tepidá cù oleo fundat donec sanef. Q[ui]s
post frenesim còtigat ex medicinis primis
curef.
Silla.

Hic ponit curá q[ui] p[enit ex inanitione i di
uiditur i quattuor. Primo pmittendo signa po
nit curá p[albneú]. Secundo p[ro dietá]. Tertio per
somnú. Quarto p[ro embrocationé]. Secuda ibi
Et largiori. Tertia ibi. Et in sóno. Quarta
ibi. Super caput.
De prima dicit q[ui] s[í] debi
litas auditus p[ueniat post] ieiuniú aut uigilias
et c[ui] hoc fuerit facies extenuata et oculi cócaui.
p[ro] cura d[ur]o sepe ingredi balneú. Notandum
q[ui] s[í] appareant predicta signa significatur mul
ta c[ó]sumptio spirituú: talis a[ut] est cá gravitatis
auditus. Sed r[ó] remedi é q[ui] in talibus inten
sio é b[umectatio] p[pter] s[iccat]é facta: sed hoc
facit balneú per uat[ia] irrationis. Et largiori.

Donit curá per dietá dicés q[ui] d[ur]o uti dieta in
cibo et potu in maiòri quàtitate. R[ó] q[ui] ex hoc
generatur magis de s[anguine] et d[espú]r et.
Et in sóno.
Donit curá per somnú dicens q[ui]
d[ur]o plus domire q[ui] ante: q[ui] somn[us] bonificat di
gestión et humectat corpus. Super caput.
Donit curá per embrocationé dicens q[ui] d[ur]o s[í]
di aqua tepida c[ui] oleo supra caput. R[ó] patet.
Q[ui]s post. Donit curaz q[ui] uenit post fre
frenesim et remittit nos: dicens q[ui] s[í] ueniat post fre
frenesim debeat curari c[ui] medicinis primis. Mo
tandú q[ui] post frenesim p[ot] p[uenire] debilitas
audit? dupliciter: uel per c[ó]itaté materie coleri
ce faciètes frenesim ad aures sinthomatice uel
per uat[ia] critis et d[ur]o curari c[ui] medicinis dictis in
c. de soda in p[h]incipio libri. J[ui]el p[ot] fieri ex parte
uentosítatis et sic p[et]unt medicine c[ó]sumptive
uentosítatú. Secundo notandú q[ui] cura grani
tatis auditus ex additione carnis é ut mundifi
catur c[ui] ungto uiridi quod sic fit. N[om] alu[n]is
zuccarini flo[pt] eris a[n]. 3. 5. mellis. 3. 5. incorpo
rétur fil: deinde mundificetur c[ui] ungto apolo
r[ó] q[ui] s[ó] sic fit. N[om] cere albe refine a[n]. 3. xiii. oppo
ponaci flo[pt] eris a[n]. 3. ii. armoniaci. 3. xiii. ari
stot. longe thuris m[ú]mie a[n]. 3. vi. myrrhe gal
bani a[n]. 3. iii. b[del]ii. 3. vi. litargiri. 3. viii. infun
datur b[del]iú i aceto uini post qua frustati iei[s]u
fuerit c[ó]ficiatur sic: diffoluátur o[es] g[ú]me cum
b[del]io et c[era] ad igné i oleo et post q[ui] oia diffolu
ta fuerit p[fecte] coletur totú i t[uc] addatur pulí[s]
alia[pr] rerú q[ui] p[í]nt cóteri i cribellari i agitetur ?
tinue cum spatula donec infrigidatú fuerit.

Be vermib[us] auris et p[uis] a[alib[us]] i íp[as]
ingredientib[us] vt s[ú]t pulices et s[illa].

Silla.

O[randú] circa rubricam q[ui] v[ermes]
p[rit] é c[ui] in carne dupliciter. p[uno] ab
extra s[ic]ut puluis p[ulex] uel lapis.
Secundo ab ítra ex materia putre
facta in aure c[ó]vertitur a calo[re] naturali: licet
putrefactio fiat a calo[re] accidétali et 13 ut pluri
m[ú] v[ermes] generétur in intetis p[rit] t[in] generari
in aure et alio locis. Secundo notá[d]ú q[ui] signa
v[em]iú sunt titillatio puritus et dolor et caſus vei
miú ab aure et q[ui] medicus aſpiciat intra aures
ad solem: tunc enim certe poterit iudicare de v[
]mibus. Ratio patet.
Almanfor.

Um i[mi] aure fuerit titillatio et p[uri]
r[ó] et dolor: deide c[eciderit] vermes
ab aure imittak auri succ[em]a
ſtri. alit de foliis perſico[rum] aut oleu[us] de nu
cleis ip[so]r. aut aloes in aqua diffoluak et
imittak. Doc eni vermes auris et p[ua] aia
liú ingrediente ip[am] aut que i ulcerib[
]nas c[untur] interficiunt.
Sillanus.

Hic determinat de v[ermibus] et alio[rum] a[alibus] paruis in aure dicens q[ui] ubi i aure fuerit titilla t[io] puritus et d[olo]: 2 c[eciderit] v[ermis] ab aure tunc arguendú é q[ui] in auribus erunt v[ermes]. Se cundo dicit de cura q[ui] in aurib[us] d[ur]o poní succus mentaſtri uel succus de foliis perſico[rum]. Al[mo] es in a[que] diffolútú u[l] oleu[us] de nucleis perſico[rum] uerificat ſe q[ui] hec posita in aurib[us] interficiunt v[ermes] et alia a[ialia] parua auré ingredientia. Mo tandú q[ui] p[é]dicta it[ér]ficunt v[ermes] r[ón]e amaritú dinis ſue. Secundo notandú q[ui] ultra p[redic]a ad it[ér]fiendú v[ermes] ualét. Succ[em]a b[in]thii. ſuc f[us] lupino[pt]. succ[em] centauree. ſuc[em] capperis. ſuc c[é]radicis mo[ri]. ſuccus radicis c[o]tandri. naz fi bi iest p[ri]p[ietas] mir abil[em]. Distillatio el[mi]t facta c[ui] uino. O[ia] felle euforbiú i hec ſunt simplicia. C[ó]poſita ſunt aloes. 3. 5. colloguittide a[gar]icí. a[n]. 3. 5. ter átur et puluerizétur m[í]ce cum a[que] ſer uenti et diſſülletur in auré. Tertio notandum q[ui] educétia v[ermes] ſunt p[rimu]s q[ui] uas i quo ſit lac applicetur auri i patiens decubat ſupra illam auré: q[ui] v[ermes] descendent p[pter] illá dulcediné lactis. Ad idé. N[om] uini. 3. ii. mell[em]. 3. iii. olei roſ. 3. iii. m[í]ce eu[z] albumie duo[pt] ouo[pt] et lana iſun datur in p[é]dictis ex q[ui] replecatur auris: et patiens decubat ſupra illam auré et ſubito lana extraہa tur q[ui] v[ermis] exibit extra. Ad idé lana iſu[a] i mel le ponatur in aure et ſubito ex trafficatur. Ad idé applicetur auri uentofa: q[ui] ex trafficit v[ermes]. Ad idé diſſülletur in auré hora post hora oleu[us] tepi dum. deinde sternutet cum condifi el[mo] albo et retineat os et nares ut sp[ú]s feratur ad aures

L9

## De hiis que cadunt i auré extrinsecus De fluxu sanguis.

ná cum ipetu exibunt uermes. Ad idé si pulec nel aliuq tale auré ingrediatur mittatur in au ré capillus uel filum firici duplicatum applica bitur vínis u'l aial ad filiis et sic libé extrahetur. De hiis que extrinsecus cadút i auré Sil.

Irca rubricá é notandú qo eorú que i grediuntur auré ab extra: quedá sút i solida sba: ut cicer lapis etc. quedam i sba liquida ut aligs liquor ut aqua. Secun do notandum qo si aligs isto? traç auré ab in trinseco manifestú é medico per narrationé ifir mi et per aspectú in aurem cum exponitur ad iza dium solis.

Almansor.
Um aliquid i auré figik oleú tepi dú é imittendú i patiens balneú ingredia ik ibi mora faciens donec

corus eius mollificetur. Deinde naribus in sufflek condisi. I teneat auritutus ne ster nutatio sequat for sitan eni sic egredik. Si aut fuerit difficile et nò exierit erit necesse vt cù ferro aurí imisso extrabak. Qo etiá in naribus est faciendum si quid eis igref sum fuerit quod extrahi non posset. Sil.

Monit curá eorú que ingrediuntur i aurem et vididitur in duas. Primo facit hoc. Scödo ostendit q cura nò é deferenda. Scöa ibi. Ne q3 hoc. Prima in duas. Primo ponit curá qnillud qo ingreditur in auré é in sba dura. Secú do qnì est in sba liquida: ut aqua. Scöa ibi. Si aut. prima in duas. Pumo ponit curá per iniectioné olei in auribus. Scödo p iniectionem in nari bus. Scöa ibi. Deinde. De pria dicit qo quado aliqd figitur in aure oleú tepidú é imittédú. Ró qz é cá mollificationis: unde res meli? posit egredi. Secundo dicit q patiés ingrediés bal neú d3 contrahere mora donec mollificatur ró p3 supra. Deinde naribus. Monit curá p iniectioné in naribus dicens q in narib debét in sufflari códisi et retineri anhelit ut sequatur sternutatio: qic egredietur. Ró qz per illá ster nutationé comouetur natura ad expellendum supflua cù nò posfit exire uétus p nares et os sic illa res egreditur. Si autem fuerit. Hic ponit curá per operationé manualé: dicens qo si fuerit difficile egredi cù predictis erit necessá riú ut cù ferro posito in aure egrediatur. Scödo dicit q si qd i aure egrediatur qo nò posfit egre di idem é faciendum. Al.

Qd si aq auré intraverit capite ad pté auris illius iclinato saliat eger. Qd si non exierit puoce Sternutatio vt diximus dei de oleu tepidú multotiens imittak. Neqz

hoc p paruo est habendum et precipue si res malam habés qualitatem ingressa fue rit ex ea namqz grauis sequif doloz. Sila.

Monit curá qnillud qo ingreditur é aqua: aut sba liquida: et primo dicit q si aq ingredia tur in auré capite ad auré inclinato saliat eger saltet. Ró qz cá est ut ingrediatur per motuz et sítú. Scödo dicit q si nò exierit debet. Puocari sternutató ut dictú é supra: Tertio dicit q oleú tepidú sepe é imittendú in aure. Ró qz é cauſa lubricationis. Notandú q hec aqua i aure po teſt remoueri múdificando auré cuz filo inuo luto in coto uel pèna ſubtili munda. Ad idé po natur in aure cum filo ut posſit extrahi ſpongia marina u'l lana que reperitur i cóchis marinis Uel frustrú medule ſambuci. Ad idéz pona tur cánula in auré et aliqua persona extrahat p illá cù anhelitu et exibit aqua ne detur uacuum et é et modus attrahendi vmes. Ad idé pona tur cána in auré et in cána ponatur vga ignita: qz cóſumit illá aquá. Ad idem fiat ſuffumiga tio ad auré ex diffouletibus ut camóilla anifo t ſilibus coctis in vino. Neqz hoc. Ostendit quomodo hec cura nò é diferenda: dicés qn qn in aure cadit aliqd extraneu nò é diferenda cu ra neqz p paruo habédú ſcipue si ingrediatur res hiis prauá qualitaté. Uerificat ſe: qz ex ea ſeqtur guis doloz et p pnis ſeqtur guis egritudo De fluxu ſanguinis narium.

Silla.
Ostandú q fluxus ſanguis: nariú ali qnì est arterialis aliqni venalis. Aliqni uenit post ſebres acutas et post appationé signor digestionis et dicitur creticus. Ali qnì ante apparitioné signor digestionis et ſebri bus acutis et nñ acutis. Aliqni abqz ſebre ſit cor poze ſano et pp acuitatem u'l eius multitudiné u'l a caſu uel a pcoſione. Scödo notandú q flu xus ſanguis nariú, puenit, ppter apportioné ozi ficiorú uenaz q sút in narib et hoc ppter tria: aut rône mébri: aut vtutis: aut humoruz, si pp ter mébri cù é rarú et laxú. Si ppter uirtuté: ut quia expulſina é forſi et ptentatina é debilis. Sed popter humoré: aut quia multus: aut qz acut? aut quia aquosus et ſubtilis et iste posſut é cáe cómunes in omni eo q egreditur: ut vult Bal. in sexto de accidenti et morbo. Tertio notadú q fluxus ſanguinis narium: aut é ab extriseco. aut ab intrinſeco. Si ab intrinſeco: aut cum criſi: aut ſine crisi: sicut in frenesi aut pleuresi: aut apate epatis aut ſplenio: aut ſynocha: aut ter tiana aut in variolis et moſbillis et ſilibus. Si ne crisi: aut puenit a capite aut ab epate: aut a

51

splene. Quarto notandú de signis. Signa
distinguentia inter sanguiné uenalé et alterialé:
sút qr sanguis alteualis exit a loco cú inundati
one et motuto: tuoſo, ſed uenalis nó. Item ſan
guis arterialis é ualde subtilis et magis rubeº:
qú venal. Jté ad fluxú sanguis arterialis qua
ſi ſemper ſeſtur ſincopis: in uenali aút nó: Jté
arterialis non ſic ex oi medicina reſtringitur &
leuvi sicut uenalis. Jté res que ponuntur ſuper
epar nó ſic cóſerunt in fluxu sanguis arterialis:
qú ad modú res que ponuntur ſuper co: et tora
cé. In uenali uero ſatis ſerunt. Ró p3. Si
sina fluxus sanguis cretici ſút qr fit poſt ſebres
et poſt alias egritudines et poſt apparitione ſi
gnoº diſestionis in ſuperfluitatibus et i die ali
qua cretica et q p dolo: corporis preeſesserit et ha
bitudo ſatis carnoſa exiſtit et colerica urina ui
ſa fuerit citrina et ante oculos apparuerint res
rubee ut ignis et poſt fluxú ſétit ie alleuſatú ma
nifeſte. ró p3. Signa ei qui fit ex acuitate ſá
guinis ſunt claritas et ſubtilitas sanguinis qui
egreditur et cù egreditur ſentur caliditas uebhe
més et q p exit paulati et non ſubito. Signa eius
qui fit pp multitudiné ſunt qr corporus ualde re
pletú uidetur rubedo faciei et totius corporis et
q p ſubito emittitur in quátitate maxima ad qua
ſeetur ſincopis multotiens et q ante fluxú uſú
est patienté uti rebus multiplicantibus ſangui
né et q p abſtinuit a coytu et phlebotomia longo
tpíe et q p dolo: capitis uchemens antecessit. Si
gna qí ſit fluxus ſanguis a mébris determina
tis. ſi a capite significatur ex doloz e uchementi.
ſi ab epate significatur q p ſanguis fluit a nare
dextra. ſi a splene ſanguis fluit a nare ſinistra.
ſi ab utroq[ui] fluit ab utraq[ui] ſigna qí a cá extrí
ſeca: ut casu uel percuffione ſút manifesta ex re
latóe infirmi. Quito notandú de pnoſtico
fluxus ſanguis: qr si puenit p[ro]pter rethe cere
bri uír: aut nunq[ui] curabitur. Fluxus sanguinis
narií qui extendit ſe ultra quattuor. Ib. malus
et ſi ultra octa p[er]ſimus: et ſi extendit ſe ufq[ui]
ad xx. uel. xxiii. nunq[ui] uinere p[os]t. Et fluxus ſangui
nis ufq[ui] ad coló: palidú ducens uel ſuſcum ui
ri l[ui]e uel liuidú p[er]ſimus est et mortalis. Fluxus
ducens ad ſincopi át é mortalis. Fluxus omis
ſubito ueniés et cú ipetú é mortalis. Fluxus ois
cú alleuiatione infirmi est bonus. Almá.

X bis que ſanguis de naribus flu
xú retinent é ſuceº albedarógi cú
campho: a fuerit i eo diſoluta na
ribus imſſus cóſert ení ei qui banc paſſio
né in cùrrere ſolitus é ante că inicctus aut

in hora egritudinis. Aut ſomanک غیشوم
cinis carte de pano galle ſanguinis d:aco
nis calx. gezi. 2 pulucrizata naribus inuſ
ſlenk aut liciniuſ in eis intinctu mittak in
nares aut alumen iameni pulucrizatuz ut
alchool cú amilo eiusſé quantitatis nari
bus inſufflek. Quod ſi frequenter adbuc
manauerit ſuperiores brachiozum partes
apud affcellas cú in ſtita et coxe apud in
sunia ligentur et testiculi ſunt ligandi ſi
militer. Sillanus.

Hic ponit curá fluxus ſanguinis nariíu et di
uiditur in duas. Primo ponit curá qí ſluxus
ſanguis non est multú magnus. Secundo qua
do excedit. Ibi ſcò. Si uero paſſio. P[ia]
in duas. Primo ponit curá per quedá localia
Secundo per diuertentia. ſcò ibi. Quod ſi
ad buc. Prima in tree ſim q p tri ponit que re
ſtringunt fluxus ſanguis narium. Primo é ſuc
cus basilici matoris in quo diſoluatur cápho
ra et inciatur naribº. Ró qr camphora cum ſit
ſia ingroſſat ſanguiné et ſuccus basilici ualet a
appuetaſt. ſcò dicit q p ualet grypúz cinis carte
pánt galle. ſanguis draconis calx. 3egi. i. calcá
tú puluerizata naribº inſufflentur: aut liciniuſ i
eis in tinctú narií iponatur. Ró qz generat eu
ſtá qz é medicam cauſticú. Tertio dicit q p alu
men iamen puluerizatú ſubtilſime cú amilo
eiusſé quántatis naribus inſufflentur. uelet ró:
qr é p glutinatúu stipticú: et uxta hoc dicit Er
rardus q p quedá multier patiebatur fluxú men
ſtruoz et fuerunt ei applicata diuera: remedia
et nó poterat restringit et poſt ei ſuit factú balne
um de alumine et stati ſuit curata. Notandum
q p fluxus ſanguis nariú reſtringitur ſex modis
Primo cú frigidis ut ſút lactuca ſempuina io
latrú plantago aq f[ra]a aqua roſ. accu[ſu] ſuceq fa
licis ſemé uſgamt albi opiuſ ſanguinaria cau
da eqna ſemicularis cáphora burfa paſtous.
ró qz talia infrigidando ſanguiné ingroſſant:
Unde nó é apt[ur] ad fluxú et ideo bonum é funde
re aquá frigidá ab alto ſup caput. ſi[tr] manuter
gium iſuſum in aqua f[ra] uel in aqua roſ. et acc
to et p[er]ſſum alligetur collo. Jalet ét mirabi
ter ſi ſup ſpatulas aqua frígida ab alto funda
tur cum aqua roſ. mixta cum modico aceti do
nec tremat. Jalet ét epithima ex p[er]dictis poſtú
ſupra parté a qua uenit fluxus. Ael emplim ta
le. I[er]s. ſucci ſolatri. Ib. s. aque roſ. quart. S. fa
rine ordet. q p[er]ſufficit fiat emplim applicetur epi
ſi fluit ab illo. ſcò fluxus ſanguis reſtringitur
cum stipticis: sicut ſunt acatia corallus rubeus.

49

De fluxu sanguis narium

mumia aloes alumé indicuí cauda equia kara be lapis emathis pquoqitidos bolus ar ter ra sigill. balaustie létes galle sumach sanguis draconis et fruct omní arboz stipticaz: sicut sunt pira soþe nespula citonia et succº foliorum ipaz irga paforis díarú et hoc de simplici bu. De positis aút trocisci et karabe troci sci de terra sigill'roq iza sút stiptica e claudút ouficia uenaz. Aalet ét hoc emplim positum su pza fronte. M. succi plantaginis aq rof. de sti pitibus si possit haberi an. ąrt. i. 5. aceti. ʒ. i. al bumina duoz ouoz terre sigill. vel loco eius ar gille qo sufficiat misce et fiat emplim mediceri ter liquidú ponatur lupza fronte et tpira. Ad idé. M. sanguis dracóis gúmi arabici aſi ami li aſi gúmi rute rof. acatie ypoqitidos (podi balaustie boli ar. terre sigillate lapidis emathi tis coralli ru. karabe an. ʒ. 1. 5. scis papaueris. scis postulace an. ʒ. i. opii. ʒ. 5. puluerizeda pul uerisentur subtiliter et icoþoietur cí succo plá taginis. q. sufficient et fronti et tempóribº applice tur. Ad ides. M. mumie et terratur et miscea tur cí tela aranee et albúie oui et ponatur cí té ta inaſo. Ad idé. M. aloes cí albúie oui et i ponatur in naribº. Ad idé tenta infua i succo plantagis in quo ſit puluif coralli ru. u'l lapidíſ emathitis uel karabe. Ad idé succus caude cqe. Ad idé fiat emplim cíz puluë boli ar. albúie oui et ſucci sanguinarie et téporibº appli cetur. Tertio reſtringitur cum glutinatuis sicut dragagantú gúmi arabicú puluis thuris ſari na volati'l molendini albumineoui et filíla. Ró q: faciunt adherere ptés ad inuicé et ut plurimú misce cí ſipticis. Quarto reſtringitur cum cauterizantibº: sicut atramentus arſenicu cale uia fal armoniaci uitreolú ita q: fi insuffletur puluis in nares. ró q: cauſat cruſa: ſed é pericu lú: q: fi fluxus ſi remouetur ſit maior fluxus ió n é libenter utendú. Quito reſtringitur cum hiis q: a tota ſpè hoc faciút hoc e ſuce bafilici: ſtere asini uk pozi si odoretur: uk fiat tenta et ſi ponatur in naribº: uk fiat emplim: unde dicit gerardus q: ipse reſtringit flurú sanguis méſtruo rú cí empò facto ex dictis poſito supra pecté: ita ſi ponatur in collo matricis. Scöo reſtri gitur cí diuertentibº et trahentibº ad parté con trariá sanguine et hoc ſit dupliciter. Primo per phlebotomia saphene uk bafilice. uel p vétoſa positas in erubibº et spatulíſ cí ſcarificatòe. Se cúdo fit fine euacuatòe ut cú vétoſis positis ſu pza mébrú a quo fluit sanguis fine ſcarificatòe et é remediú forte. Uel cí ligatura reſtringédo

ptes inferiores f. coxas vel testiculos vel máil las u'l fortis tractio aurium. Qó si adhuc. Ponit curá per diuersioné dicens q: si cú pòdic tis remediis sanguis adhuc fluat ex naribº bra chioruſq: ad affcella: et core uſq: ad ingúita cú fascia sút lingande: et súit testiculi. ró q: ſit doló: róe cuius currit cú sanguis et spú ad loco dolo ris et ſic diueritur. Notandú q: ligatura illa ní debet multum stare: ſed debet frequenter fieri et ſit maior doló. Almanfo.

Si vero paſſio inualucrit flebotomek cephalica eiuſdé partis de q fluit sanguis. Si aút nec hoc modo ſtrict: ſuerit magna: vétoſe ſuppóanſ vétri ab ea parte de qua fluit sanguis.

Medicamen quod vehementis valet ad sanguinem conſtringendum.

Sumak calx alba et leuſi qvtunk aurí ſices et ſepe naribus inſuffletur ſine iterpo lutóe et licinú albumineoui illinitú ea in uoluak et naribus imittak Silf.

Hic ponit curá qí ſlnux excidit et diuidentur in tres. Primo ponit curá p euacuatom. f. per flebotomía. Scöo p diuersioné. f. p vétoſas. Tertio explicat unú locale. Scöa ibi. Si aút. Tertia ibi. Medicamen. Be prima dicit q: fi fluxus creuerit dz fieri phlebotomia d cephalica eiuſdé partis p quafluit sanguis. Ró quia per phlebotomía talé euacuatur sanguis et diuertitur ad alium locum et est remediú optimú Si aút. Ponit curá per ventoſas. f. p diuerti oné q: dicit q: fi fluxus per phlebotomía non re stringitur tuc ventoſe magne cú fine ſcarificató ne debent poni supza uentré ab ea pte a q fluit sanguis. ró q: talis ventoſa attrabit ad pte có trariá et diuertit licet non ſequatur euacuatio. Notandú q: oes auctores laudant bas vento ſas in oi fluxu vnde poſita ventoſa magna sub mamillis curat fluxuz menſtruó iuxta affoſi mú q: re pticule Mulieri ſi velis méſtrua. Et poſita ſuper epar curat flurú sanguis puenien té a nare dextra et ſit ſupra ſpatulas curát flu xú sanguis nariuz. Silf ſi ponantur ſupra vm bilicu curat vomitú et hoc imediú ſecit magnú honoré et laudé i dña Ursina de becharia uzo re dni gori. Medicamen. Hic explicat vnum locale naribus applicaudú dicens q: ſumatur calx alba et leuſi qua utuntur auríſices et ſepe naribº inſuffletur ſine iterpellatòe. Scöo dicit q: licinú illiniatur in ea et naribus imittatur. ratio quia cauterizat et facit cruſtam.

De vlceribus narium Sillanus.

S. III

O standu circa rubricas primo q. hic capitur ulcus p uulnere: est duplex. S. Siccum et humidú. Siccu dicitur qúi facit crustam. Humidú qúi fluit humiditas de uti iij3 determinat hic Ras. Scdo notandum. q. ulcera sunt in naribus a materia acuta vel salsu vel adusta currente ad nares et descendens. do ulcerat et ulcera facit in parietibus nasi et sic sunt a cá extrinseca. Tertio notandum q. si gna ulcerú que sunt a cá intrinseca sunt: q1 ifirnus sentent p[urit]um et ardozem et acuitat[em] in na so et cum fricantur partes intrinsece nasi exit sá guis et escará et alígni post escaram exit subtile aquosú croceus vel viride vel nigrú. Sed si gna quando sunt a cá extrinseca sunt nota ex relatione infirmi etc. Almá.

Am in naribus fuerint ulcera et oleú et adeps gallinaceus eis imitatur et aquá calidá narib9 in ma ne multotiens p aliquod dies odoret. Cú q3 pustule egredi ceperint licinúm aceto forti infusú in quo sal fit posítú naribus imit tak ac supe: eas acetú et sal filiter ponanf Siccabuntur ení ex hoc et nó plongabík earum mora: Quod si ulcera ibi affuerit unguento de cerufa curentur. Silla.

Donit curá ulcerum narium et diuiditur in tres. Primo docet remouere escará sen crustá. Secundo docet remouere pustulas cù incipiut egredi. Tertio docet remouere ulcera. Sceda ibi. Cú q3 pustule. Tertia ibi. Qb si. Prima in duas fm q per duo docet remouere. Sceda ibi. Et aqua. De prima dicit q ubi sunt in naribus escare vel cuſta cera oleú et adeps gal linaceus debent poni in naribus. Secundo dicit q et p[u]enies est ut ſemp per aliquod dies de mane ſugat aquá calidam naribus. Ratio q1 illa mollificat crustá io etc. Notádum q ad idem valet unguentú tale. R[ex] medulle utul li gúmi arabici an. 3. ii. olei filaminti q[ur]t. 5. cete q, sufficit fiat unguentú. Ad idé valet butirum ablatú fine ſale. Ad idé aqua decoctóis mal uauisci: aut aqua decoctóif solatri et malue. Cú q3 pustule. Ibi docet remouere pustulas nari un: dicés q cù p[ust]ule inceperint egredi licini am forzi aceto ifusú in quo sal ponatur narib9 imittatur et ſup eas filr acetú cù ſale ponatur. Verificat ſe: q2 exiccabuntur ex hoc. Notandú q hoc medicamé p[et]sit qúi cruste ſut multe ad herentes: q2 tunc p[et]unt mordicantia inter na res: q2 natura tunc illas expellit. Qb si ulcera Bocet remouere ulcera, dicens q si in narib9

fuerint illa ulcera debent remoneri cù unguent to de cerufa. Notandú q in ulceribus cadit duplex intensio prima é mundificatio cù huus q dicta sunt in c. de cura ulcerú aurium. Secunda intentio est p[ol]solidatio et hec fit cum ungtó de ce ruſa: q2 consolidat. Ad idé valet hoc unguétú. R[ex] ceruse myrrhe litar giri calceumenon gal le parum. 2buste alúis an. 3. i. olei roſ. q[ur]t. ii. cere. q sufficit puluerizanda puluerizentur subtiliter miſce fiat ungtrí q2 consolidat et deſiccat. Ad idem valet ungtí de mumia turíſ et maſtice naribus inſuſum. Ad idem valet lotio cu5 uino calido decoctóis myrrhe et thuris. Se cundo notandú q cum talia ulcera ſiant ut plu rimú a reumate eerebri. in talibus ante localia dicta p[u]enit purgare cerebrum cum pillulis co chius vel pigra nel decoctione app[ro]priata p[re] mittendo digestivú. Tertio notandú q si ulcera nasi fuerit a cauſa extrinseca cura est ut ſtatim ſi at phlebotomia vel uentoſatio in ſpatulis et po natur ſuper uulnus albumé oui mixtum cù pul uere camphore. deinde p[ol]soliditur cum p[ol]dictis. De apostematibus narium. Sillanus.

O notandum é circa rubricá q tria apa ta ſunt c[om]muniter intra nareſ. ſ.emo[roides] polipus et cancer. Emorror des ſunt q[ui]n into nares caro mollis oritur et ex eis humores fluxerunt et ſi nares stringuntur inueniuntur molles ſi ſanguiné temporál[em] emerit. ſi uero ſanguiné n[ò] emiferit vocatur caro mollis ſi auté pedem vel inſtitulát[om] habuerit cum quadá duritie n[ò] ultimata appellatur po lipus. ſi uero duritíes et solidaté habuerit appel latur ficus vel cancer. Scdo notádú q caro mollis est ex materia humida et descendente a cerebro que é conuerſa in carné per uia3 putre factionis. ſimiliter et emorroides. P[ol]ipus vò fit ex materia melica mixta cum p[ha]læt[em] q in for: mam illam et carnem p[u]ertitur a calo: accidéta li in nata per putrefactioné et co[ru]ptioné. Lan cer uero fit ex melica materia aduſta ul[ra]ndua ta currente per uenas ex cerebro ad partes na ſi et p[u]ertitur in carne3 et durité a calore accidé tali in membro illo et partibus nasi. ùltimo ifiſ tratur et inſeritur. Tertio notandum q signa carnis mollis vel emorroidarum ſunt molliti es et q nulla ſordities ibi reperitur: et humores ab eis manant temporáliter et tactus nariſi et mollis é cum stringitur a medico. Signa polipi ſunt oppillatio meatus nasi et groſtities que ap paret in parte posteriori et q figura eius é ſiant figura ficus et est ibi durities aliqua et ſeto.

91

De aſpatibus et vulnèribus interioribus nasi

Signa cancri ſint q apparent in naſo uene
nigre plene ſanguine młoico et durities ibi quali
ultimata reperitur et fetor itolerabilis est illic; et
fetens uirus a loco emanans uiride, aut nigrú
aut licdum currens ut acutum; et ſentitur calo;
in loco cum pulsatòe et aliquo dolore. Quar
to notandú de pnoſtico q caro mollis in naſo
ſeu emoroides nasi fuerit infiltrata q nò cura
tur abſoqz recidivatòe; q radices eoq per ciru
giam remoueri nò p[ra]ſt. Cancer ſi fuerit et carú
culis curá non recipit per cirurgiam: ſed poti?
augetur in qualitate malitia: aut q[ui]titate. Al.

Am intus in auribus caro ſuper
flua mollif et ſi diffoluta rubea:
aut alba exorita fuerint et nares in
grossari ceperit ac ex carne predicta reple
ri cephalica p[ra]ſcrit phlobotomáda. Sil.

Determinat de polipo et aliis: et dividitur in
tres. Primo ponit curá carnis mollis polipi et
emoroides. Secundo ponit curam cancri q[ui]
est possibilis. Tertio docet cognoscere q[ui] paſ
ſio non est curanda ferro uel acuto medicamie
et q[ui] est curanda cum predictis. Secunda ibi.

Terú cancer. Tertia ibi: Sed q[ui] nares
Prima i duas. Primo ponit curá p mediciná
Scöo p ferrú. Scöa ibi. Hec p[re]terea. Pri
ma in duas. Primo ponit curá p euacuatòez
ſ.l.p flebothomía. Scöo per localia. Secunda
ibi. Deinde licinum. Be p[ra]a dicit q
ubi caro ſupera ſua mollis ſit in narib? et quaſi
diffoluta ſeu rubea et alba orta fuerit et nares i
ceperint ingrossari et repleri carne p[re]dicta flebo
thomia d[ur]s fieri de cephalica. R[ó] q[ui] remonet
multitudiné et phibet fluxum humor ad nafu
et eodem modo q[ui]pet medicina.

Il. Deinde licinú ex unguento viridi q in c
de corodentibus carné nominauimus li
niendú et naribus erit imittendú. Si vò
illud n[ò] ſuffecerit medicamen acutus q[ui]
ibi descripſimus apponaſ donec ex toto
mundificetur. Sillanus.

P[on]it curá per localia et dividitur in duas
ſecundú q duo ponit. Secunda ibi. Si uero
illud. Be prima dicit q post flebothomia
licinú c[ui] unguento viridi de quo dictú é i cap.
de corodentibus carné ſ. ſeptimo huius nari
bus est imittendú. R[ó] q[ui] conodit. Ad idem
R[ar]senici citrini calcanti flo[er]is eris a[i]. lib. 5.
argenti uiui lib. salis armoniaci lib. i. terantur
subtiliter et infundantur in aqua q uocatur aq
prima i. aqua calcis. Ad idem: R[ar] alumnis
zuccarini flo[er]is eris a[i]. 3. 5. mellis. 3. ii. cribellé

tur et incoporentur simul. Ad idez sepe i die
abluatur c[ui] aceto ſqllitico calido in quo diffol-
uatur ſal et alumen zuccarinú. Ad idez ifun
datur tenta in aceto et prius inuolatur i puluè-
q sic fit: R[ar] puluerit affodillo: 3. 5. racalgar. i.
lorosgar. 3. i. misce et ponantur intra nares ſu
p[ra]a egritudinem. Si uero. P[on]it curaz
per aliud medicamen: dicens q[ui] medicamen
p[re]dictum n[ò] ſuffecerit d[ur]o pon medicamé acu
tú descriptú ſeptimo almanck. c dicto donec ex
toto múdificetur. R[ó] patet: q[ui] est ſoſtius corzo
dens. Almansor.

Hec p[re]terea p[af]sio q[ui]z curatur cum
ferro radicitus oſo incídeó. Medici t[í]i
q[ui]z in hoc errant. ynde ex eoq cura eger
maximú incurrit nocumentú: in hoc n[ò]
d[ur]o loco cácer plurimúq[ui] exorit. Silla.

P[on]it curá per ferrum et dividitur in duas.
Primo facit hoc. Scöo ponit ca[n]. circa hoc.
Scöa ibi. Medici t[é]. Be prima dicit q
hec egritudo aliquádo curatur cum ferro inci
dendo totú radicitus. Secundo dicit q medi
ci i bac cura sepe errant: q[ui] ex cura eoq g[ui]atur
sepe cancer: et sic fit maximú nocumentum. R[ó]
q[ui] d[ur]o radices multum fixas in naſo: ideo n[ò] p[ot]
remoueri radix níſi de subſtantia nasi remoue
atur. Notandú q[ui] medicus locu leſuq et ra
dices c[ui] ſtlo ferreo inflámato cauterizaret éc
ualde utile et ſup[er]mú remediú et post uſionez
ponere butuq et albumen oui intra naſum et ex
tra: hora cauteriza[ti]ois cooperita totá faciez et
naſum c[ui] pánis inſuſis in aqua et aceto uel aq
rosacea. Almansor.

Terú cancer q[ui] in hoc n[af]stic loco nec
tollant acutas medicinas: nec incisionem
que c[ui] ferro fit: imo idiget ut suaviter tra
c[et]e medicaminib lententibus et p[le]be
botomia et ventris ſolone cureſ. Logno
ſic a[n]t an illud accidens ſit cancer: quia
é durus p[ting]ens q[ui]zvsq[u]z ad palatum
Sed c[ui] res ſicce ſint et dure nec ſit i eis alí
qua h[ui]riditas ſup[flua] ſu[me]pe cauenduq
est ne hec egritudo aut filio: ferro aut acu
to medicamine tangaſ. Si a[n]t q[ui] in n[ar]
bus exorit caro est mol[]klu[er]intq[ui] ex eis
h[ui]ores et c[ui] nares ſtrin[gu]nſ iuendiuntur
molles et c[ui] tangunt tact n[ò] ſentik solid[
]n[ò] é timenduq[ui] er medicaminib acutis
et ferro mederi poſſint. Sillanus

P[on]it curam cancri q[ui] n[af]situr i n[ar]ibns.
Et primo facit hoc. Scöo ponit ſigna cancri.
Secunda ibi. Lognoſitur. De p[ra]ma t
ſ iiii

cit q[ui] cancer nascitur in hoc loco nō tolerat acutā medicinam: aut incisionem q[ui] c[um] ferro fit, Rō patet. Secundo dieit q[ui] p[ro] cura indiget me dicinis lementib[us] et eūone p[ro] medicinā euacua tinā et p[ro] flebotomia. Rō q[ui] remittut dispōnez et phibent augumentu. Notandux q[ui] cura p[er]uenit sepe purgare caput in oibus istis egritu dinibus decoctōque que sic fit: M. mirobalano[por] indop[us]. Œ.i. s. ſene epithimi an[que] ſen. ſi. penidii. Œ. iii. buliant in. Œ. ix. aque tādiu q[ui] medietas ſit con ſumpta: poſtea coletur et i[mi] colatura diffoluatur manne tamarindop[us] an[que] Œ. i. et detur ante diem ſemel in hebdomoda. Ad idem purgetur c[um] pilulis ſtoaticis alkindi uel fetidis. Lōſoſtetur locus bis in die uel pluries c[um] oleo roſ. mixto c[um] camphora uel c[um] ungtō facto et ponātur ſup[er] locu petic uſiſe i[mi] ſucco ſolatri. Abſtineat a legu minibus caſeo et caribus et ab oibus reſ[que] ge nerantibus m[i]kam et tota ȋentio ſit in multipli catōc[em] diete humide. Bibat uinu limphatum.

### Cosnoſſik.

P[on]it ſigna cancri dicens q[ui] illud accens cognoscitur an ſit accens cancri uel cancer q[ui] est du[que] pertingens q[ui]s[que] ad palatu.

Si q[ui] nares. Hic oſudit q[ui] nō est medi candu c[um] ferro nec c[um] medicinis acutis et q[ui] ſic dicens: q[ui] q[ui] nares fuerint ſic[em] et dure et q[ui] ſue ſint in eis humiditates alique: cauenduz est ne hec egritudo tangatur ferro: aut medicina acu ta. Rō p[ro] ſz. Scedo dicit q[ui] illud q[ui] oritur i[mi] na ribus ſi est caro mollis et ſruit humiditas et ſina res q[ui] stringantur uieniuntur molles et ad tactu non ſentitur durities: t[ui]c p[ot] fieri cura c[um] medi c[uis] acutis et ferro. Ratio patet.

### De diminutione oſtatus.

Sillanus

Ondatū circa rubricā q[ui] triplex e[rum] acutio leſa oſtat[em]. ſ. diminuta quaſdo n[unc] odores percipiuntur ſic[em] ſunt: ſed i[mi]perſecte et hoc est c[oe]iter in natura hois respectu alio[rum] animaliu[rum] p[ter] multa[que] rebus humiditatem: n[unc] i[mi] organo odo[ra]tus diſa tur ignis: vt dicit Aristotiles in libro de ſentu et ſentato: ideo alia[que] h[ui]s t[ia] cereb[us] ſic[em] br[in] odo rant. Alia est actio ablata et est q[ui] nullus odo[ra] percipitur. Alia est actio leſa corrupta et e[mi] q[ui] p[er] c[ip]itur odo[ra] aliter q[ui] ſit: ut res fetide ſi percipi antur odo[ra]ſere. Uel econtra. Secundo norad[que] q[ui] cauſa diminutōis odo[ra]tus est multa humi ditas cereb[us]. Cauſa amissionis est p[ter] eius oppillatione ex h[ui]o[rib] ſup[fl]uis et de illa loqui tur raf[que]. L[ui]a corruptionis e[mi] h[ui]o[rum] malus corrup tus i[mi] organo odo[ra]tus ut i[mi] caru[c]ul q[ui] res odo riferre percipiuntur fetide. ſed q[ui] res fetide p[er]

piutur odo[ra]ſere c[um] e[mi] p[er]h[ab]a dulce in loco exiſtens. Tertio notandu p[er] ſigna p[riu]ato[ris] odo[ra]t[em] ſunt phibitio anhelit et uocis i[mi]perſectio: et apparet oppilatio i[mi]naſo maniſſesta c[um] in naſo alpiciur ad radiu ſol[em] et in ſomno manet cum o[mi] apto. Quarto notandu p[er] p[riu]ato[ris] olatus q[ui] est per natura: aut ciconica multu c[um] curatur. ſi v[em] nō fuerit per natura: aut cronica alioq[ui] curatur alio quando non.

Almansor.

Um ſensus quo odo[ra]nda p[er]pi un[que] miſſus fuerit nec i[mi] narib[us] caſo ſup[fl]ua euenerit et aer ita leuiter vt p[ri]a[tr]ahab[em] et oculi ac ſensus natura liter exiſt[ur] narib[us] erit i[mi]ſuſtandus puluis adeo ſubn[em] vt alchoſol q[ui] fiat ex c[ó]diſi et artemiſia et ſale armoniaco. Egro quoq[us] p[ri]cipia[que] ut nares uap[or]i ex aceto calido p[re]cedenti multotiens apponat. Sillanus.

P[on]it cura amissionis odo[ra]tus et diuici tur in q[ui]tuo[rum] ſm[que] q[ui]ttuo[rum] ponit remedia. Se cunda i[mi] Egro quoq[us]. Tertia i[mi]. Si aut. Quarta i[mi]. Et hoc quid[em]. Be prima di cit q[ui] ubi ſensus odo[ra]t[em] fuerit amiſſus et q[ui] creuerit i[mi] naribus caro ſup[fl]ua et ita leuiter aer at trabatur ut p[ri] et oculi ac ſensus naturaliter entut narib[us] d[ur]iſſklari puluis ſubtiliſſimus fac[us] ex c[ó]diſi et arthanita et ſale armoniaco. R[em] q[ui] alterat mal[em] d[ur]on[é] et apit oppilato[ones] et u[mi] as et puocat ſternutatione. Notandu q[ui] ex eo q[ui] n[ó] e[mi] caro in narib[us] ſignu[em] e[mi] q[ui] n[ó] p[uen]t[em] et emoroidibus uel polipo u[l] cancro ſed ex h[ui]o ribus u[l] ex frigiditate in meatibus cereb[us]. Egro quoq[us]. P[on]it cura per aliiu locale di eis q[ui] egro d[ur]i p[ri]cipi ut recipiat p[er] nares u[mi] pores ex aceto calido p[uen]ienteſ et hoc ſepe. R[em] q[ui] hoc medicamen e[mi] m[or]dicatiu[em] et i[mi]duci ſter nutat[om]. ad i[mi]de ſugat p[er] nares multot[iem]s i[mi] die aqua calida decoct[i]o[n]is melliloti isopi et ſic[em] ad aut aq[ui] ſuiterre affari et ſabuci. Ad i[mi]de odoret nigellá pulveri[za]t[em] et ſepe recipiat ſumu nigelle posite ſup[ra] carb[os]. Ad i[mi]de puocetur ſtermi tatio c[um] e[mi] el[lo] albo: aut p[ire]tro: aut e[n]ſo[bi]o et ſi milibus. Almanzo[rum].

Si aut hec n[unc] ſuffecerit narib[us] i[mi]ſſetur pulis qu[em] que no[ab]im[q]ui[em] descriptio e[mi] N[em] nigellé keſt gru[i]s colloq[i]ntide e[mi] al. o[mi]nui an[que] p[tes] eq[les] pulveri[za]ſek[em] et p[on]an[que] i[mi] vie cameli arabici quaſtitate t[á]ta q[ui] euoperiri poſſint et p[on]an[que] ad ſol[em] donec ſicent[em]. de i[mi]de fiat ex eis ſieſ. c[ui]s[que] neceſſe fuerit unu[em] ex eis l[et]is h[ui]s magnitudiné i[mi] oleo ſabu ciu[em] i[mi]ttic[em] narib[us] i[mi]mitta[que], optimu[que] n[am].

42

## De diminutione et amissione olfatus.

erit. Si aŭt ex eo q[ui] narib'imitat[ur] forris
seque d[olor] oleu de seie cucurbite ei simitta
tur et a[que] ca[la] sup caput funda[que] et forbeat
cala ea q[ui] h[ue]ctant vt ptisi[na] et q[ui]t de
a[que] furfuris et de faria et filia. Et hoc gd[é]
emedicam admis[ion]e oſtat[que] p[ra]batiſtimu[m]
q[ui] sic coficiat. Nigella puluerizek donec ſi
at vt puli[s] et miſceak c[ui] oleo veteri. deide
eger iplés os ſu[m] recliet caput retro qua[to]
plus poterit et t[ui]c ex p[re]dicto medicamine
aliquate gutte narib'distillenk. Egro quo
q[ui]b[icipia]k vt qua[t]t[em] ei p[os]ſible est aer[é] ex
trisee'iterius attrahere nitaf[que] i. trib[que] die
bus et tribus vicib[que] fieri couenit. Si autez
mordicatio ſuperuenerit fiat hoc quod p[re]
diximus. Sillanus.

P[onit] curam p[ro] aliud locale: et dividitur in
duas. Primo facit hoc c[osa] docet succurrere
q[ui] ſequr d[olor] ex eo in naribus iſu[m]e é. Se
cunda ibi. Si a[ut] ex eo. Et prima d[icit]
q[ui] non ſufficiat hoc q[ui]dc[ui] est inſufleур in ſa
nibus hoc medicamen. R[ex] nigelle ſellis gruis
colloqntide elli oin[que] a[n] partes equales pulue
riżentur et ponat[ur] in urina cameli arabici tâte
q[ui]zitatis q[ui] ea p[os]ſint cooperiri ponat[ur] ad so
lem et ſicentur fiat ſief ad magnitudinem l[ét]iis
et c[ui] fuerit necesse ponatur unu[m] oleo de ſanbu
co et in naribus imittatur: q[ui] est optimum in B
caſu. Notand[us] q[ui] loco eius ualeſt attractio
ſucci radicu[m] ireos in quo puluis p[ire]tri ſit inſu
ſus. Ad id[é] fit iniectio olei nardini i[mi] quo euſo[
biu] caſtozeu[m] et muſe[q] puluerizétur ibi[rum] et diſſol
uantur. Si a[ut]. Docet succurrere dolori
ex iniectoib[que] dicta[que] reru[m] dicés q[ui] oleu de seie cu
curbite i narib'mittatur et a[que] ca[la] ſup caput ſu[m]
datur. R[ex] q[ui] talia remittut cl[é]ditat[é] et acuitaté
reru[m] p[re]dicta[que]. Notand[us] q[ui] ad id[é] valent oia[q]
ifrigidant et h[ue]ctant ap[pr]orimát ab itra u[m] ab
extra: ió v[os] p[á]nu[s] iſu[m]us i oleo u[li]o'. et applica
t[em] naſo et a[que] roſo[rum]. iniecta[rum] i nares. Et hoc gd[é]

P[onit] cura[p] aliud locale dic[és] q[ui] amissi[d]o
odo[ra]t[que] medicam p[ra]batiſtimu[m] ſic fit. nigela p[ra]ul
eri[z]etur donec fiat puluis miſce c[ui] oleo uete
ri. deide eger iplés os ſu[m] a[que] iclinet caput ſu[m]
retro qua[to] p[lu]s poterit et t[ui]c ex p[re]dicto medica
mie aliquate gutte in narib'istillatur. R[ex] q[ui] ni
gella é ap[ritu]na et p[ó]tur i oleo ueteri ad ſedad[ú]
dolori é ipletur os a[que] fr[am]e med[icina] itret i of
et ió errat q[ui] ſic n[am] faciut: q[ui] q[ui] medicina intrat i
os n[am] operatur. Se[co] d[icit] q[ui] egra d[os] p[é]cipi ut
quato é poſte aer[em] exteriori[é] iteri[que] attrahat ad
ſternutato[d] et ſic facit ad aperito[d]. Tertio d[icit]

q[ui] ſi ante modicat[om] ſuperu[ci]at fiat ut dictu[s]
é stati. Notand[us] ubi peccá[s] materia uideretur:
in capite debet fieri euacuation[em] cum pillulis co
chiis uel cum pigra. et similibus.

### De dolore dentium.

Sillanus
I[r]eca rubricá[que] notand[us] é p[ro]q[ui] d[é]tiu[m]
é m[l]iplex diuérſitas. P[ra]q[ui] gd[á] ſut inci
ſui[m] et ſut octo. l[q]ttuq[que] iſeriores et q[ui]ttu
or[que] ſuperiores capitis generátur ex ſubtilioru[m] ſu
perſluitate oſſiu[m] capitis. Alii ſut caniu[m] et ſunt
q[ui]ttuq[m] et generantur ex ſuperfluitate mediocri.
Alii ſut mo[ralles] et ſut. xx. l. r. i parte ſupioru[m]. x.
ii parte inferioru[m] et generátur ex ſup fluitate groſ[
ſa. Se[co] notá[d]ú q[ui] d[é]tes h[ui]t iuua[m]étu[m] in ma
ſticá[d]o et ſic p[ar]át ad meliori[é] operato[d]. s ad
digóné ſto[d]i et h[ui]t iuua[m]étu[m] ad loquál[á] aerez
retinu[é]do: h[ui]t ét iuua[m]étu[m] ad decoi[é]. Tertio
notand[us] q[ui] d[é]tes patiútur multas diſpónes:
q[ui] patiútur dolores: aut in ſe: aut in ſuo l[iga]
meto: ap[ata] co[n]ſobiones p[ra]ſato[d]es v[m]mes q[ui]
 motioné q[g]elationé: et ſedá[que] co[p] color at[om]. Duar
to notandum q[ui] cá[ta] dolores d[é]rium é mala com
plexio et solutio q[ui]nuitatis et ita u[m] ab extrinſe
co cauſatu. l. a cauſu[m] úl p[erc]uſi[d]o: úl u[é]to u[m]a
comesti[d]o rei nimis calide úl f[re]tut a potu. uel
ſi q[s] u[e]let fr[á]gere res nimis duras: úl comede
ret res duras c[ui] melle c[ó]ſectas. Uel cauſatur
ab intrinſeco tunc aut a cerebro: ut q[ui] reuma d
ſcédit ad d[é]tes uel gingiuas. aut a neruis ueni
entibus ad d[é]tes et cauſat ibi co[n]ſobiones v[m]meſ
u[m] ſistulá[c] cá[c]ruz ap[ata] et filia[que] Uomitus ét mul
tu[m] no[c]et et potiſſime cu[m] ſuerit acerſus ſumo
ſus acutus: aut p[u]trid[q] corruptus. Quinto no
tand[us] de l[ignis] ſi fuerit ex cauſis extrinſecis
hoc p[ó]t ſeiri é iudicio p[atienti]s: aut aſſiſſétu[m]
et a capite discernitur per dolores capitis et per
grauediné eius et per reuma qua[q]a frequéter ſit
ex illo. Si ex dentibus et gingiuis manifeſte ap[
paret: et ſi non p[ó]t diſtinguere ex quo d[é]nte in
cipiat d[olor]. Primo maſticare incipiat cu[m] u[m]
no d[é]nte: poſtea cu[m] alio donec uenerit ad illuz
ubi erit dolor itenſior[em] et manifeſtior[em] in eis. Si
fuerit a neruo discernitur: qua[q] in alii nibil ap
paret et. Si ſuerit a ſto[d] discernitur per graue
diné et dolori[d]e loci. Signa diuérſitatis materie
Si ſuerit a ſanguie discernitur p[er] tuóre[que] calori[d]
zubo[d]e. ſi ex cora[ba] discernitur p[er] p[ú]cturá[que] et mo[
dicat[om]. Si ex p[ra]l[ate] per albediné et dolori[d]e re
miſſu[m]. Si ex melia discernitur p[er] h[ui]o[d]e duati[d]
et tuóre[d]. ſi ex h[ui]biditate discernitur p[er] g[u]edínez et
ſaliu[m] m[l]tá[que] ſi ex ſicitate discernitur ex aridita[
te] et ſicitate m[l]ta. Si ex uentositate discernitur

per pulsatióne et motu. Signa pnoſtica limo?
uiriditas et nigredo in dentibus in ſe. pessimú
In dentibus limoſitas i ſe. longitudiné egritu
dis significat. In ſebrib? ſtinuis ſi dètes ſue
rint aridi ſicut lignú pessimú é et mortale. Al.

In gingiuæ cù dolore dentiù fuerit
ſaguinolenta et apostemoſa et ru
bea fueritq[ui] apostematio cùz pul
ſattone extrahat ſaguïs cù uentofis pble
botomia ex cephalica prius facta. Silla.

Primo ponit curá q[ui] p[er]uenit a materia ca
lida. Sc[ó]do q[ui] p[er]uenit a materia frigida. Sec[ú]
da ibi. Bingiuæ. Prima i duas. P[ri]o po
nit curá per evacuationé. Sc[ó]do per localia. ibi
ſeda. Deinde in o[ne]. Be prima dicit q[ui] ap
paruerint ita signa. Primo é gingiuæ cum do
lore dentiù fuerit ſanguinolenta et ap[ata] ſeu tu
mefacta. Sc[ó]m q[ui] ſuerit rubea. Tertiù q[ui] talis
tumeſactio ſit cù pulſatione ſuple itis ſignis ar
guendú é q[ui] talis dolor ſit a ſanguine. Sec[ú]do
dicit q[ui] p[er] curá debet extrabi ſanguis cù uento
ſis premiffa phlebotomia de cephalica. Ter
tio notandú q[ui] ratio ſignor p[3]. Sed r[ó] reme
diit est: q[ui] primo p[er]uenit flebothomia ex cepha
lica: q[ui] euacuat ſanguinem a capite et diuertit a
loco dolouris et p[ost] flebothomia u[l]em dictá é
uenit flebotomia p[iticularis] de labiis inferiori
bus uel de uenis ſub lingua et c[ó]iter ſit: ſed u[é]
tose p[et]ut in collo uel ſub méto ad distraben
dum materiam et euacuandú. Almanfo[ra].
Deinde in ore aliquádiu in acetuz et oleum
roſ. teneat p[ost] q[ui] c[ie]cerit hoc idem iterú
ſiat: p[ost] hoc oleum roſ. in ore teneat. Et
ſi ex hoc ſi euaferit fueritq[ui] pulſatio vehe
més et c[ù] inflámatóne cáphora et p[ire]trú
tereanک و in radicibus dentiù ponantur.
Eúq[ui] dissoluta fuerit iterú mittak coctum
q[ui]oq[ui] oleo roſ. illinitú ſupponak. Q[ui] ſi
dolo: aliq[ui] augumétek et veheintio: ſiat
opii ſexta p[ra]s p[ra]s. ynius in oleo roſ. dissolua
tur et quo cotú illinitú radici dentis dolé
tis adhíbeak. Si át n[ú]dú ſedeſt scalpella
d[é] lo[e]t et ſanguisuge ſupponéde ſút. Sil.

Primo ponit curá p[er] localia et diuidentur i du
as. P[ri]o ſacit hoc. Sec[ú]do ponit p[er] cirurgia[3]
Secúda ibi. Si a[ut]. Prima in tres ſin q[ui] tria
localia ponit. Ibi ſecunda. Et ſi ex hoc. Ibi
tertia. Q[ui] ſi dolor. De p[ra]z dicit q[ui] patiés
d[á]z aliquáto t[pe] ſumere acetú et oleu roſ. in ore
deinde et iterato ſumere et teneat in ore oleum
roſ. et acetú: phibent eniz fluxú mitigant mate
riam et humo[ez] et expellit malá p[er] ſonem húo

rú et m[é]bi: p[ortio] ſit una pars aceti et tres
olei. Notádu q[ui] ſuerit ap[atio] gingiuæ ma
nifeſta perſoetur c[ui] flebothomo et p[ost] p[ra]fo
tioné abluatur ter in die c[ù] uino et aceto deco
tionis. aluminis zuccarint uel ſalis uel myrrhe
fiat o[m]i die ab extríſeco p[ost] mádibula emplim
de farina ſeminis lini flo[ó] camomille radicum
maluauſci et butyro et farina ſenugreci miſce.
3. iiiii. olei de aneto uel camomilla. De p[ri]eta
te ſedat o[m]em dolorem maturat et ſinaliter reſol
uit. Sec[ú]do notádu q[ui] loco remediú Ralis
Ualet ſi patiens teneat aquá frigidá in ore uel
acetum cum aqua roſ. uel uino granator. Uel
ualet ſuccus re[ſ] frigidar: s[ic]ut ſolatri uermicu
laris plátaginis ſempuiue poruſace et cucurbi
te. Ad idez ualet uinú decocto[is] gallar[us]. ab
extra ponatur ſup[ia] maxillá lana ſuccida uſuſa
i oleo roſ. uel uiolar[us] uel de ſalicibus. Ad idé
ualet ſacculus de roſ. inſuſus in aceto uel bulli
tus in aqua et aceto et exp[er]ſus. Et ſi ex hoc.

P[on]it curam per aliud locale dicés q[ui] ſer
hoc dolóz non ceſſauerit et ſuerit inflámatio et
p[ul]ſatio camphora et p[ire]trú dz teri et in radici
bus dentiú debet p[on]i et cum diſsoluta ſuerint
itep[or] ponantur. R[ó] q[ui] p[ire]trum puocat p[put]ú
t[em] ſedoluit materia. Sed cáphora ſedat dolorez
et debent miſceri equaliter: et est expertú. Sec[ú]
do dicit q[ui] cotú oleo roſ. illinitú debet ſupp[ó]
R[ó] q[ui] mitigat dolóre. Q[ui] ſi dolóz. Po
nit curá per aliud locale dicés q[ui] dolóz auſe
atur debet diſſoluí ſexta p[ars] unius. 3. opii c[ui]
oleo roſ. et cotú illinitú radici d[ét]ium dz ip[om]
Ratio q[ui] ſupeſacit et remouet ab eo ſenſum.

Notanduz q[ui] olea ſupeſactiua ualent loco
opii ſicut ſunt mandragora hyſuqamus p[apa]
uer filioniú: attamé addatur c[ù] bis aligd reſi
més malitiá ut croc[é] caſſia lignea et camemilla.

Si a[ut]. P[on]it curá p[er] cirurgia[3] ſiue p[oa]
tioné manualé: dicens q[ui] ſi dolóz n[ó] remoue
tur locus est ſarificádus. Sec[ú]do dicit q[ui] ſan
guisuge ſunt apponéde. R[ó] utriuſq[us] est: quia
er eis euacuatur ſaguïs a loco a quo ſiebat do
lor. Notádu q[ui] dolóz ſiebat a materia cole
rica prius dz purgari caput c[ù] decoctione pu
noz manne et reubar[bar]i: p[er]uenit etiá cliftere le
nitiú: deinde localia dicta. Almanfo[ra].

Bingiuæ yo q[ui] n[ó] ſanguinolenta fuerit
nec ap[ost]emoſa nec doló: é c[ù] pulſatione
nec in facie ſuerit iflato: aut doló: acside
rit p[ost] fastidiú ſer ſacietate et p[re] cen[á]z cóe
deritq[ui] ex c[ibo] frígido multum egre solué
dus est p[er] pillulis cochiis. Sillanus.

43

Be doloz: dentium

Ponit curá qíi doloz dentium puenit a ma
teria frigida et diuiditur in quattuor. Primo
ponit curá per euacuationé. Scöo per medici
nas locales. Tertio per dietá. Quarto per ope
rationé manualé. 1. per ferrú. Scöa ibi. Et do
lentium. Tertia ibi. Przeterea. Quarta ibi.
Si aút. De prima dicit qí si apparuerit illa
signa. Pámú qí gingiva nò fuerit sanguinolen
ta nec apáta. Secundú qí doloz non est cù pul
latione. Tertú qí in facie non é inflatio. Quar
tú qí doloz accidit post fastidiú facietaté et cená
Auntú qí comedit de cibis frigidis multum
luple. Istis signis arguendú é qí talis doloz fit
a materia frigida qí phlatica. Secundo púca
vult quod fiat euacuationi cum pillís cochbis
Notandú qí ratio signóp patet: fed ratio reme
dii est. quia pillule cochie euacuant materiam
phlegmaticam a capite ét dolenti. Almanso:

Et dolentíu dètiú radices ex hoc medi
cante fricande sùt qí sic fit. Piretrum si
napi sceitarigi indi baurach piper. 35. et ex
eis puluerizatis dètiú fricentí radices. co
tú quóqí eis illinitíu sup dètiú radices
ponaí. postqúz eger os ex aceto in quo pire
dú trú et mentastrú et origanú fuerint cocta
colluerit. A foris pieterea panicú súie mili
um in fartaginc torrefactú sup maxillaz é
ponendú. Aut ex piperis puluere mllí có
mixto dens et eius radix fricetur. Et si hoc
non suffecerit in dentis radicibus hec tiria\cca ponaí. que. N. castorei asíí piperis. 35.
stor acis optii omnium án. partes equales
cósciantí cù melle et adminiftrenk. Eger
píterea p aliquantúlú thris a comestóe ab
stineat maneatqúz famelicus et ingrediatur
balneú et utaf motu. Si aút nec sic qeſcat
ferrum ignitú radici dentis multotíes ap
ponatur. aut eradicek. Si vero dens corzo
ſus ſnerit repleak er medicaminibuf qí no
minauimº et qú sùt corzosína aut extraba
tur.

Sillanus

Ponit curá p medicinas locales: et diuiditur i
qtuor. fa ibi. A foris pieterea. Tertia ibi.
Aut ex piperis. Quarta ibi. Et si h. Be p[ri]
ma dicit qí radices dolentiú sùt fricáde ex h me
dicamine. N. piretrú snapi sceitaragi indi pip
baurach. 33. puluerizentur. So vult qí cotú eis
illinitíu frá radices dètiú ponatur. Tertio vult
qí eger p[ri] ablatur cù aceto in quo piretrum
métastrú et origanú cocta sùt. ró qú illa ſumút
materiá phlaticá existenté i giguís. Notáduz
qí i cura dolóru dètiú a materia frá itentio p

ma é purgatio capitís. deinde é ho phibitó flu
xus é pficitur sic. N. masticis. 3. i. kalue. N. i
2quassentur et bulliant. H. s. aceti uel uini. Si
materia fit multú kia uel utiufqú egs partibus
quousqú redeat ad q[ri]s. i. coletur é ex colatura
os ablatur. Ad idé vzux muscata nux cupís
ſi. deide itentio é resolutio é pficitur cù eo qí po
nit raf in kia. Ad idé. N. uuaz paffaz munda
tar ab arill dorzóz alleop. N. i. bullát ut p[di]c
ta. Ad idé vz acetú decoctóis ſpolii ſpentis et
hoc vz a pp[ri]etate. ſilt emplim factú de eodem
ſilr valet acetú decoctóis cologntide. Ad idéz
valet uinú decoctóis edere. Ad idé collutio
oris ex decoctóe radicis asperagi. ſerapio. c. de
ſparago. ſilr collutio ex decoctóe folioz tamazí
ſci. ſerapio. Ad idem collutio oris cù decoctóe
radicis capparóp cù uino uel aceto q[ui] masticé.
ad idé fricatio dètiú cù radice pastinace valet
ad i mensú doloré. Ad idé radix diptami bene
trita tollit dolozem dètiú et collutioé oris cum
eo ex uio. Ad idé ſi dens hois moriú tangit d[é]
tem dolenté tollit dolóz síne dubio. Ad idem
masticatio pipis uel piretri u[li] radicis dyptami
u[li] stafisagrie et ta[li] valet a pp[ri]etate. Ad idé col
lutio oris ex aceto decoctóis elli. Adeliue. Ad
idéz colluctio oris ex decoctóe rane i aceto i aq
ſerapio. Ad idé coquátur lumbrici in oleo et
distilletur ex eo in auré oppoſitá dentis dolens
ſerapio. Ad idé decoctio costicúi pini cum aceto
q[ui]e colluitur os cù ea. Ad doloré dètiú Auic.

Ad idem coquatur in aceto stafisagria et col
luatur os Auic. A foris pieterea. Ponit cu
rá per aliud locale ab extra approximátú dicéſ
qí miliú in fartagine torrefactú ab extra debz
poni supra maxillá. Ró qú exiccat et c[os]umit.
Aut ex pipis. Ponit curá per aliud locale
dicens q[ui]e couenit ut radix et dens fricentur ex
puluere piperis cómixto cum melle. Ratio qú
abſtergit et mundificat radices dentis et gingínaſ
a materia. Notandú qí loco buíus valet h. N.
piretri stafisagrie puluerizatóp. a[n]í. 3. i. cere al.
3. ii. misce et cù modico illus cere dens inuolua
tur et expertum est. Ad idem valet ſemen de
stafisagrie positú supra dentem uel stafisagria
ipsa. Ad idem valet epar lacerte uiridís: fru
cus tamaríſci radix cucumeris afinini titimal
li radix aristol: radix coloquintide et illud quod
adheret parietibus alueariú apum et omnia illa
a proprietate súie cauſa ſit calida súie cauſa ſit
frigida valent: et hoc ſuffumigando uel u[ap]o[ra]
do uel gargarizaudo uel ſbam cox sup maxillá

ponendo valde coserunt etc. Et si hoc. Po
nit curá per aliud locale dicens q. si predicta ſi
sufficiant radicib? dentiú d3 imponi tyriaca q.
sic fit. M. castoici affe piperis. 33. Storacis opti.
aíi. partes equales ſpiciantur cù melle roſ. ro
patet. Ad idè nalet metridatú approximatú
ab intra et ab extra. Eger pterea. Ihe pòit
curá per dietá dicens primo q. eger d3 aliquá
to tisre abſtinere a cibo et stare famelicus. Ro
q2 calor naturalis uertit ſe ſupra materia. Se
cundo dicit q. eger d3 ingredi balneú et intelli
git ſtufam. Ro q2 consumit materiá. Tertio di
cit q. eger debet uti motu. Ratio p3 per idem.
Si atit. Ponit curá per operatóné manu
alé: dicens q. si dolor non quiescat ex predictis
radici dentis ſepe debet apponi ſerrú ignitum
cú canulla erea uel ferrea. Ro q2 consumit ma
teriá. Sebo dicit q. si non aliter pòt fieri debet
eradicari. Si vero dens. Ponit curá dentis
corofi et putridi: dicés q. si dens fit coroſus et
putridus d3 implert ex medicaminibus q. ſtati
dicentur. Ro q2: pribent corrosionem. Secu
do dicit q. si non d3 extrahi q2 hoc é ultimuz re
mediú. Notandú q. in cura putrefactoís et coro-
rosionis corpus mundetur ſicut d3 et distraba
tur materia et confortatur membrú mandans.
unde abluat os cù uino decoctionis utriuſz
calaméti et piretri. deinde còcavitaſ ipleatur cù
pulue: galle uiridis raf. alúis et nitri et fiat ſibi
clauſula de galla uiridi et refina et terbentina.
Ad idè in fo:amine ponatur una gutta aq ar
dentis. Notandú ſecundo q. curatio v̇mis i
dente est: ut suffumigetur dens ubi é v̇mis cum
opio castoreo et ſemine cepe. Uel ch iuſqamo et
ſeie ſinapi et fiat caſſula denti. Ad idem. M.
auripi gínti radicis cappis radicis coloquinti
de equaliter ſi ex eis fiat ſuffumigatio aut de
coquantur in uino et uinú teneatur in ore. Uel
puluis in dente ponatur. Ad idem. M. mir
the aloes Storacis calamite. fiat puluis de aliq
pozio intus mittatur. Ad idem ſuffumigatio d
ſemine poiri cù aliktrá deiciit et interficit v̇mes
Ad idem Storar interficit v̇mes et 3fert pulsatói
et corrosioni dentiú. Ser apio. Notandum q.
cura corrosionis dentis. Si cá ſit calida ſit fra
ſkpticia qualia ſunt galle ſumach balaufstie aca
tie sandali rose coralli ipoquiftos bulliant in
aceto et fiat gargarisína: aut puluis deſuper af
pergatur: aut ſicatio fiat cù iſtis. aut caſſula:
aut emplim et ingenietur ois modus quo v̇tus
medicaminis poſſit applicari denti dolenti. Si
uero cauſa est frigida, cura é per calida qualia

é mastir macis uernit nux muſ.nux eupreſſi ſo
lia iſpius Storar calamita ambra alumé ſal cò
mune ciminú aníum affa ſpica nardi myrrba
ruta laudanú. fiat gargarisína cù uino. Uel
puluis deſup aspergatur et ita de aliis modis.
Ad idè ligentur dentes cómoti cù filo uel lino
cum dentibus qui non mouentur infiltrando
ſilú cum dentibus ad moduz ſepis et oi die ab
luantur dentes cù uino calido ne remaneat ſu
pſuitas et poſt còtinue ponatur ſupra gigiinas
et dentes puluis factus de corallo et maſtice eq
liter. Ad idem comu cerui adſſum. Dicta ſit
quia abſtineat a rebus duris maſticalibus et a
rebus nimis calidis: q2 diffoluunt ligaméta dê
tium et resoluunt ſpiritus dentium et abſtineat a
rebus frigidis: quia moſtificant. Utatur ſobí
libus. Quarto notandum q. cura qn fit in den
tibus ſeda coloratio eſt. M. tartari uel greppu
le uegetis i qua ponatur bonú uinú. 3. uí. terea
tur et cribelletur poſtea ſricetur ex iſto ei die dê
tes et poſt fricationé abluantur cù uino calido i
hyeme et frigido in eſtate. Ad idè. M. ſal gê
me iſpú maris alúis zuccarini aii. 3. i. fiat pu
uis cù quo ſricentur dentes. Ad idè ſpuma ma
ris per ſe uel pumex uel os ſepie uel conche ma
rine al. ut aristo. ro. uel radix cárne uſte uel cor
nu uſtú: q2 quodlibet ſumme clarificat dentes.
Quinto notandú q. cura difficillis exitus den
tis é ut ſricetur gingua cum butiro uel cù oleo
de lilio uel cum pünguedinibuſ. Ad idè cerebrú
lepoſis ualem a. ppnictate. Ad ides lac catule ua
let a proprieta te et sic fiat fricatio.

De extrahentibus dentibus et constrin
gendis. Sillanus.

Iza rubricam notandum q. dentes
poſſunt extrahi cum medicinis: aut cù
ferro. Sed cù medicinis non uidetur
poſſe fieri: licet a multis ponatur. Almanfoz.
Edicamen quod cum i dente cor
roſo ponitur iſpius ſedat dolorez
aut ipsum conſtringit. Sumatur
RebiRengi et piper et trita ex alikitrao
có
ſpergantur et impleantur ex eo. Silla

Hic docet extrahere dentes ſeu ponit curaz
extractoís dentiú et diuiditur i duas pmo pòit
medicamé q fràgit dètes. Sebo docet et expli
cat medicamina extrahétia dètes. Seba ibi.
Medicamen. De pma dicit q medicamé qd
qú pòitur i dête coroſo ſedat dolóre iſpius ac
ét fràgit. é. M. kelios. i. herba porulace filis q
cú fràgitur lac emittit et piper et trita ex alikitrao
conſpergantur et impleantua ex eo. Al.

42

## De extractione dentium

Adedicamè q̣s dentes debiles ac dolè
tes q̣s sunt extrahendi eradicat. ȳe. corti
ces radicu celsi et radicu capparis et pire
tru et lac titimalli atq̣s lac anabule et arſe
nicu ru. et rad. collogntide ſumank et tri
ta ex tanto aceto q̣e eis ſufficiat cóspergan
tur. acetu quoq̣s pebdomoḍa vná ſemel
i die vt prius addak. post hoc dètes in cir
cuitu ſcalpentur et ex p[.]d[.]ictis d[.]ecies in die
epithimenk donec ad monendu sint faci
les et postq[.]s extrahak. Aut fiat epithima:
ex fece aceti acutissimi p[.]multos dies et po
ſtea extrahank. Aut rane fluviatales i oleo
coquank donec dissoluank. Lúq[.]s necſſe
fuerit dentiū radices ſcalpellenk et ex oſo
iſto multotiens inungantur donec ſ facile
moneri poſſint. poſſea cum instrumento
euollendi dentes euollantur. Silla.

Explicat medicinas extrahentes dentes : et
diuiditur in tres ſm q[.]res explicat medicinaſ
Scōa ibi. Aut fiat. Tertia ibi. Aut rane.
Be prima dicit q[.]medicie extrahentes debileſ
qui ſut extrahendi ſunt he. ȳe. corticis radicis
mori. corticis cappis piretru et lac titimalli lac
anabule. i. eſuſe arſienicu rubeú et radix cologn
tide ſumantur et trita ex tanto aceto q[.]spergātur
q[.]eis ſufficit et dimittātur per ebdomodā et ace
tu omni die addatur. Scōo dicit q[.]dètes i cir
cuitu debent fricari decies in die ex iſtis p[.]d[.]ictif
et debét epithimari donec ſint ſaciles ad moué
dum et ita extrahantur. Ró q[.]r. cóſumit et conzo
dit ligamentum cu quo ligatur dens cuz gingi
uis. Aut rane. Explicat alias medicinas dicéſ
q[.]rane fluviatales in oleo decoquātur donec diſ
soluantur et cú fuerit necſſe radices dentiū ſea
rificentur et ex iſto oleo ungātur multotiens do
nec poſſunt remoueri. Deinde extrahantur cum
inſto extrahendi dentes. Notandú q[.] ad idez
facit hoc. ȳe. piretri ſcamonee elli al. euſobii.
3. ii. tere et dimittātur i aceto cú eis tangatur
m[.]k[.]totiens dens i die poſtq[.]s fuerit m[.]k[.]totiés ſcal
pellat[?]. Ad idéu aulet ſemé utrice radix mori et za
dix celidonie ut dicunt q[.]dá. Ad idéi ſi d[.]3 extra
hi ſcalpelletur: deinde leuiter ſagātur cú puluè
euſobii i quo n[.]o é deceptio: q[.]r. eradicat a p[.]p[.]e
tate: deinde leuiter extrahatur cú ferro et ſin do
lore p[.] poſſe et post abſtractioné abluatur loc[.]:
cú uino decoctoſis myrrhe et uidebis mirabile
et quasi ſtati q[.]solidabitur loc[.]e et doloq[.]p[.]ſecte re
mouebitur. Aut fiat. Exemplificat aliud medi
eamè dicés q[.]f. fiat epithima cú fece aceti acutis
ſimi p[.]multos dies. Deinde extrahatur. Ró poſz

Notandú q[.]em[.]m queniens ad omnè dolo
ré dentium ex quacúq[.]s cá fiat q[.]s ponatur extra
ſup mandibulá dolozolá ſic ſit. ȳe. xii. radices
maluviſci coquantur bene et perfecte et poſt de
coctioné ſcindátur et extrahatur ab eis lignum
et incidátur fruſtati et poſt p[.]ſentur ita q[.] poſt
p[.]ſtatóm in modú axungie quertantur cú eis
míſce res iſtas. ȳe. farine ſeuſegrei ſeis lini ane
ti floz camomille aii. 3. i. farine o[.]dei. 3. iii. olei
s aneto uel de lilio uel de camomilla. 3. iii. p[.]óa
tur actu calidú ſup[.]a locú ſedat o[.]és dolores a
p[.]p[.]etate et maturat o[.]ez materiá et ipe ſoluit et.

De dentiū cóſgelatione et ſtuporè ſiue
malitia. Silla.

Notandú circa rubricá q[.]ſupor den
tiú p[.]uenit ex comestione rey acetoſa
rú uel rerú habétiú ſtipticitateú uel p[.]u
citaté uel acerbú ſapóre et similiú. Almanfo-
ſtulaca et amigdale amare ma
ſticentur. Aut bis ſilia. aut fiat fri
cató cú ſale. Et maſticek cera. Sil.

P[.]donit curá et diuiditur i tres h[.]z q[.]tria p[.]óit
remedia. Scōa ibi. Aut fiat. Tertia ibi. Et ma
ſticetur. Be p[.]ria dicit q[.]fi poſtulaca et amig
dale amare maſticetur remouét dentiú q[.]gelati
oné et ſtupóre. Notandú q[.]poſtulaca cú amig
da[.]l amaris é cá h[.]q[.]r in poſtulaca é multa h[.]u
ditas et ibi é frigiditas cum aliq[.]ſtipticitate: et in
amigdalíſ é cú ſicitate. cú ergo miſcentur ma
ſticando temperies nafcitur que remouét mo-
tificationé mébrí uiuificando locú et multum in
uat admirtio faluie cú eis in qua é caliditas ac
tualis cú salf[.]edine et acuitate et nitroſitate. Se
c[.]cudo notandú q[.]uodlibet per ſe facit ad curá
ſed poſtulaca a p[.]prietate n[.]o a p[.]plone. h[.]3 amig
dale amare faciunt illud per p[.]p[.]oné que é caſa
et ſicca: q[.]r. caliditas conſo[.]tat calo[.]em in denti
bus et remouét frigidum congelans. Sed ſie
citas consumit humidum ſuperfluum ad q[.]d in uat
frigidú congelans et cetera. Aut fiat. P[.]do
nit ſecundum remedium dicens q[.]c[.]uènit ſi fi
at fricatio cú ſale. Ró q[.]r. cóſumit humiditates
que erant in dentibus cauſa ſtuporis. Et ma
ſticek. P[.]donit tertium remedium dicens q[.]con
uèit ut maſticetur cera. R[.]atio quia p[.]ropter uſi
coſitaté et coct conglutinatione[.] Notandú q[.]uinúz
calidúz ſi teneatur in o[.]re aliquantulum.
Ad idem ſi maſticentur ſer grana p[.]iperis h[.]o[.]a
ſtuporis dentium et poſt abluatur o[.]s cum uio
calido ſtatim remouetur ſtupor et cetera.

De mortificatione dentium ſeu in frigi
datione.

## Sillanus

Ircæ rubricæ é notandú þ cù res fræ
tangit dentes extinguédo paruá cali
ditaté quæ in dentibë inuëit ledit et
ad morificationé aperit etc. Almansor.

Leún calefactú ipano desup é po
nendú: aut vitellus oni affat p'cali
dus mktotiens masticek. Aut cali
dú páné mktotiens mozdeat. Aut fricatio
ex balsamo. aut oleo de lilio siluestri. Sill.

Ponit curá e diuiditur in q̧ttuor: f3 q̧ quat tuo: remedia ponit. Scöa ibi. Aut. Tertia ibi. Aut. Quarta ibi. Aut. Be prima dicit q̧ oleú calefactú pánú é desup ponendú. Ró q̧ oleú de natura sua mittigat dolorié; sua actua li calitate remouet frigiditatem. Aut: Ponit sm remediú dicés q̧ si uittellus out calid? sepe ma sticetur iuuat. Ró p3 per idé. Aut. Ponit terti um remediúz dicés q̧ si patiens sepe mozdeat páné calidú iuuat. Ró p3 per idé. Aut. Pôit quartú remediú dicés q̧ si fiat fricatio ex balfa mo: aut oleo de lilio siluestri iuuat. Ró p3. Ad idé fricatio lei de balfamo. Uel de spica iuuat. Ad idé retinere in ore utnú calidú solú. Uel uinú decoctósis cubebat. Ad idem si mastix mistice tur dentibus et abluatur post illud uino calido confortat ualde.

De cola idest pustulis que nascunt sub lingua: Sillanus.

Ircæ rubricá é notádú þ passio ipfa
rú fit aliqí a materia calida acuta uel
nó acuta: uel a phlate putrefacto: ali
qí fit a putrefactione in ore e i dênbus. Secú
do notádú de signis. Signa pustulaz 2tigétiú
in ore a materia calida uel acuta sút rubedo in
ore acuitas e forz feruo: cù excorticatöe palati
t lingue t multitudo pustularú i locis: q̧ if ir
mus rë acutá t calidá masticare ní pót. Signa
qí a phlate putrefacto t marcido sunt albedo
pustulaz t latitudo ipaz. inflatio labior: 2 gigi
uaz multitudo saliue cù salfedine de calore.
Signa qí sunt a corrosione t putrefactöe sunt
conosio t putrefactio ligue t gigiuar t mktipli
catio saliue cù fluxu aq. All.

I pustule siant rubee fumank aú
here amili spodii létiú excorticí
ruz seis portulace coriandri sicci.
seis sene demecha oim ptes eqles cápho
re parú ex his pulverizatis fiat fricatio. t
cú aceto mirta t oleo rob. t aq rob teneá
tur. Et sanguis minutio cù vétosis fiat.
Sillanus.

Ponit curá pustulaz in ore uel in lingua: et
diuiditur i duas. primo ponit curaz qón súnt a
materia calida. Secundo qón sút a materia fia
Secunda ibi. Albe vero prima in duas. primo
ponit curá p localia. Scöo p euacuationé. Se
cúda ibi. Et sanguis, prima in duas f3 q̧ duo
localia ponit. scöa ibi. Et cù aceto. De pria
dicit q̧ si pustule fuerint rubee. Rk. anthere, i.
semen rosaz ar. balaustie amili spodú lentíu ex
cozticata: seis portulace coriandri sicci seis sene
demecha omniu aíí. ptes eqles cáphore modi
cú ex oibus ifis pulverizatis fiat fricatio. Ró
p3. Et cù aceto. ponit sm locale dicés q̧ p[ic]
ta cù aceto mixta t oleo rob. t aqua rob. teneá
tur in ore. Ró q2 q solidant t remouët malaz
plexioné. Notandí q̧ ulcera oris uel súnt cuz
corrosione uel fine. si cù corrosione d3 q sumi ma
teria facient corrosioné. Medicamé e tale. Rk
arsenici rubei calcis uine aluminis gallaz floz
eris subtilr puluerizato: aíí. 3. i. ifúdatur i ace
to modico p uná ebdomodá t exiccétur de ma
ne ponatur supa locú. 3. 5. p horaú uná postea
inungatur locus cú oleo uiol. uel rob. ad sedá
dú dolozem. si ulcera sint fine corruhione t súnt
magna. primo cõuenit mûdificatio cù id rome
le colato uel uino in quo súnt bullite rose. Fo cò
petit q solidatio t pót fieri cuz puluere qué pót
raf. hic uel cù ungtó tali. Rk. ceruse lote amici
calcis uine lote litar girii puluerizati aíí. 3. ii. in
corpoétur sít cù mucilagie dragagáti 2 gumí
arabici: t si sciffura sít parua sufficit pulis dra
gagáti 2 gumí arabici: t si sít excoziatio v3 pul
uis ligni putrefacti e t é mirabil in excoriatione
ubicúq sít. Fo notandúz q̧ ubi pustule p[ic]dete
sint in principio uil in auguméto puenti ut patiés
gargarizet aqua rob. per se uel mixtá. cum ace
to aqua p[ili]i uel prunorum p se uel cum ace
to ad idé. Rk. gallaz. 3. i. aq. rob. 1b. 5. aceti q̧ri
5. bulliát t fiat ablutio. Ró p3. Ad idé teneatur i
ore medicamé q̧ sì sic fit. Rk. rosaz spodi coran
dri sumach létiúz excorticata: semis portulace
feminis cucúeris cucurbite aíí. 3. 5. p[ist]entur t
sík mífce i in fine aliq[da] dictay aqua: t cù aceto
Ad idé fiat fricatio cuz puluë boli ar. 13 ubi pu
stule súnt i p[ess]u cõuenit hoc medicamé: Rk.
aluminis zuccarni. 3. 5. sirupi compositi. 5. iii.
aceti. 5. i. aque. 5. iii. bulant simul t colentur sì
at gargarisma uel collutio oris t erit ualde utn
le etc. Et sanguis. Ponit curá p euacua
tioné dicens q̧ in talibus d3 fieri euacuatio fan
guis cù ventosis t debent poni sub mento.

44

Be ginguis sanguinolentis Be casu une

Uel salté circa collum. Ratio patet. Notan
dum q etiam utile effet si fieret phlebotomia &
cephalica.
Almanforz.

Albe vero si fuerint pustule cum sale et
melle fricétur sirupus acetosus aut almut
ri in hozé tenentur.
Sillanus.

Donit curá qíñ fuerit materia frigida et diuì
ditor in duas fm q duo localia ponit. Secun
da ibi. Et sirupus. Be píia dicit q si pustu
le fuerint albe debét fricari cù sale et melle roß.
colato: qz dissoluunt phla et abſtergunt. Secun
do dicit q sirupus acetosus: aut almuti d3 po
ni ſeu teneri in ore. Ratio qz mûdificat et abſteſt
git. Ad idé ualem collutio ovis cù melle et alu
mine uel uitriolo d e quo fit encaustrú uel atta
mentú uel cù oximelle composito mixto cù aq
roß uel aqua prunop. Ad idem teneat in ore
mirobalanos citrinú 7 piretrú mixtú cù iulep.

Ad idem ualem ſi abluatur os cù aqua clá i
qua fit oximel 7 alumé zuccarínú 7 post illá ab
lutioné gargarízet mel roß mixtú cù aqua pſi
liu uel cù aqua decoctionis prunop. Notan
dum q ante cónuenit ut ſiat purgatio cù pilluſ
cochúis. cí pigra uel cum medicamine de tur
bith. Secundo notandú q cura pustularu3
que ſunt in lingue 7 in ore ex corrosione 7 putre
factione eſt ut anteqz ſiat purgatio prius appzo
ximetur medicamé quod ſic fit. aluminis.
zuccarini flozum eris mellis an. 3. ii. misſe póna
tur hoc medicamé ſup locú corruptú. dimitta
tur aliquantulú poſtea locus abluatur cu3 ace
to 7 aqua fra hoc probauimus longo ſpze. Fa
da mundificatione 7 remota putredie ponatur
ſupra locú mundificatú puluis q fit ex maſtice
thure 7 coralliſ albis 7 in aurora abluatur os
cú uino calido 7 ſic locus consolidabitur 7 con
firmabitur.

De ginginis sanguinolentis. Silla.

Jrca rubricæ é intelligéduq flu
xus sanguinis gingiuarú póſ ſie
ri a cá extrinſeca. ſer casu uel per
cuſſione. Uel a cá itríſeca 7 Ó du
pliciter. Uel ex multitudine ſágui
nis uel ex materia mala acuta puendiéte a cere
bzo per modú reumatíſmi corrodentis gigiwaſ
7 uenas: ut a phl'ate salfo 7 colera 7 qíñ antiqua
tur fit ut plurimú cancer 7 ſepe cadunt dentes.
Ad ppoſtú hic loquitur ſecundo mó. Secú
do notandum q3 ſigna ſunt manifesta uilui 7 p
relationem patientis.
Al.

Um ex giginis ſanguis ſubtil' córt
nue manuerit vtriusqz arſeici. ſ

ru. et citriní calcis gallaz aluis omníſim
ptes ſumant eçles ex gbº puluerizatis et
cú aceto mixtis púi ſoſmenk trocici cùq
necesse fuerit ex eis puluerizatis ſumatur
quátú ſexta pars. 3. uni'fricenk ex eo opti
me et pmaneat sic parú. deide teneat ole
um roß. i ore ê enk hoc mirabile ad hanc
egritudiné cûrandá et pútrediné et herpe
té eſtimoneb qúi ê in ore.
Silla.

Donit curá illi fluxus dicens q cí ex gingi
uis ſanguis ſubtil emanauerit ualem. utrius
qz arſenici rubei et citriní calcis aluminis et
gal
larú omníu ptés eçles ex gbus puluerizatis et
cú aceto mixtis ſiant púi trocici et cum necesse
fuerit ex eis ſumatur puluerizatif quátú é ſexta
ps. 3. uni' fricétur ex eo gingwe optie. Secun
do dicit q d3 ſic pmanere pax. deinde tené ole
um roß in ore. Subdit q hoc é mirabile ad
hanc egritudiné remouendá et putrediné et her
peſtiomenú g eſt in ore. Notandú q in fluxu
ſanguis cauſata a corrosione gingiuar q[ttuor
reqruntur. Primo remouere illud totum qê é
corruptú i gigiu. Scöo bona mundificatione.
Tertio bona cóſolidatio. Quarta bona ptoſa
tio gigiue ne ulteri mala materia fluat ad gigi
uá. P[ria itentio p[ſicitur cu3 eo q[raſ ponit.
Ad idé fricétur gigiue cu3 puluere affodilloz:
mixto cu3 pulue gnati. ſ. corticuz ei dimittatur
p hoá deide abluátur gigiue cu3 vio calido vl
aceto. Ad idé fiat tal decoctio. folioz oli
ue. 4. h. 5. radicis preos piretri an. q[rt]. i. 33.
masticis. an. 3. 5. mellis elci an. 3. ii. ſiat deco
tó clarificat uſq3 ad q[rt]. iii. cú q gigiue abluá
tur. Fa itentio ſic p[ſicitur. q. aq cale. 3. i. mel
lis roß. 3. iii. cu3 pánis ifusis i p[ſdictis abluátur
gigiue cu3 vio et decoctós roß. sicca[. Tertia
intétio p[ſicitur ſic. q. olibái aloes farccolle
ſanguis dracós is an. 3. i. ſubtil puluerizétur 7
míſce ponatur modicuz iter gigiwas. Ad idem
q. laudái masticis an. q[rt]. 5. cápho[ e ſubtil
puluerizate. 6. xv. míſce malaxádo cu3 aq roß
fiat maſſa extédatur ſupra pánuz lineum et póna
tur ſupra gigiá. Ad idé. q. masticis thuris 7
coralloz ſiat puluis 7 ponatur ſup gigiwas 7 7
solidat 7 idurat 7 firmat gingiwas. Ad idez va
let puluis offis ſepie 7 pulie q dealbat déteſ ab
ſtergedo. Quarta intétio p[ſicitur ſic. q. decoc
tós folioz cíſſi 7 pánus ifusus in ea ponatur
ſup gingiwas.
De, casu úúee

Jrca rubricam eſt notandum q radi
dices lingue ſunt quinque. Primo
due amigdale generantes ſaliuam

Secundo est trachea arteria per quæ exit aer. Tertio è ysophagus per quem intrat cibus. Quarto è guttur et è spatiù medium iter trache am et ysophagum. Quinto è uuula et est quedá pellicula cooperiensi vià anhelitus et aliqii vià cibi. Secundo nota qʻuuula facit duo iuuané ta. unù qʻ defendit partes pectorales a nocuṁ tis extrinsecis ut a uento uel ab extrinsecis ut a reumatæ ideo illi quibus ab scinditur sunt pti sici. Secundú iuamentú est: qʻ facit ad formá dum uocë. Tertio notáduʻ qʻcasus uuule fit ali quando a materia calida currente ad locú: ali quando fit a frigida et humida deriuata a cere bró in modú catazri. Quarto notandum qʻsigna casus uuule sunt qʻaliquis sentit i guttu re qʻnon consueuit sentire. Uel in radice ligue et tunc medicus precipit aperire os et linguam: attrahere et extrahere dz ut uideatur uuula ob longata et mollificata: tunc dicendú est illú pati casum uuule. Signa quâdo fit a materia ca lida sunt tumo: et rubedo loci et qʻní infirmus sen tit in salina sua quandá dulcedine et eius facies est tota rubea et calida et uene oculor: et frontis apparent: et sunt replete et cú aperitur os ifirmi videtur pendens rubea cú quadá grossitie i sub mitate eius plus solito. Signa fit a materia fia: sunt multitudine humiditatis et qʻsentit catarrú descedentem et uox eius raucha auditur et color: uuule et albus et tota facies cú oculis trahit ad albediné et cuz in ore infirmi aspiciatur videtur elongata et pendens ultra debitum. Al.

Am eger sêserit aliquid radici sue ligue instire aut guttur et cú in betur apire os et extrahere liguaz videtur uuula eius iam eê fluxa et elonga ta. ramech et sal armoniacus sumák et be ne puluerizata cú insto insufflandi subr uuula z sufflentur et ex eis in sumitate prie dicti insti aliquid ponak et radici uuule cú co dirigak et ipsa cú instrumento parú exterius extrahatur. Aut granatú acetoſt cú pulpa sua teratur et fiat ex ea gargaris mus. Quod si diu pernáferit taliter et eló gata fuerit eiusqʻpars ſuperior: ſubtiliata et caput eius rotundus fuerit tunc radica tuserit incidenda. Cauendú tamen ne an teqzita vt p[re]di timus fit dispoſita incida tur ex hoc enim sequereſ quandoq[us] ſan guinis fluxus qui restringsi non pót. Sill.

Hic ponit curam caſus uuule et diuiditur in duas. Primo explicat unam medicinam. Se cundo aliam, secunda ibi. Aut granatum.

Prima in duas. Primo ponit curá per medi ciná. Secundo per operationé manuále. Secun da ibi. Q[ui]s dict. qʻubi eger aligd sentit in radice lingue existere: aut in gut ture et cú ei precipitur aperire os et extrahere li guá videtur uuula eius eſse elongata. Procura ramich et sal armoniacú ſumantur et bene pul uerizata cú inſtro inſufflando ſuper uuulam in ſufflentur et in ſumitate nasi aliquid ponatur et radici uuule diri gatur et valet q[ui]n fit a materia phlatica. Ratio q[ui]s refoluit materiaí phlatica z facienté descendere uuulá. Notáduʻ qʻcura caſus uuule q[ui]n fit a materia frígida é ut purge tur primo caput cú pillulis cochiis aut cú piſ aut cú medicamine de turbith. Conueniunt ét clisteria acuta et leuia. De localib[æ]. Primo po nit gargarína decoctionis maſticio et nucis ci p[er]ſi. Ad idé valet gargarína cú roſ de nu eibus uel cú eius ſyrupo cú aqua calida. In p[er] uocu uero gargarízet oximel cópoſitum cú de coctione balaustia: uel roſ. Ad idé valet de coctio ſinapis cú modico mellis et aceti. Ad idé diſſoluatur uitri lú cú quo fit incauſtrú q[ui]s uocatur 3egi in aqua decoctionis balaustiarú aut roſ. fiat gargarína. Ar. alúis ſuccorú. 3. oximellí cópoſiti. 3. vi. fiat gargarína cum ag decoctionis balaustia: aut roſa: Aut granatum. Donit alud medicamen q[ui]s fit a materia calida dicens qʻgranatum acetoſú cú pul pa sua teratur et fiat gargarína. Ratio p[er]tate.

Notandum qʻcura caſus uuule a materia calida est ut fiat p[le]botomia. Primo de cepha lica manus dextre uel ventosatio in ſpatullis et collo. fiat et clistere linitiú de quo dictú é in cu ra freneſis. De localib[æ] a principio fiat gar garína cú aceto et aqua roſ. Ad idem valet decoctio ſeminis roſa: et uocatur anthera cú ſucco barbe hycline et modico mell. Ad idé diamargariton cú decoctione roſ. ut balaustia rú fiat gargarína er illo puluere coclear unuz app[or]iando uuule ſuauiiter. Ad idé fiat gar garína cú aceto et melle et roſ. Q[ui]s dit. Po nit curam per operationé manualé: et diuiditur in duas. Primo facit hoc secundo docet euita tare errozem. Secunda ibi. Latendum. De prima dicit qʻsi uuula diu remáferit et fuerit ſbtiliata et pars ſuperior: elongata et caput eius to tundum fuerit tunc debet incidi. Notandú qʻuuula pót incidi multis modis. Primo cú flo mo. Secundo cú acu ignea tranſente per can nulá. Tertio cú medicamine coroſuo. Secundo notandú q[ui]s poſt incisioné dz fieri gargarína

46

De his qúe igrediútur guttur.

cum aqua roſ. et aceto, vel cú aceto et aqua oco
ctionis balaustiarú. Ad idé fiat gargaríſma
cú aqua decoctionis íreos liquiritie meſt et pa
rú acuti.

De languisſis que ingrediuntur guttur. Almanso:

Um aliquis in gutture ſuo titil
lationé ſenſerit et ſanguis ſubti
lis inde manuerit extimandú
é túc ſanguisugá in oze eſſe et p
cipue ſi aquá loci i quo ſanguisuge fuerit
biberit. Silanus.

Jc determinat de ſanguisſis que in
gresiuntur os et guttur: et diuiditur in
duas. P[rio] p[onit] ſigna. Secundo cu
raz. ibi ſecuda. Os ergo egri. De p[u]a dicit
q[ui] cum quis ſenſerit in gutture ſuo titillationeſ
et ſanguis ſubtilis inde manauerit. arguendú eſt
ibi ſanguisugá eſt: et p[re]cipue ſi biberit aquá loci
in quo ſanguisuge ſint. Notat dú q[ui] ratio ſi
gno: uſt: quia ibi eſt mor[d]icatio p[ter] motú
et corſionem quam faciunt ibi et exír ſanguis:
q[ui] ſanguisuge corſodút et soluút ſtinuú. Al.

Os igitur egri é aperiendú et lingua ex
trahenda et inferius p[re]mèda et guttur in
ſole é aſpiciendú et ſi ſanguisuga in loco p[]
pinquo p[é]dere uíſa fuerit cum ſoſicibus
quibus ſagitte educunt ſextrahéda erit d[]
hoc mó fiet. caput a quo pendet é stringen
dum et ſic trahatur. Sil.

P[onit] curá et diuiditur in duas. P[rio] po
nit curam q[ui] ſanguisuga eſt manifeſta. ſecudo
q[ui] eſt occulta. ſecunda ibi. Ad ſi non. Be
p[u]a m[à]dicit q[ui] os egri é aperiendum et lingua ex
trahenda et inferius p[re]menda et guttur in ſole i
ſp[ici]endú. Si fuerit uíſa ſanguisuga pendere i
loco p[re]pinquo erit extrahenda cum ſoſicibus
cum q[ubus] ſagitte extrahútur stringédo caput
a quo pendet vel cú unguis. Alman.

Ad ſi nó fuerit manifeſta eger multo
tiens gargarizet ſinapi cú aceto. q[ui] de loco
in quo é mouebitur aut fiat gargaríſmus
er aceto et aſſa et ſale. Pigella p[ter]erea et ſi
napís trita inſuſſken ſutturi. fiat etiá gar
garíſmus ex ſucco cepe. Si aŭt p[er] ei[ra] ca
ſum remanſerit egro ſanguis deſuſató fi
at gargaríſin? ex apóſimate in quo corſicet
ſtanati et balaustie et ſumach cocta fuerit
et guttur inſuſſlétur. P[ul]uis er balaustiſſ
et thure et ſanguie dracóis et amido. Sil.

P[onit] curá q[ui] é occulta et diuiditur in duas.
P[rio] facit hoc. ſecundo p[ó]it curá flux[us] ſanguis

remanéſt p[re] extractioné. ſeða ibi. Si aŭt p[os]t.
PP[ia] in q[ui]nq[ui] ſm q[ui]nq[ui] remedia p[ó]it. partes
patebút. Be p[ria] dicit q[ui] ſi ſanguisuga fuerit
occulta eger d[u] gargarizare ſinapi cú aceto.
Be ſecuda dicit q[ui] etiá ualét gargaríſma cú ace
to aſſa. Be tertia dicit q[ui] etiá ualét gargaríſ
ma cú aceto et ſale. Be quarta dicit q[ui] nigella
et ſinapis trita inſuſſlétur gutturi. r[ó] p[os]. Be
gnta dicit q[ui] etiá ualét gargaríſma er ſucco ce
pe. Ad idé ualét aqua decoctóis alleozum.
Si aŭt. P[ó]it curá fluxus ſanguis remané
tis p[os]t caſum ſanguisuge dicés q[ui] remáſerit
flurq[ui] ſanguis d[u] fieri gargaríſma cú decoctóne
balaustia[ar]. r[ó] p[os]. Secundo dicit q[ui] etiá gutturi
d[u] inſuſſlari puluis ex balaustiú thure et ſanguí
ne dracónis et amido án[zi]. ii. Ad idé aq[ui]o
cótois balaustiarú et alúis zuccarini restrigit il
lum ſanguinem. Alman.

Si aŭt ſanguisuga ſtoacho ánexa fue
rit medicamíą quib[us] ſymes expellunt. I po
tu ſuman[ſk]. Ex his ét q[ui] ſanguisuga erit ſa
ciút é ut eger balneú igredia[ſk] et mor[ſk]n
eo donec magná patia[ſk] ſiti et túc aquá in
frigidatá i niue frigidilimá. ſ. in oze alid[zi]
diu teneat. c[ui]q[ui] tepeſieri cepit cá expellat
et alia[ſk] ſumat. ſanguisuga ení q[ui]nq[ui] véit ad
os frigiditaté querendo. Sil.

P[on]it curá q[ui] é in ſtoacho et diuiditur in
duas ſm q[ui] duo p[ó]it remedia. ſeða ibi. Ex his

Be p[ri]a dicit q[ui] ſi ſanguisuga fuerit ánexa ſlo
macho debét ſumi medicine q[ubus] expelluntur
v[ymes]. Ad idé ualét aqua decoctóis alleozus
abſinthii lupino[ſk] alle ſetide i[mi]. Ex his. P[]
nit aliu[de] remediu[ſk] dicés q[ui] eger d[u] intrare bal
neú et morari donec patiatur ſiti magná et d[om]ú
tenere in oze aquá fram ímo frigidilimá et dum
inceperit caleſieri d[u] eam expuere et alia[ſk] recip[ei]
quiá ſanguisuga queré[s] frigiditaté uétet ad os

Ad idé comedat patiens alkea et teneat aquá
fram in oze q[ui] ſanguisuga ſugit. Ad idé. N[]
farine lupino[ſk] turbith ſticados poli ſeis nigcl
le án[zi]. z. ii. inco[per]entur c[ui] ſucco abſinthii et fiát
trociſci et ſit unuſquif[us]z. z. un[mi]d[ur] detur ſtoacho ie
iuno c[ui] aqua decoctionis nigclle et uidebis bo
num wuamentum.

De his que igrediútur guttur ſiue ſint
ſpíne ſiue aliu[de] extrinſecú: Al.

Um aligd q[ui] guttur igreditur
et ifingi[ſk] i co aut meri fuerit ho
lus magnus ant ei ſile de his q
fi húit fruſtra ſeſſa cótéta i eis:
aut acuta. cóſcrt p[ic]rúq[ui] p[ec]uté egrú in col

h

lo posterius et multotlés. et aqua sepe trai
cere fortasſis eni descendet iſerius. Eger
quoq balneu igrediaf et oleu multoties
traiciat. q[ui] p[ro]ſciu ſuëit magnos degluti
at bolos. q[ui] ſi n[ote] descéderit iſtrm quo illi
ſimile iſerius duci c[osa]ueuit in os mittak.
Eſt a[ut]inſtrm illud de plúbo q[ui] c[ui] ſit re
cti ſimile è longu[em] g[ib]boſtaté i ſe b[ui]ſ. Sil.

J[ec]p[on]it curá: et diuidentur i tot partes
quot remedia ponit. ſecunda ibi. Et
aquá. T[ertia] ibi. E[ger]. Quarta ibi.

Q[ui] poſt[que] Quinta ibi. Q[ui] ſi n[ote]. Be[pi]
ma dicit q[ui] illud q[ui] ingreditur guttur et ingigi
tur fuerit bolus magn[io] uel ſibi ſiſe de his q[ui]
b[ui]ſt fruſtra ſicca et acuta p[re]utere posteri? incol
lo iuua[que] q[ui] ex hoc mouetur res inſixxa et ſic
ſparatur ad expulſioné uel deſenſu[em]. Et aqua

P[on]it ſecundú remediú dicens q[ui] traher ſe
pe aquá é c[ou]neniens et multotiens traher oleu
roſ. q[ui] q[ui] molliſcat et dilatat guttur et oleum lu
b[us]citat: quare forſte deſcendet c[ui]a lubrificatónis
E[ger] quoq. P[on]it tertiú remediú dicens
q[ui] egez d[u]z multotieſ igredi balneu. Q[ui] poſt[que]

P[on]it quartú remediú dicés q[ui] e[ger] debet
tranſglutire magnos et duros bolos p[re]miſſis
iſtis. q[ui]a qu[ia] p[re]mét illud cui obuiab[ut] et ſic fa
cient deſcendé. Ad idé ponatur c[á]dela dura
in meri uel gutture et c[ui] ea ip[ell]atur res iſerius
autſiat hoc c[ui] tenta ſb[ili] plúbea. Notáduz
q[ui] ſi res illa poſſet uideri capiatur c[ui] uncinis u[le]
tenaculis et extrabatur. Q[ui] ſi n[ote]. P[on]it q[n]
tú remediú dicés q[ui] ſi n[ote] deſéderit in os debet
mitti inſtrm c[ui] quo c[osa]ueuit duci iſferi? et é in
ſtrumentú c[ui] quo ſueuit duci iſferius. et eſt in
ſtrumentú de plúbo perſo[at]u[que] ſi rei longá ha
benté g[ulo]ſitate in ſe. Notandú q[ui] hoc reme
diú nalet q[n]i illa res in gutture fuerit ſiſa uel in
uerſa uel fuerit fruſtata eo q[ui] tunc aliquid illius
rei poterit tranſire per illud foramen et ſic extra
betur. Ad idem nalet ſi deglutierit patiés ali
quá parté s[pon]gie marine ligatá c[ui] filo et c[ui] de
glutierit uiolenter extrabatur. Ad idé nalet
g[ar]garisína c[ui] oleo calido et orimelle cópoſito
uel ſquillitico miſtis et remollitur res inſixa.

De grauedine lingue. Sil.

Irca rubricá é notáduz q[ui] grauedo
lingue é dupler. quedá a natuitate
uel q[ui] et d[omi]ntiç et talis n[ote] curatur
q[ui]dam v[o] n[ote] é a natuitate et per có
ſequés cauſata a c[ui] accitáli: ut a mala materia
ibita in nervis et lacertis lingue et talis p[ó]t cu
rari Secundo notandú q[ui] c[á]g[ue]dinis est uel

materia f[ra] ibita in nervis uel lacertis ligue
uel mala p[ro]u el mala p[ro]ſituo ſequés p[ter]
ſebre. vnde ſit asperitas in lingua et ſit exccatò
et p[ter]a debilitatur vtus motuá et hoc é ſignu
in ſebrib[us] acutis ſignificás mor[te] et ſib uidi i plu
rib[us] q[ui] fuerú mortui in tertia die. uel c[ui] é b[ui]
tas ligamenti exnítis ſib lingua. uel c[ui] é ranula q[
est] ſib lingua et nafitur ad modú carnis habeſ
figurá ad modú lingue parue. T[er]to notan
dú de ſignis. ſigna grauedinis ligue ex materia
frigida ibita in nervis et ligamèt ligue ſunt ipe
diméta i loq[ula] et platò mala i docóib[us] igb[us] cadit
r. et q[ui] audit[us] et aliu ſenſus ſút turbati. et q[ui] expla
t[oe] ſua cum uult loqui ſbito aut forſtiter p[ſerre
aligd ultra uolútatem ſuam emittit saliuá et bu
miditáte ab o[re] et é ſignu[z] paralisís vl[s]. Si
gna g[ue]dis ligue ex ſe. ſút diminutio loquele et
q[ui] inſirmus uolens attrahere liguá ſua n[ote] p[ó]
t[er] aduſtio c[ui] nigredie et aspitate. ſigna gra
uedinis ligue p[ter] b[re]utaté ligaméti ſút q[ui] a[
lingua adheret parti inſeriori et n[ote] p[ó]t extra os
emutere: ſigna e[ui] q[ui] ſit p[ter] ranulaz ſút q[
c[ui] elevatur ligue apparet ibi e[ui] é gládula mani
ſeste atq[us] apparet q[ui] ibi ſit alia ligue parua et in
flatur et emittitur ſib mento cum amigdalis cum
augumentabitur. N[il].

Um ligue absq[ui] aluis mébriſ gue
diné ſuuerit paſſa et eger neq[ui] ſebre
neq[ui] acutá egritudiné i current é fal
armoniæ et pip[ro]t. 35. et ſinapi albú ac pi
retp[ro] et ſaſiſagriá et baurach atq[us] origanú
et fal idi et nigella et ſanſue q[ui] ſumant
et i aqua coquant et ſiat et eis g[ar]garisím
Caucat t[in] patiens ne ex eo aligd traiciat:
aut eger teiun[us] multis dieb[us] g[ar]garizet al
muri nabati aut ſiat g[ar]garisím ex accet et
piretro poſt[que] v[o] g[ar]gariza[ſ] c[es] ſauerit ſi
mank fal armoniaci p[ir]ctri pipis ſinapis
o[iu]z p[tes] eq[les] et ex his b[ui] pulueriza[ſ] lin
gua diut[us] fricck[em]. Q[ui] ſi c[ui] ligue g[ue]die
audit aut reliquio[que] ſenſu[em] gravitas forſis
aſuerit ſiat egrí curatò ſim doctrinaz qua
paralisís curatur. Sil.

Determinat de grauedine ligue: et diuidentur in tres. P[umo] ponit curá grauedis lingue. p[uenientis] a materia f[ra] ſecundo p[uenientis] a ſe babus. T[er]to p[uen]étis ex p[er] ligamén[te] ſecuda ibi. Si a[ut] loquela. T[ertia] ibi. Et ſi diu. P[ri]ma i duas. p[umo] ponit curá grauedinis ligue absq[ui] aluis mébriſ. Secundo ponit curá graue dinis c[ui] aluis mébriſ ſenſibilit[us] ſecuda ibi. Q[ui] ſi c[ui] ligue. P[ria] i q[ui]tno[em] ſim q[ui]tnuo: localia

## Be magnitudine lingue.

ponit, secunda ibi. Aut eger. Tertia ibi. Aut
fiat. Quarta ibi. Postq. Be pria dicit q
cum lingua absq. medris aliis passa fuerit sive
diné et nó incurrit febré nec acutá egritudinem
sal armoniacú t pip t sínapi al. 33. t pizétú t sfa
sifagria t baurach t sanfucus sice? sumantur t
coquátur t fiat gargarisma ex eif. Ró p3.q1 có
sumit materiá pháticá. Subdit etiá q patiés
caueat ne de dicto medicamie traiciat, ró patet
Aut eger. Ponit secúdú medicamé dicens
q eger debet multis diebus gargariza alumé
nabati, rátó q1 abster git et excemat. Aut fiat.

Hic ponit tertú locale dicés q fiat gargarisma
ex aceto t pietro. Ró patet. Posiç. Póit
quartú locale dicé q postç. cestuerit gargari
zare sumatur salis armoniaci piperis piretri sì
napis oium partes equales et eis bene pulueri
zatis diutius fricetur. ró patet. Ad idem fiat
gargarisma cù decoctione saluie t accori t facit
loqui pueros. Notádu q anteç approximé
tur localia pàdicta debet preecedere euacuató cù
pillis cochiis uel fetidis uel cù pigra. uel cù me
dicamine de turbith. pít etiá fieri clisteria leuia
t acuta. Os sì cù. Ponit curaz gravedinis
ligue cù gravitate alioz mézop t senfú dicés
q sì cù gravédine lingue fuerit gravitas audit?
t alioz senfú debet curari fm q curatur para
lífis. Ratio patet. Alman.

Si aŭt loquela in acutis febrib'agzia
uata fuerit et uideris ipsam cù gravitate i
loquela extenuatá t abbrzuiatá t sparma
tà aqua calida ab alto super spódiles dor
sì t auris principia funda t cù oleo fricé
tur. Eger quoq oleu tepidú in oze tenere
debet. Et sì diu è ex quo loçla fua minui sì
cessaucerit uel et semp cósiderandú è an li
gamentú quo isferius liua cónectik mai?
sit qz debeat. Os sì ita fuerit ex eo paruz è
icidédú t. 33. puluerizatú imittédú. Sil.

Ponit curá gravedinis lingue pueniéç ex
febré: et diuiditur in duas fm q duo írmedia po
nit. secuda ibi. Eger quoq. Be pria dicit q
sì loquela in febrib' acutis fuerit gravata t ap
paret lingua extenuata t 2tracta d3 ifundi aqua
calida ab alto supra spódiles colli t principia au
ris. ró q1 mollificat t húectat illas partes, vnde
segtur húectatio t mollificatio in lingua. Eger
quoq. Ponit alio remediú dicens q oleu
tepidú d3 teneri in oze. ró q1 húectat lingua et
mollificat: et hoc oleu pót eè roß. uiòf. onkátinu
uel de salicib'. Ad ide valet cádi retéti in oze
Ad ide mulcilago psilii uel seis citonioz i oze

retenta. Ad idé abluatur os cù aqua calida
accto uel melle rofarú t iulep mixtis si fuerit uè
tofitas in lingua. Ad idé pruna sicca i oze re
tenta. filr suce? liquiritie. Ad idé tamarindi
aut mána. Ad idé fricetur lingua cù cása plica
ta húectando sepe cù aqua zuccari calida u'l cù
aqua dragagátú... Et sì diu. Ponit curá gra
uedinis lingue puenient ex parte ligamenti di
cés q sì diu sit q loquela fit ipedita d3 sidera
ri an ligamentú quo inferi lingua 2nectitur sit
maius: q1 sì sic ex eo parú debet pói. Ad idez
valet alumen tè.

Be lingua q adeo crescit ut os egirdiak. Sil.

Jrca rubricá é notádu q cá magni
tudinis lingue é materia sanguinea
u'l phática: et ut plimú tales mate
rie desceendút a capite. Secundo
notandú q signa magnitudinis lingue sút ma
gnitudo multiplicata fm oée dyametros: reté
tio sputi uel salive in oze t phibitó eí? et difficul
tas. ró p3. Sed signa diufrsitatis matéie sút
fm diufrsitaté materie. s. sanguinis t phlegma
tis. patet súpia. Al.

Um contingit linguá adeo inflari
ut pie magnitudine os egrediak
fricanda è ex cepe aut ex citri ace
tofitate aut cù ribes aut ex granato accto
so donec saliva multa ab ea fluat 15 nanq5
mó štumescit et ad prima redibit mérsurá
Si aŭt nó sú sufficient fiat fricatio ex sale t ace
to. t sì nódú sufficient fiat miutio ex utrifq3
cephalicis prius: t postea ex venis sub lin
gua. Sillanus.

Munc pont curá: et diuiditur in duas. Páio
ponit curá qñ fit a materia frigida. Secundo qn
fit a materia calida. secúda ibi. Et sì. Prima i
duas fm q duo ponit remedia. secúda ibi. Sí
aŭt. De prima dicit q qn còtingit linguá in
flari ut ppter magnitudiné egrediatur os .lin
gua è fricáda ex cepis: aut ex acetofitate citri aut
ex ribes aut cum granato acetoso donec salina
egrediatur. Rató q1 talia incidút materiá phlí
cá. Si aŭt. Ponit fm remediú dicés q sì 15
nó sufficient fiat fricatio ex sale t aceto. ró patet

Ad idé fiat gargarisma ex oximelle squilliti
co t aqua decoctóis castorei seu cù aceto decoc
tionis rute cipi t pipis. Notandú q sín que
nit purgatio cù pillis cochiis fetidis: aut pigra
Et sì nondú. Ponit curá qn fit a materia
calida dicens q sì non sufficient qó dictu? é d3 sfe
ri phlebotomia ex utrifq3 cephalicit pío. deide
ex uéis q súit 15 ligna. ró q1 fit euacuató ságúis

h ii

De glandula que sub lingua nascitur et dicitur ranula. Sillanus.

Ircæ rubricæ est notandum qæ hec
passio sit a materia húida q in car
né quertitur et aliquï acgritur i loco
qui é sub lingua forma lingue pue:
tunc uocatur ranula et acquirit aliquï figuram
rotundá et tunc uocatur nodº uel grossines.
Secûdo notandú qranula uel é magne quáti
tatis uelpue: et illud é hz multitudiné uel paucita
té materie. Tertó notádu qsigna ranule sút
quia ab utraq parte lingue uidetur quedá emi
nentia habens forma lingue. Signa mòi sút
qr uidetur circa ligamentú lingue ad modum
auelane et ipedit elevationé ad palatú t loq
lam et comestionem patet. Al.

Um sub ligna gládula nociua fue
rit in principio ex sale armoniaco
t gallis fricanda est. Silla.

Ponit curá ranule qn í parue quátitatis: et
diuiditur in duas. Prio ponit curá qn í en pín
cipio. Secúdo qn í é antiç, fecúda ibi. Si aút.

De prima dicit q qn sò lingua fuerit gládu
la nociua d3 sié fricatio ex sale armóiaco et galt
et d3 intelligi facta scapellatòe ró p3. Al.

Si aút vetusta fiat ex medicamine si
giue sanguinoléte fricanda ér qu é medica
men acutú. Eger aút acetú et salem in ore
teneat. Sillanus.

Ponit curá qn í antiqua et diuiditur i duas
sm q duo pót remedia. fecúda ibi. Eger aút.

De prima dicit q si fuerit antiqua debet fieri
er medicamine gigiue sanguinoléto qò é medi
camen acutú et tale sit ex melle alumine zuccari
no et flore eris equaliter. De fecúda dicit q eger
d3 tenere in ore acetú et sal. ró p3. Notáduz
q si ranula sit magne quátitatis cura é ut incida
tur et extrahatur p poſse. poſtea fricetur cù 3egi
i. cù alumine fecu et aqua calida fecu mixta.

De apostematibus ligue. Al.

Sta ex: "dem funt curáda ex qbº
curácola qua nonimº et finátia
ſanantur. Sillanus.

Ibic pio curá apatú accidentiú in lingua ra
ſis remittit nos ad curá apatú et pustularú que
ſunt in lingua et dicitur aleola et de hoc dictus
é ſuperi ad plenú.ná convenit i signis causis et
curis. De ſquinantia Sillanus.

Ircæ rubricæ est notandú primo q
uerus radices ligue ſunt duo mea
tus quor unus é uia cibi : et alter é
uia anhelitus et uocatur trachea ar

teria et caput eius uocatur epiglotis. uia cibi ap
pellatur meri ſue ifophag? uia media iter ifio
duos appellatur guttur: sed lingua que é stan
super iftos duos meat? ad modú digiti appel
latur uula: sed quedam caro addita in radice
lingue appellatur due amigdale. pars interio:
coli appellatur gula: et est prie gula et uia ûhe
litus. Pars aút posterior colli qua transit meri
appellatur ceruit. Secúdo notandú qqui
nantia appellatur ap a gutturis et partiú vicina
rum ipediens uiam anhelitus et uiam cibi.
Tertio notandú de causis q cause ſquinatie uel
est extrinseca: et tunc pót eé sanguis colera phe
gma uel mlía et ordo é ut plimú a languie. deide
a colera: deinde a phlate: demú a mlía et raro
ualde. Aliqui tni dicut q pío a languine. ſedo
a phlegmate. tertó a colera de materia mlía et.
uel est extrinseca ut causis uel perculſio in ſuffla
tiones vento: uel frigiditas comestio quóndá
fungorú uel uenenorùm. Quarto notanduz
q spés ſquinatie ſint tres. Ina in qua rubor ap
paret eé en collo et est leuio: in qua materia deli
nat ad exteriora. Alia é in qua apparet rubor: et
tumor intra ore apto et est deterior pria. Alia éi
qua nò apparet rubor neq tumor nec itra nec
extra et talis é morialis q materia é int? occulta
et ſuffocata. Quinto notádu q ſquinatia pót
terminari tripliciter. Prio q insensibilé resolu
tioné qn materia é pauca et frtilis. et illius signa
est alleuiatio et illa terminatur ifra cíttuó die.
Secúdo per quersioné eius ſanié ut qn mate
ria é grossa cuius ſignu é: et q magis cooperat
coopimenta et cù ſanies é generata alleniatur
magis. Ité q1 fit maió doló: et febris et cù ſcaé
remittitur. Tertó p pmutatóné materie ad aliu
locu cuius ſignu é diminutio et resolutio abfò
apitione ad exteriora et tuc materia pót ad ner
uos pmutari uel ad partes colli cuius ſignu é
dolo: et aggrauatio uel tortura. uel pmutari pót
ad pulmoné cuius ſignu é tuſis doló: pectous
difficultas anhelitus. uel permutari pót ad co:
cuius ſignu é tremó: cordis ſincopis occupatio
pulius. uel pót permutari ad stomachú cuí fi
gnu é naúea nomitus doló: stóachi. Sexto
notandú de ſignis. signa qn fiunt d languie ſut
rubedo faciei et oculorum tensio corpori totius
repletio tumor loci et doló: aguatius: dulcedo
ſalue: carnositas manifesta corporis: comestio
ciborum generantiú sanguiné: difficultas tráf
glutiendi cibú uel aerem anbelandi equaliter
uel inequaliter. Signa qn ex colera ſut ſient
inflatio doló: acutus: punctura et mordicano:

De squinantia.

colo: citrinus saliuia amara habitudo corporis
magis extenuata qſ carnola: antecessio ciborum
gener antiu ſanguine colericu, 7 multitudo eor.

Signa quando ſunt ex phlegmate ſunt mul
titudo curus ſalie rauced uocis paucitaſ do
lois cum grauedine albedo loci 7 facie: habi
tudo phlegmatica 7 humida: mollities tumor
anteceſſo ciborum generantium humoeré phli
cum. Sigutlie ſunt durities liuo: tarditas
afflictionis 7 duratio morbi. Signa qui ſit a
caufis primitius ſunt manifesta per indicia pa
tientis 7 per ea que pceſſerunt. Signa pno
ſtica ad bonu ſunt ſomnus quies alleuiatò do
lois bontas anbelitus faciitas tranſglutiédi.
7 beuiter ſignorú malouz pnuatio. Sed signa
pronostica ad malu ſunt qui ſquinatia uenit i
ſe bribus acutis ſeu continuus in die cretica ſinco
pis uememens difficultas anbelimus: difficulaſt
tranſglutendi ſic q reiciat potú ad nares: vor
catulina ita q uidetur loqui cí naribus: ſpua i
ozé: emiſſio lingue: colo: liuidus 7 niger in lin
gua oculis 7 labiis: frigiditas extremitatú: con
tractio colli ſic q non poſſit iacere ſupra doſuſ
Dubitatur quot ſunt ſpés ſquinatie: 7 pioba
tur per rasim nono còntinentis q ſunt due. ſecu
do pbatatur q ſunt tres per ypo. iii. pnoſticoú
Bal. 7 auc. Dicédú q ſpés ſquinatie pnut di
ſtingui ſpeciali diſtictione 7 ſic ſunt due: q: cum
apate uel fine. 7 ſic loquitur rasis dicédo q ſút
due. uel poſſunt diſtingui ex parte accidentium
7 ſic ſunt tres ſpés. uel poſſunt diſtingui ex pte
materie 7 ſic ſunt quatuor: ut ſunt quattuo: hu
mores. Uel pnut diſtingui ex parte muſculoſum
7 ſic ſunt plures ſpés ſm q loca tam ítriseca qſ
extrinseca ſunt duerſa. Al.

Um inglutièdo ſentitur angustia
adeſt paſſio que ſinantia uocatur
Et eius grauitas aut leuitas ſin
angustie quàtitatem depchendi pòr. Sil
Hic determinat de ſquinantia 7 diuiditur in
tres. Primo ponit signa ſquinante. Secundo
docet diſtinguere qn est debilis 7 qn est forſt.
Tertio ponit curam. ſecuda ibi. Et eius graui
tas. Tertia ibi. Búqz trahiciendú. De pri
ma dicit q ſi in tráſglutiendo ſentitur debilitas
ſive angustia ſignú est q ibi é paſſio que dicitur
ſquinatia. Notandú q ultra illud ſignuq est
conſtrictio anbelitus. 7 ratio utriuſqæ è q: rône
materie exiſtentis in uìis anbelitus 7 deglutôis
cibi fit conſtrictò in illis: vnde fit difficultas i eſ
gulud ſignu quia os remanet apertum ut conti
nue aliquid de aere poſſit attrabi per viaz âbe

litus. Et eiths grauitas. Bocet diſtinguere
qn é forſtis uel debilis ſquinantia dicés q forſi
tudo uel debilitas ſqu matie poſſit diſtingui 7 ſm
duiversitati angustie. uerbi ſi angustia é forſi
tis ſignantia é forſtis. ſi debilis: debilis. ró quia
angustia é ſignu ſqnantie. mó ſm duiversitatez
ſignoſum apparèt diuſtitas in diſpòib? Al.

Cúqz trahiciédi angustia fuerit in ſa
cie 7 oculis rubedo 7 repletio i principio
curationis cephalica phlebotomeſt 7 gar
garifmus ex ſucco granati muſi cù carnoſi
tate ſua fiat aut ex rob mali maciani ace
toſi. aut ex rob mori de ſemi. Sill.

Ponit curam 7 diuiditur in duas. q: pio
ponit curá qn ſquinatía fit a matèua calida. Se
cundo qn ſit a frigida. ſecunda ibi. Si aút.
Be prima dicit q ſi in facie 7 oculis fuerit rube
do 7 repletó. ıſtis arguendú é ſignis q. ſquinan
tia é a ſanguie. Be ſecunda dicit q in principio
dz fieri phlebotomia d cephalica. ró patet.
Notandú q ſi in corporè fuerit repletó d3 pio
fieri phlebotomia de saphena euıdem partis
uel lateris ſi virtus 9 ſentit. Beinde de venis q
ſunt ſub palato inferio: uel que ſunt ſub ligua
ró patet ex ſupradictis ſepe. Ad idem uento
ſe poſite in ſpatulis. Almansor.

Et post hoc fiat gargarimus ex aqua
rob. in qua ſumach fuerit ifſum. q p'q3
per tres dies ſic factu fuerit 7 véter ex ſuc
co fructu: sicut p:uno:u tamarindorum
casſiſt: 7 terant:abi solut? fuerit fiat gar
garſim? ex apóſtate ficu: cit:ia:z et paſſula
rú aut ex medulla casſiſt cù idóétle. q ſi
paſſio iueter auerit ex gargarimus 7 iſlati
one forſtiu medicaminú que dicturi ſum
curáda erit. Silla.

Donit curá per localia: 7 diuiditur in du
as. Primo ponit curá in principio. ſecuó in p
ceſſu. ſecuda ibi. Ad postq3. Be pia dicit
q in principio cópetit gargarim? factus ex ſuc
co ſgnati acetosi cù carnoſitate ſua. uel cum ſuc
co pomi maciani acetosi. uel cù ſucco mori d ſce
ni. Secúdo vult q poſt cópetit gargarimus
de aqua rob. i qua ſumach ſit ifſum. Ad idé
ualet gargarimus ex aqua decoctoís coiádi
ſumach gallarú ypoquifidos 7 mali ſgnati.
Ad idé ualet gargarim? factus ex dyamorion
7 aqua ordei. Ad idé ualet gargarim? ex la
cete: quia repercutit 7 mitigat dolóre. Ad idé
ualet gargarimus ex firupo de papauere dya
morion an. 3. i. aque rob. 3. iii. Notandú pio
róne dictorú q intentio in principio est reprecíſio

b iii

et prohibitio fluxus materie ad parté gule. 53 B
perficitur cu gargarísmis dictis qui sunt frigidi
et stiptici. et hoc têp durat circa tres dies. 0.5
postq. his ponit curá per localia in pessu
et diuiditur i duas ſm q duo ponit localia. Se
cunda ibi. Q.5 si passio. Be prima dicit q
postq. factu fuerit p tres dies q7 dictum est de
gargarísmis et pzemiffa fuerit euacuatio ex ſue
eo fructu solubiliu: sicut tamarindopruno?
caffie et manne cœuenit ut fiat gargaríma et de
coctione ficuú ficcarú citrinarú et uvis passio:
aut ex medulla caffiefistule cu idromelle. ratio
patet: quia ıſi gargarísmi digerunt et materiá
maturát. Ió 7c. Q.5 si passio. Ponit ſecúdu
locale et patet. Notandú q per illa gargaríſ
mata intelligit ſibi ſi la de quib? é primú. 7R. liq
rite paſſulay mundatay ab arilí dactiloy aní.
3.5.5. ſeis ptilii ſeis citonio? ſe. papaueris al-aní
3.5.5.02dei mundati quar. 5. mellis. 3. ii. fiat deco
cio paq clara uſq ad qyr. iii. Ad idé. 7R. liq
ritie ıſopi mirre aní. 3.5. iii. tezátur et miſce cu mel
le roſ. 5.5 ad maturádu ad extra v3 tale úgtin
7R. unguéti de alta qyr. 5. mucillagis ſeis pſil
mucila. ſeis citonio? aní. 3. ii. medulle caſſiuſu
le butiri ſinc ſale aní. 3. 5. ſermenti dactiloy pin
guiú aní. 3.5. 5. olei uiol. 3. ii. miſce et fiat unguétu
Ad rúpenduſ a pa ſpetit oximel diureticum
cum decoctione caricarum ſenugreci ſquille et ſi
at gargaríſma: aut rumpatur cu5 digitò aut vn
ve aut cum ferro. Si post ruptur a fiat garga-
ſima cu5 melle et uino. Secundo notanduſ
q in ſquinatía de materia colerica. Primo ſol
uatur uenter cu decoctiòe que ſic ſit. 7R. medul
le caſſie ſilt. 3. i. máne tamarindo? aní. 3. 5. i. 5. dif
ſoluátur oia in. 3. vi. aque decoctoís prunorum
Ad idé. 7R. máne. 3. i. reubarbari. 3. ii. in aq
fermentati diſſoluatur in decocto prunoy ſicca
tozu: ſic dimittatur per hora poſtea guletur. ſit
quátitas aque. 3. vi. Ad idé clistere put deem
fuit in cura ſreſeſis. deinde fiat phlebotomia d
cephalica que é in manu: aut fiat uétolatio i spa
tulis et collo. His pzemiffis fiat gargaríſma in
principio cu aqua decoctoís prunoy uel uino 8
granatios. uel cu oxizacra uel cu bis de gb? é di
cu5 ſupra. In p[rocesſu] fiat gargaríſma. 7R. de
coctoís prunoy. 3. vi. caſſie máne. 3. i. diſſoluen
tur cu predicta aqua et ab extra fiat emplim. 7R
farine ſenugreci ſeis lini aní. 3. i. ſeis maluauſci
malue floz camomille iſopi aní. 4B. i. olei 8 ca
momilla olei de lilio aní. 3. ii. buliant ſimul uſq
ad spiffitudiné in aqua cum oleis predictis et po
ne calidum ſuper locum: Al.

Ad rúpenduſ a pa ſpetit oximel diureticum cum decoctione caricarum ſenugreci ſquille et ſi at gargaríſma: aut rumpatur cu5 digitò aut vn ve aut cum ferro. Si post ruptur a fiat gargaríſma cu5 melle et uino. Secundo notanduſ q in ſquinatía de materia colerica. Primo ſol uatur uenter cu decoctiòe que ſic ſit. 7R. medul le caſſie ſilt. 3. i. máne tamarindo? aní. 3. 5. i. 5. diſ ſoluátur oia in. 3. vi. aque decoctoís prunorum Ad idé. 7R. máne. 3. i. reubarbari. 3. ii. in aq fermentati diſſoluatur in decocto prunoy ſicca tozu: ſic dimittatur per hora poſtea guletur. ſit quátitas aque. 3. vi. Ad idé clistere put deem fuit in cura ſreſeſis. deinde fiat phlebotomia d cephalica que é in manu: aut fiat uétolatio i spa tulis et collo. His pzemiffis fiat gargaríſma in principio cu aqua decoctoís prunoy uel uino 8 granatios. uel cu oxizacra uel cu bis de gb? é di cu5 ſupra. In p[rocesſu] fiat gargaríſma. 7R. de decoctoís prunoy. 3. vi. caſſie máne. 3. i. diſſoluen tur cu predicta aqua et ab extra fiat emplim. 7R farine ſenugreci ſeis lini aní. 3. i. ſeis maluauſci malue floz camomille iſopi aní. 4B. i. olei 8 ca momilla olei de lilio aní. 3. ii. buliant ſimul uſq ad spiffitudiné in aqua cum oleis predictis et po ne calidum ſuper locum: Al.

Si aŭt in facie non fuerit rubedo flu
xeritq. ab oze saliuе multitudo et eger ſue
rit hüectatus in principio soluatur véter
et cochisu. Et fiat ene ma et clisteri acuto:
quod i capitulo de appoplexia nominavi
mus. Sillanus.

Ponit curam ſquinantie qón ſit a materia
frigida: et diuiditur in duas. Primo ponit curá
per euacuationé. Secundo p localia. Secunda ibi.
Cú paſſio tón. Prima in duas. primo pót cu
ram cú medicina laxatiua. ſecúdo cu clisteri. ſe
cúda ibi. Et fiat. Be prima dicit q ſi ligna il
la apparuerint. Primú q in facie non ſit rube
do ſecundú q: fluxerit multitudo saliuе ab oze.
Tertú quia eger fuerit habitudine frigide uel
húide ſupple arguendú q: q ſit a materia fra.
ró p3. Secundo dicit q p[ro] cura d3 fieri euacu
atio cu ptilis cochis: quia euacuát materiam
phlicam. Intelligenduſ tón q d3 p[re]miüti di
gestiuú meri phlátice. ró patet. Ad idé ualét
pillule fetide. Ad idé ierapigra. uel pilſe de ye
ra. Ad idem medicamé de turbith. Et fiat
Ponit curá per euacuationé factam p clite
re dicens q debet fieri clistere acutú quod p[ó]
tur in. c. de appoplexia. Al.

Cum paſſio ſi inoperit fiat gargaríſmus ex firupo acetoſo. Silla.

Ponit curá p localia et diuiditur in duas.
Primo ip[ro] principio. Secundú in p[ro]cesſu. ſecu-
da ibi. Aut cu idromilis. Be prima dicit
q cù ſquinantia de materia frigida fuerit ip[ro]
cipio fiat gargaríſma de firupo acetoſo. Ald
idé ual3 gargaríſma ſup[re]dictú ſactú ex diame
ron.nel ex rob nucú viridiú. Ad idé ualét pil
ule iste: 7R. maſticis thuris uuarú paſſarum
múdatarú ab arillis ſtovacis calamentú aní. 3.
ii. terátur et p[er]ſiátur cu melle et teneantur in oze.
Almansor.

Aut cù idromelle et pipere et oximelle
deinde et almuri nabati fiat etiaſ gargaríſ
mus ex idromelle et ſinapi. De bis p[er]terea
que male ſinatie confert: é ut ex venis que
sunt ſub ligna fiat minutio et uétose abſoq
ſcarificatione in collo ponanſ. Et epithieſ
collú ex melle anacardino donec uesice in
eo generétur. Et fiat gargaríſmus cù ſina
pi. et fiat gutturi inſufflatio ex hoc medica
mine quod ſic fit. Sinapis ſal armoniacé
piretrú nitru aſſa piper mentaſtrú ſuman
tur et ex eis cù idromelle. fiat gargaríſmus
Sillanus.

Ponit curá per localia in p[ro]cesſu : et diu

49

Be tuſſi

ditur in tot partes quot localia pōit.ptes patēt

Be prima dicit q gargarisma factu ex idro melle z pipere z oximelle. z deinde ex almuri na bati ualet. Ró quia incidit materiā attrahit et euacuat. Be secunda dicit q uulet gargaris ma factu ex idromella z ſinapi. Ró ut ſupra2.

Notandú q ad maturandú materia valz ta le gargarisma. Rradicis ireos ifopi capilloz uene. aní. Hb. i. liquiritie rafé uuarú paſſarum múdatar carícaru aní. 3.5. ſeis lini ſeis ſenugie ci aní. 3.5. ozdei múdi qr. 5. mellis. 3. ii. ſiat docto parr clarificata uſqz ad qrb. iii. Ad extra. ad idem. Hq. dyaltee quarç. 5. mucillaginif ſeis lini ſe. ſenugreci aní. 3. ii. meduile caſſeſt. buti ri ſine ſale aní. 3. 5. ſermenti d actilloz pinguium aní. 3. i. olei amigdalarú dulciú. 3. ii. ſiat ungúm.

Ad idem rúpendú cópét oximel squillitius ſit gargarisma z rúpatur cú ferro uel cú digit. Be his. Ponit curá per phlām dicens q de his que cōueniunt in cura ſquinantie é ut ſi at phlebotomia de venis que ſunt ſub lingua. ró patet. Secundo dicit q uentofe posite in ſpa tulis z collo ſine ſearificatóne cōueniunt: quia diuertút a loco: io. 7c. Et epithietur. Ponit curam per aliud locale dicens q collu d3 ſepiti mari cú melle anacardino donec uſeſis generé tur in eo. ró é q2 per illud aperitur loc2 z ſequi tur diuersion2 z euacuato matéie. Et fiat. Po nit aliud locale dicens q fiat aliud gargarisma ex ſinapi. ró q2 attrabit matéiā phlica. Et gut turí. Ponit aliud locale dicens q gargaris ma fiat ex ſinapi ſale armoniaco piretro nitro: mentaſtro z pipere cú idiomelle. Notandú q in utra2 materia ualet gargarisma decocto2 nis morus diaboli uel maſtificato ex eodem. Ad idé gargarisma ſtercous canis albi oſſa co medentis nel irúdinís uí lupi: uel fiat puluis ex eis z insuffletur uel miſce cú melle z fiat linimé tum ſuper gulá z collu ualent a ppzietate. Ad idé ſumátur filz z pprie tincta in murice z é co chiliá marinú cuus ſanguine fit tictura pfoce tur cum eo uiperá: deinde circumaptetur collú ejus qui h3 apa in gutture: q2 confert mirabſt.

Notandú q ultimú remediú é ut aperietur gula incifione facta inter anulú cáne pulmonis ut poffit inspirare z respirare z cú ſquinátia fue rít remota tunc consolidetur 7c.

Be tuſſi. Hilla.

Irca rubicam é notandúz q tuſſis est motus expulſue naturalis pulmonis coadiunatus p uirtuté aſale ſensibilé z motiná lacertoz pectoris

pter nocumentú expellendum. Secundo no tandú q de numero motuú qui nó ſunt in pſca ſanitate. quidam é pure naturalis ut ſingultus quidá est uoluntarius purus: ut mo2 de latere in latus in febrib2. qdam parti naturalis z ptis uoluntarius ut tuſſis: z de numero ito2 qdam est in quo naturalis ſuperat uoluntariu2 ut i tuſ ſi. qdam econtra u2 in egestione. Notandú q motuú naturaliú qdam ſunt simplices z fm naturá: ut é motus progreſſuus. qdam ſunt có positi z pzeret naturá ut sternutatio. Et ſcien dum hic q tuſſis é motus appropiatus pecto ri sternutatio cerebro z ſingultus ſtomacho.

Quarto notandú q tuſſis é duplex. qda2 é ſic ca z quedá humida. ſicca h3 quin3 cás. Una é malaoplexio exis in pulmone calida uel fra: quia h3 ibi nó yl matéia: cogitur naturá q2. Se cunda cauſa é cóplexio dyafragmatis. q2 dum pulmo nó pót pſecte dilatazi z 3stringi ut i apate gibbi epatis. uel i cau2 uel percuſioe. uel ppter frigidaté aeris 3stringenté. Tertia cauſa é ma teria groſſa uifcola adberens uilſ canne pulmo nis z in partib2 pectoralib2 róe cui2 nó poffit ex pelli. Duarta cá é nimia ſbtilitas materie qua2s refugit natura q2 nó pót éa expellere ſeu appe hendere taliter ut poffit éa expellere. Quita cá est debilitas ututis non potétis expellere mate riá. ſed tuſſis humida ſit a materia exnte in pec toze z pulmone descendéte ut plímú u capite ad pectus p modúz reumatis h3 poffit puenire ab aliis mébris. Auito notandúz q cauſa a tuſſi i generali pót ée illò q2 in cána é actu aut i cána libus inducit nocumentú actu. ſed in ſpálí h3 no cumentú pót puenire uí a cauß exteriorib2: ſi eu ſunt puluis cibus acetoſus aut acut? aut ſal ſus aut venenofus uel in potóe ſumpt2 iducés nocumentú gutturí: ut aer cozuptus uel peſtilé tialis. Uel pót puenire a cauſis intrinſecis z h3 dupſr uel per cóitáte. h3 cú reuma descendit a ca pite ad partes pectoris uel a ſto2 acho q2 malí ſu mi uadunt ad cána pulmós: q2: 3pimútur mé b2a ſpúalia ppter repletioné ſtomachi: uel ab epate eodé m6. uí a splene uel a matrice z ſic de aliis. uel pót puenire ppter cám ppzíá. h3 ppter nocumentú partu2 pectoraliú ppzúú z hoc est per malá 3plexioné calidá uel frigidá humida uel ſicca simplicé uel 3poſitam cú materia uel ſi ne materia: ſicut é ſanguis uí colera uí mła. uí pót p[uenire ppter apa pleure u[ pectoris: ſi cut est pleureſis uel piplemonia: aut ſanies uel ulcus. Sexto notandum q ſigna cauſarum extrinſecarú ſunt uí indicio aſtantiú uel egri uí h húú

per se. Signa qnî prouèit a capite sunt grave
do capitif sputù cù sreatu et sentitur aliquid de
scendere ad cannà. Signa qnî puenit a stòa
cho uel ab epate a splene uel ab aliis membris
sunt loci dolòt et fuedo et signa suar passionù
indicetur suo loco. Signa qnî venit aut pue
nit ppter malà còplexionè. si ppter caliditatez
è cù caloze et puctura: et leditur a calidis et iuna
tur a frigidis. si ppter frigiditate signa sunt con
traria. si ppter siccitatè è tussis sicca cù privato
ne sputi et cum ariditate et aspitate. si ab hùidita
te è cum quadà hùiditate et mollitie. Signa
qnî prouenit ppter apa aut saniè. signa propria
sunt que dicetur suo loco. Signa qnî puenit a
sanguine sunt sputù rubeù dulcedo in oze et alia
signa sanguinis. Si a colera sputù citrinù ois
amaritudo et alia signa colere. Si a phlegmate
sputi multitudo sputù uiscosù et alia signa phle
gmatis. Si a mla sputù uergit ad liuorè et gios
sitiè cum acetofitate stiptica et alia signa mlie: 15
raro fiat a mla. Signa pnoftica tussis idro
piscis ueniens ppter idropè est signù perditio
nis: q: significat matèi idiopitis ès auctà adeo
q: primat dyafragma et spùalia eor. Tussis
in fenibus et decrepitis si diu durauerit è mole
sta. ro quia eor vtus è debilis. Tussis nimia
et diu perfeuer ans è mala. ro q: ducit ad ptisìs
uel ethicà ut rupturà uene in pectore et ad sputù
sanguis et saniè. Tussis ois cum reumate si
durauerit è mala. ro quia è cá ptisìs precipue si
materia deſcedens fuerit calida et acuta. Tussis
ois auſerens ſonù et cù aggruatiòe et molestia
t cù aliis conationibus multis ad expulsionem
t cù rubedine oculoz et cù pauca eductòne est
mala. ro quia inducit rupturà. Tussis ois cù
modico conatu et alleviatiòe et veloci et magna
expulſione et fine labore optima. ro q: significat
ſotitudinè uirtutis expulſione et muſcationez
pectous et diſestionè materie et obedientià eius
ad exutè. Tussis è maioz in nocte q:z in die. ratio
qua in nocte pori clauditur et fit decursus ma
terierù ad interiora. ſed in die pori sunt aperti
et uaporat materia ſient in uigiliis et exercitio et
precipue post ſomnù longum. Al.

Um tussis acciderit fuerit quæ aspa
t sicca et cum rubedine et caloze:
egro murab viol. et ptisana tribu
enda erit. fabas quoque excozticatas et spia
chias cù oleo de amigdalibus dulcib in cóe
ſtione accipiat. In oze yo ſemp tenere d3
pilſas bichichi. Aque aſt quas bibit ſiru
pus viol. est amicendus. Pille bichichie.
Re. ſucci liquiritie zuccari albi amboz añ.

5. x. amili draga, amigdalæ dulcior excom
catarù aii. 3. v. ex his cù mucilagine ſe. ci
tonior ex consperſis inſométur pillule. Sil.

Hic determinat de tuffi et diuidentur in duas
Prio ponit curà qnî puenit a caliditate et ſicita
te. Secundo qnî ſit a materia phlica. Secunda
ibi. Ob ſi cum. Poria i quattuor.prio pòit cu
rá per dietá. ſecundo per pillas tenédas in oze.
Tertio per potú. Quarto ponit deſcriptionem
pillarù que dicitur bichiche. ſecunda ibi. In
ore. Tertia ibi. Aque aſt. Quarta ibi. Pille
bichichié. Be prima dicit q: si tussis accide
rit et fuerit aspa et sicca et cù ruboze et caloze eſo
debet dari zucca viol. et ptisana. ro q: húebat
Secundo dicit q debet comedere fabas exco-
ticatas et ſpinachias cum oleo de amigdalibus
cibus. ro patet. Ad idé cibetur cù cucurbita
endiuia lactuca portulaca carnibus edi et pullo
rù alteratis cù predictis lacte farine amidi dia
gagati. Ad idé ualz balneus aque tepide ſolz?
uel decoctionis violarù maluaruz malauaſi,
ro patet. Ad idé valet electuarior. Ry. dyapa
paueris. 3. i. dyadragagati frigidi dyapenidi
ſine ſpèbus zuccari viol. añ. 3. vii. dyarbis. 3
5. miſce. Ad idé dyadragagantù frigidum

Ad idé dyapapauer. Ad idé dyapédion
ſine cinamomo. Ad idé candi de optumo zuc
caro. Ad idé loch de papauere. Ad idem
loch de amigdalibus dulcibus. Ad idé zucca
rum violarù uel penidi. In ore. Pòit curà
per pillas tenendas in oze dicens q in oze de
bet tenere ſp pilſas bichichias q: leniunt ptes
pectoris. et ićièdu est q: ſi diffoluatur cù aliquo
ſirupo húectatuo et bibantur valent multum.
Aque aſt. Pónit curà per potù dicés q: aſ
qua bibere d3 miſceri d3 ſirup9 viol. ro p3.
Ad idé valet aqua ozei sola q: ſi in ea coquatur
cantri fluiniales uel testudines nemorales valet
ampli9. Ad idé ſirupus viol. Ad idé ſiru
pus de papauere. Ad idé ſirup9 de iuubis.

Ad idem ſirupus de mirto aut ſirupus d3 cu
curbita. Pille bichichie. Pónit deſcriptò
né pillarù que dicitur bichiche. Re. ſucci liori
tie zuccari al. añ. 3. x. amidi dragagati amigda
larù dulcior excozticatar oium añ. 3. v. ex eis cù
muſilagine ſeis citonior consperſis inſomentur
pille. Ad idé. Ry. liquiritie. 3. x. ſeis cucurbi
te uel citrulli ſeis portulace añ. 3. v. còſciantur
cù mucilagine ptili uel albùie ouì ſiant pillè ad
modù cicerù teneantur in oze. Notandù q
in tuffi sicca ab extra cópetit tale unguétù. Ry.
mucilagis dragaganti gùmi arabici aii. 3. ii. af
fungie galline medulle uituli aii. 3. 5. olei viola

vna-fna-fna

## De tussi

60

Tinfla
anctis

rum olei amigdalarum dultium añ. quarſ. 5. cere quantú sufficit fiat unguentí. Ad idem. ☞.olei uiol. 3. iii. cere albe quátum sufficit ex tendatur ſuper páno de fustagno ad quátitatez unius palme 2 duo: ſigorú in longitudine 2 unius palme in latitudine 2 ponatur ſupra pectr.

Secundo notandú 9 in cura tuſſis puèniéſ a materia calida descendente a capite ad pectr còpetunt ea que dicta ſunt ſupra in. c. de cataro qui fit a materia calida ſue ſint firupi: ſue electuaria ſue pille ſue gargarismata. 16 recur ratur illic. Alman.

Qóni eu tuſſi multú affuerit ſputum qbd eu expuendo erpelli non pót nocumen tů infert. 13 neq ſebris neq vehemés vé tris solutio còcomitank ex bis troc. dáduz erit infirmo. ☞. fe. ſeni. ſeu ſeniculí: ſeis apit: ſucci ligritie capilli veneris amigdalarum oium ptes equales ex bis cù mucilagine: ſeis lini còſpersis isomenc trocisci ex qui bus. 3. iii. tribustur. Decoctione aſt quia in hæc egritudine vtendú est in. c. de cataro iá deſcripſimus cui tr. 3. v. capilli veue ris ſunt addende. Sillanus.

Ponit curá qn. p[ro]venit a materia fra. 2 di viditur in duas. P[umo] ponit curá qn. tuſſis n[am] e antiqua. Secundo qn. e antiqua. ſecunda ibi.

Decoctione. De p[uma] dicit q[ui] ſi eu tuſſi multú affuerit ſputum quod eu expelli n[am] pót i ferat nocumentú q[ui] ſi non ſequatur ſebris: nec solutio uentris infirmo dandi ſunt trocisci: qui ſunt. ☞. ſe. ſeni. ſe. api ſucci liquiricæ capilli uæ nerio amigdalarum dulcium: omnium partes equales ex bis cum mucilagine ſeminis lini cò ſpersis formentur trocisci ex quibus. 3. iii. détur.

Notandú q[ui] ſint trocisci debent distéperari cum aqua decoctionis capillozum veneris uel ifopi. 2 tunc ratio partis est quia trocisci ſbitiáſt materiam 2 preparant eam expelli 2 non pmitt tunt eam iberere pectori. Decoctione. Po nit curam per decoctionem dicens q[ui] iam dirix decoctionem qua est utendum in. c. de catarro ſb dit q. 9. 3. capill. uene ſunt addende. Ratio patet. Notandú q[ui] in tali tuſſi valet iſte firup. ☞. radicis ireos radicis enule campane añ. quarſ. 5. ifopi capillozum veneris recentius añ. ☞. ii. calamenti pipinelle p[ra]ſſui ougani añ. ☞. 5. ſeminis lini afi. 3. i. ordi mundi quarſ. 5. liquiritie rſa euarum paſſarum múdataruſ ab arill. afi. 3. ii. mellis 2 zuccari al. afi. 13. 5. ſi at firupus ufq ad. 13. v. 2 ut ſit delicatus p[re]ua let mel. Ad idem. ☞. firupi liquiritie uel de

ifopo. Ad idem valet firupus capill veneris aut aqua ſcabioſe uel aqua capillozum veneris

Ad idem aqua bethonice. Posit firupuz uel aquas laetur uenter cum pillulis de agari co que ſunt ſic. ☞. radicis lili prafii afi. 3. ii. agazici. 3. ii. turbith. 3. 5. pulpe coloquintide ſar cocolle afi. 3. i. iere p[ig]re. 3. 5. puluerizétur pul uerizanda conquaſſentur còquaſianda 2 milce omnia cum firupo capill veneris ſiant pillule.

Ad idez. ☞. caſſie. 3. i. agarici. 3. i. 5. turbith 3. 1. 5. ſalis g[é]me. 33. afi. gra. iii. cum decoctione capillozum veneris ifopi liquiricæ ſcabioſe uiol distéperentur. Ad idé valet ab extra tale un guentú. ☞. mucilaginis ſeminis ſenugreci mucilaginis ſeminis lini afi. 3. ii. butiri ſine ſale. 3. i. olei amigdalarum dulciu quarſ. 5. cere q[ui]tuſ ſufficit fiat unguentú. Ad idem dialtea ad in tra valet 2 confectio dicta dianilum. Ad idé diapenidion cù cinamomo. Ad idez diadra gagantú calidú. Ad idé diacalamentum. Ad idem loch de p[ino] valet etiam loch ſanum 2 expertum. Ad idem loch ſquille. Ad idé ficus ficce aſſe 2 comeſte dactili penidii p[as]ſe pi nee. Secundo notandú q[ui] in cura tuſſis p[o] uenientis a materia frigida descendente a capi te ad pectus còpetút illa que dicta ſunt in. c. de catarro q[ui] ſit a materia frigida: et ideo recurra tur illic. Almansor.

Q[ui] ſi tuſſis antiqua 2 notiva fuerit adeo ut egrú in nocte dormire n[ó] permit tat pillule stozaſcine ſút dáde que. ☞. myrhe stozaſcis opti oium afi. ptes equales in formentur ex c[is] pille ad lupinozum ſimi litudiné ex quibus vna aut due patiéti trí buunſk. In potu vero ſumat firupú de pa pauere 2 comedat remèn albi papaueris cum zuccaro. Aui hanc p[re]terea patitur agritudinem uiter in comestione acetoſa ſalsa pontica acuta atq[ui] amara. Fumigiú ad antiquam tuſſim 2 ſputum fetidum. ☞. aristol. myrhe stozaſcis galbani omni um partes equales arſeici rubei ad p[ó]d[oo]iúz: oia puluerizata ex butiro uaccio 2 sp[ag]aſ ex q[ui]b[us] magdaleóes ad p[il]e p[ue] ſi litudi n[é] ſo: m[é]k 2 cù nece ſuèit i eiuio n[io] ex vno e[or]p p[ra]lecturiú ſuffügeſe eger. Silla.

P[on]it curá qn[ui] tuſſis é antiqua 2 dividitur in duas. P[r]io ponit curam p[il]las. Sebo per ſuffumigium. Secunda ibi. ſuffumigium.

P[uma] in tres. P[r]imo facit hoc. Secundo iterato ponit curaz tuſſis a materia calida per firupum. Tertio oſtendit a quibus debet ſe

p[ul]to Arganice

ingentim

p[ri]to P[ar]acene

abstinere patiens tullim. secunda ibi. In potu
Tertia ibi. Qui hanc. De prima dict q. si
tuſſis fuerit antiqua et novia sic q. egru non p
mittat domire de nocte egro debet dari pillè δ
ſtoria que ſunt. M. myrrhe storacis opu oiuſ
an. partes equales. ſormentur ex eis pillè ad ſi
militudinelluptinoq ex quib⁹ una. aut due tribu
antur. ro quia prohibent fluxum materie distil
antis a capite ad pectus. In potu. Pòit cu
ram a materia calida per ſirupú dicens q. i po
tu d3 ſumere ſirupú de papauere et comedere ſe
men papaueris albi cum zuccaro. ro quia igoſ
ſat materiá et prohibet fluxú et deſensum. Qui
hanc. Hic ponit a quibus d3 ſe abſtinere pa
tiés tullim dicens q. d3 euitare acetoſa ſalfa pò
tica acuta aerea atq. amara. ro quia nimis per
cutiunt pectus atq. restringú: ſuffumigium

Ponit curà per ſuffumiſiú ad antiqua d3 tuf
ſim et ad ſputum fetiduſ. M. arſtoſ. ro. storacíſ
myrrhe galbani oium partes equales arſenici
tu. ad pondus omniuſ: oia pulverizentur et buti
ro uaccino spergátur ex quibus magdaleòes
ad ſiſtudiné pillè ſoſmétur et cù necesse ſuerit i
eiunio uno eoym ſuffumigetur eger. Notá
dum q. hoc ſuffumiſiú plus valet qn é ſanies et
qn non é valet hoc. M. isopi. M. i. ligritie rase
uuar paſſarum an. qr. i. ſeis fenugreci ſe. lini
an. qr. s. ſquaſſentur et bulant in. M. iii. aque-
quousq. redeat ad. M. ii. s. ſiat ſuffumiſato ita
ut patiens aperiat os et coopiatur olla bn et fiat
aliquod ſoſamen per qò patiés recipiés ſumuſ

Pio paupibus valet ſuffumigatio liquiritie
tuuar paſſap. Notandú q. quia tuffis est
paſſio coìs ſitus. uolo explicare medicinaſ que
valent 2tra tullum in cauſa calida ſunt violè:
ſebesten dragagantú gùmi arabicum amilum
ſemen papaueris albi iuiuibe moſa celsi ozeuſ
mucilago pſilii et citóioz: ſeia quattuo: còia fri
gida mundata: ſemé malue endiuè ſcaricle la
tuce poſtulace cucurbite melones auenatú or
deatum candi amigdale penidii oleum violè ne
nufaris et ſilla. In cauſa vò frigida isopus
liquiritia radix ireos capilli uene. squilla lilium
piaſſu ſcabiſa bethonica ſercocolla ſerpilu ca
lamentu oiganuſ orubus ſenugrecu ſemé tilii
aſſuſ piper aſſa sulphur ſemé urtice paſſule ſie
dactili enula mel zuccap. Igitur discret medi
cus iudicat ſoſmas uel per modú ſirupi uk di
ti uk pillap uel trocisop uel unguetoz. uel gar
garizando uel éplastrando. Accipiat g unu uel
multa mixta uenientia particulariuſ. Et ſci
endum hic q. tres ſunt paſſiones que curantur

eú eſdem materiaeib⁹: f. raucedo tuffis et aſma
De aſmate. Sil.

Arca rubucá é notáduſ q. tres ſut
ſpés difficultatis anbelitus. Una i
attrahendo aeré et hoc ſit quia uilli
longitudinales pectoris ſunt debi
les et uocatur diſnia: et dicitur q. é difficultas an
helandi fine ſonitu. Secunda ſpés difficultans
anbelit? é in expellendo acrem: et hoc é qn villi
latitudinales pectoris ſunt debiles. pp qò non
expellitur aer et uocatur aſma et dí q. é difficul
tas anbelitus cù ſonitu. unde dí i uerſu. Diſnia
ſe celat canit aſma morbumq. revuelat. Tertia
ſpés difficultatis anbelitus é quátuz ad utruq
et hoc é qn villi longitudinales et latitudinales pe
ctoris ſunt debiles: et uocatur orthomia: ut p3 i
uerſu. Orthomia quoq moſbo uexatur utroq.
Mô hic capitrú aſma ut é nomen generale tri
bus egrudinib? ſupra dictis. Secundo no
tanduſ q. aſma ſue difficultas anbelitus habz
tot cauſas et eafde quot et eafdem cauſas habet
tuſſis: ſed ſunt ſoſtiores in aſmate q5 in tuli ab
ſolute. Íò p3 ho bis recurratur ad caplín pcedés
Hic t5 raf. ponit curà aſmatis ſue difficultatis
anbelitus cauſati ex multitudine phlegmatiis ui
ſcosi eruntis in concanitate pectoris uel in poſo
tibus pulmonis uel uenarum uel arteriarum
pulmonis at ut plurimuz ſit ex illa cá. Nota
dum tertio q. ſigna aſmatis ſm diversitáte cau
ſarum poſſunt haberi ex ſignis diversitatis tuf
ſis dictis in. c. preecedenti. ideo p3 illis recurra
tur illic. Signa pionostica: aſma i ſenib? nù
q5 curatur: aut cum magna difficultate. Ratio
quia uirtus eozum est debilis: et cauſa ut pluri
mum est humo: phlegmaticus uiscoſus multú
difficialis eradicationis. Secundum aſma quan
do multum antiquatur no recipit curationem.
Ternum qn in aſmate anbelit? é paruue tard
et frigidus é ſignum mortis pioſque. rato p3.
Quartum in aſmate anbelitus tremuluf et pul
ſus malum. ratio quia ſignificat q. uene pulmo
nis ſunt plene. Ideo timetur de iuſſocatione.
Auintum in aſmate tuffis et ſincopis pellimuz
est. Sextum in omni difficultate anbelit? i quo
patiens ſepe ad anbelandam cogitur ad anbe
litum ſuſcipiendum moriſtale. Patet quia talis
anbelitus est pefocatus. Septimuz i aſma ue
nit piopter diſlocationem ſpondilium uit: aut
nunq5 curatur. ratio nanq5 p3. Octauú aſma
ſi prouenit piopter catarrum et caput est debile
naturaliter nunq5 curatur. Sz itelligédum é b
q. aſma et difficultas anbelitus ſunt egritudies

Be asmate

cronice et mouentur peroximaleiter. Al.

Um aliquis affide patitur tuffiz
et aeré attrahit qii cadé fit p' cur
sum: aut p' uchementé motuz et
cú facet supinus è ei deteri? sed cuz sedet è
ei melius. Decoctio ei danda è. q. M. ficu
um citrinoz. 3. x. dactilloz moloz húidita
tem habentú: seis apú feniculi capilli ve
neris liquiritie isopi p[ra]fii oium an. 3. v.
coquétur in tribus. Ibr. aque dulcis donec
redeant ad vná et coletur. Be hac yo d[oc]
tione tribus dieb' egro in potu tribuatur
cú pondere duo[que] aureo[que] huius c[of]fectóis
q. M. succi liquiritie isopi capilli vene. oi
um an. 3. x. cordumú pipis amigdalaram
amarú aristol.ro. seis urtice oium an. 3. v.
mellis dispumati. q. sufficient. hec ení confe
cio supfluitates que sunt in pectore mira
biliter expellit et optima. Banda itaq[que]
per hebdomadá vná c[ó]tinuo. Deide eg[ra]
portó comederit finapi et mel vomingre co
sendé è et véter ex bis pillis soluéd'. q. M.
agarici gra. ord ei. xviii. cologntide l'interi
oris grana ord ei. vi. elacterii gra. iii. suc
ci liquiritie. 3. 5. fiant ex c[is] pillé et sufficient
ad dosim vna post hoc quoq[que] itex redeat
adhibendá c[of]fectioné et decoctioné sumé
dá et postremo ad vomitú et vétris soluti
oné vt p[it]. hoc sepe faciendú è d[oc]ec eger
sanitati restituak. Interim t[em] a cibis Gros
fis et sufficientis et acetosis abſtincat. Sil.

P[on]it curam afmatis et dividitur in quatuor. Primo p[ro]it curam p[ro] decoctioné et confezioné. Secundo per evacuationé. Tert[io] onیدit a qbus oportet egrú abſtuere. Quarto oftédit quid si fit fiendú post evacuationem. Secunda ibi. Deide eger. Tertia ibi. Post hoc. Quarta ibi. Interim t[em]s. De prima dicit q[ui] c[um] apparenta signa. Primo q[ui] patitur tuffim. Sc[co]q[ui] attrahit aeré uchementer: sicut fit post curfú aut for[te] motum. Tertíu cum iacet supinus est et deterius: et cum fedeat est et melius. Sup[le] ar guédu est q[ui] talis patitur asma. Secundo dicit q[ui] pro cura debet dari decoctio que è. M. ficuú ficcarú. 3. x. dactillozum multá húiditaté babé tium seis apíi seis feniculi capilloz ueneris liqritie isopi p[ra]fii oium an. 3. ii. coquátur i. Ibr. iii. aque dulcis donec redeant ad uná et debz dari egro de ita decocte tribus dieb' c[u]z p[ó]dè au et huius c[of]fectóis q[ui] M. succi liquiritie isopi ca pill[em] ueneris an. 3. x. cordumú pip[is] amigdalaz amarú seis urtice an. 3. v. mel[que] dispú ati. q[ui] su[.

Dec ení ſfectio ſupfluitates ă ſút i pectore mi
rabír expellit et é optia et dari d[ur]s p[ro] uná hebdo
madá p[ro]tinue. Notádu[ p[ro]e signo[que] i asma
te é tuffis. r[ó] qr i mébris ſpúalibus é res nocia
quá natura t[é]ta expeller[ et] sic fit tuffis. Sc[co]z ve
rificatur q[ui] in asmate pp[ro] n[oc]umentú in mébris
anbelitus cogitur ad sepe anbelandú. ideo at
trahit aeré sicut fit post curſuz. Aerificatur ter
tiú q[ui] in asmate c[ú] patiés iacet at supiné d[eteri]?
q[ui] fit ſtrictio maió: cáne pulmonis et sic aer ín
p[ó]t ita bene attrabi et exire fed stando meli[que] in
trat aer: ió t[em]. S[ú]r[ó] remedii é q[ui] talis decoctio
é rerú incidentiú materiá groſſam et ſtillantiu[que]
t[em] sic ipſa[z] disponentiú ad evacuationé. Notan
dú q[ui] per ita itelligit eis filia: ut firupú d[em] in
c. d[u] tuffi addédo ſglle. 3. i. Ad idé ualz brodiú
galli antiqui cocti c[ú] isopo liquiritia uuis paſſi
múdis ab arillis et ſeie urtice et ſeie ſenugreci.
Ad idé ualem pomú granatú dulce coctú i cinéi
bus c[ú] modico zuccari candi sic q[ui] ſcidatur et
ponatur pulſis zuccari candi et iuoluat[ur] in pe
tia p[á]ni madefacta et parú dimittatur in cinere
calido et ġna in cacia ponátur et comedantur et
ualz mirabír. Ad idé a[que] distillata enule cam
pane. Ad idé ſi comedátur duo boli d[ur] ſolus
ſglle c[ú] ficubus uel zuccaro c[á]do quolz mane.

Ad idé ualz pulmo uulpis ſicc[que] p[er]z. 3. ii. d[é]
tur c[ú] eo q[ui] p[en]ut d[ur] potib[que] è res mirabilis.
Ad idé ualent o[í]a dicta in. c. de tuffi cáta a ma
teria ph[í]litica. Ab extra uero p[en]ut tale ép[im].
M. dactilloz pinguiu[que] caricar[que] piguiu[que] an. 3. ii.
ramorú malue b[í]smalue an. q[ui]r. 5. quaffa for[ti]
ter et bubiant. deinde. M. ſtereo[us] colúbarum
terbentine rasine an. 2. misceátur o[í]a c[ú] mucilla
gine ſenugreci et seis lini. q. ſuf. ſiat emplim et po
natur ſupra p[ectus]. Ad idé. M. cerotú isopi
ſupponendo laná calidá. Ad idé unguétum
dialtee. Ad idé ualem inunctio facta ſupra pe
c[ut]us de oleo d[ur] lilio et de oleo de ireos u[l] ex oleo
laurno uel ex oleo de aneto etc. Beinde eger.

P[on]it curaz per evacuationé dícens q[ui] post
q[ui] comederit ſinapiz et mel debet p[ro]ouocari ad
uomitum et hoc habet ueritatem quando mate
ria è in stomacho. Ratio quia ſinapis et mel sol
uunt materiam ibi exiſtentez et p[re]parant ad vo
mitum. Sed uomitus ualem qua[em] evacuationem mate
ria illa. Secundo dicit q[ui] debet euacuari cum
pillulis que ſunt. M. agarici quantum p[onde]
rant. x[ui]. grana ord ei coloquintide interio[um]
quantum ponderant ſex grana elacterii gra. iiiíí
succi liqricie. 3. 5. fiant ex bis pillé et ſufficiút ad
uná uicé: r[ó] part[que] q[ui] euacuát mám a p[ect]ore et

intelligédu q in euacuatòe multiplicat melior est pilfarú de agarico cuius descriptio stat sic i forma. M. agarici. 3. iii. coloquintide: elacterii ambóp. aíí, quar. 3. unius succi liquiritie aíí. 3. J. siant ex eis pillule. Notandú q medicine múdificantes pectus et pulmoné ab humozib9 grossis: aut etiá putridis sunt isopus inomné modú administratóis et serapinú piorzie cum uino et Iquilla et urtica et se. eius é multus tuáus educit ení húores grossos sepultos in pectore et pulmone et przie so: bitiones decoctionis eius i aqua mellis et ordei et ficubus siccis et radix alfe sere inomné modú administratónis eius é mi rabilis et decoctio uolubilis cú melle et similiter ireos expellit ení omné materiam ab eo et mun dificat pectus efficaciter et plures alie poni pofent. Post hoc. Ostendit quid fit fiendú p9 euacuationé dicens q iterú debet redire ad sti mendú decoctioné et confectioné dictam uel ad euacandum per uomitú donec restitutatur sa nitas per secesum ut piz? ibid q sepe debet fie ri. Inter i. tis. Ostendit a quibus cibis debet abstinere dicens q debet abstinere a cibis grossis et kipticis ac acetob. ró quia retinét et refti sunt materiá in istomacho. Notandú q non solú dz euitare predicta ímo multa alia: ut oia ventofa et oia alia multiplicáta phla. Euitet et balneú et somnú super repletioné pefertim i se ro. uoitet superfluú motú triftitiá et solicitudinez

Et notandú q inter cetera coitus é fibi mor talis. Eligat panem bene coctú fermentaiu3 et pisatú cú anífo croco cinamomo et fentculo. car nes sint ut plurimú uolatiliu3 utualiú nó uuen tiú in aquis. caro vulpis et herici nemorális et potissime pulmones quócunque fumantur. De fructibus ficus siccé et calefacte ad igné uue paf se phiftici dactili pince amigdale dulces. De olerib9 borago buglossa feniculus petroï. ori ganus calamentuz naſturciu3 serpillú isopus.

De potibus: aqua meſt: uniu3 clarum anti quú odóſerú bene maturú: ſed paue quátita tis. Secuðo notandú q post medicinas di etas valent suffumigia de qbus é primuz. M. sulphur citrinti arſenici aíí. partes equales: fac formas similes auclanis cú adipe renú capiáp aut uacie et ponatur ſupra carboſ et recipiatur fumus ad os p traiectoriu3. Ad idé ex croco myrrha costo arſitol. caſſia et arſenico: ſiant for: mule cum adipe capiúno. Ad idé ex arſenico et arſitol. cú adipe: ſiant for: mule ut piz9. Ad idé uulet sulphur per os ſi detur cú ouis ſorbi bilibus. uel sulphur et arſenicú cú ouis ſorbi

libus et melle. Aut arſenicé cú aqua mellis. aut pille cú arſenico et gúmi pini. Tertio notádu q si asma cötingerit a ſanguine cópetit phlebo tomia de basílica: et si contingert et pter retetóz emoróvidarú aut méstruóz puocatio eoú ém uatiua. ſed si asma fieret et pter materiá delecédé tem a capite cura é intendéda ad caput cú 2fo: tantibus et phibentib9 fluxú de qbus dictú est in. c. de catarro: et cura é intendéda ad materiá retentá in pectore cú his de qbus ſtati dictú é ſupra ad capiú precedens.

## Depleurens. Sillanus.

Jrca rubicá é notandú q dupler est pleureſis. ſ. uera et nó uera. Ue ra é ut apa dyafragmatis et media ſtini. Ad uera é dupler. Una é apo ſtema eríis in lacertis pectoris ſeu carne costap exterior. Alia é que fit a ventositate. Ad p. poffi tú bic intelligit 8 uera. Sebo notádu q pleure ſis qda2 fit a latere d extra. quedá in ſinifto ut plurimú ſit in d extra. ſed q fit i latere ſinifto é piculofio: et citius terminatur pter ppingitaté ad cor. Tertio notandú q pleureſi cá pót é exterior ut nimius calo: nimú frigus ſupfluus motus: uentus bo: calis qí uenit post australé: ſupfluus potus aque frigide uel uini. Uel éé iterio: et tuc cá antecedés é repletio capitis et totius corporis. Lá cóiuncta ut plurimú é cole ra: deinde ſanguis: deide phla: deinde mía: 13 raro. Uentositas ét pót éé cauſa 13 pleureſi non uere. Quarto notandum q pleureſis potest terminari quinque modis. Primo per resolutio nem insenſibilé: ut per calefactoria quando ma teria é pauca et ſubtilis. Secundo per euacua tionem ſenſibilé ſeu excreaticné ut per ſputum quod fit comuniter. Tertio per conversionem eius in ſanie ſicut quando materia é grossa et ta lis est periculoſa: qua tales ut plurimú ſiut pí ſici et empici ut patet in affoſimo quinte particu le. Quicunque plereticí facti et. Quarto per co uersiónem eius ad ſolyſim et hoc ſit raro: et hoc ſit per medicinas calidas: resoluentes ma teriam ſubtilem et groſſam dimittentes quádo ſunt nimis calide. Quinto per mutationem ma terie ad alias partes: sicut aliquando ad cerc bezum et fit freneſis: Aliquando ad nervos: et fit ſpafmus: Aliquando ad uías uriales per uías magnas: et aliquando ad intestina. Quinto no tandem q pleureſis ſalubris habet quatto: té poia. ſ. p[ri]cipiú i quo nibil expuitur. Augumé tú i quo icipit expuè i apparét ſigna digeſtois.

Statum quando ſputus est albú bn: digeſtú.

62

De pleureſi

t faciliter expuitur eú faciit tuſi et alleuiatione.

Declinatione qúi ista incipiut minui et febris
et alia accinita: et illa tépoza assignátur distíguen
do tépoza ex parte digestiónis materie: 13 alia af
signátur distínguendo ex parte accidétius et illa
cum illis non coincidét: 1q: principi quoquo ad
digestioné materie cópiedébit augumentu: pín
cipiut et statu quo ad difficultaté accidenti: et de
cinatio quo ad accidentia p[ro]ebendit augumé
tú statu et declinationé quo ad materie digestio
né. Sed notandú q[ui] signa, p[ro]priu uere pleure
ſis ſunt qnq[ur]mú dolo[ra] lateris p[ug]itiu?; 1q
ibi é mala cóplexio et solutio continuatis, ſunt
auté hec c[ae] dolo[ris]. Est auté p[ug]itiu? p[ter]
senſibilitaté loci et ex parte materie: quia calida
naturaliter uel accidentaliter. Secundú ſi
gnú é febris c[ó]tinua: quia materia é putrefacti
ua in locis pro[pi]nquis coridi. Tertiú signum
est difficultas anhelimi: quia p[ter] aſa sequeſt
cóp[ess]io pulmonis. Quartú é tuſſis concomi
tans: quia aliquid resídat a loco aſſatis ad c[ae]
nales pulmonis. 1ó: 2c. Quintú signú est pul
ſus ſerrinus 1q morbus ſeu aſa é in méb[io] du
ro neruoso. p[á]niculo cooperiente costas: vn[ò]
ſit extensio et urtúries et ſit pulſus ſerrinus. Si
gna materie peccátis ſi ſit coler a urina citria et i
tenſa et ſubtilis, pulſus durus uelor et frequens
dolo[ra] acutus p[ug]itiu? multú citrinus color, et
alia signa colere diſcurrendo per res naturales
nó naturales et p[ter] naturá. Signa ſi ſunt a
ſanguine ſunt urina rubea et p[il]ſa: p[ut]u rubéu
et pulſus plen? dolo[ra] n[ó]o ſentitur ſic c[ui] p[ú]ctura
ſed cum quad[us] grauédine: repletio uenap[ra]: ante
cessio re[] multiplicantú ſanguiné. Signa ſi
causa fuerit ph[la] ſunt urina apparet palida uel
remiſſa pulſus paru? et mollis et alia signa phle
gmatis. Signa ſi fuerit mla 13 raro ſut p[u]
tú luídu? et paucú: dolo[ra] n[ó]o é intenſus nec acut
urina est remiſſa. et alia signa mlie. Signa p
nótica ad malu[us] ſunt: ſi signa p[re]dicta p[le]ureb
ſunt intenſa multum et labózio[a] mortem signifi
cant: s[ui]t dolo[ra] uchemens p[st]ernens virtuté,
difficultas anhelitus addés ad caliditaté: et cali
ditas ad frequentiá tuſſis multú labózio[a] ipe
diens ſomnú et cibú: febris fo[tt]iſima p[ut]u lui
dum nigrú uſeſum cum labózio[a] tuſſi. ſimilr
ſi medicus recte operetur p[v]lia et particularia
et patiens per mediciná n[ó]o alleuietur uel n[ó]o libe
retur 13 potius aggrauatur é signú p[es]ſimuz et
mortale. Signa p[re]nóstica ad bonú ſunt p[u]
tum albú lene et equale c[ui] modica tuſſi et alíea
tione patientis q[ui] c[ito] appareat in principio: et

continuetur procul dubio significat salutem et p[er]
cipue ſi alia signa conueniunt: s[ui]t est bonitas
ſomni et appetitus et bona tolerantia et eſſtio
non ſit frequens: ſed iuncta et equalis et hora c[ó]
ſueta et urina uergat ad rubediné et quandá me
diocritatem et cito incipiat facere bonam resíde
tiam. Notandú q[ui] urina in eſtrudinib[que]
tis et uenarum certam habet significationem ſi
ſit bona ſiue mala. ſed in eſtrudinibus alii q[ui]
ſunt extra uenas. ſi urina est laudabilis bonum
signum est ſed non certum salutis: quia ex alii
potest periclitari. ſed ſi urina fuerit mala et indi
gesta et ita de alii signis malis. L[ert]u signum
est q[ui] eger tendit ad mortem: quia poſt q[ui]s d[ige]
tio deficit in radice deficit in ramis. Ali.

Um aliquis ſub costis ſuis dolo[ra]é
s[ent]it p[ug]itiu? et prop[ri]e q[ui] sicca
patitur tuſſim et febrém: expedit
ut ſi dolo[ra] ſuper parté costarú et ſurcula[z]
tendit fiat minutio ex basilica eius partis
in qua est dolo[ra] n[isi] totú corpus multo ſa
guine repletum ſu[er]it tunc enim et lat[er] có
trario ſanguinis detractio faciéda est. egri
tudo quoq[ui] ſi iam per aliquos dies inſesta
uerit egru[z]a principio ſut ph[le]botomia a
parte dolente facienda est. Silla.

Determinat de pleureſi et diuidentur in du
as. Primo ponit curam ſecu[do] manifestat ip
fam quantú ad nomé ſecunda ibi. Dec paſſio
Prima in duas, primo ponit curam pleureſis
uere, ſecundo n[ó]o uere, ſecúda ibi. Si aſt erte
rius. Prima in duaf. primo ponit curam ſecu
do docet p[re]nósticari de pleureſi. ſecunda ibi.
Q[ui] ſi in principio. Prima in duas, p[ri]o po
nit curam obſeruandam anteq[ui] incipiat excrea
re. ſecundo quando incipit excreare. ſecúda ibi.
Cúq[ui] ſcreare. Prima in duaf. primo ponit cu
ram per euacuationem ſecundo per dietam. ſe
cunda ibi. Q[ui] ſi eger. Prima in duaf. primo
oſtendit quó[ui] euacuation fit fienda per ph[le]b[oro]
miam. ſecundo per medicinaz. ſecúda ibi. Q[ui]
ſi dolo[ra]. De prima dicit q[ui] quando aliquis
ub costis ſuis ſentit dolo[ra]em p[ug]itiu? et pa
titur febres et sicca[z] tuſſim: et dolo[ra] tendit ſup[ra]
partem costarum et ſurculam: debet fieri ph[le]
botomia de basilica illius partis cuius est do
lo[ra]. Secundo ponit exceptionem dicens q[ui] hoc
totum debet intelligi n[isi] corpus totum fuerit
repletum multo ſanguine: quia tunc ph[le]b[oro]
mia debet fieri ex latere contrario. Tergio di
cit q[ui] ſi egritudo iſest auerit egrú per aliquos di
es a principio ſuo d[u]s fieri ph[le]botó[a]ia d[um]e ad[que] p[te]

dolente. Notandum ę si in pleureſi corpus
fuerit plectorūi debet fieri phlebotomia ex pte
2traria doloz: quia ſi ex eadé fieret traheretur
materia ad locú uel ex saphéa eiusde ptí: quia
duersio ſit ad locú ſatis distáté a loco dolozis
Si vò corpus nò ſit plectorúc iuel materia é in
fluxu: 7 ſic phlebotomia dz fieri de pte 2traria:
uel materia é fluxa 7 ſic dz fieri de eadé pte. ró
quia pria intentio é, phibere fluxú. ſecúda vò é
euacuato: 7 ſic ex hís ertiſicatur text? Raſ.
Secundo notandú ę ſi pleureſis ſit a ſanguine

Secundo notandú ę ſi pleureſis ſit a ſanguine
debet fieri phlebotomia ut dictú é. P' phlebo
tomía ungatur locus cú oleo de camomilla et
oleo de aneto mixtis simul 7 actu calidis. 7 póa
tur ſup unctioné emplim qò ſic ſit. WR. radicis
altee. i. maluauſiſt cocte 7 prepate. 3. iii. uiòl. flo
rú camóille aní. 3. ii. ſarine order. 3. vi. i. corporóie
tur 7 miſce cuz oleo de camóille 7 oleo uiòl. q.
ſufficit ad faciendú empl'm 7 calidú ponatur ſu
pia locú. Si úeter infirmi eét ſiccur ſiat oi die ſu
poſitorú el cluſtere lenitiuó 7 eét melius: 7 poſ
let aliquib? dieb? mûdiſcari cú hac medicina.
WR. máne. 3. ii. aq. decoctóis uiòl. 7 iuib ap. 3.
iii. Ad idé. WR. caſſiſt. 3. ii. aq. decoctóis p
dcé. 3. iii. coletur 7 detur aní dieí et matutis. Al.

Ad ſi dolo: iſerius ad pté costarú po
ſterioze tédit: véter ex decoctóe quaí in. c. 8
reumatíno deſcripſim? é ſolued. AHeli?
ti é vt phlebotomia fiat. deide aqua orderi
cú ſuccaro aſſidue tribuaſ 7 ſi videriſ tuf
ſim ci: vehemétis ſiccitatis da ei in dilucu
lo oi die iulep. deinde da ei in potu aqua3
orderi. 9 ſi eger fuerit debi'l nutriaí cú pàe
7 ſuccaro. ſi aút ſortis fuerit aq. orderi uſq3
ad dié quartú ſufficiat. Silla.

Hic ponit curá pleureſis qñ doloz: tendit i
ferius ad parté costarú poſterioz: 7 diuiditur i
duas. 7 Primo facit hoc. Secundo ponit curam
per potú. ſecúda ibi. Deinde aqua. 7 Dria i
duas. 7 Primo facit h. secundo cópat phleboto
miá ad farnatiá. ſecunda ibi. AHeli'tn. De
pria dicit 9 ſi doloz tédit inferi? ad parté costap
iſerioz úeter debet euacuari cú decoctóe quam
deſcripſim'. c. de catarro. io recurratur illic. ró
q1: materia talis ſatís apta é euacuari per talez
medicuá laxatiuá. Notandú 9 in materia cole
rica ante solutionez cópetit tale digestiuó. WR.
enduie ſcariole lactuce epatice diptami capillo
rú uenertis recentiú aní. 4. B. i. qttuo: ſeminú fri
gidoz: ſeia malue bismalue ſeis boraginis mú
dati aní. 3. 5. orderi múdi. 3. i. liquiritie rafe uuap
paffarú ab arillis múdatarum iuiube ſebesten

aní. 3. i. uiolap floz neufaris aní. 3. 5. 5. zuccari al.
Ib. i. fiat firupus vq3 ad quar. v. Ad idez fi
rupus de iuinbis. Ad idé. WR. firupi uiol. 3.
vi. firupi papaueris firupi capil. ueneris aní. qr.
i. miſce. Ad medicina laxatina pót eé talis. WR. flo
rú uiolarú boraginis bugloſſe aní. 3. 5. prunozi
damascenoy iuiube ſebesté aní. 3. x. ſpice nardi.
3. 5. liquiricie rafe uuap paſſap aní. 3. v. fiat deco
tio in qua diffoluatur caſſiaſt. 3. i. reubarba
ri inſuſi i modico aque orderi. 3. 5. uel. 3. i. ſi pa
tiens ſit forſis fiat colatura uſq3 ad qrf. i. 5. de
tur in auroza. deinde poſt euacuatóné ponatur
ſpongia inſuſa in aqua decoctónis camomille
uiòl. uel aneti. Ad idé ſpongia inſuſa i aqua
calida ſolú 7 expeſſa. Ad idez fiat calefacto
riú cú uafe eneo inuoluèdo pánuz lini iplendo
uas aqua calida. Ad idé valet uſeca plea aq
calida 7 loco applicata. Secundo notanduz
9 in materia phlegmatica 2petit talis firupus.
WR. ilopi capil. uene. aní. AB. ii. liquiritie rafe uua
rú paſſarú mundatap ab arillis aní. 3. i. orderi
mundi. 3. ii. quattuo: ſeminú frigidoziú munda
torú ſeis bruſci ſeis ſpar gi ſeis lini ſeis fenugc
ei aní. 3. i. aceti al. 3. 5. ponitur ad incidendú mel
lis elci qr. i. zuccari al. quar. iii. fiat firupus da
riuicatus uſq3 ad quar. v. 7 iſte copétet et ſi eff
colera groſſa. Ad idé firupus de liquiritia ſi
rupus de toſpo 7 firup'8 capillis ueneris. Ahe
dicina laxatia. WR. floz uiòl. boraginis bugloſ
ſe aní. 3. i. liquiricie rafe uuarú paſſap mundat
rú nd arillis aní. 3. i. caricarú. 3. 5. agarica. 3. 5. ſi
at colatura uſq3 ad quar. i. 5. deinde poſt euac
ationé ungatur locus cú oleo de camomilla ut
de aneto uel de ulio uel de ireos. ide fiat calefa
cctorú ex flore camomille 7 melliloto: 7 pót fieri
húidum decoquendo in aqua: uel ſiccú facien
do ſacculum de predictis. Ad idem valet ſac
culis talis. WR. orderi obi aní. qrf. 5. ſurſuris
pugillum. i. conquaſſentur 7 fiat ſaccul? ad qſi
tatem palmi ab utraq3 parte buliat in aqua et
modico aceti expeſſus ſuperponatur lateri.
Ad idem valet ſacculus ex milio 7 ſale 7 pl? ua
let ſi materia effet uentofa. Tertio notanduz
9 ſi materia effet miia: licet raro accidat debet
dari cum predictis pó dirigendo ſuccus bova
ginis cum tota radice bugloſſa cum tota radi
ce aní. B. i. Et medicia laxatina poteſt fieri cú
eſto nigro. uel cum thimo epithimo polipodio
ſene 7 ſimilibus. Deinde procedendum est eu
predictis localibus. Belius tamen. Com
parat phlebotomiam dicens 9 melius est ut ſi
at phlebotóia q5 ut detur farnatia. ró q1: meli?

De pleureſi

remouetur materia a loco: quia farmatia non
sic attingit ad pániculos sicut phlebotomia: 13
quantú é ex parte materici peccantis ? petit far
matia. Deinde da. Donit curá per potú di
cens qú aqua ord ei cú zuccaro debet dari còti
nue in potu. ró quia ufrigidat húeetat et laxat
uenté. Secundo dicit qú si uideris tuſſim ue
hementis siccatis ? petit dare oi mane in potu
iulep uel aqua ord ei. Tertio dicit qú si virtus pa
tientis fuerit debilis debz nutriri cú pane et uuc
charo. si fortis ſola aqua ord ei sufficit uſqz ad
quartú diem: Notandú qú i pleurís i a mate
ria calida potus pót éc aqú ord ei uel aqua fontis
cú pane zuccari uel ſuccus malor. ſnatoz dul
cium cú multa aqua fontis. et ubi cét ſitis isom
nietas et ariditas lingue ſirupus uio!. uel nenu
farinus uel papaueris cú aqú ord ei aut fontz. et
iſte potus ualem loci cibi qú i uirtus é fortis. si eét
debilis pót uti br odio pulli parni decocti in aq
fontis cú lactucis aut ſebus frigidis ſine ſale co
qútur uſqz ad offi! ſeparationé. pót etiaz uti pti
ſana ord ei et faria tritici preparata cú lacte ami
gdalarú et ſpinabihs: et pót uti paſſulis múdaſ
amigdaſ cucurbitis iuſub viol: et pane loto
cum aqú ſeu uino aquoſo debili. ſed i matéia ſri
gida pót potus éc aqua mellis uel aqua multú
zuccarata de cibis ptisana et ſilia. Al.

Cúqz ſcareare ceperit decoctóz qua l.c.
de reumatismo noiauim? quotidie ſumat
ante aqua ord ei bibat doec ſanek. Si aút
ſebris et acuitas perſeuercét et eger in excre
atione difficultaté patiaſ deſ decoctó qua
in.c.de aſmate noiauim? qus ſilr é faciédú
cú ſanici ſit excreatio. Ad ſi in principio
paffionis qú excreatur nigrú: aut ſelud ci
trinú apparet et ſic permanſerit et ſe.nec
quiuerit nec calo: uſqz diez.vii. timoro
ſum é et ſi cú hoc toto aeris attraconó nô al
leuiatur et i pectoſe aſſuerit oregmó: aut i
maxillis rubedo et in oculis labo est mor
ti p[pi]nquinus. Sil.

Donit curam qú patiés incipit ſcareare et est
egritudo in augmento: et diu iditur in duas ſm
qú duo pót remedia ſecúda ibi. Si aút. Be
pria dicit qú cú inceperit ſcareare dz quotidie ſu
mere decoctioné qua diximus in.c.de catarro
ante qúz aqua ord ei bibat: quia múdificat pect?
Be ſecúda dicit qú si ſe. et acuitas perſeueraue
rint: et eger patiatur difficultaté in ſcreatu debz
dari decoctó qua dixim. q.c.de aſmate: et idé é ſa
ciendú cuz est excreatio ſanici. ró qnía talis ab
ſtergit et pect? múdificat. Qó ſi in principio.

Ilíe docet pnoſticarſi in pleureſi dicens qú
in principio paffionis illò qú ſcreatur apparue
rit nigqz et citrinú et ſic còtinuaverit et nô quiue
rit ſebris uſqz ad dié. ſeptimú é ſuspicanduz de
malo. Secuſo dicit qú si cú hoc toto non fiat al
leuiatio in attraconó aeris in pectoſe et fuerit ſo
nus qui dí oregmó: et in maxillis rubedo: et in
oculis liuor é p[himus] mori. Ró primi quia ſi
gnú est qú ſit ex malitia materie et significatur de
bilitas virtutis succúbentis: et ſic uerificatur ſe
cundum dictum. Al.

Si aút exteri? i latere apparuerit ruſe
do aut apostematio et cú p[mi]k loco dolet
ponaſ deuq vétosa aut emplim ex ſinapi
et ficub? et dimittanک ibi donec locus vices
tetur. De his uero qú ex errore ſolidor ad
augumentú nocuméti accidut hác egritu
diné patientibus é cú doloz ſentik i princi
pio ſub costis exſtimát groſſaz ſore véto
sitaté: ideoq electuarii diu[uſc] cú aut eis
ſilia egro tribuút.cúqz iterſciciút. Hec paſ
ſio uocatur birſen cu[li]cá é apá qú oſik ite
rius ex costis ip[oc]ódiorú. Silla.

Donit curá pleureſis non uere: et diu iditur i
duas p[imo] facit hoc. Secundo ponit errorem
quozundá, ſecúda ibi de hif uero. Be prima
dicit qú si apparuerit in latere exterius rubedo:
aut apostematio et cú locus p[mitur] dolet: ſignú
é qú é pleureſis nô uera facta ex materia conten
ta in costis extra. Secundo vult qú p[io] cura de
bet ſuperponi ventosa. ró qú attrahit materiam
ad extra plus. Tertio vult qú etiá cópetit emplz
ex ſinapi et ficub? et dimittatur donec locus reſi
cetur. ró qúia tunc materia exibit. Notádu
qú in tali nullo mò p[petút] repercuſſua. ró qúa
repercuteretur materia ad intra ad loca mobi
lia imo nec in pleureſi vera còpetunt: et ſi illud
eét marie eét in principio principiante. si q[ui]
p[er]s éét et deus dediſſet talé gratiá qú principiú p[ri]
cipians cognosceretur et qú poſtaret in manu u[li]
in burſa mediciná repercuſſuá: ſed nô uidetur
qú talia p[rit] p[oc]urrere: ió mirandú quó bonus
eben meſue dormiuerit. Notanduz qú i pleu
reſi uera non competunt maturatiua níſi quan
do egritudo p[ro]longatur et non udemus alia[]z
uiam: quia ſanies est periculoſa. De his vó.

Donit errorem quozundam dicens qú qda[]z
ſolidi medici in cura huius paffionis errabát
qú cú doloz ſentiebatur ſub costis i principio egri
tudinis exſtimabát groſſam ſore vétoſitatem.
unde dabant electuarium diamuſcum et ſibi ſi
ſimilia calida: et ſic augebant nocumentuz: et

egrū interſiciebant, ratio patet. Hec paſſio.

Oſtédit denoiationé huius paſſionis dicés q
hec paſſio vocatur birſen: cuinſ cæ é aſa qoſ ori
tur interi? in costis ypocūdziorú: unde ſicut xir
ſen dí aſa pániculó cerebri: ita birſen dí aſa
pániculorum pectoris.

De perpneumonia. Sillanus.

Irca rubrizá é no. q perypneumo
nia é aſa pulmoís. Scödo nota q
perypneumonia pót termiari quin
q3 modis. P[r]io p resolutóné isen
ſibilé. Secndo per euacuationé ſenſibiles ut
per ſputú t hoc é ut plurimú. Tertio per p[u]ersi
oné eius i ſanié: t talis é piculosa: q2 cù rúpitur
aſa ſunt ptifici. Quarto ad ſoliroſim ut cuz re
ſolutur ſbtilé t emanet groſſuz. Quito p tráſ
miffioné materie ad aliu locú. Tertó notádu
q pipneumonia qnib est egritudo per ſe: alioq
est ſequens alia egritudiné ut pleureſim et ſ fluxú
catarrí. Quarto notádu q cá p[yr]ypneumóie
pót ée quilibet huo2: ſed ſicut pleureſis ut pluri
mú ſit de corera ita p[yr]ypneumonia ut p[u]timú ſit
de p[yl]ate t hoc p[yl]aue ſul ſuit ad pulmoné per
uenas uel diſtillat a capite. Quito notádum
q ſigna p[yr]ypneumonic quando é egritudo p ſe:
t fiat a materia calida ſunt ſebris ſtinua acutif
ſima, ró p[er]pter p[pi]quinquitaté materie p[ut]reſeß
ad co2 et caliditaté materie: q pulſus é undoſus:
q2 aſa est in mébro molli colligente de matéia
multú ſbtili. vnde pulſus é plen? t undoſus: dif
ſicultas anbelitus cù ſuffocatóe ita ut uideatur
íſirmo q p[er]eat p[er] nimia ſuffocatóe, ró p[er] p[ir]a
p[er]pter a[pa] opilátur nie pulmonis qbd attributed
tur aer ad eventualú caliditaté coruſtrubedo
ma[ri]a in maxillq2 a pulmóe eleuátur uapoíſ
retinétes colóic pulmonis q cóicatur póns ma
xillarú: dolo2 in anterioi parte p[ector]is t i me
dio duarú ſpatulap t talis é aggrauatiuus róe
pániculi ſuſpédétis q2 pulmo é méb[ur] infenſibi
le de ſe. ró patet: q2 pulmo p[in]tetur in medio p[er]
ctoris t in oi p[yr]ypneumonia é matera aggrauáſ
et tuſſis multa: q2 in p[ect]o2 é mala materia que
deciditur a mébro ſpógíſo in quo continetur
multus aer t miſcetur cù illo uria rubea p[er]pter
ſe. t materiá: aſperitas ligue cù nigredine: quia
eleuátur multi uapoíſes t continetur in lingua t
adurútur: t ſic ſit nigredo i lingua. Signa ei
qui ſit a materia frígida ſút p[re]ſtrictio anbelitus
cú ſonitu in p[ect]o2 abſq3 aliquo dolo2 ſenſibi
li: lingua é multotiens abſq3 nigredine. In p[ri]
cipio pulſus é mollis t rarus, ró ſignorum p[ir]
Signa qn p[yr]ypneumonia ſeqtur alia egritu

diné ſunt ſigna dicta q apparere incipiant post
egritudinem p[re]cedente. Almansor.

Um homini ſuperuenerit ſe. t in
anhelitu tátam patiſ cóſtrictóné
vt ſe p[re]ſocari putet t in marillis
ita vehemés ſit rubedo ut ſicte videantur
et anterio2 p[ars] p[ector]is dolet t tuſſis ad
est t qoſ cù ſcreatoe emittiſ exiſit sp[u]ſoſi
et i p[ect]o2 ſentitur gravitas ſine p[uct]one
et ſine calo2e cui oia hec accidút acutum i
pulmóe patitur ap[ost]ema t vocatur hec
paſſio p[yr]ypneumonia. In p[ri]ciplio iſiſ
curatoíſ et[ba]ſílica é minuèda. deide eger
ex his gb[ur] medicaſ pleureſb é curá[de]. Sil.

Determinat de p[yr]ypneumonia: t diuſitur i
duas. P[ri]mo ponit ſigna. secundo curá. ſecun
da ibi. In p[ri]ciplio. Be p[ui]a dicit q adhuc
ſunt ita ſigna. P[ri]mo q est ſeb[ris]. Sec[ú]dú q
é conſtrictio anbelitus ut putet ſe ſuffocari. Ter
tiú in marillis vehemés rubedo t uideatur in
cte. Quartú dolo2 p[ector]is in parte anterioi.
Quintú tuſſis. Sextú quod emittitur per ſcre
atú é sp[u]ſoſum. Septimú in p[ect]o2 é gravitas
p[u]tatione t ſine calo2e. cù apparét hec ſigna
oíſignú est q patitur acutú ap[ost]ema t voca
tur p[yr]ypneumonia. Ró ſignor patet ex dictis.
In p[ri]ciplio. P[on]it curá dicés q in p[ui]no
pio debſziei phlebotomia t cephalica. Ró[ri]
phibet fluxú ad locú. ſecundo dicit q poſt ph[il]
bothomía eger debet euacuari cum his cù qui
bus curatur pleureſis. Ró quia ſunt a ſimili
loco: quaſi ex ſonfimili materia. ideoq3 recurra
tur illc. ſ. ad. c. p[re]ceedens. t ita ſit in cibis t po
tibus ſicut dictum est ibi.

De ſanguinis p[ie]ctóe cù ſp[u]to t ſine
vomitu t ſine rafcatóe. Sil.

Irca rubrizá é notandú q exil? ſan
guinis ab o[re] pót p[ro]uenire a pluri
bus locis. P[ri]mo a cerebro per ut
am ſtillicidu t marie illis qui ſut lo
liti pati fluxú ſanguinis nariú. ſecundo a gingi
uis. Tertio a palato. Quarto a gutture. Quin
to a trachea arteria. Sexto a pulmone. Septi
mo a p[ect]o2. Octano a ſtoachó t ab aliu mé
bus iferioribus ut ab epate splene t matrice.
Secundo notandú q ſigna diſtictua quádo p
uenit a dictis locis ſunt quádo a cerebro est do
lo2: t gravitaſ capitis t confueuit exire per naſ
Signa diſtictua qn a gingiuis ſunt q2 gingi
ue ſunt ſanguinolente uel ulcerate: t cù fricátur
ſanguificátur q p[er] aduenit abſq3 rafcatóne t wſ
ſi t ſilibus. Signa qn a palatu ſunt q2 u[er]t

62

## De peripneumonia.

cù modica rascatione et modica tuſſi et 〈p〕ſaguïl
é clarus et spumosus et fine dolore et in maxillis
apparet alteratio coloris ad rubediné. Signa
qui a pectore ſunt qu[em] uenit cù magna tuſſi et ma-
gno dolore et ſanguis est plenus grossus et non
ſic spumosus. Signa qui a ſtò ul[que] ab aliis mé
bis inſertuibus ſunt qu[em] uenit cù uomitu et do-
lore loci uel mébri uel ex retentiòe aliciuus cua
cuatòis còſuèi:ut ſanguis méſtrui uel emorrozoi
da[que]. Signa qui puenit ex ruptura uene: quia
uenit cù magna quátitate, ſi uenit ex excoriatòe
cù parua. Tertio notandù de signis pnoſti
cis. Si ſputù apparet ſub rubeù in pleuresi ul'
pipneumonia bonù. Omne ſputù ſanguis cù
tuſſi q[ui]ò diu durat ducit ad ptími. Sputum ſa-
guinis q[ui]ò ſubito uenit ſi uadit ad cor cito inter
ſicuit ppter numiá ſua cuacuatònè. Omne ſputù
ſanguis ex excoriatione uir aut nunq[ui] curatur.
Sputù er parte ſiſtularù, pueniens frequéter
reiter atur p[ro]. ſanguis qui uenit cum uomitu ſit
notabi[que] quátitatis et cù ſe. fuerit morale é t[em].

### Almansor.

Um ſanguis cù rascatòne aut par
uo ſonitu q[ui] fit fine tuſſi egreditur
n[unc] é gyro inde timendú, poterit n[unc].
sanari gargarizando ea q[ui] i. c. de ſinantia
noſauimus et regimé subtiliando. Silla.

Hic determinat de exitu ſanguis ab oze et di-
uiditur in tres. Primo determinat de ſputo ſa-
guis cum rascatòe. Scöo cù exitu ſanguis cum
uomitu. Tertio de exitu ſanguis cù tuſſi. Scöa
ibi. Cú vomitu. Tertia ibi. Q[ui]ò ſi.
Prima in duas. Primo docet pnoſticari ex ta-
li ſputo ſanguis cù rascatòe. Scöo ponit curà.
Scöa ibi. Poterit eni. De prima dicit q[ui] cù
ſanguis exit cù rascatòe: aut paruo ſono qui fit
fine tuſſi non é timendú ex eo. R[o] q[ui] signu é q[
]ui
ſit a ptibus p[rin]quis:ut a gula trachea arteria
t palato: unde medicia p[ro]solidatua poterit faci
liter applicari. Poterit eni. Ponit cura[ſ]
dicens q[ui] ſputuz ſanguinis dentiú poterit cura
ri gargarizando ea que diximus in. c. de ſq[ui]
tia. R[o] q[ui] talia medicamina p[ro]stringunt et
phibent fluxú ſanguinis. p[ro]bis recuratur illic. Se
cundo dicit q[ui] curatur subtiliando regimé. Ra-
tio quia natura redditur potens ad retinenduz
fluxum ſanguinis.

### Almansor.

Cú uomitu qu[em] si exit ſanguis n[unc] ma-
gnú affert timorem. Sillanus.

Ponit curá uomitus ſanguis: et diuiditur i
duas. Primo docet pnoſticari. Scöo p[oo]it cu
rá. Scöa ibi. Curak n[á]q[ui]. De prima dicit

## De ſputo ſanguinis.

q[ui]ò ſanguis p[ro]uomitu egrediatur n[unc] é m[ul]um-
tumendú. Notandú q[ui] p[ro]uomitus ſanguil cau
ſatur dupliciter. Prumo ex ſup[er]fluitate ſanguis
Scöo róné male qualitatis ſanguis et tunci ve-
nit ante signa diſgónis et in die crisís non é timé
dum. Ad propositum Rasilis loquitur de p[ro]u
uel de ultumo. Almansor.

### Curak n[á]q[ui] b[ec] phlebotomádo.
Sill.
Ponit curá et diuiditur in duas. Prumo facit
hoc. Scöo ostendit in qbus non est operandú
Scöa ibi. Quibus aút. Prima in duas.
Prumo ponit curá p[ro]phlebotomía. Scöo osté
dit curá p[ro] aſſumptioneſ per os. Secunda ibi.

Et si comederit. Be prima dicit q[ui] fiat
phlebotomia talis flurus curatur. R[o] q[ui] per
phlebotomía ſanguis divertitur ab illo loco et
operatur per aliu[que] locu[que]. Ad idé valent uento
ſe posite in naribus. Ad idé puocatio emor-
voidarum uel menſtruorum. Ali.

Et si comederit p[ro]ſiptica ſiét ſumach et
succi v[ue] acerbe. In potu p[er]terca ſumat
er boli armeni g[ui]mi arabici balaustie ſan-
guinis draconis thuris oium a[n]i. p[ar]tibus
equalibus denk ex eo. 3. iii. c[ui] rob simplici
de citoniis. Auibus aút ſolet accidere ſan-
guis exitus c[ui] iterpollatòne ex quo nullá
ſentit nocumétu ióq[ui] ſic é dimittéd? Sill.

P[oo]it curá per aſſumpta per os: et diuiditur in duas fm q[ui] duo ponit remedia. Scöo ibi. In potu. De prima dicit q[ui] talis uomitus ſanguis curatur comedendo p[ro]ſiptica qualia ſút ſumach et succus v[ue] acerbe. R[o] p[os]. Notá d[ui] q[ui] cibus queniens é farina tritici amidú fa ba ſracta létes cicer ſracta rizum costus recés panis azinus p[ic]dices turtures colúbi. Be truc tib[que] utatur p[ro]ſiptic s quales ſút n[es]ple ſorbe cito n[ia] p[runa] corna p[ra]. In potu. P[oo]it scöo remediún dícens q[ui] in potu o[ſ]z ſum boliar. g[ui] mi arabici balaustie ſanguis draconis thuris oibus ptibus equales d[étur]. 3. iii. cum rob de citoniis. R[o] p[os]. Ad idé lac costu c[ui] lapidibus fluviatibus. Ad idé aqua p[lu]vialis ubi ferrum ignitú fuerit extinctú. Ad idé uinu[que] grossiz. Ad idé bibat ſepe ſyrupu[que] de papauere c[ui] aqua de coctionis ſeis citoniozú uel m[art]illorum. Quí bus aút. Ostendit in quibus non é operan d[ui] d[icés] q[ui] in aliquibus ſolet accidere exit c[ui] iterpollatòe ex quo ſeqtur alleviatio et n[unc] necet et i talibus non é operandú t[em]. 2. 1.

Quod si cum tuſſi ſup[er]queniat ſanguis
egressio est timorosum. Sillanus.

Determinat de exitu ſangis cum tuſſi et diu

i

ditur in duas. Primo docet pronosticari. Se cundo ponit cura. Scöa ibi. Et tamen. Be prima dicit quæ cù tuffi egrediatur signum est iuspectù, ró quæ signu è quæ puenit a partibus di stantibù ut a pulmone uel pectore: unde timo: ut pitiù. Itc:q; remedia nù pitt sic attingere ad locum Almansor.

Est tún incipiendú i curatòe egri cù phle botomia basilica. Deide ex trocisis istis in potu è tribuendú. Qui. Thuris Såguis d'aconis amborx an. 3. iii. 2. tertia Karabe 3. v. ematitis terre sigillate amborx an. 3. x. aluminis. 3. ii. 2. 5. balaustie. 3. iii. opil. 3. ii. xauetseni. 3. ii. ex bis oibus fiant trocisci. De qbus quotidie vnus i potu fumak cum succo oziimi majoris aut portulace et si egzi tudo vehemés fuerit alius circa nocté dà dus è. Adiutoriorùs quoq ac corax partes superiores sunt ligande et extremitates ki cande. pectus et cipipue si fuerit in eo locè dolès ex predictis trociscis ex aqù et aceto epi tbiét. Eius pterea cibaria succù vue acer be et fumach et eis sittà admixta habeat. Et patiés supinus iacens de terra sigillata aligd post aliq paulati comedat. Silla.

Donit curà et diuiditur in duas. Primo ponit curà per phlebotomia. Scöo per alia loca lia. Sa ibi. Deinde ex trocisis. De prima dicit quæ in cura è incipiendú faciédo phlebotomia ex basilica. Ró quæ ppter phlebotomia sanguis diuertitur a ptibè pectoris. Ad idè fiat phle botomia de salnatella. Ad idè uentofe posit e i natibus. Ad idè phlebotomia de laphe na. Beinde ex trocisis. Donit curà per alia localia et diuiditur in qnq. fm quæ qnq. po nit remedia localia: partes patent. De prima parte dicit quæ in potu tribuendú est de istis trociscis. Th. thuris sanguis draonis amborx an. 3. iii. 2. tertia karabe. 3. v. emathitis terre sigilla te an. 3. x. aluminis. 3. ii. 5. balaustie. 3. iii. opii. 3. ii. xauedfemi. i. reubarbari. 3. ii. ex oibus istis si ant trocisci. De qbus quotidie unus i potu fumatur cum succo portulace. Subdit quæ si egritu do è fortis alius trociscus è dàdus circa nocté.

Ad idè trocisci de karabe: trocisci de terra sì gillata. Ad idè. Th. mumie masticis boli ar. sanguis draonis an. 3. 5. terâtur et affectantur: cù succo solatri uel plantaginis. Fiant trocisci. 3. unius cù succo portulace. Ad idè. Th. conser ue roß. uiol. an. 3. i. trias adali qurb. i. coralli ru. seis portulace seis plantaginis an. 3. ii. conficiá tur ad inuicé cù aqua roß. fiat electuarium. Ad

idè. Th. pulueris diadragaganti frigidi. 3. 5. ha rabe coralli ru. lapidis emathitis boli ar. an. 3. 5. sanguis dracòis gùmi arabici an. 3. i. seii plà taginis sempuue an. 3. 5. masticis oblibant an. 3. iii. carniù uuar paſſaþ bene pinguiu. 3. i. aq. roß. aq portulace an. 3. 1. zuccari al. q. sufficit ki at electuariu. Ad idè puluis lapidis emathis distemperatus cù succo portulace paulatim transfliutatur. Ad idè. Th. granor. mirthi seis plantaginis ſubtiler pulueriſati an. 3. i. miſſce cù aqua portulace et paulati transfliutatur.

Ad idè pulu:is terre sigill. Ad idem puliſs boli ar. Ad idem cauda equina. Ad ides ſemé mirtilloz. Ad idem ſirupus papaueru: uel de iubibus uel mirtilloz cum aqua decocto: nis seis citoniòz uel mirtilloz. Ad idem ua let masticatio portulace et succus et corpus et ſe men et ſu expertus quod valet a pprietate.

Ad idem succus plantaginis potatus cù modi co opii è ę ultimù remediù. Adiutoriorùs.

Donit fm locale dicens quæ partes brachiolum et coxarù superiores ſut ligáde et extremitateſ ki cande. ró quæ ex bis diuertitur sanguis ad stra rium róe doloris. Pectus et. Ponit ter tún locale dicens quæ pectus d3 ephitimari ex no ciscis predictis cù aceto et aqua. ró quæ constrigit et phibent fluxu. Ad idè. Th. olei roß. olei mir tillim olei amigdalarù dulciù an. 3. 1. fucce cito nioz. 3. 1. ccre. q. sufficit fiat ungtr. Ad idè. Th. pulueré thuris cù albumine oui et ſuppone.

Notandù quæ licet predicti trocisci ualeant ex parte sanguis nocét aŭt ex parte tuſſis. 3. constrin gunt et in hoc errant ponétes ab extra pure ſi ptica: io conuenit unguentù dictum. Eius pieterea: Donit curà per alia localia dicens quæ cù cibariis d3 miſceri ſumach et ſuce une acer be. ró p3. Ad idè terra sigillata in cibis ſum pta te. Et patiens. Donit cnà per aliud loca le dicens quæ patiens iacens supinus d3 paulati ſumere de terra sigillata 3. ſtiptica ſolidant partem a qua fluit ſan. Ad idem ualent pillule iſte posite ſub linga. Th. diadraganti seis por:ace modicù affati gùmi arabici an. 3. 5. lapidí emathitis antheze boli ar. terre sigill. karabe coralli ru. an. 3. i. mucilaginis ptili. 3. i. ſulpe riżanda puluerizetur ſubtiliter miſce oia cù aq portulace et mucillagine ptili. 3. i. ſiant pillule 3. prieſſe ad quantitaté ſabe. Ad idem ſiant pillule ex puluere boli ar. gùmi arabici et pèidiù cùs aq ordei in infuſſione dragaganti teneantur ſub li gua nt diſſoluſt transfliutatur et tráſeant ad spu malia. Notandum quæ ſi uena consolidata

64

## Septiſi

remaneat ſanguis in cœcauitate pectoris? p[et]ut
mundificat? inter o[ia] triacha antua[que] valet c[ui]
squa decocto[is] ligritie? et capit. ueneriſ. Se
cundo notand[us] q[ui] in exitu ſanguis a p[ecto]:
?petit q[ui] modica locutio. uitet balneu? et exerciti
um ſalia acuta? et acetofa. R[oh] p[3].

### De ptisi.
Sillanus.
Ircra rubrica[ est] notand[us] q[ui] ptisiſ est
ulcus pulmonis c[ui] c[os]umpt[oe] totius
corporis. Sc[edo] notand[us] q[ui] c[ui] huius
p[ass]ionis ſunt o[ia] que ulcerant pulmoné? et una
c[ui] p[ot] e[rum] materia reumatica decurrens a capi
te ſiue ſuerit ſanguinea ſiue acuta colerica ſiue
phlegmatica ſalia cor ROSUA: unde ſiue guta
cauat lapide[em] ſua frequentato[que] ſiue frequëtia: ita
stillicidu[que] reumaticu[que] pulmoné ulcerat. Sc[edo]
c[ui] p[ot] eſſe apa[que] oris c[ui] rumpitur et uadit ad pe
c[ctus] et n[ot] mundificatur. T[ertia] c[ui] p[on]t e[ſse] paſſi
ones que ſunt iuxta clib[an]u p[ectoris] et n[ot] mun
diſcantur bene ſiue eſt in pleureſ p[iple]monia
sputu[que] ſangis et ſanies in p[ecto]ze aggregata: ut i
empimate. Quarta c[ui] p[ot] e[rum] retentio menſtruo
r[u] et emoroidar[u] et uapo[que] corruptus aſcendés
ad pulmoné. Quinta c[ui] p[ot] e[rum] nimia caliditas
 exterior[em] et frigiditas rumpens uenas aer u[et]us
et longa mo[ta] in cauernis minerali[u] et iuxta ſon[
aces] ubi ſunduntur metalla et opari c[ui] argen
to u[ino] et ſilia que stringunt p[ectus] et pulmoné
ledi[u]e: ſiue aer autúpnalis caſus et p[erc]uſſio.
T[ertia] notand[us] q[ui] ſignor[que] qu[ed]á significant p[
]arationé et diſpoſitioné ad ptisim et p[on]t dici ſi[ſ]
p[noſticantia] ptisim. qu[ed]am significant ptisim
actu et dicuntur demonstratiu[m]. Si[ſ]g signifi
cantia p[arationé] ad ptisim ſunt habere collu[
longu[em] eminentiam epigloti humeros elevato[os]
pectus strictu[que] et debile cerebr[u] reumatiza[ſ] ac
tu. ſigna u[ero] que significant ptisim actu:
ſunt ſe. et]bera l[éta]: laborant et aggrauantur ma
gis p[ost] c[ib]u. tuſſis et diſſicultas anbelitus ru
bedo maxillar[que] s[putu] sanioſus: p[uls]us subtilis
et strictus. Arina subtilis non multu[que] tincta olea
ginea et p[pe] mor[te] apparet curuitas unguium
cafus capillo[que] fluxus uentris et retentio s[puti].
R[atio] ſignor[que] qu[ia] in ptisi pulmo e[ſ] ulceratus:
unde n[ot] p[ot] debite euentare calo[re] c[ord]is: un
de caleſactu[em] e[ſ] ponitur in cor[de] et in oibus mé
bris: et tale e[ſ] et]bera c[ui] consumptione corporis.
Uerificatur ſin q[ui] in ptisi e[ſ] ſe. et]bera ſi in tali
ſemp ſentitur caleſactio et aggrauatio p[ò]cib[um]
et hoc e[ſ] q[ui] o[is] arida caliditas c[ui] irro[ra]tur p[ni]
cioré oſtendit caliditatié. Uerificatur tertiu[que] q[ui]
ptisi[que] materia nociu[m] p[ecto]ze que facit tuſſim

et q[ui] phibet attractioné aeris facit difficultates
in anbelitu. Uerificatur quartu[que] q[ui] in ptisi e[ſ] u[
lus] in pulmone unde a pulmone elevantur ma
li uapores ad maxillas h[ites] colores pulmóis
Uerificatur q[ui]ntu[que] q[ui] in ptisi e[ſ] ſanies in pulm[oe]
que expulſa facit s[putu] sanioſu[que] Uerificatur ſex
t[us] q[ui] in ptisi e[ſ] debilitas uirtutis: et ſic ſit p[uls]us
subtilis et priuatio humiditatis naturalis et ſic
ſit strictus p[uls]us. Uerificatur ſeptimú[que] in
ptisi e[ſ] c[os]umptio totius corporis: ideo u[ria] ſbti
lis e[ſ] et non multu[que] tincta: q[ui] pauc[ia] colerá admi
ſectur. p[pter] debilitaté expulſiue et priuatione[]
digóis contingenté ex debilitate uirtutis appa
ret e[ſ] oleaginea ex liquefactóe p[ing]uedis mem
b[ro]que c[ui] liquefit currit ad e[par] et cum urina
mícetur. Uerificatur octau[que] p[pe] mor[te] et e[ſ] cur
uitas unguium et ſic incuruantur et ſic caſus ca
p[il]lo[que] p[pter] consumptioné humiditatiu[m] naturalis
unde radices piló[que] non p[on]t conſeruari: ſit
fluxus uentris p[pter] multa[]z uirtutis diſeſtive
debilitaté uel naturalis et retentio s[puti] pp ultu
má debilitaté uirtutis expulſiue. Sed notan
dú circa q[unt]um ſignu[que] ſumptum a s[puto] q[ui] eſt
experimentu[em] ad cognoscendu[em] utrum s[putum] e[ſ]
sanioſu[que] e[ſ]. Primo q[ui] ſi p[ro]ciatur ſuper carbo
n[ef] et fetet e[ſ] sanioſu[que] sc[edo] p[ri]ciatur et a[ſi] i aliquo
in uſe: ſi descenderit ad ſu[d]u eſt sanioſu[que] t[us]a
ſigna ſút multu[que] notanda in actu p[ra]ctico et ego
multot[ies] exptus ſum et u[er]u inueni. Quarto
notand[us] de ſignis p[noſticis]. ptisíſ antiqua n[ot]
recipit curá. Prima cauſa e[ſ] q[ui] ulcus e[ſ] itá ſitu[
latu[que] t[und]u. Sc[edo] c[ui] e[ſ] quia pulmo e[ſ] in
continuo motu. T[ertia] c[ui] q[ui] ulcus non p[on]t m[ú]
diſicari c[ui] tuſſi: et in tuſſi e[ſ] forſis motus: ideo fa
cit ad dilatationé ulceru[que] quarta c[ui] e[ſ]: quia u[
lus] e[ſ] in p[ro]ſundo et u[irt]us medicinarum non
potest attingere et ſi attingit hoc e[ſ] c[ui] modica
u[irt]ute. Quinta cauſa potest e[ſ] carentia r[er]um
conuenientium: quia ſi medicamuna ſint calida
ſebris augu[n]tabitur cum ſemp et]bera cóco
mittetur: et ſi frigida non poterit penetrare ſv[tus]
ſi ſint ſicca deſiccabitur corpus et consumetur:
cum ſicca ſint consumptiu[m]. ſi ſint humida op
pilant et p[ut]refiunt. L[u]audu[n] tamen e[ſ] in p[ro]
notiſcatione ptisico[rum]: q[ui] loquendo mo[zu]n
tur. Notandum etiá q[ui] ptisiſ p[ot] longo t[py]e
p[alle]riar[que] ſin pu[er]tis et in ſenibus et p[in]guibus et
carnoſis et specialiter in mulieribus. Secundú
ſignum e[ſ] quando s[putum] ptisi[que] cadit ſup car
bones et fetet et e[ſ] caſus capillo[que] in curuatio
unguium p[ra]ſtractio appetitus retentio s[puti] flu
xus uentris: tunc ptisicue approximát mor[ti] et e[ſ]

i. ii

expeditus.

Allmansor.

Um aligs diminutioné pati vide tur post tussim ex cronica passióne et sputo sanguis aut saniei pcedé télac afininú in potu tribuak. Quod si in ueniri nó poterit capinú cú pauco zucca ro dandú est cum quo etiam pané sepe co medat. ipsumq quanto plus pót loco aq in potu sumat. Unú t'n subtile et tempera t'u aliqń é tribuendú. Nutrimétuz quoq egrì fit ex carnibus atiú et hedina. Eger pterea ante comestióne et post balneuz in grediatur q'd nó sit calidú sed tepidú et in femicupio morá faciat. Sillanus.

Ibic determinat de ptisi: et dividit i duas. pri mo ponit curá per ipsú lac. Scöo ostendit qd fiendú quando ex lacte febris generatur. Scöa ibi. Qd si lac. Prima i duas. Primo sa cit quod dictú é. Scöo ponit canoné obseruan scöa ibi. Súmo opere. Prima in duas primo pót curá per dietá. Scöo p balneú. Scöa ibi. Eger prima in duas. Primo ponit cur az per lac afininú. Scöo per uinum. Tertio p cibú. Secunda ibi. Unú t'n. Tertia ibi. Autri mentú. De prima dicit q cum aligs habue rit consumptòm carnis puenienté ex tussi cro nica cú sputo sanguinis. aut sanieiuple hoc si gnú é ptisí in potu d3 dari lac afininú. secndo dicit q si lac afininú non reperitur é dandú ca piniú cú pauco zuccaro cú quo ét pót comedé sepe pané. Tertio dicit q ipsú debet lumi in po tu loco aque quantú plus possibile est. Be secu da parte principali dicit q uinú subtile et tempe ratú aliqń in potu é tribuendú. Be tertia dicit q nutrumentum egri debz ée auium et hedorú.

Notandum q eorq ualent i cura ptisico rú: quedá sunt que habent naturá cibi et pot? quedá sunt que habent naturá cibi et medicine: queda sunt que habent naturam medicine. Ea que habent naturá cibi et potus sunt tria. l. lac uinú et ptisana. Primo dicamus de lacte. In ptisi ení sunt tria. l. ulcus sanies et consumptio: ul cus indiget consolidatiuis: sanies mundificati uis: consumptio nutrimentis resumptiuis. nunc autem súmus deus creavit omnia ita in lacte. In lacte ení é pars sfera per quaz abstergit et ibi é pars calealis per quâ consolidat: et ibi est pars butrosa per quâ nutrit et resumit. Lac t'n mulieris magis conuenit. deinde afinaz: deide lac capinú et sicut alia nutritis in locis alto: et siccis: et nutrimentuz fit ordeú bethonica feni culus petrosilinú agrimonia: et aduertatis q si

sit asina nó sit nimis larga nec nimis còstipata nec nimis in ocio nec numis i labori. Modus auté affûmendi sit ab ube: et si nó sit possibile habeatur scutella abluta aq calida et fit uaca et stet super alia scutellá plená aqua calida et me geatur et forbeat stati. lac ení censime corumpi tur: et si times corruptioné bulliatur ad ignem: et ponatur parú salis et mellis et forbeantur et p uiciantur in lacte lapides igniti fluniale: aut fer rú ignitú: et consideret medicus q bene digera tur: ita q post consumptòm nó fenciat tortiòes nec dolores nec eructuatiòes sumofas: aut ac tolas. quoniá sicut cum digeritur facit magnus iwuamentú: ita cum non digeritur facit magnú nocumentú. Sciendum é hic q i toto illo tópore quo lac é in stó nó debet lumi uinum: qin uinum facit coagulare lac i stó unde transit in naturá ueneni: et propter hoc uinum non datur puers purus. Lavendum est ét a lacte quando est. et putrida. Secundum q h3 naturá potus et bi é uinum: qin abstergit mundificat et nutrit: et velociter convertit in p[sp]s et languiné. Sit ergo vinum album claz nó nouum cum multa aqua fluniali. uitetur t'n si fit se. putrida et cum lumi tur lac ut dictú é. Tertii aút q habet naturam cibi et potus é ptisana ordei nel aqua ordei: ení abstergit mundificat et nutrit et infrigidat. et potest dari oi hora feruata debita quantia te. Ea auté que hñt virtuté cibi et medicie fit quattuor. s. zuccarum mel de rof. cancri flunia les ficus ficce et multi aliu fructus. De melle itel ligendum é q abstergit nutrit mûdificat et pene trat: et est vebiculum aliarú medicinarú q ualent ad spúalia. Si auté cét febris putrida: aut calor fortis posset fieri idromel aquaticú. scd. é zuccarum rof. antiquú et quidá nutriunt eos cù tali solum et p[ro]longant eos in uita: et hoc di cit Auic. decia tertii. c. de etis: et si ppter rof. ac ciderit aliqua constrictio. utatur syrupo facto 8 isopo: et si ppter isopú accidat calefactio uta tur tocicis de camphora et diadragagáto frigi do. Tertium é cancri fluniales de quib no tandem q sunt medicina benedicta ut volunt oés sapientes, decoquátur ergo in aqua dulci donec possint mundari et abiectis iterio: ibus et extremitatibus fortissime ablúatur cum lixio facto cú aqua cineris uitiú et post coquátur ut q ad perfectioné in aqua ordei et comedat: et stantia et potetur aqua decoctoís. Quartú est ficus ficce et similis fructus: sicut pinee phisici une paffe munde sebesté iuiuie. Ea auté q hñt naturá medicine. quedaz sunt simplices et

66

Deptifi

quedat poſite. Simplices ſunt radix ireos ari
ſtolgia capillus ueneris ſrecés ilopus ozob? ſe
mé bóbacis ſemé papaueris ſenugrecu? ſi ſilia.
Sed poſita ſunt diuerſa. Sirupuſ.primo. M.
radicis ireos iſopi an. 3. i. capill ueneris recen
tis. A. iii. quattuor ſeminu frigidor? múdato
rú ſeis endiuie ſeis ſcariole ſeis lactuce ſeminif
portulace ſeis coriandri ſeis papaueris al. ſeis
malue bombacis ſenugreci ozobi ligritie mun
de uuar? paſſar ab aril? mundatarú. caricaruz
iuuibe ſebeſte phiſtico? pinearú mundataru?
amigdalar? excorticatap ordei mundi an. 3. ii.
decoquátur lento igne lignis ſiccis de iunipezo
cú aqua dulci fontis fine ſumo addatu? mell.
rob. 15. 5. zuccari al. 12. ii. fiat ſyrupus? et clarifi
cetur. Uidelic? eni ptificis ethicis et cóſuſt? in
tuſt? et aſmate: qin abſtergit múdificat lenit nu
trit et cóſolidat et ad ſanie ſpuedá virtuté ſoſtifi
cat. Sapiens eni medicus pót accipere unú
vel plura ex ſtis vel pót facere firupú vel elliſ
vel pillulas vel troci. vel emplim iuxta cōuenie
tiá particulariú. Ad idé. M. radicis ireos. 3
ii. capill ueneris recentis iſopi an. A. i. ordei
mundi quart. i. 5. quattuor ſe. frigidorú maióu?
z minorú mundatorú ſeis malue bismalue ſeis
ſenugreci orobi iuibe ſebeſte an. 3. 5. liquiritie
tase uuarú paſſarú mundatarú an. 3. i. mellis
electi quart. i. zuccari al. quart. iii. fiat ſyrupus
pſecte clarificatus cú aqua pluiali? et ſi in aqua
extinguatur ferrum è bonú et fiat uſq? ad qrrt.
v. Electuaria calida que mundificat et abſteſ
gunt ſut hec dyayris dyayſopus et dyapraſtiiú
dyacalamentú dy aſſlla loch de ſqlla. Elecua
ria ſia ſunt hec zuccarú rob. zuccarú violatum
diadragagantum frigidú. Uel electuaríu resú
ptiuó diapenideò ſine ſpèbus calidif dyarodó
abbatis. ſilter trocifei de camphora. Lópoſa
ſa ſunt. M. zuccarú rob. ueteriſ karabe marga
ritarú nó perſoratarum offis de orde cerui ſa
guis draconis an. 3. 5. misce ſumat mane et ſero
ad modú nucis. Ad idé bethonica data cú
melle. Ad idé radicis ireos recentis iſuse p
nocté in firupo rob. 3. ii. diadragaganti frigidi
5. i. candi penidiarú an. qrt. 5. zuccari al. 1b. i.
fiat electuaríu totú albú. Ad idé. M. carni
um testudinis nemorú bene přeparatarú. 3. i.
misce. Ad idé. M. dyayris dyapeinidó an.
1b. 5. Ad idé. M. conſerue rob. rub. quart. 5.
pulugris dragaganti frigidi. 3. v. pulmonis uil
pis. 3. i. ſe. ſeni. puluerizati. 3. 5. zuccari alb. q.
ſufficit misce. Ab extra fiat emplim. M. ſúmi
tatu? aneti ſenugreci ozobi ſeminis lini ordei da

ctulozum pinguiú caricarú aristoł.ro an. 3. ii.
2quaffentur et bulliant in aqua: ſi é caloz. forſtus
misce eu oleo'uiol. ſi debilis cum anetino fiat
emplim et extendatur ſupra pectus. Ad idez
ualent unguenta reſumptua dicta in. c. de ſpaf
mo et alia que 2petunt in ethicis ſicut unguétú
albu Bal. et unguentú populeon. Nota de
cibis ptificorú carnes ſint uſualiuó volatiliuó ui
uentium in oratis arboribus et nô in aquis he
dine et uitulline lactantis carnes pullozú utatu?
testiculis uulpis et pulmone: q2 mirabiliter con
ſerunt. cibus de farina cocta cibuf de colatura
ſurfurum de ſimula de farina ordei et farina ſa
bap lentiuó. rizo ſpelte cicerú auene et amidi con
ſiciantur cum lacte amigdalarú: aut capinarú
aut cum brodio pulli coquantur: ſm diuerſita
tem particularium ſecundú cp uolumus coglu
tinare abſtergere uel nutrire. Interdum poteſt
uti ſpinachiis boragine ſeniculo petroſi', lac
tuca portulaca melonibus et cucurbitis: et ſi nô
eét ſebris putrida utatur ouis ſorbibili? et fru
tibus dictis ſupra. Pánis ſit debite fermenta
tus cum debita quantitate ſal' bene coctus.
Eger pietereca. Ponit curam per balneum
dicens cp eger ante comestioné et poſt comestio
né debet ingredi balneu? quod ſit tepidú valet
ad humectandú ante cibú per uiam irroratóis
ſed poſt valet: q1 attrabit nutrimentum ad mé
b2a. Secundo dicit cp in uſe debet contrabere
mo: am quouſq? apparet inflationem uenaruz
ſieri.
Almansor.

Súmopere vero cauenduz ê ne uenter
ſolnak. Cui tî ſi ſolitus ſucrit ex b' pulue
ris bibitione succurrenduz ê. Qui. 1K. gù
mi arabici ſpodii boli armeni ſeis mirtini
omniu an. 3. i. ſiat ex eif puluis de quo in
die. 3. iii: cú firupo ò papauere al. aut rob
mirtino denk: buius quoq pulucris bibi
tio obus ventris còstrictione indigentib
q tuſim patiunk remediú affert cui pluri
múq? addunk rilocaracte de firia et bdeli
um de mecha. Anod ſi lac egro ſebrez ge
neraucerit auferédú ê ei lac et ptisana quo
uſq? ſe. recedat danda. deide lac ei denvo
tribuak et ſi ſebris iterú redierit remoto la
cte ptisana est dáda. poſt cuius receſſioné
vt prius ad lac est redeundú. hoc aſt ſem
per est faciendú cum necessita? urget et uè
ter ſúme cauendú est ne ſoluatur. Silla.

Ponit canoné obseruañ et diuiditur i duas
pimo facit hoc. Seò do docet succurreſ fluxui
ventris. Secunda ibi. Cui tî, De prima
i iii

sicit q ualde e cauendú ne fiat fluxus uentris:
De quo docet succurrere fluxui uentris: dicens
q si fiat fluxus uentris est dandú de hoc pulue
re. gúmi arabici spodii boli ar. seis mirti.
an. 3. 1. fiat ex eis puluis de quo omni die: 3. iii.
cú firupo de papavere al. cú zob de mirto den
tur. Subdit q aliquado addatur xilocaratte
de fíria et bdelium de mecha. Ró patet. Qó si
lac. Scedo ofendit qd sit fiendú qn ex lacte fit
febris. dicens q si lac generauerit feb. ptisana
quousq[us]q se. cessuerit danda e: scö dicit q p'
rceffum febris lac é tribuendú et sic é faciendú
q[ui]n necessitas urget. Tertio dicit q custodiéduz
est ualde ne fiat fluxus uentris. ró p3. Notá
dú é q licet in piplemonia rumpantur apa et fit
ibi sanies et ulcus non t[em]pter hoc necesſe é pti
ſis p tanto: q[ui]t piplemonia apa é magis i ucla
mine pulmonis q[ui]s iba ſui cú ulcus n[ú] é magnú
et cú hoc ſanief n[ú]o é ppter putrefactónem i iba
pulmonis: ſ3 apatis. in ptifi auté putrefit part
ſe pulmonis. Scö notandú q raf n[ú]o ſecit
mentioné de empimate q[ui]s est dispofitio latis p
puqua ad ptifiq[ui]s q[ui] empima é tanies i cócaui
tate pectoris exn[s]. Tertio notandum q[ui] cau
ſa empimatis é uel catarus descendés a capite
ad concavitaté pectoris et n[ú] expellitur nec p tuf
ſim mundificatur. un[em] in ſanié transmittatur. u[li]
q[ui] apa rumpitur et ad cócauitaté pectoris fluit
materia ſicut in ſquinantia pleures u[li]piplemo
nia uel q[ui] bumo[res] fluunt a toto corpo re ad có
cavitaté pectoris. Quarto notandú q[ui] signa
empimatis ſunt ſe. lenta: ſed plus de nocte qua
de die ſup calefactio manu qu[us] et pedú. tuffus cis
ſalſa quiete. Signa ad cognoscendum in qua p
te fit ſanies ſunt duo. P[er]sumu q[ui]s ſanies fit in
parte dextra et iacet ſupta ſiniftra. parte maióz
dolo: et maius pondus ſentitur. Ad ſi iacet ſu
per parte de. tra n[ú]o p[ot]e ire ad ſimifr á ideo i ta
li decubitu iacet ſuper pániculú mediaſtinú di
videnté pectus per mediúz et sic ſentitur maius
pondus q[ui]s ecótra. ſim ſignuz itigatur ſulú i bo
lo ar. et circuncigatur pectori et ubi cicius excca
bitur ibi erit ſaíes et ſi i utroq[us] latere fuerit utzo
biq[ui]z verificatur ea q[ui] dicta ſunt. ſigna p[ro]ſica
Primum ſanies p[er] sputum ſanguis maluz. ſ3
ſanies pectoris ſi fit multa et virtus forſis pote
rit expelli pars per tracheam ſiue per ſputú p[er]
per utas occultas transit ad ſt[om] et expellitur
per uomitum: pars transit ad epar et ſi ad cóca
uum epatis ad intestina expellitur. ſi uero ad
gibbum ad utas urine. ſi ſanies ſit multa et v[tr]
debilis suffocat, uel quia materia uadit ad cor

uel ad uias anhelitus. Si materia fuerit pauca
et v[tr]us debilis mundificari p[ot] in. x[li] diebus et
ſi ultra maneat tráſit ad ptifiſ. Tertú ſignú ſi
materia ſanioſa ſit uiridif: aut nigra malú ſi ſi
expellitur cú laborioſa tuffi et ſe. n[ú]o c[ess]at mole
ſtú é. Quartú ſignú. ſi ſputú fuerit al. lene cum
modica tuffi et alleuiat[oe] ſe. et b[ó]itate appetitúſ
et fortitudine v[tr]utus é ſignú ſalutis straríu vo é
ſignum mortis. Sciendú hic q[ui] sanies in có
cavitate pectoris existens deludit medicú: q[ui] ut
p[li]m iudicantur ptisici et i curabiles et ſanie mú
dificata euadút q[ui]s é medico uituperiú. Conſi
derantur ergo p[re]dicta ſuperius de ptifi hec ſi
gnificantia. Quinto é notandú q[ui] cura empia
tis latis p[uen]it cú cura tuffis applicado modo
emplaſſa: t[em]o mó ſirupos modo electuaria mó pil
luas modo trociſcos modo gargaríuſma: de
ſiſs oíbus dictum é ſup[er]a ideo recurratur illic.

## Be tremore cordis Sillanus.

I[nc]ra rubricá é notandú q[ui] tremó: cor
dis é motus tremulus p[re]ter naturas
Sc[ó]o notandú q[ui] cá tremóus cordis
p[ot]e é extrinſeca uel intrinſeca. Sicut ſup[lu]ſus
calor subito ſuperfluú frigus: inamtio ſup[flua]
et accidentia aie cú ſunt i. p[er]ſu. Uenenu[mi] ſup[tr]
morsus a[li]ium ueneno[or]q. ſe. p[er]ſtilentia[rum]
mes et oia q[ui] in exſeuſus de v[tr]ute cordis. Si c[ui] ſit
intrinſeca ſic p[ot]e é ex malitia méb[ro]z habentú
uicinitatem: aut colligantá c[ui] corde: ut p[er] paí
ſioné STó[mi] cezebr[ia] epatis pulmonis ſplenis et ma
tricis. Sil[mi]r p[ot]e é p[er]pter ventoſitá: aut p[er]p-
nimú ſenſu: aut napo[re] s[á]guíſ coru[pt]i uemen
tis ad cor: aut a colo[re] p[ra]ſatis: aut melancolie
aut p[er]pter malá p[er]loné calam aut ſram c[ui] ma
teria uel ſine materia cum ap[ate] uel ſine ap[ate].
Tertio notandú de ſignis cáru. Signa cárum
extrinſeca[rum] habent[ur] ex iuditio patiétis. Si ex
p[ass]ionibus alio[rum] méb[ro]z discernitur per p[as]i\ ones et ſigna illo[rum]. Si uenit ex v[tr]ibus p[er]ſoní
gitur ante c[ib]u. ſi ex ſenſu et raritate aduenit ex
q[ui]cúq[us] facili cá. ſi ex uentofitate cito aduenit et ci
to recedit. ſi ex caliditate pulſus et anhelitus ſut
ueloces frequétes et inodinatí. ſigna ſi ex s[á]qui
ne é tremó: cor dis urina é gros[]a et pulſus p[er]
ſus facies rubea calor in parte cordis ſitis regi
mé p[re]cedens multiplicáς ſanguiné, ſi fuerit le[tr]
et liberalí. ſigna ſi xx. colera. Arina citrina et te
nuis pulſus uelox et frequées ſitis nimia colo[ri]n
tenſus regimé p[re]cedens multiplicáns colora[z]
si uunens animoſus: q[ui]s cucurrerit et laborave
rit. ſigna ex p[er]ſate. Ch[ina] est remissí[ra] p[er]ſa
p[ul]ſus paru[que] tardus et inordinatus ſomnolent[em] et

61

## Be tremore cordis

puſillanimus reginem multiplicans phla. ſi ſit phſaticus et in bieme. Signa ſi melia. Si ſuèit melicus timidus et extenuatus i autuno 2 filibº signa pnoſtica ſi tremor cordis diu duraverit ſignificat mortem. ſeom ſignu. ſi post tremores aduenit uomitus p[ra]ſinnus et tremor nò cregat ſignificat p[ra]ſinnu. et morte. Tertiu. ſignum ſi ap[ro]a aduenit cordi. ſi magnu. et calidu. interficit eode die. ſi paruum ſicut puſtula interficit q[ui]to die. Quartu. ſi uulnus aduenit cordi et ſi in dextra parte ſtati interficit ſi ſit magnu. ſi ſit puum eode die. ſi in ſinistra eodem die ſive ſit magnu. ſive ſit paruum. All.

I cum cordis tremore fuerit pulſus uelocitas et ſebris eger ex basi lica est minuendus. Sillanus

Determinat de tremore cordis: et diuiditur i duas: Primo ponit cura q[ui] p[er]uenit a c[ausa] cala. ſo quando ſit a c[ausa] frigida. Secunda ibi. Si autem. Prima in duas. Primo ponit curam per phlebotomia. Sc[uo]o per localia. Fa ibi. Et trocifci. Be prima dicit q[ui] ſi c[ui] tre more cordis fuerit uelocitas pulſus et ſebris: t[ut]c arguendu. est q[ui] ſit a c[ausa] calida. Secundo dicit q[ui] p[er] cura p[er]petuit phlebotomia de basi[lica]. ſi ſi fuerit a ſanguine patet. Al.

Et trocifci camphorati c[ui] ſucco malor[acetoſo]r in potu ſunt tribuendi. AS. PR. Spodii ſeis cucumeris citruli endiute luctu ce portulace ros[ar] sandali albi oim parſes eq[les] et pro uno quoq[us] pondus aur. uniº er eis ſumak[tr]iu. ſ. caphre ordei p[ódus] ex quibus c[ui] ſucco matianor[us] c[ó]ſectis. ſi ant trocifci de qbus in potu quotidie vnº aurei p[ódus] quaq[us] die tribuaſt quod per duas eſdomodas fieri c[ó]uenit. Si autem hec non ſuffecerit lac[ui] de quo butir[ui] ſit ex tractú ad bibendú detur. Iſpe uero nutria tur ex pillulis c[ui] aceto et ſucco une acerbe et er acetoſo. Sirupú p[er]terea acetoſum δ ſuccaro factum bibat. Sillanus.

P[on]it curam per alterantia: et diuiditur i duas. Primo ponit curá per trociſ. Secundo per dietá. Secunda ibi. Iſpe v[ō]. Prima diuidi tur in duas. Primo facit quod dictú é. Secun do ponit curá per alio[ſ] assumptioniui per os. ſecu[di]a ibi. Si aut. Be primo dicit q[ui] in potu ſut dandi trocifci de caphora cum ſucco malor[um] acetoſo]r qui ſut. PR. Spodii ſeis cucúeris citruli endiuie lactuce portulace ros[ar] sandali alio[ſ]uis partes equales pro vno quoq[us] ſit p[ódus] aurei unius ex eis ſumatur caphore ad p[ód]r[an]o[rum]

trium ordei: ex q[ibus] cum ſucco macianor[us] ſe c[ți]tis. ſiant trocifci de q[ibus] detur oi die ad p[ód]r[an] aurei unius. et hoc d[us] fieri ad duas hebdoma das. Notandú q[ui] in tremore cordis ex cau[sa] calida c[ú]petunt aromatica frígida quo[rum] q[u]dam ſunt simplicia et quedá ap[os]ita. Simpli[cia] ſunt ſicut uiole nenufar roſe sandali o[es] co[ral]li margarite caphora os de corde cerui taci[us] ſmaragdus rasura eboris karabe coriá[dz] lutú ſigillatum acétu agreſta ſuccus acetofe ſuc[cus] g[na]to]r[us] ſuccus acetoſitatis citri limoniúz ci [tr]angulop[us] aqua ros[ar] fruct[us] aromatici ſicut ei tonia p[ira] p[oma] lac acetoſu. Compoſita ſut il le q[u]ſectóes q[ui] ſunt ex his dimargariton dyaro don abbatis ſine ſp[é]bº dyaboraginatuz zucca r[u] roſ. aut uio[li]t. dyadragagátú tria sandali a[q] roſ. manuf[pi]cú plíus et mixtura c[ui] his p[ód]ciſis facta q[ui] c[ó]muniter utantur medici. confectio ex acetoſis Abefue terocíſe. de uio[li]t. trociſ. de cam phora. Ad idé valet hec confectio. PR. c[ó]ſer u[ro]ſ. ru. δ. s. c[ó]ſerue bugloſe. δ. ii. ſerue ne nufaris. d. ii. electuarú margarit[ar]p. d. i. iacitor[us] s[aph]hirorú ſmaragdor[us] ſeis citri ſeis acetofe co[ra]l]i ru. an. d. i. oim sandalop[us] coriandri p[á]para ti Spodii romani been albi 2 ru. an. d. s. oſſie d[ur] corde cerui ıſuſi et a[q] roſ. d. s. limature aurí 2 ar genti. d. ii. páno]r aurí numero. xv. zuccari alb. q[ui]t. s. puluerizétur ſbtiliter i uſae marmoreo ſi ne igne et aſp[ag]atur a[q] roſ. Ad idé PR. c[oral] op[er]a]r[us] iacint[or] p[ar] ſmaragdor[us] an. d. i. ſbtilis ſume puluerizentur et in potu detur paru] p[ro] u[ni] ce. Si aut. P[on]it curá per aliu]d aſſump t[ui] p[os] d[ic]ens q[ui] trociſci non ſufficunt lac[ui] ex quo butir[ui] ſit extractú d[us] dari ad bibendú. r[ó] q[ui]nutrit et alterat. Iſpe uero. P[on]it cu[ra] p[ar] dietá dic[és] q[ui] patiens d[us] nutriri c[ui] aceto et ſucco une acerbe condíu. r[ó] qua alterant et re staurant. Sirupum P[on]it curá per ſiru p[ú] dicés q[ui] patiés d[us] bibere ſyrupú acetoſum factú c[ui] zuccaro. r[ó] p[3]. Notádu q[ui] m[í]t alí ſyrupí c[ó]ueniunt ad idé: ſicut ſyrup[us] de ſucco li monú ſyrupus de ribes ſyrupus roſ. ſyrupus uio[li]t. ſyrup. nenufarí p[ar] ſup. acetoſus de ſucco ci p[ar] ſyrup. de acetoſitate citri ſyrup. acetoſ. d[ur] p[ú]ni ſirup. acer[us]. d[ur] ſucc s fructu] ſirup. de agreſta iulep roſ. iulep uio[li]. Ab extra ſiat tale ephitía. PR. aque roſ. a[q] acetofe an. d. iii. a[q] bugloſe d. ii. corialli ru. sandal[ar] ru. roſ. zubee an. d. i. mu[ſ]ſci ambr[á] an. gra. ii. croci. d. i. aceti. d. i. s. miſce Ad idem ualent odóramenta dicta in. c. de dolóre capitis a c[ausa] calida proueniente.

Almanfoz.

Si aŭt cù tremore cordis non fuerit se. trocisci muscati in potu sumanک. آ.د. م. مasticis spice xiloaloës ciamomi gariofilê. gallie muſ. nuc. muſ. cubebe cardamomi majoris tubeletth. corticû citri oim añ. pó dûs vnius auſ. muſci ſextá. 3. vnius ex bis oibus cù uino bî redolête cóſpſis fiat tro cisl. cóferút ſincopi et tremori cordis. Elec tuariù diamuſcù p[]ecioſù q[]d è ad ſincopi et tristitá cordisq[]b tremorè et tepidù faci ens. م.مasticis cinamomi ſeis ozimi ma foris ſe. ozimi gariofilati. ſeis meliffe ſeif ſi ſimbrii ſeis ſanſuci macropipis oimptes eq[]les ex q[]bus ois puluerizatis. 3. x. ſuman tur ma[]garitá[]u minutarú coralli rub. cu bebe ſete crude Karabe been albi et ru. ſo lii ofum añ. 3. x. muſci tubapitci puri. 3. 5. cóſicianc cù melle de miroba. Kebul. hoc eni electuariù ad frigiditate ſtói et digive egricudiné optimú exſitit. Silla.

Ponit curá tremoris cordis facti a cá fra: et dividitur i duas. Primo ponit curá p[]trociscú Scöo per electuariù. Scöa ibi. Electuariù Be prima dicit q[]p[]si cù tremore cordis ſi fuerit ſe. unc arguendú é q[]p[]si fiat a cá fra. Ró p[]z. Se cundo dicit q[]p[]s curá trocisci debent dari qui ſunt. م.مasticis spice xiloaloës cinamomi ga rioſit. gallie muſ. cucube cardamomi majoris tubeletth. i. minoris corticú citri oim añ. pódus auſ. unius muſci ſextá parté. 3. unius ex bis oi bus cù uino bene redolenti p[]ersſis ſiant troci ſci de gallia muſcata. ró p[]z. Electuariù.

Ponit curá per electuariù dicens q[]p[]s ad tri ſtitá ſincopim et tremorè cordis. Ualet electua riù diamuſcù p[]ecioſù q[]p[]s. م.مasticis cinamo mi ſe. ozimi majoris ſe. ozimi gariofilati ſe. me liffe ſe. ſimſimbrii ſe. ſanſuci macropipis omniuſ an. p[]tes equales ex q[]bus oibus puluerizatis. 3. x. ſumantur margaritá minuta[]z corali. rub. krabe ſete crude been al. et ru. folii oim an. 3. x. muſci tubapitci. 3. 5. p[]ſiciantur cù melle de mi robalani kebulis. Subdit q[]p[]s et ad frigiditatez ſtói et debilitatè digestive optimú exſitit. Mo tandú q[]p[]s i cura tremoris cordis a cá fra p[]etút aromatica calida: et istop[]z quedá ſunt simplicia et quedá p[]osita. Simplicia ſunt ambra muſc? crocus lignum aloer. ſto[]raz calamita. garioſi[]t. corlex citri et citranguloy nux muſcata. cinamo mú. ſemen maiotane et basiliconis foliú, emila. meliffa bugloſſa borago been albú et ru. dozo niúc[]u zedoaria. cardamomú. roſmarinus xiloaloës. ozimú. ex bis p[]oſſunt fieri electuaria: uel

pulueres. aut trociscis uel ſyrupi. aut faculi: et p[]ót cù eis rectificari aer. C[]ópoſita ſunt dyam brá. dyanthos. diacameron. Julii potio. gallia muſc. electuariù leſtificás. aromaticú muſcatú electuariù de gémis. dyadoronici confectio de muſco cóſfectio de xiloaloës confectio de citro. electuariù plírísar coticon cortices citri óditi. conditú de citro conditú de bugloſſa. Ad ides ualet ſyrupus de corticib[] citri. Ad idé iulep tale. م. آ. q[]l. meliffa aq[] bugloſſe añ. 3. 5. succa ri al. q[]rth. iii. et fiat iulep uſq[]b ad. 3. i. Ad idé م.aque bugloſſe cù garioſi[]t è mirabilis. Ab extra ualet tale epithuma. م. ſucci meliffa ſucci bugloſſe facta residentia an. q[]rth. iii. aceni. 3. ii. garioſi[]t. 3. i. muſci. 3. i. puluerizéda pul uerizétur miſce oia fiat epithia ſup mamillam ſiníſtrá. Ad idé ualet tale emplim. م. lauda mi q[]rth. i. garioſi[]t. corticú citri an. 3. i. muſci. 3. i. terbétine. 3. 5. puluerizéda puluerizétur q[]uaf corodialis. م. floz. boraginis floz bugloſſe an. م. i. been al. et ru. an. 3. i. croci. 3. i. ſete d gra na. 3. i. garioſi[]t. cinamomi an. 3. i. ſ. pulueris corallo[]p. ru. roſ. ru. an. 3. 5. oſſis de corde cerui grani muſci ambre parú fiat ſacculus in ſyndo ne ru. et cóſper gatur aqua bugloſſe. ſacculus in cá cata. م. floz. boraginis uol. bugloſ. an. م. i. sandaloy. et corallo[]p. al. et ru. roſ. ru. bec al. et ru. omniuſ an. 3. i. croci. 3. 5. ſete. 3. xv. oſſis de corde cerui. 3. i. ſpodii. 3. 5. campho[]re muſci ambre an. parú et fiat ſacculus in ſyndone ru. Et q[]r. raf. nó dixit de ſincopi q[]p[]s ſatis app[]ropin quat tremori cordis: io circa materiá ſincopif é notádu[]q[]p[]s ſincopis é ablatio ſefus et mor[]p[]r toto corpore ſm maiotè parté pp debilitatè. Bo no tádu q[]p[]s cá ſincopif p[]nit e[]e due. s. o[]e illò q[]p[]s facit exalationé calo[]ris ex corde ſbito: et o[]e illò q[]p[]s fa cit ad cóculcationé calo[]ris in corde et ille p[]nit e[]e intrilece et extrilece lict[]em ſuit abſignádo cál tremoris cordis: q[]p[]r: ſi deſſert nufi h[]3 magis et mi nus: q[]p[]r i tremorè cordis ſút remiſſio[]res q[]p[]r i ſin copi. Tertio notandum q[]p[]s ſigno[]p[]r ſincopis. Quedá ſút p[]nſotica ſeu p[]nſotícía ſincopi ſu tura. q[]dam demoſtratiua actu ſincopi: p[]nſotícáta et ſút tréo[]z cordis actu et p[]mutatio calo[]ris faciei i ſi naturales colo[]res: p[]mutató pulſu ad tarditatè et p[]uitatè et f[]ritas extréitatu. Si[]g demoſtratiua ſunt ablatio ſensus et mor[]p[]t pulſus formicás et morificatio faciei. ró p[]z. si[]g h[]3 diu[]e

68

## De collirica passione

sitatè causarú patent ſm q dictum ſuit ò lignis
temors cordis. Signa pnoſtica. Prumú ſi ali
quis longo tpræ patiatur tremoré cordis et ſbito
uemat ſincopif expeditú est negociu. Secundú
ſignum ſi aliqz patiatur longaſ ſincopi et coloſ
faciet mutatus ſit in ſiuróé uel uiriditaté uel i
nigreditaté nunqz calcabit terrá. Tertiuz ſi ſu
bito ueniat ſincopis fine cá manifesta et ſincopif
fuerit longa cōſumatum é. Quartum ſi ali
qui ſincopizanti datum fuerit ſternutatorium ſi
cut elleborus et ſi ſternutauerit dum fuerit et in
iectus i naribus nullum ualet consilium niſi q
crux et turribulum portetur. Quarto notan
dum q in ſincopi que nó é morialis é operáduz
Prumo fricétur extrema cuz mamb? et páno af
perſo: aut cum ſale et aceto et q fiant fricatiòes
et ligatòes extremitatum cuz dolore. Scöo qb
ponantur in aeze claro et vocentur pprio noie i
aure uoce alta pluribus uicibus. Tertio af
pergatur acies aqua roſ. muscata et aqua frigi
da ab alto cadente. Quarto applicétur narib?
aromata calida in frigida ſincopi et frigida i cá
calida: et pulueré aromaticum naribus iuſuſaſ
niſi ſincopis eét ppter pſocationem matricis: et
tunc ponatur glabanum aut affa fetida ad na
res et inferius ponantur aromatica. Quito ad
hibendus é uinuz cum muſco. Sexto aperiatur
os cuz cultello ligneo et fricentur dentef et ligua
cum tiriaca et potione muſc. Septio ponuntur
ſternutatua in naribus. Et ſi ſternutet bonú est
ſi uero nó é malum. In paroxismo non exiſtés
ſi timet in ſincopim aut poximuz ſe. aut qú: uelit
facere phlebotomiá et alias nó ſecerit: aut quia
patiatur tremoré cordis et de ſilibus debet ſume
re aliquod aromaticum. Sumat ergo bonum
pané intinctum in aqua citonio: aut ſucco eop
aut uino granator: aut aq roſ. aut aqua aceto
ſe aut citri: aut bródio carniſt; aut ſumat ali
quid de dyambra uel potóe muscata uel zucca
tro roſ. et ita de aliis ſcom convenientiá particu
larium. In aliis partibus procedendum é scöſ
q dictum é de tremore.

### De colerica paſſione.

Sillanus.

Ircra rubricá est notandum q paſſio
collirica é in qua hó simul in eadé ho
ra euicit per uomitum et per ſeceedum,
humozes et cibaria nihil retinet. Scöo notá
dum q hec egritudo aliqz ſit ab humoib? fri
gidis et aquolis in ſto et intestinis multiplicis
debilitantibus uirtuté retétiuá in parte ſupiori
ſtoí et in parte inferiori. Aliqz ſit ex multiplica
tóe colere rubee in intestinis et in ſto mòdican

tis in teſtina et ſtöm: unde excitat uomitum ead
hóa et ſeceedum et hec é peioz. Tertio notan
dum q sig colirice paſſionis a cá frigida ſunt
antecessio naſsee et fastidu multiplicatio ueto
ſitatú in uentre et in intestinis ante egritudinem
p aliquot dies et q ipicit cuz dolore umbilici et
púctura eius. deinde aduenit solutio plurima
cú uomitu phlatico antecessio cibó phlatico
rú facientiú naſea et fastidiú. Signa colliri
ce paſſionis ex effusione colere rubee ad ſtöm:
et intestia ſunt naſsea uehemés: fitis affidua cù
bibit aquam frigida ſedatur naſsea donec cale
ſit in ſto. deinde euomit é et é solutio uentris: et
q níqz ſuperfluit donec faciat ſincopi et cadit pul
ſus eius et é cù eo eſtuatio et mobilitas et ilíama
tio magna et multotés pturbatio métiſ.

### Almanfor.

Um púctio et tristitia alicui ſup
uenerit affueritq[ui] cú ea u[rum] p[ro]ſe
uomitus uel uentris ſolutio aq[ui] ca
lida multotiens i potu tribuſc et ſi adhuc
perscuerauerit uomitus et uentris flúrus:
aq[ui] calida iterú detur ſedabitur eni paſſio
Sillanus.

Hic determinat de collirica paſſione et divi
ditur in duas. Prumo ponit signa collirice paſ
ſionis. Scöo ponit curá. Et illa in duas: q[ui]
ponit curá q[ui] paſſio é debilis. Scöo q[ui] paſſio
é ſoſtis. Scöa ibi. Q[ui] ſi. Prima i duas
Há primo ponit curá ante declinationé. Scöo
in declinatóe. Scöa ibi. Cú autem egritu
do. Be prima dicit q cú alicui accidit púctu
ra et tristicia et ſit cú ea uomitus u[rum] p[ro]ſe
uentris. Tunc arguendú é q[ui] é collirica paſſio.
Scöo p[ro]cura dicit q aqua in potu lepe d[ur]
ri. Q[ui] q[ui] lauat et mundificat ſtöm a materia p[ec]
cante. Tertio dicit q ſi uomitus et flúxú u[er]tris:
puenerint iterú d[ur] dari aqua calida: q[ui] remo
uetur hec paſſio. Notandú q[ui] p[er] illá q[ui] itel
ligere debemus omnia illa que mundificát ſto
machú a materia faciente illá p[er]ſoné: et ideo
ſi materia é phlatica cōuenit medicia mundifi
catiua phlatis. Si colerica p[uen]it medicia ena
cuatiua coloſe: quia uomit[ur] curat uomituſt et ſlu
xus fluxum. Et hoc cauſa euacuandi materiam
facientem uomitum uel fluxum. Alman.

Cú aút egritudo quiuerit balneú igre
diatur eger in quo per unius hóre ſpatiú
morcetur. Egressus autem de balneo leuí
alatur nutrimento deſide domitat. Silla.
P[on]it curá i declinatóe et dividitur i duas. p[ri]
mo p[os]it curá p[er] balneú. Q[ui] p[er] dietam et ſomnú

Scöa ibi. Egressus aŭt De prima dicit quollurica paſſio ubi fuerit remissa vel quieue rit eger debet ingredi balneu in quo d3 morari per ſpatium unius hozc. Ró q2 resoluit materi am uel trahit ipsaz ad extra 2 ſic diuertitur ab euacuatione 2c. Egressus aŭt. Pòit cu rá per dietam dicens q2 dz nutriri poſt balneu nutrimento facili digestóis. Ró q2 ſtomach2 é debilitatus. Scöo dicit q2 deinde eger debet domire. Ró q2 ſtificat digestiuá 2 retentiuam stói 2 probibet ſenſationé male materie 2 p tan to in euacuationibus reſtringendis ſomnuf có mendatur p[er]terç2 in ſudoe. Al.

Ad ſi vomitus 2 ventris ſoſo veheméſ siant ſinthomata terrefacienti ſupuenerit nót ſt timendúmo 2o medicaminibus 2 ego noíabo succurré2. In principio ita q3 trocisci de olibano cum aqua 2 niue 2 rob granator2 denſ ſemel q2 iterú ſut ét dá diſi vomit2 non ceſſauerit. Duo quoq2 ad iutoria 2 core i ſupremis ptib2 ligenk. Et aqua niue ifrigidata ſup crura 2 pedes ſu daſ 2 i ipam ét imittanک. Uenter quoq2 ex sandalis roſis camphora gallia aq rob cóſpſis epitbimek. Et pánus aq rob 2 niue ifrigidata iſuſs desip ponaf q2 poſtq2 te p[ec]actus fuerit é remouédus 2 alit2 vt p[u]s desip mittédus. Ad potandú aŭt paulati tribuaſ vinu vet2 teperatú 2o rob grana topt 2 q2 ſo vomerit iterú tribuaſ. Silla.

Ponit curá q2 paſſio é ſoſtis 2 primo ſacit hoc. Scöo ponit descriptòm quarúda medici narú de qbus ſecerat mentioné. Tertio pòit cu rá vomit2 ſupflui. Scöa ibi. Trocisci Teatia ibi. Slaút vomitus. Prima i duas. Primo ponit curá intendédo ad vomitum reti nenduz. Scöo ponit curá vomit2 poſt ceſſatoz vomit2. Fa ibi. Poſtq2 vero. Prima i tot quot remedia ponit p[et]es patét. De prima dicit Primo q2 fi vomit2 2 flux2 fuerint uchemétes 2 accidéria iucentia timóre non é tunc recedédu a cura 2mo succurrendú 2o medicaminibus 2 q2 ſequutur. Scöo dicit trocisci de olibano ſemel ſut dádi cú aq 2 niue 2 ſucco granator2. Ró q2 2oſtant stói retentiuá. Tertio dicit q2 tales trocisci iterú ſut dandi ſi vomit2 n[on] ceſſauerit. Duo quoq2. Ponit ſm remediú dicés q2 adiuto ria 2 core debent ligari in ptib2 ſupremis 2 ró: q2 húoezs duſtrahútur p[er] ligaturá. Et aqua Ponit tertiú remediú dicens q2 aqua frigida ta in niue dz fundi ſuper crura 2 debent pedes p[on]i ea. Ró q2 talis aq ingrossat húoezs 2 ſic n[on]

ſut apti ad fluxú. Fa ró q2 ex hoc ſtificatur ca loz i interioribus p[er]trevocationé. Uenter quoq2. Ponit quartú remediú dicés q2 ué ter d3 epitiari ex sandal' roſ, cáphora 2 gallia 2 cóſpſi aqua roſ. Ró q2 ifrigidat 2 alterat malá 2 ploné 2 ſua ſtipticitate 2oſtort 2 ió ualei 2 ma teria colerica 2 n[on] i materia phl'atica. Notan d[um] q2 loco illius ualei hoc. R[ex] landami maſti cis a[n] 2 q[rit]. 2 olibani. 3. 2 sáda[al]bi 2 ru. cora. ru. ſumach a[n]. 3. i. anthere acacie 2 p[og]ſtidos p[ſid]ie balaufte a[n]. 3. i. terebentine. 3. i. pulue rizéda puluerizétur malaxanda malaxétur miſce oia malarádo 2o oleo roſ. 2 ſiat emplim ad modú ſcuti ad quátitaté medii palmii parui ab utraq2 parte2 2 ſi vomitus ſit ſoſtis ſi[ta] duo em p[la]unú ante aliud vò retro. Ad idé. R[ex] ſuc ci plantaginis aque roſ. de ſtiptibus a[n]. 2 q[rit]. i. aceti. 3. 2 s. maſticis olibani a[n]. 3. 2 ſarine l[enu]q. 2 ſufficit puluerizéda puluerizátur miſce 2 ſiat emplim. Ad idé ungatur ſtomachus 2o oleo de maſtice 2 oleo de roſ. 2 aliqúato aceti. Et pánus Ponit qntú remediú dicens q2 p[à]nus in aqua roſ. 2 i niue ifrigidat2 iſuſus de ſuper ponatur. Fo dicit q2 cú calefact2 é remouédus é 2 alit2 ſuperponéus. Ró remedi q2 dz in frigidare 2 ſua ſtipticitate cóſoſtare ſtòm. 2q2 q2 ſit a colera. Ad potandú. Ponit ſentú remediú dicés q2 paulati in potu d3 ſumere in num quátum téperatuz cuz ſucco granatoruz ratio quia conſoſtant ſtòm. Secu[do] dicit q2 ſo vomuerit iterú danduf éi donec g[ef]ſcat. Ad ſi ſincopis ſi peruenerit muſcú 2 cú vi no dare cum conneniens é v[ì] iſerédo 2 ſuccus carnis edine 2 pulline cuz pauco citonior2 ſucco 2 vino mixtus in potu étri buédus. Pulli p[re]terea ſut affandi 2 ante nares iſpius diſerpendi th[us] ét danduz é 2 vt maſticet iſp[u]t 2 paulati trahiciat 2 po ſtremo bolú cozaſcenú conditú 2 c[á]pho 2a tribuaſ. Quicq[da]t[em]e de h[o] p[ass]ionis: cura nunc vſoq2 diximus donec vomitus ſedetur 2 ſtomachus cibú recipiat fieri có uenit. Sillanus.

Ponit ſeptimú remedium 2 p[ó]t diuidi i du as. Primo ſacit hoc ko docet succurrere ſinco pi ſupueniéti. Scöa ibi. Ad ſi ſincopis. De prima dicit q2 patiés é co g[é]d2 ſum[é] pan[é] iſuſuz i ſucco granator2 cuz uino. Ró q2 ifrigidat oſto[ki] 2 ſua ſtipticitate conſoſtat retentiuá 2 probibet

69

De debilitate Romachi

fluxú humoúz ad stóm specialiter colere. Se
cundo dicit ᶜsi iterú uomerit iterú é dand²do
nec gescat et retineat. Ad si sincopis Bo
cet succurrere sincopi dicens ᶜsi sincopis pue
nerit puenit dare muſcú cí uino. Ró qú uivifi
cat virtuté uitalé. ſcdo dicit ᶜét d3z dari succuſ
canís hedine et pulline cú pauco succo citonio
rú. Róq1 generát spúſ et stóm 2ſoſtant. Pul
li. Ponit octauú remediú dicens ᶜpalli ſút
aſſandi et ante nares diſmébádi. ró qú ſua aio
maticitate et odoze 2ſoſtant. Ebus. Ponit
nouú remediú dicens ᶜthuf é dandú ut maſti
cet et paulatum deglutiat. Ró qú é ſtpticú et ca
lidú: et ideo valet in materia ſugida plus. ſcdo
dicit ᶜét et d3 tribui bolus ar cú cáphoza. ró qú
frigidú et ſtpticú:ideo valet in materia calida.
Tertio dicit ᶜdictú é de cura huius paſſionis
uſq2 nunc docet ut uomitu ſedetur et ut ſtoma
chus posſit cibum recipere. Almanso.

Postſo² vero stóachus ipſius recipere
poterit nutriendus é egér et parú vini ve
teris in potu ſumat bene redolentis et d2or
mire incipiat. Trocisci de olibano ad vo
mitú dandi. R.boli coraſceni thuris am
boz2 an. 3.x. 2. cubebe cardamomi ambo2u3
an. 3.ii. 2. 5. cáphoze gallie gar. oim an. vi
3. unius kiant trocisci pondere aur. ynius
bii eni uomitui multú conferunt. Rob d
malis granatis succus malor granatoru3
acetosor ſumant et per noctem. i. aut am
plius dimittant donec qò groſſu est in ſu
do resideat et deinde coquaf et diſpumeſ
donec iulep similtrudine habeat in quo ab
igne dispoſito adhuc tón calido méte vizí
dis ſtipes mittantur et in ipſo pmanere
pmittant quouſq2 infrigidant. Cúq2 ifri
gidatú fuerit extrabant ad cuius similitu
diné ſyrupus de citoniis et ſirupns de ma
lis macianis fieri cóuenit. Si aŭt vomit¹
hóza aliqua inualerit nimis et ſupſue
rit magna vétoſa stó ſuperponaſ. Silla.

Ponit curá poſt ceſſationé uomitus dicens
q1 poſto2 uomitus ceſſauerit et poterit eger reci
pere cibú: d3 zeger nutriru it ſublevet ſtus
Sc6o dicit q1 parú nini ueteris bene potentis
in potu recipere d3z. Ró qú restaurat ſpiritus.
Tertio dicit q2 d3 incipere dormire. Trocisci.
Ponit deſcriptó2 quarúd i medicinarú d2 qb2
ſupra fecerit mentioné: et diuittur in duas ſc6z
q1 ponit deſcriptioné duarú medicinarú. Secú
da ibi. Rob de malis granatis Be prima
dicit q1 trocisci de olibano ad uomitum dandi

ſunt. R.boli coraſeni thuris ambo2 an. 3.x.
hi eni uomitui multú conferunt. Rob de maſ
granatis. Poít deſcriptioné rob de grana
tis et ſit ſic ſumatur ſucco2 granator2 acetoſo2:
et ſic p nocté dimittatur donec qò groſſú é in ſun
do resideat. deide coſtur et deſpumetur donec
héat ſiſtudiné iulep i quo ab igne deſpoſito tón
calido méte ſtipes uirides mittantur et in ipſo
pmanere dimittatur quouſq2 ifrigidetur et cú i
frigidatú fuerit extrahátur. ſcdo dicit qò ad
ſiſtudiné h2 pót fieri ſirupus de citoniis uel de
macianis. Ad idem valet ſirupus de agreſſa:
uel ſirupus de granis mirti. Si aŭt vomitus
Ponit curam dicens q1 si uomitus aliq2 hóza
nimis ſupſluerit debet ſupponi ſtó magna uen.
toſa. Notandú q1 in fluxu uentris debet po
ni ſupra stóm magna uentosa. Ratio quia di
uertit ad ſuperio2a et debet eſſe ſine ſcarificatóe
t recolo in una de ſancta cristina p restringen
do uomitú poní ſupra umbilicu1 unam uentoſa
magná et totá fuſſe repletá pingsuedine: vón mo
tua é. De debilitate Romachi. Sillanus
Irca rubućam é notandum q1 ſtoma
chus pót cóſfortari qnq2 modis. P[ra]
mo per uiá alterationis: ut ſi ſit calid¹
per frigida et ecóuerto. Secundo per uiá unio
nis partu2 et ſit per ſtiptica ſue calida ſue ſra.
Frigida ſunt ut citonia pira nelspila p2una p2u
nelli et ſoſbe. calida ſunt ut maſtix olibanú et ab
ſinthiu2. Tertio per uiá mundificatóis ei¹ a ma
lis humo2ibus et hoc faciunt medicine diuerſe:
ſecundú diuerſitate humo2. Quinto per uiam
nutricatóis: ut per cibos facilis diſgóniſ et boni
nutrimenti. Quinto per ea que cóueniunt a p
püetate: ut ab ſinthiu2 maſtix et galága. Ad ppo
ſitú R ab i hoc. c. docet 2ſoſtare stóm primo et
ſo mó. ſcdo notandú q1 debilitas ſtói é no
mé diſpóis ſtói qón nó bene digerit et cóturbat
eni cibus ueheméter. Tertio notandú q1 debili
tas ſtói pót puenire pp cauſas inſtrinſcas aut
extríſcas. Caufe extríſece ſút accidentia aie ut
ira: solicitudo: et tristitia: et ſilia accidéia: quan
titatis cibi et potus: addita uel diminuta mala
qualitas: ut uétosaf: aut cibus inordinate ſiſp?
q2 groſſú pónitur ſbtili et ſikes cae. Si vó fue
ru ppter cauſas inſtrinſcas: aut hoc é pp stóm
aut pp alia mébria: aut pp paſſiónes cereb2i sicut
é reuma aut ppter paſſiones cordis: sicut é tre
mo2 et similia: aut p[ro]pter paſſiones epatis: ut
quia nimis ſibi mittit calidam. Aut p[ro]pter paſ
ſiones ſplenis: ut q2 nimis ſibi mittit meliám ſu
perfluam, aut p[ro]pter paſſione2 matricis: et ſic

de aliis membris q. p[rit] mittere sup[fluit]ates ad st[om]. Si p[ter] st[om]: aut r[oe] male q[pl]onis ca lide uel fr[ig]ide humide uel sic[ce] c[ú] materia uel si[í] materia. Et si c[ú] materia uel c[ú] ap[ate] uel si[í] ap[ate]: aut r[one] male q[pl]onis, s[.] paruitatis uel magnitudinis et male texture uel situs et solutio nis [t]inentis. Quarto notand[ú] q[] signa de bilitatis a cauſis extrinſecis hab[etur] ex relate infirmi et affixent[ú] et medici induſtria. Signa ſi fuerit debilitas ex p[aff]ionibus alio[]p mébro r[ú] a st[ó] hab[etur] [s]iderando ſubtiliter omnia mébra corporis: q[] notitia n[ó] latebit. Signa debilitatis st[ó] p[ter] malá q[pl]oné calida ſunt q[] ſentitur calor[] in st[ó] ſitis et mál[] digeruntur cibaria fr[ig]ida et inuatur a fr[ig]idis: et leditur a calid[is]: q[] ſi est c[ú] h[ú]oris ut[io] adest pond[?] aut aggrauatio et oris amaritudo et uomit[?] Signa ſi fuerit pp[al] malá q[pl]oné fr[ig]idam ſentitur fr[ig]itas in st[ó] p[ancitas] ſitis, d[ig]erit male res d[if] ſicilis dig[onis] et ut plurim[ú] é app[ut]us it[é]ſus inuatur a calid[is] et leditur a fr[ig]idis: q[] ſi est c[ú] hum[oris] ut[io] adest pondus aggrauatio infla tio extensio naufea multiplicatio ſp[ut]i velocitat[em] deſcensus c[ib]i abq[]us eius n[í]ma alteratione et eructuatio acetoſa et hoc ſi ſit ph[la]. Si uero é melia est pondus et aggrauatio et uomitus faci ens [g]elationem in dentibus appetitus pluri mus magnitudo ſplenis solicitudo tristina infla tio magna. Signa ſi ſút p[ter] ſiccitaté ſút ſi tis u[eb]emés ericcatio lingue ſup[flua] ex[riccat]io corporis: inuament[ú] c[ú] c[ib]is humidis: nocu[m] t[ú] uero c[ú] ſic[is]. Signa p[ter] humiditatem ſút p[uitas] ſitis ledi ab humidis inuari a ſic[is] multitudo ſaline et ſp[ut]. Signa q[posit]a ha bentur ex ſimplicibus. Signa q[ui] ſit p[ter] ta ritaté texture ſunt q[] non inuenitur ſignu[]z male q[pl]onis nec ſigni[] ap[atis] et n[ó] inuat c[ib]or[]z per mutatio. Signa q[ui] p[ter] apa dicétur in c[.] ſequenti. Signa p[noſtica] ſunt: pr[imum] o[is] in dig[ó] st[ó]i é mala et potissime ce[zb]ro, r[ó] p[uni] q[] non rectificatur p[al]iá digestione[z], r[ó] ſi q[]e é radit fere et origo o[ím] egritudin[ú] : ſic[ut] epilep[] ſie lienterie id[rop]ſis q[é]e. ſim. ſi alio[]q[]s in conuale ſentia patitur digestión[é] hab[eat] os acetoſum L[au]end[ú] é de recidua et q[] materia putrefat. T[erti]u deterior[is] debilitas st[ó]i é que p[uenit] a ra ritate texture st[ó]i. D[ub]itatur que malar[ú] q[ple] xion[ú] st[ó]i ſit deterior[is] tam ſimpliti[ú] q[] q[posita] r[ú] et q[us] ſit ordo. P[ro] euius sol[one] é notand[ú] q[] ille male q[plexiones] operantur uel quantu[]z ad alteración[é] uel leſion[é] op[ation]is principalis membri. s[.] st[ó]i uel quant[ú] ad curation[é]. Si pri

mo modo ſic est fr[ig]ida complexio inter ſimpl[es] c[es] deterior[is]: ſecundo ſicca tertio calida et quar[to] humida. Et inter eas compositas. P[rim]o calida et ſicca: ſecundo fr[ig]ida et ſicca tertio cali da et humida. Al.

Um st[ó]i debilitas c[ú] pauc[á] ſiti et tarda c[ib]i de st[ó] deſcensione et ac c[ido] ruptu fuerit: ſuci[tt]q[]oia acci dentia hec parua nec fuerit uctuſta ſloma chus ex trocſis de roſ, é curádus de gb? eger quotidie in mane pondus aur, vnius t. s. c[ú]. ŝ. i. decocto[]is de ſeibus ſumat Decoctio aút de ſeibus hec é ſumat c[im]i ni nabati et amcos bulliant in mina d[ócc]e aq[] fiat rubea. d[qua] poſtea c[ú] troc. d[ro]b, vr predictu[] est in potu tribuak. Troc. vevo de roſ, ſút g. R[.] pulucris roſa[]z ru. ŝ. iii. xi loaloes ſpite maſſic. ſilocaſſic Ignanti c[ia] momi abſintbii o[ím] a[n]. ŝ. i. conſpergat[ur] ex vio veteri et inſorment. troc. Autristur v[ó] ex his q[]cito digerunt[] et pauc[or]u[]z ſút h[ú]or[ac] pauc[ar] sup[fluit]at[ú] q[]e et redo l[é]tib? q[]e ſeibus ſút c[ò]dita ſic[ut] ſút calagie et mutagenat. I[pe] q[uo]q[]z ante comſtibóz multo v[ak] exercitio et aqua minuſ ſolito bibat et poſt coſtioné multu[] do[mi]tiam vino q[uo]q[]z veteri et p[uro] parum bibat tota[q]z nutricat[ó]em minuat. Sillanus.

Determinat e debilitate st[ó]i et diuittur in tres. P[rim]o ponit curá q[ui] p[ou]nit a fr[ig]itua te. S[]c[]o quando a caliditate. T[ertio] q[ui] a ſicca tate. S[]c[]o a[i]. Ad ſ. diſeſtive. T[ertia] i[b]. Si a[ut] c[ú] hoc. P[rim]a in duas. P[ri]o ponit curá q[ui] debilitas st[ó]i est nona. S[]c[]o quando est antiqua: ſecúda i[b]. Ad ſi hec accidentia P[rim]a in duas. P[rim]o ponit curáz per medici nas alteratiuas. S[]c[]o per dietam. S[]c[]o a[i]. Autriak P[rim]a in duaf. P[rim]o ponit curá p[] trocſicos de roſ. q[]r] et decoctioné de ſeibus. ſecundo ponit descriptioné decocto[]is de ſeibus. trocſis de roſ. ſecunda i[b]. Decoctio a[ut]. Be prima d[ict] q[ui] debilitas st[ó]i fuerit cum pauc[á] ſiti tarda deſcensio e[ci]b[]i d[st]o fr[uct]ua to[be] acetoſa cum it[é]ſis ſignis arguend[ú] est q[]e de bilitas st[ó]i venit a fr[ig]iditate. r[ó] p[5]. S[]c[]o d[ict] q[ui] p[re]dicta ſigna ſunt parua et non antiqua ſt]omachus debet curari dando in potu troc[]ſicos de roſ quotidie de mane pondus au[]. s. l. cum. ŝ. i. decoctio[n]is de ſeibus. R[atio] q[]u[]t[]u] ca lidi et ſliptici. Ad id[é] n[á]tual troc[ſei] de ligno slo es. Ad idem troc[ſei] de cappis. Ad idem troc[ſei] de diarodon. Decoctio. Ponit de

A°

## De debilitate stomachi

scriptionem decoctonis de seibus et troc. de roß. et primo pōit primā. sō scōa. Scōa ibi. Troc. uero. De prima dicit ᶜ decoctio de seibus e. 18. ciminū nabati ameos et buliant in miua donec aqua fuerit rubea de qua tribuatur cum trociscis. Scōo ponit descriptionem trocisci de roß. que est. 19. roß. ru. 3. iii. xiloaloes. mastic. spice: xilocassie. squalanti absinthe oium an. 3. i. cōspergantur uino ueteri et fiat troc. Ad idé si detur aq. uite. 20. i. i potu p[ro] uice. Autria tur. Ponit curā per dictā dicēs ᶜ patiēs ᶜ bet nutriri et hiis que cito digeruntur. Rō q[ui] uirtus digestiva est debilis. Scōo dicit ᶜ illa q[ui] bus nutritur debent e[rum] paucarīs ſuperfluitatuz Tertio dicit ᶜ talia debent e[rum] condita c[ui] spēb[us] redolentibus qualia ſunt galága et alie species stomatice ut pip 21. 33. garioſ. ameos et ſilia.

Auanto dicit ᶜ et ante comethionē d[u] uti exer citio ſouti uel miſto. rō q[ui] reſicit et calefacit. Qui to dicit ᶜ d[u] bibere aquā minus ſolito. rō q[ui] infrigidat et relaxat ſtōm. Serto dicit ᶜ post comethionē d[u] multum dormire. rō q[ui] iuuat co meſtionē digestionē confortando calore per ei[rum] revocationē. Septimo dicit ᶜ d[u] uno ueteri pu ro d[u] bibere parum: q[ui] calefacit ſtōd. Octavo dicit ᶜ d[u] ſumere de cibis minus ſenſueto: rō q[ui] uirtus non e[rum] ſufficiés digerez[em] magnā q[ui] tatem cibi. Notandum ᶜ cibi p[u]ueniētes ſut carnes arietum. hedop. pullop. auinu. volatiliu[rum] ut perdicum. fasiano[pe] pullop columbo[pe]. qua ſearum uel conturicu[rum] et ſimiliu[rum] et plus aſſataſt quā elixatas conditas cum spēb[us] perdiſcis oua forbilia et ſimiles cibi. Almanfoſ.

Quod si hec accidentia uetusta fuerint electuarium diacimini et diaolibani abo[pe]s an. unius aur. pondus cu. 3. i. ueteris uini puri in potu ſumat. Regimen autem eius fit ut prediximus. Silla.

Ponit curā quando ſoſent hec accidentia an tiqua et diuidentur in duas. Primo ponit curā p[er] ea que approximantur ab itra. 1. per confectio nes. Scōo per ea q[ui] approximātur ab extra. 1. per empta et unctōnes. Scōa ibi. Empin. Prima i tres. Primo ponit curā per ſfectōes Scōo per dictā. Tertio ponit descriptionē illa rum ſfectionu[rum]. Scōa ibi. Regimen. Ter tia ibi. Electuaritú. Be prima dicit ᶜ si hec accidentia fuerint antiq[us] electuaritú diacimi num d[ya]olibanu[rum] an. pondus au[rum] unius cu. 3. i. uini ueteris puri in potu ſumatur. rō q[ui] illa ſut cala et ſtiptica. Mota ᶜ q[ui] ad idé ualeſt alia ut diatricipipereton diagalanga dianituz dia

wenta garioſilatū aromaticu[rum] roß. aromaticu[rum]. garioſilatū aromatiu[n] nardinu[rum] electuarituz aro maticu[rum] ſfectio de ſeminibus ſfectio de ciamo mo electuarium de citro roſata nouella dyaci toniten cum spēbus. ſtonticu[rum] calidu[rum] zinzib. c[ó] ditu[rum] cortices citri c[ó]diti tragea optima. Ad idé. 18. interioru[rum] cinamomi elci. 3. iii. galáge. 3 i. aque roß. de damasco. 19. i. fiat electuarium.

Ad idé. 19. al. 3. i. garioſil. interior[pe] cina momi galange an. 3. 5. zedoarie pipis lon. cort andri p[ar]ati an. 3. i. leis anifi ſeniculi ameos spice nardi cardamomi macis an. 3. v. corticu[rum] citri conditi uuap paſſa[pe] bene pinguiu[rum]. 3. i. aq roß. de damasco quart. 5. zuccari al. 19. i. 2. fiat electuaritú. Ad idé. 19. coriandri p[ar]ati in terioru[rum] cinamomi elci an. 3. 5. triu[rum] generu[rum] pipe ris gap. galange. 33. al. an. 3. i. leis anifi ſenicu[rum] li an. 3. iii. croci. 3. i. zuccari albi. 19. i. fiat elec tuariu[rum]. Ad idé. 19. predicta omnia et fiat pul uis et eo utatur. Ad idé 19. cinamomi elci. 3. 5. macis spice an. 3. i. granoru[rum] paradisi 3. i. pipe ris lon. 3. i. cardamōi. 3. 5. flōru[rum] cinamomi. 3. i. zuccari al. 3. ii. miſce et fiat puluuis. Ad idem 19. garoſ. macis cinamomi piperis ciperi an.

Regimen aut. Ponit curam per diectam di cens ᶜ dieta debet effe[ct] dictu[rum] e[rum] ſupra: Alman

Electuarium diaciminum. 19. ciminī carmeni. 3. 5. 33. 3. xx. piperis. 3. x. folio[pe] ru te baurach zuccari albi an. 3. x. hec oſa c[ui] mele diſpumato conficiantur et detur de hoc eicctuario ſi uenter ſtrictus fuerit.

Silla. Ponit diſcriptionē electuariorum dicta rum: 2 diuidentur i duas. Primo ponit diſcrip tionem diacimini oſtendédo qua[do] debet exbi beri. Secundo ponit diſcrep tionem diaolibani oſtendendo qua[do] debet exbi beri. Secuda ibi.

Quam ſi solutus. Be prima dicit ᶜ electua rium diaciminu[rum] e[rum] 19. ciminī carmei. 3. c. 3iz. 3. xx. piperis. 3. x. foliorum rute baurach zucha ri albi an. 3. x. hec omnia c[ui] melle diſpumato ſimul conficiantur. Secundo dicit ᶜ debet da ri de hoc electuario ſi fuerit uenter ſtipticus ra tio quia ciminum ſi teratur grosſo modo laxat uentrē. Si subtiliter puo[cat] urinā et e[rum] pulchriu[rum] p[bl]t. Ad istud p[bleu] ita respōdetur ſi ciminu[rum] teratur grosſo modo ratione groſſiciei non p[ó]t tranſire niſi p[er] itestina: 2 ideo tunc laxat uetrem ſed ſi teratur subtiliter tunc melius meli poterit tranſire p[er] p[uenas] meſa[ci]as ad e[par] et t[in]c trā ſit ad uas urine u[n] puo[cat] urinā. Solutio n[ò] placet: quia ſonius ōbet p[rou]ocare ſecessu[rum] qua[rum] urinā c[ui] subtiliter tritum debet magis et melius

k

["transire per intestina quam per vias urinales\nQuod si solutus fucrit venter electuarii\ndiaolibanum est dandú cuius descriptio\nin.c.de uentris solutione continék. Silla.\nPrionit descriptionem diaolibani ostendendo\nquando debet exhiberi: et dividitur in duas.\nPrimo facit hoc. Secundo ostendit quid faci\nendum quando hec non sufficiunt. Secunda\nibi. Si aŭt hec. Prima dicit q[ui] s[u] iuenter fue\nrit fluxibilis debet dari diaolibanum. ratio pa\ntet quia sua fluxicitate stringit fluxum. Secun\ndo dicit q[ui] eius descriptio continetur in.c. de\nfluxu uentris. Ad idem valet mastix et est bonú\npro pauperib[us]9 et debet transglutire tria. G[er]. de\nnocte et valet in reumaté.\nAl.", "Si aŭt hec n[ò] suffecerint squama ferri cù\nuino tribuak. ſcorie aŭt ferri cóſectio hec è\nM[ark]. ſeminis api. ſeminis ſciculi anſi cimi\nnti ameos amidun origani keſi carui ſeis\ncoziand[ia] melanopipis macropipis ciamo\nmi thuris ſpice gar.nucis.mus.ciperi zizi.\nomniu[que] a[n]. pondus aur.unius ſcorie auſ\nt.oibus ſextupl[u]i uini addatur et coquan[que]\ndonec ad medietatem redeant et colec de\ninde eger de hoc firupo poſtq[ui]s colabitur.\npódus.3.xxx.quotidie ſumat et nutricio\nnem alleuiet.q[ui]b[us] tres hebdomodas faci\nat. Laueat ſibi ab acetoſis et a ſuctibus et\ncentibus et aqua frigida uinum uero mé\nſurate bibat.\nSillanus.", "Hic ostendit quid fiendum q[ui]n predictum re\nmediu[que] non ſufficit. Et primo facit hoc. Sc[ò]\noſtendit a quibus d[omi]n cuauere. Sc[ò]da ibi. La\nueat ſibi. Be p[er]ia dicit q[ui] s[u] hoc n[ò] ſufficerit\nsquama ferri cum uino debet tribui. R[oh]q[ui] ca\nlefacit ſtòm et p[er]ſotat et ſtipicu[que] reddit. Secun\ndo ponit descriptioné que est. M[ark]. ſe.apii. ſe. ſe\nniculi anſi ameos cimini amidi origani keſim\nſeis coziandri carui melanopipis macropipis:\nspice cinamomi thuris garioſ.nucis muſ.33. ci\npi oim a[n]. pondus a[n]. unius ſcorie. t.au[n]. om\nnibus ſeptupl[u]i uini addatur coquatur donec\nad medietaté redeat coletur. Beinde de hoc ſi\nrupo poſtq[ui]s colabitur p[er]duſ.3.xxx. bibat quo\ntidie. Tertio dicit q[ui] d[omi]n alleuiare dietá. r[oh] patet\nQuarto dicit q[ui] hoc è faciendú per tres ebdo\nmodas t[em]. Laueat. Oſtendit a q[ibus] d[omi]n\ncauere et dicit q[ui] ab acetoſis: r[oh] q[ui] augerent flu\nxum p[er]primendo. Sc[ò]da a ſuctibus recentibus\nq[ui] lubricát et augent diſcrasía. Tertio ab aqua\nfrigida: ratio patet.\nAl.", "Emplin q[ui]s[te]m conſoŗtat et calefacit.", "M[ark]. ſtozacis ſpica ſquinatú[rum] abſinthiu[rum] cala\nmuſ[que] aromaticú[m] maſticé ex biu[s] cù yio ue\nteri et ſucco citonio[rum] cóſperſis emplin ſup\nſtòm ponatur. Ad hoc p[er]ſetera cóſeſt ut\nſtوم٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢٥٢

A1

## De debilitate stomachi

pizecipue z longe melius est amplecti antiqua ue
tulí.ri.ue.l.ii.anno:ú uel catulú paruń bñi pi
gué.Yel tenere lupa stòm manú calidá uel fri
catio stomachi ab extra cù aqua uite z sepe suz
expus. Uel infusio pání in predicta aqua z lup
ponatur stó. Ad idé pánis frumenti caliduf
bene zpressus in puluere mente absinthii masti
cis cum optimo uno puro. Al.

Eger quoq vinú vet'bibat: aut miuaz aut idromel. Abiuá aút boe modo. fit suc cus citonioz muzoz sumak z p dié z noc té vt residere possit dimittak z colek: dein de ei'qó clarú est partes due sumanf zuc cari: pars vna vini veteris. i. z incipiat co q suauiter z dispumari donec in iuleb sili tudiné transeat. poskea pio vnaqóz. Íb. ex toto sumak. 35. spí. cinamomi gaf. omniúa añ. 3. i. wasticis. 3. ii. oia puluerizata i pan no ligenk z itus dû calefactú est mittanf z cù infrigidari ceperit pánus extrahatur z exprimaf deinde sirup' fódaf. Silla.

Donit curá per approximationé ab intra z diuiditur in duas. Primo facit hoc. Secundo pont de descriptioné muie. Scóa ibi. Abiuá

De prima dicit q é gér dz bibere umuń anti
quuz: aut miuá aut idromel. Ratio p5. Scóo
pont descriptioné muie. Sumatur succus cito
noz muzoz per diem z nocté dimittatur ut re
fidere possit: deinde eius quod clapé due ptes
sumantur zuccari: pars una uini ueteris pars.
i. z incipiat coqui suauiter z dispumari donec in
leb habeat (spitudines): poskea pio una quaqz
Íb. ex toto sumantur zinzib. spice cinamomi ga
rosif. omniúa añ. 3. i. masticis. 3. ii. hec oia pul
uerizata i páno ligentur z duz é calidú dimittur
z cù infrigidari ceperit pánus extrahatur z
dispum: tur deinde sirupus recondatur: quare
ualet patet qz fit ex rebus consoztantibus stòm
Ad idé ualem oximel ppositum uí squilliticú.

Ad idé sirupus de mente. Ad idé sirupus de absinthio uel de coiticibus citi. Ad idem aqua uite i potu fumpta. Ad idé claretú pio stòm frigido z vocatur stelladi. Ix. cinamomi gaf. añ. 3. ii. piperis melegette galange añ. 3. 1. 5. cardamomi. 3. i. zuccari uí melk. q. sufficient ad Íb. ii. uini fiat claretum uí stelladia. Al.

Qd si digestive debilitas fuerit cù muka
siti z paucoz ciboz appetitu z fetido ruc
tu sirup' acetoſus de citonio bibak sirup'
Ix. succi citonioz acetofoz ptem. i. zucca
ri al. parté. i. aceti clari quartam parti vni
us coquant omnia ſi donec inſpiffenſk.

Est aút firúpus iste stomachi conſoriatu'
z ad ſuas per agendas operationes iuua
tiu'z y vehementiam inſeionis z inflatio
nem q est in stomacho ſedat. Egri vero
nutricio sit res in q simul congreganſ
acetoſitas z stipticitas vt é caro cuz succo
vue acerbe cocta z cù malis macianis ſil
cocta cù ribes z facta ex aluleheri z almo
ſi z illis filia excibis. De isto p[]eterea deſ
puluere ut tráſglutiat g. Ix. roſ. rub. 3. x.
ſpodii. 3. iii. ſeminis coriandri. 3. v. doſis
eius ſint. 3. ii. cù succo granati muci z cù
firupo de citoniis acetoſis. Silla.

Donit curam debilitatis stói qni ſit a cauſa
cal'a: z diuiditur in tres. Primo ponit curá per
firupú. Ó per dietam. Tertio per pulueré. Se
cunda ibi. Egri ýo. Tortia ibi. De iſto,
Puma ponit i dual. primo ponit curá per firu
pú acetoſú de citoniis. Scóo ponit deſcriptóz
ei'. ſa ibi. Sirupus. De prima dicit q ſi ſue
rit debilitas digestive cù ſiti multa z paruo ap
petitu ciboz z eructatóne ſetida: tunc ex iſtis ſi
gnis arguédú é q debilitas stói é ex caliditate
Secundo p cura dicit q bibatur firupuſ aceto
ſus de citoniis. Róq ifrigidat z ſui stipticitate
p[]oſtat stòm calidú. Ad idé ualem firupus Ó
agreſta. Ad idé ualem firupus de píris uí Ó per
ſicis. Ad idé firupus de berberis uel Ó roſ.

Ad idé firupus acetoſitatis citri. Ad idez
firupus de granis mirti. Ad idé firupus de
granatis uel oxizachara. Ualet ét firup' ac
toſus de succis uel aquis fructuú Óheuc.
Ad idem iuleb roſatu. Sirupus. P[]oit deſcri
ptioné firupi acetoſi. Ix. succi citonioz aceto
foz partes. ii. zuccari parté. i. aceti clari quart.
partis. i. coquantur oia ſik. donec inſpiffentur
óo dicit q ille firupus é p[]oſtatinus stói ſedans
iſláimatione ſeu ſedans uchemétiá inflámatóis
Egri vero. Donit curá per dietá dicés q é gér
dz nutriri rebus in quibus é acetoſitas z stipt
citas: ut é caro condita cù agreſta z succo eius
Uel cù succo granatoz uel cum aliis acetoſis.
Ad idé ualem arantia: limones: granata: pruna
damaſcena: lactuca: cocta: poſtulaca cocta: có
dita cù aceto uel agreſta uel p[]utana ordei: pira
cocta: citonia cocta z amarene. De isto p[]iete
rea. Donit curá per pulueré dicens q de
tur de isto puluere. Ix. roſ. ru. 3. x. ſpodii. 3. iii.
coriandri. 3. v. doſ. est. 3. iii. cum succo granati
acetoſi. Uel firupo de citoniis. Ad idé dy acito
oiten ſine ſpébus calidis triaſandalí dyarodó
abbatis electuariú de perficis acetoſis. uel có

k ii

fectio de acetosìs:uel confectio de fructibus. Ad idem troc. de spodio. Trocìsi dya:odon abbatis troci. de sandalis trocìsi de caphoria trocìsi de berberis. Ab extra emplim. W: succi plantaginis aqua roß. an. B. S. areti. 3. i. sandali al. 7 ru. coralli rubei coriandri ûparati an. 3. ii. se. citonio:z. seminis acetose an. 3. i. farie o:dei. q. sufficit puluet izanda puluerizétur fiat emplùm mediocriter liquidum applicetur ori stói. Ad idé ungth. W: oim sandalor: corá dri preparati se. citonio:z. se. acetose semis. ber beris an. 3. ii. succi citonio:z. 3. i. olei roß. 3. iii. puluerizanda puluerizétur buliant sìt: sup cine res calidos ufqs ad ûsumptioné coletur et adda tur colature cere. q. sufficit et fiat unguentum. Ad idé unctio facta cù oleo roß. uel oleo citóio rú uel oleo miltilloz. Ad idé. W: roß. ru. Æ dalis corall. al. 7 ru. feis citri an. 3. i. coriandri ûparati. 3. i. 5. quaffatis fiat sacculus pro stó. Almanfoz.

Si aút cum hoc qò diximus fuerit i cor poze extenuatio et infkatio egro lac et aq o:dei danda sút. Ipe quoqz ex herbis hu mectantib? numriend? e: ut sút lactuce mal ue cucurbite carnes hedoz et agnoz lactá tiú et pisces recentes. Balneú pieterea an teqz comedat et postq comederit et tinas quotidie ingrediaik. Et vinú clarú valde temocratú bibat et aflídve vtaq quiete et motú et exercitiu vitet sitq totú eius regi men sicut eius q corporis grossitiam adipi sci desiderat. Et si cù hac dispositiúe inflá matio fuerit et ícensio vehemétissima sto machus ex reb frigidis é liniendus et aq o:dei dáda sitq ei? regimé ethicá hńtis. Sillanus.

Ponit curá debilitatis stói qúñ fit a siccitate et diuiditur in qnqz. Pzimo ponit curá per lac et aquá o:dei. Scò per dictá. Tertio p balne um. Quarto per potú et quedá alia. Quinto p linimentú ab extra. Scò ibi. Ipe quoqz Tertna ibi. Balneú. Quarta ibi. Et vinú. Quita ibi. Et si cù hac. Be pu ma dicit q si cù bis que dicta sunt sit corporis extenuatio fuple arguendú é q sit ex siccitate. Se cundo p cura vult q detur lac et aqua o:deiró qz infrigidat et humectat et lac stati refumit cor pus. Ipe quoqz Ponit curá per dietá dicens q ipse d3 nutriri ex herbif infrigidatib? et humectantib? ut sút lactuce malua cucurbi ta et citrulli et ex carnibus que sút agnoz hedo rú lactantium et ex pisabus: ró é qz infrigidant et

humectant et aliíq ifrigidant et aliqua reſtaurat corp? cito. Ad idé valét oia cù uio cocta et ru pta et dicitur sambaglonú qò mirabilí reſtaur at corp? Ad idem uis pulli alteratú cù in frigidantib? Ad idé diſtillatú. Ad idé reſtat ra tiuuz quo utuntur pratici de carnib? Ad idem reſtauratuý qò dicitur marcipam. Balneú. Ponit curá p balneú ante comestione ut fiat irro:atio et humectatio per utá irro:atóis et post còſtioné n't m'i mediate ut attrahatur nutrimé tú ad mébra. Et vinú. Ponit curá per potúz et qáda alia: dicés primo q d3 bibere vinú clay temperatú: ró q1 húectat et reſtaur at ſpirit? Fo dicit q d3 uti gete: ró q1 ges húectat corp? ter tio dicit q d3 uitare motú et exercitiú ró q1 hńt exiccare: ité d3 uitare coitú. Quarto dicit q igi mé et? d3 eé sicut illius qui vult ipinguari. Et si cuz. Hic ponit curá p linimentú ab extra dicé: q si cù hac diſpône fuerit inflámatio et ícensio uehemés patiés d3 liniri cum oleis fìs sicut ex oleo roß. uel uiol. et ſilibus. Scò dicit q aq or dei d3 dari: ratio patet. Tertio dicit q regimen illius debet eſſe sicut habentis ethicam et cetea

De dolore et aposternate stói. Sillanus

Irca rubucá é notandú de dolore. pri mo q doloz é ſensibilitas rei ?trare iu bito et foriter iprimentis. Scò notan dú q cá dolozis stói é duplex. f. mala q plio et lo lutio continutatis. Adala aplexio pót éé cala vel fia cù materia vel fine materia cù ápate vel fine ápate. Sed solutio ?tinentis pót éé ex uen toſitate extédeîte in stó exíte. Ad ppoſitú taf determinat de dolore stói ex mala aplexione cù materia cù ápate vel fine ápate et nô ex mala cò aplexione fine materia: qz de illo dixit i. c. pcedé ti. Notandú q signa dolozis cauſati a mala aplexione cù materia fine ápate. d. sút i. c. prie cedenti. Signa dolozis cauſati ab ápate stói ſi fuerit a colera ſunt doló acutus qui ſentitur in oze stói ſe. continua et amaritudo oris citrinitas coloris sitis maxima urina rubea ſubtilis. pul fus uelox spiffus et durus. et si fuerit apa in oze stói deſtruitur appetitus et apparet. eminentia i pte posterio:zit: ſit aút fuerit in aliis partib? stói nô apparebit eminentia nec nimis magnú nec multú eminens. ró signoz p3. Signa ſi fuerit a ſanguine ſunt doló grauís ſe. continua fitis ru bedo oculo:z inflámatio uenazú:urina rubea spiffa: pulſus uelox spiffus et mollis et alia fitia ut i predicto. c. d. é. Signa ſi fuerit a phlate sút doló: modicus cù graviede et ſe. lenta plus co loz albus mollities i tactu cù infrigidatói mni

12

De apostemate stomachi

tudo sputi puliſus paru? mollis et ſpilſus: uina
nó multú tincta et ſpilſa. Signa ſi fuerit a miſa
ſunt doló: cù pondere ſebris oculta durities lo
ci: ſuſcedo i colóre. Urina glauca ſubtil paruſ
et ſubtilis ſtrictus et duri? cogitaciónes male ſupra
ſe iph infónietas mala et inórdinata. Al.

J cù dolóre stói adſunt turbatio
et anguſtia et nausea egro aq tepi
da i potu é tribuéda et ut vomat
ſcipiendú. Et ſi hoc nó ſuffecerit véter ex
perapigra ſoluaſ. Ds. R. pulueris roſ.
ru. ſpice maſtic. xilobalſami carpobalſaſi:
cinamomi xilocaffie aſari oim an. 3. v. alo
ſcotrenſis dupiú omniú qó bene tritú
milceas cù medicinis tritis et cù páno ſeri
cino ſubtiliffime cribellatis quarú tritura
tio cù aloe bo iteretur cuius doß ſit a pon
dere duóq auf. uſq3 ad. 3. ii. Egro quoq3
quotidie detur panis i vino et ſucco mali
granati iſuſus et in ſirupo acetoſo de cito
nius. Sillanus.

Determinat de dolóre stói pueniente a ma
teria fine apate et diuidentur i duaf. Primo faci
hoc. Bo ponit documentu quoddam obferuan
dú fa ibi. Ad dolóre. Prima i duas. Primo
ponit curá p euacuatám. Bo per dietá. ſeba ibi.
Egro quoq3. Prima i duas. Primo pòit cu
rá per euacuationé per uomitú. Bo per ſecessú.
ſa ibi. Et ſi hoc. De prima dicit qí ſi cù dolóre
stói adſit turbatio et naſuae ſupl. arguendú é q
ſit a materia caſa. Bo dicit qí p cura d3 ſumi aq
 tepida i stó. Róq7 leuigat in stó et laxat iph et
ſic diſponit ad uomitum et ſi nó ualemſeatur
paru de oleo. Ad idé ſiat decoctio aneti uiol'. ſe.
atriplicis cum ſirupo acetoſo. Ad idé ſiat medi
cina uomitina. Et ſi h. Donit euacuatión
per ſecessú dicés qí i nó ſufficit hoc d3 ſieri eu
euatio per ſecessú cù ierepigra cuius descriptio
est recipe pulueris roſ. ru. maſticis ſpícis xilo
balsami carpobalſami ciamomi xilocaffie aſſa
ri an. 3. v. aloes ſcotrenſis ad duplum omniú
qó bene tritum cum aliis miſeatur medicinis
bene tritis et cum panno ſerico ſubtiliffimo cri
bellentur quarum triturato cù aloe duplo ite
retur. Boſ. é pondus aurcozum. ii. Ratio reme
dii é: quia tales medicine euacuant coleram ra-
tione aloes et ſimili ratione ſla, ratione aliarú
medicinarum ſecum mirtarum. Ad idem. Re
ſorum damascenorum. x. tamarindorú elcózum
3. i. uuarum paſſarum. 3. ii. corzicum mirobala
nozum bene gumosorum inſuſorum per nocté

in decoctióe predictorum. 3. i. ſricentur de mae
t cóletur et collature addatur caſſieſt. 3. 5. de
tur in aurora. Notandum qí ante óbet p[ceder]
ſyrupus digestiuus talis. R. ordei mundi. 3.
ii. endiuie ſcariole, an. A. i. quattuor ſeminú
frigidorúm mundatorúm an. 3. i. flozum uiol'.
roſ. ru. an. 3. i. uini mali granati. 3. i. uccari al
bi. iii. quart. Fiat ſyrupus clarificatus uf
que ad h. i. Ad idem ualem oxizacara cù aqua
ozú iu'l édiuie u'l cù aqua frigida Egro quoq3
Ponit curam per dietam dicens qí egro deb3
dari panis inſuſus in ſucco malorum granato
rum et ſiruppo acetoſo de cetóis. Ratio quia
ratione stipticitatis conſoſtant stomachum: et
ratione frigiditatis alterant complexionem ca
lidam. Ad idem ualem ſuccus ordei uel auene:
ti eſſet nimis debilis patiens detur aqua pul
lozum uel hedí decoctacum poſtulacis lactu
cets cucurbitis endiuia agresta i uinum de gra
natis. Bibat iulep uel ſyrupum roſ. uel. uiol'
uel uinum de granatis uel agresta cum aqua
decoctióis lactucarum endiute poſtulace

Almansor.

Ad ſi cù dolóre ructuum multirudo et
extéſio atq3 ſingultus: egro electuariú dia
ciminú et diacalamentú et alie confectio
nes que ventositaté confueuere quas i. c.
c. de colica noſiabimus danda erunt. Ei
baria quoq3 ei? ſint calagie et mutagerat
cú ſe. vini veteris puri parú bibat et vtak
mton et ingrediatur balneu. Sillanus
Donit curam dolóris stomachi ſine apostema
te facti in materia frigida ſpecialiter quaſdo ſit
a frigiditate: et diuidentur in quattuor. Primo
ponit curam per cóſectionem. Secundo per die
etam. Tertio per motum et balcum. Quarto
p[]unctioné. Secunda ibi. Libaria quoque,
Tertia ibi. Et utak. Quarta ibi. Stoachus
De prima dicit qí ſi cù dolóre ſit mktudo eruc
tuatióis et ſingl? arguedú é qí doló: stói ſit a
uétositate. ó signo p3. Secundo dicit qí
p[]era d3 dari diacium eiec. 3 calaméto et alie cóſe
ctóes diſoluétes uétositaté ſuple quales ſut dia
niúy dyagalága dyatrió pipeo cóſec. 3 ſeinib
elec. de baccis lauri. Ad idé ual3 tiriaca átiqua
ardéte. Ad idé v3 aq ardés ſola. Ad idé ualem
ab extra ſaculus de ſale et milio tozefactis. Ad
idé uétola ſine ſcarificatióe posita ſupra stóm
ad idé ual3 unguétú R. rute. A. i. caſtorei. 3
ii. anſi. 3. i. aristo[]. Ien. 3. ii. uini ru. 3. iii. olei la
urini. 3. iii. cóquafflada cóquaffetur buliát ſup
cinereos calidos uſq3 ad cóſumptioné uini cole

k iii

tur et colature addatur cere. q. sufficit et fiat un guentum. Ad idè ualet unctus stomaci facta cù oleo de ruta uel de enula: uel de pulegio uel de aneto uel laurino: uel de spica uel de kerua. Ue fricatio cum aqua uite et ſum expertus. No tandem q. si dolores pueniat a materia ſtatica anteque dentur elec. còpetit taliter syrupus. H. mé te ablinthii isopi capill. ueneris recentium an. 1. An. còticis radicis feculis petroſelini: an. qrt. 5. anifi maratri ameos. an. 3. i. ligritie rafe una rum paſſaz múdataz ab arill. an. 3. i. aceti. al 3. i. mell. elci. zuchari. al. an. 1. Bb. 5. fiat sirupus clarificatus ufque ad qrt. v. Ad idè ualet oximel simpler ſqlliticus. Medicia laxatua è talis. H. floz boraginis bugloſe. an. 3. i. anifi. 3. ii. lig ritie rafe una[rum paſſaz múdataz ab arill. an. 3. i. v. polipodií q̑reint. 3. 5. còtic. mirobaláor. bii gùmosor infuso[rum p. nocte in decoctioè p[]dicto rum. 3. i. ſicetur de mane fortiter et colentur: et colature addatur turbith bii gùmosi múdi iteri us et exteri[ur] 3. i. 35. 3. i. detur in aurora. Ad idè ualet dyarob cù turbith d[]etur. 3. ii. uel. 3. 5. i. ſi patiens ſit fortis. Ad idè dyacitoniten soluens ſka: Ad idè dyafinitionis 3. iii. Ad idè elec. idi 3. iii. Si uero dolos stomaci pueniat a miia cò petit talis sirupus. H. boraginis cù toto conti ce radicis feculis petroſik. an. quar. 5. interio[rum ſqlele. 3. i. méte isopi ſcolopédrie capill. ueneris recentií. an. 1. Ad. i. ani. maratri cufcute an. 3. i. liquiritie rafe una[rum paſſaz ſine arill. an. 3. i. ace ti al. 3. i. mell. elci zucari elci an. 1. Bb. 5. fiat ſiru. clarificatus uſq[]z ad q[]rt. v. Ad idem 3. 5. oximel ſqlliticus cù decoctioè boragis et bugloſſe. Ad edicina laxatua talè. H. floz boragis bugloſe an. 3. i. anifi. 3. ii. rafe una[rum paſſaz múdataz ab arill. an. 3. i. thimi epithi polipodií q̑reint an. 3. 5. còticis mirobalano[rum indor. bii gùmosor infuso[rum in decoctione p[]dicto[rum p. nocte. 3. i. cole tur et colature addatur lapidis ar. 3. i. detur in aurora. Ad idè còſectónis amech. 3. iii. uel. 3. 5. Ad idè diacitoniten soluens miia[]z mesſue. Ad idè dyasene. 3. 5. Cibaria uero. Ponit curá dolonis stomachi facti a materia frigida d[]icés q[] cibaria debent eſſe cù ſpèbus còdita ratio patet. Secundo d[]icit q[] debet ſumere p[]ar. uini ueteris. Ratio quia stomachum calefacit et ce. Et tutatur. P[]oít curá p[]motú et balneú d[]icés primo q[] debet uti motu. Ratio quia motus calefacit et eviccat. Secundo d[]icit q[] debet igre di balneú. Ratio 3. 5. quia calefacit et p[]fortat di g[]estioné et c[]osumit materiá q[] remàſit et. Al.

Stomachus qnoq[]z ex oleo de nereidé. vt dixim[]o i páno i uoluto uaporctur. Sil.

Ponit curam p[] functioné d[]icens q[] stoachus debet ungi cum oleo de spica. Al.

Si aŭt cù dolos p[]ot fuerit ſe. et apa ma nifestu et cù tangitur ſentik caliditas eger prius ex basitica phlebotomê et loco dolenti duo ſupponant sanddli et ro. et cam phora cù aqua roſ. et suco citonio[rum. Au trimentu vero ei[]non ſit nifi ſola ordci aq[] et custodiaq[] a carne et vino et còſectibus que de melle ſunt et bibat succum grano to[]rum muſorum et rob de fructibus frigidis. Lúq[]z caloríſuechemétia ſedata fuerit egzo caſſic. ſi cù ſucco endutie diſoluta ac bul lita et diſpumata ad bibendú deſ. Silla. Ponit curam dolonis stomachi prouementis ab apostemate: et diuittur in duas. P[]umo po nit curá qua[]do p[]uenit ab apostemate calido. Secundo quando p[]uèit ab apostéate frigido Secunda ibi. Lú aŭt. P[]dria i duas. P[]umo ponit curá apostéatis calidi n[] couerſi i durint[]e. Secúdo p[]òit curá apat[] cal. còuerſi i durint[]e. Secunda ibi. Lúq[]z antegro. P[]rima i q[]itu o. P[]rìo p[]òit curá p[]phlebotomía. Secundo p[] unu locale. Tertio p[] dietá. Quarto per miedi ná laxatua. Secunda ibi. Et loco. Tertuvi Autrimentú. Quar. ibi. Lúq[]z caloris. De p[]xia d[]icit q[] si dolore stoachi fuerit apotéa maſſestu cù tagitur ſentitur eger calidus ſuple arguèdu è q[] apostéa ſit a ſaguie u[]l. colera. Se cùdo d[]icit q[] p[]cura còpetit flebothomía ſacta ex basitica. Ratio patet: qa p[]lebothomía una cuat[]r materia ſiguica directe. ſi apotema ſit ſanguineu: u[]l. colera i directe. ſi apotéa ſit cole ricu, qa reſrigerat. Et loco. P[]òit curá p[] unu locale d[]icés q[] ſup loco obli. ſi stoacho 3. 5. ſup p[]oni epithia de ſádaſis roſ. cáphora aqua roſ. et ſucco citio[]no[rum. Potáduq[] epithia p[]òit p[]oſic i forma. H. aq roſ. H. 5. ſucci citonio[rum q[]rt. 5. ſáda[]l. al. 7. ru. an. 3. ii. cáphore. 3. i. p[]luerizáda p[]luerizétur miſce o[]ia et ualet a p[]riptio: q[] ęſri g[]idum ſlipticum repercuſi[]num. Ad idem ualet emplastrum de sandalis. roſ. farina ordci oleo roſ. et aceto. Ad idem unguatur loco cù oleo roſ. p[]uro et aceto p[]ar. In auguméto 3. 5. ualet unguétu h[]oc. H. folio[rum malue malua uſchi an. 1. Ad. i. 2. dei m[]üdi 3. i. arxtinge callie anatis et anſeris: an. 3. i. dactilo[rum p[]igurú quar. 5. mucillaginis ſeminis lini mucillaginis ſenu g[]reci an. 3. i. conquaſſanda c[]oquaſſentur et miſce omnia fortiter et fiat emplastrum. Ad idem emplastrum factum de faria ſegreci ſeminis lini et maluauſcho et oleo de camomilla et uuel a ovo: u[]m. Ad idem. H. farine ſenu g[]reci ſem

A3

De dolore stomachi et apostateatibvs eius.

nus lini aneti camomille.f. flozù eius. aní. 3. iii.
piguedinis anatis anferis galline aní. 3. i. mal
uauiſchi cocti et bene midati a ligno intrinſeco
bene piftati. ib. i. corpoſentur ſimul et ſi inquire
detrur inſpiſatio incoſpoſentur cum farine fru-
menti uel ſigelis et ponantur. 3. iii. mell' et pona
tur calidú ſup apostea. Nutrimentum. Po-
nit curam per dietá dicens q. nutrimentú non
ſit niſi ſola q. ordrei roq. q. ifzidat et lenit et pepa
rat. Secundo dicit q. debet cauere a carnibus
uino et conſectonibus de melle ratio quia cale
faciunt et augent materiam apostematis. Ter-
tio dicit q. debet bibere ſuccum granatorú ace
toſorum et ſuccum de fructibus frigidis ut pio
ru. citonioq. R ratio q. infrigidant et ſua ſtiptici
tate ſolum conſoſtát. Cumq. caloris. Ponit
curam per mediciná laxatúa dicens q. ſi calor
nó intétus imo remiſſus fuerit et per cóſqués
egritudo fuerit in declinatione egro debet erhi
beri caſſia ſuit. diſſoluta in ſucco endinié. cauſa
eſt q. nó debet dare medicinam ſonem qúi est
apostéma in stomacho q. non purgaret mate
riá peccáté: ſed agitare t. ideo cóueniunt leni
tiua dicta ſinſus: q. nó inducút dolozé. Notá
dú q. post euacuationé i tali tépoze trocſci de
roſ. ſi recipiátur cú iulep ut firu. roſ. ualét. Al.
Cum aŭt egritudinis dies elongati fuerit
et calor óio generit ſi remanſerit apostea
cú duritie exß empló epítiek locq. q. ß uio
larú ſiccarum 3.x. roſ. ru. 3. v. ſpice odori
ſere. maſticis amboru an. 3. iii. cipi ſqnát
caláí aróatici omniú an. 3. ii. farie ſeuſre
ci. 3. xx. ſlorum camomille ſemis maluaií
ſchi. al. farie ordrei omniú an. 3. x. cóſpgá
tur omnia er mucillagine ſe. lini. deide lo
cus ex oleo de neriden tepeſacto inúctus
emplaſſetur erpictis p. quattuor horas
antequa comedat. Et postq. cibus fuerit
digestus et stomachus ſuerit euacuatúr ex
oleo de nereidé Cú lana ut diximus uapo
ref. Conſectio olei nardini simplicis. ß.
olei dben. ib. i. ſpice. 3. 5. maſticis costi cipi
ſqüanti calami aromatici oim an. octaua
3. i. oia bee puluerizata in p[]dicto oleo poſi
ta ad ſolé per ebdomodá ore vafis ore
claſuo dimittatur: deide colenک et expúmá
tur feces et ſcobe que in manib remáſerit
emplus admisceatur optie ení erút. Silla.

Ponit curá apostematis calidi cóuerſi i. du-
riti: et diuiditur i duas. Primo ponit curá per
emplim. Scöo per unctioné. Scöa ibi. Et poſt
quá. Be puma dicit q. ſi egritudo fuerit po-
longata et calor ceſſauerit ſi remanſerit apá cù

soritie ſupra stóm d3 poní emplim. ß. uioſ. ſic
carú. 3. x. roſ. ru. 3. v. ſpice odouſere maſticis
ambo? an. 3. iii. cipi ſqüanti calami aromatici
3. ii. farine ſenuſreci. 3. xx. floz camomille ſemi
nus maluauſchi. al. farine ordrei. aní. 3. x. cóſp
gantur omnia ex mucillagie ſemis lini. poſtea
locus ex oleo de ſpica tepeſacto inúctus emplé
tur et hoc áte cóſtioné pez quattuor boras ad
idem ualem ſtptim de melliloto. Ad idé emplz
dy a qalon. Ad idé cerotuz isopt deſcriptóe gái.
ut deſcriptóe philagrú. Notádu q. apá calidú
potest conuerti in duritate dupliciter. P[]pumo
per ea que ab extra aplicantur: ut ſunt olea ſoſ
tiſſuma resolutiuá partus ſubtilis et remáet groſ
ſum: ideo ceſſat ſebris. Secundo ex hezogeni
ate materia: Quia primo resoluſtur materia
ſubtilis: q. ideo ualem emplim dictum: quia molli
ſicat et resoluit et d3 poní ante cibationé ut cibus
n[ú] ipediatur in diſgone. Et postq. Ponit curá
per in unctioné: et diuiditur i dual. Primo facit
hoc. Scöo ponit deſcriptioné olet de ſpica. Se
cunda ibi. Lóſec. olei t c. Be p[]puma dicit q. p[
]qú cibus ſuerit digestus et stomachus euacuat[
]ungt d3 cú oleo de ſpica cú lana ut dictum é: q[
]ſá molliſcationé tale oleu resoluit. Ad idé ualét
olea et ungrá. d. in. c. de cóſoſtátibus toſ3. Con
ſectio. Ponit deſcriptioné olei nardini q[]b[]s ſic
ſut. ß. olei de been. ib. i. ſpice. 3. 5. maſticis costi
cipi ſquanti calami aromatici oim an. octauá
p[]te. 3. i. hec óia puluerizata i oleo dicto poſto
ad ſolé per ebdomodá ore vafis clauſo dimittá
tur. deinde colentur et extrahantur feces et ícose
que in manibus remanſerint oleis miſceantur
quia erunt optime. Al.

Cú aŭt apá in stó inueter auerit troci. 3
ſpica erunt dandi. Qui. ß. floz ſquanti
ſilocaffie rauſedét caláí aróatici ſpice om
nitú an. 3. iii. croci mirre anſi costi piperis
oim an. 3. i. bdelii varii. 3. iii. maſticis. 3. ii.
armoniaci. 3. i. ifo[]rmétur troc. quo[]p. unſ
q[]ſq. ponderet aur. i. q. qbus vn. quotidie
cú vino cocto deſ. Emplim quoq istud fi
at q. ß. bdelu mollis. 3. x. armoniaci. 3. v.
ſe. been ſe. apií ambo? aní. 3. x. ſpice maſti.
nigri ambo? aní. 3. v. cere. 3. iii. olei de neri
den. 3. xv. güme i vino diſſolvank. deide
oia cóiungák et fiat er eis emplz. Ad do
lozé t[]n stó i epatis curAndú medicq valß
erudit est neceſſari qui ipſop diligéter at
tendat diſpónes. Nos t[]n aggregatónes et
ſúmas ad hoc cóſerentes iá diximus. liect
in quantum potuimus in hoc abbatcuiare
mus ſermoné. Sillanus.

Sillanus.

Ponit curam apostolematis frigidi: et primo

per trociscum, secuno per emplastrum, secun-
da ibi. Emplim. Be prima dict qo? ubi apa-
in Stó iueter auerit trocisci de spica sút dandi q
sunt. 17k sloz sgnanti zilocassie reuedemi cala-
mi romatici oium, aíí.3. iii. croci mirre costi aíí
fi pipis omníú aíí.3.í. bdellii uarií.3. iii. masti
cis.3.ii. armoniaci. 3.í. fomêtur trocisci quó? ú
unuquisque pôderet auíí. i. oi die detur urus
cú uno cocto. Ratio quia subtiliant incidunt
et resoluunt materiam. Emplim. Ponit curá
per emplastrum dicens q debet fieri hoc em
plastrum. 17k bdeli mollí. 3. x. spice masticis ni
gri ambozum aíí.3. v. cere. 3. iii. olei de neridé.
3. xv. gûme i uino disoluatur deide omnia con-
ingantur et fiat emplastp ex eis. Ad idé fiat em
plastp ceroneon quartí.í. 5. malaxetur cú oleo
amigdalaz dulcium extendatur supra cozium
ad quantitaté medii palmi ex utraqz parte. 17k a
tio qr. mollificat subtiliat et resoluit. 2. d dolozé
Ponit unum documentum dicens q ad dolo
rem stomaci et epatis remouendum necessariú
est habere medicum peritum qui diligenter in
ueftiget dispositiones. Ratio quia ex errore co
miffso in iftis membris sequitur erro in alùs cù
in iftis fiant digestiones ex quibus nutrútur
alia membza. Secundo dict cp aggregationes
t ſummas de hoc conferentes iam dirix licet iá
abreuiauerit sermonem inquautum fuerit poſ
ſible. Notandum q in stomacho ex apostema
te stomaci potest cári ulcus. Ideo ſciendú pri
mo q ulcus é solutio continuitatis cum ſante.
Secundo notandum q ulcus stomachi fit aut
propter rupturam apostolematis stomaci. Alut
ex materia uenenofa uel acuta ulcerante subftá
tia stomaci aut fit a cauſa extrinſeca. Tertio no
tandum q ſigna ſignificáta ſuper ulcus ſtoma
ci ſunt doloz stomaci in loco in quo ulcus exſit
et q est forſtio: ſi comedat res acutas et acetosas
t in egestioé atque uomitu apparet ſanies atqz
ructus eius uel ſanies uel uétositas eius que ex
it ab ore fetet et poſt digestióné alleuiatur a gra
uitate et dolozé. Ratio ſignozum patet bene in
telligeniti. Quarto notádum q ulceris cura q
fit i stomacho est ut múdificetur bene cú aqua
decoctionis ord ei que debet dari in auroza uel
ante uesperas uel múdificetur cum aqua deco-
ctionis gummi arabici et liquiritie Aut aqua ca
ſei. 2 in hoc in eſtate ſed in hyeme eſdem horis
fumat decoctiois mellis aut ord ei aut aqua de
coctionis y ſopi ſquiniant i mellis uel mel roſis

colatum cum aqua cali. Et ſit quantitas cujus
libet qualibet hora. 3. iii. uel. vi. poſt mundiſi
cationem per duas horas ante cœstionem ſua
tur medicamen q ſic ſit. 17k rot. balaustiarum
karabe aíí.3. ii. boli ar. 3. iii. ſiat puluis de quo
sumatur bis in die. 3. ii. cú. 3. iii. ſucci citoniorú
vel ſiruppi cum aqua decoctiois ſumac autmur
tillorum uel portulace Ab extra ponatur ſupra
locum emplastrú quod ſic ſit. 17k. boli. ar. mú
mie mirre masticis aloes aíí. terrantur et inco-
pozentur cum. 3. ii. picis naullis aut reſine ſiat
emplastrum

De ſingultu

Silla.

Ircá rubricam est notádum q singul
tus é motus expulſiue uirtutis natura
lis stomaci incitati a uirtute ſenſibilí po-
pter nocumentum expellendum et dicitur quaí
spafmus stomaci. Secundo notádum q fin
gultus é duplex. quidam est de repletione. qui
dam est de inanitione ſicut spafmus. Ternu
notandú q singultus et spafmus differunt et có
uenunt. Conueniút primo quaí ambo poſut
caufari ex inanitóe et repletione. Secundo qí ſi
cut spafmus est còtracó nervozum uerſus ſuá
oſiginé ita ſingult é p[tr]acio Stóí ptúí e[]vús
ſuá oſiginé. Sed differunt qr in ſingult est co
tractio uillozum: et in ſpaſmo contractio nemo
rum: quia spafmus est paſſio nervi et ſingulus
est paſſio uillozum stomaci. Secundo díſerut
qr in ſpaſmo é ita còtratio q poſt modúñ é
dilatatio níſi curetur. Sed in ſingult qúzus p
mo ſit contractio tún poſtea ſequit dilatatio.
Sed in ſingult é p[tr]ariuú quia poſt p[tr] strictio ſe
quitur. Quarto notandú de cauſis ſingultus.
Caufe aut ſunt intrinſece: aut extríſece, ſi extrin
ſece ſút sicut frigiditas aeris: 7 hoc p3: square cú
nutrix puer o[]z stomachus nimis ífrigidatur de
facií i current ſingultú: aut nimia repletio cbi
et potus corruptio in Stó: aut afiúmptio rerum
acutat: sicut piperis ſe. Et p[ecial]r q[ui] p[ro]vinz
ſumitur: qr facit q imíſicetur pipi. ſi uero ſingul
tus fit p[pter] cauſas intríſcas. aut hoc é p[ro]
pter Stóm: aut p[pter] alia mébza: aut p[ter] apa
capitis: aut caſum: aut percuffioné. Aut fractu
ram carnei: aut p[pter] apa epatis: aut humoef
módiſcantes acutos pungitios aut acetosos
delegatos a toto corpore ad Stóm: si uero ſue
rit p[pter] Stomachú: aut hoc é p[pter] humozes
frígidos inuíſcatos: aut calidos pungitios: aut
p[ro]pter apoſtema: aut ulcera: aut p[ro]pter
nimúí ſenſum: aut p[pter] nimía inanitó3. Qui
to notandum de ſignis ſingultus. Si ſuerit

## Be singultus

pter causas extrinsecas manifestatur ex iudi
cio patientis. Si fuerit ppter causas alioz mé
broz aut totus. Silt p3 ex iudicio patientis. si
gna si ueniat ex inanitòe sunt: quia uenit post se
brie z post longam corporis afflictioné z post la
bozes z post abstinentiá: z post euacuatòes ló
gas per secesſu u' per uomitù: z nó z fit subito sz
paulati. Signa si fuerit ex repletòne sunt: q1 z fit
subito z abſz alia egritudine pcedente longa,
ante cibú bene le h3 z post male: q2 si ſtetit i ló
ſa quiete z se izpleuit. Signa si fuerit ppter hu-
mozes frigidos in stó inuiscatos ſut q1 iuatur
a calidis z ſentitur fitas in stó. Signa si ſue
rit pp húozes calidos ſunt q1 iuatur a frigidif
z ſentitur calitas püctura z mordicatio i stó.
Signa si fuerit pp nimiú ſensu stói ſunt q1 pati
tur a qualibet re facili ſingultú. Signa si fuerit
ppter apa stói ſunt ſebus dolo: z nausea z alle
uatur ifirmus post uomitú z affellationez ma-
gnam. Signa si fuerit ppter ulcera ſunt q1 cum
ſumuntur acuta z pungitiva tunc ſentitur doloz
z aggravatio in stó. Sigpnoſtica. Primú ſin
gultus in crìſi bonis ſignis apparentib bonú
q1 ſignificatur cris uomitú. Signa vò signa
mala appareant malú: q1 ſignificatur ſpaſmuf
Secundú ſingultus eueniés post quácúqz eu
euationem ſuperfluam ſue naturalé ſue arti-
cialem malú est ſignum. Tertiú si post uomitú
ſingultus non ſedatur neq minuatur: ſed poti
us augeatur malú. Ael apa stói vel ianitio ſeg
tur tunc malú é pnoſicandum zc.

### Almansor.

Um ſingult? post groſſi cibi cóſesti
onè aut vini valde tempati bibi
tónem ſuperuenerit aſq calida in
qua ciminú z menta z mentaſtrú z pa
thuris bullerit multotiens in potu è ſumè
da. Et egro vt domiati est p[]ecipiendú z
venter vaporandus z ictiunandú est ei
Cú aŭt per multos dies a cóſtòe abſtine
rit iubendú est balneu sepe ingredi Dein
de paucis cibis desiccantibus tamen è alè
dus ſicut ſunt galagie z mutagenat cù ſe
munibus z vini parú puri in potu tribuè
dú. Et si hec nó ſuffecerint trocisci iſti dà
di ſunt qui dicunk de thure. 18. thuris. 3.
v. enule. 3. iii. métaſtri folioz rute ſicce am
bozum an. 3. ii. ſeis ſi ſumbri. 3. iii. s. ſoſmè
tur trocisci ex eis pondere auſ. unius ex q
bus unus in die cum apóſimate cimini tru
buatur. Silianus.

Hic determinat de ſingultu z diuſiditur i du

as. Primo ponit ſingultú de replezione. Scöo
de inanitòe. scòa ibi. Ad ſi ſingultus. Pria i
quattuor. Primo ponit curá per decoctóz qua
dam. scöo per ſomnú euapozatóné z abſtinen
tiá. Tertio per dietá. Quarto per trocícos. le
cunda ibi. Et egro. Tertia ibi. Deinde. Qua-
ta ibi. Et ſi hoc. Be prima dicit q[]ubi ſingul
tus p[]uenit post comestionez cibi groſſi: aut po
tum uini ualde mixti aque arguendú è eſſe, pp
ter repletóné a materia frá. Secundo dicit q[]p
cur a d[]z dari aqua calida in qua ciminú z men
tastrum z parú thuris bulerit. Ró quia diffol
uit uentositatem z materiá fiam. Ad idé valet ſi
iſúdatur spógia z exſſa leuiter applicetur stó
Ad idé v3 hoc. 18. diptái ſbtilr puluerzati. 3
tiriaci elci. 3. i. uini al. cal. 3. 5. miſceatur z mini
ſtrentur i potu. z v3 ét ad dolóz stói ſoſtifimú
puenientem a materia uentofa. Ad idem dip
tamus. Ad idé valet aqua ardens: aut olea z
unctá z ſirupt dicti ſupra. c. de dolóz stói. Ad
idé ſectiones dicte ſupra ſicut diatrionpip con
dyaciminú. Notandú q[]p in ſingultu ò reple
tóe ante p[]dicta p[]aus d[]z fieri euacuatio cu[]z uo
mitu z puocatio cù oximelle q[]polito z a[]q radi
cis rafani forſtie z ſeis aneti z linapis z atriplé
cis z ceparú uel fiat euacuatio per ſecesſum cu[]z
pillulis ſtoracis uel cum pigra. Et egro. P[]oit
curá per ſomnú z plura alia: dicens primo q[]p
[]ciptendú è egro ut domiati. Ratio q[]p ſomnus
revocando caloré è cauſa diſolutionis uentosí
tatu. Secundo dicit q[]uenter è euapozandus.
Ratio p3. Tertio dicit q[] est abſtinentú a cibo
Ratio q[]p calo[]z uertit ſe ſupra materiá frigidaz
i stó exítem z cóſumiteá. Quarto dicit q[] cum
ſecerit abstinentiá multis dieb[]dº ingredi bal
neú. Ratio p3: quia complete z p[]fecte cóſumit
materiá frigidam facienté ſingultú. Notandú
q[]p loco uapozationis facte ſupra stòm fricatio
ſtomachi valet cum aqua ardenti facta. Simili
ter ſacculus factus cum abſinthio z menta ſicif
t puluere cimini: aut ex milio z ſale tozefactis.
Ad idem fiat ſuffumigatio ex thure maſtice z li
gno aloes z pánus inſumigatus stó applicetur
z est optimum. Notandú q[]p cibi conueni
entes ſunt carnes ſiluſtres uluales pullo[]umi
columborum z ſumiles plus affate quam elige
z ſi elige ſunt preparentur cum ſpeciebus z cete
ra. Et ſi hec. Ponit curam per trocícos
dicens q[]p si hec non ſufficiant debent dari troci
ſci de thure. Ratio q[]p ſunt calidi diſſoluétes uè
toſitaté. scöo ponit deſcriptionem e[]p. 18. thu
ris. 3. v. enule. 3. iii. mentaſtri folioz rute áboz

aff. 3. ii. seles ſimbriz. 3. iit. 5. inſonmentur ex hif
troſtaci ponderis auf. unius et detur unus: et de
tur unus in die cù deoctione cinamomi. Ad
idé electuarii de baccis lauri diaciminú diani
ſum diagalanga diatractione ppeon. Sed iter oia
ualent garioſt. conſoſtando ſtomachum et con
ſumendo materiam.

Al.

Qd ſi ſingulte post ſe. acciderit fuerit q[ui] cù
eo tribulatione aut nausea: aut ſitis aut in
ore ſicctas a[que] calida: ergo multotiens trí
buéda erit n[ò] tamé repente ſed paulatim
Et ſi ſedatus non fuerit aqua ordei cù olo
de amigdalis dulcib[que] detur. Spondilles
quoq colli et d[omi]ſi ex oleo tepido inunga
tur et fricenk: Et mucillago p[er]ſilii cù iulep
et ſucco granati in potu tribuáſ. ſingultui
p[er]ſetera et ſternutationi conſerunt retine
re anhelitum

Sillanus

P[on]it curá ſingultus cum inanitione et pri
mo facit hoc. S[é]do ponit curá et reuertitur ad
mo ponendú curá ſingultus de replezione. Secun
da ibi. ſingultui. P[ra]ma in ſtuo: ſm
q[ui] quattuor: ponit remedia. S[é]do ibi. Et ſi
ſedatus. Tertia ibi. Spondilles.

Auarta ibi. Et mucillago. Dep[ro]na di
cit q[ui] ſi ſingultus p[er]ueniat post ſebré et cù eo ſue
rit turbatio: aut nausea: aut ſitis: aut in ore ſicci
tas tunc é arguendú q[ui] ſingultus ſit de inanitio
ne: r[ó] p[3]. S[é]do p[er] curá d[ic]it q[ui] aqua ca[la] ſepe
é danda inſirmo n[ó] t[em] subito: ſed paulatim: r[ó]
q[ui] h[ui]z humectare. Et ſi ſedatus. P[o]it cu
rá per ſm remediú dicés q[ui] ſi ſingultus n[í] ſuëit
remotus d[u]z dari aqua ordei cù oleo amigdala
r[ú] dulcui: r[ó] p[3]. Ad idé valet ſucco ordei ?
ditus cù lacte. Ad idé lac calidú ſm q[ui] extra
hitur ab ubere. Ad i[ò] iura carniú pullornúz.

Ad idé uitella ouoq ſorbiuíu. Ad idé uinú
dulce debilis mirtionis. Spondilles.

P[on]it tertúi remediú dicés q[ui] valet ſi frícé
tur ſpondilles colli et d[omi]ſi cù oleo comúni uel
uiolato tepi. r[ó] q[ui] humectat: i[ò] plus valet ſi un
gatur totum corpus t[em]. Et mucillago.

P[on]it quartú remediú dícens q[ui] mucillago
p[er]ſilii cù iuleb et ſucco granati debet dari in potu
r[ó] p[3]. ſingultui. P[on]it curá iterato ſin
gultus de replezione dícens q[ui] in tali d[u]p[u]oca
ri ſternutatio. R[ó] q[ui] ipſa é motus forſtis: i[ò] có
for]tat virtuté expulſiua ſtomachi. Secundo di
cit q[ui] valet retentio anhelitus: r[ó] q[ui] ex hoc con
for]tatur calor in iterioribus: q[ui] est plus potens
ad reſoluendú materiá ſingultus. Notandum
q[ui] ad idé ualent accidentia aie ſubito iducta ex

in p[ui]so ut timo: magnus ira gaudiu magnu
Ratio q[ui] diuertitur mens v[ut]tis a[alis] ſenſibil
que concurrit in ſingultu. Ad idé ventoſe ſu
p[ra] ſt[om] et ſpondilles ſine ſcarificatòre: r[ó] qua
reſoluunt et diuertunt. Ad idé fortes ſricatio
nes in exremitatibus facte.

De appetitú canino Sillanus.

J[re]ca rubricá est notandúz q[ui] quadru
plex é appetitus p[er]ter naturá uel ina
turalis: quidá ení vocatur appetitus
caninus: quidá bolísmue uel vaccinus: quidaz
ſincopalis: et q[dam] vocatur appetitus co[nu]pt
Ad p[os]titum r[as] loq[ur] de primo. Sed ſe[br]
de oibus ut placebit. S[é]do notandúz q[ui] ap
petitus caninus é appetitus ifaciabilis deruua
tus a canibus: q[ui] ſicut canes nunq[ui] faciantur
donec reuertuntur uſq[ui] ad uomitú: ita patiens
hunc appetitú non poterit faciari. Tertio no
tandú q[ui] cá h[ui]us est duplex. f[er] caliditas reſol
uens et inaniens ſicut é calitas aeris curſus la
bo[rum] uigile ſup[flue] ſe. p[re]ceedés reſoſoluens eu
cuationé ſup[flua] calitas ſt[oi] et tot[ui] co[po]n[io]
mes exiſtentes in ſt[om] et inſtituis deuotáteſ abú
reuma deſcendens ad ſt[om] deſibilitás t[ent]iuá
faciens cibú cito deſcendé: deſbitas t[ent]iuæ
do]ſtituło]pulſiua. D[é]s iſte caufe p[ri]t reduci
ad inanitóem in ſoluto]pem. S[é]do cá principal
est frigiditas comprimens que agit actionem
ſimilem ſuccióí. et ſic inducit contactum et ſená
tionem: et i[deo]o qui habent orificium ſtomachi
frigidum habent appetitum intenſum et i[deo]o
quanto est frigidius tanto appetitus est intenſi
o[n]niſi ad tactum deueniat q[ui] mo]ſtificet et deuici
at u[rit]utem. T[er]tia cauſa principalis poterſe eſſe
humó: acetoſus in orificio ſtomachi exiſtens ſi
cut ph[ala] acetoſum uel الملía ſuſcitans appetitúi
et hoc abſtergendo humo]es groſſos u[til]cos
in ore ſt[oi] impedientes appetitúi et debilitantes
digestiuá. Quarto notandú de ſignis ſi fuerit
appetitms caninus ex inanitione ſea ex calitate
a[er]is u[rum] labóris: n[l] u[ig]iliſt: u[l] curu: u[l] ſebub
p[re]cedetib[que] ſe]tur ex inſtitio patiétis u[rum] astanuíu.
Si pp[er] v[erm]es ſe]tur: q[ui] apparent ſigna v[mi]ú. ſi
p[pter] caliditaté ſt[oi] uel totius corporis t[uc]é ſi
tis et t[uc]s cù hoc plurimú é coſtipatus et piloſus
et muſculoſus et ſilia. Et ſi p[pter] reuma uel p[er]
ter debilitaté contentive: uel p[pter] for]titudiné
expulſiue est fluxus uentris et ſe]tur. Quia
cibus exi]t quasi] indigestus. ſigna ſi fuerit
caninus appetitus p[ter] f[am] cám. f[er] p[ter] fri
giditatem ſunt fluxus uentris p[anc] tas ſitis in
flationes uentosſitates. R[ó] p[3]. ſigna ſi fuerit

A4

De appetitu canino

pter tertiã cãm. s. ppter humoſes acetoſú ſut
paruitas ſitis eructuatio acetoſa pura cù mita
bumiditate. et ſi fuerit ex melia è cù pútitate
et quadá ſicitate. ratio patet. Al.

Al. Um aliqſamem affidue patitur et cibus poſt cometióſ adeo gravat. aut uomere: aut per inſerioſe regioné ippú euicere cogatur rizi dandú è ei q cum coquitur ex liquoze qui fluit ab agno qui i furno aſſatur ipinguat et cau da et ei ſimilia nec ſi ex oi cibo qui unctuo ſus è. Et vinú vetus purú dandú è quo quantú poterit bibat. Deinde precipiéduí est ei ut euromeat et hoc regimè è cóſeruá dum est donec ſanetur.

## Sillanus

Determinat de appetitu canino: et diuidentur in duas. Primo ponit curá eius qí ſit a mate ria frigida. Scöo qí ſit ppter caliditæs reſol uenté. Scöa ibi. Ad ſi prima in tres ſm p tria pósit imedia. ſecuá ibi. Et vinú uetis Tertia ibi. Deinde precipiendú. Be pria dicit q cù quis affidue appetit et ſic poſt coſesti oné cibus grauat eú ut cogatur eú cibú nomè. aut expellere per ſecelluſ; tunc p cura puenit ex hibere rizú quod dů coquitur ipinguatur ex li quoze qui fluit ab agno qui aſſatur i furno et ſi militer cibetur ex omni cibo unctuoso. ró quia talia unctuosa supernatant et relaxant os ſtama chi et fastidiú inducunt. Ad idé nalet oleu niol potatú cù ſero capino per plures dies. Et uí num uetus. Donit ſecundú remediú dicés q vinú antiquú purú quantú è poſsibile d3 ſu mi. ró q. puocat uomitú in magna quantitate natando i oze stomachi et ſic deſtruit appetituz et ſic debet dari cù cibo uel poſt cibú: q. melius perſicitur illud. Si tñ intentio eét reſolutio d3z dari ante cibú et in parua quantitate. Deinde p[]cipiendú. Donit tertiú remediú dicens q è precipiendú ut ſat uomitus: et ſic cum hoc regi mine custodiatur donec ſanetur. Al.

Ad ſi nec cibus eú grauat nec ipm euo mit nec per ſecellú expellit carnes vacine ſunt dande et frumentú coctú ut puls et rizi cù lacte et aquá frigida in potu ſumat et in acre frigido moſef. Hac aŭt egritudi ne laborans nibil acetoſú et p[]sticticum nec acutú comedat. Sed dulcibus et unctoſis solum utatur. Sillanus.

Donit curá quâdo fit ppter caliditate reſol uenté. Primo facit hoc. Secundo explicat que dá a quibus d3 cauere. Similiter explicat q[]dá

que conveniunt. scöa ibi. Hac aŭt. Be prima dicit: primo q. si ſi aggrauat patienté nec ipſum expellit per uomitum nec per ſecellum tunc d[]bét exhiberi carnes uaccine et frumentum coctus et plures et r[]ſum cum lacte uel uinum cum lacte. ratio quia talia ſunt difficilis digestiòis repleſt stomachú et non cito diſſoluútur. Secundo di cit q debet in potu ſumere aquá frigida. Ra tio quia alterat malá complexioné calidá que ſic reſoluit et inanit ſtöm. Tertio dicit q d3 mo rar in aere frigido. ró p[]s p dietam. Hac aŭt. Explicat quedá a quibus d3 cauere et quedaz cónuenientia. Primo dicit q patiés hác diſpoſi tioné n[]o d3 comedere aliquod acetoſú nec pú ticú nec p[]sticticum nec acutum. ró quia talia au gent appetitú. Scöo dicit q d3 solum uti unc tuſosis. Ratio q deuicunt appetitúz. Circa ap petitú p[]ieter naturalé q dicitur bolínius: è p[]tmo notandú q bolínius è fames mébroz cu5 deſtructòe appetitus i ſtó et talis faciatur uno ſolo bolo. Scöo notandú q bolínius ſit ex ſri tate aeris accn[]iis utiner antib[]9 qui exp[]nuit ma teriá uenarú et mébroz ad ſtöm et replet ipſum unde médra remanét famelica et stomachus re p[]letur et ſic deſtruitur appetitus. Similiter t[]ak fi g[]iditas morificat omnem v[]tutem stomachi. u[]l ſut ex caliditate diſſoluéte materiá u[]carú et h[]uo rum t[]n q humoſes diſſoluuntur et membra ex p[]ellunt ad ſtöm et deſtruunt attractioné et appe titum stomachi ut accidit ſebzientibú et labóz tibus. Tertio notandum de ſignis bolíni. Signa eius comunia ſut antecessio frigoris ae ris et p[]referti cù quiſ i itinere uel alibi i toto co poze ſuſtuerit magná frigiditate: et poſt habue rit desideriú comedendi et ipſú in brevi tempo[]s amittit et exiccatio memb[]ro[]p. Signa ſi bolínius fuerit ex aeris frigiditate et materia in o[]e stomachi fuerit frigida apparebunt talia ſali cet fastidium facietas et uomitus p[]blegmaticus et uſcolus et ructus acetoſus uel inſipidus ſali u[]a trahit ad inſipiditatem uel ad acetoſitatem et cum hoc ſuſtinerit frigus in stomacho et i oi bus membris ut colo: totius corporis ſit palli dus: aut terreus et urina trabens ad albedinez uel palliditatem: et pulſus è debilis paru[]q. et fre qués et egestio mollis uſcoſa et alba et aliquan do dura: q. nibil comedit. Signa ſi bolínius fuerit ex diſſolutione uel labóe h[]o[]ra u[]l tempo re calido et fuerit in cócaitate uel in o[]e ſt[]o[]i co lera apparebút talia. ſ. amaritudo o[]ris ardo[]r cù exiccato[]e lingue et aspitate et ſétietur calitaté in ſtó et in oibus membris aliu[]s. Urina ſubtilis

eſi citrinitate eructuatio famosa color corporis trabens ad citrinú. Quarto notandú ʻ cu ra ſi fuerit ex ſtitate aeris cuz cura ex pñitia ma terie frigide in ſto est ut ſumatur bis oi die oxi mel ſpositú nel squillitú cum aqua decoctóis galange: deinde purgetur per uomitú uel per ſeſſum cum pillulis ſetidis uel ſtomaticis uel cum decoctione facta ex mirobalanis kebulis emblicis et belliricis. Est eni melior purgató ʻ remouet materiá ʻ Stóz ſoſtat et ſtpticat et cor rugat: et ſic excitat appettú deide comedat elec tuarium de muſco et dyambá et dyatrion pipe reon et galangam. Ab extra ungatur loco? an p[andium] et ante cená cum oleo de maſtice et ʻ ſpica ſimul mixtis. Balneetur in aqua decoctóis abſinthii melliloti camomille ſumach: et ty riaca aliqni et specialiter poſt purgatóem cu ſi ut no odóziferó. Libaria ſint affata ut plurimum Condiantur cum ſpèbus odóziferis et bonis. Bibat uinum clarum odóziferú parú ſtpticú purum. Si bolíſmus fiat p[pter] diſſolutòm et laborem hóra et t[re]p[er] calidis cum p[ritia] mate rie colerice in ſto et in o[ra]e eius ſumat ſepe uinúz de granatis: nel oxi[ca]rará uel agrestá u[rum] aquá frigidam. deinde purgetur cuz mirobalanis ci trinis: aut reubar b[aro]: aut tamarindis diſſolu luti in aqua decoctiónis p[unor], deide balnee tur: inſirmus cu aqua decoctóis roſ, mirtillo[]z ʻ édiuie. et potest balneú ũgatur Stóacus et totú corpus cu oleo ʻ mirto et oleo roſ, mixtis i q bus ſit aliq[da]d aceti. p[rit] etiam irrorari membra et ʻ poſtari cu aqua roſ, u[rum] aqua ſtra. Comedat carnes elíſas ʻ ditas cum agrestá uel ſumach: uel berberis. Conſoſtentur o[ra] cibaria ſua cuz rebus odóziferis et rebuſ acetoſis. Bibat uinú odóziferú clarum bene limphatú uel uinúz de granatis cum aqua ſtra. Circa appetitum q fames ſincopalis dicitur notádu ʻ talis appe titus dicitur: ʻq[ui] tale accidens ſegtur q[ui] est ſin copis. Sc[ó]o notandú ʻ c[ui] huius appetitut est q[ui] quis h[ui]z os Stói ita debile et ſenſubile q[ui] ſót tollerare teiuniú: unde in hóra ſamis ſi ca reat cibo de facili incrrit ſincopi. Tertio no tandem ʻ ſigna ſunt q[ui] quis n[ot] teller at teiuni um imo ſi toller at cadit i ſincopim. Quarto notandú de cura ſi tales ſint actu in ſincopi fri centur extrema ſoſtiter et ligentur ligatóe dolo roſa et aſp[ug]atur faci[es] aqua roſ. R[ó] p[ó]z: ʻq[ui] o[ra] trabunt calori[é] ab extra. Sed ſi non ſit actu ſin copis: sed timóz ſit de caſum utatur in pane in ſuſo in uino et brocio carniú. Circa appetituz q dicitur coruſuptus: notandum quod appetitú

talís dicitur eno[mi]ſis et irra[ational]is: ut cum q[ui]s appetit comedere res extraneas humane ſp[er]: ut c[re]tá uel carbones g[ry]ſum lutum glande[st] p[isces] et carnes crudas. Sc[ó]o notandú ʻ talís apetitúς accidit p[ter] bu[ó]res coruſuptos potiſſime melicos existentes in ſto inficiét[us] ſto machum et ſic causantes appetitúm et ſit in pie g[na]ntibus ex materiae me[n]ſtruali ad os ſtoma chi redundante que cum ſit miſto[mi]ſis et diu[er] ſa ſecundú plurimum diu[er]ſumode inſicit et ua riis modis c[ò]turbat locú appetitúς. Sed i ali[is] non p[re]p[regnant]ibus ſit: uel ʻ q[ui] menstrua reſiné tur et ad os Stói redundant: uel ʻ q[ui] e[par] et ſplen oppilantur et redundat humo[mi]lícus ad loc[us] appetitúς: uel ʻ q[ui] in ſlomacho generantur malí humo[res] melíc[is] per aduſtionem uel ét in uenís ſicuit ſit in quartanís uel p[rit]a[ti]cis de ph[ate]ſal ſo et redundant ad locum appetitúς et inſicunt et diu[er]ſimode turbant. Tertio notandú ʻ ſigna huius diſpoſitionis ſuder causas trabun tur et uerificantur ex modo appetendi diu[er]ſo.

Quarto notandú de cura: Si appetitú? ſit coruſuptus in p[re]gnante: cura é ut c[ò]edat ſepe dy[ra] citonité cu ſp[é]bus non l[ax]atiuie: aut electuariu[rum] de cardomomo uel diagalága. Euomat q[ub]uſat horis poſt comestión et inducá uomitú le uiter p[er] fuerit poſſible cum a[que] tepida et ſyn po acetoſo. Ungatur os Stói continue cuz o[lo]o de maſtice et ſpica mixtis et addatur aliquid ac[te]. Et de caribus comedat: ut hedí pullo[]z al ſatas et gallinarum perdiuicí et aliarum auuſz ſil ueſtriu et aliq[ui] comedat de cerebus hedí et a[ri]e tis affatis et eſtatis. Bibat uinú odóziferú cl[ar]um purú. Si uero appetitúς coruſuptus éu[n]í p[re]p[regnante] muliere uel uíro ſumat teiuno Stó. oximel ſpositú cum a[que] decoctóis c[ip]i u[rum] carda momi. Uel. et R[ó] oximell squillitici ʻ z[ui]s. deide ſi at uomitú cu oximéle et aqua decoctóis ſinap[is] ſeis attriplicis ſeis aneti c[epar]ú et radicis rafa[ni] acuti. deinde ſumat electarium de cardamo mo uel de muſco uel dyambá. ungatur ſtema chus et os eius cu oleo de maſtice et de ſpica mi[x]tis ſimul et addatur aliquid aceti. Sumat c[ipa]ria delectabilitá: ut carnes caſtrato[rum] hedó[rum] perdicum ſaſiánor pullo[]z caponú. Bibat bo[n]um uinum odóziferum et amenum ſi.

De dolóre epatis. Sillanus

I[r]ca rub[ic]am é notandú ʻ c[ar] po teſt dupliciter c[ó]ſiderarí. Uno modo quo ad ſui ſbam: et ſic non patitur do l[ó]re: ʻq[ui] ſubſtantia epatis de ſe n[ot] ſentit. Sc[ó]o p[ó]t c[ó]ſiderarí quo ad p[á]nicum et ſic patitur

16

De uſſu

doloe epat

dolorem aggrauatiuſi ratione multiplicationis materei. Secundo notandú q cauſa doloris epatis eúel mala cóplexio calida epatis uel fri gida ſt. uel solutio continuitatis uel apa uſ op pilatò in epate. Tertò notandúz de signis. ſi gna ſi fuerit ppter malá cóplexioné calida ſunt. Urina est colerica: egestio tendens ad citrinum appetitus i potu eú augmentatus i in cibo eú di minutus: pulſus eú uelox i leditur a calidis i in uatur a frigidis. i accidit aliqú ncomitus diuer ſorú colorum mò citrinus mò liuidus mò uiri dis coadiuuant etiá illa. ſi cóplexio calida etas iuuetutis cibaria calida tempus calidú. Signa ſi fuerit ppter malá cóplexioné frigidam ſut co lor faciei i totius coprozis albus uel palid? uel liuidus: urina alba uel liuidá: pulſus tardus: paucitas ſitis: paucitas bone digestioſonis: ege ſtio liuidá declinans ad albedine: pauc fetos: iuatur a calidis i leditur a frigidis: coadiuuat etiá cóplexio frigida regimen prieritum multi plicatiuſum materie frigide i ſimilia. Signa male cóplexionis ſicce ſunt ſiccitas oris i ligue ariditas corpí ſitis egestio ſicca pulſus durus urina ſbtilia. Signa male cóplexionis humi de ſunt urina ſpíſa egestio húida paruitas ſitis pulſus mollis inflatio faciei i oculóz mollities carnis i ipocúridóz. Signu pnonosticú. óes iſte paffiones male in caceiá i ydópíſi ſi duu durauerint finaliter terminatur. Ali:

Um quis male ſucrit coloratus: i cum hoc malam habuerit ſoſmá: habueritq[uo]z dolorem in dextro la tere apud costas posteriores: ſuerit ei ma lus colo: citrinus i fuerit cù hoc in oze ſic citas i ſitis vehemens aqua ordei i ſucci herbar[us] ut endiuie i ſolatri i cuscute cuſ ſirupo acetoſo de succaro al. ſacto in potu tribuatur. Empílmo quoq[us] er duobus ſan dalis i roſ. i caphóza i aqua roſ. cù pà no lincó loco ſupponatur. Q[ui]d hoc mò ſi at pann? in predictis inuolutus ſupponaſ cùq[us] tepere ceperit remoueaſ i alí? loco eius apponaſ. In potu preterea ſumat granator[us] ſuccú i robub q infrigidare có ſucuerunt. Ibi quoq[us] a viño i a cóſectóí bus que de melle ſiút ſibi caueat i a cibis caleſacientib[us]. Et ſumat trociſ. S berberis Ad ſuſci berberis. 3. ſe. endiuie ſe minis citruli poſtulace oium an[que] 3. iii. roſa ru[que] 3. ii. rauet ſenti. 3. i. ſpice. 3. 5. inſormétur trociſci pondere auſ. vni[que] ex quib[us] detur vnus cù ſirupo acetoſo de succaro aut cù

ſucco granati. Uenter quoq[us] ſi necesse ſue rit cum ſucco fructu[que] soluak: ut ſut pruna i tamarindi i ſuccaro albo. Sillanus.

Determinat primo de dolore epatis. ſecùdo p[ro] cura ap[atu]z epatis remittit nos alibi. ſecú da ibi. Si aút. Prima in duas p[rio] ponit curá epatis q[ui] ſit a caliditate. ſecùdo q[ui] ſit a frigidi tate. ſecúda ibi. Q[ui]d ſi malus. Prima i duas primo ponit curá per alterationé. ſecundo per euacuationé. ſecúda ibi. Uenter quoq[us]. Pri ma in quattuor p[rio] ponit curá p[er] ſirupú. ſcdo per epithia. Tertio p[er] evacuat[us]. Quarto p[er] tro cícos. ſecúda ibi. Empílmo. Tertia ibi. In po tu. Quarta ibi. Et ſumat. Be p[ra]zì dicit q[ui] ubi appareát ista signa. P[ri]o q[ui] ſuerit male co lo[atus]. ſecùdo q[ui] habuerit malá hitudinem. Tertio q[ui] habuerit dolóre in latere dextro ap[o] costas posteriores. Quarto ſi colo[que] eius ſuerit citrinus. Auito q[ui] in oze ipſus ſuerit ſiccitas. Sexto q[ui] ſuerit ſitis ſuple arguendú i q[ui] ſit a ca liditate. R[o] p[ro] p[3]. Secunda p[ro] cura dicit q[ui] aqua ordei i ſucci herbar[us] ut endiuie ſolatri cuscute cù ſirupo acetoſo ſacto ex ſuccaro i potu detur R[o] q[ui] talis ſirupus deoppilat epar i ſirigidat.

Ad idé ualeſt ſirup? digestiune materie calide epatis. R[em]. endiuie nouelle non ſicce. Ad i. lac tuce dulcis roſtri porcini utriuſq[us] epatice an[que]. Ad quattuo: ſeinú frigidóz sandalóz al. i ru. an[que]. 3. i. uiri mali granatí. 3. i. ſuccari albi. 3. ſ. ſiat ſirupus clarificatus uſq[us] ad. 3. Ad idé ualeſt orizacare ſirupí uiol. an[que]. 4. ſirupí en diuie. 3. i. misce. ſi colera ſit parú groſſa adda tur in p[ri]o ſirupo aceti brufci an[que]. 3. ſ. uel aceti 3. i. Ad idé. R[em]. ſirupí acetoſi simplicis ſirupí endiuie an[que]. 3. ſ. misce i ſi uenter ſit cóſtipatus adde ſirupí uiol. 3. ii. Si uero colera ſit adu ſta addatur i ſirupo borago i ſum? terre. Ue dicina laxativa materie calide epatis. R[em]. flo: u uiol. boraginis an[que]. 3. ſ. prunóz damascenóz ta marindóz an[que]. 3. ſ. ſpice nardi. 3. i. ſiat decoctio in aqua in qua diffoluatur caſſieſt. b[ri]n p[ig]uis 3. i. reubarbari inſuſi in modico aque endiuie. 3. i. ſiat colatura uſq[us] ad 3. i. ſ. uel loco reubar b[ari] ponatur electuarii de ſucco roſ. 3. iii. uſ. 3. ſ. ſi patiens ſit for[ti]s. Ad idé. R[em]. ſirupí uio la[que]. 3. ſ. aqua ordei 3. i. reubarbari inſuſi i mo dico aque endiuie. 3. i. pilóz ſpicanzardi 3. iii. ele etuarii de ſucco roſ. 3. ii. misce detur totuſ te p[id]ú in auróza abſq[us] eo q[ui] coletur. i h[ui]ſ duob[us] modis utútur coiter practicanteo: i ſi colera ſit groſſa ualeſt q[ui] ponatur in p[re]dicta colatura lo co reubarbari agarici electi i reubarbari electi

an. 3.5. Ad idem dyarob cù reubarbaro. Ad idem pillule de reubarbaro. Notanduz m ad oppilatónez ualem. R. sirupi de bifancus 3. ii. mellis roß. colati. 3. i. aque endiuie aque se niculi aque absinthii an. 3. ii. fiat iulep pò dua bus uicibus detur in aurora. Emplastrum.

Ponit curá per epithima ex duobus sandal roß. cáphora z aqua roß. in panno lineo suppo natur epati. Secundo dicit q. p. calesit pánº de bet remoueri. ro remedii quia infrigidat et epar calefactú confortat. Notandú q. epithia pót sic formari. R. aque roß. 3. vi. sandal al. z ru. z roß. ru. an. 3. i. cáphoro. 3. v. puluerizétur oia et misceetur cu. 3. i. acetti. Ad idé valent succi lactuce succi solatri aque endiuie an. 1b. s. aqua roß. quar. s. aceti al. 3. i. sandal al. z ru. seis citri puluerizatorú an. 3. i. misce. Ad idé emplim R. roß. 3. s. seis papa. al. quar. s. succi absintii facta reisdétia quar. i. succi solatri. 1b. s. aceti. 3. i. farine ordei. q. sufficient puluerizanda pulueri 3entur misce oia et fiat emplim medio criter liqui dum. Sed hie sciendú q. ista valent corporize múdificato q. aliter incuniarét materiá. Ad idé sumatur cucurbita et incidatur et frustru ei? ſuper epar ponatur. Ad idé cerotú ſündalo rú meſue é bonú. In potu. Pòit curá per potú dicens q. in potu debet ſumere succu gra natozú ſuecos infrigidantes. Ad idé valet iulep roß. cù aqua endiuie. Ad idé vinúz cri spinú. Ad idé. R. aque bugloſse aque capit loz veneris aque endiuie an. 1b. i. s. uini malig nati. 3. i. zuccari albi quart. iii. fiat iulep. Hic quoqz. Hic ostendit a quibus debet ſe abſti nere a uino. roz quia calefacit. Secundo dicit q. dz ſe abſtinere a confectóibus de melle ppter idé Tertio dicit q. a cibis calefacientibº. Notá dum q. dieta dz. éc talis. comedat succuz ordei uel auene uel Spinachia uê cucurbita cú agresta uel aceto endiuia portulaca persicca puna ace toſa. Si patiens eét debilis comedat carnes edi pullopz et ſitía alterataſ cù endiuia lactuca uê agresta uel uino de granatis uel ſucco berbëis uel acetose. Et ſumat. Ponit curam p tro cíſcos dicens q. debet ſumere trocíſcos de ber beris. roz quia ſunt infrigidátes. Secundo ponit s descriptioné que é. R. succi berbëis. 3. x. seis endi uie seis citrulli ſeminú portulace oium an. 3. v. roß. 3. ii. reuadſeni. 3. i. spice. 3. s. isométur tro cíſci pondere. 3. unius ex quibus detur unº cù ſirupo acetoso de zuccaro aut uino de granat.

Ad idé trocíſci de cáphora z de ſpodio. Ad idé trocíſci de sandalis. Notandú q. confec

tiones ad idé valentes ſunt tria sandali dyaro don abbatis ſtomaticú frigidú zuccap roß. Secundo notandú q. medicine simplices inſtri gidantes epar caliduz ſunt endiuia lactuca uio le sandali roſe solatrú ſpodiú cáphora quatuor zeíæ frigida maióana. s. melonú cucurbite: eucumeris et citrulli acetú aqua roß. aqua endiuie aqua solatri z aqua fontiú. Uenter quoqz. Ponit curá per euacuationé dicés q. uéter debet ſolui cù ſucco fructuú solubiliú. Al.

Od ſi malus colo? qui est cúz dolore epatis fuerit albus medius videlz inter eú qui é cum fluxibilitate et eú qui é cù tumo re fuerit qz cum eo uentris solutio et palpe bizarum atqz extremitatú tumo: trocíſtò rauetſeni cu ſirupo acetoſo d melle i potu dandi ſunt. R. spicemastícis succi eu patorii succi absinthii ſemine ſeniculi aní ſi oium an. 3. ii. rauedſeni. 3. x. inſorment trocíſci pondere auſ. vnius ex qbus vnus in potu oí die tribuantur. Sumátur pæte rea mastix spica cipi ſquinátú calamº aro ma. crocus myrra. deunde myrrha z ma fix in uino diſsoluta cù alii misceantur: et ex eis emplim et pati ſupponatur. Egar vò a cibis frigidis et groſſis abſtícat. Sil.

Ponit curá dolous epatis prouenientis a frigiditate et diuiditur in quattuor. Prio ponit curam per trocíſcos. Secundo per emplim. Tertio ostendit a quibus ſe cauere dz. Quarto do cet qdam alia qn predicta non ſufficiunt. ſeda ibi. Sumantur. Tertia ibi. Eger. Quarta ibi. Si aut hoc. De pria dicit q. ſi ista signa ap pareant. s. q. malus colo: cù dolore epaſ fuerit albus. Secundú q. fuerit fluxus uétris. Tertú q. fuerit tumo: palpedarú et extremitatú tuple arguendú é q. doló epatis ſit a frigiditate. ro patz. Secundo pò cuza dicit q. trocíſci rauedfe ni cù ſirupo de melle ſunt dandi in potu. ro q. calefaciút epar et incidút materiá frigidá epaſ t ipsum confortant. Tertio pòit descriptionez trocíſcoz de rauedſeni. R. mastícis spice eupa torii an. 3. 5. ſucci eius ſeminis ſeniculi aníſi omni an. 3. ii. rauedſeni. 3. x. inſormentur trocíſci pondere. 3. unius de quibus in potu unº in die detur. Ad idem trocíſci de absinthio trocíſci de eupatortuo. Ad idé trocíſci de reubarbaro meſ. Ad idem dyacostú meſue. Ad idem confectiones. L. dyacalamentú dyaníum dyacimum t similes. Sumantur. Ponit curá per emplastq dicens q. ſumátur mastícis spicem ciperi ſquinanti calami aromatici croci myrra

AA

De dolore epatis

an, deinde myrra et mastix in uino dissolutif cù aliis misceantur et eris emplastrú epati super ponatur. Ró quia calefacit epar. Ad idé em plastrú ceroneon nicolai. Ad idem uulet epi thima tale. N. succi eupatòii. H. i. aceti. S. s. uk 3. iii. spicenardi. 3. i. s. tepefiat et infundatur pan nus et luppuneratur epati. Notádu q anteqúm appliétur predicta debet pemiitti talis sirupus digestiùus materie phlíite. N. radicis seniculi petroſi. an, quar. 5. radicis apii. S. i. eupatòii capilluene. recentu an. H. i. scolopédue. H. i. macis cauteſe an. S. ii. liquirié rafuap. paſ ſarum mundatap ab arilliſ an. S. i. aceti al. S. i. mellis electi zuccari al. an. H. s. ſiat sirupus cla rificat? uſq ad quar. v. Ad idé sirupus ù eu patorio. Ad idez sirupus acetoſus dyarodó

Ad idé sirupus de bifantiis. ſitr et sirup? ace toſus cópoſutus. Ad idem ſecaniabn de key ſin: aut ſenantabin de colo. Ad medicina laxati na. N. floz boraginis bugloſſe an. S. iii. 33. al. S. s. pilor. ſpice. 3. i. agarici electi polipodu quer cini an. 3. 5. ſiat decoctio in qua diſſoluerat tur bith bene gúmosi mundi interius et extertus. 3. i. ſiat colatura uſq ad quar. v. detur in anroza.

Ad idem uulet dyarob cum turbith. S. S. Eger vó. Oſtendit a quibus debet ſe abſtì nere et dicit q a cibis groſſis et frigidis. ró p5.

Notandú q cibi coúenientes ſunt ſicut ſunt carnes pulloz hedoz colúborum perdicis ſaſi anowm et aliaz auju ſimilium. ró quia ſut ſacíl digeſtionis et boni nutriméni et calidi et poſlunt condiri cum ſpibus... Al:

Si aŭt hón sufficientirociſci de lacca cù apozimate de radicibus ſunt dandi. Trociſci aŭt de lacca ſunt q. N. lacce ra uedſeni ambor an. 3. iii. ſpice ſe. apii ame os maſticis ſquinanti ſe. iuniperi amigda laz amarú costi amari rubee succi eupato ri. affari arſtoſ. ro. gentiane oium an. 3. 1. 2. 5. inſormenſ ex bis trociſci cum pódere lauſ. Apozima de radicibus. N. corti. radicis apii seniculi ambor an. 3. r. ſe. apii ſe. seniculi flozis ſquináti ameos omniu an. 3. v. roſarum rubearuſpice odóſſere ambor an. 3. iii. coquant in. H. i. aque do nec ad tertiá reſeant et deſ in potu cù prie dictis trociſcens. Si aŭt apáta in epate ſiat eorú cura erit ut apátuz que in ſtomacho generantur. Sillanus.

Ponit curá per aliu d qúi predicta non ſuſ ſiciumt. Primo facit hoc. ſecuó pót deſcripti oné illarú medicinarú ibi. Trociſci. De pri

ma dicit q ſi illa nò ſufficienti debent dari troci ſci de lacca cum decoctóe de radicib, ró quia deducut materiá phlíicam et caleſaciuſ epar et prouocát uriná. Ad idé valent dyalacca. ſitr et dyacucuma et. Trociſci. Hic aucto: ponit descriptioné trocishoſ de laccha. ſecundo ponit descriptioné decoctionis de radicibus. ſecu da ibi. Apozima. De prima dicit q trociſci de laccha ſunt. N. lacche rauedſeni amboſum an. 3. iii. ſpice ſeis apii ameos maſticis ſquináti ſeis iuniperi amigdalaz amarú costi amari ru bee ſicci eupatòii affari arſtoſ. ro. oium a. 3. 1. 5. inſoſmétur ex bis trociſci pódere. 3. unius. Apozima. Ponit descriptioné decoctionis de radicibus. N. corticis radicú apii ſeis ſeni culi flozú ſquinanti ameos an. 3. v. roſ. ru. ſpice odóſſere ambor an. 3. iii. coquátur in. H. i. aq donec ad tertiá parté redeat. Si aŭt. Hic p cura apáſis epatis remittit nos dicens q ſi ſiat apáta in epate talia curátur ſicut apáta ſtoma chi: et illa é cauſa quare raf nò ponit curá. Alr pót dici q: ut plurimú é morſtale. Notádum circa apáta epatis q quedá ſunt in 2cauo. qdá in gibbo. quedá in lacerto qui é ſupra epar.

Secundo notandú q cæ apáſis epatis: aut ſut interiores aut ſunt extéliores. Interioſe ſut cra pula indigestio ſtomachi debilitas digestie epa tis malitia múdificatóis chiftis ſellis et ſplenus aggregatio húorú i epate: ſue húorú ſit ſanguis ſue colera ſue phka ſue mlla. Tertio notan dú q signa cóia apáſis epatis ſunt ſe. ptinua do loz dextri ppocundrii grauitas et malitia decu bitus ſupra utrúqz latus et ió decúbunt ſupra do: ſuſ. malitia coloris et habitudinif. Signa ſi apá ſit in gibbo ſunt q: hic ſentitur grauitas illie ſentitur tenſio aput ſuspenſoria et ad tactu percipitur tale apá et pícipue in excarnato: tuſſa ſicca malitia anbelit? ppter cóitaté diaſtragma tis et pulmonif in numemoſt. minozatur urina et quiqz retinetur anbelitus cum apá ſit magnum et apparet in figura lunari. Sed apá ſactú in lacertis ſuper epar apparet in figura oblonga i figura ſtili: et per hoc apparet differentia inter vnú et aliuſ. Signa ſi apotema epatis ſit in concavo ſunt grauitas mino: ppter ſui ſustéa tioné ſupra ſtomachú et nò é tuſſis et conſtrictó anbelitus de quibus é curandú et nò ſin cadit. ſb tactu et cóicat miſeraicis et ſtomacho ut pluri mú: et ió apparet ſingultus et naufea. Signa apáſis calidi ſanguinei ſunt urina rubea et ſpíſa pulſus magnus latus et mollis colo: facici ru beus mixtus ſuſcedini doló: ſb costis aggrava

III

tiuus cum pulsatione et motu. habitudo carno
sa languinea regimen precedens multiplicatiu
sanguinis: dulcedo in ore. Apostematis cole
rici signa sunt. urina ru. acuta pulsus uelox et
du rus color faciei et totius corporis citrin? oris ama
ritudo et uebemétia sitis. Signa apatis phle
gmatici sunt urina pallida et spissus pulsus pu?
et mollis color totius corporis albus uel liuidus:
babitudo puguis et mollis. regimen precedens
multiplicatiu phl'tatis: et nò sertitur cù duritie.

Signa apatis mlici sunt: quia urina è clara
sobilis pulsus paruus strictus et durus: color
saeie et totius corporis suſcus et cinerici? et ſentitur
res dura. P[ronoſticatio] fluxus uentris cuj
spate epatis è mortalis: omne aſpæ epatis g[ui]at
oppilatione: oppilatio indigestione: indigestio
aquositatè et aquositas id[io]p[isim]. et ſic aſpæ epa
tis p[ro]n[o]ſicatur id[io]p[isim]. Apa duru epatis
nifi velociter medicetur a principio p[er]ſimum est
et incurabile. Apostema gibbi terminatur
tribus modis per ſudorè per urinaz et per fluxu
ſanguinis nariu. Apostema et q[ui]ò è in conca
uo etià terminatur tribus modis. ſ. per ſudorè
per fluxu ventris et per uomitu. Apa gibbi
est deterius q[ui]a aſquod è in concauo ipſi? epa
tis. Cura apatis in eodez est eadè cura cù apo
ſtemate ſtomachi et cùnenit cù cura male diſcra
ſie epatis p[er]pendentis a materia que cura fit per
phlebotomiá per digestiu per ſolutiu per epi
thima p[er]conſecto[es] p[er] emplaſtra et.

## De ictericia. Sil.

Ircra rubrica è notandù q[ui] ictericia
è univerſalis cutis deſedatio abſq[ui]
ipſiuo in equalitate. Secundo no
tandù q[ui] ictericie tres ſunt ſp[es]. ſ. ei
trina uiridis et nigra. Citrina fit ex expulſiò co
lere citrine uel rubee ad ip[am] cutin. ſed uiridif
cauſatur ex expulſione colere p[ra]ſaffine ad ipſa
cutin: quia ip[am] colera è uiridis et ambo ſunt ui
tio epatis. Nigra fit ex expulſione colere ni
gre ad cuti. et hec p[ot]è fieri uitio ſplenis et hoc è
ut plurimù. ſilt potest fieri uitio epatis. Ter
tio notandù q[ui] ictericia citrina uel uiridis p[ot] fi
eri uel p[pter] malà c[ò]plexionè epatis calida: vi
multiplicatur colera in multa quaſtitate. uel p[ro]
pter oppilationè uie ch[ist]is fellis. ſ. illius p[qu]
trabitur colera. uel illius per qu[ia]z ad intestina
mittitur. uel illi? per qu[ia] mittitur ad ſtoma
ch[ui] et ex istis cauſis ſit ut plurimù: et ideo
dixi eas: ſed ictericia nigra fit p[pter] ſplenè. ſ. p[pter]
op[ila]tationè factam in meatu per qu[em] attrahit me
lancoſi ab epate: uel per qu[em] expellit ad ſtoma

chum. uel ad intestina. uel p[pter] caliditatez ſu
perſuam epatis: uel uenarù adurété ſanguinè
ſicut contingit in ſebubus. aliq[ui]i contingit p[ui]
crisis. aliq[ui]i ſi ſinthomatis contingit. Quar
to notandù q[ui] signa ictericie p[pter] multitudis
colere ſunt macie toti? corporis: grauedo par
tis dextre et expellitur uomitu colera uel ſeſſu
ictericia manente in eodem statu et urina mane
at ru. et sp[iffa]. Signa ſi fuerit oppilato p[or]
fellei tranſeuntis a ch[ist]i fellis ad intestina ſunt
qua egestio ſbito ſit alba: difficulfatè exiſtus ſeis
ut apparet aliq[ui]i uomitus colere et oris amari
tudo et ſitis et ſi epar ſit debile in expulſione ſup
fluitatu ad alia loca urina remanet tincta et sp[if]
ſa. Signa ſi fuerit p[pter] oppilationè p[or] u[na
dentis a ch[ist]i fellis ad ſtoma ch[ui] ſunt q[ui] urina
et egestiones ſunt groſſe ſbe rubee ſicut luti ar
menù p[pter] effusionem colere ad intestina et vi
as urinales et q[ui] infirmus è abſq[ui] omni amari
tudine oris et ſine uomitu colere o[io]. Signa
ictericie nigre p[pter] ſplenè ſunt durities ſpleis
et grauedo euſi et magnitudo et aliq[ui]i ſut egestio
et uria nigra. Signa ſi fuerit p[pter] epatis ca
liditare et uenarù adurentiu ſunt numoceta ma
nifeſta in epate et nò in ſplene nifi in p[ro]ceſſu
at cóicatio. P[rono]ſticatio in ictericia: egestio
crocea i colo[re] et remiſſio urie ſine aliq[ui]a al[ui]
atòe et ſi[om]nietas et ablatio appetitus ſunt ſi[g]
mala valde et còtraria ſunt signa bona valde.

In ictericia ſi epar ſit duruz malum è. rò p[er]
J[eter]icici ualde non ſunt inflati p[pter] caliditate
coleram resſoluentè et ſi ſic è signum mortale.

In ictericia emorzoidees inate bonù. Al.

I cù ictericia fuerit ſebris ſuccus
éduicie et ſolatri et aqua ordei egio
in potu tribuatur. Ip[se] quod[que]
cucurbita et crisolocàna et citrullis et his
ſi milit[em] herbis frigiditati attinentib[em] nutri-
dus è. Et ſirupù acetoſuo ex forſtinoſmo ac
to in potu ſumat. Epati p[ter]ea emplim ex
duob[em] sandalis è ſupponéduz. Et vêter ex
ſucco p[un]or et zuccaro ſoluen[em]. Quod
ſi nò ſuſſecerint trocisci de cáphoza cù ſic
co granato[rum] dàdi ſunt. Trocisci de cápho
ra. 1[er]zuccari sp[odi] roſa[rum] rubeaz omniu
an[que] z. iii. ſeis endivie ſels citrullo[rum] cucurbi
te lactuce po[mi]ntace ſeminu ex oibus san
dalis ru. o[ui]m an[que] z. i. informentur ex bis
trocisci p[ô]dere. z. ii. ex q[ui]bus quotidie vn[
]cù ſexta z. i. de cáphoza detur. Si autem
eger véas h[uer]it pléas fuerit q[ui]z[ui] diu exquo
minu[n]t? nò fuerit phlebothomek. Sil.

A8

## De icteritia

Determinat de icteritia. Primo ponit curá eius qí fit a febre. Secundo qí fit sine febre. Tertio reuertiur ad ponédú curá icteritia qí fit cú se. Secuda ibi. Qd si. Tertia ibi. Ictericie pieterea. Prima in duas. primo ponit curáz p medicinas alteratiuas et euacuatinas. Secundo ponit curá per phlebotomiá ostendendo quan do debet fieri cura per phlebotomiá. Secuda ibi. Si aút. Prima in sex. primo ponit curá per potú. Secundo per dietam. Tertio per sirupum. Quarto per epithima. Quinto per medicinas laxatuam. Sexto per trocíficos. partes pate bunt per se. Be prima dicit qí si cum icteritia fuerit fe. in potu debet dari succus lactue sola tri et aqua ordei. Ró quia alterant malá cóplexi oné calidam ex qua fit icteritia ze. Ipse quoqz

Ponit curá per dictá dicens qí patiens é ci bandus ex cucurbitis crisolocána citrullis et filí bus herbis frigidis: ut sunt endiuia novella. la cucta scariola condite cum agresta uel uno granatop. Ad idé succus ordei. Ad idé valent carnes pulloz uel hedozú condite cuz deis her bis frigidis uel agresta uel uino granatolum: bibat uinú limphatú valde debile album claz ze. Et sirupú. Ponit curá per potú dicens qí debet fumere in potu sirupíz acetosum ex fortišimo aceto. Ad idé valet sirup? de endiuia uel de portulaca. Ad idé valet talis sirupus RB. endiuie scariole lactuce cicozée melliloti afí. AB. i. scolopendrie capilloz ueneris afí. AB. i. puna número. xx. seis melóis cucúeris cucurbite citrulli cipi cappis accorí afí. 3. i. piſtetur et buli ant in. Ib. iii. aq donec medietas fit cóſúpta co letur et in colatura addantur. Ib. iii. zuccari uel mellif reducatur ad igné et coletur et postea firu piſetur et valet maxie ſi ſit icteritia de oppilatòe Epati pieterea. Ponit curá per epithia di cens qí epithima ad epar ex duob? sandalis est approximandú ſuple cú aqua endiuie et aq ro. z ponitur in forma. RB. aque endiuie et aque ro fa. afí. 3. iii. sandaloz al. z rub. afí. 3. i. miſee.

Et venter. Ponit curá per mediciná lara tiuá dicens qí uenter é euacuandus cum succo prunóu et zuccaro. Ró p5. Ad idem valet me dicine laxatiue dicte in. c. de doloz epatis. 16 re curratur illic quia euacuant materiá colericam ab epate. Qd si non. Ponit curá per troci seos dicens qí si non ſufficiant que dicta fút tro cíſci de caphora cú succo granatop tunt dandi. Ró patet. Secundo pótí eor descriptionez. RB. zuccari spodii roß. ru. oium afí. 3. iii. ſeminis en diuie seis citrullóu cucurbite portulace seinu5

ex omnibus sandal. ru. omniú afí. 3. i. inſomé tur ex his trocíſci póde. 3. ii. ex qbus quotidie unus cú uno. 3. unius detur. Ad idem tria sandali oyarodon abbatis. Si aút eger. Po nit curá per phlebotomiaz dicens qí ſi eger ha buerit uenas plenas et fuerit lógú temp? ex quo non fuerit phlebotomat? tunc debet fieri phle bothomia ex basílica. rató patet. Al.

Qd si icteritia fuerit fine ſe. venter ex his pilkis soluak. que. RB. aloes. 3. i. ſcamo nee quartá. 3. vni? ex his cú succo endiuie confectis fiant pillé et ſufficiant ad dosi. 3. i. deinde denk trocíſci de lacchacuz apózia te de radicibus. Sil.

Ponit curam ictericie fine ſe. et diuiditur in duas. primo facit hoc. ſecúdo ponit curá inten dendo ad defedationé remanenté in oculis. ſe cúda ibi. Si aút ictericia. Prima in duas. pri mo ponit curam per euacuationé. ſecúdo p tro cíficos. ſecunda ibi. Beinde dentur. Be pí ma dicit qí ſi fine ſe. fuerit ictericia d3 fieri eua cuatio cú pillulis istis. RB. aloes. 3. i. ſcamonee quartá unius. 3. agarici partes. ii. 3. unius succi eupatorii tertia. 3. unius ex his cú succo endiuie confectis fiant pillé et ſufficiunt ad dosim una5

Ad idem valent pillé de reubarbaro. Mo tandú qí ſi ſit fine ſe. ſignú é qí ſit a materia mi rta. ſ. colera et phláté: et tales pillé euacuát cole ram et phlegma. Secundo notandú qí afí eua cuationé é conueniés premittere sirupúz aceto ſum cópoſitum. uel sirupú est de bilaſtius. Be inde dentur. Pótí curá per trocífico dicens qí post euacuationé debent dari trocíſci de lac cha cum decoctione de radicibus. Ró qí ape riunt uias urine et prouocát uriná et ſic euacuát coleam et phlegma. Ad idem trocíſci de reu barbaro. Ad idem dyalaccha. Ad ldé aq raphani distillata Ad ide3 comeſtio eupatorii. Ad idem. RB. succi artanie. 5. iii. diſsolue cú zuccaro et coque uſqz ad. 3. iii. et est expertú et p uocat ſudoem. Al.

Si aút ictericia in ocul remáſerit eſer fortiſſum acerú paulati olfaciat: et balne um igrediatur. eius quoq oculis qui icteríá cum febre patitur aqua roß. mittéda est. Ictericie pieterea. ualde cókert ut eger per. iii. hebdomadas ſerú bibat. Silla.

Ponit curam defedationiſ cutis remanéſis in facie et in oculis: et diuiditur in tres ſm qí po nit tria remedia. ſecuda ibi. Et balneum in grediatur. Tertia ibi. Eius quoqz. Be pí ma dicit qí ſi defedatio remanſerit in ocul eger

I l III

dż odorare fortilissimum acetu paulatiz. Rō quia rōne morcationis qua inducit in cerebro inci tat virtutem expulsuam cerebrz ad expellendu Item qa subtiliat materiaż et prepat ipsam ad expellendum. Et balneum ingrediatur.

Ponit curā per balneu dicēs q[ui] d[um] ingre di balneu. Rō qa resoluit materia illa. Ad idem valet lauare oculos cuż aqua decoctōis camomille: *Eius quoq[us]*. Ponit curam p aliud locale dicens q[ui] in oculis patientis ictet ritiam d[um] poni s[ui] ſi c[ui] ſe. aqua roſ[que] valet i p[ro]tio maxime. Rō qa ifrigidat et phibet fluxu[m] materie ad oculos. Ictericie. Reuerti tur ad ponend[ui] curam icteritie c[ui] ſe. d[ic]ens q[ui] uvald c[os]ſert ut patiens p tres ebdomadas bi bat ſeruż. i. aqua lactis. Rō quia mūdificat ſa guin[ē] a cholera aduſa: et p[ro] tanto valet. ſilt in ſcabioſis. Notand[ui] q[ui] cura icteritie nigre p[rae]ſicitur ſicut cura dolozis ſplenis c[ui] ſirupis et medicinis euacuantib[que] m[li]am de quib[que] iſra di c[eter] et c[ui] chifteribus et flebothomia.

## De idropiſi. Silla.

Irc[ca] rubricam é notand[ui] q[ui] idro p[is]iſ est egritudo materialis cuu[s] causa est materia exuberans frigi da méb[ia] ingrediés et creſcunt per eam: aut oia méb[ia] manifesta: aut loca partu[n] in quibus ſit regumen nutrimenti et humorum.

Aliter diffi[n]ut sic. idrops é error virtut[em] nu tritiu[m]e in toto corpor[em] ſequés imutation[em] v[tut]tis diſeſtive in epate. Secundo notand[ui] q[ui] ſpe ties idropiſis ſunt tres. ſ. aſclites tipanites et ipoſarcha. Tertio notand[ui] q[ui] causa idropiſis ſunt aut extrinſece aut intrinſece. Extrinſece ſut ſicut percuſſo caſus nimia caliditas nimia frigiditaſ ſlugus ſanguinis ſuperfluus: aut u[er]tris et filia. Laufe intrinſece aut ſunt ab aliis méb[ri]s: aut ab epate. Si ab aliis méb[ri]s tunc ſunt ita q[ui]b[us] c[ó]patitur epar: uel c[ui] quibus h[ui]z colligant[ur] et ut p[pter] p[aſ]ſiones ſtomachi meſer aycar[ui] ut ma tric[is] uſeſce ren[ui] ſplenis dyaffragmati[ſ] pulmo[n]s et ſic de aliis, ſi ab epate aut p[pter] mo[rb]os c[ó]ſimiles ſicut ſunt mala c[ó]plexio calida u[er]ſi gida etc. Aut p[pter] mo[rb]os ofſicales: ſicut ſut oppilatio ap[ar]a et filia. aut p[pter] mo[rb]us commun[é] ſicut é solutio c[ó]inuitatis: et hoc in generali c[ae] idropiſis a ſelitis in ſp[ali] ſunt due. ſ. an[si]s et non comu[n]cta. Laufa an[si]s é debilitas diſgestive epa tis non potentiis c[ó]uervere chil[ui] in debitos hu mo[res] et c[ó]uertit ad aquoſitaté et hec debilitas ſit et frigiditate et a caliditate resoluente calorem natural[é]. Laufa c[ó]iuncta é aquoſitas in epate

generata effuſa per poroſitates ad concavitate[que] est inter ſyphac et intestina. Laufa idropiſi tipanitis é duplex. ſ. an[si]s et c[ó]iuncta. Laufa an[si]s est debilitas u[irt]tutis diſgestive méb[ri]z: und[us] nu trimentum uel chilus c[ó]uertitur in uentofitaté et potest fieri a frigiditate et a caliditate resoluem te calorem natural[é] et hec debilitas é minor ea que generat aquoſitaté. Laufa c[ó]iuncta est u[é] toſitas contenta inter ſyphac et intestina. Laufa idropiſis ipoſarce est duplex. ſ. atecedens et c[ó]iuncta. Antecedens é debilitas u[irt]tutis diſgesti[que] méb[ri]z[ui] unde nutrimentu[c] c[ó]uertitur ad na tur[am] phlegmatis et n[ò] potest debite uniri mem br[us]. Laufa c[ó]iuncta est materia phlegmatica ſpersa per memb[ia] que non p[ó]t adberere et c[ó] iſgi c[ui] méb[ri]s. Quarto notand[ui] q[ui] ſigna q[ui] significant idropiſim futuram ſunt. P[er]amo q[ui] ſuperfluitates que solent expelli per tempus io[li]tum longo tempore retinentur: ſicut est ſudo: eſſatio: urina: emor[no]oides: méstrua et similia. Sc[ó]ſi méſu é caſezſa. i. inflatio faciei. Tertú[em] é mala colorato faciei p[er] ſolitú[em]. Signa c[ó]ia idropiſi fetis ſut inflatio pedú[que] et oculo[ſ]: tumo[rum] uenteris d[olo]r in latere d[exto]: ſitis diminuto: appetitus c[ibi]mala coloratio. Signa aſclit[ui] ſunt gravitas in uentre ſensibilis et cum percutur uenter auditur ſonus ſicut ſonus aque com mote: etiam qua[do] mutatur de latere in latus, et tactus eius est ſicut tactus utris pleni aqua[et] n[ò] magnificantur méb[ia] omnia ſicut in ipoſar[cha]. ſ. collum et extrema alia p[er]teter pedes: imo extenuátur. pulſus est paru[que] frequés declinás ad duriciem ex ſtensione uelamnis et aliquando declinat ad mollitiem ex leuitate húiditatis ſu perflue: urina colorata: quia n[ò] ſit ſequeſtratio ſuperfluitatis. Signa tipanitis ſunt eſſeſſio umblici plurima et ſtenſio mirach in modú[rum] p[ani] et corde et, memb[ri]z[um] arefactio et c[ui] po[ti]tur manu nenter ſonat quaſi uter inflatus non ſicut uter plenus aqua et patiens eructationem per illam alleuátur et per e[xit]um uentofi[tatis] pulſus uelor frequens et durus: urina é ſubtilis non multú tincta habens ampullas magnas.

Signa ipoſarce ſunt uniuſſalis inflato omni méb[ri]z[um] et faciei et cum digitis p[re]mituri omni loco corpor[em] apparét p[ez]effura et remanet uestigi[um] et n[ò] inflatur uenter nec umblicus ut in tipanite et aſclite et p[er] u[que] ſequitur fluxu[m] u[er] tris et leuitas nature tendens ad albedines et ſit pulſus undoſus et latus et lenis. P[er]onoſtica tio ois idropiſis in acuta ſe. malú[m] fluxu[m] u[er]tris ſuperueniens idropico fine alleuiatione est mor

["## De idropisi", "tatio, fetor, anelitus et Iputi et egestionis etudo\ntis signum est mortis quando in ydropico est\negestio sicut est lotura carnis uel sanguis coagu\nlati proximus est morti Arina biscolor: sicut eú\nest rusa inferius et liuens superius uel econuer\nso: uel rubea et superius et nigra inferius est mo-\ntalis. Si ydropico superueniat disnia et diffi\ncultas anhelitus et fluxus uentris infra tres di\nes moietur. ydrops in còplexioe calida et sicca\nest ualde mala. ydrops que prouenit ab epate\nest peior illa que puenti a splene uel ab altis mé\nbis. ydrops asclites est iter omnes alias peior\ndeinde tympanites: deinde yposacra. Al.\nUm uenter post epatis dolozez et\nke.augumentari ceperit et φ é ab\nymbilico yscb ad femur exterius\npmínuerit et cutis q é libi subtiliari et al\nbere visa fuerit et cù venter moueſt auſiſ\nſonus qſi aq in uſaſe non pleno mote et ſi\ncù bis vía fuerit rubea pua é hínda fidu\ncia et ppè ſi v't fi affuerit forſtudo. Silla", "Determinat de ydropisi: et dividitur in tres\nq: primo determinat de asclite. Scöb p ypoſa\ncha. Tertio ò tympanite. Fa ibi. Qò ſi palpe\nbre. Tertio ibi. Si vero venter. Prumai\nduas. Primo determiat de ydropisi asclite qn\né cù ſe. Scöb qn é ſin ſe. Fa ibi. Si aút cù hac\npma in duas. Primo docet pnoſticari. Scöb\nponit curá. Scöb ibi. Bis tamen. Be pma\ndicit φ q si appareant ita signa. Prum quin uen\nter ceperit augeri post dolores patis et ſe. Se\ncùd quillu illud qò é ab umbilico uſqb ad femur\npmínuerit. Tertia φ cutis ibi uſa fuerit alberè\nAuartu cù uenter mouetur auditur ſonus qſi\na:q: comote i uſa: ſi pleno. Quiti qn: ſuna uſa\nfuerit rubea iſtis signis apparétibus pua é ha\nbenda fiducia i ydropisi asclite et p[]cipue ſi fuerit\ndebilitas uirtutis. Ratio ſignorum patet. Al.\nHis tamen ſi uirtus fortis fuerit et uèter\nuehemétis ſiccus pil. de raucedſeni que re\ncipiant mezereó dáde ſunt. que PR. raued\nſeni ſucci eupatorii ſeminis endiuie omni\nu et an. 3. iii. agarici. 3. v. mezereó. 3. x. ſiá\net hiis pillu. quarum dos. fit. 3. ii. 7. 5. ex q\nbus quaque ebdomada dosis vna ſuma\ntur. Auod ſi uirtus fuerit debilis trocisci\nde mezereon dandi ſunt. Ad PR. ſeminis\nendiuie. 3. x. mezereon. 3. i. et duas tertias\nagarici. ſucci eupatorii ſimiliter tantùdè.\nroſarum ſeminis citrullorú amborum an\n3. ii. 7. 5. et hiis omnibus ſiant trocisci. x.\nde quibus unus in die cum ſirupo aceto", "ſo de zuccaro dandus est. Silanus.", "Pòit curam ydropisí asclitis: et dividitur\nin duas. Primo ponit curam quando uenter\nest stipticus. Secùdo quando est fluxibilis. Se\ncunda ibi. Si aút. Prima in duas Primo po\nnit curam per euacuationem p medicinam la-\nxatiuam quâdo est forſtis uirtus. Secùdo quâ\ndo uirtus é debilis p trocífos. Secunda ibi.\nAd ſi uirtus. Be prima dicit φ ſi uirtus fue\nrit valde forſtis et uenter fuerit valde stipticus\npille de raud in quibus póit mezereon ſunt dá\nde. ratio quia euacuant aquositate et confortát\nepar ne amplius generetur aquositas. Secun\ndo póit descriptioem pillular[æ] de raud PR. ra\nud ſucci eupatorii ſeminis endiuie omniú. an. 3\niii. agarici. 3. v. mezereon. 3. x. ſiá ex hiis pille\nqua:q doſ. lit. 3. ii. 5. ex quibus unaquaq[us] ebdo\nmada doſ. una ſumatur. Ad idé pille de mezereó.\nAd idem ſuccus cucumeris afinini. Ad idé PR. ſeri caprini. 3. iii. radicis yreos recenter có\nquaffatis múdatis ab exterioi cortice. 3. 5. bul\nliát ſimul léto igne ufquequo redact ad quar-\ncoletur et colatura adminiftretur cum modico\nzuccari albi. Ad idé PR. ſucci radicú preof scá\nrefidétia. 3. i. bibatur crudeu ſp ſe uel cù zucc.\nul cù ono ſozbili l cù modico ſo caprío et mira\nbíl onédatur ab oibº t pculdubio oez ydropi.\ncurrat dú tui 2tietur educit. iii. ul. iii. ſellat aq ci\ntrie. Ad 10 PR. flo[]p laure ole ſicce puluerizate\nſbtilr. 3. 5. ifúdatur p. ii. dics naturál[is] i ſucco ci\ntonio[]z et aceto poſtea icorpo[]zetur cù ſirup. roſ\net ſiat maſſa. ò q pót dari pódº v. ß. oziº. et erit\nuna pulla pua et eſt pille ex pte Her. et 1olº potº\ng. ordei fecit affellare ruſticú nicibº. x. Motań\nq firup. diſeſtivº i ydropisí pućiente a calitate\no3 p[]cedë ta[]. PR. endi. 2H. iii. ſcolopen. capill.\nueneris icétiu an. Ab. i. ſe. ſeni. petroſil. culcute\nan. 3. 5. ſpic. nardi. ſpic. celtice an. 3. ii. zucc. al.\nHb. 5. ſiat firup. clarificat[ur] ad q[ur]r. v. Ad ſi v\nv. Pòit curá qn v't é ſbil dicés φ q v't é ſbil\ntrocisci ò mezereó ſút dádi ró q: euacuat aquo\nſitaté p[]fortát epar. so póit descriptó. PR. ſe. en\nduie. 3. iii. duas tertia[]. 3. i. aggarici ſucci eupa\nto[]u ſi[]r tantúdè rob. ſe. citrulor[æ]bo: an. 3. ii.\n5. ex bis oibº fiát troc. x. ex qbº un[]i die cù firu.\nacetoſo de zuc. é dádº. ad 10 troci. ò rubar. Al", "Si aŭt uenter fuerit ſolutus dentur trocisci de berberis cum ſirupo acetoſo. Eger quoque nutriak ex zibergi. Et bibat ſiru pum acetoſum de citonius et ſi uentris so lutio uchemens fuerit citoniorum rob so lum dandum est Silanus.", "19", "ad concion\nLaufa. c. 20.\nacta. 20.\nnebiodiop.\nir in uentur.\nridida: rei uentur.\nritas: me\ncoímanis.\ninteffe.\n. atcedens\n. virtutis\n. cœur\n. cœmbre\n. cœmbite\n. cœmbite\n. cœ

Ponit curā asclitis quādo uenter ē fluxibilē
et diuiditur in tres. Primo ponit curā per troc
ſcol. Scōo per dietā. Tertio per ſirupū. Fa ibi
Eger quoq. Tertia ibi. Et bibat. De pri
ma dicit q. si uenter fuerit fluxibilis debét da
ri trociſci de berberis cù aceto. Ró quia alterát
malā ſpóné calidá: quia ſunt frigidi et q. ſlipti
ea ſunt ſoſtat epar et restringunt fluxú. Ad
idé trociſci de ſpodio cù ſeie acetose meſ. Ad
idé de ſandaľ meſ. Eger quoq. Ponit cu
rā per dietam dicés q. eger d3 nutriri ex ziber
gi et est modus cibarii facti ex biódio carnis cù
ouis. Notandum q. hic cibus est cōueniés
qñ uenter é ſlipticus: q. è ſatis fluxibilis. Et bi
bat. Ponit curā per ſirupú dicés q. patiés
d3 bibere ſirupú de citoniis. Ró quia infrigidat
ſua ſlipticitate ſtringit. Scōo dicit q. si fuerit
uehemens solutio uentris solus ſuccus citonio
rum est dandus. Ratio quia plus conſtringit
Ad idem ualeſt ſuccus plátaginis. Almansor.

Si aŭt cù et ac paſſione nò fuerit urina
rub. nec calor. pille iste dáde ſunt. que. N.
mezereon ſerapini áboſ an. 3. 5. ſalis indi
ſimi colúbini amboſ an. ſextam. 3. vnmi
pillule enim iste aquam veheméter desſe
dere faciut. Trociſci p[]ieterca de laccha cù
apoſtimate de radicibus dandi ſut. emplʒ
ascliti conueniés. N. ſarine ozdei cipi ſter
coris ouini ueteris baurach boli ar. oium
partes equales ex his oibus tritis fiat cpi
thima ſuper ventré. huins náq. pprietas
est aque magná parté exiccare. Sillan?

Pòit curā asclitis qñ est ſine ſe. et diuiditur
in tres. Primo ponit curā per pillulas. Scòo
per trocſcos. Tertio per emplm. Fa ibi. Troci
ſci. Tertia ibi. Emplm. De prima dicit q
ſi cù asclite nò fuerit urina ticta nec calor. debét
dari pillè q ſut. N. mezereon ſerapini an. 3. 5.
ſalis indi ſumi columbini an. ſexta parte3. 3. uni
us. Verificatur littera: q. pille iste faciut desſe
dere aqua uchementer de uentre. Ad idem pil
lule de alſeban. ad idé pillule de meſereon me
ſer. Ad idé ungtin de arthania ſe. Trociſci.
Bicit q trociſci de laccha cù decoctòe de radi
cibus ſunt dandi. Ró q. puocant aquoſitatez
p puriná. Notandú q. ſicut ydrope curatur pe
medicinas laxatiuas: et ita et curatur p medici
nas urine puocatiuas. Et inter alia explicabú
tur quedá. p[]riá. N. ſeri caprini: 3. iii. ſpice nar
di puluerizate. 3. iii. bulliant simul léto igne uf
quequo redeat ad. 3. iii. coletur et colatura teu
nio stó detur. Ad idé. N. ſucci calamenti ſa

eta residentia. 3. i. Ad idé urina capina in q
bullierit ſpice nardi. Ad idé uia pueri in pom
sumpta. Ad idé uinú albú decoctiòis folio
rum uel flop anthos. Ad idem trociſci meſue.
Similiter ualeſt dyalaccha. Ad idem diacureu
ma. Ualet et còſectio de mezereon meſ. Nota
dum q idé valent ea que valét ad doloré epat
in cá ſia ſupra dicta. Emplm. Ponit curá per
emplm dicés q emplm cōueniens è. N. ſarne
ozdei cpi ſtercoris ouini ueteris baurach boli
ar. oim an. partes equales. Ex his omnib9 tri
tis fiat emplm ſupra uentrem. Verificat ſe. q.
eis proprietas est exiccare magná parté aque.
Ad idé emplm de ſtercore bovino uel capzino
cú urina infantis. Ad idé. N. caricarú pin
guiú quarſ. i. ſtercoris columbini. 3. iii. maſt
cis ſpice nardi an. 3. 5. puluerizáda puluerzen
tur cōquaſſanda ſqaſſentur miſce oia cú uri
na capre ad modú empli. Ad idé emplm ce
roneon Picolat. Ad idé emplm relatú ad
aristarchú quod ponit meſue. Ad idem. N.
ſpicerá allei mundatarú. 3. iii. 5. ſtoacis bdeli
an. 3. iii. terbentine. 3. iii. axungie pozcine rece
tis adipis anſeris an. 3. 9. maſticis oliban an.
3. 1. 5. euſorbiú. 3. i. croci. 3. 5. -cere citrine. 3. vii.
olei nardini et uini odorſeri. q. ſufficit. Adid
emplm de baccis lauri cú ſtercore uacarú uel
capzinarú: et est operationis mirabilis. Adid
emplm factum de ſtercore uaccino baccis lan
ri et yreos. Ad idem ſtercoris uacini. H. i. et bul
liat cú aqua et ſale: deinde ſupra ipſú puluerge
tur ſulphur et ponatur ſupra uétre. Ad idé bau
rach emplm cú ficubus: ut Autc. Secundo can.
c. de baurach. Ad idem fiat exemplú de ofra
chili 2trictis uel cú conciliis ſuis. Ad idem un
guetum agrippa Picolai et est mirabile. Ad
idem unguentú atthanie. Notandum q. si
idrops fiat a cá frigida emplaſtra p[]redicta p[]ut
poni ſupra uentrem et ſupra epar. Sed fiat a cá
calida tunc emplaſtra debent poni ſupra uétre
et ſupra epar debet epithima frigidú. 21.

Quod si in palpeb[]ris et extrimitatib[]es
fuerit apſtema molle et testiſculi apſote
mantur: ſacíes quoq ac totú corpus mol
licie quadam teneatur erit tunc idropíſis
ſpecies que ipoſarcha vocatur. Sillanus

Ponit curam ipoſarce: et diuiditur in du
as. Primo ponit ſigna. Secundo ponit curas.
Secunda ibi. Egro itaq. De prima dicit
q. si apparuerint ita ſigna. Primo q. in palpe
briis et in alius extrimitatibus fuerit apſtema
molle. Secundum q. testiſculi iſlantur. Tertú

De idropift

q facies et totu corpus mollitie tenetur. Argue
sú é p sit idropifis que dicitur iposarcha.

Notandú q ratio signor uerificatur, þmuð
q in iposarcha materia que cóicatur p nutri-
catione ad mébia fit incóueniens p nutricatoe
et ibi remanens causat tumoré et mollitiem. I.n
palpebís et mébis extremis. Uerificatur fecb
quia in iposarca multa materia fluida phlica
cóicatur ad testiculos. Et tertiu vétificatur sicut
pumum. Alman.

Egro itaq hæc spê laboranti trocicet
de laccha cù aposimate de radicibus sunt
tribuendi. et véter quaq hebdomada ex
pillis δ reubarbaro è soluendus. et patiés
in arena calida è sepeliendus. Ei quoq è
precipiendù ut exercitio vtaq et famé et si
tim sepe patiatur. Sillanus.

Ponit curam iposarce: et diuiditur in tres.

Primo ponit curá p trocíficos. fecుdo p me dicinas laratiuas. Tertio per quedá alia. seda ibi. Et venter. Tertia ibi. Et patiens. De puma dicit q patienti iposarcá trocicis δ laccha cù decoctoë de radicib? fuit ódi. ró qz iduidt et stbtilant et euacuant materiá phlica que è cau sa iposarce. Et venter. Ponit curá per me diciná laxatiná dicens q uenter è euacuáð? cù pillis de reubarbaro ai hebdoáda. Ad idé valent medicine laxative posite in cura asclitis.

Notandú q ante covenit sirupus digestiu?
dictus in.c. de dolore epatis a materia phlica.
Et patiens. Ponit curá per quedaz alia di-
cens primo q patiens è sepeliendus i arena ca-
lida. ró quia desiccat. Secundo dicit q patiés de
bet uti exercitio. ró qz resoluit et exiccat. Tertio
dicit q patiés dz tolerare famé et sitti. ró quia ca
loz acultur et redditur magis potés ad resoluen
dú materiá phlicam. Ad idé valent balnea
naturaliter calida. Ad idé stusa sieca. Ad
idé valet q ponatur patiens in furno calido.
Ad idé valet calo: solis qic teneat uentrem di
scopertú ad solé ubi non sit uétus et q fricetur
fortiter. Almansor.

Si vò venter inflatus fuerit ac tensus
et cù pútif sonù reddit vt tipanú. idropi-
sis spès adeë significabik que timpanites
dicitur. Sillantis.

Pòit curá tipanitis et diuiditur in duas. Pri-
mo pòit signa. fecుdo ponit curam: fecúda ibi.
Quá q patik. De pria dicit q si appareant
ita signa. Primú q véter appareat inflatus et té-
fus. fecుdo q percussus uenter reddit sonú ut
tipanú, arguendú è q ibi sit idropifis tipanites

rò signor p3 qz in tipanite è ventositas extédes
et caufans fonú clarú ut tipanú. Al.

Quá qui patik a còestione olex abstine
re debet atq cor omnium que ventositat
sunt generatitia. Silla.

Ponit curam et diuiditur in duas. Prio po-
nit a quib? dz abstinere. fecుdo ponit curá. fecు
da ibi. Uéter quoq. De pria dicit q patiél
tipanié debet abstieze a comestione olex et gene
ratiú uétositatè. ró qz talia augét morbú. Al.

Uenter quoq oi die ex panico è vaporá
dus. et ventose super ventré ponéde. et me
dicamina tumoré diffoluentia danda sút
vt diacinú et electuariú de laccha lauri q
in.c. de iliaca notabimtis. eger pterea exer
citio vti affuecat et famé pati et ex colerís
que ventositaté diffolút ut quorú faciem?
mentioné sibi subiciat. Uenter quoq cz
mandili donec incipiat rubere fricé. et ex
oleo rutaceo clisterizetur. Sillanus.

Ponit curá: et diuditur in tot quot remedia
ponit. partes patent. De prima dicit q véter
est oi die cù panno fricandus súie enapózodus
ró qz resoluit uentositaté. Ad idé valet saccu
lus de milio et sale toresactus et supra uentré po
situs. Et ventose. Ponit curá per uétotas
dicens q uétose sút ponéde súp uentré sín e
raficatoë. ró qz per caliditaté actualé resoluunt
uétositaté. Et medicina. Ponit curá p con
fectiones plumétes uétositaté ut diacinú elcúa
riú de baccis lauri de quo dicit in.c. de passio-
iliaca et per hæs intelligit alias. Eger pterea.

Ponit curá per abstinentiá et exercitiu dicés
q eger debet affiæsere exercitio. Ró qz resol
uit. Secుdo dicit q dz pati famé. ró qz é cá re
resuèdi uétositaté. Et ex coliriis. Ponit cu
rá per suppositoria dicens q debét poni suppo-
sitoria diffolétia ventositaté de qbus dicetur i
fra in.c. de colica. Ad idé. M. salis gémé flo
rú uk folioz rute aní. 3. ii. uk. 3. 5. cascoíi eufo: bii
feis urtice aní. 3. ii. mell. quátú sufficit et fiát sup
positoria. Ad idé. M. cimini baurach se. rute
aní. 3. ii. mell. q. suffi. fiát suppositoria. Uenter
quoq. Pòit curá p fricatoës uétris dicés
q véter dz fricari cù mátili donec incipiat rubé.
ró qz é cá exiccatóis et frolutóis uétositat. Ad
idé vz exponé uetré soli ubi ní fit uét. Ad idez
vz fricare uetré cù oleis calis resoluëtib? uétos
taté ut oleú aneti oleú rute ole. laurinú oleú de
kerua ose. δ costo ole. δ mezereon. Et ex olec.

Ponit curá per clistere dicens q patiens ti
panité dz clisterizari ex oleo ruteaceo, ró patet.

Ad idem. ☞ radicis ireos. 3. i. isopi apii ab sinthii bráce urline añi. ☞ h. i. anifi maratri ame os granor lauri añi. 3. s. uel. 3. i. Si patiens sit fortis mellis electi olei rute quar. 3. salis gême. 3. i. fiat cliftere uſq. ad quarß. v. Et nota hic unû de yerapigra q. yerapigra é mirabilis: q[ui] euacuat solû malos hûores et bonos dimittit.

Notandú secundo q[ui] in idropisí: si oia alia remedia deficerent ualent duo. ☞ Pumû é conti nua cêstio epatis lupi uel pulverizado uel alr ualet ení quólibet a pprietate. Secundú est fa cere cauteriú sub umblico per duos digitos uel tres ita q[ui] pfoetur pántculus murach sed debet prius trabi pellis furfuz ut ouſicia ambor pan niculor sibi nô obuenient: sed exterior coopiat interiori et oi die extrabe de canula paruá quan titaté aque. et hoc notabile d[ur] pon in fine partif de cura aſclitis.

De dolore ſplenis.

Ircra rubricá est notandú q[ui] ſplen po tect q[ui] siderari duplr. Uno mó quaúz ad ſui ſubstantiá et ſic in eo nô é dolo: níſi grauatuí rôe multitudinis materie. Secú do pót considerari rôe paniculi íph regentis: et ſic bene in ipſo est dolo. Secúdo notáduz q[ui] dolo: ſplenís pót fieri a mala cóplexione uel a ſolutione continuitatis uel ab utrísq. Et ſi a mala cóplexione uel fine materia. l. calida et ſſa t. uel cû materia. l. phlatica uel m[í]lica uel uéto ſa et hoc cum aſpate uel fine aſpate. Notáduz tertio q[ui] ſplen est mébrú a natura ordinatú ad múdificandú ſanguiné a m[í]la: ió q[ui] corp[est] est b[í]n mú datú et b[í]n dispoſitú b[í]n ſtat: et p[ro] tátó ſplé ridere facit et q[ui] male aduenit tristitia et multe alie paffiones male: q[ui] ſi ſplen p[ter] debilita té deficiat in attrahendo generat icteritiá. Sed poſt q[ui]z attraxit ſi deficiat in retinendo caufatur flúrus uentris. Si uero deficiat in convertédo nutrimétú tunc cátur durities oppilatio u[ł] aſp[ate] et hoc é ut plúmú. ió d[ur] in óſibus. Lo: ſapit: pul mo loqtur: ſel 2mouet irá. ſplen ridere facit cogit amare iecur. i. ſtoachus u[ł] epar. Auar to notandú q[ui] caſe duriciei u[ł] ſunt extríſece u[ł] intrinſece. Si extríſece: ſic é multiplicatio c[abo]z et potuú m[í]coz sicut é caseus caules caro ſali ta legumina et similia: et fil[tr] timor. Si intrinſece uel pueniunt ab epate multiplicáte m[í]cú húo rem. uel a ſplene c[ui] incurrit malá cóp[on]é cali dá uel frigidá debilitanté ſplené. Quinto no tándú q[ui] ſigna duritiiei oppilato[is] et a[ſa]tís ſple nís ſunt urina remiſſa et tenuis: durities notabi lis in ſplene: difficultas anbelitus ſeduſ colo: ſa eici et totius corporis: tristizia ſomnia terribilia

timor et similia pertinéria m[í]le. Sed differentia quádo ſplen apostemat[em] est. est quia duritez et tumor[em] é in altera parte tantum: sed in durite ſi ne apostemat[em] et oppilatône est per totam regio nem. ☞ p[ron]ostificatio urina alba tenuis ſi p[ro]inu auerit in p[ass]ionibus ſplenís multum malum est: flúrus ſanguinis per inferius é bonú ſignú in p[ass]ionibus ſplenís. Si alicui ſplenêticó p[ro]p[riá]a adhibeantur medicamina et non alieni atur malum ſigt: p[ass]io etiam ſplenís in p[ain]ci p[io] satis faciliter potest curari: sed cum inuete ratur: aut nunq[ui]z aut ualde difficulter curatur.

Burities et oppilatio et apostema ſplenís in ducit maciem in toto corporé: et hoc ideo q[ui] ledi tur digestiva epatis: unde ideo generantur ma li humores quibus non bene nutritur totú cor: pus. ſplen indiget forſtiori medicamine c[ui] op pilatur: quia fit oppilatio forſtio: et pl[or] diſtat q[ui]z.

Ilmansfor.

I c[um]m dolore ſplenís fuerit calo: et urine rubedo et calo: eger ex hú trociscis ſimá. Trociscí de agno caſto. ☞ h. feis agnicaſti ſeis tamaríſci ábo rú aíi. 3. x. ſeis endiúte ſe. porſulace ambo rú aíi. 3. v. ex h[is] ſiant trociscí de quib[em] de tur quotidie vnus cum firupo acetoſo de 3uccaro cuius pond[em] ſit. 3. iii. Eger veroſi repletus fuerit ex ſaluatella q[ui] é in ſimíſtra manu phlebotomek. ſplen quodq[ui] ſenſtro ſiltrí aceto calido inſuſo embóceſt. et obſeruetur a rebus dulcibus et cibis groſſis. Q[ui] ſe c[ui] p[re]dicta egritudine n[ó] ſue rit calo: eg[io] trociscí de capparis d[ádi] ſut Q[ui] ☞ c[ort]icís radicís capparis ſe. agni caſti amborúz aíi. 3. x. ſcolopendrie. 3. vii. aríſtor. lon. ſoli[ó]p[us] rute ſe. naſturcii accos n[í]gelle oſu: aíi. 3. iii. armóiaci. 3. iii. armói acum in aceto diffoluá: ex quo cetera conſiciatur et informétur ex eſi trociscí p[ó]derá tes. 3. ii. ex quibus vnus c[ui] firupo acetoſo de melle et aposímate de radicibus i pon ſumátur. Si a[ut] ſplen tenſus fuerit et c[ui] premík auditur ſb. co rugítus. ex p[re]dictus trociscí cum aposímate de radicibus é dan d[ú] et vinú vetus tribuendú et potus aq[ui] minóreſk quáto plus poſſible fuerit. Em plaſtrú ad duritiem et ventositaté que est ſub ſplene. ☞ l[ó]ſi[ó]p[us] rute. 3. i. baurach mé taſtri ſicci ambor[us] aíi. 3. iii. armóiaci. 3. vii. armoniacus in vino yeteri diffoluatur ex quo cetera conficiant: et ſiat ex eis empla strú q[ui]d[u] loco ſupponatur. Silla.

21

## De dolore splenis

Hic ponit curá doloris splenis: et dividitur in duas. Primo ponit curá doloris splenis. Secú do ponit curá duritei splenis. Secúda ibi. Em plastrú. Prima in duas. Primo ponit curá doloris splenis prouenientis a materia mlícia. Secúdo qí prouenit a uétoſitate. Secúda ibi. Si aút Splen. Pria in duas. Primo ponit curá dolo ris splenis qí é cum ſe. Secúdo qí é fine ſe. Secú da ibi. Ad ſi. Prima in quattuor: pízo pótí in ram per trocíficos. Secúdo per phlebotomiam. Tertio per unú locale ab extra. Quarto onídit a quibus é abſtinendú: Secúda ibi. Eger uero Tertia ibi. Splen quoq. Auarta ibi. Et ob ſeruetur. Be prima dicit qí ſi cú dolore ſple nis fuerit calor et urina rubea et ſe. eger ſumere debet trocíf. Agno caſto. Ró quia cóſoftat ſple né et remittit calorem materie putrefacte in ſple ne et debét dari cú firupo acetoſo et zuccaro. et pondus ſit. 3. III. Notandú qí ante cópetit ſi rupus digestuus qui é. M. cortícis radicis cap paris remidi cortícis radicis tamaríci fraſini ge neſtre an. 3. i. édینi ſcariole poſtulace ſilueſtris capil. uene. recentíus an. 2. d. i. quattuor ſe. frigi doz paſſular muda. ab arill an. 3. i. mellis elci quar. i. zuccari al. quar. iii. tempentur p noctez cortícies in aceto et ſiat firupus clarificatus uſq3 ad quar. v. Hedicina laxatua. M. prunóz damascenóz tamarindóz floz bozagís bugloſ ſe. an. 3. 5. uuaq paſſar. 3. 5. aut. 3. iii. polipodí quicini thimi epithimi an. 3. 5. co:ticíu mirobala nor: inſorú bene gúmoſo: uſuſo: p noctez in decoctione p[redicto]ú. 3. i. fricétur de mane for iter et de colatura detur in auro: uel loco mi robalánóz diſſoluátur in colatura dyſaſene ye repigra an. 3. ii. Eger vó. Pótit curá p phle botomía dícens qí ſi eger fuerit replet: 3. fi eri phlebotomia de basílica in parte ſiníſtra qón intentio é plus euaciatio. Sed ſi intentio eſset plus diuersio 3. fieri phlebotóia ó saluatella ſi níſtre manus que é inter ánularé et auricularez ró p5. Splen quoq. Ponit curá per unu3 locale ab extra dicés qí 3. epithiari ſplen ifun dendo frustrú filtri in aceto calido. ró qí mate riá ſbtiliat et prepat ad euacationez. Et obſer uetur. Ostendit a quibus é abſtinédu dicés qí 3. abſtinere a rebus dulcib: et cibis grossíſ Ró qí generant talé mlíam et oppilát ſplenez. Nó ſi cum. Ponit curá dolóris splenis qí é fine ſe. dicés qí ſi cum dolóre nó é ſebris debét dari trocífici de capparis: qú ſút calidi ſbtiliatini materie melácolice nó dú putrefacte. Secundo ponit descriptioné. M. cortícis radicis cappa

ris ſe. agnicaſti ambo: an. 3. x. ſcolopédrie. 3. vii. foliorú rute aristo: lon. ſeis naſturi: accori nigelle oium an. 3. iii. armoniaci. 3. iii. armonia cú in aceto diſſoluátur et ex ea cetera cóſciátur inſoſentur trocífici. 3. ii. ex quibus unus cuſi rupo acetoſo de melle et cú decoctione ó radici bus ſumatur. Notandú qí ante cóuenit firu pus digestuus materie mlícia tal. M. radicis treos radicis ſeniculi petroſi. an. quar. 5. interi or: ſgille. 3. i. cortícis capparis fraxini genestre an. 3. i. capil ueneris recentium ſcolopédrie ga riosilate cameſrenos camepitheos anthos an. 2. i. anſi maratri cufcute affari ſeis poſtula ce an. 3. i. liquiritie rase uuaq paſſar: múdata: ut ab arillis an. 3. i. floz tamaríci bozaginis bu gloſſe an. 3. 5. mellis elci 1b. 5. zuccari al. quar. 4. vi. ſiat firupus clarificatus uſq3 ad quar. v. Ul uſq3 ad. 1b. i. 5. Hedicia laxatua. M. floz bo raginis bugloſſe floz tamaríci an. 3. 5. anſi cu cſute an. 3. u. thimi epithimi agarici elci an. 3. 5. uuaq paſſarú múdata: ab arillis. 3. i. ſiat cooctio i q diffoluátur ierepiga ruffini. 3. ii. lapi diſ lazuli abluti. 3. 5. ſiat colatura uſq3 ad qrt. i et detur in auro:ia. Ad idé M. ierepigre iere ruffini. 3. ii. lapidis lazuli. 3. 5. uel lapidís armenu puluerizati. 3. i. miſce malaxando cum firupo ſcolopédrie. ſiant pillé ad q[ui]ſtitué cécer.

Ad idé capparóz ſcolopendie affari lupioz cufcute ciperi endine an. 3. ii. epithimi 3. i. ordei p[un]oq tamarido: viola: ſiat cooct: et in ſnie decoctóis addátur epithimú et ſene. deinde bul liat p[dc]é res uſq3 ad q[ui]p[to]z tertie part. Deide decoctio p[de]ca: coletur et de colatura ſumantur 3. iii. 5. et diſſoluátur in ipfa decoctóné medulle caſſuſt. 3. 5. pulueris pi[ar]ú de lapide lazuli. 3. 5. Ad idem buliat ruta in aceto forti et filtruz in eo inſuſu3 bene compreſſum applicitur actu calidú ſupra ſplené. Ad idé. M. pillarum de lapide lazuli. 3. i. Ad idé. M. pillarum de la p[ide] armeno uel pillularum indaq. Notan dum q[ui] poſt euacationem ualent cappares códi cum aceto. Idem faciunt radices apu i ace to cocte cu: aneto. Ad extra oleu de fraſcio ole um de cappis. Si aút. Ponit curá dolóris splenis dícens quando fuerit p[opter] uentofita tem dícens qí ſi ſplen fuerit tenſus et cu: 2. priemí tur auditur rugutus ſub eo significat uétoſitaté et de trocífis de capparis eſt dandum. Ratio patet. Secundo dicit q[ui] uinum antiquum eſt bi bendum. Ratio quia reſolu: uentofitatez. Ter tio dicit q[ui] debet minotári potus aque quantú eſt poſſibile. Ratio quia generat uentofitatez.

Silla

Notandú ᶜ si potat aquá dʒ e'e aqua i qua
ferrú ignitum fit extinctum. Similiter valet aq
decoctoís rute costi cinamomi anisi spicenardi
squinanti. Ad idé buliat ruta in aceto forti 7
ciltrú in eo insufum bene cōpnesſum ponatur ac
tu calidú ſupra splené. Empílm. Ponit cu
tam duricii splenis per emplm dicés ᶜ ad du
ricié splenis 7 uentofitaté valet hoc emplm. M
ſolioz rute. 3.x. baurach mentastri ſicci amboz
aní. 3.iii. armoniaci. 3. vii. armoniaci i veteri vi
no diſſoluatur ex quo cetera ſſiciatur. ſat éplm
quod ponatur ſuper loco. Ró q: mollificat re
ſoluit 7 consumit uentofitaté. Ad idé. M. ar
moniaci bdelii picis naualis aní quar. 5. trocisci
capparop[que] ſeis ſinapis sulphuris alei ſilueſtris
ſtercoris uacciin aní. 3. i. mucilaginis ſeis ſenu
greci: mucilaginis ſe. lini aní. 3. ii. puluerizanda
puluerizétur ſubtiliter 7 gúme in aceto fortiſimo
diſſoluátur miſce oía malaxando cú oleo lauri
no 7 fiat emplm. Ad idé emplm d Melliloto
mefue. Ad idé. M. ſucci arthanite uíſcoſitab
que mulgetur ex radice ſilicis aní. H. i. ſucci thá
maríſci. 3. ii. olei irini. H. ii. isopi humide. 3. xv.
aceti. 3. i. fiat decoctio cópleta. Ad idé ungue
tum tale. M. radicú malue bismalue radicis li
liú cepe squille ſeis lini ſeis ſenugreci caricarum
píguíu uarú paſſarú pinguiu aní. 3. 5. 4, quaſſe
tur fortiliter 7 infundantur in aceto forti p nocte
buliant poſtea in aqua 7 iterú conquaſſentur.
Beinde. M. ungueúi díalce. 3. ii. axungie aná
medulle uituli butiri fine ſale aní. 5. i. olei amig
dalarú dulciu. 3. iii. cere quantú ſufficit ſiat un
guentú 7 multú valet. Ad idé cerotú isopi de
ſcriptóe filagriu. Ad idem unguentú marcia
ton ungueúi nicolai. Ad idé qní ſpleneticus
bibit urinam ſuam omni mane uſq[ui] ad dies ali
quot ſanat ſplené. Notandú ᶜ medicinalia
que habent aspectum ad ſplené ſunt ireos acco
rus arſitol. gentiana lilií apium petroſi. utriq[us]
tribuli cappares agnus caſtus frasin[que] genestra
tamaríſcus 7 mediane coztices íſtorú. Similr
ebuli ſambuci lupuli. vitif abſinthiú capíl uene
trie recens isopus ſpilla ſcolopendria eupatoi
um cuscute calamentú centaraurea bethonica:
aſſarú camereos camepitheos pánis porcin[que]
aníſum maratrú ameos spica nardi squinantú
xilobafsamú. Yalét etiá a pprietate pulmo vul
pis: uespertilóis ſplen afini ſilueſtris: ſplen pul
li equi ſicétur 7 puluerizétur: accipiatur unus
ex his uel plures.

De iliaca et colica paſſione. Sillanus

Irca rubicíæ é notandúz ᶜ inteſti
nozúm quedam ſunt ſubtila ſeu gra
tilia. quedam groſſa. Subtila ſunt
tria. Primú est duodenum q[ui] con
tinuatur cum ſtomacho. Secundú est iuniu[n]uz
quod dicitur ieuinium: quia ſunt ibi multe vene
mehayce ſugentes ipſum. Tertiú é yleon: 2 ita
li fit iliaca paſſio 7 alio noie dicitur gratie 7 iuo
lutum: quia habet multas reuoluſones. ut ſali
quid benignum moſetur de chilo attrahatur p
mehaycas. Intestina uero groſſa ſunt tria.
Primú dicitur obbus ſue ſaccu[que] ſive monou
lum. Secundú dicitur colon: 7 in tali fit paſſio
colica. Tertium dicitur rectus 7 tinuatur cum
ano. Secundo notandúz ᶜ colica paſſio épaf
ſio inteſtini colon dolo[ro]ſa cum difficultate ei
tus ſtercoris per inferio[ra]. ſed iliaca paſſio est
paſſio ileon cum coſtipatione uentris 7 freqüé
ti uomitu 7 doloze uehementi ac ſi ſtestina tere
bello perſo[ra]étur. Tertó notandúz ᶜ iſte paſſi
ones. ſ. colica 7 iliaca conueniunt in ſignis cau
ſie 7 p[ron]oſticis 7 curatione aliqualiter: lic[es] fit
díza m[ulti]plex ut patebit iſerius. Caueſter
iſtarú paſſionú aut ſunt extrinſece aut intrinſce.
Si extrinſece ſunt ſicut ſuperfluus potus aq[ui]
gide: aſſumptio ciborum gloſſorum ſtpticows
ſicut caſeus durus carnes bouine legumia ne
ſpilla for[be] pirá punelle coctana 7 oía que co
artant 7 corzugant 7 oppilant intestina cauſis p
cuſſio ruptura: ſuperflu[que] caló[ra] aeris excicans 7
reſoluens ſbtilé: ſuperflu[que] frigiditas aeris con
stringens: ſicut uentus borealis: ſuperflu[que] exr
citum: labó[que] ſuperflu[que]: relaxató ſphac 7 cauſis
intestinó[ri] 7 burſam: aſſúptio uenenó[ri]. Si caeí
tríſece hoc é uel p[pter] alia média: ſ. ap[á] epaſtis
uel mebácar[que] uel renú aut uesſce gel p[pter] inte
ſtina. Si p[pter] intestina hoc é p[pter] ſex cauſas
Púma é p[pter] ap[á] yleon uel colon calidú ud
frigidú. Secunda é humo[z] frigidus iuſcatus.
Tertia é uentofitas incluſa. Quarta est ſer idú
rata in ſtestinis. Quinta é vermes inuoliut in te
ſtinis. Sexta é debilitas uirtutis ſenſitúe 7 de
bilitas expulſiue. Quarto notandúz de ſignis ſi
fuerint he paſſiones ex cauſis extrinſecis [que]
ſecurit ex udicio patientis. Si uero fuerit p[pter]
alia média habét alia ſigna. ſ. doló[em] loco[us]
7 ſi per ſigna illa[que] paſſionúz. Si fuerint ex ap[á]
tibus intestinó[us] calidis. ſigna ſunt ſe. cótinua
dolo[que] ſitis gravitas pulſatio. Si fuerit ex ap[á]
bus frigidis oía ſunt remiſſió[ra] cum gravitate
7 mullicie 7 inflatione: 7 quia p[re]ceſſerunt frigi
da 7 humida ſicut lac p[ſices] 7 fructus. Si ſu

82

## De illiaca et colica

rit ex fecibus iduratis est dolo: gravis et uidetur
sibi quæ scindat atque in esterna et prieccessit causam, idu-
ranti feces sicut caliditas interio: uel exterio:
uentus uel ufus rererix ericcantium húriditatem i se
cibus. Si uero fuerit ex uentositate inclusa mu-
tatur dolo: de loco ad locum cù toztione et rugitu
et uidetur sibi quæ acus sint incluìse in itestinis et quæ
intestina perfozetur terebello. Si fuerit ex phle-
ginate inuiscato eum frigiditate et gravitate et
prieccesserunt ea que multiplicant phlegma. Ra-
toë etià dolo: is aliqni fit ibi calor et rubedo et fit
et boies indicant quæ hec causa sit calida et non est

Si aŭt fuerint ppter uermes dicentur signa
uermiù in suo loco: et ex his cognosetur. Si fu-
erint ex debilitate senfus tunc longe egritudies
prieccesserit. Quinto notandù quæ colica et ilia-
ca ca differút in pluribus: quæ in illiaca e maiò: do
lo: et citiui interficit ppter sensibilitate: itestini ib-
tilio maiò: e. Secûdo quia in illiaca dolo: e ma-
gis ambulàs uerius dextru et sinistru: ppter cir
cuóuolùtòs itestini ileon. Tertò quæ illiaca paffio
e magis ab umblico superi: ró ppter fitu inte
stini. Quarto quæ illiaca remediatur magis p af
súfita per os: colica voë ex clisteri: ró p3. Sexto
notandù d dìa qe inter colicà et lapidé renum
q2 multi præctici peccant in hoc nó distiguètes
bene. Prìa dìa e súpta ex qüstitate dolo: quia
dolo: renalis e paru: qnì acutus: sz colic e dolo:
e magnus. Secuda dìa sìmitur ex loco: quia
dolo: colicus incipit a parte inferiori: dextrì late
tris et tendit ad superio: renistri et e versus ante
rio: a pectine decluior: q2 fit ad posterio: a: et
fnal: incipit a superio: ibus et descendit paulati
ufq2 ad locu ubi còfirmatur et e decluior: ad po-
ferio: Tertia dìa sìmitur ex tépore: q2 rea-
lis e foriori tépore uacutatis: et colic e alleniatur
in ea et forte sìmitur aliquid. Jtë colica incipit su
bito et in bruci tépore: renalis vo paulatim.

Quarta dìa sìmitur ex iuimitibus: qnì cli-
stere et exutus uentositatis et fecum alleniatur do
lo: colic: sed non alleniatur dolo: e renalis alle
uiatòe de qua fit curandù. Jtë medicine frà
gentes lapidé alleniatur dolo: e renalis sed nó co
licù. Auita dìa sìmitur ex his que adherent
urine: q2 in renali pæcìsit urina areno: ad mo
dù fabule uel arene: deinde fit sbtilis deide ap
parent arenes: sed in colica nó. Pnonostica: paffio colica e borùbilis et dètestabilis eo quæfer
cus emittitur per superio: et adueniunt accria
teribilibilia et dètestabilia: sìent 'sincopis spafm
frigiditas extremitatu: et dèspietia: et sujnt signa
mortalia si continuent: et si accidëtia minoretur

et medicina súpta per os. si descendat ad inferi-
o: a bonù est signu: si in colica luperuenit uomi
tus e malú signu: quia sigt quæ inferio: pars e op
pilata et istercora non possunt eire per isferio:
timetur e ne egrediatur p superi: filiter aduen
tus malor: accidétu e malú signu. Al.

J cù dolo: e ventris fuerit ipsi: cò
strictò et nausea: sed nec calor nec
ke, affuerit ea egro dáda fùt q: ven-
trem fine uomédi desiderio soluát ut e ele-
ctuariù d gallia. quæ m: maſticitis gaf. 33: me
lanopipis macropipis cinamòi nucis mu-
sa. gallie muſ. oluz an: 3. x. ſcamonee. 3. x.
postea expmátur citonia acetosa et recëtia
et succus eo: cù eiusdè quátitatis melle mi
ſceanک et coquank ufq2 ad spisitudinem
paulati et còſiciaf ex eo medicamé qò tì
eiusdè quátitatis ſit cuius ſpés ſunt cuius
doſis ſit an: 3. ii. ufq2 ad: ii. 2. 5. Sillan: 2.

Hic determinat de colica et illiaca passione: et
diuicitur in quattuor. Primo ponit curà quan
do puenit a materia phlica. Secundo qnì ſit a
materia uetoſa. Tertio qnì ſit a caliditate t per
coféqués a duricie fecu. Quarto qnì ſit ab epa
te. ſeda ibi. Qò ſi. Tertia ibi. Si aŭt. Qua-
ta ibi. Cú aŭt. Prìa in duas. prio facit hoc
Secundo docet pnoficari. ſeda ibi. Huc pre-
terea. Prima in duas. prio pòit curà qnì cù
dolo: uétris e conſtrictio et nausea et nó febris
nec calor per electuariù solutiuó. Secundo pòit
curà qnì nó é timo: de nausea uèmenti p euæ
cuationé per uomitù et p pillas ſecida ibi. Qò
ſi nausea. De prìa dicit quæ cù dolo: uen
tris fuerit ſtripticitas ventris et nausea: ſed neq2
febris neq2 calor: ſuple arguendù quæ ſit a mate
ria phlica: tunc debent dari egro euacuàtia nó
inducëtia appetitù ad uomitù: sicut e electuariù
de gallia. ſecundo ponit descriptioné. quæ. maſtis
cis gaf. 33. melanopipis macropipis cinamòi
nuca: muſ. gallie oium an: 3. x. postea expmátur
citonia acetosa et recentia et succus eo: cù eadé
quantitate mellis muſceatur et coquatur paulati
ufq2 ad spisitudiné pſiciátur cù eis. medicamé
soluit et confortat ſtomachù róe ſpérus. Ad
idé dyacitoniren solutiuó cù ſpébus descriptòe
meſue uel nicolai. Ad idem brodiùz antiqui
galli in quo cocta ſint polipodiù quercinù ſemé
aneti anifi ufq2 ad offiu: ſeparatònez. Ad idé
medicina dicta. c. de dolo: ſtoachi a materia
frigida. Ad idé còſectio delectàbilis laxatia
Ad idé dyarob cù turbith. Ad idem elcù
ariù indum. Al.

m

Nò si naufee vehemètia nò fuerit nec eger medicias vomuerit: pillè iliace sùt dà de. Aue. ⅰ. coloquitide serapini amborð aní. ⅲ. x. ⅰ. camonee. ⅲ. iii. et tertiam isomèt pille de quibus yni? aurei pòd? è danduz uelociter eni passiòz dissoluút iliaca. Sil.

Ponit curam per evacuationé p pillas qni nò è timò de uomitu. Et pìo facit hoc. secùdo ponit remedia alia. secunda ibi. Si át passio.

De prima dicit q si nò fuerit uehemètia nau see et eger nò homuerit pillas uel medicias dìnt dari pillè iliace. rò q: euacuant materià plicá. Secùdo pòit descriptioné. ⅰ. coloquitide sera pini amborð aní. ⅲ. x. camonee. ⅲ. iii. et tertiá. sot métur pillè de quibus pòdus. ⅲ. uni? è danduz q: cito dissoluút dolozé iliacú. Ad idè medi cine dicte in dolozé capitæ a materia frigida. Ad idè ierapigra. Silr valet brídicta. Ⅱi.

Si aút passio iliaca difficiilis fuerit nec medicamina vêtris solutina eis contulerit. ⅱ. suppone colliriù. Nò. ⅰ. salis panif. ⅲ. x. coloquitide interioris camonce amborð aní. ⅲ. iii. et ⅵ. siant ex eis colliria lòga et sup ponaf. Et si nò còtulerint ex enemate leni clisterizek. ⅰ. ⅰ. ficus citrinas. ⅰ. furfuris quantus yna manu capi pòt maluauifci. ⅱ. i. hec in páno ligato et sicle folia. x. in duab? ⅱ. aque coquank donec ad vnam redeant. deide colek et ponaþ sup eaz bau rach pòdus yni? aur. olei sifami. ⅲ. i. et fiat clistere ex eo. Si aút quis forti? et acuti? fa tere voluerit pòdus aur. yni? de collirio qds pìi? diximus admisceat. Clistere ve hémeter soluens quo tunc vtendù è cum medicamina nò còferùt nec véteri soluitu? ⅰ. coloquitide iterioris. ⅲ. x. centauree. ⅲ. y. butbormarien arthamita aborð aní. ⅲ. ii. oia in trib? ⅱ. aque donec ad tertias duaf redeát. coquank et colenk: deide dissoluaf in ea alchitrà mell aborð aní. ⅲ. iii. castoere: serapini oppoponac. colliriì qds pòdiximus oium aní. ⅲ. ii. misceank oia et dù è tepiduz fiat ex eo enema et si squibale exierint itere tur clistere donec exire vidétur. B. nàqz eli stere admistrari d3. cù res fortissima è per sìma et i colica malà et è illa in qua sìt nau sea valde vehemés et ifirm? nò egerit.

Huic pterea egritndini qnìqz fetida sùpue
nit eructuatio et plerùq stercus p os egze
diaq qds cù accidit sepe mortè ptédit. Sil.

Ponit curá per alia remedia: et dividitur in duas. Primo ponit curá per suppositoria. Se

chùdo per clisteria. secùda ibi. Et si nò. De prima dicit q si passio iliaca fuerit difficiilis: et medicine ventris solutие nò conferùt: d3. sup poni suppositoriù tale. ⅰ. salis. ⅲ. x. interioriz coloquintide camonee aní. ⅲ. ii. ⅵ. siant suppositoria longa et superponatur. ratio doloz desce dit un inferioribus inteslinis: vnde suppositoria plus attingunt ad locù. Ad idè siant suppositoria cù modico salifgème esula et melle et fiant longa ut plus attingant ad partes supiores.

Et si nò. Ponit curá per clisteria: et pìo ponit curam per clistere lenitiùù. Secùdo per clisté acutù. Secùda ibi. Si aút. De pria dicit q si non contulerint suppositoria dicta d3. fieri clisté lenitiùù, ratio q: mollificat et relaxat: unde matteria è plus apta ad evacuationé. Secùdo pòit descriptioné. ⅰ. ficus citrinas. ⅰ. furfuris qstù pòt capi una manu maluauifci. ⅱ. i. hec i pan no ligata et folia sicle. x. coquátur in. ⅱ. ii. aque donec ad una redeat. deide coletur et ponatur baurach pòdus aurei unius olei filamini. ⅲ. i. si at clistere. Siaut. Ponit curá per clisté acu tù. pìo unù. Secundo alid. secunda ibi. Clisté re. De prima dicit q si quis uellet facè clisté acutius et fortiùs pond? aur. unius de collirio qds pìus diximus admistretur. Notandum q clistere lenitiùù ponitur alicubi sic in forma. ⅰ. malue bismalue mercurialis bràche ursine aní. ⅱ. ⅱ. caricarù pinguìi nùero. x. seis fenu greci se. ⅰ. liné aneti aní. ⅲ. i. furfuris pugill. i. olei filamini mell aní. ⅰ. quar. ⅵ. salifgème. ⅲ. i. uel salis eòis. ⅲ. ii. cassie bene piquis. ⅲ. i. icrepigre. ⅲ. vi. fiat clistere ufq ad qr. v. Clistere. Pòt ali ud clistere fortiùs quo è utendù qnì medicamia alia non conferùt. ⅰ. interior coloquintide. ⅲ. x. buccobormarié arthanite amborð aní. ⅲ. rute mentastri ozigani aní. ⅱ. ⅰ. oia i tribus. ⅱ. aq coquátur duce redeant ad duas tertias. deide coletur et dissolatur in ea alkryan mell aní. ⅲ. iii. castoere: serapini oppoponaci colliriù quod diximus oium aní. ⅲ. ii. miscee oia et dù è tepiduz fiat enema. Secùdo dicit q si squibale nò exire rint iteretur clistere: q: debent iterari cù res est fortissima et mala. Ad idem. ⅰ. paritarie è tauree minoris ozigani calamenti montani aní. ⅱ. i. anifi cimini cartami mundi aní. ⅲ. i. poli podii quercini tur bit bene gùmos seis raphái. aní. ⅲ. ⅵ. pulpe coloquintide. ⅲ. ii. furfuris pugill i. mell olei rute aní. quar. ⅵ. salifgème. ⅲ. i. succi fi cle. ⅲ. i. fiat clistè ufq ad quar. v. Huic pterea. Docet pronosticari dicens q in hac egritu dine aliqni accidit eructuatio fetida et aliquado

83

De illaca et colica

ftercus per os egreditur. Secundo dicit qu cù ac
cidunt ita prosticatur morit. ro q[ui] sigint defec
tù vtutis ex hoc marie accidit q[ui] a[a]p[ea] est in inte
stinis. Almanfo:

Q[ui] s[ic] cù dolore vêtris nó fuerit ipsi?
strictura: I[]z inflato[]e rugit? et tensio in vê
tre exiſtut. L[oc]ſectio de baccis lauri d[á]da
é que. R[.] folior[.]ute ſiccor[.]ú. 3. x. ameos ci
mini nigelle K[ey]ſiz origani carui alexádri
amigdal[.] amar[.]p[er] melanopipis macropi
períſ métaſtri dauci accor[.] baccap[.] lauri ca
ſto[]rei io[]uſ an[.] 3. ii. ſerapini. 3. iii. oppopo-
naci. 3. iii. cóſiciank cù melle eiuſd[é] ponde
ris. cui? doſis fit ut auclana vna aut naba
cha mulg vicib? 3. i. vini caleſci: aut cum
apoſimate d radicib? huic cóſeſt[ó]i iſmo
u[é]da v[é]toſitate et diſſolu[é]da nibil equipa
raſ. I[]hoc p[]terea ſuppoſitori[.] ſubijcaſ q[]
s[í]t v[é]toſitatis diſſolutú. R[.]cimini folio[.]ú
rute viridis ábox[.] an[.] 4. h. i. buchozmarie
arthanite ambox[.] an[.] 3. iii. baurach. 3. i. có
ſiciank ex melle et ſupponak cù sp[.]ógia u[l]
lana. hoc eni diſſolu[]it ventoſitate[] ſi[]eri? et
expellit. Uenter quoq[]aſſidue ex p[.]áno ca
lido vapoz[.]and? est. et eger in tina mitt[é]d?
Si a[ut] hec nó ſuffecerit v[é]toſa cù iſne po
nenda é. et locus donec rubere iceperit fri
cand?. P[.]oft hoc iterato fieri conuenit ex
oleo rutaceo et ex alijſ oleſi calidis. et ex eis
ciſterizand? é eger. p[.]oſtch[.]eis admixta ſu
erint caſto[]rei euſo[.] bi[]j ábox[.] an[.] 3. 5. h[.]ac ve
ro ſolit pati egritudiné d[ù] sanus é caueat
ne vin[.]u aqua mixt[ù] dibat nec etià ſumat
vin[.]u nifi pu[]z et ſo[.]re: nec aqua multa[]z bi
bit: et abſtineat ab herbis et lacte et oib[
]b Inflatís. Filioniſi faciés ilio[.]s cù maxumo
coartan[.]k dolore et timetur ne ſincopis ſu
pueniat: v[é]toſitate carminat et ſón[.]u puo
cat. R[.]p[.]ipis ameos folior[.]ute métaſtri
caſto[]rei baccap[.] lauri c[.]imini o[.]ium an[.] 3. i.
op[.]i mádrago[.]e iuſq[.]ui o[.]ium an[.] 3. 5. có
ſiciatur cù melle eiuſd[é] quátita[]ſ detur ex
eo p[.]ó[.]d? au[.]r. vniuſ huic quoq[.]a electuario
addi[.]p[.]leruq[.]z ſamonee. 3. t[.]erbia et ſit t[.]uc
medicamen ventris ſolutin[.]u. Sillanus

P[.]onit curam colice q[ui] fit a ſuentofitate: et ita
iliace: et diuiditur in tot quot ſunt partes: et quot
remedia ponit partes patebút. Be p[.]ria di
cit q[ui] cum dolore uentris nó fuerit strictura: I[]
inflato[]e rugit? et tensio in v[é]tre d[3]i dari p[.]ſectio
de baccis lauri. ro quia diſſolu[]it eu euacuat ven
toſitate. Secundo ponit descriptioné. R[.]folior[.]u

rute ſiccor[.] 3. x. ameos c[.]imini nigelle K[ey]ſiz. i.
leuſticu[.] origanu[.] carui alexandrini amigdal[.]p[]
amar[.]u macropipis mentaſtri dauci melano
piperis accor[.] baccap[.] lauri caſto[]rei o[.]ium an[.] 3.
i[.]serapini. 3. iii. oppoponacis. 3. iii. cóſiciantur
cù melle eiuſd[é] ponderiſ. doſis ſit q[.]tù una aue
lana cù. 3. i. vini caleſacti: aut cù decoct[ó]e cù ra
dicibus. T[.]ertio d[.]icit q[.]huic p[.]ſect[ó]i p[.]v[.]oſita
te remou[é]da nibil equipatur. Ad id[é] valz di
acinu[.] diatriópi p[.]ereon. Sil[.]u a[.]let cóſeſto c[.]imini
to[.]reſacti mediu[.] coclear de mane. et si non de
tur áte cenam: et istud é ſecret[.]u va[.]let p[.] paupi
bus. I[]hoc p[.]terea. P[.]onit curá per ſuppoſi
torium. d[.]icens q[.] debet ſubiici hoc ſuppoſitori[
]um. R[.]cimini folior[.]um rute uiridis an[.] 4. h. i.
buchozmarien. i. cyclamis athanite ambo[.]uſ
an[.] 3. ii. baurach. 3. i. p[.]ſiciatur cù melle et ſuppo
nátur: q[.]r diſſolu[.]t uentofitate et expellunt per i
ferius. Ad resoluend[.]u uentofitate. va[.]let aq
uite in qua bulierit ameos et caſto[]ei u aríſto[.]
lon. Item oleu[.]rute et an[.]eti. Item tyriaca
átqua per os et per extra. I[]t[.]e empl[.]d gra
nis lauri descriptione meſue. Item sp[.]ógia in
ſuſa in decoct[ó]e rep carminant[.]u ubi addatur
oleu[.]rute et an[.]eti an[.] 3. i. 5. ierapiza an[.] 3. i. 5. u[.]l
3. i. diſſunit[.]o[.]i 3. ii. uel. 3. 5. caſſie. 3. i. Super ſto
mach[.]u ponatur oleu[.] de sp[.]ica u[.]l de coſta i quo
bulat[.]g[.]a. ameos et maſt[.]x. I[]t[.]e ſuppoſitoria
cóia ubi addatur falg[.]éma agaricus et puluis ie
repigre. Uenter quoq[.]z. P[.]onit curá p[.] ea
po[.]zationé factá ad u[.]t[.]r é dicens q[.] u[.]ter euapo
randus é páno calido. R[.]o q[.]r actuali caliditate
resolu[.]it uentofitate. Ad id[é] va[.]let ſacculus de
p[.]ánico et ſale to[.]reſactis. Et e[.]ger. P[.]onit cu
ram per balneu[.] d[.]icens q[.] e[.]ger debet ítrare bal
neu[.]r[.]o patet. Not[.]ádu q[.] balneu[.] q[.]s ap[.]p
umatur u[.]l é balneu[.] aque dulcis calide u[.]l frigi
de: et t[.]unc va[.]let ſol[.]u ad mitigand[.]u doló[.]t é qua
anodium. uel é balneu[.] aque dulcis naturaliter
calide ut sulphureu[.]t. Et plus va[.]let diſſoluen
do: uel é balneu[.] artificiale in quo coquútur res
resoluentes uentofitate: ut herbe u[.]l ſeia. d her
bis: ut ruta antheos ſenicul[.]u calament[.]u pulegi
um came[.]reos came[.]pitheos. Be ſeibus: ſemé
an[.]i[.]s ſeniculi c[.]imini rute carui ameos an[.]eti.
Ad id[é] va[.]let ſpongia inſuſa in decoctione p[.]deá
rum herba[.]z exp[.]reſſa et ſupperpoſita u[.]tri: et hoc
ſiat ſepe. Ad id[é] p[.]annus calidus i quo poná
tur dicte herbe cocte. Ad ide[.]s u[.]ſica impleta
aqua decoctionis herbaru[.]z predictarum. Uel
u[.]as ene[.]m plen[.]u aqua p[.]re dicta circu[.]uolutum
p[.]áno calido. Ad id[é] va[.]let ſtupha. Similiter
m u

m u

ualet suffumigiú factum ex thure maſtice ligno aloes et uernice. Ad idem. M. Seis lini toze facti. lib. 5. cimini paſt tozefacti. 3. i. furſup groſſ pugillú. i. cóquaſſa et fiat faccul? vniº palmi lar. si ab utraq3 parte buliat in aqua uel uino et foriter expressus ponatur ſupra ventré: et debet co qui donec uadat píguedo ſuperius. Si aŭt.

Ponit hic curá per ventosam dicens q[ui]sí no sufficit quod dictus est 63 poni uentofa cí igne fine ſcarificatóe ſupra venté. ró patet: q[ui] calidi tas actualis resoluit uentofitate. Et locus.

Ponit cura3 per fricationé dicens q[ui] locus est fricandus quouſq[us] incipiat rubere. Post hoc

Ponit curam per inuſtitioné dicens q[ui] óbet fieri inuſtio uentris ex oleo rute et aliú oleis ca lidio: sicut ſunt oleu de aneto oleu ó kerva oleu laurinú oleu de enula oleu nardinú oleu de pu legio. ratio patet: quia oia talia diſſoluít uétoſi tatem. Ad idem emplim de granis lauri.

Et ex eis. Ponit curá per cluſtere dicens q[ui] eger debet cluſterizari cum predictis addendo caſtoei euſoſbi aní. 3. 5. ratio patet. Hanc vo

Oſtendit a q[ubus] ſit abſtinendú dicéns q[ui] có ſuetus pati hanc egritudinem dum est ſan? de bet abſtinere a potu uini mixti aqua. ratio quia generat uentofitate. ſed debet ſumi vinu3 aní quú purum. ró quia est calidum et ſiccum resol uens uentofitatem. ſecúdo dictq[ui] debet abſti nere ab herbis lacte et aliú inflatinis. Filoniú.

Ponit curá per filoniú dicens q[ui] filoniú na letiliacis cum coartátur maximo dolore et cí ti metur ne ſincopit ſuperuemat egro et ventofita tem resoluit et maxime prouocat ſomnú. Secun do ponit deſcriptioné. M. piperis ameos folio rum rute mentaſtri caſtoei baccar lauri cimini oium. aní. 3. i. mandragore Seis iuſquiami aní. 3. 5. cóſciantur c[à] melle eufd[é] quantitatis detur ex eo pondus. 3. unius. Subdit q[ui] huic electua rio aliq[ui]n additur tertia. 3. ſcamonee et efficitur ſolutu[n]ú. Ad idez ualet ſarrace. Notadú q[ui] ſupeſactua n[ó] debent exhiberi níſi q[ui] n[ó] con ſerunt alia et debent dari in parua quantitate et parum mozari. Al.

Si aŭt cum dolore ſe affuerit caſſiſt ſtula i ſucco endiuie bulito ex dispúato diſ soluta egro é dáda. et firup[us] útoſ. i pot est tribuend[us]. et nutriend[us] é ex taphea cí olo de amígdal dulcib[us] códita. et ex leni cluſte ri cluſterizandus. Sillanus.

Ponit curá colice q[ui] ſit a caliditate ſebrili: et diuuditur i quattuor. Primo ponit curam p[er] me diciná laxatiuá. ſecuſo per firupú. Tertó p[er] di

eta3. Quarto per cluſtere. ſecuſa ibi. Et firup[us] Tertia ibi. Et nutriendus. Quarta ibi. Et ex leni. De prima dictq[ui] cí cú dolore etiá ſuicit ſe. debet dari caſſaſt. diſſoluta i ſucco endiuie bulito et deſpumato. Ró quia é lenitua et vacu atia colere ſi ſit ibi: et q[ui] remollít ſeces duras ſa etas p[acter] ſe. Ad idem ualet mána data. Ad idem deoctio pruozú et tamarindó cí zucca ro. Et firupus. Ponit curá per firupú dicéſ q[ui] firupus violatus é dandus in potu. ró q[ui] frigidat et lenit et ſic ualet contra ſe. Et nutriendus. Ponit curam per dietam dicens quod eger é nutriendus cum taphea cum oleo ó ami gdaſſis dulcibus. ró quia é cibus lenitú? Ad idem ualent ſpinachia. Et ex leni. P[ó]tutu ram per cluſtere dicens q[ui] eger debet cluſteriza ri ex cluſtere lenituo. Ad idem. M. olei miſid quar. i. ſummitatu malue bífialue hebe viola rie aní. 3. 5. i. p[awno]r. damascenó ró beſſen aní. núero. x. ſeis melonis mundati ſe. p[ost]aſt. ſe. cu curb. aní. 3. i. furſup p[ugill]i. olei roſ. olei uiol. aní. 3. 5. caſſiſt. bene p[iguis]. 3. i. electuari de ſucco roſ. 3. v. ſiat cluſtere uſq[us] ad quar. v. Al. Lú aŭt loc[us] dolozis in ventre apparuerit groſſus et eger badens apa i principio ſe bothomeſc. deinde caſſaſt. cí ſucco ber bap[us] ſepe dádaé. Et ſit cibus ei[us] cui hucto loz ex cóſuetudie accidere ſolet tapheam actuosa cú 3. zuccaro et oleo ſisamino: et ab ſtineat a ſtpticis et a acétob et a cibus groſſus et vétré strigétib[us]. Qui aŭt cí B. dolore vé toſitate pati ſolit? é. cibek cí calagie et mu tagen at códitis cí ſeibus et abſtineat ab olerib[us] et lacte et oibus q[ui] inflant. Et dibat vinú ſorte et n[ó] viciatú, aut idzomel cum ſp[é]b[us] q[ui] p[io] códito ponétur ut pip. q[ui] dice m? Hec est c[ó]ſectio ei[us]. M. mell[um]di. 3. i. aq. 3. vi. miſceanſt et coquank diu et sp[u] menk b[í]n donec fiat ad ſp[il]titudiné iuleb. Lúq[us] hoc factú fuerit in ynaquaq[us]. 3. er eo mittak. 3. ii. puluerizati pipis in panno ligati donec app[io]p[iqu]et finis deoctóti ei[us]. et cí inſrigida[que] extra[ba]k p[án]t et expi maſt et cí necſſe fuerit pp[ina]ſt. Lóſerr et cui hec paſſio ex vétofitate et groſſa ſuper fluitate accidere ſolet oleu de kerva receſt cí apózimate de ſeibus ſúptú. Conſectio apózimatis de ſeibus hec est. M. ameos ci mini cheſim carui origani nigelle omniú aní. p[ugill]ú vnú. J[ust]is aŭt admisceanſt. 3. iii. aque et coquátur donec ad. 3. i. 3. s. re deát. de hoc itaq[us] apózimate ſumak. 3. ii.

88

De iliaca et colica

quibns.3.iii.olei de Kerua addātur et miſtus diebus bibātur. Sed si cui doloz iste cui calore ſupuenerit p[]suna.xx. et ſic[]e citrinas v. et paſſulax enucleat[]a.3. v. ſumātur et coquantur et colétur. deinde caſſiaſt. i coſſoluta coletur cui oleu amigdaſ. admiſſeak[]t ſumatur. Et ex apozimate q[]di. i. c. de reumatissimo diximus in potu tribuaſt. Uenter vo ſi multu fuerit ſicc[]e p[]dicto apoſtimati addaſt polipodii et turpith abo[]ſan[]i.3.ii. et coquātur cum eo et deſ donec uenter ſoluaſ. cu aŭt ſolutus fuerit remōe atur polipodi[]t[]u et turbit. C[]oſectio elij q[]s ventré ſoluens deſtruit ventoſitāt[]e et grauédinem. N[]e. turbit albi fricati et pulueri zati.3. xx. zuccari.3. xxx. 33. x. hui[]p[]ulue ris.3. iii. ad bibend[]u tribuaſt. P[]ille 5 q[]bus cui quis uétre ſolueru voluerit una ſu mere debet que et appetit[]u excitat[]e inflationé resoluut et grauédiné et cib[]u digerút N[]e. maſticis.33. cinamomi ga[]r. nereſſin[]e t melanopiperis macropipis ſcamonee zuc ca. violat[]u oſum an[]i.5. i. ſiant ex eis pillule ad magnitudiné ciceris et ſumaſt vna. mo uebit eni ſemel aut bis. Silla.

P[]onit curá colice q[]ui ſit ab apáte. et diuidi tur in quattuor. P[]r[]io ſacit hoc. Secundo reuer titur ad ponend[]u curá q[]ui ſit a uentositate. Ter tio q[]ui ſit a caliditate. Quarto q[]ui ſit a frigidita te. ſecúda ibi. Qui aŭt. Tertia ibi. Sed ſi cui. Quarta ibi. Uenter vo. P[]rima in tres. p[]ri mo ponit curá per phlebotomiá Secundo per mediciná laxatiuá. Tertio per dietá. ſecca ibi. Deinde. Tertia ibi. Et ſit cibus. Be p[]rima dicit q[]ubi locus dolóis apparuerit groſſus et h[]uerit apá a principio d[]z ſi[]e phlebotomia. ró q[]s p[]rohibet fluxu materie ad locu apá tis et d[]s fieri a basilica. M[]orádu[]q[]p[]ot apparé apá ſi ponatur digitus in ano uel illud inſtr[]m quod ponút cirurgici medici et d[]i[]speculum. Deinde caſſiaſt. P[]onit curá per medicin[]a laxati uá dicens q[] debet dari caſſiaſt. cum ſucco hez bap[]r. ró quia lenit et euacuat et ampliat intestina

Ad idem. N[]e. aque decoctóis endiuie folio[]z altee malue et cufcute h[]uide. q[]u. ſufficit medulle caſſieſt.5. i. olei amigdal[]ax dulciu.5. i. Ad idem ungatur locuſ cum oleo camomille t[]e an[]e ti. Et ſit. P[]onit curá per dietá dicens q[] cibus d[]z e[]é taphea unctuosa cu[]b[]u zuccharo et oleo sſila mino. ró patet q[]i est cibus lenitiuus. Secundo dicit q[] debet ſe abſtinere a cibis stipticis aceto ſis et groſſis stringentibuſ uentré. ró q[]i claudút

et stringunt intestina et oppilant. Notand[]uſ p[]er clustere quod uaret ad mundiſcandum e. N[]e laccuis uacini. N[]e. caſſieſt.5. i. ſiat clustere. et ſic[] factum ſuit in una d[]ña que non affellauerat p[]r. dies. Qui aŭt. Reuertitur ad ponend[]u curam dolóis uétris a uentositate et diuidentur in tres. P[]r[]io ponit curam per cib[]u. Secundo per potum. Tertio per quodd[]a aliud ſumpt[]u. ſecunda ibi. Et bibat. Tertia ibi. L[]óſert etiá.

Be prima dicit q[]p[]uſetus pati hanc egritu diné debet cibari cum calagie et mutagenath có ditus cum ſeminibus. ró qua tales cibi diſſol uunt uentositatem. Secundo dicit q[] debet ab ſtinere ab oleribus et lacte et omnibus inflatis. ró patet. Et bibat. P[]onit curá per potú di cens q[] debet bibere vinum potens n[]o mixtum aqua. ró patet. Secundo dicit q[] debet bibere idromel cum ſp[]eſus que ponútur pro c[]ódito ut p[]iper. Et ponit deſcriptioné y[]dromell. N[]e. mel lis mundi. N[]e. vi. aque. N[]e. vi. miſceatur et coquant tur du[]i ſpumentur bene donec ſiat ad ſiſtudiné iulep[]:7 cum hoc factum fuerit in unaquaq[]3. N[]e. ex ea.3. ii. pipis puluerizati mittatur ligati i panno donec ap[]p[]opinquet ſimis decoctóis e[]t7 cum ifrigidatur extrabatur p[]ann[]t7 exp[]rima tur et cum necesse fuerit ap[]roximetur. ró reme du patet:q[] diſſoluit uétositate. Ad idé valet aqua ardens. Ad idé valet ſiriaca diſſoluta in uno calido. L[]óſert etiá. P[]onit curá per aliud locale dicens q[] in tali confert oleu de kerua recenti ſumptum c[]uz decoctione de ſeibus ró qua resoluit uentositatem. Secundo ponit deſcriptioné decoctionis de ſeibus. N[]e. amcos c[]imini keſim carui or[]gani nigelle oium an[]i pt[]i. iſtis admiceatur aque. N[]e. iii. coquátur dóec redevant ad. N[]e. i. 5. Tertio ponit d[]oſim dicés q[] ſumatur.5. ii. decoctóis t[]o.3. iii. olei de kerua et ſumatur multuſ uicibus. S[]z ſi cu[]t. Reuertitur ad ponendum curá q[]ui ſit a caliditate. P[]r[]io per una mediciná. Secundo p[]altá. ibi ſecunda Et ex apozimate. Be prima dicit q[] si dolóu uentris ſupuenerit cum calore detur medicia la xatua talis. N[]e. p[]rima. xx. ſicus citrinas. v. co quátur et colétur. deinde caſſiaſt. in co diſſolu ta coletur: cui oleu amigdal[]ax miſceatur, rato patet. Et ex apozimate. P[]onit curá p[]altá mediciná dicés q[] in potu detur de apozimate de quo dictú é in. c. de catarro. ró q[]i euacuat le niédo materiá calida. Uenter vo. P[]óit iterato curá q[]ui dolóu uentris ſit a phlegmate: et diuidentur in tres. P[]r[]imo ponit curá p[] decoctó nem ſolutiúa. Secundo per pulueré. Tertio p

m iii

pillās. secunda ibi. Confectō electuarii. Ter
tia ibi. Pille. Be p[ra]dicit q[]ui v[er]ter fuerit
multum siccus c[]ui predicta decoctione addātur
polipodii turbith ambo[rum] a[n].z.ii. coquātur cu[]
z ea t[em]dentur donec uenter solvatur zc. Conſec
tio electuarii. P[er]donit curā per puluerē dicēl
q[]ui puluis ventrē soluens t[em]inflatiōes diſſoluēs
t[em]grauedinē. P[er]turbith al. puluēzati. z. xx. 33.
z. r. zuccati. z. xxx. doſ sit. z. iii. detur i potu. p[]
ſet t[em]ſi fieri in forma confectionis. P[er]dille. P[]
nit curā per pillās d[ic]ens q[]ui cum q[]ui uoluerit
soluere v[etr]ē debet ſumere pillās ilſas que ap
petitū excitat t[em]inflationes reprimunt t[em]grauedi
nē t[em]cibum digerunt. P[er]masticis g[ar]. 33. n[]
misch. i. seis peonie anſi melanopiperis: ſcamo
nee uio[rum], omni[us] a[n].z. i. ſiant pillē ad qua[t]itate[]
cicerō: ſ[ut] ſumatur una q[]ui m[ou]ebit ſel t[em]aut bis.

Notand[us] q[]ui hec tr[ace]a p[er]sumit uentositatez
P[er]. 33. al. ž. 5. anſi. z. ii. coriandri p[re]parati et
conditi quar. 5. maci[] galange cubule domesti
ce n[uc]ismuſca. ſubtilſi[]ſme pulueri[]zate a[n].z. i.
g[ar]. in partes diuio[rum] núero. xxx. liquicie. z. v.
zuccari al. quant[us] ſufficit fiat tr[age]a groſſa t[em] ő
ipſa detur patienti ad comedend[us] zc.

De fluxu ventris. Sil.

Jrca rubricā é notand[us] q[]ui flux[us] u[n]
tr[is] é triplex. s[]. lienteria diſſinteria
et dyarria. Lienteria est fluxus ci
balis in ead[em] qualitate et qua[t]itate
in qua ſuit aſſumptus. Byarria é flux[us] h[]
ro[n]alis undecunq[us] ſit ſue excon[ting]atione inteſtio
rum. Diſſinteria é fluxus h[]u[]oralis cu[]z exco
riato[re] inteſtinop[er]. Unde notand[us] q[]ui flux[us] u[n]
tr[is] uel p[uenit] p[pter] cauſas intrinſecas uel ex
trinſecas. Si p[pter] cauſas extrinſecas aut pp
malitiā cibop[rum] aut malu[rum] ordiné: aut p[pter] q[]ui
tes uenenoſas: aut p[pter] naturā t[em]po[ro]is et c[]
tutioné talé. Si uero fuerit p[pter] cauſas intrin
ſecas ſic aliq[ui]n p[ru]uenit a capite per uim reuma
t[is] : aliq[ui]n a ſto[ach]o: aliq[ui]n ab inteſtinis ſuperio
ribus uel inferio[rib]us: aliq[ui]n a u[er]is meſer a[ci]tis
aliq[ui]n ab epate: aliq[ui]n a ſplene : aliq[ui]n a toto coz
po[re]: aliq[ui]n a repletione: aliq[ui]n ab inanito[re]: ut in
ptiſi et ethica: et aliq[ui]n in ſebubus p[es]tilentialib[us]
t[em] hoc aliop[rum] r[ōne] c[ō]p[lo]nis naturalis ut in tra
u[li]s: aliq[ui]n ex permutatione etatis : ut i aſſo[ri]zmo
ſede particule. Quibusc[]q[ui]nem[] exi[n]tibus
u[et]res zc. T[ert]io notádu[rum] ſignis diſticiu[nis
Si fuerit p[pter] c[as] extrinſecas t[em] p[uenit] a capi
te. Signa ſunt q[]ui p[uenit] plus p[]omn[u] longu[us]
t[em] c[ō]ſeruās p[ri]ios t[em] c[]ui eo ſunt ſigna catarro
r[u]t[em] lexi[]oſis cereb[ri]. si fuerit a ſto[ach]o ſigna ſút

q[]ui non ſeruát ordiné nec peroximú[m] cert[us] t[em]p[]
uenit magis de die q[]ui de nocte t[em] grauitas uel
leſio ſto[achi] t[em] dolo[rum] t[em] egestio indigeſta. si fuerit
ab inteſtinis ſigna ſunt q[]ui n[ó]u ſeruát ordiné t[em] p[]
uenit magis de die q[]ui de nocte t[em] dolo[rum] inteſſi
no[]u[]z. si v[em] uenit a uen[is] me[]b[]aycis diſtinguitur
q[]ui fluxus é chiloſus: q[]ui n[ó]u p[ó]t t[r]aſire chiluſ per
me[]b[]aycaſ p[pter] oppila[t]o[rum] ip[ar]z. si v[em] fuerit ab
epate fluxus é pyodicalis p[]cipue ſi é ex oppila
tione: t[em] talis accidit frequéti? t[em] talis magis de
ludit medicos. T[ert]i[us] num[]g[]ui q[]ui talis magiſ ac
cidit de nocte q[]ui de die p[re]cipue in hyeme. Ali
ud ſignum é coloris uarietas. Aliud é fed[ar] color[em]
i d[ex]tra parte uerſus p[]oc]undria. si aut[em] fuerit
a ſplene diſtinguitur q[]em] grauitas ſplen[em]s t[em] flu
xus magis m[]k[]uſ. si fuerit a toto corpor[em] ex op
pila[t]o[rum] po[]no[]u[]z exterior[em] v[n]i superfluitates n[ó]
p[ú]t e[]re diſtinguitur ex indicio patient[em] q[]ui ſe
tit in a[]ere frigido: t[em] ſic de ſimilib[em] c[á]s. ſed si fu
erit in corpor[em] inanitis: ut in ptifici]s et ethi[c]as
distinguitur: q[]ui fluxus é liq[]ſa[]ſi]tuus et apparet
piquedo in tali fluviu. Sed si fuerit in copi[
bus repletis. uel ſit fit per uiā m[ú]dificato[ris] totu[s]
corpo[]us ut in bona crisi[em] uel per uiā ſinthomatu
ut in mala crisi[em] diſtinguitur: q[]ui ſeq[]tur alleviato
u[el] aggrauatio inſirmi. si fuerit r[ōne] coplen[]o[]ni]
naturalis ut in trauiſis diſtinguitur ex trauiſan
one et ex cauſis fluxibilitati u[et]ris q[]ui ponúr
i t[em]meuto aſſo[ri]zmi. Quibusc[]q[ui]n uuenem[] exi[n]
bus zc. Quarto notand[us] de cauſis leutone
in p[á]ſi: q[]ui ſút uel extrinſece u[em] intrinſece. ſi extri
ſece uel p[pter] naturá cibop[rum] q[]ui ſunt lubri[ca]tati[ur]
ex ſuperfluitate aſſumpti: uel p[pter] malu[]z ordi
n[é]n in aſſumptó[n]e ip[ar]z: uel q[]ui c[]ui uenem[]i: uel
p[pter] cau[]ſum et p[erc]ſuſioné. Si c[á]e ſint intri
ſece aut ſút p[pter] ſto[ach]u[]z et iteſtia: aut p[pter]
alia méb[ra]. si p[pter] alia méb[ra] cognoscitur ex
leſione illo[rum]. si p[pter] ſto[ach]u[rum] et iteſtina. c[á]ſt
triplex. P[er]ma é humo[]r ph[ile]c[em] adberéſ ſupersi
ciei ſto[achi] inducens lubricitaté: vnde c[]ib[em]ege
ditur indigestus. ſecunda c[á] é colera p[ú]gitiu[n]
et modicatina p[ungéſ]s et modicans ſto[ach]um
unde excitatur ōtus ad expellend[us]. T[ert]ia c[á] é
ulceratio ſto[achi]: unde c[ib]us ſuperueni[c]os ſto[
]cho inducit modicationé: unde excitatur ōtus
ſenſibilis ſentiens n[oc]ument[us] ad expellendum

Signa lienterie in p[á]ſi ſi fuerit a cauſis i[n]
ſecis ſi fuerit ab aliis méb[ra]s a ſt]omacho habé
tur ex leſione illo[rum] méb[ra]z. Si uero fuerit a ſto
mach[]o, si cauſa ſuerit humo[]r ph[ile]ciu[s] cognosc
tur: qu[ia] é cum eructatione acetoſa: t[em] ledim[]
a frigidis, ſed si h[ui]o[rum] é colera é amaritudo o[n]o

84

De fluxu venris

futis mordicatio et calot et leditur a calidis. Si
cé sit ulcera stomachi sentit mordicationé et pú
curat az spáliter et cibi affusione precipue acuti
nel acetoſi. Pronosticatio, si lienteria uenit
poſt diffinteriá mortale. In liéteria oxiremia
ſuperueniens prius nò exiſtens ſignú bonum.

Notandú quito de ſignis et cauſis dyarie in
speci. Caule eni dyarie pít uariari ſm modú
materie uel ex parte locoú a quibus uenit talíſ
materia. ſi ex parte materie ſic cauſe ſút qúttuor.
ſ.languis: colera: phlegma: et mía: qú quíz hu
mo: pót facere dyariam. Si ex parte locoú
a quibus uenit talís materia que cauſat dyariá
ſic uenit aliqí a capite ex reumaté descédeét ali
qí ab epate: uel a ſplene: aliqí a matrice uel a
ſtomacho: aliqí a toto corpore. Signa dyarie
diversificate ex parte materie ſút. ſi materia ſit
colerica ſentitur in ano ardo: et púctura et colo-
 eius quod egreditur é citrinus. ſubſtátiá euſi ſit
fluuida nò uſcoſa ſitis amaritudo ois: uria ci
trina ſubtilis, et ſi coniugátur habitudies cor-
poris colerice cóplexio colerica et etas uentút
a nec multú uſcoſa p[riuatio] ſitis et amaritudi
nis:nrina alba et ſbilis. ſi coiú gátur habitudo
et cóplexio phſtice: et regimé plurimú multiplica
tuú ph[ati]s magiſ erút certa. Si uero mate
ria ſit m[atica] colo: ei? quod egreditur erit niger
ſba groſſa nò uſcoſa: et ſi coniugátur hitudo et
 cóplexio m[lic]: et regimén p[er]teritú multiplicati
aú m[ie] signa erút magis certa. Si aút mate
ria ſit ſanguinea: colo: q[uo] egreditur erit rube?
ſba mediocris nò uſcoſat et ſi coniugátur cóple
xio ſanguinea et hitudo et regimé multiplicatiuú
ſanguinis signa erút magis certa. Signa di
arie diuſerſicate ex parte loci ex quo uenit ma
teria talis diarie. ſi ſit a capite ſút signa catarri
et aduenit poſt ſónú lógu. Et ſi fuerit ab epa
te: et p[pter] oppilatóné epatis. ſignú é q[ui] é chilo
ſus et uniformis flux? : ſi p[pter] debilitaté ſótutis
digestive ſignú é quia fluxus est ſiſi loture car
nis recentis: ſi fuerit p[pter] multitudiné ſanguíſ
ſignú é: quia é plurimus et nò ſemper cótinuus
et ſine dolore: et uèit poſt egestióné cú modica p
mixtòe, ſi uenit a ſplene et cú duricie ſplenis uer
get ad nigrediné et apparét signa m[ie]. ſi fuerit
a m[ice] erit gravitas matricis et dolos. ſi fuerit
a ſtomacho erit dolos in ſtoſacho et egestio chi
loſa indigesta. ſi fuerit a toto corpore cognosce
tur: q[ui] p[re]ceſſit repletio cibi et potus: uel quia p

cessit retentio euacuationis cóſuete: uel q[ui] corp
parú excitatur et resoluitur et pót uenire per uia
crisis bone et hoc cú ſtus ſit forſis uel per uiam
ſinthótis et hoc in mala crisi: q[ui] materia é mala
et virtus debilis. Pronosticatio nullus flux
ćeticus est restrigéd, quod cognoscitur q[ui] có
fert et bene fertur ab infirmo. Omnis fluxus
uentris qui uenit ſbito et repente poſt longá egzi
tudiné é morialis. Omnis fluxus uentris p[ue
niés a m[ia] que p[io]iecta ſup[ra] terrá edulit et h3
odoré acetoſum é morialis. Sexto notáduz
de cauſis diffinterie et ſignis in speciali. Caule
diffinterie aut ſunt exteriores aut iteriores. Ex
teriores ſunt aer coruptus cibaria acuta pene
trantia ſicut alча acpe acetum et filia: et medicia
ut é dyagridiú aloes: aut pulpa coloquintide et
ſilia. Interiores ſút: uel colera acuta p[ogés
mordicans et ulcerás: uel phlegma falſú: aut ali
us humo: acutus aduſtus: uel aperitó aliciuſ
apostematis: et tunc illa materia pót prouenire
a diuſers ut dictú est in dyaria: et cognoscitur
a quo mébro ueniat per signa dicta. Signa
ſi diffenteria fuerit ex cauſis extrinfecis haben
tur ex relatione infirmi. ſi fuerit a cauſis intrinſe
cis et fuerit a colera uel phlegmate ſalfo ex cóli
deratione eius q[uo] egreditur et colo: et. H3
ſi fuerit ab húo: uel alio mébro cognoscitur:
ut ſupra ſuit dictum de diaria. Signa ſi dia
ria fuerit in ſuperioribus intestinis uel in inferi
oribus ſunt. Si fuerit in ſuperioribus tunc é ibi
dolo: et gravitas ſup[ra] umblicú é egestio é ſicut
lotura quedá: aut rasurú p[ter] subtilitaté inte
ſto: et ſanguis é plus mixtus cú egestióe et cli
ſteria non multú cóferunt: led affúpta per os.
Si fuerit in inferiorib? intestinis é dolo: ſb um
blico et gravitas et egestio é cú quibusdam con
tentis ſurſureis et squamosis: et hoc p[ter] duri
tié intestinorú illo: cú ſanguis non é ſic mixtus
cú egestione et clusteria plus cóferét c[ui] affúpta
per os. Pronosticatio: mutatio coloris i diſ
ſinteria é malú. Si in diffinteria poſt auez fini
ſtra appareat p[ust]ula similis o[ro]bo cú magna
ſiti infra xx. dies monetur. In diffinteria in
principio fluxus est ad modú loture carnis: et
poſtea ſicut rasura p[gam]eni: et poſtea ſicut que
dam fruſtula carnis. Et ſi fuerit in intestinis ſup[ra]
oibus expeditus é: et ſi in inferioribus adhuc
pót curari. Omnis fluxus uentris poſt egritu
dinem manente egritudine. Si ſit cum mala to
lerantia est morialis. Etis flurues cú uomitu et
ſingultu et cú altenatóe est morialis. In oi flurux
catus appetitus est malú ſignú. Et ſi in intestis

m iii

subito malu fluxus sanguis uel sanguinolent
in id optiſi émalus etc. Alma.

Um cibus in stóacho more solito
nó morat imo citt'egredif nó mu-
tatus niſi pape et fuerit cù hoc mo-
dicatio et dolo in ventre et ſitis cù quo etiá
plimóz adeſt vétris flux' in quo añ cöstóz i
uenik purulentuz: deſ egro rob de succo
uue acerbe: aut de succo riacs aut d succo
ſnatorú cí ſpodii et rob aborúm añ. 3. i.

Trocifci quoq de spodio còſtrictiui iti
dez tribuanک. Nutrianک یو ex adefia citri
na ی pullis cù aceto coctis et affatis et cuz
succovue acerbe pofit. In potu yo ſumat
ſumach cù aqua ro. deide nutriak ex cibo
cui admifceſ ſumach q vocaſ ſumachia:
totuq eius regimen ad hoc pducaſ vt in
frigidare poffit et còſtringere. Silla.

Determinat de fluxu uétris et diuiditur i qt
tuó. Primo ponit curá lienterie. ſecundo diarie
Tertio diffunterie. Quarto tenímóis. ſecuda
ibi. Si yo cibus. Tertia ibi. Qo si ex fluxu.
Quarta ibi. Trocifci quoq. De pria dicit
q si cibus nó moratur in ſtomacho imo citus
egreditur qú ſit digestus et alteratus ſuple tuc é
licentia. Secundo dicit q si appareant ita si
gna. Primo q fuerit mordicató et dolo in ſtóa
cho. Iecúdu é ſitúf. Tertiu quia aliqí ante cibú
eſt fluxus ſuple purulentus: arguendú é q lien
teria é ab húore colorico. rato ſignor patet.
Tertio dicit q pro cura egro debz dari rob de
succo granatorú cí ſpodu rob. añ. 3. i. Ró quia
é frigidú et ſlipticú: unde prohibet ne colera in
ducat tantá moridcationé: unde stimulat expul
ſuá ad expellendú cibú ante tépus. Ad idez
rob de agreſta rob de berberis rob de ribes:
rob de ſumach rob de citoniís. Notandum
q in tali caſu cónenit euacnató materie colorice
et debet fieri cù medicinis dictis de dolore ſtóa
chi a materia calida. pueniente: et curatur ut ſu
pria. Trocifci quoq. Donit ſecunda medi
ciná dicens q trocifci de spodio etiá còſtrictiui
debent dari. Ró q roe frigiditatis alterát ma
lá cóplexioné calidá: et róné ſlipticitatis conſtri
gút uentré et debent dari premissa euacuatione
q: nunqú ſliptica debent dari ante euacuatóné
quiá incudarent et conſtringerent materiam.

Ad idem. Hb. boli ar. terre sigik. cozalli ſan
dali ſumach berberis ſeis citoniorú psidie: ba
laustie gallap accacie ypoquiftidos mirtilóp ſa
guinis dzaconis rob. añ. 3. i. puluerizétur et mi
ſce cù ſucco plantaginio et ſucco abſinthii. fiant

trocifci: et cù uti volueris diſtéperetur vnus cuy
lacte uaccino uel uino in quo lapides ardétos
ſunt extineti. Notandú q si ex colera puéiat
ulceratio in ſtomacho. ſicut qí ſanies apparet
mundificandú é cum idomelle et aqua oz. ita q
détur tria coclearia aq mell cum tribus coclea
ribus aque ordet. deinde còpetit tale confolida
tuó. Hk. dragagáti gúmi arabici maſſicis thu
ris karabe añ. 3. i. puluerizétur. Btiliter et conſi
ciatur cum ſucco abſinthii et ſiant pillé et capiat
duas ieuuno ſtomacho. Ró remedii é. quia ha
bet q solidare etc. Nutriak. Donit curá per
dietá dicens q patiens lienteriá ex colera debz
nutriri ex adheſia citrina: et per hoc intelligit ci
bos frigidos acetoſos: et pter hoc debet etiaz
nutriri pullis cù aceto coctis et affatis et pedit cù
agíſta. Ró p3. Secundo dicit q in potu d3 ſumé
ſumach cù aqua rob. Tertio dicit q etiá d3 mu
triri ex cibo qui uocatur ſumachia. I. in quo po
nitur ſumach. Quarto dicit q totú regimé d3
eé inſtrigidás et conſtringés. Ró patet qú ſulla faci
unt deſcendé colerá ad intestina et eá reſtrígut.

Ad idem. Hk. ſumach quar. 5. cù lacte amig
dalarú. Ad idem lac capre inſpiffatú in deco-
ctione cum ríso torſacto. Ad idé ordéu tor-
reſactum cù lacte amigdalap: ita q ex eis ſiat
ordéaceum. Al.

Donit curá lienterie qí puenit ab humore
phikó: et diuiditur i duas. Primo facit B. ſebo
ponit curá qí materia é euacuata. ſecunda ibi.
Si aút cí B. Púma in tres. pio ponit curas
per páratía materiá et incidétia. ſecundo p eu
cuatoz. Tertia per dietá. ſecunda ibi. Deinde
cogatur. Tertia ibi. Et cibaria. De pria di
cit q si cù lienteria nó fuerit mordicatio iuen
tre: uel ſtomacho et quod egreditur nó est ſani
co ſed materia uíſcoſa: et é pauca inflatio et pan

86

De fluxu ventris

ea sitio et eructuatio acetofa suple arguenduſt est
q'é a materia acetofa phlica. Secuſo p cura
dicit q egro debet dari ſicla ſinaps & píſcoſa ſa
liti. ró quia incidút materiá phlicá & abſtergút
& p'epant ad evacuationé. Deinde cogaf.

Ponit curá per evacuationé: et diuidentur in tres. Primo per uomitú. Secuſo per ſeſſum. Tertio ponit canoní. circa euacuatòes uomitú. ſecúda ibi. Que ſi nó. Tertia ib. Uomitú p'te rea. De p'ia dicit q eger debet cogi ad eua cuandum dàdo ei ſal & acetú & mel coctú. ró qú uomitus diuertit ab euacuatòe per ſeſſuſ. Ppterea quia p talè uomitú euacuatur matèia ſa ciens lienteriá. Ad idé ualent medicine uomi tive de gbus ſupra dictú est & specialiter ille q euacuant phlegma. Ac que sí. Ponit curaz per evacuationé que fit per ſeſſum dicés q ſi nó ſufficit quod dictú é converit medicina eua cuáſ per ſeſſum. Secuſo ponit deſcriptioné. 1ª. aloes. 3. i. coloqntide interioris. 3. iii. ſak in di. 3. iii. turbith. 3. i. ex his fiat pillé. Ad idé ualét medicine solutие poſite ſupra. c. ó doloſ ſtomachi pueniente a phlegmate. Uomitu.

Ponit canoní. circa evacuationé per uomitú dicens q sepe debet uti evacuatione per uomi tum. ró patet. Et cibaria. Ponit curá p di etam dicés q cibaria gbus utitur debét intingi in almuri quod é quoddá genus ſaliaméti. dít etiam comedere sulcida cù ſale 3dira q húit ace toſitaté unde puocant appetitú sicut ſút cappa res & oliue. ró q incident abſtergedo materiaſ phlegmaticam. Al.

Si aút cù hoc qò diximus nibil egre
ditur ſuperfluú neqz q expellitur aliqd
puluerulentú uel phlicú h5 admixtum.
Egro vinú forte q pur tribuendum é. Et
diaolibanú dandú. Ad 1ª. olibani. 3. x
pipis ameos ſpice cheſim anſi nigelle oi
um aní. 3. ii. balaustie. 3. x. mellis dispúati
q. ſufficit ad cóſcienſú detur er hoc ipo
tu qú ſtomachú calefacit q ucheméter Óſi
cat. Apoſima quoq qò in. c. colice paſſio
nis noiahimus detur & affuescat in potu
ſumere vinú purú. Si vó cibus nó egre
dietur: fed res subtilis alba q aquosa cum
qua ſunt ea que epatis ſignificant debillita
té. egro tribuatur id quod fit de ſeoria q di
aolibanú. q electuariu diacalamentuſ q
trocíſci calefacientes ep quos noiauimq
q elecuariu diacalamentú. q. 1ª. foliop ru
te foliop calaméti ſiccor ameos carui chei
ſim. 35. cinamomi macropipis oium ptes

eqles. cóſciantur cù melle cocto q deſ alia
medicamia que noiaimus in c. epatis de
bis que ipſam calefaciút q cóſorút. Si
aút cù p dicta egritudine nó fuerit ſigni-
catio debilitatis epatis imo quod egredik
ſubtile é q albú q fuerit i stomacho grani
tas: puluis de malis gñatis ad tranſglutie
dú dand? é: cuius cóſectio. 1ª. oſſiuſ gna
tor acetoſor q citrinor ut alcohol. 3. c. ca
rui ſe. coriádi aceto acerrimo inſuor: q
poſtea aſſator aní. 3. xx. xiliocaracte ſuach
balaustie oiuſ aní. 3. x. pulueriſetur optie
q misce q deſ ad tráſglutiéduí. Eleuari
um quoq qò dí cházi deſ. q. 1ª. arilloz
paſſa[po] tritoq ut alcohol. 1b. i. mirtilloz sic
cor pulueriſator ut alcohol. 1b. 3. x. xilocara
cte nabati balaudie ſe. tamaríſci ameos oi
um aní. 3. x. cóſcianſc cù melle de cána: aut
cù melle apum optie dispúato q electuari
um ſumaſ. Si aút quod egredik citrinú
fuerit q anú mordicat eger qz ſiti patiaq q
ſebre. trocíſci cóſtrictiui de spodio q aqua
ſauic q ordei deſk. Trocíſci cóſtrictiui de
spodio. 1ª. rosaz ru. spodii aní. 3. x. ſe. ac
tose ſumach balaustie gümi arabici oium
aní. 3. v. ifoſmétur trocíſci pódere. 3. ii. quo
rú vnq. cù. 3. i. rob citonioz simplici ſumaſ
q aqua vó ſauich ordei ita ſit ordei fractú
in aqua ipm coopiente buliat dócoq aqua
inſpuſek. deide colec q bibank exco. 3. iii
cú. 3. iii. spodii q gümi arabici cades quà
titare. Sillanus.

Ponit curaz lienterie qní prouent a mala co
plexione frigida fine materia: q diuidentur i tres
ſim q tria remedia ponit. ſecúda ibi. Et diaoli
banú. Tertia ibi. Apoſima. Be p'ia dicit
q ſi in liéteria nibil egrediatur de materia phli
ca: tunc egro debent dari uinú purú q potens:
ut maluſaia u'l'romania. ró quia calefacit ſtoa
chum q exiccat q p[or]ſat nervos q utirté. Ad
idé ualz aq ardés q stelladia. Et diaolibanú

Póit ſecúdu ſrmediu dicés q in tali caſu d3
ſik dari diaolibanú. Et póit deſcriptóné 'eius.
1ª. olibani. 3. x. pipis ameoſpice keiſuq anſi nt
gelle aní. 3. ii. balaustie. 3. x. mellis ſpúati. q. ſuf.
ad ſicienſú. ſeſo uerificat ſe: q1: calefacit ſtoa
chú q ualde exiccat. Ad idé v3 dyméta diaga
lága diazinsí. diatiunpipeondia citonité cù ſpé
b9. Ad idé ualét tranſglutire tria grana oli
bani uel maſtícis q 15 de nocte in introitu lecti.
Apoſima quoq. Póit tertú remediu di
cens q d3 dari decoctio de ſeib9 q dictum est

supra in c. de cura colice. Ratio quia calefacit
stomachum et criccat. Secundo dicit qu debet
assuefacere ad assuendu uinuz puru. ró p3.
Si vocibus. Ponit curá diarie et diuiditur
in duas. Primo ponit curá qn prouëit ab epa
te:secndo qn a stóacho, secuda ibi. Si aút.
Be prima dicit qu si no egreditur cibus iz ref
fbtilis al. et aquos significat debilitate epatis. p
ueienté a frigiditate túc ego dz dari cófecto &
ſcoria ferri dyabolanu & trocisci caleſaciétes
epar de qbus ſupra dictu est. Et elcúariu dya
calamentú. Secndo pót descriptioné dya
calamenti. N. folior calamenti folior rute ſic
cor ameos carui keifim. 33. cinamomi macro
piperis omnium ana partes equales confician
tur cum melle cocto. Tertio dicit qu debét dari
medicamina alia q diximus in c. epatis q cale
faciunt et conſoſtant epar. Notandú qraſis
ponit curá fluxus uétris puentétis ab epate du
pliciter. Primo qn puenit ab oppilatòs epatis
q in tali cóuenit dyacalamentu qd è apitium
et duct nutrimentu ad mébra ſilr ualet aq cice
rú & petroſ. Valent etiá medicamúna alia apéi
tua ut dyagalanga dyacinamomú. Secundo
ponit curá fluxus uentris prouenientis ab epa
te ppter debilitaté contentiue epatis: et hoc per
medicamia stiptica ut dyabolanu cóſectio de
ſcoria ferri: et ualent qn debilitas puenit a frig
ditate. ſi vo puenit a caliditate pueniút frigida
ſtiptica ut é trifadalú. Ad idé valet puluiú tri
aſandali puluis dyapenidion an. 3. li. cozalli ru
bei cozúadzi pteparati an. 3. 5. ſe. citoniòz ſe. ace
toſe ſe. arilloz an. 3. 1. interior cinamomi oliba
ni an. 5. v. 2. ferue roſ. ru. facte ex roſ ſiccos. 3. i
aque roſ. 3. ii. zuccari al. quar. iii. fiat electuari
um i bol. Ad idé. N. zuccari roſ. facti ex roſ
ſiccos triaſanda. an. quar. i. diacodion ſine ſpe
ciebus conditi cù pane zucchari an. qv. 5. 7. ſi è
delicatus addatur pàni auí. rr. Ité in forma
potabili ualent puluis mirtíloſ dat cù aq plu
uiali uel cu aqua plátagis. Ad idé. N. aque
plátaginif aq roſ. facte de stipitibus aq enduie
an. qv. iii. fiat iulep uſo3 ad. 1b. 5. Ad idé N.
aq plantagis qv 5. cù puluë ſeis roſ. uel anthe
re. 3. i. Si aút. Ponit curá diarie puenienſ
a stóacho: et diuiditur in duas. Primo pót cu
ram qn prouenit a phláté. Secundo qn a colera.
ſecunda ibi. Si aút. Be prima dicit qu si cuz
diaria no fuerit ſignu debilitatis epatis et illud
qo egreditur fuerit fbtil albú et fuerit grauital
in stomacho ſuple arguendu est qu fit a ſtoma
cho ppter materiá phlícá. ró patet. Secundo di

cit qu puluis de granatis pio cura dand'éi pe
tu. ró quia conſoſtat digestiuá retentiuá et colu
mit materiam phlegmaticá. Tertio pót deſeri
ptioné. N. oſsium granator acetosor aſſatorú
trito: ut alcohol. 3. 1. ſe. carui coriandri ambo
rum in aceto forinſimo inſuor et pót aſſatorú
an. 3. 2. xx. xilocarate balaufſie ſumach an. 3. 1. pl.
ueriſentur optime et miſceantur et detur puluis
conuenit euacuatio materie phlíce et medicina
laxatina é talis. N. coriciú mirobo: kebulú
modicú cóbuſto: ſupra tegulá calidá. 3. 1. mir
tillo: aque oz. fiat maſſa et diſtéperetur cù firu
po mirtílozu liphato cù aq puuiali. Elcúariu

Ponit curá per aliuſ remediú dicens qu có
uenit remediú aliu: ſ. electuariu dictuz canzi:
quod fit ſic. N. arillo: paſſula: trito: ut alco
hol. 1b. i. mirtílo: ſiccor pulueri: ut alco
hol. 1b. 5. xiloca: atte nabati balaufſie ſe. tamari
ſci ameos oium an. 3. 2. ſiicístur cù melle apuz
despúato et fiat electuariu. ró quia quumit mate
riá phlícam derelictá poſt euacuationé. Ad
idé ualent alia electuaria calida stipticadcá ſu
pia ut diaolibanú dyagalága. Ad idé valet
anſium aſſum auelane aſſe. Siaút. Ponit
curá diarie puenienſ a stomacho ab húoreco
lerico: et diuiditur in duas. pio ponit curá ſecu
do pót descriptioné medicinatúm de qbº fact
mentioné. ſecunda ibi. Trocisci Be pria di
cit qu illud qo egreditur fuerit citrinú inducens
mordicationé in ano et eger patiatur ſitim et ſe.
suple arguendu est qu diaria fit a ſtomacho pio
pter colerá in eo exíte: 3. ró patet. Secundo dicit
qu pio cuza debét dari trocisci de ſpodio conſtri
ciui et aqua ſauich ordei. ró p3. 2q. cóſtringunt
et infligidant. Sed diceret aliquis aqua or
de: laxat uétré. Bicendú duplíciter. Primo
qu valet euacuando coleram labádo. Aliter qu
ordeum debet eſſe torreſactum et aſſum: quia
tunc fit illa aqua stiptica. Notandum qu pú
mo debet dari talis medicina colere euacuatio
N. coriciú mirobo: citrinóum bene gúmo
ſoium reubarbari modicum combusti ſuper te
sgulam calidam an. 3. i. cubebe boli ar. an. 3. 5.
draganti gúmi arabici modicum torreſacti an.
3. i. fiat puluis et incorpo: entur cù firupo mir
tílo: um et fiat maſſa et adminiſtretur ut dictum
est in alia medicina. Trocisci. Ponit deſeri
ptionem. primo trociscor de ſpodio. Secundo
aque ordei. ſecunda ibi. Aqua vo. De pú
ma dicit qu Trocisci de ſpodio conſtriciuít ſic
fiunt. N. roſ. ru. ſpodii an. 3. 2. ſeminis acetofe
ſumach balaufſie gúmi arabici oium an. 3. 2. in

8A

De fluxu ventris

formetur trocici pondere. 3. ii. quorum unum cum 5. 1. de rob citoniorum simplici sumatur. Aqua yo. Pōlit descriptionem aque ordiens dicens quicest. 17. ordei de cù aqua ipiuz cooperiēte buli at donec inspissetur aqua. deide coletur et bibā tur. 3. iii. ex ea cù. 3. iii. spodi et gūmi arabici et eadeq. quītitate etc. 11.

Qd si er flurn uentris euenerit excoziatio puluis de bolo ad tranſglutiendī de tur. Qui 17. pili. 3. xx. ſeminis planta ginis. 3. x. gūmi arabici boli ar. aboz an. 3. iii. piliui asſetur et gūmi et boluz pulucri ſentur et cómifeeantur et ſumanſ in potu ex eo in mane. 3. iii. cù rob de citoniif et circa noctem tantūdem. Libb yo eius ſit pulmenti factu cum granis granatoz et paſſ cum aqua et aceto et cibui factus cù ſucco uue acerbe et ſumach et raphea cui admī ſecur et ſue pumach et his ſilla cibaria. Sil.

Ponit curam diſſinterie et diuiditur in tref
Puno ponit curā per puluerē. Secundo per di
etā. Tertio per trocicos. ſecuſa ibi. Libus yo
Tertia ibi. Trociciſt. De pumā dictit quī ex
fluvi prouenerit uentris excoziatio dz fieri pul
uis boli ar. ad tranſglutiendī. ratio quia inſri
gidat et conſtringit: et ideo ualeſ ſi excoziicatō ſi
at a materia colerica. Secundo pōlit descriptioni
nē pul. de bo. ar. 17. pili. 3. xx. ſeis plantagis.
3. x. gūmi arabici boli ar. aboz an. 3. iii. piliui
asſetur et gūmi et bolu puluerizetur et cómifee
antur et ſumantur de eo in potu de mane. 3. iii.
cum rob de citoniis et circa nocte tantundem.
Libus nero. Ponit curā per dietā dicēs qu
cibus eius debet eē pulmentu factum de grāis
granatoz et paſſulis cum aqua et aceto. Et ſiſr
ſuccus factus cù uuis acerbus. i. cibus fact? cù
ipſis et ſumachia. i. ſuccus ſumach et ſimilia. ro
patet. Secundo ponit descriptionē trocicop
de balaustiis. 17. gallarū ſiliquanz ſeis tama
riſi nabati olibani balaustie oium an. partes
equales gūmi arabici opii aboz an. partes
equales inſomnētur trocicii ponderif. 3. ii. 8 qui
b9 unis cù uino ſumatur. Si non fuerit calor
neq3 ſe. et ſi ſe. ſuerit tunc cù rob de citoniis aceto
ſis. Notandum qu cura diſſinterie pſicitur:
uel cù medicinis uel cù dieta. Si cù medicinis
uel tales approximātur ab intra uel ab extra. ſi
ab intra uel per ſuperius. ſ. per os uel per inferi
us. ſ. per anum. hec ſunt cluſteria quoz quedaz
ſunt lauatiua trī: quedam lauatiæ et abſterſiua
quedā conſtrictiua. et quedā consolidatiua. et 9
q
dam ſimiliter ſuperposita ab extra approxima

ta ſunt diuerſa: ſicut ligare extrēa ſuperius: fri
care médra extrema: ſeffio in decoctōe rerum
ſtipticarú emplaſtrum factum ſupra uentré po
ſitum. uentoſe ſine ſcarificatoē ſupra uentré po
ſite: abluio pedum et tibiarum ex decoctoē ra
dicis ſalicis de oibus diſcutiá incipiens a dieta

Dieta ergo ſit qu debet uti cibis dipticis con
ſtrictiuis de quibus ſunt oés cibi affati ſpāliter
in ueru et pulli perdicis turtures ſaſiani pullus
coctus in aqua in qua ponitur citonium in uen
tre pulli ul gna ſumach ul rizuz tozefactus uel
mirtilloz et decoctuz cuz lacte: et ſimiliter fiat ex
milio. Jtě lětes cocte in duabus aquis et po
ſtea in aceto. Jtě ſabe cocte cù aceto. Jtěz
lac in quo lapides candentes et ardentes extigú
tur. ſiſr calibz. Jtěz caseus recens fine ſale.

Jtě caseus antiquus ualeſt multu dů fuerit bul
litus in pluribus aquis dulcib9 donec ſalfedo
celfauerit. et de ıſtis pōt uti quócúq3. uel per ſe
et uidi affari alijſtiter. uel triturando et ponědo
cú irzo in rasiolis uel ſimilibus cibis. De po
tib9 unú nigrú ſtipticú aqua ferrata aquam ſu
mach. ſ. decoctóis uel mirtilloz. Segtur níc
de medicinis. et pío de his q appoximātur ab
intra. Et pío per ıſeri9 ut de cluſterib9. Eli
ſtere lauatiuú ſolú ſit cù aqua decoctoís ordci.

Cliftere lauatiuú et abſterſiuú fiat cù aq de
coctionis ordi et melle roſ. colato ul cú uluere
3uccari. Cliftere cóſtrictiuú ſic ſit cú ſtipticis
ſ.cú ſucco plátaginis cú ſucco taſſi barbaſſi cú
ſucco achacie. i. pwinelloz paruoz. addédo 8 ci
nere papiri cóbusti et uitellos duoz ouoz affa
tos duos. poſſ et tét addi puluis trocicop 8 ba
lauatiuú ul trocicis 8 achacia uel 8 ppogſtudos
uel de terra sigill. uel fiat ex ſucco plátagis cum
bolo armeno. Cliftere 3solidatiuú ſic ſit. 17.
gallarú nó perſoſatar ſumach boli arment an
3. ii. ſepi renú caparú quarth. 5. uitellos duoz
ouoz coctos ſucca plátaginis facta refidetia. 3.
i. fiat cliftere cù aqua pluuiali uel cù aq decocti
onis ſumach: et teneat ipſu ſatis patiés. Ad
idé. 17. létiú excoziicatap milii nel pánici exco-
ticati roſ. balaustie gallaz oium an. Ab. i. buli
ant in trib9. 15. aque donec ueniat ad cóſuptóz
medietat: deide coletur et ſumātur ex ea. 3. x. in
ſuſdatur i ea olei roſ. 3. i. cineris papiri. 3. i. adi
pis hyrei. 3. 5. uitellú uní oni affati. Beide me
dicié q appoximātur ab itra ſút ſnppoſitoria 2
talia ſiút ex ſtipticis. et qúq3 addút ſupeſactia:
8 qb9. 17. ſe. iuſqami albi opii papaueris spo
diu balaustiis et turis ptes ſeſſu alét q igróſſat
materiam et p[ro]uocant ſomnú qui é melior res

que sit: quia auſter ſenſatione. Ad idem. M.
thuris ſeis lini croci aſi. 3. i. ſiant licinæ cù filis

Sequitur de medicis q apprōximātūr ſupi?
f. per os. Sirupi ſut. Sirupi de citoniis: firu
pus de piris: firup? pro talibus. M. zuccari. Ib
v. aque pluualiſtur. roſ. 3. 5. in q coquātur mir
tilli. 3. i. roſ. ſumach achacie ypoquiftidos ba
laustiarū (spodii aſi. 3. 5. forbarū nò maturarū
x. neſpilo? uiridiī. v. p[unor]u imaturatorū. x. li
quiſicæ dragaganti gūmi arabici aſi. 3. 5. teran
da terātūr et buliant donec ad. Ib. i. redeant. po
ſtea coletur et ite? ponatur ſupra igne cum p[edi]
to zuccaro donec ad ſpilſtudiné ueniat et fiat
ſirupus. Ad idem cōmīſce puluerez boli ar.
cum ſucco plantaginis et detur per os. Rob ſut
rob de citoniis rob de ſumach rob mirtilloruz
rob de piris: Succi ſunt: ſuccus ſolatri: ſuccus
plātaginis ſuccus achacie et ſiliu stiptico? Be
puluerib? puluis de granis mirti: puluis ſiach
puluis de granis granato? et de terra sigill[em] et ſi
miliuī reru stiptica? ex qbus p[ot] fieri puluis.

De trocificis. Trocisci balaustiar? troc. de ka
ra tro. de terra sigill[em]. troc. de ypoqſti: trociſ. de
achacie: trocifici de spodio. troc. de opio troc. &
papauere muſcati. Be confectōibus. ſeſſot
dyacitonite fine ſp[é]bus et 3 d[ar]i un? bol? ante
p[ra]ndiī et ante cená zuccarú roſ. antiquú tristá
dali electuaríu de granis mirti meſue electariu
um de roſ. eiſuſdez. Conſectio talis. M. tro
ciſi de karabe puluerizato? .3. iii. lapidis ema
titis. 3. i. ſanguis Draconis boli ar. aſi. 3. 5. ſemi
nis plátaginí ſeu: endiuie aſi. 3. 5. zuccari q[ui]tú
ſufficit fiat c[ó]ſectio. Jt[é] parú tiriace noue u[]l
filoniu vel athanasie. Sed notandú circa ap
proximationé ſtupſeſtivorú q[ui] non debent ap
proximari nſi q[ui] alia n[ò] iuuant. ſed in app[or]i[
matione] ordo 3 d[ar] ee ab extra p[io]: ſecundo ab in
intra: et p[io]o per iſerius. Ko per ſupi? . s. per os.

Be pill[é]s v[ò] pill[è] stiptice nicolai. Jt[é] M.
balaustiar? perſidie mirtikor? ſimphiti ſanguis
draconis boli ar. achacie roſ tartari uel cartái
ypoquiftidos ſumach croci gallie muſca gallie
cinamomi sp[od]ii macis g[ú]mi arabici aſi. 3. i.
opii tebayci. 3. i. 5. tempentur cum ſucco c[im]a?
mirti et plantaginis ſac p[il]kaf in modú or[odi] da
ix. uel. x. Ad id[é] pill[è] de opio: pill[è] d[ar]a
racá: pill[è] de mandragora. Sequitur de ap
proximatis ab extra. Be ligaturis ad extréa ſu
periora. Ad brachia etiam ſunt que diuertunt
de ſricatoibus méb[io]z exteriorú. 1. c[ù] p[àn]is pa
tet: quia trabút ad extra et ſic diuertunt. Be
balneo in quo debet ſedere uſq[ù]b ad umblicum?

et d[é]ſeffio et ſit cum decoctione rerú stipticarum
1. foliorú citoniorú p[ir]o? neſpulor? forbarum et
connulo? ſumach galle mirti cupule glandium
rose ſicce et similia. Be epithumate. Epithia
ad uentré p[ot] fieri ex decoctione predictar? reſ
fundendo petias et ponendo ſupra uentré. Jt[é]s
ex ſuccis conſtrictiuis: ut plantagine et ſimilum
uel decoctione ſumach uel mirtillor[us] addendo
de puluere trocificorú d terra sigill[em]. c[ò]. Be vn
ctione p[ot] fieri ex oleis predictis uel oibus ſimi
libus. Ad idem. M. olei roſ. olei mirtillorum
olei citoniorú olei maſticis aſi. 3. 5. gallarú roſ.
balaustiarum mirtillorú boli ar. ſanguinis dra
conis maſticis aſi parú cere quantú ſufficit fiat
unguentum. Be uentos[is] fine ſcarificatione
ſupra uentrem positis p[on]edo una ſupra umbli
cum: et duas a lateribus. patet q[ui]a diuertút ad
exteriora et debent dimitti quantú é possibileret
hoc testatur auic. decima ſexta tertii de fluxu o[
um modorú dicens q[ui] ſuit exptus: q[ui] ſi dimittu
tur quattuor horis restringútur. Be ablutone
pedum et tibiarum fiat c[ù] radice filicis: et fiat
cú decoctione rerú stipticarú non é malum.
Be emplaſtris ſupra uentrem. emplim d gallia
meſue quod é duplex. Unú. 1. cum fluxus é au
ſignis frigiditatis. Altru uero c[ù] é c[ù] ſignus ca
liditatis. Ad id[é] emplim diaſiniconis al[em]an
dri q[ò] ponit meſue: et medicus iduſtrioſus p[ot]
ſo[mar]e alia ſm intent[ò]es diuſeras. Ad id[é]
fiat emplim c[ù] p[ulu]ere boli armeni albíſe ou[
2. modico aceti. Addéda ſunt hec duo. P[ai]
mú é coagulú leporis et eſt sp[á]liffimú detur. 3. i.
cú ſucco plantaginis ante p[ar]ndiú et ante cen[as]
Secundú sp[á]liffimú é ſomnus. Notandú b
ultio q[ui] ſi fluxu[]i uetris uenit a caliditate debent
dari ſia stiptica: qu[or]o quedá ſunt ſimplicia: et q[
]dam ap[os]ita. Si uero fluxus uenerit a frigi
ditate debét dari calida stiptica: et illo[]z quedá
ſunt ſimplicia: q[ui]da ap[os]ita. ſimplicia frigi
da ſút balaustie galle ſumach achacie roſ. ber
beris ſemé citonior: et cortices citonior: cortices
granatorú lutum ſigillatú: lutú armenú: sp[od]i
um ypoquiftidos ſemen acetose ſemen planta
ginis grana uuarú ſuccus ypoquiftidoſ grana
granato? fructus stiptici: ut mora imatura pu
nelli imaturi ſorbe neſpila cornula. Lópoſi
ta v[ò] ſút de[ra] ſupra: ut niaſandali dyacodió suc
car[em] roſ uet? ſimplicia c[à] ſút nur muſcatá
p[ó]a c[í]p[í]i et ſolta thus myrra et laudan[us] ſto[ar]
caláta áb[ra] ameſo: ciamomú aſſú: et anú[]lú aſſú
et filia. Lópoſita v[ò] ca[la] ſút ut dyabolína:
d[ya]máta dyacinamomú et his filia. Al.

88

De fluxu ventris

Trocisci quoqz de balaustiis q czu ni
mie cófer at diarrie dandi sút cú flux? súe
rit superflu? súe bæat sanguiné admixtus
súe nó. 1R. gallarum filiquap nabati se. ta
marisci olibani balaustie oiuz ptes eqles:
opii gúmi arabi. amboz anii. parté. s. infor-
mentur trocisci pódere. 3. ii. ex gb? i. cú vi
no sumaf. si neqz calor affuerit neqz sebzís
fz fi se. affuerit cú rob de citoniis acetob su
maf qui tuc dandi sunt cú vêtris flur? su
perflu? fuerit. Còfectio trociscis ad tenaſ-
mon qui tuc dádi ſunt cú caloris abſetia
fuerit et vêtositas erit nociuæ ſonit? 1R.
ſeis iusquiami al. ſe. aneti ſe. ſenti oiuz aní.
3. v. ameos. 3. ii. 7. 5. opii. 3. iii. ſe. apii. 3. x.
ſiat trocisci de gbus pód? i. auf. ipom ſu
maſ. Confectio electuarii de ſtoace q anti
quo fluxu vêtris cóſert ac tenaſmó cú ne
qz sebzis neqz calor affuerit ſed aderit vê
vôtositas nociuæ dáda erit. 1R. caſtozr opii
aſſari ſtoza. liquide miyrhe ſe. iusquiami
nigri thuris oiium pres equales mell. q. ſu
ſicit ad ſpérú conſectioné cuí doſis ſit. 3.
ii. uel. iii. Si aút poſtq[ui] tenaſmon. r. trá
ſierit dies non viſa fuerint medicamia có
ſerre et eger ſup pectiné ſentit dolozé rede
undú é ad clistere. q[ui] 1R. panici excozticati
rizi excozticati lentiú excozticatar rob. ſic
carú balaustie cupularú glandiú oiuz aní
2B. i. oia in trib? libris aque coquanک do
nec ad. i. 7. 5. redeant. deinde colenk. dein
de ſumank ceruſe cineris papiri áboz aní.
3. i. boli ar. 3. 5. uitell ou vnius aſſati duri-
olei rob. 3. 5. ex bis oibus in p[]dicto apóſia
te fricando diſſolutis clisteríſeſ eſer ſemel
aut bis. Ad ſi tenaſmó fuerit lógi t[]pis i
quo í egredik ſanguis: ſz rasura alba mu
cilagini ſiſs medicamen putredis q[]d in. c.
putrida[] giganuæ noiauum dandum é ex
quo in apóſiate eoqz noiauim fricato et
diſſoluto clistere ſel aut bis fiat. Ad ſi ex
vêtris flurú i uëtre uehemés p[]cictó ſecuta
fuerit clistere fiat ex oleo rob. tepido. ſi át
nullo mó mordicat clisteri ex illo medica
mine addaf multoties donec ſanek. Epiti
ma d quo véter cú fluxus uehemés é et uir
tus depilitata liniédus é. 1R. gallie achacie
cipt mírte gallaz cípſi thuris aní. ex oibus
bis vino veteri: aut ſucco citonioz cóſp[]b
linaſ véter huic quoqz q[]nqz addik paníſ
coctus de síſia. Si aút cú hæ egritudine
fuerit calor:epithia fieri cóuenit ex duob?

ſandalis roz et bolo ar. et faufel et gall et
pane biscocto cú ſucco macian op aut cito
niop aut mirtino. Ad ſi eger uehemen
ter patiaſ tenaſmó ſepe vadit ad ſell et
nibil t[]n egredik colliriú istud subúciatur
e[]ni mirabile ad ſed andú tenaſmó. Loli
zium. 1R. thuris liciioci gúmi arabici
aní. 3. i. opii. 3. ii. 1ſo: m[]ef colluria et ſuppo-
nantur. Sillanus.

P[]onit curam tenaſmoí: et diuiditur i tres.
P[]umo facit hoc, ſecído reuertitur ad ponédú
curá fluxus uétris. T[]ertio ponit curá tenaſmo
ni per colliriú. ſecúda ibi. Q[]d ſi ex. T[]ertia ibi
Colliriú. P[]uma in tres. p[]umo ponit per tro
cícos. ſecúdo per conſectiones. T[]ertio p clifté
ſecúda ibi. C[]óſectó. T[]ertia ibi. Si auté.
Be p[]uma dicit q[]p[]s ſi tenaſmon fiat a uentositate et n[]i
ſit ibi calor: debent dari trocisci talem. 1R. ſeis in
ſquiami al. ſe. aneti ſe. oiium aní. 3. v. ameos. 3
ii. opii. 3. iii. ſe. apii. 3. x. ſiant troci: de q[]b? pon
dus aurei unius i potu ſumatur. r[]ó quia diffol
uút uentositaté et aliqliter stupeſaciunt. C[]óſec
tó. P[]onit curá per cóſectioné dicens q[]p[]s in te
naſmone cú non é ſe. nec calor nec cú fluxu uen
tris antiquo cóſectio cóuenit de ſtoace et ponit
descriptioné. 1R. caſtozr opii aſſari ſtoracis liq
de ſe. u[]ſu quiami nigri miyrhe et thuris oiuz aní
partes equales mell. q[]uifficit ad ſp[]erú cóſecti
oné doſis ſit. 3. iii. uel. ii. ut in trocif. Si auté.

P[]óit curá per clifté dicés q[]p[]stq[]z tenaſmó
transfuerit. x. dies i non uifa fuerint medicami
na cóſerre et eger ſup pectiné dolozé ſentit rede
undú é ad clistere conſtrictiú. q[]sé. 1R. p[]ánicii
excozticati rizi excozticati lentiú excozticatarum
rob. ſiccarú balaustiarú cupular[]a glandiú aní.
2B. i. i. 1B. iii. aq coquátur donec redeát ad. 1B
i. 5. coletur. deinde ſumatur ceruſe cineris papi
ri amboz aní. 3. i. bo. ar. 3. 5. uitell? unius oui af
ſati et duri olei rob. 3. 5. ex bis oibus in p[]dicto
apoſimate fricando diſſolutí clisterízetur eger
ſel ut bis. r[]ó remedi patet: q[]r mitigat dolozem
et cóstringit fluxú. Q[]d ſi tenaſmó. P[]onit
curá tenaſmonis antiqui dicés q[]p[]s ſi tenaſmó ſu
erit longi téporis in quo non egrediatur ſaguís
ſed rasura al. ſimilis mucilagini debet dari me
dicamen dictum in. c. de cura gingiaru[]p puti
darum diſſoluendo in decoctione re[]p predicta
rum ex bis faciendo clistere ſemel aut bis. Ra
tio quia consolidat. Q[]d ſi ex ventris.
Reuertitur ad ponendum curam fluxus aen
tris. Et diuiditur in tres. P[]umo ponit curam
per clistere. Secundo per emplaſtrú q[]d ualeſ

sive fiat a causa frigida sive calida. Tertio per
epithia quod valet qii fluxus sit a cá calida. Se
cúda ibi. Epithia. Tertia ibi: Si auct cí B.

De prima dicit q si ex fluxu uêtris sequatur
in uentre mordicatio uchemens d3 fieri cliftere
er oleo roß te pido. ro quia mitigat mordicato
nem. Secundo dicit q si nò sit mordicatio ex illo
medicamine multotiens é addendú donec sit sa
nitas. Epithia. Ponit curá per epithia
qò valet in utraq2 cá. l. calida 7 frigida dicene
q si fluxus uêtris superuenerit 7 virtus fuerit 8
bilitata uenter debet liniri epithiate qò est. 1k.
gallie archacie ciperi mirte gallarú cipresì thu
ris oium an. partes eqles ex bis oibus uino ue
teri: aut succo citoniòs còspersis linatur uêter
Rò quia cófotat 7 còstrigit. Subdit q aliqni
huic additur panis biscoctus de firia. Si auct.

Ponit curá per epithia qii flux? sit a cá cali
da dicens q si cú hac egritudine fuerit calòs cò
uenit epithima factù ex duobus sandalis 7 roß
7 bolo ar. fausel gall7 pane bisfocto cù succo t
toniòp 7 macianosú 7 mirtino: q1 infrigidat et
còstringit. Qd si eger. Ponit curá tenaímo
nis per colliriù dicens q si eger valde patiatur
tenaímoné 7 sepe uadat ad aſcellá 7 nihil egre
diatur debet ſupponi colliriù tale. 1k. licu7 thu
ris croci gùmi arabici oium an. 3. i. opii. 3. ii. in
formétur colliria 7 mirabilia ſunt. ró q1 quo ſút
valde ſliptica. Ad idé. 1k. achacie thuris ba
laustie gùmi ara, ſanguis dra. boli ar. an. 3. i.
terátur 7 còſciatur cù succo plantagis uel ſola
tri 7 formétur ad modú oſſis dactili. Notan
dú circa tenaímoné q tenaímoné é voluntas ni
mia egerédi cù modico uel nullo effectu. Se
cundo notandú de cauſis tenaímois q é multi
plex. Una é mala còplexio frigida inducta i ite
ſtino recto. 7 hoc pót fieri ſedendo ſuper res fri
gidas: ut ſuper lapides frigidos 7c. Secúda cá
eſt uétoitas exis in intestino recto inclusa. Ter
tia é huo: calidus imbibitus in intestino recto.
Quarta causa é humor: phlaticus uifcosus ibi
bitus in poroſitatibus intestini recti. Quinta cá
é aпа illi intestini. Tertio notandú 8 signis
tenaímonis in generali. Signa tenaímonis
sunt frequentia affellatóis paucitas emissionis
přellio magna cù appetitu affellandi. doló eti
am circa anú. Signa tenaímois ppter malá
plexioné frigida factá a cauſis predictis extrin
ſecis habetur ex iudicio patiétis 7 revelatóe ei?


Signa si fuerit ppter uentosítatè ſunt rugit
inflato 7 extensio. Signa si fuerit ppter hu
more calidú inclusum ſunt doló mordicatuus

pungitiu? arſura 7 púctura 7 iuatur a frigidis
t leditur a calidis. Signa si fuerit ppter huo
rem phlicú ibibitum ſunt quia ſentitur frigut 7
iuatur a calidis 7 leditur a frigidis 7 expellitur
humor mucillaginóſus. Signa si fuerit ptop
ter ulecus intestini recti ſunt: quia ibi é maximus
doló cù aliquid intromittitur 7 exitus ſanien ab
intestino. Signa si fuerit ppter aſp a ſút quia
ſentitur ſi tâgitur cù digito tumó notabilis: et
ita é ſi eſt ppter emoróoidas. Pót etiam conti
gere ppter feces duras: 7 ſcitur: q1 diu é q non
affellavit. Pót etiam contingere ppter, medici
nas laxatiuas 7 ſcitur ex relatóe patientis.

Pnonosticatio. Tenaſmon ſi diu dur auerit per
ducit ad colicá 7 iliacá 7 ad infomnictaté 7 debi
litaté virtutis 7 ad paffionem capití 7 malitías
tolerandi. Quarto notádu de cura ſz dimer
ſitaté caufarú. Si tenaſmon fuerit a mala cò
plexione frigida inducta a cauſis inſtr fecie. cu
da eſt ut ſedeat in balneo aque dulcis calido et
ungatur locus cum oleo laurino 7 ſimilibus ca
lidis apitiuus. Ad idem ualent panni calidi
poſiti ad anum. ſimiliter ſpongia infusa in deco-
cione camomille. ſi uero ſuerit a uentositate in
clusa in intestino recto: cura eſt per troc. 2 confe-
tiones de quibus dixit rafis paru ante. Ad
idem valet balneu in quo ſedeat ſi i eo ſueit bu
litum anthos íſopus origanú calamentum ant
tum ſemen aníſi ſemen ſeniculi. Ad idem ua
let cliftere factum ex oleo rutaceo. uel ex decoi
one predictarum reru carminantium uentosita
tem cum oleo rutaceo. Ad idem valet ſpógia
infusa in decoctione predictarú rerum 7 calida
poſita ſupr a anum 7 omnia valétia in colica er
uentositate. Si fuerit ex humoze calido ibi
bito in intestino recto cura eſt ut purgetur cum
clisteri dicto in. c. de colica. 7 poſtea infundatur
filtrú in aceto calido 7 foſtiter expréſſum appli
cetur ano 7 circuitus ani ungatur oleo roß. 7 al
bumine oni. Et valet etiam unguentum aut em
plastuum aut ſaccellatio facta ex rebus frigidis
calidis tamen actu. Ad ide3 buliat ſurſur cù
aqua in aceto 7 uino per equales partes er expr
matur 7 deſuper ponatur: 1k. ſpógia infunda
tur uel pannus ano applicetur. Ad idem fiat
balneum ubi ſint rose camomilla. Uel ex bis
fiat ſacculus factus ex furſure 7 milio toſeſact.

Ad idem ungatur ex oleo roß. 7 affungia gal
line. Si fuerit ab humoze mucillagioſo pur
getur cum clisteri dicto in. c. de colica quando
prouenit ab humoze phlegmatico. deinde ifun
datur ſpongia in uino decoctiois ſeis ſenugeci

89

## Be difficultate vrine.

feminis lini et caulium rubeorum et applicetur
ano post expressionem fortem. Ad idem fac
culus factus ex his super quo patiens sedeat.

Ad idè fiat facculus ex sale et milio: uel ò fur
fure bullitus in uino rubeo puro. uel fiat cù ani
so et maratro. Ad idem filtrù balneatù in uino
puro et aspergatur puluef rute anifi maratri po
natur intra crura ita φ còpzbendat anchas.

Ad idè fiat inunctio cum oleo laurino et ò ca
stœco et de ruta et pòt fieri emplastrù de his.
Ad idè fiat fomentatio uel cathaplasma ex taſſo
barbasso ita φ ponatur ſuccus et herba simul.

Ad idè fiat balneù ubi fit isopuf antheos ca
lamentù olibanù uterq sticados. et postea terà
tur illa dicta et fiat emptim. Ad idem suffumi
gatio facta cù pinea confracta super carbones
uel cum sulphure et fito iuatur aut cum thure
aut uernice aut myrrha. Ad idè coiter arbo
ris pint qnì ponitur sicut emptim curat et nil me
lius eo. Serapio. Si fuerit ex ulcere intestini
recti: cura è ut múdificetur prius cù uino et mel
le. deinde còsolidetur cù unguèto facto ex oleo
rof. dragaganto gùmi arabico aloe loto maſſi
ce thure et cera noua. Si fuerit ab apate cali
do cura est ut superponatur a principio téta de
bòbice: uel de panno lini mollis infuso in oleo
roſ. et albumine oui. In auguméto iuatur
ſi fiat unguentù ex pinguedine galline mucilla
gine feis lini oleo amigdalæ dulciù. Ad idè
ſiat unguentù ex arungia galline farina recenti
uolatili molendini et modico mellis. Si fue
rit ex apostemate frigido cura è ut in principio
ſiat hoc medicamè. N. ſucci apii ſucci caulium
aui. ſi. ſi. olei camomille olei roſ. aui. quart. ſi. mi
ſceatur et tenta ifusa superponatur. Sed in augu
mento addatur ad maturandù feminis lini ſe
nugreci aui. ſi. ſi. ſemper admifretur calida.

Si uero est piopter emoroidas cura è cura
emoroidaræ et de ita dictù ſuit ſupra. si uero ſit
ppter duritiæ ſecu. primo fiat clistere lenitium
et mollificatiuſ factum ex decoctione malue bis
malue olei uiò. deinde fiat clistere addatur bli
tes ierapigra. Notàduæ hic ifraſcripta ua
let in tenafmonæ a quacunq cà fuerit. N. ſe. ſe
nugreci ſe. lini bismalue melliloti camomille ſü
mitatis cauli. aui. ſi. iii. conquaffa et buliant ſik
in aqua et spongia intingatur in illa aqua et ex
matur et ſuper locu applicetur. ſilti ſi fit ſeffio in
predicta decoctœ. Ad idè emptim factù ò ui
tello oui camomilla alta mucilagine feis lini et
fenugreci. Ad idè allea bulita per modù em
plastri ſuperposita ano. Ad idè porù elixatù

cù butiro uaccio oleo roſ. et pauca cera fiat un
guétù et superponatur. Ad idè colliriù roſ.
òdcù ſuit ſupra et pòitur qnì alia ñ còſerunt.

## Be difficultate vrile

Ireca rubricá est notandú φ triplex
é nocumentú in emissione urine. s.
actio leſa diminuta corupta et ablata
ta. Uocatur actio leſa diminuta quádo urina ù
pòt expelli nifi diminute et in longo tépoze et per
internalla et dì diffuria. Sed ablata è quando
nullo mó pòt expelli et uocatur ſuria. Sed cor-
rupta è quando expellitur guttatim et uocatur:
ſtranguria. unde uerſus. Egrú guttati ſtrangu
ria mingere cogit. Impedit ad tépus diffuria
ſuria ſemper. et ſic patet φ diffuria è iuolútaria
retentio urine. Secundo notandú φ cà retè
tionis urine quedà è naturalis et quedà innatu
liis. Naturalis sicut in ſudòre uel fluxu ventrie.
Sed inaturalis uel puenit a cá intrinſeca uel et
trinſeca. Si ab extrinſeca aut ppter flatú uenti
bozealis aut ppter potú aq frigide uel balneu
uel q: sedit longo tépoze ſuper marmore: aut la
pides frigidos. aut ppter frigida applicata ſu
per umbliciù sicut narcotica et ſilla: aut caſus et
percuſſo. Si puenit a cá intrinſeca uel ab aliif
mébuis aut a uesica. Si ab aliis mébriis túc cò
ſtrigitur uria et retietur iuolútarie: aut pppaſſi
ones méricis: aut pp paſſioes teſticulòp aut pp
iteſtia. aut q: feces ſut nimif idurate aut pp paſ
ſiones renu: sicut è aſpà lapis et ſila: aut ppter
paſſiones epatis ut caceſis id: opolis: aut ppter
paſſiones cerebri sicut è mania mía ubi obliu
ſceretur mingere: aut ppter paſſiones neruoíú
cum ſunt mollificati: aut ſpaſmati: aut fit ppter
paſſiones totius corpo: is sicut est febris acuta
ſebris liquefactua que fit difficans et coruſas.
Si puenit aut uesica aut è ppter paſſiones ani
males aut naturales. Si animales et cum hoc
aliquis est in loco nobili et non uult remouere
ſe: et tunc repletur uesica et ſuperius dilatatur
et conſtringitur inferius. ideo cu: est in loco no
uenerabili nihil potest exire piopter coartatóné
ſoraminis. ſi piopter paſſiones naturales uesi
ce: hoc ſit tripliciter: aut piopter mo: bos conſi
miles sicut mala complecio calida et ſicca in ſe-
t hoc ſit raro. uel mala còplexio frigida: et hoc
ſit ſequenter: aut fit piopter mo: bos officiale
sicut oppilationes p: uenientes ab humo: uel
ſanie uel lapide aut uentoſitate aut carne ſuper
flua: aut uerucha uel ſimilibus: aut fit piopter
mo: bù còe sicut in ulcerib? Tertò notàduò s
figuif signa difficulta: emissio: ſul urie ſut maſſeſta

Sed signa causarú habentur per hunc modum. Si ení cause sint extrinsece habentur ex iudicio patientis. Si intrinsece et fuerint ab aliis mem brís distingitur ex signis passionú alio[rum mem ború que p[re]cesserút et postea segtur stráguiria. Si uero fuerit a vesica discernitur per dolorem loci: quia ubi dolor ibi egritudo. Sed si fuerit p[tert]er passiónes animales habetur ex iudicio p[]tientis. Sed si fuerit p[ter]t[er]ptiones naturales vesice: et si ex mala cóplexione calida 13 raro túc discernitur: quia é sebrius et ardo[rum]. Si ex frigida túc é ibi frigus et p[riu]atio ardoris. Si est p[ter]t[er] morbos officiales et si ex apte et tunc est ibi tu mori et sebrius. Si ex lapide p[re]cesserút arenule. Signa si ex uentositaie dolor est extensiunem et in flatuus. Si ex humoze p[re]cessit urina turbida et húorosa et groffa et sic de aliis causis confide rando p[ó]t sapiens medicus uenire ad cognitó nem. Si p[ter]t[er] morbú c[]em. l. ex ulcere cogno scitur: quia p[re]cessit sanies et punctura. P[]riono sticatio, ablatio urine si diu durauerit mori tem significat. Almanzo[rum].

Um urina minitur et ex toto reti
netur nec tumo[rum] apparêt in femo
re nec gravitas nec dolor: i renib[rum]
sentitur: succurrendú est ex medicamibus
vrine prouocatiuis que no[no]vimus, quor[
]nibus confectio. M[]r. seis api nitri rubee et
ctor[rum] seis olifatri se. iunipert assari ameos:
spice amigdalá[rum] amarat[rum] ati. 3. xx. se. melo
nis. 3. x. cátaridá[rum] quar[rum] capita et ale abſci
ſa fuerint. 3. i. armóiaci. 3. iii. armoniacu[rum]
in vino diffoluvatur et alie sp[é]ſes ex eo confp[
]gátur et quibus fiát p[il]le magne ex q[u]bus
ſuma[rum] ab. i. 3. uſq[u]z ad tres, hoc enim medi
camé yadle cóſert corpi c[]ui diſſolutionem
et laxationé pati[rum] et ip[os]farce ad expelléda
oía accidétiá cauſa quor[rum] corpus deſſicari
oportet. q[ui] si c[ó]tingat mingédi diſſicultas
ex caſu iu percuffione in femoze uel in ano
vel in eor[rum] circuiu eger ex basilica minuak
delide aqua calida loco ſepe ſupſFundatur
et uſq[u]z ad ſpatiú medii dici ex oleis friceſ.
Eg[ro] quor[rum] p[re]cipiatur ut v[ri]nam expel
lere nitatur. Sillanus.

Determinat de difficultate urine et diuiditur in quin[que]: Primo ponit curá quando p[u]eit ex debilitate expulſive. Secundo q[ui] pr[ou]enit ex caſu et p[er]cuffione, Tertio q[ui] pr[ou]enit ex oppilati one. Quarto ſin pr[ou]enit ex lapide, Auiio oſte dit que generaliter cópetunt in difficultate urie ſea ibi. Ad ſi contingat. Tertia ibi. Si a[ut]t.

Auárta ibi. Si a[ut]t. Quinta ibi. Ad difficultatem. De p[u]ma dicit q[ui] urina minitur aut ex toto retinetur et non apparuerit in femo[rum] tumo[rum] neq[]s gravitas neq[]s dolor in remb[us] t[em]tur ſuple arguédú est q[ui] ſit ex difficultate expulſue. ró p[ro] p[ro] cura dicit q[ui] é succurrendum cum medicamibus uriná prouocantib[us], rátó quia talia iuuant uirtuté expulſiú ad expellen[du]. Tertio ponit descriptioné uníu[rum] medica minis. M[]r. seis api nitri rubee t[ic]toz olifatri ſe minis iuniperi affari ameos ſeis ſeniculi sp[ice] amigdalarú amararú oium aní. 3. xx. se. melo nis. 3. x. cantaridarú quarú capita et ale abſcíle fuerint. 3. i. arnoniaci. 3. iii. armoniacu[rum] in uno diffoluvatur et alie sp[é]ſes ex eo conficiatur ex q[ui]s t[u]t ſome auelanis ſimiles ex quibus ſumatur aní. 3. uſq[u]z ad. 3. iii. hoc ení. P[]onit u[wa]mé ta medicaminis dicens q[ui] ualde confert corpon habenti diſſolutioné et laxatóné et ip[os]farca et ad expellendú oía accidentia cauſa quor[rum] c[ó]tingat corpus ericcarí. Ad idem valet electuarium ducis dentur. 3. ii. ieiunio et postea bibat uní album uel brodiú cicep[ur]. Ad ſi contingat.

P[]onit curá difficultatú urine q[ui] p[u]enit e[ra] ſu uel percuffione d'icenq[] q[ui] contingat difficultas mingendi ex caſu uel p[er]cuffione in femo[rum]: aut in ano: aut ptibus circúſtantib[us] debet fieri p[le]b[ot]omia d basilica. ró quia diuertit ſaquí né ne ſquat ad locu[rum]. Secundo dicit q[ui] aqua cauſa loco ſepe ſupſFundatur. ró quia é cauſa diſſolutionis ſanguis in loco coagulati. Tertio d[ic]i q[ui] debz fricari ex oleo uſq[u]z ad ſpatiú medii b[]i c[]i ró quia talia olea. ſ. calida resoluút. Quarto dicit q[ui] egro é p[re]cipiendú ut nitatur mingere. Ad idem valet empl'm de maſtice et myrribá. Ad idem facculus de abſinthio bullitus iui no ſonier cóp[re]ſſus ual[que] multú i p[er]cuffide. 211.

Si a[ut]t mingendi diſſicultas cótingat
vesica existente p[le]na et extensa et ſic hoc
port ſanguis vel puris m[ic]tún medicamia
q[ui] trúbos ſanguis ul puris q[ui]s in vesica ge
nera[que] ſoluere et eliquare cóſueuerut d[á]da
ſút. C[ó]ſectó medicamis q[ui]s ſanguis ul p[er]
ris trúbos q[ui] u vesica ſút diſſolútio. M[]
co[rd]uméi myrrhe rubee d q[ui] tingik. ſeis iu
niperi armoniaci aſſe f[et]eſtia aní. armóiaci
diſſolva[que] iſo[rm]étur p[il]le ex eis: ex aliis
sp[é]bus ex eo cóſectis de q[u]bus quater ibi
ſuma[que] c[ui] ap[o]ſimate de ſeibus q[ui]s no[no]vani
m[]i. Sirnpus etiá acetoſus ex ſoní aceto fa
ctus multoriés deſk. P[er] ſiringá p[re]terca i
mitta[que] a[que] in vesica in qua diſſolú[rum] fuerit

De difficultate vrine

sal aut aſ̄ cineris. Et iſta eſ conſectio aque
que ſit de cinere. Re. cinerem de glādibus
cinerē et uitibus cali, calcē bis obſu admī
ſceaſ tīn aque vt ex ea cooperi poſſint et
dimittāk ſic per tres dies. deinde colentur
et p ſiringā inſiitāk in uesiā. Herba quo
Heraci ortulāi et ſulla cocta ſupponanſ
Tinā preterea aſſiudie ingrediatur in aqua
ſit aſ̄ i q̄ cocta ſit camomilla ſticados ara
bicus. Sanſucis ſiimbrizu: uel in a q̄ extre
mitates cauliu̇ et ſulla et ſimus colūbinus
cocta fuerint et ſedeat in ea q̄ diu poterit:
Et ex herbis iſtis ſic coctis ſiet emſim ſue
epithima ſup ſemur et ptes ci circuadiacē
tes. Et dū in tina moraſ̄ ſumat ea in potu
q̄ vrinā puocant. Et ſi hec oia nō p[u]ſuerit
ad instrumentu̇ quo vrina puocaſ̄ redeu̇
du̇ e. Si at miſedi difficultas poſt lapidſ
ſigna aſſuerit eger ſupin'iacet et pedes ei̇
diu̇ et diuſſis modis et ſortiter qi[di]edi ſut
Et ſi utinā ſi egreſſa fuerit opor[bit] ut cū
inſtro cureſ p q̄s mébrio inſiſtu ſit ipulſio
Lavendu̇ tī ne vſe imittatur cū e apā.
Ad difficultate v̄o vīrine vald̄ confert ſepe
igredi tinā et ungere loci ex oleo et medi
camina vrinā puocatia in potu ſumere et
abstinere a nutriétibus acetofis et Grossis
Ponit curam quādo difficultas urine p[ro]ue
nit ex opilatione. et diuidentur in tot partes quot
remedia ponit. partes patent. Be prima dicit
q̄ ſi difficultas mingendi cōtingat uesica eſtire
te plena et extenſa: ſit et hoc poſt inſitu ſanguis
et faciei debēt dari medicamia que cōſueuer ſut
liquaſt aut diſoluere trūbos ſaguinis: aut pus
q̄ in uesica fuerat. R[atio] patet. Secundo illi
us medicāinis p[ōit] descriptione. R[ecordum]ei
rebee de qua tingitur ſeminis iunip[ro] armōiaci
an[til] partes equales armoniacu̇ disſolubatur et in
fomentur pill'e ex aliis ſp[é]bus ex eo cōſectio de
quibus quater i die ſumatur cū decoctione de
ſeminibus de qua dictu̇ eſ ſup[ra]. Notandu̇ q̄
uesica potest ipleri tribus primo ex urina qua
do homo mo[ra]tur iter nobiles et i hoc p[u]alet
ut homo decubat ſup[ra] uentrēt ſup[ra] pectiem
et q̄ ſic fricetur q̄ urina uadat per iſerius et uie
inferiōs dilatentur. Secundo potest ipleri ex
bumouibus et ut plurimu̇ ex ſlate deſcedéte qua
uis potest eſſe ſanguis uſ[er] colera licet raro: et
tunc cōpetit medicamen raſ. Tertio potest im
pleri ex lapide et de illo determinat iſerius.

Sirupus. Ponit curā p[er] ſirupu̇ dicēs q̄ detur ſirupus ſrigidus: Ratio q[ui] apit et dilatat uias

Ad idè uinu̇ decoctionis radicis filipendule
datu̇ in potu eſ ualde expertu̇. Ad idè R[ex]eis
ſeniculi capilli ueneris ſcolopédrie ſeminis eu
curbite melōis cucumeris lactuca[]p endiue ci
co[ee] a[n] p[ist]entur et buliāt i aqua et dulcetur
cum zuccaro et fiat ſirupus ualde aquoſus. Ad
idè dyacalamétum meſue detur. 3. ii. nel 3. i cū
uino. Ad idè ualét aliu̇ potus puocatiui urine:
quo[ru] unus eſ oximel squilliticȯ administratu̇
cu̇ aqua ciceru̇. ru. et ſeminis melonu̇. Ad idè.
R[ex] pilo[ru]spice nardi. 3. ii cantarida[] remontis
capitibus et aliis. 3. 5. fiat puluis subtilis et de
tur cū decoctione cice[]ru. et ſemine melonum
Ad idè aqua raſani ſi potetur: et ſimiliter omés
potus qui cōſet ſut in fractura lapidis qui infra
dicetur. Per ſiringam. Ponit aliud medica
men dicens q[ui] per ſyringā debet poni in uesi\ ea aqua in qua diſolutu̇ ſit sal: ut aqua ciceru̇:
quia m[ord]icatia erit et i[ci]tat expulliu̇ ad expel
lendum. Secundo ponit deſcriptionē illius aq[ue]
R[ex] cinerē de filice cinerem de uitibus. caly et
eſ herba qua utuntur tinctores. calcis hiis oi
bus admiceantur tantum aque: ut ex ea coopi
ri poſſint et dimittantur per tres dies. deinde
colentur et p[er] ſyringā i uesica ponantur et iniciā
tur. Ad idè ualét ſi per ſyringā inſiitatur oleu̇
scorpionu̇ in quo carnes ſunt diſsolute et colate
Herba quoq[us]. Ponit aliud remediu̇ dicēs q̄
herba croci ortulani et ſula. i. herba arthetica.
cocte debent ſuperponi. Ratio q[ui] tales herbe
ſunt aperitiue. Ad idè R[ex] foliō rute. AD. ii. cō
quaſſa et torrefiāt pa[]z in patella cū olea ami̇g
dala[]z amara[]z uel scorpionu̇ et ſuperponantur
pectini. Ad iſ lapaciu̇ decoq̄tur i uio uſ aq̄ uel
fricu̇ in patella cum olea ami̇gdala[]z uel ſcorpiu̇
num. Ad idem R[ex] paritarie ſenaonium ſaxiſra
cie dyptāi. an. AD. i. ſeminis ſeniculi anſi a[n]
3. 5. bulliant iu̇ aqua uel uino albo: deinde pre
dicte res exprimantur et inuoluantur p[áno] lieo
et ap̣]onantur p[ectini]. deinde ſpongia infunda
tur in p[re]dicta decoctione et expraſſa ponatur ſu
p[ra] locum et ſi ex p[re]dicta decoctione impleatur
uesica et loco applicetur multum ualét et ex hiis
potest fieri balneu̇. Tinam. Ponit aliud reme
diu̇ dicēs q[ui] patiens debet ingredi tinā in qua
ſit aqua decocta cū camomilla ſticados arabi
co sanſuco ſiimbrizu: uel aqua in qua extremi
tates cauliu̇ et ſula et ſimus colūbinus cocte fue
rint et debet ſedere in dicta decoctione. Ad idè
balneu̇ aque decoctionis ap[ii] petroſ. paritarie
et herbe marine et cōniter pataui utuntur ilto.
Ex herbis. Ponit aliud remediu̇ dicēs q[ui] ex

n

herbis dictis coctis fiat empl[us] ſi ſemur et ptes
circustateſ. Ad id. M. arugie catuli arug. catti
an.ʒ. i armóia. ſ. olei ɔ lilio. ʒ. ii. olei ſcopi.
3. i. cere modicu fiat ungtili cù quo ungatur pe
cité et loca circumstantia. Ad idé fiat ungtili ex
oleo balsami et oleo roſ. et cera. Ad id fiat inun\ctio ex oleo de ſcorpionibus u[li]b amigdał ama
ris u[li] de lilio u[li] de his ſilib[us]. U[li] ex o[li]o ɔ cera
ſis nel oleo balsami. u[li] de granis citri et citran
gulo[rum] u[li] de pipibus. Notádu[rum] ɔ ista p[iciu]
laria debét fieri p[er]miſſa euacuatòe p[ro]clistere et p[ro]
mediciná cù benedicta et yera et ſilibus. Sc[ò]do
notandú[rum] ɔ ſunt duo ɔ in oi caſu urinaz ɔ ſuele
rút puocare. Unú[rum] é arungia cuniculi et p[ellis]
ei[rum] p[ectiné] et ɔ[rgan] applicata Sc[ò]de ɔ ci
mices ſive uiti ſive mori[rum] ponantur ſup[er]a cap
v[ge] et ponantur i sacculo et ſacculus iduatur u[li]
ge. Et d[um] Ponit aliud remediú dicens ɔ cu[z]
patiés moratur i tinta ɔz ſumere puocantia u[li]
ná. r[oh] p[os]. Et ſi hec. P[ó]it iterato unú[rum] remedi
um dicens ɔ ſi p[é]dicta non ſufficiat é ſeuertédú
ad ſup[er]a dictú[rum] cù quo urina puocatur. f. ſirin
gá. Si aut[em] Ponit curá difficultatis urine q[ui]
p[u]enit er lapide. Et primo facit hoc. Sc[ò]do po
nit ca[n]i. obſeruandú. Sc[ò]da ibi. L[au]endú t[in].
Be prima dicit ɔ ſi fuerit difficultas mingendi
poſt ſigna lapidis eger ɔz iacere ſupin[us] et pedeſ
ei[rum] diu et diuſers modi ſút etrahendi u[li] cócu
tiendi ſoſtiter. r[oh] q[ui] é cá[ta] ut lapis deſcendat. Se
cundo dicit ɔ ſi uria n[im] fuerit egreſſa opor[ate]bit
ɔ cura fiat cù inſto[rum] per q[ui] imiſſu in mébro fi
at expulſio. Notandú[rum] i tali enra tria ſunt
iuuantia: P[rim]ú[rum] é ut digitus lóguſ ponatur in
ano et ɔ uſeica p[rim]atric ɔ eradicetur lapis
a collo uſeice. Sc[ò]do eſt ut patiés ſtet ſupinu[us]
et elevetur ei[rum] anche et crura c[ó]cutiatur an[im] et re
tro quouſq[us] lapis deſcendat. T[erti]u[rum] é cù inſtio
dicto. L[au]endú. Ponit ca[n]i. obſeruandus di
c[é]s ɔ cauédú[rum] é ne ſiringa ponatur in membro
cù ſit ibi a[pi]a. r[oh] q[ui] induceret magnú[rum] dolóez et
ſic attraheret materiá ad locú[rum]. Ad difficulta
té. Óſtendit q[ui] generaliter p[et]unt i difficul
tate urine dícés ɔ u[al]etau ſepe i[g]redi tiná. fo u[n]
gere ſepe loca ex oleis. T[erti]o ſumere i potu p[ro]
uocantia uriná. Quarto abſtinere a cibis ace
tolis et ponticis et grossíſis. Ratio patet. Po
tandum ɔ loco hor[um] ciborum u[al]ét radices be
ne cocte de petroſilino.

De lapide.

Sillanus

Notandú circa rubricá ɔ lapis é mor-
bus officialis in numero addito p[ter]
naturá. Sc[ò]do notandú ɔ lapis aliq[ui]

G[eri]atur in uſeica. Aliq[ui]n in renib[us]. aliq[ui]n in c[ó]ca
uitatibus licet raro. ut in pulmone. T[erti]o notá
dú ɔ c[á] g[eri]ationis lapidis in renib[us] u[li]n uſeica
eſt duplex. q[á]dá materialis q[á]dá efficiens. ɔ[li]ha
teriales ſút humo[res] ph[il]atici groſſi u[ſe]ſoſi eri
ſentes in renib[us] u[li]n uſeica. L[á] efficiés é duplex
q[á]dá émediata. ut calitas renú[rum] et uſeica agens
in materiá groſſá resoluendo subtile et remanet
groſſu et petrificatur. A[u]edá é mediata et talis
é duplex: q[á]dá intrinſeca. ut debilitas ɔſt[ui] et c[ap]
tis r[ó]e cuuſ generantur humo[res] groſſi q[á]dá
extrinſeca: s[ic]ut potus et c[ibus] groſſi aer turbi
dus repletio ois res n[im] naturalis generás b[u]o
res groſſos. Quarto notandú ɔ d[iffer]éna
é inter lapidé renú[rum] et uſeica q[ui] lapio uſeica é albi
o[mi]dú: d[ur]ior et maió[rum] et generatur plus i etate p[ue]
rilli. L[apis] v[ó]o renum eſt rubicundior mollior et
minuſis quátitatis et g[eri]atur plus in ſenib[us] et u[li]
uenib[us] Quinto notandú ɔ ſigna lapidis e[ſi]n
in uſeica ſunt illa q[ui] ponit r[a]b. P[rim]ú[rum] ɔ e[ger]
fricat ſepe v[á]gá et manutractat. Sc[ò]do ɔ erigi
tur v[á]gá. T[erti]u[rum] ɔ urina egreditur cù difficulta
te et dolore. Quarto[rum] ɔ intestinu[rum] rectum aliq[ua]
do egreditur. ſigna lapidis e[ſi]tétis in renib[us]
ſunt q[ui] ponit r[a]b. P[rim]ú[rum] q[ui] cum difficulat]
mingendi ſentit dolóre u[chemé]nté in renibus et
emunctorius. Sc[ò]do q[ui] h[ui]z nauféá. T[erti]u[rum] q[ui]
ſp[í]tificaté ſentris. ſi[tr] ſentit dolóez in ſp[ia]
d[or]ſi et in anchis. ſi[tr] uidetur ſibi ɔ p[ú]gáu[n]
P[ion]ostificatio cù urina é sp[í]ſſa turbuda c[ui] are
nis multis et cito efficitur tenuis cù dolóre illa
partiú[rum] p[erc]uldu[bio] ſignificat lapidé generári
Si poſt generationé lapidis adueniant multe
arene c[ui] urina sp[í]ſſa ſignificat diſſolutóné lapi
dis. L[apis] renú[rum] et uſeica é morbus hereditan[em]
ſimiliter et lep[ia] ac podagra t[em].
Al[ui],

Um e[ger] u[ir]gá ſepe fricat et mán
tractat ip[er]a quoq[us] frequenter eri
gitur et subtili[ta]k et uzina idifici[
ter et c[ui] dolore egreditur in qua e[gr]itudine
for[ta]ſſa et longaon exit lapis in uſeica é
significatur. ſi aut[em] e[ger] c[ui] difficultate min
gendi ſentit u[he]bementé dolóre in ſenib[us]
et in unguibus et nauféá et v[é]tris conſtric
tioné in ſenib[us] lapis é monſtraſk. S[illa].

Determinat de lapide: et diuſitur in duas.
Primo ponit ſigna lapidis uſeſe et renú. ſc[ò]do
ponit curá. fa ibi. L[ap]idi. Prima in duas. p[ro]
mo ponit ſigna lapidis uſeſe. ſc[ò]do renú. ſc[ò]do
ibi. Si aut[em] e[ger] De prima dicti ɔ cum lapis
eſt in uſeica apparent ıſta ſigna primum quod
e[ger] fricat ſibi ſepe u[ir]gá. f. radicé et manu ſibi

91

De lapide utesife et renum.

ractat eā. Rō q[ui] talis lapis h[uius] aspitatē et induc
cit pruittum et titillationē in radice uirge: sm v̄
ga aliqi erigitur. Rō q[ui] calo[rum] utesife e[st] debilis
t aggregat uentositatē que est cā erectōis v̄ge.
Tertium q[ui] uriva diffillatur difficulter et cum
dolore egreditur. rō primi q[ui] p[ro]pter oppillatōr
Rō si q[ui] p[ro]pter aggrauationē factā a lapide i
locis illis. i. i p[ro]ectine. Quartu aliq[ui]n exi[nt]esi
nū rectu d[um] affellat patiens. rō e[st] cōpresſio egis
pp n[ot]umentu lapis[is]. Si aŭt e[ger]. Ponit si
gna lapis[is] in renub[em] dicēs q[ui] s[er] lapis ſit in reni
b[us] appent illa signa. primu m[us] q[ui] difficulter miſit.
rō p[ro]pter oppillationē uenaz q[ibus] transi ſit uiria
Scōm e[st] d[olo]r in renib[us] q[ui] emunctorii p[er] opp il
latōm factā in locis illis. Aui si ſit in dextro ſne
aſſe[di]t d[olo]r ad epar. si ſit in ſiniftero d[olo]r deſe[]
dit plus iſeri[us]. Lā h[uius] p[ot] e[ſe]: q[ui] ſren in parte ſōr
tra plus aſſe[di]t q[ui] i parte ſinistra t[em] hoc p[ro]pter
colligiatiā. Tertiu[us] ſignu[n] e[n]aufea. rō q[ui] cōpati
tur ſtomach[us]. Quartu ſignu[n] e[st] cōſtrictio uetriſ
rō p[ro]pter cōſtrictionē inteſtino[ptus]. Al.

Tapiadi vero g[ui] e[n] in vesica confectio hec
vtilis exiſtit et e[st] optima ad frangendus la
pidé c[ui] fuerit uetust[us]. Ego quoq i[am] ſre
gi c[ui] eo magni[us] lapidé i m[io]ni [spatio] q[ui]
rt. d[ier]u[n]. As[ur] R[ub]carpobalſami ſemis
raſani ſe. o[li]xatri c[ortic]radicis oppo[po]a
ci. c[ortic]u radicu capparis amigdalaru[us]
amararu[us] d[ap]no coch[ie] ſg[nanti] c[ipi] ſp[ice]
inde caſſie lignee ſaculo c[ód]rion. harmel.
g[enc]iane aristo[lo]r. o[ra]ſari c[ord]umeni ar
moniaci ſerapini bd[eli] pip[is] acc[oi] a[n]. g[ui]
me diſſolute ſuſcienti b[al]ſamo malaxen
tur et e[ris] alie ſpecies conſpergá[k] er qui
bus inſommentur p[ille] t[em] ſumátur er e[ris] in
de. 3. i. c[ui] a[po]ſimate de ſeminibus. Auá
d[og]s septima pars uniu[s]. 3. de cinere ſcor[
pi]onu[n] c[ui] e[ris] d[atur]. Einis uero de ſcorpiu
nibus hoc mo[n] ſit. ſcorpiones ſumátur et
in o[llam] nouam poſiti os habenté oppila
t[um] ſuper laterculu[n] in furno mittan[que]
quo non ſit n[ini]mus calor neq[s] uehemés et ſint
in. vi. horaru[us] ſp[acio]. deinde ex[tracti] p[ue]
riſetur et reponantur. E[ger] uero nutriak
ex aqua c[iceris] et calagie et mutagenat: et
abſtieat a lacte et caſeo et ab alio[rum] nutrimé
tibus groſſus. et i[gre]diaak tina[rum] ubi ſit aqua
in qua coacta ſint ſolia cau[liu]um et ſula ba
rêgerief et mentaſtru[us] et ſinu[s] columbiu[s]
t medulla c[oci]i oru[li]nani. ſemur etiam ſe
pe i[ug]aak ex oleo ſcorpióis et imittak v̄ge.
Q[ui] R[ub]aristo[lo]r. g[é]ciáe c[iper]i c[ortic]ra

dic. capis a[n]. 3. i. hec omnia in l[ib]i. olei de
amigda[k] amaris poſita ad ſolé per ebdo
madá una[que] dimittak[que] t[em] colé[k] t[em] una[que]
l[ib]. ex eo adiungantur ei ſcorpiones. x. et to
t[um] i uas cuius os oppilatum fuerit miſſu
ad ſolem p[er] duas ſeptimanas moſe[k] dein
de colatu[z] reponatur. Eſt enim optimu[n] t[em]
mirabile. de quo guttati quotidie i uirga
mittendum est poſt[que] e[ger] egreditur de ti
na. Auod ſi lapis magnus ſucrit non iue
nitur aliu[d] remedium niſi ut cum inciſi[oe]
extrabatur. de hoc tamen loqui huius no
ſtri libi[que] modum excedit. Sillanus.

Ponit curá lapidis et diuicitur i duas. Pri
mo ponit curá lapidis exiſtétis in vesica. Scòo
in renib[us]. Scòa ibi. C[ui] a[ut]e. Prima in duas.
Primo ponit curá q[ui]n lapis ni é magnú. Scòo
ponit curá per cirurgía q[ui]n lapis é magnú. Se
cunda ibi. As ſi lapis. Prima i tres. Primo
ponit curá per medicinas aſſumptas per os.
Scòo per dietá. Tertio per ea q[ui] exteri[us] ap[ro]xi
mantur. Scòa ibi. E[ger] uero. Tertia ibi. Et
ingrediatur. Prima i duas fm q[ui] duas ponit
medicinas. Scòa ibi. Añq[ui]. De prima d[icit]
q[ui] i lapide vesice d[us] dari iſta c[ó]ſectio q[ui] dicetur
q[ui] é uti[us] ad fr[ág]endu[n] lapidé c[ui] lapíſ fuerit ma
gn[us] et antiquus. Scòo teſtatur ſe fregiſſe lapidé
in m[io]ni t[he]xe. xl. diebus. Tertio ponit deſcriptò
né. R[ub]carpobalſami ſe. r[af]ani dauci orilatri. i.
ſe. m[aced]onici. L[ortic]u radicu oppo[po]ací cor
ticu radicu[c] cappis amigdalap[ar] amarar[us] dáno
coch[ie]. i. ſaxi[fr]agie ſg[nanti] c[ipi] ſp[ice] ide caſſie
lignee ſaculo c[ód]rion. i. ſcolopendrie harmel
g[enc]iane aristo[lo]r. ro, c[ord]umenti armoniaci ſer
p[ini] bd[eli] aſſarí acc[oi] o[m] a[n] partes eq[ui]les g[ui]
me ſuſcienti b[al]ſamo diſſolute malaxentur et
er e[ris] alie ſp[es] p[er] ſpergá[k]ur ex q[ui]b[us] iſo[m]étur p[il]
lule t[em] ſumátur ex e[ris] in die. 3. i. c[ui] a[po]ſimate d
ſe. Q[ui]q[ui]. Ponit mediciná alia dicé[s] q[ui]nq[us]
d[us] dari c[ui] p[re]dicto medicamine. vi. pars. 3. i. de
cinere ſcorpionu[n]. Scòo ponit deſcriptónem c[ie]
ris ſcorpiu. q[ui] ſic ſit. R[ub]ſcorpiones et in olla noua
poſiti h[nte] os oppillat[us] ſi laterculum in furno
ponátur ubi n[um] ſit uehemés ignis ſtét ibi per ſpa
tu[n]. vi. horaru[us]. deinde ex[tracti] pulueri[cent]ur et
reponantur. r[os] iſt[us] é: q[ui] incidunt et ſbtiliant lapí
d[es] in vesica. Ad idé[R]. R[ub]crete marie mi[n] ſol
ciceru a[n]. 3. i. ſ. ſanguis y[re]ci b[ui] p[ar]ati. 3. ii. la
pidis ſp[ó]gie lapidis i[n]daici a[n]. 3. i. ſe. melonu[us]
mundato[rum]. 3. i. ſaxi[fr]agie. 3. i. ſuccari al. q[ui] ſuſ
ſic[it] ſiat electuarió. Ad i[os] comedátur duo b[oli]
crete marine quolib[us] mane madefacte aceto in
n. u[u]

n. u[u]

quo sit uinú album et cù ito fregi lapidei et qda muliere. Ad idè valét si comedetur oi máe tres rotule radicis rafani siluestris. Ad idem ua let anis que dicitur caudatremula quocunque comest a uk i puluere si affetur uel elixata uel affata. Eger yo. Póit curá per dietá dicés q eger dz nutriri ex aqua cicep et calagie et muta geát et sút códunña facta ex speciebus. Ró quia còprimút et dilatant. Secúdo dicit qdz abstie re a lacte et caeo et ab aliis cibis grossis. Rano qz augmétát materiá f'aticá que é cauſa augmí ti lapidis et opplatióis uiar urie. Et igrediaſ Ponit remedia ab extra et diuiditur i duas utres. Primo ponit curá p balneú: Secúdo per iunctioné. Tertio p immissioné in uirgá Scöa ibi. ſemur etiá. Tertia ibi. Et imitak. Be pria dicit q eger dz ingredi tiná in q sint cocta folia caulúz et ſcicla et verégelis. I, una ſpés abrotáí et métaſt et ſimus colúbinus et medulla ſeis croci oculái. Ró qz mollificat lapide subtili at in cidit et apit uias. Ad idé nalz balneú doctóis malue bismalue abrotáí paritarie certe marie ſeis altee fenugreci et ſeis lini istud. n. mollificat fedat et apit et frangit lapide. ſemur etiá: Pò nit curá p iunctioné dicés q ſemur et pecten de bét ungí ex oleo de scorpionib': qz ualet p chlita tes aprias et a pprietate et pualz si fiat qní exit a balneo. Notáduz q aníž ſiat unctio ex oleo scorpionú ualb utile é mollificare cù emplo q sic fit. R malue bismalue ſeis altee ſeis lini cari cap piguiú butiri recétis aní qrt. 5. olei amigda lay d'ciú qrt. i. cóquaſſa forſtiter et extéde ſupra pannú et pòatur ſupra locú et poſtea inungatur cù oleo de scorpionib'. Et imittatur. Ponit curá p immissioné i uirgá et cù eger egrediatur balneuz. Ró patet. Scöo póit descriptioné dli de scorpionib' R aristok. ro. gécíae cipi corti cùz radicis cappis oium aní. 5. i. hec omnia in Ib. i. olei amigdalay amaraz ad ſolé poſita p ebdomadá dimittantur et colétur et expumátur et pio unaquaſz. Ib. ex eis addátur. x. ſcorpióes et totúz in uas cuius os ſit obturatu z ſit politu z ad ſolé per duas ebdomadas moretur deinde coletur et reponatur é. n. optimuz et mirabile do quo quotidie inungatur. Ad ſi lapis. Póit curá per cirurgia dicés q si lapis é magnó nó reperitur alud remediú níſi per incisioné extra hédo lapide. Sub dit tamé q hoc nó pertinet hic determinare: fed ad e iurugicos expertos.

Notáduz q lapis aliqní é ad magnitudiné ouí colúbe et vidí plures et é cmericius durus cù af peritate. Et ſcienduz q iciſio dz fieri intra anúz

et uirgam i collo uelice q est carnoſuz deinde debet consumi. All.

Lú auté in renibus fuerit lapis eger fre quenter igrediatur balneú: Et renes et ulia ex oleis inungsí k ca que calefaciút locú desup cum pano ponantur ut ſunt ea que noiauimus: In potu quoqz ſumantur ea que lapidem frangunt. Sillanus Ponit curá lapidis exſentis in réib' et primo anteqz lapis descendat in uirgá. Secundo póit curá et' quádo é in uirgá. Secunda ibi Si aŭt Prima in qtwo: 5 q póit qítuo: remedia. Secunda ibi. Etrenés. Tertia ibi. Et ea q. Quarta ibi: In potu. Be pria dicit q cui lapís fuerit in réibus eger dz sepe igredi tiná: Ró qa tale balneuz uirtue herbap aperit uias et vila tat: Be secunda dicit et renes et ylia ungan tur oleis: Be tertia dicit q ſuper locuz poná tur ea que locuz calefaciunt: Be qrta diat q in potu dentur ea que frangunt lapide: Ao táduz q curató lapidis é triplex quedá pserua tuá: quedá mitigatua dolozis quedá uef cu ratua: Pseruatiuina ſit cù bona dieta qua phibetur generatio materie grosse uicofe ſlani ce que est materia lapidis ſit etiá cù euacuano nub' factis per uomitu z per ſecellu z p pl per clistere in quo ſit benedicta Lura mitigatua dolorum est ut utatur balneo in quo ſit malua bismalua ſemen altee ſemé lini tribuli marinæ capeftris anífi cunimini omniu aní 1b. 5. et embocetur loc' frequéter et cadat aqua ſupra pectué ab alto: q poſt exitum a balneo utatur qualibz uieq tyriaca uſq3 ad 3. 1. cum biodio cicep et ſit tyriaca noua. Ad ides empím qo ponatur ſu pria pectiem. R malue bismalue ſeis altee ſeis lini caricarum pinguum butiri recentis. aní. 5. i. fiat empím et ſi non mitigatur doló: prouoce tur uomitus cum ſemine rafani et ſemine atriplí cis aut cum mediano cortice ſambuci: aut cum nuce uomica aut fiat clistere i quo ſit yerepigra Lura lapidis uere curatua é per ea que approximantur intra et ab extra. Si ab intra, aut in forma dactili uk pulueris uel còſectióis. Si ab extra uel in forma balnei uel embocationis ut empli uel iunctionis uel de ſimilibus. Ego moptam ab hiis et primo que approximatur ab in tza forma potus ſirupus. R. ſparagi bruchi ſiminis aní qrt. 5. ſcolopendric cum radicibus crete marine capit ueneris tribuli mariní ſani fragie pinpinelle millesfolii. aní. 1b. i. cicerum ru. 5. ii. acen squillitci. 5. i. zuccari albi mellé electi aní. 1b. 5. fiat ſirupus clarificatus uſq3 ad

92

## De lapide uelice et renum.

àrt. v. Ad idè, 1ªque laxifragie, 2.ii.que lb
pini aque rasani aque seniculi aque pentafilon
an. 3. i. dulcoentur cù zuccaro et ponatur san
guis hrci cinamòi electi milii solis an. 3. i. pul
uerisétur et agitétur cù predictis aquis fiat co
latura et clarificetur im modiú stelladie. Ad idè
2ªque laxifragie aque peritarie aque penta
filon aque senationeque seniculi aque rasani
aque capillveneris. Ad idè 1ªque mecedo
nici milii solis feminis apii petrofilini an. 3. ii.
feminis genestre, 3. iii. aniti seniculi an. 3. ii. pi
stentur simul et in duabus àrt-uni bulliát ufç
ad còsumptioné tertia partis. Ad idè 1ª radi
cis graminis pentafilon radicis laxifragie oi
gani pulegii paritarie senacónu oium an ptés.
ii. dauci radici apii radicis seniculi radicis sp
ragi radicis bwschi radicis endiuie capillue
neris an partis. i. camreduos cameptheos leui
stici oium an. partis. s. dimittantur bullire i et
na cù musto deinde dimitte exire mustú et fit
dob. oium simul in una bréta uini AD. i. bonú
et quâdo exiuit cù eo mustú mifce spes infracri
ptas et accipe omnes in una peciat et poſt pone
in uno uegeticulo et dimitte sic bullire in uno.
1ª. floz cláomi. 33. gaf. melegete galange nu
cis muſca: cardamoni ſpice ameos aniti senicu
li femini comunium frigidòs oium an. 3. iii. pl
ueriſáda pflueriſentur omnia ponitur in ſacu
lo et hoc dicitur unum artificiale apopiatum.
Ad lapidem renú in pulueris forma et e plus
regine. 1ª reubarbari coſt xilobalſai reupon
tici carpobalſaí. an. 3. 5. ſpice. 33. accori cináo
mi pencedomin melanopiperis laxifragie.
an. 3. ii. garioſill ciperi dragagáti alexádrie ca
medros ameos ſparagi basiliconi urtice ſe. ci
tri feminis genestre quattuo: feminú frigidòz
mandragoze an. 3. v. caſſie lignee polii croci ſq
nanti bdelii leuſtici maſtícis amomi yreos na
ſtrucii. an. 3. iii. granozum milii ſolis ſeis senicu
li petroſ. ſileris mótani cardamomi cinamomí
aniti euſobüi an. 3. ii. 3. i. epatis leòis balsami
te ſanguis hrci pentafilonis an. 3. i. 5. cantari
daz. 3. 5. piretri pipinelle ligue auſ pulegii an.
3. iii. 5. ligritie. 1b. 5. bionie fragarie turbith ſe.
malue atriplicis aritoſ. ro. centaunce maſtòis
ſolioz. lauri an. 3. i. 2. 5. v. leucopipis laxifragie
an. 3. i. litargirii graminis ſiſeleos aritoſ. lon
hermodactilloz an. 3. 5. lapidis lincis lapidis
gagatis armeni ſpongie et lazuli an. 3. i. dob est
3. i. cù uio ſubtili aut aqua diuretica. Ad idè
lapis ſpògie iudaic? cinis ſcorpionis pulueriza
tus cinis leporis àbusti cinis onop gallie poſt

qæ evacuate ſut a pulli cinis auicule q vocatur
caudatremula ſanguis hyrci bene pparat? lin
gue ſpentis. i. illa q ualeſtra uenenum puluis
lubucor terrestriju cù exccátur et oia ita ualeſt
a pprüctate et additur aſq rasani q uala3 a ppric
tate et pót dari glibet per ſe u[mi]xtus et hoc cù
biodio cicep ru.nel cù aqua rasani uel cù aqua
apopriata. In forma ſfectoís dentur iſtuni. 3
ii. cí ribola uel maluauſia uel cù uino i quo ſit
coctú miliu ſok z laxifragia Ad idè filoatrops
litonripò Ad to nefre catarticú. i. renes pur
gans Nicolai. Ad idè adriani Nicolai Ad
idè electuariu de cinerib? Nicolai. Ad idè, 1ª.
cineres ſcorpionú. 3. ii. cantaridarú abſcifis ca
pitib? et aliis. 3. i. ſanguis hyrci exccati. 3. ii. cie
ris utri cauliu no trasplantatoz cieris leporis
cineris anis caudetremule cinerú onop ex qb?
exiuér ut pulli an. 3. iii. lapidis iudaici lap. inue
ti i felle bous lapidis ſpògie pipis dauci carui
ſe. altee gùmi arabici ſe. laxifragie milli ſok ſile
leos carpobalſami xilobalſaí ſpice nardi capill
ueneris recetiú quattuo: feminú frigidòz an. 3
i. ſſciantur cù melle roſ. q. ſufficiat et fiat còdi
tú et utatur eo ad quantitaté duarú auellanarú
mane et ſero cù aqua decoctoís cicerú z tribuli
marini. Ab extra apopriata fiat iunctio i reni
bus et pectine cù oleo de ſcorpionibus uel de li
lio uel de amigdalis amaris uel de ceraſis uel
de granis citri et citranguloz uel de pipibus.
Balneum embrocatio empím fiat sicut i cura
difficultatis urie.

Almanco:
Si aŭt lapis ceciderit et in virga obstacu
lú fecerit aqua cala ab alto distilado ei ſu
pſundak donec rubere uideaſ: deinde ole
u3 tepidú guttati ſuper inciáa et ſi necesse
fuerit ſugatur et ex hoc mouebiſ lapis et
exibit. As ſi magnus et angulofus fuerit
necesse est ut ûga iſerius incidatur et extra
batur.

Sillanus

Ponitcurá lapidis qñ descendit in ûgam.
Pamo diuiditur i duas. Primo ponit cura3
qñ lapis non é multú magnus qñ poſſet egre
di per ûgam. Scòo ponit curá qñ lapis est ual
de magnus qñ non poſſet egredi per uirgam.
Scòa ibi. Q[ui] ſi magnus. De prima dicit q
ſi lapis descendat in ûgam aqua calida distillan
do fundatur ab alto donec uideatur rubere
Ró p3 per idem. Tertio dicit q[ui] ſi necesse fuerit
debet ſugi per foamé ûge. Ratio q[ui] ex tali ſuc
ceſſione ſit forſis attractio lapidis. Q[ui] ſi ma
gnº. Ponit curá qñ lapis DESCÉdit et ûga et é ma
gnus dicens q[ui] ſi lapis é magnus et nó pót ûſc[]
n iii

dere neceſſe èt ut uirga inferius incidatur et ſie
extrabatur et poſtea cōsolidetur.

De apostemate quod fit in renibus ul
vesica. Sillanus.

Otandum circa rubricā quid ſit apā
renú ul vesice. Secundo notādum
q cā intrinſeca apātum renú et vesice
aliqñ est calida et aliqñ est frigida ſed q ma-
teria diuerſa pōt fluere ad renes uel vesicā uel
ibi congregari. Sed cā extrinſeca pōt eā caſu-
uel poffuſo uel inepta equitatio et ſilia. Tertio
notandú qz signa apostematis renú ſunt quia
dolo: est in diuerto aggrauatiuus et impeditur
urine tranſitus ſe. permixta cum qua est rigor et
horripilatio. Signa apātis vesice ſunt: q appa
ret tumor: manifestus in pectine. dolo: itenſus
ſicut mulieris parturientis maxime ſi materia
ſit calida quod declarat ſe. et dolo: acutus. Si
uero materia ſit frigida dolo: et ſe. ſut remiſſio
res et urina minitur cum difficultate. Signa
ſi apostema ſit in rene dextro dolo: ascendit uf
qz ad epar. Si in ſinſtro DESCENDIT UſCZ ad ſuci
cam. P[ro]nOSTICATIO talia apāta in ſenibus
ſunt difficilia ad curandum et posſunt termina
ri tripliciter. P[rimo] in ſenſibiliter: ut q[ui] mate
ria est pauca. Secundo per qu[ue]ſionē materie
in ſaniem. Tertio per converſionē eius ad ſely
roſim cuius ſignu est ſe. erratica et frequens mi-
tus urine et quando mouetur uidetur q[ui] habe
at aliquid ſuſpenſum in illis locis. Ap[ar]a renum
indicat y[ro]d[ip]iſim ſi non cito curatur Al.

D[he] ap[ar]a quod fit in renibus et uſi
ca cōcomitātæ ſebris p[mi]xta q[ui] nō
ē vchemētis calor[is] c[ui] quaē ho
[pi]ileo et ergo: et frequēs mi[ct]us et dolo:
in inſer[io]ibus costis et gravitas et c[ui]m
p[ell]ik u[ide]t q[ui] aligd ibi it ſu ſu[n]p[en]ſu. Sil:
D[eter]mi[nat de ap[ate] quod fit in renibus et
vesica: et diu[i]ditur in duas. P[rimo] ponit ſigna
ſco: curā. S[ed]a ibi. C[ui] itaq[us] hec ſigna.

Be p[uma] dicit q[ui] ap[ar]a que ſiunt i renibus et ue
ſica ſequuntur hec ſigna. P[rim]u est ſebris per
mixta que n[ot]o è multum calida in qua è horripi
latio et rigó. p[ter] materiā putrefcentē in loco
apostematis ſi est p[mi]xta q[ui] ſumi non continu
antur ſemper ad cor: p[ter] nimiā diſtantiā. ſz
n[ot]o est uehementis calor[is]: q[ui] materia putrefcit
in loco latis diſtante a corde et ſi ſit in vesica p[er]
ſter frigiditātē membri. ſed è horripilato et rigó.
rōne male materie p[ung]itiuæ in qua elevātur ſu
mi p[ung]itiui ſup[ia] d[or]ſu. ſm ſignu è frequens
mi[ct]us. R[atio] patet. T[erti]u est dolo: i inferi[q]

ribus d[or]ſi. R[atio] p[er] Quartú cum mouetur
et p[ell]itur uidetur egro q[d] aliquid ſit ſuſpenſu
ibi. R[atio] patet. Al.

C[ui] itaq[us] hec ſigna uſiā fuerint eger ex
basilica minuak eius partis in q[ui] grauendi
nem et d[or]ſo: e[nt]it. Loco quoq[us] empla
iſrigidantia ſupponan[tk] et ſi egritudo ſic
diffuſoluta fuerit bonu erit. Si a[ut] ſebriz et
dolo: et granitas p[fe]uerauerint et via ni
miu: et frequenter e[gr]edia[tk] ſignifica[tk] ibi
pus colligi. Empla i[g]itur è t[uc] ſup d[or]ſu
ponéd[ui] ex camomilla ſe. lini oleo ſiſami
no ſurſuris cōſperſis. E[st] ergo p[ec]ipien
d[u]t ut in tinaſe deat. Si a[ut] eger minxerit
pus ſela q[ui] no[ab]imus in. c. de ardoze vii
ne ſunt danda donec pus minuak deſide
trociſci denk quos in. c. de mictu ſanguif
et puris no[ab]imus. A[pa] uero quod ſiti
vesica d[us] concomitari ſe. concluſa et diffi
cultas mingendi et diffuria et ſemoris et
uirge d[or]ſo: et t[unc]e[ger] ex basilica minu
endus è et fiat h[uius] egritudis cura q[ui]
admodu: p[di]ximus. E[st] a[ut] q[ui] renú ap[ar]
n[ó] p[uen]it ad ſanié ímo tranſit in duri[ti]
cuius gravitas in renibus ſine ſebriz p[er]e
uerat. E[st] ergo cl[ite]ri[za]ndus ex mucilla
gine ſenugreci et ſeis lini et a[po]ſimata[ca]
momille et cauli: et melliloti et maluani
ſci et ſurſuris. Et u[n]omat frequ[è]ter. Reni
bus quoq[us] ſu[per]ponatur emplaſtrum:
ex h[is] que no[ia]uimus et ſi uzina minu
uidetur urinam p[u]o[c]antia dentur. Hoc
quoq[us] p[ro] paruo non est habendum: q[
ex] eo p[er]uenitur ad idrop[is]im. S[illa].

P[on]it curá et diu[i]ditur in duas. P[uno] ſa
cit hoc. Secundo ponit ca[ri]. ob[ser]vandú. ſeda
ibi. H[oc] quoq[us]. P[rima] in quatuor: P[uno]
ponit curá ap[ost]ematis renú a p[ri]ncipio an[] cō
u[er]ſionē materie in ſanié. ſedo ponit curá in p
ceſſu qu[á]do materia p[u]ertitur ad ſanié. T[ern]
ponit curá ap[atis] vesice. A[u]rto ponit curá
ap[ati]s renú qu[á]do materia cōuertitur ad duri
tiem. ſeda ibi. Si a[ut] ſe. T[ertia] ibi. A[pa]
A[u]rta ibi. E[st] a[ut] P[rima] in duas. P[rimo]
ponit curá per ph[le]botomíá. ſedo per unu loca
le. ſ. emplim. ſeda ibi. Loco quoq[us]. Be p[uma]
dicit q[ui] ubi non fuerint ſigna p[re]dicta e[ger] d
ph[lo]botomari ex basilica illuſ partis in qua ſe
tit d[or]ſo: et gravitatē. r[ó] q[ui] p[he]bet augen[mi]
ap[ati]s diu[er]t[é]do materiá et euacuando ſed q
re ab cadé parte: q[ui] ſuſſicit una dy ameter. ſ. ab
i[n]feriori ad ſuperius. Loco quoq[us]. P[on]it

93

Be ardoë urine

curam per unum locale, s. per emplim dicens q
loco debent supponi empla in frigidantia. Ró
quia prohibent fluxú materie ad locú a princi
pio. Scöo dicit q sì egritudo disoluatur sic erit
bonum signú. Notandú q sì apostema sit ca
lidú emplím debet esse tale. M. roß. ru. Æ. i. seis
portulace femis papaueris al. an. Æ. s. olei qrt.
i. aque roß. Æ. s. farine odei. q. sufficit pluerizá
da puluerizétur miſce oia t fiat emplím medio
criter liquidú. S3 sì materia fuerit frigida a pri
cipio q. petit emplím tale. M. ſucci abſintbii. Bb.
q. olei roß. camomille an. qrt. s. farine odei. q.
sufficit miſce oia t fiat emplim. Si aút. Ponit
curá quâdo generatur ſanies t dividitur i tres
Pumo ponit ſigna generatioſi ſaniei. Secú
do pôit quod á emplim q facit ad generatóné
ſanie. Tertio ponit curá poſt generationé ſani
ei. Scöa ibi. Est ergo Tertia ibi. Si aút eger
De prima dicit q sì febris t dolo: t gravitas p
feuerauerit t uria miutí t fríqnter egidiatur ar.
è ſupra ghiationé ſaiei. ró q. i ghiatò ſaniei plus
agit calor in materiá t agit t comouet t fit ma
io: febris t dolo: t gravitas. Sed quare minu
tim t frequenter egieditur urina: Ratio p3 q2
in generatioſe ſaniei fit maiò ſacitas i materia
t plus stimulant. Est ergo. Pôit emplim ma
turatiuú t generatiuú ſaiei dicens q debz po
ni emplim ſupra doſium factù ex camomilla ſe.
lini ſurſurib: oleo finemo cospſis. Ad iò épſz
maturatiuú i ápate calo. M. mal. bitimak. an.
M. s. caricap piguiú q. s. medulle cervi uíui
tuli. Æ. i. uí. Æ. i. s. olei t farie tritici q. sufficit có
quaſſanda coquassentur forſtiter miſce oima t
fiat emplim. Empim maturatiuú in ápate fri
gido. M. caricap pinguíu. Æ. ii. radicis lilii qrt.
s. mucilaginis ſenugreci mucilaginis ſeminis
lini. an. Æ. s. olei ſiſamini qrt. i. ydromellio pau
ce comixtóis qrt. i. s. farine tritici. q. sufficit con
quaſſanda conquassentur forſtiter miſce t fiat
emplim. Si aút eger. Ponit curá per ea que
debent approximari poſt generationem ſaniei
dicens q sì eger minxerit ſaniem debent et dari
semina que dicentur. c. de ardoze urine donec
minuatur. Dicit scöo q deide debét dari troci
ſci de qbº ifra dicetur. c. ómictu ſag uis t ſaiei.
Ró q. illi múdificat uias uriales a ſanie t réit
tunt acuitatem. Apa uero. Ponit curam
apostematís quod fit in ueſica. Primo p[remittit
ſigna. Secundo ponit curá. Scöa ibi. Est aút
De p[ra]dicit q apa ueſice ſequitur illa ſigna
Primum est ſe. concluſa. Secundum è difficul
tas mingendi t diſluria. Tertium è dolo: òge

et femoris. Ratio p3. Et tunc dicit q eger debz
phlebotomari ex basilica. ratio patet ut supra.
Secundo dicit q alia cura. s. per localia debz
esse ut dictum est de cura apostematis renum.
ratio patet per idé. Est autem. Ponit curam
quando apostema couertitur ad duritié: et diu
ditur in duas. Primo premittit signu. Secun
do ponit curá. Scöa ibi. Est ergo. De prima
dicit q apostema renum: aliquando couertitu:
ad duritié: et signum distinctuú est: quia grani
tas perfeuer at in renibus fine febte. Ratio p3:
quia resolutu est quod erat subtile euapo zab
le et remansit grossum. Est ergo. Ponit curas
t dividitur in tres. Primo ponit curá per cliste
re. so per evacuationem per uomitú. Tertio p
emplim. Secunda ibi. Et uomat. Tertia ibi.
Renibus quoq3. De prima dicit q eger dbz
clisterizari cum mucillagine ſeminis lini et ſeu
greci et decoctoë cauliuz camomille melliloti et
maluawici et ſurfuris. ró q2 tale è mollificatuú
Et uomat. Ponit curá per uomitú dicens q6
d3 uomere frequenter. ró q2 divertit a loco.
Renibus quoq3. Ponit curá per emplim dí
cens q renibus dbz supponi emplim ex bis que
dicta ſunt. s. ex mollitiuís. ró p3. Secundo dicit
q sì urina apparet minui debent dari puocan
tia urinam. Ratio patet quia ex ea p[re]uenk
tur ad ydropisim: q2 tale apostema debilitat re
nes: unde non posſunt trabere aquoſitatem ab
epate t ſic remanens refudat ad concauitemat
uentris t caufat ydropisim t.

Be ardoze urine.

Sillanus

Ostandú circa rubicæ quid fit ardoz
urine: p3 quia é acuitas et mordicatio
quedá ipsius urine. Scöo notáduz
q cauſa ardoz urie è duplex. Una est permix
tum humorú calido: ú cum ſubstantia urine è est
colera uel phla salſum quando tranſit per uiaſ
renum uel urine. Alia cá est ulcus existens i uiſ
urine: unde cum urina tranſit per loca inducit
ardozem. Ad propositum primum capitur hic
Tertio notandú q ſigna ardoz urie habé
tur ex iudicio patientis. p[ro]notificatio talis pro
notificatur ſuper ulcere in viis urine ſeu urinali
bus pp. excoſiatóz quâ iduit uria acuta. Al.
Tum eger dû mígit ſentit ardozé
t p[u]nctioné i uirga a ſalſis aceto
ſis t acutis abſtinendus è t nutri
endus est ex tapheis léibus t zibrebezi t
eorú ſimilibus. Hec quoq3 medicina dan
da è ei. M. ſe. melonis excorticati. 3. xxx. ci
trulli cucurbite portulace papaueris albi

n. iiii

feminis an. 3. iii. feminis insquiliam albi
as. ii. zuccari albissimi ad pôdus oium pul
ueris horú quotidie. 3. iii. i mane alie. iii.
circa nocte cù. 3. i. sirupi viol. aut uleb su
matur. hec ergo egritudo nê puipeçeda
quia cù sit mansiva et pseuerans pueni
unt ex ea i uesica et i instrumentis urinali
bus ulcera. Sillanus.

Ponit curâ ardozie urine: et diuiditur i du
as. Primo ponit curâ. Scöo ponit cañ. pnosti
cú. Scöa ibi. hec ergo. Prima in duas. Pri
mo facit quod dictú est. Secundo ponit curaz
p medicamen. Scöa ibi. hec quoq. Be pri
ma dicit q[ui] si eger in emissione urine sentit pun
tioné et dolóz d[omi] abstinere a falís et acutis et
acetosis. Ro quia augent ardoé in urina et d[omi]
uti cibis humidis. ut ptisana non colata spina
chia lactuca et portulaca et filíbus. Ro quia re
mittunt acuitaté. hec quoq. Ponit curâ per
unú medicamé dicens q[ui] d[omi] dari unuz medica
men quod è. he. se. melonis excorticati. 3. xxx.
se. citrulli se. cucurbite se. papaveris albi oium
an. 3. iii. se. insquiani. 3. ii. zuccari albissimi ad
pondus oim de puluere horú quotidie i potu su
mat in mane. 3. iii. et totidé in nocte uel circa cù.
3. i. sirupi viol. uel inlep. Ad idé. he. feminú
communis frigidoz. 3. iii. se. portulace iusgami
papaveris albi liquiritie passularú an. 3. i. zuc
cari. 3. i. s. fiat targeta. Ad idé lac anigdalaz
cum aqua decoctionis se. melonis. Ad idez
ualet iniectio per firingam albuminisoui bene
agitati. Ad idé. he. muallaginis se. ptilii se.
citonioz an. 3. i. tactis mulierú uel afine i uirgá
per se piete. Ab extra ualet empti hoc. he.
sandali al. et ru. sumach spodii myrtilloz an. 3.
ii. achacie ipoquiftidos an. 3. i. 5. succi plantagi
nis aque rob. an. 3. i. farine order. q. sufficit pul
uerizanda puluerizentur miſce oiaq. fiat emptz
mediocriter liquidum. poffent etiam addi duo
albumia ouoq. Ad idem ualet pánus dupli
catus inſuſus in albumineoui bene agitati et la
cte mixtis et positis ſupra locú. hec ergo. Po
nit cañ. obſeruandú dicens q[ui] hec egritudo nô
est paruipendenda. quia cum antiquatur pro
ueniunt ulcera i ueficá i instrumentis urine.

De μίctu ſanieci uel ſanguis. Sillanus.

Obandum circa rubricam q[ui] ſaguïs
apparens in urina: aliquando p[ro]oue
nit ab epate: aliquando a renibus: albi
quando est purus: aliquando impurus: aligi
cum ſanie aliquando ſine ſanie. Secundo notá
dum q[ui] cauſa μίctus ſanguinis est: aliquando

interior: aliquando exterior. Si exterior est sicut caſus perculſio ſuperfluus coitus exercitum ni mium ſuperflua eibозú et potus repletio: dimíſio alicuius fluxus soliti sicut méſtruóuz emor roidarum et mutilatio membi. Si uero cauſa ſit interior: hoc est p[ter] habundantiá humo[ur] aut p[ter] acuitaté: aut pp. aquoſtaté uel uento ſitaté. Uel ulcus uel aſa uel p[ter] debilitaté renum et uſeſe et ſic de aliis. Aliquádo puenit per uia crifis et múdificationis: aliquando p[ui] am ſinthoatis. Tertio notandú de ſignio diſſin guentib? si p[uenit] ab epate est ſine dolóre quia epar no ſentit et ſt pur? níſi ſit ex debilitate epa tis et ſt mixtus cum urina. Si a uesica t[uc] est dolóz i pectine et ſt trúboſus ſeperatus ab uri na. Si p[uenit] multus et ſubito ſignificat ruptu ram uene. Et quádo pauiati ſignificat coroſio nem uel refudationé uel paruá apertionem. Si p[uenit] sicut lotura carnis recétis ſignificat de bilitatem epatis. Si p[ter] repletioné p[ro]uèit discernitur ex habitudine. Si p[ueit] p[ter] acu taté humo[rum] discernitur ex ardoze. Si uero p[ro]uèit ex aliis cauſis cognosſitur ex ſignif. apo ſtematum renú et uſeſe dictis ſupra. Si p[ro]uèit nit per viam múdificationis t[unc] discernitur ab alleuatióe. Si per uia ſitto. t[uc] discernitur ex gravitate. P[rono]ſticatio oſis fluxus ſanguil rubei et mundi ſi ſit m[ú]tus est malus fluxus ſan guinis ex uesica t[ardi] curatur q[ui] ab aliis méb[ris]. S[á]guis apparens in uriná longo tépore p[ell]imus est q[ui] ſignificat ulcera a fraudulentam corporé. Auarto notádum de mictura ſanie[ci] p[er] μίctus ſamei est p[ro]pter ulcera in renib[ri] eri ſtétia et uesica. Uel é a méb[ri]ſ p[er] ſupio[bus]: s[ic]ut pp. rupturá pleureſis et p[iple]monie uel aſpatis epatis et ſic de aliis. ſi uero pp. ulcera i renibus uel i uesica ſic é cá uel iterio[] uel exterior. ſi ete rior é sicut p[u]ſſio plaga caſus coitus ſupfluus medicine acute et nimis diuretice et ſimilia. ſicá ſit interior. é. ut pp. apa male curatú et male mú diſſicatú: uel p[ter] humo[ur] abundantiá ut pp. malá qualitaté. uel pp. groſſitiem et uentoſtaté uel uſcoſitatem unde adheret: uel pp. lapide[m] cú ibi diffoluitur. Quinto notandú q[ui] ſi ſanieſ ueniat a méb[ri]ſ ſuperioribus discernitur p[er] ſefio né illa[]z partiú. Si a réib[re] et uesica discernitur ex loco dolóris. Si a renibus dolóz é in remib[ri] et do[so]: Si a uesica dolóz é i pectine. Sed ſi ſit a cá intríſea discernitur ex relatione inſirmi. ſi ab intrinſea faciiter discernitur bene cofidetá ti. P[rono]ſticatio. Ulcera renú faciuiſ curatúr q[ui] ulcera uesice: q[ui] ren méb[ri]ú é carnosí[ſ]: et uſi[ſ] ca[ſ] é méb[ri]ú n[í] carnosí[ſ]. Ulcera renú et uſeſe diu

92

Be mictu sanguinis et saniei

sum a nuiſ curāt q; ſiſulata ſut iſtis a uis al. promiſſionibus deſtitamus.

Um aliquis pp caſum uel perſuoum ſaguinem minxerit ex baſiſica minuak. Et trocisci q dicun tur trocisci de Karabe tribuank. Aui. N. Karabe gùmi tremule arboris an. 3.v. ba lauſtie ypoſtidoſ an. 5. ii. 2. 5. olibani. 3. ii ſe. apii opu an. 3. i. ſoſmenk trocisci ponde re aur. i. ex qbus unus i die cù apozimate ſumach tribuak. Ad comedendù yo tri buanſ carnes cocte cuz ſumach 2 carnes cocte cù ſucco uue acerbe. Abſtineat a nu trientibus acutis 2 ſalfis. Loco vero pcoſionis ſupponak empſim ex bolo armèo 3 abchacia 2 aloe 2 litio cōſectis cù aceto 2 aqua. Si aŭt ſanguis mictus euenerit poſt comestione cibor acutor: aut potum vint acuti phlebotomek eger. trociscoſ 3 Karabe in potu ſumat 2 codem quo dixi m? guberneſt regimine. Pus yo ſi miterit 2 ego trocisci iſt dandi ſunt. Aui. 1k. ſeis melonis citrulli cucurbite abſoq corticib oim an. 3. rr. boli ar. gùmi arabici truizs pinguſ ſanguis draconis oim an. 3. x. opii. 3. ii. ſe. apii. 3. ii. inſoſmentur trocisci pondere. 3. ii. ex qbus oi die un? cum firu pi de papauere tribuank. 3. i. in potu. Ait ge quoq exiſto collirio imittaſ. Colliriuſ de ceruſa N. ceruſe ſarcolole olibani gùmi arabici opii ſanguis draconis oim paſtes equales ſiant ex eis colliria 2 per ſirin ſam prius ſiat iniectio ex ydromelle 2 mi sat eger 2 poſt ei? egressione ſiat iteru in iectio iſtius colliri diſſoluti in lacte afine. Sillanus.

Determinat 3 mictu ſanguis et ſaniei: 2 diuui viditur i duas. Prio ponit curá mictus ſaguís qn puenr a cauſis extrſecis. Scöo ſaniei, Se cùda ibi. Pus yo. Pia in duas. Prio ponit curá mict ſanguis qn puenit a cauſis extrinſeio. Scöo qn puenit pp comestione cibor acu toz uel potu uini antiq. Scöa ibi. Si aŭt. Pri ma ſequatuq. Pimo ponit curá per phlebotomi am. So per troci. Tertio p dietá. Quarto p em pim. fa ibi. Et trocisci. Tertia ibi. Ad comendum. Quarta ibi. Loco uero. Be prima dicit q qn g9 minjerit ſanguiné ppter caſu uel pcoſſioné d3 fieri phlebotomia 3 basilica. Ro q; diuertit materiá ne ſiat ad loca renu uk ue ſice. Et trocisci. Ponit curá p trociscoſ dicés q debét dari in potu trocisci de Karabe. Ro q;

ſunt frigidi 2 stiptici 2 a pprietate reſtringit ſa guiné. So ponit descriptioné. N. karabe gùmi tremule arbor ambor an. 3. v. balaustia ypo qſtidos ambor an. 3. i. inſormentur trocisci pò deris aur. unius ex qbus oi die cù decocte ſu mach tribuatur. Ad idé ualent trocisci de karabe positi ſupra: c. de ſputo ſanguis 2 admistre tur cum aſ plaſtaginis. Ad comedendú. Po nit curá dicés q ad comedendum debent dari 2 ego cocta cù ſucco uue acerbe. Ro q ingroſſat ſanguiné 2 remittunt ebullitòm. So dicit q 3b5 abſtinere a cibis acutis 2 ſalfis. Ro p3. Loco uero: Ponit curá per empſim dicens q loco p coſſionis d3 ſuperponi empſim factu 3 bolo ar. abchacia aloe 2 litio cōſectoís cù aceto 2 aq roſ Ratio patet: quia est stipticum 2 consolidatiuſ. Ad idé empſim factu ex ſolís plaſtaginis portu lace 2 ſempuive cōquaſſatis. Si aŭt ſanguis Ponit curá mictus ſanguis puenientis poſt comestione cibor acutor: aut potu uini antiq: dicés q ſi mict ſanguis fiat modo dicto d3 ſie ri phlebotomia. Ro q; ſunt frigidi 2 stiptici. So dicit q eger debet regi ut dictu est ſupra. Mo tandu q mictus ſanguis quidá é nouus 2 tunc ſufficit quod é dictu per raf. Alius é antiquus 2 tuc ſufficit múdificare 2 uias urinales a ſaguí ne 2 tuc medicina mundificativa uesice é. N. ca pilla. ueneris. A. iii. liquiritie rafe. 3. i. ſeminis melonis quart 5. zuccari albi mellis electi an. quart. iii. ſiat firupus clarificatus uſoq ad. I. i. administretur cù decoſione ſeminis melonis Ad idé. N. folioq pentaſilon. A. iii. zuccari albi ſrt. iii. ſiat firupus clarus uſoq ad q. i. uel I. i. 2 administretur cù decocteó ſolioq pianta ginis. mundificat eni 2 consolidat q. A. H. Be rardi 2 nunq5 inuenit defectu. Ad idé p paupe tribus ſufficit comedere. I. ii. pentaſilon. 3 me ne. Pus uero. Ponit curá mictus ſaniei 2 di viditur i duas. Primo ponit curá per trociscoſ. Scöo per colliriu debét imitti per ſiringá. Se cùda ibi. Urge quoq. Be prima dicit q ſi eger mingit ſanié debent dari trocisci iſt. N. ſe minu melonu citrulli angurie cucurbite omniu abſoq corticib. 3. xx. boli ar. gùmi arabici thu ris pinguſ ſanguis draconis oim an. 3. x. opii. 3. iii. ſeminis apii. 3. ii. inſormentur trocisci pon deris. 3. ii. ex quibus omni die unus cuſ ſizpo de papauere. 3. i. tribuatur. Ratio quia tales trocisci alterant malá complexioné qualitatue que é in ulcere mundificant ulcus 2 consolidát 2 hoc in ulcere renum requiritur. Notandum q in ulcere renum 2 ueſice: alioq admistátur.

mundificantia et solidantia per se aliqui simul. Undicentiuiu. M. se. melonis mundati se. al tee se. solatii anni. 3. iii. amigdal. amaraz se. citzu li capill. ueneris recentu radicis ireos ligritie rase. 3. i. 5. se. baucie se. apii anni. 3. i. zuccari albi H. i. fiat electuarii per bolos. et de ipsis pōt sie ri sirupus si ppletur quantitas: et talis sirupus ad ministrur cù decocto se. melonu. Ad idez sunt aqua ordei ydromel: aqua ficu decocto y sopi piaffii capill. ueneris recentiu? lac. Lo solidatiuus est. M. consolide maioris et minoris anni. 3. ii. sanguis draconis thuris maſticis boli ar. anni. 3. i. reubar bari affari achatie myrti. 3. 5. ſpice nard. 3. 5. zuccari albi q. sufficit fiat elec tuariu3 per bolos et de ipsis pōt fieri sirupus si dupletur quantitas. Ad idé. M. ligritie rase 3. ii. capill. ueneris recentiui folioru arnogloſſe i. plantagio anni. M. ii. cucumeris cucurbite ci truli idi anni. 3. i. se. papaueris albi se. altee mucil lagie se. citonioriu anni. 3. 5. dragati gùmi arabi ci. 3. iii. reubar bari roſ. ru. anni. 3. q. 3. 5. zuccari al vi. q. 3. iii. fiat sirupus clarificatus uſoq ad. H. i.

Ad idé cauda egna ſumpta itus et extra ſed simplicia ſunt bolus ar. ſanguis draconis mira ſpodiu rose cauda egna et similia: et inter oia valet potus lactis capzini. Mâ valet loco cibi et potus et medicie. Cirge quoq. Ponit curam per colliriu quod iponitur per firingâ dica ſens q. per firingâ debet poni colliriu de cerua. Ratò q. 2. consolidat. ſe. 2. ponit descriptione. M. ceru se ſarcocolle gùmi arabici oliſari opii ſanguis draconis oim anni. partes equales ſiant ex hùs colliria. Tertio dicit q. dz pius fieri iniectio per firingam ex ydromelle. deide dz mingere eger. post egresſoné dz fieri iniectio illius colliri diſ ſoluti i lacte asinino. Notandù q. dz medi cus modo cù cōſolidatiuis modo cù mûdifica tiuis modo cù mitigatiuis pcedere et ſic reitera re quousq. fuerit cura completa.

De fluxu uzine.

Sillanus.

Otádu circa rubrica: q. dyabetica paſſio è ümoderata urine emissio uel effuſsio.

Scö notandù q. cā cuiu? paſſio nis. Uel è ſupſua caliditas renum attrahens aquoſitare ab epate et epar a stó et hoc è ut pluri mû. Uel cā è frigiditas renu et totius corporis montificans et paraliticans: unde nò pmittit cò tineri uriná. Tertio notandù q. ſigna huius paſſionis fùt manifesta qùi uria mingitur i magna quantitate et frequéter. Signa vò ſm diuerſitare cauſa varian tur. Si fiat a caliditate ſentitur caliditas in renib? et dolor et punctura et magna

ſitis. Si ex frigiditate ſentitur frigiditas in teni bus et extremitatibus et leditur a frigidif et iuua tur a calidis. Pronosticatio: si hec paſſio cò tinuauerit maceratur corpus et debitatur et de ducitur ad perdinionem. Ali.

Um eger miſtū urine emittit et in emissione ardozé nò ſettit aut mè ſit i ſono ſuo nec patitur ſitis nec corporis extenatione ſeurrit ea que uriná cōſtringút váda ſunt. Medicamen rei nés uriná. M. gládiu. 3. i. oliſai. 3. xxx. se mis coriádi ſicci boli arméti gùmi arabi ci anni. 3. x. fiat ex cdis pluìs de quo in mae. 3. iii. et circa nocté totidé ad tranſglutiendú dék. Ad ſi cù hæ egritudie ſitis fuerit uia lidiffima clamofa et aqua que bibib cito egrediatur aqua ordei cù pnilio detur. Et nutriatur cù ſucco uue acerbe et ſumach et similibus horu nutriétiù. et cù cibo qui fit de ſila ordei et maſat et 2ob acetoſu da ei i potu et plobibeatur a laboze et cù mu liere còcubere. Iſtu quoq. trociſci in potu ſumank. M. ſpodi. 3. x. lactuce se. pòu lace anni. 3. xv. coriádi ſicci. 3. i. se. roſ. ru. boli armeni anni. 3. v. balaustie. 3. ii. capbo 3e. 5. ſumatur in potu cù ſucco granati acetoſi. Herbe et frigide terantur et huper reſes ponantur. Et cauæt sibi a cibis ca lidis et uino et ab olbus que uzinas puo cant. Illud aŭt quod ex nimio ſolidonú errore pucenit è: q. dant in hæ egritudie medicinas calidas: unde illico ducit ibi ad pnilim.

Sillanus.

Ponit curá fluxus urie: et diuidentur i duas. Puo ponit curá qù puenit a fritate. Secundo qù puenit a calitate. Seda ibi. Q. 5. cu. De puma dicit q. si eger emittit multa uriná et leuſo emissione nò ſentit ardozé uel mingit in ſonino et nò patitur ſitim nec extenuatione corporis ſu ple arguendú est q. ſit a frigiditate et humidita te relaxante uillos uesice. Scö dicit q. pura debét dari restrigétia uriná: et tuc pòt unu me dicamé q. è. M. gládiu. 3. i. oliſai. 3. xxx. se. cori andri ſicci boli ar. gùmi arabica anni. 3. x. fiat de hùs puluis détur. 3. iii. de mane et tantúdè circa nocté. Ad extra v3 empím. M. laudá maſticis anni. 3. ii. ligni aloes sto: acis caláite galáge le. ci toniop anni. 3. i. terbentie. 3. i. pulucrizáda pulue rizétur còquaſſáda q2ſſentur cù pirlенно calido miſce oia malarádo cù ſucco méte et fiat empí3 tenue ad quantitatem mediù palmi ab utraq3 pè extendatur ſupra corium et applicetur pectini

94

De ſermibus q generantur in ventre.

Ad idem ſe. succi mente. Ib. i. olibani maſti
cis. an. 3. 5. nucis cipresſi. 3. ii. galáſe ligni alo
es an. 3. 4. pulueris cinamomi. q. ſufficit et ſi eſt
paup nalet puluis camini affati. et ſiat emplim.
Ad idé ungátur loca femoris et uirga et partes
adiacentes cú pleo de tilio uſ de costo i quo diſ
soluantur caſtoeú bolú armenum maſſim mu
mia mirra. ſò cú ſi. Pòit curá flurus uri
ne qí. puenit a caliditate: et diuſitur in duas.
Primo facit hoc. Sebo pòit erzóé quo:undá
ſolidó. Secúda ibi. Illud aút. Prima i tref
Prumo pòit curá p ea que ap:proximantur ad extra
intra. Sebo p ea que ap:proximátur ad extra
Tertio ostédit a qb? ɔz abſtinere. Seba ibi.
Herbe ét. Tertia ibi. Et caueat. Prima in
tres. Prumo pòit curá p potú. Secúdo p die
tam. ſ. p cibú et quedá alia. Tertio p trocíſcos.
Secúda ibi: Et nutriatur. Tertia ibi. Iſt
quoq. Be prima dicit q. ſi cú flurx urie ſue
rit foruſima ſitis et aq. uta que bibitur cito egre
ditur credendú é q. ſit a caliditate. Secúdo di
cit q. p[ro] cura ɔbet dari aq. ordei cú psílio.
Ratio q[ui] remittit caliditaté renú. Ad idé ua
let ſyrupus uio[.] ut iulep uio[.] c[ui] aq. frigida.
Et nutriat. Pòit curá p dietá dicens q. ɔz
nutriri c[ui] ſucco uue acerbe et ſumach et ſimilib[
] et cido facto:be ſimila ordei et ſimilib[] cibis fri
gidis. Similiter nalet lac acetof. maſal. i. Ro
q[ui] omia illa inſrigidát et alterant malá cóplexio
né calidá et p bos intelligit ſimiles cibos et ſroc
tus frigidos et ſtipticos ut ſút nesſile ſo:be p[ro]
melli et cornule et caueat labore et coitu. Ratio
q[ui] Italia calefaciunt renes. Sitis quoq. Pòit
curá p trocíſcos dicens q. d[it] sumi trociſi iſt
qui ſunt ſe. ipodii. 3. x. ſeminis lactuce ſeminis
potulace an. 3. xx. coriandroy siccop roſ. ru.
boli armeni oium an. 3. v. balaustia p. 3. ii. cam
phore. 3. 5. ſumantur in potu c[ui] ſucco granati
acetosi. Ratio q[ui] ſunt frigidi. I[deo] alterant có
plexioné calidá et ſtriptici:ideo claudút vias uri
ne. Ad idé tria sandadali. Ad idem diaro
don abbatis. Herbe ét. Ponit curá p ea que
ap:proximantur ab extra dicens q. herbe frigi
de terantur et ſuper renes ponantur ſicut ſunt
lactuca potulaca solatrum ſempuina et ſimilia
Ad idé folia uitis folia ſalicis cucurbita et ſroc
tus q. dicitur anguria ſimil[] cucurbitis p [fruſtra
incifus. Ad idé ſe. unguéti populeó q[rt. i. olei
roſ. olei mádrazóre an. 3. 5. mucillaginis p[ſili]
3. ii. aceti. 3. i. cere pa[ſ] fiat unguétú. Ad idé ſe
succi lactuce dulcis succi solari. an. q[rt. i. 5. ac]
roſ. q[rt. i. aceti. 3. 5. papaueri albi. q. ſufficit mi

ſce oia et ſiat emplim mediocriter liquidú. Ad
idé petia plúbi i m[pl]tis locis p[ſo]rata iſúdatur i
aceto p nocté et p[ô]tatur ſup renes. Ualet religio
ſis et còtinétib[?] q. nó affectát coitú. Et caueat.
D[ù]nit a quib[?] ɔz cauere dicens q[ui] ɔz abſtiner
a cibis calidis et a uio et ab oib[?] uriná generáti
b[?]r. Ro q[ui] augét flurx urie. Illud aút. P[ò]it
erzóé quo:undá ſtolidóp. dicés q[ui] aliqui ſolidi
i cura huius passionis dát medicia[] calidas vii
eq[ui] p[duc]t ut ad p[ſ]tim et ethicá etc.

De ſermibus q generantur i uentre. Sill.

Irca rubricá é notádu[] q[ui] v[]mis gene-
ratur er putredie i corpe húano ſicut
ét genéátur v[]meſ et muſce et alia aliaia
ſibi ſilia et ſic p[]z q[ui] ſit cá efficiens. ſo nota[]q[ui] cá
eſſicés v[]miu[]z é duplex. ſ. remota et imediata.
Remota é o[]e illud q[ui] generat húó[]z crudeu[]z ſic
de p[le]tatio naufæatiua c[ui]tus ſup fl[uo]p[]t coſtio
i me m[la]ta repletio fructu[]u et ſic de alii. C[ui] e
diata é materia ſl'atica c[ui] p[u]t ſit i intef[]tis ſup
io[]riq[?] generátur v[]mes lógi et r[ot]údi et appellá
tur lóbrici. Si i lógaóe u[]f recto g[]i]rátur quidá
parui et r[ot]undi ſicut ſunt uermes qui r[ep]útur
i caſeo. Sz i iteſtinis mediis generátur uermes
curii et lati et uocátur aſcarides u[]f cucurbiti q[ui]
idé é. T[ertio] notádu[] ɔ[si]nés q[ui] ſignó[]r uermiú
q[da] d[ú]mútur a ſóno q[da] a w[]gilia. A ſóno. p[ri]
mo quádo g[ar]iút i ſóno et p[ati]útur ſudó[]r et ma
ſticát ſicut ſi h[ar]ét i ore c[ib]ú et habét ét ſóia teri
bilia et excitantur terribiliter et c[ui] et quietudine.
signa ſúpta i uigilia ſunt q[ui] p[ati]útur fricat[]em
mordicatióez n[af]i et oculó[?] có cauſatez et alena
tionez et d[olo]r é i u[é]tre et clamó[]r et emſioné ſa
lue egreditur i l[ig]ua et exiccatur os p[]l[?] ɔ[] die q[hi]
de nocte et h[ui]t anhelitú ſetidú et am[ar]z: aliq[ui] ei
cútur p nares os et p[]ſerio[?]a. J[ó] ɔ[]t[?] q[ui] aliq[ui] p
ſo[]t at[]eſtia et exéut e[]r et é ſup[or] audir ſi u[]e[]r ér
et ſueuerút ſequi terribilia acciditia ſicut é mate
ria epileſia appetitus cáin[?] et bolí[]m[?] ſincopis
iliaca paſſio et colica et epa[ſ] paſſiòes et ſút c[ui] ſi
p[]ticitate u[é]tris ut p[lu]rimú. Et ſi ſút i intef[]tio p[]
pió[]ib[?] aſcédit d[olo]r et lógitudie ſetiút quédá
pruritum quaſi continu[]u ſicut ſi ſo:mic[]e effe[n]
in ano. Si ſunt i iteſtinis mediis cauſatur
ibi d[olo]r in medio loco. P[ronosticatio].
U[ermes] frequentius generátur in p[uer]is aut
in gulosí[]s et circa autu[n]mú. U[ermes] in ſebru
bus. aut ſunt in principio aut in medio aut inſi
ne. Si i principio aut ſút viiui aut mortui. Si viiui
malú ſignú é q[ui] ſi[]gnt ſe. p[es]tilétialé et malá cou
p[to]s. ſi mortui bonú ſi[]g[.] é q[ui] ſi[]gnt mundiſicat
q[]o[]s. ſi i ſie appét et ſút viiui bonú é ſi[]g[.] q[ui] u[é]tút

tunc ratione mundificationis. Si uero mori
tui malum est signu: quia significat hoc eê ex
malitia materie. Si uero apparêt imedio ſep
malú ê signu sive viu sive morui appareat qa
e. cōicans ſmes ſemper ê malú: quōsumit nu
trimentu vermiu et auget putrediné ex qua ge
nerantur ſmes et ita angustiantur et magis mo
uetur et ſic patiés magis molestatur. Alman.

Ut hoc documento solitè ledi a ci
bis grossis et unctuoß ſibi cauere
d3. et quotidie anteq۟ comedat ſu
mat bucellas aliqs cù ſinapi et alunuri. B
eni ipſos generari phibet. Si vò eos ge
nerari cōingat ſi cōuenit nifi ut expellanſ
Medicamè aſcaridés expellés: burùgi ex
corticati eú valde famelicè è eger. 3.vii. ſu
manſ. Medicamè magnú expellés lúbri
cos. N. burùgi excorticati turbith ſe.nil.
oim ptes eqles lupinop naſturci cambil.
an.pté media ſumanſ ex eo in potu. 3.vii.
pri'tn bibat eger lac mor ut mulctu fuerit
p tres dies et deide die ḥrta dietet ſe. 2 d p
dicto medicamie i lacte adhuc calido ut e
mletu dissoluto aceto dì è valde famelicè
bibat. Uermes vò minuti q i ano ſiùt p q
b'generak pzu't in eo: 2 d cù frica't an'
expellunk cù coto dṣ ex oleo abluto inuo
lutu imittak: aut imittak cù oleo de grifo
mil. aut succo mentaſtri autez inuoluatu't
ex parua quantitate aloes et felle naccino
t ſuperponatur. Sillanus

Determiat de ſmib? et diuiditur i duas.
Prisio docet pſeruare a ſmib? Scödo pōit curá
qñ ſút giiati. Fa ibi. Si vò eos. Be pma dicit
q ille q è ſuget ledi a ſmib? dʒ cauë a cibif zof
ſis et unctnoſ. rò q talia generat materiā vmiu
ſo dicit q an cōestiòm dʒ ſumè bucellas aliqs
cù ſinapi et almuri. rò q: iicidunt et ſumút phla
qò è materia giiatòis vmiu. Si vò eos. Pōit
curá qn vimes ſút giiati et diuiditur i duas. Ma
pimo pōit curá giiatòis vmiu q giiantur i itesti
nis ſupiorib? et mediſ. Fo q giiantur i longaóe
ſa ibi. Uermes vò. Pria i duas hʒ q duo po
nit ſmedia. Fa ibi. Medicamè. De pma dicit
q si žtigat ſmes giiari nò puenit aliud nifi qo
expellatur et tuc pōit unu medicamen dicens q
eger ſuat. 3.vii: burùgi excorticati cù è ualò ſa
melicè. Burùgi è quoddà ſemè nigrú ſike pipi
q aspozatur de ſeni. De ſa pōit aliud remediu
N. burùgi excorticati turbith nil oim ptes eq
les lupinop naſturci cábil oim an. ptes eqles
ſumatur ex eis in potu. 3.vii. Bo dicit q pùs dʒ

bibè lac per tres dies. deinde qɔq die ḳrta de
piedicto medicamine cù lacte disoluto bibat.
Rò p5. Notanì q cura vmiu p director p[ro]bicur
p simplicia et per posita. Siplicia qdà ſút cala
qdà ſút frà. Siplicia cala: qdà ſút q itericiunt
tm: qdà ſút q itericiunt et educunt extra. Sipli
cia cala q itericiunt ſunt abſintbiu3 folia lauri
nucle? persici ruta métaſtrú cost? amar? centau
rea prasiuì lupini amari menta radix enule. g.
lauri exiccata ab:otanu aniú. ſemè api nigella
aſſap ciminu naſturciu amigdale amare drap
tamú pulegiu aleu ſella aialiú. Siplicia vò ca
lida q itericiut et educut extra ſút aloes ſuccus
yreos ſuce? cucumeris aſinini agaricè pulpa co
loqntidie cartam? ſuccènule recentis et Auic.
de cura vmiu dicit q si ſumatur. 3. iii. extrabit
eos fine nocuméto et é mirabile. Siplicia fra in
vmib? ſút ſemè coriandri ſumach ypogſtidos:
latú sigillatú: lotú magra et é ſpèf terre mirabit
ſe. poſtulace édiuie amare. lactuce amare ſe. fa
licis ſe. cauliu tribuli arnoſloſſa ſicca ſe. atripi
cis oleu onſatiu i milta quantitate: ſuptu iterhat
eos p[ro]pter magnam amaritudinem educer
tra p[ro]pter uſcoſitatè et é utédú iſtis diuerſimod
Si é ſe. utédú è kis et ſi nò è ſe. utédú è calidis
ſút materia posita[rum]. Lôposita q approximan
tuz qdà itericiut et educut extra et talia apportu
matur u[]l ab extra uel intra. Si ab itra u[]l ſoia
pot? u[]l pulueris u[]l ſfectòis u[]l pillaz: u[]l ſuppo
ſito[u]i u[]l cliferis. Si ab extra u[]l i forma u[]ngi
u[]l empi u[]l epithianis u[]l facalli u[]l de q[ui]ſibus.
de ſingulis diſcurrà. Et p[]mo i forma pot? Si
rup? acetoſus ſimplex cù aq abſintbiu u[]l alioq
decoetois simplicis cali u[]l fri v3. Ad idéſt aq
mirabit q[ra] ſtra vmes. N[ex] ſumach terre sigill. ipo
qſtidos acacie oim an. 3. ii. et bulliant in qua u[]
q[]s ad consumptioné medietatis et de ea ſuman
tur in potu et ita de aliu poteſt fieri decocto cù
uino. Ad idem. N[ex] uini albi. 3. i.5. abſintbiu
3. i. nigelle. 3. i. conquaſſata nigella et abſintbiu
tantum bulliant q uenit ad medictatem deide
coletur doſis ſit. 3. i. 5. p[]ro uice. Ad idem. N[ex]
radicis graminis ſumach ſiat in aqua decocto
et utatur illa. In forma pulueris. N[ex] couan
drorum p[re]parato[rum] ſeminis api p[re]parani.
an. 3. i. 5. oſſis de corde cerui combusti. 3. vi. co
rallo[rum] 3. i. ciamomi electi. 3. 5. croci. 3. i.aga
rici. 3. 5. flozu2 boraginis et bugloſſe an. 3. i. 5. li
gni aloſ. 3. 5. calami aromatici. 3. 5. margarita
ru. 3. 5. d p[ro]ptami armoniaci limature ebois ſe
rici cōbusti an. g. ii. foliorum auri numero. viii
succari. 3. vi. ex his ſiat puluis ſubtilis[]imus.

96

De morroidibus et generantur in ventre.

Ad idé M. cornu cerui cóbusti. 3. i. *seis* peo
nie femis apu femis coriádri *seis* cauliú nigelle
*seis* plátaginis. an. 3. 5. *seis* endiute. 3. i. dyptái.
3. i. sandali coraloy margaritap an. 3. vi. zuc
cari pódus oium 7 fiat plis subtilissimus. Ad
idem M. rasure cornu cerui *paz* torefacti. 3. ii.
coiádrop ☼ *paratoz*. 3. i. 5. dyptái. 3. i. 3. 5. terf
sigill. 3. i. fiat pluis subtilissim? Ad idé M. cor-
nu cerui adusti. 3. i. *seis* coriádrop. 3. 5. aloes.
3. 5. terantur subtilissime 7 datur i potu cù *syr*
po acetoſo. Ad idé apiú pueriſatù è ualde bo
nù. Ad idé rasura cornu cerui datus i potu ex
eludit uermes ſerapio. In forma cóſectois.
M. cornu cerui cóbustus. 3. i. *seis* peóie *seis* co
riádri ☼ *parati* *seis* apu *seis* cauliú nigelle *seis*
plátagis *seis* édiute. an. 3. 5. dyptái. 3. 5. herbe
marie. 3. i. sandali coraloy rubeoz margaritap
an. 3. 5. zuccari. 3. vi. fiat cóſectio. Ad idé tiria\cca. Ad idé yerapigra 7 cù 13 ſum' educit extra.
Ad idé aloes cù melle datù. Ad idé ſucci enule
3. iii. In forma pilza. M. pilza. còmí ſm duerſtates
corpoz aliqni una aliqni ii. aliqni iii.
ſz diuerſitatè 7 ſic ultra 7 ſut mirabiles: 92 uer
mes iterſiciut 7 educunt. In forma clusteris
Primo ſiù clisteria acuta cù perapi. 7 ſilibus.
In forma ſuppoſitori. ſiàt ſuppoſitoria ex melle
7 aloe uſ' ex carne ſalſa: ut lardone. Ab extra
approximata i forma ſuguéti. M. aloes abſinthii
olei pſicoz olei amigdalay amaraz olei maſti
cis olei spice. an. 3. 5. 3. ii. acacie ypoquiſtidos
terre sigill. lupinoz an. 3. 1. aloes yerepigre an
3. 5. nigelle gallie muſe abotani ſell tauri ligni
aloes an. 3. 1. cornu cerui cóbusti. 3. ii. *seis* endi
uie. 3. i. cù cera ſiat unguétu pio ſtomacho. Ad
idé M. olei de abſinthio olei myrtilloz an. 3. 5. 5
pulueris aloes enatici coriádrop ☼ *paratoz* ter
re sigill. nigelle oium an. 3. 5. vii. citonioz ſell
uacciunc cere *paz* ſiat unguétu. Ad idé M. ole,
abſinthii olei pſicoz olei mirtilloz roſ ſumach
cozalloz aloef gallie muſcate an. *paz* cù pauca
cera ſiat unguétu è ſe mirabile. Ad idé M. rute
cù farine/lupinoz abſinthii aloes ſellis bouni
an. 3. i. bulliát i aceto 7 oleo amigdalarú ama
rarú 7 oleo rute oium an. ptés eqleſ cere quátú
ſufficit ſiat unguétú. Ad idé M. unguéti agrip
pa Nicolai 7 ungue ventré è ſe mirabile. De
oleis ualz oleu perſicoz okú amigdalarú ama
rarú oleu de abſinthio. In forma empli. M.
mête abſinthii an. 3. ii. cétaurce mióu agarici
an. 3. 5. aloe. 3. ii. aceti. 3. ii. aque roſ. 3. 1. ſari
ne lupinoz ad pódus oium ſiat emplim 7 pòa
tur lúpia Stóacú. Ad idé M. farie lupioz ſucci

abſinthii ſucci pſicarie ſucci mête ſucci foliorú
perſica 7 ſucci ſeu uini citonioz an. 3. ii. pulueri
terre sigill. coriádrop ☼ *paratoz* nigelle ſarine
lupinoz maſticis mirtilloz aloes epatici. an. 3.
5. ſell uacciini. 3. i. coraloy ru. 3. i. miſeátur cù
modico uini rubei odotuſeri. Ad idé M. mé-
te abſinthii ſarine cicez ru. aloef ſell uacciini an
3. iii. bulliát i aceto 7 oleo amigdalarú amaraz
infúdatur petie 7 ponátur lúpia Stóachú an. 7
retro. In forma ſaculi M. méte p[legi]u abſi
thui métaſtri ru. abrotái roſ arnogloſse an. Ad
5. terrantur groſſo mó ponátur i ſaculo 7 appo
nátur Stóacho 7 uëtri. In forma odoaméti
M. pané aſſú 7 aſſatú 7 ifundatur i aceto ſoſi-
simo 7 adoratur. Ad idem nigella odozetur.

Uermes uero. Pòit curá uermiú q ſút i lon
gatione: uel intestino recto 7 dicit q uermes
minuti q ſunt i ano cuius ſignú è q[ui] generatur
pruritus in ano uní cuz ſricatur anus expellun
tur tunc coctú ex oleo abluto iuolutú imittatur
tur aut ex oleo de crisomil: aut ſucco métaſtri uel
innuolatur ex parua quátrate aloes 7 ſelle uac
cino 7 ſuperponatur. Ad ad idé ualeſt ſuppo
ſitorum de carnibus ſalſis: q[ui] ictatur exptiua

Ad idé ſuppoſitori û de melle: 13 ſubito extra
batur Ad idé clusterie cù lacte i quo ſit lac cù
yerepigra u[la] caſſia q[ui] d'cis. Ad idé M. abzo
tái abſinthii an. 3. i. *seis* cicute ſeminis cimini
aſſi ſeminis apu. an. 3. 1. ſeminis alexádrini. 3.
ii. ſurſuris. p. i. mell' perſicoz amaroz an. 3.
5. ſalis còunis. 3. ii. yerapi. 3. v. ſucci foliorú por
ri. 3. i. ſiat clútere uſq[ui] ad q[ui]rt. v.

De morroidibus ſistulis et ragadis q[ui]
in ano ſiunt
Sillanus

O standú circa rubricá q[ui] emoroydes
quedá ſunt manifeſte ſicut que appa
rét in orificio ani ad oculú: quedá ſut
occulte iter anú que non poſſunt uideri níſi di
giti ponátur interius. Et istarú ambefút duplí
ces: ut quádo ſanguis emanat ab eis 7 a u[l]gari
bus. pp[ie]e dicuntur emoroydes: q[ui]dá ſunt ſur
de: ut quádo nibil emanat ab eis. Secúdo nota
dum q[ui] triplex è géus emoroydarum: quedá di
cuntur uerucales 7 ſunt extríſece exſiètes i ano
q[ui]dá dicútur morales q[ui] húnt ſiſtudiné cù moro
7 ſut extríſece i ano cauſate a ſaguie: Alii addút
aliá ſpecié dicétes q[ui] alie ſunt ſicut uesice 7 ſiút
a ſtate licet raro: Alie diſtur uueales 7 húnt coſo
ré uue b[í]n mature cauſate a ſaguie m[í]ico: 7 ſic
p[3] c[á] ítríſeca íp[á]ú emo: oldarú 13 c[á] extríſeca
è ſicut acceptio medicie acute p[ung]itiuè 7 ſilia.
Ter. no. q[ui] ſigna emoroidar[+] extríſec[+]a ſut mái
ſesta ad uisú: quia eminentes extra 7 ad tactú:

Signa ear? q. sunt pſunde ſút dolo: 2 gutas
intra anu 2 difficultas egerédi 2 ueri? ſignu est
inuerare lógaóz cù uentofa magna abſoicifi
one: 2 tunc aspćus intestini inuerati idicabit ne
ritaté imediate ſupra egritudiné. Signa qua
do ſunt ab húorib? frigidis:q1 ſentitur dolor
2turbatò 2 ſuitas in uëtre. 3 Si ſint ex húori
bus calidis ſetitur púctura circa anu ac ſi pate
retur tenaſmoné: 2 ſueuer ſút p9 illa accña con
sequi diſcoloratio faciei 2 gravitas coxatu.

Pronosticatio fluxus emoroidap ſi é tpus
præuat a mults egritudinib mlícis ſcis ex huo
ribus adultis ſicut é ſilia mlia lepza idropis
morsfa malu mortuu 2rтana paſſio ſplens.

Lú emoroides ſueuerút fluere 2 nô ſuunt:
imo oio ceſſant ſút cá idropis 2 tisíes. Omneſ
emoroides ſút diſſical curatoſis. p[rio q1 illa p[
est enomis 2 rugofa 2 nî pót ſic iuſtigari cá. Fo
q1 illa ps é mults ſeſibil. Tertio q1 taſ é ſemita
multa[ p[ ſr fluitatu[ 2 q[ si 2tinua[. Quarto q1 est
médiú frigidú n[ h[ns ſytuté. Alterius notań 2
ſistulis ani. Primo q1 ſistula é ulc2 strictú ſupe
rius latú inferi2 ſolidú 2 p[ cauń cù calloſitate i
mébro. Sebo notań de ſistulis ani q1 q[dam
ſút penetráte 2 q[ d[á nô. Tertio notn q1 ſist
la 2 ano cátur ex materia meſica uenenofa adu
ſta decurrete ad intestinú longat[ q1 ip[ m cor-
rodit 2 ulcerat 2 parit per tpus ſistulá i loco. cá
tur 2 et ppter ap[ a emoroidas 2 ſita. Quarto
notn q1 ſigna ſistule penetrátis ſút q1 ſeces exre
unt per ſistulá 2 uétotitates máſſete 2 máſſeta
tut cirurgico cù imiserit tétá in ſistulá 2 tractaue
rit eá iuenit tentá p[ ſfundari uisq ad longaonez
2 ſi digit2 ponatur i ano n[ poterit b[ n2 strigi un
diq. Anú ſistula penetrauerit itestinú oio icura
bilis é: 2 ſi é cur abil timédú é ualde de larcato
Ulteri? é notań p[ nicipalr de ragadis ani q1 ra
gadie ani ſút ſiffure i ano fine túore. Sebo no
é notań 2 cauis. Cá ragadiap p[ót ée qntuplex
Prima diffinteria. Fa cá pót ée ſeces dure que
tráſeutes per anu inducút magnú dolozé 2 ſaſ
ſurá 2 ſonóé 2tinui. Tertia cá pót ée calitas et
ſicitas oſſicii ani ſcindétis anu. Quarta cau
ſa pót ée ap[ a ani 2 emoroides qn[ rumpútur
Quinta pót eſſe aliquid exterius ſcindé 2 rum
pens. Tertio notandú de ſignis ragadiaruz
ani. Signa ſunt dolor 2 ardo: cù ſeſturí ſapp
rentibus 2 q1 ex eis emanat uirus nigrú: aut ru
beum: aut ſetens ualde 2 uiride. Pronostica
tio. Ragadie ſút diſſicilis consolidatoſis 2 cura
tionis p[pter cauſas ſuperi? allegatas de emor-
roidibus. Ill.

Um ſanguis recès ſine doloz epi
feriozé kuit regioné iterpollate in
tp[re n[ é cóſtrigendus nifi patiens
debiliteſ a multis.n. p[affionibus exinde li
berak. Si aŭt ex eo debiliteſ 2 indiger có
ſtrictóe trocisci d Karabe cù ſucco ſumach
denk. In comestóe quoq ſumat ſumachi
am 2 cibú q cù ſucco uue acerbe ſit ex bis
ſilia de illis q nutriétia ſút. Si yo multus
debiliteſ nutriac cù ſucco carnis cui pluri
mú admusceſ ſuccus euonioru 2 vinum.
Uinú quoq bibat stipticum. Et ſup epar
ponatur emplim de ſpica q6 in.c. deepa
te noiauim? . Et ſi uſa nô ſuſſecerint. Lo
fectio de ſcoria ferri dek. Q. D. M. miroba
lanop indor2 belirico[ 2 embilico[ olim
an[3. y. sp[ice ſignanti cip[3. pip[ſ olibani
ameos oim an[3. ii. ſcorie inſute in acetop
ebdomodá uná 2 poſtea torreſacte. 3. zy.
cóſcianțur oia cù melle diſpumato quod
fuerit coctú cù apoſtimate embilico[ tict
in. c. de meſa noiauimus de quo quotidie
ad uucis magnitudiné ſumak. hoc namq
emozaidar 2 menſtruó ſanguiné cóſi
git fluxui quoq vétris longi t[ p[ris remedi
um aſſert. Si aŭt in ano oriz aigd p[om
nés[ extra ex quo magnus prouenit dolor
nec ab eo ſruit aligd ſu cepe cù paucála
na: aut ſel uaccinú ſupponaſ. Suppoſio
riu2 quoq longú de cicamine ſubiciat q1
paties p totá teneat nocté: 2 c[ fótigat eg[
di remittak donec inſtrigideſ: 2 egrediatu
ſanguis. Cú aŭt doloz uchemétuſim[ p[uc
rit 2 ap[ a magnú i ano phlebotomé eg[.
Et ép[3 b ſuppoaſ: ſedat. n. emorzo. dolo
ré cù adeſt ap[ a cù eis. Q. D. 12. mellilotus
camomtilá q1 tá diu in aq coquan[ doncc
diffoluana[ deinde ſumak ex aq decoctio
nis ear[ quátú una manu capi pót uitelluf
oui aſſati unus croci. 3. 1. op[ii. 3. ii. ſeis ſui
triti fenugreci maluanſci oim an. 2d. 1.
cóſcianțur oia ex rob i quo bdeli. 3. iii. ſue
rint diffolute 2 ſolia ſuppoſita: poſtoq ſup
ſiciens ex oleo ſi amitio in quo adeps gal
linac[ ſuerit diffolutus: aut anatis inuca
fuerit i oze empl ſupponatur duz adhuc
ſit tepida. Alia confectio dolozé 2 ap[ a ſe
dans. Lepe albú optime coctu terak 2 cù
butiro uaccino misceatur ut molleſat 2
tepeſactum ano in quo est apofema ſu
perponantur: hec enim dolozem ſedat ve
bementem. Sillanus.

["9A", "De emoroidibus kustnlis et kagadiis' anl.", "Determinat de emoroidib? fustul? et raga dius ani: et dividitur in tres. P[r]io determinat de emoroidib??. Secundo de ragadiis. Tertio de fistulis. Secuda ibi. C[]ui uero in ano. Ter tia ibi. F[ist]ule uero. Prima in tres. Primo ponit curá q[ui]n emoroides fút fluetes docendo restringere. Fo ponit curá q[ui]n fút surde n[ò] flué tes docendo apire. Tertio docet sedare dolore fa ibi. Si aŭt i ano. Tertia ibi. C[ui] aŭt do lor. Prima in duas: P[r]io ponit curá q[ui]n emoroides flút n[ò] sunt restringéde. Secundo ponit curá q[ui]n idigét restrictóe. Sc[ò]a ibi. Si aŭt", "De p[ra]ma dicit q[ui] c[ui] sanguis recés fluit per anu c[ui] interpollatòe talis n[ò] est restringédus n[is] patiés debilitetur et uerificat se: q[ui] patiés li beratur et p[er]suvatur a'mtis egritudib? m[lic]is de q[ub]d[em]e. R[ò] p[5]. Si aŭt. Ponit cu rá q[ui]n indiget restrictòe: et dividitur i quattuo: Primo ponit curá p[ro]trocíscof. Secundo p[ro] dietá Tertio per ép[im]. Quarto per ſfectòes. Sc[ò]a ibi. In comestióne. Tertia ibi. Et super epar Quarta ibi. Et ſi ista. De p[ra]ma dicit q[ui] ſer fluxu emoroidap patiés debilitetur debét dari trocísci de karabe c[ui] decoctòe ſumach. R[ò] q[ui] ſunt f[ri] et stiptici et et p[ol]idat a p[pe]tate reſtrígés tes sanguiné. Ad id[ez] pil[le] de b[del]io. Ad id[é] pil[le] de sandaraca. In comestione. P[r]oit curá p[ro]dietá. Et p[r]io dicit q[ui] i comestióne dz ſumere ſumachí: et c[ib]um q[ui] ſit ex ſucco une acerbe et ofilia. R[ò] q[ui] tales c[ibi] ſunt stiptici et igrossant sanguiné et claudút uias et p[ol]stringút. Sc[ò] dicit q[ui] patiés m[lu]z debilitetur dz uti ſucco carnif cui adiúgitur ſuce cit[ion]o[?] et uinú R[ò] q[ui] magis ſublentat uirtuté et p[ol]stringit. Ter tio dicit q[ui] dz bibere uinú stipticú. R[ò] p[5]. Et super epar. Ponit curá p[ro] empl[iz] dicés q[ui] ſup epar é ponéduz empl[im] de sp[ica] de quo édc[em] cap. de epate. R[ò] q[ui] stipticú é p[of]tat epar et p[ro] hibet flurú ab epate. Potásdu q[ui] ſuper anú dz p[oni] hoc emp[im]. R[ò] aloes ſuccotrini san guinis draconis pil[or] leporis ſubtiliter pulne rizat[or]o[?] an[]. 3. ii. tele aranee. 3. ii. albuminisoui b[ri] agitati. q[ui] ſufficit ad incorporádu et extenda tur ſi páno et applicetur ano. Ad id[é]. R[ò] s[ue] ci plátag. 3. ii. aq[ui] roſ. 3. s. pulueris ſumach. q[ui] ſufficit ad incorporádu m[ſce] oia et ſiat emp[im] medioriter liq[d]u. Ad id[é] p[er] paupib[?]ungatur er oleo roſ. u[per]mirtio u[per]puluis ſuach ſumatur c[ui] oleo et applicetur ano. Ad id[é] ſedeat i aq[ui] d[ec]octòis gall[ar] balaustiar[] ſuach myrtilloru[?] et fillu[?]. Uel ſiat decoctio i vino stiptico: u[per] ſiat so métatio ex taſſo barbaſſo decocto i vio. Et ſi", "ista. P[r]oit curá p[ro] ſectòm dicés q[ui] ſita n[ò] ſuffecerit dz dari ſectio de ſc[ò]nia ferri. Sc[ò] p[r]oit deſcriptò[?]. R[ò] miroba[]. indo. bellirico[?] úblicóp an[]. 3. v. sp[ice] ignanti c[ip]. 33. am[eo]s p[er]is olibái o[im] an[]. 3. ii. ſcorie ferri ifuſe i aceto p[er] ebdomodá una et to[ne]ſacte poſtea. 3. xv. cóti ciatur. m[ſce] c[ui] melle óſpúato q[ui] ſit coctú apo zimate úblicóp s[ui]t dictú é. i. c[]. de m[ia] Tertio ponit inua[nt]ú dicés q[ui] hoc el[car]ú reſtrigit ſá guiné emoroidap et menſtruó[?]. Sil[r] reſtrigit flurú u[é]tris antiquú. R[ò] p[5]. Si aŭt i ano. Ponit curá q[ui]n emoroides fút surde docendo apire eas et dividitur i duas ſm[] q[ui] duo ponit e media. Sc[ò]a ibi. S[up]poſitori[?]. Be prima dicit q[ui] ſi i ano emoroides fuerit apparentes. ſ extra p[ro]minentes et n[ò] fluit aliqd t[uc] ſuce c[ep]e c[ui] pauca lana dz ſuppont: aut ſel taurinu[?]. R[ò] q[ui] talia apperút emoroidas k[uen]as emorói dales ubi é materia reſtéta. S[up]poſitori[?].", "P[r]oit aliu[d] remedi[ú] dicés q[ui] dz ſuppói ſuppo ſitori[?] longú de cyclamine q[ui] patiés dz tenere tota nocte. Fo dicit q[ui] ſi p[ot]igit egredi dz remitti donec ſcindat et egrediatur ſanguis. Ad id[é]. R[ò] ſucci cucumeris aſimúi ſtasilagrie an[]. cóſician tur c[ui] melle fiant ſuppoſitoria. Ad id[é]. R[ò] pulpe cloqntide. 3. iii. amigdalap amararú. 3. iii. fiant licinia longa. Ad id[é]. R[ò] olei p[ſic]co[?]. amar[or] q[ü]rt. 5. medulle crisomillo[?]. dor[io]um alleo[?]. an[]. 3. i. ſiat ungtr[em] c[ui] c[era]. q[ui] ſufficit et ſi ponatur c[ui] tenta. Ad id[é] ſuppoſitio ſca ex radice ireos apit orificia emoroidap. Ad id[é] p[an]is porcin[?]. Ad id[é] inuuctio cum oleo p[ſic]co[?]. uel de crismoillis: uel de amigdal[ar] amaris. Notandú q[ui] emoroides p[rit] aperi ri c[ui] ſoliis ficus et fricetur locus ex eis a parte aspera donec lac egrediatur. Uel cum ſucco cy claminí[em] u[per] cepe. Sil[r] v[2] ſi fricetur loc[em] c[ui] lana u[per] páno uſuſo i medicamine q[em] é. R[ò] aloes ſuc[ot]riní ſbtiliter puluerizati. 3. iii. folio[?]. leuſtici 3. i. m[ſce]átur. Sil[r] p[rit] aperiri c[ui] ſtomo et ut n[] claudátur ungatur loc[em] c[ui] ungtó i mediate dic to. Similiter posſunt aperirt cum ſanguíugis appoſitis ad emoroidas c[ui] una canna conca u[na] u[na] u[na] u[na] u[na] u[na] u[na] u

ponit: Secunda ibi. Ad dolorem. Be prima dicit quod ad sedandum dolorem emorroida? ob5 superponi emplim quod est. Mellilotus cæomilla diu cocta in aqua donec dissoluatur: deinde su matur ex aq. decoctiois eap quætus una manu te neri potest utellus oui affati croci. 3.i. opii. 3. ii. seminis lini triti seminis fenugreci maluani schi anni. Ab i. conficiantur omnia ex rob i quo sit bdelio 3. iii. dissolute et folia superposita post quâ eo? superficies ex oleo simiamino in quo adeps anatis mixta fuerit moie empli super ponantur dum sint tepida ratio quia resolutus ppter camomillam stupefaciut ppter opium. mollificant et maturant ppter axungia anatis cum bdelio. Ad idè M mucillaginis seminis li ni anni. 3. ii. butiri fine sale sepi renu capraz. anni. 3. 5. uitellus unius oui roh. xii. cere modicu fiat unguentus. Ad idè M. flozus malue camomille anni. 3. ii. seminis fenugreci seminis lini anni. qurt. 5. conquassa simul et buliant omnia in aqua in qua patiens teneat anchas: aut spôgia soziter compreß a influsa i p predicta aqua applicetur ano uel ex p predictis fiant sacculi longi et stricti buliát et non superponatur. Allia cœfectio. Pôit alii ud fedans dolorem dicens quod cepe albù optie coctu teratur et eú butiro vaccino misceatur et molesfiat et tepefactu ano suppoatur q. resoluit ueheméter doloré Ad idè poru elixat? pectu eú butiro. Ad idè M liacias cù testa et côbure i fomace et plusezata et aspgatur q. stati doloz sedatur. Ad idè v3 suffumigatio fec cù bdelio et adipe virbi cælini. ad idè úctio facta cù oleo femis lini 8 p[ro]fisicis ut erisomi[]uvalet. Notádu quod iter oia folia cauli[rum] fedát dolóre Ad idè in ctio cù adipe anatis è maximi innaméti. All.

Cú vero i ano ragadias habuerit pati
ens qu cù ledunt cù ipfius véter fice? e pillis
de bdelio ytaک: q. 1. M. microbal. ni. Rebul.
ambor anni. 3. x. ſerapini. 3. iii. naſturci al.
3. ii. bdeli al. mol[]l et piguil. 3. xv. dissoluaf
bdeli[rum] i succo por[ro]z et ex eo cœſciat alia
et ifo[]mèk ex eis pilke et ſumaſ ex eis freqn
ter ab. 3. i. vsqz ad. 3. iiii. Locus yo ſi adu
ſtioné patiaſ ex ungtó de ceruſa iungatu?
ſi aút ſi fetik eo aduſtio vngaſ ex ungtó
q fit ex adipe q i gibo cameli iuvenik et bde
lio q[ui]c fit. M: cere citrie olei ſiſamini adi
pe anatis médulle cruris vaccini adipis q
li i gibo cameli bdelii oim ptés eqles bde
liu pri? mucillagie ſe. lini dissoluaf: deide
oia miſcean[que] hoc eni optimu exiſtit. Si
aút eſer ragadias i ano habuerit p[u]ſdas

a gb? fetés virus fluxerit medicam acutu
q[ui]s i. c. de vulnerib? deſcripſim? ei ſuppo-
tur q[ui]s eger p duos dies patiaſ. Et ſi i eis
aliqd remaneat q[ui]s refuſet medicam eit e-
rú apponaſ q[ui]s eo vſq[ui] fiat donec locus
ſiccek et ſi refuſet: q[ui]s ſi ea q[ui]s ibi ſiút eminé
tia extra et p[é]détia fuerint i tún ut areſeat
et nigreſcát butirú tepidú multotés ſup
fundak donec nigredo ab eo remoueant.
Si aút refuſatio reuerſa fuerit acutus me
dicam eit ex ibi appóak: et ſi ſi refuſerit
es vngto de ceruſa curek. Est et q[ui]s eminé
tes emorroides extra curan[que] cù ferro cau
terizando: loq tún de hoc plus è qua bui-
ní tibi modus regrat: ſistule yo genets
tur i ano velociter: q[ui]s figura eí facit eu!
lud neceſsariu. Que aút utriq[us] penetran
tes: aut ſi penetrátes. Cú aút p[ro]fozate ſunt
vtrinq[us] ſtercus egredik ex eis et vétositas
Si aút ſi egredik ſtercus neq[ui]s vétositas ſi
épenetrás ab vtraq[us] p[ro]. Loq yo de eus
cura p[ro]ſecte plus è q[ui]s hic noſter liber expe-
tat. Sed q[ui]s óeſ ſere hoies ſemp maximus
i current erroré in cura eí: v[ui]s et maximú
i current n[oc]umentu nos excita[]bim: tos
ad hoc q[ui]s huic egritudini congru[mi] erit:
o[n]demus qu[li]titer a p[ro]dicto errore ſe culodi
ant et dicenus q[ui]s ſi ſiſtula utrinq[us] p[ro]
ta cù ab ano ſmota fuerit nullo mó ferro
tangenda è et incisióe eni ferri conſtrugit
ſtercus inuoluntarie egredi. Est et alind q[
re ſiſtula ab vtraq[us] p[ro]fozata ferro tagi nó
d3;q[ui]s toto e[pi]ze vite eg[ui]s ſic p[ra]máre poterit
nó magnú faciens n[oc]umentu neq[ui]s p[ro]
niet ex ea aliu[us] níſi refuſatio et fluxus. Si
q[ui]s ab ea fluxerit acutus fuerit et moridica
tú et fetidú habuc[it] odo[re] cui? et quaſitá
quotidie augeaſ erit ſiſtula putrida et cù 1
herpetestiomeno cui ex medicamine acu
to et ex eo q[ui]s cóplet oia succurrendus est
anteq[ui]s dilatek et magnificek. Cú aút non
refuſauerit níſi paru neq[ui]s c[iu]ns quantitas
quotidie augaſ neq[ui]s magnificetur neq[ui]
odo: ibi augumétatus fuerit nó[mi]e in ea ali
quid q[ui]s ſit timendú níſi refuſatio et flu-
xus que medicari p[ó]t donec ſiccek et detu
mescat et non refuſet per longu[us] tempus
Si aút refuſatio redierit medicamen p[ro]
dictú adhibeatur: Et hoc modo poterit
bládiri per totu tempus vite egri et ſi noce
bit: 2. Aḥodus adhibendi huic egritudini
medicamen ex colliro quod i. c. de ſiſtula

98

## Be emorōoidib*: fistulis et ragadiis ani

oculi noiauimus, sumak et optie terak et si
stula prematur dōcetqcquid in ea cōtinek
egreditur et si radi eā igredi poterit iuol
nak coto:deinde er predicto medicamie p'
ß mollificatū fuerit intictus in fistulam i
mittak si yo in ea minime radi? igredi po
miterit diffolnak medicamen in aqua et sub
leuek cora egri supposito pluinari et eo su
pinoiacente predictū medicamen distillā
do supfistulā fundak et fiat hoc in mane
t circa nocte et tres dies et sedeat in aqua
de curcuina et lauek ex ea. Sillanus.

Ponit curā ragadiarū que sunt in ano et di
uiditur in duas.prio facit hoc.secundo reuertitur
ad ponédú curā emorōoidaz marie qń suëit pu
tredo.secuda ibi.Ad si in ea. prima in duas
prio ponit curā ragadiarū qń noō sunt pfunde
nec sanioſe. Secundo qń ſunt tales. ſecuda ibi.
Si aŭt. prima in duas.prio pōit curā per eua
cuationé qń ueſter e stipticus. secundo per localia
secuda ibi. Locus yo. Be prima dicit qń
patiens huerit ragadias in ano ledentes eū cú
ueſter e stipticus d5 un pillis de bdelio q ſut. he
mirobal. nigro p kebulo9 emblicop. an. 3.x. le
rapini. 3.ii. naſturci al. 3.ii. bdeliu mol1 et albi.
3.ry. diffolnatur bdeliu in fucco poro2ú et ex eo
coſſicātur alia iso2métur pilke et ex eis fumatur
frequéter ab. 3.1. uſq3 ad. iii. ro q1 iſte pilke p2o
pter mirobalanos euacuant et cōsolidāt ppter
bdeliu. Notāduq meli1 ét si darétur medi
cine la2atie uel ſierent clisteriaq mirobalatī cō
ſtringunt poſt larationé. deide cōsolidetur loc9
cú unguéto 2solidatiuo et ceruſa dicta ſuperius
ſepe: et ſic facit gerardus. Locus yo. Pōit cu
rá qń i loco ſit aduſtio. ſecundo qń iloco non est
aduſtio. ſecuda ibi. Si aŭt no. Be pria dicit
q1 si in loco fuerit aduſtio d5 fieri inunctio cum
unguento de ceruſa. ro q1 é ſtrigidatiuu et cuß B
2solidatiuu. Si aŭt no. Ponit curā qń i lo
co non est aduſtio dicens q debet inungi cú un
guento q6 ſit ex adipe que in gibbo cameli in
uenitur et bdelio et ſic ſit. N. cera citrine olet ſi
ſamini adipis anans medulle cruris uacci adi
pis q é in gibbo cameli bdeliu oium an partes
eqles. bdeliu pu in mucilagine ſeis lini diffol
natur deide miſce antur q1 hoc optimu exiſtit.

Notandú q loco adipis q in gibbo cameli
reperitur ualet cepe capianu vel affungia galli
ne et ingātur ſeſſure. eodé mò ualet i ſciffuris
manuó. Ad idé he. dragagáti gallap an. pluëi
żétur cú ſepo capino u1 bouino et pauno olei
roſ. miſce et fiat unguentú. Ad idé ſuffumiga

tio facta cù bdelio 2ſecto cù adipe. Ad idem
terbentine. ß.u. adipis anatis olet violati an. ß.
i. mucilagunis dragagáti. ß.i. cere citrie. ß.i. dia
gagáti puluerizati. ß.ii. fiat unguétu c. Si aŭt
eger. Ponit curā ragadiap qń ſút pfunde et
ſanioſe dicens q1 si eger huerit in ano ragadiaq
pfundas a gb2 egrditur uir fetés d3 ſuperpòi
oculoq et ò polipo. ro q1 corodit: io 2ſumit máz
ſanioſaz u1 ſurioſaz. Scòo dicit q1 si eis allqa
remanet qò ſudat: iteru d3 pòi medicamé. et B
fac donee loc9 exiccetur et no refudet. Ad idé
ualet cerotú uiride positú in eodé.c. deide loc9
2solidetur cù unguéto ò ceruſa. Qò ſi ea.

Ponit iterato curā emorōoidar spáiter: et di
uiditur in duas. Prio ponit curā per medicinā
Secundo per cyrurgia, ſecuda ibi. Est etiá. De
prima dicit q1 si emoroides fuerint: extra pmi
nentes et pédentes et fetentes in tantú q areſcut
et nigreſcant d3 ſepe ſupponi butirú tepidú do
nec nigredo remoueatur. Secundo dicit q1 si re
ſudat virus fetens medicamé acutú ibi pòatur
Tertio dicit q1 si no refudat virus fetés curetur
cú unguéto de ceruſa. ro q1 2solidat. Est etiá.
Pòit curā per cyrurgia dicés q curatur alí
qń cauterizando cù ferro. ſecundo dicit q1 B non
pertinet ad uſtú locú: 13 ad ſeptimú almáforis.

Pòit curā per cyrurgia dicés q curatur alí
qń cauterizando cù ferro. ſecundo dicit q1 B non
pertinet ad uſtú locú: 13 ad ſeptimú almáforis.
Notandú q emoroides pñt remoueri per
incisioné earú ita q totaliter incidátur qń ſunt
antique cù ferro. q. cù forſicib9. Secundo pñt ici
di fine dolore cú filo de serico uel cú pilis equi et
isundātur in aq in q cáphora ſuit diffoluta: vii
nó ſentutur doló. ſtupeſacído méby p incíſi
oné ponatur emplm factú er uitell ouoq oleo
rob. ad ſedandú dolóre poſtea 2solidetur ungé
do locú cù unguéto 2solidatio q6 ſit cù ceruſa
lova aloe maſtice thure ſágúis d2acós oleo ro.
t cera: 2ſtule. Ponit curā fistnlaq q ſut in
ano: et diuiditur in tres. Prio p4mitut quó le ha
bét 2ſtule ani quátú ad generacioné. Secundo
pòit diuèsitaté fistulap. Tertia pſeqtur ponédó
curá. ſcòa ibi. Que aŭt utriq3. Tertó ibi. Lo
qui yo. Be pria dicit q 2ſtule i ano cito ge
nerátur et discernitur ex figura eip. Que auté
vtriq3. Ponit diuèsitaté eap dicés q talei
aut ſut penetráteſ aut no. Scòo dicit q penetrá
tes distiguítur ex eo q egreditur de loco 2ſtule
ſterc9 et uétositas. 13 si no ſut penetráteſ túc no
egredietur ab eo nec ſtercus nec uétositas. Lo
qui yo. P2roſeqtur ponédó curā fistularú
ani: et diuiditur in duas. Prio pòit inteutóné su
am. ſcèo pſeqtur eá. ſcòa to. Et dicem. Be

i diffimilitudie lōgiffiā lō erit vite r 2gnitio
nīs principiīr t mot? i boib? r hē p[ri]ncipale
q[ui]b[us] it[em]dim? distiguere vel inueitigare.

La. vq. vi[pi]z nā itellicuālis ſit v[erb]is l[itter]
larls b[us] actu q[ui]n e[rum] diuīb[us] quin ſit v[erb]is b[us]
aptitudinē c[ui] ſit forma.

Tulerer at forſtasse aliquis vtq. h[uius]s

ſentia diuina q[ui] vocat nā itellicuāl ſit v[n]niferſalis vel determiata r[um] particularis ſeu i
diuīdua. de h.n.lz i libro de aia determiatū
ſit o[mi]z t[em] ſiterponi q[ui] aliter nā itellicuāliu
ad plen[us] ſire n[ote] poſſum? Fuerut a[ui]t n[ote]
nulli p[er]p[ot]etic[or] qui b[ac]nām e[que] v[erb]m o[d]
xerut r[um] pp[er]wā r[um] potiſſime r[om] ſua[que] ſunt
tres. Qua[que] v[n]a e[que] q[ui] ſulſe p[it] aligd ſulſe
p[it] ill[us] b[us] ſue p[rie] nāe potestat[em]i l[itter]es at
in ſe recipit v[er] neq[ui] e[que] v[er] b[m]o[n]i niſi i
intellectu oportet iſi[que] q[n]ā n[ati]l[es] ſit v[erb]is:
qui a[ſet] inſediuīdua idiuīduare ſo[que] id q[ui]
e[que] in ip[os]. Ois.n. forma induīdua p[er] idiu-
duitate[que] ſui l[ui] in quo e[que] S[ec]uīda r[um] e[que] q[n]ā i
telleuālis e[que] ſepata r[ua]bā a[m]ma ois a[ui]t idiuīdu
itas e[que] p[m]am t[em] ſintellectu d[ix]erut v[erb]m.
Tertia antem e[que] q[n]i ſet effet induīdu[us] n[ote] e[que]
indiuīdu[n]i niſi ad m[ai]z p[er]p[ia] t[em] ſui ſicut viſus
qui c[oll]uſet e[que] cuidā m[ai]xe p[er]e n[ote] recipit niſi
po[зи]tionata illi m[ai]xe t[em] n[ote] alia ita intelleuās
n[ote] recipet niſi q[ued]n m[ai]xe ſue po[зи]tiona
ta t[em] n[ote] recipet oia. h[ui]r[em] e[que] ergo ip[er] ſite
lcuās n[ote] e[que] idiuīdu[us]. nec ſtare p[ot] e[que] dicaf
duplex eſſe m[ai]xe v[n]a p[er]p[u]alē t[em] altera c[or]p[al]
t[em] e[que] ad m[ai]xe p[er]p[u]alē t[em] idiuīdua p[er] intelleuās:
qui illa m[ai]xe p[er]p[u]alis n[ote] e[que] p[er]p[ia] itl[les]
niſi p[er]aliqua a[pp]ropriantia e[que] t[em] ſedit
id[em] e[que] p[er] p[er]e p[er]ip[er] ſol n[ote] po[зи]tionatū
n[ote] 2gnofcet intelleuās. H[ec] p[ot] d[ici] e[que] oia
po[зи]tionata ſint t[em] alio p[er]p[on]i quiā nullum e[que]
p[er]p[ui] niſi p[er] e[que] q[n]ā n[em] p[uen]iut al[ui]. M[ulta] i
q[ui]t alia e[que] ſue p[er] p[er]p[on]i n[ote] po[зи]tionata t[em]
h[ui] n[ote] cognosceret intelleuās t[em] b[ec] potiſſima
r[om]n[em] e[que] quare albubacber t[em] auerroyſ t[em] mul
ta al[ui]r] intellectu v[n]niuerſale eſſe p[os]nerunt
nec a[pp]o[зи]pabilē nobis niſi p[er] imaginaſez
t[em] ſen[ur]m ſicent d[ix]im[us] in lib[ro] de aia. Si at
Intelleuās v[erb]is dicaf e[que] t[em] boib? a[ialib] e[que] n[em]
aliter id[em] e[que] ſequi[k]r multa absurda de q[ui]b[us] in
lib[ro] de aia fecim? m[em]idem t[em] n[obis] v[er] e[que]
Intellecuālis n[am] ſit in genere ſuo ſicut ſol i ge

nere corpm. Scim? n. solē e[que] vn[u] nuero in
diuīdu[n]r t[em] c[ui] que in eo est oupliciter eſſe
]sideratam. Si.n. c[oll]ideretur, put in eo est:
est forma solis vna nuero. Si at accipit, p[er]
ut ab eo est emanās ſic est vniuerſaliter illu
minatina o[mi]z diopbanor[em] tam puot[em] q[ui] fac
eſſe lucida q[ui] non peruiorum : que ſacit
colozata ſicut in p[rim]o libro de ſiu t[em] ſenſa
to determinanim? r[um] n[ote] m[o] c[oll]iderata multa
agit t[em] ſacit. L[u] a[ui]t dicat p[er]b[us] intellectu
e[que] ſicut lucē v[er] intellecu[s] put est aliquid na
ture aie eſſe induīduus t[em] p[er] emituit ac
t[em] e[que] intelligēdi e[que] in v[erb]tue vniuerſali t[em] b[oc]
m[o] vniuerſalia ſunt in ip[os] quiā ſic e[que] abſtra
etiun[us] t[em] denudatiun[us] forma[que] ſicut l[ux] co[
]palis coloz? l[us] induīdu[us] ponat[em] b[m] e[que] for
ma bois t[em] b[m] ſua[que] p[ra]tate[que] t[em] q[ui] e[que] potēs
t[ia] lucis p[er]p[u]alis vniuerſalis e[que]. H[ec] e[que] v[n]
]niuerſalia ſunt in intellecu[em] q[n]ā forma i m[ai]: vel
acc[n]in t[em] Ibo.ens.n. in aia poti? e[que] ientio rei
q[ui] ref. t[em] ſicut n[ote] induīdua[que] col[or] e[que] q[ui]
bab[us] in luce c[or]pali neq[ui] e[que] p[er]ſicat e[que]
e[que] i luce p[uen]it omni col[or] b[m] e[que] i n[em]
tu col[or]: ita ientio rei n[ote] p[er]ſicat a[ur] neq[ui]
indiuīduatur p[er] q[ui] e[que] ſt in luce inco[po]zea
intellectuali: ſed manet vniuerſale t[em] h[ui] c[oll]
]cognitio b[m] c[oll]ruentiam intellecu[s] t[em] ſacul
tatem ſicut viſus b[m] actum eſt b[m] c[oll]ru[n]
tiam lucis c[or]pee t[em] ſacultate[z]. M[ulte] a[nte]z o[mi]
cat naturam intellecu[alem] eſſe ſepatam in li
b[io] de anima p[er] multa eſt expon[um] t[em] i[do]
h[ui] p[ri]etermittendum. H[em] v[erb] tercio objiciunt
n[ote] c[oll]udit niſi nos ponerem? e[que] c[ognitio]
vniuerſalis eſſet in intellectu b[m] e[que] ip[er] eſt
indiuīduus h[ui]r[em] n[ote] e[que] c[oll]ucedēduq[ui] e[que] absq[ui]
oubio ſeq[ui]re e[que] n[ote] cognosceret niſi q[ui] eſſent
b[m] c[oll]ruentiam ſue c[or]po[si]t.nos.n. in dic
to libro d[ix]imus e[que] t[rip]liciter bomini v[n]iſ
itellect? vno.l. modo vt n[am] dans eſſe t[em] ſic e[que]
indiuīduus, alio modo vt potentia per qua
est operatio intelligendi t[em] ſic eſt virtus v[n]
]niuerſalis, tertio modo vt forma, acquisita ex
multis intelligilibibus : ſicui planiūs trac
tatum eſt de intellectu agente qui non v[n].
tur contemplatiu[s] vt agens tantum : ſed
vt bitudo eo[que] e[que] q[n]ui p[uen]iut ad h[ui] q[ui] eis e[que]
vt foia t[em] ſecundo t[em] tertio modis b[m] p[er]
dentia t[em] ſapiam d[ici]r] intellecuus n[ote] ineſt

equaliter oibus boibus sed alijus plus et alijus minus; et alijus fortuitis nibil inest de itellectu.

Lapitulū, vit. in quo sūmatijs colligif nā intellectualis anime.

Tāt capitulariter ptringāc ae que
dca ſunt dixim? cū ariopagitā dio-
nyliō qo oif nā pcededā cā pōma tāto ſipli-
cio? est t nobilio? t in potestate multipli-
cio? q̃to fuerit illi intimio? p indiſtituā ſimi-
liudis t e regiōe e5 q̃to fuerit distatio? p
diſtilitudinē tanto e5 māli? t ignobliio? et
pancioris ptātis. h at lapitettimi pipate-
tici demōſtrauerunt ex celo octano q̃ste
fuerit multiplicitatis onſit multiplicitas
ſuarū ſtellaż. Et cū illa multiplicitas ſit
in eo q̃b mouef o3 q̃ rīdeat p2gruentiā
multiplicatiu potentiā q̃ ſunt in motore
ppter q̃b et ſsingit q̃ intellectualia māl-
tiplicio? e5 q̃ foia lapidū vel mineraliuz t
ſic oe alijus. quo at tales nāe ſunt magiſ ſe
parate eo magiſ dicte ſunt forme ſicut ati
qui dixerunt. ppter q̃b etiā platoliſ citoas
ioio ſepatas aſſeruerut; t quo magiſ erant
cōiuncte materie eo min9 dicebāb ſoie: ſed
materie iſerias magiſ placuit eſt imagi-
nes appellare: ſicut tradit boeti9 in libro
de trinitate. ppter q̃b p3 nāz iellectuales
verk? e9 formā oibus alijus foia? ſinribuſ eo
q̃ matime e ſepata; t quo ad h ſuunt ab
ipa luces ſepate incoſpee h q̃s eſſic po-
tens ad oia 2gnoficeda q̃ obicuritate māe
t puaſóls t mālii 3dioniū tenebriſ ſunt
abſtracta t abſoluta. cū at ſit vicina cae p̃
me multis ſiſtudibus ei b3 ptātes pluri-
mas q̃ ſut nāles ppētates t potētie ipiun-
sicut ſupra dixim? q̃ tī nec ſut idē q̃ ipſa
neq3 vna ptāwz ſuaż e idē cū alia: q1 i h
diſnat a pōma cā q̃ ib e cuilibz ſue piāt i q̃
libet ſuaż ptātu e idē alij: t cū tā m'le ſut
ptātes ipi9 e ipſa b3 ſelpaż; t nō p cōe ac
cidēs opatina multoż; t in h okt a foia q̃
ſimplr e nā t foia corpif t ac? māe corpa-
lis tīm bīm qua corp9 nāle nō opaſ nifi vnū
ſolū. Adhuc at in bis pratiſb9 vna ptāwz
tāto excellētio? e5 q̃ alia q̃to fuerit ſepati
or t 16 potētior e intellectual9 h A9 cōil: t b19

tōis potētior: q̃, p̃pns: t ſelualis nā poten-
tio: q̃ vegetabilis: t eodē mō inuenitur i
omnibus alijus.

Tractatus ſe
cundus de per ſe intelligibili.
Lapim q̃ nibil intelligif nifi vle.

Oſt boc de intelligibili yideſ e9 dicte
dum. Eſt at ſnīa ſere olium q̃ soluz
vninuerſale ſit intelligibile: eo q̃ tā artiſtoe
les q̃ boettius t anerrois atteſtan q̃ vle
est oum intelligif: ſingulare at oum ſenti-
tur: cuius poriſumā aſſignant rōnem eā q̃
cōiter prouulgata est q̃ intellectus accepit
nudatum t ſpoliatu a materia t a materie
appendicijs. cūz ergo materia cūz ſuiſ ap-
pendicis ſit id quod induiduat formaſ:
erit ſic nudatum ab induiduantibus: t ſic
relinquitnq̃ q̃ ſit vninuerſale obiectum in-
tellectu: t ſic concorditer tradunt q̃ ſit v
vninuerſale obiectum intellectus. Amplius
autem vninuerſale aut est in rebus aut eſ i ſe
ſu aut in intellectu aut omnino nibil. con-
ſtat autem q̃ non ſit in ſentu. cum autem
nibil ſit in rebus nifi bīm q̃ est ſingulare et
proprium vniuiqu3 rei conſitut q̃ vninuerſa
le non ſit in rebus oportet igitur q̃ ſit in in
tellectu. Amplius traditum est ab artiſto:
tele q̃ vninuerſale est vbiq3 t ſemper: t q̃
est vnum in multis t de multis: nulla auct
rerum est vbiq3 t ſemper. earum autez vi
eo reſ que ſut in reb9 naturalib9 vel artiſi
cialib9 exiam. oportet igitur q̃ est vbiq3 t
ſp in aia exiſtere t nō in reb9. Ampl. ppa-
opatio intellect9 agentis e9 abſtrabef nō q
dē a mā tīm: ſed vninuerſaliter ab h pricu
ari: cui9 intetto e9 in anima ſenti billi. boc at
abſtrabere nibil alid est q̃ accipere vni-
uerſale ex particulari: propter quod tradit
ar? q̃ multis expimētis acceptis vna ſit
vninuerſalis accepio que est principiuz ar-
tis t ſcientie. Relinquitur ergo proprium
obiectum intellectus eſſe vninuerſale. Sed
quidam boc cōcedere nolunt aſſerentes q̃
in quibuſdā tanta inuenif ſ implicitas t im
mālitas q̃ abſtrabīca mā t materie appê
dicis que non habent: nequaq3 posſunt ſi
cut ipſe itellect9 itelligit ſe t intellectuales
alias nās q̃ nī ſut tī vleſ. i bis ergo dicunt
intellectuz eſſe acceptiuu ptiicularu. Am

Liber

plius cù sola naturalia et mathematicalis
bis se fit in materia et motu, dina autem oio
line motu et mâ funt nec tamen illa sunt
vilia oia; fed in iis est vle et p[ic]tular[e], cù
igif inquiut illi divina sola sint accepta i in
tellectu opor[et] et quedâ particularia i in-
tellectu accipiantur. Ad hoc etià iducunt
nos vnà quan[que] reß tunc vere intelligere
t scire: sicut in libro de p[ico]o audim deim
est quâdo cognoscim? causas et principia
et elementa ipplus, cause aŭt et principia:
t elementa rerù sunt p[ic]tulariter conſi-
tuètes res t p[ic]tularia q[ui]dâ. Alideff ergo i
tellectus verius eſſe p[ic]tulariù q[ui] vnuer-
salium. Alia autem quedâ bis ſimilia di-
cunt qui negât solu vniversale eſſe intelli-
gibile, nobis àt còſentiendù videt p[ri]me
ſentetie: q[ui] videl[que] solu intelligibile ſit v[le]
et nullù p[ic]tulare oio: q[ui] ſic tradit 2cor-
diter tota ſecta pipateticorù. Litrù aŭt v[le]
sit in ſolo intellectu i ſi in reb? extra poſte-
rius i in hoc eodè libello erit inqui[er]e duz
fed nunc oicim? nihil p[ro]u intellectu i ntel-
gi niſi v[le]. t ſic tradunt câ e: q[ui] int[ell]cûs
cum ſit p[ic]plex t pur? nibil vlli b[us] coe
t ſepatus ab oibus o3 q[ui] obiectu? p[or]to-
nati b[ea]t ſibi: eo q[ui] ſcire t intelligere nò t
uenit ei nifi b[mi] potestat[é] t congruentiâ ip-
ſius ſicut ſit paſſio in quolib[us] paſſino. ob-
fecta, n. n[unc] inferut paſſioes nifi p[er]mijs pa-
ſiujs, ideo ſi p[ic]tulare aliquod inſerret pa-
ſionè intellitui opor[et] eù b[re] congruentiâ
ad illud p[ic]tular[e] in genere: t t[uc]c nò pate
reſ nifi a rebus q[ui] eènt de genere illi? p[ri]
cularis q[ui] eſſe nò p[ot] ſicut ſepe oixim? t
iò denudat[ui] a mâ t appendic[i]s materie
eſt obiectu q[ui] p[er]mijs inſert intellectui poſ-
ſibili paſſioem. H[ec] e verum q[ui] oicit ad
nereſari? in rebus p[ic]tulari[b] q[ui] tantâ inuèiri
ſiplicitat[é] q[ui]ta oicit: q[ui] in oi re e v[le] ex p[ie]
foie còicabi[l]t? t p[ic]tular[e] ex p[ie] ſubstantie
illi ſorme q[ui] incoicabile e t v[ni] ſoli còne-
niens, t q[ui] p[ri]ncipiù còicabilitat[em] innenit in
oibus rebus p[ec]cius in n[am] p[er]terq[ui] in câ p[er]
ma: iò oicit boeci? q[ui] ois res habet aligd
q[ui] e t aligd q[ui] e b[et] t ois res e b[et] t hoc. Se
pe àt dixim? q[ui] abstracito q[ui] e in itel[ku] est
a p[ic]tulari: t nò ſp[er] a mâ b[mi] q[ui] ſtricte ſuiſ

mâ q[ui] eſ ſom trâſmutat[i]sis t mor[que]ſic ab-
ſtrabif ligni ab b[us] ligni: t intl[c]us ab itel-
lectu, cù autem dico celu dico ſorma, put e v[si]
niuerſale: t cù dico b[us] celu dico ſo[m]az in
bac mâ p[ic]tulara t còtracta, bec àt abstra-
etio in oibus eſt: t intelleq[ui] intelligit ſe ſic
t alia intelligibilia ſicut in. 3. de aia deter-
minat[us] e. Ex bil[que] maſſeſt[us] e nò solu mâ
lia t matbêaticalia e[ſ] ſepabilita: ſed e[ſ] di-
uina oia aut q[ui]da[que] ſunt ſepabilita, p[er] v[le]
a p[ic]tulari ſepat itellect[em]. Q[ui] àt oicuit noſ
oem re intelligere t ſcire cù c[as] t p[ri]ncipia
2gnofcim? q[ui] tam p[er] p[ic]tularia e[ſ] vident: vi
def iſiderâdu e[ſ] quo ad b[us] bis rei vitat[é]
ead[é] ſut p[ri]ncipia e[ſ] rei: t p[ri]ncipia intellige
di t scièdi re: ſed nò eod[é] m[ô] ſe accepta: ſut
câ ſcie t rei ex[n]tis in n[am], q[ui] v[iter] accepta
cant ſciam: t ap[er]p[ata] t p[ic]tularizata ad
aliqua[que] re ſunt p[ri]ncipia reß in n[am]. b[us] àt q[ui]
fiat in ſequentibus erit manifestum.

Lapinl[ui], n[am] vtrù vniversale ſit in ſolo, itel-
lectu an etià i re extra.

Trù àt v[le] in ſolis nudic[us] puriſq[ui]
tellectib[us] ſit aut et i in reb[us]: porb[yr]ib[us]
oicit e[ſ] alit[im]m[n] negocii[us] t magna eg[i]s i
quifiſiòe. t l[ui] b[us] ad metb[ap]biſic[us] p[er]ſpectet
tin b[us] de b[us] fieri mét[i]oem p[er] doctrine fa
ciliòre mod[i]b[us], cù autem o[ſ] q[ui] in reb[us] e v[n]uz
solu ſit t p[er]mijs: yidebif v[le] q[ui] e in multis
t de multin[i] ſe e[ſ] in reb[us] aligd p[er]cipue c[ui] ari
ſoteles tradat in p[er]ma p[li]bia q[ui] id[é] e e v[li]ſi
t p[ic]tulariſt p[ri]ncipia o[ni]m reß q[ui] ſunt p[ri]nci
p[ia] e[ſ]endi ſut p[ic]tularia t n[am] v[lia] qu[e]admo
dù diſc[plato]. Amp[ar]t v[le] p[er]ſiplex e t puru
a m[â] t m[â]e app[é]di[c]ic[us] ſepatu, i eo àt q[ui]
bm[os] i recipit ip[er] m[â]c, c[ui] ergo nc[ri]u ſit
in aliguo e[ſ] c[ui] ſit p[er]ſiplex foia o3 q[ui] b[mi] e e
ſit in aia: t ſic v[le] i eo q[ui] e v[le] n[am] nifi i aia.
Amp[li]iſi v[le] e[ſ] i re o3 q[ui] id[é] e[ſ] rei illi i
q[ui] e: q[ui] al[re] falſa e[ſ] p[ic]dano i lli: c[ui] dicereſ
ſo2. e b[us] yel ſo2. e aia: b[us] igif v[le] aia p[ic]dica
tu de ſo2. id[é] e ſo2. L[ad]e r[one] p[ic]dicatum
de p[la]toſe e id[é] p[la]toſi: b[us] q[ui] c[um]q[ui] v[ni] t eiò
fùt ead[é] ip[er]ſa ſut ead[é] ſeq[re]t ex b[us] q[ui] ſo2. et
p[lo] e[ſ]ent iò: aut o3 dicere q[ui] b[us] t al[re] alio et
alio e[ſ]ent v[le] p[ic]dicato d[o] ſo2. t p[la]toſe q[ui] e
ſim cum porb[yr]ins dicat q[ui] p[ic] participatione
ſp[é]i plures boies ſut yn b[us] t aristoteles

dicat q yloſeles r yſopleurns ſunt ples
trianguli et vna figura. Ex oibus auté bu
iusmodi incónenientib? cócludif q vle nô
ê in re:ſed in rône:própter quod etiam ſo-
ãnes damſaſen? dic q in talib? cóe ratoe
r non in re considerat. Ampli vididnatur
foia p mam. foia ât induidiuata dat eê idí
uidno, ſic igt r foia efficif ppa r mä, nibil
ergo forme r materie qd ê in vno indidno
ê in plibus ſil ſüptis:ergo vle nibil ê rei ſi
ue hz forma ſine ſim mam accepiaſ:eu ipſ
ſit in plib? ſil ſüpt?.in h et ſentiut pípare
tici ſere oés autéc. videlz r algazel r auer
rois r albubacher r alq plures. Sz q-
dâ n medlocris aucturitati viri inter latios
quib? ita ſiña ſi placuit aſſerentes vle ſim
aliquid eê in rebus:ſi.n. in re nê êt re vê
n p[dicareſ p[cipue cum h ſit ná vliu q in
quaſib[]uor[]p[]ticulariù totu. Adbuc ât
res nulla intelligit nifi? p id qd vê e foia rei.
Lü ergo vle ſit q[ui] intelligit os q p[er] vere
foia rei: r ſic ê aliquid in reb? . Amp. ât ni
bil ê veri?in reb? q[ui] qd êt toru r vnü in
multis: r de multis. n.n. amittit rône effe
di in reb? p h q ê in mult?. p h at q ê d ml
bis h q ê in eis v[à] eop[]e entia ex[n]iſbalis
vel accitata. o[3] ergo q vle ſit v[ê]e in reb? cù
ip[]m ſit vnü in mult? r de mult?. Mos aút
in ita difficultate mediá via ábulat[]eret dici
mus eentia vnicuinsq[]s rei ouplr eê eſide-
râda: yno m[ò] vid[]l3 p[ut]e ná duerfa a ná
materie ſiue eius in quo ê qdcüq[]s ſit ill[ò].
r alio m[ò] p[ut]e in m[à] ſiue in eo in quo eſt
individuata p h q ê in ip[ò]. r ip[]mo qui[]d m[ò]
adbuc ouplr ſiderat: yno quidê m[ò] p[ut]
ê eentia q[à]da abſoluta in ſIPA: r ſic vocaſ
eentia: r ê vnü quid in ſe ex[n]os: nec hz effe
nifi tal eentie: r ſic ê vna ſola. Alio m[ò] vt
ei ſuêit p[]icab[]ital hz aptitudinê: r h acſi
dit et ex h q ê eentia apta dat m[ì]ſ? eê et ſi
nùq[]s det illud: r ſic p[pe] vocaſ v[le].o[is.n.
eentia cóicabil[] mult? v[le] ê:et ſi actu nùq[]
dat eê nifi vni ſoli: ſic ſol r lúa r iuiper: et
bm[ò]i. fo[ie.n.]fbales taliù cóicabiles ſunt:
r q[ui] p[ic]aſ actu [i]tig[]t ex h q tota m[à] cui
illa foia cóicabil[] e[à] t[ine]ſub foia ſicnt i
celo r m[ù]do ê determinatu. p banc ig[]f ap
tituſin[]e v[le] ê in re e[re]: h[]m actu ex[]ndi in

multis n ê nifi in intt[]cu. r io dixer[]ut p[]ipa
terici q vle n ê nifi in intt[]cu referêts h ad
vle qd ê in mult? r de mult? h[]z acu[]t ex[]ndi
t n[ò]m aptitudin[]e ſol[à] p[ut] at ná p[]ticipat
ab eo in quo ê adbuc onplicê h[]z ſiderati
onê: vn[à] quidê p[ut] e[is] gn[à]tn[]oſi l[]op[]n[]ſ
ſbe deferitate a m[à] vel eo in quo ê cui dat
eê r p[]fecti[]oez r ſic vocaſ ac[]t? : r ê p[]ticlar[]ſ
t determiata. Se[do at m[ò] p[ut] ipa ê totu[]z
eſſe rei: r ſic vocaſ quiddita[]ſ: r ſic ite[]p[]e ê d
terminata p[]ticulari[]ata r p[]pa.nec ê pu[]tâ
dü inc[]ouètiens q foia d[ì] totu eê rei: q[ui] m[à]
nibil ê d eê rei nec i[]tédif a n[à]: q[ui] eê p[]oſt[]z
foia i opati[]o e[]ne ipa nùq[]s iducereſi m[à]ſ
h[]z q[ui] h e[ê] n p[]ot: io reqriſt m[à] n ad e[]ſ: h[]d
ip[]r. eê determiato[]ez. h ergo v[]liu ſidera[
ta foia p[]dicat de re cui? e[] foia: r ſic ſepata
p intt[]cm ê v[]le in intt[]cu: r io aptitudo ſue
p[]icabilita[]t reducif ad actu in intt[]cu ſepan
te ip[]m ab individuati[]t? . Lap. 3. d io
luti[]o e[]ubio[]q o[]tun[]k ex p[]determinatis.

Ed forte q[]cret aliquis ex bis que
determinata ſunt occasi[]o[]ez accipieſ
q[ui] tal cóſideratio fo[]re in ſe t i m[à] n[ò] videſ
e[]e rei: ſed r[ò]nis. r io cù aptitudo cóica[]t[]o[]is
h[]m p[]uenit ei n[ò] videſ eit[]o cóueniſt n[ifi] h[]
r[ò]nem t intt[]cm: r ſic iter[]u redi[]t q v[]le t
aptitudie t actu ſit in ſolo intt[]cu: t n[ullo]
m[ò] in re ip[]ſa. Sed ad h d[]ic[]êdu ê q ab[]liq[]
oubio ſic i metbaph[]icis determiſa[]ctu[]s ê
an[] potentiá r n[ò]m r[ò]nés t[]m ſiue i m[ò] itel
ligendi: h[]z ip[]ſa ſba r diff[]one: ſic cá eſ at[]e
cat[]u: r h[]z e[]e cae r eſſentie ſicut o[]xi[]m[]? h[
]n[ò] b[]eat eſſe n[ifi] in n[à] p[]ticulari: r h m[ò] eſt
vna eſſentia: n[]i quides vnitate n[ú]eri: ſic di[
]cim? n[ú]ez eſſe vn[ú]s h[]z nititate eſſe t eſſen[
]tie in ſe t fo[]e q vnitas m[]l]titudis ſim apti
tudin[]e p[]icabilitati n[ò] p[]ugnat: r h m[ò] dic[
tur vnü in mult? r de multis. Si at q[]ob[]y
ciat q[]m dc[à] v[]le ê an[]i r[]e t n[ò] p[]ost ip[]az: cù
ar[]t, dicat q[]vle aut n[ib]il ê ant p[]teri[]u ſuis
ſing[]larib[]? dicim q[ui] qd q[ò] e v[]le ab[]liq[]
d[]io bio ê an[]i r[]e: h[]z ac[]t? ſue v[]litat? qué facit ag[]es
intt[]c[]us ê ex eo q[ui] i re quidditas rei ex[
]ſiens q[ui] v[]le p[]dicat de re ip[]ſa: r quo ad h
e[]t n[ò]s reſ ab[]tractá de re ip[]ſa: r ſic p[]z in
tellect? p[]determiato[]p[]: r q[ui] ſecte ambe ſim
aliquid dicunt ver[]u. Claret etiá ex bis q[ui]

Liber

cuz materia nibl est de esse vero rei nullo
modo nulla res est intelligibilis per suaz
materiâ sed per suam forma: ut tunc cù vle
sit intellecius, ppriu obiectu: cp eê vle est
forme et non materie: forma enim omnis
comûcabil: e mâ incôicabil, nec e mâ per
idê sui in m'lis btm aptitudine vel acut: sz
p diuerfas ptes ita cp bm pié banc eî yno
t btm aliâ e in alio, t q: res nominat b: cp
intelligit, noia: pp e foia: t mâ: nec intel-
git nec nominat nifi p analogiâ ad forma-
ticut et dixim in fine pmí phicoz. Lum
igif individu: sit individu: p mâm ñ bê
bit nomê ppú, pprie loquêdo nifi foire b: cp eî bpa p forma: q, pp e principal: t maxi
substat. De omnib at bis in pimo logice
fatis determinatu: e. Ex dictus at abduc
accipif cp cù vle sit i eentia rei btm aptitudi
nê qua b: ad exndû in plurib tota, t cum
illa aptitudo e:q lit spectu pteritoriu: t p-
sentiu: t futuroz cp vle qô e bpa rei v: fun
daf i ipfa bpa yniuocuz e respectu oiuz pte
ritod pinitu: t futuroz. Adbuc atci: lit de
aptitudine eentie q e an mâm t apolitum
p: cp n'lo exstire boie piculari abduc bec
e vera bô e al: t bmôi alie locuntones. Ex
bis iux intelligit cp l3 destruciis pmil sôz
ftâq impoffibile lit aliquid alioz remâe
re: tm scia ppetuoz e: t ppetua e et icorup
tbil: eo cp ñ fuda: nifi sr aptitudine cóica-
bilitatis foie e eentie: t ea q: sunt passiones
t ofke ipsi: b at ppetu: e t incozruptibile
sine pticlaria lit fume ñ. Qua: at vna scia
sit in oib q: qualiter non: in bis que de a
nima dicta sunt determinatum est.

Lap.iiih, de falsitate opinionis dicentis oem
formam eſſe ybiq:3 ſemper.

Jez at: bec yla lit rônabilior tî non
placet aliquib9 ita dicer: l3 dôit oem
forma: sune sit ibalis sune accinta: de se eê:
mune: t q: i mâ: n: e nifi p accus ſic dixim?
pus eo cp mâ: n: intêdi: ad eê: sed foie e: to-
tu eê rei: iô dicunt cp ois foia: de se e: ybiq:
t sp: nô arta: n. in loco aliquid eê nifi per
3rietate: materie nec restringit ad nunc nifi
p ipam mâm 3rietate: determinatã, ea: n. q
sunt e: 3rietate: t motu: sunt supra têpuf t
oſtas tris, dicunt et cp cù eentia forialis d

ſe ſit ybiq:3 t sp: t p accens ſit in mâ vius e
ybiq:3 t sp: q: b t nuc. t veni: e ybi e: btm eê
fozali: q: ybi e: btm eê mâli: q: qô diminuit
ſui eê t coartat potêria cóicatiois ei: t ex
h: sequif q: veni: e in intil cu: q: in mâ: t inti
dicunt cp si aliq foie ſunt ſepate ſicut itel-
lect: q: ille ſunt ybicunq: opa: t pinit eê in
prib: lik, t ex pmo: 3eludút cp vnuz vle ſie
q: d e in oib: aiaub: intellecim: t in oib: puiſ
picularibus exis: t lic cedunt vnâ nûe
ro ſciam eê in oibus aibuf btm diuerſas 3
tinuationes inti: ſcie dicunt eê ad boieſ pp
diuerſitatê imaginatiois ex q: accipit intel
lect: ſicut in: 3, de aia dterminatu: e. Ex ſe
cundo at 3eludút câm vaticinationis quam
ponut nigromâteli: t augures q: d: cã violz
vn: facinet aliu: t impedit oationes aiale:
in ipo: bût at rônes pime ſue ponis: vnâ q
dê potissimâ qua dixim: q: alias q: s in it.
de aia potuit: q: t q: lôgê e: oibus talib: i,
morari vide: nobis ſine pindicio melioz: il
ſi: ne q: bec opio ſlitati obniza e: q: eſſe
vez: t ratiu: in nâ e: illud q: dat forma: mae
piculari, eê at foale: n: e: nifi b: aptitudies
in eentia foie: t b: btm acti: nifi b: intilcm: ſe
parate: yt dixim: t iô viſſime loquêdo eſa
ſeita foie: n: e nifi btm aptitudine ybiq:3 t ſe
per t n: in aciu: t q: qd dicit verius eê re: ybi
e: btm: ſe q: ybi e: p accens: q: d: q: e: eêt: vez: ſi
ybiq:3 t ip eê: cuiret ei btm actu: b: aur: n: e
vez: t iô n: e: sequif illud q: 3eludút cp eê
btm aptitudine eê eê btm qd t poiteiale, eſſe
at in mâ e: eê vez: t pfcem: t btm actu: t cuz
d: cp h: accidit foie: d: cp h: accens: n: facit p
accens eê ipm e: cp e: act: materie t apoli
ti a foia: b: n: e: ibale t vez: t p accen: dici:
ibide: cp e: gfa alteri: q: n: pp: pfeipm: cuire
q: h: vez: e: cp eê in mâ: n: cuêt foie e eentie
gfa sui: t pp: pfeipam.

Lapim.v.
de futu:io: erroris p[on]is c[ó] d[eter]matã.

Dtbuc at 3mentioem facere de
phia p[on]is qui apud oem faculta:
tem bmôi soluendâ triplex d[ist]inguit vle
vnû qnide: an: re: q: d: cá foialis p[bi]n: viu
te totu: eê ſeparu: t ppetu: an: re: exis: qa
cu: ſit cá oz: cp ſit an: re: t cù transmudatio:
gnâito t corruptio: n: ſit nifi i iba mâ erit il
lud ante omnia buin:modi: t i: d[uo] gnâbile

t p[er]petu[n]t c[ui] h[ui] dat totu[m] e[m] materie. t e[rum] e[m] induti[m] nonum l[ic]t sigillum dat cere figu[ur]am: t[ig]ura autem erit prebabitem totum e[m]se t v[it]ut[em] rei: h[ui] ergo v[le] dixit e[m] separe[n]t t math[ic]aticu[m] ex[n]is b[m] seip[m] t e[m] p[ri]ncip[u]m ſcie t gn[ati]o[n]is c[a]m fo[ra]le i oib[em] gn[ati]os t extra gn[ati]a manere ſic[ui] pad[isma] lig ne[n]u ad q[ui]t ſui calcei manet e[m] coræa: c[ui] t[em] ad ip[er] ſo[n]me o[s] calce[em]. t qa h[ui] p[er]petu[n]t e[m] dixit e[m] p[ri]ncip[u]m ſcie t q[ui] imale e[m] dixit e[m] ſp[m] t vybiq[em] in oibus aialib[em] id[em]. Sc[om] a[ut] v[le] dixit ſui in re: t hoc e[m] ſo[n]ma imp[er]nam reb[em] p[er]mo vyli. t ex[em] quo fo[re]re[ge]ditiu[m] tur ſic[em] quod[am] et h[em]agio hoc e[m] sigillo: h[ui] at ſec[em] o[d]ic viac[e] motui t mutat[i]o[n] p[pter] m[a[m] in q[ui]e. Z[erti]u[m] at dixit e[m] poſt r[é]g[em] e[m] p[os]ide rati[o]em accepi[m] a reb[em]: t p[er] hoc di[x]it n[ò] quid[em] ré ſiri[que] ſiri[m] p[pa] n[am] t[em] per applicati[o]ez fo[re] ad p[ri]culat[i]ia e[m] t iduti[m] d[u]at[i]ia. Ar[er] at h[ui] oc[n] illud multi[ron]ibus o[li]putanit o[n]d[o]s l[ic]t t rey[em] p[ri]ncipia ſp[m] p[er]iculat[i]iu[m] e[m] p[ri]cularia: t coru[n]ptitiu[m] coru[n]ptibiliti[m] de quib[em] n[ò] e[m] p[ri]nti[m] ſpecu[l]atio[n]is differe[re]. Sed h[ui] q[em] ad p[os]politiu[m] e[m] h[ui] q[em] ſi e[m] e[m] e[n]tire re[pe]tue t icorupti[b]iles ſui t[es] vt dixit: t[uc] ille nibil o[mi] ſut de e[m] re[pe]t n[am]r ex[n]itiu[m]: neq[em] res cognos[ci]t[n]i p[ri]ncipia q[ui] ſut de e[m] ip[er]o[m]: igi[em] p[er]tai[ex] p[er]xi[n]ta t p[er]xi[n]ta e[m] re[pe]t nulla res [gn]os[le]ci[t]: t e[m] intiles ſui ad ſcias re[pe]. Adbuc aur[em] t b[m] hoc fle v[le] p[er]dicare[em] de p[li]bus y[n]u ex[n]: q[ui] b[em] ap p[er]patu[n]e n[em] ſu[er]it p[li]b[em] p[mi]mu at e[m] nibil de e[m] re[pe]. t io ip[m] p[er]dicari de re aliq[n] n[ò] poſt p[er]ter q[em] absq[em] dubio in con[n]en[i]ci[na]li[m]a e[m] p[ha] pl[on]is in bac parte Adbuc at n[am]ia d[ri]nt a math[ic]atici[m] i hoc q[em] ip[er] p[ro]nez diffi[n]iti[n]a c[oo]cepta ſut cu[n]s m[a] mobili t ſel[ib]ili[m]: q[ui]r ergo potest ſingi q[em] talia exis[t]at ſepata. Adbuc at ſi e[m]nt ſes parata q[em] faceret ea t[ag]er[m] m[a[m] t cau[s]er e[m] n[am]e in ip[er]a. Et bi[m] agi[n]i[m]. n[ò] q[em] poſt ſi n[am] g[it] cer[am] ad sigill[u]du[n]i n[i]si aliquo monente. Quid at mo[n]es ſit b[em] i fo[ra]s ſepatal p[er]ſi[bi]le e[m] dice[re] eti[m] si ſinge[re] velit aliq[m]. H[ec] igi[em] oc[am] ſunt de n[am] t e[m]ntia i[t]elligibil[em].

Tracat[em] teriti[m] libri de intell[itu[m] et intelli[ſi]gibili in quo agi[em] de pa[pat]ioe intellec[t]us ad intelligibile. Lapitulum p[mi]mu n[em]

liter intelligibile est in intellectu.

E[pati]o[em] at intelligibil[em] ad intell[c]um b[m] vnitat[em] t diveri[ta]re v[n]em] ad altem r[u]p[em] h[ui] d[em] e[m]. Lu[n]. n[ò]ois intell[c]u[m] fiat p[er] ſimilat[i]o[em] qua[d]a intellec[t]em] ad intelligibili le o[em] ynu[n] fieri ex intell[itu[m] et intelligibili. h[ui] at ynu n[ò] e[m] oio l[ic]ut ſi[m] t accen[i]: nec e[m] oio ynu q[em] ſut ex m[a[m] t fo[ra] ynu l[ic]ut ſu[er]ieter o[n]ſi[n] e[m] in. 3[em] de a[ia]. t io o[em] h[ui] clari[em] inquiiri q[ui]e ynu ſit ill[em]. Ad h[ui] at ſciend[u] o[em] nos v[em] def ea q[em] ynu[n] luci ex colorib[em] qui abstra[b]unt ex ip[er]a. inter o[ia]. n[ò] co[pr]alía nibil est in quo t[ata] ſi[l]indo inco[r]po[r] appeal: ſic[em] e[m] lux pp[em] q[em] et intell[c]u[m] agen] e[m] l[ic]ut lux o[ci]rus in li. de a[ia]. Dicam[em] igi[em] q[em] i l[uce] tria ſunt q[em] ſunt lux l[uce]t h[ui] lum[em] q[em] h[ui] ſider[em] i ſe o[ri]a[n]z null[am] real[em] o[io] vel pu[n] videbunt k[em]. Si at ſiderent k[rel]ata ad q[em] d[am] alia t[uc] magná inter ſe h[ui]t o[ra]z: q[em] lux e[m] fo[ra] l[ui]s in corpe q[em] ſundit l[uce]: t l[uc]ere e[m] emanat[em] ſo[n]ma ill[am] in aliud: t l[ui]n[em] e[m] l[am] recepta fo[ra] ill[am] ab co q[em] p[er]mo l[uc]et. Lolo[em] at b[em] q[em] ab k[ra]b[i]t em] corpe t effic[i]b[em] e[m] p[er]s[u]ale i p[li]sciu[m] ſiue diaphá[em] e[m] in eo n[em] oio l[ic]ut accen[i]ns in ſbo: q[m]m acen[i]ns a ſbo n[ò] b[em] ſo[n]ma t e[m]nti[m]a accen[i]ns b[em] e[m] t[em]m[em]. Lolo[em] at a l[ui]e b[em] e[m]nti[m]a ſo[n]ma colorib[em]: l[ic]ut in p[mi]mo d[em] ſu[m] t ſelato determinat[i]em. Adbuc at n[am] e[m] in eo l[ic]ut fo[ra] i m[a[m]: q[em] fo[ra] educ[i]p[er] alterati[m] on[e] de m[a[m] t fit gn[ati]o rei p[os]polite. colo[em] at n[ò] ſic educ[i]p[er] de p[li]sciu[m] puio[m]: ſed l[ic]ut al[i] bi oc[n]em] e[m] abstrac[t]io[m] fo[ra]li abstrab[i]t d[em] colo[rato] l[ic]ut figura de sigillo. Adbuc at fo[ra] e[m] m[a]le b[em] in m[a[m] in q[em] colo[em] at ſi p[li]sciu[m] n[ò] b[em] e[m] m[a]le b[em] p[er]s[u]ale pp[em] q[em] eti[m] subita e[m] mutatio p[li]scui[m] a colorib[em] t l[ui]e: bec a[ut] o[ia] in alui[m] ſut declarata. Si at ſol[u] intell[c]um o[icerem] q[em] e[m] ip[em] e[m]: tunc intell[c]u[m] t in intelligibile et intelligibilia ſua recepta ab a[li]quo n[ò] diſſerrent et intelligédo id q[em] ſe[pi]et ſu[m] lucé intellec[t]ualé intelligeret ſunz p[mi]p[em] intellige[em]: t i[t]elligédo q[em] ſol[u] intelli[ſi]gibili[m]: t ſe t ſu[m] p[er]p[er] ac[n]io[ez] intelligeret h[ec] o[m] eundé modum nos imaginari oportet de intellec[t]u[m] et intelligibili b[m] ac[n]t d[ict]o q[em] in ip[em] est. hoc. n[ò] abstrac[t]iz é[m] a rebus: t e[m] cum e[m] in lumie intellec[t]em] e[m] in eo quod dat ei ſo[n]ma intelligibilitat[em] b[em] ac[n]t i n[ò] ſicut accen[i]ns est in ſi[bi]ecto: neq[em] l[ic]ut for[em]

Liber

ma in materia, neq2 hoc est incoqueniens: q2
talia 5m esse spuale q subebet in suif abstrae
bentibus accepta: neq2 süt accens neq2 sba
5m veriffimas acceptioes iporum: neque
sunt entis ofe vel spes alijq: nifi accipiat
ens 5m quid: sed sunt quod entiü intenti
ones 5m potestatè suorum agentium acce
pta, potestas, n. luminis est tale esse cóferre
coloribus, 2 potestas intellectus est tale est
2ferre intelligibilius 5m actû intelligen
di acceptis, planum at est ex bis que dec
sunt q2 intelligens no alia opatione sive as
cione intelligit suü intelligere q2 intelligé
do sua intelligibilla, 2 q2 intelligit se quod
lib2 intelligibiliu intelligendo: cuus cám
sá diximus: q2 intelligens ponat lucé inco
poreá nature intclnual que fine accipiaf
in natura ipfa intellectuali sive manas ab
ipfa fine recepta sive terminata s p[ro] intelli
gibile nó b5 in se formalé aliquaz ofiam.
Si at ad alia referan[ca] illa tunc ofnt b3 ea
ad que referuntur.

Lap[im].v, de diversitate intelligibiliu in
genere.

St aut in intelligibili9 diuerfataq
est in coloribus copatits ad vituz: pp
multa, n. victoria et permixtioné perspicut
clari in corporibus terminat? videm? quod sda
colores in lumis adnentu efficii sintillates
2 spgètes lumé ad illi matiòem alioru2 2
equi 5i ye in toto fit p[ro]plicu2 corp9 colora
tu: 5i lumé supeuiat illi colores colorant
aliaa corpora libi oppofita sicut videm? in vi
tro colozato p[ro] q2 qum lumé veniés fecu trabit
coloré vitri: 2 p[ro]it e5u sup corp9 cui p vitriu
incidit lumé. Aueda at sunt ita vincëtia i
puritate diafani q2 adeo radiatia efficiunt
q2 vincut armonia ocli 2 videri sie magna
difficultate no p[rit]. Aueda at sunt expgé-
tia tatü lumis 2 diafani q2 vit discerni p[rit
vitu] p[ro]ter puittaté fue 2p[onis ex p[ro]pico
eni9 ppus actus est lumé. Si[rr] at est in intel-
ligibili9: quoniam foze illo2 p hoc q2 s[ui]s fi
plices 2 v[er]es: 2 nibil de p[ro]natioe materie
imixtus bûtes sunt intellectus qda2 li[ic] co
lores clari sunt lûis quidé b3 autez q2 s[ui]s
magis 5m natura pora 2 v[er]iora 2 simpli-
ciora s[ic] f[u]t intelligibiliora 2 lucé intelligib

litatis alijq 2fercita li[ic] digitates: Aueda
at luce sua n[rm] intcl[em] qui eu2 3tínuo 2
tpe est vincëtia f[ut]: sicut f[ut] maifeftiffima in
nå q2 se habêt ad n[rm] intcl[em] sicut l[um] fol
vel, fortilfie sintillat[is] colo[us] ad o[cos] no
noctue 1 vesptillóis. Aueda at no manife
ſtan[fi] nifi lüe alio[è] sicut ea q2 ex p[mi]ſi 2 viſ
accipiuſt fidé, q[da] auté ex numia p[mi]xtiòe
cu2 p[uati]o[e] p[ec]to itellectu 2p[be]di n[] p[ut]
sicut mot? p[us] 2 m[à] p[ma]. Ex bi[] cl[ap] e
q2 theologica maxie maife[sta] p[ar]2 itelligu
tur: 2 maib[é]atica maxie itelligu[] 2 p[b]ica
certu2 2 firmu2 raro b[ri]nt intcl[em], b.n. 2tingit
io2 q2 dina sua luce n[rm] vincut intcl[em] 2 re
v[ber]at, maib[é]atica at intcl[ui] nko, pp[or]
nata in ſe: 2 intcl[ui] 2 lüi intl[em] c[ui] p[mi]t
ſut, p[b]ica at p[ter] p[na]tiòem 2 m[à]2 2 mo
tu2 ab itl[em]uitate cadut, b[ic] e2 q2 dina ſunt
ſup intcl[em]: maib[é]atica in intl[em] 2 p[b]ica
ſb intl[em] e[st] d[ic]uſt. Alteri9 at e[st] aduertere
ex d[ic]t? q[ui]t bit? p[nc]iop[to]z io2 e[st] intl[em]us et
bit? 2cl[on]is ſcia: 2 ip[se] decur[? ex p[nc]ip[us]
in 2cl[on]e d[r] rocl[ina]tio: q[ui] plim[ú] intl[em]s
lucis 2 foze b[ri]nt p[nc]ipia p[ro] q[b]a fo[ia] iel
lect[?] noian[fi]: 5[mi]n[ú] 2 q[ui] palind medi[ui]
de lüe intl[em] b3 2clo pp[ro] q[do] alio2 ſo[nt] yo
cabulu2 2 io2 ſcia q2 p[re] eſecta n[rm] q2 e[ſia:
2 nuq c[ans] l[um] i alio[qu] alio n[fi] vt p[nc]
piu accipiaſ. Ro[c]ina[ro] at d[ic] collat[oe]2 2
q[ui] direc[io]ez p[ro] ſucé[ſi] ſup alteru2 2 io2 il
noie céſef ip[re] decur[? p[nc]iop[to]i2 2 cl[on]es
Alteri9 at ex bis aduerte q2 q[da] i q[b] q[ui]
eclypsa l[um] intl[em]s ab iterp[one] ob[ic]urita
tis m[ae] 2 p[u]onis 2 yeit ſk ea l[um] vmb[ro]
f[u]t 2 obſeu[ſ] sicut e[st] 2 bis q2 p[ab]ilia e[st]
cun[ſ] im: 5[io] ocu[bit] i 2 bi[] q[ui]n[] ſut lib[ia]
ſ[ic] i p[mo] b[] ſcie li, d[er]miat[ui] e[st], et ex h[ad].
uerte q[ui] 2 p[ab]ilibi[ſ]ut argum[ta]t[io]ef ip[ſe]
et 2cl[onei] accepte c[ui] formidine p[ab]ilia
ei neq2 s[ui] p[ma] 2 y[á] q2 luce itellige[ie] ſunt
pl[ea]: neq2 ex p[mi]ſi 2 viſ ſum[ut] ndé: 5[ui]
q2 cóiter iu[ei]unt extr[i]ſe2 in reb9 2 q[b] e[qi]
q[da] reſultat[ro] lüis intl[em]a c[ui] ml[á] vmb[ra]
cata a m[á] 2 pu[oe] 2 io2 v[er]ſi i lib[ib] aut n[] ſut
y[é]: aut n[] ſut imobil[] y[ita]ſ, 2 c[ui] ois p[ec]io
argum[ta]t[io]s 2 c[ui]ndo ſit ab v[er]i 2 imobili
veritate opor[et] in talib[9] 2 argum[ta]t[io]
nes imperſectas eſſe 2 incerta[s]: quare

nec bene cōcluclunt nec cōclusio erit accep
ta ſi ne magna ſoſmidie cōtradiſtionis. De
opinione auré et dubitatione et ambiguo di
xim9 in aliſo libris adbuc locus erit de eis
aliqúid dicendi in phía prima.

Lapittulum tertii de diuſtitate intelle
ctuī taz bm ſe qz bm intelligibilia et etiam
bm facultate intelligibili accepra.

St auté intellectus diuſtitas qz mlí
phoz posuerunt qzum ad ipſas ptes
anime qe intellectus posſibil et intellectus
ages de quibus in libro de anima dicti est
Tertii autez ê qui e formalis intellect9 qni
ſc3 foza ſciti v'opandi p lucé intellectus est
apud anima et bic diuſidif in practicu et ſpe
culatim de quibus etiam in terio de anima
e expeduti: b.n. foza' diuſidif in itellcz ſipli
cé et copofitù et ſiplex gdé intelligeicā copple
xoz pòpit aut intelliget a plexoz, aut per
modù enućiatioſſ aut etiá p mòm ſiſogimí
v'alteri9 ſpći arguńtatioſſ. et ille gdé q po
ſut voca diuſidur in intellectum qui voca
tur principioru qm aliqd innat est nobis
eo q principia no ab alio principio accipimus
ſz p ſciaz termiop qui mor innaſciu nobis
t inillcm ex alio acſitu qui apò phos vo
cat adegto qe qacquiſt p inſtitioem v'l do
ctrina et studiu. Et ro diuſionu itarum ex
iſtis p3 nobi: bm at facultate nature intel
lectual qe in hoib cát qda intellect9 diu-
sio de qua quidà pbi faciut métoem t pcia
pue ayp. et auic. et gdá alio ſequétes eos. Et
enim quidá intellc9 pl9 continuo et tpi hoc est
imaginatiòi et ſenſui imixt9 quidá at pl9 ſe-
pat9 quidá yo medio mò: quidá yo et vireſ
imaginádi et aligd accipiédi p ſent9 no bîſ
Eipm9 quidá e obſcur nubit accipíc9 nifi
cu labore et ſi docet aliguid oz q fiat p exé
pla ſcilibilia et tales ſut aut ipſobiles ad in
tellectum p ſe manifeſtoz et diuinoz q in p
ma phía traduſ et vocá illi mali igenij exin
tes a vulgo. Scoi at qſli p ſe aut ex pna do-
ctrina nati ſut intelligere oia qz agieé no ba
bét taq3 potétiá aie vel qſli efficié p abstra
ciſiem intelligibilia in aia. Sz bîn eü qſli p
forma p qz aia intellectual cùcta opaf qz in
libro 6 aia felicitate eè dixim9 ad qua itédit
pucire ois phs et bic voca itellc9 ſancius

ſiue mûd9 ab anſcêna. Ab areſtoriſe at dict
tur intellect9 diuin9 et bic intellect9 de ſtudio
leui ad ppbetias accipit illuminaſez. Et
ad ſónioz veruſlimâ interprâtóez. Medi9
at est qui inuaf doctrina faciuer ad intelli-
gêdu raz pppbetica q3 dina. Sz tertii uuarí
n pot aliq rôe qz neq3 ſepat9 e neq3 bz iktru
mêta quib9 iuuep p opanoem aie ſenſibil et
hoc aliqn e ex e viuo a plex: ôto sicut in mo
tiòib9 aliqn at cò ſuetoie no atrolié ultra
ſenſibilu acceptiòem ſicut e in bis qui vo-
câ ydiote. Ex bîp sz liter qui longo re
ſtuduerut circa piciaria ſicut circa acr9 biu
nos ſic ſtudét by q legib9 itendûr et bîp ipiſ
cas et rôes n qûr itabiles efficiu ad phiaz
In tîn ergo dicti ſit de nã itellc9 et de nã it
telligibil et de copatióe yni9 ad alreç et diſi
cuioe vtriuſq3. Et ſic e finis pmi libri.
Inciptit liber ſeòus de intellectu et itelli
gibili qui e de pſectiòe nàli intellect9. La
pitułu pùm9 ynde babet forma qe ſit in aia et
tellectuali
Oſt bec at de pſectiòe aie intellectua
videef eè agenau. Ex p[ecione nàq3
nã cognolciſt intellect9. Hò e at nka inireto
agere o felicitate q e vlria p[ecio itellc9 aie
ſz port9 de gradib9 p[ecions intelli9 et oïs
dere q[uler iepm intelli9 inuenit et intelli-
geriá p[na ſi recta via p[cedat in accipiendo
p[ecions es ipi9. Optet at nos inchoare a for
mis p[iciéib9 itellectu et p illas onidere q[if
p[ecio intelleci9 ſit. Dicum ergo ſupponen
tes ex bio q[ui vlria p[re p[me p[he demôstrá
tur o[es formas ab intelli[ia p[na v[ir m[ăz
ambiète dari materie et ex boc o[em foza3 q
in mă e eè media inter duo et elli[ia videli
cet a q[ui ſuit ſic forme artificiato[ ex intillcu
artific9 et măzi q[ui e p[ec q[ò dat mâne. Intel
ligetiá at q[ui iduifibil e et l[implex iba et eén-
tia cu ipa ſit cá pma e induifibil forma et ſi
plex et nò vna forma poſt alia3 nec e veters
miata ad eè boc v'l illud et iduïduo nec etiá
put e in intillcu p[me cae comitaf oppoſuo
t diuſitas et ipalitas et copò et málitas et
bmói. In mă at e bm eè diuifibile ſuccesſu
uù măle et comitaf eà p[olitio et diuſitas
t p[ò et diuſio p nuerù vel p nàz mâer bu
tusmoí multa ſic in libro noſ de nã sie ondi

v

m? Queram? igitur forma beat fieri in
ais intellectuali virboc beat ab eo q fluit
ab itelligentia aut ab eo q h3 ee a mā. Lon
stat at cunibināliu comitef forma h3 q e-
in aia h3 potibecat multas illap. pprietatu3
et conditionu q comitat eā in intillitu itellige-
tie q ex boc q e noticia qda intellige h3
fieri in aia. Et boc maxie p3 triplici roe q2
quid e vna iā inducita e qm nos ſtim9 forma
in itellectu aie sequi pprietates et conditiones
itelligere et no māe. Sedā at rō q forma
lior e q nos ſtim9 ex bis q in libro de ania
dtermiata ſut q forma no fit in aia nifi per
boc q ſepafa mā et liberak a māe aduōib9
adaterie at aditiones ſut ea q sequit, pui e-
in ee māli et bec ſut oria loci et iakis et oppo-
t opo et bmōt:liberari at forma ab bmōt ca
ſib e accipe eā put e i luie itelligeie. D3
ergo ab origie: vii fluit forma et boc h3 q ſi
in intillitu aie. Tertia rō q efficaciffima e b
e: q ex quo forma in potētia e in aia et iia
effectu no effici in aia nifi actu alicui9 agēt?
Lū ergo boc agēs no ſit alioq eop q ſut in
mā ſed pon9 lumen itelligeie no effici in aia
recipiés formam nifi p lumen intelligentie
D at forma ſut i simplici itelluntie luie non
h3 a materia q2 anq3 fuisset in materia ſuit
in luie igif q forma efficiat in aia nī h3 a mā
h3 ab intellitia et boc gdē e necessariu qm ſi
cut colo: no h3 a colorato corpe q efficiatur
in viſu h3 ab actu lucidi qo h3 effectu e luci
dū: ita forma no h3 a mā q efficiat in aia h3
ab actu itelligeie agētis qui ſm effectu itel
ligētia agēs e. Et in boc depbédif error ei
cetu forma e e in aia ſm ee induiduī qm il
la induiduī h3 a mā et no a luie itelligeie
in quo e foia h3 ſue origis nālitatē et ſicur ad
e e in mā idiget generātib9 et alterātib9 q ta
gut cui trāmutant mām: ita ad ee in aia no
idiget nifi luie itelligeie agēt qo fluit i aia3
et ee itellectuāle forma9 generat i aia bec at
pmi phi e determiare.

La. in. quæ forme fluit ab itellitnia ſim q
ipsa foia müdi e et ex boc bēc q flut in ania.

Ibāt q̣raſ quare intellitnia p[ro]ma agēſ
atigit aiam et qualr attingit mām i q

ſut forme. Adbuc aŭt qualiter e eut forme
ab ipa in aiam. Ad boc licet p[mi]bhi ſut de
termiare inpter doctrine taciturāc bic bre
utet rāseundo dicim q q[libet] intelligia a
ges ambit luie ſuo oe illud et totus cut ſicur
māe et ſicet ei q[do] monet ab ipa ſuppontur
et but q[uid]e exéplu e in ſemie bovis. Jd ei
q opat in ſemie boif no p[ot]e eā nā cu in ynu
yni7 forme et figure opeſ h3 valde dimerſa iā
in filib9 mébus q in diſlib9 et officialibus
opās ei in ſemie e aia no yt e endelicia cor
poris h3 yt artſex qui e y[re]9 formaſtua qui e
in ſp[ui] qui inter viſcolitat[em] ſemil cōntet et a
bit toia mām corpiſ intra vīut[em] et lumen ſu
um et forme qo inſuit no ſut i eo yt bu[re]9 qui
dā accenta ino ſunt i eo boc qo e ipe qui h3
yn9 ſut in ſba in multiplex e in yvue et in me
dio aliquo a loco yno cordis fluit i oia et in
p[imu] forma[es] et iſormat oia iſtrumeta[]t ag[
tua lub ipo q ſut calid[us] et b[umiau] et ſicu3 et
frigid[us]. Sic o[3]z imagina[tr] q[ui] yt9 itellige[n]ie
ſupp[oi]t bis q mouet et abu ea et inſuit euſ for-
mas q ſut boc q ipa e et no acq[ui]e i ea et 2ui
net oia in lumie ſuo qm ſi medio 2iug[ic]uis
bus bis i q agit et boc lumet iug[ic]us aie i iug[ic]
formie i aia exenib9 et ſub actu bu[re]9 lumis
forme mouet aiam ſicen ſub acu luc9 exteri
oris colores mouet viſu. Ab intellitnia aut
p[ima] diſcedu b[mo]t foie et quo mag[] ab ipa
eo mag[]ſefficiu[m] māles et ignobiles: ita q vl
tuma i delc[es]u e foia elemeta[]t et ituma elem
ti q[do] e terra qo e e[re] q ex elemetop q e di[ce]
fus p[]modu q[po]is forme cu reb9 in quibus
ſut forme et e q[ui] moeaf forme ab intellitua
ad mās in quib[do]t ſut no i toto amiteteſ lum
iteLLigetie q[ui] ou forme ſut. Et boc e p[riu]
i aia q[ui] aia cu ſit foia qda iucta māe no pt
accipe foias nifi incipiedo a mā q[ur]p[ra]ia eſt
et. It q[ui] igif accipit nifi p[re]ſolun[]de3 a mā et
2inu[que] p[re]cedit resolu[]de6 donec veniat i ca[]
p[ma] et ibi eſ v[li]tum p[re]ſecto[is] ip[re]9 et finis i
tellectus. Et buis iu[n]z ſumile eſt in mo
tu luminis a ſole in colorata et reduu colo-
rum in perſpicu[m] et in vi[tilum] ſpecu[l]u ani-
mati quod eſ oculus. Quereret autem for-
tasse aliquis vnde habeam intelligentia forma-
tas quas vt ſons omni tempore exubes
rat in totum ynuuerſtatis ordinem.

Sed ad hoc sic iis diximus, non est difficile rinde-
re, quodere ei non intelligest alícius? ordinis
babeat forma, quæ exuberat: idee, est querere
vitabat intelligest quæ est intelligest quia
sic iis diximus: sicut soli ex luie sibi habiti
ter venit luces emittere i暮dùs; ita et
magis intelligest agest et maxie caute pime
ex luie sive sibem venit luces emittere quæ sunt
forma omniù eorum formatur. Et sic aie in
sui vniverimus mébrop: venit vitas emittere
q[ui]s in vite bi[na] opa vite spalia determinat in
mébrü licet in sinit oces ille vite vna vita i
diminibilis iba multiplex b[us] utut: ita intellig-
tie pime cōnenit luces emittere in totus vní-
uerſi. Et is subtiliores pipoteticop distin-
xerut inter forma[m] müdi et forma[m] materie
forma[m] müdi vocares v[ir] relatas ad vní-
uerſi forma[m] autem materie dicentes eam
que sunt dātes: esse materie, forma[m] igi[m] mü-
di s[ut] ab intelligest ex hoc qu[em] ipse est intelligens
tia et q[ui]s ſiut iania: ſiunt mag[us] in anima ex
pte illa q[ui]s ſiut a forma[m] m[idi]t ex p[ate] illa qu[ae]
p[er] esse ſunt in materia.

La, tertiis qualiter itelcluſ ag[es] i aia est
ſic lux et ſic aris et 10 e p[er] ſces ag[es] p[re]ſectiones

Is q[ui] p[ro] modum p[er]liberatori excuffis os
nos determinare q[ui] in intelligens ag[es] ſic
lux ſit ad m[aur] opat[us]; bis, n. duob[us] d[omi]n ex
planatis meli[que] ſcieſ mod[er] p[er]ſectio[s] aiſe bua
ne. Dicam q[ui] ig[it] c[ui] d[ur] q[ui] intelligens ag[es] est
ſicunt lux tria in ipa attéduک similitudie quo
rú et p[ro]mu[que] e[que] ſit p[ro]mu[que] ag[es] e[que] in
tellectuale
ſco[bo] q[ui] e[que] v[ir] ag[es] itellectuale: tertiis at e[que]
inſessāter ag[es] e[que] intelligibile et vnúq[ui]s ito
tú q[ui]das alia sequiſt q[ui] et ſit v[ex] ſic p[er]baſ.
In oi ei vniverſo i quo ſut q[ui]da ſic acta tún
quedam aut ſicent acta et ag[es]ia necesse e[que]
vnú p[ro]mu[m] q[ui] est ag[es] tún. Esse at intelleſes
ctuale e[que] in oibus q[ui] ſut itellect[em] et 10 eorum que
iteLLiguſ. Esse ergo itellectuale e[que] in oibus
iteLLigibiliſ. De at itelligibile q[ui] itelligit
nó níſi p[er] forma[m] ſua vel p[er] ſelip[que] ſi forma[m] e[que]
telligit. Et c[ost]at e[que] b[ic] itellect[em] ſiue iLLigi-
bile e[que] ita est factu q[ui] viteri q[ui] no c[ost]ert ad e[que]
itelligibile p[er] ſeip[em]: hoc at totus ſub ania
bois e[que] p[er] hoc e[que] ipa e[que] imago forma[m] müdi et tún
iún forma[m] m[aie]. Et at i aia i vià cognit[i]o[s]
multæ accipe fatam remata et facta bi[na] ſentium

ad q[ui] reflecti in bis q[ui] intelligunt concepta cu[us]
má et b[us] imaginati[em] reflecti itellectus
b[us] ea que intelligunt matematica et ad itel-
lectus possibilé. Oportet ergo e[que] in hoc or-
dine vniverſi recurra ad vnú ag[es] p[ro]mu[m]
e[que] p[ro]mu[m] ag[es] e[que] intelligibile, non ei solus i v[ir]
vniverſitate dim recurrit ad p[ro]mu[m]; sz in quoli
bet ordie vno necesse e[que] p[ro]mu[m] in quo e[que]
tus illu[que] ordinis et bec e[que] c[um] in libro de aia
diximus in ipa aia e[que] duas oras v[ir] agentis
quo e[que] oia facere et v[ir] possibil[em] quo e[que] ſie
ri et p[er] ita róis necessitat[em] arguut falſitates
illox qui in aia dicut nullu e[que] itellectu ag[es]
té. Yſt eni n[ó] c[ó]senitut p[ro]bi[s] qui licet vicat
intelligéntias q[ui] ſut forma[m] müdi irradiare ſup[
itellectu] aie b[u]ane n[ó] tún negát in ip[er]s aiali
bus e[que] itellectu ag[es]t[em] vniverſitat[em] ſup[em] itel
lectuali[m] proportionati. Aliiter ei b[us] n[ó] p[er]ſe-
cte e[que] mi}[que] müd[n] nec e[que] imago forma[m] mü-
di q[ui] t[em] c[ó]senitutima ſeit e[que] ois q[em] p[er]
loſopbaſ. Der b[ue] ergo modum quo vní-
uerſitas corpori[us] b[us] vnú p[ro]mu[m] ag[es] in bis
q[ui] faciunt et ſiut v[ex]q[ui] ad v[it] timu[m] faciunt q[ui] e[que] ſup[
ſolis ſup[em] qua irradiat lux ag[es]tis p[ro]mi itelle
ctus et n[ó]t]i irradiaret ſup[em] ip[er]m] ſup[em] ſolis non
e[que] effectua forma[m] corpori[m]. Ita e[que] i quos-
libet vniverſo: opor[et] eni aia i aia bois e[que]
bi[us] multitudine et vniverſitate intellectualis
e[que] ſit in ipa et in itellectu ip[er]us. Ya a[ue]z
facile e[que] ondere q[ui] ag[es] e[que] in eo ſicat lux q[em]
e[que] v[ir] agens: ſicut eni lux influit v[em] ſup[em] oia
q[ui] ſut actua et paſſiva in materia: ita necesse
eſt p[ro]mu[m] ag[es] v[ir] ag[es]t[em] forma[m] et actu oibus
inſuere. In p[ro]ma eni p[er]h[ia] p[er]baui[m] q[ui] ois
actus p[ro]mi agentis p[er] hoc v[em] et finie[s] e[que]
ſtat inter quodda p[ro]mu[m] q[em] d[ur] v[it] timu[m] p[er] oia
extédens media. Esse aut q[em] a p[ro]mo p[er] oia
media p[er]tingit v[ex]q[ui] ad v[it] timu[m] v[em] agui.
Lo[que]
ſtat ig[it] p[ro]mu[m] ag[es] in itellectualib[em] v[em] ag[es]
re: aliter eni e[que] efficie[t]ia n[ó] starent Ex hoc
p[ro] ag[es] intellectualib[em] v[em] ag[it] vniverſitat[em] or-
dine intelligibili[us] que ſibi ſubiúg[it]. Ex bil-
et c[ó]cludiſe inſessanter agit. no eni e[que] p[ro]mu[m]
agens níſi p[er] hoc e[que] p[er] éen[i]tiam agit ſicunt lux
p[er] éen[i]tia lucet q[em] at p[er] éen[i]tia agit aliquam
acti[em] ſemp[em] agit e[que] et inſessanter itellect[
]em] ag[es] ſemp[em] inſessanter agit et hoc veteres p[er]
intederút c[ui] d[ix]erút e[que] ſut ſimple[em] et e[que] éen-
ti

v 2

tialiter agit et quæ in diuïſe ſint intelligétie i ip
ſor et quæ omnes in ipso ſunt ſua ſubstantia et
vita et lux ſua. Ex hoc atque viderit agit sequiſ
ipsum eê formam oïm intelligibiliù. Quæ tis for-
ma in ynoquoqz intellecrù êßm prætem il-
lius qôr intellectuale eêpticipat et nò hâptâ
tépini agétis et ipse eê ſeméois intelligibili
tat? et quæ ſub actu ſuo oê intelligibile mouet
aiam. Et iò nulla ê qô eoqz qui querut quò
forme rerù piant agere i aiam cù aia nobiliòr
et altior ſit illis et id, qò est nobilius et alius
portu? agere videat in id qò ê ſub ipso qâ re
cipiat ab ipso et patiàf. Et ê questio impito
rù in nàlibet? Forme eni exterioqz nò agunt
nifi ſut ſut itellect? quidat et agunt ſub lumie
intelligétie agétis qò ê en ipſis et ſic agere piant
i poſſibilé itellectù. Q[ui]etia ex hoc q[ui]cù in
ter oe agés et patiés d[um]qê eê cóicatoq c[ó]icatio
éiter agenéi et formâ et poſſibilé itellectum
Et ip[er]a forma ſtâs v[ir] in lumie v[ir] agen
tis ê agens q[ui] prie h[uius] inferre p[ass]ionem
itellectui poſſibili. Et hoc atque eê agés eên
tialier et icessàter cóſequens ip[er]a ſua acta p
hoc ex ip[er]a necessaria et ſtâna et quo ad h
eterna ex lùr imutabilità: Et ei nò eterna d[ur]
quec[ui]s p[er]phi eterna vocat et ſic ſcia ê neces-
saria et eterna q[ui]e de b[mi]o[ni] formis et h[uius] mul
ţi toyoqz ignorauerut et ideo alias formas
q[ui]s illas q[ui]n rb[us] ſut posuerut, bic aŭt intelle
cens agés q[ui]s paſt arti et ê patio q[ui] eêntialiter
duenit et b[mi]p ex p[er]babz in ſeipo oia itellectra
B[us]o aŭt hoc intelligit de arte mechanica q
diverſa est a méte artifici? et est ſcia q[ui]dâ ab ip[er]a
tina factoqz c[ui] ratione: sed intelligit de arte
nàli q[ui]s ól[s] forma etià corpea d[ur] imitari dici
mus, n[in] p[er]ch[ui] in ſeie ſui p[er]ſiali ê eis a[ui]
yt artifici? q[ui] oia c[ui] r[oe]te certa et inſalliſiter
opac[ui] c[ui] t[in] bec ars n[ò] ſit ſcia q[ui]dâ ab ip[er]a ſba
formative v[it]ut? h[uius] ſicut ip[er]a put in ſe forma
tina v[it]t[ur]babz o[ui]s méb[ro]z v[it]utes illas q[ui]
opac ad vite potétias v[it]i r[oe]t et c[ui] certa ſinſi
intiatione et r[oe] foire. Et ſicut est p[article]iter
in ſeie ita ê v[it]r i luce agétis itellect[ur] p[er]cù v[ni]
uerſtitatit for[si]t ordis ſibi ſbiecte m[âne]: ip[er]a, n[
lux ſua ſcia ê et ſua ars ê certa r[oe] oia ad eê
igitur intelligéti? p[ro]ducés et oia [struere faci
ens in intelluì poſſibili. Et bis q[ui]stat intel
lem agéti ê p[er]cùm et ê p[er]cùm p[fectiones] om

nes habentem et largientem omni ei q[ui] ſes
cùdum eſſe in[tellectuale] perficitur. H[ec]
aŭt quic[ta] bis q[ui]s à i anteriori bui? ſcie lib[ro]
dixim? et bis q[ui]n tertio lib[ro] n[ò] de aia d[ea]
ſut y[er]p[on]dùt itellectù agéti oia t[in] bec p[le]
niſume itelligiſt ex ſcia p[he]me q[ui] ita in
v[it]ate pura ſcie nàliis traſcendùt.

Lapitulù quartù qualiter itellect? poſſi-
bil[us] ſit potéria et vt tabula rasa et vt loc[us] et vt
p[er]ſes intelligibiliù.

J[am]a[que] nunc de p[er]ſecione intellect?
poſſibilis: buic at quin[us] attribuunt a
p[er]bis quoq[us] vn[us] est q[ui] p[er] id induiſtabil[us] ſbe
exi[s] poſtèua ê oia intelligibilia. Sc[om] ê q[
se] b[us] ad oia intelligibilia ſicut tabula rasa in
q[ui] n[ò] exigeat aliqu[is] p[er]aatio q[ui] imago ſit in ip
la. T[ern]u at est q[ui] p[er]ſe est potius locus itel
ligibiliù q[ui] m[à]. Quartù at ê p[er]ſes intelligibi-
liù ſicut ê ſenius ſenibili[us] p[er]ſes et de oibus
bis necesse est determinare licer ſit valde diſ
ſicile, ſine bis eni ipoſſibile ê ſetre aie p[er]ſeci
on[em]. Lum ergo itellect? poſſibil[us] d[ic]ito q[ui]
oia fieri intelligibilia intelligit q[ui] p[er] ſo p[er]tèna
ſit oe itel[lig]ibile vn[us] et ide idui[us] et l[um]plex
b[mi] ſua ſbam et iò ſua potéria q[ui] ſit intelligib[us]
lia n[ò] ê v[ni]uoca ad potéia materie q[ui] n[ò] est
ſuſceptibil[us] oim vna et idiuſtabil[us] exi[s] h[ui] po
ti? b[mi] ſui diuſionem in multa. Et c[ui] d[or] q[
in] itellectui poſſibili et eo q[ui] poſſibil[us] e[con]gitt
oia fieri n[ò] itelligit q[ui] oia ſit ſicut m[à], n[ò] ei
m[à] ſit forma. Et c[ui] d[or] q[ui] poſſibil[us] itellect?
ſit oia itel[ica] intelligit q[ui] ſit forma illa p[er] q[ui]
d[à] modù. Et b[mi]o[ni] ſi[le] d[ix]it si[à] a[n] nos al
p[bo]: ab ius q[ui] e[im]agin[à]du q[ui] ſicut c[era] itel
ligat vel imaginek tota trâſire in figu[ra] ligil
li ita q[ui] m[ib]il et i[con]ſtiguerab ip[er]a figura ligil
li: hoc in[ui] ſi[le] ego n[ò] io d[ueni]c[iu] repu[ro]. Sz
pona alid q[ui] d[er] p[er] oia e[ueni]c[ies]. Si ei colo
r[é] ſimplícé forma itellect[ur] q[ui] potéia p[er]p[er]
cù p[er] q[ui] p[er] p[er]p[icu]n[us] è illius ſuſceptibile
ita eni in potéria n[ò] diſtiguic[us] a ſuſcepto i h
q[ui] vn[us] ſit h[ui]s et alteru[us] forma t[ue] ſut eque na
ture p[er]p[icu]n[us] ſuſc[i]piés et colo[us] ſuſcept[ur]?: co-
lo[us] eni n[ò] d[or] a p[er]p[icu]o b[mi] n[am] h[ui] b[mi] eſſe
q[ui] e[con] d[iver] b[ui] v[ni] nature et eiuſde v[ni] p[er]p[icu]n[
us] ſuſc[i]piés lum[é] i p[er]ſüd[us] e[con] ſuſc[i]piés p[er]p[icu]n[
us] et p[er]p[icu]n[us] i extremo p[articipas] actu[us] lum[is] e[con]
co[lo]r et plan[us] è videre cuiſlibet q[ui] e[natu]s,

ture ſi ſut ointerſe ſz eſ p[li]cuí i vno i alio
dinerſu ér p vnú i eudé modú einſdé näe
p dinerſu eé eſ luscepribile q é ocul[?]p[li]cuí
ergo extreitaf q é color ſi ſuaſ fm eé lpuále
quo é i medio n é i p[li]cuo puio:nec i p[li]p
cuo aniato qò é ocul[?]ſz ſut ſic oue näe oſiit
cie i io ſi in eis p[pe] loquéd o ſic in ſb[ci]o ſz
p[li]cuo n[ic]i re q é einſdé näe ointerſificate bm
triplex eſſe lucidí tiati punz aiati r poez eúi
dé modú in cor[pi]b[]eudé näe ſut lumé ino
tel[ntie termiatu q é p[li]plex foia rez ſepa
ta a mā i lumé einſdé q é ſt itellcs p[li]ſibil'
ſic p[ui]u qòda i lumé eí i ſeípo p[li]mpliciter
acceptú, Ex h.n. q[li]lles p[li]ſibil' ad cor[
]p[li] accedit efficí oſtata a luie itelkutie ſic p[
]lpi]cuí i aere oſkat a nā luioſ in ſeípo. P[]
aüt ex biſ q é eadé foia é i. p[li]ſibili iellcú i
mā ſz ab itellcú nullá accipit iduwaioez
Et ená q[li] oib[?]tali]b[?]i]telligés itellcs i ſor
ma itellcá idez ſut actu p[pe] eń b[ntia o]rám ſic
p[li]spicuú i loco i quo é color abſtract[?]idé eſt
actu cú nā colóci nullá eacipit iduwaioez
ſticti]em viriufq[]r q[li] itillés p[li]ſibil' no eſt
mā ſz foia h ignorauit tdeoraſt? Tabule
át rafe o[paſ p[li] q[li] ſic tabula p[ter] oez p[pa]
ti]oez ſe alteraie ſui ceptibil' é figure ſic ielle
c[re]p[li]ſibil' p[ter] oez p[pati]o[]z le panté luice
ptibil' é n vn]i]m]m] ſz ois itelligibl' r p[li] ues
rú p[zi] q[li] n é māe potéia ip[ri]? rasura ení ta
bule n é mā ſz p[oti]q[li] p[li]spicuú vna i eadé
potéia luis é color]q[si]s lusceptibil':ita ide i
tellect[?]na i eadé potéia luis agét? q[si] i ip
ſo é lusceptibil' é oſi foie itelligibl' i io nilo
mo p[st] eé foia corpa[li] q[ri] bāc ip[si]ſibile é b[re
potéia vna ad oez foia[?]z luscepti]édá:iz poti]
us ſic tabl'a rasá é imago ſi ſolú ſue p[li]pici
ef addaſ termiati]ós acto ita ipa ullcualitaf
aie b[zi] p[li]ſibilé itillm é i ita b[zi]e q[ri] b[zi] i in
tellcú ſi addaſ termiati]ós acto q[ri] é rei termi
n]ui]mi]p[zi]q[ri] itelligés
i itillm ſut idé actu bm eé oſia:bec át q[ri] ſut
dća n]i]o m[]o]ueniut māe. Inter oes át co
pati]o[es mag]apta é q[ri] é loci:loci ei oio ead
o]r]a é q[ri] é locati i a locato accipit figura[?] z
erbib]z co]ntinentiam i eſt motus naturalis
locati ad ip[mi]r i quies naturalis in eo .sicut
enim in q[ri]to de p[bi]co auditu eſt determina
tuz eadé é oſtátia cubi r loci cubi enaz ſi lis

nec p[trab]aſ a c[é]iro loci ad p[li]picié eſt eed
linee núero loci i locati i h] mo eadé ná e i
tel[ctualit]aſ in itillcu p[li]ſibili i in eo q[si]
tel]ligit b[zi] eé intell]cuale n[ici] q[li] limitib[?]eus
q[li] intelligit ipe itillcs foia[?]c ſic loc[?] figura[]
ad locati figura i e[pi] q[si] q[si] itelligit q[ri] lb actu
luis é intell]cs agét] mot] ná]e ad intell]cz
ſic mot] colo[?]q[ri] é ab actu luc] ad p[li]piciu[
]p[pe]eáde ná[zi]. qui[el].n.ná]e i n[pi]o. q[ri]ta auté
]patio é q[li] intell]cs p[li]ſibili é p[pi]es intillc[oi]
ſic bi]us é p[pi]es b[li]ibilin]z. Loſtat.n.q[pi]p[
cu]i p[ui]u é p[pi]e i foia forme itillc[ete p[pe] q[si]
bab]z in itillcu i 2fert et eé y[er] p[li]plex q[si]
]n b[ui]t i mā. In biſ ei q[ri] icorp]alia ſut id q[si]
é ná p[li]plex é p[pi]es i foia einſd[é] näe d[teriare
ſic l[é]p[]cois foia[?]l é ad l[é]p[]pos i determi-
tos. Ex oib[?]gib bm]o[?] pati]o[?]b p[zi] q[li] ſut p[
]fectio intillcs p[li]ſibili bm q[ri] é p[li]ſibil'.

La.v. de intillcu foiali i q[ri]r p[li]pm p[li]ci
atur intellectus p[li]ſibilis

J[]s át bi]us vid[é]du é de p[li]ſecti]e et]
[li]t]cés qu[er]b[ui]l]imi p[pi]patetic]o[?] for
malé vocan[er] intellctu eo q[ri]e p[pe] é foia oſi
intillcs b[zi] eé q[si] b[zi] itelligibile: h át foia[?]n
tellcú n[é] ille que q[da] foia[?]z rei intellctuá
arbitraſ q[ri] ſic iá o]ni]ú é ille n é foia[?] ad itel
lectú p[li]ſibil[é] eo q[pi]e s[é] p[li]ſibili itellect]
talú p[pi]e[?] z loc[?] et o] foia]te e[pi] p[li]ccipit
id q[si] itelligit ab i]l]cú i quo é q[ri] p[pi]e q[si] deſi
éé to]ale ſic p[pi]e z loc[?] foia]tia ſut ad ea ad q[
]pat:iz ſic i colorib[?] lumé é foia[?] y p[li]staſi]
r p[li]pici i pun] i oc]i]r p[li]pici termiati:ita
lum q[si] é ac]t] intillcs agét] e] foia i intell]cs
p[li]ſibili i e[pi]q[si] intelligit: bec.n. duo q[pi]ú
ad e[pi] intell]ctuale vni]unt näe i poténe i]c
p[zi] p[and]cá. Et q[ri] ſunt vni]us potéie ſunt
etia vni]p[fc]ois b[zi] foia[?]z ſic etia colo[?] z p[ui]
z tenebroſú vni]i] z io vna foia agét] viruq[]
p[li]citi. lum ergo agét] é q[si] foia[?]z i q[li]l]gi]
duć o] potéia i aci]i]r q[si] p[li]ſibile duć i aci]i]
Et i]c i colo[?] viſo vi]e]p] lum q[si] de potéia
colori] fe]t actu coloré eo q[ri] n[ib]il alit] agit i
vi]ú n[ici] illud ſut termiátu]z i q[ri] ſut luce i]co]
patú:ita i quolib]z eo q[si] itelligit o] oib[?] i]l]gi
bilib[?]n i]l]gi]nti lumé i]l]ci]q[si] lic]z i ali
quo itelligit i]cor]patú i mā b[ui]but i aliquo i
i]l]gaf i]cor]patu]z i q[si]titate imagiabili i ali
quo itelligat clapi i e[pi] p[li]pici i]el]ctuali i]c lu

v 3

mê qô gê coloy ypoſtab i aliquo vî cadêſ ſi cut in albo z in aliquo ſbmerſu z in aliquo ſere exſicu ſic in nigro. P[]z tigif ex dici] q[] itellect[] posſibil[] in actu efficif p lumê intellect[] agêns z q[] in oi eo q[]o intelligit hoc in telligit z q[]n etia leipm intellig in actu ſe i telligit in luie agêns. Ex inductis etiâ vlte ri]o[n]dif q[] cû lumê agêtis bm eê q[] b[]z i in tellectu posſibili z eo q[] itelligit ſic quo itel ligif omne q[]b[]o quo intelligit oê id q[]o intelli g[]it ſic lum] ſol' quo vide[]d id q[]o vide[]d z quo vider illud q[]o vider: quo ât itelligit id q[]o i telligit z quo itelligit id q[]o itelligit maxie i telligit in oi itellectu bm actu facio: eo q[] ilz lud e] c[]a z rô itelligedi lumê itellics agêtis ê marie id q[]o intelligit intellectu bm actum facto. Amp[]li] cû lumê ill[] ſut manifeſtatio intellect[] agêtis facti bm p[]p[]oriz[]ez ei] q[] re c[]ipit lumê p[]z q[] itellics agê] maſſekat i quo libet intillc[]u bm aciu facio. Amp[]li] c[]u lum[]. i. maſſekatio ſui i p[]ſpicui pun] o[n]ſu ê q[] lu] m[]e agêtis eſt in intillc[]u posſibili puio. Lo] cluſi] nec]ſario q[] itellcs posſibil[] inuenit z itelligit ſe in quoliber intillc[]u bm actu facio z q[] leipm intellig q[]n id q[]o itelligit i qua liber re intelligibili intelligit z q[] ſu] itellige re eſt ipm in acu eê. Et io d[]ixerut q[] itelle]s etus posſibil[] z id q[]o intelligit ab ipo z ſu] intelligere eſt vn[] z idê rône d[]r]ns bm eſſe Sup[]a eni o[n]ſum eſt q[] intellect[] z id q[]o i telligit actu ſut idê z cu ſu] intelligere no it nifi actu eê vide[]d alicui forſe q[] etia] ipm in telligere ſit idê c[]u ipo bm ſub[]ſi]a: z b[]oc q[] dem eſt veru] bm q[] itellect[] in boie trib[] in genere p[]ſicif: agête videl[]z foia agentis in posſibili intellectu qui eſt loc[] intelligibi liu[] z forma] intelligi[]. Datet etiâ qualiter in oi intellectu bm actu facio intelligit posſi bilis intellect[] agens.

Lapitulü ſextum de intellc[]u in effectu
et qualiter posſibilis in effectu p[]ficitur.

L'inc ergo restat iqu[]irere de eo intellc[]u
g intillc[]s in effectu vocat: h[] ei etiâ of

intellect[] in effectu eo q[] in effectu efficitur
potêna intillc[]s. Et at b[]c intillc[]s q[] e] foia i
tellecta q[] e] lepata a reb[?] b[]ac eni dixim[?] eê
in potêna respectu intillc[]s agêtis z q[]n actu
luis et[?] moe]ad ad intillc[]u posſibil[] efficif i
tellect[?] in effectu. Adbuc at i]pe posſibilis
ê in potentia a[n]q[] bec forma] efficia]n ipo
z cu] efficif i ipo e] itellc[]s in effec[?] z ille potê-
tie no ſut oio vni[?] rônis nec ſut diuerfaru rô
n[]u. Et q[] n[?] ſut penit[?] diuer[]a]z rôn[]u: p[]z p
a[n]dc[?]a] at no] ſut penit[?] vni[?] m[]oi z rôn] o[n]
dic] ſic. Intelligibile eni no] d[]r in potêna ni
ſi p[] e] q[]o b[]z in m[]a in q[] ligat[]u ê lumê agen
tis intelli]ntie ſicut lumê ocul[]p in teneb[]ra
z h[] e] potêna p[]uano]s cuu]ſa. Lu] a[]t d[]r
intillc[]s posſibil[] in pot]ta no] e] in ea ligat[]u
lumê] ſz p[]oti] ligat[]u ê] in eo q[]o] deber] m[]oue
re ipm] zotliquere z ſic intellc[]s eode] agêre
educif ad acu] de potêna] g educif ad acu]z
intelligibile. Et i] vid[]d peccare alpboras,
b[?] z q[]o alij dic[]etes i]l[]c[]m pos]ibil[] abſtra-
bere foial: no] n[?] e] potêtie e] abſtrabere toz
mas z abſtrac]a] ſcipere quocu[n]q[] m[]o] ſcipi]
a[n] ſive p[]mo[?] m[]a]e ſive p[]mo[?] loci] ſz p[]
agêt[?] p[]le e] abſtrabere i]c[?] lumie e] e] abſtra
bi] z ſic] gnâns in n[]a] c[]oferêdo forma] dat ea
q[] forma] ſequu[?] q[] p[]cipue ſu] mot[?] z loc[?] ita
gnâns oio foialter in cor]palib[?]ando eſſe
lui] luis dat] n[]a id q[] ſu] mot[?] ad intellectu]
posſibulem z locum qui eſt intellectus pos-
tibilis ſicut in ante babitis d[]ictu] e] ſic] ig[]t e]
de itellect in effectu. Sic ergo colo]e eode]3
agente colo]es omnes ſi]ui in effectu faci-
unt in effectu p[]er]p[]icuum z viu[]z ita forma-
terum yno lumine agentis ſi]ui in effectu
z facie in effectu faciunt in effectu pos]ibil[]
intellectu] ſine medio. Et ſicut viu[]s quo
fuerit clari]o] eo claru] ſ percipit in colo]e lu
men cand]e]cens; ita intellectu] pos]ibilis
quo fuerit a] corpore ſiue carne ſeparabilio]
eo magis ſ percipit lumê intillc[]s agêtis diffu
ſum in forma] rei intelligibil[]. J[]ſtud t[]i]t el
ligibile in lib[]ro tertio de aia ſub triplici d[]ſ
ferentia eê diximus. Est enim conceptum
cum materia bm eſſe z rationem z conce]
piu] c[]u materia ſe]ſibili bm eê z no] b[]z toez
l[]b[]m roe[?] c[]epi]u ſit inq[]titate z eſt lepa]
a m[]a ſen]ſibili z qua]titate z b[]z eê z bm toez

Et hōsio illibit e accepta hm eē luis ino
klintie agēt¹qo b3 i reßqb6oat eē t roem.
Si.n.boc accipiat diffusus in principys eē t
ſbe m diffinitoez b3 bm illo eē n 2cepta cū
q̑titate t q̑litate ſeſibili: q̑m ſbe eē aī q̑tit
tat e t q̑litatc. Si at accipiat hm eē qo b3 i
merſu principys co:puhm bm φ e corpbébit
rōez 2cepta cū principys q̑titat, t li accipis
af vt imersu q̑titatit t motu bébit rōez 2ce
pia cū mā ſeſibili. Et ſic dixim φ illus nr
pl9 siuſit unagiatoi t ſenſui q̑illcu pmo
agēt:io obſcur?e: t ad ea q̑ ſui ſepate pét?o
rois b3 ſe ſic ocul9 vespitiliois ad lum ſol, t
io pūs e ibuêd9iphic: t deide matbæatic?
vt ſic 2fozat9ml? luib9 mtoz illibili co
ſurgat ad intllcm oinoz. In oib9 in t: illis
ſilibi cū elle fuerit i effeu q̑libb illoz iuēt
ſeipm t agēt p modu quē oixim: 13 aŭt
ex obligaioe corpís ſit pbiſ? et matbæaticis
ppigoz:in oinis e p nam filoz: t io pl9 ſui i
bis illibili9iuēt q̑ oina ſur q̑ bis q̑ mas
theatica ſur t pbiſa. Adh at vi φ cui id qo
ei potētia cognoſces nibil pét cognoſcat
φ illēs nifi et effeu efficiait nibil pét9 cogno
kat: t ex h legt φ nibil pét? ſer q pbihe nō
aud3:nec.n. ſic ſe nec aligd alid a ſe:lic o
cul9 potēnia exiis nibil pét? vidz q̑ n p ni
bil viſibilu ſi in effeu, e.n. i corpe vi9 fucit i
wa e illus, li.n. ocui p nullu viſibilu ſi in
effeu neqz videt ſe neqz ali6:neqz vidz eē n
videre:q̑ ipoſſible e videre ſe n videre: ſic
ipoſſible e videre nibil:ita etia q̑diu illiſes
i poſtia eē t nullo mō i effeu ipoſſible e ſiare
alid a ſe l'ſeipm l'etia ſire ſe ne l'cure:li ve t
bm p pā roem ſeque bm illc̑m accipiat: t io
ātigliimos ideotas hmes icrepās oixit ta
les nulli bānoz i vita opā dedisse: 13 mo
re porcoz vitā expédisse. Est at h9 exerplu
t i p[licuo cu i ml? filis e illiſes poſſibilis
hui9ei nulla māiſekatio eē q̑ diu eē i porēnia
13 cū eē in effeu t actu eē p[licuui: māiſekat
tunc p boc φ maniſekat id quod videt i ipo
Et bec ratio coiincit φ homo nunq̑s inue
nit ſeipm:nifi cōtemplaioe vitatis reru:ſed
bec ſequentia declarabunt magis.

La. ſeſtimu de intellectu p[icipioru in
strumētorum per que intellectus poſſibilis
efficitur in effectu.

Potet at nos pūs on̑dere φ i oi in
illcu q i effeu e pmo accipit illc̑s p[na
cipioz q̑ accipiut ſic i p[or i itt9 ſcie libzo on
dim9[icim9 inq̑tu termios noſcim9 p[ncipio
ru:igit e acceptio pma t ittoz. Anſka aŭt
yoco gb9[cia reż de ipis educi p[ncipus: t
iſta ſut modi argumētatonu: pp qo egregie
dixit ar? φ modu ſciarū oz p[ire aī iſpas
ſcias: q[ nō p[ot eſſe φ ſcia reż accipiat nifi
pūs ſciaf mod9 ipi9, vocat eiz modum illuz
quo id qo e i vītue p[ncipioz educi de ipis
t ſuc p[illa duo vi[ p[ncipia pma t ſeu mo
du poſſibilis intellectus apſtillime ponit in
eſſem hm oē id quod e poſſibil. Fuerut aŭt
gda aī nos de arabu p[his q intllcm p[ncip
p[ioz oiuſerut in duo dicētes p[ncipia p[ie
tbeorice eēntiales eē apd noſ: t n accipi ita
p doctrinā rbetoricoz ante t moraliu i fieri
nobi p lōgā expiuaq: ſic dicim9 boieſ ſenes
pndēne lōgā opā dātes eē intllntes: ita φ
q[iliu9oau ab ipiſ recipiſ fine exigētia p[ba
tois taq̑q ſit p ſe noſu: boc ſit etia i rbetorix
ciuilib9 t būc intllctu n b[nt iuuenes paſſio
n[u inſecutores, in diſciplinarib9 meliōre in
tellectu vidēſ p[eruq tuuenes h[ie q[ lenes
ſi[ at on̑t de modis argumētatonu: q[ m[ est
mod9 argumētatiois ipſcē: t b[ac oēs vunt
bomines:ois qui p[uadere nitit necesse eſt
φ modo argumētatiois vta: t b[ic modus
p[ciue e i rbetorix ciuilib9, e at mod9 argu
mētatoi p[ſce quo vtui p[hi:p[mu on̑t inaſci
expiēsa t rpe pon9 q[ studio, ſic igit diuereſi
ſicat būc intllcm q p[ncipioz voca int[et per
qué int[ct9 i potēna li[ p iſtra efficit int[et in
eſſu. Ego m[ēdo ita diſtictoez q[ rbetori
ca t ciuilia nō b[nt ppōes p[mas p ſe noras
p q[ s[fficieter accipiá: t io ocut ar? φ in
t[ib9 aclo op9 e eo φ finis p[actie ſcie op9 e:
t φ qda latinoz oicut φ de ſciēnia docēte t
de ſcia vtete: locu n b3 b[ic: q[ ſcia docēs p[
e dem[ratina: t ex tali ſcia rbetores t ciuileſ
nō veniut ad boc φ in effu[ ſciat gubernare
indicia t regere ciuilia p[pter qo etia intllc̑
talis vi9 ethica exp[imeto indigēs: t ipe ſi
cut t alie vtutes ciuiles q p[ue[d modu ac
cipiunt. Hec ergo de intellectu q in effeu
dicti eſſe dicta ſint a nobil. Per ancedēna
ei ta māiſeſtu e qual[ forma rei p boc φ eſ

in intllctu possibili efficiç in effcù intllcç:et
qſlf dix ab eo in intellectu qui dix in actu. ille
.n. qui ſpe est in actu agés vocat intellectus.
La. octauum de intellectu adepto qua-
liter in eo aia perficiët inuenit leipsum.

Am at relingt vt de intllcu adepto p
studiu differam qſlf et iſpe e de bois p
fectoe.boc at 2gruëit qſl et iſpe pſpiciam?
nôis rôem.lic igit in pori iſn? ſcie libro dixi
m?adept? est q acgrif p studiu. Adepius
igit intllcés ê qn p studiu aliqz yezr p. puz
ſuü adipiscf intllctü qü toti? laboris vtutia-
tê r fructu: boc at qſl ſiat ſic ê accipiedù. liç
.n.ia an oixim? id qô ê in potêria no maite
ſtak nec acgrif nili p actu ſuü p. p. et qô
in effcù efficiç in pie qdem accipif q plem
possibilitat? ei? pout in effcù: et p19 et p19 acci
pif qn pl9 et p19 p m'ka pôif in effcù et totuz
aur accipif qn p. oia ad q in potêria est pèut
fuerit i effcù. Dixim? at in phtcif: q intllcés
possibil' vnus et indinifus bm potêria exis
potêria ê oia intllibilia: ergo accipif nili p
boc q efficiùt ipa intllibilia in effcù et totus
adepr? et accept? qn in effcù polit? ê oim in
itllibilia q ipê ê in potêria: et ſic adipiscif bô
ſuü p. p. intllcm. Et io dixit plo: q yiffima
pbie diffinitio e ſuipius cognitio. et dixit al
pboraſi? q aia poſita ê in corpe vt leipim in
ueniat et cognoscat. et h dix arj. dixitque: Iz vyi
dixit ad me ni puèit. Dem ratio at dci va est
q nuc ê inducia. La at b? e q pma imago
lucis pme cae q diucla e 2tinuo et tpi e itela
lect? buan? et io ncê est q fit litindo qda2
oim q fiut p lumê pme cae: et âbiés oia illa
et fit quo2ûda receptaculp p h q est imago
cae pme et quozda bm q e cü 2tinuo et ipe
et in vtrisqz adipiscaf leipam. bic etiaz q oc
yez? 2lentaneu e intllcu: et flm 5riu. est eim
més bûana ro et litindo qda vitat? pme q
est ſeme qôda ois vitat? et io ſilis p alîque
modu oi vo: et diffonâs a flo. et bec est ca q
intllct? p yoz ê: deceptio at et talitas inge
rùr fatanice vituti. Scif at ex boc q 2têpla-
tio yoz âmirabilu ê ſume ilcois et naliſſi
mi: et q in ea tota refloret nâ bois inqziu ê
bô: et pcpie 2têplatòe dinoz: eo q bm prie
dicta in il1 m'oxie intllcés inuêit ſe bm nâm
ppa: eo q bô inqziu bô fol? ê intllcés. boc at
mo quo dixim? in yo ê et in bono. Est eim

imago p[mi] boni p idè qò è imago p[mi] veri
Et io vez bonù qò è ip r ybiqz bonù et oi
nâe bonù è fibi conâle bonù: et buic delcât
r gaudet ad ipm: Iz retrabaf a bono vt nûc
p boc q 2tinuo et tpi è 2niect? et ex boc tîn q
ſepat? è nulli? corpi acr? fol? nâie b3 r ve
rù limplr et bonù limplr et fol? b3 diaioes
nô bîntes 2naiu in coruprione boni r veri
Quereret at forſalle aliqſ si intllct? possibil'
in effcù efficiſ p forma intllbilez: et qò è in
eſſcù nê è in potêria q[li]ſ in effcù exis ad vnû
remanet bm eûde intllcm in potêria ad alte
rù intllbile. Sz ad boc et bmôi oia la paiz
ſolo p andicia: qm dixim? q oppo r diſpa-
tio r diuerſitas et bmôi n 2sequif koſa nifi
p boc q fùt in mä: Iz bm q fùt in luie aget?
limplices ſut indinibiles et vnite eo q fùt
vnû et idè in ca pma: et io in luie ſuo ſut vni
te ſibi inuicê n cedètes: nec ſe inuicê exciu-
dètes: et p[ci]pue q n fùt in intllcu ſic in mä
vl b[bo] p[pe] loqndo. E bis igif p3 q[li]p r[tu]
diu intllc[]s adipicif leipm: et ex h p3 verus
intllcés eiu q in gnto p[hi]coz diximus q
intellectus accipiens lciennam r veritatez
non est alteratus et perfectus.

Lap. nonum de intellectu affimilatuo
t qualiter anima perficitur in tilo.
Icam? at nuc de intllcu q[em] antigſſi
mi pho[sa] affilatu[n] fine affikantè vo-
cant: et in boc etià aie p[fe]com declaremus
bic at ofit ex oib? intllcub? induci. Est aût
intllcés affilatu? in quo bô q[ti]tu possibile ſi
ue fas è p[po]ri]oabif surgit ad intllcm dinû
q è lumè et cã oim. Fit at boc cù p[oa] in ef
fectu fact? intllcés p[ſc]c adept? è leipz et lùm
agentis: et ex oim luminib? et noticia ſui ex
tendit ſe in luminibus intelligentiarum as-
ſcendés gradani ad intllcm ſimpuç dinuz
duèuit ergo ex luie ſui et aget? i um intllnne
et ex illo extèdit ſe ad intllcm oet. h at quò ſi
at ſic è intllndù. oz.n. ſire q lumè cae pme
gnâl[ro] loqndo ſui q[ui]o2 b3 măſketa[oe]i nar
rabiles p nomè et diffinidoez. vn? at iſerio?
è quo maſketa[] 2ferioz re2 termiatiu ad ter
mios e]ntialeſs yni? c9 q3 rei. 2? è quo maſſe
ſta[]t i imagie ſua q è intllc[] potêual q potêria
è oia illa q abstraciois l'pou? leipau è bînt
i luie. 3? at è quo maſketa[] in luie agentis
vliter in ordie mio[ris] mûdi. Illi, n. coniùs

gik: nō sicut lumè tenebte l'puatōi l'potètle
ſz porius ſicut lumè lumini ſiteriorſ odiſt یر
bīm q p19 iujigit یر lipidi9 ea ponès i intlèz
poſſibilèt, z bec è irradiatio de q ml'iu locu
ti ſut pbi z ordinaueri p p illà ſuplicatioès
z odes. Quart9 at modus māſtationis è
quo māſtectat in ampliatòde luis lui intl'n
ns mouètib9 orbeſ: Iſ ecouèrlo meli9 oicaſ
q: lumè inferi9 bim deà phoz applicatib ſupi
ori. Supi9 at ſi applicat interiori eo q è ſim
plex: z ymo nò ſe bz ad ipm. vii applicatio
q p19 z min9 ſut pon9 inferioz یر ſupiorù è
D.n. intilès lui ſuo applicèt p3 p motum
qué faciùt: qz nullaten9 mouerè. orbes nifi
tales fierent ad lumè pme cæe applicatioès
h àt lògù è bic deinfare: Iſ a pma phia boc
bic ſuppòſaſ. Hic in intilès intilntia9 vii
ter actiu9 è z agit oès foias ſui ordis i māž
lue ſpe ſbiectà. Intilcus àt agès i aiam z i
suo ożdie è vliiter agès: ſic ia an determinatiu
est. Iſ poſſibil actiu9 è i ſe 13 fac9 in effe p as
gèic. itle àg è in reb9 nè nuli aci9 z n agès
b3 eè intillcualitat9, aia igit bùana ſcipiedo
lumè cut applicat intilès agès i ipa illustra
z applicat lumè intillntia9 z apu9 clareſcit
in illo. Et ſic oic alpboabi9 in ipo effici ſi
cut ſelle celi z intilče buic lumi biè z pure
pmixt9 pitillem9 efficiſt astrop z pnoſticano
nù q ſur in aſtris. Et iò dicit ptolomeus: q
ſcia astrop ſac boiem pulchribudinè celeſtè
amare. In illo àt lue pofat9 ſurgit intel
lect9 in lumè divinù qò nomè iž b3 z ienar
rabile è: q ppo noie i n innoteſcar: Iſ vt reci
pici innoteſcar: z pmm in quo recipieſe intellì
gèita q è pmm cātu: z cù enarrat noie illius
enerrat z n noie ppo Iſ noie lui cāti. Et iò
vixit bermes deu deoz n. ppe pepi noie p
pò ſed vix mête antigi ab bis q a corpe p lò
gù studiù ſepàſ. lùgìg igit illi viло z lui iuo
z mixt9 illi lui aliquid picipat diuitar: p p
qò dicit auicèna q alin illi lui ve pmixt9 una
tilès futura pordinat z pdefici: z qì de9 qdez
eè phibef. Iſte igif è intilès alilat9: z atè
de q in oib9 bis intellectib9 poſſibil è qì ſui
damétù z pim9: lum àt agèi9 in ipso è dispo
z qì stramètu ad intillcm pncipioz: et intilès
pncipioz è stramètu ad intillcm q oì i effeſù
z intilès in effeè è stramètu ad intillcm ade

ptù picipue in quo adipiſcif aia noticià luis
ipi9, z iſte intilcus adept9 ad intillcm alſi mi
latiù q p grad9 applicatioès luis inferiorus
ad lume lupi9 aſcedit vſq3 ad lumè itellcus
diuivi: z in illo ſtat ſicut in fine, z iò cù oes
boies nà ſcire desiderat: ſinis deſideret eſt
ſtare in intilcu dino: qz vlra illù nò aſcedit
aligſ nec aſcedere pòt. Hic àt boc noiàdu
q cuicùq3 ſupioz intilcuu intilcèt applicat
bùan9 q è vna de fois mûdi a luie ıſtus in
ſlùrt in ipm foie z spés ſui ordis: z iò q dà
noticia ıſtus ordis efficiſ in ipò p anologîa
e9 pòt illa recipe. Et qa oè qò tui in aliquo
ſit in eo bim ptatè ſu ciptèiſ ipm: z iò taſes
intlct9 denùciat ſbtilt9 de ożdie illo t vt ip l
vt freqnter: ita q a gbuſda9 pp betuzare pu-
tat. Qut àt ſimplici pmo z dino intilcui co
iùci9 è oin9 è z optim9 in ſcièths z ytùnibus
ita q ſicut dicit bomer9 nò videbiè viri mor
tal ſuti9 eè Iſ dei. Et iò dicit bimes trimegi
ſt9 in li, de nà dei deo9: q bò nex9 eſt dei z
mûdi: q p bmoi intilcu9 ſujgit deo z stram-
tù b9 intilct9 ſut alyn intilct9 de gb9 dixim9 q
gdè in qnq3 ſut p modos applicatioù z al
ſiſationu ouerioz یر intilct9 adepti modos
z ei9 q è in effeſù: Iſ iù in genere ſunt quiſ3
poſſibil: viz یر foak یر pncipioz: z ille qui in
eſſeù z adept9 z aſſiatiu9 z diuin9. Ibis er
go intillibilib9 z itellectib9 vt breniter dicaſ
pſicif anima. De omnibus autez bis ſubti
lius determinat in philosopbia pma.

Laplm.r. de ſancitate intellecius z de
creazione quadruplici.

Emanet abh oicere de intillct9 ſancti
tate z mûdie de q pbì ſut locuti. bic
àt n' addit nonu gen9 pfcors z intilès: Iſ mo
dù quèda puritas dicit circa intillcm. Hec
àt puritas ex. 4. efficiſ: quoq vnù è studiù
pulchribudis: ſcòm è acglitno mlè illutatò
nis: tertiu9 àt excesſus ſepatònis a junno z
eye: z qrtù applicatio cù luie ſupiorif ordis
Studiu.n. pulchribudis ordinat z pòt ab
aueritèib. Acglitno illutiatòis ſci q intilès
ex mlt9 ſciſ: l'ſie gradib9 aſcedit i lebiliù
luib9 ita q ſubit in intillibilib9. Exceſſ'vo
ſepatòis intlct9 remouet a vetinèib9 junno
tipe. Sz applicano intillct9 cù ſupionbus
portionabiliter nitif pſici ſumis z diutus

Inter ât. 4. In ha p[ro]mû est purgatio ab ipedi
mêr[is]; et scin illuiatio in bis q inferioza fût
bôi p[po]tionata: tertû ât ê purgatio ab ippe
dimêto q[ro]:q nifi quis excedat mente 2ti
nuû et r[ep]n[]n surgit ad 2cipiêda oina. q[ri]
ê luma p[ci]o q in bac vita 2tingere p[or] bôi
Lôtigit ât pl[9] et pl[9] b[]m cp aia e p[ceptia] illu
minationû q fût a p[ma c]a pl[9] et pl[9]. Solu ei
p[ma] n b[3] pl[9] et pl[9] et io ê id q[] vocat ncê e
eê. oia ât alia pl[9] et plus b[]n: ia fût possibilio
b[]m aliquem modu[]; b[]n b[]eant p[pe] loq[ndo]
possibilite intillim[em]; b[] aut in p[ma] ph[ia] erit de
termiatû. Ex bis ât q d[]ca fût et h[ê] aduerte
re cp mû diffim[us] boim fût pulchrizoa sanz
tasmata q[hs] quor[us]dâ alio[us] fiic et ietbi[co]; o[]; ita
fût eo[sp] lucidiffimi intillcs: q[ui] fiic in mûdo
exterioriz turbulétie têpe[st]atu lipidû lumen
recipi ipediut in p[sp]icuo: ita in aia p[ass]ioef
turbulétie n[ò]s, p[mi]titut luia intillim[ia]z, lipide
recipi in aialib[9] et io d[ix]it apolegi[9] iniam eê
p[lo]sa: cp eo[sp] qu[os] io abfor[ia] ê i infirmo
a demonibus non eit intillcs clari lumintis
receptin[9]. qu[os] ât intillcs depurat[9] a p[ass]io
nib[9] et occupat[ib]9 vite p[app]licat[io]ez luvis
celektiû intillc[ui] n[]tinue bleuat[] a carne et ef
fici[us] fi[ec] speculu[3] clarissim[us] celektis ordis et
pulchritudis: et in bis ibut[9]tâde vestit luie
dino et oina q[ri]tu fas ê b[]m facultat[ic] incipit
videre l[]z inoiabil[]fa e pr[icipat] et quodâm[ò]s
infinite eo[sp] talia vt in deo fût inferio[sp] itel
lectu[us] null[9] p[sp]bédere p[ot]. Eminêter in ac
cipit p[ci]p[ie]do cp nibil eo[sp] q in deo de[or]u[3]
fût vnivocu[]c ê c[ui] bis q fût in inferiorib[9] et io
ipe sol[9]e id q[] vocat ncê eê: de quo i p[ma]
ph[ia] p[ba]bim[9] cp n[ò] p[ir] b[]e pl[9] nec b[]e al[]f et
al[]f: et h[ê] e[pi]b[]i soli p[pi]u: et io ê imobibe cücta
monês et simpler et iptibile et innoiabile lu
cem babit[as] inacceslibilem.

Wererer autê aligs p quê modû aia
bûana p intillcm applicabil et q[ui] mis
fibi[]t vt ita licetq loq ê lui intillim[ia]z.n.n.v[]
atigere posse ysq[us] ad lumê e[pi]c c[ui] sit diffi-
nite in corpe fuo: et e[pi] corp[9]su[]n vid[ea]t al[]
gd posse ptigere. Ad h[em] a[mi]t de p[er] l[ui]p[mi]
scet l[ui]b[9] c[ui] bec luia sint fo[re] mûdi n[ò] vi ex
bis luib[9] aliquid distinciu in ipso fieri et de
terminatu: et io l[]z clariorio efficiat itellect[9]
n[ò] in ex b[] aligua accipit noticiâ d[eterminat]


It De ât et b[]mo[n]i q[hs]es mouê[ab ipit[?] ignorâ
tib[9] n[ò]s fo[ra]p[] müdi: fiic.n. fo[ra] m[ae] abit et
tilluiat tota m[â]z i q[em] et totu cp ê in m[â] p[po]
tionat[] v[n]ticuiq[3] pu m[ae]: ita fo[ra] müdi abit
et illuiat tota materiâ ordis s[]ibi s[]biecti et v[n]i
cuiq[3] p[po]tionâlf lumê luu[3] vbiq[3] p[ns] ipit[]
S[]z i b[]e o[ia] cp fo[ra] m[ae] corp[li]c ê act[?] et p[te]
ei f[]ût ac[pt]p[ri] corp[is]: l[]z illitna no est aue[]
corp[is] ac[pt]l[]z s[]b[]a sepata p[ec] et o[pa]: et p[oc]
po[te]tior[ê] ad mouê[d]; fiic et naura distinet[?] ê
a naui l[]recipi[ê] a naui l[]z guberna[i]o[]s mot[?]
ponê[s] i naui. Dis.n.m[ot]e ab aliquo p[imo]
imobili: l[]z nos de h[em] loq[]mur li i. de p[ri]ncip[us]
motu[]n aialiu[]. b[ic] et h[em] suffic[em] q[ui]. il[]n[ta] p[]b[]a
sepata lumê diffûdit et ingerit p totu ozbê it
bi ib[]m:sicat aia p[corp[9]luu] et h[em] lumê vbiq[3]
p[ns] p[po]tionaf effici[]t in bis q se extêdut
ad ip[]m. Et h[em] cp o[ic] magn[9]o o[?]: cp lumê
extêdit se p[oc]ef vult[?] et fit in intillcu i. intuacal[]
et in aia aial[]: et in corpe n[al]f b[]z v[n]it[9] cu[?q]
pp[ra] anologia: s[ic]ut et lum[ae] e[nt]er p[ri]ci
pa[ca] m[é]bris b[]m y[nt]cu[]q[us] anologia. in-
tillcs igif[]extêdês se luic[em] lumê vbiq[3] p[ns] et
info[ra]t et imbui[]t illo et clarificat ad pulch[ri]
tudinê celest[ê]. Et h[em] cp o[nt] p[hi] intillitam
vbiq[3] êe n[ò] referêtes h[em] p[ri]nta b[]: l[]z luvis
exp[ati] p totu: et h[em] tâmo aie excellên[ò] vi-
ro[sp] p[la] abi[ut]t q[hs] corpa pp[ra] q[ui] aie eo[sp]
m[is] mûdi applicat[]: et io alijn[] obediut eis
trásmutat[ios] exterior[9] fiic] obediut fo[st] m[]
di: et bi funt de q[b]i[]c p[hi] dicut cp op[ar] mi
rabilia in p[uer]sio[ib] boim et n[à]z. et p[]b[]i igif[
]p[]s] fo[lo] q[hs] p[me]. Sc[oe] at q[hs] fo[lo] e cp
illud lumê c[ui]q[us] sit intillntie s[]ine etiâ sit oi
inu[]n[ò] ê lumê ac[mi]n et fo[st]at[em] oim eo[sp] q funt
ordis iferior[9]: et io sp extêdit se ad rep[?] n[ò]s
determiatas: fiic] l[ui]m art[?] se extêdit ad m[â]
pp[q]d etiâ q[ui] info[ra]t intillcm extêdit e[ui] ad
rep[?] n[ò]s determiatas: et io cognoscit in ip[so]
luie p qu[em] modu[]t reb[9] imittit et dat effe reb[9]
ad q[ui] noticiâ n[ò] extêd[if] n[ifi] vt actual[] ad
res i ip[]o luie p[uer]ta[]t et bêbit n[am] oim b[]m
cp fût notiora: et multi viri illustres in h[em] luie
ordinê rep[?] n[à]z p[ci]p[ui]t i ordine t[li]t[9] luis: et
p[]dic[ui]t et q[da]z ipit[?] cred[ut] eos va n[ò] dixit[le]
al[]n c[ui] ea q[ui] p[di]cût n[ò] eueni[ut] n[ò] i[]e]dê[ie] cp
h[em] q[em] n[ò] euic[em] n[ò] sit ex de[cf]c[ui] ordis q ê i luie
mouête et agêre ad h[em] cp deuê[ire]: l[]z pot[?] ex

ſtra diſpōe māe. U[mōi át ordīs p[ſciam q
dæ z[cellētōres p[hi vocauerunt p[pbetiā: et
q[ſoniu] e p[ſtrigurato] q[dā b[]o]a]ts in imagi
nato]b[] e i[]guratis o]duo]tāb[]t claritate ta]k
[dis int]l]ic]alis: i]o vocanet p[ſoniu] ca]t]u] a
p[ph]ia l[]pp[he] lap[ſu]. Ex b[]i] ergo b[]mōi
l[o]o p[3] in]ductorum.

Lap[im]n] duo]decim]n] de reduc]i]o]e a]ie in
ſſe] diu]n]b]m] vi]m] ſtar] p[co]is et]us.

S[]r]āt] b[]g]od]a]i]o]m]r]a]b]it]b]m]r]a]b]i

li]t] e]i]d]on]i] mel]t] aduertere de vo-
tate]r] largitate]cæ p[me]i] reduc]e]do ad ſe-
[am] b[]o]s]: cu]n] o]i] n]a] n]ib]l] ſit] pp[]vii]: fo]re
q[]flu]t] ſunue]n] m]am] ex] luib]: ca]p]me]t]
int]nt]ta]p] mel]t]mi]to] ex]ſites] i] c]a] p[ma] i]n]
lu]b]us] int]nt]ta]p] q[]b] in] m]a]n]t]a] ra]de] flu]t]
int]m] m]p] e]e] q[]b] d]nt] in] m]: l]z] m] apperat
[ea]: ſic] diu]n]m] t] bon] l]ic]t] o]x]m] in] u. de
p[]b]ico] audito], d]ec] p[or] b[]ic] o]ci] q[] flu]t] ad
b[]p]ile] fo]re] q[] m]di]t] o]i]r] largitate] ſue] ſonta
l[]ta]t]: o]nd]at] q[]ri]e]b[]v]t]orib]: l]numere] b[]b]z
n]o] e] magnific]e] largit]at], q[]z] igit] q[] ad b[]oc
ſtit]: vi] e] diu]n]m] al]iq]t] t] d]p]es] din]as] p[ſi
c]ic], Eſſe] át] diu]n]m] t] op]one] n]o] p[ſci]ut] nui]
om]a] ſepar]: t] ſc]m]q[] no] p[ſep]at] nui] ad] a]ia
[ur]m]na] p[ca] ſep]at]ioe] o]z] q[] p[] ſep]a]t]e] a
n]a] int]li]m] ad e]e] o]in]u] reduc]t], U[m]n] át]
inductio] n]o] ſit] p[ int]li]m] m]di]: q[] il]o]p] i]t]
l]ce] b[]z] e]as] ſepar]as] in] e]e] t] op]one] o]na], i]t]
[go] n]cc]ario] p[ int]li]m] b[]o]s] q[] ad b]oc] b[]z] vi]
us] t] orga]na] vt] a] m] ac]cip]ta] ro]as] din]as].
[im] át] o]ia] q[] in]d]ucta] ſut]: fo]a] n]i] e]t] i]uſſic]ter
[ia] o]na] p[ b[] q[] e]p]a]t]ic] int]li]m] q[] d]i] e]p]c]t] vel
a]de]p]: l]z] o]na] ſit] p[ int]li]m] at]i]k]ante]: t] en]
q] voc]a] o]n]: i]g]t] p[]ic] reduc]a] ſk]ert] e]e] o]in]u] t]
op]dem] o]na], l]ba] át] d]bis] e]e] diu]n] t] op]dem] n]
ind]get] al]iquo]: ergo] a]ia] p[ic] reduc]a] o] ſenſi]
luib]: t] m]a] cor]pu] n]o] ind]ige]r]o] q[] m]a]t]a] t]
int]ſt]a]l]a] orga]na] n] ac]cep]it]m] n]a] n]iſi] ad] b]
[at] ed] e]e] o]in]u] reduc]ere], ſtat] i]g]ſi]b]ata] t] ſo]
mata] in] e]e] o]ino] i]e] p[ca]t]: t] b[] voca]ne]t] p[hi
c]ad]uc]u] al]ter]: t] im]ora]l] y]ue] p[ qua] y]e] b[]p]
a]ie] b[]u]ane] im]o]t]alitas], D[]a] o]z]im]q[]a] idi
gere] ſe]ſib]it]b]: t] cor]pe] int]li]nd]u] e]e] ind]ige]
na] relata] ad int]li]t] p[]c]ſon]em], Sic] i]g]ſi] c]lu
[ic]t] vi]t]a] p[]t]io] a]ie] b[]z] int]li]m], Eſt] át] a]ia] e]
p[]t]io] b[]m] y[]ut]e] t] y[]ut] felicitate]: de] q[] p[ic]ru
ub]i]t] in] e]b]ic]t]s], ſ]nter] át] in] b[]o] q[] b[]ic] v]eter]
minata] ſut] o]z] q[r]ere] b[]c] de] n]a] o]ia] a]ie] i]mo]

mortalitate]: t] de p[]ncip]ys] mot]u] a]ali]t]: q[]
b[] p[] ſci]q[]i] v]ni] cor]p]: t] b[] quid]e] fac]em]: in
a]li]ys] ou]b]: lib]ris] q[] im]edi]t]e] p[]oſt] b[]c] l]unt
ord]ni]d]i]. D[er] ill]um], n] ſci]q[]i] a]ia] ſb]a]q] ad
v]it]a] eterna]: c]u] reduc]t] ad p[]mi] q[]b] e] n]c]e] e]e]
t] o]i] c]a]: ita] p[]enet]re]t] luie] e]t] mir]abili] t] c]a]ſi
q[] n]ib]l] ampl]i] n]ou]t] reg]ere]: l]z] ſt]a]s] i] le]pa]
man]et] in] it]la], D[e] int]li]cu] v]o] int]nt]ta]p] quo
c]ogn]oc]t]u] n]a] e]en]t]a] t] l]ue] e]en]te] p[]ma] cam]
t] ſint] n]cc]ario] ou]a]p]: n]a]z]: t] n]o] ſump]ic]s] n]a]e
b[m] int]li]m]: t] q[] ſint] t] q]o]t]: y]olo] a] n]ob]is] bic
re]ni]q]t]. Al]ui]li]m], n], e] b[]m]i] neg]oci]t] t] p[ri]
me] p[]h]ie] eg]es] ing]li]o], Eſt] p[]ic] e] t]ni]s] le]cun
d] lib]ri] de] int]lect]u] et] int]lig]ib]li] dom]ni]
Al]ib]ti] magni]: t] p[]n]s] to]n]: D[eo] g[ras].

Alberti magni] explic]t]n] ſnie] lib]ri] de] a]ia]
t] de] int]li]ct]u] int]li]b]ili]: Llenet]ys] p[] mg]rim
rayn]du]d]e] H[ou]ni]mag]io] imp]iſe], 1481.

a) D[um]u] vacat au]em] vocat
   L[ar]i]ſimi aqua] eſſe] p[]oſt].
   ord]ine] doctr]ine m] qui] eſt] b]um]or]
b) p[]re]bet] e]a] eſt] diſer]ent]ar]um
   an]log]ia] Sim]iliter] aut]e
   mult]a] mou]ct]ia n] b[m] q[] e]t] in]
c) Lap]it]ulum continu]u] temp]us
   animas] in] bec d]ix]n]us] ſup]ra]:
   Sed] bec] p[]po]: o] n]o] credere
   d) mi]xtura] cum p[er]pet]er] cum] alijas
   c]ms] b[]oc] eſſet ex]pon]unt]: t]
   b[m] v]nam p[] Lap]it]ul]z] non]u]z
   e) non] eſſe] com p[er] int]el]ec]na]tes
   nam]ral]is] om]nia] ou]bia
   t]ab]il]is] q[] intent]o] per] q]uam
   f) ſcientia] eſt] ante eſſet] in] int]lect]us
   anima] end]el]ic]bia t] b[m] ger]min]or]um
   bis] du]o] vel r] op]o]eb]it] q[
   g) q[] ip]ia] veget]a.
   man]i]ſt]um] eſt] p[ot]ent]ia] bene]
   eſt] anima] b[m] di]ni]n]os] t] acc]ipe].
   b) con]ſat] fine]z e] S]icut] aut]e]
   ſe] i]gnem] line ad] torturas]
   numero] multi] sider]andum]
   i) T[his] autem mon]s] dom]in]um
   ſic]t] ſuper]in]s] t] ſua] p[ma]
   tr]ic]ubit]a] ſpac]ia be] ſit] in] terra]
   k) Sim]iliter] aut]e] ſtan]ual]is] ſit]
   lic]et] in] il]lo v] nec] bene] c]o]clud]ut]
   ind]i]ſus] t] n]o] Sed] ad] boc]
   l) I]per]g]endo] al]i]nd re] n]o] ſint]

72

Rhasis.

224

Rhasis. Liber nonus ad Almansorem cum expositione Sillani de Nigris. — Receptae Petri de Tussignano super nonum ad Almansorem. Venice, Bernardinus Stagninus, de Tridino, 1483.

Fol. Gothic types, 2 col., 52 lines, 136 unn. leaves with sign. Rebs 946.2 Frs. 4.800.—

Hain-Cop. *13895. Proctor 4824. Brit. Mus. Cat. V, p. 364. Choulant, Handbuch, p. 344.

The very rare first separate edition of this Liber nonus of the Liber Medicinalis Almansoris. This IXth book is dealing with diseases ordered after the organs of human body and it is the most famous manuel of Arabian pathology and therapeutics, often commented in the middle ages. The work was dedicated to Almansor, prince of Chorasan.

The book is the first product of Bernardinus Stagninus. He continued to work as a printer, through irregularly, until the end of the century. It is printed with his types 1, 2 and 15 (or 3). His type 1 is a thick text type probably only used in this book.

Very fine and clean copy with large margins. Some old ms. marginal notes. In the first leaves two small, insignificant wormholes.

Bound with:

Albertus Magnus. De anima. De intellectu et intelligibili. Venice, Reynaldus de Novimagio, 1481. Rebs 13.1

Fol. Gothic types, 2 col., 48 lines, 124 unn. leaves, including the first blank, with sign.

Gesamtkatalog 585. Hain (without seeing it) -Cop. 496. Proctor 4440 A. Brit. Mus. Cat. V, p. 256/57. Campbell 76.

EDITIO PRINCEPS of an interesting treatise not only from a psychological but also from a physiological point of view. The first section deals with the attributes of the soul and we read of the relation of the soul to the body. Following are chapters on dietetics. The section on the Intellect develops a psychological interest.

Exceptionally fine and large copy of a very rare impression.

No copy in U. S. A. acc. to Census.

The two books bound in a fine, contemporary monastic **chain-binding**, blind stamped brown calf on wooden boards, in the centre the holy name within a circle surrounded by five fleurs delys within lozenges and curved sprays of foliage, the whole panel surrounded by a border outlined by double fillets and stamped with scrolls bearing a row of eight roundels, double roses in corners. Two nicely embossed brass clasps with attachments, the brass clasps are adorned with two figures of hunting men, the two attachments of the upper side are stamped with two fools, one playing a bag-pipe, the other a violon, the attachments of the under side are adorned with two roes. A short iron chain, consisting of an attachment and a ring, is attached to the head of the under cover.

Very fine specimen of an **Austrian monastic chain-binding** executed about 1490. Of special interest are the finely and handsomely figurated embossed brass clasps and attachments. The state of preservation of the binding is a very good one, a piece of the back between the head band and the second band is renewed for a title-label. A few small insignificant wormholes run through the covers, 'and a very small piece of the leather on the upper cover is repaired. On the inner side of the upper cover is pasted a fly leaf bearing economical notes written by a contemporary hand in German and Latin.