamen in corde: et ſut cau
ſa egritudinum eius: Et ex eis est fluxus ſa
gutinis narium. aut vindecuq et comunicat et
cum corde comunitate magis propria ſtoma
chus et affert el cauſas leſionum. et propie
cum cozumpitur in eo cibus et res venenofa
aut fuerit in eo humor mordicatiuus aut ma
le qualitatis aut vitreus vifcoſus aut reple
tlo agitatua. aut fames vehemens: aut do-
loz acutus et pùgitiuus: aut fuerit in oficio
eius borho: aut vlicus putridum Et oſvit
paulus q egritudines que ſunt in ſtomachi
ozificio aut mei ſunt propinque converſio-
nis ad ferendum leſionem cordi: ita vt quidâ
purent tremorem factum in oze ſtomachi ef-
te tremorè cordis: et quidam voluerunt obi-

litatem in ipso eſſe cardiacam. Et diſpò epa
tis cum eſt alterata vt generet ſin plurimuz
ſanguinem melancolicu impinſit et eſt cauſa
egritudinum cordis et eſt peioz diſpòntb ali-
ts: ita vt faciat diſpònem ſimiles manie et me
lancolie. Ad dubc autem cauſe barum egritu
dinum ſunt euacuationes omnes exceden-
tes terminum: et ſimiliter in acuta aqua hipo
cundizium extactio aut ſanici in aparide
apoſtematis. Et ex eis eſt pexfocatio matr-
cis et priuatio menstruozum aut exuberàti-
eoz: Et ex eis eſt impregnatio et bulufmodi
numenta ex veribus vt etiam appareat
diſpoſitio ſimilis epilepsie Et ſunt ex vini-
bus habentes aculeos pungentes oficium
ſtomachi puncione vebementi: donec faciat
cadere in dolozem acutum cà ad fincopimer
aliquando ad mortem et ſunt quâdoq ex pe-
nerantibus vſq ad vicinas cordis partes:
qnon vſq ad cor: et ſunt cauſa mortis ſelu-
ne. Ac comunitate autem totius corpouis ſu
perueniunt leſione: cordi ſicur ptopter febrè
aut ptopter vebementiam rariſatis corponſ
aur ptopter vebementiam ſudois et ſimilia.
Ex cauſis autem ex tranſeis accidit buiſmo
di ſicur ex aere peſtentiali aur ex odozibus
ſeridis aut venenofis aut assumptione reru
venenofarum. aut ex moru venenoſo: ani-
matum, aut incurſione timoris aut ex balne
atione vebementi: aut labore et ſimilibus.

1 Hic complentur dicta: et imponitur finis
doctrine. Huius Deſiſe: licer imperſекre. in
de appropiatis et per conſequens toti: ope-
ris cum auxilio nostri redemptoribus.

["Hic prosequitur Clarissimus doctor! Fra-\ntiscus de pedemontium et complect secundâ\ndiusionem superius annotatam in pmo de\nappropriatis. Hui Johannis Ueſue.", "I Capitulum p[ro]muz et est generale ad om-\nnes p[ass]iones cordis.", "Capitulum fecundum, de medicinis ſim-\npliſibus et c[om]poſitis ad oves p[ass]iones cordis.", "Capitulum tertium de cura tituliatis pul-\nfus et tremoris cordis.", "Capitulu quartum de cura p[ass]ionis cor-\ndis p[ó]cflationem ad cerebrum.", "Capitulum quinti de cura p[ass]ionu cor-\ndis p[ó]cflationem ad ſtochum.", "Capitulum ſerum de cura p[ass]ionu3 cor-\ndis per c[om]paffionem ad epar.", "Capitulum ſeptimum de cura p[ass]ionum\ncordis per c[om]paffionem ad ſplenem.", "Capitulum octaviu & cura p[ass]ionu cor-\ndis per c[om]paffionem ad intetina:", "Capitulum nonu de cura p[ass]ionu cordif\np[ó]cflationem ad ſtetina et ad os ſtocham.", "Capitulorum decimui & cura p[ass]ionu cor-\ndis ex ſulu ſanguiis menſtruor & emorozidar.", "Capitulum vndecimui de cura p[ass]ionu\ncordis ex retentiœ menſtruor ſpregnati b[ui]tul", "Capitulum duodecimui de cura p[ass]io-\nnum cordis ex rare ſactione poror cutis ex\nſudoz oſaſoſtico p[ro] ſe ke balèo k ex exercito", "Capitulum decimum tertium & cura p[ass]ionum cordis ex aere p[es]tilentiali.", "Capitulum decimui quartum de cura p[ass]ionu cordis ex ſeroze contingentium.", "Capitulum decimui quintu de cura p[ass]i-\nonu cordis ex moru venеoz et aſu[pt]o venеi", "Capitulüberdecimum ſerü & cura p[ass]iöuz\ncordis ex timore contingentium.", "Capitulum decimum ſeptimum de cura\np[ass]ionu3 cordis ex laborer accidentib[ae]le.", "Et ca. h[uius] et e[ſ]tan[que] ad o[ſ]e p[ass]iones cordis", "catōibus ſin. H.oz cognoscere ipſu pari p-\nut ifra dicet. H. inquātū vero ſequitur ex-\nets cæq p[ro] ſe moribus ſi ſut egritudines duci\nposſut p[ro] abohaly dixit. Et tamè bic cum\nvtraſque ſequuſ magis dicimus eas egritudi-\nnes q[ui] accina eoq egritudibus q[ui] ſequuntur i\np[er]cepris ex n[ut]ibus ab ikirmo ipſe ſole vt egrit\nudines ſentiūtur non.n. ſentit patiés cordis\ndiſeratiam ſed ſolūmodo nocumetūt et actio-\nnu et".f. debilitatē corporis pulſu cordis tre\nmorē vel ſincopim q[ui]bus extimat ſe ikirmum\nat q[ui] ſua magnitudie ledēo virtutē affumè\ntes naturā caufe p[re]iudicat ſibi curā que p[\n]rie n[oe] cæ nec acenti ſed egritudini facte de\nbetur p[ro] H. m[oftrauit] q[ui] egritudibus di-\ncor[us] méb[ro]t et dicédo[rum] idem e[ſ] frelligendu[z]", "I Scendu q[ui]z[ui] trenor hic no[n]p[er]ie accipi-\ntur: ſed i[pp]rie, i[pp]rie.n. est accens i actione vo-\nlūtarie mobili ſicut Halicnus oftendit. Ac\ntio vero morla cordis est naturalis ſed ip[ro]\np[rie] p[ag]ita to[de] quadāt et motu inozia to[de]\ncordis oſſalato[ris] impetuose ad repellédu[n] nocē\ntia vt ex ſup[er]us o[d]is apparat. I p[er]t ipſe\ncordis egritudines dicte c[ui] forſes ſint et c[or]-\nnue vel frequentes p[re] magnitud[ue] cæque ma-\ntiune, p[er]p[rie] ſin qua d[if]ferent ſu quartitate vt ſu-\np[ra] e[ſ] dictu inter ſe h[it]udine h[it]en: una eni mi-\nnakali: ſeu p[er]tendit vt debilitas pulſu pul-\nfus tremorē: tremorē ſincopti: ſi copis repen-\ntinā morēt p[ro] ip[ro] m[oftrauit] in affoſimis.\nc[ui] inſp[er]t. Aut ex ſolunntur forſiter et frequen-\nter abq[ui] m[ai]ſesta o[cc]ione repente moziu[ſ].", "I P[er]ſoſitis ât egritudinibus cordis et aſſigna\nta c[ou]n[en]tia et eſſentialia d[omi]n[que] eas p[er]\ndistingueret et cognoscere te oz.nec n[oe] enue-\nratis earum cauſis ſine quarum cognitlone\nperſecte eoq. ſcientia n[oe] habetur: aſſignatil-\nque earum iuditijs. E[pr]p[er]t ex imperio q[ui] plu-\ntrimum reuerendi domini domini mel domini\nRoberti dei gratia y[er]usalem et c[ic]ellie regis\nſummi. qua[que] genere p[re]clarissimi obibus vir-\ntutibus moribus bonis et ſcientiis cunctis.\nmaſtme theologica p[ro]pter animam et me-\ndicinali ſcientia p[ro]pter corpus ad complem-\ntem doctrine p[re]ſentis tera p[entici] operis p[\n]sequendi vt accidentia eſſentialia ſubſi[ng]a-\nnus qu[om] qu[in] ſignificationibus cauſis q[ui]as\ncognoscere valeas etiam ſi que ſint alijq[ui] p[ra]\nrum occulte. I p[er] enim duplici cognitio\nne p[re]miſſa mébri ſam h[ita] ad general[em] cura\ntionem necessariam tute curā poreris aggre\ndi p[er]p[ic]iāte deo. I n[ot]n. H. oz[ui]t vt h[mo]co\ng[os]ca“e]gritudinē q[ui] ſit dein p[cedam] ad ip[as]", "H[uius] t[em]que duertendu[que]\nautem q[ui] dicte cordis egrit-\ntudines ſua habet iudicia, i\nquatum eni ſequuntur c[as]\nex enumeratis: q[ui] ſunt p[ro] ſe\nmoribus egritudines p[er]p[rie] no[n] dicuntur. ſed\naccina d[omi] n[oe] g[ue]n acti[ō]ls leſe ipſus qu[om] ſignifi"]

medicādus et alibi. Cura cōſestim ſed cognit-
tonem factientis cauſe et etiā ſubſcriptiune ſeſi
membri vt cordis: quod ofſtendit cum at.
A quibus uobus, ſ. cognosſere mebzu et
mozbü poterit, coſſeę ginear et curatiòem q̄ a
moſbo eſt. aliaq, plurima yo a patiète piciula
ſez cord. No eſde pati coſſere poterit ex
egritudib'dicis inſt; tu ſunt accênția leſe actio
nis iſt; a q̄ ſignu ſumptū in ſignificādo ſup
mebzu patiés certū e, et pdurās. Lū ei de
bilitas corpſi adſt: cor patiānos cas: cu ve
to addiſ pulſus vel tremor: cognitio tua cō-
pleſt: cu yo p[u]duciit ad ſinſcopim: cognitio eſt
q[ui]rmatā prout dixit. A bobaly. Lū itaq
ipaz egritudinu cauſa duplex ſit inſtrinſeca
corpea. ſ. et eſtrīſeca extra corp" inſurgens.
Et corpea aut in ipo cord: aut in mebriis vi
cums ip: aut in mebriis cōicāub" ei cōitate p-
pinq vel remota. T[]uc ſiqde p[]mo mo cor pa-
ti contigat ipſe diſte egritudines fortes erut
et p[]unie vel freqntes. Ii yo z°° patiaq debi
les erut et diſcortine recipiètes variatiónem
p abntiā et p[]ittiā: augmentu et diminutiòem:
Im abntiā et p[]ittiā: interſione et remiſionè: ob-
ſponu illoz mebraz tā innuēt aq̄ vicinita-
tc aut cōitate patiaq. Sed ſiqde a cà exuri
ſeca patiaq cor: p[]dície p[]aſſiòes debiles erut
cuo et ſacile inſſuètes: vt po. voluit: cu inu-
tione c[]a]p eſtrīſeca p[]u]lla nulla p[]ceedere apitōne
interior c[]a. I. Si yo ab vtrisq[] ſigna erut
ex vtrisq[] p[]u]la. Et ch ſunt ſigna ſeu accênția
c[]a]p g[]naliu iparum ſumpta a loci variarete.
I. P[]eeter q[]alia ſunt accênția c[]a]p egritudi-
ni ipa[]z cozdis trisſeca p[]saliu ab e[]a]p ſum
pta c[]e]ntia q[]a fecu[]dario te ſire oz. I Sunt
a[]ut q[]drupliets g[]nis tria ſinſplicita Im tripli
c[]e n[]am e[] p[]ingkarit p[]mutatā: e[] q[]rtu eſt q[]
poſtu ſi[]gns ſup o[]es inſi[]p p[]mutatas. Jnq[]t e[]
H. k. p[]pa p[]aſſo cozdis eſ p[]lum[]u mala com-
plexo aut e[]q[]liſs aut ine[]q[]liſs: ſingulits vel cō-
mixta: p[]uta vel cu[]z m[]a: aut mala cōpoſitio:
p[]uta inanitio vel repleſio receptaculoz: aut
opi[]o in veni e[]l' et vi[]s p[]sum ac coartatio
corpſis e[]p[]p[] coartatoem ſpati caſſule in q[
]mouek ex replöe ſanguis et b[]uſidat[]u ibi ſa-
c[]tā vt i[] fuo ſimo p[]anothomiā inuèit et per
groſſicte p[]er nam ibi etiā p[]iuctā put in ſuo
galo rep[]i]t māſſeſte. Aut e[] soluto ptinuitā t
q[]e ip[]m no pati c[]uz ſalute p[]oſſibili A bobaly
dixit. Aut apo[q]ſtrmatiòem cui"nullatén'
expectab[]i q[]n morte p[]ueniaq. I. Sic egritu
dinu e[]l' e[] p[]lum[]u mala q[]plexio q[]e freqn[]tio cō-
tingés alg[]s et c[]u p[]oſſibili ſalute e[] ſi cu p[]oſſi

bili tarde n[]o l[]bito vt c[]ito morte induct. et et
q[]p[]o mala: solutio ptinuit yel apostema. J[]
circo et q[]signa erut bene ac e[]bitt[]r ideráda.
Sed ip[]a mala c[]o p[]lo ſiqde ſit e[]q[]liſs e[]l' ſigna
obmutant ad p[]rius cu ſunt māiſka valde ſic
voluit H. c[]u inq[]r. D[]ozbi yo q[]no ſunt niu[i]
mala q[]p[]o e[]rificicle coſſeú niſi cu mutatio
r[]tima ſit e[]nām c[]uq[] p[]lum[]u ſalut[]s ſit ip[]oſ
ſible m[]a[]gi ad p[]noliciu q[]ad curatinu me-
dicu i[]spectat. S[]olois q[]3 ptinuit a[]pofte-
ma[]tis ſigna cu p[]l'q[]e ap[]pea[]t k[]liq[] a[]niq[] p[]ir-
ment ſint morte l[]bito vel paulat[]i final[] cu
c[]e]ta obmítrut I. Si yo vol ine[]q[]liſs ſue diu
ſa q[]e vt p[]lum[]u e[] p[]oſſibil[] c[]u[]ros e[]l' ſigna p[]pa
adaptem" q[]e n[]e vtilis q[]sideratiónis. S[]i[]
mala cop[]o diu[]ſa ſit in cord[]e ſiqde ſit calida
ſimpler e p[]ura erit cu ea debilitas corporis
m[]or[]i pulſus cozdis tremor: ſinſcopis cu agi
ta[]de et moru corp[]is inodinato ſeu angulio
ſo e p[]ulſus arteriaq[] mutatio p[]ter nam qu[]
debilitate et freqn[]tia cu ine[]q[]liſtate et q[]nq[]ad
velocitare. Et fil[] banclit" et e[]i' e[]p[]iratio cu
ex ſuffi[]ta[]de calida valde e[] inſpiratio v[]e-
nitio[]z et ik[]lāmatio tori: corp[]iſ: et p[]lum[]u ſebiſ
cu ſut et appetitu frigidi q[]uiuq[]t et a[]e[]ris frig[]
di inſpiratoe magi q[]e frigidi c[]ib[]i et por[]aliu
p[]tōe. Et ledif calido q[]c[]uq[]s cu ſi titudic[]e ciru
ſlantiar[]u et conſuetudine ſacile inſlo mmādi.
In genere eni p[]roportionali ſacilis eſt tranſi
tus dixit. A bobaly. Si vero frigid a ſuſi[]n[]
traria erunt ſigna. I. Si autem ſicca our[]
cies apparebit in pulſu arteriār[]u: et per con-
ſequens in corpore toto: ac consumpto et a[]
refactio multa. Cum enim consumptio cor-
poris commune ſit ſignu omni d[]iſcrasie c[]
dis et p[]aſſioni cum ſanguts c[]u[]s ſit formalis
in alimento vt dixit. Anerrois. In ſicca e[]
d[]iſcrasia erit mai[]or debilitas quoq[] pulſus
tremor: et ſinſcopis tardius veniens et tardi-
us recedens aut difficilius. I. Si quod bu
mida fuerit ſigna erunt contrariā. Et ſi
commi[]tza ſit ſigna erunt commi[]tza. Et q[]
ſi eſt p[]ura erit in ea inuèntio p[]rocataric[]a
caufarum cum antecedentis priuatione ſi-
licer humo[]raq e[]uq[]s alterato e[] reduc[]o e[]
leu[]to[]z. Sed ſi cum materia fuerit erut cu
prediciteſi ſignis ſigna dominantis humo[]ris
q[]ue hypocras in ſuis inuènt affo[]riniſis cum
dixit. I. Contemplari autem op[]oſet egri-
tudinem complex[]onem et tem[] conſuèndi
nem: artem tempus regimen. et regione: ac
ſigna repleſion[]is vel cacochimie h. n. domi-
nantiā humo[]p ondunt: qui e[]tā in exequib[]

apparebunt, et c[ir]it officiulus alterabile.

1 Si vero cor patiatur opilatiòem in suis
pois aut repletionè vel tanitiòem predicie
cozdis egritudines eru[rum] fortes: et frequentes
cù signis plurime plectotie et cacocimie: vel
allicius euacuationis norabilis languis p
prie vel ludois. 2 Et si patia coart. et iòez
propter vicinitate vel còitatem aut colligan
tià. signa repletòis et plurimù sæguis appa
rebit. et p[re]cedènt illo[rum] paflus cù seçla egritu
dinù cozdis dicta[rum] debilu[rum] et variationem
huitu[rum] vt œtem supra. his ergo eruit egritu-
dinù cozdis c[am] ipsa[rum] et ipsius natura spàli
ter manifesta. 3 Ex quibus fin. B. curðis ipa-
rum itentio est fuméda. 4 Nura p[al]lionium
cordis duplex est feliciter gener. ille et spàlis. ge-
neralis at[que] quinque res quatuor p[er]ma virtutur
ad méb[us] patiis q[ui]e coz. Et èt ut sollicite fluo
deamus còfortare ipsu[rum] eiusq[ui] virtutem q[ui] debi
lèt et vbi cadènt et ut sincopi exp[one] facere et v-
ulricare. Deinde vbi expedire eam resumere: et
nutrire. Est enim cor fidamètui atque iòiumque
virtutu[rum] p[er]ma radix: qu[rum] aggregat[que] natu-
ra c[or]sit ut. Cuius quidè nature vt vpo.dixi et
curare non medict. Medici vero poiz gere
nature. Fons qu[em] ipsi q[ui] est radix et iſtan-
tia vire ozanu[rum] et vehiculi virtuti: et calo[ris]
i natiu[rum] vigore a[plexio] consitit in eſse et
coz? et oſa méb[us] in e[ſ] et vigore vùſicoficèfer-
nantur. Et elus ex[re]tio mo[rum] ès. Bicca[que] et ol-
um op[on]um naturali: vende ipſe è que n[ir]a[z
naturà dicimus. J[oh]p[er] q[ui]o[rum] c[or]bat et vire
ſeu vitalis virtutis p[er]ma méb[us] reçpìtui at
mà p[er]miu[rum] ut deinde virtutes rel quas ſenſus:
t motus et op[o]is vire. P[er]mo[rum] accidet: niſi
p[ro]pter in temperamentu[m] c[om]plexionis ſue
Ner[ber]to igitur p[er]ſus et ſolicite ſtudendum ès
circa ip[er]ſus còſatione eiu[que] virtutis cum
bis q[ui] conſortare habet interius et [er]terius:
t p[er] œtem modu[m] ap[pr]oximato[rum]. 5 Secunda
vero res niſi[que] circa c[am]s iſtrifecas et e[tr]ſiſecal
pp[ra]ſas et c[oe]s talium egritudinum. Et èt ut
a[u]ſerat e[tr]ſinſeca. Interio[rum] prop[ia]ta[ſi]c
tur vicina: et que c[or]itatis ès còſignitur. In[hi]
eni Haliénus no[rum] ès poſſible v[ell]à dispoſitòez
curare ſinaliter. adhuc manre c[um] ſciente e[ſ]
Tertia vero vertit ad mo[m] curàdi p[re]di-
ctas egritudines a c[am]s predictis. Caufe enſi
ſuperius enumerate aut cânt tales egritudi-
nes p[er] modu[m] agrauationis et conculcationis
coartato[rum] et ſuffocationis ſp[er]tuum et calo-
ris in nati [et] ſua radice receptaculis atque vno
Aec non p[er] modu[m] furioſitatis mo[bi] vi dolo-
ris vel c[ui]nſt[ur] alterius accidentis ſp[er]gant
ris contra natura: aut p[er] modum reſolutionis
e euacuationis ip[er]ſus. Quo[rum] modo[rum] ol-
ueritas auxilla variat. et d[omi]n[er] inſormat.
Regimè quo[rum] ſiue eius debiutu[rum] igno[ra]ſ. Jn
quit.n. ypo.nec quif[que] medico[rum] mihi ſuentur
è qui egror h[ui]tudine cognoscere: queat: ſic
os fi deſectòem pati[rum]. An ip[er]ſa ſit ex v[er]atu
euacuatione. An ex alia furia vel labore cor
poizis vel accite alio natura a[fficiente]: puta
reſp[one] et ſuffocante: et p[ro]inde igno[ras] cibus
vare eis: an expediat vel n[eg]are. 6 Quare
ponit ſtudium in regie cum rectificat[i]o a[er]tis
et aliaru[rum] reçu[n]o naturali[rum] minifrato[d]e obiua:
prout intentiones exigu[rum] ſuprad[ea]t. 7 Aui
ta convertitur ad accidentium co[n]ectionem
q[ui] ſunt p[er]ma ſin pluralitatè méb[us] c[ó]patiuen
tium cozdi. et ſi n[on] p[ra]ſia ſunt: H[ui] enim ip[er]ſus
alys c[ó]pat: et p[ro]pter colliganti[rum] et vicinitate
et d[ict]ui est: q[ui]to mag[is] alia méb[us] c[ó]patien-
tur eſdem c[ui]s p[er] cozibus tribuat virtutem
calo[rum] et p[er]ſi et a nullo rec[pi]tat. In quit.n.
ypo. Œtum corpus è vna ſubſtantia et ip[er]m
torù est ſ[flu]xibile et ſ[pa]ſibile. Bicte aut
unt hee res quinque generales: q[ui] omne q[ui]e
ſinerat[er] obſus cozdis egritudinibus [gru-
unt: ac vniuſciuſq[ui] c[am] generaliter c[ó]pber-
dunt: ſed p[er]me tres ſunt principales et eſſenti
ales in cura ip[er]ſo[rum] c[ó]plentes. veru[rum] du[que] p[ri]e
ſunt materiales et tertia est formalis. N[on].
ſufficit ad veram cura[que] conſortare cor debile:
eiu[que] virtutem: nec cauſam p[al]liationis abſc-
dere: niſi ſciatur modus qualiter et c[ui]q[ui]ſuſ
quodam[ò] c[and]i nobis p[ra]de dematur vt f-
ra pateb[it]. Et ip[er]ſarù vt materialium: p[er]ma
est vt in qua et generali[rum] alijſ atrendenda
generalibus et sp[er]ibus etià obſeruanda.
Dimès enim debèr et ſe conſortat iu[ne] vel con
fortatiu[m] admixte. 8 Secunda vero èt ut ex
qua c[am] ex qua egritudo p[er]uen[t] auſerès: Et
abſcidès. 9 Quarta res è disponès et quâ-
do[rum] ſola ſufficiens: v[lt]ima è c[ó]plens: q[ui]re
p[re]ternaturâ ob[um] c[am] ex p[er]plens è quo[rum] co
adiu[n]as co[mi]zendo eni accèna: c[am] impedi
unt coadiu[n]at ip[er]ſa. 10 Specialis at[que] itentio
ès quâ ex diu[i]ſiòe g[ui]allu[rum] accip[è]lèſes et op[on]em.
duodeminus vt circa ſingulas earu[rum] sp[er]a[rum] me
dictas ponamns atque auxilla. quibus p[er]dicte
q[ui]e an[que] res g[ui]alts ien[ter]to[rum] nec no[rum] qualitatè
et aptu[m] mo[m] vt d[omi]neis. P[er]di[cia eni a modo,
dicta èt ut v[er] do[rum] a[ſt]. Et p[er]co[rum] circa cozdi[rum]
ſo[fortatione]. Complet aut[em] c[ui]s q[ui] h[ui]t ip[er]ſu
trip[er]t [a]ſo[fortare]. ſi ibaliter accèn[tr] et viroq[ui] mo

Substantialiter cum his que restaurat eius
substantiam et spirituī eius que calorem multi-
plicipicat quibus restauratis ut organis virtutis
et substantis propiis ac propiquis: virtus
restauratur et formatur: talia sunt cibi et po-
tus coqui appropiati. Appropiati cibi quidem:
sunt qui sunt placidi in odore delectabilis et
saporem qui et naturaliter non sunt tales arti-
ficialiter cum aromatibus et sapidos còdiciant
Et sunt facilis digestionis paucarù suppositi-
tatù multi et boni nutrimenti quales sunt car-
nes fasianor perdicù pullosum gallinarum
auicarù pariarù et montanarù et aqua car-
nu ipsa: seu succus ipsarum p decoctiœm
in duplici vale tractus edor et bidetis ariec:
seu annualis agni et castrati. Epata gallinaz
pinguium et iuuenum vitella ouor recettum
gallinarù perdicù et fasianor sofbilata vel sce
rofa Et panis müdus qui boni generat sà
guinè. Inquit.n. Johannicus bonus cibus est
qui bonum generat sanguinem opere et
mixtione qualis est panis müdus caro an-
nualis agni et piscium mediocrii magis mo-
bilius et minus pinguii et squamoforus proprie
marinoz et petrinoz. (Dorus quos vini
subtilis clari in substantia in colore rube v
subrubel aromatici mediocres habentis flori-
pictictem et placidi in saporem. Inquit enim
ipo af. acfacilis è repleri potu. s. tali è cibo
Accidentaliter vero ipsum còfòrizt odo-
res et medite q còremperat eius p[]clonem Et
substantià vuntunt et sic virtutè eius confor-
tantque repellunt nocetia et corpus i vita cò-
feruat. Inquit.n. ypo, virtutis vite est Æria,
repellere et nò recipe. (Haru quedà sùt il-
lud agentes a proprietate vtè terra sigillata
karabe mtrobolani et similia. Auedam a cò-
plexione: quarù quedam sunt calide quedam
fræ c: quedà siccè quedà humide: et quedà tépa-
te et quedà utroq modo vt infra dicetur. Et
ex illis è rosa et oleu etus. Inquit.n. H. ole-
um ro. conforzat calefæ enim infricidat: et in
frigidata calefacit mò utroq: quia substanti-
aliter et accidentaliter ipsù conforzat cibi me
dicinales et medicie cibales simplices et po-
site. (Simplices sùt caro serpentis: lígua
bouina bor[]go. Endiunia acetosa et similis q[]s
kra sufficienter enumerabimus. (Lompo-
site sùt que ex predictis còponum cù aliqibus
ex medis simplicibus infra enumeratis de-
coctis et patis acquretibus eis virtutem i-
tentionibus conuenientè (Airutem aut
cadentem subito vt in sincopi exper geface-

rent trozatio et aspilo cum forti impulfione:
tacu rubito aque frigide actu et proprie ro-
sate fupza factè et mèbza. Et si fieri mixtio mu-
sci cù ea quando? fert. Et qui confert mi-
scere camphora sandalos et similia simuìsùi-
tatem caufe et mòlificationes aspere ligatu
re dolos o ecaurum tractions et euilios pi-
lozù strepitus et clamores. (Expurg factum
àt viuificat offa: ex pane calefco in vino pre-
dicto limphato cum aqua ro. vel buglofa et
stilla prout exigit diu pò. Inquit enim. H.
talis cibus cità facit reditioem et reditur cito:
quia actu frigidum et ante calefiat actua:
proprietate cito in spirituum substatiam per
mutatur: mèbza quos velociter nutri. Et in
nium.n. velociiter et multu nutrimentù maxi
me vinù. Cum dixit. H. sic virtutem viuifi-
cat et conforzat. S ed miscuit et panem cale-
factum panem quidem et eius nutrimentuz
quod est facilis resolutionis firmum sùr per
durans quà diu auferatur di spositio caufas
Cafum inquit enim Halie quæcunque humi-
dam et liquidam consfitentiam habent nutri-
mentum dant cito dissolubile vt in beut tem
poze alio opus fit: que autem ouram et soli-
dam habent multum tribuunt et perdurans
Aalem autem virtutæ, exper gefactam et vi-
unificatam restaurant cibi et porus pzedicvbi
hoc expediat. Talis autem expedientia a di-
ueritate caufarum et modoum canandòi
pendet vt infra patebit. (Secundo coniv-
sit specialis intentio circa abdetionem cau-
farum specialium egritudinum superius ol
sintarum. Exterioz ergo auferatur et pmi-
tetur. Interioz que propria est eius egritu-
do abscindatur. Et si quidem fit mala com-
plexio pura alteretur. Si cù materia replé-
te opilante vel coartante euacueret. Deinde
si aliquid remanserit alteretur. Inquit enim
Hallenus. Manifestum est autem q facie-
tium caufarù diſcrafiam p euacuationem et
ſanatio: ipsarum vero diſcraſiarù alteratio:
ſanatio eſt: Si quidè intentio pzemittenda
effet p[]rime intentioni vel reque circa còdiſ
conſoſtationem vertebatur eiuſq: virtutis.
Bixit enim Hallenus oz vniuſculi q egrb-
tudinis caufam abſcidere p[]s: deinde ad ea
que ab ea facta est egritudinem p[]uen re: fed
cù virtus que in curuè principalis exſiſtit non
subſiſtat immo deficiat. Et cum deſicit nò
yaleat curatio: nec accidens p[]esſet solatiuſ
(Ex) portet p[]rimo cor et virtutem eius con-
ſortare tanquam in cura p[]roſem. Et si

sí totaliter ppter pñtã çæç qó mò possibilizòi
suumtur. ab ea.n.ommis piza intérto sunitur
quoç nocumêrù est piculofus i ad iferêdaz
mòzèptompti".deinde oz debilitatis caufaz
abſcindere k fit pmixtione auxiliòz vtranq
rem pofeq vel viciffim agere. (Est autem
ípsoz auxiliòz permixto triplex pcialís: et
locazr têpozális vt ſupra m'kànt: (Mâc ât
rêſeu intentionèz plent medicie. et pprìze coz
diales cibi quoq mediales. Mèdicinarù ât
cozdiatùi qòdam ſut ſimplices. et quedâ zpofi
te. Et ſuplinciù quedâ ſut ex alibus ſumpfte
qzdâ ex terra nafcentibus quedâ ex minerali
bus: et ex iftaq qubufibet quedâ ſut fre quedâ
cale quedam ſicce qòdam bûide: et quedam tè-
perate. et quedâ ſolute. (H. chufit. n. ſupra
cù de confolatòe medicinarù ſolütem log-
bamur q mediarù quedâ confoziât tantù q-
dam cofoſtant alterado: et quedam ſoluendo
Frigide ex aïalibus ſunt os de corner cuui z
ebur. (Tale ex eis ſunt corda z ptopzie pozi
cpropter puentiâ nimtâ. caro serpètis mu
cſus ſeta z ptopzie cruda. (Ex terre nafce
ſibus ſſa ſunt roſa mirita acetoſa coziàdrù
acetoſitaf citri granata z ptopzie acetoſa ne
nufar endiunia ſandalus ſpodiù ſex nò adu-
ſta maciana z camphoza. Calida ex eis ſunt
dozenig cedoarja címinum curùbeth crocuf
vterq been riloalo loef gartofil enula z ambo
ſut mirabiles meliffa z ſemè ei? macis afche
ſebzâ z ſemè eius cubebe acetoſa z ſemè ei?.
z cardamomù. qòen eterogenee est nature.
pòr dici calidù. (Sffra ſut ſolium z cortex ci-
trifpica cinamomù indù. damſcenum z ga
rìofilatù magnus z calamètù ireos lilùi mè
ta oćimum vtrùq ſticados ſandaracha: lingua
auiſ magaleph odòz galie. z k ſuma ota odo
riferà. (T. tempa ex eis ſunt lingua bouf-
nà z aqua eius in cuìus datòe vel decoriòe
ſis andax z cibis z potibus: borago karabe
lacha yſnea z poma dulcia z odozifera z gra
nata dulcia z muca. (Ex mineralibus vero
ſre ſunt cozalus margarite lutù sigillatuz. z
armenù. (Tala è ambza. têperate ſut aurum
argentù lapides pzciosi z pprìze iacit? Hic
ce ſut oës pzerter lac poma granata dulcia en
diùiam lingùa boinùa bozaginè. et nufararè
que ſunt bûida. (Ex resolutiùs vero qòda
ſoluunt colerà vt mirabolanus citirùns: ta-
marindì z puna muca ex eis ſunt yiole ſuc-
cus roſarù z aqua inſuſionis earù recentiuz
Auedà ſka vt agaricù mirob. kebulus z em
blicus. Auedà m'kam vt epitibinù lapis ar

menus lapis laguli mirob. indi z belirici que
dam ſka z m'kiam vt ſticados: z polipodium.
Auedà hòres aduſtos vt mirob. nigrt i idi.
fene ſum" terre què diximuf eſſe de numero
pzciosarù medicinarù. Auedà fumù mû-
dificant a ſangüie z spù vt meliffa. Auedà
mundificant ſanguinè vt lupulus capil. v.e.
endiunia z ſilia. (Hee ſunt ſimplices ex q-
bus intelligere hès que tue intentioni ſut qof
mes: ſiue alterare ſiue digere re ſiue ſoluerè:
ſiue verùq ſumul intendas. Etià ſi aliquam
ex qua tuor egritudinibus ſpectakl inſpiciſa
Dmès nàq'conueniunt inſit k in conſoſtatòe
deblitatis pprìze fed alr vna q altera z vna
eſ vni diſpòi ſeu accidèti cordis propoziòa-
ta alia yo alteri Debilitati nàq apopziat? è
crocus ſpica ambza poma redolentia z omia
tèperata. (Tremòi vero: been: mifra yſnea:
ſandaracha karabe dozontqi valde miroba-
lanibibiti. Tremòi vero a cà extrinſeca. ſ.ex
triflicia z timòze. Endiunia ſpodium z emblí-
ci calido. Et coziandrù lacha z címinù frigì-
língua auiſ z lac ſicco. mumù ameos karui
mufucis oćimum gartofila tò còſerù tremò-
rl ex m'ka z klate còesta. Calamentù ireos: z
ſandali conferunt tremòi accenti i ſe he: et i
aurù bibitù z lìntù. Endiunia vero ſincopi.
H. podiù ei z pprìze facte ex effuſione colere
ad ſiomacuz vel a ſtomaqi bibitù z lìntum:
lingua bouis z magaleph cù aqua mellis bi-
bitù: dolozibus cordis z m'kìe aiz: eiqui loq-
ſolus auq z ſpodium m'kìe z timòri de pzerè-
ritiis z timòri de futuris. (D. uſcuf m'kìe ex ſo
littudine: xiloalo es etià: qa letificat oćimum
gariofilatù enula: et ota pòa z acetoſa z ota
aromatica olbus maxime ſi fiat ex angufia
z ota aromatica pprìze yt è odoz galie z cala
mètum freos z oćimum ſupera ſper ſo aceto: et
odozatù ericcat ſincopatù z ſanat eù. Com
poſite ſut que ex bis z ponunſ. (Et ſimil
ſi egritudo ſit instrumètalis vt apertire ena
cuare plectorià z ſanguinùs habundantia: q
eè cám eius plurimum confucuit: intendas
vtere flobohomiam bafilice dextre. z ſi ſple
ſionem vapozofam et ſumofam. quâ tibi ſuo
ſa multum expiratio cum mentis turbatiòe:
oſtendit. Còplexio etas z habitudo z regim
precedens flobohomiam ſinifre bafilice ce-
lebzabis. S ed p predicta auxilia variabis va
trieſate egritudinum et caufarù efficientium
ipsas in forzitudine et debilitate. In debilita
te nàq' cordis a pprimabif leula i pìklu forzia
i trèore forzioza z i ſincopt foruſſia. adhuc ſi

carû cæ est debilis leuæ: si fortis fortoioæ:nec
nò si fit ex propria cordis paſſione fortoioæ:
si ex opaſſiole leuioæ. Et tamè ſpiderata na
tura et dignitate particulari:que cordiè oia a
proximabis cù mòr et nò ſubito forcia ne ex pu
ra. Ait.n.y. f3 multi et repète:caſekacere àt
inſare replere:àt euacuare vel qùolibz cor-
pus monere nò oz. Falar.n.eft et eùo nature
iſuaue maxie vero debiſt vt hic ſupponitur
Cù ergo in talibus egritudib' reſpo ad eua
cuâdu muiter:qua debilitas virtutis ptohi
beat partia floa tenèdo medium. hec.n.ga
lienus edocuit:nec obmítatur oſo maxime
cù reſpo debilitatis cauſa exiſtat. Æſt ait
Abobaly amplius ea dare pura que alterat
et maxie ffa et que laxa factunt principalib'
mêbis timorofù eſt in re ſite. A ges.n.cù ſi
plicibus leubus et maxie in principio et paula
tim decunnes ad còpofita et fortoioæ vii pio
ra nò ſufficiant vt eſſus auxiliòzum:non
ſi ſuccedens auxiliòz effectua paulatim
propoſtio cum ſalute hec enim è operato f3
ſcapiam p[raſt]at.n. innunam p[er]ter aliquid le-
ſione. Et frigidis admifcебes caſa: vt cro-
cum et garioſilos p[ra]p[ter] calorè naturalem
et ſpiriù. Et calidis laxatís odorifera ſlipti-
ca vt spicam et maſticem karabe roſam et miſ
ta quiibus p[ro]hobeaſ cofoſtado a facili reſo-
lutione cui ſut parati calorè et ſpiriù. Si
vero patia tur p[ra]p[ter] vicinitatem vel cotia
tem mébzo[rum] conſiſtur diſpoſitio mébzo
rum vicinantiù et comunica[ti]um: ſuperiòz5
p[ra]out ſuperius diximuf. Et inſeriozù p[ra]nt
inſra dićemus cù auxilio del et ſi aliquid miſ
tant euacuetur et quod remanſerit. vel rege-
nerabitur deriſtur et p[er] interualla modici tè
pozis expurgetur deinde conſoſtur. Et on
crus eſuz quiibus ſuperſua e[us] cofueta ſut
expurgari ap[er]iſtur. Jp[ra]ſuq[ur] co[r] receiptijs
p[ra]ſoſtur ne recipiat yie ſtringantur et quod
influit repellatur: et ſi quid influmum eſt re-
ſolubatur :p[ra]out in cura catarri te ſire faci-
cimus qu[ur] auxiliòz[ur] talia còplétur. Et ikm
ſeu medicti nà huiù ſuperius habuifti. Et
tio còſiſtit ſpàlis ſtentiò circa còſiderationè
mòi càndi q[ui] cù ſit duplex vrdictum eſt et diu
ſus ſin eius duerſitate diuerſis auxilij[us] eſt
v[re]dum.oz.n. variare et eligere oſa auxilia:
ta còſoſtantia q[ui] abſcindetia cauſam et alte-
ratia et viuierſale regimè: et ea adaptare vni
cuiq[ui] mòr p[ra]out rò exiſit. Si ergo cauſe eſ
tales cordis egritudines p[ra]o duo[rum] modozù
dict[or] oſa còſoſtantia iterius et exteri'ap[ro

ximâda abſcideres c[as] et età alterâtes deu-
t decinare ad caſeacto[ez] et h[oc] ſubtiliato[ez]
rare facto[em] corporis et reſoſonem et acto[ez]
materie caioz[ia] et p[ra]ſus de c[etro] ad circuferè-
tiá corporis. Ad huc ſi c[à] eius ſit debilis le-
uita ſi fortis fortoioæ:nec nò ſi ſt ex p[ra]p[ra]f
ſione cordis fortoioæ:si ex c[ap]oſſiole leuioæ
Regimè quod: ſi obn[is] nò naturalib[us] rebus
quod è quarte ſten[ti]oſis generat ſit tale. Lo-
cek at patiè inomo cuibus aer ſit téperate
cat[us] naturat: aut artificialiter cu[er] ignis tè
perati accellione ſuffumiſgus ex sp[ic]a: ligno
aloeſ galla et ſi[lib]ibus i qua etià ſternat folia
et rami plantar[as] calida[us] et ſedolentiis vt citri
aràtior[us] rozis matin[em] calamètis et aliarù hupe
rùs noſtat[us] meſat[ur]. In c[ib]ibus còſoſtatur'
ex predictis ſint medicie tales c[à] ſubtilia-
tine et aperitine miſte yel afodate. Et ſit eo-
rù quaſitas paucæ ſubſentiaſtia nò reſupſia
vel ſol[ui] viutificatiua còcedas et p[ra]ſu vi re-
p[lo] ad ſincoſi p[du]catu quo cauſo uz tan[us] vi
uſicare virtutè deinde ad remedia reſponſis
redire. Similiter et potus ſit vini talis q[ui]
ſubtilis et clari mag[is] viuſt[ui] p[re] c[er]bitijs.
Ercitia vbi ſint poſſilibia tépata: et fricatiòs
aſpe c[edentes] a ſup[er]iozibus ad inſeritoæ re-
tremat[us] trabèſtes a corde et ſp[u]alibus ad
circuferètia corporis ar[que] cutè. H[ab]nus.
Et vigilià ſint téperati vicifingijs p[er]celli. Et
vit digerit ſ[on]p[er] euapòre[et] vigille. In nantiu[m]
cor[is] virtuti licet.n.rep[lo] ſanitiænem ſon[em]
regrat virtus tamen q[ui] tollerat e[us] et regare
nò abſcèrit: v[n] paulati oz agere et illud cu[er]
cat[io]b[us] d[oc]is reſpiciètib[us] reſp[oc]ez terſie diſg
nis et ſa[v] venar[us] et abſtinetia c[ibi] et p[or]s re
p[lo]em reſpiciète p[re] c[er]di[o]s maxie ſi h[ui]
rib[us] nò ſit putredo. A[n]a ex[re]nte deſpàdiù ed
iſirmo et p[ra]ſe ſi i viſeribus è aſp[er]ea q[ui] ſuffi
ciato: edec app[et] robor et pulſu. Et t[em] o[ſi] diſle
rib[us] v[re]t reſpiciètib[us] reſp[oc]ez iſteriòz et p[ra]
rù venar[us].repl[o]n.n[oc]u[n]o h[us] f3 z[re]tèr c[ib]us
p[ot]ib[us] pauci et ſubt[ac] ac ſolubil[us] nutriment[em]
medio t[é]pozis qua[li] dietar extenuaria ſo[vera]
ſtra i p[ino] de cura oppi[ati]o[s] epatis et q[ui]
to de regie ſanitiæ. Et cu[er] ſubtili[n]ib[us] ſi[de]
tibus et diurepticis notis p[ar]patis: et in paucæ
quaſitate oblatijs p[ut] ſu[n]enit[us] ad ſubſt[en]dù
d[oc]c reſp[oc]o educat nò reſum[em]dù: et h[oc] s[ico]
p[is] oſo p[ra]ſuati p[er] pan[é] ex mòv ut ſup[er]ià eſt
de[n]m.nà viutificata v[ir]t p[er]iliuſatis redire oz
ad diſpozis et reſponſis curà c[à] euatiòse nò cu
renutricato[em]. Et e[ac]ni[tib] p[re] c[er]gat vt ad tra
indignationem et ſolicitudinem p[ra]ouocetur.

H[uius] vero causerit p[ro]modi resolutiōs et eua-
tionis omnia predicta i oppoftum converſat,
ac etiam reglinen in obbus que dicta ſut. Alie-
retur e[rum]o primo aer c[um] redolentibus ex her-
bis plantis foliis et flozibus frigidis et ſlapti-
cie: et proprie c[um] mirta salicibus et c[it]oniis: et
rotis et ſpebus ſuperius noſatis vt sandalis:
camphoza i irrationibus aquarū frigida-
rum: vt aqua rosarū forti pluinali i odorzib^
frigidis ex aceto c[um] aqua ro. mixtis sandalif^
t camphoza i flabelationibus et ventis. Ex
ercitía fricationes callectactiones penitus ob-
mitratur. In iungat quies corpozit et aie. Et
bus ſit ex predictis et ellecti ex ſolidis et viſco-
fis mediocrizer tamè vt ex eis p[ro]ſtit preuale
re viſtus: vt eſt panis et ſobribiones facte ex
còdro ona tenera i teſticuli galloz nutritoz^
ex lacte cerebza porcor sufficienter decocta
ex albo Iure cum puluere cozlandri condita.
Fructus ſticti i pontici: vt citonia pira ſoz
ba neſpilla: et ſimilia n[on] multe quantitatis c[um]
noceat Romaco licet bumozes inſpiffent.

Notus ât ſit vīnt aquoſt inſtrigidat i c[um] aſſ
timphat in principio cibarij acceptum et hoc
p[ro]pter diſcrasiam p[ro]pter ſinſcopim autem
ſit calidu ſubtili et aromatici c[um] calefactus cz
pane vt cito reddatur p[ro]pter materiam: et
ſit vinum nigru grossus i ſlpticu i breuiter
quecunq[ia] habent inſpiffate. Ita tamen q[ui]
re nobilia ſint per natura: Ita c[um] vero natura
ſit debillis in alterâdo i qualitatis corpozit mi
nozata. Ex predictis c[ibus] dare oz paru i ſe
pe ſicuit.n[in] predicto modo caliditatis ipfa-
rum paulatim è digerendu i euacuandu: ita
in p[re]ſentis paulat[is] eſ renutrlendu: i restan-
randu. C[it]igilic ſint temperate ſompn^
leu[i]s n[on] p[ro]ſuſus. Inanitio ſuper fluo[rum]
et h[uius]o[rum] ſm[mi] quan[iti]a tem aſſu[pt]uſt è vt ik
et p[ro]vocanda c[um] lenitiu[i]s i lubrizantib^ an-
te c[ibus] exerbiti[s] et ponticijs poſt h[ac] cum col-
rto i clifteribus leuib? Sed bumozum et
humiditatu euacuatio ſeu reſoluto è p[ro]ſt
benda oſo. Induca c[am] ad gaudium tempe-
ratu vel remittu i leticid[em] et ſp[er]m future ſalu-
ti. Conuertitur viterius ſp[ali]s ad accu-
tum co[rr]ectione: que ſunt plura ſm[mi] plurali-
tate m[eb]zor i patiètui c[ondi] vt dictu eſt.
Primo viceru i ex prop[io]uo: vt ſp[al]itum i
ſup[or]i alatiu colligare et els[que]z cura ſu-
peri h[uius]iſt i iſkeru[que] naturali[us] viceru i ex lon-
g[itu]o: qu[em] paſſionu x[po] duce infra p[oe]m^
auxilia. Deleeps rememozabimur poſſi-
tas medias prop[as] et exptas ad egritudines

cordeſ dictas ſm[mi] vnàquaç[ia] cauſarū iſp[ar]u
ſuperius diſſiclaru i[c]pientes a p[ro]ſantib^
et primo ab odozamenti eo q[ui] reſoſiſtado iſpi-
ritus p[ro]ſantur citiuf. Inquit.n. b. qui ce
lerius vult reintegrari i reintegra[ur] odoribus
L[ap]itulum ſecundum de medicinis ſim-
pticibus i com[poſitis] ad oſes paſſiones cor-
dis.

Alienus ait

ad primaâ ât ofum redea-
nus n[ec] ſermonè egritudi
n[u] q[ui] ſikibus innaſcit. Eſt
ât malabec cordeſ p[ro]lo
talis.

Et ſubdit ofen-
su e.n.in eo hui[que] ſub i. tera p[er]entice q[ui] neceſſa
riu è gen' egritudis hui[que] v3. medico ad ſcienc-
du. Et illud quidè q[ui] plinu è 2ringès vt ſu
perius dicru eſt: pleru[i]s ledit. Et e[n] ſon ſit
bene termiabill[i]s i corde ipſo ſed plinu eſtè
ſibilis c[um] calloze i ſp[ui] ad totu cor[que] mébza
ledit leſiòe p[ri]cipii ac euereſione euereſſic p
p[ri]ze cuinſi3 mébri. Q[ui]ro inſide necellarium
è iuſetgar[n]e n[ec] vt oppoſtù ſanct i metodo:
que è tià d[ea] no a medis ſimplicib^ d[ec]i i p[ro]
ſitis que ſequi[que] i[c]piciètes. A[do]zamètum
caln koferens paſſioib^ cordeſ a mala p[ro]tòe
fra c[ati]s. Et recipe balsamitä vel matozanam
fola citri i pomu elus i irroza vino i ſupaf
perge puluerè gariloſor i ât iuolue burfam
ſcarlati i eis i odozèr. Al iud ſrm p[er]ſerè paſ-
fionib^ cordeſ a c[al]a diſcracia c[ati]s. Et recipe
rosarū sanda[m]ar garitits c[im]a[que] mirte tro-
re[que] aceto i capho[ra]: et q[ui]n irroza[que] paru vini
odoriferi. Et ex ſimilib^ è aqua ro: ſola. Al[i]
ud ca[n]n ſit ex gariloſi[s] nuce muſ.cipo thu-
tre folijs lauri i g[al]ia muſ. cu[i]us odoze epilè-
tici excitank[al] calamèt[u] yreos i albarau: que
c[um] irroza[k] aceto i odozat ſincoſi[ga]tus ſanak
Ei ex illis eſt pomu p[re]ſectu ex eis i ambza i
muſco p[ra]tui i ſoda dicu[i] ſt. Et g[al]ina alla
c[um] illis frixa i odzoata. Et aqua floz arácio
rum i citrozum. S[uff]ülgationes fiant in
fra cauſa iſp[ar]u è c[of]ec[to] e ier quâ Alco-
laus in antidotario ſuo deſcrip[ut]. Ad idè
fiat ſuffügiu[m] ex auicis c[ip]anis que ſunt.
Et e[ci]pe ambre: 3.i. ligni aloes. 3.v. muſci. 3.i
carbonu è palmitib^ vitis g[um]mi arabic[i]
an. 3.6.g[al]ia muſ. i lignu aloes p[u]ertak i car
bones i c[um] aqua ro. diſſoluătur omnia ſik. et
glutinètur i iſo[mi]tur auicke: quarum vna
ſuper pa[n]as po[]tatur. et ſuſſumigerur came
ra. Et ſunt qui ſuſſumigat ex ligno aloes

aloes madefacto in vino solú et è bonú et su-
aue cuus odorem diligunt principalia sicut
dicit Abobali. (1) Alie fieri posunt ex pedi-
ctis frigide ad eis ex cauſa calida. Sunt át
nò frequèter apoximáde et prope suffúgia
immoraro ſicur ſupza ſoda te fecimuf ſaire
suffumigia ení replét et diffoluít cerebán in-
klámando tpsú et spúalia omnia cum ſupflu-
unt. (2) Inquit bel en meſue firnpiex innen
tione nostra de ſucco acetoſo. de ſucco maci
anorù et de ſucco alelute ſerunt pulſu et tre
mozi: et omnibus paffionibus cordis calidis:
et propyrs: Et ex illis est firupus acetoſu di
aredon. (3) Paffionibus vero eus frigidis
t câris ab oppillatione ſeu repleſione recep
taculorú ab humoibus groſſis et viſeotis dik
ſiculis eradicationis orímel ſimpler et ſqui-
liticú. (4) Item trocisci de camphora ad pul-
tum cordis et tremorè calidú et ſebzem exin
guíu et cofóztant deſcriptiòe almacofiz. Re-
cipe ſpodn feminis cucumeris et citroli ſcarí
ole: porulace roſarum sandali albi: aní pres
equales. et pto vo noquoq: pòdere aurí vníus
ex eis ſuma camphore triu granonu2 ordei-
pondus ex quibus cù ſucco macianozum cò
ſperſis et croci. 3. i. kiant trocisci aurí vníus ò
quibus quaq die tribuatur vn"vſa: ad duas
eddomodas. (5) Item lac de quo extracum
est butirú est foruſ. (6) Itc púia nutrita ace
to vel agresta für cibus conſuens. (7) Item
trociscie ſpodio ad pulſu tremorez et ſinco
pim ex caliditate fluxú et colericá paffionem
niliam et tremorè f3 idem. Re cipe ſpodn. 3.
x. roſarum albarú. 3. x. h. feminif acetose po-
tulace granonú corzandri inſuforum in aceto
et tozefactorú mirtilorú aní. 3. vi. pulpe ſumac
3. h. 5. amiliáſe berberis galange aní. 3. h. mar
garitarú coralli ru. aní. 3. i. offis de cozde cer-
ui. 3. h. sandali albi. 3. i. guimí arabici. 3. 1. 5. con
kice cù ſucco agrete et da cum aliquo rob ſti-
ptico et ſucco buglore. (8) Item mirabolant
còditi ſin modú nostrú. (9) Item trocisci mu
ſcarí. et de xiloaloes ſerunt eis ex cà frigida
quo zum p[ec]to è ſin eundem. Re cipe maſti
cis ſpice xiloaloes cinamomt garioſi: galie
muf. cubebe: cardamom malorís et minoris:
cozicis citri omnium pondus aur. vníus. ex
bis oibus cum vino odorifero asper ſo fiant
trocisci. Conferunt etiam ſincopt magne: et
parue. (10) Potio conſortans cor et coferens
tremor et lincopicalide frigide. (11) Re cipe
buglore puluerigate aur. i. distempera ad fri
gidam cum vino et ad calidam cum aqua ro.

t da hora sopnít noctibus continuï. (1) Jtetz
gaf. maſculo2 puluerato2ú. 3. l. ſumar dit-
ſoluta in. x. an. ſa. lactic is dulcis in ietumio va-
let ad frigidam. (2) Item tyriaca mitridatú
conſectio de muſco dulcis et ama emedant
cordis frigidi tem et humiditate2 cerebzer
ſtomaci et ſerunt paffionibus eou2 frigidis.
Byambza quoq et elkin de gemís. Conſec-
tio de xiloaloes. conſectio quoq alhermes et
elkin farboteg: quonú de eſcriptlonem in anti-
dotarto nostro posuſus. (3) Et ex expertis
ſin nos est: vt alluma2 cor ſoſi cuit affúik
de tozace eus cum ſanguine ſiu: et ex gaf.
maſculis pomoceur et affectur ſufficienter le
to igne deinde medatur et ſupbibat vnú ſi
rubem clari odoriferú temperatú et ſipha-
tum cù aqua bugloſſe valet aut ad paffioſ
cordis frigidas: et calidas cum aromaibus
frigidis et ſunt roſe sandali magaſi et vino
albo ſuperſibiro cum aqua ro. limphato. Et
ſoſtar con a p[er]picietate nutrit. (4) Bixi ab
haly. Cerebú hominis cereba galli palmo
nè pulmo vulpsis Stomaci ventres galia
rum et pelles iterioſes tpsarú. Epar epadip
Renes: renes edi Uſeſica: ve ſica multelle.
Aeruos nerui nutrium et conſoriant: a ſicò
alhaj. Autricato enim et cofózatio ſit a ſimi
li vt dixit Balienus cù ait vnaquaq specie
alts ſimili totis ſibis et p[ro]ſeta tibus alimè
to nutritur vt hò ex pane et carnibus. canes
ex oſſibus. Equi ex paleis. Turdi ex iufa-
mo Conturnices ex ellebozo: et ſi vnaquaq
ſpès p[ro]pum habeat alimentu vel eibum
vnú quodq induíuumat aq. mébuz p[ro]pum
cibum habebit. Quod yidek innuere et ap-
p[ro]bare Abobaly cum dixit q. vnicuiq: ce-
p[or] et vnicuq: médo ineſt p[ro]pientas vt ab
vna mediam patia tur et nò ab alia. Epiſi-
ma conſortans cor debile et c[or]pus ex mali-
tia p[le]plexionif calide conferens tremozcalo
cù ſebze quod vixit Archid. Re cipe sandali
maga2iri ſp[od]n aní. 3. 5. ſumita cum mirre coi
andri aní. 3. 11. roſarú feminis endiſte et ace
tofele aní. 3. 11. macis. D. 1. croci. 3. 5. aq. rola-
te quod ſufficit. Et q[ui]nè additur campore.
D. 1. cum dispoſitio exſigit et excellis caloſi
et in ea nò veri frigoris intinge pannú líneu
ſimplicé vel de ſirico albo et ſupza cor frequè
ter ap p[one]. Et ſi ap paruerit ſicetatis exſe
ſus adde paru ſucci pomozum dulcium: vel
bugloſſe vel lactis. (6) Aliiud conferens treo-
rit ex frigida cauſa. Re cipe macif gaf. vince
karabe aní. 3. 5. aedos karui anifi aní. 3. 1. tertia

parte riloaloës ambre muſci ana. 3. i. cœci. 3. s. ſucci bugloſe aque ro. 2. vini odoziferi: an. 3. n. Tepeſiant 2. infundat tela ſirici rubei duplex: 2. ſupra cor apponatur ſepe. 3. ſt aliaud ex inuentione nostra ſperens obbus diſpoſitionibus eius ſi gidiſt. Recipe. ligni aloës: ſemis oſimi garioſiſati ſeminis meliffe ſeminis lingue bouine an. 3. n. Florus citri ſanfuci an. 3. i. gat. karabe coralli ru. an. 3. i. ſucci lingue bouine: vel aque eius 2. vini odoziferi ana quod ſufficit. 2. erantur oſa 2. conficiantur 2. minſtrentur modo predicto. ſunt eniſ ſana 2. experta etiam ſi per moduz facillationis appoſtimentur. 3. Ioanniti? exempli conferés tremori 2. ſincoſtætis. 3. ſpody sandalis ana. 3. n. caiamenti yreis endiutie an. 3. i. coriandri. 3. n. cœci. 3. i. farine odrei. 3. i. confice cum ſucco acerſelle. 2. aqua ro. 2. modico vini odoziferi. 2. confert etià ſeſtri 2. minſtretur ſepe innoſando. Aliaud ex frigidiu ſm eundè. Recipe caſto- rei. 3. i. maſc. riloaloës ameos cubebarù ana 3. n. chini lingue auſis ana. 3. s. karabe dori nigi an. 3. i. croci gat. an. 3. s. Conſice cum ſue co oſimi gazioſiſati 2. vino odozſero 2. empla ſtra ſuper pectus 2. è ſanum. 2. Linimentus andzomachi ad idè. Recipe ſanda calame: ti yreos ambre an. 2. Et ſtere ſubtiliter confice cum aqua bugloſe 2. pomorum 2. oleo roſato 2. cera 2. ſine ſuper pectus. Conſert debili tarti 2. tremori calido 2. frigido pioſtrie ſi conficiatur cù oleo nardino: 2. ſanabitur ſi deus voluerit.

### Capitulum tertiu: de cura titulationis pulſus 2. tremoris cordis.

Alienus ait titulationem vero cor- dis ideſt pulſum 2. tremorem pluri- mû ſanis inuentibus reperi euenire. 2. hoc abſque maniſtis accidentibus. 3. ed cum hec quibubuſtet žtingerit ſaguïs deſtra ctione ſinatur: unaſime ſi ſubtilibus dieſtis alluſeſcenk. hec eni duo ſaguïs multitudinê ſeplentè 2. oppilaſtè 2. coartantè educit. 2. it 2. ſi cachocimià que egritudinê opera: cu2 multitu: ſuèit: facienda eſt minuſt de basili- ca. haccuautè n2 pòtate ſieri ſiat illi proporſi onale aliquid puta p2uocatio meſtruorum mulieribus 2. p2ouocatio emozovdarum. in viris. Neutra vezo ſtert pòtate ſiat ſcatiſi. caro cruriu 2. ventosatio. 3. I vezo no fuerit cum multitudine purgàdi ſunt cù farrnia

humorem còtristantè educent hec eni pria
è cacochinie: 2. ſub dit multitud ex tenuati-
ua còrigitur ſed in longiori tempore 2. eu
 cuatione maniſesta ià dicta. Decoctio ſol-
uens humorem calidù 2. corà de corde: 2.
 vicinis membris 2. confortans ſiſpù in obb
 diſpoſitionibus ſuis. 3. Recipe aqua fructu
 um lib. 5. buliàt in ea pulpe tamarindò key
 ron. 3. i. pulpe mizoboł citrino. 3. s. croci g.
v. mač. 3. i. 2. dimittantur 2. ſeq mane: tunc ve
ro colentur 2. colature reubarbari. 3. i. addaک
 qò pulueriçatù resiſeat pius in ſucci roſa-
 ruſ. 3. 3. 2. detur vbi oporèt 2. est archidica.
 Alla ſoluens humore ſlegmaticù còferens
 paſſiòbus eius 2. est Herapi. Recipe 2. ſo-
 pi mente calamenti meliffe ana. 3. i. radicum
 lilij. 3. s. lingue auſis. 3. s. ſpice cinamomi an.
 3. i. acetofe. 3. s. polipodij. 3. n. Buliant i àq
 boraginis 2. bugloſe quantitate ſufficienti: 2.
 inde colentur 2. in parte ſufficienti buliàt pt.
 pe mizobolono2 kebuloz. 3. i. 2. ſuperaddaک
 agarici pulueriçati. 3. s. cuchari ro. noui: vel
 reſidentie eius vel galenitabim. 3. i. detur 2.\ anzora. Decoctio de epithimio ſecuſù in
 uentionem nostrà ſert pzeſdictis paſſionib
 ſoluendo humorè melanconicù dcà in anli-
dorario. Item decoctio de ſumo terre etia2
 pzeſdictis paſſiòbus conſert caris ab humo
 rib 2. ſumis adultis 2. opiliatioribus pioſpris
 cordis 2. alioum viſco2 educés cù ſuc facilitate
 inſos.

### Capitulù quartù de cura paſſionù cordis: per compaſſionem ad cerebrum.

Alienus ait diſcrete nature cere-
bri ſacile multas generàt ſuperflui
tates ex quibus nocumenta ſiunt.
ſubjectis òrganis ad quodcùs ipòp vertik
ſuperfluitas: 3. Judic decoctio educens co-
lerà ſlegmaticà 2. meliam cù ſacilitate còſor
tans cor 2. omnia viſcera 2. conferès predeſ
paſſionibus cordis ex còitate ad cerebrù pa-
tiens ex frigiditate oppreſſu eplia ma vèl
mania vel catarro frigido. 3. epeſtadof
meliffe yſopi ana. 3. i. yreos. 3. i. coriandri p
parati. 3. s. cubebar. 3. i. ſpice. 3. s. Buliant i
aqua cicerum: deinde colenk 2. i colatura bu
liant. polipodi. 2. n. Et diſsoluantur agari
ci pulueriçati. 3. i. pulpe mizobolanorù citri
norù kebulorù 2. indorù: 2. iſter colentur: 2.
colatione addatur rauſedeni. 3. i. 2. detur ma
ne: eſt eniſ ſana 2. experta 2. nemiſu dece-
pit ynq. Et ſunt aliqui qui addunt yeram
.n.

Et popule cui ex cōitate seu cōpassione ad in-
feriora mēbra nutrimentā: ut est stomacus epī
t et splen et vitaru ipso ad cor ad putrefactio
nes ipsos et vlcera et etiā expulSIONIS vTRE
nes vesica et matrix quoque predictas SPALIO
ne cor paſſiones incurritur. ABObaly lutu sigi
latu ſumptu retentu in oze pribibet catar
rū callidu ad spuālia: et spica frigidu et etiā
linitu extra cui oleo ro. Jtē grana papae-
ris albi cōtrita cu cucchāo al. et retenta in oze:
retinēt catarri acutu et falſu. Et diacodion
et loch eius ſimile operātur. et thus albū re-
tentu in oze frigidu. Saeulus confortās ce
rebru et retinēs catarri frigidu. REcipe ſa-
darace thurīs pulegъ spice et falſis cōls ana
3,5-spice.3,i. ſi callidu ſit loco pulegъ ponat
miria et ſandalis.

Capitulū quintū de cura pāſſionū cordīs p
compaſſionem ad ſtoma cum.

Inquit Halienus antiquī os ſtoma
ci cor ſemper appellā cōſuenerunt.
Lōpatitur enim patiēt cor valde et
principaliter reſqua et totum corpus cor qo
de ptopter alligātiā eius ad ipsu in arteriis ce
rebru inuobus neuoru partibus et pteat
alligantiā in ventis et neuro subrili et proinſo
toru corpus et magni cu ei miſtret in re nu
trimenti. Inquit p[ro]inde abohaly ſtoma"
eſ memby culus cōſtare patik totu corpus
Modus ſacellor[u] quibus yfi ſunt antiqui
et h[uius]tus nunc in ſu ſonfortāt[ui] ſtoma cu etfrigidantiu et p[ro]hibentiu effuſionē humo[ſ]z
callido[] ad ſtoma cu ac modificationē indu-
centium a qua compati[] cor cu incurrit car-
diācē e talis. Recipe cimaz rubi ſolloz[] vi-
tis filuſetris roſan cu ſtipitibus cimar[u] mir
te h[uius]tde ana.2,i. ſandalı ſpdiq anni.3,y. buli
ant in aqua ro. et ſucco citonforu cu[]z modico
vino pontico et tepidi applicentur frequēter
ſuper ipſum. Emplastru ad id[ē]. Recipe ſan
da[]t[]ro. alb. ſpody lenticular[u] aque ana.2,i.
terantur et conficiantur cu oleo ro. cera et a[]g
fabro[]z et emplastrretur. Recepto ſacellor[u]
conſoriantu ſtoma cu alteratiu discrasiam
eius frigidā et p[ro]hibentiu effuſionē humo
r[u] frigidō ad ipſum et conferentiu naufee:
vomitiu flegmatico ſingultu et exſizie ven
toſatiu et cardiace et ſinſopi vicio ſtoma cu.
Reclpe mente ſece abſinthe ſanſuci anni.2,
1.spice.2,y. maſticis galang[em]acis ga[]r. ga-
lie muſ.nucis muſ. cardomomi vtris[]os ana.

3,i. corticī citri. ſcici.2,5. corticī thurīs.5,i.5.
buliant in vino pontico cu ſucco citonionu[]z
et callidi ſufficienter applicentur ſec et ſuper
t[em]. J[da]c opatur ce[]tus ſtomaticī. H[em]
plastru de maſtice liquefacto simplici ad t-
d[em] aggregat enim in te p[ro]prietates quat-
tuōs in cura ſtoma ci plurimū neceſſarīs. ſ.
aromaticitāt[em] ſt p[ro]ticitatem et temperatā cāl-
liditatem et liquefaciens flegma in ipso. [Et
modus est quem Rabi deſignaut. Accipe
maſtice albā et groſſā pinguēt et diſſolue eam
in lamina ferri ſupercalſe[c]a et malaza mani
bus et extende in forma manus et applica.
Bixit quoque ſuccus maſoaner. bugloſſe
cui ga[]r tritis vt alcoſol multu valet t[em]no
re saltu cardiaca qo caſatā dicēt. Et ſiquidē
că predictarum paſſionu [c]o[d]dis ſint vlcera
ſtoma ci et botho[]z curen tur cura p[ra]priaque i
fra dicetur. Halait vinu cu pane ſtoma co-
leuuno ſumptu p[ro]hibet cur ſu humo[]zum ad
ſtoma cu. H[ed] ſiquidē ſint collerici ſit vinu
deble p[ro]ſiticu et ſimphat[u]. Et y[er]o frigidi
t [f]legmatici ſit vinu p[ro]ſiticu et aromaticu pu
tu non ſumſum vt v[er]nacia et grecu et vinu
p[ro]ſotie. et vina quoque aromaticā et acetoſa in
callidīs operātur idem. Et ſirupus de men
ta in frigidō et ſirup[em] de agreſſa in callido: et
diacroniten in vtroq et melicratu p[ro]ditu no-
ſtru et tragea ex anſo karui ga[]r mace gală
ga cardamomo et cuchazo. Et decoctio aſſe
ſecu[u]dī noſtrā inſtentionē confert predictis
p[ra]ſſionibus cordīs cātis vicio ſtoma ci ex in
digestiōe educēs humo[]z [f]legmaticu et ven-
toſitar[em] p[ro]ocundit[u]z diſſoluit. Daluis ſe
raplonis ad ſtoma ci y[oc]pocundit[u]z vento-
ſitatem. Recipe ameos ſemis apy an[]i.3,y. ga[]r
maſticis thurī ma[]ſ.ana.3,y. vi. radicu[]s ſquinā
ti costi ana.3,ii.naſtureci t[ō]reſacti.3,50. exre
nuat et conſoſtat. J[da]c operan[] comouenția
eructationē ex quibus ſut origanum ſolia
mente anuſ[] karui calamentu menta ameſo
galanga maſtix et ga[]r. qui ſunt p[ro]p[]tui in hoc
catu pur d[ex]t abohaly. Raſis emplaſtrum
ad a[po]ſtema ſtoma ci ex p[er]ſis cui cōtate pa-
titur cot cu[]e antiquu et y[bi] n[ō] est calliditas.
Reclpe ſeug[]zeci ſemis lini cau[]t et c[ap]obalſa
mi ana.3,y. cozdonment y[re]os amigalaru[]z
amaru[]z costi miſre ſp[ic]e c[ep]eri ana.3,y. b[]de
in ſubalbi[]t.3, vi[]n. ſtora[]cis liquide.3, ii.naſtu[]r
cii.3,y. aromatici cere citrīne adp[is] ana tis:
oninu[m] ana.3,ii. olei camc melinii.3,xx. deſ
et aggregentur et emplaſtreur cum eo. A
lud ad a[po]ſtema ſtoma ci ex p[er]ſis cum non eſt

antiqui. Re cipe fenugreci femis lini aneti
ficci violarum ficcaru camomille ficce altee
ficee maftie ana. 3. v. spice ciperi squinatî ca-
lami azotici ani. 3. vi. cez. 3. vi. oti cœmelint. 3
xv. omnia aggregentur et fiat emplim. Ali-
stotiles grana granatoru mucoz et acerofo
rú in cibo et poft sumptra vel succus eorú in
cibus et salfamentis aut firupus ex co fact?
prohibet corruptione fumofa in stomaco cl-
bor et potuú que caufa est cardiace pafliòis

Nicolaus diacinaomu & diacinnu pro-
bibet corruptione accidă cibi et potus que cæ
è paflionu dictarù cordis. Dixit: Gal. ye-
rapigra conforrat flomacu cor & cerebrú et e
par et purrefactione in eis corrigit que pafli
onù dictarù pòt eè cæ. Et ati ex fit ioaloee fum-
mat. 3. 1. 5. puluerizato cù vino aromatico li
pharo cù aqua ferri remouet húdinatè pu
trefacta flomac & conforrat ipsú epar et cor
generat leticiâ et prohibet irâ. Dixit abohaly
Et darfe schâ letificant purrefactione et em
blici conditi. Et nafturciu purrefactione va
cuitatis ventris et cinamomu & alhs patibus
exítem. Idem operatur oximel squillicitu
et acetú eius et aqua mellis et geleniabin & so
lus aloes. Aracæa conforans flomacu & p
hibens ascenfú vapozú & fumóz ad cor et ce
rebrú fecûdú intentione nſam. Re cipe cori
andri preparati. 3. ii. femis melife: 3. 5. cina
momli electi. 3. 1. cuchbari tabarçet. 3. iii. pul
ueriſenk & miſceantur. Dofis coclear vnuz
poft cibú non sequente potu & ſana et expe-
ta. Jde trifera faracenica ncolai & nrâ ope-
ratur et elm nlm letificans et conſotans ca
pítulo de melia dèm. Et ofia ex cibus et fructi
bus ponticis poſt cibú ſumpta.

Capitulum ferum de cura paflonu cor dis per compassionem ad epar.

B rit Halienus epar vnum ex prin
cipalibus membris exíſit. Est eniz
ſons et minera naturalis vutris ſan
guinem generantis a quo vene oſginé húnt.
qui bus ſanguis ad totum corpus diſtribui
tur et ſingula membza renutricationis gfa et
generationis ſpirituú. Quapropter ſapiës
natura ab ipso venâ magnâ chilis vocatam
extra irque tranſiens per ſubterfioa ascen
dendo dosi imbíbitur in dextrú ventriculi
cordis a quo poſte parte tranſiens tranſcola
tur et purus in ſinſtrum ventriculi eius co-
nuéritur in ſpim. Et reliquú eius informatio

nem recipiens ibidem nutrnat corpus eius:
ac tranſiens per venâ de dextra cordis acſè
dentem ad corpoſis ſuperiora & caput nutri
at. Et ipa proinde nimíz ſi illi graviter pati
enti compatatur cor. Alligatur enim vena
ipsi et ea mediante ab ea recipit ſanguine, p
allmenti materia sui et gniatòis ſpirituú qui
bus virtus eius et alioz membzorú tradičá
tur cù quo etiam mittit quâ melancoliam et
fumú cordi paſſiones inferentè predicá po
pter comunitatè remotam. Strupus de
endula remittet epatis inflamatione et oppi
latione corrigit. Et trocifci de berberis et re-
mittut epatis inflamatione eius multiplicá
té fumú et vapóre petentem cor & cerebrum:
et confortant ipfum. Et tria sandali et cerorú
de sandali et reubar barum cum fuco. Ro. et
aqua lactis decoctionis ſcene mundificat ab
ipo collerá et vitiòes: et ſleubotomía ex baſſi
cæ de extra minuit reſpicione eius qua paſſi-
ones cor predictas pati contingit.

Capitulum septimú de cura paſſonum
cordis per compassionem ad splenem.

A quit Halienus: ſplen est membz
ad hoc generat ut ſemper feces ſâ
guinis atrabat et de eis epar mun-
dificet quibus non mundificatis ſanguis i-
fectus melanconicis humoribus tranſit ad
cor & cerebrú et tales paſſiones carbunt atq-
timoré manſaz et melanconiâ. Hys aút que
retificant ipſum confortant ut ſanguínez a
fuis mundificet ſecibus est vendum. Dicè
tur aút infra capitulo de cura ſplenis ſi de
us voluerit qui ſit benedictus.

Capitulum ocreauú de cura paſſionum cor dis per compassionem ad intetina.

It Halienus: Repletio ſecundu
ventrem ſuperiozem ad vomitú eua
cuetur: Duecúq. vero fin partem i
feriozem eius ſubductione propie collisio k
clifteri. Intestinóz quoq repletio et ſi ex vê
totſate fuerit curetur cura inflatiòis et col-
ce que ifra dicek. Et ſi ex ſecibus ficcis húi
dis lubrícis et muſilaginofis. Síſt ſi ex ver
mibus cura propria q. dicek. plimú ení, puo
cat ſincopt et tremóre epítam quóq et ſibid.
et ſlupóre fumú tulſtendo venenosú ad cor et
cerebrum ac mordicando intetina et ſtoma-
cum. Abobaly dixit hóza comedendi ef cuz

11.2.

aderit fames cum vero aderit nò toleres eã
qin tollerare famè stomacù putridis replet
humoribus. Ha altitudè è si epar de bono
sanguie minns æ fibi expediat hêt et de ma
lo plurimù z quæ colerâ super fluêrè imit -
tit que est cã morus eius ex quo passioneſ
cordis predicte ſequuſ. Et quæ è flegina
mittens frigidù vapor è ad ipfù plurimum
a cerebro miſſu vel in stomaco concreatum.
Aò si plus nò hêat de bono nec de malo ni
bil illi remittit quia in famè sincopalè deue-
tit. Libus ergo illico est cù aderit exibèd".
Et vbi nò habeatur z ſincopis timeatur pa
nis inſuſus in vino puro est tribuendus in
frigido z flegmatico z in colerico muſce ſeu
limphato vel alioqu rob ſtriticozù puta z
natorù citoniorù vel agrete z vbi ià cucur
rit humoz z repletus est stomacus ante cibù
vomitu educatur vel alioqu ventris ſubdu
cio z lubricù faciente premillo ſicut Halie
oſondit z Abobaly.

Capitulum septimum de cura passionis
cordis per compassionem ad os stomaci.

Heteros ait tiriaca z filoniù ſunt cò
uenientes in sedatione dolozis ſtoa
ei colice z reliquiorum membrozù ex
quo poſſunt euenire egrifudines cordis pre
dicte z propie vbi cãm eius imprimentè nò
poſſumus prieuferre. Conueniùt enim viri
qæ cauſe inprimenti z perclipienti ac conſo-
tat cor: sed tiriaca reſpicit cãz inprimoſtè ma-
gis: filoniù vero perclipientè. Et ſiquidem e
arù cã ſit vomitus z colerica paſſio: cure tur
primo prout ypo. dixit. Inquit enim vomi-
tus vomitu fluribus fluru vomitus fluru flu
xus vomitu z vter quod ſudore curătur. Hecù
do ſo ſentantia cordis minſtrentur qdcà ſut.

Capitulù decimù de cura passioni cor-
dis z fluru ſaguïs meſtruozù z emozoidarù

Inocras ait in fluru muliebrì spaf
m" z at ſекatio malù: Aò apobãs
comtatoz alt. In fluru ſanguïſ plu
rimù deficere confueuerùt. Al quoc: Abo
haly qò ex matrice accidit prefocatio qæ est q
dà ſpaſmus cum ſincopi z illud apud reten
tionè meſtrui vel etià ſpermatiòs. Quib" vo
lens curà apponere ypo ait in aff. Mulieri
mêſtrua ſi volueris retinere ſithià maiorem
mamillis appone, Abobaly aùt ſequutus è

eù dicens. Fleubotomia de ſuperioribus p
tibus deruabis euacuàdo lpaqù inflitùs for
titer stringas. Ingrósiantibus z ſtriticis ci
babis demù z ſomètabis emplabis epiſi-
mabis applicabis z impones colitia ex ſlip-
ticis z ponticis conglutinâtib" ac que dìceſ
appòpatis vt est ſcoria ferri ſupta cù aqua
arnogloſse vt ſumptra empra lì concepiori p
ſter impedimètù. Et solatrù ortulanù ſup-
poſiù ſtatiz stringit z ſimilr emozoidarù flu
xù. Ex hys aùt que in stringendo flurix mè
ſtruozù z emozoidarù ſut efficatia z experta
ſunt trocici nìrì de karabe de terra ſigillata.
Paulus quoq dixit luru ſigillatu nò è me
dicina magis abſcindens ſaguinè yndecùs
fluat. Inquit quoq ypo. inart. Mulie-
bria educit ex aromatib" calleſtatio. Aina
lia ſut spica galia foliù cocus z berbarù alt
que vr calamentù pulegiù rura marubii ab
ſintbiù fania z huifuſmòt. Abobaly aùt heu
botomia ſafene vel vene que ſub poplite est
ac ventoſatio inguinù pronocat méſtrua z
fluxù emozoldarù z approſtò ſanguifugarù
in pudico est conueniè. Abobaly ait colitia
exbrionia pane pozcino elebozo pulpe colo
quintide felle tazùno ſuetaz colitia è op
ponaco ſerapino armoniaco vel puſuere eu
fozbi cù ſucco rute coto inſuſo pronocat mé
ſtrua z ſanguinè ex emozoidibus z leuioa
eis ſut radix altee ſenculi ſiſamù z ſenugre
cum ex medioſibus vriſe folia z mercu-
raliſis z berbe canfozate z aloes ſuppoita: ab
ſintbiù z nigella z rubea ſectorù bibita z ſi
poita: acquirùt enim dec oſa sanitate in pa-
ſlombus cordis z aliozù membrozù que er
retentione méſtruozù aut emozoidarù ſup
fluo fluru pueniù ſib ſequibù aromatib" notis z cordialibus ſi xps voluerit. Mil
niù perſſeu deſcriptione filii ſerapiónis valet
ad ſanguis eruptiòm z méſtruis z emoz-
dibus z pregnantibus quibus deſcedùt mé
ſtrua z ventoſatibus que in matricib" fiùt:
conferuat embrionè in ventre matris ſed
è ex vltis da oppatù. Recipe piperis al. ſe
mfs inſululamì al.ana.3. z i. opq terre ſigilla
te ana.3. z. croci.3. viij. vel. v. euſorby ſpice
piretri mirte ana.3. y. caſtorei.3. i. ceduarie z
doziòni margaritarù non perſoſatarum z
muſciana.3. z. mellis colari z ſpinmati quan
tum necesse è potio ſit pondus.3. i. cù eo qò
conuenit ex potibus ſumma medicinarum:
est quindecim.

Capitulù ſecundù de cura passionum cò

dis ex retentione menstruorum inregnātibō

If it quoque galiens. In conceptu oris stomaci nocetur: nec miſtu cù purgationes nō ex eant que ſim ſupera bundantia reducāt ad ſtomacu cù cō sequerem ſummi mittu ad corru cù cā è paffionu dictarù: quaru rectificationē regimis cù yvu reru cō forzantiu ſtomacu cù cor emendandur.

Capitulū duodecimū de cura paffionum cordis ex rare factioe poterunt cù ex ſua re diaſoretico per ſe vel ex balneum exercitio

Habatque dixit oleu mirrinu ſuccus citoniuque oleu onanicinu de balauſis cù roſacu cù inſitu erterius ſlip ticitatem ac deprefſitate corporis pozis acqurit rare factis ſuprōſue: Et quibus refolurō corporis oculta ſenſutu l'manifesta cù ſudore diaſoretico perſe vel balnco et exercitio ſuprō ſu euenire contingit ex quibus paffiones cordis victas qūn euenire videlicet. Oleu ex ſuentione ſna ad ſudore diaſozeticu. Recipe roſarū cù ſliprītibus ſmaturāz. 3. et 4. sandalorū balanſiāz ana 3. et 5. galaz 3. in. cimarū mirte 3. et 4. 4. dia coquarṇin aqua pluutali lib. 4. quouſis ad tertia parte reducatur deinde colentur et colanuſ addatur oleiro. lib. 5. Et iteru vifp ad aque consumptione. Doffe ve ro oleu ſeruec cù eo vngaſ cù opu ſuerit ſpi na pectus pulſus ipocudita. Et empletur ſu per exrema raſura cucurbite k mittantur i aquam frigidā cù da cucharu roſatu cù aqua frigida vel aqua ſeminum communi. Sed vbi frigiditas ex tremoru apparet perdurans et pulſus debilitas cō corporis vnueri ſi a foribus infrigidātibus abstinéducē. Fortis eni distincto deicit virtutem. Dixit abohaly ſed ſuper pozos curis puluerē ſpice ſupera ſpergas: ſupera ſperges quoque puluerē maſticis tibus cù karabe qūmi arabicu que con glutinando abſque frigidiōte ſlipāt pozos cù venarū oſtificia huitates cù ſpiritus congiſtant cù a reſolutiō faciit verat cù viuifica v tute cù pane cù vino demu cù cibis inſpilantibus cù ſlipticis nutrarur put infra diceſc cù ſupradem cù. Alcolaus dixit rosata nouella ſudorem diaſoreticu reſtet cùus recepta è. Recipe roſarū liquiricie chucharī ana 3. et 4. 4. et 5. cinamomi. 3. et 5. grana. 4. et 5. gaff. ſpi ce nardi galange cingiberis nuncis munſcedo et reſoracis cardamomi ap̄ha ana 3. et 4. gra

na vii. mellis qo sufficit loco aŭt mellis po nafucharui in hoc loco chucharī mel ſupi".

Capitulū decimūter tertiu de cura paffionu cordis ex aere pessilentiali.

If ex aere pessilentie contingat, co cuit Abohaly patiente ex aere in a reem bonu mutari et de regione i re glonem, quod ſi nō valeat mutet habitacu lurn ſuü. Sed ſiquidè accidat ex cā ſupere leſti pessilentia habitet i subterraneis locis Si vero ex cā terrestrī habitet in domibus altis et retticeet aerè cù aromaticis frigidis l' callidis put eius expectit qualitas. Autri atur acetolis et aromaticis ac in cibis etatur aceto et potibus etià. Inquit enim Halace to aŭt i cibo et potu vii cā nocumèto eius a ſecuratio. Dixit quoque plures ià ſanati ſut ex pessilentia magna propter confuettudinē bibedi lutu armeni cù vino ſubtili permix to cù aqua ro. ut perducat id ad cor. Ha. quo cā ait. Aria ſunt que boinè a pessilentia preferant ſeu impillōe iſius vt et corp? ſit mū dū et bene transpirabile. Et cā aer rectificet: et alteretur. Pille preferuantes ab impresſione aeris pessilentis ſim deſcriptione abholay. Recipe aloes croti ana partes equa les mirte partis vnius mediā. Conſice cum aceto et da of die. 3. et 4. ſunt eni experte et sane.

Capitulū decimū quartu de cura paffio nù cordis ex fetore cōtingend.

Saec ait. Si ex fetore quis tales paffiones incurrat, abiciatur putri da et mundetur fetida. Aet fiat euè, aabilis et odorifer. Ministrè cā collida vt fri gida prout inuitat necctas ſicut te ſeire fecimus ſupra de cura vitiginis ex vapore feti do.

Capitulū. xv. de cura paffionum cordis ex moru veneno ſozum et assumptione veneni

Aquit Abohaly: Dorſis ab anſ, malibus venenoſis et eis qui ſupſe rùt venenù ſubuenſens cù vomitù: keſtinanter deinde lac vel butiru ſi calſm ſit venenù da. Si vero frigidù aſſa ſeu cōſecti onè eius dyamuſcù vel alia ministrabis. Et ſi contrariu a ſubstantia. Merridatum vel tiriacā et lutu ſigilatù probibet penetra tionè eius ad cor and extra corpus expellit cor

41. 3.

confortando. Heinde cōflderetur cuinſ ge
neris ſit et ei p[ro]p[ta] medicina curetur. He-
raptonis vomitù ad eos q[ui]ſperunt venе-
num et morſi ſunt ab animalibus venenofis
Recipe ſalis indi karabe baurac ana partè
ſterantur et dentur cum aqua mellis. Do-
dus g[ar]arif[imatis] quod expertus ſu dixit
Ha. In lepoze marino et in cātaridibus ſu
ptis educens ea vomitu ſtatim et iam exper-
tus ſum ipſu in morſu canis rabidi c[ui] vino
et liniu c[ui] ipso morſu vipeſ c[ui] aceto et posui
ſuper ipſu poſt linim[em]tù folia ſcoſdeon : vel
centauree. J[oli]ſſe contra oe venenù ſup[ti]:
et 2tra morſu cuinſlibet aſſa[ſ]k venenofi. A[ec]
pe terre sigillate luti armeni vna. 3, 5. L[of]ſee
cum ſucco ciperi et vtere c[ui] oportet

Capitul. xvi. de cura p[aff]ionu cordis ex
tinore contingentis.

J[ex] timo[no] p[re]territi taf[le] p[aff]ioſeſ
incurrat: inducan[que] ad ſecuritatez et
gaudiu c[ui] ampliatiōe aeris et clari-
tate et aſpectu viridiu et p[ict]urā placibiliu.
et c[ui] ſabulīs et cantilenis p[la]cidis et ſuauiu?
ac le[a] ſocior et amico[ro] societate ac delecta
billu perſonaz: vigi[ent]que le[a] ſut narrer:
et blandiank et q[ui] mulgeat. Fricenk et poter
vino et cibenk el[lo] de muſcodulci et g[emi]s: et
aliuō addit: ex ſoluti[er] g[aud]io frigi[d]is et ip[]
ticis mitigank et cordialib[us] c[ibus] frigi[d]is nu
triank et viſcoſis c[ui] miſtio[re] xiloaloes et oc-
cupentur ſonno.

Capitul. xvii. de cura p[aff]ionu cordis ex
ex labor[em] et accidentibus an[im]e.

P[ro]cras inquit in aff. In eo motu
ne corporis c[ui] ceperit quis? dolere
ſtatim quic[que] remedi[us] e. Quod
generaliſ[s]a. H[ui]s i motio[rum] aſſe et locu[h]er.

Incipit ſumma quarta ſectlōis prime ſe
cu[n]de particule c[ot]inēs capitula quattuor
Prologus.

Ec omnia

ſut q[ui] dicta et ſimplicia
e [ap]pōita ſut de genē
medicina q[ibus] ſana
buntur cordis e[ar]tu-
dines ōnes ſi r[he]s vo-
uerit. Subsequenter ſecund[us] premiſſu q[ui]

dinem p[cedere] expedit ad medicinas egritu
dinu partiui ſoſmec[ur] p[ectoris] que mam-
le dicunt quatuor ſi[a] g[land]oſa eſt alba et ſp[]
gioſa in ſe plures q[in]tēnēs arterias et venas
ipſas c[ui] marrice c[ō]tinuātes. Juuamemt[ur]
quar[que] ad q[ui]eas in marib[us] ſap[ia] generam-
et ad p[er]fectione d[ec]or[s] vt aliqui ōnem. Et
tamem no ſui et maribus vere mamile ſicurum nec
mulierem ſut v[er]i teſticuli. H[ui]s timino ad hoc
factas ſore vt ſua ſp[og]ioſitate colligat h[ui]
ditare l[ati] 2similem no in ſu veru l[ac]icem in yr
co qui l[ac]traut iuem et] p[ur] A[ri]i. I[oh]ſtoruſ
animaliu d[ix]it et bodie in vitis h[u]tare h[ui]
dantibus eſt v[ide]re ac cordi[po]p[li]qua ad 2
temperāde c[ui]s ſic[cat]ate ad q[ui]e ſoſe h[ui]di,
tas epatis et cerebri p[ro]pter e[or] diſtatiā no
ſufficit nec etiā h[ui]tās aeris et p[ra]ſati ſicnem-
o[rum] frigi[d]itas ad c[or]perand[u] caliditati ipſi
nec e[mi] h[ui]tādas ſa[gu]is et ip[us] generati ip[]
to et ſint ei magis p[ro]p[io]queo q[ui] ſicitas e[n]
tialis in ip[so] a calore ſuio et motu effectie ſe
per excreſſct vt p[inde] multiplicatis hume,
crantibus e[ge]at q[ui]bus p[ur] v[ite] c[ō]n[ic]t eu-
tus. E[mi]p[ci]u valeat t[em]perari. A[ui] eni vita
per calidu et humidum [a]ſter: indiguit co[ro] q[ui]
vite p[nc]ip[ui] calidu et ſiccui ex[n]is p[ro]p[]mo-
tu necc[ati]riu v[ite] t[em]perātibus p[ur]ib[us] ſue
ſicctatis ex[ce]l[u]z q[ui] calidas 15 h[ui] eo ſit ma-
lor et etiā e[nt]ialis c[ui] et humidi[d]itas e[mi]nuſ
actua[que] frigi[d]itas c[ui] q[ui] multa remiſſio eſt
ſicitas in co[d]e e[mi] magis c[ō]ueniſt v[ite] vt 2
ſſtat in ea q[ui] ſit multa remiſſio caliditatis e[mi]
ſit ſo[n]malis in ea et p[ro]ide magis p[re]tudicia
lis e[mi] v[ite]. A[bi]ſa e[n]im caliditrate multa ipſi?
vita e[mi] n[ó]p[or] et ab[ſa] ſiccatate vero multa. et
quia c[ui] t[em]perātia k[ar] p[aff]ionis cor[que] e[mi] poſſible e[mi]

J[u]uamemt[ur] vero ad q[ui] illas et iem[mi]g[em]
rau[n]it e[mi]ſtit ad l[act]is g[enu]eratio[ne] quo mun-
catur inſans de v[ter]o p[ro]diſes v[er]q[ui] ad p[er]
ducto[rum] iu denti[us] quo mandere dura poſſit:
ex menſtruſis n[ut]riensibus ipſu et v[er]o qui-
bus cum careat mas lac no[mi]z general[em] et q[ui] ma-
milas videtur habere et habet en[i]mi: ſed no
ſic ſi[mi]t mulier. Q[ui]uamamento q[ui]a[que] accidit
n[oc]umentu quod triu[tr] fieri c[ō]t[ing]it. Et mi-
nutur en[i]m aut an[fer]k aut coru[pi]ſi: et hoc
p[ro]pter respec[ur]u ad speci[er] et inſant[em] p[ro]en-
ius alim[eto] lac genera[que]. ſed per respec[i]
ad marrez: n[oc]umentu t[alis] ac t[er]i]s exuberā-
ta lac[er]is eſſe d[ign]oſc[er] vt infra parebit. cu[n]
quidem n[oc]umentu e[n]uentus e[mi] ex e[gr]itudin[em] ea
rum p[ro]p[io]ta vel ex c[ō]itrate p[ro]p[io]ta ſimplici
et [ap]pōita, et ſimplici et p[ro]ſtōali primu[m] c[ui] ma

terla cum sanguinis superfluitate recipiant ad lactis generatione yt dicti û. Et quia de biles sunt rare et frigide ac mentihuali tot cœpit vrapostemate. Ex cœitate ât ad alia mêbza corporis et prie nutrimenta et maxi me ad matrice aut ad corporus toru. et fin hoc ilia quinta fuma fecide particule contrevit quattuor capitula. Capitulû primû e de diminutione lactis. Capitulû tecûdû est de exuberâria cius et de caleariâe lactis et o corruptione eius. Capitulû tertii de apo stemate mamilarum et de eaz viceratione.

Capitulû quartu de earû magnitudine.

### Capitulû primû de diminutione lactis.

In minutiolactis et eius exuberâria note sunt. Est auté lactis diminutö traria exuberationi eius nò solu i spetie sed etiâ et effectu. As pma nocer keuti et n matri fecuða yêo matri et nò fecutvtra q igitur e corrigenda et 2trarior 2trarie se caufe et 2traria cæp 2traria fur signa et cuf 2pinde correcio vni9rit per correctione alterius declarata. Et quia diminutione ablationem gnei e cae et drit in cto ipfi9ideo per cám diminutiöis curâ ablatiöis 2prebe dere habes. Aû ergo lac ex sanguine altera to i mamilis ad suâ natura proptiâ generem cù yides lactis diminutione infpiciens sanguin nè quia nò euacnabî ab altero duor2 puta: quia aut est dimur in cto aut mutatus in subfతia et qualitate generati lactis incò uenetiqutia superflue caldu frigidù ficuc2 l humidù et maxime frigidè et fice2 aut gzoſus k subtilis et aquosus. Diminuto at tał sanguinis aut est in corpore toto aut i mamilis et fin toto aut ex parte cæe materialis et tus.f.cibi et porus q2 fit diminute qualitatif et incouenetis aut qualitatis ex pate cæe ef ficientis. 2c6plexi6is corporis hittis saguïnè generaze q2 fit malitia 2plexionis in toto qualcuf2 et priepe frigida et ſicca pura: vel cù humoris vicio mixto in sanguine dînan- te in mamik vt q2 fanguis declinet ad illâ p2t e matrice maxime quiad mamilas venire 2sueuit ex quibus cæ exuberatiöis colligè poteris. Signa quozù oiuß distinet a fùt hec liquidè fit ex diminutione fanguis in cœto et et p2natio signor dîn fanguis in toto corpore i qualiber parte. Si ex peccato e- ius in quali. Uidebîs ſanguêz supercaleſa cti vel infrigidatu liquidù vel spittù et in eo

dînare alteru truli humorù cù exeraxeris de corpore per fleubotomâ et poſuerit ipfù in catino ex diffòttioe corporis et regnire precedente inueſtagare poteris. Et liquidez oi miutio in cto et eius mutatio inquali ſit ex parte tue materie. f.cibi et porus uti ſenſus declarat. Si vero ex parte ſue cæe effecten- tis. f.malitie c6plexionis in toto corpore co gnoſces id per ſigna male qualitatis calfr. ſicce l'humide. Et calide ſi ſit pura ſin inflà matione corporis et febrem quandoſ quid apetitum frigidus per que juaſt et ledit p2cotraria. Et i cù humoris vitio perpeides per executione et prie ex eis vt et lac per qua litate mutata e coloré corporis per regnè precedens: per 2plexione etatem arte tps ſgionè et filis circuſtâtia et ſic o alijſqultatio eb". Diminutione vero ſanguis in mamik et quia declinat ad alia partem perpèdes ex venar2 arteria2 ocultatione in mamilis et ex fluxu ei9 et alijſ partib2 corporis exqbo fluere 2sueuit vt ſunt nares emozoides. 2p2pize méſtrua. Inquit eni Ypo. Si multier q nec preegnas e neq generavit lac hêt huus mòi méſtrua de fecerut. Ex quid2 ſigna exuberatiöis tibi fùt per 2trariù manifeſta.

Aura diminutiöis lactis vt ex pdcitis col ligitur est tres res. Prima c6ſtitutin ſaguïſ adequtiòe vt ſit ſufficientis 2tutatis et cœnient 2natis qualitatis ad lactis generatione et m2 tiplicaţi6ez. Secuda p2ſtitut i atactioe ipfus ſanguinis generat i multiplicat ad mailas. Tertia p2ſtitut in c6foratioe ipa2 ad ipfus ſanguinis 2uerſionem et eaz p2pizam nâm q2 lac gnatur. Primâ rem c6poret cibi et medi- cine et illa que ſut cibi et medicine. Inquit. H. illa que m2tiplicât ipma ſut m2tiplicacia lac ſunt et ſimilif vtute et spêp2te agnus caſtu û quo dicti. Abo. q2 m2tiplicat lac minora- do ſpma q2 quidem extimo a ppetate hêre. H. vero ſermo verifica in opatibus 2ple- zione. Abi et ppe vbi peccatum diminutiöis ſanguinis e ex pte materie. f.cibi in 2nittia e diminuti et fit cum additioe cibi qui a tota subſtânia hêt genera2 m2tiplicare ſaguie2 bonu2 et vtr 2clinant2 ad caliditare et hûritate2 tepidam ſimilez et equalem caldiſtati ſagnis ex quo hêt generari lac vt ſut panis múdus recès caro annalis agni vitulo2 galinarum iuuenu2 et p[eguium et edor2 ona forbitia de cocta nò alla et ppe multu lac. et buttirum vaccinum cù vino ſüptum et ſifamû molitù cù vino ſüptu. Licera frumentu fenugrecu

14

ydera ouiù et captarç eû lacte et eif que in eis
2tinêur propter timikinê et propteritare lîmê
bis et humiditibus eoù. Et vinu albû: et
rubeû et convet io regimis in ibus alibus re
bus nô naturalibus ad caliditare equalè ab
sg fiscitate. Medicine et propter vbi pecca
tu diminutionis sanguis est ex inconueniè
ti qualitare fine propter inconuenientiâ quali
tatis cibi et propter inconuenientiaz malitie
complexionis in toto corporze et mamilis et se
2trarle qualitatis qualitat predêor puta si
fuerit illoû malicla 2plexionis calide dâda
ê aqua ozdef aquâ cucunneris et seminû cônû
papauer lactuca spinacla atriplices et fillla,
puta granata muca. Si vero fuerit frigida
andâ funtaqua anetl feniculi etuce api et
electuariâ calida yt diacalamentu diacina,
momu spicâ nardi et iecunet. Et si fuerit sic,
ca dande funt humide predicte et recètes nô
fiece. et multiplicentur porus iuraquides et so
nus et diminua exerciciù. et si fuerit humida
p dictate dande süt fiece non recètes. Et diu-
âtur porus, iura. et fructus. Et augeat exè
citiù et vigilie et liquidê sâguinis fuerit gros
fus. Def oximel cù aqua subtiliatiù. et est
mêtastrum. et sopus amos affe calamêtu et
oziganu mòtanù. Et cibek ex batarare et in
etbo eius sit parù croci et vinum subtile et v-
tatur exercicio temperato et vigillet. Et si fà
guts subtilis fuerit vtaç inspillantibus vt
est ex aqua intubaz et aqua frumenti decoeri: et
còdrù et lenticularù excozicatarù et cauliù.
Secûda et si in sanguine dietur colera via
tur mûdificatibus sanguinè alteranibus et
soluèribus coletiam qualia süt endiuia lupu
lus aqua lactis bozago buglossa succus to.
mel caſia fitule tamarindi xiracost et similia
cù epistimo ſcene mirobol. belltricis et nigrif
Et si flegma vtaç hùs que fleqma in ſangui
nè convertùt: yt süt medicie calide in primo
vel in ſecùdo gradu vt eî cingiber macis. Et
bi et medicine vbi peccatù diminutionis ſan
guinis è ex parte materle et efficiëtis cæ süt
eruca baucie. i. daucus ſeniculus anetù et a
ptù filuelse et nigela que fleqma 3uertùt in
ſanguinè. Et operatio cum eis in hoc est me
lloz æ cù hùs que süt medicine tim. Et si ſan
guis mali fuerit odoris dabis cibù boni o-
doris et vinu ſimilliter et epithinabis mami-
las cù alteranibus predictis et hùs que 1ô
cozatò de dicenk xi ps voluerit. A Secûdaz
rem complèt fricationes mamila2 manibuf
blandis multu et partiu adiacentiù yt pecto

ris et spatulariù cù melle et puluere calamen
ti. Epithimata emplastra et vnguenta ex ca
lidis que trabant sanguinè a profundo cum
melle et aqua ipòz epithumatu calida vel aq
simplici: et liquidè fuerit opilato in venis ei?
aut debilitas vutis atractiòc eaz augumè-
tabitur nutriès subrile ad caliditare decline,
t coperit valde ad hec ipe bancie et fèmè ipa
rù et sub mamilis ventofe ponunt: magne et
cù multa copassione tractabùt et emplastra,
buntur cù nigela rubea tinctor calamèto et
melle et ficubus que trabunt sanguinè a pio
fundo. Tertia rê plèt empla2 et vntiòc
mamilis applicata ex rebus tepide calidita-
tis et humiditatis iuuanibus digestuâ et nu
tritiuâ virtutè et etiam cù a 2ppiatis qualia
funt empl2 factu ex ſisamo bulito vino pre
dicta sùt ad cám diminutionis lactis et qui
bus cura exuberationis comprehendere p
còtrarù poteris et ad acru reducere si ſel
grâ tibi adſit. Inquit abo, quidâ experti sùt
elitaturâ capitù saldo2 piciu in aqua idest
succo aneti bibitam. Et etimo valere prop
ter propteritare vbi cauſa diminutionis fit ex
humida et frigida cauſa. A Et ex eis quoq
in lac multiplicat è buritur vacinu 3. i. cù vi
no bibitù et ſimilliter ſilamù molitù. Ite ex
expertis per me est vt fiat panis ex farina2
tici cù ſemine turulee et eo vtatur. Et ex ſter
coze turdoq cù lacte aſine et oleo moze empl
stri linantur mamile et e fatis temperet sù cò
fozans naturâ mamila2 et omni diferaie 3
ferens. Ite. 18. amigdalaz dulciu2 pineaz
et ſeuca2 farine granoz viridiu iurinlee: et
ſecacul ana partes equales teran2 et 2ician
tur cù buriro et ſiant placétule de quibus of
die mane et ſero fumat. i. que ſit quantitatis
oui vii. A Sodbitio facta ex succo ſefare
cù frumento 2dcocto et melle facit exuberare
lac ſecudù inuentionè nostrâ. Medicamen
talde bonu faciens exuberare tac. A. recipe
ſemis anetl. 3. i. ſemints mandragoze. ſemi
nis pori ana. 3. i. ſemis ſenugreci et ſemis ex
ule ana. 3. i. notù cum succo ſeniculi et mel
le et butiro miſſecantur et in potu ſumantur.
Et etimo valere vbi cauſa diminutionis ſiter
peccato sanguis in quanto et qualitate frigi
da. Itez alia còſectio impinguatua nostra
faciès lac et ſperma exuberare. A. recipe mu
graci nucis neriden et been et dozoni2 et ora
ganti ſemints papaniers et karabe ana. 3. in
tere et puluerea et frige cum butiro frizione.

leuicum duabus eminis paruis faule tritici
et mina. i. suchari meſura et mina. i. parua de
ea fumatur of die. 3. xx. et decoquatur cù du
abus libris lactis et ptoſe de ſuper de buti-
ro quantum necelle eſt et ſoſeatur quoniam
bonum et rationabile eſt et expertum in com-
plenda tua intentione ſt confidis in deo.

Suffuf. ad impinguandum faciens exube-
rare lac et ſperma. Recipe ciceris inſuſi in
lacte vacino aut onis exiccati. 3. 1. rifi quod
abluſi e multotiens et exiccatü. 3. xx. tritici:
voidei tritoz et exhorticatorz an. 3. xxx. amig
dalaz dulciu exhorticatarum. 3. 1. papane-
ris. 3. 1. panis de ſilano triti et exiccati. 3. 1.
suchari tabarget lib. 1. terantur et dentur om
nidie ad ſoſbendü. 3. xxx. poſtque decoquitur
cù lacte aut aqua ſurſuris et ſamidt et p[ro]ci
surur in ea quando decoquitur. 3. 1. cimini.

Electuarium quod auget ſperma et lac.

Recipe ſeminis lurine idest arboris que of
citur liburnus ſeminis naponu ceparum ra-
dicis ſperagi ſecacul pinearum mundataru
ſestucaru amigdalaz dulciu auelanaru cin
ſiberis piperis albi an, partes equales. Le
tantur et conficantur cum melle et butiro et
cuſ zacte nonuer multo ſumatur of die qua
tita. 3. 1. abobali dicit a[nus caſtus e ex
eſis que multiplicant lac et minuunt ſperma
a propietate. I d[eb]e confecio medicamis miſ
tiplicatis lac. I recipe ſeminis napi exule ra
ſa il porzi cepe ſeniculi farine ciceris ana par
tes equales: ſumatur ex eis puluis mane
e ſero: et comedatur poſt ipſu cicer inſuſum i
lacte et ſuperbibatur lac ipsum. Aocumen-
tu diminutionis lactis quod inſanti prouen-
nit est diminuto alimenti. Quis auguetu
ouplicit ſibi neceſſariu exiſtit corſig et em
dak aut per inueniòem alterius nutricis
sufficientis que elliſenda est conditionibus
debitis quas ſciuſtli. Quod ſt inueniri non
poſſit animal magis ſimile homini loco euiſ
inueniatur ex quibus eſſet ſus culus ſaguus
est ſanguin hominis magis p[oz]pozicionalis
et caro magis ſimilis. Im[am] ſalienu ſed qua l
docilis et immunda abicatur. I lligatur
era que mitis eſt et mundam docilis et ſuanis
ſcilicet capa euiſus lac eſt medlocris c[os]ſiſtè
tie et nutriatur bonis p[ac]uſt et lactetur ex ea
q[ui] ſi ipſa nò poſſit haberi habeatur lac eius
et eo imſmo in ore ſuaniter nutriatur. I tem a
miſnstrabis eſt inſculbis ex vitelis onuus cù
mica panis et iure carnu lucte amigdalarus

amido et pulmentis ex farina tritici vel ſimu
la bene alut vel fabarui vel ciceru aut ex cä
nib[us] bene tritis cibetur. At p[ote]ſi vino bene
liſphato i ch[im]ica p[ais] reſiderit. Iḥs eni ad
tatem dentiü plantatiuà in qua dura mnde
re p[ot] conuenienter perduces cù auxilio ei]
cui] diſpositione oſa vegerantur et ſuius inſ
clusus in lapide recipit nutrimentum.

I Capitulü ſecundum de exuberati
one lactis et eius caſeatione et
corruptione.

Euberatiōis lactis nocumêtum ma
trí proueniens eſt múltiplex. ſcilicet
caseatio ſeu coagulatio lactis i ma
milis. A poſtematio et ſcileratio. Caſeatiōis
ſeu coagulationis lactis in mamilis duplex
e cauſa materialis ſcilicet et efficiens. D[ia
terialis eſt lactis exuberatio in eis: Eſticiés
aút eſt caliditas mamilaz ficitate coagulās
et condensans aut frigiditas ſpilitudine con
gelās nò coagulans p[oz]p[ie] ſecùdum ſentè
tiam abobali. I[rim]am cauſam concomitā
tur inflammatio caliditatis mamilarum: et
plurimum ſebris gravitas et dolos capis cù
turratione mentis quando corruptitur.
I[n]nquit, y p[ro]cas mulieribus quibus ad ma
milas ſanguis conuertitur maniam signifi-
cat groſſities ſeu tumori et grauado mamila-
rum et partium circumſtantiu: quam diſpo-
ſitionem vocant mulieres comu[n]iter p[il]um
d[esc]endisse ad mamilas quod deſtazar exiſt
eius apparentis ad ſenſum qui ſanationis e
cauſa quod non impoſſible videantur cum
d[ic]at Aris[ote]tes in de generatione anima-
lium q[ui] in ſanguine p[il]us eſt vel res ſicur pi
lus quo ablato ſanguis non congelatur ſl-
cut testantur coci. Secundam cauſam con-
comitatur grauado frigiditas mamilarum
et partium circumſtantiu cum p[ig]rignita et laſſi-
tudine. I Lura huius egritudinis eſt due
res prima reſpicit c[am] fecunda effectum.
I[ri]ma eſt duplex vna reſpicit cauſam ma
terſalem alia eſticientem. I[ri]ma eſt p[ro
h]ibere lactis exuberantiam c[ui]s curam ſu
perſus comprehendere habuſt[ui]. Exempli
gratia fit cum diminuentibus ſanguinem et
derinantibus a mamilis: et eſt flebotomia
ſake[n] p[ro] et v[ê]toſato cruriu[us] et flebotòla baſſi.

ce fecundo et cù dimnutione cibi in qualitate et quantitate et nature frigide: et fice: ut sunt miliis: pnicibus: lêtes et caules: et herbe cù aceto vel acetosis decocte et femê canabis: et breuntere cum converfione ois regimis ad frigitatate et licitatate et cù exterius applicatis repellentibus fanguiné a mamilis nòtn excedentibus que frigiditate et flispiticate multa ne reppellât ad corqò ppiquum ê. Qua propter eis debet eemullata vel temperate caliditatis mixta. Apocrustica eni pectori aproximari phibuit. H. licet in egritudinali difpositiòe loquat et ex illis è epithimatio ptiù pectonis circustatiù mamilis cù oleo ro: quassato cù aceto fâdalo spodio coriandro l'mirra. Emplatto cù planta cícute ptrita cù suo feme phibet lactis exuberât et mamik augemtù. Que vero respicit cám efficien tem et effectu quê inepilfatto coagulatio lacê in mamilis vt diffolauf et educa ab eis que niut timul eni alterantia cám efficiente lac i spilla tù diffoluit et educuít. Inquit eni abo: Que coagulât a calido diffoluut a frigido: et que congelat a frigido diffoluitur a calido. Si ergo inſpexeris caſeafonè a calido ministrabis pino ſuper mamilas oxirodinùm ſimpler l'mixtû cù ſucco ſolatrì k'aqua coriandri modù epithimatùs. Deinde lícu multo cù ſucco ſolatrì k'aqua coriandri modù epithimatùs. Deinde cù ſucco ſeafa oze mulierif infantis ſeu catuli k'ventofa ſeu exprefſione k'reſolutiòe vt diffoluitur lac educatione. Et ex eis que ad hec experta ſut ê vt oleu olíuax epithimatù ita cù nò tagat papilla facit enis egredi torum lac qò defcendit in mamilas et nò facit amplius defcendere ſm. Ar. Et ex eis que refoluut ipsú lac è epithimatò cù ſuc co mète et aceto et falis gême addat. Et ex expertis è epithima et emplim cù ſucco apy et mica pani climinonabat qùn diffoluit omnem tumorè mamilat. Et ex eis que prôbi benſan ſolitatè et putredinè lactis et affidu atio embrocationis cù aqua decoctiòis rey hêntum temperatà caliditatè et cofozantiù calorem naturalem in eis: ut feculianeti ca

mamille balsamite fenugreci. Et ſi expedie abrotani castoefalifalis mirre aloes, acipe ptes equales còtere et confice cù oleo et melie phibet enim putredine et refoluut caſeano. Et ex oleis è oleum de litio narandi: et de colo inſultu. Item emplim de menta phibet caſeatione. Lintimètu aperiens opitatio nè venarum mamilat ex lactis coagulatione in mamilis. Recipe lumbatos terretres còtere et lìne cù oleo d'litio. Hc alud. Recipe mirre quatuì yts et tere diffolue in aqua calamenti aur farine ciceris folioz lauri: apicimini nabati et aqua virge paltoz et epithima. Coagulut et propie lepors faptù cù vi no lac coagulatu diffoluit et liquefacit. Sal et mel intus et extra aproximata prohibent et diffoluit coagulatione lactis ybiq. Sed dice: Fili quid è coagulut? et nùquid sìa alia coagulut hênt? et nùquid coagulut flupicum fit et quare cùraria agit. Et ad paliù vico auctoritate Clabin abo. In ſuo libzo qo coagulut è arabice appelatù amfaha et è ſuperior vêtè animali parnoz lactâtù. Et è subſtàtia al ba inuena in ipso ventre qua coagulatur lac norù è. Et fin papià dicit a cogo cogis: co cogit lac coagulari. Et ſim Ar.coagulum est ſubſtantia in qua eſt calor ſpitudi adiunans et confortane lac. Lac enim eſt vna de rebus maxime alterabilibus ſicuit ponit. Et prier terreſgenitate ſbe ſue et ſui caloſis paucitatem. Unde ponit Haliennus qo porțeant in primo loco eſse ſelicet mamila rum aur in corpore animalis ipsum recipere debentis ſine intermedio temporeſ eſſicunt femê et pro tanto indigebat alìquo quod ipsi uuarat: conſoſtar et in corpore animalis qò ipz recipit. Et extra corpus cù ad yvu alium recipitur et mulgetur. In corpore animalis quidè recipiétis ipsú, Ælã infantis corpus pate et natura recipientis dû lacte nutritur primo recipit ipsum in ſtoma coque ſub ſlantie neruoſe frigide et contentione debilis prier humiditatem etatis ſicuit ponit Haliennus. Et ipsum lac quo nutritur frigide è ſubſtantie fluide et liquide et pro tanto non potuit in eis ſtoma bene et ſufficienter ſtineret donec oligeratur et nutrnat propter qò natura nostri corporis magis operatia et ſui ma ars que videlicem temper vnſuſtuciuſ enaz glorunt corporis villitatem vndiq: expellere ſicuit ponit. Haliennus in ſuperoſt ſtoma talis animalis quod eſ lacte nutruntum dû la cte alitur ordinavit talè ſubſtàtia coaguliqu

est ut patet ad senfù ad spiffitndinè et albedi
nè cae fitatis accedens et que sua de siccario
ne conforat reteniuanm homaci et vilos et?
et sua coagulatione appropiate ingrossit ibi
stantiâ suam liquidâ fluidâ lactis quatenus
polit sufficienter tenet ibide dome per fec-
te digeratur et sua calliditate ignea forsi ca-
lefaciendo substantiâ adiunet et digesitiuam.
necnon sua operatiose liquefaciua et disoluti
ua a complexione nocumentu qo ex lacris
coagulatione et conversione in homaco pro-
uenit in via prouifiois phibeatur et hoc ut
dictu est in coa aks quod ipsu naturak re-
cipit ad sui nutrimentu etis cæ extra corpu-
ad vù aliquem rectipitur et mulget idiger co
agulatione confortate et còferuâte suu debi
lè calorè et suam substantiâ eterogenea vnò
facile permutabitur vt no facile permutat et
couumpaf: Alis declaratio potest haberi et
elliigi ex dictis abo, fecuò cau, cap. p. et
Auerois coliget in. v. Et ex hùs pòt patè
ad fecuò tertiu et quartu quefitu. Ad se
cundi quefitu dico q qui lacte nutriutur du
lacte aluntur et funt parua habent predictâ
cam que vero no nutriutur no habent: qua
natura eozù è minus hùida: vnde reteniua
natozù è forzot et eius digesitua et q2 cibis
soli diotibus et tiftitlozib9 sen spiffitlozib vunf
et crudis vnde no indigercoagulatòie: et per
hec pòr patere ad tertiu quefitu. Ad tertiu
dico q propze stipticu è frigidu et ficeu sicut
dicic quarto 8 simplicit medicia 13 aliqua cal
lida stiptica simi vt infra patebit. dicic eni a
pontico k magis et min? vt ibi. B. et abo. in
fecuò. Sic coagulù cù fit callidu et siccum
igneù non pòt pprze dici stipticu: vnde dicit
flahin qo nè è de eius intètione q stipticum
fit callidum propze intellgendo virtualiter
pòitù 13 fit hùs in se glita re passinà stiptic:
s. siccatè è h accepìdo stipticu effectiue put
stipticu hèt retinere fluxubilia et coadiunare
vel còstringere laza dico q coagulù pòt dl-
ci stipticu nà fluidâ inſpilat et subtilia Igoſ-
fat et laza membra conſtringit et hoc a sua p
prietate ficut ponit abo. et Auer. in quinto
vbi ponur q fluxibus conuenit ventris q
rù cauſe fùt ignote et hoc è a propietate:

Inde è q pòtù supra ventre pueror a p
pizate retinet flurù ventris ipso facièdo
opatoez inspiffandi et iagroſandi hùnoez ip
foz: Sed a spone callida et sicca ignea hèt
subtiliare spilla liquefacere et diffoliuere con
gelata et sic etrarla opak pp qo patet ad vl

timun. sed videtur quod non omne fit igneù
quia sic eetomne acutù qo abo. videtur ibid
innuè cum inquit. Non admifretur quod
ex coagulo est acutum ybi necia est stricto
Hic per hoc videtur velle. H. q alioq coa-
gulum no fit acutum quod est contra. A bo.
ibidem cù dicit. Annia fùt coagula calida
et sicca ignea fùt. Ad quartu dico q ola co-
agula in quatuì talia fùt calida et sicca ignea
fed pout pìnt differre im differètia aliu q2
fùt lpe et etate sen tempore vnù è minus ca
lidu acutu alio ficut leonis vrfi et antiquatu
dicì potest acutù ſpectu coagulagnt et edi-
nouiter accepti et ld no est acutu.

Capitulù tertiu de apoſtematibus ma-
milaru et earu ylceratione.

Postema mamillarù est notum.
Et est autem ex infusione reumatis
aut ex inpo4 conuerſijs p2py nutri-
menti quor duo7 modor causè ſunt gene-
raliter note p2p et id qo i cura apoſtematis i
generali infra dicemus. H specialiter autem
est vt plurimù ex ſuperfluitate ipsius vt ex
lactis exuberantia ſicut monſtraTIMUS I ca
pítulo de cura periplemonie. Conuenunt
enim hec duo membra pulmo et mamila nu-
trimenti ſpecie quia ex ſanguie nutruntur.
Et in raritate et ſpongiſitate ſubstanti nu-
trimentum ſuperfluitatem ipsius et humidi
tatem transmiſſa colligit ex quibus ea apo-
ſtemari contingit et in tumorem extolli.
Et enim lac ſuperfluitas nutrimeuri mamí
larum. Ordinauit enim ſapientia q ſaguís
transmutatur ad iphas plurimus q2 ſit eis
pro alimento necessitatis quem conuerte-
retur in propzium alimentuz et quod ſuper
est p2o fetus nutrimento referuaretur con
uertendum in lac quod est magil ſibi propzí-
tum p2opter conuenientlă in matēia3 eius. ſ.
sanguinem menſtruum quo nutriebatur in
vtero. Inquit. H alienus omne membrau
generatum humiditatem habet ſuperfluam
q2 ſibl ad alimentum ſufficiat p2opter necel
ſitatem aliozum membrozum generandoz
vel nutrendoru ab ea qo qf magis q alind
habeat ſoli dico est ratio referuanda. Lü
ergo ſuperfluus ſanguis ad mamilas tranſ
miſſus et in lac converſus non mulgetur ad
nutriédu fetu vel aliter no educi remanès
i els caleſcis kalgoratis caſeak et mamiles i
tuozè eleuat et gnaſt apoſtèa qo qde ad ſeu

cognosces p ſua eēntiā quā tibi ſua notifica
tio māiſtar. Et aūt ſim. Ha. apſtema tu-
mor preter naturaz quo mébra magnitudſe
dificiūr ab eo qoſt ſin naturā. Et liquidè
ſunt ex reuſmati ſluſione ſignis cognosces
huiu mōi ex oſpōliuōe. ſ. mitétis et recipétis
mitétis ſi ſit coru corp' ex paſſione ei'. ſ. ſeb.
repletōis ibi us ſignis plectorie vel cacho-
cinte: que ſunt nota vel ſi ſit aliquod ex mê
bris principalibus cerebru maxime cor apā
et matrix ex particulari egritudine ibi us. Et
ſignis repletionis ipſus, recipétis. ſ. mami
lay da ſint debiles qo ex defectiōe operatio
nú ipſa[que] cognosces. Et quia frequenter pa
ti cōſueuerit et ex calliditate et dolore ipſa[que]
trabente. Et vero ſit ex impotětia cōuerſi-
onis cognosces ex mutata qualitate ipſarū
que tibi malitia ondīt aplexiōis que in eſſen
tia virtutis efficit nocumētū cù puatione ſi
gno[que] repletōis totius et partis et abſque exu-
berantia lactis aut ex ſignis repletōis: k[ar]
chocimie aut ex vtrisq[ula] ſed liquidè exuberā
tia lactis fiat cā è tibi maniſesta. Luratio
aŭt apſtematis buiuf compleſt ut i cura ca
tarri diximus cù eucaatione extenuatua
dicta et converſione regis ad exſiccationem
et cù diſtraſie membri et hūoris peccantis cō-
rectione. Et e[nd]uplex, vna èdu è in fieri. A-
lia d[ui] ſi facti è apſtema. Prima è cōpoſi
ta ex preferuatua et curatua et eſt vt probi-
beatur matera colligi in ipſis et quod colle-
cutè eſt resoluatur. Prinú cōpletur cù eua
cuatiōbus repletionis totus et partis mit
tětis et cù derinatīo eius quod ſuperè et cō
foſtatiōe ipſius vt nō regenerek et cù aperiti
onepductus vt ſi quid regenezck per ductus
cōluctos expellat et cù cōſtrictiōe vlaru per
quas. fluere conſueuit ſi posſibile et cù con
foſtatiōe mébi recipétis. ſ. mamilaru: vt nō
recipiāt ſed repellāt nec trabant et generem
et heccu aliterantibus malitiā cōplexionis ea
tum et ſiſtantiā minuentibus. Et illud ſit cù
medicinis 2traus oſtraſe ipſarū: et ſlipti-
cis habetib[us] mixtione alia[que] ſiſtilātiu: et eſt
epithima ex aceto et oleo roſa. K[ar] ex melle cuz
aqua roſa[que] et mirte et cù p[ro]hibentibus eru
berantā et caſeatiuēz lactis que h[ic] habuſt
Quod aŭt collecter è deinde resoluatur et il
lud ſit cù temperate callidis anodinls notis
cum ſlipticels miſtis. Et enim vt ſupradictu
est mébru humidu multā rectipiens h[uius]dita
teni et ſuperfluitat[em] que ſi non repellantur k[
]etiā resoluantur cito perducuſt et frequentez

ad cancrū. Et ex conuenientibus eſt ut ra-
dix affodilli empra cù ſece vinī. L[ui] ve
ro tā factù è cura è vt p[ro]poſte ſtudeas ipſum
ſoluerē cù predictis callidis anodinls que
h[ic] ſuperi? h[uius]t[que] ſt nō ſit tibi posſiblī
le et veniat ad oubellati vacare te operre in
ſanfādo et ſanfatiu aperiendo et apertu mūdi-
ſicando cito et exſiccando et vtrinio ſolida[n]
do. Que oſa ſupra d[ur]a cura pleureſi et p[ri]pleu-
monē tibi c[pecific]auius que per cirugiu[m]
muniſtrata ſanabu[n]t ab apſtemate et yleſt ſi
[re]ps voluerit. Equaſ[que] mediuncie poſtō.
Medicia p[ro]hibens fluxum reuſmati ad
mamila[m] et apſtema callidu[que] ſedās olo-
re apſtematis ipſius. Recipe ſandalı[que] ſpo-
di j[ac]atie luti ar meni nil. ana. tere ſubtiliē[
et oſtempera ſa aqua ro. et mirta et aceto et ſue-
co ſolarri et epitipma mamila[que] eſt enim ex
uenitiōe nostra. L[em]plastrum. Recipe pa
nis ordei cum ſurſure et diſolue in oleo roſ.
et emplaſtra p[ro]hibet enim apſtema mamila[
ru[n]i: Item ſurſur emplaſtratu c[ui]s vinoma
defactu[que] confert f[leg]matico et vētōſo rareſa
cit enim et reſoluti. Emplaſtrum resoluens
apſtemata mamila[que] R[ec]ipe farine fa-
barum meliloti contriti ana partes equales
confice cum oleo ſi amīno et emplaſtra calle
factione precedente cum aqua callida. H[ui]s
ex ſemine lini et aceto fiat emplaſtrum: H[ui]
alid vtrime resoluens ipſum. R[ec]ipe
panis contriti farine exdei et ſabarim ſeu-
grecia ſelle fetide et vtili ana. 3. l. vitelorum o
norum numero qua[tr]uo[que] mirte 3. s. crociāi
Conſice c[ui] melle et emplaſtra. Ababaly in
quit. Ex oibus ſperiebus nunc ſi fit emplaſa[
]que apſtemati mamilarum in reſolutionis via.
Item emplaſtrum p[ro]hibens caſeationem
apſtemata. R[ec]ipe mente et contere tem
plaſtra p[ro]hibet enim caſeatione lactis et ſe
da apſtema. Ad idem. P[ro]tulaca empla
ſtra p[ro]hibet caſeatione callidā et apſte-
ma in quo tinetur putre factio. Item l[ui]n-
mentum resoluens caſeatiōe et apſtemata
R[ec]ipe aque ſicle farine tritici nigelle ſalis
ana partes equales: terantur et diſsolueru
tin aqua calamenti et folioiu[que] lauri et ap[ro]. Et
oleo e[l]ilio ex inuenione nostra. Item al[ui]
id resoluēs apſtemata et caſeatione lactis
R[ec]ipe ſopi radicum ap[ro] l[ui]nicularum in
tegrarum folioiu[m]que alțee affediloum. ana
quantum vis decocta in aqua mellis albi et
aqua vino albo equalium partium: vēinde v[er]
fice c[ui] melle ſece viniana partes equales.

adde mentam tritâ recentè t in modû empla
stri mamille apostemose appone. Empîm ma
turans t insanlâs apostêata mamillar. Re
cipe semis lini fenu greci radicis altee z lily
ana paré. I. gummi pini stercozis capreana.
Z. I. Confice cum aſun gia porcina veteri t
medullis curis vacce t appone. Empîm ap-
tiens apostema ſantatû. Re cipe ſtercozis co
lubini fermenti t còſce cuſucco flamule t
puluere cantaridarû t vtere. It contere li
matias cù corticibus t appone. Itê emplim
ex vrtica còrita. Itê granû. I arſenici ſi
limati cera cauata imponet t aplica deſuper.
Itê ſoltu vnû herbe alcane coque ſi cinere;
cù puluek emini t deſide ipſu aperi t empla.
Arem ex melle aneto t pice liquida fiat
vnguentum in cacia t vnge.

A
nguentû ceruſeos t vnguentû egyp-
tacu ſunt mundificata ſanfè t putredin em
apoſtematû t vlcerû mamillar. Medicamè
experſus exſicca vulcera mamillar. Re cipe
vini pontici lib. x. z. còſice in eo ſumac lib. i.
gallarû maſtaraz. lib. s. caſſie ligne lib. s. vel
gallarû cipreſſt lib. i. Et dimittantur diebus
xx. deinde coquatur t comoueâtur cù ligno
cipreſſt donec minuatur medietas deinde cò
moueant fozitèz t reducant ad ignè t calef
cat ſitç. leuſis ignis. Et conſertur in vafe
vitreato è enim bonû olbus vlceribus. que
acceſt in moſbis molibus ſicut os lingua
mamilla ſtestculi t emúctoria t alia exſiccat
t confolidat t pribibet coroſionè. Empîm
ex farina vlceris cù aceto confert vlceribus
cancroſis. Et inſuſio decoctionis lupinorù
côſert coruptioni. Lutû armenû cù aceto:
phibet ablutionè putredinis mediozù. Et v
ga pастoris côſert apoſtematibus calldis vl
ceratiuſis excoziatiòt vlceribus papillaruz
Tuelana alia maſticata t inuncta è ſufficièſ
t experta. Qod ſi apoſtema nò dubeletur ſz
lapideat. Empîm de mucillaginibò t de meli
loto appone vel diaquilo magnû t paruñ t
cerotu y ſopi t cerotu diapente ſm ſnam in
uentionè inunge. molificat en t resoluït t 3
fert nodis t glàduſtis. Si vero apoſtema ſit
frigidu flegmaticuì còtere apn folia t empla
stra ſimilliter t camomilla per ſe: vel viraq
milſce. Vicer empatat ſert apoſtematibò
glandulosis. Filius ſerapionis dyamac ad
dubelet r apoſtema dura t resoluït vtcrqz t
est valde funamentu. Re cipe tarafaçò tri
ta ſleca t eribellatà. Z. ii. ſenugreel contriti

t eribellat. Z. h. maratricribellat. Z. l. miſceæ
tur t conficiantur cù lacte recente mulcto t
oleo de lilio t emplastrenk cù eo t ſanu è cù
chrifi auxilio.

L Capitulû quartum de magnitundine mamillarum.

E magnitundine aŭt mamillarù t a
torù membrozù dicere postponem
vſoç ad sectionè teſtià vbi de medici
nis que ſut ad decore de ea generale capitu
lù faciemus ſi deus voluerit. Dic tantù spe
cialiter dicemus ſellícet op magnitudo ipſaŭ
nò eſt egritudo: ſed inter egritudines nume
ratur t pioinde indigent medicia qua cófer
uentur in paruitate t pribibeatur a magni
tudine. Curatio in duobus confiſtit. In
quiete palmo t abſtinéita ab oibus dilatan
tibus t extendentibus ac trabentibus ſagu
nè ad ipſas: yt eſt motus fricatio balneatio
Hecùdo in còſtrictiœ cum aquis frigidis e
pithimatibus vnguètis t emplis t ſtpticis
t ponticis predictis ble t ligaturis, cù vero
magnifi cate fuerint minù no poſſut: ſed ab
ſcondi t celari t illud cù diffusione t dilatio
ne earù in partibus subſaelarù t pociùdi
orù t constrictione cù camifia cordelata stri
ceta ſuper eas quatuor expedire videſ. Et ex
bijs que a propiciate operezantur è oleum ve
ſpertrilionum inunctum prohibet enim augu
mentum earum in puellis t fricatio lapidis
cum quo acuitur. Et id idem ex curantibus
eſt ſtestculorum augmentum ſeu magnitu
dinem. Pataplasma vtilie resoluens tumo-
rem mamilarum t corruptionem lactis. Re
cipe farine feminis lini farine lentium ana
partes equales tempera cum oleo rosato t
croco. Aliud y may. Re cipe marrubij ebulo
rù foliozum papaueris albì: abſinthe: rute:
cufacute aní partes equales permisce tepida
t apone. D�iaſcor. ad idem. Re cipe o-
liban t maſticis feminis abſinthe farine len-
tium ana. Z. ii. cere. Z. II. olei rosati. Z. vi. fl.
at vnguentum t inunge. A inimentum exti
guens ardoem mamilarum t tumorem de-
lens. Re cipe succi ſemperutine succi fola
tri albuminis ouorum t olei roſatiana par
tes equales quod nunc frigidum nunc tepi
dum appone: Quod ſi deuenict ad vlcera-
tionem cirugici tunc auxilium inuocabis.

Adinuat aŭt trâslutionem gravitas et lubitzitas sbe ipso qua petut ɔicensu. et proide difficultiorum translutionem vomitus est compobatur et etiam fluxu ventris. Inquit eni: B. vomitus obbus difficultis est-patet: inferio autem purgatio facitis. Signa ex quibus fit linquitur et nodumentum translutionis: qò plurimù è difficultas ipsius cœc è signu otù generæ predictarum egritudinum possibiltù fieri in ipso meri: et etiam egritudinum alioq. membro rù quòr quicitate poterit pati: vt è epiglotis vel canna pulmonis et eius lacertis et spòdiles dozì si inter que fit nata et stomacè et tomm copzus et cerebrù cui supponitur. Sed preter hec alia fit signa, ppria alia magnæ, pria prânda que ad cognitionem perfecta, veire cure debitam sùr necessario opportuna. Propria aŭt sunt signa quibus difficultùs genera egritudinum, ppriarù predictarù et egritudinum membrozù quòr còitate pati potest.

Et sunt nam illà cuius cæ è malitia, plexòsis oblitas significat et i lógo his spatio translatur qò fumitur et cù rapiditate et paucitate festinatianis et toto spatio meri et sine dolose nifi figatur et pre meri visihi et ɔstrin-gat illuc fine exredat et fetiat dolò cù frétioè et qò translutie. Illam vò cuius cæ est mala apofto et oppilato ostendit in potetia translutioris è rei pue lìqide et potus, et cum conacn't glutire egreditur p nares. Et illà cui'cæ è sòlo transinitatis maïcellat saguïs exitis ab ore et butif naturalis, et proprie cù in suprema eius parte fuerit et ardoz vel pùctio percepta in collo et inter duas spatulas et proprie apud translutionem et vomiunt et eructuationem rei acute qualitatis magis Æ excedentis qualitatis. Sed illà cuius cæ est apostema declarat tumor et proprie si fit magnù et qùnque febris et dolores illa pre acutè et gravarius et apresiuns et pprie in loco priori qui inter spatulas exigit maxime si fit superio parte meri sit vulcus vel apostema et magis in parte corvidente loco vel parti meri vylerato vel apostemato et magis apò trâslutionem vomitus et eructationem rei magne quantitatis magis acute qualitatis. Et difficultas trâslutendi è in vna parte meri magis in alia nò in toto spacio eius. Illam etiam cui'cæ è pàpsto membri vicini et finnari precedens pàlio membri ipsius que suis propiis è prânda signis. Nec inuenit ibi tactus dolorè nec aliquâ passionem nifi et cumentù actionis tis. Magis propa signa

sunt que spetialibus egritudinibus et cær sunt de mòstrativa et sunt que infra in spàlibò vices capitulis. Aura indicatio cure meri egritu dinù duplex est: generalis et spàlis. Bene ralis è duplex, yna que indicat locu in quo medicine exterius sunt applicande et est ut in collo et loco qui è inter duas spatulas ap plicentur ut iuxta B. Alia infinuat modum in què medicine interius sunt fumende. Et è ut mediè nò subito deglutiank put est egil tudinibus stomaci oportet fieri: sed in ore retineantur et: lâbendo trâslutiank vt trahendo morâ in transfitu licet decliui impreſſione faciant eac prope qualitatis. Spe-tiak è que docet spàlez talè egritudinè et cæz corrigè accinia et regim ordiare, necnon spàles medicinas cù quibus inſinuat et deſeribit qù in ſequentibus capitulis ferioſius ponem: nomen domini inuocando.

Capituli fecùdù de mala complexione me
ri et cura eius.

Ala còplexio meri aut est pura aut
cù materia. Pura aŭt est simplex
aut apòrita, et simplex aut callida:
aut frigida aut sicca aut humida: et cæ eius è
pro catartica si puta sit: Cæ vero humoralis
cuiſlibet generis è potest. Et signa eius ſut
alteratio percepta in loco cù difficultate trâs
glutendi abſo tumore vel vulcere ei eo exnte
Et liquidè fuerit pura cæ est p catartica plu
rimù abſi inuentione ancedentis caufe et in
fectione oris et lingue ex humore et fluoze bu
miditatur: Si vero fit cù materia erit ibi tuè
tio ancedentis caufe cum infectione oris et
lingue ex humore cuius ſpèz tibi colòr et ſapò
ondit et fluor humitatis si adſit. Et liquidè fit
callida erit ibi ſensu inflamatiois et combu
ſtionis et callidas in ſuperficie oris et lingue
et ſtis. Si vero fit frigida et è illa que ſuperi
us fit signa ſunt traria fed sit hùda mollis
signù è hùditas oris et lingue et pruatio ſi-
tis. Si vero ſicca signa erut traria. Lu
ra male còplexionis meri ex cura male aple
xlòis stomaci pòt haberi. Inquit eni: A bo-
haly. In pluribus dispoſitionibò meri ſequi
tur stomaci oſpoſitiones: Et eni uia ad ipò
contigua còsimilis in natura et proinde cu-
ra virorumqù erit cadem ut multum.

Capitulum tertii de egritudinibus ſtràli
bus meri: k mala còpòe eius et cura ipsius.

O

Ala compositlo meri ex qua plurib
mù è oppilatio in via eius triplici
ter cè contingit seilicet coartatoria
attenatòia et carnoſa. At tèuatòia at è ex ßpſ
ſione et coaugustatione parietum ipſi? meri.
et est aut ex cauſa extrinſea que compreſſit
et remàſit compreſſio ut est laqueus l' man?
et huiusmoſ. Al ut è frigiditas multa cògelàs
aut è a cà interiori aut in ſe ant a vicinitate.
In ſe vt a caliditate et ſicitate aduente:
vt in ſebribus acutis vel ex ſpaſino et alcu-
ſes propinquo lacertozum meri et viſloz: et p
prie latitudinaliù ex quorù còtractione ſtra
buntur latera ipſus et via coartak vel ex vè
toſitate coartata inter duas ei' tunicas et i
tercluſa in ſacertis eius conſtringente et im-
pellente parietes eius intus vt coartek via
Et cà vicinitatis è vt ab apostateè i ſacertis
epiglotis verſus meria parte anirioz: vt in
quinantičis còtingit aut in ſacertis colli re
ſpicienſibus eu a parte poſterori aut a de-
clinatiorè ſpondit diſlocati ad anteriora ver
ſus meri. Coartatòia è qua cadit i eius via
aliqua res exterioz ibi adherens ſicut ſpina
vt accidit in prefocatione vel humoſ vifco-
sus ibi coartatus et adherens vt in appople-
ticis et epiléticis et reumatismis ſeu enire con-
tingit aut ſanguis cògelatus qui ad illud ſu-
ſueat deſcendere in fluxu ſanguis narium
aliqua parte eius regurgitãte per foramia
palat ad os et deueniente ad ſim vel que in
vomitu ſanguis in eoremanſit aut vermeſ
et lumbrici et eius concauo multipliſcati ſue
inſiſt vt aſſerit. Ab o. ſe vidisse in quodam no-
toſ ſuorù ex quib accidit el diſſicultas tra
ſglutiendi. Carnoſa vero è ex apoftema-
te exiſte in ſacertis et tunicis ipſus et ſofagi
greſce dicti 9 arabice meri nuncupatur: vel
veruca vel cicatrix in eo facta qui paſſus fu-
it vulnus ſeu vulcus in ſpo: et ſilibus ſuit
cuius cauſa exeritit etas ſicut recitar. Hal.

Higna quas per cæs opor tet cognosceſſ
et diffingente hoc mod: Alia in liquidè attenua
torla ſi ſicetq a cà exieriozi ſensu maniſeſte
cognosces per clus vestigia et relatu inſirmi
et aftantium el tibi indicabitur et nocumenti
traſglutòſis viptua diſſicilias et min, fi qqu
ex frigore congelante acidiſt pittia frigoris
et eius aſſeſto indicabit. Hivero cauſa k
teriozi in ſpſo exiſtente et ſicitate per inſpe
cionê acute ſeb. illud euenre videdis et no-
cumentum tranſglutionis maſus erit. H i
vero ex ſpaſino et algugeç ex propinquo ac-

cidit ex cognitiorè ipſius et cárù precederit
um ſetre poreris etià ſi accidat ex vêſituate
precedens regiun multiplicans cæ ſonius c
motus et doloz extenſiuus et ſtrictius in-
dicat illud. Lumq ex cà vicinilarris acca
dat et ab apoftemate i ſacertis epiglotis co
lorz i epi gloto erit cù ſpùs malita et qunq cù
ortomia et tumoſ z rubore tibi aparète ſellici
in gutture et in collo z febris. H i vero exa-
poſtemate lacercorù colli reſpicienſibus ei
apparebit a parte iterioz doloz colli a parte
interioz cù diſſicultate mouèdi et inclinandt
collu et proprie ad poſterioza. Si quod ex
declinatione ſpondit ad interioa ex conca
uitate in collo apparente percieples ut cù in
clinatur collu ad poſterioza diſſicillor tranſ-
glutio erit. Sed liquidè ſit coartatoria erit
q a ca exreitori cadete z inſira: vifpina pù
cito et proprie apud motu zibi pecta z tela
tio inſimi tibi inſinuaſt. Sed i ſi fit abbumo
re vifcoſo regimen declarat et pittia egritu-
dinu predicta. Si vero ſanguis cògelatus
ſuerit: fluxus ſanguis ab oze vel ex mariby
qui regurgitaur ad os z guttur tibi often-
dit. Si vero vermes et lùbrici et nauea mò-
dicatio et vomitius et fincopsi tibi odium.
Et liquidè ſit carnoſa ex apoftemate ſigna
apoſtematis deà ſuperius tibi indicant: q
infra in caplo ppo tibi ponemus in ſpeciali
H i vero ſit veruca eſ impedimentum pa-
nu tranſglutòſis in loco ybi eſ in toto vero
meri nònecè doloz et eſ puaatio ſignorari
an cárù. Si vero ſit ex cicatrice tibi pro-
fio vliceris ipſius indicabit. Cura el da-
pler gnilis. 4. et ſpecialis. 5. nàliis et duetero
vna eſ ablatio cauſe alia eſ remoto impre-
fions facte ſiqua remanſit. S pàliis colui
in ablatione ſpecialis cauſe et admiſtratione
medicinarum. pp. 1arù ad illà. H ergo ſue
rit ex exterioz cà a qua remanſit. impiſio z
ſtrictio. amota illa a aproximetur balnea et lo
mentatiorès circa guttur et collu et spamilas
ex aquis callidis et ſimpliſcibus cùm occo-
cione médicarù dilatatiù et conformantium
vt meliloti maluarù fenugreci apò z ſimuliù
Et fricariés ſuaves cum oleis temperate
callidis redentib stractabile memby: vt è
oleu de ſiſtictis de amigdalis dulcibus et de
pineis et de meliloto et camomilla et ſimilib.
Et cerota ex eis ex burto et muſcalo gibus
notis y popubuïda et taltea et ſimilib. Et
cibi interius ſumendi ſint ex ealſaſienib
et humectantib? ſupradictis. Ia in q boli ſit

ex calefacientibus et humectantibus supria, dictis: ita quod sint magnet in quoque traglu tione conef et cù retentioe anhelitus. [S]i vero fit ex caliditate adurente in febre acu- ta, pímo o3 febre curare vt infra dicetur, de liceerem et aduptione ibi ipseffä remove re: et hoc cù interius et exterius a præmâdis Interius sicut cù mucilagine ozagagâti se- mine citonior píliij et pulpa tamarindorum: et tereriabin et lacteeminus comuniij et semi- nis papaveris et succo líquitricle et cù carnib? pionozum: et aquis fructuum: vt iuubarum granatozú lactucarú violarú ordei et cù firu- po violato et rofato bibitis sofbendo et reten tis i ore et gargarícatis et cum caudis eozum et cum cibis et amido de cucurbita et pulmen- to ex atriplicibus spínachis et lactucis et fili- bus. (Exterius cum inunctionibus et oleif- violatis de cucurbitis et similibus prout et cu ra februum faciemus te cirea.) Si vero fiat a frigore congelante interius amístrabis dia calamentum et diaciminu diatroni strupu de afce tyrlacam mítridatú et oleb balsam cum vino et cibos et potus calidos notos. [E]x- terius vero calefactués ex aquis calis paup- latim superius dictis. Et vniciones ex oleo anetino de lilio et e própium et de castoreo et costo vel alijs calidis superius dictis. Et cale- fationes ex floribus camomille calamèto pulegio floribus lauri abzorano et similibus: et cum pannis calidis et calefactil et spina lini vel canapis vel lana succida. [S]i vero fiat ex spafino liquidè húido facies vniciones de oleo de euforbio de piperibuf. [E]t si expediat euacuetur totu cozpus cum clisteris colirijs dabitq ad bibendum affam cu aqua grana- tozum vel cù vino pipere ruta et similibus. Si vero fit cificus adminitrabis regimè bu mectatiumm ex cibis et potibus: Cibis vt aq gallinarum pingulum et limenum: Et carés edoç et agnozum et vitulorum lactantiij pí- sana pulmèta ex amido et ale puloç et testicu li gallorú in lacte nutritozú et pisces parui et petrini et ona fòbilia lac butirú medule et fi milia. [O]lera sút vt boragés bugloſſe: Spt nachia attripſées et similia. Fructus sút: vt poma dulcia pínee fitici: amigdale ſillamus et ſilia. (N)otus vt vinum limphatú aqua: cum cucharo vel iuleb violarú. Et ellectua- ria humectantia ſunt diacordon diadragan- tum: diaboriginatú, et diabugloſſatum. Et el lectuarium ad restauracionem et ipinguati- num ſuperius dictum et panis aloe et similia.

Exterius vero cù embzocis: vel epitimati- bus et kometis ex aquis dulcibus enarratis et fricationibus et balneis et inunctionibus: et oleis et cerotis et humectatibus vt e olei ai- gdalarú dulcum pinearum festicoz violarú succus maluarú.cucurbite melonis.cucume tis. Et semina et aque ipsoz et sofbito facta ex eis et grafulls et pínguedies galline potci anatis et medulis victuloz et lacte. In domo et aere locetur et in quiete et sompno feretur. Et squidem remanserit impellio còstrictoif operaberis ad eam vt hic ſuperius habuifti. Et autem a ventofitate fit.dabis iterius oleum de kerua diantum dia galangaz diacimi num confectiones de ſebus: et comouentia eructationem vt anilu: ciminum: rutá ſicca erucam: caru: ameos maſticem et thus maſſi cata vel hauſta: et in cibis et in potibus mixta Exterius pones ventoſam et ynges ex oleo nardino de enula: rutaceo de alla: et ſilibus ſuperius enarratis. [S]i vero fit a vicinitate apoſlematis gutturis lacertozú vel col li curabis curone ſquimantie quam ſuperius habuſt. [S]ed si fuerit a diffolutione spò- dilis colli cura proprià pofita est infra [S]i militer si fit coartatoria quia cadit et eiuf via aliquid extraneum adberens vt spina et filia curabis cura prefocationis ſuperius pofita. Et si fit humoz vitcoſuf ibi defendens et ad herens curabis ipſum ex purgatione cu: iei ſuis et abſtergentibus farmacijs: puta cum gargarímatibus ex firupo acetoſo ſimplícit vel ortimelle ſquillitico vel acero eius cu mel le roſato et aqua mellis isopi vel ſtakifagrie l' ſinapis vel piretri et calamenti origan et pu legi paſſularum ficuum ſicarum et cum pzo- uocatione vomitus cù predictis et clisteribus acutis notis ſupira. [T]ec nò si expedit egritu dines capitis a quo prouenit reumatímus: o3 curare vt ſuperius dictum est. (E)tiaz fi fuerit ſanguis congelatus due res cùueniit in cura eius. Pma est ipſum liqueſacere: ſecù dà e ipſum educere put infra de cura conge lationis ſanguinis in ſlomacho: et ventre di- cemus: et hoc cum ſimplícibus et compositis. Simplicia ſunt coagulú bitümen bdelium et buchuè. cum aqua cineris ligni fleu: et qr- cus ſumpta vel gargarícata. [S]ecuda est ipſum educere cum vomirus pionocarè cu melle et succo ap: et terra ſigillata diffolute in aqua et farina tartari diffoluta in ea cата: vel vino. [N]inquit enim. [H]vinum coagu lata diffolut et ſuo motu citius extra pellit:

x

vel fluxu ventris: et hoc cù clifteri ex succo apy oppoponaco dissoluto i eo cù salgèma et mele. vel refolse ipaz cum emplastro facto ex alle salgèma oppoaco cù mele cœfecte et a primaio gutt i (Si vero sit ex lühricis et veribus ibi coadunatis et in fixis. Aua est due res. 1 interficere et educere sicut suþ de eglitudinum coardis cura diximus. Et hic breuit dicamus que illis duobus sùr ppa et ex illis est baurac. kebult. mirra decocta in oleo cètonica et cètaurea súpta. Et postq[ui] p[ro]vocetur vomitus et emptata kitran et p[er]trol Leon inunctum aloes et yera interflectunt et educur illos (Et vero sit carnoſa et ex apoſtemate in lacertis et tunicis ipſius meri Lu ra è quâ infra dicemus. Et vero sit ex ve ruca vel cicalrice. Curabis cù abſterliuis ſti pticis vel ſubtilia tuiſis: vt è aqua mellis cuż virtute radicis capparis et paſſulis et florb[us] absintib[us] squinanto et cappares cù aceto bòi vini. Et ficus sicce cum granis mirte et aqua cauſum referuta p tres dies bibita: et ſiſtici et amigdale pínee ſumpte et oleu caru ſüptu et exterſus inunctu: et aqua nucu cipreſſi: cala mi aromatici anifi melliloti è brocata: et ſilia piout tibi ſapia monstrabit et q[ui]n[que] è incurabi lis. (Medicamen dissoluens ſanguinez gelatum in ſtomaco et merl. Recipe coaguli lepozis. 3. triginta ſer coaguli gaſeli. 3. trigin taduo gentiane arſtologie ro. ſemis rute ſil neultris mirte an[que] 3. liij. Conficiantur cù mel[le]. Et ſic doſis eius ſicur vis in aqua calida: aur in ſirupo acetoſo.

1 Capitulù quartum de solatione 2tinuita tis meri et eòui que ex illis accènt vt è fluxu ſanguinis et ruptò eius ex ore 2 cura eius.

Et capitulù quartum de solatione 2tinuita tis meri et eòui que ex illis accènt vt è fluxu ſanguinis et ruptò eius ex ore 2 cura eius.

Oluto continui meri euendiens du-plex eſse còringit ſimpler: vii plaga p[unct]o ſeifflo et ſimilia: aut composi ta vt est vlceratio euendiens ipſi: et q[ui]n[que] at est ſuperficialis ſicut est excoſiatio aur p[ro]ſuſa penetràs tunicam vel pellicula z vnà: v[kam] bas. (Simplicis causa est interio[rum] et exterio[rum]. Interio[rum] è humiditas in ſul ſubſtàlia ag-gregata et pelliculís eius penetràs: et p[ro]ſaſ ſut acuitate: aut ſua quàtitate replente: Aut ſua ventositate extende[n]tendès ipſu[us] p[ro] funde et q[ui]n[que] totaliter. (Exterio[rum] è vel tráſglutio rei ſcindentis vel p[ung]entis: vt oſſis acuti vel ſp[ine] vel vitri vel perculſo cum re incíndente p[ung]ente et p[ro]ſante. (Et ipſi.

cialis causa interio[rum] est cibus acutus vel me dicina: aut humo: transſiens acutus cum vo mitu de ſtomaco saltens aut deſcendens in- trans ad ipſi: aut è malitia còpionis calide: et ſicce exſiccantis ipſi: quare ſuperſicie[s] et aduſtur et cadit ſicur in ſebibus aduèribus contingit frequenter. (Lauſa vero p[ro]ſiſe. Vlcerationis è duplèc. Linterio[rum] et exterio[rum]. Interio[rum] autem è aptio apoſtematil aur pla ga que facti ſangüem aut h[uius] coſu[i]ſiu: traſ ſiens et in cataris deſcedens ad eòui v[ali]as ibi ibiſtibus cozuptus et p[u]trefac[tu]r conſedès ipſi. (Exterio[rum] è que parte[em] de eius ſubſtà tia ſcindendo a sportauit è nota. (Signa vlceru[em] eius dicta ſunt ſupra. Sed diſtiguèntia inter vlceræ meri et ſtomacia rubib[us] ſumù tur. 1a loco a tempore 2 ab accèntibus concōmitantibus. A loco nã in vlceribus meri do lo[rum] p[unct]io: et ardoz ſentitur in collo: 1q[ui] ad oſſa dozì et furculam ſuperio[rum]è p[ecto]ris: et ilud quod est inter duas ſpatulas in vlcerib[us] vero ſtomaci dolores p[unct]io[rum] et ardoz ſentitur: 1 inſterio[rum]ibus oſſibus p[ecto]ris: p[ura] 1a cùcula inſterio[rum] p[ecto]ris inſtra. (A tempo: nam in vlceribus meri ſentitur duż tráſglutio ſit vo mitus vel eructuatio ref acute qualitatis in vlceribus vero ſtomaci ſentitur poſtq[ui] tráſglutitus è. (Ab accèntibus còcomitantibus q[ui] vlceræ ſtomaci plurimù et p[ro]ſtie: ſunt in ſuperio[rum] p[ro]te ſtomaci p[du]cuerit ad minòziatione vel ablatio[es] anbelitus et p[ro]oatione ſu dozis frigidi et lincopin et inſtrigitationem er tremittatú. (Sed simplicis ſoloniæ cæc ite rioris humo[ral]is: ſignu[em] est: inuentio ſignui antecedèntis cæc et regímen p[cedens] multipli cans talem h[uius]orem et inſectio p[it]um oſzis et h[uius]e acuto qu[em] dolò et ſapò ostendit et con ſuettudo p[al]lioniſis illius. (Et vero ſit a ci exterio[rum] est manifeſta ex ſe vel relatu ſimili (Sed ſi ſit ſupſiciali ardoz et p[unct]io[rum] è par ua cito tráſiens. Et egredi q[ui]n[que] ſicur ruculæ la et pellicula adhusta. (Et vero p[ro]ſuſa do lo[rum] è forio[rum] et olutius buras et egredi ſagu[i]t et h[uius]iditas naturalis. Et inuentio cæp itero rum et exterio[rum] ipſas inſlinuat. (Signum autè vlceris ipſius fetòs è in ore perceptus: et exiſu p[os] puris et sanſel et q[ui]n[que] affociatúr et pellicula rum fruſta. (Lura ſoloniæ con tinui meri diſſicillis vel l[ip]oſibiliteſſe digno ſecurit ſicut cura ſolutionis continui cuinſz mébril quod è vila per qua[li]quid ex tranecum transit trabit[ur] vel expeſſit vii ſut meri ſteſſa r[é]nes pori v[rit]ides et veſica: et maxime cum

è Infrinſeca pofita et p. funda et penetratina
nò.n. pòr bìn medicina apponè: et appone: et fi
tá diu pmanet et ſua impoffionè facia quin
cibi et potrâſglutio abſter gaſ et apofeitur
q etià ampliati quátitate magis buccellis et
ſua qilotate acuta ſi quâ hùt pungùt et dolozè
faciùqè p. puocatiuus reumatis: et ſic vlcerif
augmètatois. 1 Si ergo ſit Simplex et receſ
plaga et ſupſicia cura eius est tres res. pima
auſert cám exterlozem et iterozè abſcindit. ſe
cùda ſolonem vnif. tertia cœgit accidentia.
Prinma rem plent flole de cephalica lma-
gis clifteria et karmatie solutine ventris non
voîtive cu p. p. ofis ſtomaci dictis cuz etià cere
bò ſi expediat: et p. niter cu p. forzatibus ipfuz
et retinenitib ipfù caſtarù et ablatòbe omis rei
exterioris. It fixe aut teli pur ifra de ſolone cò
tinui dices ſi anuat oipòtes. 1 Rem vero ſe
cùdam plent stiptica et 2. glutinatia. Iterius
t exteri appoximata. Interius gargarica
ta et retenta in oze: et lambita ſimplicia et 2. pòl
ta. ſimplicia ſut vt grana et cime mirtoz lenti
ſci oliauq et rubi: et grana granatoru et citonia
et cortices balauſtaru ipfoz et rose imature
maſticate et tranſglutiatur succus cozù ſicut
reſudat et gargaricatio cum aqùs ipfarù: et cu
rob ipaſz et rob mori gùmi diſagài lutù arme
nù et lùtù sigillatù: et tb. albumè onuò et ſilia
Compoſtus ad alcola dicta ſut fupra et que
lferius tibi traditur ad vlcera: que etià exte-
rius poem modù adminitrare poteris et p-
pie circa collù et gutur: et locum qui iter ou
as ſpatulas exiſtit. 1 A. tertia vero rem com
plent que dolozè et punctiones cozgùtque
ſequuntur. 1 Si vero ſit p. p. ſubida penetrati
na eius cura est tres res. p. p.ima est et ſangui
nem fluentem reſfringas: et dolozè ſedes: et
illud cu appoximatò et epitimatò albùis
onuò et alius q. dicemus in caplo subſequètì
Secunda èt v. ſica stipticantia et 2. glutinan
tla et consolidàtia p. predicta Interius et exteri
applicent. A. tertia vt regimen adequeſ i ex
rebus nò naturalibus. p. p.zei e cibo et potu
Hernetur ergo in q. ete: et ab oibus dilatan-
tibus et apientibus vomitiuus et puocatiuus
reuma. Cufodiatur a cibis calidis et a poti-
bus et acute qualitati: ſed ſint ex leniètibus
glutinofis et stipticis: vt ſunt ſua ſobilia pt
mentù ex rifo vel amido cum ture carnùi pze
paratuſ z et vinu stipticù et ſilia et buccelle ſint
parue et replo pauca. 1 Si autè ſit vlcera
tio et eo facta curabis cura vlcerum quam tl-
bi inferius subſtungemus. Fiant formule i

modù lupinozù:quarù vna retenta i oze: et ſi
cut diſsolutif deglutif remouet ſolonem con-
tinui et vlcera meri et còſolidat et incarnat et le
nit. Recipe gùmi dia ganti maſticiis thuris:
albi aii. 3. i. yreos. 3. 5. liquitie. 3. i. ipoſtidos
granoz mirte et cimarù eius et oluarii aii. 3. 5
feis citoniozù. D. h. luti sigillati: et luti armèt:
aii. 3. i. contere et còſicantur cu rob mirte vel
lentifci: et est ex inveniòc nostrà. Auguè
tum aliud expertù et efficaciflimum ad vîne
ta et vlcera in quacùc pte corporis ſunt et p
prie capitis cum fractura craniè: è romano
rù. Recipe terbentine. 3. vii. fucci betonice.
3. v. et ſubſtantiam eius: miſceatur simul: Et
ſtent p. duos dies: deide ponàk ſup ignè leuè
et calefiant donec liquefiat terbentina. Deide
colentur p. ſtamineà: et colatura iterum pòa
tur ſup Ignem et bulliat vſq. ad confù p. iuem
fucci poſtea addatur gùmi abiètis. 3. 5. olei
to. 3. 5. cere. 3. iii. vt ere. E ruptio fluxuſ
ſangùis ex meri ex vena aperta et incíſa frac
ta vel coroſa p. zouenit: cui cä interlor et exre
tiorè ſelle pòi ſicut fupra de ſpuro ſangùis ba
builſi: et ifra cu de ſtôco luètés loqmur. in p
poſito è p. p. iuus meri vlceratio ex vena coro-
ſa. Eius át ſignù est exiſtus eius cu faſtido:
et quodaz vomèdi motu minoze q. ſia ſtoma
cu p. zoueniret: et ſi è vena fracta incíſa v. coro-
toſa doloz est in collo et loco qui est inter du-
as ſpatulas p. p. zei ſi ſit magna inciſio fractu
ta vel cozofio et maxime apud ſumptoſez rei
acute. Si vero ſit a vena aperta nò è do-
lor et faciſus retineſt. 1 Si vero ſita vena
corofa ab vlcere eius ſigna ſut ſigna vlcerif
ipſi p. predicta et emittio ſaniet et puris: et diſſ-
cultas retentionis. 1 Cura eius è quam ſu-
perius de ſpuro ſangùis habuſi et de fluxu
ſangùis narium et infra in capitulo de ſtoma
cu: cuuis meri è inſtrumètù ad attrabendum
que ſibi ſunt lunatina sufficienter loqmur.

1 Capitulù quintum de apostematib meri
et cura eius.

H Postematis meri ſigna ſuperi ha
builſi ſingularia et p. p. opa quib? sub-
tungenda ſut magis p. p. opa. Et ſut
nam ſi quidem a poſtema etus cal düh ſit cum
p. p. predictis erit foritudo dolozis inſammatio
cakras et p. p. zei in partibus oris et colli perce
pta. Et q. q. è febris pua: q. q. magna hozà
poſt hozam. Et q. q. est oripillatio et è cu ſit
vehemèti. Cù ergo maturat cestat oripillatio

x =

et dum aperitur egreditur pus et exipilatiore dit. ① Auz ât est apostema frigidû signa süt contraria.cuius curâ babere poteris ei eozu memor erts:que i cura frenesis litargie et ma millarû diximus et magis si l'spexeris que di cemur in cura apostematum stomaci.

Capitulum sextuæ de documentis transf glutionis et cura.

n

Documentû transglutionis est triples. ② Conzuptio vt si cù tremoze pficia: dominatio seu difficultas cù fit cum labore et conamine: et eius ablatio cùs nullo modo fieri queat. ③ Et plurimum est diffic tas transf luttendi que nota è superius per eius signa diffictina caufarû i pino capit u lo butius posita. ④ Et autem periculosa et vite animalis contraria:cù enim vita animat:nò psihat nifi per nutriens; quod restaurat illò quod ex corporæ eius dissolutur. talem autè restauratione facere nequeat: nifi intra cor¿ s umatur: et illud è per transglutionem: ea et go facta difficil i et diminuta verendù è ne to taliter auferatur et peat animal: et proinde iſt ſtendù est circa correctionem eius atètate taç̄ circa accidens quod preceteris egritudinib ipfius plerùs curam ſibi pzeuindicat seu cor rectionem. ⑤ Cura res palmæ et certa è abſci fio eius caute. ⑥ Egritudinis propie quam cò comitatur que omnis generis eſſe pòr ò qua infra dicemus vel alterius mébiti cuius còita te patitur epiglotis vs associati vel stomaci: cerebzi nuche contigno:z quo lacertì epiglo tis mouentur et meri pafmantur vel mollifi cantur et transf ludio fit difficilis vel aufer tur: et ſpondilles doſi dislocati et interius cò uerſi còpmendo viam claudentes ipſius vt totù corpus vt in fecuricitantib vel mori p pincuis in quibus virtutes sicut in toto deſi cium:ita et in parte de quib'etiam dictum è: et de stomaco infra dicetur. ⑦ Secunda est stomaci regimen vt mundificetur: et altere: nam in plurib' diſpositionibus sequitur me: t oris stomaci còpionem: et illud cum hijs:q: i fra in cura diſpositionum eius dicentur du ce deo complebitur. ⑧ Tertia est ipſius con forzatio. ⑨ Fiat autem cù temperâtibus còplo nem eius diſcrafiam alterando cuiuscù: ge neris fuerit et prope frigide et fice que pluri mum è in cauſa vt ſupra dictù è. ⑩ Et er: positis conuenientibus frigide è balsamum transf luti tiriaca diacalamentù et aqua ta

ſanf et vinum cum eis. ⑪ Et ex hijs que lìm ſantur exterius è oleum anetinum: de tilio: de nariſco de croco nardinú muſcelinú et de balfamoxonioniam còſtant lacertù trâſglu tiendi et cerebzu: quod est neruozú. ⑫ Pncipium quare oſ yt ex eis inunga: caput et nucha collia qua neruus tall lacerto pcedit. Et con forzetur omnib'modis cù emprìts facellis: cerotis fomentationibus ex aromatib' caliſ et ſtpticis vt caſtozeo mirra armonico rura paffilio abrotano lauro et ſimilibus. ⑬ Et ex conuenientibus fice diſcrafie eius: è reginum humectatium. Et ex exterius unungendis è butirù: oleù amigdalarù pulelum: pinguè do galline pozci et ſimilia. ⑭ Et ex ſtpticib' conuenientib' humide ſunt anſiu vutùg be en ſpica celitica et folium inſù thus: et minu tum eius et cozt ex ipſius et mirra et sandara cha et ſimilia. ⑮ Et qùe oſ ipſis admiſtere frigida temperantia eozù calozem. ⑯ Intaui et ſtpticis conſtantibus vt ſunt roſe ſanda: mirra et ſimilia. ⑰ Ex quibus facellatoſi fiant ſupra caput et nu:cham et cù ex hüldita te ſunt. Et er expertis ſim magitrù Arnal dum est vt ſumantur mane quolibet tres ca rice cum intercluſo in eis pùnperere pumſcitis et ſandarace puluis est proſus. ⑱ Et cum ex ventoſitate groſſa intercluſa fuerit repellent te et ſpellente ſuperius cibum et portù in qua talis humiditas fuerit conuerſa: quam eruc tuatio manifeſtar: curetur cura inflatòſis. ⑲ Macl and ventoſatris ipſi' quâ infra dicemus.

Incipit ſumma ſecuða particule tertie ſe cions iome de medicinis egritudinum ſoa ci contiens capitula. xxx.

St autem

ſecundù. H. Stomacus minifter viſcerù. Ciba ria enim et potus per meri exterius ſibi trâſ ducta cipit taç̄ lebes et a viſtute et proſteta te qua vuinerſalis dotauit natura illa altera coquit et digerit et alij mébís in re nutri menti operationem ſacientibus apta reddit Et ſide ſe ſui ipſius gſa digerit cibum yon vt mébís alij aptù reddat ſicut dixit. Haliemus: vnde. H. Dizit. Stomacus minifter è viſcerù. de stomaco enim cetera nutriuntur membra. niſr igitur ſi in eius construcione.

súma lapita subtilissime täç̄ i eo: quê pater
familias laboauit. Formauit nãq ipſu 3ca
um vt ad 3tindêu quod recipit ex cibis et
potibus effet aptus et quasi rotúdum vt eêt
capacillimus no solú cibl et potus ppiij: sed
mêbzú etiá aliozu: et vt caliditaß alterãtis
ipſius et decoquentis circa cibú totu ex qua
libet ſui pre ſiuentia effet calidi. Et ſibi ſub
ſtantiam dedit paniculã ſer nervoſa vt in re
cipendo cibú et potus pro toto sufficiët poſ-
ſet recipere ertéſionem: nec non vt tempo-
re olgónis effet totaſt còrabibile ſuper ipz.
I

Ipsú etiá ex dupliſi cópoffuit tunica ex-
teriori. ſmagís nervoſa vt res ſibi occuren-
tes fetiret melius et discernendo eligere: qó
bonú et ſeptobaret malú et interiori magis
carnosa caſa cuíus caliditas cù mediatione
attingendo cibú melius alterer decoquar: et
transmutes: ſiuit ignis mediante olla: meli'
cibaria decoquit. In quibus viſlos triplicis
generis ozdinaut: quozú consideratò Aú.
dixit ipsú ex triplici tunica composítu m elle
quê admodú. H. ecótra afteruit de vtraq: ve
ſica fellis. ſ. et virile quibus virtutes opares
i ipſo vterenk ſicunt proſis organis: vt in eo
quod intendunt abilibus operenk. Quib'mk
tis et varus ipſu fulcuit et adoznaut ſapiëtia
ſumma. Et pide mêbzs ipſu principalibus al
ligauit nervis mediátibus cerebro quemad-
modúptem eius ſupertioz vt eſset multi ſen
ſus in ſentiò de ſu ſanctione et ſplendo de-
fideriú ſui ipſius et mêbzú oluz arterijos cor-
di et venis epiat. Ippú quóq mêbzs caſíſ
circúdaunt que i alterat de illozu ſue calati:
debilubgerát supplemétu a quo proractit
duo mèbza continuata vt due vie ductiles. ſ.
meri a parte ſupertioz oſtien ſui de ſeruiens
tráſglutiendo deferendo cibum: et ſteſtimum
duodecimúm ſinferius a poſtenario ſibi de ſui-
ens delatozie vt infra dicetur. Iſc ergo ſe-
quères naturá ſaplen ſiſtumã vt typu. ſuſlit in
cura egritudinú eius adeo ſolicite proceda-
mus vt nomé dûi inuocando vt 3genum: et
modú curðis inuentamus atq. medicas ſk-
plices et ſpoſitas: et exptas cum omi diſligé-
tia pquframus qibus ſanitaré amillam recu
pare valeat et tempando alimenquo coz
puſ ſubſiſat perdurare omni propulſo erro-
re. Error enim in eo nocumentú ghat quod
comune exſiſt toti corpozi et principalibus mé
bis quibus notabiliter alliſgatur. Lótiet
aŭt hec ſuma capitula plura ſin pluralitá
egritudinú quas ſtomacus pati pót: quozum

La. húmum de cura egritudinum ſtomaci
ſecundum modum vnuerſa lem.

La. ſecundum de cura male cópłonis ca-
lide ſtomaci simplicis et pure.

La. tertium de cura male 3płonis fre.

La. quartum de cura male 3płonis sicce.

La. quintum de cura male 3płóis hüide.

La. ſextum de cura male complexionis 3
polite et pure.

La. ſeptínum de cura male complexóis
cum materia simplicis et 3poſite.

La. octauum de cura egritudinum i plaſ-
mate et primo de regimine eius cuíus ſtoma
cys est rotúdus puus et proteſus vt magn
".

La. nonum de cura egritudinum acciden-
tium ei in vijs. ſopilationum eius.

La. decimú de cura reſpónsis eius. ſ. nau
ſeatue ſacietatis et inanitionis ipſius.

La. vndecimú de cura 3ſlationis ſtomaci
rugitus toróis et gurgulationis ipſius.

La. duodecimú de perculſione obuiatione
e caſu ſupra ſtomacum et cura.

La. decimú tertium de ſolutione còtínui
vlcere et ruptura ſtomaci: et cura eius

La. decimú quartú de medicís apofema-
tum eius.

La. decimú quintum de correcione accidé-
tum ſeqnítú egritudies dćas et hmo de óbi-
litate ſtomaci.

La. decimú ſextú de medif olozís ſóaci
La. decimú ſeptimú de nocumentis appe-
titus ex quibus è debilitas ſeu diminutò de
ſtructio: ſeu ablatio et corruptio.

La. decimú octauum de medicinis appe-
titus canini famis ſincopalis et bolíſi.

La. decimú nonu ó medís appetitus cor-
rupti.

La. vigefínimú de ſitl et medicinis eius.

La. vigefínimú húmum de nocumentif di-
gestionis ex quibus est debilitas deſtructio:
et corruptio et cura caram.

La. vigefínimú ſecúdu de noccumétis reſe-
tóis ex quibus è tarditas et velox deſcétus
cibi digeſtio de ſtomaco in ventré et cura eius.

La. vigefínimú tertíu de lenitate ſtoma-
di ſue lubicitate ſue lienteria

La. vigefínimú quartú de noccumétis expt
ſóis: et hmo de eructatione et cura eius.

La. vigefínimú quintum de ſingultu.

La. vigefínimú ſextum de ſubuct ſóe nau-
ſea faſtido yomitu et eructatione ſeu anxi-
etate cum turbatione ſtomaci et cura,

La. vigefínimú ſeptínum de yomitu. Li

x 3

pno de frico et cura eius.

La. vlgſimum octauum de cura vomit? corerici.

La. vlgſimum nonum de cura vomitut metancolici.

La. trigesimum de cura vomit? ſangüici

Lapituluz p[er]zimum de cura egritudinum ſtomaci ſim modum vnueramalem.

Cra egritudinú ſtomaci propoxio- nalis est cure altozum memboz p[er] toto operantiú vel p[er]ſtantiú túnamentú. Cozeptio.n. omnis ſmoderamís p[er] ſiam ſmoderatiòem est fieri dictit. H. i tan tu át differens a cura egritudinú altozú mébozum in quantú natura eius p[er]oہa 2 opatio a natura: 2 opatione alioz dunerſa exſiſit que auxiliouz ſp[er]s eliſit. quantitates eo[us]z determinat 2 v[ul]u ac modu eius aptum ostèdi. 2t autem vt dictu è natura ſtomaci p[er] p[er]zia: 2 p[er]ma frigida.q[ui] pauci ſangüis 2 neruo fa. 2 p[er]ſonde ſenſibiliz valde. 2ua p[er]opter expeſit vt auxilia ſmoderationes eius cori gentia ſint nò excedentia valde q[ui] lap[us] 2 i ſmoderatio exſi[ga]t maxime cum nò ſit valde p[er]ſut in p[er]ſundo. 2 St.n. ſint frigida valde eius paucam caliditatem extinguent. forte. 2ua p[er]opter y po. in affo att. frigidum innumicu neruit: 2 forasse in ſria[us] difpoſitionè adducent: 2 p[ic]uloflo[zi]s cure 2 diffiloclo[zi]s eſſe p[ro]b[ate] put. B. dixit. 2 Si ve to calida eius tepida caliditatem reſolueret et ſi acuta mozdebù: 2 i ſp[er]ſa num: Aut cordis morſu adducent. 2 i ſlap[us] ſacientia: niſi cozepta 2 rep[er]ſa: vel ex benedictis electa n[oc]umentu impment: 2 ſubstanti[us] eius diſſoluent cù ad ipſu p[er]mo perueniat. 2p[er]oſtet ergo eſſe tempa: 2 i ſtra graduz diſcraſie: vt paulari: 2 i longo tempore intentu tuu comp[le]at portus q[ui] ſubito 2 i b[enu]i. est.n. hec ſim ſap[am] operato. 2 est.n. p[an]ſt[oc]ſus: 2 villis 2ternuſ habens vias amplas: qua[que] auxilia nò o[ſ]z eſſe valde hùida 2 liquida cum molliſt. cèt: 2 villos eius rela[ct]e: fluat[que] de facili: Et ad alta membra tranſeant p[er]ſus q[ui] ibi impmanant: ſed o[ſ]z eſſe grosse vel ſolide vt in eo p[er]maneant: donec p[er]mát quod o[ſ]z: at qua pellicula eius os 2 lingua exſiſit vestitú 2 p[inde] quid virtutis p[er]cipientis habet ſap[or]em: debet eſſe ſap[or]is nò malt ne naufent ſed ôllectabiliz illis: 2 p[er]p[ro]zie farmacosa iquatum potest. 2 Inqu[it] entem. H. q[ui] vna q[ui]de coſſ

o[ſ]z e[ſ]tètlo facere farmaci delectabiliſſum i quantú posſumus d[um] modo eius ad vtliat tè cultodatur virtut: nò.n. hec è diſſoluèda g[ra] delectationis. 2 Et quia eius officiù: 2 operatio è digere cibù p[io] toto 2 diſg[ui] ſit p[er] decocriòem: decocriio vero p[er] calo[re] o[ſ]z è tem perate caſa calitariis.n. t[em]perate eſt digere vt ait. H. Et i ſra ſint nò: o[ſ]z eſſe penitus a caſitate denudara. at quia diſg[ui] reſpép[to] idi get o[ſ]z ca e[ſ]ſiptica vel moderat[ia] ſlipſcita tè h[ui]tia. Et qu[ui]o[ſ] cù diſg[ui] ſiat p[er] virtut[em] ſp[er]tus q[ui] odoribus gaudet: o[ſ]z ea eſſe ex ardati bus electa vel eis admixta. 2eru q[ui] ex coctione cibi i eo relinquit ſuppluitas ei there n[er]ens: ſiut in olla ciborum vt. H. dixit o[ſ]z è ta lia abſteriua vt eſt abſimibù p[er]ſp[er]ca et ſimilia. 2o[ſ]zu cù ex natura ſa ſit p[er]cipali bus alligatus o[ſ]z ea omni carere malitia 2 q[ui] lita[re] p[ra]na ne ad illa p[er]coſationem ip[er]ſa puemant nocumèta. 2 Et quia diſragmati ſupp[er]ſtus 2 v[ic]inu[ſ] o[ſ]z ex t[ro]ſu ſupponi tur ei ſra a coſſis ſecedè ne iffando diſragma ad diſſick tarè anbelit? patièntè adducat

La ſecundum de cura male compleſo[is] calide ſtomaci. ſimplicis 2 pure 2 cetera.

Ala p[er]plexio ſtomaci: è ſim alterum octo medo[us] ex d[ubus] è caſa ſimpler p[ur]a è e[gr]itudo q[ui]da p[er]ſuus imediare ledenis ac toſe[us] eius ſenſibiliter in diſcraſia qualitati p[er]maru elio[z] vincente caſa ſiſt c[à] c[à] eius eſ toſis c[à] p[er] catarica exterius adueniſt 2 caſe ſacienſis p[er] immediate vel mediante alioqu[us] vicino[ſ] méboz p[ro]p[in]q[ui] vel re[m]oto que è m[ulti]plex. 2 Halie[ver] o[me] c[en] p[re]nceps o[ſ]es ad quinq[ui] g[ra]na c[à] ſduxit. P[er]imù genus è intromittio reſ calide nò ſu p[er]ſue. Secu[d]u è p[er]tactus rei calide nò ſuper flue exterius aduentiſt 2 p[er]tagentis mediante exterfori cure. 2 A[ert]iu[ſ] è motus alſaſt 2 corpozeu foriſt nò ſup[flui]eſ q[ui] ad reſoſo[ez] p[er]ducat 2 p[er]ſo[que] qu[ie] etrca diſg[ui]em alicutus cibidure diſg[ui]ons 2 calidi p[er]ſuus ſuit vt t[em] rafuus 2 i ſiles. A[u]artu[ſ] est p[er]ſillito p[oz]o[z] 2 n[ò] n[im]ia p[er]ducens ad extirciòem. Quinu[ſ] è p[er]utefactu c[ib]i in eo ſuſſicte[ſ] ad inflaman d[um] 2 caſe ſacienti u[ſ]p[er] p[er] natura. 2Due vero è mediare vicino alioqu[us] méboz e[ſ]: v[ra] a coſde ſebiente vel e[pat]e k[l]ámato: et q[ui]e a cerebrio: que i[ſ] pura vt fine h[ui]o[zi]s vitlo g[ra]nti c[à]ta ab illis c[à]ſis erit p[er] cataritie 2 p[er]lumù est diu[er]ſa. 2 Signa eius com[pl]onis

essentia! sunt effuatio stomaci ardo; perce
pus i eo in ore etià non súpto cito vel potu
calido: quandoq. corposi totus inflato: et
febris cum fuerit velhemens cù nocumento:
propzle acţijs vt sitis magna parua: fames
et cito cesser: et piope cum nòdatur cito cibus
et quandoq. tunc accidit fincopts: et dicitur fa
mes sincopalis. Et apetitus erit frigidi et in-
natur ab eo et leditur a similis et cibaria subtili
a adbaruntur groſſa in eo: et dura melius et
fine cozuptione alterātur et eructuatò erit
fumosa et ſuperflua in vomitu: et egestione:
apparebunt aduſt a vel ſicca et corporif color
erit mutatus: quia ad citrinum tendens et eti
am babitudo: quia erit corpus ſiccum et paup
ce carnis: qin ſanguis eius erit paucus ma
lus fetus et aculis quem abbozent mem-
bia duerit a eſt còpione: et vencem sùnt
apparentes: quoniam ſanguis eorum reclu-
fus est in venis quo natura nò vitur: Con-
currentem cum ſimilitudine circumſtanteri:
et cum affluudine ſimiliter patiendi. Et ex
conſuenti corporis erit debile cum curis in
fectione et carbunculis ſcable morſea et ſimili
bus: H. ed signum eius quod est ſinc bùo
tis vido est inuentio p[redicatur]i p[ro catarci]
caz c[um] ac p[ro]priatione ſignozú anteceden
tis c[um] c[ae]. ſ. repletonis humozum. Et ſi q[ui]
sit ab inſomnificatione ret calide ardo p[re]ceptus
erit in stomaco: et ex ſeuntibus alteratis p[
c]ipitur. Et ſi ab eius contractu exterius ſca
ſit vel moru ſuperfluo antecessio earu: et noti
fecatio ab inſirmo facia: yel ab aſtantibus ti
bi declarat. Si vero a ſp[il]itudine poro[
]eus frigidè ſtiptice caufe inuentio interi:
yel exterius ap[pr]oximate inſinuat. Et curiſ
tenſio et vouricés. H. ed ſi a p[ur]redine cibi
exiſtat fumosa et fetente eructatu[re]o cogno-
ſees: quod in vomitu et egestione perpendef
t preſeſione cibi cozuptibilis vt e lac et oua
in patella decocta. Et ſi ſta vicinitate cor-
dis vel epatis exiſtat calle factio per omnem
modum illo[rum] p[re]ceedens inſtatio demon-
ſtrabit. Cura eius est alterato. Complek
autem cum medicinis cibis aut potibus iſte-
rius et exterius ap[pr]oximatls. A.ibi ergo
conuenientes ſunt ex granis pulſana ordea\cea lentes cum aceto decocte: pulmentù ex
condro cum aceto paucu vel agresta còdito:
t ſumat. Et ex carnibus carnes perdicuz
et m[ir]tico[rum] turdozú et auilii paraturus cum
aceto agresta vel ſucco granato[rum] decocte
Dua decocta in aceto cum totalitate ſum-

pta. Ex herbis vero lactuca cù aceto p[ro]
prze et excitat appetitù: ſp[im]atia endinita: p[ro]
tulaca coriandru et ſimilia. Et ex fructib[
] citonia pira crifomilla: p[er]ſica p[ru]na dama-
ſcena ceraſa acria cucumeris citruli: et cunur
bita bathecha et granata. Et ſi nò p[du]xit
ad debilitatem ciba eos cum grolſis: quales
ſunt carnes vaccine p[re]parate cum aceto: et
cozandro et ventres ip[so]zum et p[is]ces recen-
tes cum aceto vel agresta vel ſucco granato
rum decocti et acualiter ſint frigidi nò tamè
multi vt quita nò veri frigo[ts] ſint. Et o[ia]
in quibus frigiditas cum ſlipticitate exiſſit:
que ſi nò naturaliter artificialiter acquirat:
cum còdimentis ex coriandro agresta fàdat
et ſimilib[us] Potus àt it aque ſre ferree ſi
excedentis qualitatis nec quátaratne ſi t[em]
glutiendi difficultatem veniat ex ip[ſ]is frigi
ditate curato ab in valtudine ſua stomaco:
vi. H. aſt: vel ſuccus agreste vel grano tozu[]
]acrum: vel aceti odoriferi mixtiaque: q[ui]lo-
cù magis h[er] et vbi eſſet p[ro]ſuia: et i remontis
p[of]ita. H[ed] quita è i p[ro]p[iquo] p[re]d[æ]ca fr[
g]da ſliptica ſunt magis efficacia cù diu i eo
ſint p[ra]manentia et hoc ſi tollat stomacuſ. Et
ſi nò ſit potus vini n[ou]t odoriferi albi modè
rate ſliptici et pauciferi vel lac acetofum va
cinu et ſimiles. L[ed] Medicine ap[pr]oximande
p[ro]p[ro]pe ſut ſimplices et còpofite. Et ſliptices
q[ui] exterius et interius exibentur ſunt ſendali
roſa: mirita: folia vitis et salicis acetoſa rub[us]
]sp[od]tu[]cozal: coriandru p[er]ſium camphoza
]maciana: aque et ſuccus e[com]um: ſemina ber
barum et fructuum frigidozú et ſuſc ip[so]zu[
dictorú et aliozu. L[com]poſite vero ſunt: q
ex p[re]dictis c[ò]ponuntur et que admiftran
tur interius ſunt: vt ſirupus de papane-
re iuleb de ſucco cucurbite et de ſucco aceto-
ſe et acetoſitatís citri. Et troci. de c[ap]hоза: et
]o[sp]odio vbi venter ſoluatur ſuperflue. Et
que admiftran[que] exterius ſunt: cerotú sanda-
]lo[rum in antidotario n[os]tro ſcriptú. Et epi-
]thima ex sandalis oleo ro. et p[re]dictis. et eua
]po[ra]tio ex aquis ip[so]z cum aceto. Et vitre
um y[as] vel veſica plena frigida aqua ſup[ra]
stomacum retena: vel per embrocato[ez] ſup
]inſuſa. Et emplaſtrum ex folio[rum] vitis cum ſa
]n[ic]e o[de]t: quod est p[ro]p[um]. Et quibus ſi le-
]tís est diſcreſſa leuia ap[pr]oximabis: forti ve
]ro forzia. Inquit. n. H. p[ro]portionale me
dicamen magnitudinis diſcreſſi et ad illa c[ó]
]tu]enſis inuenire op[oz]it et. Et t[ib]i ſit g[ra]ſa
]r[eg]ula l[alter]ato[re]e cuinſlib[us] diſcreſſa p[er]ſicil

T 4

stomaci et eniuncung alterius mèbi vt con-
trariam alterans fit in qualitate expediente
excedens vntus opponis in oppone alia quli
tatum medium teneat vel ab eo parum rece
dat ne ad discrasie copositionem perducat;
que matoris nocumenti est et difficiliozis eu-
re vt. B. ait.

Capiituli tertium de cura male compo-
nis frigide stomaci et cetera.

Ala compo frigida stomaci. Caufa eius et ligna ex contrario ad malam compionem calidam fupia dicitam est intelligenda. Cura autem etiuſ cu
ra illius minoziſs considerationis et attentio
nis eſt quia minoziſs timoziſs: licer tempus al
terationis fit equale: quia alterans medicia
le et instrumentale: quod est calidu nature af
cum est vile conſortans: licer ſp fa natura: q
est principale operans fit magis leſa: ratiòe
discrasie: et pinde magis periculosa. Sic
q in cura eius due res ſeu intentones còcur
runt: generalis et specialis. Heneralis eſ bal
teratio iſpibus. Specialis docet copia auri
liozum et aprum vſum ipſorum oftendit. Et
ſunt talia auxilia ſeu contrarla calida a na-
tura et qualitate egritndinis tumpa ex cibis
t potibus et medicinis simplicibus et poplitif
interius et exterius approximandis. Et
ſunt verbigratia ex cibis ex granis vt pantis
de frumento furſuris habens multum falis
fermentatus bene: cicera et ſimila. Et ex
carnibus carnes colibarum: et proprie ſilue-
ſtrium et anatum ſiccarum: carnet ſalite poz
cozum et altoium pzepate et condite cum ſpe
ciebus infra scriptis. Quozum vitella cocta
cum herbis et ſpeciebus calidis: vt salvia mè
ta feniculi majorana et ſimilibus. Ex ole
ribus ſunt vt ſinapis eruca: naſturtium rapi
ſte piper aqua et rafanus et ſimiles. Et fru
citibus ſut ficus paſſule amigdale nuces da
citill anuelane pinee fitſict. Et píſces ſaliti cu
ſinapi vel eruca. Notus autem ſit vinuz
antiquum vinoſum: vt grecum flauum: et ru
bemuz: calebrenze: et puteolanu purum: vel
parum ſumpbatum p[]iout tollerat cerebrum
Ex medicinis simplicibus ſunt ex ſpecie-
bus que ſunt proprie stomaci vt cinamomù
garloſiſt. erocus ſpica maſſit tburif nur m'.
gallanga cedoarla cardanomum cingiberis
macis gallia muſcata grana paditi anomù:
ſquinationum xiloaloes aſarum et pipez gra

na que ſunt forſtiora: et magni iuamenti in
bac egritudine. Conſoriant enim omès et
virtutes stomaci: que cum ſint defecte i omi
eius diſcrasia maxime in ſita. Inſat enim
Halienus omne mediu componis ſi frigide:
actiones defectas babet ex necellitate: er ſi
naturaliter tales hat quâto magis egritudi
naliter. Et enula et rafanus et piretrum et ci
perus coſtus ambia muſcus et balfamue: et
ſuccus eu. s. xilobalfamue: carpobalfamue:
alea ſunt etiam valde iuunita. Ex herbis
camomilla abſimibum mèta proprie ſenic-
lus anetum marubium ſanſuccus. iamaiora
na rura mentaſtrum oziganu oſimù: petroſi
linum. Ex ſeminibus anifum cimini ſeni
culum apiu karuſ et ſimilia. Ex güis fora-
lquida et ſicca abdelium et ſimilla q interue:
exterius: et pommè modu approximable.
Ex conſpoſitis tineus approximandifut
ſtigiber conditum cùguccaro rubedo: et p[]prie
cù melle diſpúato. Iſpum enim in cibo, po
tu et medicinis ſupü optimi frigido venti
nocibillitium vero calido et Haliénait oya
ciamomù oragalanga. fit de mèta. q ſunt
leuia. Et ex forſtioribus ſut drarrion pip
eon. dyaciminu tiriaca magna, mitridatum
ſagſenea omorusta dramuſcù er oyambra
trifera magna et ſimilla. Ex hys autez q
exterius approximanda ſunt p[]pria: oleum
anetrum de lillo de alchanna maſticiun: et
nardinu. Et forſtiora illis ſunt oleu coſtinus:
oleum de been et ſambucinu: de p[]piperibus:
q oleum de terbentina de balfamo et oſ ap[]fo
rum ſupponatur lana calida: et p[]prie ſiaer
fuerit frigidus. Et ſic eram adunckeris et: et
conficeris cerotum oiuſtius adber ebis: et ei
thima citius penetrabit et emplaſtra forſtus
impressiont virtute in ſua propria ſubſtanza:
inherente et membro oſutius adberêdo. Et
ſi p[]prie ſeleſceris ipſium stomacu abſitius ſub
intrabit. Et in delictatis propiùs est p[]ann'
líneus applicatus et ſuffumigatus cù tigno
aloes inſuſo in vino ſpica maſtice d[]nanto: et
tbure: et proprie ſi ſtomacus fuerit humidus.
Et embrocatio cù aqua calida est mirabilis:
t p[]pore ſi fuerit ſicus. Et ex eis est e[]p[]lin
antidotari nostru caleſaclens: et conſortans.
Et appoſitio ventoſe ſupra stomaciu eſ ma-
xime ſuuanis trahit eni illuc calozem et ſagui
nem et caleſact. Et ſectas q[]e caleſactio ex
tremitatù p[]ducit ad caleſactione ſtomaci ex
p[]roximo. A[]tius autem corporis caleſactio
cum balneo ex aſd termam calidis et aliarum

medicinarum habentium virtutem calidam: stipticam predictarum confertùdum modo: nò superflua: tè perducat ad resolutionem: tuc enim maxime nocer. Inquit enim ypo. quæ cunque infrigdata sunt cale facere opor: et sti litteris ſi ſolum Stomacum et epicaſtrù caſefeceris et p[ir]iam feceris: ex predictis aquis vel embrocationes vel epiſtimaueris. Inſuſa ſpogia in eis: vel filtro cum frequenti in novuatio ante q[ui] infrigidentur aut cum yafe vitre vel veſica ex eis plena vel ex re: alii ex predictis calidis vtilè quidem operaberis et in nullo falleris. Aſus aurem et med[um]tendi est vi ſi leuſi ſse diſcraſia leuſibus con tenteris: et ſi fortis fortioſibus et per omnem modum ipsum Stomacum ſic diſcraſatuſ ſtu deas cale facere: habet enim ſuas virtutes maxime reſectas. Inquit enim ypocras Frigidum inimicum et nature impediens: et ab omnibus prohibens operationibus et paſticuſa faciens et moriſcans.

Capitulum quartu[m] de cura male compto[n]nis ſicce Stomaci

A la comp[lo] ſicca Stomaci ſimpler[]z, ſura est nota ex notificatione calio. Cauſa aurem eius est vna vel p[ref]e[tr]inſſeque et bezuiter enarrando: dominatio cibi et potus in quantitate et qualitate ac ſicce comp[lo]n[is] et medicina ſicca ex ſimplici bus vt ſanda[ra]cha ſal b[aur]ac d[er]perum: ſulſur acetum et p[ro]poſi ſquilliticum et labor n[ini]us co[po]z[i]us et anime vt ira anguſtia tristit, tia et etiam p[ro]poſi bus labo[ſ]t]omaci quem p[ati]titur in tollerando ſamem et ſitim: et vigilie multe: et ex eis est aer ſicus et ventus bo[zea]tis balneum alluminſum ſalſum ſulfurens; et p[ic]eum et medicina ſicce predicte exteriuf[]s applicate. Signa. ip[s]arum autem cognitio est maniſſea: per p[er]ſentiam enim ip[s]a[que]liber cognosces: et per p[er]ſatione[]z signo rum antecedentis caufe humo[ra]tis vel per i[mi]ſum ſi ſagar ſit vel aſſtantium relato[n]rez. A pura eius est ex humectantibus tempeſtatis vel parum excedentibus in actu[i]tis q[ui]ta[ribus] in[tr]inſecutis et e[tr]inſecutis app[ox]imatis: et maxime cum regimine humectatio ſuperius posito cum de cura male comptoſif meti ſicce d[omi]nibus. illuc ergo redeas. De mo[z]are tamen n[oc]entium taliter diſcraſie valdo a quibus niſi quis diligenter abſtineat iuua tina conferre n[ò] poterunt: et ſunt stiptica: et

pontica. Ex cibis vt nespula ſoſa garur a trinee cornula p[ira] c[ito]nia et maciāna imma tura. Et ex potibus vt eſt vinum calabz[è]ſe: et aqua attuminofa et ſimilia. Conſumunt enim omne quod i[n]nate humiditatis i[que] ree manſt h[ic] quidem ex[ib]endo. h[uius]modè do in ventris concautirem vel in c[irc]ui adſa centes par[ic]ulas et venas et pozios: et oſticia per quas alimentum humectatuum confue uſt recipere. Imquit enim Albo. niſi eſt q[ui] tantum humectet: quantum vinum têpe[rat]uſ: et balneum in tina aquarum euerat[ur] dulcium.

Capitulum quintum de cura male p[ro]tnis humide Stomaci.

A la comp[lo] Stomaci humida ſimpler[]z et p[ura]. Cauſa eius et ſigna ecotra, tio intelligenda ſunt male comptoſi ſicce ſuperius dicte: nec n[ò] et cura. Aue eis caufe ſunt vnius cura ſunt alterius et eſtuer ſo. Et quod vni nocer alteri p[ro]deſt: et eſtuer, ſo. Est autem facile ſanabilliffima ali[ar]um omnium: ſiue ſola confiſtar: ſiue alii[ſis] qualitatibus c[ô]plicetur. Et quia minus excedens est: et magis naturam in talibus p[ri]nicipaliter operantem conferuat: q[ui] alie tres. Et quia contrarum curans ipsum fortius habet q[ui] ſua oppoſita: ſic tempus ex[ic]candi et humectandi non eſt equale. S[te]ndendù autem ne ſicca et stiptica app[ox]imanda i[bi] ſtantia liquida miniftrentur: ſed in ſolid[à] maſis. ledùk.n[à] predictis et a plurimo potu.

Capitulum ſextum de cura male comple[]ſionif Stomaci comſ opposite: et pure.

Ompoſitar[ui] vero diſcraſiar[ui]m pu[ra]rum modi ſunt qua[t]tuo[]z ſicca c[ô]plicata frigide vel calide: humida c[ô]plicata calide vel frigide: qui et e[zo]um caufe et c[ure]: et ſigna vno generali c[ô]p[och]endendo capit[o]z ex p[re]miſſis pos[ui]t[u] haberi i[n]nicem ſimplícibus c[ô]plicatis. Inquit enim Halie[n]nus. Compoſita ex ſimplicium cognit[i]o habentur. Et iterum ſimplices ſimplícibus: et comſ opposite c[ô]poſitis curan[que] medicaminibus. Equalia equalibus: et in equalia vno plus al[ter]o minus et cetera. Speciali vero ca[po]t ad curam frigide et ſicce conueniunt cali[da] et humida: et temperate calida interius: et ex[teri]p[er] omnem moduſ app[ox]imata. Et

x 5

quecunque sanguinem et alimentum: trabunt
ad ipsum abque euapazando: ut est fricatoque
perata balneum callefactio partis: et picea-
tio enim menſuram facta: et que calorem natu
ralem in ſubſtantia: et quanto auget ei? ſer-
uta eucraſtia: que iuuat digestionem: ut est
amplexus pueri tota nocte nudi: ita quod totus
tangat epicastrum. Et loco eorum aliqui ap-
plicant catulos pingues. Et alij volã man?:
et vtrumque bonum. Et Aocibillſima vero
ſunt ſtikantia et acuta niſi aliquibus humidis
mifceantur. Et ſicce vero et calide conueni-
unt humida et frigida temperate. Aocibillſi
ſima vero ſunt pontica et acria. Et Humide
vero et frigide acria ſunt conuenientia. No-
ciaua vero pontica niſi aliquibus acribus ſit
comixta. Et Humide vero et calide ipa pòti-
ca ſut pioſa. Et Acina vero pòtica acria ni-
ſi aliquibus pòticis ſint comixta. quorum
copiam habet ex predictis simplicibus quib-
simplicibus vel inſiem commixt ex eis uti
modo competenti poteris ut dictum est.

1. Epitulum septimum de cura male còpło
nis ſtomaci cù materia ſimplicis et cpoſite
et cetera.

In
A la compoſt ſtomaci cù materia eſt
eius diſcraſia a vitio humoſis facta
e in principio eſt dinaſſa: ſed cum p
durat ſit manſiſa. Et Humo z autem hie eſ
duplex: aut in eo generatus: aut ei inſuxus
generatus autem in eo non eſt verus huo:
cum illius generatio ſiue ſit naturalis ſiue i
naturalis ſiue digestus ſiue indigestus ſoli
digestioni ſecunde. ſ. epatis et venarum ſit p
pia: et conveniatur no prime ſim ventrez tatuſ:
trum ſi has duas effugiat nequaquaſi ſit ge
neratus humoz. Et ſtergo ſit humoſhie ge
neratus in ſtomaconor erit verus: ſed eſ fi-
milis humoſi: et maxime cum non ſit ex dige-
tione ſed in digestione potus generus.
Inquitem Halienus cum cibus no dige-
ritur proculdubio in flegma converitur pi-
de Halienus ſla apſkauit Et quandoc
est de genere colere piaſiue ex aduſtioe cæte
quam ſupera ſtomaſi caliditas et cibi etià
operatur. Et inſuxus autem eſt qui a toto
corpoze vel quiab aliqua particula corporis
ei influat foriori illi debili propter cauſa alii

quam extraneam maxime ſi aliquam cauſa:
trabentem in ſelabuerit puta calorem dolo
rem vel inanitionem puta a cerebro epatem
splene quod e plurimur. Et si a cerebro plin
erit kicuus: ſi ab epate plurimum erit coleric
ſi a splene erit plurimui melancolicus quid
excitandum adpetitum ei solz immittit. Et qu
literorum: ſit tripliciter in eo exilit aut in co
cauio eius natans: aut tunicis eius mifica-
tus: aur interclusus et imbibitus. Et Signa
Talem autem diſcraſiam eius cum materia
er p[re]dictis ſignis iunctis cum graudine:
fatterate: et eius motibus ad eppellendus. ſ.
nautea et vomin et ſingultu et regimine ante
cedente p[re]cipies: et eitam in exuntibus viò
bis humoſem. Et Signum vero humoſi ge
nerati in eo eſt et diſcraſta iplus vel regimt
ne cibi et potus: et alij potest haberi cum p-
natione ſignorum p[re]lecto[rum] vel cahochimie
corporis viniuerit vel par t icule alium? et paf
ſionis cufdem. Et Sed ſignum e[mi]nuit a
toto corpoze eſt ſignum p[re]lecto[rum] vel ſignu
cachochimie ſen habundantie aliculus qua
tuus humoſ. Et ſumitur ex regimine iplus
qui auit vius delitoſa vita et quicte et dimi-
ſo exercitio conſueto no habuerit ſolitas e-
vacuationes ſpontaneas per fluxum ſagul-
nis narium per emozoidas vel menſtrua ſiſt
mulier per fluxum ventris vel vomitus et
miſſa vel qui ſolitas artificiales obniti
q[ui] ſuitei? meb[us] alioq[ui] mutilat ſuci? nu
mi[n]mi
i corporis ſuper ſuat: et quia dolo[ſe] p[re]dict
pati confueuit in aliqua particula corporis:
puta arreticam vel podagram: nunc vero
patlaur. Et Signum autem q[ui] ab aliqua
ticularia corporis inſuat: puta cerebro habu-
poterit eius conſuetudine patiendi aliquas
egritudinezſto tempore: puta cepbalea em
graneam et huiuſmodi: nunc vero patiari et
qui confueuit catariſare ad oculos: nates
aures vel fauſes et pectus: nunc vero nòſi
imittat ſtomaſo. Et plurimui e[ſic]um miſco
ſum et in fine diſonis magi. Et Signi ve-
ro q[ui] ex e[pat]e influat e[ſ] p[re]ceed[es] eius
p[al]lo
puta inflamatio multiplicans colera: qua
mittere c[or]ſueuit illi ad aduſtum diſtiam
h[ui]o a[di]g[on]is vel opilatio que nunc ap[na]t
et materiam imittit retenſa: et conſuetud[em]
tendit ad illu: qui debiſis eſt: et poſis p[er]que
mittere confueuit illi colerat ſit ampli: ynde
ſequitur vomit: coleric? quaqua die. Et sed q[
ex] splene influat ſimiliter ſignum eſt p[re]ceed[es]

ius passio pura opilatio et eius grossicies q
a perta imittit miiam stomaco vt confueuit:
et est hoz vacuitatis magis et opilatio eius
cessuit atq grofficies no apparente aliqua
manifesta eius euacuatione fed materiam i
vacuitate eius natantè oftendit cius fluctua
tio in feiunio apud motu et fumpto cibo vel
potu subleuatur et supernatar et facit nausea
et si miita fit semper nausea facit :si vero pau
cu non nifi fumpto cibo et facili egreditur vo
mitu vel fluxu ventris dato aliquo subducti
no. Sed inuicata adberentè significat
nausea nec facile educitur vomitu vel feces
su et etiam dato aliquo abfterfiuo multimix
sit adberens nec fluctuat immo motu corpo
ris. Imbibita àt fingultus propie tibi ô
monitrat nec à aliquod predicto. Signu
autem distinctuum cuius spéibumoz sit col
ligere pores hoc modo. Am si quidè mate
ria fit caka ex cordis mozi tenebzoitate et fa
stidio: vt dixit ypoecies ex siti et ovis amari-
tudine vel falledine fit sit kta salsum et eius si
tis cest at cum calido, v. yno et aceto. Solere
vero cum frigido, s. aqua cum succo granato
rum vel aceto cum aqua mixto. H. vero fit
humoz sanguineus ex dulcedine et pünatio
ne solite euacuationis naturalis sanguinis:
vel obmiffione artificialis nec no et membi
mutilatione concluditur porerit et quicung-
sit manifeste in exeuntibus apparabit. Si
vero materia fit frigida ex faftidio et pauci-
tare senfus apud rei acute receptionem et ò
fectu appetitus nifi fit kta acetofum vel me
lancolica inter q distinguit melancolica ima-
ginatio timoz et pufilamitras in onio vel mu
liere contingès còplexio corporis et regimie
et appitio cuiuſliber in exeuntib ipfum mai
ſentat. Et quâdoq. plures cæc simul couèi
unt quas cœmixtio et confuſo signoium tibi
oftendi. Et si quidè fit diuerſa erit cu do
loze: cum vero perdurat et tranſit in maſuâ:
fedatur dolor et arefactio crescit. Lura ve
ro eius è qituo res. pma educit materià in
stomaco exſitem et aggregatam ſiu genera
ta fit ſue influxa: q. no poſsibile est vlla. dif-
poſitèm curare final adhuc manête eà fa-
ciente cæ vt ait Saliens. Et si quidè fit in
concauo stomaci natans et impetum faciès
ad os stomaci quod per naueam ſcies vomi
tu cum aqua repida pura vel pauco aceto p
mixta prouocato educatur. Et si nem non
ſufficiat reiter etur non q superfluat vltimo

cum aqua multu calida lauetur et melle roſ.
quoniam autem expellet eam: cum vomitu
autem soluet ventrem et conſoſtabit. Bi
vero inferioz petat quod p grauedinem in
fundo stomaci perceptam cognosces. colirij
cliferibus vel propijs farmatys ventris ib
ductijs que infra xpo once dicentur educa-
tur. Et ex propijs turbit nò conſoſtatuz
quoniam trabichumozem subtilem et groſ-
fum a stomaco non trabendo a remotis ad
ipſum. Si vero fit adberens et inuicata
cum incitiis et abfterfiuis vomitu prouoca
to vt puta cum pitiſana vel aqua mellis: ex-
purgetur vel cum opimelle simplici vel ſquli
tico mixto cum aqua rafani. Si multum
fit inuicata: et expulſioni inobediens: vel
cum solutione ventris cum predictis modis
ex appropiatis vt turbit et iera. Si ve-
ro fit imbibita et est plurimum colera vt ſe-
gna salsum cum iera. Saliens euellatur. Et
mundificetur que est comunis in omni mate-
ria: et si propia ignoetur: et ſuperruſitates
educit abſo humiditibus innatis, ac mun
dificentur etiam humiditates putrefactib-
les: ſeu putrefactiones a circunadiacentib
particulcis ad ipſum non trabit et conſoſtat
vt nec regeneret nec recipiat. Et si quidè
cachobimia generata: ſeu influxa a longo
tempore in ipſo permanerit ob penurïa vel
inſcientiam: vel negligentiam medicorum:
vel inſirni inobedientiam ſeu delictum aftà
tium ministrorum et alioq. impuſſerit vt pze
dictum est alteretur cum p[renarratis] ſe
cunda res rectificat membzum: p[uta stoma-
cum ſi generans ſolus fit vel corpus mem-
bza alia et stomacum ſi materia ſit eis ab illis
influxa. Et si quidè fit stomacus ſolus gene
rans duo requeſtuntur. Primum est mundi-
ficationem eius vt dictum est facere. Secu
dum eius diſcratiam que cauſa efficiens est
prout ſupra dictu est cum contrarijs conſo-
tantibus alterare et regiſen vt non regene-
retur materia dirigere et adequate quod tibi
qualiter fiat consequenter adiciemus. Si
vero fit influxa materia opodret duo agere.
primo p[ro]videntiam mitenti vel inſluenti p
mittere quod velut fons est vt nò mittat. ſe
cundo stomaco curam ſubliungere: vt nò reci
plat. Circa primum tria ſunt etiam op-
portuna, primum est p[re]mittere eius euonès et
ſi quidem totum corporu mittat quia p[lecto]ri

cum fit floia pimitatur de nigra vel popo-
tionale illi vt scariatico curritum spatulari
et ventolatio prouatio emorvidarum vel
mestrrozum: iestium: exercitium: fricatio:
purgatio viuretica et balneum omnia tepe
rata. Si vero: quia cachobimini primo
digeratur humoz. Deinde propijs farma-
tys expurgetur. Nam si quidem sit cole-
ra Oxigachara: vel firupo acetofo simplici
vel cum leuonii scilicet suco granatozum:
musozum et acetofozum vel arancio loto cz
sucharo maturabis: deinde cum reubarbaro
mirabolanis citrinis tamarindis suco tosa
rum et alijs solutius venallis no vomitiuis:
et lenibus expurgabis et stplicitatem haben-
tibus qua stomacum confortent no debilliét
nec ad ipfum trabant. Et hoc est comune p-
ceptu attendendum in purgationibus mate
rierum egritudinum stomaci omnius flue ge
neratarum flue influxarum. Si vero fit
flegmatica cum firupo acetofo simplici: vel
composito vel oximelle simplici cum gelenl
abin vel squillitico piout materia exigit ma-
turabis: et cum aqua isopl ozigan calamenti
et ameos si fit grofla valde: deinde cum aga-
rico colloquintida: osticados: et mirabolanis
kebulis affliciata spica: vel maſtice: vel reu-
barbaro vel aloe vel turbit conſortat cu ſi-
gibere vel yers magnis vt yera hermetis lo-
godion et colloquintida expurgabis. Et pil
lulis deuina: generibus et reubarbaro Si
vero materia fit melanicolica digeres cum ſi
rupo acetofo de bugloſa de boiagine dlabo
raginato et ſucco pomozum dulcium et dlabu
gloſato cum regimine humectatuo ſuperi
dicto: deinde expurgabis cum decoctio epi
thimi et mirabolantis indi emblici: et beliri-
cis yera archigels: et pillulis de lapide lacu-
lis et de lapide arimeno. Si vero fit adusta
cum regimine humectatilio: et cum cuccaro
vio: cuſcure lupulo: et kalendula. deinde pur
gabis cum aqua lactis decoctione ſolliculo-
rum ſene et ſumi terre diſaſene et ſimilibus

Si vero fit aliqua particula pura ce
rebum mitens p[]zeparetur: et purgetur ma-
teria eius ſin ſo fit ſanguis cum appzoplatif
qualia ſunt in p[]zeparando eius materiam: q
plurimum eſt ſta: firupi acetoſi predicti h[]
tes vtrutes mellife iſopliſticados acozi: et ſi
millum cum gelenſabi. Et in expurgado c[]u
agarico colloquintida yers magnis pillulif
cochijs: et de yera. Et deinde cum gargaris-
mis et caputpurgojs ex ſucco treos p[]ropter 2

fermationem p[]roocantibus notis ac ma-
ficationibus: et propiſe de maſtice factis de
pont enim ſta de ca pite quod plurimum ibi
habundat et ſomacum ipſum conſortat vt ſi
recipiat iterum. Et ſi quid in eo poſt ei? mun
dificationem remanſit lique faciendo ſaſ de-
ſcendere quod ſi groſſum fuerit et c[]opactum
mſeatur cum eo aliquid piperis vel radicis
ſlabifagrie: aut kiant cum p[]iretto et carici.
Si vero fit epar eius materiam colerim p[]
parabis vt ſupza oſtium eſt: et cum firpo
acetoſo simplici vel violaceo de endiua. Et
expurgabis deinde cum p[]zedicijs ſolutius:
ventris ſi materia fit in concano eparis: vel
cum diureticis frigidis ſi fit in g[]ibbo. Si
vero fit ſplen eius materiam digereſe cuj[]ori
melle habente virtutem cozticis tamarifex
caparozum ſcolopendri: et cozticum ſalicis
deinde expurgabis cum p[]zedicijs mixtis c[]
appzoplatis ſplen nunc numeratis. Si
vero materia fit ſanguinea enacueret h[]oſo
tomia appzopitata illi. Secundum eſt ſi
tingere vertinetiones eius quod de烈ctum
eſt poſt evacuationes vel regeneratum ne i
fluat donec rectificatio fiat. Et illud ingroſ-
sare quietare vel c[]öpingere: et ductu p[]roſu
fluit ſi poſsibile eſt coanguſtare. Sed de-
riuationes fiant cum fricationibus ſicbis et
duris exremitatum c[]öpzelſionibus et ligatu
ris dolozosis: et alijs in cura frenefis ſupius
enarratis et replicabilibus enauationem con-
fugtarum naturaliter ac artificialiter facta:
Aertium eſt conſortat e: rectificare ipſi:
c[]opus vel membuzi mitens: et etiam regl-
men vt non regeneret materiam: et ducti ei?
naturales expurgare vt ſiqa regeneretur:
exinde per naturam educatur vel per artem
cum aliquo farmaco appzopitato ex p[]zedicis
t per internalla modici temporis ex[]bito.
Confortatio c[]öpzijs vel membi mittentis
per c[]ötemperanti: ſuam complonem et ſub-
ſtantiam eius vnienta vt ſunt alterantia ſi
ptica et at omatica ex c[]ibis et potibus: habet
ſieri et medicinis que ſupza in consolato: me
dicinam d[]iximus cum de cura egritudinu
quas hereditare faciant ſolutive medicine in
ſomaco loquebamur. Regiminis rectifi
catio ſtatim ſubiungetur. Expurgato c[]
poris ductuum cum domitibus: cl[]ifferibus:
diureticis et rare factiuis pozo[]um: que frica
tionibus cum oleo camomillino vio: et aqua
tepida c[]öplemtr. Epatis et ſplenis: et cerebi
cum gargarisimis et caputpurgojs antedictis

antedictis. Que autem materiam ingroſs
ſent: Et compingant ac ductus: Et oricficia
anguſtent: et quietent humozes corporis in
consolatióne medicinaz dixim? et alij et rib"
Secando poſt piovidentiam exhibitam mé-
broſtimitiam vel corpori oporſebit curá ſlomá
co adhibere. Fít árboc dupliciter vno mo-
do vt quod fluxum est edufac: vt ſupra dictú
est. Et ſi quidè fuerit colera p[ro]prie vomitus
p[ro]uocatòcum aqua tepida cù pauco ace-
to vel cum solutòe ventris cù yera cùz aqua
abſintby. Et ſi fuerit cù multa inſtlatione
melius est ipſa dare cum aqua lactis vel roſ
vel lacte acetoſo vel aqua p[un]oſtus & tamari
doz & mirabolant[is] c[ir]inis cù aqua roſis en
diutia & ſimi ibus. Si yero fit flegmatica
gross: a vomitu cù aqua rafan[im]a ſnapis naro-
ſci aceto: et pozo cum aceto vel solutióne vé-
tris cum yers: et p[ro]pe magnis p[ro]pter illo
quod est in ipſis de medicinis calidis: et ſoſu
refolutionis & abſterſionis. Et ſimitres oſt-
mel ſquillitico diatront & dyacilinu: et cíba
bis eos aqua c[ic]erú & carnibus lepo[]um cùz
ſpeciebus calidis & colúbarum: et vino vino-
ſo nò ſkiptico: quia in eo est erroz: et etiam in
medicinis ſkipticis máxime ante mundiſticat
onem p[er]ſectam. Et ſi fuerit flegma humidum
& aqueſum: dabis c[ib]cib. corſicte thuris: báſsa
mi: cinamomi: mirabolano[]z: toſacis ſicce: xi-
loaloes ameos [co]ſo[]niam ferr[.]i & muri & caricaſ
cum eo. Et vteris aqua ferrea minerali vel i
qua fit extinctum ferru ignitum: et oſimelle
ſquillitico quoniam ſunt exſiccatua omníuz
humiditáto ſtomací. Et. et. comendavit
ferratum p[ro] ſuccí c[it]onóz[.]o: c[or]cerútib[.]a
cachobimiam flegmatica vel colerica vel vtr[.]
q[ui] quod infra xpo duce dicetur. Et ſi ſue-
rit melancolía educatur cù ócotione epitbi
mi: et calamenti campeſtris cum melle z vera
archigenis et ſupra ſtomacú in boza inſuſio-
nis apponatur ſpongia in aceto calido val-
de vel ſacculus et lenticulis in aceto decoc[]
cum integritate ſua. Et ſi ſit ſanguis etiá
vomitu vel solutióne vértis cù melle casset:
aqua lupuli capillu ſeneris & lentis ſiluſis
cum: z. i. thuris. Et ſuccus pozo educit ſäqui
nem: et cucumer aſinſus: et quedam ſp[es] vo-
lubilis mala z cabez & alleu ſiluſtre cù ſup-
ſuit in solutióne: fed nocet ſtomaſco: ideo nò
conueniú ſi ſt apud necessitatè. Et vtilio ap
p[ro]ſimentur balnea quia ſeſoluít materiá:
z deruant. Alio modo ſit vt quod mundi
ſicatu est conſoſtetur: vt quod influat nò reci

p[ra]t: fed repellat máxime ſiquod influit nò
ſit principale. Et p[er] medicinaſ que contépant
ſua cóp[lex]ionem et eius ſubſtátua aggregát:
que ſunt contrarie ſue discrásie a reumat[em] ſi
b[us] illate et ſliptice aromaticæ ſimul a, p[ro]p[er]na
te. Et baru autem quedam ſunt interius ap
p[ro]ximande: quedam exterius. Et baru que
dam ſunt calide quedam frígide: et queda ſut
ſimplícæ: et qued am cóp[os]ite: que infra duce
xpo dicentur. Et ſimplícæ nunc dicam? Fri
gide: et ſliptice interius ap[ro]ximande ſunt.
Atonia ſumac granata cum granis b[us] con
trita: dulcita muſa vel acría flos eorum et etiá
cum pulpís eorum exp[er]tella p[ira] maſiana ca
rur ribes coriandrum ſpodium roſ sandális
vua & agreta aqua: et ſuccus eorum: ſex vini
et karabe & barba izcina: p[ro]prie ſuccus et'
et mirabolant[is] condit: et ſimilat. Calida filo-
aloes maſtix p[ra]ſica tibus et corter eius: gallia
muſcata peonia nux muſ: p[ro]prie decocta ſi
ſirupis galanga macis: cinamomum menta:
abſinibium ſanſucus: vinum ſlipticum et vi-
nosú z[er]c[or]c capil[.]i veneris et omnia b[re]uiter
calida aromaticæ ſliptica: quorum méſione:
ſecimus ſupra in cura meri. Et exterius ap-
p[ro]ximanda frígida ſunt p[re]dicta omnia et ci
me et fructus rubí folia vitis et falicis et cito-
niorum acacia: y poquiſtidos lentef et ſimilia
Et calida ſunt p[re]dicta omnia et fructus vi-
tis ſiluſtris qui dicitur rafpa miſtra aloeæ: et
ſimilia. Et ergo fit eius discrásia debili,
tans ip[er]um frígida administraſis calida: Et
ſi calida frígida. Et quedam conſoſtát ip-
ſum a p[ro]p[er]tate vt corallus ſuſpenſus ad
collum: ita q[ui] tang et ſtomaq[ui]n: vel ſuptus
interius in quantitate: z. i. Et cura male có-
plexionis compoſite. Bed ſi coringat q[ui] p[lu]
tres cauſe ſimul conueniant in tali discrásia:
puta due vel tres: et quia fit materia in con
cano adberens tunicis et villis imbibita vel
quia fit cachobimia in ſtomaſco generata: et
a cerebro etiam illi in ſtuma: certe butuſmodi
cura in duabus rebus coſiſtit ſeſlicet in copi
am medicinarum habentium virtutem cura
tuam et p[ro]p[er]iatem ad illam quam lá bi:
ſupra habuſt[ui]. Et in apto vſu earum: qui in
ordine curationis conſiſtit: et est vt ab eo p[ri]
us curam incipſas: quod periculofus v[ide]
bles: et matuſ ſecundum magnitudinem dif
poſitionis vel dignitatem virtutis: quia no-
bilius ſit: vt est discrásia cereb[ui]t: vel epat[is]
vel magis ledens virtutem: vt est cachobi-
mia in tunicis adberens: vel imbibita: villis

vilis: Aue magis percutit ad virtutis dis-
 solutionem et sincopim'el subueritionem.
Item considerabis si equalia sint: que fit in
ter illa que lit alterius caufa: Nam ab eo qo'
est ut caufa incipies pinius et eam admouebif
ante:deinde quod est ut caufatum:ut quia a
cura cachobinie incipientum:deinde ad cu
ram difcrafie procedendum est Et si qdež
illa simul posſis curare:ut quia difcrafia ſto
maci cachobimia aggregata: et ifluja fit fri
gida optimum erit et bzeue. Attende quoq
et inſpice ſialid ſit fine quo aliud curari no
poſit ut puta quia cachobimia ſtomaci ſin
cura influentis no potest fieri a cura ergo in
fluentis incipere debes:deinde ad cura3 ca-
chobinie ſtomaci generate vel aggregate:
et vtilimo ad curam difcrafie ſtomaci peruen-
temfi parue ſint eius cachobimia et difcra-
fia et dent ſpatia. Tertia res principalis
ponit curam in odiina tione regiminis om-
nibus rebus no naturalibus. Regak igi
tur in aere temperato: et exercitetur ante ci-
bum temperate: et ad conſuetum gnafiui re
deat ſi obinifita:quieſtar poſt cibum: donec di-
gestionem compleat. Cibetn leibus ſacile
digestibilibus. Inquit enim Halienuſ ve-
ter infirmus non bene digerit. Et paucaruz
ſuper fluitatum et laudabilem chibium vt ſut
cibaria et potus ſuperius dicta in cura egru-
tudinis cordis. Potetur vino electo i vir
tute etate et mixto piout exſigt diſpoſitio p-
dictorum: et pioſie ſtomaci. H it aurem eoz
quantitas parua que non repleat ſed ſubſiſt
tet tantum:et non deſciat: et qualitas piout
difcraſe conuenit ſtomaci et aliozum mebzo-
rum. Tempus vt cibetur hoxa alleutatio
nis: et maxime ſi ſi hoxa conſueta. Odo vt
cum diuerſa opozreat minitrare poſter ap-
peritus defectum: lubriza et ſubſitua pemiſa
tur ſliptica et groſſa poſſ ponantur. Do-
dus piout digestioni complende conueniés
est: Jnanitio fiat ſuper fluitatum quottidia-
narum qua:q die arre ſin ſo sponte ſuo quoq
bono exitu egerant. Et ſi quidem enacu-
atio naturalis obinſa fuerit conſueta vt ar
tificialis ad eam redeat. Et materia ſi q et
cozpoze ſuper fluat que membzu3 confueuit
mutilatum nutrire: vel perſodicum dolozem
inferre:arteticum. ſ podagricum vel alti ex-
purgetur vel euacuetur. dozmat die poſt ci-
bum vt iunet ſtomacu in digerendo: ſed de
nocte in ſero bene vigileret: et pioſie ſi ſkuat
materia a cerebro. Si vero ab epate: et splene

Influat ei melius est domire hoxa conſueta
fed no profunde anime accidentibus diſpo-
tur que tuantur digestionem: ut eſt gaudium
et letitia temperata. (Quarta res principa-
lis ponit ſtudium in coſectione accidentius:
que curam modiſe. diſcrafie impediunt: et
ſius cauſe abſcissionemque plurimù est do-
lor ſtomaci moſſus cordis et oris eius ſaſſidi
um: debilitas digestioſis vel noctumentum.
lientera vel conspicio: vomitus: ſpaſinus
ſingultus ſincopis: et siccitas: et conſumpſio
babitus totius corpoſis et pioſie cum pudi-
rat: et fit maniſua de quibus infra dicem cuz
auxilio ſpi cui de corde de ſpafino et ſcopi
fupza oximus: vii cardiacà curare ſſeſdim?
( Siccitas autem et conſumpſio babit: eo-
poris totius ſimili cura indiget fupza dicta:
ſue accidens fit diſcrafie ſtomaſtive ſit per
ſe moſbus: vel quia longitudinem ſebis ſeq
tur. Biffert autem quia que accidens eſt
ſtomaci indicationem habet a parcula pari-
ente: alia vero no nulla exiſtente in ea parti
cula principaliter patiente. (Decet eſt cura
male componiſe ſtomaci cum materia iuxa
lii et ſpeciali. Et quibus poteris ad cuuilibi
particularis curatione accedere ratione ma-
nudicus ſi natura ſapiens: et mente fueri
exercitatus. Deinceps medicinas cœpil
tas ſubiungemus ad illas ratiſonables et
peritas. (Comitiumm y po. quod faciatio
le vomere et abſtergit vitcoſam cachobini
am tunicis ſtomaci Inberentes.3. In papiſio
cometitionis ſue comedat duas cepas vel
tuov. Et accipiat ex cepis narcifci pond au
reos quatuor aut quinque: et poſt cibum ſiun
incidantur et elixientur cum acero: et eſ ilia
aqua bibat qui vult vomere. Iſpum eum bo
num facit vomitum etus: quod est: quia in ce
pe narcifci est virtus attractia: qua abſter-
git. H. dixit. Al iud fili ſerap. teratur fina
pis: et pioſiantur ſuper ipſum capita rataſ.
et comedatur: et bibatur ſuper ipſum aqua ca
lida: et mel et immiſa pèna voniat. Confe-
cio collitur: et clifters: poſita e ſupra 2. cura
malitie componiſtis meri et eſt fili ſerapionif
est enim valde conveniens in educendo ma-
teriam in fundo ſtomaci ſituatam: et eſ forſis
attractionis. Al iud collitum trabes ma-
teriam a ſuperſoibus: Et eſ ſecundum in-
uationem noſtram. (Recipe pulpe colo-
quintide pulueriſcete. 3. 5. fallis gemme. 5. 5.
ſtercoſis muris. Et baurac ana vaginae. in
Serapini: Armoniaci: ana. 3. vnam.

Confiantur cum melle et decoquantur: et informentur ad modum dactilis: Et immittatur ynum ex ets. 1 Confectio clusteris at tractuut secundum inuentonem nostram. in aqua decoctionis polipody folior mercuerialis cêtauree afartanti et feniculi: an. 3, 5, furfuris manipulú. i. bulliát pulpe colloquunt de terria ps. 3. Z. apini armotaci an. 3. quarta Et diffusuâ mellis còs. 3. y. succi blutis. 3. i. y. rerapi gre laxatue. 3. iy. olei: cucumeris afiniti. 3. 5. lat. gemme. 3. 5. et imitte. 2 Confectio yerapi gre. H. Recipe cinamomi xilo balsami afari spice c roci diamasticis ana. 3. i aloes. 3. 5. Si vero lotus fuerit aloes suffici enter euacuat: lotus vero minus purgat co roboat ât magis ventre. Auidâ at hoc farmacú miscer cù spumato melle vt melius cò feruec et edatur Auidâ vero ficiù dant et me lius: magis. n. subducit et magis roboat vêtre. dois vero còs est duozú cocleario: me diocrium: magna vero duoz magnozú mior vero i. coclearis cù aqua tepida tribus clatif vacuo ventre. 3 Hoc enim farmacú abster gît optime cachochimias tunicarú ventris: 2 confortat ipú vt nô regeneret et min' quod influere còsuenit recipiat. Auidâ vero dant i aqua abfinthiqn in stomaco est materia ca lidâ. 4 Inquit: H. euparozium et abfinthiú virtuté húi et propizc tatem confortădi e par frin aperiendi suos ductus et abster gendi et spica calia et filitiú: friliter endiúa fr. 3 vt vicit Abo. 5 Et illud idè operant: cœctes earú vt firupi troci. decoctes epit himata. et empla. 6 Inquit quoq. H. scolopendria: et cozt capazoum virtuté et pزلبّate húi? forzandi splenè: aperiédi et abster gêdi ductus eius. Et illud idè operatur cœctes eoum: vt firupi troci. de coctes epit himata: et empla. 7 Diximus in libro còsola tois vii de virtute simpliciú te scire fecimus et flicados et iſo pus oztenſis virtuté et pزلبّate tem habet cò forzandi cerebúi et mundificádi et aperiendi et abster gendi ductus eius. 8 Imitt et pزلبّet eoz vt firupi decoctiones epit himata et empla. ſtra. Et capupurgiú et iáz factu ex suco preos comouer ſternutationem et ductip viam naſi ſuperfluitates ex cerebzo plurimas: pnas fluere corporis ad pres occultas ex dibus eſ stomacu. 9 Et capupurgiú et ſele vztice vel nigelle cu aceto et euapozatio cum aceto aperit opplationes colato: y ocimum garloſatatum còneſtum et odozatum: et calamentum et ſimili. 10 Inquit Abobaly car-

nes vaccine cum aceto coriandro et croco cò fortant stomacum et prohibent effusionè ma terterum calidarú ad ipsum. Et illud idè et am operatur emplaſtrum ex folis rubi cum ſauich ordei. 1 Item ſacculi ex inuentè nostra ad idem. Recipe granozum mirte ſuac: an. 3. y. roſarum immaturarum cum ſlipitib? 3. y. abfinthiqn loti in aqua roſa. 3. 5. coriàdi. 3. 1. 5. spody ſandalı rubet: an. 3. iy. bulliant in aqua ro. cum suco citoniozum: et quandoq[us] additur parum aceti calidi et ſunt experti. Et ſi ex p[redic]tis feceris emplaſtrum eſ p[ro]p[rium]. 1 Item oleum onſancinum roſarú: de citonys de balaustia operamur idem. Confectio de citonys conſotans stomacu? et p[ro]hibens ipſum recipere humores calos et eſ Abo. Recipe citoniorum affatozum in maſſa quantitatem. 3. in. croci abfinthiqn an. 3. y. olei maſticis arboris et olei de citonys an. 3. iy. Confiantur cum vino odozifero. Et epithimetur stomacus. 2 Firupus de agre ſta conferens ad stomacum calidum: et soluti onem nature ex colera citrina: et egritudineſ accidentes ex coztutione aeris: et abſcindit ſtim et stringit stomacum p[re]gnantis donec non recipiat humores melanicolos et colerí cos: et confortat embrionem et stringit ipſum cuius permixtio eſt. Recipe fucci agreſſe libras duas: et coquatur donec confuſa: me: dietas: et coletur et dimittatur vna die: deide reducatur ad ollam in fecunda die: et decoq[ut] cum pondere. 3. y. de garloſo. donec confuma tur grauis odoribus et donec ſtat et ſpilitu do ſubstantie vt rob. et coletur et reponatur: et admíniſtretur. Et ſi vis adde quichart quâ titatem quam vis ſecuðú quantitatem ſubtilitatís agreſſe et ſpilitudinis eius. et eſ ſerapionis 1 Confectio miſe acetose. noſtra illud idem operatur. Et etiam trocſe de ſp[er]dio et de roſis: et rob mitre et rob de suco gra natozum dulcium acetofozum et mucozum: et rob de ribes. 3 Sed miua aromatica còkoſtat stomacum frigidum vt nô recipiat ſu perfluitates flegmáticas decurrentes ad ipſum. 1 Item ſacculi et emplaſtra ex p[redic]tis calidis ſimul commixtis. et electris idem ope rantur. 4 Et ex expertis ſunt. Recipe mè: te ficce ſubstantie abfinthiqn loti in aſ[tr]o. do: nec remoueatur malita odorís ſanſucl: ana. 3. i. mirtilorú: balaustiarum an. 3. 1. spice. 3. i. gallie mn[.]cipi mirte an. 3. i. s. maſticis thurif in ſacculi an. 3. y. Conterantur et recludantur k ſacculis bulliant k vino ſlipico et applicétur.

Et si emplaftra conficere velis adda ma-
ficis duplum et laudant medietatem olet nã
dini et cere quantum sufficit et vtere. Otez
ellectuarium ex inuentione nostra ad hoc p
batum et expertum. Recipe carnium citoio,
rum decoctozum in aqua et vino slipico.3. v
comamot.3. h. spice.3. s. macis gallie muſca-
te an. D. h. nucis muſcate.3. l. galange.2. s. p
peris albi.3. l. cingiberis.3. s. corzicum citriro
faram immaturarum: an.3. h. xiloaloes.3. s.
gummari arabici et oraganti an.3. i. firupi roſa-
ti de cozice citri et mellife: quod sufficit.

Item confectio nostra de citonijus cum spec
ebus et aromatibus in antidotario nostro ò-
scripta idem operatur. Et quidam maſticem
vel tantum amomum addunt. Item ele-
ctuarium de scozia ferri ad humozdilitate ſlo-
maci cum caliditate et est fili ſerapionis. Re
cipe scozie ferri infuse in aceto ſepte3 dicibus
totellerur et frigatur in paſtella et terantur.3.
v. miſbolanozum kebulozum emblicorù bel
liricorum radicum liquiricule roſ. ſquinatî: an
3. x. Et confice cum gucharo tabarçet et den-
tur ex eo.3. liij. cum aqua malozum. Item
alind conforzians ſtomacum: et exiccans hùi-
ditarerem eius cum frigiditate. Recipe trium
miſbolanozum pædictorum radicuſ liquir-
tic. cingiberis: xiloaloes crudi: nucis muſca-
te gallie roſarum spice ſquinanti maſticis of
um an.3. x. muſci.3. l. limature acuſ fin pon-
dus medicinarum: que: infundantur in vino
odozifero ſeptem diebus. deinde frigantur i
ſartagine et teratur et lintatur cui oleo ò amig-
dalis dulcibus. Et conficantur cum melle: et
dentur ex eo aurcos. h. cum vino odozifero
antiquo: aut miſua aromatica. Et si quidè de
tineatur pæpter slipicitatem eiuiſ in ſtomaco
poſt ſpsum ſumatur mâne.3. l. cum gelenia bi
vel caſiа fitula: quoniam educit aliter gêdo
et conſoſtat. Et trifera mundificans ſtoma-
cum mollificatum ab hùiditate et reſoluens
vêroſitare et caleſacit ipsû. Recipe miſro. cl-
trinoy.3. xx. miſro. nigror. emblicorç: et belli
ricor an.3. x. radicuſ liquiritic paſſularu mun
dararu ab iteribus ſuis: an.3. v. maſticis et
nami an.3. h. teranſ et cribellentur: et lintantur
cum butiro vacino. Et conficantur cu mel-
le diſpumato: et adminiftritur pondus.3. ï.
cum aqua tepida. Et illin ad humiditatem
ſtomaci cuius pmiſtio è. Recipe miſrobola.
emblicorum cingiberis an.3. h. heil anifi ma-
ficis an.3. liij. terantur et cribellentur. Et con
fice cum melle. et dentur ex eo pondus.3. y. cù

aqua calida vel vino et est expertum. Hic
aliud de nerifinb? qu accipre ante cibum et poſt
Et confert et in culus ſtomaco est humiditaf
mucilaginosa. Recipe heil pondul.3. l. carda
momit cinamot an.3. l. muſci. D. h. cingiberis.3
vl. macropiperis. D. v. gaſ. cinamomt an.3. y
guchari tabarçet.3. xxx. terantur et conficat
et dentur.3. h. Confectio farmaci de ſu-
co citonozù qua poſuit. H. ad illos qui di-
ceratam fram et humidà ſtomachit a cado
chimia aggregat ſicam et que a capite influ-
zà vel colicam vt viruq; et conſoſtar et pribit
bet ne recipiatur ſupet fluitates ſiuxus et ſol-
uens et exiccans que ſiuxa è et generata po-
nocat appetitù et iuuat eos qui nò bene dìge
runt. Recipe ſucci citonioz novos? et ſlantii
um. l. pontícozú ſextaria duo romano: mel'
elect: et diſpumati cã tûdè aceti ſextariù. l. h.
decoquant ſup carbones moderat: et muſce-
antur. cingiberis.3. liij. piperis albi.3. h. ita
inſit ardentibus carbonibus coq quouſque ad
medià còſſentitã i quali ſtomatica farmaco-
rum ſtruunſ. Hoc etià farmacù còſert quos
qui imbecille hùt epar doſi è ccleart. l. comè
ſuratù i teiunjo: ante cibum p. h. vel. h. boas-
neq: nocet etià ſi poſt cibum accipiat quis
Hed ita confecur confert quos q. diſeriatam
h3 frigidate hùt ſtomači et cachochimià ſeg
maticà aggregant. Yllis àt qui diſeriatiam
hùt ſin caliditate et plenù còla auferat gingo-
ber. et pìp. H ed illis qui medie ſut doſiui po-
dicte 4. moderatòis cici. ſimprove. Aroma
tum. ro. deſcriptòe gabizeliis et eleſagine boî
tris è conveniens in hoc caſu: ybi ad ſinſotil
poſitiones in quibus cum laudauimus.

La pitulù octaunum: de cura egritudini i
plafmate: et pmo de reginie el? cuj' ſtomaè
è rotundus et paruus et ptenſus: l' magn'.

Domaco etià qnò accidet egritudo
inſtralis in figura quia cum debeat
nàlitter eè oblongus ſit rotúdus: et
quaritate: orq ſit puus per 2peratoem ad coq
p. quo coquere cibù h3 ac i ſiuq. ſit ſupibus
nimis et iuxta orafragma popenſus et qnòs
tales egritudines ei simul 2ringent pere: et qnò
q. vnaq3p ſe Cande. H. ait manufelù quo
nìa duo et trla pèca ſit k elle pìnt vt qnò ſtoma?
sit rotùd? pu? et ppèſus iuxta orafragma.
Quius cauſa è interfoz tantum: quia eròr
nature ſolù quantum ad figuram et ſtum: et
eius cauſe et materle quantum ad pultatem.

At cognoscitur et eum tomoze torundo tenſtoge:
et malitia anbefitus apud cibi repletione ap
parente in ſuperiori ventre et ructuatio ppe
abſc quæ tæcus inueniat dolorem in eo et pua
tione eius apud inanitionem. Et samè cu
tari non potest in ſalenum in tegni ficut
nec mala figura et ſitus aliozù membzòrum in
teriozum. Et proptre in precedentibus mktù
vlira natuuitatem et maxime post augumétù
potest tamen alleniari et remediari piauita
te et nocumento ipſus cum regimine conue
niente et propter cibi et potus. Et eſt ut cl
bus detur facilis diſgestionis et potus parum
te peſe pour galienus edocuit. Et in alioſ re
gatur non naturalibus pout diſgestioni com
plende conueniunt: quod infra dicemus di
uino auxilio confidentes. Maruitas ve
to eius curari poterit per additionem cibi et
potus calidi et humidi paulatine factam et p
fricationem cat apfata et empla ex rubrican-
tibus trabentibus ſanguinem ad ipſum do
nec magnitudinem ſuffidentem accipiat co
uenieutem corpori infra adoleſcentiam dec
corpus fit in augumento. Et eſt talis puitas
toti corpori nocia: ſient ſuper ſtua è magni-
tudo in quo ſunt corrigibles magis et alij
membzis interloſibus: nù pzopter pónem ei
cum iuxta exterioza magis alij membzis:
ſit ſituatus: ita abſc multo medio pòt at-
tingit: tum etiam quia eius officiùs èmo re-
cipere cibum et potum ab exteriori et medici
nas quibus augmentari poterit infra adole
ſcentiam: et post ipſam naturali completo au
gumento dilatari et extendi vt dictum è non
tamen augmentari vere cum veru augemè
tum a natura ſit ſola et terminus eius pzeſi-
xus. Inquit enim galienus ſolius igitur
nature è distrabere vndiq facere continuu
ſibi manens et principale custodièis ſpeclem:
corpus adbuc. Et hec è augmentatio ſine k-
fluenti et applicato cibo non potens fieri.
Ariftoteles quoque ait olum.n.natura costan
tiù terminè è ratio magnitudis et augemèti
quia ad vigefinù quintum annu vel trigest
num vt Johannitiòct. Magnitudo qqu
cù kafcia cincta et ſtricte ſupligata: et cù pauc
tate cibi et potus et quiete curatur.

Capeſtulum nonum de cura egritudinuz
homæ in vi. 1. opulationis ſelus.

A
I
I

Ocیدit etiam ſtomaco egritudo in-
strumentalis in poris et ductib et vl-
ſis eius que opilatio è phibens tran

ſitù eius quod venire ab alijz mebziſ ad eum
ordiauit natura et q qò ab eo ſpelling ad alia
ſtituit et expelli. Pòt ât eè mklplex vna
q è i neruis qui ſut inter cerebr et os ei'coti-
nuates: phibens tranſitù ſpuſ ſenſibilit ad
ipſù. Secùda eſſe pòt i pozo q è inter ſple
nè i ipſù phibens tranſitù mke quâ tranſmit
et ordiauit natura ad e'excitandù appetitù
Terria eè pòt i yta q è inter os i ipm phibès
tranſitù cibi vt è opilatio meri de q ſupra vi,
rimus. Quarta pòt eſſe opilatio q è i ve-
nis q ſut inter epar i ipm per qe confueuit il
li epar mittere ſangüem ad nutriendù ipm.
Quita pòt eſſe i via q è inter ipſu et an ſeu
rectù i testinú pohlbès inſitù ſupfluſaturn
ipſius qe expellere pueuít ad ipſu vt è opi
latio tefinnozum. Sexta è q è i veni me
ſaicis pohibès tranſitù chilì generati in eo
què ſpellerè pueuít ad epar. Mar ofum
cà è duplex. exterioz vt friditas aers et atri
cito adueniès: et plùmum est interioz alij ex il
lijs è opilatòib? merinominauin? et plùmù
bùozalis. Et ex illis è catarus deſcendens
ad ipſu et malitia diſgònis que è cà gialis
Higna pime ſut puitas appetit abſc què iue
nianà i ſtomaco malitia ptonis ſeu alia egrì
tudo cù pfeuerantia diſgònis i dispone ſua:
niſi alidu ſit qo ipediat et puitas ſefus apud
deglutòrem et acute pügentis vt mozdican
tis: nec accit ſingult etià ſi i ietunio ſuma.
Secùde ſignù è puita ſeppetit cù groſſicle
ſpleis. Tertie ſignù ſuperi bùiſt. Iuar
te ſignù è ſitis ienſa i principio: i pceſu ve-
ro ipſius mior accit et defectò olu3 opònum
ei? et ſuprò: et arefactio toti corporis ex are
facto e ipſius puato ſibi ſolito ſangüis alimè
to abſc cà alij apparète illi. Quite vero
ſigna ſut accia ileos et colice. Sexte ſignù
è mkitudo e gónis et bùitas ipſi et pize chi-
loſe: et ſitis et puita s ſangüis et p òns altera-
tio coloris ad pallorè: et ſuprò vt extenua-
tio corporis et defectò. Higna càp ipar cà
exterioz q interioz ex ſignis càp opifonuz
meri pchiebèdere poteris et gnaſt etià curà: ſi
pudès natura fueris et mère exercitatut
Aura è ât cura et duplex gialis. et spàli:
gialis è apto el ex medis apitiuſis et gnaſi-
bus oib opikonibus talib. Et ex ſimpli
cibus ex ſpica. Et ex compositis yera et phe
cum aqua abſinbii parua et magna. Et ex
chbis aqua cicerum cum decoctione ſpice:
vel radicum comunium. Et ex potibus vi-
num Clatrum Subtile purum vel miſtum

pur dispositio exigit et præcule cujus aqua ferrea
Et breviter omne regimen aperitiuum et cu-
tatiuum nocumentoù exteriozu causarù: quò
ex predictis et dicendis è manifestum. Sed
cura specialis est abscissio speciali causarù
sicut abscissio p[ro]me est cura catarri quâ supe-
rius diximus et malitie digestio[n]onis stomaci:
quam subiungemus Et ex cœnientibus
huic oppillationi est costus oleu eius et spi-
ca webementer enim i neruorù oppillationi
bus cœmendatur et istorù maxime cum in af-
sumptione eorum immediatius arringantur.
Secunde cura è cum incidentibus et ab-
fergentibus ut est yera et aqua absinthe; et
conicum capparis et frupus ex eis. Sed
tertie cura est dicta. Quarte cura est cuz
yera et absinthe cusecute et eupatiz[io]z decoctio-
ne propze. Sed cura quinnte è cura yliace
et colice qua infra ponemus. Sed sexte et
vtime cura est cum clisteribus ex aqua mel
lis et yera et cum bibitione ipsius. Et breviter
eius cura è cura fluxus chilosi quam iferins
subiungemus su succedat nobis pietas trini
tatis. Insuper te scire volumus q[ui] largi-
tas dicto[rum] ductum poroz[ui] flue viarum
egritudinalis maxime accidit: quod si conti-
gat per curam oppillationis contrariam cò
trarlam exercebis curam eius. Inukt abo
baly cuseuta aperit oppillationes stomaci et
calamus aromaticus cum femine apix et mel
le et marmacur aperit oppollationes viscerù.
Capitulù decimù de cura repletionis flo-
maci imllem naufeatine facietatis et inaniti-
onis ipsius et cetera.

Epletio seu facietis naufeatina est egritudo instrumentalis euclèns flo maco in eius concuitate receptoïs eibi et potus a natura ordinata. Est autem repleto ip[s]ius superflua plurimum ciboz[us] et potuum crapulosa: et quandoq[ui] humozosa: flegmatica obrundens senfum stomaci quare nec famæ scit: sed potius naufeur deside trans ea[que] expellere: et nò valet propter adhe rentiam et viscositatem eius in tunicæ et viil[que] eius. Et causa huic est duplex aut e[ter]rio[rum] et materiatis ut cibus et potus: aut inter i[nter]o[rum] et efficiens ut est mala complexio in stoma-co acquifusa in eo materlam generans: aut ei a toto coproze vel alijs membrijs in fluxuæ.

Signa Et eius ligna sunt gravedo in flo-
maco cum naufea. Et quandoq[ui] est lingultù:

dolos stomaci et eructuatio acetofa vel sìu
fa fetida et inflatio in ventre et y pocundrie:
et constipatio quandoq[ui] lubricitas et inflatio
facieat: propzie in conchis oculo[rum] malitia à
belius et pigritia et tarditas morum et colo-
ris palledo vel citrinitas quæ. Sed ligna
generationis caufe eius scilicet humozalis I
stomaco: vel qua fit influxa ex hys que dixt
mus supra de lignis male complexonis c[ui]
matēria posunt habet etiam si fit flegmati-
ca vel colerica mixta: et sifit exterioz est mani
festa. A cura et similiter cura eius est cura
illius: nà confitit in quatuor ficur illa. Un
euacuando repletionem. Inquitenim y po-
ex plenitudine quecunque egrindinees fuerit:
euacuatio sanat et cetera. Et ſi quidem fit ex
cibis et potibus altero còplebitur ipsa: Aut
vomitu ſi recens ſit et nò incepta digeri. Im-
H. aut si in via digestio[n]onis ſit cum hys que
tuando eigestionem citu[rum] deſcens ſui de
ſlomaco operantur qualia ſunt piper lóguz
et diatrium et ſemen rafani p[er]zemillum et cùde
ſcenderit ad inſtectuina c[ui] enegmate áteq[ui] trà
ſeat ad fecundam: quod ſi tráſierit cum flo
botomia vel farrmatia còplebitur p[ro]p[ro]ſu
erit ex humozibus vomitu aut ſolutione vè-
tiis. Et abſtinentia est c[ui]s in rectificando i[ni]
boz[ui] diſpositionem et còſoſtando ſcilicet ge-
nerantiu mittentiu et recipientiu in rectifica-
do regiminem. Et in accidentia que ex lignis:
bic positis colligere poteris: et copia eorum
illa còplent et etiam modu[rum] eorum et aptu cons
v[ui] tibi tradidimus ſerioſe.

Capitulù vndecimù de cura i[flati]o[ls] flo-
maci rigutus tremoris et gurgulato[rum] ip[s]ius

Akatio stomaci è etià egritudo in-
strumetalis ipſi? cauatis et ei? Lu-
si c[ui] è duplex i[tr]ſecca. Et e[tr]ſecca
intriseca duplex imediata et mediata. Et in
mediata è vétoſitas groſſa multa q[ui]a ſeu-
ſa i c[ui]cauo flo[aci]replès cau[i] ipſi? et exen-
dès t[ui]icas et ei? Sed c[ui]a mediata è aut ex p[re]
ſto[aci] et p[ro]ſonis ei? et è efficiës: aut ex p[re]
ci-bi et pot[que] vel h[ui]oris et è materiāl. Et p[re]aui-
t[ro]ſonis et calo[ris] ſto[aci]q[ui] i generàdo vétoſi-
tate: c[ui]e efficiës è vtràda ſit caſitas stomaci al[te]
ràs paucà debil[que] c[ui] agit i c[ib]u[rum] téperatu flo-
maco aduèientem vel i h[ui]orè i eo c[er]tù nò p-
fecte coquit et d[iger]it: Sed eius parte ſub-
tilem humidam: aut aquosam diffoliti. Et i
uentum converit: temperata àt c[ui]tatis illa

suit nifi fit multa quaz consumere nequeat frigiditas vehemens congelat non diffultit sic ventositatem: nec generat pzoinde estatifs tempore popter caliditate eius acutam non cœueruntur in ventumvel nubem. et yme popter frigidatatem intenſa emanationes: et vapores puenentes ex terra et aqua non cœuertuntur in ventum vel nubez sic vent? vel nubes consumptis vel congellatis illis p[]di- cts tempozibus non apparet: sed vere et autem no p[]ppter tepidatatem calidatits p[]modi diſ ſolutiols agentis. Ex p[]te vero cibi et po- tus vel h[]uoz[]ui qui ſut in generat[]oe ei? vt ma terialis est vel quia in ſe ip[]ſo habet h[]uیدita- tem extraneâ cibis vt ſunt legumina et alia ſimilia ex herbis et fructibus. Et porut vt vi na groſſa et dulcia multe com[]ſițiols: et aqua groſſa mellis crudi et ſimilia. Et humor q[]ui ſit kl[]icus groſſus viſcosus frigidus et humidus vel ficus m[]ſcens multiplicatus in e[]p[]opter eſtrudinem splenis in quos calor[]i ſtomacal terans c[]ui agit licet ſit temperatus et equaliz[]et vt in ſano coſpoze ex[]trabit illam h[]uیدitatez extraneam n[]o p[]ot coquere et m[]aſſare bene: ſed diſſuift in vaporez et vent[]ui ſicuti ſi t[]e pa- to igni groſſa ligna viridiâ vel aquoſa ſup- ponan[]c est vider e q[]ui mult[]u ſum[]u generant: anteq[]ui ſup[]er et c[]oہurat ea. Si vero igni fori ozi vel fortiliſmo immittantur ſtatim confu- mit et ſupat et cœburunt ea nulla vel pauca ex ſumatione reſultante ex p[]ſiſis. ſ[]le q[]uiq[]ui ſi calor[]i ſtomaci ſit ſoſt foſtios cibos et po- tus et humores p[]reſentes coqui et d[]igerit n[]u la vel pauca ventoſitate reſultante ex e[]ſis ni ſi ſoſte n[]o ſit ta ſoſtis q[]ui p[]oſit ſupualere e[]ſis vel quia ſoſte quantitatem excedant quâ ne queat ſuperare. Et illud inmuit Salien? c[]ui mult[]u calida in dolore colico ibuit miſtrari. Si vero ex vtriusq[]ui parte contingat v[]roq[]ui dicto erit m[]o. Extrinſeca vero cauſa est q[]ui libet res debilitans calozem ſtomaci in actu digeſtioniſis ſuper inſurgens ex[]terius: ſicut ſi aeri mult[]u calido reſoluen: et vel frigido ex- ponantur et ſimiliter balneo vel forti exerci- tio ſumpto c[]ibo exponantur corpora vel fr[]i- gida potetur aqua et breniter ſi illis adueni at: quecunq[]ui ſit ex cauſis debilitantibus: si geſſiuam: quas infra ſufficienter x[]bo p[]roſi- tio intendimus numerare. Et ligna et cau- ſe eius inſtiate ſunt tenſo c[]ui dolore: qua- doq[]ui abſo grauſitate multa qualis in naſſe atina facietae exſiſt: nifi ſit p[]ropter multi- tudinem cibi et porut vel humoz[]um et abſiſ

ſonitu vt in rugitu vel gurgulatione contin- git: quia in hac ventoſitas est quieta: et com- preſſione ſedatur. In illis vero non est com- mota ſimplíciter vt in rugitu vel humiditati aquoſe commixt[]a vt in gurgulatione: Aſi ſumpto potu quoniam ſunc etiam ſi tempe- ratus vel modicus ex[]ſiſt ſonitum commoſt onis eius et fluctuationis in vacuo apud co- motionem corporis percipies manifeſte.

Sed ſignum cauſe efficiens est ex reme- ratione debilitatis digeſtionis ſtomaci: que p[]reterit et frequenter accidit et quando boni- tas regiminis in omnibus adderit cum p[]ua- tione ſignorum repletionis vel cacocimie bu- moris ſlegmatici vel melancolici nullif[]la ap- rente ex exterioribus cauſis. Sed ſignu- q[]ui ſit ex cibis in ſubſtantia qualitate vel quâ- titate vel alij[]s operantibus in ventoſtatís generatione est inuentioc ip[]ſor[]u cum p[]riuati one predictori[]. Et cum permutat[]io ip[]ſor[]u cessat. Signum vero quod ſit ex humozi- bus est ſignum babundantis cacochlinie ip- ſozum in toto corporze: et p[]ropzie in ſtomaco cum p[]redictori[]u p[]uatione. Sed ſignu- q[]ui ſit ex humoſe ſlegmatico: est q[]ui e fine ſiti: et humiditate oris ac lingue ac inſectione eius ex ſilo. Sed ſi ſit ex melancolico ſicctas erit oris et lingue. Et ſignum vtriusq[]ui erit ex vtriusq[]ui confuſus. Et porutis generale ſignu- ſuper omnes cauſas compreſhendere ex to- t[]us corporiſ complexione habitudine ſiue tudine etate regimine et alij[]s circumſtantijs.

Signum vero exterioris cauſe è eius in- uentiò que tibi vel ex ſelone infirmi vel aftâ- tium est maniſesta. Lura inſlationis ſt- maci est due res. p[]ma respiciit cauſam in[]edi- atam. ſ. ventoſtatem mag[]is ledentem ſto[]a- cum reſoluendam. ſecunda dirrigitur ad cau- sam media tam abſcindendam. Prima è generalis in alij[]s ſubsequentibus obſeruan- da. D[]onnes en[]im vel debent eſſe ventoſita- tis reſolutiue vel reſolutiui admixt[]o c[]oſo- tatine q[]uiq[]ui vel conſo[]tatiuſis ſtomaci mi- te. Et ex convenientibus ſtomaco et groſ- ſe ventoſtat[]i est A[]ndachocha cum vino ſu- p[]ta. Secunda est triplex. p[]ma dirrigitur ad cauſam materialem ex[]trifecam cibi et po- tus. ſecunda vertitur ad cauſam materialez in[]trinſecam humo[]z[]osam. ſed t[]ertia ad cauſa efficiens tem ſellicet digeſtive ſtomaci debili- tatiu[m. Primam complent carminan- tia extenuantia et reſoluentia ventoſtatem A[]que in cura meri Superius habuſt[]u.

C. Secuda cœpient mutatio et potus vê
toli ad cibum et poru facili dignis paucar
superflutat quâ supius habuisti habentem
in le virtutem resolutuam ventofitatis ad-
mixtam. Et conuerio vís regiminis ad re-
gimen resolutuum ventofitatis et cœfortati-
um quod ippio loco dicemus. A. Tertiaz
vero complent incidentia et abstergentia ma-
teriam humorosâ et educentia p. vomitù: vel
p. sccellâ abſ. Stomaci leſione que ſuperius
habuisti. Sed quartâ et vitimâ reß cœplet
que dignem Stomaci debilem habet cœ forta,
re: quæri ifra xpo duce faciem? capitulû ſpâ
le rugitù. Ex predictis paret q. ex pco: ſeu
ſonus ventofitatis nò multe simplici vel pan
ce humditati cömixte in concano Stomaci in
peuole cömote in têti ex arto loco amplû
Et qnq. veriſs inferiozem partê intetinozù
vel ſuperioz vt in eructatione contingit
diis ab inflatione in qua vêtoſitas erat mi
ta extendens et quleta fine ſono vt ſuperius
habuisti et agurgulatione: in qua humditas
e cömora ſola vel paucê ventofitati admix-
ta p[roinde e] cum ſono obtuso nò claro vt eſ
gubit sicut voluit. H. Et a tozione iç
ê paulatim commota in giru acuta hüdidas
vel ventofitas vel vtraq equaliter iuctabſ
q. ſono. Quæri caufê et signa ex predictis
ſunt manifceta. Et cura ſimilis e] cure iſla-
tionis faciior tamen inquarû eorum ca: ſeu
materia nò eſt quieta incluſa ſed cömora ex-
pulſioni per ſuperius aur inferius p[rompta
Euius ex p[roſſutionem complent ſimplicia et
poſita ex medis commuta que ſuperius hüi-
ſti: et p[ro]p[ro]tia que sequuntur. Ex ſimplicibus
app[ro]p[ro]tatis inſationi Stomaci ſunt dazefee
ſicca et mirta pura Juniperus et ſenilicubbi
bitus cum aqua méu. Et ex còibus virtu
tis forſis eſ caſtozeum, ciperu nigella p[ro]ſica:
amos ſemen coziandri: macis ciminu gaf.
Et cömouentia eructationem ſuperius in
cura meri narrata ſunt per os ſumpta k5 c m
nem modum, et cù clifterbus ſimilla et empla
ta euapozata et vncta. Et ex compositis e]
sufu quod fit ex ſemine anilizames: rute:
calamento ſicco et caſtozeo: et p[ro]ſica nardi.
Euapatio tuuans illos quibus accit infla
tio ex eo nigra. Recipe poli camomille flo-
rum ſanſuci: ſeminaſi rute et bacharum laui
an partes equales et buliante et coquantur i
ae coinde inſuſa ſpongta vel filtro in eo
ſiat euapatio. Anguentum diſsoluens
ventofitatem et inflationem Stomaci. Reci

pe nigelle granolum laurirute ſicæ an p[re]
vnâ infundantur in aqua et coquantur in ca-
t. oleo veteri an partes equales. T. et al
rardinu cum puluere caſtozei est plumu et e[]
ynaym. T. tem cliftere ad idè. Recipe p[re]
dicta et adde feminis anifi ſenilicu carui ap
an. 3. 5. rute arifto logie rotùde an. 3. 5. coqü
tur in vino veteri et aqua et addito melle et ſa
le comuni ſufficientis quaſtatis fiat cliftere
Puluis ad conſorandum diſſationem et ex
pellendam ventoſitatem conferens inflatòi
et rugutu et t[rap]aniti. Recipe cinamomi elle-
cti. 3. 11. nucis muſcate macis gaf. singibers
ſedoarie dozonigi galange cardamemi ana
3. 1. ſpice. 3. 1. anifi ſenilicu ciminum 3. 5. creci
3. 9. vtarur in cibis et salſamentis claredo.

A. Capitulum duodecimium de Stomac-
perculſione et obuſatione et caſu ſupra ſtoma
cum et cura.

O Elenitate Sto.
maci obmittentes bic eo q. in-
fra vſap ad capitulum de lienre
rta refernamus de ſolunibuf
continuitatis Stomacis: nunc dicamus et il-
lus generis ſunt. Di ciendum iſiq. q. con-
tingit et homo percutiatur ſupra Stomacum
vel obuier alium rei curre vel cadat ſupra eu
ex quo ſubflantia eius contunditur vel rela-
xatur diſgregatur et debilitatur maſime ſiſ-
bo repletus fuerit. Et cauſa quia exterio-
er est, c[it]manifcetela Et eius ſignum est cau-
ſe inuentio doloz et naus[ea]. Cura eius eſ
quiing res. prima eſ euacuato repleſionis ſi
qua fuerit in Stomaco et toto coſpoze. Secuda
eſ conſoratio Stomaci et reunitio eius ſubla-
tie diſgregare vt nò recipiat si quid niſit.
tertia eſ reſolutio eius quod recipit vel tra-
cutum ſult. quarta eſ regimen. quinta eſ acc-
dentium connectio. D. Primam rem cœpient
vomitus eſ cibo fuerit repletus: deinde ſlbo
tomia de nigra vt coſporis repletio euacue-
tur si adſit vel ſin ſo nit mébza coſporis redda
tur auara ſimittendo ad ſp[ro]ſum dolozum
et debilitatum. Inquit enim Balianus flobo-
tomamus non ſolum in multitudine: ſed eti-
am in magnitudine egritudinis euz modati-
one humozum exiſtente. E. Secundam et
tiam complent medicie ſlipice aromatice et
cedorifere et resolutive ſimul quas enumera-
uius ſupra de cura meri exerctus et iterius

approximate. Et ex his que in principio
approximanda sunt est substantia abstinib: decocci in oleo ro. et cataplati defuper. Con forzat enim et prohibet fluxum humoium: et doloz: sedat trabentem. Delede vero fiat emplin quod est. Recipe pomoz de senit de coctozum in vino slipitico et aromatico vſque ad diſolutionem. Deide teran: et fumantur er. 3. quinſginta laudant. 3. et ſotaruz. 3. viij. aloes. 3. vi. abſintib. 3. v. mumie. 3. iii. aggre: gentur omnia trita cum succo arnogloſe: et folioz: cupieſi. et oleo de lilio: et maſtincio et e: plectur et stringantur ſupza ſtomaſ: tepida et teneant per dies. viij. Ex eis autem q: i terius apponuntur ad bas intentione: e me dicamen nostru dictum in antidotario nſo. capitulo de reubarbaro: quod conficitur ex mumia rubea tinctozum et vno slipitico. Et iterum medicamen ex granſi naſturi: nutri tis in succo citonioz: quod in loco consolati onis medicinaru ſcripſimus. Quartá reſ cœplent adminiſtratio cibi: et potus facili: di gſtionis boni chimi: et paucarum ſuperflui ta tum ſtipici et aromatici: vt ſunt carnes pez dicu: arcaru: wurdorum de mirta turturum: et capitolz: et ſimilum: vinu ſlipicum et aro maticum: et rubenm ſimpatuz medocriter: cum aqua plauit: vel ferrata. Et oporiz: vt ſint pauc quantitatis. Et quies ſonnus: et leticia: gaudium temperatum et omnia i lo co aeris temperati. Quintá tem cœplent que dolozem et naſteam ſedant: que omnia infra dicentur ſi xſus voluerit qui ſit bene: dictus. Ab o. mumia cum aqua cimini ad debilitatem ſtomaſ: et caſum ſupza pect: ſto macum et epar cum onobus dauich: de luto armeno appoſita est efficax et experta.

Capitulum declinum de solutone conti-
nutatis ſtomaſ: et vlceribus: et ruptura: et
eius cura.

Ha

H cedit ſtomaſ egrito:ndo comſ: ſue
vitatis ſubſtantiá ſoluens ſicur est
ſolutio cōtinui ſimpler: vt ſplaga pū
 cultura incíſto et buiſmodia:ut cōpoſita vt est
vlceratio. Et autem aut ſuperſicialis vt ex
cozitatio vel medium tunice ſcindēs tantum:
aut profunda penetrat: tunicā ſeu pellickaz
aut ambas vt ruptura. Et ſimplicis cau-
sa est duplex interior: et exterior. Interior est
humoz in ſuit ſubſtantiam pfoſās et penetráſ
ſua acuitate: aut ſua quantitate repellendo:

et extendendo ſcindens aut ventoſitas inter
cluſa petens exitum. Exterio: est duplex
intus ſumpta vel exterius adueniens. intus
ſumpta est res acuta vt os acutum ſpina v'l
vitrum. Exterius adueniens est ſicut per
culſio cum cultello incidente vel cutello pū-
gente. Et ſuperſicialis cauſa exterio: est ci
bus vel medicine acute: aut humo: deſcēdēs
in eam acutus vt in catarrif contingit abſq.
perſeuerantia. Profunde vero cauſa est
humoz acutus ibi deſcendens cum pduran-
tia ſō diu perueniat ad fundu tunicarum al-
terius vel ambarum. Anuſa vero cōpofi-
te. ſ. vlcerationis est duplex interior et eſte-
rio: interior est apertio apoſtematis: vel bo
thor: aut plaga faciens ſaniem: aut hūo: cor
roſiuus aduſtus deſcendens in eum vt in ca
tarris contingit: aut imbibitus cozuptus: et
putreſcakt propter quod acquifuit virtu-
tem cozſoliam qua vlceravit ipſu. Exte
rio: est res que partem de ſua ſubſtantia ſci-
dendo aſpoſtavit: est ſemanita. Signa
ſimplicis ſolntionis ſunt doloz: et ardo: pzo-
pue. ſ. poſt tranſglutonez rei acute vt e: ac
tum et ſinapís: et exſus q: nque ſanguíntis: et ap
paritio in vomitú vel ſecellu. Et ſi ſit abbu-
more acuto ostendit lingue infectio ex eo: et
ſapor amarus et acutus: et ardo: et ſumofa e-
rucuatilo et acuta: et ſtomaſ inſlatio et angu-
ſtia: et ſitis abſq. ſo ſumaſ res acuta: et ipſius
apparitio in vomitú vel ſecellu. Si vero
ſit ab exſinſeca cauſa ostendit eius ſuentó-
que preceſſit. Et ſuperſicialis ſignu: est exi-
cozicis q: nque. Et ſi est a cibo acuto vel medi
cina ostendit eius ſuentio que preceſſit. Et
ſi e: a catarro incipiente etiam ostendit inuè-
tio eius. et q: nò est diu q: incepti. Et ſi ſle p
fundu ſignum est catarrus acutus ſuentus
qui diu fluxit ſi est a cauſa inſinſeca. Si
gnum vero vlcerationis ſtomaſ est doloz: et
prope eo modo vt dictum est contingens: et
feto: in erucrataione cu: elevatone vapóſi
facientis incurrere ſicitatè lingue et oris: et
ſi ſit penetratua e: incontinentia cibi et po-
tus: quare egreditur et colligitur in vacuum:
ventris: et q: nque: fetor et appitio ſaniel et cozu
pti humo: et cozofini in vomitú vt ſecellu.
Et ſi ſit ſuperſicialis declarat e: exi: q: co-
ticis et apparitio ipſus i vomitú vel ſecellu
abſq. ſo ſit excozitatio vel vlceratio i meri cu
ius ſigna diſtinctina ſupi: dixim: et iteſtinif
cui: ſigna di: stincta bic ſubſiungemus.

Si vero ſit p[ro]ſunda: et ſita cauſa ex[tr]iſeca

γ

offendit eam inventio eius: et partis ablate:
et continentia cibi et potus: et exitus ei? ad
erterioza. Sed signu distinctum et sit in
ezificio stomaci vel in fundo eius sumit a té-
poze dolozis: a loco dolozis quantitate ip-
sius ab accidentibus: et a cocomitantibus. A
tempore dolozis: nam si fit in oze stomaci oo
loz est statim post transglutionem rei acute.
Si in fundo doloz est post quietem cibi eto.

A loco nam si fit in oze: doloz est in iferio.
ventre circa furcula pectoris inferiore. Si
in fundo doloz est circa umbilicuæ declinans
ad partem dextram ventris seu ipocúdrium
dextrum. A quantitate nam si fit in oze est
doloz fortiò: si fuerit in fundo. ab exequi
bus: nam si fit in oze cortex et sanes magis ex
bunt cum vomitu. Si in fundo magis cum se
cessit. A cocomitantibus. nam si fit in oze mi
nutto anbelius apparito sudoris frigidi: et
extremorum frigiditas et incopis est magis: si
si fit in fundo. Signa vero distinguentia
inter ulcerationem meri et solutionem eius: et
stomaci que comunicare videntem simul supi?i
cura meri habuisset. Sed signa distinguen
tia inter solutionem et ulcerationem stomaci: et
poprione fundi eius et intestinorum: gracilium
superiorium sunt valde difficilior propter ppin
quitatem vel colligantiam: square o5 ut subti
liter inustiges et præie feci poterunt ex quæ
titate doloris loco exequuntib: et cocomitäub.
Ex quantitate doloris: quia fortiò acu-
tlor est si in fundo stomaci fuerint. Ex loco:
quia si fit in intestinis gracilibus est loco" do-
loris: quia fortiò vel acutior est si in fudo sto
maci fuerit. Ex loco etiam quia si fit in inte-
stinens est locus doloris magis infra ad vim-
bilicum declinans. Ex exequitibus quia cor-
tex ex intestinis gracilibus est magis subtil:
et frequentior: si fit ex stomaco. Ex cœco
mititantibus nam sudoris et extremitatum fri
giditas et incopis erit minore si fit in intestis
gracilibus: si fuerit in stomaco. Si vero
sit in grossis intestinis doloz declaratur et di-
tinguit locus doloris quia inferior sub vim-
bilico: et quantitate: quia minor et exequuntia non
sunt permitto vt in aliis et cocomitantia süt
minus contingentia in eis. Inquit ypo-
soluto continuatis stomaci et inclito: e mor-
talis. Hubdtt Halle. verum est si fit proſun
da concuæ et penetratia: si vero non sit p[ro]
da concuæ et penetratia est curabitis. Et
addit si fit superficialis facile curatur si fit p
funda et penetratia difficulte. Lura: et du-

plex est in cura eius intentio�s et particula-
ris: vninueralis respiet totum corpus: et eſ
truplex. p[ro]ima est rectificatio tortus corpo-
ris et etiam mebi cataractantis quod sit. ſe
cunda est officerio humoziis vbi mitraur vel
trahatur ad stomacum leſum et paſſu. tertia
est regiminis debiti et conſortatiui ordinatio
quarta est accidentium coectio. Porram
rem cœplent enacuantia et alterantia d[ic]er-
siam corporis et mebi. Enacuantia ſunt flo
botomia ſi peccatum est in ſanguine vel far-
matia ſi peccatum ſit humoziis alterius cum
premiſione oſigetionis ſiplus que ſunt no-
ta. Alreratio ſit cum frigidis obrundent
bus acuitatem humoziis et bumidis inſpilſan
tibus ſubtilitatem bumoum vt ſi valeat p[ro]
rare: et etiam alterantibus d[ic]erantiam corpo-
ris calidi: et mebi cataractantis vel cum calis
temperatis ſi fuerit humo[rum] ventolus. Se
cundam rem complent fricationes extremi-
tatum c[ap]peſſiones dolozet: f[or]menta[es
mordaces: et alia ſuperius narrata in cura ca
tarri: et alij locis. Et tertiam rem complét
bitare l[oc]is temperati a eris deciluif ad ſic
citatem: quæſi et ſonnus et cubus paucis
facilis vigonis boni chini et kripticiu[m di-
ximus] in p[rimo] capitulo: et porus ſimil[em] ſi
vini rubei et kriptici l[im]phati cum aqua ferri:
et pauci vt non repleat et extendat: et molificat
ſua ſubstantia: et antime accidentia r[é]pera
[que] Quartam rem c[œ]plent ánodina mittigan
tia dolozem: et que curant incopis: et ſu[do]em
d[ia]fozoeticum q[ui] superius habuifli in cura cu-
dis: et calefacientia extrema frigida: vt ſunt
f[or]menta et cal ex[ac]toza nota. D[omi]nica
ris vero respiet mebiu[m patiens et paſſione
eius]. ſolutionem continuat. Et si quidem ſi
c[om]pler[x]o profunda y[ni]ca erit intentio. Et
unitio et coglutlato et ſolliatio. Et ſi ſit ſu
perſicialis illam c[œ]plent kriptica ex c[ib]is: et
potibus: et medicinis que ſupelius fuerunte
narrata. Si vero profunda illa c[œ]plent:
pontica ex medicinis interius et exten? ap-
proximatis. Et al[ia]s autem medicine ſunt
ſimplices et c[ap]ofite: quas infra y[be]u xi
gratia medtante dicemus: nunc vero ſimpli
ces: et ſunt balauſtia granat[i] tribuli alc[æ]na:
alumen et p[ira]ſicca et p[rop]ione ſiluſtua. Na
gis kriptica vt barba ica[na lingua] arletis: et
antiqua non est melloza cauda edna ypoqui
ſtidos. Et g[lu]einatia vt lutum armeni q[ui]
est mirabile in re vuln[er]um et p[ro]hibet abu-
lationem putredinis et lutum ſigillatum et

tibus; et corregit eius et maſtix gùmi: draganti; et arabici: et caruriz que sigillant ut sùt galle et ſimiliz: et omnia que oſtimus in cura flux* sanguinis mariuz et de còſolatione medicia rum ad fluxum catarrh: ex quibus aliij ſunt appoximand et interius: aliqua exterius que ſunt nota. Si vero fuerit compoſita et vl cerosa duplex erit intentio, ſ. mûdificatio p. ma ſećià còſolidatio. Orzimam rem cò plent abſtergentia no ſoſtia et acuta que ad- dant in vlceret, sed ſuani: et è luleb vel aqua mellis: vel geleniabi: vel aqua paſſulari: q. ſunt conueniètes ſtomaco. Et qui: caliaſi- ſtula vbi è necessaria ventris solutio. Nam cum hoc quod mundiſcat facit ſolutionè ſa cilem: nec trabit ad ſtomacù aliquid. Et si materia fuerit viſcoſa et adherens: quia fuerit ſalſa: ſiant cum aqua cauſtum: vel oliuaz ſalſtarum: que etiam conſonare habent ibi in vbi aqua paſſulari vel cauſiſtule no ſuffi- ceret. Et inquit: H. vulnera non ſanant: ni ſi perſecte eriſcent: et mundiſcatione coeli exſe catio: et: qu. ſi fuerit ille coſsoſo: et caro morua oporset: et mundiſcione cum medicamè pio pio aducb incarnatuo: quale est aloes ſol: vel ierapigra. H. ſimplerx que mundiſcat et abſtergit et conſonat yt no ſecipiat: nec tra- bar ab alijs mèbris. no autem ierapigra ma- gne descriptionis: vt è iera coloquiudite lo- godion et ſimiles quoniam hìbì in ſe reſ acu- tas moſtiantes vlcerantes: et trabentes ab alijs mèbris ad ſtomacum: et deinde deſ lac: acerofù vacinum: quia laurat et ſtípрат vt li ſupus de abſinbio et de cupatòro: quia mú disſicant et ſtípрат. Et vltimo admiſtres rob de fructibus ſtípiatricum ſuperius nomina- tis: et cum eis oporset vt admiſtres ſcarnâ tia vt è tres thus album maſtix et ſimilia. Et cum vlcera ſunt in oſſicio eius: admiſ- tres conglutinantia que tencant medicame- ſuperius: et no pmittant ſpsum deſcedere ab eo ad eis fundum cito: vt è gummì dragàtù cum paucò ſels rafant: et lutum ſigillatum: et armenum: et poffe cù fuerit ibi expletus ſagu- nis. Et ſoſtoſzes ſunt troch: de terra ſigillata et de karabe in nostro antidotario tibi tradi- tì. Et cum fuerit ibi dolor ſoſtis: oporset vt miſceas aliquid filioni vel feminis papuïs et poſtulace: quia ſedant ſtípiatricando. Et in plaſtrum Orbàſi ſy conferens ruptures, inſi ſecis: et ſolutionibus continuatis expertus et efficar: ſi xſus voluerit. Recipe litargin: opin lapidis ematitls sanguinis oraconis: et

hominis recentis galbani maſticis thurif co- ſiti boli armeni: lùbri cozum terreſtrium: mu- mìte armoniaci: an. 3. q. rùm p[ic]cis naualis: et grece cere albe et rubee: an. 3. 5. roſarum mir te cardamomiales: ana. 3. v. colloquiudite: paline marine aduſte galle: balaſtiarù: arí- stologie longe refine còſolide medie: et mino tris: an. 3. 1. viſciquercini. 3. 5. flat ſic decoque e pellem edinam in aqua donec tora diffuſua et ipſa aqua coletur: et forſiter p[sm]atur: et omnia alia ter enda terantur: et liquefacienda lique- kant: et lùbaci bene contriti cum aqua p[dicta]a et viſcus forſtius miſceantur et incorpozentur omnia bene: donec veniant ad ſpilitudinez emplaſtri: et applicetur. Item emplaſtruz in primo capitulo p[os]itum est ſanum et exp- tum. Et vnguenta p[ova]ſita ſupra capitulo de cura ſolutionis continuatris meri. Ab oaly sirupus de vna conferens ad egritudes gu turis et a poſtema quod ſit in eo et vlcerib[us]a- citis in ſtomaco: ſumantur ſucci vue pontice lib. vi. et decoquatur viſq. ad tertiam et ſunda tur ſuper ipſu mellis lib. i. et ſumac: et radicù ſiquiricte: gallarum balaſtiarum: ſuploiz[s] roſarum an. ſestarium. i. crocl. 3. 5. mirte alui- nis ſamen an. 3. i. decoquantur et colentur: et v ſut reſruetur.

Capitulum decimù quartum de medicis a poſtema[rum] ſtomaci.

Et rea poſtema ſtomaci ſciendum è po apoſtematum ſtomaci: quoddam ſieri contingit in ſuperiori parte ſci- licet circa oſſicium eius: quoddam, i. inferio- r. et circa fundu: quodda in p[lete]: ſeu tunica eius inſtruſeca: quoddam in exteriori et quod dam in parte poſteriori: que reſpicit doſtum quodda in anteriòi que reſpicit ventrem: et lacertos eius: quoddam in toto et raro conti- git: et plurimum est moſtale. Et ex cauſis ipſius ſpecialibus est dolor antiquatus ſto- maco: et motus forſtis aduentens ei ex farina co ſolutuo malitioſo quod trabendo ad ip- sum et partibus corporis humozes et debil- tando ſp[um] in eo reſtinet et colligi opera: et vomtus frequens et difficilis: et maſſime in temperate fcùs vt p[ura] in p[ra]ſp[io] mo[bi] ali culus: p[uta]eſtis fcùs in quo materia ſige sta groſſa: et viſcoſa cum difficultate vomen di ad ſtomacù trabitur: et p[ui]s viſcoſitate: et adherentia ſtomaci: p[ro]debititate non p[oteſt] et expelli: vnde corpus eius apoſtematur ſiut

V Z

dizit Abo. * Signa. Henerum eius si fit calidum: vel frigidum ex generalibus hītur quia si fit calidum dolor erit acutior & febrís & fitis. Si frigidum ecótra. * Hec signa spe cierc eius ex parte materie ex qua in secunda sectione postponimō dicere. * Signa vero specialia ex parte materie in qua: fine loca- lia ex pte apostematis scilicet exilentis in su periozi parte stomac circum oſticium ſut p[ro]pia ut doloz magnus: et proprie poſt allüpti onem cibi ſtatim: et tumor circa furculā nocu mētū deſideri: et appetitus et ex cōcomitati bus ſunt spafmus cui alijena t[oe] si fit caliduz vel c[ui] ſubeth & ſtupore ſi ſt frigidus: et p[er]ſus cordis frigiditas extrematū ſudor frigidus & ſincopis magis veniens et est malu ſignu. * Si vero ſit in fundo doloz mīnoz: et p[ro]ſe poſt allüptum cib[ui] per bor[at]a tumor vel ſ'ipo cūdrium malitior diſonis: et c[ui] alioz: accidem t[ium] apparitione mīnoz. * Et ſt e[ra] circa inte riorem t[unicam] doloz erit m[al]or & apud allu p[tione] cibi augetur: magis q[ui] ſi fuerit in ex- teriozi & tumor minus apparens tactu. Si vero in exteriozi ſiat econtra erut signa, ſilt si in parte poſteriozi verſus d[or]ſum tumor ſi erit p[er]ceptus ſenſu: et d[olo]z in d[or]ſo: et verſus eum. * Si vero in p[te] ant[er]iozi q[ui] res p[er]citat ven trem eſſet magis exterius apparent & d[olo]z in ſurcula: et verſus lacertos venſtris ſupio- tis. * H[ura] eius est quattuor res: p[rima] est euacuatio repletionis corporis: vel membi mittentis ſi adſit. vel etiam ſi nō adſit etiam quocumque p[ez]diectorum modorum ſiat. * Se- cunda est euacuatio partis apſotemate ſeu materie apſotematis. * T[ertia] est regimē * Quarta est accidentium corsetio p[ia]ta do lozis & filium qui ſi ſit fortis & acutus curaz impediet & ordinem eius peruer tet. * P[ri]vam rem cōplent floa[ia] de ſaphena ſi multa fuerit p[lector]ia totius vel ô basilica ſi n[ui] ſuit m[ita] vel de nigra. Et ſi fuerit cachochinia totius f[ar]matia ventris solutius nō vemit- ōna educi poterit vt ſuperſus ſuit inuert[ui] cuz talis euacuatio debeat anticipando fieri: vt ſuperius dictum est. * Talis autem f[ar]matia: ad ſtoma cum apſotematu trahit & magis re p[let] q[ui] euacuer. * Et ergo cachochinia to t[ius] ex purgetur anticipando: et m[ino]zef ex- p[edit] medicinis ventris solutius stipticis vt diueticis leuibus educentibus p[er] v[as] v[ir]ne ut vt ſunt diueticis calida ſicuit radix ap[ro] ſemen perroſilni & dauci sp[ag]i & ſimilia & fri gida ut ſut ſemina comunia dicta & nota vel

p[rou]ocantibus euacuationē ſenſibilē: p[er] cu[te] pozos: vt ſut ſudorē p[u]ocantia leutia qualia ſunt ap[ui]m anet[ui] calament[ui] aq[ui] o[ler]a e[or]um: et aſſa[ui] c[ui] oleo de ſp[ica] ſuper vncti: et cielamē cum melle empat[ui]. Et ſtra vt aq[ui] dei & melons indi ſi calida fuerit: et c[ui] ſubre: et vinu quod vninerſas mount ex creationes H[ue] ſenſibilē vt ſut fricationes multe: et ſuaues & ieniuā & abſtineuā: et chſleria cum medicinis h[ui]tibus virtuem educendi leu- ter cachochimia que ſut diuerſa ſcōm diuer- ſitatē cachochimie q[ui] ſuperius habuifti. * Et ſi ſit in ventris vacuo cachochinia ſtra- cis ills app[ro]patis ducet leuibus & stiptic- tatē h[ui]tibus que mundiſicēt: et confoutē: q[ui] etiā c[ui] b[ui]ſtii vt ſut ſtera caſſa: aſt. a[los] allu bleb turbi[]t n[ui] conſotat[ui] ſi ſiā que leutare ſoluſt n[ui] inq[et]ant: nee i[pediunt] diſoluſo: et trabendo ab albya. * Et ſilt ſi repleto ſit aſſicuius m[é]b[ui]a floa[ia] de vena ſc[ip]iente il[lo] m[é]b[ui]: et ſi fuerit cachochinia f[ar]matia ap- ata ill[ui] q[ui] ſit ex leuibus ſoncet e[ra]. * H[ue] tra- tio ad longinqua: et d[er]iutatio ad p[ro]p[in]q[ui] c[ui] ventoſa d[ui]ibus frica d[ui]ibus d[ur]ſis ligaturis: et c[ó]p[é]ſionibus d[olo]zoſis & alij[as] que ſupra de cura f[ren]ſeis habuifti. * Secundam res cōplent euacuatio p[re]cur[ui] t[atu]r: ſi tota ma- teria ſit recurribilis vel p[re]cur[ui] ſi exacu[ui] ſi ſi tota materia n[ui] ſit recurribilis: et ſi p[er] modu[m] influxionis ſit ſiens: vel p[re]excau[m] tant[ui]r: aut p[ul]ſu ſi ſit p[er] modu[m] c[ó]ſeſt[ui]s ſi[mi]l: * Recurſus àt ſit triplex p[ul]ſu tactu & mi- miſtui: p[he]c o[ſa] vel alij[u]od ex e[ſis] vel p[ra]ta p[ul]ſu cōplent in ſtoma co[po]ſtemato q[ui] d[é] ſit calid[ui] quod indicat d[olo]z acutus ſe- fitis: k[ra]ſi p[li]trica aromatica ſtoma co[po]xi- m[ata] interiu[m]: et exterius in p[h]n[ci]p[io] ap[o]te- maris: et v[er]q[ui] ad ſeptim[ui]: et q[ui]n[que] magis interiu[m]: et q[ui]n[que] magis ex terius q[ui]n[que] in ſup[er]t[ui] p[re] ventris: q[ui]n[que] interius: q[ui]n[que] verſus mediui: et q[ui]n[que] verſus d[ex]tr[ui] ſcōm diuerſitatem ſim[ui] ap[o]ſotematis minifrabata: qualia ſunt que n[ui] narraui[n]us ſup[ra] de cura male c[ó]p[on]iſ c[ui] materia: r[al]ia.n[ui] p[ell]endo materia ſedam d[olo]z[em] & k[fl]a[ri]oem que h[ac] inten[io]em c[ó]p[en-] tia ſm[pe]diu[m] & reſtard[at]. q[ui] ſi n[ui] ſufficiant q[ui] ap[o]ſtema calid[ui] ſit coler[ic]ui vel aduſtum ap- por[tab]is forioza vt p[or]toula[c]a ſemperutuā virg[à] paſto. luctac[ui] ſucc[ui] earu: et sandalus & mucilagin[is] p[er]ſi[ui] c[ui] modico c[á]pho[ve] o[ab] et ſi ex p[er]p[edi]at etiā ſucc[ui] papaveris & ſeminiſ iuſda[m]i vel p[ar]t[em] tebacy op[mi] ſinſecb[is]: et ex- terius emplaſtrabis: etiā l[ét]iculas aque ſup-

els alíq[ul] calid[us] ſt aromatic[us] admifc[ed]o: r p
p[ium] quale e[spica] maſtix menta: r ſilia.

Tractat ſt cöplent euacuatio p[ti]ti longi[que]
cu ventos[is] exercitio vel fricatoe p[uta] cru-
ris vel brach[us] vel intreſtino[] ſ[epis] p[ropioq]
illi. (Tráſmiſſu cöplent c[ó]ſoratio ſtomaci
cuſt p[li]ticis ibi numeratis ſt caplo de cura ſo-
lut[i]o[s] continut eius. Et ſi quid[et] tota ſecurrit
materia ſan? remanebit ſtomacus Et ſubest
excuſatio tráſeui ad alínd. H[ui] vero n[ò] to-
ta ſed aliquid derelictu] ſit in apofteate: erat
ill[us] viſcoſu et groſſu p[actu] ſi idſolubile: et
p[ro]ſide nequit recurrere. Expedit ergo vt e-
ducaſ per extractu] a p[te] patiète. ſ.p[te] apo-
ſtematis: et bane cöplent diaſoſetica app[op]
ata vt e[calamétu] apiu spica m[èta] abſinbi-
um ſt ſilia illi app[ro]ſata tal[io] ozdine: et mò: vt
q[ui] talib[us] frigidis et p[li]ticis app[ro]ſomatius v[.]
q[ui] ad ſeptimú] donec ſuit in p[ri]cipio deinceps
d[ù] fuerit i augmento miſc[ebis] diaſoſeticoz
aliquod p[re]dicto[que] equal[que] p[ro]ſe quod vir-
tutem h[us] maturit[i]a par[up] et abſteri ſuiá
vi-ruletic refu[n]dantius qu[alis] e[bleta] et alubleb.
(2) ſi dolóris augmentato inſlátio[nis: et ſe
bis] que angmetu] apoftematius ſequi[que] diaſo-
refim p[ro]bibeat app[or]ſimab[is] quod cu[fri-
giditate] ſtupeſacit et ſeſoluit cu[ſ] cöplone q[ui]
è coſiandrú] et viole ſicce vel cu[ſ] p[ro]petate: vt
è ſolarú] et aqua eo[nt] et? ſe[terius]: et (quod
cu[ſ] molificato] ſeſoluit vt è malua] et b[if]ma-
liu] ſemen lini et ſenugreci catap[ata] vel p[di-
c]tis caſtis diaſoſeticis admifc[ebis] que iſtrig
dendo abſter g[ust] vt è firup[que] acetoſus aq[ui]
num citroli mel[io]s et cucurbite aqua ozdei: et
mucilaginè p[fil]i] et mel caſſie ſiſtule d[ab]is cu[
aqua endutue, hec en] dolozè moltr[us] et ſebez
remittú]. (3) ſed adis vero inſlátione et dolo-
re: et c[um] tam p[uen]erit ad flat[us] et decimú] q[rit]
d[em] iem p[er]us erit diaſoſeticis caſtis vt: q[ui]
eti]a admifc[ebis] aliquod ex p[li]ticis et ar[di]at
cis app[ro]ſatis quale est maſtix et abſinbiu]
ſpica et crocus vt robur c[ó]ſeruèt in eo[que] èt
i declinato] ſtr exerceb[is]. (4) Et ſi quid[et] to-
ta]r ſeſoluat] bene ſeh[bit] ſtomaq[ue]. Et vero
n[ò] ſeſoluat] ſed tráſeat i dubelat[us] quod è p[li]
mú] pp] d[isp]oem materie et med[ut]c] o[] vt ad
flat[us] p[du]cas i[col]ume] ſtudi[us] tuu] circa matu-
rationem exerceas i[mi] regulas ſex: æq[ui] ſup[
] de cura p[le]ſis numerado] declaratu[m]? illuc
ergo recurre. (5) T[er]tiá] rem cöplent debita:
ſex re[] n[ò] natural[us] ozdinario] q[ui] ſupponèdo
regim[em] ſup[ra] victi] diverſi[ca]t] i[mi] diuſitarè
ſtent[io]um ſeu re[] intenta]r quas] p[ro]ſeq[ur]m

que ſunt iam declarate: et eti] accen[i]tus qu[os]
correc[to]em intend[us]que q[ui]tis eſſe debeat
intento] tibi declarat: et tu ſi natura prudens
fueris et m[ète] exercitatus ſcies hec c[ò]nueniè
tia et p[ro]ſa inuenire. (6) Quatu] rem c[ö]plent
auxilia p[lura] et diuera] b[us] q[ui] p[lura] et diuerſa
ſunt talia accña apoftema caſa] conſequen
tia vt ſut etus eſſentialia et p[ro]ſa ſic] oolo[zz] et
inflátio] qu[os] correctione] iam ſup[ra] fecimus
nocum[èt]u] deſideri] et oligon[is] qu[os] correc[to]
nem] x[pi] miſericordis auxilio] inſertus ſubi[n]
gemus. Et accidenti] que ex] comunitate in
ſurgú] cerebr[us]. vt p[ſa]mi] et alieant[i]os ſtu-
poris et ſubeth] qu[os] correc[to]em ſup[ra] de cu-
ra capitis p[mi]ſimus vel ex] c[ò]itate] cordis: vt
è pulſus cordis ſincop[is] ſudo[que] frigidus et fri
giditas ex] tremor[us] qu[os] correctionem etiam
antedixim[em] cura cordis ad illa ergo loca re-
curre. (7) ſi apoftema frigidu] fuerit econ
trario] ſunt intelligenda oia, i, et cura: que ex-
dict] s in apoftemare alto[que] mébozú] ſunt no
ta et cura bothor[ in ſtomaco] est cura apofte-
matis predicta: quare o[]z vt molliſcantibus
vtaris deinde abſter gentib[que] et ſe]ſoluti]s vt
aptentibus: et v[lt]imo p[li]ticis in cura] ſ[er]cireſ
p[ien]arratis. Et ſi frigidu] fuerit naſturcum
ſup[ti]u] ac exterius em]p[ar]tus aut ſe]ſoluit ſua
cöplone aut] maturabit et z[up]it p[ro]petate ſua

(8) Acculi in p[ri]cipio apoftematis caſi flo-
maci app[ro]ſomat: et p[re]cedère floia de basili-
ca. Recipe viuriſq[ui] sandal[us]. a[n]. z. 5. cam
phore. 3. i. inſundat] i aqua ro. et ſucco] c[ito]o[]
nutriant]a ſola aqua ozdei cuſtodian]a carní-
bus et vi[n]o et c[ó]fectionib[que] cu[] melle ſiut] et
bibat] ſuccu] grana]o[que] rob de fructibus fris
Et ſedata] doloris vehem[ètia]: dețur caſſieſt.
dilſoluta in aqua endiuie bulita: et d[isp]uata:
St árdies egritudinis] elongati] fuerit: et ca
lo[]z n[ò] quiuerit ſed remaſerit apoftema cu[5]
duric]e et hoc em]p[lo] epithimeſ] locus cuius
conſecto] è. Recipe viola] p[iccar]us. 3. x. roſ.
tu. 3. v. ſpice inde maſticis: a[n]. 3. n. cipert] ſq[ui]
ti calam]i aromatici a[n]. 3. ly. farine ſenni] greci.
3. xx. camomille ſeis maluaniſct albi farie oz
d]a[n]. 3. x. Conf[sg]antur oia cum mucilagie
ſeis linit] deinde locus ex] oleo de] neriden ca-
leſactio] inungat] et em]pet] ex p[di]cto] q[ui]o[]
boras ante q[ui] comedat: et poſt diſſolutione] cu[
ſtomac]s fuerit a cibo euacuatus: vngat] cu[5]
oleo p[re]dicto] de] neriden. I[spica] calido et ſup-
ponatur lana. (9) Trocideſt de berberis Albo.
Recipe berberis ſucci] liquiſt. roſ. ſemiſ] cucu
meris: ſeis melonis e]corticati] contriti: et cri-

Y 3

bellati. an. 3, 111. maſticis ſpice odorificere ſuccet; eupatoty: an. 3, 111. rubee reunde ſeni croci: an. 3, 111. cufcute ſemis: et ſe. endutue: an. 3, 111. ipod. 3, 111. terentiam. 3, v. 2.ERE et cofice cù aq tereni abin: et informa trocifcos aur. i. et poret. 111. Si vero apofema ſtomaci p viâ iſluxioſis ſit ſi gidùiens aut ſit p modù cogeſſlonis vt fa-ctu quod plurimù eſt kicu factu vel melicuz aut. n. ſit ex viâ indigònis cibi qui ex indigòne in ſka koerutitur: aut ex ſporentia conuerſtendi propſum nurimétu vt ex ſuperfluita te iſpius retena nò expulſa: que e mka cum ſtomaci ſubſtantia ſit nervoſa mlike nature: vt ſuperius habuisti. 111. Luius ſigna ſut pze dicta calidi apofematis pzerer dolorem ſe. ſi tim et extuacione et que còcomittant ipz apo ſtema calidù. 111. Et ſi ſit per viâ inſluxionis: vel cogeſſionis ſuperius habuisti ſigna ibi: qve re et etia locor. in quibus fuerit ſituatù ſigna habuisti ibide. 111. Et cura eius eſt vt poſt eucauſationem vel purgatoem vlem que premit tenda e ſi plectoria vel cachochinia adſit: qve e ſima qutuozueru in cura còt et etia spâli: et e repleto particulari. 1. apofemati membri. 1. ſtomaci et materie ſapſcate collecte eucaueſ. 6o et hoc per extractu plurimù qui pia afozeticà b5 còpleri et reſolutiva calida ſlip-ticitare habentia vel ſliptids mixta et maxime cù per modù iſluxionis fuerit fiens vt nò ſolù robur virtutis in mébzo custodiat: vt 03 in eo per vlam cogeſſionis facto: ſed etia mébum conſoſter et conſoſtato repellat quod iſuit ei quor caliditas debet eſſe temperata que nò trabit: ſed maturàdo et ſubtilindo maſteriam et pozos rarificando diafozeti et reſolutiòni debite pout materia et mébsum exigit: cù materia a fluxu ceſlauerit apre diſponat. Morù at quedam ſunt ſimplicia et quedà còpoſita que inferius ſubiungemus. 111. Sipli cta diafozeticà forſis ſlipticitatis ſunt qdam interius appròxiuîma: quedà exteri? applitanda interius ſunt vt cinamomum caſſia ca lamus aromaticus: ſpica celtica et alia ſupi us in cura male complonis meri diſtinxim? Que vero minoſis ſlipticitatis ſunt: ſut vt méta abſinibium feniculus anetum camòil-la mellilotum cappaf. apium et ſimilia. Que vero exterius applicanda ſunt: ſunt bee: Et alia vt ſucci et olla pædiqorù: et ſleut corex cippeſi et aristoſ. viroq. Et ſi quidem torù re ſoluatur bene ſe habebit ſtomacus: ſi vero nò ſed tranſar in ſeliroſim quod eſt vt plimuz per naturam eius: et materie euſi. 111. Tuc et

Cura eſt oſue res. p[ra]tima vt ſtudeaf molliſca re: einde o[n]o reſoluere et vtræq. ſimul age. re. 111. Prumam còpient molliſcatia interi? et exterius approximata ſimplicia et adſpes butirum mucilagines. Et compoſita vt en plaſtrum de mucilaginibus oleum amigda-larum dulcium et ilamitum et ſimilis ſimul cò-mixta. 111. Secundam etem complent diaſotetica tempera[ra] p[ro]portionata mébzo et maſterie p[re]dicta. 111. Atruq. ſimul còpient emplaſtrum de mellitoio viaquilon et cerotu ilo pi et alia ſimplicia quozum copiam ſuperius in cura pleureſis ſure et ſeemuf. 111. Ilic e[go] perqure que p[ro]p[ta]tia et p[ro]portionata ſuſtuli et in vium: deduc cum diligenta oporuna. Et ſi deum rimebis omnia p[er]experta tibi ſuc-ident ad votum. 111. Si quod tranſat et ou belati cura eius eſt quam diſimus in p[le]tura ſi et peripleumonia illuc ergo reſcure. 111. Em plaſtrum in Ratis ad apofema ſtomaci et cpaſtis ourum cum nò fuerit antiquum. Recc pe ſe. lini aneti ſicci violarum ſiccarum alce camomille ſiccarum malue an. 3, v. ſpice cipf quinanti calami aromatici: an. 3, vi. croci: 111. olei camomille. 3, xv. aggrege[n]tur eom u Conſectio emplaſtri eſuſdem foſtifer reſoluens apofema ourum ſtomaci et e[pa]tiser administra[ta]t ybi nò eſt caliditas: et apofia eſt antiquum. 111. Re cipe ſenu greci ſeminitufi ſe. cauſ. carpobalſam: an. 3, v. cordu[n]mentos amigdalaru amararum còſti mirte ſpica p[er]ciperi an. 3, v. bdeli ſubalbid[ia]. 3, v. floaculi quide. 3, in. maſticis. 3, n. liquiricie. 3, in. armia ci cere citre adp[le]te anat[is]: an. 3, ii. olei cano millini. 3, xx. gume diſſoluantur in pondere vini. 3, xx. deinde aggrege[n]tur omnia: ſu emplaſtrum cum eo vel vnguentu[ra] diaquliqui. Abo. 111. Conſectio troci: de ſpica ad apofe ma ourum in ſtomaco iuua[ta] valde. Red pe flozum quinanti ſap[le]tignaloos ciamo mi reubarbari. an. 3, ii. croci mirre ap[le] anit p[er]p[er]ts còſti an. 3, i. ſe. calami ſpice nardi ana 3, ii. bdeli ſubalbid[ia]. 3, ii. maſticis flozaci liq de: an. 3, i. armoniaci. 3, i. trocifici infoſmentur in pondere. an. 3, i. de quibus deur vnus c[u]s firupo aceto foſter p[ro]p[ta]tio quando antiquarui eſt. 111. Conſectio ſolutiui mundiſtant flo[ma]cum et ſexp[ellent]is ſuperſuitate[]b[um]di tatrum remanentium in eo ex fructibus bui[di]s et cibis groſſis valde. 111. Re cipe turbitu albi et mundi. 3, xx. cuchari albi. 3, v. gaž. ginsbe ris flozum camomille: an. 3, ii. pulueriçentur: et dentur in modu[ra]t[ee] coclear vn[u] magni:

vel paruum p[ro]out nature p[uenit] et necessitas exi[gnat]. Et est propti[rum] de debilitate st[omaci] de qua i[mediate] dicentur. Si at n[ot] confor tek turbit educat sup[flu]itares grossas [et] subtilis fit nec trabet ab alij[is] partib[us] corporis: ad ipsu[;] est melius post quod d[uc]t singib. n[ot] conditum: quoniam ericcat et consut[il] ilias p[alij]s melius est: est proptium.

I Capitul[i] de c[]im quin[]t[]ui de correc[]tio[e] ac c[]identium seque[]n tium e[]gritudines dictas: et primo de debilitate st[omaci].

J[er]imus sup[ra] in p[rimo] lib[io] c[ui] po [tu]mns curam e[gr]itudin[i]um que post purgationem solut[i]ni eradicat q[ui] debilitas st[omaci]nomen est comune: 13 q[ui]s[] cadit in toto corpore eius: et sequitur ip[s]i de bilitas omn[i]us eius virtut[i]i Innate.[s] et influētis: et quando[;] i superi[i]ori p[te] eius: et seque[]t ip[s]am debilitas appetit[i]us: et q[ui]s[] cadit in in feri[i]ori parte: et sequitur ip[s]am debilitas d[ige] stiue. et q[ui]s[] cadit in fundo ip[s]us et villis re- tentionis ip[s]us: et sequitur illa debilitas re- tentive. Ateru[n] in est qua[]tia simp[]er et indefi- nite s[]upta sua significatione c[]o]p[re]bendit de fectionem omn[i]us virtut[i]i quar[n]e i[n]strumen t[u]. Sed in comunem acceptionem eius si signification[io] sup[ra] defectionē d[ige]stive p[ro]pe cadit. Et enim eius operatio principalis ad quam odi[natur] principaliter a natura virtu- tibus ministrantibus alij[is] deferientibus il- li. Ait.n. B.nomen simp[]er p[rola]t[i]us si eius si signification[io] fit in bonu[;]z intelligi g[ui] meliori suo effe[;]r a contrario sen[]fi in d[eter]iori suo effe[;]: si.n.eius signification[io] p[ro]tenda[;]f al malum [s]p. pie in bijs in quibus natura c[]opugnat mo[;]z bo totaliter vt ipsu[;] expellat vt in crifi[bus]: et s[]militibus: ybi vero non totaliter sed potius in se confor[natur] vel debilitatur n[ot] vt est c[]o- foztari mente et bene sehabere ad oblation[em]ef.

I Unde, B.alt bonum vel malu[n] non certu[n] tignui[m] d[ant] ad salutem vel mor[u]t vi cu[]ra leuitatis sup[ra] dictu[;]est. Et p[ro]inde qu[em] admodum foztitudo virtut[i]is corporis seu in bis simp[]er dicta[] virtutum omn[i]um denotat: c[]omplementu[m] similiti[er] et debilita[s] simp[]liciter p[rola]ta ipsarum virtut[i]i vn[iu]er saliter o[]lum includit defectionem fec[i]du[;]quā edq[]e ipsa[;] bic sumimus c[ui] nocumentum virtut[i]i eius: singtum in[fra] annuente dei filio f[ing]tia ca pitula subi[ng]amus. A Sl[]igna autem ip[s]i debilitatis exi[nt]i in ip[s]o abſ[]o eo q[ui] fit ex p[er]

te c[]b[i]e et potus et aliarum rerum nostrum c[]o- pus ingredientium nec n[ot]iam ex p[re]te regi[m]inis aliarum rerum exi[tr]in fecarui accidenti um ex quibus frequenter accidere consueuit funt omnes e[gr]itudines euenientes et p[re]- dicte ex quibus potissima est c[]op[]tonis equa l[its] vel diuerſe malia in se principaliter eu[i]t ens: aut ex vicinitate aliorum m[é]b[]oz[;]u2 p[ro] p[in]quor[u]m seu remoto[;]r u2 p[]rout sup[ra] i ma- la comp[]tione st[omaci] dictum est cum fit i to- to corpore eius extenſibilis maxime: et fecun dum. B.in eſſentia virtutum efficiat nocui[m] tum cum enim virtutes operantur in eo per qualita[]tu[m]eriffim: que est ex quatuor[] qua litatibns sub alteratione facta ipsar[;]u per di- ferensiam accen[]tem non poterunt ip[s]as qua- litates eligere debita[s] vt quod veniuiq[]us p[ro] p[ri]tum est agant conuenienter. Talis au tem malitia comp[]tonis diu[]erſe est omnis ge- neris simplex[;] et compoſita pura vel impura et maxime frigida et ſicca que cum fit diſcrasi- arum peſſima et vite contraria ex ea virtutef deficiunt omnes: vel humida: que villoz ei texturam rarificat: et relaxat: et maxime ſi ei materia ſit ibi[]tia: ſicut aqua in carta made facta ex quo neceſſarium est virtutes et val de debilitati omnes: et maxime reteriptua ſic frigida d[ige]stiva: et atractiva. ſicca vero ex pulſtua: cum enim omn[i]us operatio ſit p[]v. il- los vt o[;]gana eius: eis debilitatis: necesse è ip[s]as debilitati: maxime virtutes.n.natura les non deſicunt: niſi defectione organi. H[]igna eius funt dupli[]cia: quedam funt in mediata: et quedā mediata et confecutia: c[]o- fecutia prima ſut ſigna defectionum virtu- tum eius: que ex defectu operat[i]o[;]5 colligit[;]m. I Inquit.n. A bo, virtut[i]i et operationum adinuicem alij[ie] ex alij[is] cognoscentur. et p[]r- mo appetit[i]ue et attractiue puta quia st[om]a cus non appetit vel o[n]nute appetiti: nec tra- bit niſi cum pena: aut est attractio varia qua ſi tremula et ſicut sp[af]imofa. Trem in rete t[]lua: p[ura] quia n[ot] contrahitur sup[ra] c[]ibui o[;]i no nec c[]o]p[re]bendit ip[s]um: aut debiliter et ma- la c[]o]p[re]ſione retinet quia tremula et c[]ui[;]z tre mo[;]ze: verum quando[;]s n[ot] c[]o]p[]cipitur illud: sed ſentitur labor st[omaci] c[ui] deſiderio deponen dicibum a se ip[s]. Et ad illud funt vocates: rugitus tenſio et inflatio. Et ſignu[n] debili tatis d[ige]stiue est tardario c[]ibi in eo[m]ulti- p[licatio] inflamar[i]o[;]s et veniſtatis rugitus et eructationis et inflatio palpeb[]a et multi p[licatio] ſtatis et plurim[u] fi perdurat p[]ducet

v 4

ad caceſiam y ydropè carnosam. Signa
vero debilitatis expulſive ſunt quia tarde ò
ſcendit de ſtomaco cibus et grauitas ſupero
tis ventris perdurat diu: et tarditas exiſtus:
ſecu cum egreditur exiſt cum dolore tortio
ne et tenaſmone. Inquït tpo. Eozum: que
numintur velociter: et copioſe veloces ſeces
ſus ſiunt: et econuerſo: que tarde: tarde: erut
que omnia infra in ſpeclalibus capitulifxpo
ſugerente diſtincte ponemus. Secunda
ſunt ex facili paſſione aſſumpta. Facile enim
ex qualibet re nocumentu in ſuis actionib
manifſtum ſit et augetur: Et ſi multa ſit de
fectio a ſimilibus et contrarys patletur.

Sed signa p[red]ictarum eſtrudinu[n]i q[ui] cauſe
ſunt iſp[u]ns ſunt signa iſparu[]i p[red]icta ſupe-
riu[n]s: que debent eſſe recondita menti tu.

Quram eiuſ propare op[oz]tet c[ui] ſit iſpa om
num eſtrudinum corpoſis cauſa: iſp[ie] quo-
q[ui] ſtomacus ſit me[brum] cuius eſdebitate to-
tum corpus debilitatur. Et bezuiter ſicuit ſu
p[ra]a de conſolatión medicinarum diximus.
è tres res. Prima est remoto eſtrudinum
p[red]ictarum que cauſa ſunt eiuſ: quam ſupi
us habuſt[i]i. Secunda è conſo[ra]tio eiuſ
quam complent cib[ui] et potus et medicin[æ] ſip
tice et contrar[ie] diſcaſie iſp[ui]s ad comoderat
onem adu[n]centes: que ſe[m] natura ſp[li]ces
et compoſite in terius ap[pr]oximate et exteri[ri]
ſecu[n]i omne modum: quas omnes ſuperi[ri]
habuſt[i]i qui dirigent tuo ſuditio: prout diſ-
poſitio exiſt[ur] diſcernetur ſuadente g[ra]ſa fal-
nar[io]ſis. Tertia è reg[imen]: quod conſiſtit
in prohibitione reru[n] in quarum vſu nocetur
ſtomacus ap[pr]oximatione ſu[n]antium duo:
si[ſt]ut enim in mo[ralibus] y ſpiritu[alibus] p[ri]
mo e[tr]i[r]anda ſunt vitia: deinde inſerende
v[ir]tutes: ita in naturalibus: et corpo[ralibus,
p[ri]mo p[ro]hibenda ſunt nocentia. deinde mi-
nistranda vitia. Inquït enim. H. Et ani
me i[gi]tur que ſunt imunde c[ui] tu erudies eaf
per ſermonem qui erudit animaſ c[ui] hoc q[ui] ſi
ſu[n]antur per illud aliquo ſu[n]amento ledun
tur per vſum mai[zo]nocumento. Ip[oc]
quoſe[que] ſequens Platonem in hoc illud tefla
tur in naturalibus. d. Non pura corpo[ra]q[ui]
t[uc]uiq[ui] nutt[res] tanto magiſ ledes. Adu-
tendum tamen illud verum eſſe v[bi] cauſa d
[eb]ilitatis eſt multa eo q[ui] iſp[sa] conſo[ra]tatione
ſi[er]i impedit: sed v[bi] pauca ſit p[oteſt] p[ie]ce-
dere conſo[ra]tio vel ſimul fieri eo q[ui] c[ui] con-
ſo[ra]tationis p[oteſt] eſſe cauſa ablationis cau-
ſe debilitatis: sed de hoc ſupra in cura co[d]dis

eſt dictum. Res autem in quarum vſu no
cetur ſtomacus ſur verbi gratia aer malus.
In cuius ſubſtantia ſunt vapoſes malia ad-
mixtibumidi ex aquis ſtantibus ſtagnozum
lacu[n]i gurgituii et paludum resultat[es] et ma
le qualitatis Ex herbis et fructibus venе
noſis vt eſt colloquintida laureola anabula
oleandrii et ſimilia. Et ex terris in quib[us] fer-
pentes et reſpilia venenosa inſabitant. Et
ex ipp[is] ſunt bediſcita nona et multum anti-
qua et etiam aeres cozo[pt]i et ſunt p[est]ilen-
tiales et aer in tolerabilis qualitatis calide: ſ
frigide p[ro]p[ie]t et valde variabilis in ea omni-
enim talis aer ledendo corpus viu[n]eram i-
pedit ſtomaci diſo[n]em. et ex conſequi vniu-
ſa[es] eius actiones per turbat. Plinia quoſ
quiſes quoniam ſip[ui]m mollit et inſtitudinare
citium diminutui et ſuperfluum ſefu[n]tuum:
t p[ro]p[ie]t poſt cibum. Cibus quoſ male ſub
ſtantie qua[le] groſſe viſcoſe eterogenea u[n]us
non bene maſtica u[n]us. Auriu[n]t[es] enimamſi
catione aliquam recipit diſo[m]em vel cozo[pt]
biles et ſunt p[ic]ſes magni malatia entbo-
ma et male cauſat a: obſtraca diu[n]ia carnoſ
buballine equine ſalite et yutuſſe et nouiter na
te: panis oppir[em] c[u]cumeres per ſica p[ira]: po
ma inmaura lac[bo]diáles: et etiam v[n]cnoſe:
vt ſunt oſſa medulle: p[ing]uedines et ſimilia.
Et ſela v[n]cnoſa vr ſi[ſ]amus et ſimilia. et cib[
]superflue quantitatis p[er]ſantís facieteram
naueſtatiu[m] et grauſedim. Inquït enim
Ab[]o[n]bil et eſt d[eter]ius naueſt: et diſcrete q[
]titatris: quia ſit ex diu[er]ſis. Unde Ab[]o[n]
bil è d[eter]ius è diu[er]ſa cibaria ſunt comede
re et longum tempus in mensa p[ro]ſò gare ma
le qualitatis: et diu[er]ſe: quia frigide vt ſunt
fructus valde fi[ri]gidi ſi[ſt]ut ſu[de] genere ará
ciozum et bactheca curcurbita lactuca et p[apa]
uer et acute vt ſunt eruca naſturiu[m] ſu[n]apif
et ſimilia: et diu[er]ſe qualitatis vt ſunt cauſes:
lentes: et ſimilia: et ſublenuantis cib[ui] ad os ſlo
maci vt r[a]fanus. Et abominabill[s] et fetuſu
et venenofus vt fungi et ex[tr]remitates cauſe
cerui. Et ex fructibus vt grana p[ini]non ab
luta et ſimilia. Et ex herbis: vt olera mo-
lia vt malia et ſimilia atriplices: et blema[n]i
cum almur[i] et aceto et oleo et pozo ſint conſi-
ta. Et ex ſeminibuſ vt ſenugrecu fem[em] cana
pis iu[n]iperi et a[n]gi caſti et ſimilia. Et ex radi
cibus vt r[a]fanu[n]e napi n[ò] in decoctio diſo-
luti et ſimilia. Item in[te]pancee aſſu[i]p[em]: vt
puta c[ui] non fuerit p[re]aſſumptus tam dige-
tus: nec cum fames aderit: et cum aderit ſub

flinuerit. Ininde Abo.nibil est deteri.que nutriens supa nutriet quod nundus digestus est mittere. Et subdit subflinere famæ stoma cum putridis replet humoibus. Et tunc nò pmisso quos putridos deponat comedat. Item ordinatus ut subfrilis facilis digöls postponatur groffus et pterer modi ut subito multum repleat quo ad virutæ. Inquit ipsovbicæq cibus pater natura in et ille egritudinem facit manifeat vero sanatio. Et potus nocius est potus vini noui grofziz et turbidi dulcis et diuerti et nimis antiquiz male qualitatis venenofe quia fit illud in quæ et ceciderit et moztuum fuerit aliquid ex reputibilius venenofis ut scospio quia sui natura petit illud et superflue quæ fit flu cuantis intèpanee sumpius ut iecium floaco et post cibum fiende digestione nifi fit alia et etus Inquit enim Abo. super cibum in duas fitas aut tres bibere nò nocet et iq. cò fuerit et aque pzedicte groffè et valde frigide et tepide. Et vigilie superflue que pribident ipsum a digestione: et superfluo stomus: et infuens qui fecutid ipo.stomacum mollit et coctum reddit vel diminutus intèperaneus malo modo et figura factus. Inanitio cù forzit medicina violenta et malitiosa ut supa diximus. Et vomitus frequens difficultis et viotentus qui stomacum facit lacunâ superfluitatum ipsú debilitando et superfluitatem corpozis ad ipsum currere pronocando. Repletio superflua cibi et potus et humoù que fupius dicta sunt nec nò superfluitatu fecalium et ventoflatis in intestinis et ipfus renetio. Nam regurgitando per su naturam su perius circulariter redit et ascendit ad stoma cum et capit ipsú debilitat et perturbat Et dimittio consuete euacuationis et omnia aſse accidentia naturam extenuâcia ab ea que se cundù naturam est exſitentia ut trifcia: ira cundia timor et gaudium immoderat. Lortus quoque plurimus et proprie post cibum et balneum superfluum et resolutius. Omnia predicta sunt in quorum vùu nocetur flo macus fanie corpozis et multo magis lapidi et debilitatus et contrarijs funatur et conſoſtak que per te eligere potes: ſi paudens natura: mente exercitatus fuerit ut opoſtet in ſclè do naturam stomaci et ptoplozum et memos fis eorum: que natura ipfus exſigit que ſi cunda egritudinem etus et malitia complonif ſe cundù modum vnuerat falem tibi nota fecim et capituo de cura egritudinis instrumenta

lles in quantitate Medicamen expertus archidiaconi conſonans stomacum debilez Recipe mine aromatice. 3. 1. titrati bone. 3. 1. misceantur et dentur cum vino aromatico & coctionis mente ſiece. conſonat etiam totus corpus. Pillule abatis. Recipe laudat: maſticis an. 3. 1. Infomentur pillule et den tur tu mane et ſero quottidie ante cibù: ſunt experte. Pillule ad idem conſoſtant flo macum et omnia vifcera debilia et molifica ta Recipe maſticis albi. 3. 1. inſte ſicce. D. 1. ma cis galange gaf. cinamomi lignialoes: an. 3. 5. alle odoukere corticum thuris: an. 3. 5. squintanti. D. 1. ſpice. D. 5. Et ſi est naufea adde a meos et cardamomi et corticum citri: an. 3. 1. ptueriſentur et conficantur cum múa aromatica et dentur mane et ſero tres ante cibù Pillule andromaci ſapientis et ſumitur omni boza mundiſtant stomacum & conſoſtant Recipe aloes turbit mirob. citrinorum una 3. 11. roſa. maſticis: ſalisandi croci antitati. 3. 1. Conſice pillulas cum oximelle doſis est. v. vel. vy. Be debilitate stomaci cum ſiti. Lum stomaci debilitas cum ſiti: et tarda deſcenſione cibi de stomaco fuerit et accido tu cito fuerint predicta parua: neque veruta: stomacus cum troci de roſis est curandus q. Recipe pulueris roſarum rubearum. 3. 11. xi. loaloes ſpice maſticis caſſieliğne quinan. ti cinamomi abſinby: an. 3. 1. apſergantur cù viuo veteri et inſommentur troci. aur. 1. 2. 5. et dura tur in mane. 1. cum. 3. 1. potionis de ſeminib quottidie que est. Recipe cimini ameos ana 3. 1. et bolant in mina. 1. aque donec aqua ſit rubea de qua ſumatur cum eo. Autur tur vero cum bijs que ſunt facilis digestions: paucarum ſuper fluitatum que cum redolen tibus ſpeciebus et ſeminibus ſint condita: potentur viuo veteri. Si autem predicta accidentia veruta fuerint: ſumatur diacimi ni et diaolibania. aur. 1. cum viuo veteri puro: et diaciminum ſolum detur ſi venter strict: ſue rit: ſlautez ſoſut: detur diaolibanum. hozus autem conſectiones ſunt note. Si autem hec non ſuffecerint ſquama ferri cum viu da da erit. Alius confectio est. Recipe ſeminif anilifen. apj cimini aëſ amudè diſgangi key ſim karut ſeminis corlandri piperis lógi me lanopiperis: cinamomi thuris ſpice gaf. nu cib. muſea. ciperi: cinçib. an. 1. an. 1. v. ſcoſie ferri auf. 1. bijs omnibus ſexcuplum vini addak et coquantur donec ad medietatem redeant: et coletur. deide eger quottidie de hoc. 3. xxx

25

["fumat et nutricationem aleniet et: abestineat a fructibus et herbis et cibis et potibus frigidis et aqua specialiter frigida licet eam appeat valde. 1 Emplastrum ibericum conforias stomacum et est temperatum sanum et exper tam. 2 Recipe foliozum ros. sandalozus tube ozum et alborum pulpe fumach. an. 3. 9. 4. 11. absinthis fice loti. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91. 92. 93. 94. 95. 96. 97. 98. 99. 100. 101. 102. 103. 104. 105. 106. 107. 108. 109. 110. 111. 112. 113. 114. 115. 116. 117. 118. 119. 120. 121. 122. 123. 124. 125. 126. 127. 128. 129. 130. 131. 132. 133. 134. 135. 136. 137. 138. 139. 140. 141. 142. 143. 144. 145. 146. 147. 148. 149. 150. 151. 152. 153. 154. 155. 156. 157. 158. 159. 160. 161. 162. 163. 164. 165. 166. 167. 168. 169. 170. 171. 172. 173. 174. 175. 176. 177. 178. 179. 180. 181. 182. 183. 184. 185. 186. 187. 188. 189. 190. 191. 192. 193. 194. 195. 196. 197. 198. 199. 200. 201. 202. 203. 204. 205. 206. 207. 208. 209. 210. 211. 212. 213. 214. 215. 216. 217. 218. 219. 220. 221. 222. 223. 224. 225. 226. 227. 228. 229. 230. 231. 232. 233. 234. 235. 236. 237. 238. 239. 240. 241. 242. 243. 244. 245. 246. 247. 248. 249. 250. 251. 252. 253. 254. 255. 256. 257. 258. 259. 260. 261. 262. 263. 264. 265. 266. 267. 268. 269. 270. 271. 272. 273. 274. 275. 276. 277. 278. 279. 280. 281. 282. 283. 284. 285. 286. 287. 288. 289. 290. 291. 292. 293. 294. 295. 296. 297. 298. 299. 300. 301. 302. 303. 304. 305. 306. 307. 308. 309. 310. 311. 312. 313. 314. 315. 316. 317. 318. 319. 320. 321. 322. 323. 324. 325. 326. 327. 328. 329. 330. 331. 332. 333. 334. 335. 336. 337. 338. 339. 340. 341. 342. 343. 344. 345. 346. 347. 348. 349. 350. 351. 352. 353. 354. 355. 356. 357. 358. 359. 360. 361. 362. 363. 364. 365. 366. 367. 368. 369. 370. 371. 372. 373. 374. 375. 376. 377. 378. 379. 380. 381. 382. 383. 384. 385. 386. 387. 388. 389. 390. 391. 392. 393. 394. 395. 396. 397. 398. 399. 400. 401. 402. 403. 404. 405. 406. 407. 408. 409. 410. 411. 412. 413. 414. 415. 416. 417. 418. 419. 420. 421. 422. 423. 424. 425. 426. 427. 428. 429. 430. 431. 432. 433. 434. 435. 436. 437. 438. 439. 440. 441. 442. 443. 444. 445. 446. 447. 448. 449. 450. 451. 452. 453. 454. 455. 456. 457. 458. 459. 460. 461. 462. 463. 464. 465. 466. 467. 468. 469. 470. 471. 472. 473. 474. 475. 476. 477. 478. 479. 480. 481. 482. 483. 484. 485. 486. 487. 488. 489. 490. 491. 492. 493. 494. 495. 496. 497. 498. 499. 500. 501. 502. 503. 504. 505. 506. 507. 508. 509. 510. 511. 512. 513. 514. 515. 516. 517. 518. 519. 520. 521. 522. 523. 524. 525. 526. 527. 528. 529. 530. 531. 532. 533. 534. 535. 536. 537. 538. 539. 540. 541. 542. 543. 544. 545. 546. 547. 548. 549. 550. 551. 552. 553. 554. 555. 556. 557. 558. 559. 560. 561. 562. 563. 564. 565. 566. 567. 568. 569. 570. 571. 572. 573. 574. 575. 576. 577. 578. 579. 580. 581. 582. 583. 584. 585. 586. 587. 588. 589. 590. 591. 592. 593. 594. 595. 596. 597. 598. 599. 600. 601. 602. 603. 604. 605. 606. 607. 608. 609. 610. 611. 612. 613. 614. 615. 616. 617. 618. 619. 620. 621. 622. 623. 624. 625. 626. 627. 628. 629. 630. 631. 632. 633. 634. 635. 636. 637. 638. 639. 640. 641. 642. 643. 644. 645. 646. 647. 648. 649. 650. 651. 652. 653. 654. 655. 656. 657. 658. 659. 660. 661. 662. 663. 664. 665. 666. 667. 668. 669. 670. 671. 672. 673. 674. 675. 676. 677. 678. 679. 680. 681. 682. 683. 684. 685. 686. 687. 688. 689. 690. 691. 692. 693. 694. 695. 696. 697. 698. 699. 700. 701. 702. 703. 704. 705. 706. 707. 708. 709. 710. 711. 712. 713. 714. 715. 716. 717. 718. 719. 720. 721. 722. 723. 724. 725. 726. 727. 728. 729. 730. 731. 732. 733. 734. 735. 736. 737. 738. 739. 740. 741. 742. 743. 744. 745. 746. 747. 748. 749. 750. 751. 752. 753. 754. 755. 756. 757. 758. 759. 760. 761. 762. 763. 764. 765. 766. 767. 768. 769. 770. 771. 772. 773. 774. 775. 776. 777. 778. 779. 780. 781. 782. 783. 784. 785. 786. 787. 788. 789. 790. 791. 792. 793. 794. 795. 796. 797. 798. 799. 800. 801. 802. 803. 804. 805. 806. 807. 808. 809. 810. 811. 812. 813. 814. 815. 816. 817. 818. 819. 820. 821. 822. 823. 824. 825. 826. 827. 828. 829. 830. 831. 832. 833. 834. 835. 836. 837. 838. 839. 840. 841. 842. 843. 844. 845. 846. 847. 848. 849. 850. 851. 852. 853. 854. 855. 856. 857. 858. 859. 860. 861. 862. 863. 864. 865. 866. 867. 868. 869. 870. 871. 872. 873. 874. 875. 876. 877. 878. 879. 880. 881. 882. 883. 884. 885. 886. 887. 888. 889. 890. 891. 892. 893. 894. 895. 896. 897. 898. 899. 900. 901. 902. 903. 904. 905. 906. 907. 908. 909. 910. 911. 912. 913. 914. 915. 916. 917. 918. 919. 920. 921. 922. 923. 924. 925. 926. 927. 928. 929. 930. 931. 932. 933. 934. 935. 936. 937. 938. 939. 940. 941. 942. 943. 944. 945. 946. 947. 948. 949. 950. 951. 952. 953. 954. 955. 956. 957. 958. 959. 960. 961. 962. 963. 964. 965. 966. 967. 968. 969. 970. 971. 972. 973. 974. 975. 976. 977. 978. 979. 980. 981. 982. 983. 984. 985. 986. 987. 988. 989. 990. 991. 992. 993. 994. 995. 996. 997. 998. 999. 1000. 1001. 1002. 1003. 1004. 1005. 1006. 1007. 1008. 1009. 1010. 1011. 1012. 1013. 1014. 1015. 1016. 1017. 1018. 1019. 1020. 1021. 1022. 1023. 1024. 1025. 1026. 1027. 1028. 1029. 1030. 1031. 1032. 1033. 1034. 1035. 1036. 1037. 1038. 1039. 1040. 1041. 1042. 1043. 1044. 1045. 1046. 1047. 1048. 1049. 1050. 1051. 1052. 1053. 1054. 1055. 1056. 1057. 1058. 1059. 1060. 1061. 1062. 1063. 1064. 1065. 1066. 1067. 1068. 1069. 1070. 1071. 1072. 1073. 1074. 1075. 1076. 1077. 1078. 1079. 1080. 1081. 1082. 1083. 1084. 1085. 1086. 1087. 1088. 1089. 1090. 1091. 1092. 1093. 1094. 1095. 1096. 1097. 1098. 1099. 1100. 1101. 1102. 1103. 1104. 1105. 1106. 1107. 1108. 1109. 1110. 1111. 1112. 1113. 1114. 1115. 1116. 1117. 1118. 1119. 1120. 1121. 1122. 1123. 1124. 1125. 1126. 1127. 1128. 1129. 1130. 1131. 1132. 1133. 1134. 1135. 1136. 1137. 1138. 1139. 1140. 1141. 1142. 1143. 1144. 1145. 1146. 1147. 1148. 1149. 1150. 1151. 1152. 1153. 1154. 1155. 1156. 1157. 1158. 1159. 1160. 1161. 1162. 1163. 1164. 1165. 1166. 1167. 1168. 1169. 1170. 1171. 1172. 1173. 1174. 1175. 1176. 1177. 1178. 1179. 1180. 1181. 1182. 1183. 1184. 1185. 1186. 1187. 1188. 1189. 1190. 1191. 119

nitate causa est multa effusio melancolie de
splene ad stomacum ad excitandum appetit-
tum cum superflu: aut concursus superflu
itatum ad ipsum apud tollerantiam famis.
Inquit enim Abaly. Tollerare famem
putridis stomacum replet humoibus.
Causa autem secundi est effusio colere è epa
te ad stomacum tuande digestionis gratia;
que ambe non ledunt in principio: quoniam
ambe cadunt in profundum cunque cibus sùp
tus vermicet eas mouentur cum cibo: et fa
dunt dolorem et quod currit: et ascendit ad
os stomaci educitur vomitu: et quod ad fun
dum descendit educitur egestione et quiescit
doloz. Tertius vero causa est imbibito pze
dicti humoris: vel collectio apostemofa in ip
so: gre: nec supnatat vt vomitum faciat nec
descendit ut cœ feceru egrediatur. Quar-
ti causa est effusio catarrose materie ad ipfus
de cerebro in quo muktiplicata extirpitur hozu di
gestionis: et facte in fomno maxime nec ex
tunc descendit et infert dolorem et cum vo-
mitu educitur celat. Quinti causa est re-
pletio extensiva ipfus quo ad vafa. Se-
ti causa est offertur ad digestionis: que ven-
toſtabem multiplicat. Septimi causa est
duveritas reiſtumpre. Octauca causa est
frigiditas aque que indigettibili: et nature
contraria est. Noni causa est ventositas
in eo. Decimi causa est flegma multipli-
catum in stomaco. Undecimi causa è ma-
teria pzedicta in stomaco generata et fœa ma-
ſua. Et ſi est periodicus causa est dispoſi
tio particularum mittentium aliquarum ip-
fius recipientis et generantis. Inquit. n.
Bilienius: quecunque in periodis exacerbà
tur febres particularum innacuntur alio po-
sitionibus: mittentium recipientium: attra-
bentium et generantium. Altimi vero cæ
est motus humoris naturalis vel sintomati-
cus. Signa autem doloris sunt senfus
comptus: quia nocite et pze ſentis percep
tio: que ſi forfiter impizat et doloz non ſen
tatur mens egrorat vt voluit ipocras: cum
ali. Multum dolentes aliquid corpoſi plus
rimum doloris non ſentunt. hus mès egro-
tat. Et signa specterum eius ſut nota ex
carum propietate vocabulozum. Et signa
caufarum specialium et principaliter. pize
sunt signa debilitatia ſuperius dicte. Si
gna vero fecunde ſunt exeuntia pzedea poſ
dolorem ad que ſequitur quies ipfus. Si

gna igitur tertie ſunt ſingultus vel apostæa
tis signa. Quarte signum est descenſus
catarri cum dictozum priuatione exeuntiz
ac ſignorum apostematis dicti. Quinte
signum est manifeſtum. Septe cauſe ſi-
gnum est manifeſtum. tumor circa stomac-
cum cum granedine. Et etiam ſigna ſepti
me cauſe ſunt manifeſta. Et similiter octa-
ue. Et none cauſe ſignu est repletio extè
ſua cum impetu ſuperueniens ac ſi ſetu per
curiatur. Decime est ſenfus granitatis.
Undecime vero cauſe ſignum est doloz con-
tinus cum malitia componis stomaci et di
ſpositionis ipſus ab eo: quod inueniatur in
albs membris. Et cauſe vltime ſignum è
dispoſitio particularum pREDICARUM appa-
rens. Signa permutationis eius ſunt.
Iam it permutatur ad cor: et est cum mate-
ria et est calida et efumans: accidente debilitas
pulſus: tremor cordis: ſincopis: et ſudo: frigi
dus: et extremitatum frigiditas: et diſna ſeu
ſpiritus offenſo non continua que ſunt ma-
ligna et quandoq: mortis. Et ſigna per
mutationis ad cerebrum et nervos est pera-
leſis et antecedit eam congelatio ſtupor: ſco
tomla et vertilgo. Et ſigna permutatiòs ei?
ad intetina et est cum materia est fra groſsa:
ventrosa ſunt yleon et collica et doloz arteſi-
ex permutatione ad ſuncturas. Cura k cu
ra doloris stomaci duplex est intentio gene-
ralis. Et ſpecialis. Generalis est que cauſaſ
iprimentes ipſum generales: que ſunt tres.
.f. mala compo diuerſa ſoluto continu: et
vtrius: còplectens. f. vt apostema confidentat
removendas: et est eadem et quam ſupra i cu
ra ſode diximus. Specialis è que ſpàles
cauſas hic enumeratas et alias confirmiles è
abſcindens p[or]t membri natura. f. stomaci
innuit que auxilia elliſt sibi convenientia: et
ſunt p[ro]p[ro]ſa, p[re]ſupolita et ergo generali vt i
eſt p[re]miſſiſlibe: et in hac paricta nota ſpe-
ctale p[re]ſequamur attente ſiu edlatione. est
.n. talis doloz forſis et ſi ex leu[i] fit cæ. Im
primit enim in stomacum quod mébrum cer-
teris membrijs ſenſibilitas est ſecundú. H.
et ſle magis è p[re]ceptius ipſius et p[re]ſide ma-
ioris nocumèti ip[re]ſſio eius: ac nocumètum
ad principia et ventuerſi corpus extèdeſt qui-
bus alliga: vnde accña ſurguit p[li]ma et ve-
renda. Et ſle equidè raro est aſſeq. paruus
quin forſis fit. Et raro est forſis. Quin re-
soluendo ſpiritus virtutem proſternat. Ob

qò frequenter moſtis eſ prouocatiuſis cum
upereſcedat modum: quo caſu mittigare
oporzet eum primo deinde cauſam eius imp
mentem:quecunq. ſit auſtere. Si vero ſit
ſuauiſ nature tolerabilis tantum cauſa ei:
oporzet abſcide re. Aſterendo enim eam ſit
et dolozem auſerimus. Et enim. P. mitiga-
tam dolozis ſuper eſcellum et infra de cura
dicemus artetice ſunt duplícia: quedam ſpſ
ciunt et perractant cauſam impriſmentem et
perciſientem ſimul: et quedam ſolü cauſaſ p
cipientem: et non impriſmentem: niſi calida ſu
erit et ſubtilis. A p[ro]ima ſunt duplícia frigl-
da apocrufica: qualia ſunt rose mira: rubuſ
folia vittis ſalicis citonia ſumac: ip podium ſa
dat. et ſimilia: Et alia ſunt calida temperata.
P[ro]imum gradum non excedentia ſtomaco
conuenſtia comunia et propria: qualia ſut:
camomilla mellitorum anetum anilſu apinſ
ſemen cauſis: napi: anomum abſinſchi ſui
nantum amigdale: fenugrecum: ſemen lin[ati]
radix alțee: malua: iſopi ſumida et cerotu
etus et ſimilia in primo gradu calida et p[ro]be
quando eo ſuerit conſolidand[ie] potest[ia]
sient gùmi p[ro]nozum et cerez o[rum terbentia
amidum c[ro]cus et laudanum: hec et iſp[an] oſa
eceſe et aq[ue] exerius applicate ſecundù om
nem modum. ſ. embrocationis inſuſionis epi
tbiuſatis cum ſpongiſ filtro p[an]ſa lana ſlu
pa in veſica viſrea balneo in ſacellis incluſi
cataplaſmata emplaſtrata et cerotis inunc-
ta. Et quedam ex eis interius ſumpta: et co-
poſita per modum apoc[imatis]. Et ex eis eſ
lomnus qui reſtабendo ſenſum Et calorem
materiam diſgeri. P[ro]ouocantiu[n] autez
ſomnum: quedà ſunt frigida et ſtup[e]fa[ctiua:
que infra p[er]ſpecificantur. quedà calida vt ane
tum et oleu etus: yſnea mirra c[ro]cus f[lo]s aig
dalarum et ſimilia. Et inebrizantia vt vinum
purum et ſumſum non antiqui: quoniam ſe-
cundum. H. vigilias g[igni]. Et gallia et cro-
cus in vino c[ia]n[ia]ta amomù armel: et marma
cur atta[per]miſta cum vino inebrizat magi-
fice. Et agrimonia ſunt capite poſita a p[ro]p
etate faci dozmi re. P[ro]ouocetur ergo ſo
nus ſi frigida fuerit cauſa dolozis: cum cauſis
p[re]diſctis: et p[ro]p[ie] ſi per interius ap[proxi]
mandia p[ro]ouocare intendas. Si vero fuerit
calida cum frigidis. Si vero per ap[proxi]
manda exerius cum quolib[et] poteris puo-
re et cum eo quod a p[ro]p[ie]tate habet puo-
care intus et extra. S[ec]uca vero ſut nar-
cotica ſtup[e]facientia quorum multe ſut ſpe-

cles in ſo[ritudine] et debilitate ſtup[e]faci[ta]ſt:
differentes e[orum] enim ſo[ſtibus] eſ optum.
Ande Abo. ex op[ro] cum caſto[re] ſuatur:
quando[que] ſtomacus lapſus e[ro]doloze: dein
de poma mandragoze ſemen eius: et cor[ex]
radicis eius. Deinde papaver et iuſquam.
deinde folatrum. deinde coziandrum et mu-
cilago p[oli]ſi: deinde nix: et vtilmo aqua frigi
da. Inquit enim ipo. dolores et tumores:
et podagra ſi in rubeum fuerint tendentes a
que frigide inſuſio re: frigerar et atenuar: ſlu-
po: enim mediocritis quem inducit ſoluit do-
lozem. A l[ia] vero ſunt ex h[ui]s compoſita:
vt tiriaca ſilonium: tr[if]era magna: al[ibana]
sia Et alia anditora magna. Que omnia
ſecundù odi[n]ines ap[proxi]maſtis: p[ro]ut ſup-
in lib[zo] consola[ti]onis d[ix]imus: que cum te
habente virtutem et p[ro]p[iet]atem conſoſtan-
di et defendendi ſtoma[c]um miſtrabis vt è mè
ta miſt[ur]a p[ic]a et caſto[re]um. Et ex eis eſ
doloz in[du]ctus in al[iquo] ex[re]mo[rum y[eb]
mentior qui veni[gr]a ip[ſum] ſlaut ip[o] d[ix]it i
aſſo[ſi]nibus ex eo quod trabendo virtutem ſen
ſibilem ad remota ſenſum minuit in ſtoma[c]
[ut] ex eis ſunt ch[bi] et potus groſſum ge-
terant[es] ſanguinem vt lentes: frumentum
cocytum carnes bouine extrema et vifera al-
malium et p[ic]ces magni: et vinum magni nt
grum p[oli]ſum et ponticum: qui ſenſum ope-
rantur obtufum et acutum inſp[illi]ant et obvi-
dunt humorem. Que vero cauſam p[pec]u-
lem abſcidiunt impriſmeteſ ſunt diuer[na] ſecu-
dum diu[er]iti[atem] ip[ſi]us ſuperius numera-
ta. Aut ergo cauſa eſ debilitas ſtomaci et ca
loris oligerentis ip[ſi]us et butus cura eſ o[n]
res. ſ. conſoſtare et reſoluere ventoſtatem:
tradidimus bic ſup[ra] que ſunt illam c[opl]en
tia et per qu[em] modi. Et si quidem p[ic]o
c[uni]tatis viſm et ex eſlu[ione] materie miſ-
ce de ſplene ad ip[ſum] cura eſ qua[tr]uor res.
p[ro]ima eſ p[lo]n[is] euacuatio. ſecunda è mate
rie melancolice ad contrarium tractio velad
aliud deſuatio. tertia eſ ip[ſi]us conſo[n]ato[r]o
et ductu[i]s ip[ſi]us ap[ertio] vt ad ex[er]tui[ſ]per-
lat et n[ò] ad ſtoma[c]u. quarta è ſton ac[io]zona-
tio et viarum conſtrictio: vt ip[ſam] repellat
fluentem et non re[c]iplat. P[ro]imam com-
plent euacuantia ip[ſum] p[ro]p[ie]: vt eſ epi-
thimum: polipodium: l[apis] : la[cul]t: armeni:
mirabolani indi: emblici: bellifrici et ſimilia.
Et si fuerit cum peccato ſanguinis flobo[
mi]a de baſilia ſinſtra vel de ſeylen ſinſtre
manus vel emo[zo]idarum ap[ertio]. Inquit

enim Halienus. in maximo enim dolore: et
in acutissimo apostolate nulla melioz medi-
cina hæc esse potest. (1) Secundam rem com-
plex vêtozay, pietio i ipocúrdio finistro i' a
lio loco hōaci opōto i splei vt i eīb' l' iguib'
Tertiam complement capar' scolopendria ta-
mariscus intus et extra et per omn. modus ap-
proximata. (2) Quatuor re: cōpulent calida stip-
tica stomaco approximata intus et extra. in
tus vt mirob. conditi citoñia condita xiloak.
cinamomu spica macis et alle spes approp-
te et cibus prepatus cù ets et aceto: et por' vi
ni puri in quo decocta sit peonía ministrat.

(3) Extra vt spongia madefacta in aceto ca-
lido cum spica mēta et mastice. (4) Si autem ex
tractu superfluitatu ad stomacum tempore
famis cura est altero duorō modorum sic de
cuit. Et boquia aut cum euacuatoe ante cibū
p. vōmitu: aut cum affúpione alicuus lubi-
ficari ante cibum quod ipsi deponat de hōa
co et est notum. (5) Secundi cura est similiter
quatuor res. spina est mittentis cpatis eua
cuatio quā cōpulent ab sinthiō succus et vinu-
eius reubarba. cāssie kamarindī māna et mi-
rob. ciriit. (6) Secunda est materie divina-
tio quam ventosat in extro y pocundrio:
complet vel in dozo renibus et iguibus.

Aetia est confortatio epatis quā cōplet ab
sintibium euipozium in decoctione feri cap-
ni vel aqua fructuī vel succus rosarī et endi-
nie et timilia intus et extra approximata fm
omnem modu. (7) Quarta est confortato sto-
maci et viarum constrictio ne recipiat influē-
tem coleram quā cōpulent citonia ptra for-
ba nespila fumac granata muca interi' ext-
bita et rob ipsozum pants cù vino et extra ci
merubi spodium et folia vitis cum fauic et a-
greſta emiplata: et alia que superius diximus
in prima particula. (8) Tertium curam babniſt
bic hupia de cura male complōns cum ma-
teria: et de cura apostematis. (9) Quarti cu-
ra est fuit catarri. (10) Quinti cura est vōit':
et abſtinentia. (11) Sexti cura est vomit' et or-
dinata comestio et bibitio. (12) Septimi cura è
vomitus ministratio rei frīgide téperate: et
funt granata perſica paru muſa et acrita. Et
ſi cum moſcatione ipsi sedant magis fra:
vt lac acetoſum succus macianor aqua fra:
et ſimilia et succus foliozum vitis exteri' ap
plicatus cum fauic odet. (13) Octani cura est
vomitus ipsius et ministratio rei calide int':
vt cinçib. gaf. cinamomi galange diacalami-
ti et diation tirlace et ſilium. (14) Extra vt est

abſinthiō emplatum cum vino aut melle pā
ni caleſtati et ſumigati cum spica: et lignoal.
et vnetto cum oleis calidis ſupza dictus. f. ó li
lio aneto nardino maſticino et de piperibus:
et balneu in delicatis ptoprie et in robustis: et
emplo materia caleſtio: et conſoſtatio in an
tidorario noltra dicto. (1) Moni cura è cura
ventoſtatīs et inſationis: et ex appropiatis
est ius galli antiqui et dar ſeſban andagoga
et ſal gemma spica caſtozeum galanga et con
fectio eius. (2) Decime cura est ventoſtatīs:
stomaci cura ſupza. In cura ventoſatīs ſlo
maci dicta. (3) Undecim cura est cura ma-
litie complōns stomaci: cùm materia kīca quā
bic diximus. Et propium est agaricus trāſ
glutitus. Et ſi est maniſa est eadem cura:
fed fortoio. Si vero ſit perſodica et permuta
bilis diſpoſitionum particularum correcio
ipsius est curatio que ex cura fecunde. et ter
tie cauſe tibi est maniſesta ſi p[er]hus tua illum-
natio ſit quem timebis. (4) Villule Jpocr.
quas in ſuo antidario ponit experte
ſunt et de vtilimis ad dolozem stomaci et q-
cunq[ui] cauſa ſi dentur tres vel quinq[ui] ponde-
ris. 3. f. p[re]cedente diſgeſtione: cum oſtimelle
ſquillitico et geleniabin et aqua decoctionis:
mente ſicce et aniti: et ſeniculi et ameos ſi ma-
teria fuerit groſſa vitcoſa et oſſicilis eradi-
cationis vel cum firumo acetoſo et p[re]dictis
ſi facili: et nos infra ponemus capitulo de
cura ferofularum. (5) Ab oaly ſi doloz ſoma
ci ex vntuolitate fuerit p[re]focata in ſoma-
co: aut in ets que sequuntur cum conferunt
et grana lauri et chinum affatum cum mel-
le confecta stomaco applicata per modu in
plaſtri: vel euapozata cum vino. (6) Et ſi est
doloz ex m[ic]a inflatiuā: ruuc oporſet vt eu-
apozato fiat cum allumine et diſaganto cōtri
tis cum acetoſo aceto: additis ramis aneti:
contritis. (7) Boloz autem qui fit poſt cibum
et non ſedatur niſi vomitú malus est et recti
us vt fumat aliquid melius ante cibum. Et
vt confideres cauſam illius ex capitulo vo-
mitus et euacues illud quod oporſer euacu-
are ex infuſione aloes et ſimilibus. (8) B[ic]n
de administra trocifcos de ſtella: qui valent
ad dolozem stomaci: et ipsi recipienti ſuper-
fluitates exp[u]ſas ex reliquis membiſ.
Et ex eis que conferunt ad hoc est: vt fuma
tur oliſani maſticis: nigelle ameos corſicum
ſiſicum vitrdum et xiloaloes crudi omniuſ:
ana partes equales: terantur et scribellenſ: et
conſiciantur cum melle emblcozum. Et ſu-
matur ex eis omn[ie] ant[em] cibum quaſtitas

z.n. vſq. ad aur. n. 1. Et confert etiam mini-
ſtratio corſandri et ſirup"granatorc cù meta.
Et ex eis que conferut dolozib" Stomaci cù
proprietate fecüdum q[ui] testaſ. A bo. ſut pel-
les intrinſec Stomacor autu et proprie galli
naru exccrate et puluerirate et bibite cum vio
et carnes obſtracoru neq[ui] decocte neq[ui] affare.
Et radix peonie et ſemen eius. Et etià. 3.n. ex
succuti bibu et idromelle ad dolore: et moz
dicationem et coralluſ ſupſenſus ad collu ita
q[ui] tangat os Stomaci. Conſectio trocſeo
rum stelle qui in potu dantur ad dolores Sto-
maci valde profundos. Recipe ſpice maſti
cis cinamomi thuris ſquinatî caſtozei mirre:
piperis mandragore ſeminis tuſqulami ab
ſintb[ui] op[ion] aloes: an[.] 3.x. inſo menſt trocſei et
dentur in potu. 3.n. cù vino: et ſunt de vtiliſm
et ſu tamaſloris. T[he] confectio troci d roſ
mator[us] ſerens ad dolore Stomaci et maſtiam
digonis: inflato[ri] et incepto[ri] idropitis et ſebi
dibus antiquis. Recipe: roſa. 3.in. xiloaloes-
ſpice maſticis caſſie lignee ſloru ſquinatî cla-
momi abſintb[ui] romant: an[.] 3.1. inſo menſt kro-
ciſc cù vino veteri: et denk in potu cù aqua ra
dicis: quou[que] doſis ſit. 3.n. Conſectio alia
troci. de roſis mino[2] ad dolore Stomaci kriſc
cù quo eſt huo[2] coleric[em] et ad inflatione anhe-
litus: et maſtia et igo[n]is. Recipe roſarum ru
bearu trita[2]r. 3.x. ſpice: aromatice: maſticis:
an[.] 3.1.5. inſo menſt troci. cum vino: quou[que] doſ
ſit. 3.n. Trocſeiſ andromaci faclentes ad
dol. Stomaci et difficula[ta] tem ventris: et diffiک'
tatem virne. Recipe ſe. ap[on] 3.v[ui] ſemſis an[]
ſt. 3.n. reuſeni piperis albi: ſloru ſquinatî ca-
ſloz[ei] ſpice cinamomi op[ion] an[.] 3.1.5. aloes ſuc-
cutri[n] maſticis croci an[.] 3.1. abſintb[ui] 3.n. te-
tre et cribella et confice cum ſucco mente: et in-
ſoma trocſeos et vtere. Ypo. medicamen
conſo[tr]as Stomacu et virtut[em] euis fugas do-
lozes et faciens accelerare digoem. Recipe
galange maſticis lignialoes cinamomi: ſeis
mirre: an[.] 3.n. eufragie an[ſi]t: an[.] 3.5. cing[ui] 3.1.
cozić. fustici extertozif olibani roſ. an[.] 3.n. ſpi-
ce 3.1. ſat gemme. 3.n. ęucharı administra[ti]
vel firupati cum aqua ro. lib. n. doſis eſt a. 3.1
vſq. ad. 3.1.5. ante cibuz et post. Alindu quo
dolores euis ex groſſis et viſcosi huo[2]ibus
ſeputiſis in Stomaco et euis villis: et e] conueni\ens ſenibus proprie et ieme. Recipe bachaz
lauri an[ſi]t: an[.] 3.1. pirertr vtramarini cingib.
galange ana. 3.n. maſticis mirre: an[.] 3.9. mel
liſ lib. n. aceti lib. i. doſis eſt ab. 3.5. vſq. ad. i.
Bal. medicamè valens ad ſirimitates flo

maci frigidas et dolores foſtes. Recipe triu
piperu ſpice nardi çicib.roſa[2] floz. camòlle
ſquinatî centaurec ariftologie rotuſe: ana. 3.
vi. lignaloe. 3.n. coficiàt cù mellei q[ui] cocta
ſit maſtix et gaf. doſis è. 3.5. cù aqua calida.
Alind medicamè ſerens ad dolore Stomaci
t epatis remouès purtredinem ab eis et cali
ditate et acuitate coſe citrine facens digereſ
cibu et conſo[tr]as ea. Recipe roſaru. 3.1. ru. 3.
trocſezom viarodon lquitorice an[.] 3.1. ſi. gaf.
caλami aromatici ſpodi maſticis lignialoes
an[.] 3.9. trum sandak. 3.n. ſe. poſtulace lacu-
ce ſcariole: ſe. cùlum muſator albarum mar
gariraru cum fengeraſe rafuſe ebo[2]roza[2]ga
ganti gù mi arabic: an[.] 3.1.5. campo[2]ze 3.5. cò
ſice cù firupo acero[2]o: doſis è. 3.5. cù aqua ca
lida vel frigida. Medicamen ex inuenſo
ne nostra ſanàs viuiner fos languoſes Stoma-
ci ſi ſubefus ſp[er]s voluerit o[ſ]es virtutes et] cò
ſo[tr]at: et vomtui ſiſtit et ſp[er]u proprie natureſ
ſtaurat quo nullu è mellus. Recipe maſticiſ
lignialoes mirre cinamomi: an[.] 3.9. costic[em] ex
terioſis ſiſtic[em] gaf. ſpice an[.] 3.n. eufragie 3.n.
coallitalbi et rubet parteſt miſcèdo equaleſ ad
pondus o[ſ]ium reru ſirup[em] ro. quod ſuſticit.
Tillule purgantes Stomaci ab oſ ſupſutu-
tate huo[2]um et cerebuz: et remouèt dol. Re
cipe abſintb[ui] maſticis agaric: an[.] 3.n. trum-
mirob. 3.1.n. turbit 3. x. epithim[em] orenſis ſalif
ind: an[.] 3.n. penidiar[ui] 3.n. terepigre 3.v. ſuc
ci roſ. 3.1.n. olagridy repelſi. 3.n. ſac pillaſis cu
ſucco ſcariole. doſis è. 3.n. Conſectio ana
cardina odaciminum et diatton piper eonſu
conuenienta dixit. Albo. Tillule que cò
ferunt ad dolozem Stomaci et ſingulorum et ſut
ferapionis. Recipe aloes abluſi. 3.n. muſd
piperis: an[.] dauch. 1. Conſiciantur cum vlo
puro. et aliqui addunt ſp[ice] 3.5. Tillule
ad dolozem Stomaci et tuſtim et eos qui paſa-
re nequeunt. Recipe aloes 3.vi. abfindi: e-
nule: an[.] 3.vi. maſticis mente ſaracenice an[.]
3. Conſice cum melle. doſis eſt. v. ante cibuz
vel poſt. Deinceps ſcribamus medicas
que adminiſtrantur exterius et emplaſtrix il
nimentis vnctionibus ſuper Stomaco et mo-
do[ſ]e ozum: et ſunt ex necessitate cure ſanguo-
ris Stomaci. aggregant enim et coadunat[em] pat
tes eius et vtrutes et calozem ne refoluatur
et exalet in debite et deſtruunt in eo dolozet
et conferunt eius vite. Emplaſtrum fila-
gri] ad dolozem Stomaci epatis et matricis:
et apostema cum linitur exterius et admira-
tur mkieribus in lana linita cum ea matrice,

Recípe crocl.3.ii. bdelij maſticis cal. atoma-
tic. aloef. ſtozac. hüide an. 3. viij. cere. 3. ij. adi-
pis aſteris. 3. zu. isopi ſicce et hüide. 3. xxx. oſi
nardini quaſtù ſufficit. 1. Lale factoriù ad do
loſe ſtomaci frigidiù. 1. Recípe cinerè calidù: 2.
iple paſidè qua vis et de ſup asperge: cimas
oigani et ſuolue in pano lineo: 3. ſuperpone
cù còppeſtione. 1. Adè operat ſegula ignita
extincta in vino greco et ſuppoſita ſtomaco.

Sunt etiam expta calefactoria ſicca ex ſa-
le et milio vel furkure ſin ipo. et hüida ex ſpò-
gia madeſtaca in vino decoctionis anifi ſeni-
culi. abſinti. et camille. 1. Anguëtù ad pèda-
Reclpe: aloes maſticis olibani. mitre. ana.
3. 5. cozticù granator. roſaſ, anifi galange.
gar. an. 3. ij. olei roſ. camomille: an. libr. 1.
cere. 3. ij. bullitis olis aceto et cera poſt per
fectam decoctionem ſupaſperge in fine ſpèſ
pòdictas pulùſtas ben agitando donec fiat
vnguentù de quo puncto ſtomaco ſupaſper
ge mirra et maſtice lineù pànù: 2. lanà: ſucc-
dà calida ſuperpone. 1. Linimètù aliud no-
ſtrù còſoſtàs ſtomacù et omnes eius oponef
et remoués opilatones dolores et ventosita
tes. 1. Recípe olei nardini lib. 1. fac bullire cù
ſanſuco trito bullitòe vna poſſa pone cere.
3. 1. ij. et fiat vnguètù cù maſtice mirre terbèti
ne laudanati. an. 3. 1. et vnge et ſuperaſperge pt
uerè anifi et roſarù. 1. Aliud ad eandè in ſe-
bicitante. 1. Reclpe olei miſtint et roſ: an. 3. ij.
t bullant cù maſtice et olibano et vnge ſtoma-
cù ex eo et ſupaſperge puluerè roſ. 2. grana-
toz: 2. remouet vel arcet naueſa. 1. Ad idez
Reclpe ſucci ſolatri et ſucci abſithy anifi an
3. 1. ij. farine odzei. 3. 1. ij. maſticis. 3. 1. roſaſ ru
beaſ puluericatarù. 3. li. fiat 2. miſtio et vnge
Aliud quod admiftraſqù ofa alia no 2. wle-
rù: 2. fedado dolorex arcet yòſi et naueſa: et
fluſarù. 1. Recípe colofonie terbètine olibat: an
3. 1. langùs diacoìs mumie mirre ſarcocole
an. 3. 5. roſaſ cozticù granator: an. 3. 1. In-
funde ſtuppam et ſuperpone.

Lapitulù decimù ſeſtimù de numecitè ap-
petitus ex qibus est debilitas: ſeu diminuto
destructio ſeu ablatio et cooptito.

Ostructio ſeu ablatio appetitus ei?
qù diminuto ſeu famis que è 3. 5. H.
cibi indigètia ſeu deſideriù cali. et ſic
ci ſicent ſitis è indigentia porus et deſiderium
frigidi et hüſtidi cùus organù è os ſtomaci na
tura inſtituit ſut note: ſut. n. ſpès nocumenti
appetitúe acroìs quod è triplex ſin. H. ſcilt
cet ablatio eius è è cù ſtomacu ſibill appetit

et diminuto eius: et est cum appetit paru re-
spectu conſuèt: et eius cozuptio que è cum
appetit inconuenientia: ſed de hac infra di-
ſtincte dicetur patris ſapientia succurrente
Laufe autem eius ex notitia caufarù na-
turaliter perficientiù ipſum poſſut haberi.
Inquit enim Halienus contrario: contra
rie ſunt caufe. Laufe autem perficientes
ipſu appetitum naturalem ſin. H. ſut quiq-
. inanitio mêbrozum: naturale deſideriù eo
rum trabens: ſuctio venarù: ſtomaci ſenſus
et deſiderium animatum còplens. 1. ergo
auferatur: aut deſtratur illud erit: aut quia
mêbrozum inanitio no preeſerit: aut quia na-
turale deſiderium ſuit deſstructum: aut quia
venarum ſuctio no interuenit quibus medià
tibus mébza trabùr a ſtomaco et inteftinis ſi
cur radices arbozuma a terra: aut qa organuz
appetitus. 1. ſtomacus ſuam inanitionè non
ſentit vt in bolíſimo: vnde animatu deſideri-
um t. voluntas replendi no ſequatur: que fa-
mes eſſe dignoſcitur: aut quia nulla affuit.

1. Orpint cauſa è repletio mêbrozum et piope
humoribus crudis constipatio porozù: et
caloris naturalis debilitas et occupatio ipſi
us in rectificando hüores crudos et groſſos
et digerendo et adminitrando ipſu loco eius:
quod diſsolutur: vt in animalibus accùben
tibus in cauernis ſanis ieme est videre et in
valde pinguibus: et in ſebzientibus ſe. ſuſca.

Secundi cauſa è quia licet preeſesserit ſani
tio ſenſibilis vel in ſenſibilibus: tamen quia ſuit
vltima et ſuperflua ſic naturale deſideriù: et
naturam deſtruxit: quia a venis trabere no
potuſt: vt in ylceratuo fluxu: et piope ſan-
güeo et ſebzibus acutis: et piope pestilentiali
bus et ethicis est manifeſtù: et etià ſ conaleſce-
tibus et ſuperfluo exercitio et reſoluruo et vi
aſoſetico ſudoe et fame diuturna et ſimilibus

1. Tertii cauſa est venarù et epatis debilitat
ſeu opilatio ſicut in apoftate eſis et ſebzib'
pacutis: et fluxu epiſco è apparès. 1. Quarti
è que è i organo. 1. ſtomaco è e multiplex cà.
1. interioz et exterio. Et interiozèt è pria ſlo
maciu aut ex còitate. Et ſtomaci pioſa è qız
egritudo deſtruès ſefu eius alarù ſibi vlitra
naturalè et cœm addiſt ut trabat no ſolù p
ſe. 1. p toto quod deſideriù alarù 2. plet. et tì
ep 1. 3. p toto trabat illud tì ſib 1. 3. vt ſtac? eo
qù trabit ab it? et a prìmo: 1. ifra de hoc ſume
tertie caplo pìo dicec fi x pè? ànuerit. Et pli-
mù euèiens è mala pìo pura vt cù materia
et pura vel calida et ſicca per ſe vel p accidès

illud opans p. se; quæ auferens cæm appetitus
cibi qui è calidus et siccus qæ cæ est frigiditas:
et húbitas et inducés in eo cæz appetitus po-
tus qæ est frigidus et húbidus sic pnutam famè et in
ducit fitim. quæ at ita fit p3 in iter agentibus in
aere calo et estatis têpore: et in exercitâtibus
et balnearibus in aq. cala in dbus è videre quæ
deficit fames et fitis auget. In Ærys at cre-
fitis fames: et denuit fitis. 4. Per accens auct
qu2 nò fit calitas resoluèis et inaniens floacuz
vt in canino appetitu l3 raro fed diffoluès vi
lú lógiudinalè trabentè et ei húbiditatem et
trabès ex alij ptibus circuadiacetib? ad ip
sü: et repellèdo slupe faciès kffitas k húbitas:
qu2 nò fit têpata vt predicta coepâs ad natura
lê nec supfluès pa2 vt k canino appetitu: l3
valde adeo vt palitcù faciat: Ære destruit sit
sensù et attracturâ eius et naturalè virtutem
vt in bolímo fcù materia aut gnata: aut in
fluixa. Et gnata vel cala diffoluète et replète
et calefacientre kfrigida viscofa groffa adhe-
rente et fensu obrûdente. Influxa plinùm est
ant a cei ib2 vt in catarris aut ab epe: vt in
subflinentia famis que stomacù putridis re
plet húbozibus epe nò hînte de bono sanguíne
nifi quârù fibi sufficiat vel nò putrid s l3 bo
ntis epe: et de bono hînte plus quæ fibi sufficiat:
vt inquit. H. vt supra dictu è. Aut etâ a sple
ne cù mkt amkiam imitrat illi que repleat vt
mkt amduftâque que calefaciat locù apperèdi,
aut a toto corpore vt cu præcellit yomit? vio
lent? et frequès qui debilitauit stomacum: et
prouoauit curfú superfluitatù a toto corpo-
re ad ipfù: vinde factus fit lacuna supfluita-
tù. 1 Ex communitate vero cæ: et è absoluta è
plinùm et in egritudinib ceteriz. f. sada litar-
gia stupore et sìlibus. Et qnq è cù communita
te neruit vt vie intermedie inter cerebrz et flo-
macul oziificiù: qu2 fit palitricus aut i egritudini
bus epiis dictis i quib debilita? natura? vir
tus ois nò solu appetitua i radice: ve2 etià
ex 2niti flomaco et toto corpore. Aut i egri-
tudinibus splenis qu2 nò mittat mktam: aut i
egritudinib inteflinoz vt in diffisteria: vel i
verutib? erutibns in eis: et pungentibus ea q-
bus còicat stomacus: l3 qnq clbû paccipièdo
de eo cæ fit appetitus caninus vt ait Abo. f
illud còsideratòc indiget et alia debilitàcia di-
cta capitulo pimo que mouët ipfù ad expel-
lendù seu yomendù et nò appetèdù: aut pp
matricè vt accidit i retètòe méstruo2 et i pn-
ctipò kpregnationis: licet fibi accidat tunc coz
ruptio appetitus magis: nec fit vere còitas

absoluta. 1 Extertor vero cæ est cæ pithula
ex aere calido resoluète virtutè suo excellu
vel diffoluète húbiditate et replente nò confu
mâte aut fko suo excellu slupeaciente et p-
bibente resofonem vt i debilibus natura v
solù recludente calozè ad interioza et calefa-
ciente stomacù vt in robustis natura et exer
cit. supfluò resolutiù: et des níma. 2 In
quit. n. ipo. derelinquères exercitùs freqünter
ethicam incurrù: vigilie supfluè: et form
supfluus: et prope infuluet q stomacù molit:
t coctù fuddt vt ait ipo. Cibus supfluus cali
dus vel frigidus et butufimodi vt lupza capi
tulo de debilitate dictu fuit. 3 Notus aq. fre
plime: et propizè i eiunio. Inquit. n. ipo. qui
aquâ frigida ventre biberinat eo2 coz
poræ in defectoem adducti. 4 Notus q2 vini
antiqui qui è cæ fitis nò famis vt ait. licet
p accidès polit effecâ appetitù: q2 fit iebu
ans et accecat. Timiflo etià potus delatinu
i habentibus meatus epiis angustof supflua
replò i inanitio predicta: et afe accidentia: vt
tristia timoz ira imaginato rei abominabi
lis et pûtia eius et filia. Et destructio: seu ca-
tus appetitus in egritudinib cronieis è ma
lú p vià signi et cæ: vt ait ipo. in affo. 5
ed
fcias qæ cæ destructionis appetit? fur ipse e-
edem cæ debilitatis ipfus cù funt et ipa fa-
cta a frigiditate è deterior. facta a caliditate
eo q frigiditas est accùs appetitù nò destru
ens. 6 Signa vero dbus habent cognofci
sùt fensu qui operat i eis et inuentio: q2 nl-
bil vel paru inuentat appetere: respectu ei
quod cœnient appetere. 7 Ca2r vero signa
et pmo hime cæ habentur ex dieta pæc dète
que tales crudos húozes babuit multiplica
re et ex bitudine groffa et pingui colœs llul-
do et plübeo. 8 Inquit salie, color eni2 cor-
po2is húo2 domini2 ostendit cù pultatione
o2i senfibiles vt senfibiles eûonis: et prope
p poros. Ex còptone etate têpore regio ar
te et alij sìlibus circuîtâms. Inq2t. n. ipo. cò-
téplari at oz tempus, etatè et cetera. Et q2r ex
in iuncta abstinencia longa nò minuïk corpus
n3 ex se. longa. Inquit. n. ipo. sebectitâtibus
nò olo in supficie pmanerem en2 corpus minu
era magis eo q f3 n2a3 lógludite2 morbi sigi
ficat q2 h2o2 cruditatè et poro2 stipatòe2 on
dit. et ex pigritä corporis et ôfidia eate tardi
ate motus turgiditate et ipcùdior2 sutfenfi
one: et exerctùi cruditate. 9 Secunde at cæ
signa sùt lignorù pediciorum contrariæ cùs
inuentione eucaationù senfibillù vel in se-

["ſbillúv yeraratú enarratarú hic in adducé\nexéplís:et proſum ſignu ê debilitatís appe-\ntitine virtutis: et est ut preparentur ſiſtum ci-\nbi quos deſiderat: et cù ministranſi bìb: et gu-\nſtat viſtuperat illos. Tertie etià cae ſigna\nex hysque in exemplo adducut ſut maniſe-\nſta. Quarte vero cae que in organo conſi\nſtebat. I. ſtomaco ſigna ſunt quia ſit inanitio\nnem ſuſnò pèplés et apud trâſglutionè rei\nacute pùta pìpiis nò ſentief ardoz: nec ſequ-\ntur ſingult? Et ſi quidè ſit eius cauſa interi\noz: et ſic mala p[ro]ſo eius proſa pùta calida vt\nfrigida ſigna ſuperius hüſtì. et ex eius ſigis\nê ſi ſit calida ſitis et inuatur pùtu aque frigi-\nde vel cibi frigidi actu.nâ alterando diſcraſi\nam eius excitat appetitú ablatú. Sic.n. est\nvidere q[ui] ſebicitanenti redit appetitú cùz rece\nptione pànis inſuſi in aqua. H. vero ſit fri\ngida ſigna eru[]ría. Si vero ſit mala com\nplexio cù materia generata in eo ſigna ſnoa\nci ſunt debilitas et diſcraſia p[cedens] cù mali\ntia regiminis. H. ſit calida erit ſitis amari-\ntudo otis et crutinatio ſumofa et exerúta co-\nlerica: et ex allüpione cibi et potus frigidi: et\nabſterkuï appetitùs excitatur. Si vero ſit\nfrigida ſigna erunt contrarza: et cù incipit co\nmedere cibum et potu calidú abſteriuu exci\ntak appetitú materia.n. q[ui] inherebat ſua viſco\nſitate et ſenſu ſtomaci obrúdebat cù ex cibo:\nvel potu tali abſtergatur ſenſus ſtomaci red\nditur et appetitùs. Signa vero materie i\nflure ſut p[cedens] mala diſp[ro] p[cionator]o m[é]\nbrozum cù inuentò catarri ſuſuètui vel cù\np[cedè]re abſtinetá inuentak vel cù vòitu fre\nquenratò. Si vero cà debilitatis et deſtruc\ntòis ſéſus aſatí desiderit ſtomaci ſit ex cà col-\ntatis alio[rum] mébro[rum] ſigna eru[]t inuètio ſeu p\ncellio diſponu[rum] ſeu egritudinu p[ro]ſo[rum] mébro[rum]\nq[ibus] dictu è opati. Signa vero cár ex[trin\nſecar] ſut ſéſus et ſuentò p[dicta]r ex: re: et re\nlatu ikfimi vel abſtatiuú místro[rum] et faci[]lèuèt'\nei? et faci[]lè ceſſatio q[ui] die vel nocte ſeqnate: vt\nait. H. (Cura curòis itètio è duplex g[na]t.\n. et sp[ar]t.g[na]tis è tres res. p[rima] è ablatò cae\nſcò[ra] p[foratio] ſtòaci et p[ro]p[ro]e ſup[ro]ſi ptis ei'\nsenſus et appetit" vtilificatio: et excitatio iam\ndiu exenit[s] deſtructi vel ſopiá. et p[foratio] ip\nſius debilitatí. tertia è accitúi correcio: vt è\nde debilitas ſincoptis et ſitíá. Sp[ar]ís est quâ ex\ndioè g[na]nis: ſappetit"deſtructòis et debilitatís\ní ſuſa sp[ar]ís càs accipim" et in actu vel opa\ntionè vniculá: sp[ar]t cae p[u]cìetes: adducim'\nmedicías et proſa auxilia demonſtram\".", "Si ergo cà deſtructòis appetit? ſuit deſcus\ninátòis mébro[rum] et p[ro]ſus cà sp[ar]ís ſuit p[ro]p\nip[ro]ſo[rum] ex hü[or]ib[rum] crudis cù poro[rum] còſtipatòcè\net calo[ris] natura[rum] debilitas nibil vel paru re\nſolu[er]tis cura erit q[ui]tuo[rum] res. p[rima] è hü[or]ip\nfo[rum] olgò ſeu adeq[utio]. ſcòa è poro[rum] rare fac-\ntio. tertia è ip[ro]ſo[rum] eu[]atio et reſo[ro]. q[ui]ta è ca-\nlo[ris] natura[rum] p[oratio]. Primâ rê p[ro]p[let] vi\"\ncibo[rum] potu[rum] et alia[rum] ſ[mi] naturaliú calefaci\nètúi t[é]pate et ex[tenuati]ú: p[ut]k cura cordis:\nspeciſicaui[rum] nec et medicina[rum] eàde virtutez\nhürti: q[ui]s in cura male p[ro]ſonis ſtomaci ſre:\ncù materia enarratu[rum]'. Et q[ui]q[ibus] è firupus\nacetofus melinùs cù ſeibus et radicibu[rum] et ò\nit[ro]p[olo] calamèto or[gan]o ameos et ſikib[rum] et ori\nmel ſq[litic]iú et diat[ron] diacalamètú p[ro]p[ro]: et\ndiaciminu[rum] et ſikia. H[oc]am rê p[ro]p[let] fricato[es]\nt[é]pate i vniu[rum] co[pr]ore et m[re]te cù blàdiis ma-\nnibus calefactis cù o[le]ts rare faciètib[rum] et ſuti\nliatibus ibi ſup[us] enarratis. Et ex illè è ol[]\ncamòille anetinu[rum] de amigda[rum] amar[is] de me-\nlito[rum] et ſikia. Et balnea t[é]pata naturalia: vt\nterma[rum] l[ar] artificialia ex ad[sc]s hü[ritibus] virtutè\nflo[rum] herbar[um] p[dicta]r q[ui] età p[me] rei ſut p[u]cì\nentia. Hnqt Abo. è at cù balneu c[ub]ù indige\nſtúi digerit et hü[orè] crudu maturat. T[ert]i\nam rê p[ro]p[let] fricato[es] for[tes] plongate et lò-\nga mo[ra] in balneo deſolutiúo: vt è termarú\nſulfarear[rum] et ſalſar[rum] et vncio[ris] cù deſolutinùs\noleis vt oleo de croco de p[spica] de coſto d[u]re-\nos et ſikib[rum] vel p[nonoc]atib[rum] fudòre: vt oleo de\nap[io]o de calamento et p[iret]ro: ſi nò ſuſt inl[ut]\nSi vero fuerint m[li]t[que] i venis b[ünd]ent p[ee]\ndar purgatio cù p[dictis] laxatís ibi p[up]i[que]\ncitis. Et ex p[ro]p[is] è agaricus q[ui] virtus ei'\neducit ex v[eris] et extendit vi[que] ad ex[tr]èa cor-\nporis: et p[ducit] virtutes alia[rum] medicina[rum] ta-\nles hü[or]o[res] educentiu[rum] l[ar] io[ſis] v[er]q[ui] ad ea: et cù\nſit icolumis nò offendit valde ſtomacu[rum]. et ex\nillis è ellebor[us]: ſ ab[or]zuo[rum] hic q[ui] de malitio\nſis valde nocentibus ſtomaco ex[fit]it. Quar\ntâ rê còplent p[dicta]r oſa: et l[et]inu[rum] et abſtinen\ntia donec calo[rum] igni[ar] et a grauamine releuek\nEt ex app[ro]p[atis è tir]iaca antiqua et miſtra\nta poſt di[go]em et purgato[em] hü[or] talium.\nConſuít.n. reliq[as] et naturalè calo[re] a tota\nſubſtan[cia] còfor[at] ut at Abo. Si vero\ncà deſtructòis appetitùs fuerit deſectus na-\nture et deſideri[rum] naturalis ex aliqua p[dicta]r\ne[ui]onu v[lit]imata[rum] 13 p[ceſſer]it inb[ro]z[an]itio\nCura erit o[ue] res. p[rima] est eu[]ationem illà\nſi adhne perduret rei tinere. ſecunda est natu-\nram paulatim ſefumere et conſoſtare. 7[hi]ri"]

mam rem complent que sunt illius cause in
anientis coectiva vel fluxus proptie reten
tua: que supra in cura fluxus sanguinis ex
narus diximus: et in cura cozdis de fudore
diaforescito: et infra xpto thesuf concedente ei
cemus in aliis ex aliis partibus corporis p.
cedentibus. Et ex communibus omnibis sunt
mirra karabe lutum sigillatum trocifaci ka
rabe: et de terra sigillata: et succus et rob mir
te et similia. Et ex expertis per nos est ti
riaca in hoc cau s fœlitccet viceratio fluxu san
guinis deicente virtute quæ cum aqua: tu-
matam vt ponit. Et secundam rem
complent cibi et potus facilis digestioſi pau
carum ſuperfluitatum et multi: et bonnutri
menti et cordiales: etiam medicine vt ellec
tuaria et similia in quibus gradatim proce-
datur parum et sepe ministrando vt supra in
cura cozdis diximus: quibus aliqua apper-
tua paru per admicecantur vt vias alimenti
appertant: que a ſlipticis: et ponticis fluxum
retinentibus fuerunt precluſe. Et quid. Ha
lienus apertos fere eos qui fecundum epar
eritus alimenti non folum in ſanis: sed etià
egris est ſecurifimum. Et ex propnys est
cinamomum calamus aromatici cum ſel-
ne apy: cROCUS caſſaliğnea ſpica: et ſimilæ:
apium mara trum petroſitimum: et proprie ſi
ſicum quod mundificat ſtoma cum e par: et
appertit nutrimenti meatus et etiam ficæ ſicæ
cum amigdalibus vel nucibus: que apperunt
opilationem in ſ extremibus venarum: et
etiam quæs et ſomnus in loco temperati ae-
ris: et anime accidentia naturam debilitatia:
conſoſtantia vt letitia et gaudium tempera
tum. Et autem deſtrucio et defectus ap-
petitus fuerob deſectum ſuctionis venar
ſicet fuerint inanite et hoc quaſi fuerint debil-
tate vel ex mala complexione ſe. pacutaruſ
vel etiam ex qualitate farmaci alicuius acu
ti: vel ex frigiditate alicuius rei aftiuncte: vt
aque opn: et ſimiliuſ vel fluxu epatico vtopi
lante. Aura est one res. p[rima est] cauſe que
cun[que] ſit abſeſſo cum bijs que in propnys ca
pitulis deſcribentur. ſecunda est ipſarui ve-
narum et epatis a quo ſumunt principium: et
etiam virtutem attrahendi conſor ratio put
in cura debilitatis epatis te faciemus ſcire ſi
ántuerit gratia ſalutatoris. Et sed ſi quidem
deſtrucio: et defectio appetituf fuerit ob cau
ſam in organo. Et ſtoma: quæ ſuam inaniti
onem non ſentat quâ venarum ſuctio ſeau
ſault fuerit: c[aus]us in ſenſibilitas ob cauſa in

terioſem in ſe ipſo proptiam que ſentu obtu-
dit ac eius deſiderit animatum. Aura est
cauſe ablatio. ſe gritudinis cuſuſlibet: quâ i
proprio perquiro capitulo. Et si quidem
ſit mala còplo dura vel cum materia genera
ta: vel influxa curam eius ſupertus habuſt
H. Et autem in ſenſibilitat: delectus deſu-
der quâ cauſe fuerit ex comunitate ad princip
um ſcilicet cerebrum a quo recipit ſenfum vt
in litargia et ſtupore deſtruente vel debilitan
te cerebrum et virtutem eius. Aura è due reſ
ſcilicet egritudinem cerebroſtigere ſi polſt
bile ſit. Et vero ſit poſſible ſignis ponſti
cis derelinque. ſecunda est ipſu cereb: con-
ſortare. Et aliam rem complentia tibi ſu
pza diximus ferioſ: et etiam ſecundam. Et
ex illis ſunt medicine ſimplices: et compo-
te. Cibi ſunt anelana caro gallinarum: et ce-
rebrum earum: caro: et ius ſerpentis conſor-
tant ſenfum: et vinum temperate ſumptum.
cò temperat caloſe: eius: et ſua temperata ca
liditate oila tat antmâ: et ſpirtu: multiplicat et
ipſum clarum reddit. Et a bo. Et dixi
de ſimplices ſunt olibanum: et còſtices eius:
ſcoia ferri fal gêma mirabolani kebuli còdi-
t aloes ambza xiloaloes conſor tâ ſenſum
Infrigida tum et muscum: et oleum ro: et cam
phora conſor tant ipſum caſe facr u: et lac mu-
lieba. Compoſite vero ſunt diambazia
olibanum: Diameu cum aromatici roſanum
mitridatum et ſimilia comunter omnia p[ro]
palia et virtutes eorù conſoſtant. Et viq
dem ſit ex comunitate nerul exiſteth vt via
intermedia inter cereb: et ſtoma oziſicum
qui ſit paliticus. cura eius è cura paliſe:
qua ſuperius habuſt: et etià cura catarropi
lationis ſtoma i pozo et via: qua diximus.
S. Et vero ſit ex còitate ad e par p[all]u i pe
dicis egritudinib: Aura è tres res. p[rima] est
egritudine quis ſit curare: et i prop[er]is vicentur
capitulis xpo duce. Fa è ipſu: ſoſtare vt i p
p[oz]io caplo infra diceſ. Et ex illis que ſo-
tât e par et etià ſtoma c[ui]s ſi vt in hoc cauſe
pediſt ſint cibi et medicine ſimplices et còp[oli
te]. Cibi vero ſunt endiwiia acetofa alnuri
et lac fetarui noniter camela: et exerat appe
titü roſa et aq eius lactuca. Et coziand[iz] cucu
mer cucurbita: et ſemê eo[?] et aqua fra quanti
tate q[ui] no ſupet calo: et exatingnat Inatum.
M. Moderate enim ſupra omes eius virtutes
ſoſtat. Etic[]i et caro eius ad caſos. ad fros
vero naſturci: m[er]ta alkea cepe api: caparef
conditi: paſſule: et vinum ſlipticum p[iper]:

et aromaticum et fiticum ad utroque.

Medicine vero simplices ad ipsos frigidos
confortatine sunt: amos: helbuch: acouus
galanga: et vinum purum: et melicratu: condi
tum: et cinçib: et digerit: materias vtrasq: súi-
tates squinanti garabanum piper cufcuta: et
ciperum folium abfinibium otriganiz cucha
rum albus casilla gair: reubar. a comptoe spí-
ca confortat ea et apperit: et sedat modicatio
nem stomaci sicut paufi: balsamus calamuf
aro. eupatotium ad calos vero spodium sá-
dat: reubar. per accidens refoluendo colorat:
et beuziter omnla abfter flua stiptica et aróati
cu. Composite vero sunt que tufra dicent-
tur snadente gratia trinitatis. Et ex illis
est strupus de abfinibio de cufcuta de eupa
torio trocifici de rosis de endiuta de eupato-
tio de abfinibio de capil. veners aqua fru-
ctum et similia: electuarla: vt aromaticum
tosarum et olamba dactinomum: et filia.
Ateria res est paulatim naturam corporis:
refumere vt superius dictum è. Et si dè
sit ex comunitate ad splenem miam solfiaz
nò mitrentem: quia sult oppitulus: cura est
apperire et confortare: que vero illam còple-
ant infra dicentur. Et ex illis que ambo
hic infinul còplent et cum hoc stomacù 2 for-
tant sunt medicine simplices et compsite: q
infra ptopzo capitulo dicentur. Et beuzit
ter in ſuma omnia que apperunt opilatios
pnlmonis et epatis apperunt opilatoes spfe
nis et viarum eius quando splenis opilatio
nò est forzis: quoniam qn forzis est vt afferit
Hallenus: necessarie sunt medicine fortozes
ſtis: quales sunt caparozù cortex: coster ta-
mari ſi: et scolopendria agnus caſtus squilla
et berba nominata grece affelimi. i. mundifica
tiua splenis: et est coster sallicis et frazin" de
quibus in antidotario nostro fecimus méto
nem capitulo de trocificis de caparibus ſter
pereatur autem fraxinus. i. frangens laxum
t habet mtrabilem propitare tem contra du-
riciem splenis: et lapidem renu et vesice: ſs fo-
lia et lignum decoquantur in aqua ferrea et ò
ea quolibet die ſumatur ciphbus vnus in ſeu
nio ſimpler: vel cum oximelle ſq. illitico: et ki
ant ex ligno eius yafa in quibus comedatur
chibatur: ſunt enim efficacia et experta.

Et vero flat ex comunitate ad intestina pa-
tientia yt in diffiinteria et vermiibus. Eura et
est cura passionis intestinorum. diffiinterie et
vermiu: que infra dicetur. Et si quidè etià
ſit ex comunitate ad alia membra ex quibus.

prouenit debilitatio stomaci: de quibus ſup-
capitulo debilitatis fecimus mentionem: cu
da est illozum rectificatio vt ibi priedim?.

Etiam si ex comunitate ad matricem: cura è
due res. prima est eius feciuer matricis recti-
ficatio. Secunda est stomacum confortare: ne
recipiat fumum vel materiam. Primum
infra demonstrabitur. Secundum taz fu-
pia est premiffum. Et ex illis qne a prope
tate habent stomacum confortare ne fecipiat
fluxum mestruorum ad ipsium est emplaftra-
tio ipsius cum fece vini non aduſta. Et mel-
lisa: et acetoſitas citri probibet fumos a cor-
de: et stomaco et cerebro aſſerentif a matrce
quocunque modo ſumatur. Si vero a cau-
sa extrinſeca primituarum aliqua prouene-
rit: Ablatio ipsius eius cum erit facilis redi-
tionis ad ſenium et d: siderlum animatum: et
appetitum. Secundam rem generalem
complement confortantia predicta in capitulo
deberitatis et alij capitulis. Et ex hujus
confortant os ſunt cibi et medicine simplices
et compsite. Cibi vero ſunt et que come
duntur: et bibuntur vt extrema animali: lac
camelarum nouſter fetarum: oline ſalite: ca-
pares conditi cum aceto: apfium trifoliuz cù
aceto la tuca et petroſilinum: lupinus ñ ama
tus menta comestia cum cibo: et fallamento:
citonium fecundum comunez modum admi-
nistrationis excitat appetitum moſtum Et
poptrie ſirupus eius: fructus vitis fitneſtrif
nasturcum cum aceto: vinum acerbuz aqua
mellis: et aqua extinctionis ferri: virtutes de
ſideratiuas errigit omnes calamentum: fiti
cum: perſica recentia non ſicca: granata ace
tofa: morum de ſcemi acre. Nozum vero
quedam ſunt confortantia et excitantia ap-
petitum in calido. quedam vero in frigido: et
quedam in utroq: quas per te discernes: ſt
ſapiens fueris. Medizine vero simplices
confortantes et excitantes appetitum in fri
gido ſunt habaſſe: et ſirupus eius: maſſixi
loaloes piper: ruta: abfinibium semen rafa-
ni: radix squinanti: et aloes. In calido ve
ro: ſumach: morum de ſcemi: ribes: et alij cibi
frigidi ſuperius ſerioſe numerati. Dom
poſite vero infra dicentur. Aertiam rem
complement que obuſant debilitati et sincopit: q
superius in cura cordis diximus. Et ex
ex appropiatae que in hoc caſu conveniunt
confortant enim et excitant appetitum è ap-
prioratio odoramétor delctabiliu: et ex cibis
iſi ſiirmo ſiè è edus lactès et gallia affata cù

odozamentis intercluſis in ipſis ſcut est fo-
lium cinamomu gaf. et alij ex herbis vt origa-
no roſmarino et fatureglia et ſpeciebus ſoſ-
tanibus et exćiſtantibus appetitùt et ſumptò
ſoſbitonum velociter nutrīuarum et panis
inſuſus in vino frigido et in aqua frigida etiā
calido. 1 Conſectio diabolibani boni ad fri-
gus ſtomaci et ad deſtructionem appetitus:
et ſeſtinaſdam penetraſionē cibi in corpore et
retinet fluxu ventris pzuoueniente3 ex frigoete ſtomaci et epatis. Recipe pips calameti
ſpice macis cardamomi reſine ameos anifi-
nigele omnium anii partes equales thuris ba
lauſtarum anii partes duas. Conſicioncuz
melle oſpumato et ſit doſis. 3. In 2 Conſectio
epitbimatis ad idem. Recipe abſinthij rōa-
ni costi piperis albi cingiberis ciperi: anii. 3. v.
olibani. 3. iiij. maſticis. 3. v. calami aro. gallie:
ſquinantı gaf. cinamomi anii. 3. z. immitte mi-
ue facete ex vino veteri et aqua citonioz: que
aggregentur poſt bozum conſtritionem et li-
niantur. 4 Ellectuarium cū aqua citoniozij
quod facit appetere cibum. Recipe aque ci
toniozij lib. iiij. mellis lib. iiij. aceti forſtis lib. iiij.
decoquantur ſup pumaf: ac acſpe ſpumā ei?
deinde fumant cingib. 3. v. trīum pīpum anii.
3. iiij. terantk z mitſeātur cum p[]edictis: et deco-
quantur donec fiat ſcut ſubſtantia mellis: et
detur ex eo coclear vnum: et est auſ. i. et detur
mane i teinno ante p[]zandum per duas ho
ras. 1 Trifera mundificās ſtomacū a cota:
2 ſlate: et ſoluit ventrē cum facilitate et fac ap
petere cibū. Recipe m[]irabolanozij citriſozi:
kebulozum emblicozum: et beliricozij ana. 3. x
radic. liquif. 3. v. turbit albi mundati. 3. viij.
giſe. 3. v. cinamomi bell anii. 3. y. terantur et cri
delenur: et liniantur cum oleo de amigdalis
dulcibus: et confice cum melle et detur ex ea
potio integra. 3. iiij. cum aqua calida. 2 Lo
poſita bona ad excitationum appetitú mortu
um. Recipe citoniozum pomoz piroz mun
datozum a cozticibus: et granis et fruſtrat in
citozum radicu fenſcul apij et petroſtilini cap
parožu ablutozum a ſale bulliant in aceto et
aqua et vino anii. ptibus equalibus: et addatur
cinamomi pulueriſat i feminis ſinapis pul-
ueriſat i anii: quod ſufficiat et adde daucos: et
rapas. 3 Salfamentum ex inuentio ſtra.
Recipe mente ſicce pulpe ſumach pants af
ſi anii. 3. i. inſuſi in aceto vel ſucco citoniozum
acetofozum cinamomi. 3. y. terantur et colenf
et colature addak parum ipſus aceti ſuſcii
et vtatur. 4 Belea ex inuentione nostra.

Recipe exreſtitat pullox gabroſo2 et po-
celozum anii. lib. i. faſianozii p[]dicum et autula-
rum puarum anii. lib. i. decoquantur in ſucco
citoniozum acerboz: et ſucco granatoz: et vel
no acerbo anii: equalium p[]tum pulueris cina-
momi. 3. 5. et parum croci ad colozandum ta-
tum decoquantur donec inſpiffentur ſuſſe: et
minuantur: ita q[]p. carnes no opiantur ex eis
deinde deponantur ab igne: et p[]mittantur q[]p.
gelare in p[]utoe vel cisterna. Et ſinō conge-
letur refideat in eo p[]ſilij. 3. ligati in pecia.
2 P[]illule q[]p. ſump[]te poſt cibum et ante tol-
lunt ventris p[]ſtationem ſaſtidiānuerunt
ep[]icis et ſpleneticis conferut et ip[]cundrioz
inflationem tollunt. Recipe maſticis cingi-
cinibi bl. thinij gaf. ſemis baſiliconis: p[]p[]ſis
longi anii. 3. i. p[]iperis anifi marati ſeis ap[]r
ameos anii. 3. 5. turbit albi et mundi. 3. vii. Con-
fice cum ſucco abſinthij da. viij. ante cibum.
2 P[]illule de abſinbio et aromatici roſatum
noſtru in antridotario ſcriptum: fitupus de
agresta. Conſectio aleagiri: et de citionis ad
idem conferunt. 3 Medicaſamen expeſſens
appetitú bolifi. Recipe cardamomimato-
ris cubebe anii. p[]tem. i. chchari albi parteis. in
vofis ſit aureus. i. poſt vinum cum aqua tepi-
da teluno ſtomaco ex frigiditate cum bume-
tis vitio acetoſi.

2 Capitulum decimú octauum de meddis
appetitus canini famis sincopalíis et bolifi

O

Aninus appetitus deſtructioni et:
nofcitur eſſe contrarius. In ea eng
nubil appetit. In tilo at ſuperſiun
in quantitate continua et oſcreta ex alſup
ne eius no faceta faciatur: et p[]roinde canin
victus eſt appetitus. Canis enim de ſinua-
tura multa et diuerſa appetentis q[]rit: et inui
ens in tantum replec ex eis q[]p. eius ſtoma-
nó potens q[]nij continere c[]p[]o]littur illud ex
pellere ante diſoem vomitu: et q[]nij fecellu,
vnde med[]b[]ozum ſanitio no c[]ſat: in deſid-
um naturale nec venarú ſuctio nec etiá ſtra.
ci inanitio: et ſenſus eius quin imo frigiditas
ſuperſiun paru exerterov: vel interior pura
vel cum materia ſtica generata vel catarota
in ſtoma regnans os ſtomaci expeſimendo
thanit: ac ip[]ſu inſpiffat tenens et p[]ungé
2 motionem in eo generat que eſt filis ſuctio
ni venarum q[]p. exćiſtat deſideri um velut ſac
naturalis: ſic semper appetit non. quod re
cipitur med[]bis appetentibus ſaſtiaſci: quia

perius fluit ideo venar fuccio affequeatur. Et si
quid sugatur mebro nutrimetu non est que-
niens. Inquit. n. h. non ex tráflutritis
fed ex hōn digitis nutritur cor?, et sic mebza
remanent in anita et aefacta supra appetetia
( Sic enim in eozu e videre qui cum vnū
intestinum et rectu vt habeat propter q. cibī
alluprum tam duu continere no poffit ideo
digeratur et mebri s distribuatur trabentibus
innuo fluat illis remanentibus inanitis est i
continuo appetitu. Aliqin autem quod re
cipit naturaliter stomac? cotinet et mebri s at
trabentibus destinatur sugentibus venis: si
ad ea no peruenit: qu vermes multi exilēres
in restinis paccipium vel trāfit ad mebza: sz
in eis no remanet imo resoluitur a forzi cali-
ditate ipsozi no cireſcripta ozi stomaci: fed
extensa in corpore toto: vnde remanet inani
ta: et ſemp naturaliter deſiderat et etiam ſiſa
cus: et tunc e constipatio venitrs: et retentio
vomitus. In pacoellu at tempozis e vde
re q. vbi aliud non iterueniat accinf piculofu
et mozrale vt subet: ipuo: et ſimilia piurum
perimutatur in bolismu. cum. n. cibui no olge
digeratur pROCuldbio converit tur in ſta ſecuſü
Halienuz et multiplicatūs ſua groſſicæ: et viſco
ſitate ozi stomaci adher endo occupat ipſum
et eius ſenſu obtundit: et ſua frigiditate ſupā
te valde eius virtutem ſenſible ſtupefaci: a
deo q. licet memba ſint inanita manifeste: et
trabant et venarum ſuctio interuenat ſtoma
cus tam e ſuam inanitionem no ſenſiat ſi ſuc
ceder deſideri um animatu. i. voluas replé-
di. vnde sequitur deſtructio appetitus: que-
dam que dicta est bolilmi? in qua no est deſtru
cus appetitus vt ſupua cu ibi ſit poſsibile q.
nulla cauſa canini appetitus adſit nec eius:
quelibet cauſa interueniat. In canino appe
titu plurimum: fed quod sic q. membrozum i
anitio et eozum deſiderium naturale venarū
q. ſuctio adſit: fed oſcicit ſenſus ſtomaci i ſe-
tiendo ſuam inanitione vnde alatum deſide
rtium no ſuccellit: fed dicitur bolíſmus. i. ma-
gnus appetitus mébzozú inanitozú cu: faci-
etate ſtomaci no q. ſit ſatatu: fed quia ſuaſ
inanitione non ſenſiat ac ſi fuerit ſatatus: ſi
qui q. ſic paru ſenſiat q. ſoło bolo ſatatur: cu
ins contrarium e in ſincopali fame. In ea. n.
caliditate reſoluſte e vnuieſo extensa corpo
re vel cireſcripta ſtomaco multu ſeſoluere
accidit inanitio mébzozum ſuctio venarum: et
ſenſus inanitōs ſtomaci no temperata vt i
naturali fame nec ſuperflua valde vt in cani

no ſed multa. vīn sequitur fames no ſtis cum
eius debilitate: ita q. nifiſto et cito ſuccura
tur deduceſ ad reſolutione et ſincoſt. Et
quibus hōndantibus intellectu manifeſta ap-
paret oſia inter deſtructōm appetitus debi-
litatem et ſupflutatiē etus que e caninus ap-
petit et bolismu atq. ſincopalem fame: q. ad
eſentiam cās: et etiam accina quibus hīt co-
gnoſct. Et ex dictis etiā i precedenti? ca
pitulis cura vnitiuſuſc in generali poterit
przehendi. in ſpectali at: et iopzie e. (Au-
ra appetit? canini ſi fuerit a frigiditate ovis
ſtomaci pura vel cu acetoſa: materia est due
res. Prima cauſa tollit. Secunda ſed ap-
petitus exceſſu. (Prima ſpletur cū cale:
facientibus abſtergentibus reſoluentibus et
exiccantib? predictis numeratis in capitulo
antecedente: que materiā alterant frigidam
et illam materiā acetoſam abſtergut. Et qui
bus conferēs maxime e vinu: vnde ipo. pot
indigentiam ſoluit. Alis at potus oz ſcōm
H. eſſe vini antiqui vinſi puri multi caleſa
citi in felunio ſumpti in quo no ſit ponticitas
nec acredo: nifi adſit fluxus ſeu vomitus qo
est plurimū. Atc. n. oz vel q. omne vinu au-
feratur. nā ponticu augmertu efficit in canio
acetosum et amaru i fluxu: vel q. ſit vinoſum
moderatū habens ſtipticitatem no amaruz.
hoc. n. reſpicit ytrūq. et hec est cura cæ pme.
( Secunda cōpletur cum vnctuſois et pin
gibus et hīs que ſupnatando et ſplêdo ſua
vifcoſitate ozi stomaci: adherendo naueſent
et appetitū tollant. Si yero canimus ſit
ex caliditate reſoluſte curabis cū hīs que di-
cta ſunt i cura ſincopis reſolutōs i cura bo-
lifmi. Lura deſtructi et canini et vtraſc: cau
ſa e tres res oz. n. p[rimo]ſtomaci p[ro]ſidenti-
am facere cum calidis caleſacientibus et ab
ſtergentibus predictis. ( Secuſo yero me
bis occurret e quia ipſozum reſolutionēr in
anitione p[ro]hibere. ( Tertio ſincopi ſubue
nire et cibare cu redolentibus ex cibis et poti
bus: et pane cum vino et ceteris cordialibus:
t ſtomacalibus. ( Lura yero ſincopali ſa
mīs est cura canini ex caliditate facti: et tam
dicta e ſup[er]plurima ps regis et i cura dolo
tis ſtomaci: et e tres res. prima e ſincoſi ſb
uenire vt ſuperſus dictu e. ( Secunda est
poſt q. euafit ab ea obutare et p[ro]ſuidere ne re
tincidat et illud fit cum exibitone p[ā]s in vio
frigido inſuſ: et in rob de granatis et citonis
et ſimilibus quādo tarda cibus: et cum alij
conſoſtātibus ſtoma cum kterius: et exterius

3

approximatis. Tertia est ſefum obtüdere et humoſe et poros corporis inſpilare et illud cum cibus groſſis et frigidis ſtipicis. Plinile edutures ſlegma accetoſu de Stomaco cœnientes appetitui canino ex frigiditate cu humoris viſio acerſo. Rec. turbit. albi. et müſt. agarici. an. 3. i. ſpice. S. i. Dóſice cu oſtimelle ſquillitico et dentur deinde detur di atrilo piperem diaciniſu quod digerit: et ſo ſumit humoſe accetoſum et altera diſtAfiaſi Stomaci frigidam. Sú vero adſt flutus qúb est plurimú. tunc cœnientis est cōſectio elſu aleſſe quod ſit in têpore eſtatis poſicum i antidario nostro. Libus autem exptuſ est ex rafano viſeris quos et ſnctuofis et pí guedinibus multis ſumit humores auſert diſchiam frigidá. et ſenſum obtüdit ſeu appe titum.

### Capitulú. xix. de medicis appetitus coſupiti

O
Doruptio appetitut est appetitus in solite et nutrimento hoſis cœnientis reſ. Est autem vt plurimú ad acu ta et ſilſa que ſunt nota: qúb ad ſlipica et pô tica et ſicca vt ſunt ſteſte lateres ſutú terra car bones et ſimilla: et ê mala: qúb ad acria et ace toſa vt ſunt fructus acres ſmaturi: vt limoſe perſica púna acerum agreſta pira: neſpilla: cotana et maciana: et quandoqúb ad ſnctuosa: et ſoulcia: et quandoqúb ad ſetida: vt ſunt cimíces ſcarabei et ſimilia: et est deterſo coſupio: Montingit áter húoſibus malis et qualitate plurimum frigidis et húſdis vel calidís: vel ſubstantia coſupitis etiá vermes generanti bus in ſtomaco aggregatis generatis vel ab alijz mébdis in fluxis ad quorú connectionem natura appetit alíqua illis contraria vt recitificet illos: ſcitur i marti: corporibus natura liter vel accidentaliter diſeretis et ptope miſ lieribus ſeu defectis: et maxime p[]gnantibus in p[]mis menſibus tribus et alijz in quib[]m méſtra intérperance retinetur est videre qúb ap[]petunt talia. C[]um.n.natura moleſſet ex illis os Stomaci p[]ungentib[] vel grauātibus: vel aſſcientibus quoq[] modo appetit illis c[]o[]traria: qúbibus coſolgantur: et c[]olumantur: vt ab e[]o[]um moleſtia et grauédine releueſ. Inq[]uit enim Halienus diſtAfia naturalis Stomaci appetit ſimilia: acſidentalis vero conſtraria. Nec miruſi ſi est natura: que nostra diſpenſat coſpoza indeſfecte et ordinanter q[]ui ſa[]pientillíma vt a[]it Halienus. In intefſis ad

consumptionem ſtatis congregat oſd[]aui lúbicos generari: multo magi ſtatuit vt na tura Stomaci: que nobilis est moleſtata. Igra uata ab illis humoſibus appetat talia qui? illis conſuptis relenetur: et ad appetendu ſo litum et conveniens reſeat almentú ſic ap[]perit acuta acrimonialis et ſalita: qui bus frigidus humor et humidus consumatur: quia eius cauſa ê vel frigidá et ſicca et acetoſa qui bus humoſ calidus et humidus? exccetur et ex uccetur a quo cauſatur appetitus talis. Et quandoqúb licetraro ſetida: n[]o qui ſimpl[]re ſe tida: ſed qui co[]zum fetosi: et nature contra tia et e[]o[]u materiam conſumentia: educen tia vt ſunt acrimonialis címcíes ſcarabei q[]ui virtute diu[]retica extra corpori ip[]ſam expel- lunt. D[]ictum ê enim ſupra qúb appetitus est a contrario ad ſtraria ſele fugátia. Taliú.n. humoſum in Stomaco aggregato[]z generato: eſt a co[]zupita eius diſgestione: que qualiter ſi ar et a q[]ubit cauſis infra dicentur lati: ca[]pitulo pop[]lo: p[]zout r[]p[]us auens nobis e. r[]it. Et h[]uius autem fecis qúb ſit a calido ſtamá te vel a frigid[]o exſtinguente caloſem natura lem Stomaci et debilitante ipſu: quare cibus n[]o digeritur vt opor[]t: nec i benígní p[]uer- titur: ſed i acetoſum potius vel ſunofú. Et ſi calo[]r ex[]trancus domſetur: et humide ſt iſ ſtantie tranſmutaritur i p[]u[]tredinem et ſeto- rem. ip[]ſo[]u vero inſluxio: aut ê a toto corpo re vt in ſebientibus feb[]ze putrida vel in[]o[]t[]e b[]ſentibus: ſed c[]abíſis ar[]téticis et lep[]ſiſ: vel alíqu[]o mébzo ſuta epate vel ſplene. Et i multieribus a matrice n[]o munda: et marine Stomaco ex[]re debili et famelico diu. Indi enim A[]bo. abſtinetre famem Stomaci p[]utri diſs replet humoſibus. S[]igna co[]n[]p[]to- nís appetitus et ſpecterú eius nota ſubqúa ſenſus inſirmi Stomaci et inuentio p[]medicí illud ostendú. ſed ſi q[]uidé ſit ex humo[]b[]o? aggregatis calidís in Stomaco: ſigna ſunſi tis et ex[]tuo[]tio et eructuo[]tio ſunofia: et iuam frigidís calidís vero leduntur. Et vero et frigidís ſigna erunt ec[]o[]tra quia ſine ſi[]n[]t et tuarione et cu[]i oxirenta erut et iuuantur cali[]s a frigidís vero leduntur. Et ſi at ſint in co generati ſigna erunt p[]recedens ſegimen ci b[]i et p[]ows et aliarum rerú n[]o naturalíu et diſtAfia Stomaci maniſſeta et apparens abſ[]ſeſione ímo cum ſanitate totius corporis: et mébzo. ſed ſi ſint in fluxu: ſigna erunt p[]recedens diſpoſitio corporís vel mébzo[]u[]ſualida et diſcreta ſeu moroſa ad qua ſed[]

talis appetitus coztuptio eiusdem variatio:qi
tintenso; et remittio penes variatione per iſte
ſtonem et remittionem iſtius tibi indicat et de
clarat. 1 Qua coztutionis appetitut est du
plex generalis et specialis. 2 Generalis est
tres res. hina è humoſum coztupti in ſtomaco
congregati euacuatio qua complement vomit
us et soluto ventris. 3 Secunda è depoſſi
tomaci illum huoſem generantis coezctio
quam complet regimem et medicine eius diſ-
eraſiam alterantes et iſpúſ conſoſtantes.
Tertia è corporis vel mebſi quod mitteth
ſeu influens fit rectificatio quam còplent il-
la quinque vel quatuor que in cura diſcaſſe
eius cum materia influa recolimus ordinaſ
ſe. 4 Specialis est multiplex ſeom multipli
cem eius ſpèm in quarum vna quaqua pzedica
ſunt attrendenda. 5 Si ergo appetit? ſit ad
acua acrimonialta et ſalita: quem efficit bu-
mo; frigidus et humidus ſtandebis pimo iſp
educere vomitu poſt piftum ſalitozu come-
ſtionem cù rafano et ſoximelle puo caro cù aq
deocotionis rafani aneni ſe. eruce naſturque;
tinfluiti cù aceto ſquillitico aut ſoximelle et?
ſi expediet: et hoc convenientius et pioptius:
quiita talis humor in ſuperoſt parre ſtomaci
dignoſcitur humidare. 6 Quæ ſi ſua grauedge
ſundù petat: purgabis cum cluſteri vt farma
co: vt cù turbit non conſorta to ſi ſtomaco ſit
generamus vel cù conſorato ſi aliunde infla-
at vel agarico ſi a toto coazo. Et ſi quidez
ſtruobus cù ibitibus cum iera aliqua ex magni: vt ſu
pza de cura malicie componis ſtomaci cum
materia tibi ondinus de omnibus ferioſe et
complete. 7 Secundam rem còplentia ibide:
ondinus et precedenti capitulo imediate. ac
etiam tertią rem còplentia. 8 Et ex còne-
nientibus talis appetitus coztutionis eſt poſ
purgatione è vt exſiccantibus: et abſter getib
ventris putredinè: ex quibus ſunt medicine
et cibi appropitati. 9 Cibi ſunt vt carnes le-
poſis cappares conditi cù aceto in piftcio
cibi naſturciu in hina menſa: etiam pot? aq
ferree: et in ſecunda meſa ſifticu et paſſule.
Hunt etià medicine ſimplices: et compoſite.
Himplices ſut címinum carmen: et ameos
ante cibum: et cardamomum poſt. Et ex il[] ſut
xiloaloes bibitù et ſticados et balsamum ſal
napticus: et squilla et acetum eius: et cinamo-
mú ſpica mirra erat iàque ſupra in cura cor-
dis enumerauimus. 10 Opofite vero ſut ſc
fectio de ſeota ferri aromaticu roſatum et ſi
miles. 11 Si vero talis appetitus fit ad po-
tica et ſicca et luti: pimo humidum humorez
qui eius è cauſa euacuabis cuſ p[re]dictus vo-
titum p[ro]nocantibus et ventrem exſoluen-
tibus cum exſiccatibus vt turbit poſpòdium
yem tartarù: et hebuli: inde ſtomaci diſcra-
siam humidã alterabis cum ſicctis cibit et me
dicinis et potibus exſiccantibus: et cum reſie
exſiccatuo macreſtato: noto infra: cum de
decoratione loquemur xi[x]pus voluerit.
Et quandoq[ui]uuntur ex acutis: ſicur ſina-
pi et ſimilibus: iſpùm eni malú abſcindit bu-
mozem et excitat appetitú: et est v[est]inum et re
ducendo appetitù: multe[]z luti. Et tertò ad
quod influit q[ui] ſit meb[um] vel corpus p[di]cuit
modis habebis respectu. 12 Sed ſi fit ad a-
cria vel acetoſa. p[rimo] humo[re] caſtum coſe-
ricu vel ſalſum: qui cù efficit curabis vt eu
cuabis vomitu cum aqua tepida et aceto vel
aqua p[ri]ſane vel aqua oecociis ſemis atri
plicis: aut cluſteri ſi petat deo: ſum: quod ex
punctura et ardoze in ſtomaci fundo ſacto p
cipies: aut cum aloe qui conſorat ſtomacum
et mundifica t[em] colera et a klate: et erigit appe
titù coztuptum et ſalſu qui[que] eſt ſalſo humo[re] et
tiera Halien: et inſuſione deoctionis abſin-
thi] et ſumi terre. 13 Secundo alterabis ſtoa
ci diſcraſi am calidam cù frigidis notiſ ſupra
abſteri ſuis capitulo precedenti et cum reſue
infrigidatuo et humeſtato: Et ex illis est
aquam frigidam bibere in ietiuio et aqua la-
citis et lac acetoſum et ſuctio acetoſitatis citri
et p[io]pzie ſi a matrice p[ro]pter retentione m[é]
ſtruòum cátus fuerit: et ſuccum granatozu
mucozu poſſe. 14 Si vero talis humor in
ſtomaco fuerit generatus et ingroſſat: vt pu
ta cum cibis grolſi lacte et amido et v[it]o groſ
ſo: et cucumeribus imaturis frumento lactu
cis: et granis granatozu. Et tertio influent:
ſi quod ſit pura epari p[re]dictis remedys ob
utlabi. 15 Quæ ſi fit talis appetitus ad v[nctu
oſa et dulcia: p[rimo] euacuabis humo[re] ſicci:
melancolicu qui eius è cauſa cù deoctione
epithimi et mirabolantis nigris: et ſucco gra-
natozu oulcium expeſſozum cù pulp[es] co
zum et ſimilibus: et cluſteribus ex app[op]zia
notis ſuperius nominatis in cura male cò-
plonis cù materia vomitu vero n[ò] rempta
euacuare. Inquit enim ipotin affoſiſmis.
Melancolicos vero inferius v[eh]ementius
eadem ratione contraria ſponentes. He
cundo diſcraſi ſtomaci corriges et conſorta
bis cù contrags alterantibus et reſie hüe[c]
tatuo quod ſuperius diſtinus: et etia[]z infra

32

olcemus. Et ex cœuententibus eis eis cuchaz bugloxa melissæ secundù oëm modù approxima: et vinum aromaticù subtile et claru: et matúz granata dulcia. et poma dulcia fdo lentia et fumilia. Et vtilimo ipsi spleni si mittest fuerit ut dictu est de aliis curam approxima bis. Si autem fuerit ad fetida, hmo huo: rem cozuprú et fetidu qui est ipsius ca expur gabis: quem qualis fuerit poteris cognosce: ex fetidis que appetuntur, nà illis sunt 5ria: et tunc expurgatiùs app: opzibis et: quod si ignoretur: quæsitis vel cultus fuerit speciei vo mitu cù aqua mellis vel geleniabi: vel aqua nafturchi educetur. Et etiam cù yera pigra: qu mundificat ventris putredinem, et omnè ma- teriâ putridam vel putrefabilem etià si ppa ignoretur vt predictum est: et etiam si fuerit ibi lúbci: et ipsos necabit: et ipsos educet: et alia: que in suo dicentur capitulo. 1 Secundo ca lidiatam pter naturam stomac alterabif cù medicinis frigidis mundificatibus et abster- gentibus et regie cum frigidis et siccis abster gentibus superius enarratif. Et tertio ad matricé appones si expediat remedium pelti batum suo capitulo. 2 Decoctio valens ad eum qui comedit bolú, et cozupus est stoma cus: quare timetur ne cozupatur eius 2pko. 3. Recipe copularum glandium. 3. vii. aloes. 3. vi. policare. 3. vi. radicif squinanti. 3. liij. mir re. 3. ii. frangatur et coquantur in rotulif una bus aque: donec perueniat ad mediú recipia tur tertia pars qualibet p triduum et reitere tur cura deinde. 4 Medus de decoctionis ad eum qui comedit lutú et eius cozupitur stòa cus: et citrinatur colo: et timetur super eú ex tdropití et eí alfuse. 5 Recipe copularú gládiú 3. iiij. paſſularum enucleatarú. 3. vii. anifl. 3. ly. mirab. nigri. belirici et emblici: ana. 3. v. scorie ferri contrite infuse in aceto acuto: et excéca- te et torcacte super patella. 3. liij. ſumach. 3. vii. decoquantur cum vini pontici. 3. vii. ta3 diu donec remaneat medietas et coletur: et ò tur in leunio. vii. diebus. 6 Medicamè dei clens lutú. 7 Recipe climin carment vt carda momi: mar atri: amcos: vel cubebarum: ana. p6. i detur ex eo in leunio. 3. l. et maſtice: ma ſicatione bona: et deglutitur aqua eius in vel speris. 8 Ellectuarium bonu ex inuenti: one nostra curàs caninum appetitum et coz- ruptum defiderunt. 9 Recipe paſſularú: enu cleatarum. 3. v. copularú glandum. 3. ù. anifl 3. liij. mirre mirob. ni. emblicorù cum belircorú anii. 3. vii. scorie ferri infuse in aceto excicate et

torcacte. 3. viij. cardamomi malice: cubede anii. 3. iiij. cuchbari tabarçer quod sufficit dolis. 3. i. cù aqua antos stomaco feiuno. 4. Lelie ctwarium bonum ex expium còtra purtacti ones in stomaco et subuenit apoftemant. 5. to maci et ei cultus stomacus reſtuum cibl et po tus propter caloris inoplam: aut melancolie male gubernat: nec paturtur aliquà putrefac- tionem in eo generat: conſoſtar cor et cerebr. et totu corpus prouocat meſtrua: et rectificat malicis matricis. 6 Recipe trium piperi anii. 3. gaſ. 3. ii. artikologie longe cedoarie violat. betonice: anii. 3. liij. falis gemme. 3. ii. mirre ele- cte ad pondus omnium. Conſice cuz ſirupo de spica. dolis eí a. 3. iiij. yſq ad. 3. liij. Pille preferuantes stomacu ab omni ſione inſi feca: nec poffunt humoſes purtecter et eo i: mo abſtergúr et mundificant rugas et pietes. Et qui affliduat vſú caru diebus linguis: penebit ille ſus a dolozib: stomactineca do: loribus capitis vezabatur vnij. Et niobit eſt oculis mibi crede falubius ſtis et eſi qui ſtiantur subuenit. Et eí medicina matricis vi: cioſe et vſicerum interioſu: quarum permitti one. 7 Recipe maſticia: 3. iiij. aloes elec: 3. agarici bont. 3. iiij. Conſicantur cum ſuccoal tilte. dolis eſi. 8 Pille vel. iiij. quando itur dei mitum. Et poſſunt recipi ſecundum modus voluntarium yſq ad. xv. vel. xviij.

La. xx. de ſiti et medicinis eius.

Jus vt ſuperius habuſtú eí appel- tus frigidí et humidí quod eſ potus Caufarum autem eius quedam et interio: quedam exterio: et interio: quidí eí propia oſi stomaci cultus eſ propia pallo quedam ex vicinitate vel communitate papiſ qua vel remota. Et cauſa inmediata et contum cia eſ maſa compo: rei deſiderate contraria quia calida ipsius oſis stomaci: vel ſicca vel vtra: pura vel cum materia in stomaco con gregata et rugis eius. ſcolerica ſalſa et ebullens ſeu coopta in eo generata vel influsta. Ex vicinitate at ſeu communitate papiſqua eí cã antecedens ex maſa compone ven- tris meri intellit ieluni coxdis: et pulmonis. Cú. n. inſtantur et excitantur calidis vt ſua caliditate et ſiccate eozum calefiat et exciceſ os stomaci: aut algamafat: et glandule in ra: dice lingue poſite: quare excicantur eis bùl diſates et minuuntur q humectare lingua: et os naturaliter huit aut còtate ad meſcalas

cù opilantur: ÆGRE quod bibitur nò penetrat ò
stomaco ad epar: ÆGRE remanent tèper mèbza
exiccatæ defiderantia nítrorari: licer pluritùm
bibatur sicut acert in idropisi et colica. Ex
communitate longinqua sicut cù accidis pp. e-
par supralecèm vel apoſtematu calido apo-
ſtemate caleſaciente: exiccatæ hùcidate cor-
potis oëz vel ifrigida tuæ òre nò attraſit po-
tum vnde mèbza remanent exiccatæ et deſide
rantia írrozari. aut pp. egritudines cerebræ: vt
è ſrefenſis mania et miltia. aut pp. egritudines:
vt diabete: aut ex còitate ad totum corpuſ vt
in ſe. ſudo: diſaſtozico crifi etibica piti et fili
bus. Caufa òt exterioz et è cà pimitua: est
res necellarie et nò necellarie indebite appo-
ximate. Et necècù ſut cæ nò naturale: vt aer
calidus et ſiccus qualis è ſub cane et aï canè
et poſt canè naturaliter exiſt: vel artificialiter
vt in balneis et ſtufis et ſimilib? et exercitù la
borioſum et. pp.rie locutio multa et cibus valò
calidus actu vel potentiæ vt funtallea ſina-
pis et ſimilia: aut ſiccus et filius: et gròſius:
vt ſunt carnes bubaline equine vaccine anti-
que et ſimiles et vſcoſus vt ſunt carnes por-
cine: p[ro]ſicium magnò: nò ſquamofozù mal
latiù oſtracoz et ſimiliù. aut multus et diuer-
sus in cuius diſgoë stomacus labozádo valò
inſiſtatur et exſicatur: quare ſitis ſequitur:
fuit accidit homini q[ui] multu laboſat. Et
potus vini vinofi antiqui pluritù et nòi bul
lientis nò depurati: aut habentis malizà ac
quiſitam venenoſa: Aut quia veſpe mortue
fuerùt in co: vel quia fuerit ſpatiato: ſupflue
aut aque male qualitatis necellatis tèpoë
vnt falſe ſulfuree aut nitroſe: aut paucitas p[
pter abſtinentiam a cibo et potu in teinanti
bus voluntarie vel de necellitate et ſomnus
plurimus et p[ro]ſundus. i[co]p[one] caſita et ſic
cà in teinulo frigidus vel ſuper cibù calidùz:
et ſicù vel mediam. Et etiam vlgilie ſupflue
tes et exiccantes. Et etiam ale accidentia vt
ſoſtis ira indignato: timoz: et imaginaſo: mo-
tis ſelſtne vt in outhis ad mortem appar et et
gaudium ſuperſuum et ſimilia.nò necellarie
vero ſut puncture animalium venenoſozum
vt ſerpentù apum veſparum et ſimilium. Et
medicine calide et ſicæ vel laxatие iſ solutoe
ſuperfluentes vel ſufficienter soluentes q[ui]
ducere habent ſitim a còp[one]: et ab effectu:
q[ui] educunt a còp[one] hùmidumque ſi in p[in]
cip[one] ſolutionis nò appareat ſed in procellu
et ſit moderata ſignificat ſufficientem purga
tionem: vnde ip[on]a: q[ui]cufuncq[ui] in farmatyls n

ſitunt cù purgantur nò quieſcant donec ſiti
an[que] ſitis ſunt ſenſus et moſtita:
sed facte a cauſa interiozi proptiæ ſunt ſigna
malicie comp[on]is calide et ſicæ ſtoaciquam
ſupertus habuſt: ſitis continue et equaliſ
ſed facte a vicinitate et comunitate è an-
ceſſio diſp[on]is illuom mèbzo[rum quorù còi-
tate patitur et variatio ſitis i augmento: et
diminutione ſm varieratem diſp[on]ia illu-
ſacte vero a cauſis exterio[ribus]: ſigna ſut
inuentio et anteceſſo illarum exteriozu: que
vis fuerit. Cura ſitis est generaliter nota
ex hoſ que dicta ſunt in cura male comp[on]is
ſtomaci calide et ſicæ vt vtrius[que] pure cù ma-
teria generata vel influxa. In ſpali autè
è due res. ſanſtere cauſam et ſedare eam: ſed
ſi quidem è tolerabilis: t[ur]c opoſtet p[io] cam
abſcindere. deinde accidens alias i[ps]aſ ſi in
p[re]ſſio facia fuerit mittigare. Et vero ſit
intolerabilis: tunc o[ſ]p[ro] eam mittigare de
inde cauſam auſerre. Or[atio] p[ro]ſe cò
plent potus et cibi frigidi vel humidi et vtriq-
us et declinatio v[er]i regiſ in alijs ad frigidum et
humidù. Et ſi a p[ro]p[a] p[a]ſſione fuerit et a ſo
la pura qualitate quales ſunt kiſt o[de]i: ami
dum cucurbita medulla citruli melones p[u]
na perſica granata crifomilla et olera vt p[ri]
nacia atriplices lactuca panis mundus. car
nes edine vituline et ſua cum totalitate eo[]
[que] Potus autem fit ex aqua frigida que ò ſto
maco tranſire mo[z]atur fecùd[ui] p[ro]vél aqua
o[d]ei in qua refident roſe cum ſlipitibus ſi ſi
mature vel fine ſi fuerint ſimature vel iuutube
et aqua ferrea et coſiandri: et cù alij[ns] ſuccid qui
ſlipiticitatem habeat et alíquà groſſiciem ſub-
ſtantie vel aliquam rem admixtam que tene
at ip[sum] in stomaco: nec ſue veloci penetra-
tioni conſentat ſed reſifta t[ur] quales ſut vinú
acerbum et ſíphatù cum aqua k[ra] ſuccus gra-
nato[rum] a greſta ſuccus matianot[ui] et citoni
ozum cum k[ra] aqua in quibus ſit panis: inſu
ſus qui p[re]miſtatur vel cibus aliis, deſin po-
tetur. Cibus.n. et p[ro]p[ie] panis cù ſit p[ro]g[io]
fus potú in stomaco retinet diu qui p[re]ſſio-
nem faciet et eius comp[on]em p[ro]p[ia]m alie
rabie: miſi c[à] fuerit i[mi] mébis remotis: t[ur]c.n.
frigida et humida ſubtilis ſubſtantie et faciliſ
penetrationis ſunt convenientia: vnde ſi aq
admiſeatur vini modicù vel aceti optimum
et ſcöm. 5. Et ſi alteratur aer cù frigl-
dis et hùidis vt inſirmi quieſcant et dozmat:
repleantur nò abſtineant a p[re]dictis et c[ui]n[que]
ant et letentur c[iti]us curabuntur et potiſtine

3 3

vbi a medicinis sumptet auxiliu que func ipli-
ces et composite. Et simplices exterius ex-
istunt et rafusa cucurbite et succus eius sola
tri lactuce porculace florea rofarum violarù
nenufaris aqua rof,agrefta succus citonio-
rum cum aceto, folia salicù et similia ori floa
ci applicata sandal'quoq camphora et spodi
um vbi materia colerica influat ei. Inte
rius ât et lac acetoſum succus macianorùs
mucilago pilis aqua melonis indi et aqua ſe
minum comuniu aqua prunoz: ſebesten in
iubarum et lactucarum et liquitrile et ſtilium
Infragidatio quoq pedum cum aqua frigid
da caliditatem ſtomaci extinguit in debilib*
proprie nò robustis: fietur calefactio eoq frl-
giditatem alterat calefacit et conſorat et pro
pize ſi fit temperata. Medicine composi
te infra ſubiungentur. ſi ſi fuerit ma-
la compone ſtomaci cum materia et colerica
compleat ipfius ablationem aqua prunorù
qua abfinibij cum roſ. et ſebesten succus ro
ſa. violarum et ſirupus earù et pulpa tamar-
dorum et mel caſſefiſtule: et ex compositif aſ
fructuum. Si vero fit amara ſalfa plèt
succus aqua ſumiterre et ſirupus eius: et aſ
lactis et iera. cum alioqu predictor frigi-
doq exbita et aloes cum aqua lactis. Et ſi
ſi fuerit a materia purrefacta nec nò et q no-
maci putrefactionem habent mundiſcate: q
rum cognitionem precedenti capitulo habu
ſiti. Sitis autem mitigato cum pædiſe:
t proprie potum aluciitis predictorù et frænq
ti abluritine et proprie cum aqua pura vel p-
miſta ſucco granatozum acetoſoq ſi fuerit
a ſola et pura componeis malia proprie ſcù
materia colerica. Conferunt: n: cae et accidè,
ti et ſirupus acerofus facit illud. Si ſi ſu
erit a ſalfa et baurachia acetum limphatum:
maxime aufert ait. Et. Sed et non cito pe-
nerret de ſtomaco fit in eo virtus rafani a.p
proprietate enim habet et medicinas retra-
batat od ſtomaci et teneat in eo: et non cito
penetrent et materiam digerat grossain: que
eſt pars eius. anifum quoq proprietatez, ba
bet ad illud. inquit. Albo. Si vero a putre
facta mitigabunt granata acria et muſa: et ſi
ſit influza membro inſuenti curam adibbe,
bis ſtomacum mundiſcabis et conſorabis
ſi ex communitate propinquozum et vicio
rum medibozum fiat due res ſunt necessarie.
ßmo enim illa rectificabis cum proprie que
ex pædiſis ſunt tibi nota. ſecundo ſi impres
ſlo diſcraſie in oze ſtomaci facta fuerit et ſimä

ſerit alterabis cum pædiſis. Et ſi quidem
fuerit in meri cum bijs que in oze tenentur
et cum carne prunozum pulpa tamarindor
liquir. mellonis indi ſeu aliquo predictoum
frigidozum et humidor et masticato ra
rum porſulacarum et p[]putozum vitis: et
cus potu aque frigide ſuggendo ſumpite in vafe
ſuſticti onſicill: et ait abo. Et ſimiliter ſi fue
rit ab algamaſat ſtomaci et ieniu. Si ve
ro fuerit ex pulmone et corde cum inſpide
aeris frigidi et cum cibis et potibus frigidis
et cordalibus et medicinis interius: et ererit
appозimatios: que in cura cordis oſtrimus in
quibus ſit aliquid lèpomeritis ſubſtante miſ
tum vel virtus eius deſerens ad ipſi vt cro
cus. Et ſi vicinitate ad melioratas ei
aperiuntis que oſtrimus ſupra in cura egritu
dinis in via et po[.]o ipſius. Similiter ſi fit
ex epare cum endiuia cum aceto et ſirup: et
aqua ſeminum comuniu et ſandat. et vi
arodon et frigido genonis: et ceroto de ſanda
lits quod in nostro p[]foſtibus antidotare: ſi
fuerit ſupercalefactum. Et vero inſrigidatus
cum d[]altea dyacurcum a]b[]inbio et ſiru
pis eoqum et eupatiorio et alijus que in propio
eius loco dicemus ſumma trinitatea ſauque
Et ſi ex cerebro cum bijs que in cura paſ-
ſonium eius oſtrimus. Et ſi ex renibul ei
bijs que in cura d[]abetis dicemus. Et ſimilu
ter ſi ex communitate ad totum c[]ozpus fiat cu
bijs que curant ſe. etricam et p[]tilim quod bijs
mus in p[]roſis capitulis et aqua frigida cum
vino mixta vel acero quod ſufficat est p[]ro-
p[]ia d[]icit. Et. Et ſi ex ſudoze d[]aſoſențe:
cum eis que oſtrimus in cura cordis. Et ſi
ex crificum tolerantia eius ſi poſſible è. In
quit enim ip[]o. Et a quozum crifis ſit aut fac-
ta eſt nibil dare opoſet: ſi at nò ſit poſſible
mitigetur cum aliquo quod crifim: et euacu-
ationem c[]reticam quam ex prop[]ijs ſignis p
coſnoſcendo expectas habent p[]zouocare ſi
impedire et vt eſt aqua oſdei et melonis indiq
a prop[]ietate habent ſudoem p[]zouocare et
ſemina comunia: que habent p[]zouocare eua
cuationem per viam: et aqua fructuum q[]p
uocare habet euacuationem et crifim per flu
xum ventris et ſimilia. Si vero ſiis ſit
ex cauſa exteriòs et p[]timitura ca quecanque
fuerit auferatur deinde eius imp[]efilio ſi re-
manſerit in oze ſtomaci cozligatur et alteret:
et eſt pædiſcum. Et ſi ſiquidem ſit ex cibis
Grossis et aſcostis multis et diuerſis in quod

oigestione laboando homacus inflammak:
Et sic sitit valde cura est somnus et nò potuf
Inquit enim Jpocras. (Quibus noc-
te bibere defiderunt est valde hujusmodi bonum, ait. Halienus Intellige et
hoc si fitis sit tollerabilis: et fuerit proportione
cibl et potus pzaealsumpti. Si si nò fuerit tol-
lerabilis nec fuerit proportione inter cibum et
porum bibere aliquid ad mitigationem fitis
est yle deinde super domine nihilit: at bibef
pena est fine iuuamine: quasi dicat tunc bibe
te iuuat et non nocet: non bibere autem è pe-
nana necinde seculitur iuuamentum immo po-
tius necumentum. Inquit enim Halienus
Igitur nullus pindens illud abit vel faci-
er quod nullam auferat ytilitatem necumè-
tum vero secum bate iimensum. Quare bibef
oportet parum vinii puri quod iuuat fecundù
ipo. digestionem propzie in consueto bibere:
poft cibum. In non consueto bibere vinum
detur ad mitigationem fitis parum aque fre
et propzie et cibus calidus fuerit et fiscus: vel
vini limphati et homacus nò tollat aquam et
vafe iustici othici fugendo et quanto frigidi-
or fuerit minuï sufficient ex ea ait Albo. Si
vero ex cibis faliis et aqua falso cum potu
que maris fuerit succurratur et cum xiloca-
rate granis mucozum et pomis dictis carur:
et cum vncuoilis vt è butirum: et propzie ius:
et brodium carnium. Et si fuerit ex potu aqu
vitioſe et ſulfuree succurratur cum lacte lac-
tua cibis groſſis et amido et vino subtili odo
tritero et ytrifis cum aceto limphato. Si si
fuerit ex punctura animalium et reptibilium
calidozum: p[ro]limo curetur cum quod genera
liter reſpicit venenum ipsozum vt puta cum
frigidis: qualia ſunt coriandri lac vaccinum
acetofum inſtrigdatum in niue: et aqua cam-
phoze et similia vel aqua frigida cum pulueſ-
tere sigillate: que extinguit inflammatione
et eius educit ſubstantiam. deinde cum cogno-
uerit ſpèm animalis admiſtrabis que ſunt
propzia que infra dicemus. Si autem ex
medicina ſolvente ſufficienter: aut ſupſtue
fuerit succurrendù erit prout te ſire fecimuf
cum de consolacione medicinarum locuti fut
mus in accidentibus que bereditare faciunt
medicine ſolvente. S[it]itis ant ex qualiz alt
arum caufarum procari carum cura est iſa
rum amorio et p[ri]natio cum regimine ſupra-
dicto de ablatione fitis. Ablatio fitis et dim-
nutio ex contrariis erit caufis: et cura erit et
fria cozuptio vò ſi ex ſilib[que] cozuptois

appetitus p[ro]uenlet et ſimilis erit cura. Si
tupus extingues ſtimus ex cæ calida et ſicca p-
zia vel conjuncta. Recipe endiute: cicerone:
epatice lupuli boraginis acetofelle allieluye
an. 3. i. violarum roſ. flozum nenufaris et cu-
curbite: lenticularum aque: flozum vue: an. 3.
t: oidei mundi p[ar]tem. i. prunozum ſebesten:
lutubarum an. nnmero. 35. ſemnum frigl-
dozum: an. 3. i. ſemnum comuni. 3. y. p[ul]in i
tegri. ſemnum citonozum: ana. 3. i. suchari
albi lib. 1. ſucci granozum mucozum lib. 5. a
romaticentur cum sandalis albis et rubets:
2. spodyan. 3. i. camphore. 3. i. croci grana. v.
ſumat cum aqua frigida: et teneat i oze crista
lum. Item ſtat iuleb. de ſucco limonum vt
de cucurbita quod posutus in antidotario
nostro: et troci. de camphora et ellectuarii tri
aſandolozum. Item ep[ith]imetur ſtoma-
cus cor: epar ex puluere camphoze ſanda-
lozum cum ſucco rafure cucurbite: aqua roſ.
et pauco aceto et cataplaſetur cum folioſ ſa-
licis vitis in aqua roſata. (Medicamè ga
lient: quod magister Johanes de procida
fecit Imperatori in ſiti vehementi. Recipe
aquam frigidam et itroza de ſuper acetum al
bum purum quatum tollerare poterit bono
modo: et da bibere ſtomaco ieiuno quantus è
cupa ſanabitur ſtatim fecundum Halienu si
xpus voluerit.

Cæpituli vigeſtum primum de nocum
tis digestionis ex quibus è debilitas deſtru-
ctio et corruptio: et cura eius.

Obillitas digestionis è necumentum
actionis digestiue stomac et ſüdi ei
qui propria è. Cum enim necumétù
ipplus ſit triplex tantum. ſdiminuto deſtru-
ctio et corruptio nec ſit in ſuperfluitate et ali
arum ministrantium debilitas diſgónis erit
necumétum diminutionis ipplus è cum mi
nus digerit et confueuit et in longiori tempo
re. Sed deſstructo è cum nihil penitus di
gerat vel aliquid de quo nòs ſit cyrandum fed
dereliquit crudum reliquium. Et corruptò
est cum in malam conuerit qualitate. 3. ad
utinam seu fumosam aut accidam vel cozup
tam putridam et fetentem et nature odiosam
non autem conſtitit eius necumentum in ſu
perfluitate et aliarum. Cum enim omnis ac-
tionis virtus exisat ininitium actio quecunq-
erit principaliter a vir tute: fed mediante or-
gano et ſi quidem necumentum fiat in ea nò

3 4

erit ex parte virtutis proprie sz ex parte oizgai
vel obiecti vi ait. Haliennus hoc in alta sciè
tia è monstratum. Cum enim afferat qu lin-
gulum mebsum operetur proptiam actionem
per proptiam qualitatem crimin que ex qua
tuus est qualitatibus stomacus organu et
fit: pime digonis epar fecunde et alia mebra
tertie tunc proprie virtus digestiu perfecte
operabitur cum eo. cum ipse qualificat? seu
componatus exilat pout ipsa virtus et et
operato erigit. A. Cum autem digestio sit
fiat qu per decoctionem indiget virtus orgai
ipsius caloze: cum fit eius alteratio quedâ
adequato virtuti nutritive indigebit calore
temperato in sua qualitate no distemperato
Temperati enim caloris est equaliter agere
in omnem partem decoctibilis rel tempera
te seu equalis elixabilis et etiam affabilis: yt
superius est monstratum in cura melancolie
Et pzieinde Haliennus ait. Et non oporz
er fit in membro quod indigeri digestione ni-
sipritus vapozorus multe quantitatis. Et
sic fecundum finem equalitatris in calidita te
ita qu quanto mafor erit digestio tanto mafor
erit equalitas et econuerso. Et quia quanto
maior erit digestio erit magis naturalis nec
cius maofitas generabit peccatum: vel no-
mententum in operationibus alijs sicut maio
ritas aliarum cum omnes alie ordinetur ad
ipsam non econuer so. Si vero diminuit
obtunditur et debilitatur. Aut adeo diminu-
tur et debilitatur quod nihil temptat alte-
rare et coquere de quo fit curandum: et fit in
digestio seu digestionis ablatio. Aut adeo
diminuitur q incipit alterare et coquere nec
deficit in alteratione sed vigorese non agit:
immo tepe de paulatim: et sic in longo tempo
re denenit ad decoctionis perfectionem et q-
litatem: et tunc fit digestionis debilitas. Aut
deficit in vla non potens venire ad terminu
equalitatis in alteratione: et tunc fit coaptio
in accidam qualitatem. Cum vero supflowt
conuerit in fumum: et maxime si oblectu sub
tile e ista: vel etiam coarumpit cum calor: no
slet cum natura fit ita debills ex superfluita
te fecus adeo qu no regat et extranens domi-
netur superfluens. Talis autem in fumum
conuerio seu adustio no facit superflutatez
in digestione cum superfluum dicat aditiœz
quant quod pefupponit spem: et no mutatò
nem eius. Conuerio autem in adustionem:
yel fumum no feruat spem adequatiòs quâ
intendit digestio: immo de equatione alterat

et transmutat in spem diuerlam. ad adustionem
tumine nec reducibilem etiam cum fit crudû
et in accidû mutatio. Nam fecundu auero,
quod super excoctum est incradari non pòt.
autem crudum et semi coctum è potest in
omnem equationis perfectionem adduci.
Inquit. H. manet autem quod coaptu
è fecundu ventrem et epar: sed tempore pæ-
denti paulatim digeritur et fit benignum: quod
pius habuit indigin: illud per naturam enu-
merandus digestionem fouentibus: quo ad
vitam. Talis autem mutatio dictur co-
ruptio a medico sicut in accidum mutatio: 15
no proprie quia no est obiecti derelicti a re-
gimine naturalis caloris: sed tamen large vt
fue est considerationis ad veram et no veras.
Et in quantum talis alterationi est ad ge-
nerationem que est equatio intenta a dige-
conuerio erit in contrarium. Talis autem est
coaptio: nec potest esse alud cù generatio
et coaptio fit immediate coriaria: no fiscalie
ministrante: cù enim earu actio no fit p mo-
tum alterationis vt olige. Sed putes per mo-
tum localem qui no dureri sicut spectem fup
fluitatis qualitatis organice ipsarum no mut
tabit: nec alterabit in dìneram spem: squam
sua intendat virtue in actione: sed in specie
actionis pefuppofta addet: quanti fìc pìt
superfluere fient diminuti fecundu in tenentis
et remissionem proprie qualitatis agentis. b
quo: declarat ipsarum coaptio que in ma-
lo coustit motu. Ex quibus habundat
bus intellitur species documenti dignonis:
quot sunt et que et quomodo conuantant: pp
q. i vno redigemus capitulo: et quomodò bint
inter se innotecet et etiam caufe eoium in ge-
nerali: aut enim sunt ex parte organi et agen
tis instrumentalis: aut ex parte obiecti. c. et
bi et potus: aut ex parte extrinsecus fupue-
nientum habentium in disposicionem spiam.
Ex parte autem stomacis dupliciter at qui
patatur in se principaliter: aut pp comuni
tatem et colligantis in se principaliter et quia
patiatur quàlibet egritudinem: vel qui fit vif
craftus qu è plurimuz et tunc aut est oferca
fiat difcrasia digestioni principaliter noda
aut difcrasia noctua alijs operationibus de
seruientibus olgo. A. pìzimo modo quia fit
difcrastatus stomacus et fundus eius oferca
fla frigida et slica pura vel cum materia què
plurimù. aut parum excedente: et tunc accit
debilitas at valde: et tunc accidit destrucio:
et cu est confirmata: aut medioriter et tunc

["accidit corruptio. T. aq. frigiditas omnino cumenti pôr et e cauſa caliditas âr foli? coruptionis nifi tantum ſuperfluat q. ôſtruar actum virtutis: et tunc cābit deſtructionem nô debilitatem. C. Secundo modo: qua fit diſcrasiam ſtomacus quantû ad os ei? diſcrasia frigida qué dum ſuperfluit attracta: trabit plus ? digestua digere re polit: t. da fit diſcrasatus quantû ad fundum et conca uum eius diſcrasia frigida et humida vn còntentia deſicit nec poterit continere ? duo o perata fuerit digestua. D. Aut qua fit diſcrasatus quantû ad os aut ſkerto èsius par tem que portanariu dictur diſcrasia calida acuta et pungitua pura: vel cui materia ma gis molestante expulſuam ad expulſione cibi vel potus ? atque digestua ſua compleat actionem: ſic digestua deſicat nô popter ſe ſed popter defectu alia? ministrantiu odi nataruin ei vt dixit. H. paru vel multum", "P. Popter colligâtiam vero et comunitate: qua âr ad toru co? vt in ſeſtientibus vel al goratis: aut aliquid alio? mébzo? maxime p[. p. p. p. p. p. p. p. p. p. p. p.

prostlcú signú in olspóe egra: qre eructua-
tio acerofa; r fumofa magis i conualefcetib^
er febie pronostica recidiatotem. A lura
cias nò erit tolldi medict: fed solertis solici
memoiantis i experti què vt perfecu3 appro
bat. B. A Sciendum ligitur q cura nocuń
to3 digois è duplex qdà destructiòis i debi
litatis: quedà corruptionis. pma est illis coif
cú nò ván in specie nec caufa: fed i quato
cà.n.cú maiors res valde ledens facè destructi
onè cù vero pua ledens parù generat debi-
litatem vt suplus dicti è. A saltú át cura è
quatuor res. pma abfcindit cas i aufert: fe
cunda ordine digónis ?fozat stomacú epar
r mébra: tertia corpus vt memby si quod fit
cuìus comunitate pueniat nocumentú recti
ficat vt dictum et dicetur in suo loco, quarta
accidentia confurgentia mitigat q funt ita
tio rugitus angufita doloz i arfura: quozus
cám iam diximus. A abſeitionc át caufe in
teriores plèt cure egritudinu predictarù co-
plonaltum pura3 c'cú materia diuerſaruz l'
equali vel apſonatium simplici7 c opofi-
tarù ſtomaci quas ſuperius habuifti eparis
t méboz habentium debilitare ipfa quas in
fra dicemus propiciante xpo. A Ablationè
vero caufarum extrinſecar còpлен puani-
t ones i mutationes ipſa7 ad recrú i debiſi
digóni piont in cura debillitatis ſtomaci ex-
titit intima tu. 1 Secudà rè còplet admini-
stratio teru conſoſtare habentiu ipfa ozga-
na digónum cù qualitate contraria cæ debl
litári vel cú p[ro]pnetate vel vttoq q ad debili-
tate ſtomaci habuſt i cura epiſ dicé i cura
culufſ méboz corporis q ſeqf. A Ex bus
in.q ?oſtare habent co? i ola mébra quedà
ſut còla q[ui]daim vnificut proſa. Comunia ſut
q[ui]e i ipſo? diſeraſi alterat i ad teperamè
tú ?p[ro]ſonis adducut i ſubſtatiu vníut át co-
ponem vt oleu ro. quod caleſa i irrata ca
lefacit fm. B. Aut a p[ro]pnetate vt lurú sigil
latú. Et qdà funt q a còpłonec ſi i p[ro]peta-
te huit ?oſtare corpus i mébra vt è acerum
ſquille ſticados oès spèſ olei sandaraca lac
caro granú pini maná dactill imaturl mirt?
glas luben cordumenú: xloaloes camóilla:
folia citri vna paſſa mirra i galia. Et baléa
vniſtions i olea cù predictis diuerſificatis
ſin diuerſitatè diſcraſie corporis i mébozú:
C Et ex còfozantibus corpus i ola mébra
i d[ic]oè ſunt exerctiun moderatú. Inq. u:
B. Exerctiù vtile è ná ?mouet calozè natu
ralem i validas facit virtutes viſites i ala

les ad suas pagendas aciónes. C ibi cali et bu
midi ?p[ro]ſone ſubſtantie ſubſtilis i fràgibilis:
digó.n.v.t. H. ait per calidú i húidú fit, quid
et ſónus diſgeſtioni complende propofioná-
us vt p[ro]mo ſuper d[ex]trú ſiat, ſecundo ſup fl
ſiſtrú, i tertio redeat ſuper d[ex]trú, i ſit con-
tinuus ſufficiens ſine interruptione eüntis a
liqui dicere velint q diſgeſto, tertia melius i
vigilhs compleatur, cù enim cauſa el' calo-
naturalis ſit i in vigilhs ad regionem ip[ro]ſus
redeat digóis, i ad interioſa reuocetur i ſo-
no vt dixit. H. cum ait ſonnus et vigiliere,
reucatione naturalis caloſis ſuiculi i erte
rius ſiunt: sigi i vigilhs conſoſtus, ex reuoca-
tione i ea diſgeſitionc ?plebit melius q i ſom
no. Luius ?trartu7 aristo. in de ſonno dicti è
Hall. in de accitú, i reuocuſ i ſonno ad in
terius nò tamè dereliquiet exterioa iu ſuffi-
clat ad diſgeſitionem ip[ro]ſo, maſſe cù non ſo-
lú i ets p[ro]calóre naturaliè digó ?pleatur k è
p[ro]cónonem p[ro]ſá vníuſcunſa, tempóz
ſuètibus conſeruata. A Ex eri ilius è ampler
infantis carnoſi vel catuli ſeem. B. a buni-
tas ventris temperata. Inq. n. ip[ro]ſato
rismo. Autcúq[ur]t vétres húbidos iuuenis
quide exiſentes melius ?mutat ſicces bus.
A vt vinú bonú temperate ſupú p[ro] em-
nia. n. digóem adiunat d[ic]it. H. a paucàe
ſtio i potatlo vel abſtinentia quod d[ic]it adre
ſumà mediam oinmalax; i gaudiú t[é]pati.
A ex ets ſunt medicine ſimplices i còp[ro]
te q infra d[ic]etur ſi trinitas ànner. A ſim-
čeas quidè ſunt ?p[ro]p[ie] ſicunt p[ip. ch]nq. gálano
ga n[ut] muſ. gaf. derune. croc. ?bab�leſt el'
elus naſturiù cufucta maſſi: m[é]ta: coner
olibani arbor ſloracis radix ſiſſelos tuta na
fanú i ſilia i acerú excita apperut i cigarit
p[ro]ſa vnificut; in cura ip[ro]ſa p[ro]p[ra]dcenf
cum aderit locus i t[é]p[us; i breuitur vt vin
q[ui]s méboz ad ſuà naturá p[ro]p[ra]ſa reducſ
p[ro]quò operatur p[ro]p[ra]ctoem vt ſupertus
d[ic]tú è q in alio eſſe nò p[it]: d[int]n. n[ep]aticés
i mébris ſin diuerſitatè còp[on]ú i ets c[ò]d-
uerſo vt d[ic]it. B. A lura vero co[nu]p[to]
digónis è tres res ?ſimiles illus quas i cura
co[nu]p[to]n[is]s appetius d[ix]mus, p[ro]ma è bu-
móſe co[nu]p[to]i in loci i ordi[n]tis vigóniſ mù
dificato, ſecunda è abſcifio cauſarù d[if]poſi-
tionum a quibus procedit co[nu]p[to]. teria è
corporis vel membi ſi quod ſit committate:
cuìus p[ro]uèn[ti]t mundificatio. A p[ro]miu res
còpлен mundiſcàtia ſtomaci p[ur]red in mem
ſupra ſu cura co[nu]p[to]n[is]s appetit ?poſuam

et abſtergentia putredinem et cozupionem
eparis que infra propno dicemus capitulo.
Et ex illis est etiam cinamomu caſſia et cro
cus et ſpica endiuia abſtindim et eupatoriu
et etiam abſtergentia putredinem a mébris:
quozum quedâ propzia et comunia ſunt ſim-
plicia et compoſita: ſimplycia ſunt cinamouz
crocus et bræutter omnia mundiſtantia ſan-
guinem quorù ſunâ poſſumus in confolati
one medicinarum et vinu vnueras.n.mo-
uer excreſiones vt al.15. Compoſita ſut q-
côponuntur ex eſi que in anidotario noſto
ſunt dicta et propzia vnitiuq in ſuis capitul
queres. Secundâ rem complè admiſtra
tio medicinarum alterantiu diſeraſi mébio
rum et cibor cozupitubili quarù in prieceſè-
tibus capitulis pzeceſſu rememozatio. Aer
tiam rem complent cure ipſor mébio quo
rùdam que oſcet ſunt et in ſuis aliquorum di
centur capitulis illuc pge. Et alii addunt
quartam que accidentium è correcio ſi qua
inſurgant vt ſut cozupio appetitus ſeu de-
bilitas ardores: ſeu frigiditas ſenſus in oſe
ſtomaci et eruptuatio accida ſumofa et ſetès
quam nauea ſubſitur quorù cujâ alioquù
diximus ſupra et inſia ponemus in parte ſpi
titu ſancto ānuente qui ſit benedê. Elle
cuarium nobile conſoztâs ſtomacù et diſo-
nem elus. Recipe gallange: nucia muſ. car-
damom an.3.1. anthon.3.1.1. mente babafce
an.3.1. in ſrupi de cuobaro quantù ſufficit
Ellectuarium descriptione in codemi contra
vitia ſtomaci et ſtra ca: et côſozat ſpſum cor-
cerebru et epar: et ſubuenit ſepulenticis et verti
ginofis: quod. Recipe anſi.3.5. cozalli ſpice
ligni aloes: roß. gaf. galie: g. allange: gedoa-
rie: an.3.1.1. peonie.3.1.1. mitre.3.1.1. mar garita-
rù.3.1. vi. ambre crude.3.1.1. muſci.3.1. maſticis.
3.1. Conſice cù ſtrupo corticù citri. 4. 5. ili: ca-
charle cerotu 2. ſoztâs ſtôacu et ſetinés calo-
re eius. Recipe cere müde.3.1. in. terbêle.3.
11. olel nardin.3.1. liquefac eas et ſuperaſp
ge puluerê. Recipe mirre maſticis aloes an
3.1. roſa.3.1. vi. peonie caſtores: an.3.1. anſi.3
vi. calamêti.3.1. vii. gaf. nucls muſ. cardamôl:
calam aro. reupòtich: an.3.1.11. Óſice vt ben
ſtomaco adhereât. 1. Actio ſtomacù con-
ſozans et diſoem elus et vnueras operato-
nes et? Recipe olel ro. miritini: olel nardini:
an.3.1.1. cere.3.1. maſticis mire aloes: muſni
e: an.3.1.11. armoniaci.3.1. nucls muſ.3.1.1. Ó-
fice et ſunge et ſuperaſpge puluerê ciamomi
anſi corticu granator: an. pond: auri vninus

aromatica vnguêtû cum xiloaloes et muſco
Ypo. quoq dixit aloes epicû cù aqua aribe
mifie ſeu abſinib. ppinatû teiuno ſtomaco
ſanat ſtomacù ab omni ſaguozze edueſto ab
eo macerias fraudulétas conſozat cerebru
et vifcera mundiſcat vermes occidit et repel
lit: et ſanat apoſtemata ſtomaci et vifcerum et
epar mundiſcat. Millule conſoztâtes ſto-
macù in omni elus ſaguozze et ſefione intrife-
ca: nec pmitunt hûozè in eo putrefieret: ſ ab
ſtergût: et qui vitur eis diebus ſingulis ille
ſus pmanebit a doloz ſtomaci et capſis et ſut
ſalubres oculis: et el qui tristat: et è medicina
matricis vitioſe et alioquù vifcerum. Recipe
maſticis.3.1.11. aloes electi.3.1. agarici boni.3
in. conſice cù ſucco altile doſis et pillule.1.1.1
th. quando itur domitum: et poſſunt capi ſe
cundù numerum voluntatis.
Capitulù vigefimù fecundè de nocume-
tis retentionis ex quibus è tarditas et velox
defecſus cibi digesti de ſtôaco in ventrem: et
cura eius.
E quod diximus de nocumeſtis atra-
ctionis vel appetitus et diſois ſtôaci
ſequitur de documentis retentionibus:
Ad quod fecendù est et retentio ſtomaci or-
dinatur diſgôni elus principaliter quia è pò
prie iuunatini puta cibi et potus vt ſuperi? di-
ctum è. digestio.n. retentione indiget cum fi-
at in quiete vt alt.1. retentio enim ſecùduz
naturâ procedens tâ diu retinet ç. diu diſo
ſit. Et àr diſo cópleta fuerit retentio ex ar
monia nature cedit expulſion: que donec ſi
ebat retentio quiſe cebat. Timino.n. diſe
rit ſtomacus cibù ſui ipſui gra: et ò digetit
retiner: cù ât diſefferit quod est benignù ſuſ
tunicis aponit. Reliquium vero apto porte-
nario ad inteftina impellit vraſ.1. Si er,
go retineatur cibus et ſtomaco ç. diu digera-
tur defcendat: ad inteftina digestus vſq
ad horam statutâ ſeu tempus coe quod è la-
titudinem habens maiore quâta eſ infra. xij
hozas vel quanta in vno quoq corpoze con
ſueuit naturâ: eſſe retentio erit conueniés
et naturalis. Si vero vlerius prologeſ quâ
tù è a. xij. hozis vſq ad. xxu. fecundum plus
et minus et illud ppoſter multitudinè vnuerſa
rum habitudinum exſtentium inter ageria.
ſeu digestionem et digestibilia arguet ſuper
intemperantiam et peccatum retentionis vt
digestionis ipſius quæ admodum ſi infra ſb
ſiſtat vt quia cibus descendat vigeſtus: et
pessiun fillogiçabit ſuper diſoem fortem:

culus seruitti odiinaſt deinde ſup retentione
a qua eriam mediate pcedit aut ſup vtrusq.
Laufa ergo deſcens ſlonis cibi de Romaco lo
ge et breuis erit aut pp vigoem forſi vel de-
bilet cut odiinaſt aut p[ro]pter peccatu ſepen
tine p[ri]ncipiter et in ſe offeru[n]tis ei. Dec
catu at diſgelſte at è p[ro]pter ſe p[ri]ncipaliter
aut p[ro]pter peccatu altar[u] minitranti et:
p[ri]ncipaliter at p[re]ccare p[or]t i ſe reſt[io]t vt ſu-
perius dictu ſuit in alij opatoibus miſtran
tii quadruprataut.nib[il] ſtinet:q[ui] no circu-
trabat cibo nec alioqu modo tenet ita vt cib?
idigellus deſcedat iſerius ſic è videre in liè-
teria manifeſte vel vōitu illico p[ost] cib[ui] ſeo:
de quibus dicetur aut p[ar]t retinet quia non
vſa ad p[re]ſectam diſoem l[ux]batur cibo bene
vt i[ux]u et vōitu ſemidigellor ſeo p[ost] ci
b[ui] p[ali]qued t[ep]us ſuſt[ui] aut cozupte rei-
net vt q[ui] no circu[tr]abat cibo recte et p[re]ſeſ:
su c[ui] tremore z[are] acceſt r[ug]itius et i[fl]atio aut
ſupſluuit vt q[ui] digellus cib[ui] v[it]ra tempus co-
ſtillur[u] teneat. Et c[ui] in ſe. p[pe] comp[lo]is
ſtomaci malicia n[on] p[pi] cib[ui] vel v[ie] opilato[es]
inter ſtomac[u] et i[n]t[erna] vt ſup[tu]s dictu et
ſ[ui] qualiter c[ui]s contingat n[oc]u[m]eto ſup[lu]
onis aliqualiter p[mi]ſeck ſi.n. deſbilletur re-
t[io]tio ſup[fl]uet ſup[lu]ſio. et ſi ſup[er]fluet reten
tio ſup[lu]ſio deſicier: et ſi coz[ur]patur ſup[lu]ſio
n[fi] diſponatur et ſparatur et ecuóerſo. Et
al[ui] male retinet reſt[itu]a et male ſp[er]lit ex-
pulſua:vi et ſig]itu contingit ſicnt ait.Ha.
Et quod diximus in ſtomaſc etiá in alij in
telliſas méb[iz]is proportionalibus et. L[ui]a
autem n[oc]ument reſt[et]onis è diu[er]ſa ſc[om]
bluerſitate ſp[er]tum eius. ſi enim auferat: vt
nib[il] retineatur de quo ſit curand[u] cauſa est
ea q[ui] in lienteria dicemus et v[om]itu. H[ui]ve
ro ſit deſbilis n[on] v[it]q[ui] ad complétá diſo[n]tè-
tens cauſa eadem è: ſed m[in]or[ia] quia plurin[u]
cola miſſa est ad ſtomaſcum fiende diſgelſione
ercitans ſup[lu]ſuá et faciens deſicere côté[u]
ti[am] quod ſignificat m[ix]tio ſp[er]tus c[oh]c: cu
cibo cum egone inuente: vel v[om]itu. Et
q[ui]s è c[ui] ex[tr]inſeca ſuperu[ci]ens h[ora] diſo-
nis vt è motus forſis et violentus deponens
cib[ui] faciende deſicere contentiuá ante q[ui] di-
gellio c[ô]pleat. H[ui] vero cozupte teneat
c[ui] erit mala comp[lo]kra h[ui]da n[on] p[mi]ttens
bene circu[tr]abat cibo et p[re]ſe ita vt null[u] relin-
quat vacu[u]. H[ui] vero ſup[fl]uat c[ui] erit c[oh]
p[ro] ſicca ſtomaſc vel cib[ui] natura vel opilato[
]ro vt qu[ui] y leon dicem? H[ui] signa q[ui] eadem
erit q[ui] ibi dicta ſut et dicentur. Et cura ſi,

miſlit eri et ſi quid[et] longa reſt[et]o cib[ui] ſtomaſc
tá diſgelſt et tardus deſcens ad i[n]ſtinaſc ex
deſbilitate proueniat diſo[n]nis. conſoſtato[di]
gónis t[á] dicta erit curatio eius. Et vero
pp[er] ſup[fl]uitatem retentiue duo oſ[]z agere mo
liſicare. ſi.n[on] lenire ante cib[ui]: p[ost] op[am]re:
c[u] notis et c[u] cib[is] facientibus ip[s]o deſen
dere in viſcera vt è p[iper] longu[] diatricion tri
aſandati ſem[é] p[mi]ſt[ui]. Et p[ost] diſoem q[ui] faci
unt deſcendere et penetrare vt è exerctu[i] vi
n[u] calamentu[] et diacalamentu[] t[ri]naca cingi,
condit[u] balne[u] aque calide et fránco sic.nu
ces vel amigdati ſiſt[u]c[u] et ſimilla vias nutri-
mět apientia. Et vero b[reuis] reſt[ent]io ſit
et velox deſcens ad i[n]ſtinaſc p[er]diſoif for
titudiné curu[m]o n[on] babet q[ui] ſlaſt cu[n] natu-
ra. Et vero pp[aliqua] cám deſbilitate p[ie]
tiná q[u]i lienteria dicem? c[ui]ra erit q[ui] dice
mi[n] ibi. Et p[edi]cámè expertu[] c[ui] cur[no]
maſco deſcens cibi ſelinar. ſumaſ viell
oni aſſat et c[oc]lear vnnum mellies et maſtici
conſtrite.danich q[u] i[ung]an[ge] omnia i[conſe]
oui: et aſſen[] ſup[er] c[in]erem calid[u] et ſiue i[n]er
miſſione moueatur: donec p[ata] ſint et come
datur hoc et administrek tribus diebus. et oſ
vt administretur aliquid ante cib[ui] ex p[li]p-
cis frigidi ſiue calidis p[our] diſp[ò] reſuiri
que te ſire ſuperius fecimus. Et erit am
p[li] galie n[fa] que in antidotario n[on] d[ix]im
miſtre[n] ſc[om] neceſſat è z[on]am[]t ſup[ra]d
b[u]t et quieſcat n[ze] exercteſ oſo. Et p[mi]ſc
mucilaginibus ex[pi]u c[ui] cu[n]s ſtomaſc tarda
tur deſcens cibi p[ro]pter ſup[fl]uitate reten
tine. et oſ vt p[mi]ttank lubrica ante cib[ui] call
da vel ſra pur norat neceſſitas. et p[ost] cib[ui]
ſum[ar]t ſliptica vt ait.H. Lubrica frig-
da ſunt fructus recentes eſtate vt p[un]a p[li]
ca vue et ſimilla et ieme p[un]a ſicca. Et viros
tépore c[all]ieſtula tamaridi viole et ſirupus
ea[ri] et ſuccus roſar[u]. Calida ſunt fiuſs k
centes et carice muſcalo ſenu greci et ſem-
nis lini oleum ſoibſu et hu[u]s.

Capitul[u] vigesimum tertiu[] de lentare
ſtomaſc ſiue lubicitate ſiue lientera.

Quan[ent]um ſtomaſc et minſitaru[]t
ad quod ip[sum] natura inſtituit p[an]
cipaliter et vt ex dicti b[ab]etur eſt cibi
exterius intractab[us] oſe per meri alteratio:
digellio c[u] virtute et p[io]p[zi]erate qua ip[s]o
tauiu natura: et vt alteret necesse è vt dețineat
ſi at dețineat inſt[al]iter et ex ap[ſitate] dețineat.

Est at afpitas i qualitas qda finurur, cor plus istomacanaturaliter fieri ex conjugate est, pro attractione tunicarui eius cu villis earu, su pria cibui claufo postanarlo vt nullu kter eos vacuum relinqua, ad quod dispoit ei, nere uoſa subflantia et natura vt ſuperi, mafatu e. Si ergo stomacus diſognis d5 vt de tineat naturaliter eſſe alp fiat lenis leſet p[er] cipaliter retenio et digellio conſequent er egrotabit eſtudie que bis eſſentia ſua et le nitas ex nominis ſignificarde vt belenel po fuerunt bis ſecundu accens imediata diceſ tu bucitas, et bis media tu lietia, acibi idigoe ve, lor exſus cibi indigeſt iſe voluit. H. p[rimo] n. lenitur ſtomaci interior ſupſicie, deinde ex ea deſeit intertua et lubitzat cibui ex quo inter deſicit olſigna et vtilio cibus egreditur idigetus. 1. Laufa at eufi e duplet interior et exterior, interio er p[ri]ncipalis et ſententia et e duplet, q[ui]dam p[ro]ſe et quod p[er] accens p[er]ſe e ma la p[er]p[ro] humida pura vel cu materia ſkica vt mucilaginosa lubizat faciente istomaco aggregata et adhertes vel a cerebro vt toto cor poe illi infuſa cibui et potu ſecu aſpoztans: vel faciens lubizare. 2. Per accens e duplet vna e mala p[er]p[ro] ſtra palitricu faciens et phibens ſtomacu et villos eius agere p[er]p[ro] cibui calida vero et ſicca eā nō eſt[ecit] nifi adeo vt timetur vt deſtruat actu p[er]ſo prout virtutif ſic et p[ro]p[ro]p[ro]inquis moſt accidere ſuſeuit. 3. Ha teria quod calida et colerica p[er]ſe eft aſperan do iarium opera, p[er]accidens at eſt[ecit] eā moſdicando et vlcerando. Alla eius cā eſt vt cera et in kterioſ ſupſicie ſtomaci quibut eß et potu adueniens ſtomaco moſicatione et puncto[em] ifer at aq[ui] moſeſtā: vnde virt? ex] pulſiuæ eſ ad eoy expulſionem mouetur an] ſ[on] operatingem ſua exercecat reteniua. 4. Cā vero exterior er vi coadiu[nās ad dep[em] ci- bi et potu ante diſoem et eſt cibi diſpo, et na tura: q[ui]ſt subſtantie grauus et groſſe; aut ibi tilis q[ui] adurik et p[u]g[it] et moſeſtā naturā aut liſde kluſibill[es]: aut mucilaginose lubizatās aut eterogeneæ vt eſt lac q[ui] corzupit vel mo] leſtā vt ſit q[ui]ſtatris acute vt pip vel ſinapif et eruca vt venenose virtutis vt sp[er]ſo ſugo r[u] male vt quaſitatis reſpectu reteniue n] reſpectu expulſive hoc.n.strigit ventre ſm. H. p[rima] la[pa]t ſe[m] ipo. et H. i affo[rim]mis: t[em] q[ui] ſit multa[que] ſup[er]ſultatu: aut i ordinate ſup]tus vt q[ui] p[er]cedit lubizat? et acut et ſequi ſt屈i] cus qual[em] diſt at a[le]x]drina dieta: aut q[ui] p[er]ce, dit grossus et ſequi ſubtilis faci] diſo[nis] q[ui]

corzupitur et corzupitr reliquios p[re]cedentes q[ui] vocat naturā ad expellendu. 5. Aut ite[po]za nee ſüptus vt q[ui] ſuatur. ſe[bus] cibus ſup p[er] mü adhuc crudu quare vtris corzupitur: et grau[n]t naturā: atq[ui] moſeſtat ad expellèdum aut q[ui] ſit ſüptus nō h[ui]za kamis ſed poſt to[le]rantiā eius: cu tam ſtomacus repletus ſue rit malis h[ui]zibus nō p[er]us edictis q[ui] natura ictat ad expulſionem. Aut quia ſumpſit ſupra cibu aquā frigidam multa que ſubito ipſum deponit aut quia fori]t e[corpo[ris] et aie ſupra cibu exercuit motu equitando p[er]dita do. vel saltado: coeundo: et irascendo. 6. Ad uertendu at q[ui] nō eſt iconuenſes eāde paſſio nē meb[zo]rum eſſe diu[er]no: vt lientiaria eſſe ſtomaci et inteſtino[]p[ro] de qua infra dicetur du ce creato[re] ſumu. 7. A[sa]z ſtomaci e p[ri]ncipath t[em] t[est]ino[]u eſt conſequenter p[er]ſo superto: q[ui] r[u] actio n[ui] cibo p[er]diſgeſto in ſtomaco deſceden te ad ipſa etiam diſo eſt vt a[mi]t Abo. J[es]p[or]q[ui] k[re]ſtino[]p[ro] retenio nō per virtutem ſit ſed p[er] circunu[la]tio[nem] magis vt dixit. H[ali]t. H[is]num lenitatis e lientiaria cibi, et potus indigeſt exſus vel or quasi in eſd[em] quan- titatibus quibus aſſumpti fuerint. Signa cauſe eui[n] intrinſece et male componiſis ſre t[em] b[ui]mide p[er]u et cu materia ſupertus in hu- ius ſumme p[ri]ncipio habuſt[ur]. ex quibus eſt oxirentia ſeper vel in p[ri]ncipio exſiſtens cum diſticultate cure q[ui] ſin ſuerit in p[ri]ncipio ſed ſupernenerit erit ſignum bonum ſic ipo dixit in affo[rim]mis. 8. Signa vero vlcerum infra ſubſiungemus ex quibus eſt ardo[que] ſu moſa eructatuio: ſed oxirentia n[ui]s cum ſa- cilitate cure reſpectu componiſis male. Ex- terio[]z vero cauſa tibi p[ro]p[ro]mpt[e] eſt maniſesta. 9. Et cura eius eſt cura male compleſtoniſi ſtomaci quam ol[im]us vel etiam cura vlce- rum quam infra in p[ro]p[io] capiſulo ſubiun gemus. Eſt autem ſolicite agenda vt non p[er] duret quoniam perdurans ad r[ur]sam inte ſtino[]rum vel iſdropem perducet ſecundu[que] diu- uerſitatem ſue cauſe vt Gerapio dixit. Et ipſa breiter eſt due res. p[rima] adeq[ua]t ma- teriam et eu[n]acuat: et componiſis malitias al- terat i p[er]o[ret]. ſecunda membi] exaſperat ſupſicitem et conſo[ra]t ipſum. 10. P[er]ma[n]z rem complent digerentia et eu[n]acuantia ſleg ma et materiam colerica[m]: que cauſa eſt vlce r[u] alterantia que ſunt nota. cl[er]a q[ui] ipo. locu- tus eſt in ſuis affo[rim]mis. d. A[ul]b lienti[ci] vētres fiut ieme ſuperius medicari in malum e[rgo] inferi[n]s bonum et eſtate ſup[er]us bonu[z]

Albo. quod dixit lienterlam habentem facere:
Et vomat est difficile si pzemiti cutus humor est
defcendens ut in ea que ex mala complexio
ne humida est cum materia frica que de se est de
fscendens. si materia impetium faceret ad
os stomaci vel ex se: quia fit colerica ut ea est
ex ulceribus vomitus non effet difficilibus
prouocandus et permittendus et solutio ven-
tris difficilibus: quia ut si non deriva et enacuat:
preceptit enim ipso in afforismis materiam est
purgandam per locum ad quę declinat con-
uenientem ut declinādo ad regionem aliquā ad
quam fluat et superfluat: unde inquit vōtus
fluus: fluxus vomitu et vēterque sūdore curāt.

Et secundam rem complet flutpica simpli-
cla et compoſita frigida et proprie in ea: que est
ex ulceribus interius et exterius appoxima-
tioque in cura male componeat ſunt dicta
Et ex flutplicibus propinjs in ea ſunt corlan
dru ſumac: roſe citonitum sarur: morz ſimaju-
rum et ſumitates eius et ſtium valeat: Et
ex compoſitis ſunt medicinē et cibi. Medi-
cine ſunt rob de agresta de sarur de ribes: vō
citonio de mirta: et trocſa de ſpodio de bala
uſtla et de karabe. In ea autem que est ex
mala compone cum ſtate flutpica calida ſci-
licer amara et aromatica ſine mordicatio ne:
a cuitate ſunt quenientia ut eāloes et ſubflā-
tia abſinby no ſuccus: quoniam e seperat:
a ſtricitate et acutus noces ei. et ex eis ſunt
pallule in ſecunda mensa que abſter ſi de ſua
moderata abſter gunt et ſedant mordicatio-
nem ſi modica ſit. et spica ſi ſit multa et prope
in ea que est ex ulceribus et ex eis est enula: et
menta. Inquit ymayn. Laue ne in egzitudi
nibus stomaci pzertermitas mentā: qin méta
et propie oztulana confortat ſlomacu pl's ce-
teris herbis. Laſtozeu ceteris carnibus: ma
ſtix ceteris gūmis. Hallanga plus aromari
bus omnibus: et enula magis radicibus ſin-
gulis: et ca pares conditi plus omnibus floz-
bus. Et ex apolitis couuenientibus est mi-
ua aromatica ſirupus de menta diaolibanu
dacitoniten cum maſtice et ſimilia. Et el
lectuarium noſtā eleſangie boni ſapuſt quod
ſit tempore eſtatis. Et cingl. conditū retinet.
Et ſtur exſindiget et lubricitate ſlomaci.
Empkm efficax et expertū ad stomaci frigidi
tatē et būſlitatē fluxu fuitum et lienterā et vi-
gōnis defectiōm. Recipe ligni aloes abſin-
thi gūmi aram: maſticis ciperi coſt. cingl. ana.
Z. S. calami aro. olibanī aloes: an. 3. in. clima-
zambuci. 3. in. méte ſicce ciminī torzeſacti rafe

quidem laudant: interbentine. an. 3. in. gaff. maci
cinamomi: spice nucis muſ. galläge: equinatī
an. 3. i. 5. cere albe. 3. in. ſpodiu balauftie fanda
loz alboz et ru. gallarū an. 3. ii. ſp. Conſice ſunt
cui puluere capillōz ve. et incorpoza cum mi-
na aromatica. Trocſiſt valentes ad oem
ſolutione ventris lienterā: lenitare ſloma
ci: et intellinop. Recipe roſarū ſpodiu an. 3. ii.
berberis ſe. accide ſpoquiſtos: gūmi arabi
ci turis ſe. mirte: an. 3. vi. coziandri inſiſt in
acetode et nocie. 3. i. Onnia aſſentur et fac
puluerē et tempera cui ſucco citoniu: et fac
trociſcos: et va bibere cui ſtrupo citoniuorum.
Paulus dixit ſiſt hos trocſicos valere.
Recipe coziicis malo: granatoum gallaz
an. 3. vii. ſemis mirte. 3. in. ſumach. 3. xii. fac
puluerē et tépera cui vino odiferentur fac tro-
ciſcos. 3. ii. da cum aqua fra: et propie in ea q
ex ulceribus. Albo. ſirupus valēs ad ſlōa
ci defectiōm ardoz: et vōnitū et lienteriam.
Et recipe ſumach. coziicu granatou. ſemirte:
an. 3. vii. oſa: coquan: i ſi lib. ii. aq. donec fide
lāgur et vnā: et colēk deinde ſuccus pirog. neſpi-
loz et citionioz: miſceatur cui eis equali pède
re et adde cuchatilib. 3. 5. et fac ſirupi: et va bi-
bere cum aqua frigida in coſtca.

Capitulū vīſegimū quartū de nocomen
tis expulſionis stomaci et p[]zimo de eructatione et cura eſus.

Hximus de nocomētis actioni mi-
mō flomaci. Et restat vicere de nocom-
metis expulſionis ipſus. Qua
quod ſclendū prout. H. alt. et ſtomacus ſeal
du naturā ſe biſis cuō duō oſſicia hār per ſu-
mū cibi: et poru: recipit a meri: et quod ſuplu
uin è in eo per inferius tantū aperto po-
nario cum ſuis villis latitudinalibus círcum
tractus expellit et impellit ad intellitā. cuō at
egreditur a natura ſuperfluum in eo contem
tu quātum vel quale vel viruſ: grauans vel
molestane cogitur expellere aliquando per
ſterſo va: et in lubrizitate ſlomacivt ſuperius
dictum ſuit: aliquando violenter per ſupluu
vt per vomitum, vnde Halienus alt vomit
omnibus difficilibus eſſe pater. Huius autem
diverſitatis cauſa quantum est ex diuſina
te stomaci expellentis est cum enim ſuperio
ſlomaci pars forto: ſuerit et inferius debilis
ſequitur expulſo per inferius. Si vero
econtra fiet expulſo per ſuperius vt vomit
H. In tal autem motu per inferius vel
ſuperius expulſio quādoq. oſo phibec: aln

debitatur et dimittitur: aliquado supluit
secundu maloem et mizoß foztitudine suarù
partium predictarum aliquando malo motu
mouetur. In talioquò motu violento expt
sionis per superius multas malas species
motus cuenire contingit ut sunt vz. eructu-
atio singultus aliquando turbatio et extua-
tio naufa et vomitus. Porum at diuerti-
tas ex diueritate materie expellibilis in eo
contente et disposis in edicto expellentis et vir-
turis ac motus eius cum consecutione vel si
ne consecutione intenti in tali motu contigit
Aut enim materia in eo contenta expelli
billis est ventosa vapozosa sursum petens in
interclusa vt in inflatione fed natans vt i cò
cano cum virtute exiite forbi subito expelli
et tunc accidit eructatio faciens sonitu: da
est ei in amplum eritus per angustum vt ait
ipso sicut ipka inferius transiens de gracili-
bus in amplitudine colò facit rugitum. Si
vero materia expellibilis fit humoralis: eu
ventosa nec apta expellit quia ibitura in tuni
cis rugis et villis eius cum fit difficillis expt
fionis stomacus in fuis partibus coozugat:
contribitur sicut vermis seu lacert* I. spaf
mo vt forziori et imperuo so motu mouetur
ad expellendum eam nec conseqitur intérù
tunc accidit singultus pp. motus stoma
c dictum è in singultu effecto minoz in vomi
tu cum in vomitu plurimum natura expel-
lar: licet ratione rei expellibilis et effeétie mo-
tus: motus eius in singultu fit forziori. Si
militer accidit etiam si non fit materialis qa
fit mala compò frigida fine humoziis vitio:
quæadmodum ex mala compone frigida pt
monis et aere accidit tuffis: nec aliquid cum
ea expellitur cum non fit apta aut fit mate-
rialis: sed no fit apta expelliquia fit adberéf
et inuicet: et tunc facit naufeam aut est ap-
ta expelliquia fit in concano eius natano: et
tunc cum mouetur ad vomitum facit turba-
tionè seu subuerit flonem. Deinde veniès ad of
stomaci facit omitu: sicut plurimù ſequitè
stomacus in suo motu intentù: quia materie
extra expulfionè. Sed quando: tak ma-
teria est fanguinea et vomitus erit sanguine
us, alii fìca, aliquando colerica et alijn mkti-
ca: et tali erit vomitus: sed quibus fuerit alì
quando erit a stomaco aliquado ei ex alijis fluit
partibus et taç nocitiam expellit ut in-
fra dicetur. Si: si expellere non valeat fit
quoc nocentia multa et forţia manentia in stoa-
co et commota tristitior, et angustiam dignùt

anxietatem: et extuationem dolorem quos
et forzionem cum cordis tremore vt rigine: et
et scotomia quando et similia. Causa au
tem inflationis et rugitut et curam et quid sunt
babuïtus. Eructuarlo quoque: de qua hic est
fermo quid sit et eius causa imediata ex ot-
ctis ibid et hic et eius signum patet quia è ma-
nifesta sensut. Causa vero eius immedia-
ta duplex est secundum duplicem specie eius
aut enim accida que oxiremia vicii oxi. gre-
ce acetum latine aut fumofa: Acetofa aute
causa est secundum Auer. est duplex frigidi
tas p se seu dimensa calias crudum faciens et
in digestum relinquens: quemadmodum in
fructibus immaturis est videre: et propie in
vuls que ante mature cant pius sunt slip
licitatem ligni et ponticitatem a quo oculum
feruantes deinde parum ad aucta caliditate
propria et per auxilium caliditatis aeree fi-
ment acres: viterius vero ad aucta vt matura
tionem in eis acquirat fiunt dulces pout. g.
tertio de simplici medicina auctozitate. Lo
frastri ostendit. Per accidens vero cali-
ditas superaddita multa caliditatem natura
lem resoluens: quia res dulcis redit ad fu-
am pühnam naturam et accidam: vt in vino;
et lacte cum accescunt est manifeste videre.
Fumofe vero caliditas fola est multa: sicut
enim diminuta caliditas in materiam tempe
rate agens est causa accetoflatis et ventosi
tatis propter i potentiæm fuam qua non di-
gerit sed diffoluit et non consumit. Sic con-
uerit in ventù que accide erucuutionis ma-
teria exillt ita forbis et mka caliditas i ma-
teriam dispoſitam conata agere sua quali-
tate vel quantitate: vel: quia fit in omnibus
illif dispozitionata ve est flegma dulce fb
tilis cibus calidus et quantitatis mediocris
ipsum in fumum còburendo convertit: que
causa est erucuutionis fumofe. Cura ei
est quia si quidem fit difficillis eructatio: qu
non fit diffusa et subtilis ventositas sz groſ
ſa in ore stomaci interclusa: iuuetur cum ex-
tenuantibus et còmouentibus eructationè
a proprietate vt est cozandrum et a compò-
ne que tibi superius sunt mſata. Si vero
ſit faciliis et moderata dimittur quouſq[ur] ad
perfectum ventositas expellatur. Si au
tem ſuper ſuat ſit: tedoſa moleſta et turpis
conſiigenda est quæadmodum in alij nature
motibus ad expellendum nocentia est agen
dù vt ſternutatò eſſitarè tuſi alijb: voi
tu ſingtu vétoſitate p[er]ferius et alijſ ſiſubb

Cum enim sunt moderati naturales sunt et boni: cum vero infra subiſtut vel. ſupliuunt præter naturâ ſunt dolorem et nature anguiliam inſentens et verecidiam: et alias opaſtiones naturales mebzeius ſunt impediēt et p[ro]inde male in via ſigni et caufe.1 Cura è tres res. p[ma] caufam etus abſtindens. ſe cunda est ventoſitatem generatam extenſus et c[ui] euacuatione diminuens, teria est ſoma cum conſorſâs ne vyterius granetur.2 Pri mam rem ſplent regis rectificationum cum abſinentia a ventoſis: et indigeſibiliibus, et c[ui] adequatone h[u]b[us] ventoſi ſt[ici] vel meláco lic[ie]r expulſone ipſus c[ui] h[us] que ſupi? habuſt in cura inſtat ionis.3 Secundà res, ſplent eliſteria et collíra generatam ventoſita tem exteniantia trabentia et educentia per i[ferius] ipſam[que] ipſellentia vt ſunt ſternutatio nes retentiones anbelitus et ſimilia calefac- tozia et empla euapationes et v[et]oſe q[ui] ſuperius habuſt.4 T[er]tiam rem complent que ſtomaci diſeraſi c[am] temperando ſoſtant et eam regenerare vetant. Et ſiquidè fu erit acetoſa talia complentia ſur medicie ca lide ventoſita tem carminantes et diſestionè c[om]plentes ſimplices et comſ opposite. ſupliſeſ vt è anſi[ut] et ſenſculi apſum carui c[im]inuì c[ui]n ch[us] gallanga p[iper] longu[que] et alie eructuatio- nem ſ]mo]mentes ſuperius dicte.5 Compoſite ſunt vt diſacimium proprie: et diſation. H[ui]vo fuerit ſimſa cum frigidis exten] are habentibus et calozem remittere ſimplid bus et compoſi]tis: ſimplicibus vt est coriāda? proprie.6 Compoſitis vt est rob fructum: frigidozum c[ib]is et poribus temperate ex]ten]nuantibus miſtis: qualia ſunt anſi[ut] ſemè ap[hi] carui et ſimilia.

## 1. Capitulum vigeſum quintu[m] & singu[m]

1. Aquit. B. ſingultus est ſpaſmus: quem ſtomacus patitur et meri. ſit enim in ſtomaco ſcut ſpaſmus i[ne]r uo c[ui]us ſp[æ]lem cauſam c[ui] capere voluerit, nò proprie ſpaſmus: ſed quid[am] in o[re] ſtomaci ad v[om]endum motus ſoſtioſ tamen æt i[vo]t[u]. Non est ergo ſpaſmus eſſentia]iter eo q[ui] ſpaſmus est motus p[er] naturâ t[in] ſingult? vero a natura coacta: et qu[ia] eſſe el[us] est i[que] ſtomaco ſpaſmus è in lacerto vel neruo: ſin gultus vero i[m] memb[io] neruſo et villis ſp[er]i? et ſic est ſpaſmus quan]t[u] ad c[am] efficien]tem que est reſp[o]l[u] vel i[n]anitio t[in] eſſentia]t autè:

2. et quo ad ſb[in]u nò est proprie ſpaſmus: ſed qui d[am] ad v[om]endum motus ſoſtioſ tamen q[ui]n v[om]itu q[ui] qualiter ſit ſup[pa]z p[re]ceſſentiam capitulo dictu eſt.3 Cauſa ergo eſt ſet d[up]l[ex] i[ne]g[er]alis et ſpaſſe g[ener]atis è media]tate et è i[n]anitio aut reſp[o]l[u]. Inqu[it] ip[o] ſpaſmus ſit ex i[n]anitione et reſp[one]t: ſim[ilit]er et ſingulam. S[pectalis] est mediata et est d[up]l[ex] aut in ſe aut p[com]unitatem. In ſe: quelibet c[ui] i[n]an[ens] aut reſp[ens] ipſum. I[n]an[ens] ſic ut c[ui] c[es]ſua nò diffuſiens tantù et ex cauſt ſpaſmus de reſp[one] mar[ine] i[pu]eris vt aſt ip[o]. ſed diffuſiens et c[os]ſumens ſubto et cauſon nò paulatine et et h[et]e]ica in qua ſic ut paulat[ie]e consumitur ſita paulatine ex c[ibo] reſp[ino] qui ei ſperit humectantur et troa]ntur neu i[que] lacertis quare et h[et]e]ic licer ſint c[os]ſupri nò ſpaſmatur. In ſc[n]enſua est conſp[it]io bu miditatis ſubita: licer p[re]ſpecti ad inſuſionem materie ſacientis ſpaſmum de reſp[one] ſit paulatina vt aſt. H[ui]s nec succedat reſp[on]atu] ratio c[um] c[ib]us nò competat immo diota] vt ſime t[enu]s ſecundu[m] ip[o].4 Euacuatione ena ſp[ontanea] vel artificialis n[im]ia et p[ro]ſeſiā g[ui]n[is] ſames et ſimilia.5 Et ſi quidem n[ot] ſi firmatus qu[ia] ſic]eſſas et consump[ito] co]p[u]rum ſolidozum ſubſtantiam n[ot] tangat cura tur c[um] qualibet et humectante.6 Quod[ur] confirmatus fuerit et q[ui]n ſol[ui] humditiates ſed ſubſtantiam t[unic]arum ſtomaci ſignificant est moralis vt aſt ip[o]. in affoſi]m[is].7 An] ſa reſp[ens] est multiplex, i[es] nocens ſu[n]ſi]tate fra] et est aut ex]terio: p[mi]tua]tua] aut interi] o[]a]n[em]. Exteri]o[n] est reſp[ens] per accidens v[em] a[er] frigidus aqua frígida n[ir] ſump[ta] et reſ frígida ſubtilis penetratua] vt acu[n]t et fr[igi]dita]s trip[lex] facit ſingultum et ſpaſnum ſp[on]is qu[ia] i[n]p[il]ſans pozos quare reiſme[n] quod conſueuſt refolu[i] et t[unic]is et villis ſo]maci reſp[ens] et grau[n]do nocens.8 L[iqui]p[ vi]am indigeſtionis est materi]a]z multiplicas et ſuo ex]cellu] v[ul]ra equalitatem ledens. In quit enim ip[o] ſrigidum vero ſpaſmus qu[ia] i[n]imicum neru[i]s licer aliquando faciat de i[n]anſtione ex]p[rim]endo et nutrimento neruos p[rin]ando ſcut H[ali]enius oſtendit.9 Inte]ri]o[n] cauſa est humo[]r] fr[igi]dus in o[re] ſtomaci: et t[unic]is eſui habund ans et reſp[ens] et ſua fr[igi]ditate nocens, aut ventoſitas nocens ſua ex]tensione generata ca]lida]tate vapora]ſa: re]tena in villis et t[unic]is eſuique n[ot] poterit reſolu[i] et reſ noc[es] ſua ſalitrate cauſa l[ſa]ſte p[u] g[este] et m[ord]icatæ q[ui] è et d[up]l[ex] i[to]r et ex]tici.

Exterio[rum] ut potus finapsi trium pipex et me dicinarum acutarum mozdicantium, ut è eu koſtum: diſagridium: et ſimiles: Et potus diatractione piperebn cù vino et ptope i hùnte os ſtomaci ſenſible vel eſtibus coruptus acuer? ad qualitate mozdicantium ſicut accidit ptope puers cù lacte nutritijs caſidie natura: et vel accentaliter apud producione dentiui pp eo[ra] galoſitate ſicut dixit ipo: et decrepitis p[er]ter dispòem ſtomaci sui qu[em] debilis è in digerêdo. Interior è multiplicatio colere et hùnoz iuiz et vermiui et ſtoaco generatozus ſua qualitate mozdicantium et pungentiui iſpù quare coru- gatur et Obitur i ſe ipso ad expellendù iſpù: et ſacit ſingultù. Aut p viam critis ſicut acci] di] ſcrifibus p vòtù factis i qbus cora miſ- ſa ad ſtoacum vt expellatur pungit et ſingul- tu fac]deinde ſequitur vomitus et cefſat ſigl- tus: aut res nocens ſua qualitate gravante vt accit i reſpone humo[rum] et cibi et potus ſup- flua at] quaſitare et qualitate ſimul vt i reple- tione hùozum carníui cum piperata et vini à tiqui vinofi: vel cibi dicti gelea: et nimio potu aque ad cui ex]p[er]ſionem ſtomacus for[mi- tu ſingultus monetur. A Factus at] a còita te aut è ex] còitate al circuitiui mébi: aut totius al circuitiui vt è ſingultus factus pp epeb apo ſtema et p[rope] in effimera: culus cã è colere effuſio de] epeate ad iuemiui et de iuemo ad os ſtomaci p[ugens] et mozd[es]: et ſic ſingultù re- p[lonis] inducens vt ait. B. licet alijdican]t q[ui]tudin]it propter còinuitatem ex]ſtem inter: ſtomaci et epar i nerno minuto: ſed p[rima] è potio[rum] vt inult Albo de] apostematibus eiui] ſo] quod]o: aut pp] apofea in treſtiniis: aut i ve laminibus cerebi]t capis p[er]cuffione et cranel fractu] contingere] ſiuenit et è malu] ſignum: ſi cù rubedine oculo[rum] fuerit vt dixit ipo.

Ex còlate totus corpo[tijs] accit ſingult? ex effuſione colere et humo[rum] kro[rum] vel mozdaci- um ad ſtomacu] quod] singi]t: aut in dispòe ſanitatis ſicut accit plurles: aut tolerantia fami]s: et p[ro]p[le]t]e] co]li]cis: aut in dispòe egritu- dinali] ſicut accit i ſe aut p vià] ſintomatis vt i p[ne]p[hi]s por[til]mo[rum] aut p vià] critis p] vomi] t] ſpectat] et qulbus cora emiſta ad ſtoacum vt expellatur pungit et ſingultù facit reſpoſi] p] ſe]deinde ſequitur vomiti? et cefſat ſingult? A: ſi p[ceſſerit vomitus deinde venat ſingul- tus è malu] ſignu] maxime i rubeli] ſiant] ocu- li] vt dixit ipo. A Et factus in ſcrifibus: q[ui]n] è bonu] ſignu]: q[ui]n] malu]. Cum enim p[ceſſerit] digò fuerit] in die cretica et lenis cù leultate

accńtium alior: et cù virtutis valeſcentia est ſignum bone critis e contra] vero male. Et d[em] in libro moritis vel oſis. Et habent] ſingul- tum accidit apofema in latere dextro egre- diens a natura abſo] cã cognita è ſingulut yehemens egredetur anima eius ex] ſingul- tu ante oruum folis. Et ex] illo eſt ille qui h[er]t cum ſingultu p[u]ctionem vomiti] et cuge] per mi]ſtionem rónis: quon]tã moſtur. Et iſ ſing- tu ſuperu]ntat vomitus è bonu. Et i p cù nò cefſat ſingultus oftendit materiam valde ibibitã: quod i p] cù rubedine oculo[rum] ſueri oftendit apofema aut in ſtomaco: aut in ner uo desſcedente ad ipſum ex] cerebzo inter q[ui] gna apofematis ſtomaci p[edi]cta] diſſignuit. Et i ſingultu patienti ſuperu]tat ſitis è bo] num ſignum i cã quia resolu]tur cã eius ſi]r] i ſingultui ſuperu]ntat ſternutatio è cã ſalu] bis] et cefſare faciens ſtatim vt ait. H. et infra ſüm] luminis p[ietate] dicetur. A Signa ſin- gultus notu] è tâq] ſenſui maſſeſtus in quo ſentitur contrah] ſtomacus in ſe i ad ſuperi oza] impelli] cum quod]a ſonitu aeris ſup i]pul] ſi. Et i quid]e] ſit ex] inanitone] fruſ cogno] ſcitur ex] cauſis inanitionis p[re]cedentibus: et euacuationibus leditur i nò iuua]r. S]ve] to] ex] reſpone] ex] cauſis reſponis] p[er]ſutibus: quar] ſigna singulariter ſubiungetur et vòt] tu et euacationibus ſedatur. A Et i] aduer] tis i p] cã inanitionis] fuerit] ſebis] inſkat]o] co] - ſumens nò diffu]nuens tant]u videbis] p[ceder] for[te] ſe. In corpore] ſacco cù cùrciſtantibus] diſ poſtionibus] ſiclitati que i tangat] ſubſtan] tiam ſtomaci ſolidã] cognoscentur ex] for[mi]tud] ne i] t]muitate] et frequentia] eius nec ſolétia] iuua]re i]uua]t. H] i vero nò tangat: mino] erit] ſingultus nò ſrequens nec i]ta] continu]s: et i]nua]re ſolentia] iuuant. A Si vero cã inani] tionis] fuerit] euacuation] naturatis] vel artifici] alis ſuperfluens] ſubito ex] reliquijs] euacua- tionis] et pulſu] duro vt ait. H] vel ſaltè] ex] in firmi] ſeu] aſtant]i] ſrone] cognosces i]p]s]p]e] ceſſiſſe. ſimiliter et i] fames ex] toma]tate] faciei] et oris] ſcitate] et ſimilibus. A Acco]uer] so] vero i p] cã reſponis] fuerit] frigiditas] ex]e- tioris] cã tib] erit] ſeu]ui] maſſeſta: ſa]tem ex] inſirmi] vel aſtant]i] r]one] i p] quidem] ſingidi] tas] inſp]ſationem] ſacit] mi]z]em] cognosces] k[ritate]i] si vero p vià] id]gò]s] materi]a] p[re]p]lè]t]e] m]t]plici]z] videbis] cã for[to]zè] mag]ts] et maſiuã] Etam i] ſue] qualitatis] ex]ſeu] oftendat] ner uoſu] ſtomacu] ſenties] eam med]ocrem] et mi] -

contratia operantur in dictis et terrefacitetha
ut cœbultio ignis ruinae insultus latronum et
inimico: cum tonitrua fulgura: tempeates et
soni forzullimi et subiti ut est campane: et alio-
rum et imaginatio moritis subita: et asperio-
festinaque frigidæ vel aceti fuper facietha:
timor: gaudium: trifitiatia superflua: et fuctio
allicius liquoris vini clareti vel aque decel-
tabilis. (I) Quartam rem complent mirabo,
conditio illa et empra confortantia supra capi-
tulo de debilitate dicta. Et hee due caufe vel
time sunt comunes et generales omni singh-
tui: et ex quacunque caufa. (2) Ille etiam cuius
caufa est generata in eo ventositas exreded-
do nocens similiter curetur ut dictum est su-
pra capitulo de cura inflationis et eructuati-
onis cum regimine et adequatione humoris
ventosi et euacuatione ipsius. (3) Quæ si enacua-
tio fieri nò potest aliqua impediente caufa ap-
proximentur medicine que habent materiais
humoralem et ventosam carminare et refolue
re et consumere et simplices et compoſites: sim-
plices interius ſumpe ſunt ruta ſicca et nitp-
potata cum aqua mellis vel cum vino vino-
ſo antiquo. Et ſunt exprus acetis ſquilliticii
aque apbafiliconis affarum neriden maio
ranam aniudem et e redir: berbe vende fit affa
ferida quod olkatu sedat singultum ariftolo-
gia paucus: anifi ſingib. enula ſicca: fuccus
eupatotum ſolium et acozus et apotanu gallà-
ga et est mirabiliss. (4) Et composite ex eis i
modium elecuarium et diatton diacimini ſicis.
diagalanga tirlaca antiqua et similia: groſſe
subſtantie quoniam magis remanent in ſto-
maco et oze eius et ea que ſubito defcendunt
ut firupi et alia ſubſtantie liquide. Et iuuat
quandoq: bas medicinas administraio rey
ſternutare facientium. (5) Exterius vero ap-
proximande ſunt ventoſe magne: et empra
ex p[redictis] vniciones olea et vinguenta bal-
nea calida actu et potentiæ naturalia vel arti-
ficialia. (6) Et ex expertis è caſtozem pulne
rigatum diſſolutum in ſucco rute vel mente: et
sufficienter calido epithibiatu: ſupra ſoma-
cum pertransit eni ſua caliditate et ſubſillita
te confumit humoët et ventum refoluit.

(7) Etus vero cultus cæ è res moſticatua ſum-
pta in poru. cura est due res. prima è el' cu-
catio cum vomitu p[ou]oca to cum aqua fril-
gida ſen repida mixta aceto et oleo violato: et
amigda: dulcuz vel butiro cù lacte nouiter
mulſo aqua cucurbitæ et citoniozum et mucil-
laginibus frigidis et glutinofis: et gùmiða

gantifeminis citoniozum et hulufmodi. He
cunda est ſtomacum conſoſtare cum frigidis
ſtipticitatem habentibus moderatam ut ſut
mirabolani conditi citonia et similia: quozum
copiam ſuperius habuſti. (1) Si vero
eius cauſa fuerit humoz interio: qui moſti
cationem fecit quatuor ſunt necellarta. p[ri]
mum est ipsius adequatio. ſecundum est ſen-
fus ſtomaci obtuſio. tertium è ipsius humo-
ris euacatio. quarum è ſtomaci et mebzoü
conſoſtatio. (2) Primum completur cù exi-
bitione ſucci granatorü acetoſozum vel mu-
gozum agreſſe aque frigidæ aque lactis: ace-
tosi aceti limphati et ſimillu. (3) Secundù cò
plent ſlupeſcientia exibita ſimplicia et com-
poſita. ſimplicia vt eſt aqua coziandri et ſo
latri et alkekengi mucilago p[ili]h: er cibaria
grossa vt frumentum coctum: et extrema an-
malium: lactuce papauer et similia. Compo-
sita ſunt filoniuz tiriaca noua et alia ifra ſeri
pta et occupari ſomno longo. (4) Aertii cò-
plet vomitus p[rou]ocatus cù p[redictis]: et aq-
ordei et ventris ſolutio cum ieris: et firupus
de ſucco abſinb[hi]: et aqua granatorum dulci
um expeſſozum cum pulpis vel mucoz[ui] de
clinantum ad dulcedinem et roſis. (5) Quar
tum completur cum mirabolani conditiris et
rob. ſuccis fructuum ſtipticozum vt miua: fi
rupus de agreſſa de ribes de mirað ſumac
et aqua acetofe: quoniam ſimul mundifica:
et conſoſtate et balneatio in tina: et vniciones
ſtomaci: et ſuncturarum cum oleo roſa. et cu-
curbita et ſimillibus. (6) Si autem moſdica[]
nis cauſa fuerit cibus cozuptuf in ſtomaco
curam habuſti ſupra de cura cozupte diſgo-
nis. (7) Sed si quidem fuerit nocens ſua gra-
uitate et fuerit frigidus humo: cura è quam
hic ſupra in buòre frigido d[ix]imus. Si vero
ſit apoſtemans: cura erit cura apoſtematis
ſuperius dicta. (8) Si yero ſit cibus et pot':
cura è due res. prima è euacuatio et hoc cò
pletur vomitu. ſecunda è alteratio: et hoc cò-
pletur cù administraſtione cibòz potuum: et
medicinarum caſarum vel frigidarù dicta: et
p[ro]out diſerſa exigit. (9) F[aci]tia autem a coi-
tate alicuius membri apoſtemati: cuiſentem:
cura è tres res. prima è cura illius apoſte
matis: que in ſuo loco dicetur auxiliante: p[ro]
(10) Secunda est humoris influentis ad ſtoa-
cum euacuatio et deriuatio ſeu ad oppoſitu:
tractio. (11) Et autem quibus fieri debet ſu-
perius dicta ſunt in par[ic]ula ſita. (12) A[er]
tia è ipſi? ſtòaci p[ro]ſatio ut nò recipi[t]at cù p[re]diſ

Sed s squidEM ex comunitate totus fuerit et in disposizione sanitatis:pp toleratiâ famis cura est due res. prima e huo: effusus colecto:zui euacuatio cum vomitu: vel aliui deponeris ipsu: ut sunt pruna sebe sen tamarind & cailief. (Secunda est conforzatio cum aliquo ex rob s filiuctis et cibis et potibus. Si vero in dispone egritudinale fine fuerit sintomaticus:line creticus:cura est due res.f.vomitus prouocatio donec per fecte euacnetur Deinde stomaci confortatio: hozum cœplentia habuisti. (Et si supliuat: nec vomitu sedetur singultus redire opor:5 ad ea que adequate habent materâ et ipsius libitionem auferre et adherentiam educere et expurgare impellere trabere et deriuar: et naturam distrabere ut superius dictum est. (Konfectio ipo rectificans malam cœplonem stomaci frigidam expellens ventolattem et liberans a singultu si ipso placeret. Re:elpe corticu ficient, ex terlozum costi amari: ca:stozet petrofilini ani. 3.i. balsamite calamenti aniti mafticis:spice ana. 3.vi. arifologic. 3.ij Konfice cum or:imelle squilliteo et da. 3. i. cui aqua fitinbzi. (Alia decoctio squimanti: et corticu ficient. cum qualitate liberar ab eo. Et femen rute cum nitro et aqua mellis curat ut stomatu ex ventolatibus groffis que sunt ex multitudine guloſtitis. Inquit filius se rapionis Squilla quando ſumitur cu vino: curat a singultu ex humoibus groffis âneus in ruquis stomaci. Et etiam turbit educit illos et mundificat stomacu a putrefactione humo:zixit ipo. Ellebozi albi. 3.5. cu. 3.i. ca:stozet et duibus suchari ro: est medicina expita que curat omnes paffiones stôaci ex groſis et vſcoſis humozi:quctas et expellit bu mozes cœpactos in villis per vomitu et curat vertiginê et litargiam. Sed cum cautela p:ſume p:zopinare ne dederis corpo: ex tenua to. (Pillule ad singultu natum ex groffia humoibus. (Recipe casto:ei mirre ana. 3. n. a gari:ci. 3. lit. falis gême. 3. i. diagraphid: coecuti. 3. ni. maſticis. 3. i. aloes boni ad pondus olum Konſice cum ſucco mente. doſis e. ij. in fero (Pillule glozioſtillime ex inuentione n:fa: contra ſingultu calidu: et humores acutos a ſcendentes ad stomacu ex epate: et malitiam eius calida: et ſiccam et ſebres. (Recipe ſpodij endiſte pozutace ligni:loes: ani. 3. i. 3. pulpe: tamarindozum. 3. il. ravet ellecti. 3. i. Conſi: cantur cum aceto. (Empin ad idem. (Rec:ipe trium sandalor: farine o:dei ſpodij: ana

partes equales. Conſice cum ſucco ſemper:uie. (Empin contra ſingultu ex groſſis humo:ibus et delecto:do: eius. (Recipe ariflo:zotunde gallange aniti:bacharum lauti gentiane rute: ani. 3. ii. caſto:et mirre: ana. 3. p. gaf. 3. v. roſarum. 3. ni. maſticis. 3. il. Conſice cum aqua mellis et ſanfuci.

Capitulü vigefimù ſerum de naufea ſibersione faſtido: vomitu et exmaſione ſeu àxietate et conturbatione stomaci et cura eius.

n

Aaufea ſeu ſubuerſo: stomacij d: ſt et ex quiibus cauſis caufentur: et ſi gna quiibus cognoscentur et cura ex predictis capitulo de naufeatua ſatiente: ſunt manifeſte. (Est enim motus mal: seu inclinatio virtutis expulſine stomaci ad ex:peſtandum nocentia p. os abſp: hoc q: conſequatur inten:tu niſi ſequat vomitus q: ſi ſon ſequatur nocêtia: que cu: ſint multa eſtonia ſt stomaco retena et c:omota inducet eſtudinie exmaſione aut ſiccatê: tristitiam et an gustam ita et permittentur de figura ſi figuram. Et ex comunitate qui: cardiacam ſeu ex:coſis tremozê abſp: cognita cauſa: et quan: doq: ſequi vertigo et ſe:coromia et muratio: loſu: ſu:do:z frigidus et ex:tremitatu frigidiaſtare p:ducens ad ſincopim. (Et cauſa: hoc ê:dples inter:or et exter:or. Inter:or et:generatus vel inſuxus stomaci adberis: g:uans et moſtans: qui d:u: mouetur in conca uo stomaci facit conturba:tionê, d:u: incluſ ad os stomaci ſa:en naſſe:cu: n:poſſit ex:pli:li inducit tristiciam ſua grauedine et acutant et ſimulatione ad cor: et cerebzu: nec n:do: inducit cordis tremo:em vertiginê et ſe:corotiam ex:q:ons ſudo:em et ex:tremitatu frigidiaſtatem. Et qui: est eius cauſa vaporem ex humo:ibus c:omor:is ex medicina: vomitiu:ls. (Eten:or: e: omne quod feruet in ſt stomaco ex abſeu: fructibus et ſuccos dulcibus vt est vi:ni:u:ui ex vils et pomis: et quod cœzzupitur in ſô:co vt lac: et ſimilia et aqua frígida bibita inbo ra n:do: conſuena conturbat et ſit cauſa addito:nis ſe. in debili ſt stomaco quare curru: humo:res ad ipſum vt ad minerâ putredinis inno:uante: po:ſimù vt accidit in ſlegmatice: of n:do: opo:ziet vt bibatur in ſe. tali:niſi aqua ca:lida. (Et qui: e: in cauſa mal:ia vento:mas farmaci affi:upi vt felicin et ellebo:li ſine ad:mi:xtione aniti dauci et asſe vt dixit ip:to. Et coadiu:at a:ſpectu: et im:ga:ſatio rei aboliat

i. rerer nigrare apitio vt muſcaru volantuſi frigidiis extremorum et in ipocundrije. Et os amaricau cordis i. orſt stomaci morſus: nantea subuerſio et teculgato inſerior labij ſigint ſipium propinquu. / ſigna vero ipſi us ſpecialiter confideranti puta ſpecieru ipſi ſomnalium vt laudabilis vomitus que- dam ſunitur ex antecedentibus quedam ex cœcomitantibus: quedâ ex ſubsequentibus. Ex antecedentibus quia prieſeuerunt ſigna digeſtionis in valeſcente virtute ſupra mor- bum: leuitas accidentuſ prœrendentuſ ipſuſ: quod est ſignum leuſi pugne. / Et ex cœco mitantibus: quia è facilis temperatus in pto cefu moſbi expellens nociuâ et qualis oſ: qu coleram ſlata miſtam et bene toleratur. Et ex ſubsequentibus quia confert et allenat pacientez. Inquit tpo. ſi qualia oporſet pur gari purgentur confert et bene ferunt. Si gna illaudabilis vomitus econtra inſtuntur nam ſit ſignis decoctionis no apparentibus et in moſbi principio ſuniversali. / Inquit enſi tpo. egritudinibus quibuscumque incipientib: ſi keſ nſtrum ſurſ au deoſum exerit mor- tale. Et. H. d. ù inquit moſbus in principio est cum ſecundum nullâ viam nature fit euacua- tio. ſigna.n. cretica no oporſet eſſe ſubita. ſit enim nulla apparente victoria et inmalescê tia nature ſupra moſbû: et cû accidentium ip ſü prændentium dictoſu ſupra fortitudine: et auſteritate eſt difficilſt malus in tolerabilis: et anguſtioſus expellens no quale oporſet: et ſun tuatuiu no nocluum: et ſi nociuu no coctuz n3 miſt: sed puru àt colericu aut flegmati- cù aut ſanguineu. / Inquit.n.tpo. ſanguis ſurſ qualiſcunque egrediens malu aut melâ colicu. Inquit tpo. miſcos vero inferius n3 confert quia nec egrum alleuiet nec moſbû minuit immo egru in defectione adducit.

Signa ſpecierum ipſuſ materialiu ex eſeu tibus colliguntur. et ſimiliter ſi ſint ex ſtoma co vel ex alia et influxe ex dictis de mala cò ploone nota ſunt. Eartu àt cænra infra ſpecifica bunur. / Œmorus laudabilis et creticus è pmittendus et ſi diminutus fuerit et difficil: coaduunandus eſt et facilitâbus vt infra xpo theſu duce dicetur: deinde pmittend? et diu fuerit ſufficiens et temperatus: et cognoscit: quia confert et bene ferunt. ſunc tamè con- foſtatiuſ stomaci temperate ſl�폭icis è vten dum que habent retinere ne materia effrent et. ſuper ſluat: nec è retinendus niſt ſupflu at: quo cau effectus illaudabilis è retinen-

dus: et cognoscetur quia incipſit fieri in tolera bilis anguſtioſus et debilitans corpus vide tpo. in affoſino ià dicto. Et vero non con- trariorium. Si autem ſit illaudabili et ſinſto maticus aut è cum nature regulatione vt ſupra diximus de fluxu ventris in cura pleure flis: et tunc è permitendus, est enim bonus p viam cæc quia minuit et ch eradicat et per con- sequèus moſbum vlem et particularem curat. Inquit enim Abo. vomitus in principio por ilmi: aut minoat aut eradicat porpoſum natu ram quos alenſat et ſupra reſiduum poten- tem reddit. / Unde tpo. inchoantibus moſ bis ſi quidem videtur mouere moue. aut è ſi ne regulatione nature: et tunc cum ſit malus per viam ſigni et cæc è retinendus. / Lura i retentione àt eius duplex è regimen comue n. et proptium: Domine in ſer rebus plurim consilſit. prima è materie ſeu cauſe ad ei ex- cœfutum incitantis mundiſtio: vel ablatio. Secunda è ipſus stomaci conſonatio: et en am totus corporis vt ſubſit ar toleret.

Tertia è medit fi quod ſit mittê rectificatior Quarta è materie ſluentis Interim donec ilius rectificatio ſiat quieretio in grollatio et derinatio et ductum anguſtatio. Quinata è regiminis rectificatio. Extra è accidentium ſi que ſint que inſurgant coectio. / Si et sic angrogablis omnè curatiuâ intentiones in retentione vomitus et euacuationi cultui bet de qua infra dicetur. / Pzimâ rem com piet vomitus referat? donec materia ſib- moſtalis ſit eradicetur qui ſon ſit faciliter ſufficiens ppoſter elus adherentiam facili ſetur: et boc cum cibiis multis in quantitate: tinua et discreta: ſ. potibus et medicinis ſuit tripliſis generis vt ſupra de consolatoe me dicinarum diximus in quaru yvu odinare cedas inciplendo a debilibus: et procedendo ad foſtia et deinde ad foſtioza ſequè natura ſapientillimam vt ſuſſit tpo. Inquit en: h. natura è ſapientillima cuſus ſapie non è ſi nis. adherer en: vie vni et oſdini vni. / Si vero no ſit humozalis: que incitat cauſam & complonalis alterantia ſunt ipſu cœplentia: que ſunt ſuper ſus tibi nota. ſi etiam exterio ſit auferatur. / Secunda rem cœplent ſlip- tica aromatica calida vt frigida pout diſpo stomaci exigit: que ſuper ſus tibi fuerunt tra dita in cura male cœplonis et retentione ſola tuiu cum ſuper ſluit. / Tertiam rem cœplent illa tria que ſupra in cura male cœplonis ſto maci cù materia diximus. / Quartam re:

complent somnus et quibus corpora et animalis motiva materia quietantes. Inquit. n. i. spoc. Cú volueris eleborem stare somnú fac Et noti mouere imaginario rei delectabilis et odores boni. Confortant enim cerebrú et ſtoa cum: naueſedant et vomitum ut ſupra ó coſolatione medicinarum dictu è. Et ibid. medicinas ingroſſantes et coanguſtantes ducuſ et oſiſcianas ſectimus calidae et frigida ſp. ut diſpo exigit. Etus autem deuinationeſ complent fricationes ore et aspere ſometa- tiones moraces preſsiones extremitatúz dolozose. Inquit. n. H. dolorz prouocat reúa: et ligature ventoſationes cù ſcarificatione: et ſins ſanguifugationes et flobotomie clacatri- cationes in eis et euacuatio per fluxú vêtris cum eliteribus trahentibus et medicinis ſo- lutiuſs ventris et coliruſs et ſudoze prouocan tibus ut ſunt balnea vniſtiones rareſactiones que ſuperius dicte ſunt. Inquit. n. Ipo. vòrit? vomitù ſluxu ſluxu et vomitù ſluxu et ſluct? vomitù et vèrque ſudoze curatur. Et Quintã rem complent debita ſer rerú nò naturaliúz odinato. locetur ergo in aere temperato ut ſaper ſperuo calore materia nò dissoluatur: nec frigore interius copiamatur et declinuer ad fri gidiu temperate et ſicum. Quæſeat et dozmi ar. Cibus ſit ſpille ſubſtantie et ſlptice quali tatis calide vel frigide ſecundù necellitatem paucis in quaſitrate continua et diſcreta faci- ògóniis et boni chimi quem ſuperius habul- ſti in quo ſis pucis: licet multu apperat vnde repleo et fugienda et plopie ſubita. Inquit enim tpo. ſecundù multu et repente replere et cetera. Et alibi vbi nò plenitudo nò indígena: nec aliquod cæq bonum quod magis na ture fuerit et maxime nifi pceſſerit inanitió debilitans. Inquit enim Abo. nibil è deteri us ſaturitate in tempore ſerifilitatis quam p. cœllit inanitió in tempore ſerifilitatis. Alienè turc cibaria liquida nifi ſint ſlpticis cœkea. et tunc etiam minozenk. Et exiam autem rè complent que accidentibus ſuperuenitibò congruunt que ſunt diuera ſecundù eorum diuerſitatem ut infra patebit nutu creatoriſt

Proſpicium vero regimen in retentio vo-
mitus cuiuſcuntè e varium et diuereſu varie-
tate cauſarum ipsius materialiùs et plopie ſi
trinſecarù predictas res comunes generalis
intentionis diuereſſicantiù pout exigit vna
queq. Et ergo ſit cù vomitù cù exirinſe
cæ eùs remotio erit cura et contrarle intro-
ductio ipsius ſt. ſt. nomacì còſoſatio.

ro intrinſeca et ſkica culus cauſa è mala com
plo frigida et humida cù malicia regis pæce
dentis multiplicantis ſka in ſtomaco ſeu i co
to toto corporæ vel cerebro ex quibus ſluctit
ei plurimù: pùta quia ſuit cù indigóniis in co
cerebro et toto corporæ ut ſupra capitulo ó de
biltate ſtomacì diximus: cum convenientia
ciruſtantiarù quibus omnibus et exenut-
bus cognosceſt. Cura erit in ſex rebus p[od]eſi
tali odiine et modo ut vomitùs p[ro]mo fiat p
uocatio cum vomituis klatis:que ſupra ca-
pitulo de cura malicie complonis cum mate-
ria dicta ſunt. Et ex eis est aqua tepida ó coc-
tionis rafan[us] vel ſeminiſt geneftre. Et forzior
è aqua nucis vomicis vel alſe vel cepe narci
ſci cù ſecanlabin ſquillitico: talis enim vomi
tus cùm incitantè ad eius excellum educit ſi
materialis ſit et alterat ſi fuerit complexio-
lis ſtra et humida. Et ſi vomitu non cœſet
vomitus: ſed adli redit. Et quæſeat alii diu:
quod è. quia ab alio ſib. ſ. ſtomaco ſkua: q[ui]
plurimè è a cerebro vel toto corporæ membro
mittèi auxillium p[ro]ſus ó3 adhiberi et alij p
ut ſupra de cura male còpionis cù materia
diximus. Et ſi adbue perdueret quietur i
groſſetur et deriuſk materia p[ro]bic et ſupus
dictu è. Et p[ro]pzie cum rubificantibus qua
lia ſunt v[ri]tica ſquilla p[ta]ſia et ſimilia vento
ſis cum multa ſlāma et ſomêtarionibò ex aſ ò
coctionis v[ri]tice: folioz lauri calaniti pitarie:
abzorani et ſimili ligaturis pedú: et manuus
doloriſis cauterisationibus: et ſine ſcarifica-
tione: et cù ſlomis: ſi ſka nature ſanguinis ſit
p[ro]p[in]quù de cephalica vel nigra cù educat
de meb[ro] miltètte et etià deriuſt a ſtomaco ei
ſteribus ex acutis trahentibus p[ro]p[ie]: qua-
lia ſunt agaricú coloqutida ſp[es] gúmoúz cé
taurea afarú polipodium: ſere magne: ſp[es]
ſalis et buluſinodi Etiam cù medicinis ſo-
lutiuſs klatis: quas ſuperius explanau[n]m.
Et ſtomacus conſortek cù hijs que a p[ro]p[ie]
tate materiam effuſa p[ro]hibere habent et ſti
nere naueſam et klcum vomitú. Et quibus
ſunt ſimpli[da] et compoſita que infra dicètur
duce x[po]. Et ſimplicia ſunt m[iri]: maſſi o
libanum vinú ponticum niſgrú ap[pi] crudus
aqua aluminiſt mumia ſab[uc]e: ſiueſtris ame
os et menta citonium calamentum i[re]os: et i
terſus et exterſus ap[pr]oximabis et per o[em]
modú prout diſcreto p[ro]uidebit. Et ex illis
è ſiicu vtr[us]c et c[ort]ex eius g[af]. card[om]u:
cù aqua maſſicis. Et compoſita ſunt miua
aromatica: ſrupus de abſinbio de: menta:

12

diamucſu amarū melicratū conditum elſo d
citonsYS rob citri cum xiloaloe. Conſcio de
clionys nostra 2 viltimo tiriaca atiqua 2 plu
ra alta que ſupra de cura male complexöis
cum materia ſunt enumerata. 1 Regimen
ante 3 propzium declinet ad calidu 2 ſiccum
et ſi cum pzedictis omnibus no ſedatur :03
vt iterentur:donec ſalatoz gram mſabit.

La. vigefimū octanu de vomitu colerico

I autem vomitù ſit colericus eiuf
cauſa erit malitía regiminis multi-
plicantis coleram plurim in epate:
2 toto cozpoze 2 quandoq in ſomaco vt ſup-
dictu est capitulo de mala compone cù ma-
teria: 2 malita cōpłonis ipſozum membrozù
cum circunſtantis 2 ſimilibus coadiuutāb?
quibus 2 execuntibus cognofcetur quo cau ſp-
dicta ordine:quo ſupra tentabis materiam
2 cauſam incitante ad ipſu abſcindere prius
2 quia est humozalis vomitù cù aqua simpli-
ci tepida. 3 ſi ſit in villis ſomaci adheres
2 naufean cum aqua decoctis feminis an
triplicitis 2 pauco aceti vel aque batece cucuz
bite cucumeris 2 citruli 2 cù alys 2 ſumilibus
frigidis 2 humidis. hijs. n. materia ſique ſit in
ſomaco generata coledrica que è rarius vel i
ſuxa que est plurim educitur. 2 mala cōpło
ſomaci generans 2 trabens in fluxa altera-
bitur. ap ſi vomitù omnino no celfe: ſed alioq
diu ſtane redea quod è quia ab epate ſeu to
to cozpoze influat illi oporzet vt pzedictum è
mittenti auxiliu apponatur materia quietef
cù quiete 2 ſomino no p[ro]ſuo 2 longo 2 cuſ
inſpantanibus 2 congelantibus frigidis po-
tentialibus 2 actualibus ſuſtis 2 ſupeſacie-
tibus ſi oporzet vías etla: conſipantibus 4
Et deruetur cù ficationibus extremo: mi-
nus asperis ſomentatoibus 2 balneis oulci
um aquarum ſudore: prouocantibus ligatu-
ris minus dolozis 4 i ſtico flobotomia ba
ſilice donec extinguatur inflamatio colere 2
ebulitio etus vbi peccatu ſanguis appaſbit
2 virtus tolerans ventofis abſc: ſcarificatio
ne in oppoſita parte nifi coaſſocief ſanguis
cliſteribus lenientibus 2 badentibus virtutè
ſtere ex aloe 2 cù medicinis aliojs colegogis 4ſ
i nostro antidotario 2 hic ſupra enumerau-
mus. Et p[ro]p[to]ſie lenituis vt è caſſie: tamari
dis terenlabin 2 aqua fructu materiá blan-
dientibus 2 alterantibus no forzibus 2 acud
cù materiá agitent inflamet 2 ad motu ſcitet

H[ab]tomacus quo[rum] conſotretur vt no ſcipiat
cù hijs que a p[ro]p[terate]abent naufea 2 co
lericu vomitù retinere. Ex quibus ſunt ſin-
plicia 2 p[ro]ſita ſimplicia ſut duplipla quæda
iterius app[ro]ſimâda vt granata viraq: fru-
cus vitis ſilluſetr is: m[trita] ſumach conzand
p[re]e: 2 in cibus fuccus acetoſus citi 2 rob et:
vel agreſta 2 ſuccus etus: ſeniculus bibitus
cum aqua ſſa ſpodium karabe: lupinus non
bis amaritudine caphota ſupra ſpotu cum
aliquo rob 2 olſata atq. ſinucia ſupra ſoda-
cu 2 fructus pontici vt pira ſoſa neſpilia: ri-
bes carur glandes: 2 prope copule etus 2 ca
ſtanearu 2 kabe cu[ſ] c[or]ticiuſus ſuis 2 lentes i
aceto decocte. 3 Compoſita ſut vtrrob de ſ-
natis de agreſta de ribes de citons 2 fitup-
acetofus 2 oficabara 2 alta que in cura ma
le c[or]p[on]is cù materia diximus que interi,
2 exterius: 2 p[om]è modu app[ro]ſimât 3
ſi p[re]deis ofibus no ſedeſt interea tua v[re]teter
ea donec cù p[ro] ſeconqueris intentum.

La Cap. vigefimū nonu de vōtu m[co]t

I vero m[co]tus fuerit: cuſus cù ma-
licia reg[is] declinãs ad frigiditatem
2 ſiccatur vel caliditatem 2 ſiccati
2 malicia c[or]p[on]is c[or]ſimilis epati 2 torus
2 malicia c[or]p[on]is. ſ. op[ila]tio 2 p[ro]p[to]ſie spléis
cù circuſtantis ſonſimilibus quibus 2 c[or]a-
tibus cognofcatur. 1 Aduerte q[ui]e m[co]
cus cù ſit fm. 2 h. nature ceteris h[ui]ob[us] 4 di-
bilis exiens de cozpoze v ſicuq: no è retin
clus iquátu p[os]ſibile è ſed iquátu ſupericu
glioni ceteris è inco[u]nenteliq 2 d[u]erendus
ad 2 trar[ia]a regione. 1. i[ſ]c[er]oſè c[u]nentiemè ibi
2 inde m[u]dificáu[m]e m[ar]ſe c[u] talis h[ui]oſi
maco nullatenus generetur: ſed ſinat ei p[er]
m[co] ſa ſplene vel epate vel cozpoze toto. 2 p[er]
de p[re]dictas res ſi ſententes miſtrab[us] modè-
zo[d]ine tall. 2mo enim ſplét eſt vel toti cozo-
ri mittenti curá adhribetis p[ro]ut ſupins dom
ê 2 p[ro]p[to]ſie c[u] purgatoibus eoq ab bumeo
m[co] 2 ſunt note cù ſom[is] b[asi]lice ſinſtre
vel d[er]re s[aph]ene 2 ap[er]tione venar emo-
roidar[ui] h[ui]tium educere 2 diuertere ſangu-
né m[co] 2 fi qui[que] p[ecet] rectificat[oe] predict[oe]
m[é]d[or]oq nec no 2 deriuato[bus] tâ d[is]: ſi ex-
diar 2 quieta[ti]onib 4 etiá. 3 Secido ſtomacu
conſotrate vt no ſcipiat cù app[ro]ſimâda i
terius 2 exteri. Exterius c[u] ſponga ſuſa i
aceto tepido vel lenticulae 2 aceto decoctas
ſuppones 2 hoc ſi malia ſit adhufa qua[ſ] 4 ex

luckitare eius et edulione eius super terrâ cognosces. 1 Si vero fit mīla naturalis: ut congelatione cāta quâ ex eis fursticate et op paciare coloſis nigri et quiete cognosces ſpò giam infusa in vino ſlptico calido ſtomaſco ſuperpones in quo aliquid ziloaſt fuerit per mixtû. 2 Interius vero cum ſirupo de gra natis et ziloaſt, ſi humor fuerit adhufſue: vel cù ſirupo de mēta cutius in nostro antidotario de descriptione fecimus. ſi adhufſus nò ſue rit et ſozbeatur mel emblicorù et vinum aroma ticù et ſlpticù cù aqua bugloſſe et boragſe: et ſene in vtrōp. 3 Lūg sedatus fuerit flurſus talis hüoù ad ſtomaſcu quod ex eo ſuſtum è ſtudeas educere: et hoc cù eliſteribus in qui bus ſit acuſas aliqua affúpta ex polipodio cartamo tribulis epitibmo ſene albaſſce caomilla yſinea cum oleo ſisamino et melle et cù medicinis ſolutiuis ventris ex predictis vt a garico lapide laſcularmeno et mirab.nigris. Et cópoſitis in antidario nostro dictis p[ro]ut tibi videbitur expedire materie virtutis et mébro. 4 Regimè quòs p[ro]piori ad hüیدuz temperatu vel frigidu pump declīnet ſcöm bumoſis diuerſitatem.

Capituli trīſeimù ò vōmitu ſanguieo. 5 D minus ſanguinis a ſtomaſco ſolo p[ro]houenit. Inquit. n. B. nihil vomitu exiſtim[us] quod in ſtomaſco ſolo erat, quanlante è exiſens ab eo quandoq[ui] è ex eo q[ui]z ex alio: ſed miſſus ab eo cù ſangüis locus ſit in venis ſcöm. B. aut erit ex venis ipſi? apſi aut firis aut fractiæ aut corſoſis ab alio ſiſno ex miſſus: aut è a meri qui cù ſit via ad ipſuz exiſens ſanguis ab eo cadit in ſtomaſcu: z. ſacè naſſeaz et vomitù conſueſter: aut è ab epe te è e plurimù auræ a ſplencæ auræ a capſte auræ a toto corpoze et illud è p[ro] vias occētas vt dixit Ab. Intellige occētas nostro ſenſut: q[ui]z nò nature et intelligentie noſtre naturæ oint um intelligimus virtutu aggregationem vt dixit. B. ſanguinis autem vōmitus veni entis a ſtomaſco et meriſt ex ſe ipſis cù duplex è intrinſeca et extrinſeca. Intrínſeca è cù yea, ſum debilis cópoſitio et ſangüis peccatum in quātitate ſuperflua in ſubſtālia ſubtili et ōſitrate calida acuta corſoſua: quia ſit adhufſus et ſalſus. 6 Extrinſeca è caſus p[ro]ſsio obui atio ledentis reſcatarr? aptio apſotemaris: aur ſiſtule in ſtomaſco et meriſt auſſp[er]io ſa-guſiſuge aur affúptio medicæ acute vt eſtoz bi[que] et corſoſine vt calamentu cantaridis: z. ſi-millium. 7 Vomitus vero ſangüis vēlètis

ſibi ex alio cù est que refunditur de predictis membriis ad ſtomaſcum: et multitudine: aut malitia ſanguinis aut in ſe cum est accutus aut apter opilationem retinentez q[ui] ſuit cor ruptus et malâ acquifuit qualitatez cù forti tudine virtutis expulſive predictorum mem biuorum opilatio vie qua confucuit expelli bilitas ſtomaſci cù amplitudine viarum q[ui]bſus ſibi refunditur p[ro]out ſupra de ſpuno ſanguis d[er]cum est. 8 Debilis autem cópoſitio ve narum habentium continere ſanguinez aut est a natura aut a temp[or]i quia p[re]ceſſit regimè quod rareſeſt apuit ſcidit rupſt vel corſoſit et ſecuta ſuit solidatio debilis. 9 Sàguis ât in quantitate multus et ſupfluus est a vita de litioſa et vſu plurimum carníu et vinirubê et aliorum habentuï multiplicare ſanguinem. 10 Est etiam aretentione ſanguinis conſuèt ſi acuari ſponte yet ab arte et a dimitti one exeriti? et a menbri mucilagine. 11 Bu- bitis autem et accutus est ab vſu rerum a cœcarum vt p[er]ſtuerim calidarum acrìmoni alium et vinorum calidorum antiquorum: purorum et ſtilium et ſimilium rerum nò na turalium habentium ſb[illi]are inflamare que ſunt note. 12 Fortitudo virtutis expulſive è plurimù a natura cuſtichil est impoffibile in expellendis nocentibus ſecundum Ba- lienus. 13 Opillatio viaræ et ſunt meſeræcæ q[ui] bus confueſit expellere è triplex et expediic tis est nota. 14 Cauſa debilitatis ſtomaſci ſu pius nota est accidentalis licet etiam poſ- ſit eè naturalis ſecundù ypo. z. B. Ampli- tudo viarum est ampliſtudo venarum per qu[ia] as nutrimentu ſanguinis miſtit epar ſtoma cum per quas ipſum ſanguinez a ſe vel pre gurgitationem a toto coſpore ſibi in falcarum intellinoruz via clauſa immittit nec mirus ſi t[em]concau[n] ſtomaſci tales venе ſanguinè infuſ dant cùz ipſius ſubſtantiâ et porpoſitates na turaliter ibibantur earum oſiſcia cù nature fortinibil ſit impoffibile in expellèdis humo ribus et trabat ſanguinem per medtù offiſi: vt dicit. B. licet in ſubſtantiâ: z. porpoſitates et eè venarù oſiſcia ibibantur natura ſonſis ma- lù ſanguinè in illis venis contentu ſubtiliat et porpoſum ice interſoſis rare facit quibuf ra reſactis inſuſit ſanguinè ipſi in ſtomaſci cò- cau[m]um a quo vōmitu eductur tä[que] noctu[m]um. Inquit. n. ipo: ſi ſanguis in ventre effundat p[ri]eter naturæ necesse è in ſanitem còuerti oſis. n. humor in loco ſuo nò exiſs putrefcit et in malam convertitur qualitatè vt. B. ait.

2 5

1. **Signa sanguis vêlentis a stomaco et me**
trab eo qui ab alij subinfluit plûm çrítate
biflinguif quæ fit paucis cu stomac? fit ner
uofus. et coloe quæ sfrubens et clarus. et af
fiduitate: quæ quînuis et dolor:q1 vêlens ab
eo cù doloe nifi venis rare factis eouz e
gredia quas non cœquitur dolor nifi fùp
tione reiacute que si fupta trabatur et in inf
glutio doloe prefit aliquem rare factio ve
naz et meri eſse monſtra ſi vero poſt tifglu
tionez in stomaco eè picipias: 1. ut ex me-
ti venis egrediens è qùz cù saltua et rafcati
one educt. ex stomaco yo non nifi vomitu:
vel kastidio ipellète. 2. Indiq enim Halien
nichil ex stomaco egredi nifi yomitu vel fa
ftidio ipellente. 3. Alhs quoque biflinguif
ſignis put ſupza eſ dictum. ſi ergo a venis
rare factis eòr egrediak biflinguif ab opa-
tione alia qućque fuerit doloe q1 et rarecaſſi
no eſt doloz et ſi eſt. puus eſt: et apò reiaco
tillime ſüſtione vt ſupitu? dictu è. Etias pa
ucè ibiſtilis et aquofus ab opòe alia veiens
e contra ſe habet. 4. Et ſi qùdem ſit a còroſc
eaz. Indicat ipaz vt ceris ſigna pura erin
ſaguïs ſcedens du qui i principio ſuit pane
deinde plûm? et cœdecueret ſanioſus et qùz ſib
affaciata pellicfa seu caro putrefacta et fetes

5. **Signa autem ſaguïs venientis ei ab**
epare ſut multitudine ipi us et callitas et co
luz qatrin plûmù et pcedèns ipsius paò apò a ſeu
opilatòt eſt et ſimilis. 6. Aenientis autem
a ſplene ſigna ſut color q1 plûm niger oederi
pòticus. eiulq ebullitiò ſup terrâ et odor acris
ſi ſit adhufus paò pcedè plesſis venientis.
ùo acapite plûm è alb? è cù mflglutioe aſpè
ſcenſu. è cù uſcoſus et çitratif medioſcr cù
pcedente grauèdine dolore cù eius alia paſ
ſione. A toto vero copore veniètis cogniti
onè bêbis:q1 pcedessit dolor et granitas dorf
et laitudo extenſua torius è cù majoris quâ
titatis ceteris coloſis et subſtâcie plûm boni:
t nec ſunt ſigna locoq a quibus egreditur.
Signa vero carum a quibus efficif hoc mo
considerabis. ſi.n.a stomaco et meri egrediens
a cà intrinſeca fuerit que eſt debilis venarù
naturalis còſpoffito a diffonimitate omniù in
brozum cognosceere poteris et malitia còplo-
nis ipforù. ſi vero accidentalis ex memoria
cæe peccato etiâ ſanguïs i quato:vel quali:
vitroq. er regle etià antecedente picipies et fi
gnis replezione a còcomittàtibus ſeu cacho
chimie et retentione eucaationu et antecessi
one aliarù carù piedearù. Et etià li a cà ex

trinſeca ſenſus declarat et inuentio. Et ſi qui dem fuerit a ſanguifuga declarat ex eo q1 ti bibit ex aqua i qua bitent ſanguifuge et ex ſanguis ex ea veniès ſubtilis et ſanioſus Signu foritudinis expulſive: et ex ea p[ro]ceſſit è aleuatio que ſequitur eucaatione, natura deponète: quod velut onus agrana, bat. Quæ.n.a debilitate còntine p[re]cedit a leuatdem ſubſequentè no habet. 1. Signu opila tols viarum p qua[ſ] expellere conſueuit et amplitudinis aliarù cum stomac[]i debilitate recipientibus è ex hoc è no egreditur p vià per qua[ſ] expellere conſueuit: ſed p stomacuſ violenter. 2. Lura eius no[ſ]t holidi medici n[]5 p[]ligr[]ſ: ſed folertis et ſoliciti air.n. D ex flu zu ſanguïs ſpiriſtus deſicere conſueuit q vi te vniutuq[]q[]es mébi subſtantie exſiſt vnde moſs ſequitur: quod aduerſes terſas alia[]z hominis ſanguinè extimauit. 3. P[ro]vide ergo cura eius p[om]tque ac dilligent eri p[re]cedum. 4. Conſiſtit ât in rebus p[re]narratis quaſ tali modo et c[]odine ministrabis. p[ro]mo enim ſe tinab[]i ex venis ſanguïs exuberâtiam edere antecipàdo qua[ſ] t tolerat vir? et hoc c[]i flobotomia de nigra ſeu saphena ſecundus diuerſitate ſue exuberâtie et exceſſus in loco ſp[er]u etià trahes ad oppoſita et longinqua: et hoc cum ligaturis dolozofis ex trememum cu ventos in curibus brachys ſpauiq u[]y ſcarificatione vel fine prout tolerat virum p[re]ſpoſito reſponis reſquit. 5. Eundo p[er]u inſpilab[]i et alterab[]i: aut farmacab[]i ved quod p[er]us expediat ages prout ſupra eu ra fluris ſanguïnis nariu[m] dictu è. D[ur]at ſunt illud còplentia ibi de cura ſp[er]u ſanguis ſuperius habuſt. 6. T[er]tio floaco c[]uq venarù debili c[ò]pòni quia rare factus ap[]tus vel q[ui]o solutus p[ro]uſt debis c[ui] ſlipitùtibus et inſtrigidàtibus. 7. Inq[ui]n.n.p[]o. Quic[]i q[]s ſponte ſanguinem vomùt: ſi quidem fine ſe. ſalutare. Curare vero ſlipitibus: et frigidà tibus: que ât ſunt illa dictum è ſupra ibidem: et q[ui] p[er]t q[ui]ncuplic[]i generis. Elige ergo hec tibi magis propria. Et ex appropiatis i retinendo ſanguinè è ſalp[]i: et mena. Quarto regimè pop[]rium ad frigidù et bûi dum connu[ſ]tes quod è p[re]cedentibus no tum 8. Si vero ſanguïnis vomitus ex alio mébius fuerit illi influètibus: cura è cù eſt dem. 9. Sed adde quintu[m]. mébi mittentis rectificationem: que predictis è p[re]ferenda: ât n. H[]amitrenti r[ä]ſ: ſon fonti p[er]tus è p[u]idendus Qualiter ât illud agere opor[]teat et c[ui] q[ui]b[]

fupta de cura male compónis cum materia
dictum est que omnia fupza de ſpuro fangul
ntif incidenter tetigim? uccite cāis q[ui] media
tis cum notis contrarijs et propijs obulabſis
et manifestas ſen extrinſecas ſmouebts.

Sed ad perſectione cure vomitus ſupfluē,
tus et ſinſbomatici restat ſerro accidentibus
ſuperuenteibus inſtare. Funtat diuſuerat vt
puta doloz capitīs obſcuritas vifus 7: dolor
pectoris et malitía anbelius ſinter ſecatio vo
cis ſenſio et doloz ſub ipocundrijs debilitas
modica tio et dolor ſtomaci ſingultus et alcu-
ſe: oerentio ſanguinis et congelatio in ſloa-
co debilitatio et ſincopis quor[em] coectio at-
tende. Et h[uius]mo dolozem capiſ coriſes, put
ſupza de cura ſede ex vapombus acutis cā,
te p[ro]uuentibus a toto corpo aut a mem
b[io]o aliquo dictum est. Obſcuratúe quoque
oculo[rum] et vifus p[ro]tufupza de cura egritudin
nú oculo[rum] dictum est. Abo. at volens ex vo
mitu nocomme to oculo[rum] p[ro]uuenti occurre
tre c[um] ſublect materiá et vapores converiat
ad caput et oculos dictum in bor[ia] vomédi vt
ocult ligentur ſuppoffitis pillo duabus et p[ro]
vr facies lanetur aceto c[um] aqua temperato:
q[ui] ſi fit roſaceæ meſtior est: reſoluſt.n. et
repetit
vapores. Dolozem etiá p[ro]ctoris et maliti
am anbelius c[um] ſfricat[em] ſuamt ex oleo amig
diáru[m] dulcium camóille et de lilio amouebis

Inter ſecationi vocis cura fit ex p[ro]ducérubus
ad moré facile o[rum] ſuccurrere. Abo. at ei et p
dictis accidentibus ſubnentire m[er]auit c[um] ene
ſmate temperato. Et vt decur doſis mellis
cum aqua calida et oleum in quo virtus tiria
ce exiſit vt ex oleu de lilio: deide labor[et]: vt
euomat. Q[ui] ſi euomat non ſuffocabitur. ſi
vero nequiverit vomere ſtudeas materiæ di
uertere et trabere ad ex[tr]rema cum ſfricationi
bus c[ale]ſactionibus et conſtrictionibus do-
loſonis at[que] ventſonis et conſortes ſtoma cum
cum calidis et ſtipticis et p[ro]p[te] c[um] p[á]no ſup
posito ei inſuſo in oleo in quo coocta fuerit ru
ta et ſucidis. Tensioni quoque et doloz ſloa-
co ipocundrijs ſubuenire monstrauit c[um] p[á]
nis medefactis in aqua calida ſuperpositis:
et oleis tepidis lenificatibus vt voluit. B. et
ventſonis inflamátis debilitati et doloz ſubue
ni p[ro]tuf ſuperius dictu est capiulo p[ro]p[to].
Eius etiá modicatio cum ſuribus vncio-
ſis que facile digerátur vt ſunt iurora carníu[z]
ſallinarum et vitulorum: et vnciones ex o[lo]
de lilio et violato vt dictu Abo. cum paucæ
cera. Singultui etiá p[ro]videbis c[um] q[ui] ſup

capiulo p[ro]p[to] dicta ſunt. Alcugeo quo
q[ui] dictu p[ri]nceps Abo. ſubneire c[um] ligatu
ra et ſtrictura ex[tr]remorum et alij[que] inter ſeca
tioni vocis voluit minſtrari. Sanguinis

autem ſententi et congelati on ſtoma co
que in ſanguinis vomitu p[er]lúr q[ui] accidere ?
fueuit keſtine opor[iz] ſuccurrere c[um] c[à] fit paſ
ſonium cordis ſuperiui p[re]dicta: et hoc c[um] vo
mitu p[ro]uocato c[um] aqua calida mellis ſucco
ap[ro] et farina cartami. et c[um] cluſeribus ex h[ui]
que b[u]t ſanguinè c[ò]gelat[ui] liquefacere et edu
cere. Et quibus e aqua cineris ligni ſic[que]
buen: oppo[po]nac[ui] et b[deli]u mel: fal: aſſa et al
baſſe: et méta decocta in aqua et coagulum le
po[z]is vel edi ſumptú in potu c[um] aqua p[re]co-
rum alicu[i]tis: et p[ro]p[te] albaſſe qua[li] liquefaci-
deinde ſuma[le]bo[ri] albi. 3, i. fabar[ui]. 3, ii. cu
aqua tepida et melle vt liquefactus educaſt
Et ex h[ui]s q[ui] conferút liquefaciendo et reſol-
nendo et p[re]p[te] ybi educi n[ò] poterit est euapo
ratio et empratio ſtomaci et ventri c[um] deco-
tione anſi ipericon p[ire]tri maſticis xiloalo-
es ſalis albaſſe et méte. Debiſtati et ſico-
pi qualiter ſubueniatur ſuperius dictum est
Sirupus conſo[ſt]ās ſtoma c[ui] et vomitu ar-
tens. Recipe fucci vuari acerbaru ſucci in-
te diam[oz]on aque to. a[n]. lib. i. guchari lib. ii. et
ſirupentur et aromaticetur cum ga[ſ]. 3, 3[vi].
Electuariu[m] ex nostra inuentione in reſiné
do ſanguinis vomitu[z] v[til]timú conſo[ſt]ās ſlo
macum et alterans malitiam comp[on]onis cali
dam. Recipe co[z]ali ru. 3, v. maſticis. 3, 3, roſa-
rum. 3, iii. acacie ſumac a[n]. 3, ii. antere fanda
rache. a[n]. 3, ii. ga[ſ]. 3, ii. caſto[zei]. 3, i. muſci gr.
i. ſanguinis dia[li]t[ur] ſigillat[i]n: 3, 3[vi]. confice
cum hoc ſirupo. Recipe fucci p[ir]o[ri] et p[om]
rum ſlueſtrium et citon[io]zum a[greſſe] mente
a[n] lib. 5. guchari lib. ii. Billule reſtringen
tes v[om]itum. Recipe maſticis mirre ſangui
nis diaconis: a[n]. 3, 3[vi]. antere 3, i. ſonſice cum
ſucco mente: et da mane et ſero. Conſectio
ſirupt de berberis conueniens ad p[re]dicta
Recipe ſp[od]n. 3, iii. berbertis. 3, iii. vue acer
be. 3, iii. c[ic]oree. 3, ii. 5. guchari lib. ii. et da iu-
no ſtoma co cum aqua maſticis. Linimen
t[u] ſerap[ion]is reſiné s v[om]itum co[le]ricum.
Recte p[ala]uſtie. 3, iii. folio[zz]um olio[ne]. 3, ii.
folio[zz]um rubi. 3, i. roman[i] himuſcie. 3, i. p[ir]ta
et diſtempera c[um] albúie ono[zz]um et farina or[di]
et ſtoma co ſup[er]p[one] stringi et omnem v[or]tu
ſi x[po] placeat. Alínd ad hoc ſublime et vl
t[im]um. Recipe ſuſt plantágiſs lingue c[à]is:
p[è]taſilon: a[n]. 3, ii. aceti. 3, i. lel onſacini. 3, ii.

2 4

buliant vtque ad ſüſptionem duarū ptium
et adde. cee olíbata, z. v. caphore, z. ly. cro
ct. z. i. maſticlſ, z. liy. ſagulinis ora. z. lin. ſup in:
vnge ſuper apſge puluerè corſicu ſnatoz
z ſumac. Item. Rec. aque aluís vini pò-
tici. ſucci méte pulueris maſticlſ et rob. cu ſli-
pitibus et ſac bulire et inſuſe filtru. ſpògiam
vel birra ſcarleti et ſuppone ſuper pānu fu
migatū ex xíloak. thure ſpica et maſtice exper
tu est. Ad vomitú inſatíu. R. ſucci intè
citonóz vín pòtici. an. eqles parés ſac bu-
lire et miſce in eis. maſticlſ corſicu turíſ. an.
z. 5. ſpice ſpice cinamof gaf. nuclſ muſ. ga-
lle muſ. an. z. iy. et inſuſa birra ſcarleti bene ca
lida applicetur. Altud ad vomitú ſangüſ
Recipe ſangüſ dacoonis vernicls lapidis
ematícis: an. z. u. boli armeni terre sigil. an.
z. i. pulueríentur ſubtiliter et. Recipe ſucci ar
nogloſe. z. vi. ſaque decoctiónis radicu arun-
dís. z. iy. et miſce bene et da. z. iy.

1. Incipit ſuma tertia particula tertie ſecti
onis píme de cura et medicinis egritudinum
epatis z venarum còtínés capta. xvi.

## Liendum

3

est autem q[ui] epar vn[u] ex
p[ri]ncipalibus méb[ris] exi
ſt it est enim b[atis] et ſon
naturá virtutis: que ad
conſu[ration]i inſiudui:

> et ſp[ei] quod[à] modo necc[na]liar[ia] cóp[ro]bat. R
> u
> ius operatio e p[ri]mu[m] materialiter generare
> ſang[ui]em qui[tr]imus e[ in almento] quo coz
> pus perdurat in eſſe. Et p[ro]inde ſap[ent]if-
> ſima z ſume art[if]icialis natura vt dixit ipo.
> ipſus ſubſtantiá p[re]cauſit ſang[ui]em ad mo
> dum coagulati ſanguinis: licet ex ſpermate
> mulieris ſit fr[im] vt ch[il]u[] futurú nutrimentú
> a ſtomaco ab eo ſuſceptum tranſo[met]. In
> ſang[ui]em qui[]n naturá alíti p[er]virtute[3] eius
> aptus e[ alterati]. Qua p[pe]ter. in[que] virtutib[us]do
> tauiſt ipſú natura ad hoc nec[ci]ſi in venas aa
> eo or[ras] z fines ramóu ipſar[us] p[ro]tenſis eti
> am quibus res nutrimenti in méb[io] vno quo-
> ę compleſ appendixa. f. reſtétua diſtúa et ex
> pulſtua. appendixua quidem naturali ſola n[ò]
> cóm[ix]ta ex ea z a[li]: vt ſtoma[c] licet p[er] toto
> appetat ſicur ſtoma[c] epar: z illud e[ s]icur li
> l[ium] d[ic]it quoniam epar ab in[tra] trahit: quod
> appetit a p[ro]ximo ſtoma[c] vero ab extra:
> z longinquo. Nos autem facientes doc-

trinam disciplinatim n[ò] imp[ro]bat. a[i]n d[ic]
mu[m] illud eſſe eo q[ui] talio[rum] virtus in e[pat]e c[it]
ficat in radice in qua e[ſt] forma[li]o[rum] e[ſt] in ramo
qualis e[ſt] ſtoma[c]us. Et p[ro]inde in eo trabe
re pro ſe potuit z p[ro] toto e[ſt]us ſola. In ſto-
maco vero indiguit auxilio a p[er]ſtius aliaſi
quo ſensu ſo[ſu]tior[u] ſentat inanitione ſui e[pa]
tis venar[u] z alio[rum] ſiuerit: qu[u]omum mi[n]
ſter e[ vt] ſupra dictum e[]. Et i[que] coagulato[
]e[ius] n[ò] ſuit ſolida vt carnis ſed ſtencra c[ir]cu
]d[é]dit e[um] p[an]iculo ſubtili[]e n[er]uo adueri
]ente ſi[ba] cereb[ro] p[ro]creato e[ vt] ſac vt eo me
diante ſensu quo e[ſec]arebat habere et ſua
ſubſtantia a[que] forma in ſe diſtincta ab alio:
permaneret a p[er]ſa[que] ſiueribus n[ec]teretur pla
ſmauiſt illud forma lunariz in homie ma-
tius e[] c[eteris] animalibus einſdem quanti
tatis vt ſangüſis generatio p[re]ceteret bab[u]
daret in homie pp[er] labo[ra]ces corporos et a[n]
les pluri[m]os ip[er]ſu reſolventes cum ſit mari
me reſolubilis et c[ui] aditionibus ſeu p[en]ulat
ti[que] vel. v. diſtinc[ui]m et a dom[el]ica parte con
canu[em] et eius ſeru[x]o circa ſtoma[c]ui in ampi-
]ctendo coadiuuan[te] et eius d[ign]onis g[ui] ſuſi-
]cien[]s eſſet a[pr]um: et a[de]xtra parte corpor-
ris in[ux]ta coſta[que] ſlas ſitua[rum] quibus alia[
tur in quib[us]dam vt eis adh[er]endo mel[]iſ
]ſentetur: z vt i[ps]iceret ſtoma[c]i fundu[c]i
e[] quam iuua[t] diſgestio p[ro]p[oria]: z a filu[n]re
gilbo[ſum] ne d[ia]ſtagmatis locum in ſuſu[lo]
]riſo motu quod a[tt]ingit in p[u]to ſua ampli-
]tudine coar[ter]et. In quo venas im[pla]
]uit in viſo atq[ui] por[os] venam quidem maq[u]
]in parte concu[n]a: que e[pat]is por[ia] vocant
]per eam enim ſubin[tra]ch[il]ue quem alio-
]ſtinis meſeral[es] ramiſica[t]ur ab illa[]: vt fiu[s]
]manibus ſugat c[ui] ſua v[ir]tute a[tr]ac[ia]tia vna
]ex q[ui]t[u]tor z p[er]ſa[que] p[ro]dicti: z p[er]e reditur in-
]ſtinis ſqua ſit in ſima eius ſeu toto corporo-
]groſſa p[re]ter naturam a[gg]regata materie:
]vi p[er] ſecellum p[ro]p[oria] vt vomitú virtute ip-
]ſus ex p[ul]ſuina operante e[pr]purcurur. S[pi]
]ſui in ramos quin[que] ip[er]ſus tendentes ad qu-
]ſus eius penulans et ramos alios coru[n]ſſulos
]in e[pat]is ſubſtantiam cum ſecu[da] virtutem et
tentúa continet donec in ſanguin[es] alteret
]et humores viſi[rum] circuntractis ſie autem diſ-
]ſuſus ſua virtute melius alterer diſgestua c[ui]
]enim totum corporus agens attin[que] patiens
]aptior[em] et p[er]ſectior[em] o[per]atio fieret. Aliam autem
]ſplantatu[em] venam magnam in parte g[il]b[os]
]venam ch[il]uis vocatam per qu[à] progredien-
]tem ex eo ſanguinem ſua virtute impellente

corti transmittat et per suos ramos corpoſi
torii a medibus virtute cooperante attractiva
cozoſis et medbrozum. Et quia in alteratioe
chili in sanguinem tria ſuperfluita uz gene
ra infurgebant sicut in vino nouo bulière ap
paret. f. feculenta mīlica ſpumofa colerica: et
aquofa:que in transitu ſubito meſeraicaruz
opitulabatur chilo explantavit ex poſta ſeu
lactea poros quibus ipſas ſuperfluitates ſe
queſtera ſangüie et propijs recepiaculis: et
expurgatozus deſtinaret μικαμ ſecem per
pozooum explantatum ex ea in parte p[]cana
in qua generatio ſangüis et humozi et potiſi
mai i ſplenè transmittat ab ciuſ ſubſtantia ſe
peratu[rum] vt μιλiam et colorā nigram nature ma
tiune odioſis et in actione digōnis impedien
tes i medbum a ſe diffictum ſubſtantialiter
ſqueſtrarer. 1 Loleram at per pozozi ide:
etiam orzui in cithim felis transmittit que ſue
epati. f. ſubſtantie manet affixa vt ſuo calore
ſicut accensio ignis ſub vafe digōnis coctio
nem vigozando ipſu in ſua coagulatione cō
ferueret. Si enim ab eo auferatur ſtati ſubſtā
tia eius diffoluitur et coruſpitur ſicut experi
entiā dictat. 2 Et enim diuabus ſuper fluit-
tatibus ſanguinè oporret eſſe purgatū ante
q[]ui ad chilu perueniat per qua in alimētu ad
cozo p[]corus et cetera medbæ deſtinat cum ſi
ſint apte per v[]lterioſe decoctionem conuer-
fioni in ſanguinè: et ad nutrimentu medbrozui
f. μιλία p[]ropter cōplexionem et ſupfluā groſ
ſicte et terrestretatem corola rubea et ni. pp
malam mo[]zigerationem et quia ſanguis ſed
ditur per eas nature orbiſbilis nō ſic ſta et aq-
ſitas cum ſta naturale per v[]lterioſe decocti
onem conuertatur in ſanguinè: et aq[]uofitas
ipſa etiā tunc ſanguinè per ramos ſubtiliſt
mos chilis tranſire. 3 Et quia ſuperecre-
ſeſtia factus ſanguis fluidus medbuis non ſo
bite vniretur p[]roceaneat natura renes i quos
vena illa chilis inferius p[]rotenſa inſign: vt
aqua per ipſos abilius virtutibus medbi im
pellentis et attrahentis ad ſanguinè transſo
letur et discernatur nō virtute per ſe diſticta
ab illis predictis et per vitides pozos i v[]eli-
cam transmitta extra corpus ſinaliter exclu-
datur nec nō propria materia ſi qua acciden
taliter in eius gilbo fuerit aggregata. 4 Lo-
tinuaui ſipsum p[]ro dictas venas corti cerebro
testiculis corpozi toti et omnibus membiis et
intellisin etiam ſtomacon per ſubtillem neruui
corti quosq[]ui per arteriam concanam veniètè
ab illo pozantè ſpiritu et calorè et ſanguinè

quibus ſua inna[]ta caliditaſ conſeruatur et tè
peratur eius pulſu ac diaſtagmatis motu.

Et quibus enarratis et ſic ex anobionita co-
lectis ſicre et intelligere posſimus epiſi na
turam quales que et quante ſint egritudines
ei euenire poſſibiles. Eas n. ignotas nec co-
gnitas ſalțe3 quodā vico veritatis arbitrio
curari nullatenus è poſſibile. 1 Inquit eni
H. qualiter autem dignoſciturus modus cu-
ratius egritudinū erit quis igno[]rans eas q[]ui
les quante et que ſint quaſi dicat nullatenus

1 Loca quoq[]ui egritudinū cās et accideatū p[]ri
bila et modos: vtrù. f. ex ſe propiæ vel ex vi-
cinitate ſeu colligant aca accident: que oia ſe-
cundum: H. in cura egritudinū mebrozui
ſunt necessario p[]noscenda. 2 Sciendum er
go q[]ui epi accenit egritudines in ſe et ex colliga-
tia et vicinitate. In ſe quidem et in eius ſiblā
tia carnoſa ſimplices triplicis generis. f. ma-
la comp[]o mala comp[]o et ſoluto continul.

Et comp[]oſita ex omnibus p[]uta apost[]ea: ac
cidit quoq[]ui in ſuis por[]tis et venis. Et primo p[]
dicte egritudines ſimplices et plin[]i opilatio
t ſuo etiam p[]aniculo. f. ſoluto continu[]t et ple
tuq[]ui apoſtema ſeu veſica que c[]ui ſcinditur e-
greditur aqua et cun[]t in ventre. 3 Et colli
gantia vero et vicinitate ad predicta pari po
test predictas maxime in ſuis actionibus no
cumentu. 4 Ad quatu[]rum cognitio[]nem certam
t poſſibile inuocato x[]p[]i auxilio qui solus i-
tuens cuncta reuelat p[]ront poſſibile est arbi-
trundu et ſeu conſecturaliter veniendu[]z ex
h[]as v[]z n[]ocumento operationum dolore ex-
euntibus tumore eius diſpoſitione toti: cozo-
po[]ris et medbrozum vicino[]zum oto[]z ab eo ei
q[]ui colligatozum ſibi cōpative[]tium fit: et al[]hs
accidentibus notis et comparatis: v[]z regimine
circunſtantiq[]uis ſimilibus ſu[n]iantibus et nocen
tibus et conſuetudine paciendi que exercita
tis et habundantibus intellectu ſunt nota: et
infra ſpecialiter ſpiritu ſancto ānuente o[]cla
rata ponemus. 4 Continet autem hec ſum
ma capitula. xvi.

1 Lap. h[]p[]num è de generali modo curatio-
nis diſpoſitionum epiſis.

2 Lap. ſecundu[] de cura male comp[]onuſt ei?
ſimplicis et comp[]oſte que ſunt octo

3 Lap. tertiu[] de puſtate epiſis et cura eius
Lap. quartu[] de cura opiliatuum eius.
Lap. quintu[]m de p[]cuffione c[]an et obuiat
one ſuper ip[]ſum et cura eius.

4 Lap. ſextum de fixura et inciſione epiſi
et cura eius.

23

propietate et alre moreso a compone cõtra
rium a proprietaate vero uenies morbo, sic
.n.fupa de medis egritudintu cordis recolli-
mus fore dictus. (Stude ergoelligere me-
dicam quod cõueniat epi a prope rate et cù
plone i condconibus dictis. prietur at egritu
dint a còpione. et prope rate: etià si possibile
fuerit naturaliter iuentur vt e absubtium:et
eupatoriù in flegnone feliro si opilato ei'
pug. g. edocuit et sic et iegit reprit coi adio cu
lus còpfo cù prope rate e i in phibundo fùos
et vapores a capite ûre comédat ipfu in dolo
re capitls calido pulsat lino: vbi vero nò con-
uenit vt in solatro: quod propeatem habet
refoluendi a postema cerebri. Et quia frz na-
tura et stupe factuum resolutionem vetar et i
scoprone fro qui sua prope rate lapides re
nù cõminuit et refoluit: certe heligendù e qò
a proprietaate contra operatur mor: ei quod
3agit a compone andagoga ergo i cura fe.
ftque pzeelligenda e ispò. Et ofm de scoplo
nibus in lapide renum heligendum e ole ò
piperibus: quod e quia prope taes e potentil
or et efficacior compone ac generali: iopa-
tione ita vt prevenit operato iò illius. Et iqa-
prope taes re spicere pòt egritudine m ebruz
culus e: fed còplo in medicis curatis egris-
udine re spicit et nò m ebruz. etiam operatio a
prope rate e appoBATOZ et magis articulata
dispòi cu conuerit q opo a còpione. (Pimù
p3 q1 pfonti q còrrariatur prpictati pòt me-
lus obutariq prope taet còrrariati còponi:
vt p3 ifra e efficacior operatoe: q aer frus
quarucuq còpione virto solis et stellarum
copora nfa re soluit vt ait Aboa. et magnes
cù fit kka trahit ferru a prope rate nò obitá
te frigiditate sua. Et quoq generali: cù f
spicati m ebruz et egritudine in of dispone sua
vt pioinde elus operatio sit certoZ et ab erro
re remoto: còpfo vero re spicit ipfu i altera
tantù vt infra de medis iuncturar xpo du-
ce dicuerit. (S ecundù e manifesti: q endi
ula re spicit inflationem epatis vt epar lactu\cca inflationem elus nò vt epi: fed vt inflato
nè: H ed tertium etià liquet: q compo opa-
idem in pluribus döntibus spè z numero: sz
prope taes idè operat in obibus: vel pluribus
döntibus numero sub vna spè contentis vn
de opario a prope rate a tota spè dicta e: seu
forma specifica vt ait Aueroy. (Pimù
quoq p3:q1 còponti contrariati, prpictati ob
ulari pòt misceo et còrrati: scut endiue al
be i epatis algoe miscein mel quod priatur

sue frigiditati. Et i opilatoe elus eligimus
enduià rubeà vt docet Abo. H ed prope ta
ti sic nò pòt obutari cù nò fit illi contrarium
i operatione ipfus.nò.n. sic aperte inuenti:
quod solatria prope rate operatem i pediat
ficut quod elus frigiditate a còpione alteret
seu remittat eo q multo plura fùt q compo-
ni còtrariatur: q prope tarit saltè cognita q
ad nos: et dato q iuentatur vt eì napello cu
tus prope tariti sola obutari interfidenti na
tura affo lault còtrarium. f. murè i eo iuenti:
et alij venenoſis alia tiriacalia generalia: et
ſpali procreault: et hoc quia nihil fecit cut con-
trariù nò oſpoſuit vt arito. dictit ſcut ſux ta
fabà barbà ircinam pereault neccatuaq ipf
còtrarià i lino cufcurà nò tamè eft sic muta-
bile et variabile per gradus et manſiones: ſic
alterans componem quare nò ſic apte obu-
ari pòt: vt igitur electio taliu contrariò cu
rantiù et conferuàtium ſit còſoſianti a na
tura piedcas conſidiones habentium ac pio
pizozù qui bus in cura diſpoſitùm epatis in
digemus tibi fit facili aì ponemus archa-
eoq de quibus eligere valeas que ſunt tue i
tentoni còſormes. (Sciendù eft ergo q re
rum puentientium epati z diſpoſibus eius q
dam ſunt ſimplices et quedar còpofite: et ſipli
cium quedam fùt cõuenientes a còpione: q
dp a prope rate: quedar vttoq modo còferuit.
A còpione at quedà ſunt que in temperaì
to ipfu conferuàt k ad illud reducùt et fitan
tiam vnſunt: et harù quedam ſunt calide que
dà ffe: quedar ſicce: qdam bûde: et quedà tè
perate. Calide ſunt elbub acot: q cingi. ſopus
bûda bibita et linita costù: galia: anomù: cro
cus: cinamomum: caffa lignea: ſumitates ſq
nàti mirta: aranabù: naſturdium: a più: maſtix
ameos, ciperu foliuz ozganu: ſpica: xiloalo.
gaf. mumia et similia. Frigide vero ſunt: fan
dak: spodium viole: menuſar: camphora aqua
oidet: acetum: vngula cabalina: rose: et aqua
earum: solatrum politricù: corlandrum pio-
pie adiantos: aqua lactif pioptie capie et lac
àceroſum: granata acetosa et muca: puna a-
cria z ceteri fructus frigidi inſpidi. H i vero
sint ſlptici ſint pauci et poſ cibum ſumpti:
ne vestigium opillationis dimittant: ſemina
comunia et ſemina frigidozum acetosa et aq
ozdei: acetum et vngula cabalina. (Sicce:
et humide colliguntur ex hujus. T. Tempera-
te ſunt cucharù: et prope albuſac et cufcua: z
lacha. A prope rate cõueniètes fùt q ſunt

cbl et medicine vt è endiula vtraq clczea:et
epica 2 ipinachia batecha melon indus citro
lt cucumeres lactuca portulaca 2 przie mu-
ca:2 abſtibium 2 enpatozium fecundù. B.
Et que ſunt cbi absolute vt epata animaliù
boni chini:2 przie epar adib.carnes lima-
tiarù 2 erich:perdicù turturum gallinarù:pi
ſcium petrinom:2 ficus auelane fiftici ami
gdale fructus ſerbin vua palla 2 potus yini
odorizieri ſubtilis 2 dulcia ſubſtantiam eius i
pinguanda:que ſi ſunt groſſe ſubſtantie op-
lant:2 ſubtilis inflamantur facile nifi cù ſub
tilibus 2 accidis miſceantur:2 breuit omnia
boni chini non groſſa nec vifcoa cibarta ~
Atro: modo conueniunt vtraq 2 que ipm
mundiſtant 2 ab eo materias euacuat 2 pur
gant quartù quedam ſunt euacuantes mate
rjas gilbi quedam ſime eluf:2 quedà vitruſq
Hibl vt e kobotomia basilice dextre 2 pro-
nocatio flurus ſangùis ex naribus 2 virà
prouocantia quorum quedam ſunt caſa:que
da3 frigida:quedà temperata. A tempa ſut
capit. vencris ſquinantum inſuſto ſilami de
coctio. v. radicum communium 2 ſemè ſpfarus
ſenugrecum 2 aqua altee 2 ſimilia:quedà ca-
lide 2 forſtiores vt daucus acozus ameos ſpi
ca crocus vztica camepibethos alihafce arito-
logia 2 ſimilia:quedam forſuſime vt cantari
des rubea meſtrameſis 2 ſimilia. 3 Frigida
ſunt femina comunia:2 ſrucius eozum bar-
bag 2: ſimilia. 4 Purgantium vero materi
am ſime:quedà ſunt purgates per vomitum
2 intefluma:2 hozù quedà purgant colerazt vt
tamarind reubar.aloes rectificaus mirob.
citrini:dia gridium in robustis corporibus ad
ſoluendum duris. Et al. de furtoſe ſoluètibò
quare rectificatione indigtet. Quedà ſka vra
garicù:quedam melancoliam vt eptibimum
mirob.nigri indi: quedà humores adhustos:
vt aqua lactis:quedam vitroſq vt scene que
dà aqua citrinà vt ciclamen:2 treos ferabinù
euſobtù: cuncumer aſtinuſ laureola afcebrà
nocent tamen epar:quare opozet rectifica-
re que educunt materià vitruſq eius partis
ſunt ſudoè prouocatia que dicta ſunt ſupza
i cura apotematum cerebri. 5 Lompoſite
ſunt q ex hys cónponunt 2 in noltrò antidota
rio dicta ſunt 2 ab alps ſupta infra ſpùs ſan
cri gfa ponemus. 6 Aora tamè 2 predèoq
otum quedà ſut 2 conferunt ei:diſeraphys:q
dà ipius opilatòbus:quedam ieterie:qda
caſe ſie:2 idropiſiquedà perculſionib 2 vul-
neribus eius qdam apotemati quedà iſta to

niquedà dolobibus eius qdam deſtitutari 2 3
dam fluxibus qui ab eo pcedùt: 2 quòp ſumà
ſigilatari ponemus in capitulis proſtus qbus
tinſa dicetur de eis. 4 Et ex hys ſut que cù
ſliplicitate temperata conſorat 2 maturant
vt crocus 2 darſeſaba. Et ex eis ſut que eri
câdo mundiſtant virus malu: 2 còriaritank
purſactioni: 2 ex ſpellunt cám compenſer: 2
reſiſtut media moriſers 2 veneno: vt cina-
momù 2 caſſia: 2 que ſunt forſtiores in hys ôl-
bus aromaticè: 2 vt è ſpica 2 alia: 2 vinu etaz
odoriziferu contraria tur putrefactioni. 5 Et
quedà vni conferùt ſed alteri diſpòt nocent:
2 proſzie vbi ſut diſpònes eius còrtarie vn-
de. B. ait traq diſſicilimù è inuenie gò mul-
tù profit. obſit àt nihil 2 quedà diſpònt còle-
runt:epati vero nocer 2 ecuovero que docori-
ne simpliciù relinquant pp. breutare. 6 Odi
tabile at è 2 proſpicietas a coplone in alibuf
vt diſpilinctis diſcrepet: 2 cù ſemper ei debeat
conuenire. coplò.n. diſponit ad proſpiciates
ſp vt ponit 2 abo. et ea cozupra no remanet
proſpiciatas Ære diſcrepare no debent: ſaltem
i opatione. 7 Sed fecùda. B. plima que ſi-
plicia videntur ad ſenſu: copòſitta ſut fecun-
dù virtutè: ita:q ex tali copòpitione acquirit
alia coplò qua ſequit proſpiciatas diuerſa àp-
ma coplone a qua principat dependeri acio
ſicut i ſpilſtinctis. ſ. ſolatro 2 ſcopione è vide
re. 8 In pma. n. earù ſubſtantia diuatur fitas
ſlupe factua. 9 I fecida vero ſubſstantia ſuper
ficiali paucæ caliditas qua ſequit caſa reſo
luptua que i opatione reſolùedi 2 pueüſt ſep.
9 Lapitulum ſecundum de cura male com
pónis epatis simplicis et composite.
10 Ela copò eparit è diſeraphia ſilatui
quartuoz pma:2 elkòr ei: 2 còis eris
ei 2 alhs 2 ſitibib:2 iquatù 2 ſitla ſut h5
àt suas ſones 2 ſubdionez vt ait. B. ant cò-
muxta 2 doc plùin èz vna qz è quadrupler: 2
è aut: pura aut ſpura 2 è plim: 2 quelz autol
uerſa: aut eſlts: 2 è raro. Et cá eius è duplex
iterior 2 exterior ſ exterior è vna l'pkes ex po
catarticis cáis ſupra in mala coplone ſlona
ci dictis. iterior at è ptopa àt ex còitate ppa
è male ſilitatis hüozes gniati i eo 2 mala qpò
ſeło vel apofèa. Ex còitate è vt mala ppo
cordis ſlaci cerebri 2 toti: copzoti vt ſe. qbò
n pò: 2 dicere epar. variàt àt ille cauſe 2 ſpe-
cificant ſcòm varietate ſperum eius pmiſſa:
nà quelz ipfaru proſpia h5 cauſam pria: fl-
gna 2 ppzà curaz. 11 Si ſit mala copò epil
caſa 2 ſit pura 2 diuerſa appebit vna: 2 l'pkes

ex procartaticis caufis supra i mala opplone
flōaci dīcis abſi signifi ca ree aliij æccedētūi
caufarum interiozū i cōrritatiōis ſenſu i no
cumēto generatiōs ſangūtis i hūorum. Et
eius ſigna eſſentia lity ſtilitas muta rea ad
tactu:z ad viſi pita caloſ i totu corpus ex-
titus:z marſe i p[oc]uſdrio d[extra] p[ceptus] ſi
nibbli alind cōtradicit. Et cu augetur vt nō ſo
lū cōrriter ſed vniuerſas ledat a[ct]oſes i paſ-
ſiones ſit ſebillis i color citrinus i actio leſa
qui a ſitis magna a petitus cibi vel fames ſi
la vel modica:qre egeſtio modica i ſicca d[ſl-
deri um frigidi quo tuauſ i leditur ſiio multi l
plicatio colere i ſanguſl generato:eriam ex
frigidis cibis vt et augeātur hūores aduſtii
q[ibus] ſanguis paucis ſit i nature ozibil q[ui
mēba ex eonō nutriuntur ſed ſui macilēta
vt ſit i mala cōpplone ſtomaci calida d[ic]erū
ē re tenlio debilis i expeſtus ſoſtis q[re] mul-
plicatur vi[n] i z ſit ſinera cōcurriti[que] c[um] c[ir]eſ
tinns cōſiſtibus i conſuetudine iſi amandi.
Lura male complonis calide cius e tres
res quarui vna e cae exteriozis:z p[cat]ar tice
remotiō, ſecunda e alteratio diſcaſle:tertia e
accidentiū cōccetio. Z[]rimaz complèt ab
eis abilinētia i perimitatio vbi obedi:z vbi
vero nō abilinere ab eouz i ntěperātia vbi ve
ro neutrū p[off]ibile ſit cura e nulla. Inq[]u.n.
ipo.i.n affoſiinits. D[]z ar nō ſol[ui] ſe p[ie]bere q
oſi ſicetēt:z et egrotātē. Et. H[.]nō e p[off]ib[]
le vi[l]a diſpōem curare ſinaliter adhuc manē
te e[ſ]a ſciente c[as]. Secundā rē compl[]z ad
minil[]ratio frigidoz[ui] ciboz[us] potuus i medi
cin arū habent[ui] temperam[er]um paſſinaru[z]
simpliciu[] predi[]coz[ui] c[ōp]oſitoz[ui] ex eis ag
gregātui i ſe c[ō]dcōdes predictas i p[ro]priates
q[ui]a ſteret vt eligas p[ro]nt ex[]igit diſp[ō]; et
apprōxi nes ſtertus c[ui] mō ordinate i c[ie]p[]t[]e
a leuioz[ui] z simplicibus i gradat[ui] vbi nō ſuſ
ſicat ad forto[ra] i c[ōp]oſita t[and]as:z mar[ic:
vbi m[eb]i vicin i z p[ro]priæ ſtomaci diſp[ō] te in
uitat. S[]tergo ſtomacu[n] nō toleret fra ex
cibis i potibus i medis oſ z vt eis caſa i p[pa]
ſill admíſeas i ca[ſ]is actu illis v[ar]it[ur] ſit
[qu] illo[]z caliditas talis vt nō er[re]datur ad ep.
S[]i dab[is] q[ui] calida pp illud ſint groſse iſbi[l]
tle i v[in]u leu[]e pauc[]e st[ip]ticiat[is] l[app]or[i]
mabis extertus calida floaco i ep[ut] fra:vel
dab[is] m[ō] calida pp ſtoma[ci] m[ō] fra pp e[par]
T[erti]a rem cōplent:q infra diſcētur de cura
e[]c. debilitat[is] e[pat]is i necumēti i actionum
eius ad ea ergo p[ced]as. S[]i vero fuerit ma-
la compl[]o e[pat]is fra pura i z simplex c[as]:z[li

gna i curā econtra[rio] intelligas sup[rad]ictiſ
Jnquit.n.H. vnū cōtrarto[]zui per alind intel
ligitur. Sed ſi ſit h[ui]da pura ſimplex: z[]z ſit
raro t[ui] q[ui] m[eb]i[]z generatiu[]i h[ui]da[]um cui? di
ſ. raiſa ſit h[ui]z[em n[ò]b[at] generat ſat[]t[]z ex ci
bis i potibus cotidie p[ra]ſſuſt[i]pt[i]s: t[ui] qua bu
midus naturāt i principi[i] ex[n]s venarū c[ò]
ſlu[]tiam h[èt] h[ui]z[um p[re]genito[]um contěto
rum i eis. Cauſa eius erit vna vel p[lu]res ex
p[cat]ar t[i]cis c[à]ſ h[ue]ctannibus ſup[ra] i n[am]
la compl[]one humida ſtoma[ci] dictiſ. Et eius
ſigna ſunt albedo colori[]s inſlatio faci[]et i oc[]t
oz[]um molícies carni[]s i laxi[]tas corpori: q[à]
coz[]dis ſicctas n[ò] reſiſt[il]t paucitas ſi[]tis: z[]fak
ſtidiu[]z attra[ctio i retentio debilis: q[re] ergo
mollis et aquoſi[]tās in ſanguis generati[]one
q[re] vniq[ui] m[eb]i[]z vrina e multa ſp[illa] niſi alio
contradicat cōtrariu[]i c[ù] circuſtantiu[]z ſoſi[]b[]
z conſuetud[ie] humefi[]di. Lura male com-
plon[]is fre h[ui]de elus ſilt e tres res: p[ma] au
fert c[am]i. ſecunda i ntru[]cuit contraria i p[si]di
ſeraſie, tertia cor[ig]it accidentia. C[]p[ita] c[ù]
nor[]is. ſecunda c[ù] admiſtratione rer[u] ex[]c[à]
tum c[ò]pletur habentium temperi[]e acu[i]n[ar]
yel declināt[ium] ad calidit[ate] par[ú]p genera
liu[]s: qua[]s ſup[ra] de cura male compl[]onis h[ui]
de ſtoma[ci] habuſt[ui] i ſp[all]ium p[ro]ſtar[u]: q[à]
tibicib[]ſup[ra] n[ar]rauiu[m]s: nec n[ò] c[ù] alijbus
euacuantibus humoz[ui] p[re]generatum vel ge
nerādu[], deinceps debilibus tamē ne ſuo ex-
cessu ad arreſactionē perducant. T[ert]iam
rem complent q[ui] corpori[]s h[it]um conſo[]rant:
er[]ſe[]cādo vt e[ſ]ticados mir[]t camomila gl[]as
mi[r]ra gal[]ia: x[]i[]lo a[t] k[]upne coz[du]meni olea ip
ſar[ui] ſolia pom[ic] citri[n]i ſanda[ra]ch[ha] ſquilla:et
ſimilia. S[]i autez mala c[ò]p[lo] e[pat]is ſicca
fuerit pura i z simplex cauſa: ſigna i cura e[ſt]
il[]lis contraria: z els: quibus cura fieri habet
er dictiſ hic ſup[ra] i n[ur]a male compl[]on[i]ſi
ſtoma[ci] ſicce colligere poter[]is. S[]i vero ſit
q[ui]m[]ta c[ò]mi[]ſte er[]t cae p[re]dicte ſigna i cu
re differentes tamē ſec[]dum diu[er] ſit[ate] c[ò]
m[ix]t[i]os que eſt quadrup[]ex: quarui cognitio
nes ex simpliciu[]m cogniti[]one premiſſe ſunt
ſup[ra] bic i n[ur]a malit[ie] compl[]onis ſtoma
ci commi[]ſte habuſt[ui]. Et ſiquid[è]t ſit mala
la compl[]o e[pat]is i p[ura] ſiue ſimplex: ſiue
commi[]ſte ſimiles p[re]dictiſs habet cauſas i
ſigna i curam adi[]t tamen cauſam interio[]z[em]
humoz[alem i ſigna e[pi]us i euacuationem ip
ſius cuius euacatione: ſed rece[]s fueri: nec
impreſſa mala compl[]o c[e]ſſat. S[]i vero im
p[re]ſſa fueri poſt euacationē diſg[]e p[hi]mil[]la,

ſi expedit alter abis cù contrarùs ex ſpdcis e
lectis put diſpòni puenti ſcòz de còes pdcas
S irupus de endiuit ad epatis calefactòez
et deblitare mirabit. 1 Recipe endiute vtriusz
aïn. 2. 1. ſeium communi recenti. 3. 1. aceti
al. 3. 1. guchari tabarçet lib. 1. z firuentur cù
aqua odzei z aromaricentur cù sandal vtriusf
q. 2. ſpodn. aïi. 3. 1. 1 Tem firupus de epica
ad idè. 2. Recipe epice. 3. 1. lenticularù aque
2. 1. flozum cucurbite violarù roſa? aïn. 3.
i. címarù ſquimanti. 3. 1. guchari tabarçet lib.
1. ttozetur cù ſucci granatozù. 3. 1.1. z aromati
getur cù sandali z ſpodn. aïn. 3. 1. 1 Tem firu
pus de neunfare efficacilimus z vnüerſak.
3. 1. nenniſtare. 3. 1. vngule cabali-
ne aquarice pſlii integri acetose. aïn. 3. 1. ſei-
num communi. 3. 1. ſeium frotz. 3. 1. radić. ſe-
niculi. 3. 1. buſiant in aqua odzei z addak gu-
chari lib. 1. aceti albi: et ſucci granatoz: aïn. 3.
1. z aromaricæ vt ſupra z addak parum ſpice
ne frigiditate opilationem inducat. 1 Aliuſ
firupus. 1 Recipe ſucci endiute albe ſucci ſo-
latrì: ſucci cucurbite: aïn. lib. 1. ſucci granatoz
mucozum lib. 3. 1. zncbari lib. 1. z aromatiſa vt
ſupra: da. 3. 1. cum aq roſtri počini z vno tro
cſcoz de caphoza. 1 Biaclaffiſtulatum
educus colerà z refrigeràs ep. 1 Recipe melk
caſſeſtulite lib. 1. penidarù. 3. 1.1. ſucci yio-
larù. 3. 1.1. candi. 3. 1. q. tamarindo. 3. 1.1.1
ſtrupi violati. 3. 1. ſat de cœctione herba-
ſtrari z quartuor ſeium vualiù z prunozum
quod ſufficit z reubar. 3. 1. z ſunt q addùt mâ-
ne. 3. 1.1. 1 Tem operat e ſel'm diſa pointis ſi-
ne diſagridio. 1 Daraçad calefactòez epa
tis: z proſcie iter agètibus conduèt q epubia
ta z cerota nò valèt expectare. 1 Recipe viri
uſc. ſandalif ſpodn. aïn. 3. 1. qrtù foliòz roſarù
z foliòz unenſar. aïn. 3. 1. s. caphoze. 3. 1. ſeium
ſtron quatuor: aïnzz. 1. puluericentur z confi
ciantur cù cera alba: z malaffen k cù aceto: et
oleo ro. bene: z adde flozù abſinby. 1. 1. z ex-
tenda: z ſupra epar apſlice z feratur iter a-
gendo. 1 Epibithma ad epar ſupercalefactù
Recipe vtriusſa ſandalif ſpodn. aïn. 3. 1. roſa
eu. 3. 1. farine odet pugillù. 1. capitù violarù:
lenticularù aq aïn. 3. 1. ſucci endinie depura-
t. 3. 1. 1. ſumiratu ſquimati. 3. 1. aceti. 3. 1. okt re:
3. 1. aqro: albe lib. 1. Epida fiant z in tinctis
pecijs ſuccelline apſicetur ſup ephora me-
ridiana. Aliud maran ap. 1. Recipe ſucci gra-
natozù mucoz aceti leuiz z aque ro. aïn. lib. 5.
infundatur pecie z ſupponatur. 1 Tem alud
Recipe ſucci ſolatri del cucurbite lib. 1. ace-

tl. 3. 1.1. caleſiāt ſuauiiter z inſuſdatur pecie: z
ſupponatur: yalet pauperibus qibus ſuccus
ſolatri vel endiute k lactuce vel lacticis aceto
ſi ſez k ſuccus macianoz cù pauco aceto: vel
ſuccus roſtri počini k ſuccus puluti k planta
gis k ſep vme cucurbite cù pauco aceto idez
opera. 1 Trociliſpo. 1 Recipe ſe. citroli me
lòis vtriusſa cucurbite: aïn. 3. 1. ſe. lactucauz
ſcariolarù poſtulararù pa papanis al. liquiſ.
aïn. 3. 1. vii. ſpodn ſandali ru. aïn. 3. 1. ſpice grana.
y. confice cù mucilagie pſliij: z ſiant troci. 3. 1.
dabis 1. cù aq lacticis capinil k fecanibali mæ
teiuono ſloaco k cù aqua oz. 1 Sirupus ex nra
ſuétione còrra oës egritudites epatis calidaſ
valès etià potèrter ad fe. oës z eibicas auda
tià ſelt k cole eſtinguit z relenat ikſtrùm ab d-
ctericia z i p[os] voluerit. 1 Recipe berbe. flozuz
boragis cicozee ſcarfole poſtulararum p[ui]ni
coqſlati k aqua fra epa tice: aïn. 3. 1. plantagis
piptinelle ſemp vme ſolatrì nenufaris aïn. 11.
5. ſucci epatice ſucci cicozee ſucci ſcarfole fil-
ueſtris z domestice ſucci ſempuiue ſucci apq
depuratoz: aïn. 3. 1.1. ſpodn ſandali femnum
còium mûda toz: aïn. 3. 1.1. caphoze. 3. 1. 1. ace
ti. 3. 1.1. violarù roſarù: aïn. 3. 1. 1. lenticular az
3. 1. guchari lib. 1. ſucci granatozum. 3. 1.1. et
kia ſirupus doſis è. 3. 1. lauroza cum frigida
ſinò ſit opilatio vel ſenectus ſebricitanibus
ſolù de mane: ſi ex pura colera patiàk et mo-
dicù ante accessione ſebris. 1 St volueris eſa
p[ro]chibere vel abzeiure z in fine poſtrìmo
ſus. 3. 1. cum aqua fra eſtinguit tercianam
duplice z caufonè ſi p[us] annua. 1 Auer. do-
xit nenufar z firupus eius ac vſus eius ſm
omnè admiftraiois modù eripit colicoz a ke
bic. Alias qras infra de cura ictericie cirei.
1 Capitulù tertium de paruinate epatis

1. Capitulù tertium de paruinate epatìs
E egrittudinibus còpònalibus eſis
quid dici opoſteat ſue in figura ſue in
quantitate ſue in ſuis ſitibus exi
ſiant ſupra de egrittudine ſtomacì quantita-
te habuſt illuc ergo recurre. 1 Et ſecundum
modù illù bic cù proſpìs epati operare: que
ex dictis z dicendis intellige te e opoſtet

1. Capitulù quartum de opilatoe epatis.

1. Pilatio epatis è mobus in viis et
nus p[ro]chibens tranſitum eius ex bu
morib[io]bonis z ſupertuſis q p[ri]ſus
tràſire naturali k cùſuenit. 1 Est autem duplè
quedam in venis et quedam in poſt eius. et
vtra[que] duplè: 1 Aue. n. in venis è aut est in

paruis aut magnis. In magnis vt q̣accedit
i pora t et ramis eius grossis et plinu t i kl-
lis et rara. In puis vero vt in ramis earu ib-
tibus et przie et capitibus ipfarus sibi tuicē
occurenibus et infra epar. Et est frequêtiuſ
przopter earu strictura z et lutuosam eiſbaz
nō upter materie delictus ſic i ſplene quēit
vt. H. oſtinkit. Et ſequr pleruq̣e eam flux""
promo ventris et poslea epatis. Que aut
in poris ſungit duplex e. aut.n.eft in poris
excreatoſi ſupfluitatu t et plinu et ſequitur ea
pino citrina lcteritela vel nigra eripitilla lca-
cer aut e in poris ſubſtanie eius p quos ſi-
ſit de pte in ptè iſpius nutrimetu ſanguis: et
hoc eārius et ſequitur ea groſſicis ſubſtan
tie cū duriſt et extenuatio corporis toti: q̣o-
èe de signu ofus et pòr eā quelz egritudo alia
comitarit cū opilatio epis mater ſit egritu
dinu olum. Et vnaq̣s aut eſt: antiqua: aut
noua aut ſimplex aut cópofita. Lā et mo-
dus caru eius ſcom. H. è triplex: aut.n.e co-
artatoria corporea puta humor groſſus mul
tus et viſcosus coartatus in eis: et eius cā est
malitía regis et debilitas diſgōts tibi nota fu
perius aut incorporea puta res groſſe ſiblā-
tie vt aqua turbida lacunalis et flagni et oul-
cis afflūpta et kilus groſſus et viſcosus et e fre
q̣ntius cuenies. Aut è attenuatoria q̣e est du
plex interioz aut exterioz. Interioz etiā e du
plex diſponés et pſcienſis diſponés e q̣ula ſit
naturaliter creariu anguſtū in exiſtibus ſuis
ex quo ſequita e foritudo attraſtive et debi
litas exculpſue Et pſcients e cóp itselfo apo
ſtematis adiacens tibutufz: mala complexió
ex re ſuppta male q̣litatis fre: aut aſq. ſigoſis
vehemens et ſlice pontice ſeu ſliptice agre-
gātis ptes viaru vt aque alioſo ſeu groſſe:
et przie poſt exercitii et balneu caſi luti ſi-
gillati armeni gipſi et aliozu ſimiliu q̣ in cor-
rupto appetitu auſumi cōſueuerut vt ſuppta i
egritudibus ſlomac huiti. Exterioz e cō-
ſtrictio vehemēs caſus et pcullio ſuppta iſpuſ
et e frequêter otingens. Aut cā e carnoſa: vt
pultule i lateribus et pariétibuf viaru ſeu bo-
thor caro ciculariis addita ſeu veruca nata: q
ſi nō e g̣nalis i omnib: vgs: ſed in aliqua po-
tius contingēs et raro. Signa opilatioruſ
epatis i q̣tui huius ſut mutura q̣litas puta q
ad viſu color dtrinus i paliduſ in toto corpo-
re diſſuſus: qin ſanguis cū totalitate ſua pp
ſtrictura viaru et ad cùſis prſkiciē no accedit ſ
ſubtilē eius potius aquoſitate vel colā míx-
tum trabētibus mébris ex ſanitis: vt donec

ceſſet ogitatio iunat actio leſa qua granitaf
i ipocūdrio dextro circuſcripta vt in toto: q
ſed plectoziā tū pp materiā opilantiē tuz pp
ex opilatione retentā t ipedimetu arerit" in
motu et prziele in ascenſu pp fremon iſcrus
tractōem et prieſſionē vel lacertū. Et licet in
hys comunicet a poſtemati duro: tī hoc in a
apoſtemate duro exiſtant majora t plinu abſ
q̣e ſe. qin talis opilatio humoribus reſtētis: et
ſupfluitatib" euēratoem q̣p venar t arteria
tu oſſicia poris occuſreta fieri hys nō verat
eriens etiā a corpore q̣fluſus vētris ex ma-
terie groſſe regurgitatōe opilatōe ſibi trāſi-
tu pribibere et vriue multitudt: et ſubtilitas
pp ſubtilēque multiplicatū ex indiſſo pe
netrās ſi aliuſ. epis. et totus ariditas cor-
poris nō obſtitar. Sed signu diſtinctiui i
ter opilationē venar q̣ poſtox eius e: q̣ apilla
tlonē venaru pſdca ſigna ſequiſa principio: et
corporis cōſuplio: iſ in opilatōe poſtox ei: illa
nō ſut a principio imo multitudo ſanguſo: q
ad nutrimetu eius nō accefſit apparer t i vēis
ſi opito fuerit i poris ſubſtātie eius: et trāſit"
nutrimetit et coloz rubens in cute. Si vero
fuerit i poris excreatoſi ſupfluitatu appebhit
i ſangüie multiplicatio colere ſeu mlie cū co-
loze citrinu vel nígro i cute: et hoc e signu di-
stinctiui iſter opilatōem poſtox. In poſcellu
āt obviítato epate nō nutritu apparer t i vēis
iſpius diminutio: et p: nis i toto corpore q̣u-
ptio et ariditas: et ſi quidē nocumetu exſteſda'
ad venas priedca ſequi ſigna. Signu vero
diſtinctiui iſter opiloem venaru magnaru: et
puaru e q̣p predicta ſigna in opilōnibus ma-
gnaru ſut fortoſa i puaru vero debilioza
Sed signu diſtinctiui iſter opilonem ven-
porte ramoz ei: et vene chil e apiloez vene
porre ſequi fluxus chilofus nifi ſit pp debili
tatē attraſtive iſpius culus ſigna diſſictua
fra ponemus chilo nequeute penetrare ad
epar: ſiue pp opilationē antecedentē meſera
taru q̣manus epatis ſunt quibus trabit
Exnire.n.opilatōe i pora t ramis eius k me
feraicis totus chilus nō pòr reſpi nec phe-
di i ea vt ramis eius vt virtute ſubſtātie car
noſe epatis cōuerta k ſangües z hüeres q̣
reditad iſtina nulla alteratōe apparere in
eo t cito egreditur. ſi opilatio precedat in me
feraicis vel pauca z tardius egreditur. ſi opi
la io ſit i porta t rāis ei: et ſefus tact" nec g̣ſi
clē nec ouritiē cōpbehèdt i ipocūdrio dexto
Opilationē at chilis t ramozu eius: ſequi
fluxus ventris ſanguis et humoru iamgene

ratorem in epate et eius ſima ſo potentiu pe
neirare ad méba opilatone chif tranſicu p
bibite ad tortus ambiti et p[ro]p[ro]ſte quatum
ad ptem eorum groſſam: quare regurgitāt ad
porta: 2 deinde p meſeraicas ad intetina. Et
vina ſubtilis triruido tinctura pp debita
taté diſonits multiplicatris aquoſitate: et pp
tranſitú ſubtilis ptis ſangüis et aquoſatís
mébis trahentibus lanitis. H[roſſicles] q[ui]
2 duricles ipocundri deſtri ſenſuè manife
ſta. 3 Et ſi quidè ſit opilatio ex cauſa coar-
tatòria copiorea ſut ſigna plectore p[re]deſis
generalibus addira ſi multuio bumez fuerit in c[ui]a. Vel ſigna cachochimie ſi groſſicles et viſcoſitas et regimè p[re]cedens c[ui] malicia di-
gelionis que ſi multiplicet ventoſitare apa-
rebit groſſicles: et duricles augeri et diminui
ſubito vel in brieu. ſi vero n[ot] permanebt de
ſe ſemp[er] equalis duricres ad quod tuuabit re
giminis variatio debiti et mixto bumezui in
eſonibus vel viniis erit aparens. 4 Sive-
ro incorporea ſit p[ra]ſuptúo alicius ex extiri
ſecis rebus p[ra]narratis et memoria eius. Sed
ſi c[ui]a eius fuerit attenuatòria interior et dispo-
nés ſignum è diſturnitas p[al]lionis a princi-
cipio generatois aparens c[ui] fortitudine re-
tentue et debilitate virtutis ep[is] expulſine.
Sed ſi ſit perſic[em] ſigna erunt apoſtematit
ep[is] que dic[em]ur vel p[ra]ſuptúo alicius ex
p[ra]narratis aggregantibus et conſtringentib[us]
matertas eius, ſi vero fuerit exterio[rum] p[ra]mè
è maniſeta. 5 P[ro]vo si c[ui]a eius fuerit carno
ſa puſtula: p[ura] ſeu botho[rum] ſigna apareb[us]
apoſtematis et botho[rum]. H[]i at ſt carnis addi
te ſeu veruſe nate ſignuè ep[il]o p[il]atio non eſt
v[er]is in omnibus viis ep[atis]: ſed p[ar]tialis in
aliqua ſui via vel pozo pp ep[il]o p[il]atio n[ot] erit
multa et magna: 2 per p[er]ſigna opilatiónis
debita: 2 c[ui]b[us] erit puſtis tuuamenti apertis
tuorum ap[ro]ſimato[rum] illi. 6 Cura op[il]
latio ep[is]que cum naturall[ia] diſpone antiq[ia]
è et ad ſeltoſim reducta curam n[ot] habet: vel
diſſicilem maxime ſi compoſita è: 2 Due vero
accidentalis ſi p[ar]ſplex et n[un]a è curabilis in
quit.n. 7 B[]p[er] ſi natura è ſep è maxime ſi: nec
eſſiciens et conferu[n]as forſe extiſtare que accen-
tatis è nec firmantem c[ui]m accep[it] curabit eſt
2 u[bi] cu[n]us cura duplex è intentio generalis et
p[ra]ſalls. H[]eneralis è, tres res p[er]ma è op[il]atio
nis ap[er]tio, conſiſtit at in abſcifione c[ac]e: ſic-
n[.]n[.]fiens et factu in opilatone ſunt ſib inuicè
coherentes ep[er] ceſſante c[ui] ſimul ceſſat ſiens et
factu. 8 Secunda è méba coſoſtatio ex eo

p[er]p[er]cipaliter è ex e[gr]itudine debilitatiu
Tertia est accidentium coñectio quozilibet
por[is]maliter contingentiu in eo q[ui] op[il]atio
mater è e[gr]itudinum omnium: qua pp eſt ol-
ligenter et folcite medicàda. 9 P[ra]ſalis i p[er]
ctali trilu[m] dictorum consideratone et angeli-
[que] cum invenione quibus p[re]dicte tres com-
pleantur intentiones. Et p[er]mo in abſcifione
ſpecialis cauſe iſplus. H[]ergo ſpecialis c[ui]
iſplus ſit coar[ato]ria cura ſpecialis è quinque
res p[er]ma erit abſcifio cauſe. P[er]cpletur autez
cum admiftratione evacuationis et p[ar]ticu-
laris cauſe: 2 p[ro]p[er]tis ſi fuerit in cauſa multi-
tudo p[er]ſus cum flobothomia s[an]comui ſi ad
ſit repleto viuuerat: deinde de basilica ſi
remaneat p[ar]ticularis: 2 ſi p[ar]ticularis ſola
de basilica tantum virtute tolerante: 2 etate
concedente vel cum p[ro]p[o]tionali flobothoe
vt è emoſoſas p[re]cluafas apertre vel mult
eribus per m[ar]ſicem méſtrua promoteure vt
quibus nibi h[or]zum poſſible fuerit ſcarifica
de erura quibus n[ot] conveniétibus ei euacua-
tio facienda erit cum exerctijs temperatius in
tolerantibus illa fricationibus euapozatiu-
bus farmatius et ielungs ſic.n[ov]ult. 5 H[ec]
n[en]an[ant] et deru[nt]at: vel c[op]lentur c[ui] purgaſde
ex farmatius p[er]ſis p[ra]narratis I cande curis
el 6[]ſ modu[] vlem: ſi in c[ui]a ſuſt h[ui]o[ris] groſſic[es]
et viſcoſitas 6[ub]s p[er]miſtèda ſunt f[ar]macæ 2 ri
p[er]tica vt è o[xi]timel p[er]ſplex ſecantabi p[er]ſu
p[er]p[er]t] c[ui] radicib[us] 6[eb]us ſ[or]timel ſquillitui
2 alie ap[er]tine medie p[er]ſlices et c[op]olicè q[ui]
c[ui]tur 6[ra] p[er]ſi an[tillo]. 6 Et è ſcièdu[]n q[ui]p[er]
um q[ui]d[us] ſuſt fre: q[ui]d[as] calide: 2 alie ſunt equali-
tati vicin[es] q[ri]ſigide ſuſt ſic[ut] edul[ia] c[ut]ulana
2 c[ap]eſtris et tarafacon: 2 a[qua] p[la]nag[ie] c[ui]
ſolys et radicib[us] ſuſis: 2 o[ia] p[u]ocat[ia] c[ui] ſu[n]
tiòde vt ſeina c[ola] et alig[us] ex ap[ro]p[at]iis et p[er]
tatibus d[oc]eis ſup[er] 6[ub]us vt d[ev]iùs eſi ap[il]ato
ne c[ui] caliditate. C[ae] le vero ſuſt diuotrica fo-
tia vt a[far]u caſſia p[er]ſilmiu ar[il]ok[ui]ro.n[ut]
tictor 2[re]ſos q[ui]ſtici a[gar]icus e[pi]thib[ui]s ſquila
pol[u] p[ra]ſica c[et]aurema mid[us] et ſucc[em] et c[et]i-
ana ſirup[] acetoſus ſeu[n]s c[ui] rubea et mellect
ſirup[] ſquilliticus et ficus ſic[ie] ſuſe i[to]o aſg
dalino et ſuſt forſes ſi p[u]ocat[oe] méſtruo[ui] et ſi
m[il]es q[ui]de ſuſt i p[er]p[er]t] q[ui]b[us] vt i[us] 2 i[us] et an[ti]
q[ui]s op[il]oſib[us]. E[q]uillati at[em] vicie ſuſt l[up]uſis c[ui]
cure et lacha et capil. ve. ſunt.n[am]bo ap[ir]tio
valde c[ui] equalitate et melto[ra] p[il]atato[de] c[ui] ca
liditate k[ri]ſigiditate, p[er]ſime at[em] eſi ſuſt reuſ[
]abſi[th]iui et e[up]atòrii: c[im]e ſp[er]nati amiſdale
]omare et ſenicki ſucces h[ui]di et camepituo[es]

et proprie q[ui] opilatio est in vſi strictis ac cum squillitut[em] ſpagi radix lilij et ſiles et ita poterit et necessitat[em] inſrigida c[um] yio l'aq. ſe. ca lidor[u] vel lupino[u] c[leru] k[ab]ſith[ui] et ſiunum. Et etiā exterius ſc[om] oem mod[u] ap[ro]xim tur et calida opilione c[um] aqua endiute et c[um] cuſu te licet quēat hoc vtr[que] et p[ro]p[ie] c[um] opilatio est i ſelle n[ot] ſufficiunt nec curādu de iſſa matione c[um] tuament[u] apert[i]o[n] iffando p[ro] nateat documento quod effi[que] calo[u] e[ar] inā mādo eo q[ui] ad exſtinguend[u] ſacilis est poſt ap[]tonem. Et et c[omo]p[iti]us ſut q[ui] ex p[red]icis com[pon]tūr ſecund[u] triplicé mod[u] dictu[n] et i n[ro] antidorario d[omi]n[]p[]lura ex h[uius] ſim omnem ſp[em]. ſ[ir]upros troſcos decoct[i]ones iuleb el lectuari[i]or p[il]laru cerot[us] empozu[n] et okor[] quib[us] et vii[us] ſchneſſitatem p[re]ſcrāt[em] et alie ſunt q[ui]n inſtra p[ro]du deſcentur. 1 Scendula res ſp[al]is et cura est m[eb]ri c[omo]ſtato c[opl]etur, ōt c[um] ex b[ib]litone aliquo[u]z c[omo]ſtāt[i]us p[re]ſcoz ſuoz[as] debent ergo apitina aut ex p[red]icis eſſe c[omo]ſtātibus ſuſpta aut alie[i]c ex eſs adij[ta]: et prop[ie] est abanasia p[ro] illud: quod reci[pi]t ab e[pat]e adib[us]. 2 Tertia res est ſtus ſeu p[ro]ſis opilate c[omo]ſideratio aut. n[ot] est opilatio in ſima: et tunc apſentia opor[et] et eſſus for[ta] abſterſua et ventris ſoluti[u]a ſimpli[c]a: q[ui] ſuperius nora ſunt. Et op[ita] vt ſerapigra ſeralogion reodozicon et ſiāta. 3 Aut eſt in gibbo et viijs nutrimenti: et tunc debent e[ſo] for[ta]: et viijs p[ro]ſo[ci]at[i]a q[ui] ſuperius o[ca] ſunt quibus p[ar] [i]s et ſa ſan[i]vi et radicis est admifſe d[u] q[ui] dictu[n] apperl[er]t[i]u vtut[em] trabēt[u]b[us] ad ſomac[i]s phibeatur vel o[r] ei[que] trāſitus ad vii[n]alia meb[ia] ſic[que] diu i medio remaneat q[ui] est e[par]. 4 Quarta res p[ōt]i studi[i] u vitā c[um] o[z] dinatioe regis in o[li]bus ſer rebus n[ot] natura libus: vinat[ergo] l[are] ſubtili ficco et t[ep]ato inter actuas. Exercitetur temperate n[ot] doz miat in die vtatur dieta c[ib]t et porus extenu atina. Et at ſecund[u] e[al]ie legumin[u] aptif[]a ſima prisana oler[u] vero lactuca p[isc]ium ve to petrini panie dibanacel et fermētati et pu ri moderate auſum motane, potuus: or[im]el melicrat[u] v[ini]num ſubtile album ſimil[u]r vero dicend[u] g[cun]e euchima est purgat[i]a. abſter ſua n[ot] viſcoſa nec groſſa et h[uius] v[iz]etica. i. generat[i]a vitet reſponem t[em]perat[i]: et opor[ni]s vtatur euacationibus et gaudio t[ep]erato[n]: et b[nu]iter omnibus operat[i]ibus a diſſeu[i]tiu[m] perſectionem. 5 Multa res cori[nt]

git accidentia p[ro]p[ia]: vt eſt fluxus ventris e[pi]c[u]us i[ct]ericiā arſe[ctio] et alia de q[ui]b[u]s et c[etur]. 6 Si vero c[um] ſp[al]is ſit c[um] attenuato[ria] et p[ro]p[ie] et particulis ſit interio[rum]. ſap[te]matis adiacen[tis] partis cura est cura apo[ſtem]aris illius de qua infra dicetur. 7 Si au[tem] ſit exterio[rum] cura est due res. ſamotio c[ae] exterio[ris] illius et v[ui]s ap[er]it[i]u[n] tempate calidit[i]a et humidit[i]a alterantiu malam com[pl]onem imp[er]ſam: que ex p[red]icis ſim p[li]cibus e[ligas]: vel ex eſs c[om]iſceas ex qui bus est lac camelarum ſerar[u] paſtarum ſenil[ulo] apio or[de]o bozag[i]ne et ſimilibus et ſeru[n] lactis capi[n]t cum decoſtione absinthe et eu[pat]o[n]: vinum p[re]ſctu[n] aqua c[leru]m et deco[tio] radic[u] comuniu c[um] floibus bozag[nis] et bugloſſe lupuli c[uf]cute: et fitici. Et ſimiliter regimen in omnibus ad calidit[i]a est h[ui]dita[tem] temperatam decline[n]. 8 Sed ſi quid[et] cauſa ſpecialis ſit carnoſa et p[ro]p[ie] puſtu[la] ſeu botho[n] in lateribus viarum. A[ura] est reſoluto vel euiſ ſanatio et erup[tio]. Inquit n[al]po. Autibus in vii[n]ali via puſtule n[af]ſeu tur ſanie fac[er] et erupta reſoluto: ſimiliter in p[ro]poſito quibus autem bec com[ple]cantur i cura apoſtemaris dicetur. 9 Si vero fuerit carnoſa et neruſa incurabiliu[s] eſt vt dicit. 10 A[bo]a, tentandum autem eſt eam extenuare quod ſic[ant]ibus ſubtilantibus et abſter gentibus: et reſolu[n]tibus ſit ap[er]ituis que ex p[red]icis enumeratis e[lig]ere opor[et]. vel ex illis componere vel m[oli]ſatiu[n]is et bal[n]eta calidis cerotis et emplaſtris lenientibus quoquo modo materiam, habilitantibus: et membrauſ disponětibus dillatationi p[ea]z materia trāſire conſueta vtrut[e] impellente valeat penetrare vt inſia in cura franguiu[m]e dicetur duce p[ro]. 11 Solutiuiu[n] bonu fili Serapionis ad opilacionem e[pat]is ex groſſis et viſcoſis humoſibus. 12 Re c[ec]ipe t[ere]p[igre] ſimpli[c]s. 13 A[garici] pulueri[c]ati. 14 Da cum aqua polipod[u] abſinthe ap[an]iſi aſar i ma[n]ſtici: an[i]z i. 1 Alut[em] medicamen factum c[um] camep[i]theos et ſp[ica] romana ad ide[m] et ma[n]tine quando opilatio eſt in venis: et pozi[]ſtrictis. 15 Re c[ec]ipe ſp[ice] romānæ partres tres ab ſinthe partem: v[an]m camep[i]theos : partres ſu[n]as. 16 Terantur cribellentur: et conficiant cum melle diſpumato et administrentur. 17 ſtrupus v[is]onis contra opilacionem e[pat]is et ſpleni[]s bonam diſſationem operatur diſſoluit ventoſtatem c[olo]tem repara[n]t: re[n]es: et veſicam apertiendo mundiſcat:

Recipe maſticæ dinamomi gaf. croci nucie
mnf. ſingl. gallange: an. 3. l. anifi apy carui: ſe
niculi petroſilini capparis: an. 3. i. ſaxiſtragie
ſticados foliculozum ſene thſimi epithimi: an.
3. i. iij. cuchari quod ſufficit. 1 Sirupus exp
sus ad opilationes epatis ſplicis et matricis
in muliere que non b5 meſtrua prouocat p[ro]
cedente flobotomia ſaphenarum. 4 Recipe
eupatoz[on] lupuli epatice: ſcolopendrie c[ui] ra
dice: ana. 2. d. calamenti fluuialis: et c[ape]
ſtris rubee tinctorum maioriz et minoriz: pu
leg[;]n: an. 2. l. cor ticü ſumita[;]tū tamarifi ci. 2
i. cor ticum radicum capparis et ſalicis: ana. 2
l. quinque radicum comuni um: an. 2. l. lache lo
te. 3. 5. ſeminis b[u]nſi: ſparagi: an. 3. l. paſſuia
rum enucleatu[;]rū. 2. l. arifolo. lon. et rotunde
rubee tinctor[;]n abſinthi: ſeminis apy: anſi ſe
nictuli ameos nigelle: vauci: acot: an. 3. l. cl-
coze. 2. l. ſeminum comuni: ſ. l. cuchari
lib. iij. ſucci lupuli depurati apy: ſeniculi endi
uiu depuratoz[um]: an. lib. 5. Radices yo ſt[et]
in acero per viem et nocte: deinde purge ſez
pillulis infraſcriptis. 3 Pillule reubarba-
rate experte ad omn[em] opilacionem viceru
antiqua capit ſtomacu articulos viceræ: et
cutem mundiſcat et pectus idropiſim curat:
aſſelites et ipſofarc[;]a quartanā et ictericiā. Re
cipe ſucci abſinthi: ſucci enpato[;]z cufcute ſe
minis ſumiter e[]pithimi: foliculozum ſene:
an. 3. 5. a[gar]ic[;]t reubarbari: ica[;]rapigra laxative
an. 3. 5. ſolioz[on] roſar[;]u capit[;]violat[;]r femis
po[;]tuſace: an. 3. 5. ſplice lignialoces ſquinati ſi
ſi. gaf. anſi ſeminis apy: an. 2. l. pulpe colo-
quinide ſerapin[ar]montaci labe[;]che lote oppo-
ponaci lapidis laculi loti pluribus vicib[;]p c[]
fucco bugloſſe folioz[]u meſereon ſepſloz[]u in
aceto ſalis gemme poli: an. 3. 5. turbit pulpe
mitrob. citri[n]ta: an. 3. 5. diſſoluantur gümi in vi
no odonoſero: c[um] ſucco ſumi terre vel endiſt
utie inſoſmentur pillule. doſis eſt. 3. 5. 1 De
coctio conferens ad opilacionem epatis et ſplenis.
Recipe ſquille capi. ve. amigdalæ
rum amararum ſenugreci e[]ſtrimitatum ab
ſinthi: an. partes equales ſeminis raſan. 3.
i. decoquantur et ſumatur decoctio coz[;]u cu[]z
melle. Et e[]valens ad eam: que eſt longi té-
poſis. 1 Conſectio valens ad opilacionem
epatis: que eſt p[]p[]o[]inqui tempo[;]ſis. Recipe
p[]p[]er[;]ſis. 2. i. 5. ſp[]ice aromaticæ carmet. vi. ſeu
grecl costi aſar[;]t: an. carmet: vi. mellis lib. i. 5.
Conſice cum eo. Et ſit doſis coclear vnum
cum aliquibus ſirupis conuenientibus ad
banc causam: vi ſirupus acetofus de c[]ucha.

to cum ſeminibus: 2. fortioſſo e[] melinſus c[]
ſeminib[;]t 3. squilliticius: 2. aqua mellis in c[]
fortiter decorte ſint ſpecles aromaticæ i[]qui
bus e[] ſlipticitas et decoctio luptinoz[]um ama-
roz in qua positus eſt ſucco enpato[;]z. Et
ſt apperientibus etiam opilacionem ſi[]t tro
cifici de lacha de abſinthio: de enpato[;]z: de
ſcolopendria et anſo. 1 Solutiua at corue
nientia et ad hoc capitulü vbi 05 vt ſoſo ven
tris fiat n[ò] oporzet et adminiſtretur fortia
niti cum velemens fuerit necessitas et quia
ſit antiquata et indurata paru[;]per quoniam ma
terta que eſt in eo e[] p[]roxima mediciæ et quo
niam membi c[]um viruſo ſit ſufficit q[]lib[;]z
adintoz[]ium ad expellendum ipſas. 2 Et me
dicine bone ad banc rem ſunt iera[;]piga poli
podium agar[;]cum abſinbium turbit et poli
um. Et decur in potu de iera[;]piga fori v[]p
ad anreum. i. 5. et de debili v[]p[;]q ad au[;]n. 1
Et pillule ſomatice et de ſerapio et ca q[]ſi
ſicat theodoricon et i[]eralogodion. J[]nqt eni
p[]ncep[;]s A bo. deide facia ſolutione cum p[]
dictis necesse eſt vt de diacurcum diaſaca
omoziſlam et atanſlam et ſimili. 3 Ex[]b[]
que exterius approximantur ſunt empla ex
qui[;]bus eſt empiſin factum ex polio et farina
luptinoz[]um et ſeminiſbus diureticis confec[;]
tis cum melle et aceto. 4 Item empiſin factu et
ſenugreco armoniaco abſinthio ameos ma
ſtice croco oleode nerlden et c[]era. 5 P[]er[]
p[]zedictis caraplaſima facere poteris. Et ex
ſuccis et aq[]uis coz[]um e[]p[]thimata et inſuſio-
nes que celerius penetrabunt. 6 Medica-
men factum c[]u ſpica romana e[] valde inna-
tium fecuſum ſerapionem. Recipe ſpice
romane partes. iij. abſinthi partem vn[;]a re-
rantur et eribentur et coaſiſtan[;]c[u]m melle
d[]ſpumato: et adminiſtretur ſpice eni viruſ
e[] ſoſtis in huiusmodi e[]gritudinibus: ino po
ſible eſt vt curetur c[]u eo e[]par quod inſiſt
datum e[]t induratum et n[ò] eſt iu[n]namentu
troſiſcoz[] dicto[;]z[]um in hoc paruum. 7 De
dicamen laudabile et expertum et inuenito-
ne nostra. Recipe carnes ſerpenti albi n[ò]
antiquati nec montani abſciliſis menſura vi-
gito[;]zum. viij. capite et cauda e[]t moſtatur et
buliat in aqua et p[]rima aqua et p[]zolicia[;]r ude
inde bulat cum c[]iceribus et flozibuf roſiſma
rin[;]i et paru[;]z croci et diptami et bibatur aqua
2. Otre valer ad opilacionem eius. Carnes
etiā eius cozig[;]t q[]lib[;]bet quod coz[;]igibile e[]
Et valer diu turnis eius e[]gritudinibus qua
rum mater ſuit colera: et maxime adbuſa.

t humorum omnium ad fontem aut sāgūris i
fectionem contiget, et e ppa medicina leprosia
et etricis prpze cī lacte et ietericis et superca-
lefaciis in epe et felle. (Bixit Agas expert
mētato magnus de ardena civitate. Aa
cha remoerit oes epiis opilatores et afferr in
uamentu magnum idropiciis ex caia causa.
Bixit grecus su meu, et lacha subtilisse pul-
neriæ cum deoctoæ isopæ: et faturogē est
magnituamenti dovis e. 3. in. (S irupuſ
ipo. vis epi inflamato et polleſtori opilatōn
venarū. 1. recipe folioz tamarici berberis:
ani 3. in. endiule epatice ſcolopendri apin: lu
pulozu: ani. 3. i. mira ſollis. 2. i. fandali albi.
et rubet. ani. 3. in. cucharii lib. in. dovis. 3. in. da ie
iuno ſtomaco cum tepida vel frā no veri fru-
goris. Bixit Almentus de simplicibus aqua
deccionis exteriozis corticis fluticoz darta
mundificat canales epiis: et maxime cofoſtat
ſtomacu. 3. illule ipo. cotra opilationem
epatis et egritudines inueritaras. (Recpe
agarici. 3. in. ſcorie. 3. i. aloes optimi et loti. 3. in
lacce flozui tamarici: ani. 3. i. maſticiis cinguli
3. i. reubar. ſpice: ani. 3. in. confice et ſucco ſui-
terre. doſis e a 3. in. vſp. ad in. Notura vero
aloes cū aqua dectoiso ſpuru eleſangie bōi
odozis est faciēda rectificat. n. naloē et boniſi-
car operaioem eius. Œt. n. ex bijs q. cōſecti
one terepigne ſgredunt: q. illud hīn operari
povit docuit. 3. ſeptimo tera penſice et abo-
quinto canone aſſignavit cām.

1. Lapitulī quinque de perculſione cāu et ob-
tratione ſuper epar et cura eius.

Ercuſio caſus et obuſatio rei velle
ſuper epar no è egritudo ſed et egrī
tudinu exterioz cā: puta ſolonis et
apoſtematis plurin et aliarī puta compoſit
et coſpositionis et è manifeſta. (Luram eius
i cura egritudinu epatis quaru cā è pmitua
et exterioz inuenies: 3. i quid et db' coſtitit ex
bijs q. oſtca ſut ſupra i paſſione ſtāclationſces
Jſluc ergo recurre et illas ſentendes et res blc
ploſequāls cū epi appropiatio quoz aliq er
narratis blc et ibi ſut coſta q. ex te vides. et ex
appropiatioſis i hoc loco ſunt simplicia et com
polita. ſimplicia qūda ſunt frā ſliptica reper
cuffiua būoz fluētu ex db' timep apoſtæa: et
retinētia ſeu p[he]bientia fluxu sanguinif qui
timep vr ſunt ſpodiis coaſtalis sandal: spex
nò aromaticæ caphora terra sigil. lutu arme-
num lutu ſeniu et alie p[er]ſes luti ematites ma
raſita ſanguis dracois herba et ſuccus carici
ole[ſ]uccus cofolide vtriusq[ui]n lingua ceruina:

cauda equilactoniū mitra roſa: neſpula for-
ba albumè onozu gūmi dragaganu t gūmi
arabicū farina filigri panicii et miligrigi et oz-
dei mirabolani çarur acatia ipoquiftidos et
acetū parne acreditis et agresta et alia que i cu
ra fluxu dicētur quibus oſ i principio. Que
dam ſunt ſliptica temperata vel paru calida
vt karabe lacha alumè: maſtix tbus et coſtex
eius cippeſtus et nux eius et subſtātia reubar
bari: quibus vtaris i proceſſu cū repercutiue
t retinere volueris et reſoluere. (Et ex po
p[ro]s i hoc caſu è plantago coſiandri extra
appoximatū t mumia rubea et yinu nigrum
ſlipticu vt calebense. Et quedà ſunt dolore
mitigantia vt è abſinbithi. et proſte cū oleo
de alchāna facto ceroto lacha. et coſpus et ſi-
milia que in cura dolonis eius dicentur ſi ſa-
cti p[ro]ſus gratia nobis adſit. (Et quedà ſut
calida reſolutiua paucē ſlipticitatis quibus
vtendu eſt in fine cum reſolutionem materie
intendis vt eſt crocus ſan ſuccus cupatozui,
abſinbium ſpica: floſ iquinanti: arfenicu ci-
trinum in parua quantitate: quoniam è mirabi
lts virtutis in repercuffione et reſolutiue ſan
guinis: apium: calamentu et calamus aroma
ticus: illoſus ſicca: ciminum et bulufmodiq[ui]
terius et exterius per omnem modu appoxia
bis. (Et ex compoſitis è medicamen conſe
rens ad illud in principio cum è caliditaas: et
inflammatio: et timetur currere curſus ſan-
guinis. Recipe ſubstantie reubarbari bala-
ſtuarī ſanguinis dracoſis: aluminifiamen-
ani: parte equales puluſerica. Et doſis ei? lit
auf. i cū chararo antíquato et p[ro]ſe ex ro
ſis albis cum aqua citoniozum. (Et ex vili
miſs in hoc caſu ſunt trocifici nostrí quos ſan
tidotario nostro diximus de terra sigillata.
Aliud medicamen quando fuerit ille calid
tas p[ur]ime et volueris repercutere reſolu-
re et conſortare. Recipe karabe. 3. x. rofaru
rubearum. 3. v. acatie. 3. in. ſpice inde: croci:
ambozu: ana. 3. vi. maſtici coricu capparif
ani. 3. in. luti armeni. 3. vii. nucu cippeſi. 3. vii.
Conſicianur cū aqua arnogloſſe et flāt inde
troſicif v[sp]c ad aureu. i. Et ex v[lit]rimis i hoc
caſu ſunt trocifici de karabe: quos in antido-
tario nostro diximus. (Aliud medicamen
ad idè. Recipe aque neriden. 3. x. lache ablu-
te. 3. vii. reudefeni. 3. in. croci. 3. in. v. haffe. 3.
in. cicerum nigrozu. 3. vii. luti armeni. 3. v.
Conſicianc[um] cum oleo de lilio in quo diffoln-
ta ſit mumia. Et flāt ex eſt trocifici. 3. i. doſis
ſt. i. in. in. cum aqua ro. et ſtrupo mirtino.