Et nos inuenimus medicias tépatas cum
suis ?p?lonibuf: t?n sunt, subtilitatiuè incifl
ue, sicut capillus ueneris squmat?u. t silla
bijs: et acet?t est in ultimitate subtilitatis et
incifionis: et ê t?n fr?m: et hoc accit q2 caloz
qui in eo ê: subfentat? fr?te que ên eo: q2
fritas sua ?pingit ipm et ?pzimit ipm ad p
tes intrinfecas mbzi: et sic uf alie medici
ne faciant: hoc est ut h?ant supfluà huitat?e
ak. subtilitat?e in selfis: aut ut eis supuene
rit aliqua res pp qu? faciât: et p?ot e?e ut h
res fit aliqzbul?i filis ei q h2 aliquid a tota
substàlia. Sz op? p ?p?n?e tertia?z uir/
tut? est debilis iudicij: eo q est ualde pp?
qua op?ni que fit a tota substatia: hoc a?t
que dicta sunt necessaria fuerunt Sz tracta
tus uniuersales in m? cibor? medicina?z

Capitul? de ?p?lonibus cibor? sp?liter
km qd certificatus sult.B.

Une a?t memozati erim? uniuicufus
q2 ea? sp?l?k?m ?suetudin? medico
rum. Weinceps nolum? narrare de siphici
bus medicis magis manifest?st q?a.B. sunt
testificate. ppea q2 sunt uerax de legalis ex/
pimentato? in bac arte: et nullus e q possit
ei ?pari: nisi is qui cui clamat n intelligit id
q2 clamat. It? uolo incipe a cibis q sunt
cibi absolute: et q? illos dic?a de illis q f?t
medij inter cibos et medicias: et post illos
dic?a de medicis absolute. Concordati
sunt medici q melio? ex cibis terre nascen
tib? hoib? n?alib?: hoc est illis q stant in quin
to climate: aut quarto est trit?cui artificial?k
?ppat?u: et hoc fit multis m?bis. Fit.n. p?ris
fer?ntat?: et azimus ex crustella: et bucella.
z sofbitiones: quid?a sunt qui frangut ipm
postq2 est usulat?u: et postea infundunt i a
qua: et postea coquunt ipm fine fractione: et
hoc nobi? sauch. Et melius ex tritico est
illud quod e frangibile e graue. Et me
li?z ceteris est panis fact? ex farina tritici
in bunc m?m hoc est ut fit custodit?u a ma
lis acenitib? eid?e uenire potentib?: et ut n?o
tunt nimis furfures ab eo remote: sicut f?t
remote ab armach: et hoc appelat apud
nos madechuni: et latini appellát panem
grossum: et iste est ueloci? ad digerend?u
q2 darmach et mioris uifcositat?: q2uis dar

mach plus nutriat: nec est tante siccitatis
sicut furfurens ad melancol?ia adeo cito?
uert?c ut ip?z. qin? cortex uniuicufisq2 uge
tabil? est terrestris et fice?: q2uis furkurat?
citi? digerat ip?o dalmach: pp abferzion?e
er?nit?e i suo cortice. et q?n ?ficif ponit de fa
le ?uenieter: et ?ficif cui m?ta aqua ad hoc
ut fit spongiosus: et fit fermentat? ?peten
ter et coct?. Sz panis azim? est grossius
et uifcosus eod m? n? est bon? qui est nimis
fermentat?: q2 transfutat? ad humozef pu
tridos pp caloz? ex?ne? generat?u in eo.

Et post bonitat? cibi ex pane est pana
ta q uocaf tbausu: excepto q2 declinat ad
fritat?e r hu.pp aqu?a cui qua fit: et q?n bulli
unt frustula panis in aqua fermeti?k. fer-
menti: tunc fit iste cibus in uelocitate digo/
nis et levitate: et maxime egris ex ?p?lo-
ca?a. Sz fauch est et bonus cib?: et q?n
distepatur cui multa aqua refrigerat et est
iuatiu?: eo q usulatio et infuio uapozau-
rut et subtiliauerut et mouerunt uifcositat?
Confect?u cui melle et coct?u bonus sanis ca
lefacit et nutrit mult?u. Et frument? coct?u
in aqua est grossi: uifcosu: opilat?n: et duz
digeri plus alia re: et est ualde malum.

Et pultes sunt grossi: et qui sunt ex fru-
mento sunt peiozes: et refrigerant pp su?a
acetofitat?e: et sunt ?ppinqui corruptioni: et
ppea f?t abicendi ab illis qfunt pati egrt
tudinibus putridis. Sed panis qui fit
ex ozdeo km mod?u qui fit ex frumento seq
tur bonitatem panis tritici. nisi q2 parum
declinat ad frigus. Et fauch ozdei bene
digeritur. et q?n bib?ik distempatum in aqua
refrigerat: et est frigiditas sua qua?i in p2l
mo grado. Et aqua ozdei piuf ingredi
tur opus medicina?z q2 cibor?: et est lauda
bilis in egritudinibus calidis et ficeis lau
de: que n?o occultatur ei qui in hac arte fu
duit: q2 refrigerat: humectat: tépat abster
glt: generat: laudabil? humoz? mirabiliter
non inflat non moratur ad descendend?u
a st?o: et hoc nobis totu expientia dedit.

Et sic dz tieri aqua ozdei: infundantur
grana ozdei in aqua integra non c?utula
e in vna pte ozdei debent poni. 20. aque
fride ptes et deb?et sic dimitt?i in aqua qu?o
ozis: et postea coqu?ak in bac aqua donec
adipiscatur rubedin?e qi uin?u: et s? flat hoc

k

mō ñ inflat: et qui frangunt uel terunt ipfim
pzius peccant: q2 non est ab eo priuata i
flatio nifi pp infusionem: et grana non tra
hunt aquam nec recipiunt infusionem: nifi
pp uirtuté attractiuar q est in eis: et uirtut
attractua non est in granis q5 seminaſt et
naſcunt nifi q5 ſeminantur itegre: et ſi frá
gantur prius q5 cēnt ſeminata non naſce/
rentur: q2 bec uirtus attractua est in eis
ſicut forma ſpecifica in totalitate toti? gra
ni ſtra:boc est q5 ptes ſunt continue plu/
cte ſimul: et hoc est ſimile calori ſmaragdi:
uſ alterius lapidis p[ciost.](p) est q2 q5 par
tes ſue ſunt ſimul p[]iuncte in eis: et quādo
ſepate ſunt p[]iuank ab eis: et ſic testificatū
ē amabiſt ámemarua auézoar i libro ſuo q
di theſir: q2 iſte ſuit ſup[]pmuſ in ſcia medi
tine a. B. uſq2 ad ſi[]a tempoza: et hoc ab
eo habui: et rememorat e[]zorem medico[]p
frangentium ipm. Et panis qui factus
est ex alil[]s granis h3 illam uirtutem quaſ
babent illa grana ex quibus factus est.
Et infra commenit rem[]e[]ozari de aqua p[]l
q5 hic: q2 incidenter ſum de ea loquutus.

Be eſbis et medicinis que ſunt partes
animalium et ſp[]es.

Elior caro ex uolatilibuf è caro gal
line iuuentis sane et p[]inguis: et h3 mi
rabilem p[]p[]zietatè in t[]epando p[]plexionez
et p[]pea brodiu ſunz è optima medicina le
p[]zofis. Et d[]i q cereb[]z galline augm[]etat
ſubſtatiá nri cerebriz acut ingeniú. Et
poſt illius bonitatè ex abulatiuus est caro
edi. Et poſt bas est caro arietum: et h
est opinio ma[]lo[]zis ptis medico[]p: p[]ter. B
qui abominaſt carnes arietu. Et u[]r ſibi q
caro u[]itulozú est melio[]r[]s nutrimenti ar[]
etina. Et Auicena dicit q melior carnium
est caro porcina: et ſentit q ita raro qi ſit
naturalior hominib q5 alia caro animaliu
ambulantiu: et expe[]tientia hoc docet. Et
maior pars medico[]p abominatur carnes
agn[]o[]p: p[]pea q2 dominatur multa humidi/
tas ſuper eas: et landant carnes arietum
iuuentum. Sed p[]ueniés est diceſ q car
nes agno[]p ſut poſt bonitatè carnium edu
lo[]p: et ſic ſentit rafis. Et quod mihi u[]
agnis est q2 ſunt multa[]p ſup[]p[]ultatum: ex

cepto q in terris calidis recipiunt tempie
pp e[]a[]z calozem. Et q5 hoc ſit ne[]z est q2
u[]idemus q p[]ili agno[]p ſtantium in terris
meridionalibus ſunt to[]rtoſi: ſicci: et curti
et qui ſunt in nris non excedunt t[]in in hoc

Et carnes u[]ituline ſunt bone carni[]p
pterea q2 ñ h[]iit illa u[]iſcoſit atè: frigiditate:
et ſiccitatè qua[]b[]iit carnes bouine ueteres
et e[]a[]p carnes ſunt magis odorifere alij[]
carnibus. et q[]tum est in hoc melio[]zes ſut
carnibus edulini[]p. p[]pea q2 in carni[]bus, e
duliniſ manifesta[]ſ quedá mucillago q5 co
quiſ. Sed carnes eduline ſunt melio[]ſes
u[]itulinis q2 generant melio[]zes humozes

Et ex laudabilio[]zibus carni[]bus u[]olati
lium ſunt carnes p[]dicum: B5 declinant pa
rum ad frigiditate et ſic, et ſunt ſicut gallie
deferti, et b[]iit p[]p[]zietatè fr[]tigendi uentrem
asse et eliffe. Sed turtures ſut uolatilia
cibaria et declinant plus ad caliditatez, et
b[]iit mirabile[]p[]p[]zietatem in acuendo inger
nium. Sed columbe, ſunt calide et ſicce
grossi[]zes ſubſtantie[]p[]turtures et pulli ip
ſap b[]iit humiditate[]p ſup[]p[]luaz. Et ſignificat
ſuper hoc gravitas ſu[]p[] motuum ſicut ſi/
gnificat calo[]r e[]o[]p actualis et uelocitas di
geltonis in ſtomacis e[]o[]p ſup ip[]o[]z calo/
rem. Et p[]pea qui uolunt abſtergere mar/
garitas et clarificare dant eis ad comedè
dum, et incontinenti debent occidi et e[]b[]u
tur purificate, et ſi c[]uo non interficerentur
multum minuere[]q[]titas margaritarum.

Et caro ueteris columbi maſculi nura
bilem h3 p[]p[]zietatem in epilenticis et pera
liticis. Et carnes uolucruz que affiniſi
tur columbis, et dicuntur tudones, et in li
gua arabica alchamari ſunt ſicchio[]zes p[]di-
tus et grossi[]zes ſubſtantie, et b[]iit aliquan
tulam aromaticitate[]p P[]afferes ſunt o[]c
calide et ſicce i fine calo[]zis. Loturniceſ
temperati ſunt aliquantulum declinantes
ad calo[]zem et ſunt ſubtilis ſubſtantie gene
rantes bonos humozes, et boni ſut ſanis
t conualeſcentibus. Et sturnelli qui di
cuntur, azuri ſut calidi et ſicci, et graues ad
digerendum, et groſſe nature.

Be animalibus aquatilibus.
Elozes e[]o[]p ſunt p[]iſſes qui degunt
in locis p[]etroſis, et qui mi[]t[]as habet

ſquamas: er quor2 coz? ê medium inter ma-
gnum e puim: e qui ſunt nelocis motus:
e paue uſcositati. Et meliòr apud nos
eſ piffis qui dê eubrina, e poſt illum ille q
dê trilia: er quidam dunt ipm resulum. Et
piffis qui captus eſt in fluminibus remot:
a mart necessario bonus eê e paue ſupſtut
tatis: ppea q2 hic piffis pp ſui nâm h2 ut
petat aquam dulcem e fràm: er ad hoc m-
tum laborat.

Capitulù de lacte.

T melius lac eſt ſemineum: e poſt il
lud lac afine: e poſt illud lac capre:
e iſte spès lactis ſunt ſubtilis ſubstantie.

Sed lac ouis ê groſſus: er ppea citius
in ſto caſeatur. Sed uccinium groſſus
t cum hoc butiroſius t pinguius. La/
ſeus recens eſt frigidus t humidus groſſe
ſubstantie. Uetus eſt calidus e ſicus
pp ſal: e têdlt ad uſtioniê. Et alig8 caſe? ê
bonus medus inter noui t ueterê ê bon?
dùmò ſit factus rônabi?k ex bono lacte.

Capitulum de ouis.

Eia gallinarum ſunt meliora ceteris
t uitellum est melius albo: nec albû
est nimis malum niſi nimis ſit coagulatum
Et ppea qn conquaſſatur cum oleo e ace
to e ſiat tremulum ê ualde bonum: q2 res
que coquitur cum oleo eſt multum nutrit/
na: dumodo oleum nouum ſit e dulce e 0/
leum oline: q2 natura illius eſt temperata
declînans parum ad calorem: e ipinguat
epar e augmentat ipius ſubstantiam. Et
generaliter dico q eſt conueniens bomini
multum ſim totam ſui ſubstantiam. Et p
pterea in terris nostris non coquimus car
nes niſi cum eo: e pulres que qn coqu/
tur cum oleo e aqua ſunt laudabiliores:
q2 melior modus e temperatio comede/
di carnes eſt ille qui dicitur athafra, hoc
eſt ut ſic fiat. Accipe oleum e parum ex
cepe: er ponantur carnes frustratim in eo
adêdo paulatim aquam calidam donec ſit
cocte. Sed panis qui decoquitur cum
oleo eſt malus. i. impaſtatus cû oleo: quo
niam tempore decoctionis comburitur o
leum e tendit ad fulſurem.

Capitulum de fructibus.

Eliòres earum ſunt ficus e vue: e
complexio ficuü eſt calida e humida
mùdificant stomacù: laxant uentré. Ute
calide ſunt ex pauco calore: e humide te/
pate: e ſubito inpiquant'coz? sed inducùt
uentofitatê in omnibus digônibus: e fic?
non dant uentofitatê niſi in stò e intefinis

Ute palle caſe ſk e hûide e digibiles
pſunt epati a tota ſubflantia. Et oôpes
uni ipſarum ſunt debilliores operatoibuſ
aliòp uinop: sed pòt poni loco alteri? uini

Capitulum de aquis:

Eliòr aqua2 fm. y. eſt aqua fontiùz
orientallùz que ſcaturit ex terra que
non h2 nimis groſſa ſubſtatiam: nec nimis
mollem uel luteam: ſed ſit mediocris inter
bas: e ppterea hec aqua eſt ſuavior e le
uior e citius permutatur a calido e frigidò

Sed rafis ſentit q melior aqua ſit flu/
minum magnorùm ductuum. Et.y,dić
q iſte aque ſunt diuerſarum ſubstantiarû
eo q tranſeunt per diuerſas terras: e p
pterea q2 ingrediuntur eas multi riui. Et
mibi uidetur q rafis non laudaut lumina
magis groſſa: niſi pptera q2 ſol operatur
in eis vnam operationem ppter quam ſe/
parantur partes groſſe a ſubtilibus. Et
ppterea coqût medici aquam illius qui ha
bent debilem stomacum e epar. Ergo o
pus quod ſit in aqua eſt diuerſi ab aqua
Sed q eſt inſpictendum in aqua eſt diuer
ſitas terrarum q2 non potest eè ut in eſta/
te non deſluant ad lumina aque mktitudo
e aque pluute. Et ppterea quanto plus
elongatur flumen a ſuo o2tu eſt deterius.
Et ppterea nostrum flumen melius eſt in
coz duba 3 in ſibilia: e eſt deteriuf in ſibi
lia ppter crementum e decrementum: e p
pter admifionem aque false in eo: 3uis il
lud non ſentiatur. Et imposſibile eſt ut
aque magnorùm fluminum non ſint turbi
de: e ppterea inuenimus in fundo pitario
rum quando ponimus in eis aquam flumi
num multum de fabulo e terra. e ſic acci/
dit in terra nra: q û accidit de ags fòtii.

Capitulum de elbis medicialibus e pri
mo de granis.

k2

Sinceps nolumus dicere de cibis medicinalibus: quidam eorum sunt terre nascentia. et quidam alialia: et quidam supkluitates aialium. Et ex terre nascetibet quedam sunt grana: et quedat fructus: et quidam herbe. Fabum est tempatum inter frigiditatem et caliditate: aut pax decliat ad calorem: et ppea h3 dissolueat apara pp suam absterfionem: et naturat: et est multe humiditatis: ppea accidit ei multa inflatio et uentositas et ipam non pdit pp aliquam decoctionem. Et d1r q2 h3 malam pp2i etatem cu urtute cogitatina: et qui ea utus multa h2ut suspiria ozribilia et k1a.

### Capitulum de ciceribus.

Jcera sunt tempate calida et humida et h2ut inflationem: et ppea tertia e2a op6nem h2ut generare spma et prouocare urinam et sanguinem mestruam: et frangut lapidem: sed hoc faciunt plus nigra 3 al ba. Et si comeduntur recentia generat in stomaco et intestinis multas superfluitates: et si affentur etiam fabe habet minus ex superfluitatibus. Sed sunt duriora ad digerendum n1li in prim0 e2nt 1fus1a: et ba bent ppzietatem faciendi bonum colozez et hoc faciunt q2 acuunt calorem ita ut goneretur spiritus uentosus: et per banc u1a1 nalent coitui. Sed lentes sunt tempate in calore et sunt ficce et generat sanguine3 melancolicum. et extingunt infkatione san1 guinis et magis quando coquntur i aceto Et earum uirtutes tertiae sunt q2 priuant coytum et obfucant u1fum. et quando coquntur in aqua pluries stringunt uentrem

Lupini sunt flect terrestres et amari. et quando coquntur in aqua donec auferat ip6p amaritudo est cibus t6 durus. et qua2 do comeduntur amari occidunt pueros. et occidunt uermes qui sunt in stomaco et in testinis et puocant urinam. et aperiunt ozi ficia emozidarum. Leugbl. i. faveolt 8 clinant ad calorem et humiditatem. et ipin guant cozpus et puocant urinam et sanguinem mestruum. et laxant uentrem. et ppzие rubet. et inducunt fomnia et faciunt uertigi nem. Abilum frigidum est et liccuz. ue trem constipat. et est pauci nutrimenti. et hoc idem facit panicum. et spelta est ppinqua

hulc. Rizi sunt grosse substantie in calitate et frigiditate ppe têpantiam. uêtres stringunt. et sunt boni nutrimenti quando coquntur cum lacte.

### Capitulum de fructibus arborum.

Omum dulce est tempate humiditas. et acetofum est frigidum et lic. et h3z, ppzietatem confortandi membza prin cipalia si sunt distempata in caloze et maxime coz. confortat cerebrum odozando. ppter suam aromaticitate. et generant grosam uentositatem in fa digestione et tertia 3ta quod dictum est a sapientibus q2 p6t generare ptism et ethicam. eo quod uent qui generatur ex eo h2ut malam ppzietatem ad exardendas arterias pulmonis et lic testificatus est mirabile auezimaraz ab bumer6 auenzoar. et intibusir. Sed unum suum non h3 banc intentione. 3pi ra cruda sunt frigida et ficca. sed matura temperata sunt aut declinant. ad paucam frigiditatem. et hoc est q2 compo1ita sunt ex acetofitate. dulcedine et in pontitate. ppterea est eozum u1trus uentrem consi pare. et earum ppzietas est remonere fitiz

Loctana sunt grosiozit substatie q2 prata et maiores stipticitatis. et ppea sunt frigidioza. et eozum odozatu est. ppzietas 3 omnes passiones cordiales. Abalor6n Granat0rum quedam sunt dulcia et quod acetofa et omnia humectant. Elerum dulcia sunt calidioza et humidioza. et generat ex eis modica uentositas no mala. Et ba bent unam nobilem. ppzietatem q2 mirabiliter refi1unt cibis ne corrumpantur in stomaco. 3persica sunt frigida et bumi da. habent generare humores cozruptos et putridos et aliquando colericos. et h2ut mirabilem propzietatem refi1endi fetovi qui prouent a stomaco. et odoz u1fus ualz contra cardiacam paffionem. et oleum q2 fit ex eozum oilibus abstergit faciem dна rum. et ualet contra difficultatem urine. et occidit uermes. Sed a6 psica que nufmus dicuntur sunt eiusde2 nature cum pfi cis sed non h2ut illam propzietatem. et in a arabico dicuntur a1az. 3prunozum due sunt sp6s vz albam et nigrum. et ambo qn

sunt matura süt frigida et humida: mitigat
calorem colere: et laxant uentrem: sed de
bilitant parum os stöi. Nuces całe süt
et sicce et puocant uomitum et laxant uetré
et dí φ bít malam ppzietatem: ita φ q utú
tur eis nimis faciunt eis in lingua parale
sim: et comeste cum ficubus obstant uenço
loco bezabar: et multum ualent senibus: et
nocent illis qui timent pasſionem caloris:
t tempore magni frigoris no sunt nocione

Euellane in nullo diferunt ab illis níſi
q2 non puocata uomitum. Amigdale tè
perate in calore et humide: ſuaufi ſaporſi
et bint multas bonas ppzietates: et dí φ
babent augmentare ſubſtantiam cerebri:
t faciunt ſuaniter dozmi: et abſtergunt et
mundiſtant ulas urine: et ſunt ualde con-
uenientes macris. Et earum oleum è me
lius φ poſſit eſſe ſpafmo ſicco: et etiaz me
lius q5 oleum ſiſaminum pp aliquantulam
ſtipticitatem que est in eo. φ oleum ſiſami/
num est nimis caliam: et h3 malam pprzie
tatem in dando fetozem ozi. et qui utantur
ſiſamino loco olei amigò. peccant. P[]
nee całe ſi et ſic: et eaz ol3 curat palſi. ſi
ſtici calidi ſunt et ſicci temperate: conſoſtát
ſtomacum et epar a tota ſubſtantia: et ſunt
er illis medicinis que habent multa iuua
menta et magna.

Capitulum de herbis et holeribus.

Anes herbe per ſuam naturá de
clinant ad humores melancolicos:
z hoc et faciunt a tota ſubſtantia: excep ta
lactuca et bugloſſa. Caules ſunt frigidi
et ſicci: neceſſario generant humozem me/
lancolicum: et ſucus eor h3 ppzietatè cla
riſicandi uoces. Cucurbite que in arabi
co dicunk ulla ſunt frê et hu. aquoſe: et ta
lem humozem generant. et dí φ ſunt apte
recipere corruptònem in stò et habent ma
lam alteratió ne ſicut ſit in rebus humidis
non habentibus ſtipticitatem: terrefrita/
tem: nec ponticitatem: q2 ſunt ſolum aque
et affiſulamus eas moris nec cucurbite ifti
us regionis ſunt tales: sed ſunt dure digò
nis et groſſorís nature: ita φ non poſſint
rectificari níſi cum multa decoctione: et cù
hoc ſk mkti mali chimi: et adhuc inſridát et
humectant: eo φ non habent uirtutez cito

ereundi cum nullam habeant abſterſoey

Delones ſunt frigidi ml'te humidita
tis: et habent abſterſionem t puocant uri
nâ: ita φ dí φ q utitur multú bzo dio eorù
est cautus ab egritudine arenazum. Lu
cumeres ſunt frigidiozes et minus humi.
t minus puocant urinam melonibus: ſed
i corrupiſk ita cito ut meloneſ. Porzu
laca est frigida in tertio gradu: et humida
in fecundo: et est lubrizatua: unſcoa: auſert
ſtim: conſtitpat uentrem: et auſert dentium
ſtupozem. Atriplices ſunt frigide et hu
mide: uentrem humectant: pſunt ycterics
parate tamen ſunt cozruptioni. Spina
de ualde ſunt bone: et temperate: ualent
guturi: et pulmoni: et ſtomaco: et humectat
uentzem: et ſunt in fecundo gradu frigide
et humide. Blete: ppinque a triplicibus
ſunt calidiozes et minus humide: humoſe
generant groſſos et flematicos. Rape
calide ſut et humida: generant tuentofitate
mouent coytum eo φ reneſ cale faciunt: et
babent mirabilem ppzietatem ad illum/
nandù oculos. Melengie ſunt ex biſ
que nos facimus in terra nostra multa ci/
baria delicata: et poſtq5 pieta est prima
aqua ſuarum decoctionum: et coquantur cù
carnibus pinguibus ſunt multum delecta
biles. Et ego reputo ipſum temperatum
cibum poſtq5 ſic factus est. Propterea q2
pars acuta que est i eo remouetur per pazi
mam decoctionem: et ſua ſicctas et ſtiptici
tas remouentur ppter carnes decoctas i
eo. Et q5uis medici dicant φ generant
bumozem melàcolicum ſimilem humori ge
nerato ex caibus. Tamen conferuare &
bemus in cibis duas res: vna è res que
secum muſcetur: que potest mouer malciaz
ſi est. Et delectatio cibi hec est fecùda
et quando est multum delectabilis leſio q
puenit ex eo non est multum manifesta: et
bic est vnus ex delectabilibus cibus. Isti
ſunt cibi manifeſt apud nos in quibus est
uirtus aliqua medicinalis.

Capitulum de variatione uirtutum me
dicinarum ſuplicium.

Z nunc habemus loqui de medicis
absolute. Silkison que i latino dí
cik bethonica: et i perſa lingua, berabuez

k 3

Eius prime virtutes in calorem et siccitatem sunt in quarto gradu. ppea q2 ê de substatia terrestris adusta, et manifestat hoc q2 ê in fine amaritudinis. et operationes eius ke sunt incisive, dissolutive, et aperitиеe forziter. Et est in hac virtute fortiori abstrito ppter stipticitatem que ê in abstrito. Et virtutes eius tertie sunt q2 nocet oti stoma ci ppter amaritudinem que est fine stipticitate: et utimur ex eo extremitate et stipte Linis suus est calidior et ficcior eo: nalet contra altopicam quando miscetur cum a liquibus vnguentis calidis. Et est et calidior suus cinis: cinere cucumerum agnitis et cinere radicis aneti. Et est igiti cineres p sunt uentri q2 est ulceratio in eo fine apo stemate. Pentasuer d4 a persis arbor abrabant: et in latino dicitur agnus caustus. Sua prima virtus in caliditate et siccitate est in tertio gradu, et hoc est ppea q2 i sua complexione dominak substatia terrestris adusta mixta cum substatia terrestris et frigi da: et significat hoc q2 sapo2 suus est acutus cum aliquantula ponticitate. Et mani kestum est q2 ke op6es talium comp6nonuz qualis ita est sunt cum incisione et aptio6e. Et ponticitas est vna er rebus que adiuuat ad hoc: et in membdis intrinsecif: ut in splene al4 in pulm6e et epê. Et tertia op6 est ut remoueat coytum: et ppea nuncupatur in arabico granum sterilitatis: et est sic agnus caustus. Althem6es dne decumbut super ipm in magnis festiuitatibus. Et tuta est similis ei: excepto q2 plus calefacit et defeccat: nec hz stipticitatem neq2 ponticitatem. Altich. et alij dicunt uigil: uirt? suarum radicum est temperata in caliditate et sic. q2 compositum est ex substatia a quea et terrestris cum pauca igneitate: et manifestat hoc q2 est insipidum cum modico stipticitatis et acuitatis: sed berba ciuf est soluz insipida: ppterea ipplus prima uirt? est frigida et sicca et operatur siccitatem. Et secunda est solidare uilnera sozdida bzeut tempoze. Et tertia est ut frangat la pides: et signum huus est q2 nascitur iualibus et locis humidis. Eluegat.i.pef colombinus est quatuor sperum: et parum dimerificatur vna ab alia: et. B. non posu et ipplus in gradu: et q2 nobis uidetur de et?

complexione est: q2 est frigidum in primo et siccum in secundo: et hoc est q2 domina tur super partem ipsius substatia terrestris cum substatia adusta: et ppterea est sapo2 eius stipticus cum modica amaritu dine: et si amaritudo est equalis cum stipticitate diceremus ipam temperatu2 in siccitate. Sed q2 uidemus q2 domatur ama ritudo parum cum stipticitate: indicamus q2 siccum est in secundo gradu: et ppterea nalet dolozibus renum et dolozibus splexis ppter ipsius amaritudinem: et lentiglinibus faciei et mozfee quando pislatus mi fecetur cum aceto. Agaric, nec banc radi cem posuit. g. in gradu et q2 nobis uidetur er eo de eius complexione est q2 ê caliduz in primo et siccum in fine fi, q2 compositum est ex partibus frigidis et terrestribus et calidis et igneis et calidis et humidis. Et significat super hoc q2 cum nos gustamus primo inuenimus in eo dulcedinez et post banc amaritudinem et post illam acuitatez cum pauca stipticitate, et omnes igiti sapores significant super caliditatem, excepta parte que separata et sepulta e a stiptici tate est significant super siccitatem, excepta parte que superata et sepulta e a dulcedine ppter temperantiam quam ei tribu it. excepto q2 plus superat stipticitas cum frigiditate et dulcedo cum humiditate, et ppterea ponimus siccitatem maiozem ca liditate. Et ppterea q2 bec planta affi milatur radici arboris, apparet q2 terre stritas dominetur super eam. Et quis fit leue et pozosum, frangibile et album que omnia significant ut babeat partem multam aeream, ppterea posumus ipum calidum in primo quis habeat tres sapo2 significantes super ipm calorem, potim? ipum calidum in primo q2 non sunt fortes neq2 manifesti in ipo, et quod conveniens est in fiducia suorum graduum est experiëtia. Sed iplus operationes que non fit prime sunt ad diffoluendum et incidendu humores grossos, et exopilandum uenas splenis, epatis, et renum. Et habet sua proprietate ualere contra moratu2 ueneno forum animalium. Et nos dicimus q2 hoc non fit nisi quando apparent ex illo ueneno accidentia frigida. Bois iplus

est. 3. i. 2 hoc non potest sic notet, sicut no
cent alie medicine que attrabunt ab extre
mitatibus corpozis. 2 hæ magnam, pprzie
tatem in mundificando cerebsum. 2 propt
terea curat epilensiam 2 pdeft curuì no/
ue aque ad oculum. Et quantitas que de
eo debet summi ad hoc est a. 3. 1. usque ad
duas. nec est necesse ipsum refrenare niſi
pter siccitatem. Et non credas 2 subti
liatio bumezum grossozum 2 incisio ssigni/
ficent ſuper multum calorem sicut credib
runt errantes multi nouozum medicozum

Custaralbr. i. capillus ueneris. dicit. 5
ehic temperatus est in suis uirtutib? p2i
mis quis habeat multas operationes se
cundas 2 tertias. quarum quedam ſunt 2
fortatие 2 repercuffiue, quedam diffoluti
ue, 2 quedam faciunt nafci capilloſ. 2 que
dam que diffoluunt ſcrofulas. 2 quedam
que frangunt lapides, 2 quedam que ad
tuuant ad trabendum ſputum groſſum ex
pectoze 2 pulmone. Et. B. dicit 2 utri
git uentrem. 2 novi dicit 2 purgat. 2 ta
lis medicina qualis est bec que hæ tot opa
tiones secundas 2 tertias est retinenda.
2q cum hoc toto est temperata ppterea 2
adhuc dicam. Chbillem. i. ſemperuina.
bec est multarum ſpecierum. 2 omnes in
tertio gradu frigide ſunt 2 qæ ſunt inſipide
cum multa aquoſitate 2 qæ nafcuntur in lo
cis frigidis 2 tempoe frígido. Acacia
est ſucus arboris ſpinoſe quando ablufk
est frígida in ſecundo gradu 2 ſicca in ter
tio. 2 cuæ non lauatur est frígida in primo
2 hoc accidit 2 qæ ſuum dominās est ſubſtā
tia terreſtris 2 frígida. 2 ppterea est ſlip
tica. 2 cum eo toto est in ea aliquid ex par
tibus ſubtilibus que remouentur quando
abluitur. Carinch. i. urtica. dicit. B. 2
fructus. ak. ſucus buius plante 2 folia ca
lefaciunt calore non fozti. Et habz ml
tas operationes secundas 2 tertias. Bis
ſoluit apostemata que ſunt in radicibus
aurium. adiuuat ſuper ſputum quod fit ex
bumoribus groſſi in pectoze 2 pulmone
curat cancrum. 2 in ſumma uulet omnibus
uulneribus que indigent exſiccatione uel
educatione ſue ſubtiliatione. Et hoc ê ma
gnum ſignum ſuper debilitatem ſui caloſi
Sed cum hoc toto puocat ursinam. 2 mo/

vet coytum. 2 hoc significatur per uentofi
tatem. Et ppzietas ſui ſeminis est purga
re fla. 2 in bac similitudine est uirtus ſicci
tatis. ſed fortius est aliquantulum ſemen
urtice 2 doſis eius est a. 3. iij. usq[ui] ad qua
tuor alias a. 3. v. usq[ui] ad. x. Et qui opinâ
tur 2 ſit igneum ppter acumen ſue puncti
onis errant 2q bec pars ignea que est in e
ius folijs est ſubtilis 2 remouetur ppter
ipsam fricationem. 2 maxime ppter lotio/
nem. Elbadudar. uk elfaray. Iste due
plante ſunt frigide 2 ſicce. ſed siccitas p[li]
dominat 2 frigiditas 2 maxime in elfaray
2 ualent contra fluxum uentrís pp earum
ſlipticitatem. 2 contra paſſionem vulue. 2
côtra emoroydas. 2 apostematibus que
ſiunt in ano. 2 albadurat operatur radič
2 alſaray fructus. Et radix ligo[zi]. a/
coros 2 accipitur ex bac planta est radič
2 est ca. 2 ſic. in 3° ĝdu. ppea 2q dominans
in ea est ſubstantia ignea ſubtiliſ. 2 poteſt
eêut ſit cuë ea admixta pars vna terreſtris
aduſta. 2 significat hoc 2 ſap[or] ſuns est
acutus cum aliquantula amaritudine. Op
ationes eius ſecunde ſunt bee. 2q abſter/
git. incidit. ſubtiliat. 2 aperit opilationes

Tertie ſunt quæ puocat urinam. 2 ua/
let ad duriclem ſplens. 2 ſubtiliat groſſ/
ciem que prouent in cornea. 2 p[ro]pzie ſu
cus radicis Lavar. i. aloe. caliditas ſua
ertenditur a primo gradu usq[ui] ad h[u]z. 2 at
tingit parum ex ſecundo. 2 ſic ê in ſicitate
2 hoc ê q[ui] 2q ê compositum ex ſubstantia ter
reſtri aduſta mixta cuæ terreſtri frâ. 2 illud
diminuit aliquantulum de caloze eius. 2 â
be ſôſtatie p[co]zdat i ſicitate. 2 ſigt hoc 2
ſap[or] eius ê amariffimus cuë ſlipticitate. 2
ê. ſua caliditate significat 2 nafcitur i ter
ris calidis. aut in terra arabum uel in idia
2 2q nafcitur in terris non calidis ê ôbile
Secüde ſue ſtutes ſunt 2q ê ſlipticû reper
cuſinû 2 abſterſinû. 2 hoc est medicina in
uatina ad generandam carnez. Tertie
uirtutes ſunt ad curandas kiſtulas. 2 ma/
xime que ſunt in nirga 2 in ano. 2 ad rep
cutiendû apostemata 2 generat in oze na
rib? 2 oculis. 2 purgat colerâ 2 ſubstantiâ
ſubtilem 2 groſſam. Et est ex medicinif
que nullum habent periculum. eo 2 2q n[ò] le
dit os ſtomaci ppter ſuam ſlipticitatem.

Et uirtus sua purgatita e propinqua
uirtuti agarici: excepto q2 e debilioris at
tractionis: eo q agaricum attrahit ab extir
mitatibus corporis. Sed aloe non at/
trabit nifi quod est i extremitate stomaci
t uenis epis: 2 in illo habet pprietatem
t dosis eius est a.3.1. uisq ad. 2. Eluo
rac. calor et siccitas ipius extenduntur a
p2imo gradu uisq ad fin: et significat hoc
q2 facit aliquantulam abfferstonem: et mū
dificat renes: et aufert lantiginem. Et ma
nifestio: eius pprietas est q2 valet cōtra
morsum canis rabidi. Nauoca idest cā
tui al: ameos. q plus queritur i hoc est fe
men carui: sua prima uirtus in calore et sic
citate est in gradu tertio: et hoc est q2 e cō
positum ex substantia ignea terrestrī adu-
sia. et significat hoc q2 h3 saporem acutū
mixtum cum aliquantula amaritudine. Fa
uirtus eius est apertio et dissolutio: et ter
tia est puocatio urine. Smigdale amar
sunt calide et sicce i eo grado: excepto eo:
q2 plus declinant ad calorem et minus ad
siccitatem: et in hoc sunt quafi in primo g/
di: quia earum unctuositas manifestat hu
miditatem. Et sctaf quta complecio q bāc
facit operationem que est complecio cali
da h3 aliquam terrestritatem. et sapor eaz
significat ſuper hoc. Et operationes eaz
tertie sunt ad apeziendum oppilatiōes e/
patis. et remouent dolores qui ſunt i ypo
zdrijs. ſplen: et renib. et adiuuat ſup ſpu
tum humorum groſſorum uſſoſorum. qui
sunt in pectore et pulmōe. Et dico q ma
tor pars operationum barum non fit pp
ter ſuperfluum calorem qui est in eis. ſed
fit ppter temperatam apertionem quam
operatur in hijs materijs ppter bumidi/
tatem vnctuosam quam habent. et ppteſa
ualent plus alijs rebus omnibus in aperi
endo oppilationem pectoris et pulmonif
ppterea q2 hoc membza leduntur ut plus
ppter groſſos humores. Armoniacum
eſt calidum et ſiccum fm q appet ex tertijſ
fuis operationibus. excepto q2 t3 paſ calo
tis i tertio g. et est ſicu in p2io. S3 hauſ ca
lor est in hoc q e gūmi: q2 tu ſcis q gūmi
ſi incroſſata et inſpilata a calore. q2 ſi fu
pculitates terre nſcentiū. Et uſ in hoc g
caloris eē eo q müdificat. et ſicſest, grad?

ſaus in ſiccatate, ppea q2 ſicitas est pp
uſcoſitare ſua paucā q est in eo. 2 hoc est
in olb? gūmis. Et vtrutes ſue ſunt ut mol
lificent et diffuſuant duriciē que est in tunc
turis et splene. et diffuſat ſeruſas. Et
chameā et innenik in fructu in capis. Vtus
eius est ſicnt uirtus ſumac. magis deſiccat
et plus digerit. Shaachile elneemam. et
df roſa regis. et d caſa et ſicca in tertō g
eius pprietas e qui maſſicat ut trabat kſa
et ſucuſſus mundiſcat caput per nares
Et tertia eius uirt? e ut remoueat ex ocu
lo egritudine caducur. et ualz morſee: et p
uocat meſtrua. Asetum calidum est in
primo gradu. q in arabico dicitur ſcenat.
et attingit partu ex ſecundo. et est ſicum in
principio ſecundi et i ſine p2mi. et idcirco
quando coquitur cuz oleo habet diffuſe
re et mitigare dolozem et maturat apſte
mata leuia. et inducit ſomnum eo q quan
do coquitur cum oleo reddit complexio/
nem ipſus ad ſimilludinem medicina/
rum maturantium, nifi quia est aliquan/
tulum magis calidum et subtile. et bac de
cā diffolutuum est. et q2 comburit est in
tertio gradu caloris et ſiccatatis. et i6 ualz
vulneribus ſanioſis. et plus in ills q fiut
in mbris ſpmatis. et recens est minus cali
dum et plus humidum. et i6 utud inducit
ſonu et maturat plus ſicco et ſicu diffuſit
plus ppea dic. H. q intrabat ad potatō
nes faciebat et eo garládes. Lamomil
la q in arabico dî babonog. caſa e q ſicca
i p g. ke vtrutes lps? ſut ut apiat et diffuſuat
uapores cuſ et maſet. et h3 pprietatè i mi
tigando dolozē uētris. Anſu caſm est et
ſiccum in tertio g. i6 q2 ſba ignea ſup ip3
dnatur. et significat ſuper hoc acuitas ſui
ſaporis cum alioſtula dulcedine. Opera
tiones ſue ke et tertie ſunt ad carminandu
uentofitatem et puocat urinā et apit opila
tiones. Ariftologia. i. zarabunt. non uti
mur nifi radice. Et est quedaz longa et q
dam rotonda. et rotonda fornoz est in inci
ſione g subtilitatione. Et longa plus
ualet abſterſioni et generationi carnis. am
be calide et ſicce ſunt in ſecundo gradu. qa
ſunt composite ex substantia aliquantulu3
ignea et terreſtri aduſa. et significat hoc a
maritudo qua hùt cù moderata acultate. J

Secunde eaz operationes sunt q[ui] subtili/
ant mirabiliter humões grossos. ppea re/
mouent oppilatōes que p[uen]unt ab ſtis/
bu. e[ra]bunt ſpinas. e[ra]mouent putrefa/
ctionez e[ra] mondificant ſordiciem e[ra] faciunt
generari bonam carnam. e[ra]ſte sunt magiſ/
pprzie in rotunda. Et tertie opōnes ſut ab/
ſtergentes. e[ra] curant epilenticos e[ra] poda/
gram e[ra] artericos. Lingua agni. i. plan
tago frâ eſt e[ra] ſicca in fo g[aud]. Radit ei? mi
nus eſt frâ e[ra] plus ſic. e[ra] cù ſicca[que] eſcut ra
diz. Et b[us] duas qualitates q[ui] p[os]ita eſt
ex ſubstantia aquea et terreſtri. et signifi/
cat hoc ſipiditas quam b[us] cù ſlipticitate
Secunde i[pius] opōnes ſut q[ui] ſiccat et re/
percutit. et ualet contra mala apoſtema
ta et m[am]s putridas. et curat fitulaf. tertie
pp[ri]etates ſue opōnes ſunt p[u]vulnera in
testinoz et stringit ſanguinem e[z]oem. Et
ulcerationes que p[uen]unt ex diſſinteria.
Et radit eius contra doloz e[ra] diſtuz ualz

et aperit oppilatōnes epatis et renum. et
hoc eſt q[ui] omnis plante radic[is] calidior eſt
ſuis ſolijs. nec illa ſunt p[ri]uata calore cùz
ude ames q[ui] abſtergunt et mundificant.

Alſara bachara. q[ui] ex ea ualet eſt radic
e[ra]t 乌irtus eius eſt ſimilis uirtuti acori. ſed e[
fortior hoc. Eldarſiana. i. cortex mali
g[ani] filuſtris eſt calidum i[mi]p[rim]o gradu
[que] ſiccum in fo uel in tertio. q[ui] composi[tu]
eſt e[ra] ſubstantia ignea e[ra] terreſtri. e[ra] p[pe]a e[
acutum e[ra] ſlipticum. ualet ſoſdiciebus. ma
terſijs diſcurrentibus ab vno membro ad
aliud. Speragus temperat[ur]eſt. aut pa
rum declinans ad caliditatem. e[ra] hoc ſigſi
cat q[ui] b[us] aliq[ut]ulâ amaritudine que eſtica
tione remoueſt. Tertie e[ra] opōnes ſunt
ad aperiendum oppilatōnes que ſunt in re
nibus. e[ra] pp[ri]ze radices e[ra] ſemen. e[ra] multu
ualent ad dolozem denti[us] Polium mo
tanum q[ui] in arabico dicitur andriazabara
b[us] duas ſp[es] al[que] plures. e[ra] om[em]s ſunt ca
lide e[ra] ſicce e[ra] puocant urinam e[ra] meſtrua.
e[ra] dictum eſt q[ui] ualèt p[ro]moſum ſcorpiōs
q[ui] bibitur. 3. i. cum uino calido. Scolo/
lopendria temperata eſt in calo[e] e[ra] ſicita
te. Et manifestum eſt q[ui] diſſoluit duriciem
ſplenis e[ra] aperit oppilationes i[pius]. ſicut
bacca lauri in oppilatōne epis. e[ra] b[us] ſua
pp[ri]etate frangere lapides. Alcanti et

eaz uocant yspani abucerca operak radic
[que] eſt abſterſiua e[ra] diſſolutiua. e[ra] q[ui] combu
ritur cinis eius magis cale facit. ſubtiliat
e[ra] diſſoluit. e[ra] pp[ro] hoc curat alopiciâ. El
cratis al[que] cartamû. i. ſemen de papaga. ex
eo utimur ſemine. e[ra] eſt er medicinis mani
keſtis in purgando k[ae] fine aliquo timoze
e[ra] eius nobilitas eſt quaſi ſuper nobilitate
omnium medicinaz purgantiuſ. Boſis ei?
eſt a. 3. Io. uſq[ui] ad. 12. e[ra] multum ſenib? cùz
ſicubus ante c[ibus] comeſtum ualet. B.
dicit in p[rim]o de simplici medicina q[ui] cale
facit e[ra] eſſiccat temperate. e[ra] in fo lìbzo di
cit q[ui] eſt calidum in fo gradu q[ui] applicak
homini per modum empli. e[ra] diſtinguens
eſt q[ui] in p[rim]o dixit de radice in fo de ſe
mine e[ra] in alio de folio. Abſinthiù cal[que]
e[ra]m in p[rio] g[aud]. e[ra] ſic. in fo. q[ui] p[os]titù e[ra] eſ x[ba]
k[re]ſtri e[ra] k[re]ſtri ignea aduſta. e[ra] ſigſt
cat h[uius] ſlipticitas ſua c[ui] amaritudine e[ra] acut
ne. Sucus i[pius] eſt amarior[que] ſuis ſollis.
Et tertie ſue uirtutef[s] ſunt q[ui] b[us] conſo[ra]
re ſtomacum e[ra] ttabere quod eſt i[eo] ama
rum per modum purgationis. e[ra] hoc facit
per uirtutem attractiunam. e[ra] p[pter] amar[
tudinem lauatiuam. Et aperit oppilatōſe
epatis. e[ra] puocat urinam. Et ſi e[ra] k[ae] in
ſtomaco non p[deſt] p[pter] ſlipticitatem ſu
am. Et b[us] multas ſp[es]. ſed meli[que] omniu
eſt aromaticum. e[ra] p[pter] hoc conſo[ra]t ſto
macum e[ra] e[par]. Et in ſumma manifesti[que] eſt
q[ui] b[us] bec medicina. pp[ri]etatem in ſtomaco
e[ra] e[pe]. Laurus q[ui] eo utimur eſt ſucus e[ra]
oleu. e[ra] e[ca]l[que] in p[rio] e[ra] tangit pa[z]de fo
i[ó] q[ui] eſt p[os]itum e[ra] x[ba] k[re]ſtri aduſta c[ui]
x[ba] terreſtri e[ra] frâ. e[ra] ſignificat hoc ſapo[
amarus cum ſlipticitate. e[ra] idcirco q[ui] coiu[
ete ſunt cum amaritudine aromaticitas e[ra]
ſlipticitas. ſit e[ra] ſuco i[pius] melius oleum
quod pos[fit] e[ra] ſto f[ro] e[ra] e[pati]. e[ra] nos non
damus eius ſucum nec grana. q[ui] d[í]e q[ui] qua
do c[ó]edic[que] mouet uomiti[que] ſluxum. El
cunecat. i. balauiſtia eſt frigida i[no] gradu
e[ra] tangit aliquid de tertio. e[ra] ſine dubio eſt
ſic. in tertio. Et dicim? q[ui] hoc e[ra] q[ui] x[ba]
e[ra] frâ. e[ra] ſiccitas i[que] e[ra] forti[que] fritate. Ei[us]
opōnes ſunt ſlipticitaf e[ra] ſic. e[ra] stringit ſan
guiné e[ra] consoli[dat]: p[pter] hoc ponitur h[uius]
medicina b[ui]tibus fluxum ſanguinis: e[ra] ba
bentibus exco[rationem] intelli[no]rum: e[ra]

mulieribus huncib[us] fluxi mestruorum alia humiditatum. Et dicti.g. quod nullus auctus fuit qui h[ab]s medicie n[unc] recor datedur. Ha halbeli. et in arabico dicitur chiésom:olia istius plante et cime et flores et fructus odo sunt frui. et sic. etolia sunt humidiora p[ro]dicti pp aquositatem exi[n]tem in ipsis: et pp hoc h[ab]s p[ro]p[ri]etatem ad curandum egritudinem alchole: et similiter alias egritudines oris Sed fructus ei? cum est imaturus frigiditas et siccitas in eo dominatur: pp stiptici tatem inuentam in ipso. Sed q[ui] dictus fructus h[ab]s completam digestionem: tunc e[que] p[ro]p[ri]nqueus equalitiat pp dulcedinem inuenit am in ipso. Et flozum uirtus exi[st]it ip[ro] sius fructus: et omnia p[ro]dicta conferunt.

Syaacbilie, uti[mur] folis et flozibus et fructibus: quisolia sunt humida ualent multum egritudinibus oris et vulneribus intestinozum: et fluxui uentris: et debilitati stio: et sp[ro]uto sanguinis. Sed radix eius h[ab]s substantiam calidam et subtilem: et fr[ag]git lapide[m] qui est in renibus. H[ab]s deli[mi] duas h[ab]s sp[er]s forziter mollificat q[ui]s in arabi co dicitur molec. Et eo[que] s[ui]t sp[er]s due: una ciclie et illa est s[ui]t b[el]delium illud est ma[n]gnum et alias sp[er]s s[ui]t aliiud b[el]delium iue nitur bic: et est arabicum. U[irtus] illius prima s[ui]te ha est mollificare et est forzillia u[irtus] illius in hoc: et hoc potes cognosce re per p[ri]imam suam u[irtutem]. Et alia: s[ia] arabicum est suautor: et est clarius alio: et hoc uocat b[el]deli[mi] arabici: et e[que] s[ic]ciozaliliis h[ab]s rec[es] h[ab]s u[irtut]e s[ic]ciati b[el]deli[mi] arabicuz. Et h[ab]s arabici fr[ag]git lapide[m] q[ui]s fiut in renibus: et q[ui]s bibitur et puocat urinaz: et p[ro] uocat uentofitates grossas et crudas: et ua let contra dolozes laterum et ypocondri o[zum]. et in summa e[que] ex medicinis que pur gant flema grossum. Et h[ab]s p[ro]p[ri]etatez tra hendi a neruis et iuncturis: et p[ri]um est me lius inter medicinas laxatinas: et dosis e[que] eius. z. l. Elgarzaria q[ui]spani uocant panicald. et in arabico albartama: et alij fecucul. et in latino pringi dicuntur. Et se tut q[ui] est compositus ex diu[n]ris naturis si cut natura rose, excepto q[ui] non h[ab]s stiptici tatem: et s[ign]ificat hoc quia hab[ab]s in[s]p[ri]di tatem cum aliquantula dulcedine et modi co acuminet. et hoc h[ab]s plus in coztice. et uf

q[ui] sit temperatum aut partum declinatis ad frigiditatem: et q[ui] est talis complexor[i]onis e[que] multi iu[n]amenti. operationes s[ui]t rep cussiue et dissolutiue. Sed eius manufest[ia]ta[que] est ut dissoluit apostemata su per positiu[m]: et etiam si suspendatur su per p[ri]um. Et noui medict dicunt q[ui] habet b[ac]p[ri]etatem in omnibus apostematibus: et etiam dicunt q[ui] utuntur eo in potu aque decoctionis eius i[pa] ministrat ut deſedat ne generetur apostema in partibus interi oribus. H[ab]samus calidus et s[ic]cus in secundo gradu: et oleum suum est multum subtile: nec h[ab]s ullum calorem: qui ab ho minibus creditur qui utherent q[ui] est subtile penetratiu[m]. Et u[irtus] et fructus illius est illius generis: fed minus e[que] subtilis suo oleo. Et istud oleum habet multas p[ro]zie tates et mirabile[s] operationes. S[ue] se cunde ope[ra]tiones sunt quia dissoluit omnes egritudines flematicas que h[ab]s ſut et tarde ad dissoluendus: et eradiuat dolo res qui sunt ex humo[bus] grossis et ven toſis. Et s[ue] tertia[rum] operationes sunt q[ui]s frangit lapide[m]: et multer imp[ug]natur que defert p[ri]um su per se que non poterat im/pezegnari, p[er]ter opulationem matricis.

Et ei p[ro]p[ri]etas e[que] q[ui]s e[que] magna tyriaca uenens: et valet q[ui]s opti[mi] bibi[t]ui: et ual[que] dia m[ate] bibi[t]ui et q[ui]s f[ugos] uen[eo]ſos: et q[ui]s aqua ferri distillati: et dosis eius est a tribus p[ri]tibus. z. uf[que] ad vnam. Joniperus cali du[s] est et s[ic]cus in tertio gradu: et e[que] multu subtilis: q[ui]s quod magis dominatur su per p[ri]um est substantia ignea: et poſt p[ri]um substantia terrestris aduſtia: et aliquantulum substantia terrestris fr[ig]ida. Et s[ign]ificat hoc lapo[z] quem habet cum forſt acutine et amaritudine et alijſtula stiptitate.

Operationes s[ue] secunde ſunt ut consu mat putrefact[on]em que e[que] in vulneribus et a[patibus]. q[ui] locus in quo non e[que] putrefac tio non subſtinet talem medicinam: h[ab]s q[ui] ponitur su per putrefactionem et ſante cuz melle mundificat p[ri]ſam. Operationes s[ue] tertia[rum] ſunt quia habet puocare urinaz et p[ro]uocat mestrua forſtus alia re do/nec faciat mingere s[angu]inem. Et ſacit aborſum: et extrahit fetum mortuum. Et pp suam subtilitatem et aromaticitatem

75

pōitur qūnq, loco cuiusdam ſpei cinamōi dō
ſini. r et ēt cināomū ? m'ka dulcedie r for
ti acuie: r dz ponii duplii ills? loco dozſini

Eilbahac, hec planta hz flozem qui affi
mulaſ roſe. r eſt foſtioz roſa bahanach. r
pp hoc maſ dissoluit illa donec liberet du
riffi ma apata qūn miſenck cù cera r oleo.

Oſſa vuap paſſaſ ſunt ſicca in ſo ĝdu:
u'l accedunt paſ ad hz. to qz compoſita ſk
er ſubſtantia terrestri frā. r signiſicat hoc
ſkipticitas. r hz ultimuz tunamē in fluru ſue
tris. Aluſine in ligna yspanie d' mulſa. h
naſaſk ſup quercus r nuces. r eſt in tertio
gradu frā. r hoc signiſicat ſkipticitas qua
hz. r cù hoc hz uiriutē dissoluendi r molli
ſrcandi. r magis ualem q inueniſ in quercu
pp caſitātē q eſt in ipa arbōe. eo qb er ſu
perſuīitate ipi? nutriſ Sagtares uif q ſit
calm i pimo gradu. u'l accedit paſ ad hz
idcirco qb ?poſiutuz eſt ex ſba terrestri ad
uſta cù ſba terrestri frā. r signiſicat hoc ſi
pticitas ſua cum amartudie. ?prime opō
nes ſue r e ſunt ad ſubtiliandū, apiendū
r puoanduī urinam e ſiſa. Et aliqui di
cunt q hz uiriutez purgandi. r eſt ultima
medicina ſoi pp ſkipticitate ſua. r et mun/
diſicat pp ſua amaritudine. r talis medici
na qualis eſt hec. eſt magis ppria toſ qua
alia medicina. r longe plus qn affoſaſ ke
cum aromaticitas ſicut in ab ſinthio. Hê
tiana ponik hec medicina i gradu tertò ca
lidiatis i ſic. r hoc manſettaſt ex foſtitu-
dine ſue amaritudinis. r radix ipi? forſtiffi
ma eſt ad ſubtilianō ſapiendum opilatio
nes. Ademite ponimus ipaz in pimo
gradu. f. eo q curat multotiens oculoq ru
bedineq qn ñ ſunt forſes. r eius ſubſtātia
compoſita eſt ex ſubſtātia aquoſa r terre
ſtri. que oia frā ſunt. excepto qz frigiditas
km. g. non eſt forſis. ſed eſt eius frigiditaf
ſimilis aque paludum. Alfoceg. i. men
taſtrum caſm eſt q sic. in tertio gradu. pp/
ea qz dominaq ſup ipm ſubſtantia ignea ?
ſubſtantia terrestri aduſta. r bntis tolem
complexionem. operationes ſut manifeſte

Liquiire eſt bumida in pimo gradu r
excedit parum in caloze temperatam com
plexionem. H. dirit q affiimlaſ compl'oi
humane. r signiſicat hoc dulcedo ſiu ſapo
ris cù alijtula ſkipticitate. eo qz dulcedo

temperatua signiſicat caliditatem r humi
ditatem. r ſkipticitas ſua detruncat aliqd
ex ſuo caloze r ſua humiditate. excepto q
ex humiditate remouet plus. r lenit aspe
ritatem que eſt in trachea artēia. r uesica
r alioz membroz. que recipiunt asperita
tem. Tertie opōes ipi? ſunt qz pulueri
3ata r posita ſup oculum delet maculam
que eſt in oculo. r carnē ſupfluā q eſt i ra/
dicibus vnguii. r hoc signiſicat qz radix ê
calidior suco. r pp' ones quas dixim' pri
mo ſunt in ſuco. r qn radix ê uetus ê ama
ra sicut eſt illa q nobis apportaſ, gnāliter
ſuc ei? humidiot eſt ſua radice. Peoia
i. roſa aſinoz eſt radix calida in pio gra/
du. r ſlc. in tertio. qz eſt ?poſita ex ſubſtā
tia terrestri frigida r krestri aduſta. r ſba
ignea r alijztuli aera. r signiſicat hoc. qz
qn maſticam? ipaz p[]ſetiz? ſkipticitate ? d'
cedie. r qn diu maſticaz? ipaz ſetiz' acume
? amaritudie. ke ſue opōes a pp' ſone ipi?
ſciuntur. r tertie ſciuntur km exopilatioſes
epatis r renum. r hoc accidit pp acumen
r amaritudinem. hz pp ſkipticitate qua hz
stringit uentrē. pp[]rietas ſua testiſicata eſt
a.g.qz ſuſpēſa ad collu curat epilia in pu
eris. hz ab aliquib'di q n ſit uez: r hoc iā
expti? eſt r n ſic inueniſ. Paſlinaca du
as hz ſpecies ſilueſtrem r domesticaż. ſil/
ueſtris forſtior eſt domestica in omnibus.
r in ababus eſt uirtus caleſaclendi r ſub
tiliandí. r in radice eſt uirtus que mouet
coitum. r hoc et babet ſemen domestice.
Sed ſemen ſilueſtris eſt calidus i ſicuſ
r ideo puocat meſtrua r urinam. r ſilue/
ſtris dicitur daucus. r eſt calidum i ſiccù
in tertio gradu. Aegarelchaar. i. lignū
lauri r fructus eius bacha lauzi dicitur.
Hec arbor cuz fructu ſuo calefacit e rſic
cat multum. Sed coztex arboris eſt debi
lioriz caloris r forſtioris amaritudinis. r
babet ſkipticitatem. r ideo frangit lapide
r ualet contra paſſionem frigidam epatis
ebi bitus cum uno aromatico. ſue radi/
tes ſunt calide in fecundo gradu r ſicce i
tertio. Almoſtrameſia eſt ex ſpeciebus
achafor. r operationes ipiplus ſunt eedeż
cum operationibus ipiplus ex rebus iacho
for ſilueſtris. Sed eſt ſubtilior ipſo. Et
operationes ſue tertie eſt attracuo.

Blandes oës sunt krë t fice: r hoc eo
gnoscïp multà stipticitatè quâ hnit: sz cö
ter sue arboris maiorez hët stipticitatë: r
in ambab? est puncta subtilitas cù stiptici
tate. r ppea hec est una ex rebus que ualz
multù fluxui, mestruòp r fluxui sanguinis
vïncungz. Alcatberni. i. altea sue ke opatì
ones sunt qz dissolutunt. relaxât. r mitigât
dolozê r maturant apata dura. Et radix
t semina factunt qò faciùt folia. r floz do
nec est recens. sed maiorez hz subtilitatem
t minozem siccitatè radicibus t seminlb?,
t sic dz eè de oibus radicibus t seminlb?
terre nascentiù. t id circo maiorez bûnt ab/
stersionem. ita cp curant morphea. t semè
frangit lapides qui sunt in renibus. r tïn
in radicibus est uirtus stiptica. r ppea ua/
let aqua decoctionis etus excozatòni inte
stinoz er disinteria. r sputo sanguis. ego
pono folia t flozes calidos t siccos in pri
mo gradu t radicem in principio ki. Al
gabit. i. oleu qò trahitur ex oliuis maturis
t non salitiz. t quaz complexiones non
sunt artificializ mutate affixillantur compl'
xioni humane. t iam rememorauimus hoc
in cibis. Sed oleum factu ex oliuis nò
maturis hz alioß stipticitatè t retinç ex fri
giditate fin cp hz ex stipticitate. Et ole
um uetus est calidius t subtilius tempato
t pp hoc maiozem hz uirtutez diffoluendi
t mitigandi dolozem. Sed alia olea q
trabuntur ab aliois medicinis tenent nàm
illaz medicinaz sicut oleum de lilio. r ole
um sifaminum. r oleum amigdalaz. r ole
um nucum. r oleum lauri. r oleum de cíni
no. r oleum de finapi. r oleum de mírtil/
lis t stipticum. r oleu de mastice. r oleum
de oliuis ponitur loco olei de lilio t ecò/
tra. r oleum de mírtillis est frin t stipticu
r oleum sifaminu est caim t humib. eodè
mo t oleu amigdalaz dulcium. Sed hoc
tempatius est in calore. aut cp hz calozem
cum humiditate mixta cum aliquantula sti
plicitate. t io hz bumectare sive caleface
re t mollificare. r in hoc excedit oleuz síf
aminuz. r ò sgnanto. r oleum de mastice.

Et oleum granop niridium è composi
tum uirtutibus stipticis et diffolutis. et pp
ea pdefst stò t epi plus oi alia re. Szísta
olea sunt in babilonia. Sed in nris terris

non trabuntur ex istis rebus pprie. Sed
h, cicit in libro suo cp f?stuetum est trabef
oleum mirte r oleum maſticinum. r oleuz
ſquinanti er ſeipis. r bòitas ittoz excedit
multum bonitate facto cum oleo oliuarù
in opònibus r uirtutibus. Sed olea q
conſueta ſunt fieri cuz oleo oluaz dulciù
quiſbus affueſcunt antiqui t moderni. ſut
ſicut oleum ro. r oleum citonioz. r oleum
liliop. r oleum uioh. r oleum nenufarinuz
t de alchri. Et uirtutes eop oleo? ſut
maie ex uirtutibus îpaz medicinaz. Et
ſcire debes cp oleum oline cù quo facim?
dicta olea dz eè abſqz alia mala qualitate
Sz eop uirt? que trabit cù oleo oline nul
la ſunt uirtuofioza nris Oleum in quo
fundùſ p[icte] medicine dz eè ſuaue ut nò
manifeſtek aliqua forſtis qualitas d'ans i
ſpo. t tal est rò medicine. qz dz eè patíes
t non agens. exceptis duobus mòis. vn?
est qù intentio nífa est ut forſtificem? opònè
illius medicine cum qua miſcetur. p[rius
acpiemus oleu in quo d'etuer qualitas ſi
millis qualitati medicine. fus est qù inten
dimus facere ſrium illius medicine. hoc è
qù'nolum? facere frangere ex illis uirtute
Herbi gfa qù uolum? cp oleu ro. diffoluat
nos ponimus oleum uetus. r qù uolumus
miuere ex ea ponimus imatuz. r qù uo/
lumus ut affimiletur uirtuti roſaz infundi
mus roſas in oleum dulce z ſuaue. Al
ſaran. i. enula. ponim? ipam in fo gra. ca.
t ſic. r manifeſtar hoc qz ponimus ipaz in
loco h? cp ſert k'ati grosso t uſcoſo i pe
ctoze. t pulmone. t h facit ſua siccitate. o
pationes ſue ſe ſunt qz rubificat t mébra
in liuiditate a frigore. Barbac? i. el's
h3 duas ſpés. album. uz. znigrum. t am/
bo ſunt cali t ſic. in tertio gradu. fa coez
uirtus est abſtersua. t io ualem ſcabiem
ignem facrum t ſimilia. t non è tutum uti
eo bibito uel comeſto qz est ex genere ue/
nenop. Sz antiqui utebantur nigro ad e
uacuandam melancoliam. Sed est forſtus
in ledendo epar t p[er]monem. sed noui po
nunt loco etus lapidem laſuli. Sz qùuis
epitimus laudetur in euacuando melanco
liam non tì hz tantam uirtutem. Et ada
mas hz ſimilem uirtutem purgandi cum e
lebozo, excepto qz est forzutokif attractois

eo q; ê calid? lapsi:z pp siccitatè que eſt
in eo:z lapsi laſuli ſuauior ê eo.al.ſeuilö

Eua.i. rubea tinctorz calida ê in Ko z
ſicca in tertò gradu:iò qz ê ppoſita ex ſub
ſtantia terreſtri aduſta z ſubſtantia terre/
ſtiz frà: z ſignificat hoc ſua amaritudo cù
ponticitate. Opônes ſue ſe z tertie bût a
pire opilationem ſplenis z epis z puoca
tre urinam z ſanguinem meſtruum: z poſe
eſt ut faciat mingere ſanguinem: z abſter/
git tempate: z io uaret tinee qn distépera
tur cù aceto z ſupponik: z quidâ dant bi/
bere ſciaticis cù y dromil'e. Olibarda.i.
eupatorium nalde maniſesta ê in ſoſtificâ
do uirtutem epis:z apiendo opilationes
eius:z qz ppoſita ê ex ſubſtânia ſiptica z a/
mara: z io debem? ponere eam in pemo
gradu:z q2 amaritudo ê maniſſtiò in ea ſti
pticitate ſua. zinſibere ca.ê in tertio gra
du uel multa ſipticitate uel humiditate: z
io tardo in calefaciando coz?ç qn facit pi
per:q2 calefacio zinſibers ê a calore coz
poris:z pmutatio piperis ab eode ê sicut
pmutatio ligno z uiriidiù z ſiccoz ab igne

Et pip longum ê ſiſe zinſiberi: z ppea
dz poni zinſibere i pemo gradu humidita/
tis. Et pitim? ê ca. z ſic. in tertio gradu
t ê laudabilis ut dictù ê in euando melan
coliar: z doſis ei?e a.3.2. uſq ad.iii. z in
decoctionibus a.v. uſq ad.vii. z indiget
refrenantibus: q2 ztristat pp ſuum ſiccita
tem: z io nenukar ê ultimù ſuum frenù: eo
q pp aromaticitatè ſua remouet ipi?mali/
ciam: z pp humiditatem ſua remouet ipiſs
ſiccitatè: ex epto q2 cum hoc diminut ſuì
calozê. Et medicina non indiget reſre/
natione ab omnibus ſuis qualitatib? u'l p
tib? nifi a pte qua purgat hoc a calozê:ai
a pte ſue euònis. Et ſi refrenarek epitim?
cù pòmis hoc plus acceptarz in fabRICITÀ
tibus: z ſik z pot refrenari cù amigdalìs: l'
cum ſemine melonis. Menta ca'la eſt
z ſicca in Ko gradu: z attingit ex tertio: z
bz amaritudinè cum ſlipticitate: conſortat
ſtoñ: z mouet coytum. Alama.i. menta: h
berba eſt oziina: z pp hoc bz ſupſluam bu
miditatem: z pp hoc puocat coytuz: z îpa
ê res que affociatur reß non bû diſgis: z
ſapoz ipiſus amarus ê cù ſlipticitate: z er
hoc appet q milozê bz calitatè: diabaczos

z ppea ipam ponim? in calitate z siccitate
in Ko extendenté ſe uſq ad tertiiù. Lap
ſla ê güma rute ſilueſtris:zm quoſo medi
cos:uiirtus eſ?e acute uirtuti: z calefac ca/
liditate ſoti: z ppter hoc ê in tertio gradu
calitatiſt z humida in pemo. Et ſignificatur
ei? buiditas ex hoc q2 cito cozruipik z nô
recipit paſſionê a corpe nifi? aliqzulam
boram qadmoß facit.33. z ppzietas eip
ê attractio ex p fundo corpis: z resoluït q
ab îpa trahik. Tormos.i. lupini: qn eli
xantur in aqua tâdiu q ipoz remoueatur
amaritudo ê medicina nutritiva: z qn ſunt
amarí faciunt q ſueuerunt facere medici
ne amare ex abſterſione z exſiccatione z
resolutione z ex aptione opilationù epis
z ſplenis: z puocatione meſtruoz: z iter
ſectione lübicoz: z in extractione fetus:z
remouêt morſea: z purgât coleram: z réo
uent offuſcatòef mêbzoz: z diffoluït ſero
fulaf. z pp hoc ponim? ipos in calitate z
ſiccitate in principio tertij grad? uel in ſin
ſi. Lactuca dicit. B. q. ſua fritas ê filif
fritati riuuloz: z ſignificat hoc q2 nô curat
ſoſtem erisipilam ſed curat debilé: io òbe
mus ipam ponere fràm in pimo uel i piz/
cipio ki grad? z ufus ſui ſeminif ſumit ſp
ma. Alasce: q5 quidâ uocât corzutha:
calefacit z desiccat in tertio gradu. z opò
nes eip puocant meſtrua z urinâ: z exbût
fetus a corpe: z apunt opilationes: z mû
dificant pect? z pulmonê. Hele.i. uſc
opônes eieedem ſunt cum capſia in opò
nibus primis z ki: z ê calidifinuſ cù ſup
ſua humiditate: z exbit a p funditate coz
poris: z hoc agit cum multa tarditate pp
ſupſluam humiditatem in ipo exřez. El
ola frà ê z humida z idcirco dz pont in Ko
gradu: iuamenta ſua maniſesta ſut apud
uulgares. Lenapalcail.i. cauda egna:
z in latino dî centinodia:uiirtus ipi? ê ſlip
tica cù amaritudine: z io desiccat in ultio
abſq pſozatione: z pp hoc ſigillat vulne/
ra magna: z confert ulceribus intefuñoz
ac ſputo ſanguis: z fluxui meſtruoz. z ma
xime illa que ê rubea z tenaſmoni: z dunt
aliqui homines q curaucerunt cù ea ulcera
uesice. Laliraf. hul? uegetabiſ flozes
z folia desicant desiccatione forzi absque
mordicatione: z ê male plurimi iuamenti

1

qum ligillat uulnera. Et qn adurik cortex
istius arboris cisin eius desiccat desiccati
one uebementi: et pp hoc ?fert pozris seu
uerrucis: et maxime huitibus capam clauo
rum qui firi sunt in cute q2 qn recipitur ci
nis eius et miſceatur cum forſi aceo et ſu/
pponik eis erradicat eos. Et gùma ilti
us arboris remouet oia que ſunt uſ ſunt
ſupza pupillâ oculti unde obſcurat uſus:
eo q2 iſta gùma subtiliāt 2 mondificat.

Indicum cum quo tingik multum desic-
cat ſue subtilitate q2 amar2 est 2 ſlipticuz
2 est duar2 manerie 2 ſ, ſiluſtre 2 dome-
ſticum: 2 ſiluſtre est forſi? domestico. Op-
ationes ſue ſunt ut consolidet ułnera que
ſunt in duris membriſ: 2 êt ſi ſunt in exmi
tatibus muſculo2: 2 absindit fluxu2 ſaguïs
t ualet multu2 uulnerib2 kſitulat2. 23 ſiluſtê
ê forſi? i uulnerib2 putridis pp forſtudinê
ſue desiccationis: 2 domesticum ê utili? in
apostematibus domesticis: uſ in medella
apostematu2 q2 ulcerat ea: 2 ſiluſtre ualet
multum ? op ilationem ſplenif: io debem?
ip3 ponere calidum in ſecundo 2 ſicum i
tertio: 2 domesticiu2 caſm in primo 2 ſic. in
tertio. Pulegiu2 urinulo2 ca. est 2 ſic. in
to2 gradu: q2 ê ppofiti er ſubſtatiá ignea
cu aliſtula pte terſetri aduſta. 2 ſigſicat
hoc attinere ipius cum aliſtula amaritu/
dine. Op6ones ipius ke ſunt diſolutiue:
ſubtilitati: 2 desiccatiue. Tertie ad puo
candum urinam: 2 dictum est 2 ſulet mul
tum lepſis: 2 moſs ab aialibus ueneno
ſis: 2 maxime qn ſupponik: 2 occidit uer/
mes qui nafcunk in auriculiz: 2 montanus
forſius est 2 plus ualet. Canella nel ci
namomu2.i. Recapaldereca ca. ê 2 ſic. i Ko
g. 2 in ſcicitate plus extndik: 2 hoc est q2
?poſitum ê ex ſubſtatiá terſetri cù ſubſtá
tia aerea equal2: 2 hoc testifica2. g. 2 cum
hoc h3 ſbſitatiá ſubtilê ignea a qua h3 ſuá
aromaticitate: 2 ſlipticitas ſua cù modico
acumine ſignificat terſtre ſubſtantiá. Et
canelloſitas ſua ſignificat ſubſtatiá aereá
ſup ipam dnantem: 2 hoc ſic pp nam can
na2. Juuamenta ſua manifeſta ſunt i to-
2 epê: q2 illa est ex medicis i quibus inue
ntunk aromaticitas: 2 ſlipticitas 2 acumê
2 2 h3 tam nobilez ?p'lonem roborat oia
mêbza. Et dicit, g. 2 ps subtilior que est

In eo ê minor alius. 2 dafel ê forſi2 inua
mento. Lapparis caſs est in Ko 2 ſic. i
tertio: q2 ppofit? est ex ſubſtantia terſtri
2 frâ 2 terſtri aduſta. ignea 2 ſubtili. 2
ſignificat hoc amaritudo dominâs. 2 poſ
toc h3 pprietate ? uicía ſplenis. ppea q2
illud qô facit exire cù ſtercoze ê ſaguineuz
2 tunc remouet dolozê ſplenis. Et hoc io
facit in alius humo2ibus grossis q2 educit
eos puriuam. 2 puocat meſtrua. 2 attra/
bit ſlema er capite qn maſticaſ. 2 ualet co
tra ſciatici dolozem. 2 ? dolozem deniui
qn maſticaſ. Elcharf. i. naſturiu2 est ca.
2 ſic. in quarto gradu. 2 uirtuſ ſua est ſimi
liſ ſinapis uirtuti. 2 est medicina que daf
loco cibi. Cardamo2 caſm est 2 ſic. i ter
tio gradu. 2 non est mibi necſſe maniſesta
re opônes ipi? 2 q2 h3 ſimilem ?plexionem
nec fas nec tertias. S3 quentiens ê mibi
dicêpprietates eo2 maniſeto2es. 2 hoc
debuſſem feciſse ab ipo principio. S3 est
accomodatio uuamenti in hiis que dicta
ſunt. 2 est in hoc fructu cum amaritudine
aliſtulum caloris. Carui in calitate 2
ſic. est i trrto gradu. 2 pp hoc expellit uê
toſitates 2 puocat urinam. 2 non ſolù ſe
mê ſed totum. Clalicha. i. caſſia lignea
ca. est 2 ſic. in tertio gradu. q2 ppofita est
ex pauca ſubſtantia terſtri. 2 ſubſtantia
ignea. 2 caſa est dînans. 2 ſignificat hoc a
cumen 2 h3 cum aliſtula ſlipticitate. 2 ê
ex bonis ſpêbus aromaticis. 2 idcirco co
forſat mêbza principaliá. 2 exoppillat op
pilationes epis. 2 puocat meſtrua. 2 h3 a
lias opôes quas d3 ſacere talis ?plexio.

Arbor nucum est frâ 2 ſicca in ſecuſo
g. 2 folia 2 rami huit aliſſi ſlipticitate: io 2 p
pi ſlipticitate ſue ?p'lonis.pſundaſ ps ei?
ſubtilis in ſubſtantia ſliptica que est in ip
ſa. 2 io facit 2 poſſent facere que eênt ma
ioris ſlipticitatis ipſa. 2 io decoctio ei? bo
na medicina est in uulue apostemate. 2 de
fructu ipſius ſam rememo2ati ſuim? alibi.

Lubebe ſunt ſubſtantie ignee 2 terre/
ſtris 2 cum hoc ſunt aromaticæ. Et tu ſciſ
opôes quas faciunt tales medicine. Pi
nee caſe ſunt 2 ſic. in tertio gradu. 2 gümi
ppinquu2 in quarto ſua ſecuſa utrus est
putrefacere carnem mollem liquefaciêdo
Et ppea ſunt in primo gradu medicinaru

putrefactuæz: z ppea ſernant carnè mò tuòz a putrefactione pp ſuam desiccatio nem: z alias eòz corumpunt pp uirtutes ſuaq näp ñ pp humiditare ſupſuâ: z ñ cò ſeruant níſt dura mèbza. Et ſunt optima medicina in aere pectilentiali: z fortilſima medicina ad reſſtend ìpignatòe: z qn mlz ſat ſi ſe z qn iungit ùga ex eſi faciùt abò ſu: z occidùt uermes qui ſi iuètre z ſerpe tes deglutitos: z ſi ſupponâ ſuenti dolo roſo pp corrosionè incontinenti dolor ml/tigaç. Et pinguedo q generat in alchira ideſt ps unctuòsa q adunak in muſa que è et ſipza in principio decoctionis ſubtilis: z cum eſt cocta efficic ſpilla: z illa apit uul/nera z diſcopit neruos. Sz illud qò è liq/dum poſſidile è ut curat ułnera z hz ſikcz uirtutem picis z curat ſcabiem Centau rea hz duas ſpès maiorem z minorè: z à/be huit vnà p[]l'onè: z maior hz ſapozè a cutù cuz ſtipicitate z aliquantula dulcedi ne: z non debem'uti ea níſt radice: z ò mi nozi utimur folijs z ſlipite: z iò p[]oſita è et ſba terreſtri aduſta z frà: z apit opilo/nés z incidit humores groſſos: z cum hoc hz uirtutè purgandi eos: z iò chiferiżatur cum ea ſciatici z podagrici: z abſtrabit bu mozes colicos z groſſo, z alì ſui purgat ut trabat ſanguinolentos bu, z tunc forzi? p[]deſt z puocat meſtrua forſtiter z aboziſr facit: z cum hoc hz uirtutè p[]ſolidatuà uul ne pp ſua ſtipicitatez. Gùmi ceraſoq hz p[]pzietaſè frangendi: z pòt eè hoc iò qz eſt gùmi: qz dînans ſup p[]l'onè gùmi è caloz q[]uis quedà ſunt que ñ ſunt talia ni ſi p[]atione ad cor? bumanù ſicut gùmi q[] noiaq karabe. Laſtozón.i.betonica, p[]lerio ilſt? è ca. z ſ. z hoc atestak ſapò: qz in ipa è amaritudo cù acuitate: z iò incidit bu. groſſos z abſtergit lapidem q genera tur in renibus: z mûdificat pulmonè z pe ctus z apit opilationes epis: z puocat meſtrau z p[]ſert epilenticis z ſciaticis: z qua/do ponik ſup mòsz alium uenenofo[]z p[]ſert: z ualem ſciaticis èt qn bibitur: z eru ctuatiuni acetose: z ppea ponim'ipam i g tertio ca. z ſ. Bifas.i.galla, z acerbe ſunt frè in ko gradu z ſic.in tertio.galla è frà i primo z ſic.in tertio: z ſignificat hoc ſtipicitas que è in ea cum modica pontici

tate: z eſt repcuffina: z qn p[]buritur eſt acu tioz z ſicciòz z ſubtilioz: z eſt necesse qua do uis ſedare ſanguis fluxum affiare ipam z poſtmo[]m extinguè ıſpam in aceto: aut fortilſimo uino. Almù.i.cera citrina eſ tempata iter quatuor qualitates: z qz pòt applicari carnì poſueſt ipam medici mâm oibus catbatibus z vnctiòibus calidis z frigidis: ſicut ſunt illi qui noiant cerotum: banc ceram citrinam quaſſatam uel malaf ſatam in aqua. B. landaut i egritudinib acutis z nominat cera lota. Et cera hz v tutem maturatiuam p modum opilationis z non eſt ex medicinis quaſs ponim in cò porè: z hz aliq[]tulam uirtutem diſſolutinà quam acquiſtuit a melle: z qn remoueſ ci/trinitas que eſt in ea tunc eſt p[]pze matèia z cera pura. Halberea.i.cataputia e[]t? grana huit uirtutem purgandi: z cum hoc huit uirtutem abſterſuam z diſſolutinaz: z iò eſt ca.in ſo gradu z ponik in genere ca lidarum z ſicarum. Darsent.i. cannel la ſubtilis dulcis aromatica ca. è e ſic.i ter tio gradu z è ſup[]p[]n in omnibus medicis aromaticis q reſſtunt putrefactòi: nec hz parem in hiis opònibus. Filiacit.i. bâ bâ bircina eſt frà i tertio gradu z ſic. in ſe cundo: qz dominans in ea è ſubſtantia ter reſtris ſtipica: z radix eius forſtioz è foliſz z consoliſtat uulnera: z ualem ſoſdidis uul neribus pp ſuam defiſcationem: z ad inte ſtinorum ulcerationem z ſiſtulis: Et in ſù ma facit quod faciunt medicine multe ſip/ticitatis: et confert debilitati ſto[]aci et ſolo ni uentris et ulcerationib intetinoroz: et fluxui meſtruorum. Landanum eſt cali dû in primo gradu et tangit ex ſecundo: z aliquantulam hz ſtipicitatem et è ſubtilis ſubſtantie cum acumine: diſſoluit et maſat et ualem paſſionibus matricis: iò qz hz cuz hijs uirtutibus uirtutez ſtipicitatis: ppea ualem ad permanentiam capillorum: eo q comſumit humiditatem extraneam que eſt in eozum radicibus: et ſtringit ſua ſtipicitate te poros in quibus orluntur capilli. Sed non è ſufficiens in obuſione alopicie id/circo qz illa indiget medicinis magis diſſo lutiuis qz generatur ex humo[]z? groſtis, et uſſolis. Filiblep.i.mercurialis. ca. è e ſicca in primo gradu: et eſt compoſita

12

er subſtatiis ſriis: hoc eſt: ſtiptica: acuta
et ſrii aquea: inſet ei qii eſt recens ut leul
ter purget: ita ſ est in p[r]incipio primi gra
gus in medicinis purgatiuſ: et iò datur in
p[r]incipio ſe, ante diſeſtionem: ſicut danſ
caffiaſ? et tamarindi et hijs ſimilia. Et qui
biberit ex ſuco mediam libzam purgat co
leram groſſam et ſlema: et ſi coquatur in ui
no quando recens eſ ſolidat magna uſ
nera et ſanat ulcerationeſ factam ab adu
ſtöne ignis. Et ſi ſolia ipſius coquantur i
aceto ſalet multum p[]aſſioni ſplenis: et
ſlos ſu? ſalet in hoc plus: et ex ſuco ſuo fit
cap[]purgium: et tunc ſalet multu materijs
diſcurrentib? antiq[]s ad aures ad nares.
Haantbal, i. coloq[]ntida: coloq[]ntida ê ex
medicis for[]ſiſb? in purgando ſlema: et ê iſ
te gradus medicinarum purgantium: qa
attracta b [p] funditate corporis ita ſ indu
cit eradicat[]onem int[]eſtino[]z: p[]pea necesse
eſ refrenare ipſam multum cum dragaga[]
to et amig[]b: et ſiſticiſ ſunt ſuſſicientef p[]hiſ
duobus. et doſis eius eſ a.3.vnius ufque
ad vnum karatem. Halſcemec ê guma
que for[]titer stringit: et pp hoc intrat in me
dicinis eradicantibus int[]eſtina et p[]prie q[]ui
non babet equalitatem acutam: et facit q[]ui
admodum kecabre et g[]i[n]mi arabicum. Lu
ſbera ideſt coziandrum. Lor[]andrum cali
dum eſ in p[]r]imo gradu: et eſ compoſi[]tuz
ex ſubſtantijs contrariſ: hoc eſ ex ſubſt[\]a
tia amara: et ſubſtantia aquea et ſtiptica: et
ſm hoc facit diuſeras operationes: hoc ê
q[]ui cathatur eriſipila cum farina ordeſ
curat ipſam. et quando miſcetur cum faria
kabe diſſoluſt ſcrofulas: et d[]r ̇q babet p[\]ri[]ſetatem ad retinendum cibum in ſtoma
co deneſc fuerit diſeſtus et aromatiza[]t car
nes cum quibus coquitur, et ſi homo b[]i]be
rit ex eius ſuco mediam libzam in nouilu[\]nio e[]t moruus. Loſtum calidum eſ t
ſicum in ſecundo gradu et eſ compoſi[]tuz
ex ſubſtatiá terrestri aduſta et ignea: et ſig[\]ſicat hoc magna amaritudo eius cum acu[\]mine. Et operatio ſue complexionis ê ru
bificare mi[]bza q[]b? ſuperponitur: q[]ui trabit
ſanguinem ad cutem et puocat urinam et
ſanguinem meſtrum; et occidit ume[n]es et
curat urinam. Elcoſan, ideſt liluſ albiu
Lilium album calidum eſ t ſicum in ſecu

do gradu. et hoc dicimus q[]u est amarum.
et habet aquoſitatem temperata[]r. et ideo
oleum ipſijs eſt abſque aliqua mo[d]icato[\]ne. et eſ ſup[]p[]n[]um omnibus rebus que diſ
ſoluunt res in matrice. et ſolia ſua cocta et
posita ſuper carne[]z combusta[]z. et ab igne
cum aqua ſeruenti cum oleo roſato mixta
incontinenti liberat. Et radix eſt for[]tior[]z
ſolijs. et ppterea puocat meſtrua et molli
ſicat duriciem omnium memb[]ro[]zum et p[
]rzie matricis. Erocus calidus eſt in ſe
cunds[]gradn et ſicus in p[]r]imo. eſt diſgiſ
et conf[]orſks co[]dis. et habet ſubſtantia[]z ca
lidam ſtipticam. et ſtipticitas ſua ê ex ſreb?
que adjuuant ad diſeſtionem quam facie:
eo quod pp[]ter illam mo[]zatur in poris et
ſtat in illis. Hal[]bafaſ ideſt cepe eſt cali
dum in quarto gradu et habet groſſam ſu
b[]ſtantiam et ideo quando p[]onitur in ano
aperit oziſcia uenarum. et puocat ſangu[\]nem emor[]o[]zidalem et meſtruum. et ſucus e
nue ſalet aque que deſluit ad oculum. ſed
obſcurat oculos quando ſunt impediti ab
bumoribus groſſis. et h[]z humiditatem ſu
perſkuam pp quam mouet co[]tum. Hal
cedheſ. fr[]igidus in p[]r]imo gradu eſt nel tê
peratus. eo q[]u ſtipticitas in ſuo ſapo[]ze ê
ſed i p[]ſo ñ ê aliq[]d calidita[]ſ t ſtipticitatis
nſi modicum. ſi in eius operat[]one inueni
tur multi ſu[n]u[n]mentis. eo q[]u calidita[]ſ exiſt[]
in eo facit p[]ſundare ſtipticitatem in p[]ſin
do corporis abſque amaritudine uſ mo[]
dicatione. et obh[]oc eius operationes ſunt
ad remouendum ea que retenta ſunt in p[\]fundo corporis egr[]i[]ndinum putridarum
t eradicant ea omnino abſque impedimè
to. Et eſt in fine tutum a n[]ocumentis. eo
quia natura calidarum medicinarum et ſic
carum q[]uiſ babeant naturam remouendi
Attrabunt tamen ad locum alios bumo[\]res. Et pp[]ter hoc hec res confert om
nibus maculis et ueſtig[]ijs carnis. et calidi
tas que eſt in ip[]ſo eſ tato[]z u[]rtutis ſtipti[\]ce. Scoadi ideſt ciper[], id quod opera
tur ex bac berba ê eius radix et ponimus
ipſam in caliditate et ſicitate in ſecundo
gradu. eo q[]u in ſuo ſapo[]ze non inuenitur
acuitas n[]ſi modicum ſtipticitatus. Et e
lus operationes ſecunde ſunt. q[]u confert
mirabiliter ualneribus diſi[]cal[]t? ſolidat[]o[]is

cã multarum humiditatum: et conferunt ulceribus oris et frangunt lapides: et pro uocant urinã et mestua. Alchanna: que operantur et ita sunt folia et rami: et uirt' eius composita est ex substantia frigida et calida: et pp hoc deficcat absque mordicati one: et confert ulceribus que uenunt in o re ex genere alchole: et ualet et alchole: et decoctio illius ualet adustioni et etiam apo stematibus ardentibus. Al soc. i. iusqui amus manifestu est quæ multe humiditatis

Magdeene. i. catapucia. Ipsius grana purgant coleram quando diglutiuntur a decem uis quod ad quindecim: et qui habent uentrem fortem maſticent ita grana: et qui habent debilem diglutiant integra. Et cetofa: uirtus p[]ſiis est composita: eo q[]z se men eius h[]z flippitatem cum acetofitate: et pp hoc ualet contra fluxum uentris c[]uz ulceratione intellinozum. El zuraz est i quarto gradu caliditatis: odor eius: et ſa por: et uirtus: assimilantur odori naſturciij: et ſuo ſapoz: excepto q[]z est maioris deficationis naſturio. Alcheiri. i. viola deromania: ſunt entm in ſecundo gradu caliditatis: et hoc ſignificatur ex amaritudine ſui ſapozis: et extrabunt finam: et faciunt aborſum: et ſemen eius est forſiut floze: et apuſt oppilatios cerebri q[]ui odorantur: et p[]pter hoc quando suspenditur ad col la e[]pilenticozum liberantur. Balauſaz idest licium: hoc est compositum ex subſtata grossa et reſſoluta et pertinet ſiclitati et est ex medicinis ap[]p[]ratiis oculis et auri bus: et habet multas operationes ſin mo d[]um medicinarum que ſunt illius comple xionis. Laufcemacarium: hoc est manil festum nobis: eius p[]p[]tietas est ſanguinez stringere vndecunque exeat: et est complexi/ onis frigide et ſicce: et oritur in ripis flumini num ualde curreutium. E[]bus calidum est i[]n ſecundo gradu et ſiccuz in primo: q[]z h[]z amaritudinem cum flippititate: et facit nafsi carnem in cozporibus humidis: Et h[]z aliquantulam uirtutem maturatuam: h[]z cozter ip[]ſiis h[]z manifesti o[]zem flippititate ita q[]p[]onitur in quarto gradu in medicis ericcatius: nec h[]z ſuperfluum calorem u[]l acumen: i[]o ponitur in medicinis que ualét contra fluxum ſangninis ſputum et ulcera

tonem intellinozum. H[]esb[]e. i. macis M[]acis d[]i q[]p[]ut cortex cuiusdam fructuq[] apportatur de india: compositus ê ex diuereſſis ſbiis magis dominans est subſtâcia terreſtris: et minus est subſtantia ſubtilis calida: et est multe flippitativis cum aroma ticitate. Sua prima uirtus est ſicca in p[]r]io gradu. Sed caliditas uel frigidita[]n ſunt manifesta in eo. Sua ſecunda uirtus ê c[]o forſtare et retinere: et ualent contra paſſio nem cordis: et contra fluxum uentris. Et bene testificabitur per. B. q[]p[]ut a[]p[]ter ſuam flippitatem fl[] ulcerationem intellio rum. Sedes. i. polium: uirtus eius ſimi latur uirtuti ſpice. Albegi uirtutem habet diffoluendi et maturandi. Lefaba. idest mandragoza. mandragoza frigida ê in tertio gradu: et ê habens aliquantulâ caliditatem: et p[]oma ip[]ſiis habent humidi tatem: et a[]p[]ter hoc puocant ſomnû: et c[]ö tices ſuarum radicum ſunt ſicce: sed eius radix debilior exiſtit. Alr[]igmeg. i[]deſt: ſe n[]iculum calidum ê in tertio gradu et ſiccu in ſecundo: et a[]p[]ter hoc puocat lac et uri na: et mestua: et confert de ſenſu aque ad oculum: et ſunt duarum ſp[]erum: domesticu et ſiluſtre: et domesti[]cum ê huius filuri: et q[]z habet aliquam or[]ribilitatem habet p[]rzietatem conſo[]rtandi memb[]za ſrine.

Aflaſtix calidus ê in ſecundo gradu et ſiccus in tertio: et h[]z flippitatem et diffolutionem: et manifestatio ſui iuuanenti ſp[]cialiter ê in ſtomaſco: et generaliter in aliis membris. Scauſuz. i. nigella calida est et ſicca in tertio gradu: et ſignificat hoc q[]z ê in ultimitate amaritudinis cum subtilita te: et ligata in p[]anno l[]ineo: ualet odoza/ta ad reuma frigidum: et occidit uermel: et diffolut inflationem: et eradicat uerrucas et p[]ducit cum poſſe meſtrua et facit errige re membrum. Alchelilalmelec. i. mellis/lotum: uel cozona regia. Lo[]zona regia h[]z u[]r[]utem diffoluendi, d[]igerêdi et p[]cutiêdi io[]d[]z p[]oni calida et ſicca i p[]r]imo gradu.

Alces. i. mel. M[]del calidum ê et lic. in ſecundo gradu et ê multe abſtersioni et est cib[]us medicinalis et p[]p[]rie in ſenibus: ga cib[]e in ip[]o m[]ktu iuuanin[?] q[]r in eis c[]o]uerti tur in ſanguinem bonum. Sed mel canne q[]p[]e et ê mel ê minoris caloris alio melle: et

13

minoris absterſonis: nec h[uius] illa[que] mor[d]ica
tionem quam h[uius] mel: idcirco est maiors[is]
luuamenti alio melle membris que nocent
nimla abſterſione: ſicut ſtoma[c]us:pulmo:
t uſica. Et iste due medicin[e] facte ſunt a
medicis me electuariorum t[ur] syrupo[rum]
eo q[ui] natura amplectitur eas t[em] in eis de/
lectatur: t[em] quando lauatur est eius op[.]o p
purqua operationi mellis cāne. Loſca
ſi.i.papauer. Papauer frigidum est t[em] bu
midum: album e[rum] frīn in tertio gradu: t[em] ni
grum in quarto: album ſualet ſu t[ur] tuſſim que
ſit a materiſis calidif: t[em] defendit pulmōem
ab ulcerationibus ipſaruz t[em] facit ſuanter
do[mi]re: t[em] nigrum est malum q[ui] facit ſom
num ſtupidum. Meltr[og].i.pomum citri
num. Lo[ster] ipſius h[uius] maximum luuamen
tum ſtoma[c]o t[em] e[pati]: t[em] est temperatus aui
calidus in primo gradu t[em] ſic[us] in ko: ſed
acumen q[ui] h[uius] non ſignificat multum calo
rem: q[ui] p[an[c]us] calor q[ui] est cum ſtipticita
te inducit acumen t[em] mordicationem. Et
dicit. B. q[ui] dominatur ſic[itas] terre adi/
p[il]citur acumen. Sed ſemen est calidū c[ui]
ſo[ui] ſic[itate]: t[em] est ſu[pm]um bezaar[is] ue/
nenis que occidunt a tota ſpecie. Sed pul
p[er] ipſius e[rum] fr[ā] t[em] humida t[em] generat groſ/
ſos bu. Alcarfar.i. tamarif[ic]us compo
ſitus est ex ſubſtātibus compos[itis] q[ui] hab[us]
ſtipticitatem cum diſolutione: pp q[ui]z m[k]
tum ſualet ſplen[is]: t[em] i[us] dicitur q[ui] bibit
cum ſuaſe facto ex eo non incurrit paſſionē
ſplen[is]. Et ſuus fructus h[uius] ſtipticitatem
ſortem, pp[iqu]quam ſtipticitati galle. H[es]
ideſt murtilla multu[us] ſup ip[ſa] domi[n]ak ſub
ſtanta terreſtris t[em] frigida: t[em] ſignificat ſup
hoc ſtipticitas quam h[uius] conſtrictio qua
facit. Almu. q[ui] opatur er iſta e[rum] radix:
t[em] est calida in tertio t[em] ſic. in ko. urinam p[
]uocat t[em] meſtrua: t[em] h[uius] ſup[ſ]uam humidita
tem: t[em] qui de ea comederit multu[us] dolore e[
capitis p[creat]. H[alarme].i. c[ic]uta. Cicuta
calida e[rum] t[em] ſic. in tertio gradu incidit bumo
res groſſos t[em] puocat urinam t[em] meſtrua:
t[em] ſualet dolore[]i sp[at]ulat[us] t[em] purgat ſlema.

Sobol. i. spica. est funt ex ea multe ſp[er]ſ
et melior e[ar] e[ra] ea que uenit ex india: ca. e[
in primo gradu e[ra]. in ko. et hoc est ex eo
q[ui] est compoſita ex ſubſtātia terreſt[em] et fr[ā]
multu[us]; et alio[ſt]ula ignea et alio[ſt]ula terre

ſtr aduſta. et q[ui] e[ra] compoſita ex h[uius] u[rt]u
tibus c[ui] aromaticitate ſua e[ra] ex melioribus
rebus epi et ſto: uel ſuppoſita uel bibita.
ppea q[ui] ſoſtat m[b]e[ra] t[em] deſſcat m[am] que
ibi fluit. Halcal. i. acetum. q[ui] u[er] ex eo e[ra]
ut d[ui]ans ſup ip[er] ſit ſubstantia fr[ā] pp ace
toſitatem que est in eo q[ui] u[er] p[ie] vna[]z
igneam que indicat[ur] pp ipſius acumen.
Et i[am] dictum est q[ui] acumen. p[uenit] pp ſo[
tem] ſic[itate]m c[ui]z modico calo[re]: t[em] multa
ipſius mor[ſo] non ſignificat ſup malam ea
liditatem. q[ui] hoc p[uenit] a ſubtilitate. et e[ra]
acetositas i[eo] q[ui] e[ra] acetoſtaſ incidit. et ma-
rime q[ui] associatur calo[re]. et i[us] debemus
ipſum ponere fr[īn] in ko t[em] ſic[um] in tertio.
t[em] maxime uetuſtum. Herberis fructus
eius ſlptite virtutis e[ra] t[em] incidit t[em] ſubtilat
et stringit o[em] fluxum omnium egritu diu[nī]


L[ac] arbo[rum] e[li]ſtr[.]i. aſa fetida. cali? e[ra] omni alio lacte arbo[rum] t[em] ſubtilus. t[em] pp hoc diſsoluit plus ceteris. t[em] eius pp[ri]etas e[ra] q[ui] confert uulue q[ui] suspendi] collo

Halcarſena. i. ozobus. Orobus ſic[em]e
in ſecundo gradu t[em] calidus in primo: t[em] e[
medicina inciſua. t[em] aperu oppilationes.
t[em] ſi nimis comederetur ex eo faceret min
gere ſanguine. t[em] generat in corpor[e] car
nem duram t[em] membza dura. Jhanſir.
ideſt opoponacum. Opoponacum e[ra] calid
in tertio gradu t[em] ſic[um] in ſecundo. t[em] h[uius]
atrabere ſlema ex iuncturis. t[em] quaſi bec
pp[ri]etas cōtinet o[a] g[ui]mi que purgat do
ſis e[ra] z. i. Piper radix eius assimilatur
costo. t[em] arbo[rum] e[ra] in p[ra]ciplio ſul o[ri] no
minatur darkuſel. t[em] hoc e[ra] piper longum t[em]
est humidus alio pipere. Et aliuſ piper
q[ui] non est maturum est album. t[em] quando
e[ra] maturum e[ra] nigrum. t[em] ambe ſp[er]ſe ſunt ca
lide t[em] ſic[em] in tertio gradu. t[em] quidam d[ui]
in quarto H[es]beg. Ideſt polipodium e[ra]
quaſi temperatum in p[ra]mis qualitatibus
t[em] ſignificat hoc q[ui] ſup ip[ſ]uz domi[n]ak dul
cedo cum ſtipticitate. t[em] deſſcat ſine m[ō]di
catione. eius, pp[ri]etas e[ra] purgare melanco
liam. t[em] e[ra] ſecura medicina. t[em] melior epi[
thimo] q[ui] non h[uius] qualitatem execunt em
qualitate. dosis ſua e[ra] z. x. Praſſium
calidum est in ſecundo gradu uerſus ſinez
t[em] ſic[um] in tertio p[pe] medium aut in fine,
apit oppil[ō]es ſplen[is] et e[pi]s t[em] müdiſcat

pectus et pulmonem. et puocat mestrua et urinaz. Et facit oia q faciunt medicie ama re: et sucus suus mir? cum melle multum ualet passionibus oculoz: et positiu in nari bus nalet yctericiis: et nalet 5 antiquum do lozem auris q2 mundificat una nervozum aurium. Sucus qui inuenitur in alueis apum calidus est in fine kl gradus l in pizi cipio tertij: sua fa uirtus e mirabilis attra ctio Balacartaa. i. piretrum. piretru ex eo utimur soluz radice: et h3 vnam uirtutê uitiuam: et i6 est calida in quarto gradu: et i6 mittigat dolozem dentium: et nalet ut d5 5 epileniam et similes egritudines et: et rigoribus interpolatarum febrzium.

Erfagel. i. rafanus: calidus est in tertò gradu et siccus in fo: et semen fortius e: et nalet contra fer piginem et similes: et aufert citrinitatem quibullibz membzis corpòis. Et filuestris est fortiò doméstico: et eius sucus deglutitus subtili uifcofitatem q est in fistulis pulmonis: et clarificat uocez.

Reucud. i. reubarbarum: reubarbaru compositum est ex diueris substantijs ex substantia terrestri et frigida que significa tur per stipticitatem: et ex substantia ignea que significatur per coctónem: et ex substà tia aerea que datur per raritatem et spon giſtitatez: et est vna ex manifeziozibus re bus in iuamento epatis ad aperiendas oppilationes et conſoſtandum ipum: et ſi militez pdeſt ſtomaſco. Et. B. et alij medi ci dicunt q conſtringit uentrem: et nos ui/ dim? p purgat: et est mirabilior alij medi cuius purgatiuis: q2 freu ſuum est cum eo: quontam nulla medicinarum purgatiuaru est fine ueneno aliquo in aliqua parte ſui/ ita excepta: et q2 cóſoſtat omnia membza cozpozis: ideo poſſumſando ipum p2o purgatiuo reſrenare alias per ipum medi cinas. Allbarfus. i. apium montanum calidum est q2 ſicum in tertio gradu: eo q2 ſapoz e amarus et acutus: et puocat uriná e ſanguinem meſtruum: et diffoluit tumoſeſ e ortulanum debilius est eo Eindratón iſſt berba tura: in lingua yspana. andra tion: q er bac operntur e eius radic: et e calida in tertio gradu ppe ſinem et deſic/ cat in ipo: et confert egritudinibus nervo/ rum et passionibus pectoris et pulmonis

q5unt ex humoribus groſſis: et q5 ſuſu migantur boies ea reprimum bu. deſcède tes a cerebro et apit el oppilatiòes: et q5 ponik ſuper dentê dolentê et corroſum ſa nat illu: et ſucc eius in oibus p[ dicti] fortiòz existit: et adhuc lac iſus fortiuſ existit.

Ellfedep. i. ruta filuestris ca. e e ſic. in quarto gradu: q2 orbulana e in tertò: ppea q2 ſapoz ſuns e acutiffim? et amarus: et e iuatiòz in ſoluendo tumore: et carminado uentofitate: et priuat coytum. Lefſet. i. p[ ir] est calida et ſicca in tertio gradu plus deſiccat q5 calefaciat. Sed liqda e recès plus calefacit q5 deſiccat valet 5 aſma e empima: doſis eius est q5titas vn? 3. 2. 5. cum melle: et nalet 5 albedinê vnguum e morſeam: et maturat apata dura. et fortiòz in maturando e cum est recens et humida

Alpelep. i. caſtanea. Caſtanea frigida e et humida i primo gradu: ſolia ſua p[ ir]ta ta e ſuperpoſita ſup apata que nafcuntur in genibus curat. Et cortex i[ p]arboris e ipe caſtanee h[ u]t uirtutê deſicandi: et ideo quâdo ſunt cocta i aceto valent 5 dolozê dentiuz. Et fructus combustus ſuppoſu? nalet tyrie. Et e neceſſe ut custodiak quili bet a puluere qui adheret ſolijs i[ p]lius ar boris: quoniam multum nocet canne pul/ monis e uifui e auditui. Airga paſtòis e in ſecundo gradu medicinarum frigida tiuz: q2 compoſita e ex ſubstantia terreſtri frigida e aquea: nalet contra incenſionem ſtomaci e repercutit materias aduſtas: et idcirco intercipit fluxum meſtruozu: et cu rat oppilationem intellinorum: et intercip fluxum ſanguinis a quacunq parte ueniat

Rosa còpoſita e ex ſubstantia terreſtri frigida: ſubtili: et aerea: calida: et aque: et significat hoc ſapoz uel odoz: et aquoſitas Et semen i[ p]ius stiptitius e ea: e e frigida e ſicca in primo gradu: et conſoſtat ſtoma cum e epar e alia membza. Sumach e foſte in stipticitate e ſiccitate fr[ m]i e ſecûdo ſiccum in tertio gradu. operationes ſue ſe manifeſte. Serapitnum al. aſpaltum: et in arabico oebeoneg. et interp[ t]atur expe]l lens uentofitatez: illud gummi calefacit e ſubtiliat: fr[ m] quod faciunt alia gummi: e e abſterſuum: e e ex melioribus medicinis que poſſint e e ad aquam deſcententez ad

14

oculos et ad suscediem uisus: que fit ab
bumozib?groffis, et ê ex medicis purgati
uis que trabunt flema a neruis et iucturis
sicut delium opoponacuz, et anzarat: qz
hoc est ppzium in gummi, et bdelion est in
bac re quasi in primo purgationis: et post
ipsum est aspaltum: et opoponacuz: et post
ipsum anzarat, et dolis aspalti est a,z,i,us/
qz ad mediam. Et anzarat desiccari si
mordicatione ideo consolidat uulnera fac
ta, ppter percussionem. Satirion, idest
testiculi uulpis, et in arabico haldaalzaha
lep, calidum est cum multa humiditate, et
ppterea mouet coytum, et nomina sapien
tum euil's, al. et euofalic iur auerunt in eop
animibus qz curat spafumum poſtreme p
tus quâdo bibitrn eius ſucus cum uino ni
gro stiptico. Alcarſſa, idest apiuſ, ap
um est tante caliditatis q[ui] puocat mestrua
et urinam, et diſsolut uentositatem et infla
tionem, et ppzre ſemen eius. Et huſuimo
di est multarum ſperum, et forſtior omniuſ
est que nominatur becarcalion. Et indi
nia quedam est silueſtris et quedaz dome
ſtica, Silueſtris est frigida et ſicca in p[ri]
gradu, domestica est frigidior et humidior
et significat hoc eius stipticitas cum amari
tudine, et stipticitas maior est amaritudine
Junamen ipiſus maximum est: qz confert
cpati a tota subſtânia, q[ui] dictum ê q[ui] ſanat
cpar calidum et frigidum equaliter. Sed
mubi uidetur q[ui] plus conferat calido q[ui] fr
gido qz amaritudo que ê in ea abſtergit et
aperit ſine multa calefactõe. Alanchat
idest cepa squilla. Lepa squilla calida est
in fo grado, et uirtutem h[uius]cuiuam, h[uius]n
minus calefacit, et non utimur ea niſi affa
ta et cocta. Hafcia idest abrotanû, bal
ſcia ê herba multe amaritudis et nocet ſlo
maco et interſicit uermes ſua amaritudine
et calefacit in fine ſecundi gradus et desſi/
cat in tertio. Alſcicelios, idest ſifeleos,
hec berba et ipiſus ſemen habet, pprietare
calefaciendi tantum donec puocat urinam
ualida puocatione, et cum hoc subtilat, et
ppter hoc confert epilenticis et cuidam e
gritudini noiate orſiore Scenſcani, i, fiſi
minum calefacit in fine primi gradus, et in
principio ſecundi et humectat in tertio, et
eius oleum eluſdem pprietatis exiſſit.

Halgazar, i, aspitiaca ipf? ſut due ſp[es]
f, domestica et ſilueſtris, Silueſtris forſtö
erſſit in, puocando meſtrua et urinam. Et
ſolia barum iparû p[istata] et ſupposita uul
neribus cozoſu[n]is ſanat ipa. Harcaſ, i,
cardus, alchi, ê calidum in ſecundo et ſic, i
tertio mundificat putredinem p[er] urinam ſi
in corpore adſit q[ui] coquultur in uino et da
tur ad bibêdum. Et remouet fetozem ſub
ascellarum, et q[ui] diſsolutur et toto corpe,
Et generaliter habet refiſtere a tota ſub
ſtantia quasi putrefactioni, et est medicina
cibalis que dat ſapozem carnibus. Et id
circo u tuntur eo nobiles, loco melongiop[]

Allium calidum ê et ſiccuz in tertio gra
du. Almar.ca, ê et ſic, in tertio gradu
occidit lumbricos et pueros et h[uius] abſterſi
onem, et ppterea ponitur in colizijs que
babent remouere vngulam et miscetur cu
medicinis que dantur contra antiqua tuf
ſim et aſima, et ê medicina manſesta in ma
turando, Et potest eê q[ui] bonitas ſue ma
turationis est ideo q[ui] ſubtiliat materiam,
o modo quo n[ot] reſilquid ſcettatem groſ
ſiciem nec dut iciem parti remanenti. Et
hec maturatio ê laudabilior ceteris omni
bus, quia in bac medicina non potest dici
q[ui] maturet oppillando poros eo quia ab
ſtergit. Nec potest dici q[ui] hoc faciat per ſi
militudinem complexionis c[ui]z corp[io]e bu
mano quia calidum est et ſiccum in tertio
gradu. Sticados compositum est ex ſi
pricitate cum amaritudine et aromaticitate
et ideo debet pon in primo gradu rerüm
que calefaciunt. Et in ſecundo earum que
dessicant. Operat[iones] ſue ſecunde et ter
tie ſunt aperitue et abſterſiue et conſoſta/
tiue omnium membrozum interioz[us] et ex
terioz[um]. Et ideo utilio[rum] medicina est hec
contra laſſitudinem omnibus alij[us] medici
nls. Idcirco q[ui] laſſitudo non est niſi deſe
ctus uirtutis propter onus humorum.

Conditi, idest eleboz[us] albus calidus
est in quarto gradu et ſiccum in eodem, et
commouet ſternutat[ō]nem, et est uenenum
quare non debet pon in corpore. Sto
rax calamita calida in ſecundo gradu et ſic
ca in primo, et ſignum huſus est quia mol
lificat et curat tuffim et valet reumati ex as
perlitati guturis et pectoris et puocat me/

strua quando bibitur aut er ea fit pessart/um. Ficus nos fuinmus loquuti de eis 1 eo q sunt cibus. Sed nunc dicemus in eo q sunt medicine, uirtutem habent matura tiuam quando fit ex eſ super emplastrum et pro prie ſicce. Et ſicce et uirides habent laxa re ventrem. Et decoctio iparum quando multum coquuntur affimilatur melli. Sed cò plexio ſue arboris est calida et subtilis, et pprie lac. et ideo dicit q euellit verrucas et laxat uentrem. Et ſulluestres ſunt forſtiòſe in hæc re domesticis. Selec ideſt bleta habet uirtutem baurachiam. et decoctio cæ remouet. Et eſt abſterſiuæ et mollificatiuæ. Et eius ſuccus ſuppoſitus in naribus diffoluit ſuperfluitates cerebri. Et in albis plus manifestatur hec uirtus in nigris. Quia nigre habent aliquantulam ſtipticitatem.

Halculba ideſt fenugrecum, et eſt calidum in ſecundo et ſiccum in primo. Et, pterea habet propziam uirtutem mollificandi duriciem uulue. Zitimallus eſt i fine calons et pprie eius lac. et post illud ſemen. Et post illud folia. Et post illud ra/dixit. Radicr coacta in aceto remouet incontinenti dolorem dentium: et maxime ſi eſ dêſ corroſus: et quando cadit in aliqua parte oris comburit illaz. Et ppterea necesse e quando nolumus ipam ponere ſuper den tes alij dêſt et circuï tenduntur qz facit ca dere dentem corruptum. Lac incidit pi los quando ſuperponitur: et ſi multotens ſuperponatur euellit et pzuat. Dalet etiaſz contra omnes uerrucas et omnes ſiſtulas et hoc totum faciunt ſemina et folia: ſed de bilius. Cathira ideſt dragabantum: uirtutem hz conglutinatuam: frangit acume rerum a cutarum: neqz deficcat ut alia gü mi. Alchace, i. lactuca: bec berba ſubstantie eſt humide cum modica frigiditate et ſubſtantie ſicce eſ ſilueſtris: ſed domeſtica hz ſubſtatiam aquosam et pp hoc ma turat apoſtemata calida: ſed non frangit lapides exilentes in renibus: et oboc po nimus ipam in primo gradu frigiditatis et temperata inter humiditatem et ſiccitatem

Hsupnepbatabalep, i. uua uulpis que i
latino nominatnr uua cania: bec berba, f.
una uulpis uel maurella frâ e et ſic, i ſo ß.

Haltuelep, i. mulſa, in lingua yspana et

est uiriditas huitenta ſuper aquam: frigida et hüida eſt in gradu tertio. Halduchal ideſt dactilarium: omnes ptes ipius dactylarij ſtiptitatem habent maniſastam: ſed fructus eius cum eſ t maturus aliquam hz caliditatem: cortices uero arboris maiorê huit ſtipticitatem alij ptibus ipiſi. Heu ſericon, i. ypericon nelifricon: et quidâ appebellant hanc herbam cordialem: eo qz af similatur còdi: calida eſt cum ſubtili ſubſtacia: ideo puocat urinam: ſed debemus uti ſolijs ſed non ſemine: facto emplastro ſu per combustònem ignis ſanat. Siccata ne ro et puluerizata poſita ſuper ſoſdicieſz sanat: et quidam dant ipam contra ſciaticaz

Halcuſa, i. yſopus calidus et ſiccus in
tertio gradu cum ſubtili ſubſtantia: e e ex
rebus magis iuatinis ad aperiendas op
pilationes et ad ſubtiliandum hmozes.

Lens hz frigiditatem non forſtez: et eſ
tempata inter caliditatem et frigiditatem:
et eſ ſicca in ko gradu, decocto ipius laxat
et medulla ipius stringit. et idcirco qui uult
ſtringere uentrem debet coquere lentes
plurizes in aqua. et pietæ ea poſmodum
ponere aliam et stringunt. Valeriana,
uel ſu, que bene aromatica eſt. equalis eſt
uirtuti ſpice. Sed melius ualet ea in reni
bus pluribus, qz plus puocat urinæ ſpica

Halcarina, i. galbanum. Halbanum ca
lidum in principio tertij graduſt eſ ſiccum
in primo ſecundi hz uirtutem diffolutinaz
et mollificatuam. Lamedreos ca, eſt et
ſic, i ko gradu, et ſignificat hoc amaritudo
cum acumine. et puocat meſtrua et incidit
humores groszos et expoliat membza in
terioza. Hescarcoton, i. ptiluz frigidi
ê i ſecundo gradu et medium inter ſicum et
bumidum. Lamepiteos calidum in ko
e ſic, in tertio dominans in ſapoz epius e
amaritudo cum acumine. ualet ycterice q
ſit ex oppilatione et puocat meſtrua et uri
nam. Linis rerum combustarum eſ cò
poſitus ex contrarijs rebus hoc eſ ex ptí
bus terreſkrib et ptibus ppiquis nature
ſluxus que lotione remonenk. et remanet
pars terreſtris deficcatiuæ fine mordicato
ne, que res diuerſiſtantur ſecundum diu
uerſitatem repre ex quibbunt. Fumôis
eſ calidus deficcatinus. Et quis fumus

hebat hanc alternationem, tincidunt ex propositum, et iustus rei ex qua est fumum, ppea utimur in medicatione palpebzarum inueriarum, fummo thuris ad generandam bonam carnem, et ad faciendum nasci pilos palpebzarum, et uti mur in medicatione oculorum, apatior, pp. decursum humor. Et fumus mirre est simili lis fumo thuris, sed fumus thuris est aliquis/ tulum fornoz. Fumus terbentine est fornoz, fumo picis.

De medicinis que ex mineris sunt.

Acus, locuti fumus ex vna pte me dicinarum terre nascentium que ma gis usitate sunt in arte medicie, ut testi ficatum est a. B. et aliis, et compendiose lo cuti fumus: sì quia posuimus ea quasi et empla aliis que assimilamque eis in qualitati bus fupzadictis, excepto in appretatibus.

Weinceps volumus loqui de medicis que apphani mineris. Thibut acrum, i. terra sigillata, manifestio est eaprova flammillata illa est frigida et sicca cum stipticita/ te tempata, uulet contra uenenum abscindit, sputum sanguinis, et diffrentiam que puenit ab intestinis et epate, et desiccat pua apostemata quando superponitur eis.

Thibartum, i. bolus armenus frigidus est et sicus forbis siccatis. uulet contra fluum uentris et sputum sanguinis, desiccat apata pulmonis ita ex induurat apata, et sic perfruat infirmum, ne moriat, et maxime quâ do incedit ad habitandû regiones calida est uulet contra egustudines pestilentiales.

Scedeneg, i. lapis ematbitis, et dì la/ pis sanguinis frê et sicce complexionis ex fit, et confert grossitudini palpebzarum qui est abluta desiccat ulcerationes oculorum. Terra stelle, i. talch, frâ est et sicca tempate et e minoris siccitatis aliarum thit, idest terram seu lutoz Balmogra, i. bolus cum quo tingunt murt seu parietef frugide et sicce complexions exiftit: necat lù bricos seu uermes intestinozum. Algê ti, i. gipsum, desiccat et consolidat, et confert incitionem arteriarum qui miscetur cum albu gine out: et puluere molendini: et cum pilis leporis minutissime incitis: et ponit sup in citionem. Harfiredalrof, i. calx plu/ bi est in latino cura noiaf, frâ est et sicca desiccata ulcera absque mordicatiòse. Allmura, i. calx una dí et e calx lapis forbis est ex fit multe calefactionis: et mortificat carnem et qûn ablitur pluribus mucibus cum aqua desiccat ulcera fine mordicatione: sed hec terra huc apud nos non innenitur. Sed tîlla cum qua nos sigillam cartas nostras quando abluumus ipsam: non est longinqua ab operationibus dictarum terrarum.

Sanguis draconis frigidus et ficeus: uulet contra grossorem palpebzarum, et lo tus remouet maculam oculi. Lapis la/ zuli purgat melancoliam: et ualz melanco licis: et est uebementis purgationis et tió/ rose, et dosis est a. 3. et 5. ufque ad vnâ cù mul tis refrenantibus: et puluerizatus sup pal pebzras facit nasci pilos: quâ minuit humo res calidos: eo qæ abffergit: et cum eade babet stipticitatem: et ideo facit oriri pilos quæ remouet humozes calidos: et reddit in b zum ad pustinam complexionem. La pis spongie frangit lapide solus in reni bus. Antimoium frigiditatem huc cuz fit pticitate: et confert caliditati et humiditati: que exiftit in oculo: et desiccat lacrimas: et mundificat ulcerationes oculorum: et est habens prope zietatem confortandi oculuz in omnibus suis qualitatibus. Litargi rius, et in arabico dicif merdaſegni tempe ratum est inter caliditatem et frigiditatem et desiccat: et est in eo aliqua cozrosio: et facit in eo generare carnem in ulceribus bu midis. Thutla fit in foznace in qua de/ puraë es, desiccat fine mordicatione: et ma xime quando ablitur et desiccat lacrimas et abſcindit materias que discurrunt ad o culos. Elimia guri et argenti ambe sunt frigide et sicce. Sed auril siccio est et magis abſterfuit, et quando comburitur et ex tingitur est fine mordicatione et generat carnem immaculatam oculorum, et illa generaliter est laudabilis que ascendit ex fumo quando diffolitur aurum uel argentum. Ueſkas, ideſt ferrum, ueſas ferri est uebementis siccitatis quando multum teritur et infunditur in aceto pluries in la cte caprino acetoſo uulet ſi limositatê ſto maci, et contra dolozem splentis et paſſionem, et facit nasci carnem in auribulceratu.

Sal fm coēz spēz ca. r. sic. stipticitate
h3 cuz absterfioe. r baurac malozē h3 ab
fsterfioe ppea plus laxat uentrē Carnid
i. arsenicum uel auripimentum. Auripim
 tum uftuum ē. r quando ?buritur ē subti
lius. Et ex eo fit compositio que remouet
pilos. Albufat. i. sulfur. Sulfur h3 uir
tutem attractiuam cum 2plone caſa r sub
ſtantia ſubtili et eo refiſtit uenensis anima
lium qn pulueriſatur et spgſk loco morſo.
aut incorpaſc cum ſputo oleo melle aut ui-
ſco r curat ſcabiem. Ellteg. i. uitriolum
uitriolum oēs tref ſue spēs hīnt uitutem
conſtrictiuam cum stipticitate r diuerſiſcā
tur in ſubtilitate r groſſicle q2 groſſus est
rubeum. poſt illud colcotar. r poſt illō ui
ride ē quali mā colcotar. r talis compatio
colcotar ad uiride. Et dicit. B. φ qn tuit
ad inſulam radie. i. romanop intuituit quā
dam mineram r inuenit tres uenas. in ini
ma uena uenit uitriolum rubeum. r poſt
illam colcotar. r poſt illam erat uiride. et
hec ordinato locoſ signiſicat ſuper hoc φ
diximus. r rubeum est maiozis mordicati
onis uiridi pp groſſiclez ſue ſubſtātē. r u
beum et uiride non diffoluunt. q2 rubeuz
est induratum in duratōne lapidea. et uiri
de est nimis coctuz. Sed colcotar liqueſit
Plumbum q6 dīnā in ſuis ptib? ē ſubſtā-
tia frā et humida. ppea quīa frigiditas est
que ipm congelauit. et iō qn pſtak in mor
tario cū alioqub? lioqnozib? l alioqub?oleis
ut oleo roſato refrigerat. r ualet ? apata
teficulop? r ani r ? cancrū. r facit cesser
mās diſcurrentes ad aures et pedes. Et
qn ſit ex eo lamen et ponti ſup femur p2l
uat coituz: ſed multum ledunk inſiſa ſpma
tis: et laminatum ſubtiliter et ſuppoſitum
neruo torto r grosſo diſſoluſt et rectificat
et hoc q8 diſſoluſt signiſicat φ h3 virtutez
diſſolutuam ?pando ip3 carni bois: q3uis
dneſ ſup ipſi? ?plexionē fritas. Tella
uirtutē h3 abſterſua et diſſicatām et p2o
prie tella furni. Arsenicum rubeum uſ
auripimentu rubeum est einſdem uirtutis
alterius auripimenti eo φ h3 uirtutez mol
lificandi. Ellſeep. i. alumen. hec medicia
est maxime stipticitatis. r pp hoc denomi-
nata est in lingua greca abhoc. r ſunt ipi/
us multe ſpēs r oēs ſut multe groſſitudis

r q6 ſubſtili? ē eſt illud de churchia. Cal
cecumenon. i. es uſtum habz intenſum acu
men cum stipticitate: iō q2 lauſa per remo
tionem partis fumose tunc ſiunt medicine
cicatrīzatiue in cōpozibus r membzis du
ris. non est neceflaria lotio. Zibela laṁ
eris ſubtilis. Tubel ē ſubtillozis ſubſtātē
cere uſto. r ppter hoc ipsum in colitijis po
nimus q2 h3 maiozem abſterſionem t ſicid
tatem g2 galla. Lgacalaap. i. consolida
tura aurī. r in arabtco dicitur cumbar. et
ſut duarum ſperum. una est ipſius uene. l
minere. r alia fit in moſtario eris. r pſit el
la eris cum urina pueri. tempore caloziſ
terendo uel conquaſſando. r illud est me
lius q6 ſit in mortario eris rubet. r ei? uir
tus est diſſolutiua abſq2 graui mordicatio
ne r diſſicat. quod factum est maiozis de
ſiccationis illo quod est ex uena r minoſi
mordicationis. r quando comburitur φ ē
ex minera est ſubtilius. 3imar. i. uiride
es magnum habz acumen r cozrozdit cā
nem. ppterea non debemus uti eo niſi in/
digentia diminutionis carnis. Sed in uul/
neribus ſimplicibus non est utendum eo.
q2 non consolidat nec carnem generat.

Hucuſq2 diximus de mineris compen/
dioſe. Sed deinceps uolumus dicere de
carne r eius humiditate.

Capitulū de buitate alialiū q est lac.

Ac dulce quod est boni ſapozis ipſ
tum est medicina ualet ? diſcurſum
bumozum acutorum mordentium. quia la-
uando membza r adberendo eis phibet
malozum humozum contagium. ſicut facit
etiam albumen oul r non ualet lac in bijs
que diximus niſi recenter trabatur ex ma
millis ſi eē pōt. Ideo q2 recipit citiūs in
mutationem oibus alijſ rebus ab aere. et
ſi? pmutatur in diſtempatis cozpiibus ex
malis humoribus. r aceſſu uel caſeak in
ſtō frigido. aut ſut fumosum in ſtō calido r
replet cereb? Sed ſi cor? e mundu nihiſ
est puendent? eo ad restaurandō q8 diſſolu
tü e ex mebziſ radicalib? r pprie iac mu
liep. Secundo lac aſſinarum. r poſt lac ca
p2ap. r iō est lac maſg tuuatō omnibus a/
lijs reb? ethiciſ. r hoc e ppea q2 e matēia

similis prime mē ex qua ê huitas radicale
z iō nutrimentum bonum corpi eristit; et melius
ê illud qô ê ppe ptû.l.p' duos mensles; et
n hz in se opòem nutrrendi humectàdi; et
abstergendì nisì qz ê ?positù ex diversis
substantijs: hoc ê substantia terrestri caſe
ata; et pp bāc stat. et ſubſtātia acrea pp qz
hüectat et nutrit. et ſubſtātia aqua declināte
aliqztulù ad subtilitatê pp qz abſtêguat näż
et n solu abſtergit. uex et laxat ventré bo-
na laxatòe.qz mundificat lauando ſupplui
tates putridas et aſpata interioza q fùt ſa-
nioſa. Et qn extinguit ferrum cadens
mundù ab erugine, uel lapide marmorei
in ipm multotiens. ualet ? fluruz uentris,
ſed ferru ê meli? pp ſuam stipticitatê. Et
in ſüſa oës spès ſlactuâlet obtalmie ocu
loz q accit ex ſumate cało. et ?kert et aſa
tib? mnicis et ani q generat ab buòrib? ca
lidis mordentib?. Et qn miſcem? ipm cum
medicis mitigatis ſic ê medicia q recepta
ê a fornace ubi eſundik es. ?kert ulcerib?
cácroſis. Et nocet lac ulceratòi uel ?crea-
tioni oris. Et cargarizatù et retêtu in oze
?kert et mitig dolozes ibi exiites. qz do
lozê mitigat et ualet paſſioni amigdalaz et
uuule. qz ei? ſubſtātia ê munda ab oi acu-
mine et mordicatòe et ê ſupin iuuañ ci qui
bibit cátarides. Labe? uet? ca. et ſic. et
pp ſalê et pp coagulù et multu ualet ? do
lozê iuncturaz. Et êpim ex eo? factu hz uir
turê maturadi aſpata dura. Hutiþ hz uir
tutê maturàdi. et qz ê coctu hz malozê uir
tutê ſin makitatê et calitatê in còpibus du
ris. et hoc ê pp ſalê q ponik in eo qn cogk
Et q nô ê coctu plus matat aſpata q fùt
in radicib? aurù et in locis mollib?. Et qn
miſſek cù melle fit in loboc. et ?kert ſcatib?
eritib? in pectoze et pulmone. Loaglz
vlz ê ca. et ſic. et ſubtilè. diſsoliuit? ſaguinê et
pinguedinê q coagulata ſunt in stô. et bibi
tù pſtipat ventré. et d3 dari flurui pp ſua3
pp2tetatê cui ſunt oculte ſue cê. iô qz bec
pp2ictas ê certificata ſi ſupponak coaglz
calm sup uètré pueror sanat. et pôt êc q
ô opò fit ppea qz coaglat büoſe et idurat

Be ouls.

Ha locuti ſum de bis inſ zum ſunt
abi, mô de eis inſ zum medici

ne. Et dicimus q albugo oni galline est
magis mitigâ alia re in mordicatòibus, et
iò utimur ea in dolozibus oculòz. in aſa-
tibus ani. et aſpatibus unguiz. et admisſe
tur cum medicinis que abſcindunt ſangui
nem qui ſupersluit a panniculis cerebzi.

Et utellum est ſubſtâle abuginis ſiſe
Et iò facimus ex toto ouo medicinâ post
q admisſetur oleum roſat; ad medicatio-
nem rerum ſupradictaruz. et maxime i me
dicatione membrozum nervoſozum et mu
ſculorum ſicut gubitop. et iuncturarum. dl
gitorum. maunu et pedum et aſpatibus an
rium. Et noui ponunt in bac medicatione
utellum ſine albugine qz non intendut ni
tigare dolozem nisì cum aliquantula ma-
turatione. Et oleum utelli est ſupinanz
tuamen ſuper pinguèdinem anſerit et gal
line in mitigatione dolozum nervoſozum et
ſimilum. Et quando coquitur ouuz fm
ſui totalitatem confert multum contra ma
terias putridas que diſcurrunt ad ſtoma/
cum et ad intestina. Et ſi coquitur ouum q
alijs medicinis conſtrictiuis uentris mul-
tum forſificat eas. Et ouum poſtum ſup
locum combustum ab aqua ſeruenti mktù
ualet. Et ona recentia cocta i aqua na
lent asperitatipectoſis z "pulmonis. Et
còter oui tritus et combustus ſubtiliter p'
ueriſatus et ſuper ſperſus ualet contra al
buginem oculti.

Be fellibus.

Acnta fella calida ſunt et ſicca et eo
rum magnitudo alias utilitas sequi
tur calozem et ſicitatem. et eozum pauci
tas sequitur bonam temperantiam et lon-
gitudinem uite. Et ponuntur in collis
que faciunt abſterſionem. Et p[ro]p[zie]uo
lucrum fella. Et est necesse intelligere fella
animallum que non ſunt infirma. Et fella
marium. q[ui] plus queritur in medicinis ê
kel galli ueteris.

Be urnis et ſtercoribus.

Rine oës hùt acumen baurachium
cù abſterſrone. et iò ſoluit ſoſdicies
antiquas. Sterc албус bis p[ro]p[er]eta
tê i ſgnatia. Et ſterc muris in[trat] in ſup
poſtorijs que monent uentrê puerorum.

Stercus boninum confert y dropicis i
modum emplastri. Stercus gallinacei
ualet ad suffocationem que, puenit a malis
fungis comestis, iò q[ui facit eos euom, et
dz appinari diſtempatù cum aceto et aqua

Item ſtere? lupi ualet et confert paſſiòi
coſſe bibiutù aut emplàtum, uel ſuspenſuz
testitulis. Stercus colùbinù ualet fris
paſſionib[us] mèb[us] ſicut podagre et dolòi
emigraneo et dolori oui, et dolori latep et
pocondrlo[us], et spatulat[us] et coniuncturat[us]

Be carne tyri.

Estificatur. H. et alii. caro tyri cu
rat lepram. et iò ponit in tyriaca, et
prima uirtut istus carnis est calefacere et
deficcare, et curat banc egritudinem p[pe]
trea q[ui] pellit banc m[am]m uenenofà ad cutè
corpiſ. et p[pe]ea bibètes cadùt in paſſionè
tyrie. H[uius] est excoſiato[rum] cui p[er] poſtea ſolidak[us]

Be p[ing]uedine.

Nod manifeſtus è in ipa è calo[us] cui
multa humiditate. qu[ui]ſt dinerſiſicek
km dinerſitatem alialium. Et calidior et ſic
cior et ſt p[ing]uedo leonis. Et poſt illam in
ſicitate et p[ing]uedo boun[us]. Et p[ing]uedo
uituli è t[é]pata. Et p[ing]uedo cap[ez]e bona
è, et è huidior boun[ia]. Et p[ing]uedo an[ſis]
è galline est ſubtilio[us] alijs p[ing]uedi[n]ibus
t p[pe]ea magis mitigatua.

Be medullis.

Nonnes hùt uirtutè molliſicàdi et diſ
ſoluendi duriciè lapideà que ſit in in
bis duris. et melior oibus è medulla of[
fis azal, et poſt illam medulla uitiuli.

Be brodijs.

Rodii gallo[rum] uete[rum] uentrè laxat. et
brodiu iuueniſt gallie t[é]pat p[ro]ſoem
Lancri uſi] ualèt m[ô]ſui rabidi caniſ pp
eo[rum] pp[ri]eta[te]. Uſus carniu[m] paſſe[rum] frâ
git lapide. Spuma marina h[us] uirtutem
abſterſuá et mundiſcatám cù qualitate ca
lida. J[este] ſi medicin testificate a.g. d[ite]
q[ui] exptus ſuit ip[er]a[rum] ſtutes. Sz innen[i]ſ
maie alle medicin ap[er] medicos q[ui] n[ò] ſut te
ſtificate a.g. ſicut ſi murobalano[rum].v. p[er]ſes
ut ſut citrimi. chebuli. indi. belurici. et eblici
Eo[rum] p[rim]e ſtutes ſut fr[è] i p[rim]o g[em]. et ſic.
in. 3 q[ui] p[er]ſotu[m] ſut ex ſba freſtri fr[è]: et ſba
ſrest. aduſta. Sz p[er]k[ui] attinèt t[re]ſtritati et a

duſtioni q[ui] terreſtritati et fritati. et ſigſicat
hoc ſkipticitas qu[è] h[ui]t cù amaritudine.

Proprietaſa kebulo[rum] è purgare meliá
ſuauter et deſſiccare ſtema ſui qualitate, et
ſut in principio medicinam [p] purgant ſup
humores. Et alis [p]p[ri]ctas è indo[rum]. Sz d[er]
q[ui] ſunt magis [p]p[ri]i in purgando meliáza a
duſtam. et p[pe]ea ponunk in paſſionibus ca
pit[que] ueniunt a ſto, et iò q[ui] pp[ri]nák ſuſ
longo boniſicank ſenſus et clarificant co[
gitationem et tardant caniciem. Et [p]p
etas citrino[rum] est purgare corerá ſuauiu[rum] et
dosis vni[q] cuinſq[ui] ſbe illo[rum] è a. 3. iiii. uſq[ui]
ad. vi. et in decoctionibus ad decem uſq[ui]
ad. vii. Et medi ci miſcent o[es] cù ciaſſa[rum] et
turbit. ſed neſſunt m[ô]m medendi. Sz d[er]
q[ui] belirici ſuauter purgant corerá. Sed n[ò]
d[er]ſab alioquo quid ſpurgent emblicit[em]. Sed
uep[er] è q[ui] p[er]ſo[nt] appetitú. et ſedant p[er]ſue
tudínez ſputi et ualent uomitui et boniſiſat
m[è]tem. et curant emoroydas. et auferunt
ſutim. et augmentant cotum. g[em]u[er] q[ui] b[ea]nt
aliquantulam humiditatiè. Cheſir. i. ab
ſintium minus, uel absinthisiolum. hec est 8
genere uirtutis t[ib]sinthij, et è compositum
ex ſubstantia ſi[pt]ica et amara, et ual[que] i. ſe.
poſt digónem factam ſicut ualet abſinthisiujz

Balador. i. anachardi. anachardi caſi
ſunt in fine quarti gradu[em] et ſic. in ſin] tertij
et ualent 3[ui] p[er]k[ui]á et ap[er]k[ui]. restaurant uirtu
tem p[er]feruatiuá et memozatám cerebzi etiá
q[ui] p[er]ſtrate ſut pp[er]multá huitatè. Webè
lum. i. been ca[mi]n est et hu. no[in] calefacit et
inſtra p[er]ſa[ti] t[é]pat et ſo[p]tificat ſi[ut]e p[er]cuſſi
bilè coit? et p[er]ſtat ſp[er]ma et uz 3[ui] hu. melicos

Tregebi. i. mána. mána è ex sp[er]b[ati]q
máne q[ui] p[uenit] a ptibus ſupiorib[us] fr[em]o[m]
syrie uel indie. et eſt similiſ z[ucar]o in ſuis
uirtutibus caſa et hu. in primo gradu. et e"
pp[ri]etas è purgare ſuauter co[la]m. et è 8
bulior alijs purgatis. iò da[k] in paſſionibus
calidis anteq[ui] apareat ſigna diſeſtonis.

Zamarinei fri ſunt in tertò et ſic. i. ſebò
g[em]. q[ui] p[er]ſotu[m] ſut ex ſba a[da] mixta cù aliq[ui]
tulo calore et t[ato] q[ui] ſubtilitat p[re]t[em] aqueam
et eſt ſicut inſtr[ut] ut ip[er]am penetrare ſactat
ppterea ſunt in fine acetofitatis. purgat
ſuauter coleram. Boſis eius et a dra[
g]miſ decem uſque ad quidem. et i[de]circo
q[ui] h[ui]t aliq[ui]tu[m] ſkipticitati ualet ko[lo] coſico

Heozaa.i. nux muſcata. Hux muſca
ta ca. et ſic.in Ko gradu mundificat ſtoſ
ab humoſubus putridis et ſoſtificat iſum
et ualeſ ſſritatem epiſ et ſplenis. La
pis de becaſbar e ualde manifesti iuuanſe
ti olibus ſpèbus uenenoz:et pprie moſui
ſcorpionis:et ei'doſis e quarta ps aurì v
nius. Lapis de zaduargar?ſert omni
flurui ſanguinis undecuſ, pcedat, et qua/
docung3 ppenatur uenenatis ad bibendù
anteq3 uenenum ueniat ad coz liberat. Et
cius doſis e exagiù vnum ſmaragduſ
dr q ualz contra omnia uenena:et ſpèak2
? uenenù ſerpentù:et ei' doſis e pondus
nouè granoz oddei:tritù ſub lapide et mi
xtum cum lacte amigdalind e aqua uiolis
et modico aceto. Et ſias q uel q biberit
in principio ſuperueniùt multa mala accn
lla non minora accitib' ueneni:ed ſubito
ſanabunk poſtea taliter q in eis ſi remae
bit aliqua debilitas nec aliqua diſcraſia.
Et abſcindit flurum antiquè c? cã e oculta.
et ſi facit tunc ta ſoſtia accitia ſic facit ne/
enatis:et et ſuſpensù.5. ſtoſu valet. La
pis bacthic.i. coznola tempatus e abſci/
dit ſanguinem meſtruè et facit redire den
tes ad ppria loca in oze retent?:et hoc to
tù e appzietate. Mlargarite frè ſut et
ſicce:et ualent multù ? paſſionè cozdis re
mouent tristitiá: rectificant uſu ipeditum
pp huitatè. Chiarobar.i. caſſaſſitula
uel karabe 8 indiá. caſſaſſitula purgat co/
lerá aduſtá:extinguit acumen ſanguis:diſ
ſoluit apa e ſpma:purgat ſuauter ſicut ta
marindi: aut parum ſoſtius doſis eius eſt
ſicut de tamarindis. Auis que dr in ara
bico canabir: e ſt laudula capelluta qua
do coqitur e comeditur continue confet
paſſioni colice. Uermis nominatus bra
ti e quidam nominant tartama piſtatus e
poſtus neruo inciso confert illsco mirabi
li iuuamento.

## Be rebus marinis.

E rebus naſcentib? in mari quaruz
iuuamenta ſunt maia: ſunt hec. ſ. cá/
phoza indica que i arabico noiaſ. colfozaſ
gent caleſacit e deſiccat in Ko gradu e co
ſolidat uulnera igaſta. Spongia marina

in ea iuuenik uirtus deſiccatua. e ipa eſt
medicina bona humiditatibus exteri? eſc
tis. Béleizã.i. belézan uel petroza. be
lenzan caſm. e ſc. in Ko gradu ualeſ ſo
buio aromatizat odorem hœis ?foſtat di
ſonem. ſoſtificat neruos. ingerit coytum.

Lapis de bezadar qù de ipo ſit choli/
tium conſoſtat uſum e pferuat ipſuz e re
mouet offuſcationem uel tenebzoſitatem
oculoz. Caniabar.caſm eſt i Ko gradu
e ſic.in primo abſter ſuum exiſtit. e ſeſo
uit grossas. uentoſitates. e confert moz/
fui aialium uenenosorum. e eius ppriaſaſ
eſt reſoluere uentoſitates matricis. e ab
ſcindit uomitum. e ſolia ipſus aromatica
exiſtunt. e pomtur loco dedarſent. Se
beste caſh eſt in primo gradu e humidum
in ſecundo. purgat ſuaunter ſuperſiutates
colericas. e mitigat acumen ſanguinis. le
nit aſperitatem pulmonis. confert ſtrictu
re banelitus. e qù coqitur donec inſpil
ſetur e ex aqua decoctionis ſat embzoca
tio ſuper tyriam e alopiciaz facit naſci pi
los. Sarudotes.ca. e ſic.eſt in ſecundo
gradu recepto fumo ſuo diſsoliut ſupſui
tates cerebzi. e ualz? reumata frà appo
ſitum ſuper obralimam. oculum abſtergit
mirabili abſterſione. e ualeſ ſo dolozez dè
tium e contra coroſionem ginguarum.

Sene calidum eſt e ſicum in ſecundo
gradu. eius uirtus eſt purgatua. purgat e
nim humores aduſtos e etiam bumidos
ſuauter. e non eſt potés trabere uſcosos
e eius uirtus eſt ppenqua uirtuti agarici
hoc eſt in attractòe. Sz agaricù h3 pprie
tatez trabendi bu. groſſos. e ſene bu. ad
uſtos. doſis eius eſt. a. z. i. uſq3 ad. 2. e in
8coctòe a. v. uſq3 ad. vii. Scealmese. i. ga
lia muſcata. calida eſt e ſicca fliptica. e co
ſoſtat membza. e stringit uentrem e curat
uomitum. Seechacul ideſt iringi. calidi
ſunt e humidi augent ſperma e prouocát
coytum. Sandali q eſt frigidoziſ com
plexiom omnium ſpecierum eſt rubeum
eo quod frigidù e in tertio gradu e ſicuz
in ſecundo. eſt maiòris aromaticitatis eſt
citrinum. e eſt frigidum in ſecundo gradu
e ſicum in primo e confert bibitù magne
caliditati e cardiace calib. e prodeſt eplz
ſtomaco calido e apofematibus calidis.

83

Talabatſir, i. ſpodliu, Spodiu carbo est
nodòz barundinu aduſtaz in die frin êr
ſic. in tertio gradu. er ei? pprietas est rêo
uere calitatê e inflamatione colere. e con
ſoſtat ſtoſ ſon confert cardiace calide. Li
gnum aloes ca. ê e ſic. in ſo gradu. B. diſ
in libris erpti qz hz uirtutê darsentâ. Iſ a
liqütilu plus qz hz pprietatê exreccandi hu
miditatuſ toſ. er pp amaritndine e ſtici
ratê cì iſtus magna aromaticitate. ualz ſu
p oês medicias aliaſ ſmbzis principalibuſ
er remoet triftiliâ e cardiacâ humidam. er
ualz ? oia uenena. eo q p[]ſoſtat oês uirtu
tes er ualeſ oia reuſata frâ Ambza ê
una ex ſpêbſu capoze que ozitur in fontib?
maris e natat ſup aquam maris. er melioz
oium ê illa q in arabico di alcap. Ambza
calida est er ſic. in ſecundo û. conſoſtat ceſ
b[]z ſto[n] ſon cor. et oês ſenſus. ualeſ ſenib[
]t inſtritus. ualeſ ſuentofitatê iteſtinoz ſu/
ppoſita neruis. eos forſtificat. reſſitut ma/
gne p[]ſentie aeris bibita e et odorata.

Juiuſe er in arabico noiaſ a nepeſ banc
medicinam noiat. B. tû de ea nnnllam ſci/
uit. pprietatem, ſed medici de baldac diſt
q[]p reſpimunt acuitatê ſanguinis q[] colere
er conferunt asperitati pectozis e pulmo-
nis a tota ſubſtatia. ?plexio iſpaſ est frâ i
primo e huida in ſcôo. er pp hoc p[]zimút
acuitatem. Laufkel elus uirtus est uirt?
sandaloz. excepto q[]r q[]ui de eo potat[] ab.
i. auro nſoq ad. 2. laxat. Harioſili calidi
ſunt e ſicis in ſecundo û. e attingunt teriuu
er ilii conſoſtant oia ſmbza p[]rincipalia ua/
lent ? paſſiones frâs er ? p[]ſtiant uentrem
Et dicit. g. q eoq. pprietas est p[]ſoſta[]r uir
tutê diſuiam I[]baldalbac. i. b[]aſſilico. I[]a
ſilico garioſilatum. ca. est er ſic. in ſecundo
gradu. apit op[]latione cerebri. ualeſ ſ car
diacâ huidâ e ? melancoliâ et ? emoroy/
das. I[]ardam[]o[]n ca. ê et ſic. in ſcôo û.
ualet ? oppilatio[]es epis ? lapides renu
er laxitudinem m[]b[]zoz. er ? fr[]tos dolores.
er p[]ſoſtat ſto[n] multum. er remouz ſinſopi
er uomitû q[]ui bibitur c[]i uino maloz grana
tor. L[]aphora frâ ê er ſic. in tertio û. er
ê ſubtilis ſubſtantie. er reſſitut puſtrefactio[
]nque ſit er m[]a calida. stringit fluxû colericii
p[]riuat coypû p[]onk ledit ſto[n] u calidû mul
tum. Lacca ca. est er ſic. in principio ſe/

tundi û. ualde ê manifestu iſplus iu[n]amêthi
in conſoſtat[]o e[]p[]is. er in aptône ſua[]p opi
lationum. er ualeſ ? dolozê renum er ueſi
ce. er augmentat coypum. doſis elus ê a. 3
v. nſoq a. 3. 1. A[]nufcus ca. ê er ſic. in ſin
ſi gradus mirabilem h[]z pprietatê in con
for[]tando cor. er ualeſ ? ſuſditarum auriuſ
er ſtupeſactionem corp[]is. er ? omnes egr[]
tudies ſinſopis. er p[]fert groſſe uentoſitati
inteſtinoz. er ſuſſocat[]ioni matricis er ? me
lanco[]liam er auget coypû. Lizabalafor[
]ideſt lingua auſis conferr[]e cardiace er mouz
coypum. B[]eſemini. u[]iola ultramarina ca
lida est er ſicca in fine ſecundi p[]deſt ſenib[
]t e[] refrigeratis. ualeſ contra dolozem capi
tris qui ſit ex bumorib[?] frigidis er groſſis.

Capitulum de m[]o p[]p[]onis medicinaz.

Acuſq[] locuti ſum? b[]reuter de cibis
er medicinis ſimpliciter manifestus.
Beinceps uolumus narrare modos c[]m
poſitionis. Et d[]icimus q[] necessitas q[
]nos inducit ad compositionem medicinaz[
]simplicum p[]uenit a tribus rebus. Una ê
er multotiens non inueniatur in una medi
cina ſimplici oia que nobis ſunt necessaria
a uirtutib[?] pp quas p[]plek medicina aut di
eta al[?] p[]feruatio. Sc[]ôa ê q[]ui nos in
uenirem? ip[]am forte non indigem? ea fm
eandem uirtutem ſed fm plus aut munus.
Tertia est q[]er erant in illa ſimplici uirtuſis
er non ſut nobis necie fm intentionê n[]ram
er neq[]p medicinâ neq[]p dietâ aliaſ p[]ferua
tionê. uel forte erunt uirtutes q[] n[] intrat a
liquâ medicinâ uel p[]feruatonê. P[]rima
iſtaz triu[?] p[]feruanda ê in illis locis q[] non
poſſet curar[]i n[]ſi in q[]litatib[?]rijs uel diuê
ſis. er hoc accit aut pp diuerſitatê c[]e ab eg
tudine. aut pp diuerſitatê n[]e egnif ab acci
dente. aut pp diuerſitatê egritudinu[] inter
ſe. aut pp diuerſitatem complexionis cap[]
compoſitaz. aut pp diuerſitatem egritudi
nis a n[]a membzi pp ſua[]p[]lexionê. au[]i pp
fuu[]z p[]rincipat[]u. au[]i pp ſu[n] locu[]. aut pp ſua[
colligat[]ia. Ex[]eplu[] diuerſita[]ſ c[]e ab egne ê
ſic ſe. putrida er bu[]o[]zib[?]groſſi[.]q[] illa ex
p[]te male q[]litat[]i ca[]l[]e er ſic. idiget medicina
b[]uectatâ. er ex p[]te h[]uôis pu[]tridi groſſi i[]di
get re ſubtiliante ut ex[]iccet er maturct.

Et in hoc eodem gener ingreditur repcuffio:
Et dissolutio q necia est et augmèti in apati
bus. et ppea indiget medicus in talib'lo/
cis ut sciat uti iltis medicinis miris ex rep
cuffiuis et resolutiuis. Et cadit dubius
in opōnibus medicināp 2posita ex diuè
fis iurtutibus. hoc est quo piet inuenti iste
due opōnes ſrie simul in corpe humano.
q2 si iste iurtutes sint in eis equales. tunc
non uincet una alteram equaler et erunt tê
pate. et non faciant actionem quefitam in
corpe humano. Et si una erit fortiòr alia
fortiòr faciet actionem et illi d3 attribut. et
alia erit frustra. Et hoc dubium non fèſe/
runt medici nisi in fis iurtutibus non i2l
mis q2 iſi opinant q2 miſceaf.3.i.amo
mille cum.3.i.rosa2: q medicina que erit
2posita ex hijs erit tempata i primis qua
litatibus. et cuse oto opinant q2 hât iur
tutem repcuffiuar diffolutuam. Et nò
opinantur uez q2 necesse est ut iurtutes am
barum sint una ficut dictum è. q2 si dicere
tur q medicina eèt tempata in primis qua
litatibus. hoc è q2 facit in corpe unum ca
lozè tépatu qui erit medi? inter calozem et
kritatem primi gradi. Sil2 d3 itelligi in fis
iurtutib2, hoc est ut.3.i. caomill.3.i. roſa2
bèat iirtutem unam mediam inter repcuff
ſionem et resolutonem. Et non errauerut
in hoc medici. niſi q2 ñ posuerunt gradus
ſis iurtutibus. q2 ſi feciſent tunc ſciuſſet
que eèt tempata et non tempata. Et de
bes ſcire q opò quâ medicina h3 2posita
è unum in 2mixture artificiali ſient in 2mi
xtione nàli et ñ est p'la. ita ut ſit tibi neces
ſe diceſ q2 queſitum fuit a te quò faci una
medicina duas operationes 2itas in uno
ſubiecto. Ruïdeas q res est ficut ſenſus
et ſenſata eo2 qui patiunt a duobus ſriſ
ſimul in eodem ſubiecto. Uerbi grà ſicur ap
phendimus album et nig2 ſimul et ſemel i
humiditate cristaſtina. et ſicut ſentimus ca
lidum et frin ſimul et ſemel ex 2mixture a
que ſeruentis et frè ficut dicit.g. q2 hoc ñ
eèt ſufficiens in ſolutione h2 dubij nobis
ponentibus q medicina 2posite hât duaf
opōnes quarum vna eèt opposita alteri:
q2 hoc non accidit iurtutib2 ſenſibilitibus ?
ſenſatis niſi ppea q2 non ſunt materiales
pmutabiles alterabiles in ſeipis a ſenſat

a paſſione manifeſta. eo q ille non ſunt cò
iuncte cum materia ſorzi conſuicigne. Et
câ h2 redditur in alia ſcia nobiliori ista. h
est in tertio de anima. Sed paſſiones
quas rectip corpus a medicis ſunt necio
paſſiones mâles pmutabileſ in ſeipis per
mutatione manifeſta. Et io ñ est conuen-
ens ut inuentak eo2 ſrta ſimul et ſemel in
iltis uno ip2 in uno ſubiecto ſic inuenink
in ſenſibus et ſenſatis. Sed ſed d3 dari
etemplum pp aliquam ſimilitudinem non
multum ppinquam. ñ d3 dari niſi ſm q in
uenitur medium inter extremitates. hoc
eſt ſm q inuèitur album et nigru in colòe
citrino. et ſi alter dicerek unuz uinceret al
terum neceſſario ſi duo eènt. aut dîans ſa
ceret ſuam opōnem et ei attribueretur.

Et qui dicut q natura cognoscit et tra
bit ad ſe illam ptez que è in eis magis ne
cessaria. Scias tì q impossibile est trabe
re q inuenti non pòt. et forze hoc secretù
eidem in ſonno fuit renelatuz. et io ò ſu
ille qui cum eis litigare uelliz. Deiceps
uolumus reuerti ad illud a quo ſepati ſu
mus. et demus exemplu2 memb2o2 diuſi
onis qua2 p[miſimus. Et dicamus q exem
plum diuerſitatis egritudinis ab accite
est ſicut ſe. acuta cum ſincopi. q2 putrida i
diget euone et refrigeratone. et ſincopi i
diget econuerſo. Exemplum diuerſita
tis egritudinum est ſicut ſe. diuerſa2 ſp2
et diuerſa2 mè2 et diuerſo2 loco2. ſicur è
ſe. que d[ſ]emitrite? q2 est composita ex co
lera et k[ſ]ati diuerſitati compositionis. Lă
baza2 est q[ui] ſunt composita in una et eadez
egritudine ſicut ſút egritudines q ſiunt ex
pluribus humoribus. Et io necesse fu/
it compone medicam er rebus que rùſ
ant pluribus humo[ribus]. Et hoc fuit pr[]
ta neceſſitas compositionis medicinaruz
compoſitarum purgantiù alijs duabus uz
2poſitarum egritudinum et ipa2 egritudi
num cum respondet compoſito tyriace.
q2 intentio i illa fuit curare multas egnes
et p[ſ]eruare ab eis. et io fuit composita ex
medicis que h[ui]nt multas iurtutes ramifi-
catas diuerſas. et ut a multis ptibus poſ-
fent uincere uenenum. Exemplum ne
ceſſitatis 2po2s pp diuerſitatem ne egnis
et ne memori pp ſuam 2plexionem est ſic

34

stomacus ethicus 22 a pte qua è fe, ethica
indiget fritate 2 huitate: 2 a pte qua è sto?
indiget calitate 2 fiscitate. 2 è simile in tuf
fi que fit ex mă uſſoca in ſiſtulis pulmōis
22 a pte qua è materia groſſa 2 uſſoca in/
diget ſubtilliuſis 2 inciliuſis: 2 a pte qua
è pulmo indiget rebus lentliuſis. Exéplu
necellitatis ?pōnis medicina2 pp diuerſi
tatem në egritudiſ a mēb20 pp principali
tatem mēbi è ſicut egritudo cała q fit in a
liquo mēb20 principali ſicut in cereb20: φ
necelle è ut ſi multiplicem? multum medici
nas frās: 20 ut ſi extinguam? calozè nāle2
2 ut ſi priuek 2 a ſenſib? 2 motib? 2 Et ppea
è necesse miſceſ cum illis medicis res que
ad aromaticitatem ſint declinantes: 2 ad
calozè 2 ?köſtent. Et in passione frâ 2 q ac/
cidit epati necesse est euâre ſcut ōclaratuz
è in lib20 ingeniſi ſanitatis. Et poſſible è
ut ſit hoc ſtrium: eo φ ſict è nobiſ necesse
cognosere uirtutes medicia2 necessaria2
p2 necellitati: eo2 mă indigem? cognosce
modū ?pōnis: 2 ſi ſi è poſſible nobis me
dicinari niſi ueniam? ad pte ingeniſi ſanita
tis, 2 g incipiam? hoc ſcire p2io a lib20 inge
nij ſanitati, poſt q2 ibi declaratu2 è. Et 2q
bucuſo2 exiuſim? ab inten26 ſtra redeamuſ
nunc ad ipam. Et dicam? φ qn apâ è i mē
b20 principali 2 mari iuaamiti necè è ut ſue
medicine miſceam? q poſtificent uirtutè et
ſuſtātu2 ip2: 2 caueam? ne uirtutes ſue diſ
ſoluanc ſic ſunt ſandali 2 rose. Et ſi2 qn
erit mēb2 mari iuaamiti: tunc necesse è nob
2 ?seruare ipm cù medicia ſiptica. Et ex
éplum necellitati pp locu2 mēbi è qn volu2?
φ medicina ſiptica uadat ad ?ſunditate2
corp2is debem? ſecu admiceſ rè q hât ſub
tilè 2 ſb2az pp longitudinè ſui loci: ad hoc ut
ſit uſchulum ſlipticitati 2 qvis ſk 2 ?queſtūn
nīm i aliquo. ſlcut admicem? cantarides
in medicinis ueſſice: 2 crosu2 in medicis cō
dis calidi. Et ſikimō nos miſcem? cerâ in
épli2 ppea ut ſit mă faciès ea meli? appli
cari mēb20. Sz exéplu necitati ?pōis medi
ciu2a ex pte colligâtè è ſcut egritudo ca.
q fit in oze sto: 2q in ea ſi debem? multipli
care medicinas frâs: eo φ coicat cù mēb20
frô. Jſta ſut. v. memb2a necitati compō
nis pp q ?ponu2k medicine q ſunt a diuer
ſis uirtuntb? qn ſi inuenim? in vna simplici

quo ex uirtutib? indigemus. Sed facti
cula necessitat? pōnis è q alio2 nos inueni
mus vnā simplicē medicinam que h2 forti
ozem uirtutè aut debillozè eo φ querimuf
Et hec pticula didik in pła měb2a. Anum
è q erit nobis necia vna expprijs opōni
bus medicie: 2 hec sipler quâ h2 plus au
minus q2 queram?: q2 tunc necesse è nobis
bère alia medicinā ut debiſtem? ſua opōez
aut ut eā forſtificem?. Et ſi tu uis eā debili
tare hoc fit duobus mōis. Anus è ut mi
ſceam? cù forti medicina alia2 que ſit ſria
ſue uirtuti. Clerbi gfr a qn bēm? vnā medici
nā que ſit ca. in tertio g. 2 ſi indigem? niſi
ea q ſit ca. in fo: miſcebim? cuz ea illa q ſit
frâ in p2io. Filter mod? debilitādi è ut mi
ſceam? cù forti medicina alia2 que ſi ſtria
in qualitatib? 2 uirtutib?: ſed ſikis in uirtu
tibus ſz mi? bât altera ex els. Clerbi gfr ſi
büerim? medicinā całam in tertio gradu:
2 nos uelimus declarē ab illo: miſcebim?
cù ea vnā q ſit cała in p2io ſolù: 2 bât pпа
tionè qua2 dicim? ut debilitek c ſuo ſimili i
qualitate. Et φ ſit minoris uirtutu, pbat. g
p ?miſtionè aque tepide cù aqua bulliēti:
q2 necessario uidem? feruent2 calozè decli
nare. Et hoc è 2 dicen2: q2 ſi videz? ho
bât egnem całam in quarto gradu uel èt i
tertio: 2 dederim? rem calida2 in fo g. mul
totiens ledet ipm. Et ppea uerba, B. de
bent refragari ex dieta tal1 minus calida
s. dicas ſi dederim? mel bûnti caſusè non
ne ledef incontinēti magna leſione. Et ſi
mi2 2 ſi quif bêret magnā leſiōez friduſſimā
in capite: 2 ſi tu inungas ipum oleo roſato
nonne multu ledet. Et ſut ſubſtinet. B. p
uideant ſup hoc. Sz dicim? φ ſi ita è iuc
dicit. B. erit p bâc uiā: q2 medicina quam
dicim? calidizè eè è illa q h2 m2o2è p2ô
nè caloris ad fritatè q2 illa q è min? cała.
2 erit fritas in ábob? p ?triù: hoc è q2 i ca
lidiori erit fritas minoris ?pōnis: 2 i fri
ri erit m2aior2is ?pōnis, 2bi gfr a q2 ?pô ca
lo2is ad frig2 in. 3. i. pipis è m2alor q2 in. 3.
i. ſpice. 2 ſi in. 3. i. piperis è m2alor ſic. v
partes caliditatis 2 vna frigiditati: 2 i. 3.
vna ſpice ſint due ptes calitatis 2 vna fri
giditatis miſtis duabus. 3. ſik. erit ?pô ca
liditatis ad fritatem i hoc m2to m2alor q2
eèt in pipere ſolo. Et quando eris bene

m

ſpekſat? in hoc uidebis hoc keri p hâc uia
Et ſte ptes medicine quas diximus caſas
aut frâs ſuis non ſint in actu nô nocent
in hoc documento q[ui ſunt qi medie inter il
lâ re que eter actû t potentiâ. Et t[io est
p[o]le in multis corpibus ?similibus ut diſ
ſoluanc artificial[us p[tes ex quibus ?ponû
tur ſic ê lac. Et ſoſtificat hec opio. eo q[
medicina que h[3] plures p[tes] ſal[as in ſe ſi
ne dubio ê ppata ut inflamek a caloze nâli
plus: q[ui medicina q[ui non h[3]z. Sz accit a
liquibus corpibus pp ſoſtitudinê calozi
ſlo[or]: pp [p]pat[oe]m corpor[em] ip[or] ut p[ue]
tant oia que eis aduentunt ad ſubſtatiam
igneam: est ſi e[st minoris caliditati q[ui] illa.
Et p[ot] e[que] hec ê occafio leſionis mellis
in cauſone: qu[os] non d[3]z hoc facere: q[ra] ui
demus q[ha] aqua et cucumex p[u]ertit in hiſt
ſebzibus ad colerâ. Iſte est mod[er] debili
tandi uirtutes medicin[ar] p [p]p[oe]z. Sz q[ui
uolumus ſoſtificare n[hi] ſiet hoc n[isi] vna uia
hoc eſt ut miſceak c[ui] ea medicina ſue ſp[el]
t ſit ſoſtio[2] ea: et a[duc] lo quemur de hiſſ
Et de re[n]b[us] que intrât in ka pticula p/
ti[ui] p[rim]or ſunt q[ui] uolumus ſi[le]t ſoſtifica
de fas uirtutes t tertias medicin[ar] ſimpli
c[ui] aut debilitate: r hoc êt ſit duobus mo
dis. Unus eſt ut miſceak c[ui] ſoſt[ia] medicia
una que b[at] ſtria ſtute. ſbi q[ra] h[3]b[im]
medicinâ apitiuâ t inciliuâ in tert[or] g[ui]. t uo
lumus declinare ab illo miſcebimus ? ita
medicinâ opilatiuâ ingroſſatiuâ in p[rio] g[ui].
t tunc redibit prima ad apiend[ui] in ſo g[ui].
Alter modus eſt ut miſceamus c[ui] ea ſi[le]z
ſed minoris uirtut[em]: q[ui] êt ex ea dueniet p[ri]
me diminutio actionis ſicut dict[ui] eſt in p[ri]
mis qualitatibus: q[ui] p[po] opilat[ô]s ad ſub
tilitate in hoc eſt m[ai]or q[ui] in prima. Sed
ka uia ſoſtificandi uirtutes fas t tertias ê
ut miſceak c[ui] ea ſi[le]s t ſit ſoſtio[2]. Et quiſ
dicunt q[ui] uirtutes ſe ſoſtifican[que] medici
na alia ſimili in eod[em] g[ui] ut non ſi[le]t ſoſtio[:
t d[in]t q[ui] expientia ſeſtificat q[ui] due medicina
equales in uirtute ſiuncte h[é]bunt ſoſtio
tem op[on]em q[ui] una illa[] ſingulis t p[er]
t hoc accit q[ui] erit q[ui]tatas v[n]i? equalis q[ui]
utati alter[em]. Et p[ot] e[que] q[ui] c[à] b[us] ê i[mi]r q[ui] hee
ke medicie ſiuncte q[ui]uis uideak ab eis ut
ſi[que] eq[ui]es i ſotutib[us] kis t k[ui]js n[hi] poſſint e[que] ut
ſint equales penitus ueraciter: n[isi] largo

arbitrio: eo q[ui] ip[ore] eſt ut non duerificiê
tur i ſubtilitate ſubſtatie t groſſic[ie] t sp[illi]
tudine: t raritate: t ſimilibus. ergo n[ec] erit
difficile e[as] equaliter p[mutare] pp inſtr[oe]z
e[ar] ſubſtatiâzz: q[ui] ipa in quibus reſcl[et] p
mutat[on]e non erunt equalia: t p[pea] mani
ſestab[il] p[mutatio] e[ar] corp[us] p[u]oq[ui] maniſe
ſtek p[mutatio] corp[is] ab eis. hoc eſt q[ui] c[ò]
p[us] erit ab eis mag[is] p[mutat]û. t id[ic]ro
ſtud q[us] tardat p[mutari] exire a corpe reti
net illud q[us] eſt nelor ad e[re]ndu[n]: vi[rum] ſoſt[
us operat[em] in corpe. Et p[an] banc uia p[ot] e[que]
q[ui] ſimilia ad inuicê ſoſtifican[que] t ſi[le]t dict[us]
in pr[ui]mis u[rt]utibus. Et p[pea] uideſ q[ui] an
tiqui ponunt i eo[rum] ſtitutionib[us] medicinaſ
equales o[ibus] u[rt]utibus tribuſ. Iſt[ui] duo
ſunt modi p[rim]ar[pti]u[que] fuerut c[ui] q[po]
nis. Et in ka pticula ingredit[ur] a[duc] alia
res. hoc eſt q[ui] p[ot] e[que] ut n[ò] id[igeam] o[ib]
u[rt]utibus medicins numero ſed quib[us]
t hoc eſt duob[us] m[ò]is. Unus eſt q[ui] n[hi] indi
gebimus o[ibus] qualitatibus p[rim]us me/
dicine n[isi] una. ſvi q[ra] h[é]bimus una[] medi
cinâ caſaz t humida ſimplic[é] t n[ò] indige
mus ea n[isi] pp humiditate: q[ui] t[uc]e debem[
miſcere c[ui] ea medicinâ fr[am] t h[ui]da, tam
neceſſe eſt ut ſit fritas illius equalis in c[ò]
patione calozi[rum] alterius: ad hoc ut ſint te
pate in calitate t fritate. t ut buitas ſola
d[ne]k. t ſic debet intelligere una[que] q[ui]s
qualitat[ui]. Alter e[que] ut ponamus q[us] indiſe
amus ex una medicina kis u[rt]utibus aut
tertijs t non pr[ui]mis. ſvi q[ra] ſicut neceſſa/
rium e[que] ſemen api in ſe. que ſunt pp oppi
lat[on]e. ſol[ui] ut api[an]k oppilat[ô]es. t ut ſi
btilientur bumozes groſſi t puoc[et] urinâ
t n[ò] eſt neceſſarius ſuns cal[ò] nec ſua ſic
citas. q[ui] tunc c[ui] eo debemus miſcere rem
fr[am] t hu. que remiſtat ſu[n] calo[ze] t ſuam
ſicitat[é] ſep [p]ſiderando ut ka u[rt]us i[pi]n[us]
non reſiſtat ſe u[rt]uti p[ie] qua indigemus
hoc eſt a[pi]tione. ſvi q[ra], ſi neceſſe e[que] nobis
miſcere n[enu]kar c[ui] ſemine api in ſut[n] fl/
mile debemus ponere loco n[enu]kar ſem[é]
melonis aut citrolo[rum]. ad hoc ut ka u[rt]us
illo[or] ſoſtificet kam ſtut[é] api. q[ui] q[ui]uis ita
duo ſemia ſint fr[am] h[ui]t t[ui] u[rt]uté diureticâ
q[ui]uis. S. dicat q[ui] ſi miſceak res debili[ò]is
u[rt]utis c[ui] re que e[que] ſoſtis u[rt]utis e[que] uni[
]generis q[ui] ipa e[que] debilitat, nec eſ ip[ore]

ut qn̄ p[ungunk due res ḥ funt uniuſ virmuſ
q̄uis una ſit debiltor altera:q coniuntum
iſtar non ſit forſtus ſinguli. Sicut tu uiſs
q nos miſcemus medicis calidif aceti pp
uiam aſtionis q̄uis uideatur eē frīn:qz ſi
nos ſepamus ptē caſaz ab aceto non face
ret id q[8] facit in frangendo lapidem: r e̲
remotu ſut faceret hoc pp ptē fram soluſ:z[3]
facit hoc pp caſaz ptem que eſt in tali ſub
ſtantia. Et io miſcem'ipm cū medicinis ca
liſdis q̄uis ſit debillorſis urtuſiſtus. Sz
cui h'toto e̲ aliquid in aceto q̄ banc opōez
adiuuat ſicut kipticitas ſua. Et idcirco di
cimus q̄ medicina debilis miſta cū forſtip
deſt forſtificationi forſtioris: q[2] opōes me
dicinaz in corpoſbus humanis non ſunt
niſi puia q[2]pōnis et affiſtulationis corpiſuſ
humanis non ſunt niſi er pte ip[]uſmet me
dicine:q[2] tu viſdes multas medicinas in q
bus eſt pauca caliditas: q[2]patis humanis
corpiſbus inuenunk calidiozes illis que ui
dentur illis calidiozes. Et ſic p[]ot eē ſeme
apiq[2]punctum cū ſemine melonis: r ſit for
ſtius in opōne q̄ apiu solum i corpe buma
no. Et q[2]i medicus ſubtiliter p[]iderauerit
hoc non medicabitur cū simplici medicta.
Et hec p[]patio iinenſi in q[2]p[]omb'antiquo[2]
sicut in orimilie ſeminu, q[2]p[]iderauerut ?
aceto forſtificare ſam opōem mellis. Icdir
co laudauerunt illas medicinas simplices
quap[]ze virtutes adjuanent ſe adiuuiceez q̄
uis in primis ſint p[]rie ſicut de yreos z 8̲
alijs simplicibus medicis. Et in ſuma iu
uamentum iſtius p[]patōnis non e̲ nifi i kis
virmutibus z tertijs. Et q[2]uis iu[n]enſatur
ſcriptum in dictis antiquo[2] non t[]n ondeſt
rōem. Sz nobles uiri filiij Auenzoar ſesti
ſicati ſunt hoc: r illi ſut quibus d[ʒ] attribui
ſcia medicine. Tertia neceſſitas q[2]p[]o[2]is
est ut ponanſ in medicis purgatiuſs ad re
frenan[]d ut non ledant meb[]za principalia
Sed al[]n ponunk medicine ad dulcozandu[m]
medicinā que h[]z malu[] ſapo[]zem: r ad hoc
ut ſit amicabili[]o[2] nē: ſicut ſunt confecto[2]es
que ſunt c[]u melle z ucharo: q[2]uis in mi
ſis loci ſint necie n[]e itentiō[2]l: ſicut i medi
cina a q[2] drin[]fratem z kipticitatē. Hucuf
q[2] durimus modos neceſſitatis compositi
onis simplicium medicinarum.

Capitulum de menſura z p[]portōe me

dicinarum simplicium in composita.

Sinceps u[]olumus dicere p[]patōem
q[]titatis simplicis medicine que po[
]nitur in q[2]pōne medicie. Et hoc duob[
]modis ſit. Unus est p[]pea q[2]r nos non da[
mus er medicina simplici q[2]cunq[2] q[2]titatē
fed q[2]titatē d[2]terminatā q[2]admodu[2] facim[
]pp for[2]titudine medicine aut eius debilita[
tem. Et debemus banc eandem utam ip[]i
cere r in compositis: hoc est q[2] debemus
ponere er for[2]ti paucā q[2]titatē r ex debil[2]
multam q[2]titatem km q[2]b ordinatum ſuit i
tyriaca. Alter est q[2]n in una medicia q[2]po[
fita simpler medicina habet ultimu[2] tua[
]men quesitu[2] r alie que ponunk non ponu[
tur niſi pp ip[]am ſic ſunt trocioſti de lacea
r alia q[2]poſita que ab una re[2] intrantium
nominatur: r ponitur p[]laf de illa. Et p[]ot
eē ut non ponatur in una q[2]pōne alicuiuſs
medicine simplicis multa q[2]titat a niſi pp in
uamentu[2] multu[2] q[2]b eſt in ea. Et p[]ot eē ut
nos ponamus multu[2] er medicina compo[
fita pp remotōem meb[2]zi. Et hoc ſit pp δ
biliſtatem medicine q[2]pōe illi meb[2]zo. r p[]ot
eē ut ite cē for[2]tificentur ad inuicem. r p[]ot
eē ut una reſiſtat alter: ſicut q[2]n p[]ungun
tur in una medicina res multi iuametī cū
debilitate eaz r remotione loci: p[]pea ſi ſe
er illis que ſunt multi iuamenti debem[2]uſ
ponere multā q[2]titatē. Et ſi ſit paucu[2] una
menti debem[2] ponere exiguā quaſitatē: r
marime q[2]n p[]ungik c[]u pauco iuua[2]mto mul
tum n[]ocumentum. r q[2]n e media inter pau
cum iuamentum r multuz erit media iter
multum r paucuz. Sed io q[2]r quaſitas me
dicina[2] la[2]ratua[2]z n[]o p[]ot ferre multā qua[
titatem augm[2]ti r diminutōnis ſicent ferunt
alle: est nobis necesse in q[2]p[]ombuſ eaz uti
duabus rebus. Una q[2]r debes accipe de
una quaq[2] illa[2] unā doſim. Et poſtea da
bis er illo opōnē unt illa[2] ad totu[2]i: hoc e̲
ſi erunt quatuor medicine dabis quartā p[
]tem. Altera e̲ q[2]r tu debes accipe ex doſi i
teğ uniuſcuiuſq[2] medicine aliq[2]d km opōez
uniuſ medicia[2] q[2]poſitaz Et io q[2]r una
ex rebus que magis neceſſaria e medico i
q[2]pōne medicinaz e̲ ut ſc[]at in quo ġ. e ne
dicina q[2]poſita in primis etutib[2] kis r t[]tij[2]s
ſi ſcir i posſet de hoc u[]olumus loqui. Et

m 2

dicim? q quō hō nult ſire gradū medicīne
?poſite ex qualitātibus medicinaz simpli
ciū. ?Primo d3 facere banc distinctionem,
hoc ē q ipoſe ē ut euadat medicina ?po/
sita ab una duaz reż: aut ut ſint medicīne
simplices ex quibus eſt ?poſita uni? gene
ris. l. ut ſint oēs caſe aut frē aut huide au
ſicce: aut ſint ex ſutitib? ?rnis: hoc ē ut qda
ſint caſe quedā frē quedā huide quedā ſic
ce. Et et pria ptcula ſi euadit ab una du-
az reż: hoc ē aut ut ſint ille medicie qṣ di
xim? eē uni? gnis i uno ?g. ſutu? q ē ſub uno
gnē. hoc ē vbi gfr aſt ſink in uno ?g. calidi z
ſicci: au una bāt eſſu ſup alterā ita ut una
ſit ſepata z altera ſit caſa i prio ?g. z alia i
fo z alia in tertō z alia i quarto. Et ps fa
et ſi euadit ab una duaz reż: au ut ille me-
dicine q ſunt ?rie ſint i uno ?g. ?rietai? aut
una bāt ſup aliam in illa ?rietate. vbi ?g. q
una ſit caſa in tertio gradu z alia frā i pri-
tio: z alia ſicca in fo: z alia buida in prio
Et alii accit ut ?iungā oia bec quatuor i
una medicina. Et coß simplicis dabit tibi
coßtōem ?poſiti. Et una ſpeculatōis in
pria ptcula qua ditim? q virtutes medici
na? ſunt in ea in uno gnē. z in uno gradu
ē ut appet ut eē debeat grad? ?iuncti toti?
in uno z eoō gradu quo ē una ſingkun p
ſe: ſaluo ut ſi acgrat amiliōez z una ſomā q
eet ?pōne corpis hūan1 calidio? aut frioz
uniſcutuſq. simpliciū p ſe: z maſ in medi
cinis que diu ſtant ?fecte anſi eis utamur.
z foſte ero ptentus in fine q hoc acciat i
pluribus ?pōnibus. Sz qn erut medi-
cine ?rie in uno gradu ?rietaij: tunc de ne
ceſſitate una uincet alterā: z erit medicina
tepata: ſaluo q ea? ?titates ſint illa ?ſt-
tas in qua poſit eē ille grad? ?utis: qz nk
la medicina que ē calida in p2io gradu au
ko non eſt ſicut in oi ?tititate accenti. q ē qz
cu mel ſit caſz in ko gradu: z ſadali ſint fri
in ko: mel uincet sandalū ſi ex melle come
dāk due. 2. z ex ſadal. 3. z. 13 due. 3. mell
n uicct duas. 3. sandaloz. Sz ſi medicie ſi
ſunt ?rie i eoō gradu ?rietai: 13 eit ?g. exē/
pli una frā in p2io gradu altēa calida i ter
tio: z alia frā in ko: z alia caſa in quarto.
manuſektu eſt q frā reiſtet ex caſa 13 q e i
gradu fritaij in uno ?g. aut in duob?: hoc ē
qz res q ē frā in p2io deducet caſz itertio

ad caſm i ko. z eo8 mō q ē frā i tertio re/
ducet calidā i quarto: ad calidā i ktio: z ſe
p erit victoria 13 unū gradu: qz illa q ē frā
i ko reducet illa q ē caſa i tertio: ad illa q ē
calā i p2io. z totȗ hoc ē qn ē q̑titas medici
na? ē equalis. z ſi intēdas equalis i pōde
ſed equalis in uirrutib? Et bec q̑titas ē
in p2io gradu graduīn in gbus manifestāk
opōes medicinaz i corpe hūano. Et ſi dl
uertiſicank uiruttes ?rie km magis z min?
Et duertiſicank ?titates? et fm plus z mi
nus: hoc eſi q̑titas medicīne debilis erit
multa: hoc ē duplu ?titatai ſoſi: tūc remo-
tie ex ſoſti gradu unu ultra gradu quē re/
misit pp qualitāte. vbi gfr a ſi hūerim? una
medicinā caſam i tertio gradu z alia friaz
in p2io. z qlerit frā in p2lo erit duplu ?ſt/
tatij q ē i tertio gradu ex gradibus i gbus
manifestatur opō illus medicie: i corpe t̑c
remittet ſc8m q6 dictȗ e. Sz ſi erit tripla
in ?titate grad? opōis reducet ipaz ad tē
pātia. Et ſi medicia caſa aut frā erit mno
tis ?titatai ?tititate pria ſi curam? 8 ea. Et
ſi fuerit ?riȗ hoc eſi medicia ſoſtis eit ipa
q multa e i quātitate: plusq. ſua quātitas
p2ia i gradu opōis: z debilis remanebit i
sua quātitate pria: t̑c debilis ſi remittet ex
ſoſti nifi ſc8z ?pōne illi? quātatis. vbi gfr
ſi erit quātitas ex ſoſti dupla fue quātita
tis p2ie i gradu opōis: z debilis rēanebit
i ſua p2ia quātitate: hoc ē qz debȋ erit ca
lida in p2io gra. z ſoſi erit frā i tertio: tūc
caſa ſi reducet frām in tertio ufq ad ſc8z
13 reducet attractio medicīne mſura a ttia
ad kam. Et ca h'c qz qn duplicaſk pria q̑
titas medicie tūc duplicaſk et q̑litas: z ȇg/
dieſ ex gradu ſuo i calitate aut fritate ad
aliȗ gra. Jō qn tu uinenis una medicinā q
erit frā aut caſa in tertio gra. eris duplica
ta ei? pria qualitas in gra. opōis ipa inter
ficet 8 necessitate ſic iterſcit uenenūn. Sz
medicine q ſunt i uno gra. ſue in vno gnē
vutu? z illa? gra? duertiſicank bac re illa?
?patō itez ē ut medicina q ē debilis vutu?
remittat ex ſoſt: z ia dedim? occōne bui?.
Sz adhuc necesse ē ut intelligas hoc ſc8z
uiā qua dicem? hoc ē qz medicinaz q ſunt
?riaz uirutȗ una non remȋtet uel alterat
aliā nifi ſc8m q bz de qualitate ?rietatuz.
q ē qz medicina q ē frā in p2io ſi remȋt

ea quæ ê cala in ko nifi fm supfluíez çß h3:
hoc ê unû gradû. Et idcirco de necitate ê
φ er medicis ὁ sunt in uno gnê uírtutû de
bilís remittat ex forzi fm ἱρöem in medi
cina debili ad funum hriú de maioë illa ὁ ê
in medicina forzi. vii. g. fritas que ê in me
dicina cala in primo g. ê malô pata calo
ri qê in ea çß illa que ê calida in ko gradu
Et fritas que est in medicina qê calida in
tertio gradu est minonis ἱρönis itas
qê calida in ko gradu. Ergo medicina tê
pata in medicis que sunt in uno gnê uírtu
tû est ppínquiòz ad remittens eã qê ê frior
ea. ppea qz ἱρö h3rletatû in ea est ppínqö
ţpòni tempâtie: z post illa illa qê est i prio
gradu: to qz unum hriop ê debili? in illa. z
post illa illa qê ê in ko: eo qz unû hriop ê ò
bilius eo φ ê in illa qê est in prio gra. z mi
noris ἱρönis: z post illa illa qê ê in tertö g
ppea qz hriú φ ê in illa est minonis ἱρöis
ceteris alijs. vii. gra si miscuerim? uná me
dicinâ tépatâ cú illa que fit calida in scô
gra. ñ h3 uírtuté h3 uep reducendi ípaz ad
primû gra. to qz illa que hoc d5 facere ne/
ceffaria erit frigida in primo gra. h3 hoc re
ducit eã ad rem q臺 attingit bunc gra. Et
si miscuerim? cú illa qê est calida i scô gra.
medicinâ calaz i prìo gra. remittet ê ípaz
fed min? et h3 tépata. ppea qz ἱρö frâi ad
calitatê calê in primo gra. est minóz ἱρöe
que est ad tépatâ: sicut est in tépata minoz
ηρö çß in illa qê ê frâ in primo gra. ppea i/
poslibile est medicina tempate ut remittat
ex ea qê calida in scô gra. tîn çtû remit
tit illa qê est frâ in primo gra. Et est ê iple
calide in primo gra. ut remittet ex calida i
scô. tîn çtû remittit tépata. Et sic est im
pòle ut remittak calida in scô gra. ex ca
lida in itio gradu tantum çtum calida in
primo. Et ad框 plus tempata aut frâ in
primo gra. Sed qz medici ñ uiderùt neq
confiderauerunt in bijs dìnt qz qn nos mi
fœmus uná medicinâ calida in primo gra.
cú alia calida in. z. gra. ípa reducit ípaz ad
calitatem in secundo. Ò utinâ ego scirè
de ita que est calida in tertio gradu unam
que eet frâ in primo ad quem gradû redu
ceretur. Si dicerent φ reducaç ad fecùdu
gra. Rundo ergo calida in primo z frâ in
primo reducét calidam in tertio ad unum

gradum z hoc est uanum: Et si dixerint φ
frâ in primo gra. reducet calidaz in tertio
ad calidam in primo. g ründemus φ frâ in
secundo reducet calidam in tertio ad tépa
tam: z hoc est ita impossibile sicut alìud. z
iste erroz puenit a prìuone scie. Et posu
it bunc errozê hò q dì alìndus. φ ipe fec
unam ppilatiòem tractatuù z in illis credi
dìt dare cognosci nám medicinaz ἱρöita
rum. Et uoluit hoc demrare p artem alaa
chi uel algorizmi z muſce: sicut fecit ille q
ſpeculaſ res p acciis. Et dicit φ ἱρö qua
tuor graduñ medicinaz ê ἱρö duplex: ita
φ quartus gra? deueniet quatruplicatus.
ppea qz pomit primû gra. duplû tempâtie
z fecundû duplû primi z tertium duplû ſe
cundi: z quarti duplû tertij. Et erat ei ſuk
ſkibiliens dicere φ fecund? eet duplû primi
z terti? tripli z quarti? quatruplù. Et ſic i
tellexerunt medici in ordine gradnum ad
hoc ut eênt equales: qz calitatem ſensibilè
corpozi posuerunt in prìimum graò. z ab
bac denenerunt a medicina que est remo/
ta ab illa tîn çtû ſuit remota illa a tempe
ata: z posuerunt illam in secundo gradu.
Et istud ſine dubio est dupluz primi. Et
post bunc denenerunt a medina qê est réo
ta a ſeeunda tîn çtû ê remota ſcôa a pì/
ma. z hanc posuerunt in tertio gra. qz tri/
plícata est: z ſic fecerunt in quarto gradu.
Sz fm Alex. ê necesse ut ponant ſcôz gra
dù in excesſù sup primû duplû excesſus ch
h3 prìm? ſup tépatù: z terti? ſup ſcòm du/
plû excesſus qué h3 ſcòs ſup primû. g me
dicine qê erunt in tertio gra. calitati necio
interſicient z mağ que erunt in quarto.
Et quò pìnt tollerare corpza medicinas q
sunt in. xvi. gra. Et ad框 pōamus φ ita
ſit latitudo quarti ad tertiù ñ est ἱρötio
nalís latitudini fecùdi ad tépantiá: z tales
latitudines deberent poni in gra. Et ſik
latitudo qê ê a ſcôo ad tertiù. z ſecùdu illof
ozdines graduù ñ ſunt equaleſ. Et ñ pos
ſet eê maiòz erroz in bac arte ch ilte. io qz
res in qua intellexim? in prìmis ſeruaſ or
dine excesſuì uírtutù uni? ſup alterâ eê ocł
ta a nobis nec ipam coſſerem? Et erroz
alchimbi ſuit qn posuit ré qê ê i primo gra
du dupla tépata i qualitate cala aut frâ: z
bec ſuit çà qz ſecut? ſunt ἱρönem dupli.

m 3

Est est dicendū q[ui] illud q[ui] tellexit. Et in p[ro]mo gra. est q[ui] h[uius] excesſu sup tempa/meto in vna p[te] ultra i[ps]m: et km hoc q[ui] p[one]k p[po]dupli in excesſu graduu ſi erit necessarium q[ui] medicina que est in quarto gradu sit dupla ſuper medicinam que est tempata sexdecim duplīs ulcibuf. Et q[ui] dictum. Et sigt hoc q[ui] dixit et mea intétio est in primo gra. illa res que manifestat ſe ſui et p[mutatione] corpís q[ui] eét intentio. Et q[ui] prim[us] gradus eét duplum tempati: ptmu tatio que manifestatur in corpe a medicia non eét principium p[mutationis]. Et com templare bene hec uerba ſi ſunt ueratia: et non conſequeris conſuetudinem popu/lorum qui ſecuntur conſuetudineſ medico rum nonozum Hucuſq[ui] d[ix]imus p[patio] nes quibus h[uius] potest cognoscere naturā medicina[rum] compositarum et componē eſt p[ul]a cognitionis prima[rum] ututuz q[ui] et ſecuł das et tertias gradauimus q[ui] non fecerit alij medici. Et est querendum.

Be cogne medicina[rum] compositarum per experientiam.

Ostis comp[on] medicinarum est inuè ta km rónem: virtus prima fa et ter tia medicina comp[on]ite ſultur km rónem. Querimus ſi experientia h[uius] aliquam inuè tionem in utrertibus medicina[rum] composita rum: ſicut h[uius] in utrertibus medicina[rum] ſim p[lic]icium Et dicimus q[ui] prima utrertues ſe et tertie non indigent exp[ientia] in com/positio eo q[ui] ſunt inuente rónem demrátia Sed ſi possib[ile] est in medicina comp[on]ita facere aliquam p[pr]ietatem pp q[ui]ruti onem hoc h[uius] exp[ientia] magná inuentione p[pe]ea q[ui] quedam p[pr]ietas est que habet conuenientiam cum compos[itione] medicie et quedam non: et illa que non h[uius] conueni entiam inuenitur in mal[io] parte i comple tione naturali non artificiali: h[uius] non ſit remotum inuenire p[pr]ietates in medicis quarum complectio facta ſuit tempore. Iò go: p[pe]ea q[ui] complectio mag[is] est in illis? firmata Et io di[ic] h[uius] qu[em] tu scis q[ui] ma lor ps op[onis] tyriace p[uenit] a p[pr]ietate q[ui]t[em] totam ſubſtatiá: et d[ict]io q[ui] nos non d[um] bemus mutare aliquid ex receptione qua

facit andromachus. Sed nolo ei credere: fed nolo addere ad tyriacam multas me dicinas que non erant note ülo tempoze: et de vna qua[que] faciam p[bationem] quare i[ps]am addídero ſicuit est lignum aloes et á/bza et gariof. Et posth[ui]s bene declaravi mus p[b]arationes comp[on]is: loquendum erit de manifestioribus medicinis compo ſitis: et ponenda est cá illarum comp[on]um et hoc faciemus in lib[ro] futuro. Et h[uius] hoc non ſit nobís multum necessarium na ſcitur tamen in aliqua p[fect]io. Et admodum muſici q[ui] dederint principia uocum et tonoz: et p[ſes] compos[itionis] illozum lo quuntur pos[lea] de instrum[et]is muſice ma g[is] manifestiſ: ad hoc ut e[or] sciétia ſit ma g[is] manifesta: ita et nos faciemus. Et de nobís conſentiat peruenire ad perfectio nem ultimam: que beatítudo ſempiterna appellatur.

Explicit liber quintus. Incipit liber ſextus de regimine ſanitatis. Rubrica.

Cias q[ui] finis penes filo sopbuz d[ri] tribus m[ö]ts. Et nus est ad qué res ne cestario tendit: et hoc ab solute d[ri] finis. Scos est ſicut f[ö]ma d[ri] e[re] finis m[ö] et h[ic] appellat finis p[fect]o[nis] entiſ inſepa billis. Tertius è ut eo exi[n]te ſlat res p[er] ip[er]m ordinare. Et h[ic] finis c[ap] appellat: ſic d[ri] er[é]p[lariter] q[ui] ſerra è finis uaf[or] q[ui] eaz kiunt. Et finis artis medicine ueraciter in primo m[ö] et tertio d[ri]: ito u[o] largo d[ri] m[ö] Sz hec p[ic]tula qua[que] incipim[que] m[ö] è nobill o[z] duo[que] fini[us] q[ite]z in bac arte reqrunt. Et h[ic] adhuc in duas d[ri] p[tes]: vna è q[ui]l[as] ſanitas d[ip]feruati. Fa è qualiter remoue antur p[po]nes que inducunt in corpo[ribus] egn[es] futuras. Et hec è ps media inter c[ó] ſeruatione ſanitatis et egn[is] remotionem. Et ſcas q[ui] hec ſin[a] u[al]èt n[a] co[sp]a tueri niſi a co[rupt]ône que eis p[ac]ciu[s] ſit Et hoc plurim[us] acidit pp ſup[fluit]ates ci bo[que] q[ui] in niſi corpo[rib] aggregat: q[ui] è q[ui] manifest[us] est q[ui] n[u] quolz regimie aut ci/bo q[ui] libet h[uius] utak: cor[que] ſanu remanebit ſep Et hoc è vn[u] e[rm] q[ui] s[on] in bac repiſ arte. Et

si hoc ſi eet: hec ars efficiens ſi diceretur. Et idcirco bene diffinuit ille qipam ina/ gressiā diffinuit. Bicens ᶜ medicina ê ars opatric que inuenta est expimento: e rœ pferuans qo sanitatê: et remouens eſnem et hec est ueratioz diffinitio que in aliquo libro alicuius auctoris ſit inuenta. Et q[ui]s diffinitio.g. ſit completa ſi ſi eſt declara: et est qi dinuta: q[ui]s ille non manifesta unit ex quo genere eet: q[ui]s œs artes mini/ strantes que ſup nām dominantur: aut q[ui]pam manifestant trib? ſunt mōis: aut erut ſicut ſupliſtentes absolute qui foſmam uel mām non faciunt ſed pcipunt: aut efficien tes abſokte q[ui]s non pcipunt ſed faciunt ſo mā in mā exerte p[]pata: aut ſunt medij. hoc eſt ut ſint in p[]te efficientes et in p[]te ſupliſ/ tentes: efficientes in eo q[] faciunt ſo[]ma[]z ſupliſtentes in eo q[] maniſſtant mām et p[] cipunt ſup illam. Exemplum h[]o[]trui eſt patronus qui regit nauiuq et magiſter q[ui]s lignanima incidiit et nauiuq facit et ſs eſt. et tertius et qui coſtruit ip[]am ordinauiuq et p[] cipit. Et hec uerba optime ſclarauı modo in commento ſuper ſecundo ph[]ſico[]rum.

Et ſeas q[] ars medicine eſt de genere earum que ſunt efficientes absolute: q[] eſt q[] dat ſo[]mam qua complérur n[]e op[]o[]es naturales. mā eſte p[]pata. et b[]anc ſo[]mam dare non p[]ot] ſi ſi fm aptitudinem materie aut nature: et b[]ic eſt finis queſit q[ui] e ad uocandum artem ut plurimui loco conueni b[]ili ſuo ſb[]o. Et b[]ic affiſimila[] regimento. g quo regi d[]z h[]o tempate complexiōls quo h[]o p[]uenit ad finem n[]a[]lez ſue uite et ad ſa nitatem p[]uenit naturalem que p[]pter d[]na tionem ſit frigiditatis et ſicfitatis ſuper m[]e b[]za principalia. Sed hec ars non de/ bet b[]unc ſi[n]em transiſre: q[] si b[]unc ſi[n]em doceret trāſire poſſiſbile eet hominibus ui uere ſemper: et b[]uius impoſſibilitas e[] ma/ n[]iſſa. Et c[]a que p[]hibet ut hec ars cir ca ſi[]n[]um ſb[]m ſanabilem finez non p[]ſequat ê ſi[]miſſis c[]e: q[]i êt alie arteſ natura[]cui ſua ſubtec ta al[]u ſi ſi ſauiuq p[]laudabilem non b[]iut: ſicui ſi re g[]itimne exercitantium et tranſſerentiuq et a gricniture. Et R[]aſis aſſignat cam in vno lib[]or[] ſuo[]r: et ê q[] iſte res ſupradicte m[]l tis indigent medijs ad b[]unc finez qu[]e no bis impoſſibile da[]r eſiſkit. et bene dixit: t[]n

dictum ipſi[]us ſuit diminutuq: et indiget ad d[]tutione ut melius declarek. Et eſt hoc uer bu[]z q[] hec ars al[]u deſicit in indiuiduſ pp. materiāles p[]pationes que ſunt in ip[]i[s].q[] eſt q[] non eſt impoſſible ut ſint duo homi nes vn[]i[s] eu[]iſ tempate complexionis e/ qualiter et utent[] vno regimine. et vni[]u[]s itio rumi deueningt ad melio[]ze ſin[]e qu[]e p[]ſeq po terit p[] ip[]i[]us naturam: in alio uero in e[]os geneſ exiſtente mal[]i generabuntur humo/ res qui mortem inducent. Et c[]a b[]uius eſt q[] in eius complexione eſt mala p[]pato[]ri a que eſt c[]a ut in ip[]o bec malticia geneſk q[]ui[s] banc p[]pationem igno[]emus. Et c[]a b[]uius ignorantie eſt q[] in naturis tot ſunt p[]pationes fixe: ubi eas per ſigna cognos[]cere neoneamus: et hoc accidit pp. ter p[]pationum inſtrimitatem: ſicui ſut natu rali p[]b[]ia eſt declaratum. q[] ibi d[]r q[] que/ libet materia h[]z accidentia, p[]pria et fixa in ip[]a fine accidentibus q[] remaneant a ſo[]ma. Et hec accidentia que ſunt i materia ſunt c[]e multitudis uarietatum que in nat[]iſ indiuiduq inueniun[]k. q[]admodum accid[]e tia p[]pria ſo[]me ſunt c[]e multitudinis uari e tatiuq que in moralitatiatibus indiuiduoz[]u hominum cognos[]catur. Et totum hoc eſt q[] in homine multe p[]ſes indiuiduoz[]u uel compositionum inueniuntur: q[] eſt ulti mum composi[]tii. et ob[]boc p[]uenit ocultato uarietatis p[]pzieta[]tum que i naturis et mo ralitatiatibus indiuiduoz[]u inueniuntur. q[] uis in ſenſibilibus particularibus indiui duoz[]u manifestis quoad nos comuicet

Ecce aliquantulum egresſi ſumus ordi nem lib[]zi noſtr[]i: non tamen p[]pter hoc mi nus ſequetur iu[n]amentum q[]e ſt remo[]li mus vnum dubium quod multi ſapientes ſcire affectant. Weinceps ad noſtr[]um reuertemur p[]poffitum. Et dicemus q[] ille q[]ui d[]icit q[] illi qui reguntur fm q[] . H. d[]cicit in regimine ſanitatis: penitus ad bonum ſinem terminantur: neſciunt qu[]omodo co/ gnificatur finis b[]uius arti[s] a parte ſuoruz paſſiuor[]um. Et ilt[] utam medicorum igno rantium ſequuntur: ſicut illi qui dicunt q[] dies hominum ſunt numerati: q[] non eſt i poſſible ut homo temperate complexiōſ bono regimine regatur: et p[]pter hoc diu ius non uluet alio qui mal[]o regim[]ie poter[]k

87

Tis hoc rarissime accit et ab accenti reo to
banc artè incorruptione non adducet nec
ipi? nobilitatè aliquo mò p[er]sternit: q[ui] hoc
accùs pp. sui raritâtè sere adnichillak. Et
g appriat egnès reb? uoluntarijs et reb?
extrifecis solù i[ps]as app[at] medietat s[ua]z
cáz et et minori pt[ie]: q[ui] è q[ui] gra? h[ab]rèn
è n[isi] gra? cáz efficientiù solù. Sz quia iste
cè málkeſt? cernùk: et mediçi qi[que] egnès
ips[us] adaptât. Et si aliqua accidat eg[ut]o
quà non p[er]ſefferint hec cè dicunt q[ui] hec a
diúna uolútate p[cedat]. Et q[ui] bec òba vul
garibus placent nolumus ea u[it]uperare.

Et posth[ui]s sufficiêter locuti fumus de in
uamento h[ar]tis, deinceps nolumus loq
de cáis que nobis p[er] accus corruptòez ad
ducunt quib[us] repugna[rum] pos[sum]us p[ha]
artem: et s[olum] funt cè efficientes. Sz ita
rum qued[è] tales funt q[ui] i[ps]a[que] custodiendi
mod[us] p[le] manifèste p[er] ſuch[que] buſtio: i[ci]ſio
p[u]ſuſio et simill[ia] q[ui] ab iſtis ut plurimù pos
ſum[que] abſtinere, Sed de illis que de necita
te nos immutant et ſine n[ro] uelle de h[is] è
dicendù. Et dicim[que] cè que nos accên[ti]ali
ter corруpunt funt aeris p[mut]atio: et in
p[u]enien[que] exercitiù s[icut] artiù lab口[ro]ſarù
et cib[us] et potus: et accên[ti]le aie, et v[el]r oia q[
adducunt mal[que] p[er]k[on]è málè uel n[hi] mállem
Et q[ui] ab bis p[er] dictè cauere pos[sum]us au
medium e[oz]um tenendo s[icut] in conſerna
tione ſanitatis medium rep[ite]. Ob hoc di
cimus q[ui] impos[ible] est ſanitatem alíquo
modo conferuari n[isi] per c[ib]os tempera/
ti chimi et q[ui]titatis et ſm tempus receptof
ter motu[que] et quietem: et p[pter] ſuperflu
itatum euacuationem et p[pter] aptu[que] aerè
cum accên[ti]num remoti[que] que ad malam c[ó]
plectionem euemium. Et melior moduſ
cib[or]um est ut comedatur ſm modum me
dic[ia]lem. Et ſecla[que] q[ui] ſuperfluittates p[mo]
dum fricationis exercitijs balnei et medi ci/
ne euacuantur. Que omnia ingrediuntur i
genere diferie[nt]ie p[re]ſeruatiuè ab eg[uit]u
dimbus futuris. Et q[ui]bs hoc mirabile ul
deatur inciplamus a fricationis ſpecie: et
i[ps]iùs iuamèta dicemus. Et de ſpecieb[
exercitijs et eius iuua[me]tis et alio[ps]. Et po
ſteu reuertemur et dicemus qualiter unaq
que maneries complexionum debeat con
ſeruari. Et fatis in eo quod p[ier]iſt de u[tr]

tutbus ciborum ſum[que] locuti. Sed in hoc
libro dicemus qualiter cum eis debemus
uti: et qualiter cum eis debet ſanitas con
ſeruari Et simi[que] etiam de u[tr]tutibus
medicinarum ſumus loquutus. Et deincepſ
dicemus qualiter cum i[ps]is ſanitas debe
at effici et conferuari.

De exercitio et modis eius.

T ab exercitio incipiemus et dicem?
q[ui] exercitium est vnuerſaliter mem/
bzor[um] motus aliqua n[ol]untate: et hoc fit
pp[er] in memb[ri]s motum uoluntarium ha[
bentibus, et ſecundario in memb[ri]s ani/
malibus habentibus motum ſicut funt ue
ne et u[tr]strumenta nutrimenti. Et q[ui] er/
ercitium est membzor[um] motus, ergo ex
ercitium quoddam est pp[ri]um quoddam
est comune. Lomune quid[que] est illud quod
totum continet corpus, et iste est motus u[
nuuerſalis abſtrationis: cui omnia comuni
cant animalia. Et exercitiu[que] pp[ri]tium est q[
certis ap[ro]p[ri]tatur memb[ri]s q[ui]admodum
n[or] que exercitium est pulmonis: et ſeder
et ſuper pedes ſtare est doſt[ia] exercitium.

Et docetur in motu membzor[um] noui/
ter q[ui] exercitium ſt[ur]p[ri]tium omn[in] memb[zo]
Hec est diuſio que fit a parte membzor[ü]
Sed alia fit diuſio exercitijs in eo q[ui] er[
citium est que est q[ui] q[da] dam est exercitiu[que] fö
te et q[da] debile: et q[da] est tempatum. F[o]
te uero et debile quoddam aduenit pp ab
ſterſionem i[li]uis q[ui] s[olum] ſua memb[ra] ſati
gat: et in hoc igreditur exercitium uelox et
tardú, Et al[ui] ex repupnátia q[ui] i[ps] et al[ui]
motoz[é]t ut vnus p[ma]t ab alio: aut ſicut
eét in eleuato[que] maq ponderis lapidei, et i
hoc exercitio uelocitas u[l] tarditas n[hi] u[tra]
Et al[ui] in vno exercitio uelocitas et forzitu
do conſunguntur ſicut in ſocantib[us] c[ui] ſpati

Et iuua[me]num exercitijs tempati v[el]è
q[ui] ſp[um] intrinſecum augmètat. et ſuperſui]
tatos membzor[um] nutrimenti expellit: aut
resoluit: et ſubſtantiam membzor[um] molli
ſicat. Et i[ui]o in omnibus alij[us] rebus corpo
ris est maq[ui]s iuua[ti]num q[ui] est quia calò et
ſpus augmètati p[er] i[ps]um funt ſi[le]s naturali
calori extrinſeco. Sed calor augmentatur
ab alij[us] extrifecis rebus quemadmodi

per medicinas aut per alias res que cale
faciunt actu sicut calor per accidens.

Et qn fit exercitium post digestione in
uamenta fact supradicta. Sed si ante di-
gektōnem inchoetur et fiat: credendum est
ut membza trabant ad se cibum indigestiū
et iste motus ledet retentuam membro
rum virtutem et expellit cibus indigestus
Et vlr operatio virtutis digestiune non co-
pletur nisi per quietem: sicut operatio ex-
pulsue non nisi motu completur. Et idcir-
co hoc dictu est tempus exercitio attri
buinus. Et huius temporis signum est qn
urina colorata est coloze cistino uel subci-
trino. Quantitas uero exercitij est quon-
que homo fuda incipiat et hanelitus augue
tur: et colo corporis incipit rubificari et ue
ne ingrossiari. et qn ad hunc peruenerit ter
minuz tunc debet sedari. et est qz forte ex
ercitium corpus nīmis euacuat et debilita
tem inducit: et hoc manifestatur in forti ex
ercito exercitantis. Exercitium uero debi
le qb euandum est non euat nec per ipfuz
pōt confumi ab ipso est diffoluti. Sed
temperatum porzionabiliter diffoluit et
confumi: et ob hoc subflantiaz membroz
augmentat: corpora impinguat. Et vlr te/
patum exercitiu pferuande sanitat mirabi
lis ca existit. Et malicia que pp pzuatoez
exercitij accit in carceratis manifestat: qu
illo facies carzatice fiunt et eoç color est
impurus. et oes ipius opōnes sunt leſe. et
hoc non ſolu homini accit uep et alij aia
libus calcantibus puenit. ſicur volucrib in
canets detet. et hoc sufficiat de exercitio.

Capitulum de kricatione et modis ei?

Ricatio filz hz inventione in supflui
tatuz euoe tertie digōnis. Et illi?
ſpès simplices ſunt fer.vz.3. hz qualitatē
et.3. ſcom quātitate. ſcb3 qualitate ut ſit af
pa lenis aut tempata: aut ſi uis dicere ſoz
tis debilis aut media. ſm uo qbitatez aut
mlta pauca aut media. Sz opō ſoſtii in co
poribus est obturatio poroz. et duricies
corpoz. Sed debilis opō est poroz aper
tio et mollicies corporum. Et opō media
inter bas duas medi ſobrīnet. Opatio uo
multa est ca maciel corpiſ. et tempate opō
est tempate carnez augmentare. Sed pau

ca in augmento operationem non hz:nisi
qr aliquantulum calefacit. Iſte ſunt op
ationes ſpecierum fricationis ſimplicium
per scientiam ſimplicium: scientiaz compo
ſitarum cognoscemus. Tempora uero
fricationi convenientia ſunt eadem cum te
poribus exercitij. Et ego in eo quod futu
rum è ſpecies exercitij cum ſpeciebus fri-
cationis ordinabo.

We inuamentis balnei, Rubrica.

Et qz balneum est unum ex bis filz
que ſuperfluitates euacuant, debe-
mus loqui de virtutibus partium balnei.

Et dicimus q balneum in nobis diuer
fas impzimit operationes: primas udeli
cet secundas et tertias. Nam ipsum hu
mectat et exiccat: infrigidat et calefacit ſu-
perfluitates que ſunt in poris et ſub cute
euacuat. et aliquando oppilat: uentositatē
diffoluit: inflationem remouet: et corpora
nutrimento pzeparat: et aliquando como/
net appetitum: et materiam de uno mem-
bzo ad altō spergit: et bumores fluxibileſ
facit: et etiam dolores mitigat: et aliquado
ipsos ſremouet. Et barum contrarieta/
tum cā una ex tribus rebus exiſtit. Una è
duer fitas partium balnei. Alia est diuer
fitas corporum pacientium. Tertia est di-
uer fitas moze i balneo. Partes uero bal
nel ſunt aqua frā: calida: domus balnet: et
aer ipius. et iste eedē hīnt gradus. et qz
aqua calida iter caſm et frin tempata coz/
pus refrigerat et humectat: et paucam diſ-
ſolutionem operatur: et in hac paucæ diſſo
lutione abſtergit ſordiciem que cuti retine
tur. Et aer qui naturam huius aque reti/
net ad paucum sudorem corpus inducit.
pter quem euacuantur a corpore ſuper/
fluitates subtiles. Et hec est natura p[ra]
me domus. et quaums aer hūdidior ſit aqua
ſicut alibi declaratuz est: tamen non hume
ctat corpora ſicut aqua: eo quod non appli
catur corporaliter ſicut aqua: imo deficcat
corpora: et ſequindum q calidior est plus
deficcat. Aqua uero et aer calidiffima
calefaciunt corpora et aliquando deficcat
et ſuperfluitates euacuant: et bas ſuperflu-
itates euacuando uentositates diſſoluunt

e aer cum hijs desificat Ḥadmoṣ dictū e.

Et bee actōes nō flunt nifi in corpib? mūdis iz in corpib? supfluitatibus plenis poros cutis oppilat: q̄ e? qz pp maliciā su pfluitatū r multitudinē pori claudi?: r ob hoc supfluitates egredi non pūt: r tunc fi unt patienti orpilationes: r discurrūt bu mores: r mouenk de vno mbzro ad aliud mêb? Et ppea n̄ est utile balneu būtibus repletōnē corpis aut vnius mêbri. Tertia cā mediana in hijs rebus adhuc fortiō ex istit. Et balneu dolores non remonet: nifi illos quī n̄ sunt a spſiōne mē sicut apo ſtemata r hijs ſikia. Et infriatō ex balño alīn ſit p e alīn p acciis. Sed que p acciis fit e cum balneum poros aperit: r cū sup/ fluitatibus calozē r spz euāt. Et que per ſe infrigidatio fit iša pp aquam frām que in balneo frigiditatem opatur. Et appoſk aqua corpozi ut caliditātē calide aqua re primat: r mollificationem mêbzo? rectifi/ cat: r calozē nālē corripiat km moš cōzec tionis fabro? r quoquōr qui utunk frigi/ ditate in fine pp intentōem ſam. Sed ſci as q̄ non, debemus cum aqua frā balnea/ re nifi poſt supfluitatuz euōnem. Et ſci as q̄ oēs partes balnei in corporibus pu ris bonas actōes opantur una alteri non resſitente: qz' diffoununt supfluitates r eua cuant fine leſione uirtutum: r mêbza molli kicant fine neruor relaxatōr: r humectāt fine caſeſactione: r fine oppilatione reſſi gerant abſq inuiscatione. Et hec oia non nifi pibus calidi r frigidi ?plentur: r ſi a liquid in eis dāni papiſt istud e i corpibuf in puris: qz puris nullu dāni euendre pōt

### Capitulū de opōnib? ſōpni r uigilie.

P[er]ationes ſomni in corpibus ſunt digō r humectatō. Et uigilie opōſe ſunt diſsolutio r ſumptio r attractio calo ris intrinſeci ad ptes extrinſecas. Et cās ſomni r uigillie dixi km modum pbie i hijs que p[er]ſesserunt. Sed q[ui] supſluit ſomnus calorem extinguit nālem r corpus induci ad tumidam diſpōnem. Et q[ui] uigilie exu berant corpus desiccant r calorem diſſol uunt nālem: r calorem accidentalem intē dunt. S[uff]icilt illud quod diximus de reb?

quarum memoriam p[ro]cedere debeat.

### Capitulū de regimine corporum: r pri mo corporis temperamenti.

Et nceps narrandum e de ſeruatō ne ſanitati vnificuiſq. lx. pp[on]u. Et u nobis ut a tépata incipiam?. Et di camus q[ui] in illa qi n̄ est necē nifi arbitrari t[é]pamētū cibor exercitiu: fricationu bal neoq ſoni r uigilia: r accentiuz ale r circu stantiar nel aerem t[é]patu. Et hoc in cor poze opō appellat p moš doctrine r op ationis. Et bic errauerunt illi qui non cre debant artē medicine in ſeruatione ſani tatis ?plexionis tempate bēre ingreſſum eo q[ui] credebant i[pa]z eē opōne solu in p[te] curatā. Et uē po curatua in p[pl]one tépa ta neceſſaria nō eſt: r ſi cau[pi]tingeret ra ro t[ui] e[ſt]. Et Ḥuis dicat. B. q[ui] ſerua tione ſanitatis optime ?p[lon]is medicina libus non idigeamus t[ui] in ſeruatione eſ dem in longo ip[er] poſt natiuitatē iduiuui talis: ea que km ip[er] neceſſaria ſunt: u[ſ]: ex ercitiu: balneu: r alia ſimilia diſſiclima eē uidentur: r e[ſ]t apud illum qui opinatur q[ui] ſinis hominis ſit ſanitas pp solicitudinē tempo[ral]ium gerendorum: r penes iſtu hoc diſſicile eē uidentur. Q[ui] magt e[ſ]t diſ ficile penes illum qui opinatur q[ui] ſ hominīſ ſanitas eſt ip[er]us ſinis p[pter] anime perſe ctionem: aut ut aliquam inſenſiblem bea titudinem conſequatur: t[amen] hoc certum non eſt nifi penes paucos. Sed m[ati] opi nantur non tamen ſunt ex hoc certi nec cu rare uidentur p[pter] uictoriam partis ma terialis. Sed q[ui]s hoc regimen diſſi le inueniatur: t[amen] uolumus ab eo ſepa rari: quoniam de eo breuiter loquemur: qua Suicena multu de hoc dixit r ſuffici enter determinauſt. Bicitimus q[ui] B. ſe t[ire] uidentur in regimine complexiſi tem perate quando inſuidua nascuntur ut ſal tritum p[er]corpus eozum ſpergatur: ut eozum corpora p[pter] extrinſecus adueni entia iudurentur. Sed q[ui] mihi melius uidentur eſt q[ui] p[er] eozum corpora p[ona] tur res non mo[d]icatina ſicut oleum de glandibus: ſicut dicit Einenzoar: r quaſi eandē opōnē facit qua[] B. dicit facer salē r etiam melius q[ui] m[ord]icatōnem non h[ui]s

Et p[er]cipit ut ab illo non cibentur niſi lacte.
donec eius dentes orziantur. quia dictum
est q[ui] necesse est cibum esse ſimilem cibato
et natura lactis nature pueri est ſimils. et
etiam q[ui] iste est cibus quem eidem natura
p[ar]auit. Et post dentium ortum p[re]
cipit ut groſſori cibo utantur et bumido.
Tamem ut nutrit a malis abſtineat cibis. et
ut exercitio utak tépato et a coytu'elongeſ
q[ui] coyt[ur] sanguiné puocat meſtruu et ſapo
rem et odorem lactis pmutat. et ut oi die i
aqua tepida balneef: et in aere tempato:
ut or[rip]atilo p[ro] balnei non adueniat. Et
B. ſentit ut hoc i domo balnei flat. et ego
dico q[ui] aer è tépat?n oz ut hi caſſa balni
fiat. et ſi balneek niſi c[ui] uèter a lacte uacu?
exiſtit ad hoc ut cibus ad m[emb]a indiget?n
atrabah. Et flat post longu[us] ſonu[que] et
cune
motus loco exercitiu exiſtit: et a rebus eis
terrozem et trifiſtia inferentibus conferuè
tur:ut e[or] n[ec] ad pigritià non puertank.
Et ut calo[z] ip[or]z nális in ip[or]s non ſuffoce
tur: et dulces cátus: et dulces ſomni: et oia
que ip[or]s letificat ſunt ſgrua: ut e[or] nális
cal[us] accrefcat. et ip[or]z aſſes uirtutes p[ro]
tent. Et ſimiliter indigét pulchris ſoſmis
t figuris. Et maiol[ex] ſesionu ps que pueriſ
accit è aut pp calo[ze] aut frigus aut terro/
rè aut alia extrinſeca. et hoc m[ö] puezi regi
debent donec deàbulare cepit hoc è uſq[ui]
ad annu[us] tertiu[us]. Et abinde exercitio oi
die utant: et post exercitiu fricatòre. et post
ip[am] balneo. Et plus debent cibari cibo
in ſtitrate et qualitate tempato. Et iterum
cum cibare uoluerit ita cadè ſibi oſdinèk

Exercitium t[em] e[or] excedum non d[he]b
er ut p[er] ip[em] e[or] corpa non deſſicent. et ut
p[er] hoc eis augmentum phibeaſ. et in aqua
frà balneari non debent q[ui] aqua frà crei[n]
to reſſit. Et hoc regimen tribus ſeptima
nis án[us] ſeruetur. Et ſcias q[ui] uinu[que]
ut[i]ſia ſunt mala q[ui] e[or] capta replèt et ma
lo calo[ze] calefaciunt e[os] et m[étè] ip[or] ptur
bant. In t[ur] uero luuentu[n] bonu[que] eis et
utile exiſtit: eo q[ui] tunc in eis due colere ma
nifeſtak. uz rubea et nigra: una p[er] nam: alia
uero p[er] acci[n]s. et uinu[que] ceruſia uſſis du/
abus reſſi[t]ut coleris. et e[as] a corpe expel
lunt. melancolie uero a tota ſp[è] reſiſtunt.
Sed coleram rubeam p[ur]inam edoctum.

et membza humectant in quibus ſicitas
ſuperuenit. Uniuſaliter c[ib]i iuuenuz
ſubtilés e[non] debent. Et ex melioribus
carnibus quas comedere debent uel p[ui]t
ſunt carnes p[di]cum cum medulla panis p[er]
pate. Et ab herbis omnibus et fructibus
humidis abſtinere debent. et uidetur mihi
q[ui] homines talis ?plexiòis et qui tali regi
mento reguntur ſunt parati ph[il]ſicæ ſeiam
recipe per naturam. et unam ex tribus per
fectionibus quas dixit Alexander neces
ſarias e[em] ph[o] uidenk h[ère]: post uero tres
ſeptimanas e[odem] regimine regantur.

Sed post diſſationem panis exuatur.
t e[us] oleo fricenk dulci. et fricatio ſit molk
et lenta ut duriciem non operetur. et hec
fricatio est necessaria ut corpus bono ex/
ercitio p[ar]aretur. Et si ante fricationem
exercitium inchoarent. Posſible e[et] ut ex
hoc pori oppilarentur p[ter] superfluitas
tes que ad exitum p[ar]arent. Et ole[
um olíue calidum neceſſarium est q[ui] duri/
ciem remollit et superfluitates diſſolut.

Andilla mollià e[em] debét: ne contagiò
carni nullam ſesionem poſſint inferre. Et
fricatio quidam a ſupiori debz ad inferius
t ab inferiòri ad ſuperius. et ex latere ad
latus. et ex tranſuerſo ad tranſuerſus. Et
hoc agendo ab omni parte pori aperiuntur.
Et aer in quo pannos exuet debz e[em] ſimilis aeri ueris. ad hoc ut ſuperfluitatù euacuationes menſurate efficiantur. q[ui] est
quia ſrigidus aer euacuationi reſiſtit. et ca
lúdus ſuperfluam opeſationem operatur.
Et ideo temperatus aer ab omnibus uel
a pluribus poſtulatur. Et post fricatione
ſupradictam debz aggredi extremum me
diocre inter debile et forte. et uelox et tar
dum q[ad]modum est ludus parue balle.
sicut dicit. B. in lib[ro] quem de balla com
poſuit. q[ui] è quia ludus grosse balle qui c[ui]
pedibus perſicitur non laudatur. quia f[ó]
tis est et efficitur cum timoze. Et hoc exer
ciùm perſeuerare debet donec h[anel]itúſ
eleuetur et corpus rozari incipiat et tumor
ip[us] diminui incipiat. Item dicit. B. q[
bec quantitas exercitiu ab exercitantibus
non cognoscitur niſi ſecundo aut tertò die
ita q[ui] erro[ur] cognito ab ip[or] ? ſeit et coriſè
ſi exercitiu ſſtult ſueit una die ſeſſi diuſe

Post hec uero banelitus retireatur Hz
q poſe ê:q ê qz retinendo banelitû nālis
calor forſtificaſt et poros apit: et p eosdem
ſupfluitates expellit q̃admoſ illi faciunt
qui fozamina dilatare intendunt: qz ex ſuf
flando fozamen apik: et dz 2ſtrictio bane
lit? eê cū extéſione muſculi pectoris ac dy
aſfragmatis. Sz extenſo muſculi uentris
pua dz eê.φ ê qz p banc extenſionê ſupſlu
itates pectoris et p lōis ad ſmțza nutrītua
expellunk: et pp extéſionê muſculi uetris ſu
pfluitates que in iſiis ſut et q lab illis tranſ
miſſe ſunt inferi? expellunk: et qui bz dya
fragma debile a 2ſtrictione banelit? peni
tus abſtineat qz tunc ſupfluitates ad cere
bzuſ mitterenſ: ſicut uidem? in ſukſtantib?
in iſiis qz ipoz uene inſkāt in facie: et iſpe
facieſ rubedine adipſeunſ: et hoc accit pp
bumoz et ſpūuz aſcenſu ad caput. Hoc
facto fricatio ſiert dz que eſdalich dí. Et
bec fricatio multa debz eê: et ad aspitatez
declinās pp duas intentiōes. Alna ê ut ſu
pfluitates ſubcutanee emundenq ab ex
ercitio ſunt tranſmiſſe: et alia ê ut cor? ſoli
detur: et uapores boni retineāt ut ab bis
q ab exercitio accidunt ſi alterenſ. Jste q
dā opōes q circa cor? exercenſ interpolla
tōne reqrunt et quiete: Sz fricatō ſu? ac
uelociter ſiē dz ſicut dic. H.qz ſi totu? cor
pus mandilibus ſimul et ſel fricari posset
utili? eêt ut ſupfluitates ſimul et ſemel a cō
pore exalarent: et hec fricatio ut dictu ê cū
oleo dulci dz fieri. Juuenis aint q bāc
Bnt 2plexionē q ni puenerit ad quartā ſep
timana anoz in aqua frā balneari debent
pp ſolidatōem zaritati in eo? ſubzis ab ex
ercitio derelicte: ut calō pp exercitiu? ſpar
ſus aʒgek et ad ſu? ppzui tenozê reuerta
tur opōes ſuas integre adiplendo: et eoſ
mo? bic aqua qriſ: frā q̃admoſ in exeunti
bus a balneo poſtulak: aqua uero ifta ni/
mis fritatem ſi hz: nec êt in ipa têpantia ad
eſſe dz:φ ê qz frā ut nix ſmțza ledit: et re/
miſſe frā nram intentōez ſi hz: et hec balne
atio ſubita dz eê. Sz i balnatoe l ablutōe
capitis aq frā indigem? speculatione. Et
qni, H. ſuit de ea loquunt? non posuit ſuffici
entes 2ditoes: nec de ea ego dubito: niſt
qr caput ê mbd frin p nām: et inſuma utq
debeat balneari ant nō: dios q nō. Et p³

bec oia cibari dz laudabilt cibo ſicut carni
bus gallie et pane pſecto ut dictu ê p[ato
t carnib edinis: et annualis agni et uituli
lactantis. Hora uero cibandit erit cum
oés digônes fuerit celebrate. Et km ſitaz
dicenti q bô bis in die cibek: erit neceſſa/
rium uerbis exerciteſ: et bis balneef. Et
H. dicit quidā medici dicunt q hec debét
ter in die celebzari: et hoc eidem placere
vri: de quo ſi modiciu amiroz: q ê qz ſi hoc
fiat ter: et ore cib terná ſeccionê hêbunt.
q ê qz cū cor? iuuenis hoc regimine uentu
ſit forſtis ne? et bone digôis ſi idiget ut iſi?
cib terna digône didaf: et hec p[itio ſi cò
uenit niſi ſenibus et debilibus nä ut idem
iſe. H. refert. Et ſi aliquis diceret q hui?
ptitiōis neceſſitas ppriá neceſſitate ſeqre
tur: inde erroz puenit quia 2p[ii hz veruz
q ê qz neceſſitas ptitos boraz exerciti? et
balneoz ſeqe necitatê p[itoſi bōaz cibo/
rū. Ţi noui medici ſentiunt q puenientia
tpza comedendi tempatis 2plexionib[] ſut
ut tribus uicibus duobus celebzeſ: dieb⁹
Et ſimiliter exercitiu? et balneu debent ſie
ri tribus uicibus duob? diebus: et ſiti mibi
uident veritati magis appinqre: et ét mira
bilis auenzoar buic affentire uidetur.

Capitulū de regimine corpis temperati
per coytum.

T coytus buic moderato uſu p[ueni
ens exillit: ita ut p hoc eidez nibh ac
cidat ex eis q p[ter nám ſunt: et hoc nō cō
cedim? niſi qz ſpma ê una ſupfluitas p[pa/
ta a nā ut expellaſ ſic alie ſupfluitates: ex
cepto q in ſe bona ê: et lō pp pu[n] errozem
euonis iſius fit magnu nocumentu: et plu/
rimi ſaptentu phibent uſu coytue in p[er/
natione ſanitati. Jtê ſi exercitiu? ê aliquo
m[ò]p p[ueniens] poſt coytu illud ê nocumê
tu] coytui repugnans. Et qz coytus deſic
cat cozpoza et uitutes deblitat: et euapo
rat cor? necesse ê ut fricatio que poſt coy
tu? fit hec nocu[m]ta coytus reco[penſet]. Et
necesse ê ut hec fricatio bát aspitatê ut po/
ros 2lipet et membza conſoriet: et ſiat cū
oleo multo.

Capitulū de regimine eins per ſomn[u]
t uigiliam.

30

T sónus iplus neceſſe eſt et uſſit tê/
pat? ſm exiſtetâ nature: et ultra hoc
in ſono uelugilia ſi cogat náz. Et hec oia
obſeruari debent nſi in iplus regimto cò
miserit peccatû: aut alud extrinſecu ei no
ſupuenerit. Sz ſi in ipf? regimto peccatit
indiget correctione ut repugnet buic p ſ
riu. ſbi ſi cœdat aliqua ſtiptica: et ex b°
uentrê bát constipatû neceſſe êt ut reb?pin
guib?utak. Et ſi hoc accidat cibi paucitate
et tpris longitudie p ſriu corrigak. q2 plu
rimum et cã pſtrictòſi ſupfluitatû ê pp reſ
exirinſecar malâ p[]ſone: hoc ê calitati et
ſritati, obboc q2 ſeruari ab iſt difficile ê
et cù dico hie ſupfluitatû ſtrictionê ſi ſolî
ſtercoris et urine itêdo fed toti? corpis ſu
pfluitates q et ex manât: ſicut et meatu q
inter epar et ſel exiſtit: et inter ep et ſplenê
et qui puenit ad palatû et nafû. et v? qn? h
mbra regimê dimittur indigét medicis haſ
ſupfluitates euacuantib? Et ſiæ q exer
citium eſt una ex rebus q indigét correcti
one ſi in ipo delingë: et peccatû q6 ma? in
exercitio ſmittik è illud q6 noia[]k labagi, i.
ficut pigritia aut laſſitudo q poſt exercitiu
accit. Et iâ dixim? in bijs q p[]terierút q la
bagz q puenit a rebus extrinſecis ſunt. z,
ſpêſ simplices: vna ê ulceratua. ſa ê eriè
ſiuat. tertia ê apôſa. et ulceratua ê illa q fit
ab huôre calido: et fit et pp retentas ſup
fluitates ſi diſolutas p exercitiu, aut pp[]
bumiditates liq[]factas ex pinguedie et car
ne pp imoderatû exercitiu. Ên neceſſe eſt
ut medieie adbibeantur ut bas ſupfluita/
tef enacuent et diſsultant: et hoc ſiat frica/
tione leui et multa: q2 hec fricatio pp ſui le
nutatem ſi oppilat imo diſsolut: et q2 m[]kta
euacuat: et dz et fieri cù oleo cało ueteri ſi
pticitate carente. Ex balneo uero magis
necessariu ê aereu: deinde tepidu aqueu:
z cibenk cibis ſubtiliozib?: buiozib? atq
friozib? ſolito: z pauciozib? ſtitate. Et cò
rectio extensiuе dz fieri molliſcatone, et id
circo dz fieri fricatio lenis cù oleo calefac
to in ſole: cù oleo anetino et cù oleo camo
mellino iutile ſi ê: et ê neceſſe morari i bal
neo tepato et mozá in ipo trabere. Lo
rectio apôſe que cù extetione ſit et leſiòſ
ſefibilitate et ſtitatiu mbri augmêtatoe tri/
bus efficic mois, Suacuatôe: uz repcauſio

ne: infratōne et molliſcatōe, p[]pea indiget
fricatione ſubtili leui et multa: et dz multâ
trabere mozá in aqua cała uel tepida: et i
ungi multo oleo tepido, ſed in eſtate oleu
de beſaſſeg, i, uiolacēu utiſi? exiſit. Et ci
bus paucitatis iſt? ſp[]ei paucio? dz ê cibo
alia[]z ſp[]e[] paucat[]i et frio[?]. Hoc ê regim
tépate p[]plexionis in etate iuêtuſt ufq ad
xxv. annum.

Be diminutione cibi.

Oſt hec uero exercitiu dinui et cibus
ſubtiliari è neceſſe: et cibi ſint hui ali
q[]ſtuli ad calozê deſliantes. et ſi ſenij etate
exercitiu k[]lat equale ſicut itineris ſuanis: et
calis et buis indigét cibis: et hoc regimen
latitudinê dz ſm magis et minus in plura/
litate et diſnutione án[]o: et taleſ in unoquo
c3 die cibenk: et. ſ. dicti[]u exercitiu eſd[]e p[]ci
p[]iaſ: et balneu et fricato. Et q2 in co[]p[]iſ
ſenu ut plurimu ſupfluitates gener[]ak: et ſi
ſuſſicit exercitatio illas ſupfluitates euare
potenter, neceſſario oz in ſernatōne ſani
tatis ut cibis medicinalib? au medicis po
tiātur. Et pp hoc in principio ſua[]z cœſt[\]i
onu oz ut reb? buis ſeficiank: ut bletis eli
xis: patis cù almiu: oleo. et sale: aut i alijſ
ſik? ppatis. Clifereu o[] ſenit[]m ultrim[]u eſ
exiſit: et uti debent ſicubus cù ſemine uryi
ce et croci: et ſikib? ante cibu. et aqua meliſ
exiſit utilis ma[]ſiſs q neq[]u umu n3 cerui
ſlam bibunt: ſed ſinu[]m urylius p[]ot exiſtere i
ter alios potus, ceruia[]z q ſiut ex paſſu[]l
melio[]zes ille exiſtut q et paſſu[]l carentib?
nucleiſ ſiunt. Et hoc iò q2 res que notabi
lo[]zes ſunt ſenib? ſunt ille in quib? urytus
ſtiptica non reſp[]ik: eo q reſiſtunt abab[]uſi
qualitatibus ei q querik in eis: et dz êc ue
tus ceruia ufq ad finê ſue p[]fecto[]iſ: et co
lo[]z ſuus ſicut coloz uini. Et ceruiaſa que i
nra fit terra: uet? ſi appellak nſi ſpacio ſex
mensiu tranſcedat. Et in mino[]ri temp[]o e
non eſt p[]ueniens ſeruationi ſanitatis. et
êt ſinum terre n[]re non appellatur ſinu[]m ue
tus n[]ſi conſequatur ſpaciu uniuſ anni au
medij. Et ſi in ſenibus ſunt membra leſa
p n[]am exercitium eis conueniens non erit
q2 ſenes cu[]i exercitium, ordinatur: ê ille in
quo n[]āliſ leſio méb[]zop non eſt. Et ſeni
bus neceſſarium ê balneu ter in mêle: aut
quater. Et iam diximus q tu[n]enes urytus

n

complexionis ſi indigent balneo ad regt
men ſanctatis: ſed ſenes indigz eo pp eo
tum exercitio[pt paucitatez q[ui regimē ſenū
compositum est ex p[er]ſeruatio ſo p[er]ſeruatio
Et d[ia] ſitor[us] duo[rum] regiminum ē in hoc q[
umum p[rimile] aliud p[er]diffimile fit. Et ē ne
neſſar[ius] ſenibus uttare c[bos] grossos inſ
alias res. Et ſi contingat eos al[i]n cometh
re affocles eos rebus ſubſtletiuis. Sz lac
bonu[que] est ſenibus ſenas b[aintib]largas: ſed
necium est ut c[ui] melle utantur. Senes u[no]
fr[é] p[er]plexionis p[er]nám [que] ſenas b[aintes]
tas lacti ſi a[priment]. Hucuſq[ui] loquuti
ſunns [con] regimine tempate p[er]ſonis qua
liter regenda ſunt corpa ab inſantia uſq[ui]
ad ſenectutē: ex quibus ſita regimina ſint lon
ginqua a p[os]ſibilitate ſinti? conſeruationis:
tamen regule ſunt ordinate uoleti ſua[que] ſani
tatem conſeruare: ex ſi in hoc deſcit corri
gere dz[em] c[ui] ſeu[n]antibus ſup[er]ſuitates ex?
medicis oppilationes aperientibus ex p[er]trefa[ctioni]
ex ap[ost]ematibus reſſententibus

Be regie corpo[rum] b[uum]tium diſtemperan
tiam compositam.

Et hinc uolum? loqui de regie alia p[er]ſonum. Et dicamus q[ui] ſitor[us] corpo[rum] due ſunt sp[es]. una est ſup[er] cui[que] mē
b[ea] oia d[ia] n[am] mala complecio diſtempata
ex loco ex complexionibus diſtempatis: ex
alia est ſup[er] cu[m]s m[é]bra mala complecio
d[natur] que in ip[er]is recipit diu[er]sitatez. q[ui]
g[ra]. ſicuit cereb[us] calid[us] ex ſto[rum] fr[ig]idus. ex
bec sp[es] ſin. g. e deterior[us] p[er]ia. ex ma[n]q[ui]
talis p[er]p[ro] in m[b]ris radicalib[us] ſita ē. Et
regim[em] it[or] magis ē. p[er]q[ui]n[us] p[er]ſeruat[iue] q[ui]
conſeruat[ue] ma[n] in illis q[bus] m[b]ra p[er]n
cipalia in ſuis p[er]ſonib[us] ſunt diſcraſiata: ex
hoc regimē ē q[ui] medi[iu]s iter regimē c[ó]po[rum]
q[n] ſunt leſa ex p[er]dict[em] aptitudis q[ui] egn[em]
adducit corpo[rum]ibus in q[bus] ex unu[m] ſignu[m]
aut p[er] ſanis ex[n]tib[us] q[ui] egn[em] p[ro]ſticat[ur]: ex
ego narrabo in hac p[ro]te in eo q[em] ſutur ex ſt

Be regimine corpo[rum] calido[rum].

Einceps u[olum]us n[arra]t[ur] de mala
complecione ſimpli[ci]: ex incipiemus
a calida. Et dicimus q[ui] ex p[er]ſone it[or]u[n]i
apparet in principio multa leſio: ſed cum
inucterat ip[er]m[que] ſicitas coicatur: ex ſup[er] co

po[ra] tal[iu]s colera citrina d[natur]: ex i[n]que ut
e[or] exercitiu[m] ſit facile ex ſua[e] cum ſuaui ſo
ambulatione ex q[et]atione. Sed q[em] d[icit]
y. q[ui] corpora calida debent quieſcere ex ſi
exercitari: non d[ex] intelligi niſi remiſſe: q[
est] q[em] oimoda q[es] corporis non ingrediſk
uiam ſanitatis. Et ob hoc necesse est ut exer
citiu[m] ſit cu[m] ſuaui ſtricatione ex t[é]pate q[em] gd[am]
fr[ic]atio c[rement]u[m] efficit in carne: ex ip[er] fr[
cationi] affocietur aliqua ex oleis inunctio
ex oleis fr[is]: ut oleo it[or]u[m] ex ſikib[us]. Et bal
nectur in aqua tepida ad hoc ut ex corpori
bis e[or] ſup[er]ſuitateſ fumose resoluat[ur]. Sz
aer balnei eis utili[n] ſi est ſi posſea balneā
tur in aqua fr[á]pdeſt ut corriga[n]dum ſi
q[ui] aqua calida facit ex e[or] reſectio ſit b[ia]
in die. ex ſi ſicitas in eis multu[m] manifesta
retur ſi tria refectione utan[que]. Sed sp[es] ci
b[os] ſin q[ui] d[nit] medici d[ex] e[or] q[ui] in ſanita
te p[er]ſi[ti]s p[er]ſeruat[ius]: ex t[em]i c[b]i debent eſſe
calidi: aut calidi ex ſic. ex ſi uolunt e[or] p[er]lo
nes alterare d[ex] ſier[em] p[er]riu[m]: tu[n] paulati ad
hoc regimen accedant. Sz d[ico] q[em] iſte c[ó]
plexiones q[em] erent ad tempam[ito] ad unu[m]
ex[mi]tatum ip[er] ſunt p[er]ſi[m]e illi pt[i] ut in[ci]da[n]
e[g]nes ex genere illi? p[er]ſonis: ex hoc ſit cu[m]
ſupuenit aliqua c[á] extrinſeca: ex pp[er] b[ac] ap
titu[n]de q[n] in eis ex t[em]uenta. d[ico] q[em] e[or]
g[im] p[er] ſike ex toto ſieri ſi d[ex] q[ue] p[ea]s q[n] tales
p[er]ſones quales iſte ſunt ſin vnum modi[n]
non p[fe]uerant. ip[er] ſunt mobiles uerſus
e[g]ne p[er]ſonalem. Et pp[er] b[ac] cam intelli
gere non debem[i] regimento ſu[or] cib[or]
p[er]ſeruat[em]: ip[er] ex p[er]ſeruat[em] ad reſſit[
]dum ei q[ui] accidere eis posſet ex p[er] ſua[rum]
p[er]ſationum malat[ur]. Et pp[er] hoc totu[m] ex nec
ut in c[b]is ſit alio[rum] p[er]ſonibus e[or]u[m]
z[em] hoc est pp[er] timo[re] decoctionu[m] extrinſeca
tum. Nam ex p[er] p[er]ſonis ſoliu[m] non eſt
tilmendum uti ſimlibu[m] in toto: ex nec est
ſi u[m]a illo[rum] q[ui] ſi n[am] ſtam ſeruant: q[ui]u[m] ex
toto hoc non declarent. tu[n] ſtud regimē ſi
sufficit niſi euacetur humo[rum] q[b]anc ſouet
p[er]ſonem: hoc est q[em] debem[us] euacuare q
b[em] q[b]anc p[er]ſonem cu[m] humo[re] p[er]uomitu[m] au[m]
p[er] fluxu[m] uentris: ex debes intendere eu[n]a[r]
illum humo[rem] p[er] locum p[er]ſuetu[m] a[n]ita.
q[ui] p[er] uomitu[m] ex ſi p[er] fluxu[m] uentris: ex me
liu[m] est p[er] fluxu[m] q[em] talis eu[n] est magis ne
ture manifesta. Et mibi u[er] sufficere ut h[ui]s

banc p[ronem calida]r s[icca] purgek cz ta
marindif:uiol, z mirob, citri, z alubleb, i,
corrisiola z similibus, z ifte p[ronem] cal[è]
aut calide z sic, fm plurimuz funt napozo
se z fumose, z obhoc balneatione indigèt
ne cito effimeram incidant: z similiter si te
nui dieta longo uti fuerit tempoze. Et bo
num est ifis aln p[?cibum balneari ut eop
corpora iptnguens: sed qui in dextro late
re sentiet gravitate hoc uitare dz: z è necè
ut rebus utatur exoppilatiuls. Neq[] ifis
est conueniens potatio uiut: z si bibant ui/
nù bibere debent aquosù. Et v[]l[?z] dico q
regimen complexionu calida]r z sic, z ca
lida]r simplicium non dinersfikac in fin ni
si fm plus z minus: q[]r ipoke est ut calitas
in fine non aduenuat ad ficcitatem: z utile
est ifis orizachara in p[]tibus calidis fr[]a
cum aliquibus feminibus z herbis q[]b[]nt
uirtutè apitiu alia re pacuatam fine calidita
te: ficut est femen sciarole z capill uenerit
z è femen apii: culus fit sua uirtus repfisa
in q[]titate cum feminibus melons z cucu
meris: ant c[]u alia re que b[]at tempare ca
liditatem z sic, materiez dictaz f[]admoß
è stipes sciarole z uiole. Et mirabilis Al-
nenzoar dicit q[] in oibus locis in quibus
utimur orizacara debemus uti floze nenu
fai: z max calido t[]p[]. Et dicimus p[]expi-
enti]z q[]nemafar h[]z sua pp[]zietate p[]ferua
re tales a febze. Ite dicit q[] se p[]cu oriz[]a
cara debemus uti rebus que os sf[]loi forzi
ficant ficut aqua masticis: aut cinamomuz
aut sp[]icum: q[]r acetum inſ]tum est acetum
os sf[]oi ledit. Et mih[]r q[]r aqua ozdef i ère
pore calido ſit regimen p[]ueniens: di]mo
cum ip[]a ſit aliquid q[]r reprezmat nocumétuz
oris sf[]oi ex ea. Et qui b[]nt p[]plexionè ſicca
necesse b[]nt eop[] corpora humectare: ne in
cis accelerate fenectus: z hoc dz facere cù
cibis humidis laudabill chimi ſicut è caro
puloz unenum: z uti balneo aque dulcis
tepide: z fugere laborem z uigiliá: z omia
accntla aje que corpori faciunt acquirere
calitatem: ficut furoz z ira z eop[] similia: z
allufacere ea q[]r corpozi adducunt delecta
tionem z gaudium: z ut extrinſeca que eſi
intendimus facere ut ſint ſria ſue comple
zioni: z folia ſalicis z uitis z aque fr[]e: ex
cepto gaudio tempato: acre t[]epato: z mo

bilibus lectis: et audire sonos amêos eis
conueniens est. Sed complexionib[]r ca
lidis z humis ſupueniunt egritudines pu
tride z discursus ſupſultatum: z ma]t p[]r
tuuentutis. Et idcirco necesse est ut exer
citentur forti exercitio z ueloci: z utan[]t fr[]
catione multa z forti z q[] et balneetur an
cibum: z o[]z v[]l[?z] floin talium intuert, naz[]ſi
ip[]us complexio ad malam p[]plexionè c[]o/
uerterek humozes totiſ corpozis ad idè
declinarent: z tunc cib[]r eop[] declinaret ad
friditatem z ſiccitatem. Et ita complexio
non est tempata ſicut opinatus est. Et
antiqui dixerunt q[]r complexio naturalis è
calida z humida: q[]r cum p[]pamus comple
xtonem nälem inſ]tum è media extremita
ubus: tunc dicimus q[] est tempata equalis
z ex]mitates intelligik[] hic 8 complexios
Et q[]n ip[]am p[]pamus domino qualitatum
e[]o[]z que ſunt i ipa, nos dicimus q[] ſit cali
da z humida: eo q[]r calitas z humitaſ p[]l[]s
dnántur in ipa q[]r fritas z ſiccitas: z n[]o di
cimus bic p[]plexionem tempata banc de q[
loquimur: bic q[]r ſit calida z humida n[]iſ z
patione ad nälem, g[]n non dicimus calida]z
z bu, e[]e tempatam n[]iſ equioce d[]r. Et, g
met dicit q[]r n[]alis d[]r respectu extremo[]: z
calida z bu, p[]patöe tempante d[]r, z l[]o du
bita[]k fm q[]r t[]ps q[]r h[]t épata p[]plexio non in
ueniak[.]. Beinceps reuertamur ad id a
quo ſepati fuimus: z dicimus q[] non o[]z a/
pp[]ziate p[]ferationè ſanitatis ſol[]u ſup ex
ercitium balneationem z cibos h[]nib[]r b[]ac
p[]plexionem: ue[]z o[]z cum hoc euare ſupſlu
itates cum medicinis laratiuis: z capite p
utam ſternutationis: z g[]argarizando oze
masticè z grana ſtatisagrie, z èt puocado
urin[]a, z medicane p[]uenientes ad purgan/
dum h[]ntes banc complexionem ſunt me/
dicine leues ſicut agaricum turbit z carta
muz. Et o[]z q[]r iti multiz ab oppilationib[]
ſibi cauere debeant: z iter ceteras cas pu
trefactonis buic refiſtere debent euacuan
do humozem qui putrefieri confuèuerat:
z cum medicis reſiſtentibus putrefactiòi
fuis qualitatibus z fuis p[]p[]zietatibus. q[
q[]r n[]a putrefactionis ſtat p[]extraneuz calo
rem cum humiditate ſupſilia fetida ſicut ſk
ei medicine odortfere in ultimo p[]rietatis
Et ſi tu feceris vsam comp[]onem in qua

n 2

onnes iste virtutes agregentur erit ultia
medicina ad p[er]futationem sanitatis ipso
rum dum[que] repp[ere] sint in illis eis virtutes
quibus h[uius] indiget. S[ic] p[ro]frâ d[ur]q[ui]zeuâl
cum rebus calidis fine humectat[oe]us ex
ercitio balneis siccis: cibis: et hijs similib?
S[ic] p[ro]frâ et hu. d[ur]regi cum regimine ca
lefariente efficcante cum multiplicat[oe] ex
ercitiij: et indiget eu[i]o[rum] pp[ro]fluitates q[ui]
a tali p[ro]flone generant. S[ic] p[ro]flones frê
et sicce ceteris sunt deterior[es] et indigent
in e[a]p[ro]regimine calefacientibus et humec
tantibus et leui fricatione: et dulcis aque
balneo. et exercitio tempato et somno lon/
go. Et u[k] p[ro]flones bumide indigent iter
refectione: et reffectionem moza longa quê
admodu[i] sicce indiget br[eui]. et p[ro]plexiones
frê et sicce indigent sup[fluit]atum eu[i]one ut
humoriz melancolici. Et medicina ad hoc
ualentes sunt mirob. indi. et polipodium.
Et uina aromatica sunt consequentia nal/
de huic p[ro]p[ler]ioni. Et coytus nocet plus
ceteris omnibus p[ro]plexionibus: max fris
et sic. Et inter p[ro]plexiones calida et buida
sup[fluit]um tolerare p[ot] leuius: et que peio
res sunt frê et sic. exi[f]tut. humide u[no]z me
dio m[ori] se h[ui]t circa illud. H[est]a sunt regi
mina complexionum distempata[que] in qua/
litibus actis et passiuis. S[ic] p[ro]flones di
stempate s[olum] in passiuis tantam non re
cipiunt leſionez quantâ distempate in utrif
que aut in actiuis.

De refuſp[ont]o[e] extenuato[rum].

Ed regimê corpor[um] extenuato[rum] d[ur]
cê p[ro]priu[c]a[que] extenuationis: ut si fu/
erit hui[u]ca calitas cum siccitate membro[rum]
ualebit frâ et bunida dieta. et si c[ura] extenu
ationis fuerit pp[ro]debitatem attract[em] que
eſt in membris inunctio olet oliue affert in
uamentum dum[que] s[olum] ſtet ſup[ro]membra
donec trabant cibum et non plus. et si mo
tam p[ro]erit nimium diſſolvet et alterabit. et
si c[ura] exſiccationis erit ſup[ro]utem diſiuâ
frigiditas administrentur ea q[ui] p[ro]fortent di
ſestuam s[ic]ut ut[rum] et ea que ſeis. et u[k]
extenuato[rum] s[ic]citiat associatur. Sed ſicci
tas al[j]n p[er]uenit pp[ro]dissolutionem multam:
et al[j]n pp[ro]paucitatem diſg[ui]o[s]. et al[j]n pp[ro]uſu
cib[rum] p[ro]ſico[r]. Et rectificatio istorum e fa/
ciis: et extenuatio corpor[um] p[ingui]u[j]s ſit

pp[ro]rium fm[que] tu ſeis.

Capitulum de conſervatione corporis
cuius membrum eſt diſtempatum.

Acus[que] narrauimus regimen diſtem
pate complexionis u[k]t. Beinceps
narrare u[olum]us de regimine diſtempate
in ſingulis membris. Sicimus q[ui] regimê
ſtatur p[ro]plexionum plus ingreditur genus
p[er]ſervationis q[ui] regimine p[ro]plexionis diſtê
pate cois. Et intentio n[ota] in tali comple/
xione qualis eſt ita: e[que] ut utrius ills[ui]s m[ê]
bri for[ti]ſicet ſuam p[ro]ſonem tempando et
euando ſup[fluit]ates que in eo generat: et
remouere c[am] que ill[us] generat ſup[fluit]a
tem conſi[ur]ando utrum ſit leſum in ſe au
alterius membri c[ui] paſſione q[ui]admodu[j]
ſto[que] in aliquibus hominibus eſt leſus p[er]
et in alijs p[ro]p[ler]ioni cerebri. et mem
b[ra] que magis damnificantur alijs ſut m[ê]
b[ra] p[ri] principaliâ cum p[ro]plexio erit alteri c[ô]
traria. vbi gra eum epar eſt calidum et ſto[
frigidus et cor[que]eſt extenuatum et lumbi in
arenis babundant: uel ut in corpore erte
nuato teſticuli multu[j] generant ſpma: i ta
libus indigemus regimine mixto et plus i
ſtare diſtempantie periculato[ri] ota q[ui] al[bi]
obliuioni non tradat. et al[j]n ingreditur do
cirrinat ingenij ſanitati: et ob hoc hi[c]p[ra]
dicemus. Sed regimen p[er]ſeruatiu[m] eſt, ſ
genere curatiui s[ic]ut dicemus poſtea. Et
ſcias q[ui] deterio[rum] corpor[ion]u[m] e[que] il
la que eſt in cerebzo declinante multu[j] ad
caliditatem aut frigiditatem: i[n] q[ui] com
plexio cerebri eſt ad maliciam conuerſa e[que]
c[ura] adnentus m[ali] multi et magni: q[ui]admo
dum ſunt ap[ata] colli et ſq[ui]nantia et oris pu
ſulatiu[es]: et ap[ata] umne: et raucedo: et pi
ſis: et tuſijs: et diſinteria: et alia iſtis ſimiles
et al[j]n currut ſup[fluit]ates iste ad ſto[m] et c[ô]
rumpunt ip[ro]. ita q[ui] ſi fluxus fuerit frigid
conuertet ip[ro]m ad fritatem: et p[ro]plexio toti[
] corporis cor[r]umpetur: et cum hoc patiêſ
eructuat[es] emittet acetosas: ut mihi tem
p[ore] iuuentutis accidit: q[ui] meus ſto[que] pp[
] maliciam regis malam acquiſtuit complexi
ouem. et medicus in eo igno[za]ns ſuit p[ro]
mata p[ro]ip[ro] remouere non potuit. et ego
igno[za]ns oio erâ ſciac[ia] medicie. et ab bac
o[no]s diſtempantie mee o[rum]t h[ui]t. Et q[ui]

distempantia fuerit calida kurhuõz in ali
qbus erit cal:s:remêozatio uero oium ha
tum in capitulo de ingenio sanitatis ptîne
tur. Sz pferuatio p[]alonis cerebri ut ûn
discraietur est ut si est fr[]m supponant ei
res exsiccate hûtes calitatem cum aroma
ticitate kicut maç:z gar[]iofih plu[]erizati.p[
]z cum uino fuerit ablutum:z euacuen[]f su
pfluitates que in ip[]o ptîne generant cum
sternutatione z fricatione que flunt c[]u ra
dice nucis z et g[]inguaz fricatò p[]fert:z Et
creba masticatò masticis:z uti medicinis q
euánt humozes in eo babundantes tp[]zib[
]zgruiz z maxime in uere z autûno. Sz
cereb[]z distempatum in calitate in quo su[
]pfluitates calide generant p[]riuz h[?]s[]ler
uaf:z hoc fit inungendo cap[]e i[]oleo ro.z
euando humozem p[]tristantem km q[]u meli[
]z p[]uenire. Et u[]k cereb[]z magis alterat[
]fitate q[]u calitate.z z pp hoc oz ip[]m a frigo
re conferuare conferuatione ultima. Sed
regimen illo[] quos[] impossibile est regere
ip[]os it[]o regime[n]:necesse ê p[]seruare eo[]
qualitates.q[]ui s[]icut est equalis complecrio
nis a sua natuitate u[]r mibi ut egritudin[]es
eisdem supuenientes sint ex replezione. et
obbo[c] indiget eu[]o u[]l:u zk[]lotomia.z ma
tume si in eo appuerint signa replecrionis.
z oz cum hoc ut abstineat a cibis multi nu
trimenti. Sz qui non bz completionem tê
patam maior ps suarum egritudin[]us a ma
lis humoribus bz p[]uenire.z ob hoc oz ip
los abstinere z scire z illos enâre confiò
rando fem []titatem euôn[]is ut non fit su
p[]flua nec diminuta:eo q[]u tales sunt quib[
]z una eu[]o sufficere non uidetur in uere.z ta
lens sunt qui indigent duab[]:una.f.in ue
re z alia in autunno. Et ego dico q[]u illi q
utuntur potionibus in septimanis anno[]:
aut in medietatibus eo[]z rectius faciunt q[]
illi qui omni anno purgationes exercent.
zr nos uidemus q[]u egritudines ut plurim
non accident boibus nifi circuitibus termi
natis aut circa ip[]os. Et lo[] circa unu quod
q[]b induidunm hoc est p[]sideran[]z: q[]ui sp[]
q[]u cum hoc regimines multi poterunt ena[]
re ab egritudinibus eis accentaliter euen[]le
tibus: z p[]nenit êt ut qui volunt mutare c[]
fuetudîne malâ ut mutant ip[]fam suo po[
]f se paulatim ne terreant subito.

Capitulum de confutatione corpori
que p[]pata sunt in egritudines cadere.

Sinceps nolumus tractare d[]c o[]po
ribus que p[]pinqua sunt ut in egritu
dinem cadant ut eor[]uz malis aptitudinib[
]z obulemus. Et u[]k dicimus q[]u genus p[
]feruationis futur[]a egritudinam fieri d[]
]z q[]ui alid signum manifeat: tunc necio est
ex genere cure egrotantis in p[]senti.vbi g[]
resiftere lep[]ze ut non flat est idem cum re
bus quibus curatur q[]ui est: illud idem dici
mus in alijs egritudinibus. M[]nalaruz ue
ro aptitudin e manifeatio est illa que d[]
]r spontane[]a lab[]o:nâ q[]ui bic corporib[]ade
apta acceptata sunt ifirmitatib[]z multi z ob
hoc d[]o u[]k em fermone[]z faciemus q[]u n[]
erit simile alijs malis aptitudinibus p[]
]z p[]rijs in omni egritudine:eo q[]u modus ob
uiandi illis aptitudinibus malis est unus
t idem modus cum cura egritudinum ip[]
]a rum: z idcirco hoc non est rectan[]d. Et sci
as q[]u non obliti fumus de consfruationib[
]z corpor[]z p[]ri corruptionis aeris: sed in po
]terum dicemus. Sed incipiemus loq
de labore. z dicimus q[]u lam dictum est in
libro egritudinum q[]u p[]ot e[]e tribus modiſ
]nus est lab[]o ulceratiuus: z hec sp[]
]fut ab humoribus colerics qui hoc mouet
z de hec sp[]e ad p[]n[]s intendim[]z loq. Alia
sp[]es d[]r extensiuus: z hec ex fanguis mul
titudine fit: z fm aliquos d[]r uentosus.

Tertia sp[]es d[]r ap[]ofus z composit ex
]tensiuo z ulceratuo:z d[]r eius.p[]p[]zietate
est ut supueniat oibus membris apit[]o cre
menti circa omnia extrema. Et nolumus
incipi a cura o[]c has sp[]es p[]tinete: po[]stea
uero de una qua[]q[] sp[]e loquemur p[]f. Et
dicimus q[]u c[]a efficiens est mala complecrio
materialis. g[] medicina comunicans illis
sp[]ebus erit aut alteratua aut euatua. Et
alteration[]e z eu[]oez facit n[]a c[]u cibis z me
dicis qui b[]iit disponere bu[]ozes ad h[]uc fi
nem. z al[]n adiu[]nat hoc s[]on[]:qes: z fameſ
Et eu[]o fit c[]u medicis q[]u puocant urinaz z
ſudorem z uentr[]e: ê t c[]u exercito: z hec fi
unt q[]u ars ſeq[]t cur ſu natu[]r. H[]ste ſunt me/
dicine comunicantes oibus sp[]eb[]z ſup[]zadi
c[]tis. u[]e[]z de p[]p[]r la uniu[]cuu[]ſq[]u a[]taz volu
mus dicere eo q[]u n[]o eu[]a[]k unaqua[]q[] iſtaru

n 3

spêx una spê enôis:nec alteraک una qçq
istaç spêx una spê alteraônis. Incipit
amus nunc a laboro ulcerativo:et dicimus
q cã efficiens isti est humor acutus mor/
dicatiu", et tu scis q humor morzcatiuis
eſt coleric? aut melancolicus:au klematic?
falsus:lo qz unuſquifq iltoz eſt mordica
tius. Sed colera e acuta pp ſui acumen
t melancolia pp ſua acetofitate: et ſkema
ſalſum pp ſuam ſalſuzinê. et hie accidunt
alique diſtinctones:q e qz ilti huôres nô
eſſugunt qm aut ſub cute ſolù ſunt locati
aut p[]fundati in muſculo:aut ſunt in muſcu
lo et uenis:ex uta qua inueniunt in ſangui
ne paternitati[que] p[]pinç. Adhuc n e lôgiquuz
quin ſint cum iltis humoribus alij buôres
mucillaginofi et ſöte ſi ſunt: et ſi ſunt n effu
giunt quin aut ſint in ſpongiositate carniſ
aut in uenis. et ſi ſunt in uenis:aut ſunt cû
paucitate ſanguis aut cû etus multitudine
Et nô est multus ſanguis in uenis:nifi cû
ilti homozes ſunt pauci. et non ſunt multû
elongati a pp[]lone ſanguis:eo q inuentô
quożuńda in actu n ſit nifi a nä p[]uerſionem
ip[]ſo[]z in ſanguinê: et aliqui poſt p[]uerſionê
in eundê:ut eſt colera et melancolia: et ali
qui cito p[]uerſunt et aliqui tarô. q[]ui q[ui mk
tü elongati ſunt a ſanguine:longa indiget
p[]uerſione: et q[ui] p[]ping ſunt in b[]reu p[]uer
tuntur: et hoc eſt q poſt dici de hoc laboro
t unuſq[]s[]q ilto[]p p[]priâ h[]z medicinâ. Et
dicimus q[ui] ilti humozes eſſicunt labo
rem et ſub cute ſunt locati: forte exerciti/
um et ſo[]ſis fricatio erit ſufficiens medici
na cum balneo et cibo ſubtili: aut aqua or/
dei et ſggib[]i et ſimila. Et q[ui] ilti humozes
in po[]zis eênt locati n indigent exercitio ſz
quiete et ſono et abſtinere a cibo:eo q ilta
adducunt diſonem: et ſero balneef in aq
 tepida et cibis ſubtrilb[que] cib[]ek p[]aſſüptione
ſggib[]i euât eo q ſgg. p[]urinâ et ſudorê ilti
humozez q poſt moneri a nä. Et ſi hoc ac
cidens ſedabik p[]oc tunc plene câm hui[
] cognoſcim? et ſi n ſedaſt et ſo[]n[?]patient[?]ò
bilis et uarius. tunc n eſt humor i carne et
muſculis ſolum ſz et in uenis. Et tunc c[]ôf
uand[]u eſt ſi c[]u iltis humoribus qui faciunt
hunc laborem ſunt humores mucillagino
ſi aut non. et dicim? q[ui] n ſunt huôres mu
cillaginofi et huôres facientef laboro ſunt

in poroſtatibus aut uenis. et tunc attêde
dù eſ ſi c[]u ets eſ ſanguis mult? aut paucus.
aut ſi illi humores ſunt remoti a ſubſtâcia
ſanguis aut p[]pinqui. Et ſi paucus eſ sá/
guis et humores ſunt remoti a ſubſtâcia ip
ſins. cum humor ſte facèſs laborê d[]z eua
cuari p[]farmaciam et n[]p[]lobotomiam in
ſp[]em illus humoris facientis laborê. ſiù
fuerit colicus ſue melicus ſue klematicus
falsus. q[ui] n[]fi ilti huôres exequi t natura i
qualitate tunc indigent euone cum medici
na attractiva q[]p[]zie bát respicere illum
humozem. eo q[ui] qualitate peccant. Sed ſi
peccat ch[]ititate tunc facienda eſ ſlobotoia
ſicunt dicimus in lib[]ro de ingenio sanitati.
Et ſi ilti humozes ſint cum multo ſanguie
t n[]multi r[]eoti a ſaguís ſubſtâcia. t[]uc i pri
n[]nis debent euâri p[]lobotomia. et poſmo
dum p[]farmaciâ. b[]oc eſ n[] adſint humôſe
mucillaginofi. q[ui] eſ q[ui] ſi cum iltis appen
t humozes mucillaginofi tunc p[]seruano eſ
ti humozes fuerint in uenis cum multo ſa
guine. et n[] erât mult[]u ab ip[]sui ſubſtâcia re
moti tunc ſimiliter d[]z euâri c[]u ſlobotomia
t n[]farmacia difficilis e[]e d[]z. Et ſi humo/
res mucillaginofi fuerint in uenis multi c[]u
ſanguine pauc[]o. et humozes labor[]em inſe
rantes a ſubſtâcia ſanguis fuerint remoti
tunc n[]e ſt ſlobotoman[]o. nec farmacanduz
eo q[ui] k[]otomia pnecabilis eêr. nec in[]farma
cia p[]poſtu ſecuti eêmuſ: q[]z pp e[]o[]z groſ
ſictem humores obedientes n[]eênt. Sed
plus fluerent et et uene clauderenk: et h[]ic
iterponêda e[]e ges et medicina[]t ſubtil[]es
cib[]i et inciſuti ſine multa calitate ad hoc ut
multa et i[mb]aſt illo[]p sp[]liò n[] fiat. et p[]uenièt?
in hoc caſu eſ t[]g[]sib[]i de ſeminiibus cu[]n? ſic
citas ſit rep[]ſſa cum radice lil[]i et ui[]o[]. Et
aqua or[]dei p[]ueniens h[]ic eſ t []maxime i in
uenibus cum radice ſeniculi. et y[]dromel e[]t
Et q[]z in corporibus ilto[]p uêtoſtatas groſ
ſa et i[]nſkatâ generak p[]cipl[]t. g[. dari dyapi
pereon et dyaciminum. Sed in n[]o climo
te hoc eſt uitan[]o q[]z poſſet feb[]zê incitare.
Et i[]pe. B[]. bijs n[]o uteba[]t n[]ſi in p[]r[]fr[]o et
frâ pp[]lone et medicine ſubtil[]es i[mb]za i[tr]i
ſeca p[]ſortentes c[]u remiſſo caloze utiles ſi
ſicunt dar[]ſine et a[ſ]a[]p[]r et c[]iamom[]u et amb[]za
et caſſia lignea: et i[]arabico iche[]lîcha et ga
trioſili: et ſimila aromatica. Et ſi. g[. aliquâ

istat repudiet facit hoc pp suâ stipticitate
et si cum aliis ?posueris bona erit ?fecto
ob hoc q2 mebza principallâ sunt in ultimo
degebittatis: et maxime os stol in hac ?pôe
mastre n obmittat. Sz rota n est hic ?men
danda pp sii fritc et sic. quibus sit ?fortati
na. Sz sticados est ultimû i hac ?pôe qua
litate et ?prietate. et ?admodâ in hoc cûm
flobotomia inhibetur et uomit?rœ eadem
Sz qn humores mucillaginosi sunt in mu
sculis et sanguis uenaz est mundus: tunc
tanêde sunt rei multum calide et urinam,
uocantes. ppea q2 unc non est timendum
ut humoz in mêbis spgak. Et. B. bic utik
medicina ex pulegio facta: et mibi multum
placet illa aut ei similis. Et scias q2 mibi n
sunt necê narrare bic ligna significatia dini
um humoz isto: nec ligna significantia q2
titatc nec loci: q2 oia sunt ubi nota in li
bzo lignoz. Et tu debes ?fidere i uria in
coigne gener humorum q inter muloslos
sunt. ?tititatem debet fumere a regle ante
cedente a ?ploone a tempore z etate: et a
kis rebus in libro lignoz dictis. Sz la
bor apofus et extensu? de necitate pueni
ut a languine multo. to ?ueniens est pati
entê primitus flobotomare et autumando
?tititates km ips z etatem z ?pkenê scut
in libro de ingenio sanitatî docel. Et süt
diflinguenda membra in euoe iktus labo
ris: ita q2 si in capite gravitas affuerit ce
phalicam flobotomare debes: et si in mê
bis medif basifitâ. et cù ambas ?tinuerit
ptes mediâna erit flobotomanda.

Capitulü de ?feruatœ corporum tem
poze pestilentie aeris.

An hac pticula adhuc narra: remâ
fit corpor ?feruatiòem ab egritudi/
nibus ab aere pter nam. Et dicim?bze
uiter q aer ut alibi dictum est pmutat alîn
in qualitate: et alî in sba sua: fed cum fit in
uno aut allo: tunc prepata sunt corpa reci
pere egritudines similes illi ?pploni. tamê
oia corpa ab iktis disposibus non ledunk
fed volum nocenk corpa prepata. nam si
eet hoc oibus cœ egrotarent oës in aere
supzadicto. Jddirco confidere debemus i
regie uk oës bas ?tinenti pmutatòes: hoc
est in aptione oppilatònum et in restitêdo

câlis putrefactoîs ex toto. et cù dico q5 oêf
bas pmutationes ?tineant: intendo puna
tationes que in subftâcia sunt. Sz pmuta
tio que in qualitate exit in una uz aut in pl
ribus regimen ipsi qualitatibus ?riu: esse
dz. et hoc regimen pticulê est. ubi grâ: si è
distempatus in caliditate et sic. cum fris et
bu. regi debz: et degere in septemtrionali
bus locis in quibus ad hoc aer reprimat
roratione aque et folijs aromaticis buis.
z sic oibus aliis qualitatibus excedentib?
?rium apponatur. Et si magna calidita
non obstaret leulter euânde eênt supflutta
tes que in temporibus illis eênt generat
te. Sed aeri corrupto in substantia sil? re
siftendum est euonibus ukibus: et cum reſi
ſentibus epidimie a tota spê: et utantur ci
bis fris et sic. a putrefactione remotis ſic
acezo et lentibus: et aromatizare aerem cù
rebus reſentibus putrefactioni ſicut cù
costo. flozace: et galbano. Et terbentine
inest. ppzietas in hoc caſu: et tyrlaca maſô
iſi tempori epidimiali multum reſiſtit: ſu/
mendo ab uno characte ufsg ad. 3. l. et p?
non dz comedere nifi celebzata in omnib?
membzis digône: et hoc fit spacio. 9. bôa
rum. Bolus armenus et terra sigillata in
aere pestilentiali magnum pîtat iuamen
tum. et p nomen auenzoar odor urine irco
rum confert multum: et dr q erealoes du/
as ptes croci et mire ptê. l. de quo ſuatur
omni die pondus. xij. charatoz. cum. 2. l.
uit. aqua mirti tamat multum: et nò è inue
tus adhuc aliquis qui hac medicina fit u/
fus qui a pestilentia non fecuretur. Sed
in corruptione temporis calidi debent eli
gi loca alta in quibus regnet uentus sep/
tentrionalis aerem mundificans. Sed ſi
fit corruptio in subſtantia tota: habitandù
eft in domibus terraneis et cauernosis: et
loca alta uitare: et uitare oës fructus humi
dos: et tunc necê è ut oës piffes tunc tem
poris penti? ſint noctui: ob hoc q2 sanguis
ex litis reb?gnât?c eite corruptôis. Et tilz
oës carnes exceptu uolucrib? mòtais ſic p
dices et ſiles illits. et uk res uetrê lentifica
tes hoc ipz optie ſunt: ?admodù tamari
di: niolc: caſſ. et mâna. et q dictu: est in hac
pticula fm nîam intentionez sufficiens est.

Explicit liber sertus colliget.

n 4

Incipit liber septinnus q est de curatione egritudinum qui dicit in capitulo primo q est intentō i mala 2p'one māli et nō māli.

1

Iber medicatois q de inge nio sanitatis ititulae: dicim? q ob hoc q re? ſō nām ſut due spès .uz egritudines. et accidēta p̄ntia egritudines: et iere egritudinuſ ſut due spès .uz egritudines.pprzie et prime ? ſikes et composite kario: ut ſunt a malicia octo spêz male complexionis māli et nō māli, et ſunt egritudines pprzie membzif officialibus. Uidek nobis ut narremus in cipiendo p[rimus] a uta de ingenio sanitatis a remotione egritudinum p[priazum] mem b[ro? p[similium] ſi ſunt māles aut n[ō] māles, et poſtea ingenium remotionis egritudinu[m] memb[ro? officiali]m, et ultimo curato[em] accitium pcurremus. q[ui]s in medicato[e] egritudinum continetur: q[ur] p[remotione]z egritudinis accidentia remouentur. Et volumus primo narrare egritudinu[m] mem b[ro?] conſimilum curationem materiali[us] et non materialium, et poſtea unam q[ui]que sp[em] intendimus p[tractare]. et bec nobis u[rum] ordinata distinctio. Et dicimus q[ui] i tentio in mala complexione non materia li est unica sola hoc est ut ad ſuam reuerta tur naturaz: et hoc non ſit primo et ſubſita tialiter. niſi p[rium] p[er] q[ui] male complexio/nis remouentur sp[es]: et est cibi et medicia ſm plus male complexiom egritudiali ſua prima u[irtute] resistentes. uerbi g[ra]ſa. ſi ma/la complexio ſit calida et ſic. remouetur p[er] cibos frígidos et humídos et medicinas. Et or dicimus q[ui] remotio male complecti onis non materialis primo et ſubstantiali ter a contrario remouetur. Bicinus q[ur] ? uenit al[ui]n ut a ſimili per accidens ſimiliter remoueatur: ſicut aqua frígida malam remouet complexionem frígida[?]: eo q[ui] clau dit poros et inſpiffat cutim: et ſic calorem intrinſecum foſtificat: et bec medicina mul tum est t[um]enda: et n[ō] d[u]z fieri niſi in necessitatis p[er]t. et ma[or] p[er]s medicoz qui ea utun tur errant ut poſta on[em]us. Szinten t[io] remoto[is] male 2p'onis māliſ duabuſ rebus exi[t]. una e[ut] malus humor euacue

tur: alia est ut mala 2p'lo m[b]zi rectificek q[ui] relícta est a mala m[é] sp[ione] in m[b]zis. E uacuatio duob? ſit m[é]ois.unus ſit ? flobo/tomia, et al[ui]s ſit p[er] farmacia ſecessiuaz aut uomicatám: aut urine p[ro]cati[uam]: et p[er] ſtire et ſudoem quas o[es] op[ónes] opan tur medicine cum ſuis uirtutibus ſis et ter tijs et p[ri]letatibus. q[ui]admo[os] mala 2p'lo prima remoue[k] uir[itib?] p[rimis]: et al[ui]s ſit eu[os] p[er] ieuinu[m] exercitiu[m]: balneum: et fricatō nem. Sz euon[é] p[lobotomia] r[oe] et ex expimento cognoscere poſsum? et tuuam/tum ab exp[ientia] cogit[u] manifest[é] est. Sz tuuam[t] r[oe] cognit[u] duob? exi[t] m[é]ois. im? mod? e[pt] q[ur] oſi[u]s e[pt] medic? ſep ſeq d[u]iá n[é]. Sz dicimus q[ui] n[á] ſanat p[er] ſur[u] ſanguis egn[és] ſaguieaf multa[?] et ea[os] r[oe] iuenim? tuuament[u] medicina[?] laxatia[?]. Sc[os] mo dus e[pt] ip[le] est ut al[ui]n cib? et pot? ſup[flue] n[ó] ſuma[k]: ita q[ui] p[er] corpe ſaguís ſup[flua]s/a/grege[k]: aut alter humo[?]: et ſup[flua]tudiget eu[os]. g[ui] necia est p[lobotomia] ant farmacia aut eu[os] alla. Sz ieuinu[m] et exercitiu[m] in hoc caſu ſuffi[t]entiá n[ó] h[ui]t q[ur] n[í]miſ minu[t] pau lative p[at]oſe hita ad banc repletionez q[ui] est ſm u[afa]. Nam accidere poſset ſicut ac cidit illi qui ſonniabat in balneo ſaguino balneari ut dictu[] est ſup[?i]n lib[ro] signo[u] ſicut dicit. Sz u[ni] cognout ſanguin[é] in ſua p[plexione] habundare: et i[ó] p[lobotomia] ſi bi fieri impani[t]: et p[er] ſilium h[ui]s ab al[ui]s me dicis ſequentibus uiam eras[ſtratis] ei p[hi] buerant minu[t]onem: et i[n]unzerunt ſibi ab ſinentiam, et abſtinendo facta ſuit diffolu[t]io humo[?]: et inde d[u]ltificatus ſuit calo[?] et extinclus ſuit ſicut extingui[k] lampas ex multitudine olei q[ui] ſuper habundat. Sz q[ui] d[u]z quelibet iſtarum enacuationum fi[ci] aut una plus altera hoc volumuſ determi[nare in p[rimis]. et poſtea redibimus ad cu[ratione]z iu[n]ſeuinuſq[ul] sp[é]l singulariter ma[le] p[plexionis] poſt narrationem rerum ſi/gnificantium manife[ſac]endi uel non faci[endi] ſm quantitatem enacuationis et rectiſcationem male complexionis: et bec ſunt natura egrudis: et virtus: et 2p'lo et etas et t[ps] et al[ia] que remorari debet. Et di[cimus] u[er]q[ui] enacuatio non d[u]z fieri niſi c[ui] humores cur ſum n[é] egredi[unk] in toto cor[pore] aut in uno membro[?]. et hoc aut quali

tate aut q̣titate aut ambabus. A q̣titate
uero puenit spès laboris extensu i que est
repletio ſm uafa. Sed repletio ſm virtutè
a q̣titate z q̣litate puenit: ita q̣ uirtutu nu-
tritùe z motive agregantur: z ut omnes
uirtutes opatие. nam q̣ui debilitatque uirtu
tes tunc opones in humo zibus näles nòs
ſunt. z ſm plus banc repletionem ſequik
laboz ulceratiuus pp humozum maliciam
qui in bac spè repletionis existunt. Iſtì ſut
euacuationis modi ſuprfluitatum que in
toto ſunt corpore aſi in uno membro. Sz
locus in quo flobotomia dz anticipare in
q̣titate q̣ui omnes humozes in q̣titate ex
curſum nälem augmentatur: z hoc non p/
uenit nifi cum augmento ſanguinis q̣titati
nozob hoc q̣ humozes in ſpo ſunt in potè-
tia: z ita augmentatio ſm plus labozem
pſtat extensuum. Sed locus cui minus
necessaria est euacuation flobotomie est q̣ui
humozes ex curſum nature in quantitate:
z qualitate egzediuntur. Et maríme bic
conceditur flobotomia q̣ui humorum qua-
litates qualitati ſanguinis non repugnat:
neqz et a ſubstantia ſanguis elongatque hoc
est q̣ui nòs ſunt crudí z mucillaginofi. Et a
liquando flobotomia p accidens fit ſicut
ſit per flurum ſanguinis narium: z ppter
flurum emoroydarum z ſimile Sz hoc
q̣titum ſollimus utile debemus. et alijz
hec spès euacuationis fit pp attractionem
materie de membro ad membrum ſine in
tentione euacuationis iſplus ex corpore. z
ut plurimum hoc ſit q̣ui ſanguis est paucuf
ſed tañ maliciosus exiſit. Et alíu in hoc
ambe intentiones agzegat: hoc est ut euα
cuetur z subtrabat: z tuc pp hoc istud ſa
cimus ut euacuemuſ mám egritudinem ſa
cientem: z pſeruemus ne augmentef. Et
ſcias q̣ui intendimus ſolam euacuatöez
tunc appinqua pte membzi euacuamuf. Sz
q̣ui ſubtractione ad diuerſam intendimus
prè: tè a remotiozı trabizpte. Sz q̣ui ad á
bas ptes intendere debemus aut ad una
magiſz ad alia hoc in ſb ſeqtibuf dicetur
Et pp banc diuerſitatez intentionis diuer
ſa ſunt loca uenaz in ſlotomia. Et ppea i
gbusedam egritudibus intendim? ſlotoma
re baficam: z alíu cefalicá, z in gbusó me
medianá z alíu ḳlotomaz? dertrá z alíu ſi

nistrã ſicut declarabimus. z hec ſunt loca
er qbus euãk ſanguis Sed locus i quo
farmacãf conuenit in primis est q̣ui humo
res exuberant sola qualitate: hoc pſerua/
to ne ſint de nä pzius dicta: ut nòs ſint cru
di aut mucillaginofi. nam tunc incíſio et di
gestio p[cedere] debent. Et pp hoc in anti-
cipatione k[rotomie] et farmacie est confide
randum. Rasls dicit q̣ expientia multo
tiens uidit in matreſtuži. in boſpitali p[lu]
reticos k[omatos] ante farmaciam et moz
tut fuerunt. z mibi uſtbur q̣ hoc ſuit ppea
q[ui] mala mã in p[undo] corporis in multa
erat q̣titate: z q̣ui detecta ſuit et ad actum
p[ducta] p[didit] patientē. Et aliquando ne
cesſe est antieipare k[rotomiam] pp multam
necessitatem eo q̣i incontinenti liberantur
Et est ſciendum q̣ debem incipere ab eo
q[ui] magis neciuz ee uſ: z uſ karillimus al
bumeron z Auenzoar dicit q̣ non dz fieri
 flobotomia nifi poſt corporis m[odificato]
nem. Et hoc est q[ui] uene a ſanguine ſut
euáte ſugút ſupfluitates malas ad nutri-
dum ineptas: z ab hijs malam acquirunt
complexionem: z in tantú erit flobotomia
cá maiors p[li]patóis u[er]tis: q[ui]mbza euá
ta ſugéd[uo] ſupfluitates ſeculétas magiſ ex
ſiccat. Et ſcias q̣ è differentia iter me
diciná molliſcatiua z laxatá: eo q̣ laxatá
est cum attractione: z molliúia cum molli
ſicatione. z ſimilia buiſ ſunt que expellút
feces ſolum. ſed q̣ui húozes qualitate pec
cant. ſ. ut ſint groſſi uel uſcoſi, tunc non è
cōueniens flobotomia neqz farmacia. de
flobotomia manifeſtum est. Sed de pur
gatione q[ui] humozes ſi ſunt uſcoſi z groſ
ſi ſunt inobedientes. z io medicina trabet
bonos. mali autem remanebunt. Et B.
quando euacuare uolebat ante aduentuz
ſebzis cum medicinis caleſactiuis et intili
uis euacuabat. z quando ſebzicitabat fa/
ciebat hoc cum ſricatione et medicinis ſub
tiliatuis babentibus calozem modicum.
z hoc iam declaratum è in lib[ro] conferua
tionis ſanitatis. z q[ui] fit cum ſebez decla/
rabitur in lib[ro] ſebzium. Pretererea far
macia p[accidens] ſit alíu q[ad]modum k[lo]
tomia. ſicut q[ui] dam? farmaciá ut humore
trahamus q[ui] flurus exiſit. z hoc quam
uis reſſtat c[é] egritudinem tamè augmètat

Et ego in sequëtibus explicabo utp. p. sike aut p. ſrium. Clusterijs utimur q. ſupflu itates soli ex intefiſt trabé itendim? aut p. uiá trabédi máz ad oppoitá pté: r ſic alig laudant nomitiu in egritudinib?ptiú infert/ oq:lic t. farmacia i egritudib?ptiú ſupioq. laudaq. r. alig ſunt faciétes clusteria q. ņ púnt ſecipe mediciná laxatiná:uel q. ipam infirmus deglutire ņ pót: aut pp. leſionez ipius epis. uelſtoi q. ledúk ex tráſtu eoq.

St balneú utplurimum humores ſub/ tiles euát. r. ppea in paffionib? ex grossis dumoribus fieri ņ dz nifi pcedat digó:q2 exhoc iſnſio toti? corpís ſeqf: r. forſá pri cipaliu méb2oq: r. fames è una ex ſpèbus euónis: r. maxime in egnibus i quibus ſta tus r. crifis ſunt p[.]ppinqua. ſi tu ſunt mòi euónis male ?p[.]kónis mális t. nò mális.

Be quo mòr? q. d3 ki euò r. curatio.

Einceps d6 quaſt ê i. s. dicti agéb est km magis t. min?: aut q. ņ nulluz ki d3: r. maxime in euóibus t. curationib? q. ſunt p. ſriu. ná in pluribus locis euò et alie ſrietates ņ p[.]petunt chuiu nä egritudi nis illud requirat. Et dicimus q. nífa i tentio in remotione male ?p[.]kónis nò mális est ut rectificex: r. hoc ſi ņ pót nifi p. ? p[.]rietatè curat in ſdu exit?i? ?p[.]rietatis a tè paméto. ſciend è q. ut coſſak méſura di ſiempantie illi? corpís oz. r. hoc cognoſci ņ poterit nifi q. ņ illi? corpís ?p[.]o cognita fuerit ſana:etas clia:tp[.]r.ánti:regimen t. ? ſueto do. ſil? uirtus: cá: r. accniſ. ppea q. in m[.]tis locis nò attendik cè nec ututi: nifi q. ná male ?p[.]kónis mális exit. Sz q. mala ?p[.]o non mális è in aliquo ſingulari mé/ b2o tunc m[.]ka curatòis p. ſriu ſuſt a. mb2o ?p[.]oe t. ab ip[.]iunainto t. a colligatía, ipi? t. a ſitu ipius: t. ab ipius ſesibillitate: t. a lijs cogniſtis rebus. Sed modi curatio nis male ?p[.]kónis mális ob hoc q. întëtio ſola est in ſupfluu euóne t. in alio nò ut re/ cte pcedat. ſcieb è cas q. illas gnánt ſup kluutates. t. ſla nä ?p[.]kónis corpís, pueni unt aut nò: q. in aligb? corpib? homores ſupfluúit ab eoq. naturis: t. igbusb ab eta te:tp[.]r.ánti:aë: t. nutriinto: t. regie: t. a pur gatöe eoq. q ex corpe purgari ſolebant: ut

ſunt ſanguis emozoy dazr. m[.]ktru?: r. pri uatio ?p[.]lueti exerciti: r. negliſgëtia euónuz t. èt uirt? opak in hoc genere multú eo q. i malói pte nä egnif ?riak euóni. Per uirtu tem intelligo uirtutes opatiuas: ſcut uirt? expulſua: r. uirt? nutriuas: r. uirt? motiuas Et alí mo? euónis u[.]kis accipik a mbzis i firmif r. maxime a p[.]rincipalibus: r. opóſs h[.]ntib? p[.]rincipale: ſcut ab illo q. k[.]lotomia indiget t. oris ſtoi debilitatè h3. r. èt q[.]i tendim? euare aliuſ mbz ex mbzis corpo ris. aliqua ſunt recipientia demröm a lo cis ſuoq. ſboq. t. ſuaq colcatónu. t. luamè toq. t. ſuaq ſenſibilitatú. t. forme diſpois t. mól mb2oq toti? corpís: eo q. poſe è ut coq? demostret ſup euóe t. forſá q. non: et hoc est q[.]i in corpe ņ iuuenik rep[.]o ulis ní ſi in uno mb2o ſolú. Et ip[.]ignatio in mulie ribus est ex reb? ſignificantib? euóem uel ipius priuem: r. hoc ſunt q. ſignificat in ? p[.]rietate factendi mediciná uel n[.]r. t. ſi purga tio fieri d3 uel n[.]i. Et níc óda è k[.]g q. ſuſt a duab? reb? .s. dictis. l. ab euóne t. cura tione ſive attractone p. ſrium qualiter d[.]ent fieri. Et incipiamus a curatione p. ? p[.]rium. r. dicamus quod a medicis dictum è q. quando complexio aer tempus anni. t. ſimilia cum egritudine conueniunt. tunc n[.] est egreſſa complxio a. nä pp[.]ria nimio eti tu. uerbí gra: iuuenis calide ?plexionis in regione calida. t. tempore áni calido t. di eta calida cui ſupernenerit cauſon. non e/ rit iste a ſuo naturali ordine multum p[.]mu tatus. curandum tamen erit cum rebus in frigiditate remiſſis. Et quando huus ?ri/ um accidit. tunc multa facta est elongatio. r. io buic resistendum erit malori ?rietate uerbí gra: fit homo ſenex frigide comple/ xionis in regione frigida cui ſupueniat cauſon. fm illos indigebit multum in frigi ditate diſtemperata. Et ego dico q. ma xime apparet q. non uerum dicunt quod manifeste uidemus per ſeuſible argumen tum q[.]i iuuenis ſupradictus qui cauſonez patitur curari non poterit iuili cum rebus h[.]ntibus in fine uel intenſam frigiditatem ſcut cù aqua cucumerum t. cáfore. Et ſe ní ſupradicto ſi talia p[.]pinent calor nális ipiplus extinguetur t. moriretur. Et dico q. illud quod ad hunc errore deducit eos

est una regula generalis quam posuerunt
sine discretione ſcifa in gradu elongatòſi
fenis a fuo caloze nàli ad eſneu calozez
cum equalem pozitònem posuerunt cù elò
gatione caloris tuuenis a fuo caloze natu
rali ad eſneu. Et maxime qù dìterunt ę
mator est elongatio.nà hoc ipòle est.nam
tu ſcis ę calor eſneus a nàli ramificatus
est. ę ſi possibile eèt ut equalis eèt elòga/
tio.tunc uere necio ſm ulam curatois p cò
plexionem eènt refrigeràtia multu forzto/
ta in corpe ſenis qi ad tertiu g. sed hoc in
ſe ipò veritatem ñ hz. Ob hoc ponam in
uenem colìcum calide p[]fònis in p[]rio g.
Et ſupueniat ei ſebzis q[]i p[]im transſerat ad
ſm g. caloris tunc iſte ñ eſt elongatus a p
p[]rio caloze uel p[]plexione nifi ad unum g
tu c[]u reb[]in ſo g. fris curari nò poterit. et
hoc est pp forzè pmutationem q[]p medicine
p[]ciplut i corpe iunioris ad subſtàtià igneà
co ę elongat? est a fuo tempamento pp ſo
titudinem caloris extranet. Sz fi ſenti. ſ.
dicto fr[]o in p[]rimo g. ſupuenerit egdo i[]p
p[]ducens ad ſm g. caloris:iam elongat? è
a ſua p[]plexione nàli magiſſis tuuenis p[]no
minat? .qr tuuenis est elongatus p unu g.
sed ſenis elongatio est duo[]z graduum aut
pluriu. Et pp hoc ſi possibile eèt p[]ceder/
mas ſm elongatòem fieri p[]riu n[]ociuus re
ſpectu p[]ſiderationis ſinis ſm diuerſitatez
ſb[]i. p[]pea q[]i q[]ui impossibile est ſenem ad il
lum gradum p[]uenire. et ſi p[]uenire inchoa
ret anteſ[]q[]i ad terminu illuz attingeret mo
r[]iretur. et ſi ſanatur ſm elongatòem ſup[]za
dictam bonu finè nò p[]sequereſ. q[]uiſ alij[]z
tul[]ui nuire p[]oſit. q[]r medicine eidè p[]uenie
tes p[]plexionè mbroz ſuor radicalium pp
ip[]a[]z r[]itatem lederent. et ſle a tempantia
magis elongaren[]ſ. et multa elongatio ad tè
pant[]ie cá mortis è aut egnis. p[]pea ſm eo
r[]u dictu[m] medicine tuuenis t ſenis fr[]è ebèt
eè in eo[]b. q[]r ſi unu cor[]z calidu è ſup caleſa
c[]t[]u uſq[]u ad ſm gradu t cor[]z? ſrm è ſup ca
leſactu uſq[]u ad ſm gradu unu cor[]z calius
alio ſi est. Sz ſcire debes ę ſi tuueni medi
cine fr[]è adhíbeant ultra ſua p[]plexionem
nàlem q[]r ei ñ.nocet imo p[]lunt eo ę p[]iſus
n[]urtus forzis exi[]t ad eas p[]mutandas: ob
hoc ad gradum co[]rumpendi n[]am non p
ueniunt ſed ip[]am ad tempantiam reducut

quod ſeni non accidit pp ip[]ins membroz
radicalium frigiditatem.pp hoc sufficit ſe
ni qui ſebzem calidiffimaz hz medicina fri
gida in ſo gradu p rones ſupradictas. et
et q[]r corpus ſenis potentiam non hz con
uertendi medicinas ad ſubſtantiam igne/
am q[]admodum tuuenis corpus. Et ſi
queratur quomodo p[]oſſit ſeni tата ſebzis
calíditas aduenire. R[]ndemus ę fieri p[]ot
pp diete ſue inor—thationem.nam ſi dieta
conuenienti uteretur imposſible eèt ut ta
lem incideret ſebzem. ob hoc q[]r egritudi
nes ut dictum est in lìbzo egritudinum n[]o
nifi duabus ſiunt cauſis aut a p[]p[]zia com
plexione membzi mala. aut a rebus adue
nientibus ab extriseco. Et q[]ui complexio
t aer t regio t etas p[]ria erunt egritudini
ſenis. tunc non remanebit eius cá nifi regi
men t d[]leta. t ę ex p[]te tempor[]is anni c[]
sideratur. intelligitur a natura partium tè
por[]is anni. Et u[]t quando aer p[]rius est
egritudini tunc bonum est i[]nfirmo t gaudi
um medico. et ſi aer p[]ſe talis non exiſt[]t t[]
medicus artificalem facere d[]x. Et mod[]
medicationis qui ſumitur a conſuetudine i
er ultrum fieri debeat aut non aut q[]tum ſi
eri debet est ſicut potus ad frigide in igne
ardenti.nam ſi i[]nfirmus affineuerat potuz
aque frigide in tempore ſue ſanitatis ſine
leſione ſecure p[]oſsumus dare tempore e/
gritudinis q[]uius epar t os st[]oi b[]at fr[]m. t
ſi bac affiuſus non fuerit aqua frigida e[]iò
nullo m[]o p[]pinetur. ę ſi cauſeſitas nos ad
hoc cogeret ad banc dandam tunc n[]ino
rem d[]abimus quantitatem t minus fr[]am
eo ę p[]conſueto complexionem in ſimile
conuertit p[]aulatiz t longo tempore banc
conſuetudinem acquiſtendo. Sed q[]b[]riu
ſubito ſit t ſm multu n[]am c[]ozumpit. Et h[]
est una virtuſ pp quam n[]a intellexit grada
tim p[]tempora anni de uno p[]rio ad p[]riuz
transire. q[]r ſi ſubito de calido ad frigidu[]z
de frigido ad calidum tranſir[]z n[]a tollera
tre non p[]oſſet. t p[]pter conſuetudinem dic
tum est a quib[]uſdam ę quidam p[]aulatim
ſump[]ferunt uenenum ac gradatiz t c[]ouer
ſum fuit in eis ad cibum t in habitu ſin no
cumento. q[]uius ita dicant. tam ego n[] cóce
do imo argu[]mto demratio: t in epil[]ia ty
riace t ueneni reprebau[]i ę ad glanconè

transimissi. Sed q̄ dīnt 2 pcedo q̄ medicus de una medicia ad aliam permutaſr debz q̄ ſi ſolū una uterek medicina poſe eſt q̄ nā in hītu 2uerterek: 2 in corpe debita nō faceret opōez: sed virtus confideranda e i eo q̄ fieri d3 in euōne 2 in medicatione q̄ p 2rīu ſit. Sz in euōe manifestu e q̄ tenō virtuis d3 attendi: sed in alteratio e ſic balneatio aque frē in ethicis q̄ pdeſt. Sz ſi diu affuekiant membza ledet principalia 2 mortem inducet. ſicut dicit. H. q̄ uni ac cidit iuueni malā p2pōne ſi mālē bńti i ſto cui medici aquā uitabant: 2 ipe pp nimiaſque auditatē maſg elegit mortem q̄ uitā 2 multam aquā frām bibens: ſubito a ma la pplexione ſtoi enaſt: ſed pp aque frigl/ditatem remanſt et insenſibilitas que d ipſz intransglutiendo impediens 2 ſic mortu? ſuit. Sed male p2pōni que eſt cū mate ria necſſe eſ duas pſes medicatois agſ/gare. 2 alni ſiſg ſumik ab alteratioe male ? plexionis ſria ſiſni q̄ ſumik a mā. 2bi grā kebzes putridē: 2 maſ que de mā cruda 2 grossa inſtu ſunt de mala p2pōne calida 2 ſicca indigent bunectatoe 2 refrigerati one. Sz pſideratioe coctois malum nocn mentu ipoztabunt. 2 hic bona medici diſcretō necia exit: circa qua plus inſiſtere d3 2bi grā q̄ illud q̄ plus necium ſebri ſle matice exit eſt euō matariei: 2 in ſebzibus colericis eſt accńtib? obuiare. 2 q̄ ambo equales in dubitatione eſiſtunt. tunc abo eſq̄ curaſ debes. Sz q̄ acciſs ſi timek ſtudeas cāz totaliter remouere: q̄m taliter ipm curabis ?pcomplete ſiſt rōe in egritudine: 2 accńtibus egni ?rijs: ſicut e ſebris 2 ſin copis: q̄2 tu ſeis qualiter curāi debent. eo q̄ in kebze necſſe eſt inſrigidare 2 i ſinco pi caleſacere: 2 ſincoſis indiſget nutritiōe 2 ſe. euōe indiget ſicut dicturi ſumus. Et hic ſire debes q̄ acciſs q̄ egni ?riak nō ſegk nifi egnem que ?ria eſt prime egritu dini ut e ſincoſis ex in anitōne q̄ ?ria exit. Sed q̄ cā male p2pōnis ſi eſt mālis: hec manifestatio ibidem ſi reſiſt ut in eſſimera 2 eſt q̄ accit mala p2pō ab extrinſeco: qa tu ſeis qualiter curari d3. Hee ſunt ſiſneſ que ſumik a mala p2pōne toti? corporis Sz q̄ in uno m2z0 egdo ſinglis exit: tunc ſiſg ſumik ut dictu e a m2zi p2pōne. 2bi 2g.

q̄n cerebro evenit mala p2pō frā: ſignum e q̄ hec egdo e leuſis: q̄ pauga kca e elon/gatio a ſua p2pōne nāli. 2 tunc d3 curar cū medicis debilē calozē hńtib?: q̄ tunc a lia m2za ſunt inſranda 2 ſi ipm cereb2. 2 hec eſt p2pō iuuenis 2 ſenis q̄ admodum. 2 dixim? 2 q̄ indiges caleſactoē cerebri tunc caleſac ipm ſine timozē: 2 ſi uis inſr re illud facias cum timozē. Sz alia m2za frā ſicut ſunt nerui 2 similia: ſi inſtrānk cale fac ipa ſine timozē: 2 q̄ ſunt refrigerāda ſi caleſfacias ite2 nifi cum timōe ad hoc ut non trabas ipum de ſua p2pōne. Et ſicut dixim? de hijs eodē mō facias de ſiccis 2 huis: q̄2 co2pibus non accit nocumentum nifi ex pte eſi dñantis ſup iha. Et q̄ ſi ueris q̄ iuuaamentu membzi, magnum e in corpore: 2 erat. 2f. memb2 ex principalib? que magnā hńt opōnem: arguas augere uirutem ipius ſup omnia: 2 hoc non dico nifi pp comunicationem memb2oz p2inci palium quam hńt cuz co2de: q̄ eſt ſonf ca loris 2 minera ute. 2 20 non o3 m2tiplica ri ?rietatem in talibus memb2is: 2 pp2ie qualitatem frām. Et pp hoc eſt timenduz q̄ accit epi complecio calida refrigerare ipm cum rebus que ſunt in ultima frigidi tate q̄ nis manifestetur necſſitas refrige rato2 is ultime: 2 hoc dico pppter principa litatem buiſs membri. Sed uerum dictim? ex colligentia istozum membzorum recipi tur demonstratio ipſozum. 2bi grā. non de bemus refrigerare os stomaci maxima re frigeratoe q̄ eſt colligatuz cū cerebro frō 2 q̄ uis ſit calide complexionis q̄ eſt colli gatum cuz memb2ro frigido. Et non debe mus iterum refrigerare multum epar q̄ e e2 colligatum cum co2de. Et ſumina bul? eſt q̄ quando uolumus facere contradicti onem memb2ozum principalium in caloze adbi beas curam de co2de eo q̄ ipz̄ eſt col ligatuz cum hijs memb2is. 2f. principalib? ideo q̄2 co2 eſt omnibus hijs in potentia q̄ uis ſit unum in actu: ſicut declaratum e in libro sanitatis. 2 tempore quo erit ep male pplexiois cale intendas in ſfrigerā do cor cum medicinis ſacientibus hoc: q̄2 poſſibile eſt q̄ co2 eſt cā male comple tionis epatis: 2 tunc rediret ad malignaſs cor. 2 pp b̄ n o3 reliqze cor iter alia m2za

Et non oſ zolum curare ſup hoc. ſ. in re
ſtrigerando z calefaciendo z eſſicado z
humectando: ſz et in oibus opónibus ſoſt
bus. ſ. in opónibus ſis z tertijs. Sz õmo
ſtratio b' loci ſublecti: z hec ê maia: qz qn
erit mala ?plo ſup coz?, i. in ſupſicie còpo
ris non eges medicis ſoſtis qualitatis. Sz
qn eſt in coz? oz te ut medicis ſoſtibus eo
q debilitat ſirtus ipaz pp tranſitum quez
faciunt p alia membza, vbi g. ſic eſ p'lo.

Capituluz de ſpêb euônis, ſ. de flobo
tomia z farmacia.

Uicuſz diximus de demrone medi-
cinaru p iam p'rietatis, nunc nero lo
quemur de demrone ſpêb euôls: z p'prie
duaz ſpêb. ſ. flobotomie z farmacle. Bi
co itaqz q qn na egnis ſigt ſup necitatem
flobotomie necefſe eſt ut puideaf etas: et
virtus z aer z regn z p'ſuetoſo. z ſi oia
ita ſignificant ſup necitatem flobotomie:
tunc ſecure minuas fine timoze. z attêdaſ
q n ſit in cozpoze aliquod méb z leſu qo
deneget flobotomia, ſbi gra. ſicut ê os floi
frin qo patitur nauea: z et q eger no diu
egrot auerit pp q p'diert utirtutez. Etas
aút que eſ p'ueniens minutioni eſt tuent?
z etas in qua minuq p'ter iumentutez ê p'ri
cipum ſeptimane ſexte uſq ad ſeptuagell
mum annum. Uepr minuere debem de qz
titate ſanguis. i. minus eſze de ſanguine
qzus ſunt hoies q tolerêt flobotomia ufq
ad octnagita ános. Sz n dem' muiet uſq
ad duas ánors ſeptianas fm. B. qzus na
egnis hoc regrat manifeſte. Et dixit abo-
mozor Euenzoar: ego minui unum meum
filium trium annoz z euafit a morſte. Et
virtus qn eſt multum debilis no ſufficit ut
ſolum minuamus de qtitate ſanguis. ſed
et oſ ut phibeamus flobotomiam oio. z ſi
uiderimus q patiêz n pôt uiluere fine mi-
nutione: ſicut accit in egritudinibus ſenuz
facias cù tioze tii. Tps aút p'ueniens ſ'loie
eſt uer: z tps eſtatis phibet k'lotomia pp
deblitatem uirtutis in illo tpr: z pp resolu
tionem spuum. Uepr ſi regrat na egritudi
nio facias euônem ſed in pua qzititate. tps
nero iemis phibet k'lotomiam pp coagula
tionez ſanguis z pp groſſicie quam hz ilto
tpr. Tps aút autumni qz eſ p'pinquu eſta

t in ſua tempantia ſiccitat z calitatis non
est ?ueniens ad k'lotomiam pp ſiccitate ipi
us: z pp turbationem uento: z pp debi-
litatem opónum: z pp tps calidû qô p'ces
ſit. Nec ita p'zuak k'lotomia oio. ſ. qn na e
gritudis regrat: ſed minuendum eſt ex qz
titate. Et qn intendimus k'lotomare aliqo-
membz corporis: z repletio ſolum fuerit
in illo mébzo: tunc ſignificat ſup diminuti/
onem qzitatis ſanguis. z io necefſe eſt ut
trabamus fm qzitatem illius loci in duab'
uicibus aut tribus: ad hoc ut non recipet
damnû illud membz ſi egredereſ totu fil'.

## Capitulum de farmacia.

Jbere uero medicinas laxatinas êt
hoc ſignificat ſup qzitatem euôls. z
infans ñ dz euàri alíquo mò neqz decrepi
tus êt: neqz dz euàri tpr eſtatis níſi ducat
ad hoc necefſitas magna pp ſicitatem ma-
gnam tpris z calitatem ipius: z qz acqſi-
uit egritudinim ?plexionem ſilem ?plexioni
eius. neqz ſümenda eſt medicina tpr iemís
eo q humozes ſunt duri illo tpr. Et medi
ci laudauerunt farmaciam uere z autuño
dz humozes ñ egrediunt ut plurimum tpr
autuì a nä níſi in qualitate ſolum. Hoies
uero quos non cogit ad ſümédà mediciná
níſi ?eruatio ſanitatis ſuméf dènt poſtqz
pluerit eo q pluinie frangunt ſiccitate illi?
tpris. Uerum eſt ſi comotio complexio
nis ſup euacnatonê medicine: eſt tpr i quo
ê humoz in ?pône complexionis: tunc no
dz euàri níſi cum timoze. ſed cum erit ?riu
minuas ex qzititate. i. quando aliqz humò
ſuper habundauerit. Et conſueto qda
operatur in hoc ?admoduz in alij. Qua
do autem erit intentio euacuandi aliquod
membrozum corporis ſignificat ſup euoez
ipius: ſicut diximus loc z ſublecti z colliga
tia membzi. ſbi gra. quando uoluerimus
euacuare cerebrum p iam k'lotomie minu
emus cefalicam: qz ppter malozem colli
gantia cerebzi cum cefalica qz cum basili
cæ. z êt qz colligantia adiuuat in euàtione
z cù intendim? trabere ad ?ria. ſbi gra. cù
nimis habudat meſtrua apponim'uetoſaſ
ad mamillas: z cù erit decurſus ſuperflu?
ex parte ſinſtra naſt apponemus uento/
sam ſuper ſplenem. quando uô erit ex pte
deſtra apponem'epi. Be loco uô appois

ſi eſt mèb? qbs intendim? euâre in alio cor-
poris ſiat euârio in inſiſo corporis z hoc è
meli? eo q coadunak hic euò z attractò. z
iò laudaſ nomit? i egnibus exiſtibus in in
feriorib? corporis z faráclaz in ſupiorib?
ſoſma uero mbi z creatio iſi? demoſtrât
iterum ſuper euacuationem ipſius. ßbi ß.
nos ſcimus de creatione ſtoi q poſſumus
euâre ipm p uomitum z ſolutionem uètris
z ſimus èt de creatione epatis q euâmuſ
er giboſitate p puocationê urine. z ex cò/
cautitate p egönem. St pp figura membri
est confideranda in tranſitu medicie eo q
i ñ eſt ?ueniens apata ipòp p ipa euâre p
tranſitum medicie forſtis p mèbza ipa.nec
gule apata p gargarilma. Item nobilitas
membz t iſi? tuamentum ſimiliter ad cò
ſernandam ſuam nâm nos inducit. ppea
qr tale mèb? cum corde maiorem colligá
tiam hz. ßbi grá qn epis apa in ſtatu fuerit
z tunc de ture res ſolutiue'eentppinande
inſtum apata eſit. ſed inſtû ſt in mbz ta
li medicina a rebus hantiibus aromatieita
tem ñ dz denudari. ppea mbz multe ſenſi
bilitatis forſtes ñ ſubſtinet medicinas. Sz
de mala pplexione in ſeipá a qbafdá cre
ditur q z ipa neget euonem nèi facienſ
ipam. z hoc ñ eſt níſi in euône q fit p medi
cinam laxatiuam ſolú eo q facit malá ?p'l
xionez habundare. Et ite? dínt medici q
non debemus euâre cù medicina laxatua
in p[ra]nciplo ſebziú pp duriciez hüo? i llo
tp? z ego declarabo hoc inferi? Bicit
y. mulier pgnás ñ dz flobotomari níſi qn
ébionis uirtus fuerit forſtis. hoc è a quar
to mêſe ufq ad ſeptimù.níſi bumores ſu-
erit ſuriosi z farmactá ?cedit tè. Ego aút
dico q flobotomia qn adest repletio q em
bzo ñ indiget non eſt mala ſed farmatiam
nò credo ad bonú puenire ſiné:imo necio
ledit ébizonê:eo qbs i ſe ſubſtatiá hz uene/
nolá z forſtasse faciet malos bu. flueſ ad
embzionê ut ipm ledát. ppea medicie pur
gantes ſt medicine puocantes uriná. z q
puocat uriná è ò genef puocatiú meſtrúa
z q meſtrua puocat aboztire fac. Et iste
regule v'l es medicatoïs male ?p'l õis mā
lis z ñ mális ſic ſt principia z e'la ad illò
qg bzeuter dicere uolumus iqualz utazp
ſpêz. Et nûc iuciplá in curis vntuſcu?/

q spêz utaz. z diuſdá hoc mò: qulis ilto
mò ñ p[ra]ſefferim in ſibzo egnus: eo q h via
hic utilis eſit. Et dicam? q mala còplexio
mális aut ñ mális aut è v'l is toti corpori
z q magis è mala eſt febzis. aut eſiſt pti
culis vni mèbzo ſolú. Et q mális eſit ſut
due spêz, qn aut in p[ca]utate mèbzi exn's
aut in ip'l ſubſtantia ibibita repietur abſq
aliqua groſſitudine uel tumoze in nàli mè/
bzò euenienti: aut accidet membzo groſſ/
cies mala q apá noiatur. Et incipiemus i
mala ?p[lo]ne v'l. z poſt hoc de mala com
plexione loquemur p[]ticulari in quolibet
mèbzo. z poſt illud de apatib' que illa ſe
cùk principiú in ſebzib? ab effimera faciez?

De cura ke. effi. in gnäll.

Et dicimus intentio medicationis in
illa due res eſiſtunt. vna ad r[é]ouen
dam calida? z ſic. malá ?p'l onê q eſt ipfus
ſubſtàtia. z hoc kleri dz inſrando z humec
tando. Et alia ut c[é]e extrinſece ſebzê faciè
ti reſikatur. ob hoc qr hec ſe. níbtil aliuſ è
níſi mala ?p[lo] ñ mális q ut plus a cáis ex
trinſecis ?uenit. Et menſura inſtrationis z
humectatoïs in hac ſe. è fm[é]mefurá re p[
]ticulari: ſicut eſt ?p[lo]a:er:etaſ ?ſuetudo
z regio: z c[é]e ipam ſacientes. Et ſciás q
refrigeratio in ſebribus p ſe z p acciſn ſit
p ſe ſicut p medicinas z cibos fro[.]s. p ac/
cidens uero ſicut balneari in aqua calida
aut tepida: z ma[]x i hac ſe. fit: eo q p ipaz
in sp[ú]alibus napòres diſſoluunt: q níſi re
ſoluerent coz? nímuſ inflamarek. z ſoſtasse
ad putridá conuerterek. z pp hoc balneú
eſt oibus cura u'l is. Sz inter aquam eſit
diuſerificatio in diuſeritaté cáp ſacientiú
ſe. z hec ſe. fm plurimum accit pp cùſidè
p[]stationem q pluries accit p[]pter frigus.
aut p[]pter in aquis ſlpticis balneationem
aut p[]pter neceſſarlam balnei negligentiá
aut pp totius corporis ſiccitatem: ſicut illu
accidit qui in aere calidiffimo degunt. Et
uere plurimum hec ſe. accit habentibus
complexionem calidam z ſicam.

De cura ke. effi. in spàli.

Z de hac p[]zia loq uolum? z poſtea
ò ?p[lo]ne ca. z hu. z ultio ò ca. ſolú

Et dicimus ὁ qŭi accit pp cutis inſpif
ſationem: aut pp aqua: ſtiſcat: balneati
onem medicatio p rui llis erit balneatio
in calida au tepida aqua poſt declinatōez
porismi: er ſricato: utilis exſit in exitu bal
neti cum oleo tepido i quo nulla ſtipticitas
replatur: ſi eſt bonum balneu reſterare ul
tra ſemel: ſicut. g. faciebat q inſirmum faci
ebat inſare bis et ter: eo ὁ hoc regimè ſi
conuenit niſi hominibus affuetis multum
balneari: ſed embzocato poſt balneu cum
aqua frā ut mibi uſ ikatā pclusionē facezet
poroz niſi pozi numiu fozent apſit ant cor?
eet niſis calefactum. Et melior cibus
q poſt balneu est: p[.]pinand: ſi erit p[.]p[.]onis
calide ſic. et t[.]ps fuerit ca. est p[.]tisana or
del eo ὁ inſrat: et humectat: et adiuuat ad
expellenδ ſupſluuitates p oēs ſuas utas. et
p[.]ſt b[.]digōnem dandi ſunt p[.]ſſes p[.]etro:
carnes p[.]dicuz ſi kl[.]tum. Et li alii ſecerit p
orisnum balneu et dietā banc reſterare δ
bes. Et alii pp numiā trifſtitiā et multaz
tram: ſit et pp multam in ſole moza. Et ὁ
pp iram accit maioriz indiget reſrigeratōe
q[.]illa q[.]pp u[.]gillias aut pp trifſtittam pu[.]ciet
et nulla r[.]ta[.]z indiget fricatione ſed balno
ſolū. Et q[.]pp u[.]gillias et trifſtittam ſit maiōi
indiget humectatione ſomno et gaudio.
Et q[.]pp mo[.]zam plurimam in ſole accit in
diget reſrigeratōe: et ut longam in aqua
calida ᶙhat mo[.]z: et ſacta fricatione cum
oleis fris et inungaſ: ut oleo uio[.]l, et ſimili
bus. Et q[.]n pp multam accit fratez balne
um intret calidū, et balne calid? aer utiliō
exſiſt balneo aque. Et c[.]bi tempati e[.]e de
bent aut ad calitatem declinanteſt ut turm
res coturnices et ſimiles: et aqua mel[.]l al
de utilis est. c[.]ap u[.]o talium oleo ro. in[.]nūga
tur: et alij[.]s actu calis. ḿadmodu[.]i alij[.]s fris
in actu in[.]ni debent Et ſcias q[.] v[.]l[.]ſ me
dicina oibus pacientibus effimeram erit
balneu expeſtif pacietibus reuma pp fris
Et in effemera ab apatibus inguīnum aut
ſub ascella[.]z câta: et ſi c[.]a reumatī calida fu/
erit. dicit. g. q[.]balneu inſare d[.]z hoc nō
dicit niſt q[.]z ſufficiens e[.]n humo[.]z ſubtiliū
digōne: ſed g[.]roſs dispget p totum cor?
nec balneari d[.]z niſi poſt digōis p[.]plemētū
Et una aqua[.]ſa alba aromatica omnibus
ſtilis utilia ſunt ſi bibere affueti fuerint: ita

q post digōem bibantur: n[.]az plura b[.]n tu
uamenta q[.]s aqua: nam u[.]num natatōem ci
bi in ſi[.]o u[.]tet: u[.]entofutatem reſoluſt: u[.]rinā
puoc at e[.]sudōe: a[.]iam letificat e[.]t adiuuat
n[.]am ad expellend[.]u ſupſluuitates q[.]n pac[.]le
tes banc ſe, debilitate incurrunt digōnis
e[.]t m[.]a habentes ip[.]am ex u[.]gilla u[.]el trist
tia. Sed que a[.]ſſitudine est tantum in
ſua curatione indiget d[.]leta u[.]erſus frigidi
tatem tendente. et ut c[.]ibetur quantitate ta
li que naufeam non inducat. Sed ille
q h[.]ac ſe, p[.]atur ex fame p[.]pinanda ſunt ei
c[.]baria u[.]alde et c[.]ito digeſtibilia tendentia
ad frigiditatem e[.]t humiditatem, e[.]t pp hoc
ſi c[.]ibaueris tales in p[.]rincipio porismi n[.]o
ſebrizitabunt. Sed ſi pp cutis fuerit q
ſtrictionem in p[.]rimis tribus diebus ſi ſue
rit ſufficiens fricatio ſicut cum ſemine me
lonum, m[.]ilij aut or[.]dei farina, aut ſabe u[.]el
or[.]obi, et que a[.]p[.]ratiatur p[.]pina ſicut ſggibi
cum aqua t[.]reof. c[.]p[.]til[.]ne, et u[.]io[.]l, et ſi bec
ſufficere non u[.]identur e[.]t ſe. ter[.]nium tranſi
erit diem aut tu ar[.]bitratus fueris a p[.]rinci
pio ut tanta fuerit in corpo[.]ze p[.]repleto: ut
p[.]pter fricationem e[.]t a[.]ptionem ſine vn[.]uer
ſali euacuatōne e[.]grum ledere p[.]ſſes. ob/
boc q[.]z tale medicamen in corporibus p[.]l
nis plus oppilat q[.]s ap[.]lat, et t[.]unc medica
tio talium media inter effimeram e[.]t putri/
dam e[.]e d[.]z, hoc e[.]i flobotoia e[.]t corp[.]ſ mol
lificatōe, et hoc facias q[.]z expeſſu a[.]ſiſs q[.]i
derat, e[.]t km q[.] ab expeſiāta e[.]t bonitate ex[.]ti
matiue poteris p[.]scuritati, q[.]z pp po[.]lā doctri
n[.]a certificat i n[.] poſſes q[.] i vno quoq[.]z idui
duo faciēb ſit i q[.]titate e[.]t q[.]llitate i b[.]ac arte
e[.]t neciā e[.]n b[.]ac arte p[.]ter v[.]l[.]u[.]z re[.]z co[.]gē
expeſiāta pp quam p[.]ticularia principia b[.]e
antur in eo q[.] in vno quoq[.]z induiduo fieri
d[.]z. Et ſcias q[.]s ita principia ſcribi non
p[.]nt o[.]ia q[.]z ſunt inſinua, e[.]t ita par[.]f scientie
medicinalis nobis u[.]etat p[.]fectionē b[.]ere in
b[.]ac arte, eo q[.] ma[.]g e[.]t a[.]p[.]rata expeſiāte q[.]s
r[.]oi, e[.]t pp hoc d[.]ixit. y. ar[.]ſ longa e[.]t u[.]ta b[.]e
uis. Et egomet non studui in b[.]ac scientia
ut u[.]ideatur m[.]bi ut ſim ſufficiens ſicut u[.]b
tur multis medicis noſtri temporis q[.] mul
tum elongati ſunt ab eoq[.]z intentōe expeſt
ſilijs Auenzoar e[.]t maxime aboaly e[.]t filio
eius abenarlam cui deus conferuet u[.]ta[.]z
nam iſt iuere ſunt in scientia medicinali.

Renertamur ad dictu nſum et dicam? quæ
maior ps iliti? se, a stipticitate puenit et ſic
citate, et maxime in complexionibus calis
et ąplexiones ſiccas hñitbus. Et hec eis
n̄ puenit niſi qr cibi pmutat̄ i eor tois ad
fumositate, et qbus ſupuenit eis flux? uëtris
et pluribus eor qbus hoc accit, accit ppk
corruptione ciboe et ipoe mordicatoem.
Et alii accit illis uentris stipatio ? pra
uiu existit, et stipatio hec accit pp calitatē
e sic od ē de medicatoe uniuſcuuſq[ui] ſtioruz
per se.

Be cura ſe, effiē q̄n ē cibi fluru uentris.
T dico ? illi cui accit flux? uëtris in
ip[er] curatōe conſeruatō e hīnda. Ita
q[ui] ſi buimor educt? e e fluxus ceſſault, fac
ip[em] ingredi balneu̲ et ip[em] ciba c[ui] ſoſtan-
tibus sto[n]e et ip[em] sto[n] cum unguent[em] ſo-
tantibus unge. Sz c[ui] fluxus e[na] in ſatu me
lius e[na] ut in balneu[em] ip[os] ſre n[um] p[mi]ttas, hoc
b. dicit, sz noui medici medicatōe ſotē fluxu
c[ui] balno, q[ui] dicunt ? attractionē facit ad
oppositam p[em]. et qu[is] ita ſit n[em] e[pp]ria
medicina ſed e p[er] accens, et iò q[ui] e p[er] ſimili-
tudis niā. Et tu ſcis q[ui] ſriu[n] dz expelli p
ſu[n] ſriu[n] ne hoc ? posuim? e dimitterez
Sed patiés e ciband? abſq[ui] positione ipi
us in balneo. Imo debes ſernuare ut re-
tifices ipi? sto[n] euone ceſſante c[ui] lana iſu
ſa in oleo abſinbtiu̲ et oleo ro. et ſi maſtice
pritā accepis et c[ui] oleo ro. miſcueris et p
dicte lane iſu[er]dets multo ſoſt[em] opabitur.

Et u[er]t ſclas q[ui] in m[br]is p[ri]ncipalibus
n[em] e ſupponēda medicia actual[em] fr[am]. qu[em]s
potētia[em] fr[am] e[x]istat. Et ſi fuerit m[ta] ik[ka]
tio in oze ſioi miſceas c[ui] iſtis oleis ſucuz
extremor[em] ultium et ſucu[m] c[ono]no[em]. et aliqui
opponunt cer[am] et faciunt inde cerotanum.
Et aliqui ex bac medicina miran[em] et diu[nt]?
eger os ſioi h[at]a mala complexione calida.
ulciat[u]. cur. H. ponit maſtice c[ui] oleo ro. et
nos r[n]demus q[ui] ſi[gn]e hec recepta a mala ?
plexione met ſola. e alta a ſigne recepta a
complexione membei. Ob hoc q[ui] intentio
medicationis iſt[em] m[é]br[em] e c[ui] ſoſtificet c[ui]
medicis h[ui]tibus alijd stipticitat[em] ut amar[em]
tudine et aromaticitate. Et pp hoc pr[im]i
expimentatores non curabant debilitatē
ſioi niſi c[ui] hijs ſupradictiſi. Et posſibile

est ut multis hoibus nocebant, eo q[ui] ma-
lam ąplexionē non considerabát, sicut di-
cit. g. un[em] accit q[ui] malam complexionem h[at]
in ſto calidam et ſiccam. Multum ʒ con-
fiderandum est ſi mala complexio est tata
ut ip[em] nimium timeamus. St[ud]ebimus so-
lum in oris ſtoi conſortatōne, et ſi admisce
bimus cum hijs fr[as] medicinas obserua
to ut ſunt illi[s] ſi[es] in stipticitate, et tales
medicine ſunt multe. Sed ſi fluxus n[ò]
ceſſauerit non deſſitas ip[em] c[iba]re cum re-
bus stipticitatem h[ui]tibus, et ip[em] q[ui]ſtitatem
flurus ip[em] rege. Nam ſi paucis ſit flurus
sufficit panis bis[c]octus cum zucharo u[er]t ſu
co ro. confectus, aut citi[n]o[rum] ſuco. Et ſi
multus ſit ſoſtio[ri]ibus utere u[el] pane bis[
]eocto od[ei] cum ſuco citi[n]o[rum] et u[n]uz po-
mo[rum] granato[rum] est bonus c[ibus] fm. g.

Sed ſi ceſſauerit fluxus mica panis c[ò]
ueniens est. Et ſi ſupauerit caſus appet-
tus ſi[mat] electuarium citi[n]o[rum] cum alij[
tulo] maſtice cum ſuco extremorum u[til]is.
Et g. utitur hoc electario citi[n]oruz q[ui]
compoſuit in ſine regiminis ſanctatis. Sz
medicina in qua intrat p[iper] aut res caſe
tunc est uitanda, et maxime in climate n[ò]
tempo[re] calido et calida complexione.

Et q[ui] iſt[em] accit uentris consip[ato], tc
confiderandum in quo loco ſit c[iba] reten
tio. utrum in ſto aut inteſtinis, ſi est in ſto
g. p[er]cipit dari confectionem trium p[iper]uz
ſed non de ſoſt[em] in qua intrant medicinē,
ſed de debili[que] ſo[ſu]it in ſib[zo] de inge
n[ò]io ſanctatis. Et hec medicina non e[na] con
ueniens niſi illi in quo c[ibus] p[mutatur] in
ſto ad acetoſitatem, q[ui] tois calidis et cali
dam naueam er caliditate h[ui]tibus, hec
non erit medicina. Et e od. g. q[ui] tam deca
ratum est in eſtrudinum ſib[zo] q[ui] u[er]t m[é]
b[zo]que debilitat[em] p[com]plexionem cali
dam malam ſicut p[rig]idam q[ui] alijq[ui] m[é]
b[zo]que non h[ui]s ſua accidentia niſi p[en]tu-
ratum calorem, Et ſi debilitatur per com
plexionem fr[am] est hoc ſubſtantiale eo q[
]est ei neci[us]. Et pp complexionē calidam
erit p[accidens] ſicut fol ſoſt[is] qui extinguit
ignem, et cal[or] ſoſt[is] fornacis extinguit c[à]
delam. Similiter p[ot] dicti. g. de debilitate
ſtoi que ſit pp c[às] calidas et naueas cali
das. g. g. non resperit niſi ad fr[ig]iditatem

que stomaco accidit per accidens i hac ar
te: et hoc curare intêdebat. Sed pûdê
dum est super complexionem malam: sic
medicine misceri debent. Sed credo q-
clima suum ipsum in hoc subestentaut. Et
mibi videtur q electuarium citoniozum mi-
xtum cum ligno aloes martic: gafr. multum
ualet si fit taliter compositionem ut frigiditatem
citonioz uincat iporum caliditatem. Et
non est tradendum obliuoni de modis cö-
positionis barum compositionum: quoniam
si voluerimus frangere uirtutes iparu me
dicinarum absque citonijs potes hoc faceſ
cum extremitatibus uitum uel cui alij re
bus frigidis et frigidicis. et medicus in hoc
pufloz eêc dz ut refiſtat ei quod plus est ti
mendû. Et mell'est q calor qui ex hac
puenit mixtione ſit in primo gradu. et qua
do fuèt necesse frigiditatem stomaci remo
uere diminuat res frigidas: ſicut noſ dimi
nuimus in aliquibus ſtitatem calidarum
qui nos oſ complexionem calidam pcurar
Et H. p[ercipit] embrocare uentrem iltum
cum aqua calida et intendit per hoc uêtre
mollificare. Iſ q[ui] mollificatio nocet ſtoma
to oſ q flat cui timoze. et quidem mollificato
ſit huic cōgrua egritudini nature membri
contrariâ exiſtit. Ob hoc est necesse has
duas res miscere aut ſemper rem conneni
entem ordinare. Sed cum cibus er ſtoma
cu descendit: tunc embrozato ualde utilis
exiſtit. hoc obſeuato ne cibus indigeſtus
ad membra trabatur embrocata. et hoc ch
ſtere melius est omnibus que ſieri possunt
et si non est mor dícato aut uentofitas: tunc
sufficit cliftere factum ex melle: oleo: et all
q[ui]tulum sale. et si mor dícato fuerit: tunc ad
misseam p[ing]uedines anſeris: et galline.
Et si uentofitas affuerit necesse est ut in o
leo coquatur parum rute et ſemina resſol
uentia uentofitatem ſicut ſemen apti et ci
mi et ſimilium. Et u[ent]ofitas cum naufea in
hoc loco significat q naturalis calor debi
lis est: et pp hoc non est calefaciendus nec
refrigerandum: sed utriſq[ui] utendum erit.
et aliquando bec febris tribus diebus p/
durat: fed non timeas. et rege ipſos poſt
eritum perorismi et poſt euacinationem ue
tris ponêdo ipſos in balneo et ciba ipos
dibis consequentibus. Sed ex naufea

acetosa b ec ſe. ſi ſit ob hoc q[ui] ex illius ſub
ſtantia fumosa non generatur que ſpum in
flamat. Et ſciſa q[ui] in complexionibus
frigidis et humidis raro bec ſe. accidit ſimi
liter neq[ui] in frigidis et ſicis. Sed calida
et sic. omnibus patiò ad hoc eriſit et pp
hoc illud quod plus nocet cozo[pi]ibus ſic
dispoſitis est fameſ. et exercitium tempera
tum excedens e negligentia balnei. Sz
qui febzicitant ſe: que ſit pp bubonicu apo
ſtema quod ſit in ſub aſcellis et inguinibus
ultimum medicam illius apatis est curatio
Et si pp reuma hoc accit medicie purgâ/
tes neceſſarie exiſtunt Et ſi fuerit pp ſâ
guinis habundantiam minutione indiget.
q[ui] bec p[er]ſeruat ne in ultiozes egritudines
cadat. Et H. p[ercipit] ut has febrzes patien
tes ponantur in balneum: ſed mibi no pla
cet ut fiat niſi in declinatione. Et hoc ſuffi
cit in medicatione effimerarum: coniuncto
tamen hoc cauſis exteriatis in lib[ato] egnû

Capitulum de curatione ſe. acutarum
arſinarum.

Einceps uolum? loqui de febribus
arſiuis uel acutis que dicuntur arſiù
ideo q[ui] ſi te febrzes ſunt medie inter putri/
das et effimeras. Et dicimus quod iaz di
cutum est in lib[ato] egritudinù: q[ui] bec febris
ſit ex multo ſaguine: et ſunt ſp[er]es due: una
est dum ſanguis non est p[ut]reſtibus: et a/
lta est dum ſanguis tam p[ut]refieri incipit.
et una queq[ui] iltarum trino diſponetur mo
do. Ætnus est ut homotenus continue a
ſligatur a p[ri]ncipio uſq[ui] ad finem equali
ter. et hoc ſit p[ut]erea q[ui] idem quod diſſol
nitur est equale ei q[ui] reſoluatur. Secundus
modus est ut a p[ri]ncipio agumentetur uſ/
q[ui] ad finem, et hoc accidit p[pe]a q[ui] illò q[ui]
diſſoluatur est plus eo quod reſoluatur.
Tertius modus est ut a p[ri]ncipio uſq[ui] ad
finem decreſſat: et hoc ſit iò q[ui] illud quod
diſſoluatur minus est eo quod reſolutur.

Et q[ui] bec febris ſit p[ut]ter oppilaſo[]z
km uſa: medicatio p[er]ſus erit p[er]ſobotomi
am: et maxime cum non est ſanguis p[ut]re/
factus. Et H. bic dicit q[ui] quando natura
ſortis est extrabamns uſq[ui] ad ſinep[im]. et
dicit q[ui] p[ut]ter hoc corpus reſfrigerationê

O

hèbit, et possìbile erit ut colera abiciak p
ptem superiozem ant inferiozem: Et dicit
banc medicationem i hæc eè necessariá

Et ego dico qæ hec qætitas euacuatòis
artificialiter non exisit imo ualde est erzo
nea:eo quod hec ars imittatur naturam.
t nunqì fit crisìs laudabilis p euõem san
guinìs nſqæ ad ſincoptì pducentè:imo hec
puenit a crìſibus malis: in quiſbus uirtus
expulſua plusqæ conueniens eſt expellit.
Adhuc non est intentio euõìts inſtum è
euò nìſi ad remotionè ſupplui ſanguis pec
cantis qætitate: et ad ſeruatònem qætitatù
nàlis. ergo quomodo potest ſanguis eua
cuari uſqæ ad ſincopim nìſi cum detrimèto
ſanguinis naturallì hoc imposìbile eè ur.
Et, B. non intellexit p hoc nìſi ſubità cor
pozìs refrigerationè. ergo hec medicia ac
cidentalis est piculofa:unde melius est ut
aliqùtulum ex caloze remaneat extraneo:
Ch calor naturalìſ dimittuat. Adhuc non è
credendum ut in tali corpore quale è itò
non ſit putrefactònis alicuius humorìs p
patio. ergo ſi diminuis calorem naturalez
corrumpetur humorè uirtus diminuetur
et non erit qui huìus erroris faciat corre-
ctionem. Signa ergo p que cognoscfim'
ſebzem eè a putrefactione exemptà: ſunt
ſigna ?mutatà et nò fixa. Confidera ergo
quot in hoc loco eminent picula. Et cù
in hæc ſebze appent ſigna putrefactòis p
urinam aut pulſum flobotomia non fiat uſ
qæ ad ſincopim pducens: qæ ipoffibile è ut
poſt minutiòem non remaneat putrefactò
uſqæ ad ſeptimum diem: et pp hoc est neceſ
ſe ut remaneat uirtus ſufficiens digestioni
Et dicit, B. qæ qù medicabis banc ſebzez
ſanguis cum putredine tunc non est expe-
ctandum uſqæ ad digònem mè. Et ex hoc
intelligere debem? qæ in principio k'omaſ
debemus et demum potare aquam fràm
in nine fràtam tâdui donec corpus ipiùs
ad frigiditàtem deueniat. Et hoc fieri dz
?fideratis certis considerationibus. P[ri-
ma est ut egdo ſit diſgá. et ut in uſcerib?nò
ſit apà: et ut in oze ktoi ñ ſt debilitas neqz
fritas. nec qù infirmus ñ est affuetus aquà
fràm bibere: et ſic eè dz qùn ſtud qò hic in
ducit ad malam ?p[lonem ?riùi exit etuſdè
rei qù cám dz remouè, qùn aqua frà humorè

icrudat et ipedit digoem. Et ipoſe è hæc
ſebzem integre remouere donec cã ipſam
faciens in corze replatur. ergo quomodo
potabit aquam fràm bùs ſkomacum debi/
lem et frigidùi quin el accidat timò et stupe
factio et ?limiles egrittudines ex mala cò/
plexione frà. Et iam tuenti ſunt homines
qui biberunt aquam fràm ſemel in quanti/
tate multa et inde ad conſtrictònè hanelit?
deuenerunt pp frigiditàtè muſculi uel ner
ui et dyafragmatis: et tales qui non potue
runt aliquid deglutire. et qui ipsaz bibunt
tam facta digestione: tunc naturam opti/
me adiuuant: eo qæ tunc ibi tam aliud non
remansit nìſi mala complecio calida et illa
tunc remouetur ab aque frè bibitione. et
ſic natura melozem facit opòem in humo
re tali. ſ. p[ſiciendo digoem et malam mâm
expellendo. qùm ipsa mala complecio hoc
facere p[bibebat: et hic est tractatus. g. in
potatione aque frè in hæc egrittudine.

Et debes ſcire qæ hec ſe latitudinè bæ
magnam in ſuo caloze ſm magis et minus
et pp hoc que kòtiozis caloris est d[ar si/
ua. i. cauſon. Et nec latitudo diuerſiſicaſ
fm cliata. Et qù omnia p[icularia ?coſtát
cum ſe. que est arſua: et infirmus multum
defiderat aquam fràm: non i hæc est digò
expectanda: qæ eger ante digestionez con
ſumetur: et ſi ſeceris ipſuz pati uſqæ ad di-
gestionis apitionem: tunc erit ipſi? digestio
mala chadmodùi eſt nebula nigra: aſi yo
ſtaſis nigra pp nimietatè ?bustionis: et tunc
aque frè exibitò non ualebit. Et p[pea me
lius est i p[rinclipo ſine et digestionis ſiſg[ur
apitione exbibere et non curare ex dictus
aliquoq[ui qùn hec res est ueraciffime p[bata
nam mä q[alè facit ſe. qualis ſta eſt cù ſit
in ultimo calitatis ñ est p[riuata digestione
nìſi pp malà qualitatè acutam ñ pp groſi/
ciem nec pp uſcoſitatè. et qùn banc inſtrida
bis tc ſtati erit mä diſgá. et mell? èut ?etaſ
talem ſe. ad ſe. lentà et longà q[urari p[ut
ch eger ſubito moriak. naz erròq ſit in al
teratione ?pp[lonis ſebzìu faciłoz e ch mòſ
Et ego credo q[illi q[ubò digestio dz expec
tari ſi deſo aqua frà citi? curarek ſi et ?uirt?
extiterit foſtis chuis egdo fuerit longa.
Bicit. n. 1. Rasif q[ duo iuuenes in dieb?ca
nicularib? iter agebant quoq un? erat dius

alter fermuf: 2 ambo hanc inciderunt fe. 2 medicus dño aqua p[ro]buit frám 2 feruo ñ, pp[ro]naut d[us] euafit 2 feruus mortuus fu it. Et terre iste n[em]e medie sunt iter terras 15. 2 Raisi in rempamento. Et nos e[gl]ii sumus ex eo q[ui] nostre intent[io]ſi erat. 2 pp ea q[ui] tractat? curato[is] ſi[mi]t fe. est una p[ro]tii tractat? fe. putridar[ui]. 2 pp hoc bonu ſuit narrare medicatuſi q[ui] utriſq[ui] c[oe] exiſiat. Capitulum de cura feb[ri]tum putridar[ui]r primo de els in generali.

Edico q[ui] fe. q[ui] ſi ex mala p[ro]p[li]xe o[m]t. pr[ia] illar[ui]r intentio duas p[li]ſide rat res: hoc est ut malam remoueat com p[lexionem]: 2 malam euacuet m[am]. Et q[ui] m[am] est c[ui]z calo[ze] putredinaii accit hic ter tia intentio hoc e[mi]t remoueantur c[é] unan tes ad faciendum putrefact[em]t: 2 est ſup flui dinutio 2 poror[ui] aptio p[li]pitation[s]. Et poror[ui] p[li]pilatio accit pp res p[li]pitiq[ui]s aut fr[us] aut deſicatas: aut pp humo[rum] groſſictem aut uſcoſtratem: al[hi]n bec omnia a[gr]eganſk. g[ui] tertia intentio est ut unum q[ui] c[ui]to[rum] remoueatur p[ro]ſi[mi]us ſtriuſ. Et go utplurimum accit ut p[ri]entur bec accit/d[ia]tia medicato[ri]. 2 maxime q[ui] ſupuenit ac cidenſ q[ui] est ſtrium ſignificationi medicati onis fe. Sz quando fuerit sig[ui] recepta ab aſſentia fe. 2 c[ui]s p[ro]ſi[mi]us: 2 unum erit ſtriuſ alteri: tunc o[z] medicum considerare ſuper acciděrta ſi forſtiffima ſint. Et ſi non coga tur medicus a ſe. uel accidentibus tunc in ſtari d[ur] remotioni c[é]: 2 per hanc u[al]am re mouebitur fe. s[ic]ut est in feb[ri]tibus de fr[á] c[á]: ut est ſe. melácolie 2 flematiſis. Et ſi ſe. forſtior c[á] fuerit tunc opponat ſe feb[ri]: ſal u[no] ut c[é] non obliuſſa: 2 posſible erit ut cogātur ambo considerare equaliter. Et nos u[olum]us in p[rim]is narrare feb[ri]es q[ui] non b[hi]t accidentia resſentia e[z]um medi cationi: 2 poſtea narrabiſmus illaſ que ba bent accidentia ſria: eo q[ui] tractatus resſi ſentie accidentium est al[iu]s a medicatiq[ui]e e[gr]itudinum: 2 et al[iu]s a medicatione ac cidentium: q[ui] est q[ui] e[z]um medicato: est p[ro] re motionem c[ar]um ſient in e[gr]itudinibus. Sed refiſtere accidentibus ſit cum rebus que c[ito] ea remouent 2 ſubito per ſtrium: q[ui]us ut al[hi]n augmentant accidentium c[as] s[ic]ut op[ium] in ſuis doloribus. Bicimus

q[ui] fritas 2 humiditas in o[ibus] feb[ri]tibus i greſſu b[hi]t p[ro]modu medicine 2 elbi 2 hoc in rebus aſſuſtis in cor[mi]. 2 hoc fit per p[ri]mas p[ro]arum u[ir]tutes folu[ri]. 2 al[hi]n ſit ut aer[em] ifridemus. 2 al[hi]n ſit ip[ro]m c[ale]ciamus: et al[hi]n e[gr]u remoueamus de uno cl[imate] ad al[hi]n: s[ic]ut fit in p[le]monico cui p[le]tamus ut uadat in ethiop[ia] uel ad arabiam. Sz euo[n]es in feb[ri]tib[ui] p[ro]fobotomia uel farma c[ui]m ſunt p[ro]u[rt]utes kas aut teruas: aut p[ro]p[ri]etates. 2 al[hi]n ſunt per balnea aut fri cationes. Sz euo[n]es p[ro]exercitium in feb[ri]tibus non ſunt: 2 est p[li]derandu[ri] in quo ſit un[ui] q[ui]d[ur] faciendu[ri] aut plus uno. 2 i quo p[ri]t[ur]o q[ui] p[ri]ts e[mi] una ex reb[em] ualde ne/cessarijs i bac arte. 2 p[pe]a dixit. y. q[ui] p[ri]ts ſit acutu[ri]: hoc est q[ui] p[ri]ts medicie latitudinē paucā h[us]. Et dicimns q[ui] p[ro]fobotomia ki eri n[ui] d[ur] niſi ſigna multi ſanguis appebunt ſed meliſuf est ut ſiat q[ui] n[ui] est malicia niſi q[ui] ſitatina ſient ſup[ro]ſus dicum est. Et p[ri]ts ſa clendi ſequitur u[rt]utu[ri] forſtitudo: q[ui]d[ur] p[lu] r[im]um for[ui]ndo u[rt]utu[ri] plus est in p[ri]n/cip[is]e e[gr]itudinum: pp hoc o[z]dinauerunt q[ui]dam ſteri p[ro]fobotomia in p[ri]napijs e[gr]itu/dinu[ri]. 2 multi ſunt eg[ro]z q[ui] p[ro]fobotomia pa ciu[n]k uſq[ui] ad ultra. 7. d[emi]. Et ad remo uendu[ri] il[lo]z erro[ze] c[ic]it. H. q[ui] debilitate[3] u[rt]utu[ri] aut forſtitudinē n[ui] ſequitur numer? d[er]u[st]. Et q[ui]tatas p[ro]fobotomationis recipi tur a forſtitudine e[gr]itudin: 2 a p[li]plexione 2 ab etate: 2 p[ri]: anni: conſuetudine: dieta 2 conditionibus al[iu]s. Sz bonitas u[rt]utu[ri] et etus malicia ſequitur malicam complexi onis 2 eius bonitatem. 2 pp hoc ponitur a medico in uno genere. Sz euo[n]e que fit a perſendo op[li]ationes ſit incidendo humo res 2 ſubtiliando ip[os] 2 d[er]endero ip[os] 2 rectificando illud quod p[ot] rectificatione[3] acciper[e]: 2 exp[ell]endo illud quod n[ui] p[ot] rectificari: 2 hoc fit in oib[ui]e. 2 maxime i illis que non ſunt incensiuſe: 2 et in oib[ui]e p[ri]ts ſeu p[ri]tib[ui] e[gr]itudinis: eo q[ui] m[am] putri/da n[ui] rectificatur niſi biſs duab[ui] rebus. ſi exp[ell]endo illud q[ui] rectificari non p[ot]: 2 rectificando q[ui] p[ot] rectificari: q[ui]admodu[ri] ſit ab ho[ibus] u[olenti]b[ui] putrefactioni ob utare. Et neceſſe est regere n[am] p[tin]ue in p[u]ocando urinam. Sz q[ui] maio[ps] p[ro]haru med[ic]inaz est calide 2 ſic. p[li]plexonis ut e[mi]

02

femem apii et feniculi et similium. et possibi
le est ut ex tali opoge fe. angmetetur. et pp
hoc necesse est ut frágank eaz uirtutes pri
me cum rebus fris ex nä su adiuuantiuſb
illam opoem: et talia ſunt ſemina melonis
cucumeris et hoz ſimilium: et ſunt et ex me
dicinis barum opônû que ſunt tempate l'
pance calitatis quas damus ſebzicitatib'
sicut caprillus ueneris et endinia et ſimilia.
Et in ſuma intelligere debemus φ qû opa
ri uolumus medicinas calidas φ frangeſ
debemus eaz uirtutes: et in hijs pôdicti me
dicinis inueniuntur due res. f. ictio et ſub
tillatò. Et ſcias φ euô p urinâ è ex me
dicinis magis manifestis in ſebzibus. Et
hee medicine alîn inducunt anguilia et inſe
tudinê et cozruptione sto i et epis: et pprie
in fine ſebziu crontcaz: et pp hoc ſuenit ut
eis admisceane ea d bitt ſoſtare mébza
pziicipalia ſicut bulliêdo l aqua pzeſداد
aligd maſtic. uel ut bibât aquâ illâ cum ja
cacaro ro. et in hijs ſuenit nobis maß ex/
ercere. f. in conſoſtando: ſubtiliando et in
cidêdo. Et ſi mä b? ſe. fuerit bumô fris
et ſic. oz ut abſtineat ab hijs. f. callis et ſic.
eo qô ita ſicca û debes quartanarijs eri
bere. et ſi uis ei ppiuare debes hoc facer
frangendo ſiccitare eaz cu radice liqui et
zucharo ulok. Sz qz zuchaz ulok. bz uir
tuté relaſatam phibere poteris cu paſſu
qin optie exſiſtunt in hoc casu: et ſunt neces
ſarie. f. paſſule in remouendo ſiccitatê ſup
ſua ſggibi. f. ſyrupi acetoſi: eo qô bz mor
dicaf mébza neuofa. f. ysophagu ſeu méi
t koîn et cannâ pulmonis: et aqua ciceris
pſert in maioſl pte ſebziu. Et qûuis aqua
ozdei ſit frâ et huida bz mundificare uſas
a ſupſuutatib?: et abſtergit et lauat uiaf ab
ſq infiatione: et est ex medicinis laudatis
ualde in hoc casu. Et pp hoc ſggibi et aq
ozdei laudato ſunt in curis ſebzum. Sed
aqua ozdei interdum ori sto i bz inducere
nocumentum: et pp hoc idiget rectificatiöe
f. ponendo in rotulo dimidio aqua ozdei
charack. i. ex maſtice. f. pôdus. iuj. granoz
ozdei: et hec omnia indigent pideratöe. f.
opponêdo ſe picoſiori et forziori ſm pſi
et minus Aspedicine. in. landate in rela-
xatione ne ſunt que hît bas faa uirtutes
f. relaxare et qualita ſe brili obuiare: et ta/

les ſunt tamaridi et benefeg. i. ulok. et tre/
niabi ſeu mâná et medulla batbee. Sz oz
ut uitemus dare mirobalaos ante digôez
pp ſlpticitatê pôz: ſed alublep. f. corzigi/
ola optima est in principio ſe. qûus alíqua
hât calidutâ. Ordo autem medicinaz
in molliſcando nâm est qû dicturus ſum. f
terreniabi pmo: ko benefeg. f. ulok. tertio
tamarindi: poſtea allublep: medulla cucu
meris ſaraceni. f. águie: et poſtea narſabâ
f. caſſaſiſtula. deli mirobal. et pueniens ê
omnibus ſebzibus uti p[rijs a tota ſpecie
putredinis ſebziliſ. Sed q[ui hee medicine
p malori pte calide exſiſtunt ſicut ſunt ſpeſ
tiò in modica ſtititate de ípís ponei debe/
mus: et frangere debemus eaz uirtutes
primas. Sz medicinis que banc exercent
opônem abſoz caleſactione uti debemus:
in hoc loco: ſicut est uinum pomoz grana
toz: et sandali albi et ru. et tabazir. i. ſpodi
um. Sed in ſadalís aliqua exſiſt oppilatò
et cum rectificata fuerit medicina materia
utilis exſiſt. Sed medicine que hît in/
frigidare et bunnectare ſunt diuerſe uel ua
rie uel multe ſm diuersitatem et multitudi/
nem ſebzum in ſtititate calidarum et pauci
tate earundem. Et ordo barum medici
nurum est talis q[ui primo danda est aqua
ozdet: et poſtea ſyrnpus lukp. et est ſyr? ſz
quosdam factus ex aqua rose et zucharo
ſolum ſicut laudauerunt aliqui noui. Sed
pp ſiccitatem aque ro. ponendus est tâdû
dem aque simplicis. et plus et minus ſz φ
uidetur connenire. et qui magis forſtis exi-
est ſyr? cactus ex ſuccis frigidis et bumis
ſicut est ſucus cucurbite et cucumeris ſara-
ceni: et citruoz et melonum et ſunt exteri-
us coloris citrini: et interius ſunt continui
et albi: ſed φ forſtius exſiſt et bibere ſucü
p[dictorum abſoz zucharo. et maxime ſucü
anguie. f. cucumeris ſaraceni: eo φ tra
riatur colere a tota ſubſtantia ſua. Sz
tps in quo de neceſſitate debemus purga
re materiam peccantem cum medicina at/
tractiua: est boza in qua exuberat malicia
bumoriz exeuntis in qualitate. et iam ûcla
rauimus ſuperius et hoc facere debemus
forſt exiſtete uirtute. et tunc est certum q[ui
ſigna digonís appent q[ui eo p[ri collauda
cur euacuano ſacta a natura; eo φ virtus

120

expulsiua non monetur ad expellendù su/ p[ro]linitates p[ro]iam natrnalem nísi facta di/ gone: z in hac arte imitari debemus ſopa nature toto posse. Et ſaire debes q[ui] facta digone fit descenſio z expulſio abſq[ui] al/ quo impeditio groſſitudí ſuel uſiſoſita tis nel oppilationis. Sz q[ui] non apparet digestio tunc diſſeſto inter medicos reper/ ritur: eo q[ui] ſ. B. z major ps medicóq[ui] dicút q[ui] miníme purgare debemus níſi materia fit digesta níſi egritudo fuerit i ultimo acui tatis. Et hoc intelligere poſſumus ex dicti y. q[ui] níſi egritudo est in ultimo acutatis: tunc humores ſunt in ultíma furſolisate: et non est ſecuritas quin descendant ad q[ui]dá membza principiale z ledant ip[er]a níſi ſint euacuati in principio egritudiní: eo q[ui] bu mozes qui acutíſimi exírſut ſunt ſubtilíes q[ui] q[ui] ibi non est groſſicies nec uſiſoſitas q[ui] phibeat opón[em] medicíne laxatíue. Et n[on] potest inde p[er]uenire níſi unum ſolum nocu mentum: q[ui] est q[ui] medicíne laxatíue ſuis quaktatíbus prímiis augmentant ſe. z illó potest remoueri miſcendo cum eis frígida z humida ſin q[ui] conuenit. Sz q[ui] egritudo non est pacuta ualde ſed é quieta: tunc ex p[er]pectanda est digestio. Et ſaire debes q[ui] e gritudines que acute ſunt in terris. y. in terris nostríſ pacute ſunt: z hoc maniſesta tur q[ui] y. non curabat egritudines acutas níſi cum aqua ozdei z melicrate. Et poſt ſi ita est egritudines acute níre regioní z alac[ia]z calí[az] medicande ſunt cum medicís attractiuis uel laxatiuis in principio egr/ tudinis. Et in egritudinibus pacutíſ p[ro]ma to[ra] p[re] humores corrumpuntur circa orí kćinium ítoi. z pp[ro] hoc q[ui] appet babundan ita ſaguíníz íz non ſit ſup[flua] euacuare de bemus q[ui] n[ot]e magnum p[uenit] tuamen tum: z incontinenti quiſcit ualitudo egr/ tudinis níſi ſit q[ui] phibeat ex rebus. ſ. dic tis. Sed q[ui] egritudines non ſunt acute ſed ſunt ex humo[ribus] mucillaginóſis z uſiſoſis z indigétis íp[as] euacuát z pur gare debemus poſt ſubtilationem z incíſi onem: z hec est digestio eoq[ui] alioquin n[ó] oſ cum medicína purgarl. Sed egritu dínes que non ſunt acute z ſunt ex humo [ribus] ſubtilíbus ſicut est uera tertiana q[ui] non tranſit ultra. 7. p[ery]yodos, dícíte Auic

q[ui] expectare debemus digestiónem: eo q[ui] digestio humóris ſubtilíes est eius ingroſ/ satio z groſſi est eius ſubtiliatio: z ſicut diſſicile est uirtuti expulſiue expellere humo/ res groſſos propter ſui groſſiemi: ſic diſſicile est uirtuti expulſiue expellere ſubtil/ íez q[ui] diſfrumpitur z diſp[lit]ur pp[ro] ſui ſubtilitatem q[ui] z diſſicile exíſit nature expel/ lere humores groſſos eo q[ui] oppiſtant me atus z tranſitus z ſubtilíes q[ui] diſfrumpiſ z ſpguntur z imbíbuntur: t[in] medicine la xatíue cicíus expellút z facílius humores ſubtilíes q[ui] groſſos. Et p[pe]a quidam me dici dixerunt q[ui] núnq[ui] óderunt aliquá me dicinam laxatíuá ad purgandum alíque humozem quin colera p[rius] purgaretur pp[ro] ſui lenitatem z ſubtilitaté: z adbuc ma gis q[ui] dánk medicíne laxatíue que tra here z purgare debent melancoliam: aut ſkema groſſum z uſiſolum a p[pr]ietate et ſui natura p[rius] ille eedem trabunt co[le] ram z expellunt. Et hoc idem maniſſeat intellectus q[ui] ſubtilíes humores híliores ſunt ad purgans z expelleb[us] groſſis q[ui]ſt hoc n[ó] ſit ex ope natn[ú]: q[ui] ſi ſic faceret n[á] illud q[ui] p[ri] exíret in egritudíb[um] acutí ſét colera: eo q[ui] taſes egritudines p[ro]maiorí p[re] ſunt ex humorib[us] ſubtilíibus: z q[ui]to ſut ſubtilíores tanto diſſicíli? a n[á] expellunt. Et pp[ro] hoc dicímuſ q[ui] nínie tardare óbemus in pacutís exibere purgationes: íz expectare ad p[er]ſectá digoem. q[ui] n[ó] é tutuz quin mala qualitas p[re]ńc[em] nature: z tunc erit mala digó expectanda c[ui] fiductá libe rationis. Et poſt q[ui] ita est q[ui] purgare debes n[ó] facías illud níſi p[ri]o frágas ſuá calí taté z ſic. Sz in ſebribus flematicís z melácolící Rasilis in principio e[ra] purg[ar] bat: z hec erat et q[ui] opio o[lo]. ſ.p[ur]gar i p[ri] cíp[io] ſe. t[in]. g. dící t[ri]u maie. í. q[ui] nínie ó bem[em] in principio ſebzriu melácolíca[ar]. z il lud íd dící in epiſtola ad glauconé. Et il lud est q[ui] finis h[ar]az egritudin[ú] é ſecurus nec expectatur digó mala: íz k[l]atica é maſ[í] determinát[ó]is: z pp[ro] hoc necíum exíſit ut inſírmus euéſ p[ter]q[ui] expectéct digó p[ſec] ta: z pp[ro] hoc medicí p[ri] incípe d[ar] a medi/ cinis ſubtiliáris z incíſuís p[er] ebdemodaz una: q[ui] n[ó] tímem? calórez b[em] ſe. c[ui] ſit debík ut magní inferat nocuńtú: z ch[ui] hoc feceris

0 3

["tunc medicus purgare incipie dz. Et de\nmostratio h? est illud quod uldes flel i ap\npopl:z et in similibus egritudinibus ti-\nmosolis frigidls: qz incipimus in talibus\nab euacuatione ponendo in medicinis la\nxatuis incifua z subtiliatua. Et mibi\nuſ impossible recipiendo syrupum fsgibi\np ebdemodam unam factum ex decoctiœ\nradicum lilli celeſtis z feminis apij z ligl\nquin pparet humores z digerat z leulozē\nfaciat exitum a corpe:z qvis totus humö\nñ euacuek a corpe tñ nã inde alleuationez\nſufficiet io. Et inde redire debes ad in-\ncidendz ù subtiliandum p aliam ebdemo/\ndam qadmodum dirimus.z poſtea pur-\ngare:qz taliter operando humores babi/\nles reperuntur ad expellendum. Et ſimi\nle h? est homini ferenti graue pondus:qin\nqii ferre non poteſt ipm z diuſidt ipm in p\ntes facilus tolerat ipaf.z poſtqz nã fuerit\nalleuia:tuć digestio laudabilis appebit:\nz rectificabitur dño concedente. Et hoc\nmeluf erit walde qz infirmum dimiterre eg\ntudim z nature.l.s.i uldebis näm egritudl/\nni pualere:tunc dietam z regimen infirmo\ntubebis: z hoc in arte minime collaudat.\nqii ni nature iolentiam feceris nel adiu\nuado ipam nibil boni ei feceris:nifi q ver\nba ei dederis retinendo ipm. Et istud ide\nregimen facere poteris in febzibus melà/\ncolicis:z ſic facimus hominibus ſanis qii\nnolumus ipos purgare.l.qz ipſis digesti/\nuum p[pinamus p[rimo ad ſubtiliand[ bu\nmores z ulas aplendo:ſic z in egritudib?\noz facere:tñ in egritudinibus maiòr diligé\ntia e abhibenda:eo qz eaz humores diſici\nlius recipunt digestionem. Et hoc mani\nkeſtatur in ope.g.in laboë ſpontaneo ſe/\nbzi p[pinquo qii ip[ purgabat omnes bu\nmores facentes bunc laboëz p[ter humo\nres uſcoſos mucillaginofos: eo q omneſ\nconcòdare uidentur q tales non ſunt pur\ngandi. D.aüt uſ q cuare debemus hñtes\nbanc ſe.p fricationem ſolum. Ego autem\naſſirmo q clímatá in hoc multum ſunt ſi\nderanda: pp hoc non est dàda regula ge\nneralis: qii mibi uſ q et humores uſcoſi\nz mucillaginofi purgari poſſunt in h[ſ]iſ\nſtris regionibus:facta tñ ſnctſione z ſubti\nliatione p longum ip[s]:z tunc tps digónis", "abzuabiſ:z nã inde alleuabitur: z ex t\uci debiſ diſoem laudabilě. Et te oz h[ſ]\nres multociens expiri.qz expientia in h[ſ]\nrebus non modicam uirtutem h[êre] uſ. q\nſcripſiſum de hoc in hoc loco sufficiat.", "Capitulum de cibatione et fricatione et\nbalneatione febricitantium.", "Ico q cibus dari non debere febzi\ncitantibus ufq ad statum egritudis\nz hoc ut natura tps hêat digerendi humo\nres facientes egritudinez q ipſos expelle\ndi:fz q[ui]tus non est sufficiens omnibus\nte oz considerare egritudinef:q[ui] ſi fuerit\ner egritudinibus pacutis cuius status est\npp[inqu]z cris[is] dz e[en] in septio:z natura\nfortis erit: tunc illud facer debes: z ſi u[n]\ntus debilis fuerit nullatenus facere oſſe\nSed ſi uirtus mediocritis fuerit: z etas fue\nrit iuuenſturis cibabis ipm aqua ordei:z mi\nc[ia] panis lota et cum aqua calida de q[ui]\ntem.2.2.nel.3.ponderis. z istud est ſubti\nlius regimen in n[ò]f climate km confuètu\ndinem n[am]. Sz regimen antiquum ſubti\nlius erat nibil dare p ebdemodam unam:\nz q[ui] u[ſ]ebant ingroſſare dabant aquam\nmellis ſolum. Sed hoc ferre non poſſunt\nill[il] qui ſunt nostr[í] climatis pp complexiòez\naeris z confuètuclnem. Sed in climate il\nlozum corpoza h[ut] minorem resolutionez\nz cum hoc bibunt u[n]uz non in modica q[ui]\ntitate z comedunt carneſ porcinas q duo\nſunt plurimi nutrimenti. Et generaliter z\nſideranda est conſueto: q[ui] qui conſue\nti ſunt comed[è]t er i die n[ò] p[ut] p[olicta] ſubſi\nnere: z maxime habentes complexiones\ncalidas z resolubiles Et ſi cognoueris\nstatum egritudinis e[ longum] z u[irtus] iſt[]\nmí fuerit debiles cibandus est plusq[ui] d[ix]\nmus in p[ra]cipto: z cum status a[pp]inqua\nbit minuèdus erit: z totu[] hoc est intelligé\ndum forzi exiſte n[irt]ute: z f[ò]ttudo u[rtut]ſ\nerit in complexione forzi. Sed q[ui] h[ut]\ncomplexiones calidas z ſic.pauci ex h[ui]\nfamem poſſunt ſubſtinere: z maxime i eg\ntudinibus ſibi conſimilibus z in tempor[]\nbus calid[is]: eo q q[ui] talibus pati famem\nfecerimus febz[es] ex[ [a]]d incenſuas d[omi]\nnare faciemus q[ui]uis debiles exiſtant i ra"]

dice nel ad ethicam q2 in complexionibus ?similibus multiplicatur qualitates male fui natura et magis q1 est facimus substie re famem multiplicantur et adburunk bûo res. Et hozâ cibandi eos est in declia tione poxifmi: et ante principium fi ut natu ta bât spacium digerêdi humozem in ipz poxifmi. et hoc melius exit. f. confortare s tutem ne et accidat accidens pliculofuz: cui necessarium fit cibum, ppfnare ut in finco pi et resolutione. Sed si tinnerimus alioß ex hijs cibabus eos in principio porif mozum: quoniam inde eos a sincipi talië liberabimus q2 admodum recitat. g. 3 pu ero qui p2 ccepto medicozum subfliuerat fa nem tribus diebus. Et alig3do conamur cibare ipfo5 in medio poxifmozum. In fe bribus autem continuus hozâ cibandi eos eligere debemus in qua maioris exisitunt: quietis considerando tii consuetudinem. Et ex horis d1el meliozes sunt frê. f. ma ue et sero Et scias q2 balneum in d1clia tione se. collaudatur q1 supfliuitates euât subtilis. In principijs uero minime q2 ri gores h3 puocare: et diffoult humores et multiplicat oppilationes et spergit supfui1i tates p corpus totum: et non est tutum q1 inde puentat apostema in aliquo principa h'membro2. et h3uis humores euacuet mul tiplicat tamen caliditatem et siccitatem se bzilem fine fuerit ex aqua calida factum si ue ex aere calido. Et necesse est ut corpo ra talium non tangantur aqua frigida q1 humores efficit crudos. et ppter hoc bal neum fieri non debet nisi poft factam d1eli nationem et in febzibus que non sunt acu te. Uina quoq aromatica et leula que modicam aquam subfliere posfunt flemma tice et melancolice exibere posfumus: f3 in incensibus a vino omnino elongare debe nus. H. quoq curabat febzes que erât ex humorsbus mucillaginofis cum fricât6 ne et hoc indiget consideratione: quomaz non est tutum quin humores spergantur ex fricatione per totum rozpus. Et ipfe met p[ci]pft in libro de conferuatioue fani tatis q1 ille qui h3 laxitudinem: et rozpus eius fuerit plectoricum nel plenum humo ribus mucillaginofis ut minus moucatur nel exercitetur: ne q3 balneum intret neq2

faciat fricationem et similia: eo q2 fricât6. n euacuat ex humoribus nifi qui sunt subcu tanei et inter musculos. qui autem sunt in uenis nullatenus euacuar1 posfunt nifi ? medicinls laxatiuis. Et etiam uides q2 si sanus faceret fricationem p2cepta ab ipfo in laxitudine. f. ita magnam: de necessitate cutis apostemaretur. eo q2 fricatio bec in ultimo gravitatis exisit. et illis maxime q2 banc patintur egritudinem: cum in laxiu1 dîne semper uideantur e2. Jam ergo suffi cienter scripimus sicut nobis uidetur ge/ neraliter curas febzium putridarum. nûc autem redibimus ad curam uniuſcuiuſque particulariter.

Capitulum de cura febzium colericarû et primo de cura tertiane.

Et feb2is si fuerit pura tertiana eit fecura abſq2 periculo. Et stimus cer tiffime q2 natura hêbit dominiuſ sup bunc humozem. et ppter hoc non debemus euz mouere cum medicinis attractiuis sicut e2 fcomonea. eo q2 rectificando eam quatum plus posſumus semper membzif principa libus h3 inducere nocumentum. et ppter hoc virtutem debilitat et auget et calitatez febzilem et siccitatem ſuam. et si aliuſ non induceret nocumentum nifi conamen ſur gendi et decubendi modicum non inueniſ tur. q2 inde ſircaſſit et debilitat. Sz appè te ſiſ digoſ is n ê malu daſ aliquâ mediciaz attractinâ in bunc modû. f. q2 primo dare debes ea que primo bût lenire materiam et humectare sicut ſyrupu1 uiol. et tamaridi et ad repzimumendum nocumentum stoi ad8 aliqd ex maſtice. et reubarbarum in hoc lo co optimum exit q1 repzimendo nocumê tum p[dicta]p laxat. Et quantitas qua8 da re debes ex reubarbaro est a duabus. 3. uſq2 ad tres miſcendo ei ſyrupum tulep et ſquigibin an. 2. i. cum. v. ptibus aque frigl de. et infra diem potabis cum aqua ordei et hoc faciend est omni die nifi natura mo ueretur bis i die ad asellâ sicut p[uenit]. et si nâ mouereſ ex bac medicia ultra q2titatê minue h3 porſoem ex ea. Et ſum? p[ten]t in bac ſe. ex fricât6e et humectatione cû aqua ordei et ſyrupo tulep. eo q2 h3 ſe. nô exilut

intense caliditatis cù fit ex colera nàli. Et
fumus ſtentí oppilatòes ipius remouere
cù aqua ôdei et ſggibi solù cù modica i ea
reptatur oppilatio et forſtità nihil. Et fac
ta digône ſi sufficit dare mirabolanos ci-
trinos bene qôs ſinautez ppina infirmo ex
ſcamonea chaf.tj. cù timò mastic. et cù.2.
5. ſyrupi de nenuſaſ.2.2.v. ſyrupi malor?
Syrupus de nenuſaſ, q2 frangit qualitatè
ipiſus ſca. pmas. l. eius calitatem ex ſic. et
cum hoc conſoſtat aromaticitate ſua mem
b2a principalia. Et ſyrupus pomor: eo q2
frangit eius ſiccitatem: et remouet nocuṁ/
tum principalium mèb2o2: et medicti à i pi
uſi fuerit ad ocultàduz maliciâ ſcamonee
Et ſi timebis debilitatem infirmi cibabis
ipm mica panis lota. et iam teſtificauit. y.
q2 níſi fuerit ex errore q2 bec ſe. non trâſit
14. diez et ſi forſtíſma fuerit. 53 ſi bec ſe.
non fuerit ex pura colera ſz erit ex uſtelli/
na vel paſſia vel eruginosa non euadit hic
absq2 piculo magno: et mȃ̅̅̅̅ quando fuerit
ex paſſia vel eruginosa. et mihi uf impoſt
bile q2 aliquis ab eruginosa enadere poſ-
ſet. Et bec ſe. longos habet poſſimos et
peſſima accidentia. et pp hoc indigent pur
gatione cum medicina attractiua quam. s.
ſcripſimus.2pi? ablata calitate ex ſic. ipius
Et non est malum ut miſceas ipſi medicie
aligd de polípodio q2 arabice dìr belbeg.
eo q2 purgat coleram aduſtam et groſſaz et
melancoliam. poſtq2 fregeris ſiccitatè ei?
cum oleo amigò. dulcium: et apire oppilati
ones in hac ſe. pp2piuz exit níſi fuerit exce
dentis calitati: q2 ſi fuerit: tunc intendet
debes ſolum ad inſrändù et humectandù

## Capitulum de cura cauſonidis.

Et ce. est intenſi calorìs et prauorù
accidentium: et dì incensina: et ipoffi
bile est q2 bec ex colera naturali generet.
Et in ita pueniens exit purgare cum me-
dicina attractiua a principio ipiſus et miu
erere ex ſaguine ſi signa ſanguis appebunt
dando et omni die decem aureos tamarin
do2uz inſufo2 in aqua ſimplici absq2 ſyru
po2 et aliqua alia re dulci: et poſt dabis et
bibe2 aquam ordei: et poſtea p totum diè
potabis cum ad angurie. et hoc regimè p

priium exit omnibus ſe. que ſunt in ultima
caliditate: et non dimittaf quiam angurie
et aquam ſup niue inſrataz: q2 ſi puerteris
hanc ſe. i lentam et cronícam melius lòge
exit q2 ut eger moziatur. Et hoc et dixit
Abumeron Auenzoar de quodam puero
quem ipſe medicauit cut dabat omni die a
quam angurie: et quotidie coleram uome
bat. et tamen taliter ſuit opatus donec illa
ſe. conuerſa ſuit ad cronícam et inde libe-
ratus ſuit. Et mihi uidetur q2 aqua angu-
rie longe melioz exët q2 aqua in niue inſra-
ta in hoc càn. eo q2 aqua in niue inſrata q2
uis ſit in ultima fràte uelociter tamen reci
pit caliditatem et adbuc magiſ: q2 aqua cù
ſit ſimpler nihil restaurat neq2 pſtat còpo
ri níſi fràm qualitatem ſolum. ſed aqua an
gurie restaurat et additvi in ſanguinem faci-
endo fràm ſubſtantiam et qualitatem. Sz
quando ſe. erunt lente et longi erunt poſi-
ti: et certus eris q2 non ex colera pura e/
runt ſed erit ex uſtellia que naturali frio2
exët: tunc ſtudere debes plus in aplendo
oppilationes q2 inſtrigando p[rium] eius
q2 freri d3 in illa que fuerit ex colera pura
q2uis raro taſes inueniantur. Et lauda
biles medicine in hac p[ate] ſunt que habent
uſtutem apertiuam absq2 forſt caliditate
ſicut capiſus ueneris et radix apſi. et ſemè
feniculi frangendo ſiccitatem eo2 cum ra
dice liquiſ. et caliditatem cum uſol. et flore
nenuſaſ. et ſeminibus comunibus. Et ſtu
deas ponere in medicinis res que habet
membza principalia còfoſtare. ſicut è ma
ſit et ſpicanardi componendo ita cum ſy
rupo squigibin. Et eſto ſtudioſus ponere
in medicinis ſolutinis que habent colerà
euacuare cum quantitate flemaſis ſicur est
ſemen bzuk. i. ſemen chartami. frangèdo
tamen caliditatem et ſiccitatem eo2. Et
bec est cura omnium ſebrium colericarum

## Capitulum de cura ſe. flemaſtice.

Et ſebzis cum fuerit ex flemaſte ſim
plici et naturali, et de hoc fueris cer
tus, tunc ſtudioſus eſſe debes in inciden/
do humozes. et i ſubtiliando: et in oppila/
tiones aplendo plusq2 inſrando et humec
tàdo. et ſufficí tibi i hac itètòe ſggibi cù tuf

cicum ocultando siccitatem eorç cuz radice
liquiſt. Et adde buic compòni aliquid ex
ſpica z maſtice qm in hac ſebze ſtomacus
deblis reperitur. z conuenientioz opera
tio in hac ſe. est ſenire uaturam cum ſemie
cartat z ſemine barumſiz fracta siccitate e
orù piz'cù tereniabi. Et ſeruato hoc regi
mine p ebdemodam unam p[.]ppinabif ei me
dicinam laxatiuam que hât illum humozez
euâre. z mellor illarum medicinarum ſunt
turbit. qr a p[.]prietate hz trabere z expel/
lere humiditatez que in oze ſtoi est. z aga
ricum et cum eo qr eradicat humoze gros
ſum z apit oppilationes. z k addideris a
liud ex ſerapiig non est malum confidendo
magis in agarico z turbit. z al[.]n ocultâdo
z frangendo siccitatem eorç cum oleo ami
gda[.]l. dulcium. Coloquintidam aut i tu
is medicinis euitabis ponere q[.]tum plus
poreris. Et ſi appuerit tibi q[.]h[.]um ſit ſa
tur deuiciei q[.]n poſſit euacuarit abſ[.]q[.]s ea
Eldde ex ea aliq[.]d in p[.]dicta compòne oc[
]tando maliciam eius cum chachina: z cre
do q[.]f sit dragantum z cum amigdalis. Et
doſis eins eſt. ſ. p[.]s aurei: z tales purgan
di ſunt bis q[.]m in una uice non p[.]nit purga
ri pp grossiſciam humozi: z hoc n[.]o facias
nifi úſtus fuerit forſtis consideratis alij
condictionibus. ſ. d[.]ictis. medicina uero
facta exturbit in principio huius ſe. n[.]o e[
mala. Libus uero in principio hui? ſe.
ſit pulla parua ſecure eo q[.]f status eius n[.]o
est mino[.]z trium ſeptimanarum: z eſt poſſi
bile ut i[.]p[.]a duret uſ[.]q[.]s ad. 40. dies z ultra
Rafis aut d[.]citi q[.]n tranſacta ſeptiana qua[
ta non e[.]n malum infirmo exibere trocifcos
de roſis completos cum aqua cicerum: eo
q[.]p[.]anc ſe. patientes in fine leuiler deueni
unt ad debilicatem ſtoi z epi[.]s z cadunt s
facili in y[.]dropilim. Et ego meo i[.]p[.]r uid[.]t
quofdam h[.]ntes ſe. cronicas quibat medi
ci nostri p[.]ppinabant eis ſyrupum ſggibi ſo
lum: z ceciderunt in y[.]dropilim z moriui
ſunt. Et quod d[.]co de trocifcos de ro. in
hoc loco non d[.]co nifi cá exempli z ſimili
tudinis: tamien tu debes dare ex ſi[.]kib? me
dicinis ſm plus z minus, put tibi meli? ui
debitur conuenire. z q[.]p[.]n ſimile buic intento[
ni repic e[.]zuchaz ro. p[.]ter q[.]h[.] frigiditari ma
gis ſu[.]p[.]tineri q[.]h[.] trocifci d[.]citi. Et ſi uide

bitur tibi conueniens miſcere cum ſure ci/
cerum ſyrupum ſggibin facit illud: z ſi in
flatio in pedibus aut i palpebris appebit
tibi cuneas a ſyrupo ſggibin: q[.]m h[.]z p[.]du/
cere ad y[.]tropilim chadmodum d[.]cimus.

In ſebzibus uero ſtematici ſon recipi
entibus diſgestionem: qu[.]o[.]p[.]cules z u[.]ter
tumeſcunt z colozes eor[.]p[.]plumbel uideb[.]u
tur. B. u[.]r q[.]p[.]tales ſunt euândi p[.]fricato[.]z
donec u[.]gillant diuſdendo i[.]p[.]s eor[.]: ita q[.]
dimidium i[.]p[.]s eor[.]z ſit fricando z dimidi[\]ſi ſit dozmiendo. Et d[.]abim? ei blibere aquâ
mellis cum y[.]opo z liquiſ. Sed. B. pota
bat eos aqua ordei: ſed eam ego non lau
do in hoc caſu eo q[.]r no[.]z ſto z facit orip[.]
lati[.]om: nifi cum ea fuerit param maſticiis
z p[.]iperis z radicum feniculi. z non debe
mus eos diu dimittere ab[.]ſ[.]q[.]s cibo q[.]r inde
recipiunt nocumentum Quif leuiter pati ſa
mem poſſint. quoniam quando iſte humo[
]mucillaginofus multiplicatur in co[.]pore:
talis humo[.]z cum diſicultate maxima p[.]ot
ad ſanguinem converti: z p[.]pter hoc u[.]r
tutes eor[.]z debilitantur donec ad ſincop[.]z
h[.]tuit peruenire. z ſto eis dare debemus mi
cam pants lotam cum aqua mellis uel cuz
u[.]no aromatico. Et bic eſt modus fricatio[
nis qui p[.]ceptus eſt a. B. in hoc caſu. ſ. q[
]bere debes gauſapia alio[.]ſtulum groſſa z
uetuſta. z in primis incipere debes a ſupi
or[.]i crurium descendendo inferius ad pe
def: z poſtea frica genua: z poſtea ſuperi
o[.]za corazum descendendo ad genua. Et
poſtea inciples fricationem ab humeris l[.]
ſpatulis descendendo per bzachia ad ma
nus: deinde fricabis doz[.]ſum incipendo a
ſumitate eius ueniende uſque ad pede[.]:
z ſic fiat per totum diem. Et ſi inſirmus
ſenferit laxitudinem inunge cum oleo non
babente ſi[.]pticitatem: z ſicut oleum camo[
melinum z anetinum quoniam eſt bonum
Et d[.]citi. g. q[.]p[.]oſtea abſtergere debes o
leum: eo q[.]p[.]anguſtiam p[.]ſtat: z hoc eſt q[.]g
uidetur dicere de huius egritudinis regie
Et q[.]r in hac ſe. accidens ſincop[.]z confue
uit peruenire ſo[.] memoratus ero eui[.]r curâ
ubi tractabo de curis accidentum obm[.]t/
tendo e[.]zum c[.]s.

We cura ſebris quartane.

Llud autem quo plus indigemem in
bac fe. est apre: incidere: et subtiliaf
et modicum in ipsa indigemus fricatione: i
fratione et humectatione qi nibil. Et cura
b' fe. qi pria exi: cure caufonidis eo q in
caufonibus attendimus ad fe. solum e in
bac cè. Et pp hoc eligere debemus medi
cinas incifiuas subtiliatiuas et splent app
atas. sicut radix capparis et scolopendria
e tamarificus. eo q istud membq potens e'
ferre medicinas fortes et aperitiuas absq3
numento. Et potes conficere bas me
dicias cum syrupo sggibi facto ex una paf
fa. Et oz in principio te euacuare maz cui
belbeg. i. polipodium extracta uirtute ei?
in iure galli ueteris et oleo amigb. et si uis
digōnem expectare in bac fe. potes facer
pp ipplus modicum piculum q ferre pōt.
Et si uis purgare ante perfectam digōnem
poterif fac: facta ictione syrupo p[ dicto
p duas septimanas uel tres. Et medi-
tine que huit trabere bunc bumozez et pur
gare sunt iam manifeste et e bint gradus:
e q in p[mo gradu reperiunt sunt miroba]k
indi e emblici. et poſte polipodium. et ta
les sunt qui dimittunt miroba]k pp eoq sli
pticitatem. et poſt polipodium est epitinūm
Et op[] iltus fortiōz est opōne polipodii
e matōzem corpori insert angustiā. et bac
de cā indiget ocultatione illa]k duar[] teruz
ſ. remittendo ipplus qualitates primas e
e ius remittendo maliciam. et pp hoc non e
malum miscere ilit medicine medicinam q
faciat ipsaz uelociter feliare sicut ponědo
cum p[ dicta medicina karacta duo ſcamq
nee uel tria cum tertia p[te uni? aur] de ma
iozana. et hoc non facimus cā: expellendi
ipsum bumozem. sed pp debilitatem e tar/
ditatem ipa]k medicinarum ordinamus di
ciam additionem ut rectplat inde principi
am expellendi poſt epitinum est ilapis
lazuli. Sed ab eleboro nigro cauſe de bes
toto poſse, completa autem digōne huius
ſe. a. B. tyriaca collaudatur et ante digō/
nem recepta poſset ip[om ad caufonidem
conuertere. Sed si tempus fuerit frigieſu
et etas ſenectutis exiſtet et dy atrion pipe
ron facta digestione mirabiliter confert et
marine in fris regionibus. Et indiget
in bac febze circa splenem ſtudere. ſ. epla

ſtrando ip[]m cum rebus remoentibus ip[]
us tumozem et eius duriciem resoluentib[]
q[]admodum in cofica ſollicit e[]s debemus
circa epar et in ſtaticis in ozſticio ſoi. q[]
memb[]uz istud in quo marine talis humo
putrefit et ardet ſicut ignis in bac fe. melā
colica est splen et in colericis e[]s epar. et ma
xime continuas ex colera patientes et in
ſlematicis circa ſtomacum exiſtit. quare in
iſtis tribus generibus feb[]tum conveniſt
est dicta memb[]ra confortare et bu. digere
re et rectificare. Et si cognoueris in p[]dicti
ſanguinem exuberare in principio eos mi
nuere debes. In ſtatica mibi uero uidek
q[] cum timore magno flobotomia ſit [k]facie
da. q[]n in ea multa q[]titat[]b]umozum crudo
rum reſp[]k. In ſe. aut[]e acuta que d[]i mucha
becca. et in latino ſeneca uocatur ſaire de
bes q[]n putredo [k]ualuerit tunc purgatio
exiſtit melioz flobotomia. et ſi q[]titas ſan-
guinis plus ipsa putredine repitur tunc
melius est flobotomare q[] purgare. Et
ſic iam finitus est tractatus oium feb[]tum
putridarum generaliter ſpecialiter. Et
poſt q[] curas ſimplicium cognoueris per
fecte ex ipplus ſaire debes leuiter curas
composita]k uelut emitri teoq[] ſua]k ſiliu]k

De cura ethice.

Et autem mibi remanet de ethica
undeterminare. Hec febris cum ſit de
malaf[]complexione ſine materia calida et
ſicca. ideo intentio curatoris una exiſtit. ſ.
infrigidare et humectare. Et plus indige
mus in hac humectatione q[] infrigldatiōe
quare infrigidare debes et humectare cu[]
omnibus rebus quibus potef. Et hoc du
pliciter fieri potest uno modo cum rebus
ab inſtrinſectis et alio cum exſtrinſectis ſicut
cum balneo unctionibus et emplaſtris.
Hec quidem feb[]ris tres grad[?] h[]ère uſ
q[]uariantur fm plus et min?, quoq q[]p[]m?
leuiter curari p[]ot. fs diuſiſſi exi: teru? uo
minie curari p[]ot. Et cura q[]p[]mi. g[].ead[]
exi: nifi q[] diu[]er ſiſica]k fm plus et mi?.
El
bus a[]t q[] ma]k p[]uenit in bac e[]gne e[] lac. et
meli? ex eo est ſac mulieris. et poſt ip[]m est
lac afine. et p[] illud est ſac capre. et e[] nec[e]
ca a quid? repic[]k lac nutrire cib[]s opti

fam suam naturam et facientibus digonem
landabilem: et ipm in iemuno dare debem?
in ea g̑titate qua digeri possit. et conuenit
tibi studere ut bene digerat: eo q lac i stō
de facili caſeari conſuenit: qſ incipſ ſbes
a modico dando ei primo. 2. 1. et ſic addē/
do donec deuenias ad dimidium rotuluz
Aqua quidā odſtei eis magnam h3 neceſſi
tatem: et ſuis corpora eorum maiori indi
gent nutrimento ceteris coſpibus: 10 q2
uiſtus e2q nutriti debilis exiſtit: puentenſ
ē studium adhibeſ in pêdo eis cibaria di
gestibilia et boni chimi. Quaſ carnibus
laudabilioſezq2 eis exiſtunt pulle gallina
rum que nutrue ſunt ex frumento. Et ni
tellum oni ſimil2 eis ē optimum nutrimen
tum: et capones nutriti ex amigdalif et fru
mēdo eis collaudantur optime. Et ſi in cō
poribus eorum calor forſtis repitur non e
malum eis p[]roſinā aliquid ex ōlibus a/
liquibus frigidis: et que ex eis magis lau
dabillozes exiſtunt ſunt lactue q2 ſomnū
puocant: et ipſi indigent ipſo plus ceteris
hominibus. et q2 uiſtutes eorum ſunt ōbi/
les: 10 cibaria eorum debemus dinidere i
uiſibus pluribus ſicut in ſequenti dicturi ſu
mus. Sed in balneando eos debemus
magnam hære consideratōne: eo q iſtī ſo
uidetur hære necessitatē caleſaciedi: reſol/
uedi nec uapozandi: quid. n., p[]ſicis ex in/
frigidatiōe accidetali acquifita balneo: cū
bumozes inde euacuentur: et hoc non con
ſert niſi in mala complexione materiali.

Et posſi2ta est mihi uero uidetur q ipſi
non indigeant aliquo ex aere balnei: et q̑
uis aqua calida h[]eat humectare: cum hoc
tam facit resolutionem. Sed balneum
aque frigide mihi uidetur eē melius ſi pos
ſit ipm conuenienter ſubſtinere. Et ſciſq
q. g. manuſſe dicit q ipſi non indiget bal
neo niſi cā p[]patōnis ſuorum corporum ut
aquam frigidam ualeant ſubſtinere cum q
balneari debent in fine balnei. Et bal
neum fm ipm taliter debet p[]pari. 1. q ifir
mum ferre debemus cum lecto ſuo ibi: et
cum fuerit in camera prima ipſus balnei
extendere debemus plumarium paruum
t eum ſuperponere ibi debemus. et ſi il/
la prima camera tepida eē ſperitur ibi eū
a p[]anis expoliare debes, et ordinare de

bes q a quatuor hominibus capiendo a
quatuor angulis plumarij feratur ad ca-
meram kam: et ibi ipsum reponant nudum
Sed temperantia camerarum balnei una
alteri compari dz. 1. q eadē p[]porio eſſe
dz ke ad tertiam que prime ad kam: et cuz
fuerit in camera ka inungi dz oleo tepido
et poſtea ponendus eſt in camera tertia: et
ibi ponendus eſt in balneo uel tina aut pi
la q idem eſt. Et in una quaſs̑ camerarū
tantum morari dz q[]tum iſe infirmus pos
ſet incedere ſuauiter ab uno capite earum
ad alud. Et ex tuuc iſe infirmus dz pon
in balneo u[]t tina ſeu pila aque tepide p[]l
na: et illuc mōari dz tempate et poſtea bal
neandus e aqua frā: et iſtud e regimen q[]s
appnit. B. in hoc caſu de balneo. Sed
raſis ſentire u[]t q tales infirmi nō idigeat
niſi balneatōe aque tepide. Sz q2 iſp[]e
est ut tales q[]n expoliatur nt eis non eneni
ant orripilationes et sp[]aliter in exiſtu ab a
qua calida, 10 neceſſe eſt ut tina uel balne
um e2q ſit in camera tempata que non ex
cedat in caliditate uel frigiditate. q2 aqua
similiter tempata eē dz. et ſic u[]t ei ut in ali
quod inuamentum recipere ǒbeant. Sz
iuuamentum app[]oſis fecis p[]cís eſt eo q2
uiſtus iſtozum attractua debilis eē repert
tur. et p[]pter hoc ponendi ſunt primo in a
quam calidam: eo q in illa p[]rincipium at/
tractionis eē repitur: et in eadem in moa
ri debent quouſq2 membra eozum undiq2
tumeſcere uideantur. et pori p totum ap[]i
tur: et deiſ p[]l. eſt apponenda. et hoc omia
recitat. B. ubi logk de cura malicie p[]plexi
onis calide et ſicce floi. Albumerō Suē
30ar aŭt uelle u[]t q nos eos in tina aque te
p[]ide sol[]u ponere debem? abſq2 intractōe
ſuphe: et in exiſtu tine p[]p[]inand e eis lac. et
cu digeſt[]u fuerit ite[]p ponendi ſunt in tina
t poſtea dabis eſi aquam ordei: et facta di
gestione ipſus dabis eis micā p[]anis lota[]z
cum rebus p[]dictis Sz ex rebus que ex
terius ſunt ſunt balneu et balneatio fm q
dixim? et ēt aer q si fuerit calid? ſbem? eū
infrāre abſtergendo domu: et ſubſternedo
i[]ſpa o[]la frā ſic ſunt roſe: et ſolia ſalicis: et
flozes nenuſaris et ſolia uitis c[]ui ſuis floi
bus ſtudendo uel ingeiando ut aqua frigi
da a ſuperio[]zibus ad inſerloza deſcendat

Et ut domus septentrionalis erestat: Et quod ille senestre sint aperte: unde sol minime possit penetra: et ille claudantur unde potest inrtare. Et quando aer fuerit frigidus non indigebunt dictis nihil ut ip sum trabant sicut est: et maxime quâdo pri cipium male complexionis fuerit a stoma co nel a pectoze uel ab intestino tefuno uel a renibus, ab istis ipa mala complexio de inde deruntur: et possibile est et illa ma la complexio incipiat a corde et inde ad p dicta: et ad totum corporis derinetur. Quaer studere debes ad sciendum unde hecat p uenire febris ipa. et cum scineris membzu a quo primo pcedit hec mala qualitas se baz istudeas ipsum infrigidare et humecta re absque trabendo ipsum a sua naturali complexione: et specialiter si membzuz fu erit maximi instrumenti. Et emplaftra con uentientia bis mēbis sunt emplaftra fac ta cum rosis et sandalis et herbis frigidis aromaticis uel cum cera sicut dicit. Et cum infrigidare volueris principallia ad/ das aromatica et stiptica. Et istud est re gimen etbice cum fuerit in ultimo: sed qūn fuerit in principio ? leuiozib? curari potest

Et fincopi et suis particulis et omnibus accidentibus ipedientibus curato: et se.

Et poſſo: loquutu fumus & febribus absque accidentibus phribentibus cu rationes earum, nunc cractare volumus & febribus fecam habentibus accidentia.

Bicamus ergo ∴ ita accidentia genæa liter pueriunt ex omni re diffolutente utrum tem: et hec refolutio fincopis nominatur, et pnenit necessario a mala complexione cordis calida uel frigida. Complexio autem mala calida: aut puenit ex rebus extrinſe cis sicut ex aere calido ut sepe ptingit diu mozanti in balneo calido: aut ex rebus in trinſecis: sicut ex mala complexione toti? calida corporis ut contingit in caufone. Frigida uero contigit aut ex rebus extra fecis: sicut accidit ambulantibus per loca frigidiffuma, aut ex complexione frigida mē brozum extrinſeca plurimi instrumenti: ſic accidit ex oze stoi et ex ſuffocatōe matricis. Et ut mala pprōe totius corporis frigi

da ut contingit in febribus putridis que fit unt ex humo: lbue groſſis et uifcoſi: et mu cillaginosis. Et hec complexio frigida qua doq: acquitrif ex ſupſlua euacuatione dimi nuente calorem naturale: qum quando ca loz naturalis ſuperflue diminuttur impos ſibile est ut possit regere corporis: et omnes opationes frigidiozes debito exisſunt qua re puenit fincopis. Non dico tamen ∴ ip famet diminutio quantitatis inducat ſinco pim. Sed inequalitas qualitatuz: eo ∴ cu luſiz generabili: et corruptibilis cā est p portio quatuor qualitatum. f.c.f.f. et bu q̧admodum in libris naturalibus declara unus. Spes antem euacuationum ali qū p: babundate confueuerunt sicut sunt fu pfluns flurus et uomitus uentris et ſupſlu us flurus ſanguis narium et emoroyda:z et aliozum membzozum. et in muſtib: p[u]ſ fluns flurus meſtruozum: et et quando in p[u]t ſupſlue exuberant. Et potest et ſinco pis puenire ex ruptura ſeu crepatura: uel ex aptura magni apoſtematis ſubito. et ul gillie ſimiliter hoc facere posſunt. Et et ac cidentia anime sicut excedens gaudium et tristitia. quoniam hec faciunt ſp[us ex]alat: ſupſlue dilatando et conſtringendo: et in iubstantia membzoz: banelitus ſp[us malā acgrit complexionem. Et et forſtis caloz est una ex rebus que duct ad fincopim. et hoc accidit au: ex mala complexione acqui ſita ex doloze ant ſupſlitate motus utrum tis expulſi ve facientis dolozem sicut dicit B. Idem autem que dicta sunt, sunt omnia accidentia que habent fincopim facere et pmoueze. Et ſumarle ſire debes ∴ qua do fincopis fuerit cum febe: ſiudendum e: tunc in remouendo et rectificando ſeu cu rando fincopim q[ui]s contrarum ſe, uide atur. Et nos dicturi ſumus modum eius cum ipſus curam tractabimus. Et nunc incipie intendimus tractare de fincopipce dente ex cā crudo: humozum. Bicimus itaq: ∴ curatio huus est regimen p[re]dictuz in curatōne barum febrium quare ſi ex ne gligentia uel defectu ip[us] in fincopim in clderint: ſuaſtibus eos in primis p[rin]ā do cibum etiam ſin medio fuerint paro p[er]ſimi: q[ui]s noſtre intentionis cōrrarium uideatur: cum intendimus ∴ nā egritudin

debeat p[han]ere: z l hoc c[ui]n nih[il] u[n]o me
liu[s] re[p]: q[ui] d[ico] q[ui]s u[n]um sarac[el]z
bibere licitum non sit: t[em] in hoc loco ita li
citum e[em] u[n]um bibere q[ad]modum eis
licitum est comedere carnes mor[ti]cinas.f.,
que per se moruntur nel suffocant h[ui]tib[
] necessitatem q[ui] incipere debemus eis da
re micam panis infu[m] u[n]. Et u[n]i
quod melius re[p]itur est aromaticum cuius
caliditas penetrare p[ot] p totum coz[q]e sit
fine amaritudine z s[lipt]icitate: z est ill[us] ui
n[um] quod est u[n]osum p[ung]itium in p[ri]
cipio: z post delectabile fine aliqua amari
tudine z pontificate. Et mihi non placet
uina in nostris ptibn[as] affueta s[ic]ut s[ui]t
pic[is]: io q[ui] sunt uina medicinatia z n[ò] nu-
tribilia z nocent principalibus membris
sua s[ic]icitate z acumine. Byamuf[ca]m a[ut]
in talibus pp[ina]tum cum u[n]o non nocet:
z in p[ri]incipio s[inc]op[is] rorare faciem z a
s[per]gere cum aqua ro. uel s[al]tem conueni
ens est cum frigida: z fi s[inc]op[is]ans h[ue]
rit apost[em]a epatis: uel stomaci: uel simili
um membrz[um]: non s[per]es eum curare
cum eribitione c[ib]: q[ui] c[ibus] plus multipli
cat apost[em]a q[ui] s[for]tificat u[ir]tutem z frica
re extrema in h[oz]a s[inc]op[is] p[uen]i[es] ex[it].
Illis u[ero] q[ui]bus p[uenit] s[inc]op[is] ex cali
ditate uel acumine r[enum] q[ui] s[cre] poteris
ex s[ign]is dictis ab. y. que sunt nares acu-
te, oculi concaui: tim[ora] plana z sim[ilia]:
cura il[lo]z est fr[ia]. s. dicte: q[ui]z ad p[fer]uati
onem il[lo]z non indigemus abstinencia q[ui]
bi nec respicere d[iem] creticam neque sta
tum e[gr]itudinis aliquo m[ö]. Et ex c[ib]if
p[uen]ientio[bus] obibus est u[n]ica panis uel
aqua or[de]t z grana granato[z]: q[ui]n gra-
nis granato[z] pp[ri]etas re[p]itur res[ift]endi
pur[re]factioni: z ut c[ibus] in f[om]ostatibus
malis p[u]erti minime p[os]it: z ex c[ib]is et q
ip[os] h[ui]t confor[ta]r sunt u[ite]lla ono[z] z te
sticuli galo[z] z pulle p[ue]. Et z fi s[inc]op[is]
fuerit ex errore c[ib]i c[ib]andus est ex p[ane]
infuso in u[n]o: z sit u[n]um aquosum lene:
odoriferum: album: s[ic]ut dicti. y. z lin[fa]tu
sit cum aqua fr[ia]: q[ui] fi s[inc]op[is] p[ue]it ex bu
moribus u[ſco]ſis mucilaginofu[n] u[n]um lin
fatum e[em] d[ex] aqua calida: q[ui]n aqua fr[igi]
da illis magnum infert n[oc]umentum. Et
tu s[ci]s q[ui] s[yr]upus pom[oz] z citom[oz] cum

medicinis muſcatis confer[ut] ſincoſt: ſi, ſi
innamento u[n]i: q[ui] nä neceſſario d[n]ari d[ex]
ſup i[pa]s ad i[pa]rum converſionem. Et u[n]
a[ut] d[ig]on[i] citi[us] p[pat]ur omnibus alijs c[i]
bis z medicin[i]s: ita q[ui] d[ex] q[ui] in ſt[ö] non mo
ratur ad d[iger]endum n[i]ſi in epate ſolum:
z in talibus t[em] indigemus restaurati[one]:
z nutrithione: q[ui] ſi inuentri p[os]et aligd q[ex]
nutrire p[os]et abſq[ui] d[ig]one illud melius
ceteris d[ic]eretur: z uti[li]us pp eo[z] debill[
]tatem: z q[ui] intend[i]mus ip[os] citi[us] iuuaſ
q[ui] e[em] p[ot]. A[er] autez in quo infirmus iuua
ri d[ex] ſris z s[lipt]icus d[ex] e[em]. z generaliter ti
bi neceſſarum ex[i]t ut talibus or[d]ines om
nia que h[ui]t res[olut]ion[em] obuare: z empia[
]ſtrando ſup u[ent]res eo[z] z stomacos res
ſlipticas z aromaticaf, z ſi cal[or]z in talib[
]eſſe ſoſtis re[p]itur p[ro]pinaſis eis t[res] ſi[
]pticas z aromaticas. Et h[ui]s ſincoſp[im] c[à]
apoſtemat[i]ſ aliquor[u]z membrz[um] p[ri]ndi
palium nullatenus de i[pi]us liberatone c[ò]
ſidere debes.

We ſinſopi p[uen]iente c[à] ſt]omaci.

Ineop[is] q[ex] ex ſt[ö]pcedens: ſi ex co
l[era] que in oze ſto[] hab[ub]auerit ſu
erit in p[rim]is u[om]itum puocare debem:
pon[edo] pennam eis in oze: z ſi cum hoc
eicere non poterit naturam tunc mollifica
re debes. Et B. u[er] ut talibus in hoc c[à]u
oleum tepidum dare debemus: q[ui] ſi uo
mitum non habuerit ab eo ſaltem natura
mollificabitur ſi[n]. Sed q[ui] bee medicin[e] q
h[ui]t u[om]itum puocare de ſui natura eſt z
pp[ri]etate stimulare u[ir]tutem plus eo q[ex]
facit hum[or] efficiens ſincoſp[im]. z addit in
eadem e[gr]itndine: z pp hoc d[ico] q[ui] l[ö]ge
melius est conſo[rt]are e[oz]um stomacos c[ui]
maſtice z ſp[ica]nardi: z ſuco cit[io]o[z] z ſol[
]oz[um] u[iti]s: q[ui] taliter u[ir]tus eo[z] ex[pu]ſi[
]ca conſo[rt]atur z hum[or]em ex[pe]llit. z ſi u[om]
tus a ſe p[uen]erit in hoc c[à]u nalde lauda
bili[s] ex[ist]it. In ſincoſp[im] quid[à] facta ab bu/
m[or]ibus fr[igi]dis d[abi]s de elactuario dy
atrion p[ipe]ſo: ſtudendo extrahere bu. q[ui]
admo[ß] dicturus ſu in curis cuiusq[ui]m[br]i.

We ſinſopi acc[n]te c[à] d[olo]ri[s].

P

Ico q. si potes remouere dolorc re
monendo cae ipfus non intêdas cu
rare cum rebus exffentibus ſriis egritu
dini: t. banc cuzam inuenies in curis mal
compierlonis que accidit in uno quoq. me
bzo: eo q. dolor alin pcedit a mala còple
xione calida uel frâ materiali nel non ma
teriali. t accit aliquando a mala complexi
one ficca absq. mâ sicut accit dolor i Spaf
mo ficco. Sz quando dolò in tîm foritifica
tur q. non est tîps expectandi: tunc curare
debemus et cum rebus augmentantibus
câm. f. stupefaciendo membzum dolorosù
t hec cura non confert nifi p accidens. f.
przuando senfum illius membzi i quo ma
la complexio repitur câ bumoriz sbi exfistê
tis: t inde diminuitur motus eius expulxi
uus. f. eius uirtus expulſua: absq. tamen
resolutio e spirituum aliqua. Da ait ſe
ſus ſupſiuns membri eê repitur: tunc cer
tillime ſupſuitas resolutio nis ſpûum repi
tur. Et qn. kacimus banc ſpem curationis
in dolozibus a câ frâ puenientibus in fine
tunc ſequitur magnum nocumentum. Sed
ſi câ fuerit calida: tunc non tantumque sequï
documentum: n3 operari debes illaz curâ
in câ frâ: nufi cum infirmus in articulo moz
tis eê repit câ doloris. Et ex bulufmoi
medicinis que in hoc caſu magnam habet
ppzletatem est filonium: t est roſbile pp
opium receptum in ipso. Et hec cura gene
raliter in omnibus doloribus acutiffinis
opatur: t in quibus magis necessarla exit
est in dolozibus oculorum: auris: t dêtiu
t intestinoz. Et. B. pêpit q. minime exer
cere debes banc curam nifi poſtq. pnoſi
catus fueris infirmo q. in fine ex ea leſio
nem bêre debet: tamen conari debes i re
niftendo nocumentum q. ex eo cognouêſt
eê futuruz: t in ptibus nîſi quando uolût
opium opari non factunt nifi miscendo cuz
alijs medicinis ſcut est in filonio. Et meli
us filonium est illud quod non est uetuſtû
ſuprſue: q2 in eo uirtus opij est consum/
pta non recens nîmilis: q2 in eo uirtus opij
ſupſlue babundare repit. Lura uò ? tyri
aca in dolozibus remouendis est cura cau
ſe remotionis: gâadmoduz faciunt illa que
habent remouere malam complexione fa
cientem dolorem: t pp hoc in illo caſu op?

tyriace landabſiis erit ope ſilonij. Et
cum volueris remouere dolozem remouen
do câm ipfus ?iderare prius debes quis
humor est in câ: qn. si ex humoze calido ſu
erit ſic dit. B. Ætlo qui patiebatur do
lozem uetris: t extimabatur q. câ illius eêt
ex humoribus frîgdis ſicut p maiòzi pre
accidere confueit: Et quandocùq. dabâ
tur et calida p os aut clifteria poneban.
doloz in eo ſemp augmentabatur. Et ſic co
gnitum ſuit q. doloz erat ex humoze calido
colerco imbibito in pelliculis intestinop:
t tunc cibatus ſuit cibis non faci puerſi
onis: t bis eidem ppinata ſuit medicina
facta cum aloe t ſic ſuit liberatus ab ipso
Sed ſi fuerit dolor er bumoſibus fris
tunc curabis cum euacuando bumozem dt
ctum ſuit fecit. g. in ſepio cum clisteri. cù
eixit bu. uitreum t inde liberatus ſuit.
Et quandoq. et ſait dolz câ nuentofitatis
fumoſe que resoluitur ex corpe ipfus bño
tris: t talis doloz non est curandus cù me
dicinis ultime caliditatis: eo q. euis refol
uant ipam facit oziri iterum ex ipo humo
re aliam fumofitatem: qf. cura fitius dolo
lozis eê d3 cum medicinis modice calidi
tatîs: t que cum hoc bant wurtutem digere
di: t tyriaca et in hoc cau magni exit luna
menti. Hucnoq. fam elongat? ſum a mâ
intentione: eo q. curam remotionis cê me
mозatus ero cum tractabo de curis remo
tûum accidentium. t nunc redire intendo
ad illud q6 p[er]termiſt de mea p[er]ſcripta intc/
tione ſupius. Bico g. q. in dolozibus alin
ſiunt localia remedia. ſcut cum p[in]guedie
anferis t galline t anatis: t alin ſiunt cuz
embrocatione aque caſe: t olei t ponêdo
eos in balneo t cuz hijs filibus In do
lozibus uero factis ex napo[ri]b?calis ſoli
apponim? uentofas cù igne: t hoc tandiu
est faciend donec medicus t[os] uel spaciù
bât câm remouendi: eo q. maior ps ilorù
dolop qui ex uentofis remouenk redire cò
ſueuerunt nifi medic? ipris spaci] fuerit ſtu
dioſus ad remotionem ipfus cê: q2 ut eê
poterit quin erroz cadat in regie ipfus ikir
mi: t inde uidebitur recidinare: t ſic rôna
biliter eê d3, qn uapozes ikius bumo[zi]s
ſemp faciunt porifum donec ex toto ſi
resolutus uel ex toto euacuatua.

Be sincopi pueniente ex supflua euõe

Lias ᶜ cura istius sincapiis sit pluri
bus mōis. Primus est ut fit traben
do mām ad oppostam uſ deriando. Se
cundus fit confoztando illud membzu vī
fluit mā ne ipam supflue ſpergere poſſit.
Tertius modus fit stringendo utas vnde
fluunt humores ad locum. Quartus mod?
fit impediendo uirtutem expulſuam qūn ſu
perſtue expellit ſicut fit in illa paſſioe que
colerica nominatur. et in arabico dī almay
da in qua uomina et ſeceſſus ſimul ſunt: q
curatur stringendo t ligando crura t bra
chia: et ponendo eos in balneo: et cuż hoc
ét in eadez neceſſitate bēmus ponendi ſi
ptica intuf et extra. Sz qz balneum ſuper
ſtue hz ſoluer et euare. io cum timore ma
gno taleſ in balneo ponendi ſunt: et exibě
do eis kiptica: et et d ichtif adhuc locuti eri
mus qūn traetabimus de cura male compl
zionis māliſ dum euāſ de mbzo ad mbzu

Be sincopi ſuperviſte ex ſupſluo flu
ſu ſanguinis naziu uel alioz mbzoz.

Ura ſaguinis narium ſi fuerit er na
re dextra ponende ſunt uentofe in
ppocōdrio dextro ſuper epar: et ſi fuerit
ex ſinſtra ponende ſunt ſuper ſplenem.
t ſimiliter ſi meſtruſ ſuperſtue ſluerit
ponimus uentofas ſuper mamillis: et cuż
hoc ppiuanda ſunt stiptica que habent ?
stringere orſicia uenarum.

Be sincopi pueniſte ex ſupſlua uigilia

Tgatheris ſubuenīmus cum cibis quo
rum p[er]p[er]tates ſunt inducere ſom/
num: et cum ſunctionibus p[u]ocantibus ſō
num: ſi[mi]t est oleum nenuſariniu et uioſ.
et oleum de ſeminibus cucurbitarum et cuj
odozatiuſ inducentibus ſonnum. et et de
bemus dare eis uinum ſinſatum ſi fuerit
ſine ſe, hæc aŭt omnia, s. d[ic]a dixim ad
rectificationem ſeu curationem præuoruz
et periculofor accidenti ſebzibus ſupue/
uentiſ. Curā aŭt remorōis c[æ] rememo[ra]
tus ero q[ui]n tractabo de curis accidentium
et malorum apotematum.

Tratcatus de curatione male comple
zionis ſpiritualium membrorum.

T poſt q[ui] narranimus b[re]uiter cura
tionem male complexonis vnuerſa
liſ: narranda est curatio male complexio
nis particularis. Sed q[ui] mala comple
rio est in māliſ cura e[rum] d[ur] p[er]riu[m]. et qua
do fuerit māliſ cura e[rum] d[ur] per euōem et p
[per]riu[m] ſimul. Sz i euōne et in reſſiſtendo p
[per]riu[m] ?[s]ideranda est etas ? [p]plexio et ?
ſuetudo et i[ps] et et attendere debes com
plexionem membi et ſo[rm]am i[ps] et p[on]e
eius et colligantiam ſuam: et ſenſibilitate[m]
t ſuum iuamentuz. hoc est q[ui] alienti mem
bro ſuperuenit ſolutio ſine apotemate: et
poſtea de apatibus loquemuz. Et dicam?
q[ui] modus uel uſus medicamis male com
plexonis par[ti]culāis est vnus. Sed diu[er]
ſiſcatur in aliqua p[er]p[er]tate ?[s]admodu[n]o co
ſideratio, p[er]ſe complexonis illius mebi
t et figure i[ps]i[u]s et p[on]is et compaſſiomis l
colligantie ſenſibilitateis et ſui iuamenti.
t hoc dictum est in bijs que p[er]ceſſerunt: ſi
est neceſſe ut banc considerationem ſeper
bēamus pp[er] illa que bic narraſ int[é]dum.

Be cura male complexio[s] ſicce ſtoma
ci ſine materia.

Iſto mala accidat p[er]lo ſicca ſolum
non māliſ: dicimus q[ui] modus mede
di illam est unus: et idem modus cum mō
medendi malam p[er]plexionem totius cōpo
tis ſiccam: Sed diu[er]ſiſicant[ur] in hoc q[ui] diſ
ſimilis est p[er]plexio nāliſ ſi[mi]a complexioe
totius corporis. Ergo incipere debemus
ponendo ip[m] i balneo temperato: et poſt
balneum lac bibat temperatum afu[n]e: aut
capre cum aliquantulo zucharo. Et quan
do cognoscemus eum diſeſſiſe lac per ſiſ
ructus et tumor[s] ſi[mi]o iterum ip[m]um in bal
neo ponemus. ſpacio tamen interueniſte
inter unam et aliam balneationem quatuō
bozaruſ aut quinq[u]z: et ſemper in exitu bal
nei d[ur] inungi cum oleo uioſ. uel c[oe]o q[
]ip[m] humectabit et cauebit a multa diſſolu
tione. In quolibet exitu balnei p[er]p[ine]k lac
š. dictum ſi ip[m] affectauerit. Sin aŭt aqua
ordei p[er]p[ine]tur: et hora p[ra]diij detur pa[s]

p 2

mnndus bene coctus et bene fermentatus
cum pullis gallinæ et caponib impingua
tis cum lacte amigdalino: et piffes petroſi
ad hoc ſunt utiles: carnes perdicum et fa/
sano: et coturnicum et utiles ſunt. et cibus
conuenientior est ille qui uelocis digonis
est et multi nutrimenti: quiis tales cibi alij
videantur: et iij: et iijnum talium dæ aróa/
ticum cum aqua miſtum: et talis q[ui]tatas ut
cibum in stò natare non faciat: nec exten/
ſionem aut grauedinem inferat: et cum hec
paffio fuerit ſedata paulatim ad illi còſu
eta parumper deducemus.

### Cura caliditatis et ſiccitatis ſtoi.

Ed q[ui] cum ſiccitate coniungek cali
ditas: tunc cuz hoc regimine res frè
ſunt admiscende ſicut aqua ordei: ſyr de
nenufare: et ſyr uioſ. et iijnum magis tem
petur cum aqua frà et iltis aqua frà puenti
ens exiſt. Et ſi ſiccitas multum forſtis fue
rit: tunc aqua frà est timorosa ne os ſtoi le
dat. Et vngendus est cum oleo citonio: u
vel recenti novello oleo oliue: et oleo ami
gò. et inſtum egritudo in caliditate et ſicci
tate excedit: in t[em] indiget reb? i fridàtib?
& h[ue]ctàtib? ſz et io q[ui] è ſtoatica idigz reb?
büntib al[ig]d calitatis ? ſkipticitate et aróa
ticitate: et ppea non est maluz cum bijs ad
dere al[ig]tulum maſticis.

### De frigiditate et ſiccitate ſtomaci.

Ed q[ui] cum frigiditate ſiccitas ſiun
getur: tunc cum lacte al[ig]tulum mel
lis est ponendus cum boni ſit odoris atq[ui]
s[ap]oris: et aqua ordei dimittatur ſi forſtis
fritas affuert. et tali stò ſupponaſ puluis
maſticis cù oleo ro. ert[é]ſus ſup lanà. et o/
le[ui] amigdalinù è cù iltis iuuaſtioni ualde, et
empl'm pic[is] inter cetera exiſ tuatin quan
do r[ò]abil? fit. hoc est ut ponaſ ſup mbzù
et non ibi diutù imorèk n[ifi] ut poz[os] apiat
et poſtea auferaſ. Et ſcias q[ui] ſiccitas diſ
ſicillor est ad humectàſ q[ui] buitas ad exic
candum: admoſs frè difficilílores ſunt ad
recipiens calitatem: q[ui] calide ad recipiés
fritatem: ob hoc q[ui] difficilíuſ q[ui] in bijs eſſe
poſſit est curare fritatem et ſiccitatem: q[ui] è
egritudo ſimilis: calida n[am]q[ui] corpa debet

custodiri ne ad habitum ueniant senectuti.

### De cura male zplexionis calide ſtoi.

Alla aut zplexio calida ſola uf ut cu
rari debeat cum rebus fris solù. Sz
t[em] hoc membrum inſrigidari ñ d[em] et toto:
ppea q[ui] ſup hoc membr domiatur fritas
q[ui] ſm plurimum vna queq[ui] res que alt[em]
tionem recipit potius illam recipit ad qua
ſua zplexio declinat naturaliter: et stò egri
tudines ilt[em] membri a frigiditate creantur
utplurimuz. Et expimentatores n[em] t[em]ris
in passionibus ſtoi multum errant: eo q[ui] ñ
itendunt calidum ſtomacum alterare n[ifi]
cum fridiffinis rebus. et tamen cum medi
cus recipit q[ui] aqua ſit danda: et hoc uetat
erit magnus erroz ſicut recitat. H. de quo
dam qui in stò suo hat zplexionè malà cali
dam fortem: et medicus eldè aquam fràm
bibere inbibeat. et H. ei aqua fràm p[u]buit
et euafit. Et propter aliam cám inſrigida/
tionem ilt[em] membri uttare debemus: eo
q[ui] h[em] opónem toti cozpozi communicantem
vnde princeps comulcans appellatur: et
membra que tale officium habent inſrigi/
dari nimis non debent: ut u[tr]tutes e[or]n[em]
non ledantur. Et pp hoc p[é]cepti hab
mus ut. Ó. stò oleu non ponamus actu fr[é]
gidum et ſi ſit fr[em] in potencia, et hoc est ſi
mile ei q[ui] faciunt in euone: q[ui] cum celeri
ter purgantibus miſcemus ſkipticas medi
cinas ak[em] p[é]ſus ſueniens non e[em]. Et
q[ui]. H. dicit q[ui] in leſione op[em]t membri ma
ior cadit timor in euando q[ui] in alterando:
non sane logq[ui] ſed errat: q[ui] ſicut timenda
est eu[em] ut u[tr]tutem non ledamus ſic i alte
ratone: et marime in alterat[em]o fritatis: n[am]
ille modus est malor[em]s damn[em] in mbz[em] nu
trituis. Et regula medi[cat]ionis in p[in]
cipalibus membris non accipik n[ifi] a colli
gantia cozdis cum ilt[em]s. Et q[ui] utupat. g
archigenem cum dicit q[ui] u[tr]tus regut[em] i cò
de exi[em] cum ipe medicek cor et h[em] egrot[em] ce
rebrum. et p[pe]a q[em] archigenes c[ò]di in ſub
uenebat. g. ip[em] utupabat: ergo ſim archi
genem in medicando p[ced]ebat et cám me
dicationis igno[ra]bat.

### De cura fritatis et humiditatis ſtomaci

Ed mala pplo frâ t humida est ca
lefacienda e exiccanda sicut cum ele
cuario trium pipex. Et q dicimus in
medicatione male complexonis non mâ-
lis in stô illud idem d3 intelligi in aliis mê
bris: e maxime qû fuerit cã dandî malam
complexionem toti corpozi sicut aliquib?
membzif: qî sî mala complexio calida e sic
da aduenerit: erit cã dandî toti corpozi ip
sam: e in ethicam poterit puenire: e hoc
erit qû illa mala pplo usq ad cor dôdeک

Tractatus de egritndinibus stomaci e
aliorum membzorùm p[ro]icipalium cù mâ.

T postq[ui]s fumus loquuti de mala cò
plexione nò mâli: loquemur deiceps
de mala complexione mâli que pòt alicui
sufuenire meubro. Et dicimus q[ui]en
tio sunt due res: e sùt ut euëtur supfluitas
e rectificetur mala complexio relicta a su-
fluitate: e sig[que] hæz reç hêtur ex opònibus
e ex pône membri e eius forma: e ex colli
gantia eiusdez e ex suo tuamento e nocu
mento e ex sua senftibilitate: e ex d[omi]nö
nature egritudinis e eius c[um] accidentis

Et tu scis q[ui] supfluitatum quedam sùt
que generantur in membzo: quedam sunt
que ab aliis fluunt membzif: q[ui] est q[ui] consu
etudo est q[ui] forte méb[us] suas supfluitates
ad debile expellat: e maxime s[am] ad hoc ad
tunat locus e uie que supfluunt ad ip[sum] fi
cut est cereb[us] cum stô: e hoc in medicatio
ne membzorùm est sicut efficiens c[um]. Et è
per SCRUTANDUM in rectificatione illius mê
bri e in rectificatione ſiue complexionis ſi
est: ſufficiens aut s[am] necesse est totuz[que] euâre
corpus: e in hoc est necesse anticipare in
ſoſtikando memb[us] cum stiptiticiſ medici
nt ut mâ ad illud non travaſc ſi corpus
non ſit plenum: e attribimus materia[æ] ad
ſtrid[ium]em ad ignobilis: memb[us]: e postmoß
medicamen p[er]ueniens adhibemus. Et ui
am medicationis, memb[us] accipimus: a
forma membri e a loco: sicut st[ato] utpluri/
mum p[er]uomum dz euâri: e per farmaciaz
ut mi?: e ep cum ambobus euâri p[ot]: gb?
et: puocato[rum] lungi: urine: fed intestina soli
farma[tiæ] e clisteri. Sed ſi humor fuerit ſi
tus in ſubſtanita membzi tunc est necella

tria kozior medicina ut trabatur. Et aliu
erit pp[ro] in eo q[ui] in ip[so] est humorpp[ro]ſus
e est alter transmiſus: e ſic est necesse en
obus modis puidere. Enus est in p[ic]ulo
ſiòz: alius est in euône alterius ſine cuius
remotione curatio fieri non poſset: ſic e[b]i
g[ui]t in eêntia ſtoi ſit humor vnus acutus
e in c[ó]cauitate alter humor ſit locatus: t[em]
non est purgandus: uel n[ot] poterimus ip[s]u
humor[em] purgare qui est in eêntia donec
non trabetur qui in concavitate exi[t]: ſed ſi
humor qui est in eêntia eêt ſincopim indu
cens: tunc puidendum est: ſed ſi res non
exi[st]at p[ic]ulosa: tunc in medicatione ordo
non est ſeruandus hoc est ut puideatur e
gritudini que currit p[er] uiam c[um] e poſtmo[m]
occasionem remouere. Et ſimiliter egritu
do que non curatur niſi p[er] eu[em] alterius
que non est ip[ius] c[um] e[b]i g[ui]n in st[ó] vnus
humor fixus in clus ſubſtanția: e[ter] alter est
in concauicate qui ip[s]us est a cereb[zo]: di/
cimus q[ui] primitus puidenb[us] est cereb[zo]: et
poſtea de bu[q]e ſufus est in st[ó] ultimo u[bi]
de illo qui in ſubſtanția est i[b]ibi? Et h[oc]
tnuemuntur medicinæ pp[zie] in euôe pp[ri]ij
membri. Ad hoc ut supfluitates recipe
non poſsit. e[b]i grâ q[ui] in ſubſtântia ſtoi ſix?
fuerat humor acutus: tunc y[era] aloes uti
lior est ad ip[sum] extrabendum q[ui] alia medi-
cina eo q[ui] aloe non niſi a st[ó] trabit. Sz
alie medicine que ſt[um] trabunt humor[em]
q[ui]uis trabant a st[ó] pp[er] ſuam ſoſtitudinê et
ad stomacum trabunt. Sed quando bu/
mor est in concavitate ſufficit in abstracto[
ne ip[s]us abſtinthium cum melle e mirobo
lanus citrini. Sed ſi ſiſe humor est k[ati]cuſ
aut ſubtilis: aliquando ſuſſicit uomituſ c[um]
aqua ordei e melle quando fuerit diuſus
cum orimelle gompoſito: e poſtea ſtudeſ
debes in extrabendo ip[s]um cum medicis
pp[ri]ijs buic ſicut est agaricum: e collog[
tida]: e cum cummiſ laxatiuſ ſi necesse tue
rit. Et ſimiliter humor melancolicus è
euacuandus poſt ip[s]us incisionem c[um] me
dicinis ſibi[pp]rijs. Et studiosus e[b]ôdes
in operationibus tertijs ex pp[ri]etatiſbus
medicinarum in uno quoq[ui]o memb[ro]. e q[
unicuiq[ui]o membro ſib[li]pp[rie] medicina a to
ta i[pecie] reperuntur. Sed inciſio bec è
necessaria ſi humor fuerit grolus e poſt

P 3

Ibam in convenientiam purgatio: v? hic sunt considerande tertie virtutes medicia rum eo q sunt pp;2ie unicumq; membro. et idcirco ut mibi q narratio medicinaz uale cum unicumq; membo cum narratione egrl/ tudinum est via completá in hac summa. Et ppea una ex conditionibus que dictif i bosbus perfectis i artib? est ut fit dnis ar tis ex se ita ut cognoscat res necessarias perfecte cum inspexerit rerum duer sitaté

Tractatus de inflatione membroz; et a postemati bus in generall.

Einceps uolumus nárare egritudi nes que sunt cum apostemate. Et dicimus q prima intentio aphanis in eo qo est apa diuicitur in duas partes: una est euacuatio měi facientis apa. alia est ſmo to male complexionell. Et alij mino; cadit consideratio in una istarum q; in alia. et alij quando consideratio in utrisque equaliter currit: Euacuatio plus considerari d3 in apostemate sanguineo: sed alteratio plus in erisipila est consideranda 3 euacuatio. Sed compositio illozum duoz humorum equaliter consideratōnem pbet: et iste due intentiones non considerantur nifi facto apostemate. Sed qn est in fieri tertia ad tungitur intentio: et hoc est ad remotionez cè. Et hoc fit résistendo sparsioni mě ad membzum que puentit aut pp toti corpo ris repletionem: aut ppter aliciuius mem b2i repulsionem: aut plurium: eo q fortiuſ ſ membzü ad debile expellit ſuperfluitates ſuas: et ad hoc adliuuat comunicatio mem/ borum et habillitatio uiarum. Et alij cā iſtius attractionis est mala complejo cali da iſtius eiusdem membzi: et aliquādo eit cā doloz fortiſſimus membzi. nam manife/ stum est q complexio calida trahit: nam ca loris ppzium est attrabere. Sed doloz hoc facit: aut pp malam complexionem q generat dolozem: aut pp malam complezi onem que fit pp ſuperfluitatem motus uir tutis expulsive cum ſuperfluitateſ expellit aut pp iſtas res ambas. Sed mala com plexio calida que cā exiſtit attractionis. alij accit pp extrinſecas cās ſicut pp morſurā pcurſione: et iſſa. et alij pp inſtrinſecas acci

dit cās. ſcut pp bu. morzicatiuus et ſinillia aut uentofitatem extensuaz aut pp ſuper fluam repletionem que grauat membzum Et hoc tres intentiones curatōnis aputū quedā sunt que habent una aliquando cō trariare alteri et quedam non: et tam dixi mus cui magis intendere debemus. Et deinceps narranda ſunt illa quibus cōpe tunt hoc tres intentiones in medicatōne a postematum: et inciplemus a resſistentia cè efficientis. Et dicamus ſi cā attractōis ad mbp pp ſolutione exit: è facièda tc eua cuatio univerſalis: ſcut klotomia ſi pp mul titudinem fuerit ſanguinis: aut pp farmaci am et uomitum ſi pp maliciā fuerit humoz aut cum utriſq; ſi adeſt utrunq; et è ne cesse ut ita euacuatio fiat ſicut dictum est per attractionem materie ad ptem oppo/ ſtam p uías aphanis pp;quas ſicut ince/ dit natrura: q; apa epis utplurimuz cretica tur p fluxum ſanguis narium. Et ita eao uia intelligenda est in euone humorum:nā ſi materta fuerit in ſuperioribus: tunc far mi care: et cliftezare debemus. et ſi in inferi oribus educere debemus per uomitum. Et ſi cā facit effusionem materte erit in uno membro: tunc illud euacuandum erit ſicut est cum fricatione. Uerbi grā, ſi materia q obtalmiam bz inducet effunditur per ocu/ los et puentit a cerebro zolum: tunc uento se in fontanella colli utiles ſunt, ppterea q; hec euo duas aſſat itentiſeſ puciētess in hoc caſu: q; enāt membq apatū: et mām trabit ad oppoſitā ptem. Euo uod ſit ex mbzq apato cōpe exſte pleno è ex reb? le dentib? mlti. vni ſi hoc peccatū effugè uo luerimus oz nos totum euare coz? et po/ stea redire bēmās ad primum mbq euān dum. Et q; unumpq membq p matōi pte reperitur bère pp;ras uías p quas e euacuationem recipe pót: io per eadez unij quodq; cum indiguerit debemus euacuaſ ſicut cerebq quod potest euacuari per ſter nutatiōem et gargarisina. Et ſi feceris ita corpore exſtente p[or]torico leſionem inde bēbit inſtrumus. Et aliquando buic intenti oni euacuandi materiam ante dictam. alia adiugitur intentio in q ante dictum est ut est forſuſcare membz cū ſtipticis et iris ut ſupfluitates non recipiat et hoc fiat corz

pore uacuo existente. et si hoc non feceris
non erit tutum quin mä non redeat de mê
bzo ignobili ad nobile. et hec ê una ex re/
bus ex qbus apana curantur in principio.

Et si cã infuslonis membri fuit ipiuf ca
liditas intendenb est tunc ut îmoueak ma
la ?plo ipi? remota uero ?lone mala mê
bzu dz ?sfortari. et si remota nô fnerit cã
qzadmodum illa q pp morfuram alie? aiał
uenenofi fit tunc pris euând est illud ue
nenum cum medicis attractis aut uentosif
et si humor affuerit enacuek. Et aliquado
fignificatio fumpta ab ilitis est ke intentôni
?ria hoc ê apanis euô qz doqns nô ê ?ria.
Exéplü ?rie est dz quâdo remotio ?plexi
onis calide fit cã medicis fris. qr euô nô
fit nifi cum medicis resolutis. Exemplum
non ?rie est ut quâdo cà fuerit humor gros
fus in mêbzo tunc due intentôef lent una
eo q fient solum cum medicis resolutuis

Sed medicato dolozis fm q dictum ſe
aut fit pp remotione fue cê aut dando mê
bzo ?plexionê ?rtaz dolozofe. et hec ſunt
cum medicis q pperte ſunt in mitigado do
loze ficut est punguedo anatis z galline et
oleuz intellit ouoz. et filia. Et alîrmoueç
doloz p mêbzi slupefactionem. Hec est re
gula staſz trium intentônum ſupiuæ narra
taz. Sed fit fm ordinem tépoz aпатû. ga
fm plymirium medicatio apanis in primis
fit euône z repcuffione supponedo frás
z stipticas medicinas ſup apa z illô q ma
gis necefle est ut cà efficiens remoueak est
in aпатib?citi aduent?. sic injapatib?acutis
que ex colera z languine pueniunt. Sed
ſa intentio est q ipi? apanle poſt statû euô
fieri dz. z principium dz ê cum medicinis
maturatiuis. Et ſi euacatio non est ſuffici
ens cum rebus resolutuis tunc apertatur
cum medicinis corozuis aut cuz ferro. Et
manifestun est q si euacatoß fiet cum medi
cinis dissolutuis duz mâ est in curlu: plus
ad membz apanum traberetur qz poſset
euari: ppea necefle est nt poſt euônem ap/
ponantur medicine repcuffione mixte cû
paucis resolutis. eo q stiptice ?mittet do
lorem. Et qû fuerit in statu tunc medicari
dz cum medicinis resolutis solum. z intra
ita duo tempora utenduz est medicinis ex

bis duobus mixtis. et iste medicine ſciens
in libro simplicis medicine. Regimê uô
in aſate calido male complexionis in pr/
mis est refrigeratio. eo q cum inſrigida/
tione est et repcuffio. et et qz pp mitigatio/
nem caloris curlus materie deſtrutur.

Apoſtemata uero frâ curari ſi debent
cum rebus fris nifi tranſacto ipr augmê
ti. qz caliditas non reſſit reſolutioni. bec
est intentio medicatōnis inſtûm ſunt apâa

Beinceps loquemur de aſatibus fm
q funt alicui membzo appziata. z ab aпа
tibus calis principium faciemus que in m
bis ſunt intrinſecis z extrinſecis. z cuz
dico calida itelligo êt illa q ad ſantiê deſu
cûk. Et qn fùt in pripalib? mbzis ſe. cû
ipis ozik: ſiue apa fuerit ſaguinei? colicû
ueI k'aticû uel me'icû. Sz flematica q ad
ſaniem non perueniunt ſunt ficut tumozes
qui dicuntur naſcentie. Et melancolica q
ad ſaniê ſi puèiis duí felitorica z cácroſa
z raro ſunt in membzis intrinſecis: z qn
ſunt incurabilta ſunt eo q indigét forzib?
medtcinis quas intrinſeca membza tolera
tre non poſſunt. eo q bozum cura non ſit
nifi cum ferro. quomam talia apoſtemata
non reſoluuntur nifi poſt longitudinem tê
pozis: z tunc virtus infirmi iam defecta cê
reperitur. z pp hoc bee curationes non ſi
unt nifi cum fuerint in membzis extrinſecif

Et dicamus q apana inſtum ſunt apa
ta reſrant cum fuis medelis intentiones
tres ſupradictas. Sed diuerſificantur in
bijs tribus fuis ſpébus fm magis z min?
Hæm apoſtemata colerica in primis egét
refrigeratione multa cum uiok. et cum uiri
ditate illa que ſupra aquas reperitur z cû
una canina z cum cera inſusa z malassata
cum frigidis ſiccis z humidis z bijs ſimi/
linus. Sed languinea cum refrigeratio
ne stipticis egent nifi adſit doloz. et ſi do/
loz adest ſunt miſcenda mitigantia. Sed
ſlematica z melancolica modica indigent
refrigeratione z repcuffione qua debi/
lem motum habent. Intentiones conſi
ce in apoſtematians gratia membzozum
in quibus ſunt ſicut hic narrande. eo quod
in bijs maxime cadit prouillo Et maxi
me. Si fuerit in membzo principali.

Et dicimus ὁ euō que p[ro]k[rotom]iam fit
pp. a[a]pa alie' mēbzi iſtrici dz recipi a colli
gantia mēbzi ṁ a loco ſuo: eo ὁ qūn ſi pote
rit fieri euō in mēbzo leſo: tunc dz fieri p
nībrum coicans ei ṁ magis p[pi]nquinum: ṁ
ſint meatus de uno ad alīnd recti: aut rec
tioni p[pi]nquin: ſcut in mēbzi inferiōbus
k[rotom]ia basiſlice uz. ṁ in a[pat]ibus capiſis
pectoziς ṁ pulmoniſ, cefalice uz, k[rotom]ia
mediane oibus uαlet mēbzi. Et ſi i[n]diſg
k[rotom]ia pp. epis a[a]pa in aptione basiſlice
dextre aut ſinſtre cadit consideratio: q[].
5. dicit in lib[ro] de ingenio sanitatis ὁ de
xtra in a[pat]e epiſ k[rotometur]: ṁ ſinſtra i
a[pat]e ſplenis. ṁ in ſermonibus ſuis univ
ſalibuf p[ri]um ponit. Et tu ſcis q[ur] in euα
cuatione apſostematum due res intendunt
una est euō mēi mēbzo? cum ip[so] comu-
nicantium: alia est ut: flat declinatio bumo
rum ad p[tem] oppositam: ſcut nā facit q[ui]
cretificat a[a]pa epis p[lu]sum ſanguinis ex
nare dextra: eo ὁ illa euō ὁ[ph]édit opōnē
τ] coi[cationē. Sed in flobotomia basi[
lice in a[pat]e epis ex dextro latere non est
nifi una ientio hoc est coicantiu ei. p[pea
q[ur] e k[]z dimensionēz corpiς que k[]z latitudi
nez exiτ: eo ὁ dimiſiones oppoſite ſunt, vi
ſ. due latitudinales ṁ est k[]z dextruz ṁ ſin
ſtruz: ṁ due longitudinales ut ſupi? inferi
us. ṁ due p[]fundi[tatis] ut ante ṁ retro. Et
hoc idem faciendus est in apſostematibus
ſplenis τ] p[ectozi]s, quonia[]z quando apo
ſtema fuerit i parte dextra flobotomam?
basiſicā ex p[te] ſinitra: ṁ ſi fuerit in ſinitra
flobotomamus e contrar[io]. Epar uero
cum ſit in una dueriſitate uel extremiſate
dimensionis latitudinaliſ, egro neceſſari/
um est ut flobotomia fieret per aliam p[te]z
κ] h[ab]iſi basiſce lateriſ ſinſtri: q[ur] in ea contine
tur coi[catio] τ] oppoſitiο: ṁ q[ui] nos ient
dimus facere euacuationem: coi[cationem:
τ] oppoſitionem continentem: tunc iuuan[?]
est p[op]positum trabē mām q[ui] q[ui] unam i/
tendumus ſolum, ergo cum fuerit neceſſe
totum euacuare corz? pp h[ab]necessitatem: t[é]
est neceſſe h[ère] ambas intentiones. Sed
q[ui] nobis ſufficiet ſolum memb[ur] a[pat]um
euāre: tunc nobiſ una ſola ſufficiet intentō
iō in malori p[te] q[ui] intentionem h[ui]mus i
talibus loci faciemus attractionem ſine

euōne remotem: et tunc poterit fieri? mēb[ur] euōne indiget et non totuz corz. Et p[ot] alīn e[st] prima intentio ſufficiens ſit: ſimiliter in al[iquo] loco: et fiet hoc solu[]p[] status apſostematis ſcut minultur ex uena lingue in ſq[u]nantia facta: nam ſi poſſemus mēb[ur] p[pi]rium flobotomare p[uen]iens e[ct] eo ὁ non ſit t[ù]mendus mē curſus. S[]z t[ips] augmenti agregat res ambas quaſi nō cu raremus niſi coi[cationē] ṁ ſ oppōnē plus trabem? ad a[pat]a q[ui] euāre ſcut i eo q[ui]e dicis utiſ diffolutis apitiſ ante euōnez qa] trabif de ſanguine ad mēb[ur] plus[que] diffol uak. Et ſi[que] du[er]an[que] intentōnes in paſſione vulpe q[ui] diminuim[que] de laphēa q[ui]uis ibi ſi ſit oppō niſi p[] longitudinē leui dimensione. Et ſi[que] et in t[uent]oſt e[gr]itandi nībus oculo[]p[] in ſotanella colli. Et in frōte in paſſionib[que] occi[pti]ij capiſis. S[]z minutiō uene q[ui] noceak ſcylos in egritudine ſpleniſ a p[te] ſinſtra non p[er]zebendit niſi coi[catio] nē. Et ſi l[iv]olumus mām deriuare ad p[tem] oppoſitam ſit in illud a[pat]ibus p[ectozi]s et ſtoi τ] occi[pti]j et capiti ligādo extremiſ tes pedum et manuum. Et p[]pterea p[ro] bibetur in apſostematibus nulue omnino euacuare cum p[u]ocantibus meſtrua. Et ſimiliter in apſostematibus e[pati]ς et c[um]p[] uocantibus urinam: et cum medicin[em] laxa tu[i]s: q[ui]n cum talibus non ſit deriuatio ad oppoſita: et qua[]t]a impoſſibi[le] iudetur q[ui]q[ui] taleſ medicin[em] tranſeunt ſub apſostematib[que] qui n[ec]s reliquiant leſionez, et iam dixim[que] hec est vna ex rebus augmentantibus a poſtemata. Et ſi[que] p[hib]tum est euāre apo[ſtema] ſtoi cum medicis laxatis, et g[ar]gari ſimum in apſostematibus: gule: oziς: et p[ar]lati. Et eodem modo omnino p[hib]tum est puocare urinam in apſostematibus renuz et uesice, et hec omnia non ſunt p[hib]ita ni[que] ſi donec ip[ſa] apſostemata fuerint in augu[n]to. Sed quando fuerint in statu non est malum uti talibus quoniam babent u[go]/rare euacuationem membzi apſostemati,¹ quam uis noui p[ra]tici faciant talia abſque alia p[ro]uſione et deliberatione. J[pro]p[te] rea consideranduz est in apſostematib[que] au[ri]um partiς dextre ṁ ſinſtre in quo latet flobotomia ſit facienda, q[ur] manifeſtuz e[] p[] cefalica in p[rio] illo a[pat]e k[obotom]ari dz

Et nír φ li est apan in aure dertra nō d3
minui de manu sinistra: q2 cefalica dertra
agregat coicatoem cum attractœ ad Fria
pìte: q2 est infra longitudis exmítatê: nam
medium non est exmítas, et q2 non est cre
denb et maxime in corpib'plenis ut sâguïs
non ad aurê dextram trabatur ab exmita
te dimensionis latitudis opposite, et quan
do euâmus cefalicam obhoc eêt melius ut
klotomia fieret in pte sinistra, q2 hee due
res aggregantur, vna est coicatio, alia e op
politio &m duas dimensiones, eo φ iste o
pônes opponuntur &m longitudinem et la
titudinem, et si possibile eêt desiderarem'
ut qnî attrabef iolum' ut ibi oës existeret
oppôes, et maxime qnê repko &m uafa.

## Be euâtione membrozorúm principalíú

Et debes scire φ in euôe membrozorúm
principalium penitus necessarie sunt
due euôes, vna est klotomia, alia earma
cia, obhoc q2 illa apata &m plurimum nô
sunt vnius humoris, sed in illis agregatur
malicia quittatis cum malicia qualitatis.
Sed tamè in euône tu debes sup humorè
diantè pùsîr. Et 'Ra, tefficat' est q2 me
dici sui tempis faciebant p'ureticas soluz
minutionem et morzlebantur, S3 fig ke ite
tionis ex apanibus habita &m membza in
quibus sunt facile non est, et maç quando
refrigeratione indignerit, ppea q2 apata
eparis et oris slomaci non puententer me
dicinas actu frâs recipiunt, imo necesse è
ut actu sunt calide quis frè potestia exisfat
sicut oleum citoniozum et oleum mirtinum
t alni eis potentia calidis utemur sicut obz
mastiçis et absinthii, et hoc facimus ut uir
tutem conferuemus iloz membrozorúm pp ne
cessitatem corpis ex illsi membris. Et ce
reb2 et non suffinet medicinam multum
actu frâm, et qnî inducit necitas rei ad utê
dum ea miscendum est, cuz ea medicina ut
ipsâ ad pfundum ducat, sicut facimus mi
scendo acetum cum oleo ro, et hoc non fit
câ cerebri cum fit frîn, sed ut facilius p cra
neum et suas similuras ad medullam cere
bri puenit polit, et hoc nî regritur pp pîma
qualitatem sed pp kam. Similiter et oculi
pp sensibiktemat multam quaz hît debêt

pseruari a rebus fortiffinis et mordicatis
t albumê oui supponik, eo φ res multas
bonas in se hz agregatas, nâ remotû e ab
omi mordicatione t lipitudinem abfer
git et tempate frîn exit, et figik, s3 pp lpluf
utcostitatê, et lac nouiter a mamillis mulfu
aliqas ex ills uirtutibuf hz t sup hoc hz
uirtutem digestiuam. Et alîn considerank
apata ex pte membri in quo sunt p alium
modum ut nihil repculluum uel refrigera
tium sup membzum ponatur et hoc est qnî
apata sunt in locis membrozorúm principalíú
purgatis ut qnî fit p' aures aut sub afcellk
aut inguinib', qm qnî ita apata generank
in hijs locis et îpa refrigerabis timendum
est ne ad membz redatez principale. Qad
modum illud qd fit post aures ad cerebzu
et illud quod sub afcellis ad cor. et maxie
illa apata que pcreantur p uiam crisís oio
ab intratione ipius abstinere debemus, eo
φ pp bas actiones mâ redire posset ad
membza principalia Qadmodum fugim
repercussionem apostematis pulmonis,
eo quod corzi uticinus exisfit. Jste autê
sunt demonstrationes recepte a membzis,
&m predictas duas intentiones in curatône
apostematum, f. remouere cæz et frigida
tre malam complexionem puentientem ab
eadem quis intentio fecunda colligantiâ
habeat cum prima, eo φ frigida sunt rep
cussiuæ. Et quod dictum est temper memi
nisse oz, hoc est ut apanibus membrozorúm
principalium que sunt sicut epar, slomacú
cerebz, et splen, eo φ ita membza opôez
factum cœm toti corpi et hît colligâtia cuz
cozde, et pp hoc eoz vtrutes pseruaîr debe
mus miscendo sêp sliptita et aromatica cù
resolutif. Et dissolutâ sunt sic êpka qnùt
cù medulla panis, oleo oliue et melle, slipt
tica nô cù aromaticitate sunt sic absinthii
maliçx et citonia. Et dîm e quis a me nî fit
bene conceſſu φ qnî apa in gibostate epis
exit φ euâri debz per puocantia urinam,
t qnî in cœcautate exit per farmaciâ et ita
medicamenta ad coicantia membrozorú ac
cipiuik. Et scias φ medicine urinam puo
cantes fortes eê debent, et pp loci remoti
onem inueniendo debilitantur eo quod in
epe alterantur, sed que euacuant per cœca
uitatem posse tantum non oz φ habeant.

Et iste mod? credend? est in oibus m?bris
ad q?uenunt medicine cum multa dig?one
sicut e pulmo cu caſus iste ſeruak. ista ſiſ
eſt ſuppta a loco m?bzi. Et mediſi? puoc?a
tes urinam in egritudinibus epis oppito
neſ apertunt sicut e abſinthi?u embatum:
nam ille due pr?ietatem h?nt i epate q?ad
modum ſcolopendria in splene: et cozter
capparif. Ab medicine uero q? faci? soluut
uentrem in a?atibus ?cauitatis epis ſunt
ſicut aqua ablupe ca?tamt: Sz eu? splenif
p farmaci? exit. Et ſi a?ata ilſa inueteraſ
tunc forſtoribus indigem? medicis ſolutis
eo q? memb20p iſto? nä eſt ut in ſine idu
tentur i eis a?ata: et maxime calida: et hoc
maxime accit epi pp uſcosam et ſpilla ſub
ſtantiam: et et in renibus a?ata indur?k pp
duriciem ſue ſubſtati?. et i splene pp groſ
ſiclem ſui nutrimenti: ſz splen ipe rare ſbe
est. Sed medicine q? ſunt forſtis resolu
tionis in p[]dictis a?atibus ſunt sicut radic
liti? celeſtis: y p[]sufus: cemaurea, et arſtolo
ſla ro. et hijs ſimilia: et hoc ſteri dz p?frac
ti?em eo? ſiclitatis cum radice lig[.]r. et hijs
ſimilib[?]. Et ſcias q? necesse est ut q[]t uz
c?e potest uites ne iſto? memb20p a?a ad
ſanie p[]ducas: et ma? a?a pulonis: ob hoc
q[]z ſi p[]ducis ip[]m ad ſanti? ſfecta curato?ez
non h[]bit: q[]z aut indurabi? aut eger p[]de
tur: et medicatio a?atum q[]n cum ſanie ape
riuntur ingreditur ordinem [medicationis] ulcerum.
[Propterea] ſcias vnum q[]p[]n[] est
memb20p a?atis ſubtillem cutem h[]nitib[?]
q[] ab ip[]o? principio penitus ſan[]ſes refu
dat er eis: et p[]pea quenlens est ab ip[]oruz
principio in ſuis medicationibus adhibe[]r
abſteri?ua ut mundific[]et meatus: et ſi in ſa
tie q[]p[]a grossifices fuerit miscende ſunt reſ
inſiſtue. et talia memb[]ra ſunt ſicut p[]ectus:
et pulmo: ep: k[]io?: p[]pea necesse e ut ilſa ab
ſteri?ua ab omni mor[]dicatione ſunt er[]epta
et iste res ſut sicut aqua ordei: et p[]ultef ſur
furum condita cum amigda? amar[]ſis et ſe/
mine melon[]ſis: et e[m] atriplicis c[]u or[]taca
da in a?ate epi[]tis p[]p[]tum exit ſcariole q[]d
loco atriplicis pon[]i p[]n[]t. In a?atib[?] n[]o
pector[]is et pulmon[]ſis res in quibus pon[]iſ
acetum ſunt fugiende ut multum noctue.
Et medicine q[]e eis conuenentes exiſtunt
ſunt capi[]l uener[]ſis et lig[.]r. et ſyrupus uol[]k

et ſtema melonis ſunt optima in illo? ca
ſu. ſed medicatio a?atum que in ilſis ſunt
memb[]ris est alia inſ?tum ſunt in talib[?] m[]e
b[]ris q[]n inſ?tus a?ata exiſtunt. pp hoc q[]z et
declinationis ip[]r eo? medicine ab aliqua
ſtIPCitate non denudantur et in principio
abſteri?uis. Et q[]n apotemata ſunt in
inferioribus intef[]tinis ſin ſi?am intent[]oez
ciſteria ſunt meli[]o?a: q[]admodum ſi[]n p[]ti
bus ſuperioribus fuerint exibite res per
os quenientes e[]e uidentur: et hec ſi[]g ſumi
tur ab intentione loci. Sed in a?atibus
gule oio utimur medicinis resolutis et con
glutinatis ut adbereant locis in ſuo tran
ſitu: et et ponenda ſunt näcotica tranſgluri
êdo ea paulatine ut diu in tranſitu h[]ant p
manere. In a?atibus n[]o cerebri in de
clinatione necie ſunt forſtes medicie: et ma
time q[]n ſunt de nä declinantes ad fritate
q[]admodum ſunt k[]ematica: et tales medi
cine ſunt ſicut oleum de caſto?o et ſimil[]a
t hoc non requi[]tur niſi pp regim[]e mem
b[]z q[]z et p[]e humidum et paſſiun[?]m: et q[da
euant n[]am b[]a?at[]is cum uentofis politi[]s
in p[]te cerebri poſterſozi: sed talis eu? est
timenda: eo q[] forſi[]tan in corpe exi[]p[]ſlu
itas q[]p uentofam ad memb[?] a?at[]um po
terit p[]uenire. pp hoc talis cura non eſt fa
c[]lêda niſi ch[]i ſecuritate h[]eb[]mus q[]p bu. nul
laten? ad locu? diſcurrende p[]n in. Sed hec
medicato? in principali? m[]e?bris e[] pie[]c ofa
n[]hucu[]ſq[]s docui breuiter medicato[nem
m[]b20p a?ato? inq[]t[?]u a?ata ſunt in talib[?]
m[]b[]ris: adliſtica c[]u medicato?e inq[]t[?]u ſe a[]pa
ta. ob hoc q[]z medicatio a?at[?] inq[]t[?]u i m[]e/
b[]ris officialib[?] exiſt[?]t non niſi iſſi modiſ
q[]ple[]ſ: q[]z medicato? q[]n carne ſimpli[]c exit
n[]e e[] nec[]e ut agat niſi inq[]t[?]u ſunt a?ata. Sz
in multis iſto? a?at[?] n[]i inſigem? ſiderati
one in c[]a[]ſis effici[]tib[?] ip[]a ſic ſunt a?ata ſca
i carne molli c[]a re[]p extrisec[]a? q[]z mu[]s
extiterit: ſuffic[]n in cura ip[]o? o[]z calidu[]s ſol[]k

We cura a?at[?] fr[]o?z et alio[?] apoſtema
tum p[]ſt[]alium.

T deln[]epe[s] u[]l[]omus loqui de a?a
tib[?] fr[]is q[]z ſanti? non faciunt. et de ſo
mica deabulat[?]a. et de carbunculi[]s que ſi[]ſt
in aere p[]ſtilentiali. Et dicam[]us quod

ap̧ata mollia que ſiunt de ſlemate non mul
tum grosſo multotiens ex ſiſi erroze ſiunt
ſicnt illa que ſiunt in extremis in yposarca
Et bozum medicato, p[ro]cedit ſin moſo medi
cationis eius a quo generantur: 2 sufficit
ut ungantur oleo ro, cum aceto 3 fale. Et
ſi multa illic sp[ar]gatur ma p[re]ſt euare m
b[u]zum ab illa materia, 2 uti rebus caſeſacti
uis 2 deſiccatiuis: 2 euone cum ex[pr]ſſione
memb[]r boz medicatio non faciſis est: Et
sufficit ſpongia inſuſa in aceto 2 aqua ſal
ſa. 2 q[ui] ſpongia h[ui]z ſiccare 2 ſt[he]p[ic]itatem fa
cere. eo 2 p[er]ſapit naturam maris: 2 acetum
deſiccatiuii 2 incſiuum exiſt. 2ue uero ſut
de grosſo ſlemate emb[]ocari debent cum
ſpongia in aceto inſuſa: miſto cum alumie
cinere 2 fale. 2 d[ur]z ſpongia ligari ſup m[]
b[u]zum ḥ[ā]dmodum ſiunt ligature ſuper m[]
b[u]zum fractuz. Sed ap[ost]emata dura que
ex humoze ſiunt grosſo debent emplaſtra
ri cum medicinis: moſſiſcantibus ſicnt c[ui]
medulla curis ariorum aut utiuli cum mo
dico armoniaco. 2 iſta 2 ſimilia utilia ſunt
q[ui] medicine multum reſolutive reſoluunt
ſubtilē 2 grosſuz petrifiſcant. 2 queritur h[ui]
compoſitio in qua ſint reſolutiva 2 p[ar]ſa
ad reſoluendum. eo 2 p[er]o[ſ]es p[er]ſt ap[os]tema
tis non reſciunt reſolutione equaliter ſin
unum modum. 2 al[ui] c[ui]ſis medicinis mi
ſcentur medicine forſis reſolutonis. 2 me
kins omnium est acetum q[ui] cum iſtis medi
cinis miſcetur. 2 hoc ſit raro q[ui] indurant
ap[ost]emata. St. g. bic landat ſuſigationēz
lapidis marcasſite vel motaris ſupersp[ar]
ſo aceto. 2 maxime in ap[ost]ematibus que
ſiut per neruos 2 coz[as] ad memb[]rā p[ri]
cipalia. Ego uero dico 2 p[er]g. banc medici
nam non laudat niſi quando utiuit aceti
equaliter perdat calorem in ip[]ſum m[]e[b]
eo q[ui] est in ſubſtantia a[crea]. 2 membra
recipiut ab ea ḥ[ā]dmodum recipient res
que maturantur in medio a[crea] que equa/
lem habent maturationem. Si autem q[ui]
ratur a. g. ap[or]2 iſe ſit a calore imp[]ſo in
lapidibus iſtis. 2 q[ui] p[er]ter naturā lapidis
eidem conduertantur. ergo quaer lapides
non teruntur 2 ponuntur cum aceto cali
do ſuper ap[ost]ema induратum. Et q[ui] c[ui]
fuerit in ſplene acetum ſuperpoſitui in om
nibus ſiis medicinis ſemper laudabile ex

iſit. p[pe]a q[ui] hoc memb[]rū est rarum et n[ō]
accidit ei duric[les] niſi grā grosſi nutrīmēti
ex quo nutrīk: Et acetum as[]iſak bu[]c mem
b[]zo in tota ſui ſubſtantia. eo 2 p[er]num nutri
i[n]tum p[er]lexioni aceti as[]iſak. 2 hec est me
lancolia. 2 i[ō] pot[]o[]es 2 d[in] purgatione sp[]
n[]iſ dank non debent ab aceto p[ri]nart. qa
i[ps]m est ei c[ibus] 2 medicina. Et non ſuffic
in ap[at]ibus dur[]is que ſiunt in ſplene e[pla]
ſtrare de for[]is ſolum. ſed indiget et p[os]
recipere que habent reſoluere duric[]ez e[?]
2 i[ps]us oppilat[ionem] ap[ire] ſicnt est radic
capparis 2 ſcolop[ed]ria cum alíqui[]b[?] p[er]
ciebus aromaticiſ. Sz ap[at]ibus in epate
dur[]is acetum p[pi]nari n[ō] d[ez] eo 2 p[er]patum e[]
duric[]em magnam recipere. ſed cura em[]
est cum reubarbaro. p[pi]canardl. 2 a[ſara
bacara. coſto, 2 ſq[ui]nanto. 2 ſimſlibus. Et
dura ap[ost]emata ep[is] ad curandum mul/
tum diſicilia ſiunt 2 ma[]ſi fuerint multu[] in
ueterata. 2 v[ō]z y dropiſim inducunt. Sz
ſcroſule ſiunt ap[ata dura in carne molli ge
nerata 2 d[ex] e[ris] ſiunt ex p[er]ſemate ſubtili cu[
]rari debét cum medicinis diſſolutis 2 mol
liſiſatis 2 q[ui] ſiunt ex fleate grosſo cum me[
dicinis purgatis 2 cum ap[itis] 2 cum f[er]o
i[n]cidi. Sz hoc fieri d[ur]z magna p[er]meditatione
2 timoze. Et ſimiliter uerace 2 nodoſita
tes tribus curantur modiſ. aut diſſolutiō
ne aut putreſactione aut i[n]cſione. 2 q[ui]b[?]
dam neceſſarie ſiunt o[ſ]es tres. 2 q[ui]bufda
una 2 q[ui]bufdam due. Sz que i[n]tus i coz
p[ore] o[ri]untur curantur cum medicis ar[ō]
ticis miſtis cum ap[itis] 2 moſſiſatis. 2 ſe
o[]io diſſiſſ[] curato[]is. ŒſtVICE u[]o d[ue] ſiut
sp[ē]s ab[]ulatiu e[n]a cut[ē] coz[rodit] 2 i[ce]dit
inter[?]. 2 alia neſiculas h[ui]z p[er]uaſ 2 m[il]io a[]
ſimilank 2 p[pe]a mi[]liarif app[ell]a[ſ. Sz am
bulat[]iuā q[ui] ſit ex bu. co[]lico ſubtili d[ez] cura
ri c[ui] medicis ill[ui] bu. eu[n]tib[?] l[ic]ut ſcaonea
c[ui] ſero cap[no] 2 ſp[er]onende ſe ſi[?] medicie
q[ui] diſſicét ni[n] mor[di]ca[]tō 2 refrigeratōe ſic
ſolatr[ui] 2 memiſte 2 ſi[]kia. Sz mi[]liarif eo 2 p[er]
fit ex admixtione fleatiſ c[ui] colera. p[pe]a e[?]
m[ā] deberet eu[ar]i c[ui] medicis illos bu. p[ur]
gantib[?] Carbo[culus] uero eo 2 p[er]maio
ri p[re]t ſit i[] a[ere] p[es]tilentiali ebuli ſaguſi 2
p[u]treſt, 2 p[pe]a de necitare i[]duct ſe. p[es]ti
lentiales. Ap[]edicatio uero ill[ar]um fi d[]
c[ui] abab[?] sp[eb] eu[ō]is ut k[om]ia 2 farmacia

Et in hac fe.non sufficit medicina unu tīm
purgans humorem, sed medicina omnes
purgans hu. sic pike crochte rafis in qui/
bus intrant scicados: et mastix: et scamœea
p̄parata: et coloquintida et p̄parata eē dʒ
eo qo corpora talium recipiunt putredinē
in omnibus humo. et talia in hac egritudi
ne multu utilia existunt. Et supponende
sunt omnes res que fine mozdicatōe exc
cent et ut corroriori resistant ēadmodum
est emplastrum factum ex farina ordei et in
dico et lingua arietis que plantago nomi/
natur. Et dabis ei et aliquantulum de ty
riaca magna que arabice dſ alferuch. Et
omnia emplaftra que supponuntur debét
confid eus aqua ro. Et. B. comendat tro
cifcos and aracozō ſi ipſol mōe ēpſi. et ſiſ
oës trocifcos hīnſe stipticitate. Et hic ſi ſt
res ſpſuſtive ſuperponêde ne materia re
uertatur ad membza principalia nec ape
ritiuis ne putrefactionem inducant: sed cā
cerofitates multotiens euacuari debét ex
bumoze ipsas generante. Et supponêde
sunt medicine desificatiue fine mozdicatōe
ēadmodum mineralia existit: ut est calx
plumbi et cachie auri et hozu similia. [Pro
pterea qz pp malam qualitatem quâ hīnt.p
pter paucam mozdicationem cito corrup
tionem recipiunt: obhoc qz sunt ex colea
adusta que sup terram spſa admodum ace
it bullit. Et hoc paſſio ſanationem nō re/
cipit nifi a principio. sed ſi inueterabitur i
curabilis efficitur. ppea qz medicine loca
les sufficientes non sunt. et incitis poſis ſi
ē qz nervos continet et artarias. et ſi inci/
duntur ita membza non è tutum quin cor
pus pdatur. Et imposſibile ſmiliter exit
ita apositemata cum corzoliuis remouere
et ſi fuerit tale apotema in membzis prin
cipalibus eius cura impoſis existit. Hee
sunt curationes male complexionis mate
rialis et nō mālis. Et ſcias qo apotema
ta que ſunt in membzis principalibus. et
fe. aliquando fine medicatōne ſanantur: et
sufficit in hoc opus nature. et ppea multos
iuuenes complexiones hīnſes dempſas q
et forzibus egritudinibus euadut fine me
dico et medicina, sicut barbari et arabes et
qui in deserto bitant bane. et hoc fit qz alij
qitulum cum brutis assimilationem hīnt.et

p malori pte hoc accidit illis qui comple,
xionem hīnt efrenez. Sed qſi medicine cō
ponuntur ſm auctorum dicta: tūc adiuuat
naturā tempore bzeuſ et bonuſ ſinem ?ſe
quuntur. qz bonam hīnt determinationem
et minime uiolentam. Sed qſu ſolum p na
turam ex forzibus egritudinibus curantur
in fine remanent in egritudinibus que tē
pozanee dicuntur: sicut miſt accidit quan
do egrotau cum ſeb. fortiſſima. et eretica/
ui ex illa p apotema in testiculis. eo q mi
hī necessaria adminitrata non fuerunt. qſ
remansi arteticus et podagricus et adbuc
ſum. Et ſunt egritudines quarum cozrep
tio non sufficit a natura nifi per medicinas
iunetur et in hoc medicine potētia declara
tur. Et alique egritudines sicut ſunt ſe. et
apostemata quibuf natura et medicine ſu
ſicientes non existunt. Sed ſi euadunt p ac
cidens euadunt. Sicut in rebus naturalib?
aliqūi extremitates ſiunt. tamen de raro ?
tingentibus hoc exiſtit. Sicut ulcetatio pul
monis et ſimiles. Sic ergo ſinſ is ſtius ſie
in p[os]pito babend? est ſm plus. hoc est e3
egritudines plurimaſ et plura induidua et
plura tempora. sicut hoc idem accidit bo-
minibus in mechanicis artibus. qz aliquā
do ſequitur artifer intentionem: et aliquan
do ab ea p[ra]natur. et cā illozum ſut media
qie in illa arte cadunt. sicut est maris na
utigium agricultura. Et ppea dixi in diſin-
tione qz medicina est ars mecanica et mul
ti et hoc mirabatur. et iſi ignoauerut qd
dixerim ſuper eo phſiſcoz & mecanicis ar
tibus. qic completus est fermo de malæ ?
plexione materializ non materiali.

Tractatus de solutione continuitatis.

Sinceps nolumus loqui de egritu
dine solutionis continuitatis. Et di
cimus qo continuitatis solutio potest acci
dere unicuq[us] consimili membro, quando
nero fit in carne d[ur]citiuſo. et q[ui]n in offe d[ur]
fractura, in nerno punctura, et que im ar
tartis d[ur]fura. Et indicatio illius ſp[er]e e/
gritudinis significationem d[ur] univerſalez
[pr]ticularem ſm memb[or]o2 conductiones
t nos ab uniuersali intentione ſermonem
inciplemus. Et dicimus qo [pr]tinuitatis
solutio in eo qo solutio continuitatis exiſt[ui]

ſiplex abſo[que] alie[que] alteri[que] eſt: ſocietate eſto[que] solu[rum] una iſtet[oe]. et in plerib[us] hoc solu[rum] ſiakafa curak[que]: et alin[que] ſiakafa et alilif ſubſtetautu[que]: ſic in fractura offi[rum] ſit et in multis ſmbriſ. et ſt dā fractura indi[que] ſutura ſicuit in lacēatōſe mirac ſit q[ui] gtrbu[que] egſſu[n]: nā necē [est] ut gir[ur] b[us] reduca[n] ſiſt ſorrupt[que]: ſp[er] ſi ſit cōrup et ſo[rum] ut incida[n]k obbo[c] q[ui] ſi e[m]b[us] neciuſ ſed inuati[n]. Sz q[ui] b[us] neruos et arterias obbo[c] ipſas p[rio] ligaze debem[que] radicat[que]: et poſt ea q[ui] cozrupti[n] ſi e[videre] debes. Et alin[que] inflat pp[er]friditāte aeris: ita q[ui] tunc it[rum] reuerti[n] p[er] ſot. et ſuc poſſi[na] in ad cala iſuſa in manib[que] expeſſa et optie t[ep]ata e[ſponēda] Et B. dicit q[ui] ſeceris hoc et n[unc] ſeceris ſuc de cute aligd incidere debes. Sz maior[us] ps b[us] arti[que] p[ita] eſt in hoc n[ro] iſp[er]. Sz oliq[us] bus uulnerib[n] ſu ſufficit labio[rum] uulneris a gregatio uel ſutura: ſz e[ſec]ut ut ponantur medicie deſiccattive q[ui] oſſiccet [ſ]uget ſanti[que] q[ui] in p[it]ib[us] uulneriſ[que] e[ſ]ocata. Sz ſi p[u]ſtice ſu erint p[tes] hac n[in] indigem[que]: ſz ſuc medicine ſtiptice et ericcat[que] ſunt necie: deſiccattive. In pp[er] exuocat[ion]e ſaniel[que]: ſtiptice pp[er] p[u]ſtictō nem labio[rum] uulneris. Et ſire debes q[ui] multa m[bru]za repiunک quo[rum] poſ[ones] t[in]ui tatis minie p[er] ſolidatōem recipe p[er]nt: ſic[que] ſut intelſia gratiātia et dyafragma et oſia m[bru]za q[ui] ſut in ultia ſiccatate. An n[unc] uſbe carnis facta e[ſ]depeditio due cadu[n]t intentiōes: vna eſt diute carnis restaurato[n]: et alia e[ſ]cicatri cis creatio. p[er]ziā intentio p[er]plek[que] q[ui] mā ad m[bru]za ueniens in ch[it]itate z[ui] q[ui]litate e[ſ]xit p[er] ſecta hoc e[ſ]aguīs: et in ipſo m[bru]zo p[er]p[lo] ſit ſm fuā p[uenientiā] t[ep]at[que]: et nā, ſuo b[uf]icio ſufficiēſe e[ſ] ad hoc p[ici]enb[que] abſo[que] medicia[que] ſāmículo. Sz q[ui] cc[que] borā ſin[mi]s diſo[ſis] ad q[ui] libet m[bru]za curreunt due p[er]ſuſpuitateſ q[ui] una e[ſ]ubtilis et alia groſſa. et flur[que] haz p[er]ſuſlu itatū[rum] ſepe gnōni carnis reſiſtit. obbo[c] idi/ get nā aurilio medicinaz[que] ad illa buuitatē [ſ] deſiccandā ad hoc ut noua caro in uulnere n[unc] liq[ui]ſat[que]: et taſes medicine ſunt carnis gnātio[n]. et haz numer[que] e[ſ]mult: ſic b[que]: faria ozo bi: et fabe: et yreof: opo[po]acu[n]: et tbutila: ex t[ift]is medicis uti[mur] ſm mag[que] t[ui]n: nam t[ibus] farina ozo[bi] ſunt in g[ui] p[rio] gnōnis carnis: et poſt ita farina ozo[bi] et yreof. et poſt ita arſtologia[n]: et opo[po]nacu[n]: nā illa in tertio. g[ui] e[ſ]iſtūt: Et haz medicia[que]

ch[it]itas et mod[que] a p[er]k[one] m[bru]: i[d]circo ſen ſibilitate et iſp[er] nobilitate ſumu[n]: q[ui] m[bru]zo buido medicia carnis gnātā eſt tb[que]: et p[er]k[one] ſion[que] ſeia[que] et p[u]ero[que], q[ui] uo p[ic]ca p[er]p[lo] e[ſ] tb[que] ſufficiēſ n[unc] e[ſ] ſz necē e[ſ] ut forti[o]z appoſa[n]k et ozobu[n] et alia: q[ui] in m[bru]ris for[ta] ſicca[n]tā[que] cāo n[unc] gnāk n[unc] m[lu]p[er] siccas medicia[n]. nā auriu[n] nulnera c[ui] p[ua] e[ſ]iſtūt ſanan[n]k c[ui] me mite et aceto. et ſi mag[que] fuerit t[ec] troci[n]ci am daracharon utiles e[ſ]iſtūt. et ſi n[unc] ſufficiut t[ec] necia eſt ſcoria ferri c[ui] aceto. et l[ike] e[ſ]u ualnerib[que] gule. Et B. pp[er] hoc dicit q[ui] c[ui] m[ê] b[us] nāl[que] ſiccu[n]k ad buuitatē bui[que] p[uenit] m[bru]. a ſua nā multu[n] e[ſ]elōgatū[que], et p[ea]e eget i[bi] ex[]riccatis in eo[ſ] g[ui] ad qu[ê] p[uenit] m[bru]ris i[bi] d[uer]ſus buuitatē, nā medicie n[unc] ſanāt n[unc] q[ui] ſk in p[er]rio diſt[é]pate in eo[d] g[ui] in quo m[bru]zu e[ſ]diſt[é]patu[n]. ita q[ui] ſi diſtepa[n]t fuerit in eo[d] g[ui] buuitatē necē e[ſ] ut medicina diſt[é]pata ſit in ko[d] g[ui] ſicca[n]tā[que], et n[unc] ſi b[ume]ctāda uulnera q[ui] ſunt in m[bru]ris ſiccis e[q]li humectatō[e] e[ſ]q[ui] in m[bru]ris huis e[ſ]xit. Sz e[ſec]ut et h[er]p[im]ut in p[er]p[one] e[ſ]xitat, p[ea]e q[ui] cozruptio et p[ut]re factio ſiccis m[bru]ris accit an[que] b[ume]ctatio n[ê] huis m[bru]ris e[ql]e recipiāt. g[ui] ſz nāl[que] p[hi] am dicin[que] q[ui] cā b[que] n[ê] e[n] n[unc] diſcultas m[bru]ris ſicci et groſſa p[er]ſuſpuitateſ q[ui] in eo[ſ] e[ſ]xit: ſicuit q[ui] dicti[n]que e[ſ] ſiccutas e[ſ] diffici[k]l paſſibilis. Et b[que] r[ô] ſikis e[ſ] r[oi] iu[n]ents et ſenis c[ui] lupi[que] de terianim[que]. Et uia qua c[og]ſcit medic[que] me dicina in m[û]diſi[c]ato[n]e u[le]ceis debi[k]l e[ſ]xit e[ſ] multe ſo[d]iciet in u[le]c[er] b[û]dātia. Ḟadmōz c[og]ſcit q[ui] medicina nimis e[ſ] abſterſiua pp[er] rubedinē uulneris labio[rum] et i[pi]p[er]dua t[é]. Et alin[que] medicina corroſiua auget in t[ul]nere ſo[d]iciet et in hoc errare p[or] medici[n]. q[ui] ſi pp[er] medicinā bec accit rubedo et c[ati] tas in labijs uulneris e[ſ]xit et in u[ul]ne[r] p[er]ſu ditas. et ſi hoc a loco p[uenit] hoc e[ſ] maniſe ſtū[n]. nā ſi uulnera fuerint in m[bru]zo expoſito p[er]tactui medicinaz[que] aut in ſſſicte politi[n]. ita q[ui] in t[ra]ſitu mutatōem n[unc] recipiāt medicine t[uc] necē e[ſ] debilles ſicuit in ulcera[t]o[d]b[us] ſuffi[ci]t ſto[n]. et ſi groſſis inteli[t]unts ulcera fuerit debet cl[ist]e[ſ]ari. et ſi in ſubtilib[que] farmacari. In m[bru]ris uo[p] fundis medicine exi[gu]t f[ò]tior[es] ſicuit in ulcerib[que] pu[er]ontis et in m[bru]ris muſculoſis q[ui] a p[er]ſunditate corp[is] ſt reota et pp[er] b[ac] loci p[er]ſideratōez h[unt] ſimili[t] i[gu] ture ulcera[t]oem in p[one] medicine ip[lum]

q

stare p[er]cipim[em] egroti, et paulati medicinaz
oz solutiuâ translantire, et h[rit]ib[us] passionez
meri medicinâ labitiuâ dari p[er]cipimuf, et ei
admi[scem] u[sc]o[sa] medicinâ ip[sa] in meatib?
mozari facient[ē], p[ea]a uulnez diuer[sa] est
medicatio, nâ qu[edâ] oret[em] curank: et q[ui]
cu[us] localib[us] medicant, et qu[edâ] cu[us] abobus
Adhuc ordinata pp[em] locu[us] et figurâ p[ue]
nientia inf[ika] ut medicamina in ip[is] debite
phiciani, s[ic]ut syriga pessarla et similia. q[
no] a sensibilitate s[ui]k mb[iz] manif[est]u est,
nâ mb[iz] u[alde] s[ef]ibile medicinas for[ti]ssias
sub[li]neze et p[ot], similik et mb[iz] multi tuua
menti. Sz uulnerib[em] q[ui]n s[fr]icite cor[pi]s s[ui]t
in p[ca]uitatib[em] qu[em] carnis gn[on] exit necia:
et ib[em] c[ic]atrici s[il]ls cuti f[eri] oz, necie bijs
sunt medicine d[es]ticatie finak sic galla ba
lan[ita] et s[il]ka, et ê nec[em] ut e[ar] exiccat[ô] c[ò]
glutiuat[us] ap[on]ê excedat. Et i g[bus] caro
s[fr]itua gn[äk] necie s[ui]t medicine cor[so]s iu[le]
foztiozes generantib[em] exis[t]at: et s[ui]t ut col[
cotar et u[ri]b[em] es et s[il]ka. Et p[ea]n ê ip[oe]e
ut in aligb[em] cor[po]ib[em] u[iride] es îa s[it] caris
gn[ar]tuu. Et s[ci]as q[ui] cor[so]lo carnis sup
s[ki]ue ap[on]ib[em] n[em] ap[pr]iata n[em] sic est carnis
gn[ar]tio: sed est res q[ui] ap[pr]iata est ap[on]ib[
artis]. S[uff]ic[et] q[em] breuiter dictu[em] ê de uul
nerib[em] q[ui]n et ex[em] in carne s[ui]nt cu[us] q[em] mala
p[pl]o n[em] est aff[ociata]. Sz si mala p[pl]o ê
ap[pr]iata ê s[ic]ent c[à] uulneri et curari n[em] p[ot]
ti[que] ut remo[ia]k: sicur accit q[em] enenit ap[ati]
Et q[em] medicationê male p[pl]onis iâ noui
s[li]: tinc et reiterare expedit. Et dicam q[
mala p[pl]o q[em] in uulnerib[em] fit ê pp [sa]guinê q[
illuc currit q[ui]n qualitate aut [q]titate dist[em]
p[atus] exi[t]: aut in abob[em], et hoc aut a toto
cor[pe]p[uenit] aut a mb[iz] uulnerato: a[us] ab
abob[em], et si a toto p[uenit] cor[pe] aut a mb[iz]
uulnerato aut abob[em]: p[er]rutans ê ut p [q]
titatê aut q[lit]atê p[ueniat]. Si pp [q]titate so
lùmò p[petit] flobotomla, et si sol[us] pp [q]lita
tê t[uc] nec[ia] ê far[à]cia: si a[ut] ab u[rit]ip[em] pu[e]it
et u[tr]us faciêb[em] est. Et si fuerit in sing[ari]
mb[iz] ex mb[iz]s cor[pi]s t[uc] ip[us] oz eu[are]. Et
si fuerit ip[um] mb[iz] uulneratu s[ic]ut renes et
similia t[unc] totu[us] cor[pe] rep[er]s[ilia necia] si oib[em]reper
cu[fl]ionis mo[is] km q[em] dit[im], et detn mb[iz]
p[fo]ztare debes et traheſ mam toto posse
ad opp[os]ita. Et si mala p[pl]o fuerit in mê

b[oz] ulcerat[em]: t[em] pu[den]ê erit in ſuis quali
tatib[em] malis: q[em] si uuln[em] fuerit ſic[ui] ip[us] bu
mectare debes cu[us] aqua ca[la], et si fuerit bu
midü ip[em] debes exic[are] cu[us] for[ti]b[em] exicca
tiuis. Et simili[ter] facere debef in diſtêpâ
tia calitat[em] et friditatis, et ſi in uulnere ca[ø]
addita fuerit et indu[ra]tia u[alde] incidêda ê
c[em] ferro, et poſtea ap[ponere] debes ea q[
b]nit gn[äre] et p[olid]at. Et ſi ibi fuerit ap[á]
n[em] ê u[la] sanat[ò]is mb[iz] niſi ap[ate] re[oto], q[
uli]f medicie q[ui] curat ap[ata] p[rie] u[nerib[em] exi
ſtant, et ſi due aggregat res in mb[iz] uel de
mala p[pl]o ap[ri]a mb[iz] et cor[ruptio] ſaguis
illuc aduenient[em] in bijs p[iderand] ê. Et
ſci]as q[em] u[la] c[à] sanat[em] pp [ad]ibitaſ me
dicinas ill[em] ſit una triu[em] re[em], una ê pp [me]
cinas q[em] p[pl]o[em] mb[iz] p[uen]ieteſ n[em] exi[t]ut, a[us]
q[em] mă transiſſa n[em] est p[uen]ib[em], aut q[em] in
mb[iz] p[lex]io leſa ê p[em]âm, eo q[em] ibi una
ſpecies male p[lex]io[is] aut plures ſi. g[em] ſci
t[em] debes q[em] sanatio uulneriſt fit aut pp c[ò]
poris eu[on]ê et c[ù] c[è]pantia p[lex]io[is], et c[ù]
plage d[es]icato[em], et alih[em] utumur tyriaca et ſi
milib[em]. S[uff]ic[et] q[em] dez[em] i cura solu[ti]os
p[ti]nuitat[em] simpliciter măliſs et n[em] materialis

Tractat[em] ſol[oe] p[ti]nuitat[em] u[ea]p[em] et art[è]p[em].

E[iceps] u[olum] loq de cura solut[ò]is
p[ti]nuitat[em] in uen[is] et arter[is]. Et d[em]
cim[em] q[em] solutio p[ti]nuitat[em] in uen[is] faciliſt est
p[olid]ato[is]. Sz q[em] ê in arter[is] illa ê diffici[
lis] excep[em] cor[pi]b[em] p[uer]o[em]. Et p[ea] q[em] solu
tio p[ti]nuitat[em] ilto[em] nos adduciſt in alia re[z]
multi timend[em] hoc ê ſaguis flur[em]. nec[em] est
ut in hoc ſermonê faciam? Fluxus uero
ſaguis multis fit mo[is], alih[em] fit pp uene inci
ſionê uel ulcerat[em]. Et hoc fit aut pp c[àm]
intrinſecâ aut extrinſecâ, ſi pp extrinſecâ,
aut incluſionê: aut extenſione: aut p[ec]uſione
pp extrinſecâ: aut pp bu[em] acutos cor[so]ſiuos
aut ext[é]ſiuos ita ut ap[iat] uenaf: et alih[em] cur
tit ſaguis ex or[ifi]cijs uenap[em] et alih[em] ſillat.

Et incipiem[em] a ſaguine decurret pp ne
n[am] lacerat[em]: eo q[em] p[ic]ulato[em] exi[t]. Et d[em]
cem[em] q[em] q[em] dilacerat[em] uena in c[ò]p[is] ſupſicie
ſaguis duob[em] mo[is] p[ot] reſtrig[em]. uno ut tra
h[ac] illi? mb[iz] mă: q[em] pp multa fit [q]titatê:
alia ut d[igito] opp[ilet] ſi fuerit p[ua]: n[em] pp
hoc coagulab[ik] in or[ifi]cio ſaguis: et ſlavit

aut ligamnus aut pp cauſtus: eo q cauſtus cruſtā p[]pat ſi plaga: aut pp medicinaſ t[]lipicas corrugatas ſic medicina facta de uſco cocto ſi tritici farina: ſi ſlib? Et h[]p[]ndat ? fluxu ſaguins artarie aloe: ſt th? ſi album oni: ſi pilos lepo[]ris: ſi bec medicia retinet ſaguine ſi gnāt carnē. S[]z cauteriū ſufficiēs ſi e qz cruſta cadere p[]ot ſi ſaguins ite[]p fluet. p[]terea cauteriū miut de ſuba m b[]zi. ſi nobis ſi e necesse minuere de ſha m b[]zi: ſi p[]ot? labora[]ſ ut creſcat: ſi n[] landa[]k cauſtii n[]ſt q[]ui flux? fuerit pp uene cozroſio n[]e: q[]z ſi cauſtus ſip[]poſtus e loco rei q[]e r[]eonz c[]am faciēt e cozroſionē. Et al[]i ponim? frā reſpُcuſtina ſi m[]b[]z q[]ui flux? fuerit ex calita te. S[]z al[]i p[]dicta o[]ia debilia e[]e u[n] ſi uſuſic[]iētā: q[]ſ t[]c neciūm e[]xit uena l arteriā k[]ia liter incide[]r b[]ita t[]n bic cautella: ut p[]ri li/ ges stringendo ſoſtiter caput p[]ſi uene q[]e e uerſus cor ſi poſtea incide. S[]z ſubtrac t[]io ſanguis ex loco illo ſit ut p[]p[]e[]k m[]b[]z e[]ziga[]t u[]t oriciu[m] ap[]tui ſup[]i adapt[]e k[]ed debes t[]unc m[]a[m] trabe[]r ad oppoſitā p[]tem e[]n ſaguins t[]unc fluebat: aut ad primio[]z e[]lo c[]u ſicut o[]ze ad n[]aſt[]i: e[] de uſica ad ma tricē. e[]t attractō ad p[]t[]e o[]pofitā ſit ſi q[]ui p[]ter flur[]u ſaguins n[]ariu uentofa[]s ſup e[]par p[]oni iu[]bem? aut ſup p[]sleni ſi ſu[]e u p[]te ſinſtra. Et uetofe et poſte ſi occipiciu[m] ſtrigunt ſaguine n[]ariu trab[]e[]do ad oppoſita: aut ſup mamilla[]z radices pp me[]struū. Et al[]i ſit attractio ad p[]t[]e o[]pofitā pp ligatō n[]e m[]b[]zi aut pp medicinaſ me[]ſtruo[]p ſaguine p[]n[]ocātes. S[]z flobo[]tomia in ſanguinis me[]stru[]i k[]uru e[]t medicina p[] acc[]n[]s: p[]pea q[]z bec medicatio in ſuo genere soluz e[]xit. unde timēda e[]ſt. e[]t al[]i e[] naturalis q[]ui k[]u[]p[]p multitndinē ſanguis fuerit.

Capitulū de fluxu ſaguins q[]a[m]n[]bris p
uenit intrinſectis.

Ed ſanguis fluxu q[]n p[]tib? intrinſe
cis e[]rit n[]b h[]zi ui[]t retinea[]k n[]ſi a me
dicinis ſt[]ipticis: aut cibis groſſit. Et medi
cine ſt[]iptice i hoc ſunt ſicut balauſtie: e[] ſu
cus rubi. e[] galla e[] ſi la. Et q[]ui ſut n[]miis ſi
ptica ſut ſicut bol[]ar[]men?: e[] teg[]a p[]iſtata
e[] plantago e[] solat[]p. Et h[]s multu ſi[]cum
plata[]gis p[]m[]edat i p[]assionib[]uulue pp coz
roſionē i[]bi ſi[]ſtē. Et ex for[]tib? laceratō

nib[]u uena[]p q[]ui m[]n[]bris ki[]t ſunt ſle q[]ui in pe
ctore ſi[]nt: e[] for[]tiores ills ſunt q[]ui in uenif
ki[]t pulmonis: ita q[]ui alig d[]iret[]ut q[]ui n[]unq[]
q[]olida[]k: ſi q[]ui ad ſani[]e deduc[]k p[]ſect e[]n
curāk ſi c[]u bono regie ſi inueni[]t p[]ot e[]o[]
plongabik uita. Et ſunt alig q[]ui ex bac iſi[
]mitate minie mo[]riu[m]: e[] hoc dico q[]ui p[]a[i]m
mea p[]bari p[]ot e[] dicti. g[]uis illud non
d[]icat maie: ſi multi ex modernis hoc testi[
k]icati fuerunt: e[] dicti Eui[]c. q[]ui u[]dit mulierē
q[]ui u[]rit. 20. a[n]is p[]er lacerationē uena[]p p[]lois
ſi illa ſemp comede[]bat u[]chaz ro. c[]u pa[
]ne facto c[]u coziandro. Et ego aſſetio ei q[
]dixit: eo q[]ui filii Auenzoar m[]bi ſi[]ke retule
]runt. i[]p[]n p[]l[]ib? hoibus hoc id[]e uider[]t
]n p[]zincipio u[]o b[]d[]isp[]o[]s i[]t p[]p per
cuſſionē: aut pp alia[]q exreb? extrinſecis d[]
k[]l'otomari ex uena coi ſi multa fuerit reple
tio: e[] ſi n[] fuerit multa repletio de basiſica
]miuend[?] e[]rit: e[] ſaguins duab[]p[]icib? e[]cha
tur: e[] t[]p[]r flobo[]tomie eſticiu[m] e brachia li
genk. e[] a tuſſi abſtineat c[]tui plus p[]ot. B
]p[]cipit dare acetu c[]u aqua miu[m] ſi medicu[
]uiderit q[]ui in pulmone ſaguins fuerit coagu[
]lat[?]e: e[] bec medicina e[]t p[]ria iuua[]mto c[]e et
]accin[i], p[]pea q[]ui aceto ineſt p[]n nam ut mone
]at tuſſim: e[] tuſſis p[]rauui e[] acc[]n[]: e[] hoc t[]
]men[]b. e[] acetu c[]u ſit p[]ügitiu[m] m[]ulneri nocet
]e t[]s ſanguine ſubtili[]at e[] ap[]it e[] fluere faci[]: e[]
]pp hoc acetu dimittend[]b e[]. Et medicine d[]
]de ſunt b[]n[]tes repuſſionē: p[]foztatio[]em e[]
]ſt[]ipticitatē: e[] elig[]eda ſunt ſt[]iptica q[]b[]p
]ſubtilita[]s ſit admuxta pp m[]b[]zi p[]fudato[]p. e[]
]q[]b m[]bi u[]n bic melius oib[] alis rebus e[]t zu[
]chaz ro. c[]u aqua in qua cocte ſunt glādes
]nuces e[]q[]uiter: e[] cauda c[]aballina. Et mira
]bi Abumeron Sluenzoar m[]bi i[n]diq[]e q[]
]bec aqua d[]e e[]i[]lla in qua k[]erru multu ſit
]extinctu. ita q[]ui pp hoc a ſua q[]uitate decre
]ſcat: e[] poſtea in ea res bullant: e[] p[]banc
]uiā p[]o[]ke e[]t glutina[]toem ſanguis ſi t[]
]p[]lidari plaga. Et q[]ui multu neciūm bic e[]
]e c[]bi diutio: e[] ſuſſicit aqua o[]dei c[]u n[]ucki[
]aſſis grano[]p m[]ali granati in p[]zandio: aut
]pultes o[]ſi[m] o[]dei e[] ſero. 2. ij. panis cum
t[]esticulis gallop. Et i[]s cá fracture uene fu
erit reuma q[]ui illuc p[]currerit e[] p[]m[]ouerit tu[]
]ſim: e[] pp hoc uena ſit apta: aut pp bu. acu
t[]u q[]ui p[]b[]am cozroſit pulmonis. tunc farācia
]flobo[]tomie e[]t admiscenda e[] supponere

q 2

capiti res desiccatas. Sz fi că reumat fră
fuerit supponam? capit puluerê gălofiloz
pipis: pulegli. Et fi că remisse calida fuerit
sufficit puluis macis et nucis m?, et corticis
pomoz citoiop: et oia d? hăt uirtuté calefa
ciendi modici: et cù modica siccatate sunt că
solidatöis vulneris. Et qz in bræui tpr uľ
nus ad sanie potest puenire: hó studet de
bem? in remouendo cám q̧tuz possum? et
hoc fit exciccando cor?mois oib?qb? posu
m?: et pp hoc tyriaca in hoc loco lunatua
erit: et mañouiter ?fecta: et przietatê bз
retinèdi saguinê çadmöm h3 inlbendi flu
xü. et postq7 ita est hec cura pueniens exit
duab? spèb? sputi saguis. 1. siue fuerit ex că
intriseca l extrinseca. et B. ?indat hic tro
ciscos de andăcără. Qü uò factiù fuerit
uulnus saniosù. B. dicit q: că sue incurabi
litatis è qù in et indiuss mundificari ù pòt: et
tuffis tumorè augmentat et apit uulnus: et
groslicies tumoröis augmentat sanie. Adhuc
mibi uiq cã sue incurabilitatit fit qr ? hoc
mbz apaſk uuln? ipi? indurat et sanatòem
recipe ù pòt: sz ùn longo tpr uiveŕ pòt. Et
hùti fante in pulmone debem? ppinaf me
dicinas et cibos q hùnt aligd abfterſionis
cù abſione et ?fortatione: sicut capit ne.
2. cortex strii: et mastix: et radicé lilij: et pa
nè comedat cù zucharo ro. et unas paſſas
pingues: et bibere lac hoc laudabile exit.
Et bibere aqua? ordei: et terras bitare sic
cas: et ſiue buic faciat q toto tpr in reüate
frò pfeuerat. Et ſi ulceratio è in cãna me
li? curari pòt: et hoc fit cù reb? ex ficcatis
desiccanub? ulcera pulmonis: et p[ci]p[è]do
inſirmo ut in ore teneat medicinas desicca
twas: et abfterſuaſ mixtas cù lenitis: et ut
iaceat ſupin? ut facili? medicamina tranſir
posſunt diſcurrêdo p uulnera: çadmömum
tos diſcurrêdo p pietes et mnros p terraz
q[ui cã flux? saguis fuerit ex apitiòe orifi
rù uenar cura et? erit cù medicis leuib? ſi
pitcis. Sz fi că aptoïs uene subtilitas san/
guis fuerit ipi? fanatio è cù cibis grossis ?
glutinat. Sufficit nobis bucufq7 de solutò
ne continuitatis arteriap z uenarum.

Tractat? òcura solutòis ?tinnuitat? iner
uis et lacertis.

Unc uò volum? diceſ de solutòe 2t
nuitat? q in neruis et lacert accit. Et
dicim? q qù solutio ?tinnuitat? in bijs mbzis
accit tè necè è coz? cù ſl'omia et faràcia euà
re: et studiole p[ſ]piceſt ut in uulnè aligd ſa
nlei ù ſiàt ne dolozè spafmoſù iudcat: et io
qr neruè ùmbz p[ſ]füd uſcoſu ù ſuffiic et mû
dificatione ſaniet medicina solitatu: ſed
necia è medicina q cù calefactoè băt suſct
onè ut ſanie trahat ſine moſdicatolu: et io
tn principio necesse è hoc uuln? apre. Et
medicine hee utes ſi sicut uife? alboà et
fortu? erit è qù aligd addim? de euſo2bio:
t maſi corpa huia fuerint ?fert ualde.
Sz in cozpiſ? dure 2p[lo]is et ſiccis ualet
opop[]acum: et aſa fetida: et sulfur crudum
oleo olive mixtù: in bijs uulueribns uz. et
gümi p[nt]i in bijs uirtuti uſci et gladliu p[]xia
est. Et qù incidiſt uel ſcindit neru? et cunis
defup fuerit elevata: tè bas ù posſet? medi
cinas ſubſtineſ: Iſ erit ſufficiés ablué ipm
cù oleo olive et ?oneŕ defup tutiá ablutá. Et
ſi ſcoz? duex uterit trociſci adaracarò
erùt ſufficiètes. Et ſi neru? ex[]trán fuerſo
t ex toto ù ſe incifus: t[]c uuln? p[ic]ulofuſ est
q[ui c]ui incifus in lògitudie traharek. et bic est
timo2 spafmi? et ob hoc? regim[]n itud total[]z
è adhibenb ut p[ui]d? ſcis in reſtìedo spaf
mo. Sz res q mitigat dolozè nerui ipo
n exinte diſcobosto è oleu òliu cal[]z: p[pea
qr ſiſtit oib? p[aff]i6lb? nerui: Iſ qù diſcop
tù è tè ?rliu exit: et ù nè ponèd: nifi dolozis
fortitudo no ſpellat. Et necesse è ut medi
cine q neruo ſp[on]uſk ſint actu calide: io
qr hoc mbz p[]matozi pte a frigoze ledik.
Et qù apaſk neru? et ex eo timèd? è spafm?
tic ex toto incidend? è qr ex hoc ſecurabiſ
a morte q[ui]uis mbz adducam? ad p[ri]tuòez
ſefus et mo?. Et ligamèta uò forſtiores
medicinas patiuf q[ui] nerui: et ſik q[or]de q[
uis uiciniores ſint neruis. Sz ligamèta q ?
lacertis ſunt p[lu]cta medicatòem ſikem me
dicatòi neruop recipiut. Sz q offibus ?tiv
nuan[]k forſtiores recipiunt medicinas.

Tractatus de cura fracture offium.

Einceps loq volum? de solutòe fac
ta ?tinnuitat? i offib? q rupka nùcupa
tur. Et dicim? q qù ruptura ſunit i offe

er transfuerò: tunc necesse est ut partes
ad sua appria loca reducam?: er ad hoc una
q[ui]p[ro] piè trabere cum i inſto ad hoc ſoli
to aut manu donec ſuo muſculo unſa: er e
quare q[ui] ſit equan[s]: er poſtea ligat: fm q[
]p[ro]cipit.y. Et êt due faſſie accipiſt er
er una incipe a loco fracture ſup[er] ascenden
do: er y.hoc laudat ligam[ut]: er q[ui]p[ro] hoc cur
ſut mei reſſiſt ne ſaniek: er ñ accidêt ſi ſup
ius ligado ibi incipet er uſq[ui] ad rupture lo
cum pueniret: er p[ro]cepit.y. ut ſic ligat[us] ſet
uſq[ui] ad vii. dies pp apatis metum. p[pea
]p[ro]cipit ſi dolor m[bro] ſupuenerit ut ſup[er] m[ê]
]b[us] ponan[que] medicine mitigatие: er p[ro]zuri
tus ad fuerit embrocesſa aqua ca[ra]a ad hoc
ut p[u]ſtule er ñ oriaſt: er hoc prima ſeptimana
p[pea] ſi ſecuri ſum? ab apate tunc er ſolui er
]n] ſufficiunt faſſie imo a ſtelle erunt adiungé/
de. Dicit Raſi:s q[ui] med[ec] hoc n[ro] p[ro] fra
cutris in prima ſeptimana aftellas pon[ut
er, y.h[ab] apatis metu uetat. Et êt q[ui]p[ra
]p[ra]ſtiana non timem? q[ui] m[bro] ſunt toſtu: ſi
]b[us] a[pa] u[n] timem? Item Raſi:s dicit q[ui] frac
tis offiſubn[us] ſi p[ro]tis medici in principio po
nunt aftellas in extemitaſtibus meſicinaz
q[ui]duſ m[bro] ligantur cum farina ordez er al
bitune oui er ſic dimittunt donec ſuaſeſcat
Et m[bi] u[ro] q[ui] ille qui p[ro] bunc modum cura
tur ille c[au]nātiter euadit: er melius est diſſol
uere faſſiā er ſic fiat oi ſeptimana er uidere
porum farcoz[em]: er est illud quod dicim?
in latino ſuuraſſo: q[ui] n[im]s fuerit groſ[
fus ſupponende ſunt mediſſe multum de
ſiccatiue er faſſia b[us] p[ro]trigaſt. Et ſi n[im]s
]p[ro]ſuere ſubtilis embroz[es] ſpongla er
]b[us] calida er faſſias largare. Si ſi fuerit reple
tio mediceſ flobotomia er farmacia: er p[ro]
cibus ſubtiliſt multum: er q[ui] tranſuit p[ro]
m[â] ſeptimana] d[u] c[ib]ar[em] c[ib]is ſi[mi]b[us] illi ſbe
]b[us] qua] u[olum] generare: ut c[ib]is groſſis er
]b[us] ſcolis: er ſi fractura c[ui] u[n]nerē carnis exit
]b[us] necesse est ut orificiui u[n]neris remaneat
aptum. Et ſi os in longitudine ſiſturāz
]b[us] patiatur ligatura ſola cum bono regimine
ſanat: Et ſi fractura ſit in ſol[em] cranei ut pe
]b[us] netret uſq[ui] ad telā tunc necesse est ut circa
]b[us] ſuſturā os remoueat: ut mundiſcari posſit
]b[us] a] ſanie tela ne telā corer[pat]: er ſi ſic n[ro] ſie
]b[us] reſt ſanari er p[os]ſet. ſi hoc in loco n[ro] er uere
]b[us] niſt q[ro] hoc facere ſiat.

Et ſufficiat b[oc] i

omnibus ſp[er]bus male p[er]plexionis er ſolu
tionis p[er]nuitatis. er p[er]io in membris con
ſimilibus.

Capitulü de cura officialiù egritudinù.

Et dicam? egritudineſt m[bro]zis offi/
clalibus app[ri]ate: q[da] ſunt q[ui] ſunt e/
gritudines ſm nume[]p[ro] mag[is] er minus: et
q[da] ſunt q[ui] ſunt egritudines creationis ſic
figura: oppilatio: er aptio: ap[pi]tas er l[é]tas
er q[da] ſunt egritudines positionis. Sz
egritudines numeri q[da] ſunt n[ales] ſic di/
git? ſert?: er q[ui] ars medicine hoc n[ro] p[li]deat
er q[da] ſut n[ales] ſic lap[is] q[na]ſtik in uſt
c[a]: er l[ub]zici q[ui] in: corpo[ze] n[ac]ſunk er ueru
ce: er aqua in oculum descendens er ungu/
la: er a[n]is c[ai]to[per] e m[â] diſi[ep]ata in q[it]ita/
te er q[ilitate]: er ſiſte egritudines ſint in ſie
ri c[ar] efficiés remoueri d[iz] c[ui] euon[e] u[ri]. et
poſtim[om] m[ê]b[ra] ſup[flua] erunt remou[ê]da
Et ſi facta fuerit q[ui] factu est erit remou[ê]
d[u]. Et medicinas app[ri]as n[mi]ſu[n]ciuſq[ui]
illap[er] re[per] ſcis in multis p[ti]c[ibus] libris
Sz q[ui] lap[ide] exp[ell]t er aren[á] ſunt medici
ne app[ri]ate illi opp[oi] ſic d[ix]im?. Lum
brici u[ô] er aſcarides occidunt cum medici
n[is] amar[is] ſic e] abſintiù er centonici. Sz
cucurbiti[n] for[ti]o[ri]bus inci[dent] medicin[
]t. Aerucas u[ô] erradicamus cum ferzo l[ui]
p[ê]na ponendo nerucá in p[ca]uitate p[ê]ne:
er circu[gi]rado i[ol]en[]t extirpá: er que buic
]b[us] op[oi] utiles exiſtunt ſi p[ê]ne aquilarum er
gal[or]um.

De cura aquarum et ſaniez i ockis gnâ
tarum.

E aquis et ſaniebus que in oculis
agregantur: Et dicit Alien[ius] &
qui[bo]ſdam medicis oculorum qui inſir/
mum p[one]bant[ur] uper ſcamnum et caput i/
ferius ſq[ui]ſabant donec uidebant ſanie[m]
ab oculo descendentem: et hoc in aqua o/
culi ſiert non poſſet eo quod nebule al[iti]
lantur: ita q[ui] quando ip[s]am descendere fa
cimus reueritur ſuperius. propterea n[ò]
ualet aliter niſi inſerius cum instrumento
trabatur. Et col[ior]ia ſellium ſaniebus ua
lent et aquis que ad oculum descendunt.

q3

Et aliqui sunt qui curant eas aperiendo.

Angula autem quando est magna cura
tur cum ferro: et si parua fuerit curatur cù
medicinis. Sed molam remouemus cù
medicinis prouocantibus mektrua: et cum
aborsum facientibus. Sed egritudines
diminutionis numeri est sicut calucium p
ptez alopiciam. Et tu scis qu pilozù gene
ratò ex superfluitatibus fit laudabilit? et
in laudabilitus. Ergo causæ eorum est
propter defectus illarum superfluitatum
aut ex corruptione dictarum superfluita/
tum que egresse sunt a lui natura in quali
tatibus malis: et propter hoc necesse est
ut expellamus ipsas superfluitates per
farmaciam. Biminutio uero carnis dictuz
est qualiter debeat restaurari. Sed e/
gritudines in creatione ex quibus una in
figura erisit ut plurimum sunt naturales

Et ideo in curatione medicina ingres/
sum non habet. Et si etiam tempore par
tus usque ad finem augmenti ad bonas
conuertantur formas rectificari possunt.
Et etiam lenitas et asperitas egritudines
forme existunt. Et asperitati cauſa est bu/
moz colericus acutus: aut flematicus fal/
fus: et sanatio istius est superfluitatis igitus
euacuatior: et membzorum confozatio cum
rebus kipticis: Ne buiusmodi materia
ulterius ſpargatur. Et postmodum cum
medicinis lenitiuſs asperitas remouatur

Sed lenitas ab humoze fit leui et lubiz
catino et huius ſaatio est illum humorem
remouere: et fecundum quod dictum est in
alio hoc erit faciendum. Et sub hoc ge
nere oppilationis egritudines continen/
tur: et si in fieri fuerint humorem facientez
euacuamus cum usu medicinarum aperiti
uarum que illas aperiant oppilationes.

St si facte fuerint et non ad fit repletio
aperitiue medicine sufficientiam habent.
Et apertoni ilarum que clause sunt medi
catio erit per contrarium: sicut sunt medi/
cine kiptice et confortatiue. Et aliquando
curatur hec paſſio cum medicinis kipticis
tupe factinis. Et hoc fit quando virtus fu
perat expulsiva.

Capitulum de cura positionis et situs.

T positionis egritudo bernia mani
keſtior exiſtit: sicut que in uentre in
testiculis fit. et que in uentre fit sanatur ut
eger ſuper ceruicem ponatur: et quę egres/
fum fuerat reducatur. Et fractura sti-
ticis sanatur sicut cum nucibus cipressi et
gummi gladium et similibus. et si tumor fu
erit qui reductioni reſſit remouere illum
debemus cum rebus remonentibus uen/
toſitatem. Hernie uero que in intetinif
descendit curatio est ut quod egresſum fu
erit reducatur et exercitium inſibeatur.
Et hec egritudo diſſicilis est ad sanandù

Ex egritudinibus positionis gibofitaf
erisit. Et huius curato est humorem groſs
sum uſcosum euacuare et exbibere medict
nas uaporabiles que uentofitatem dimi-
nuunt groſlam. Et huius egritudinum
est diſlocatio et hoc per reductōnem mem
bri ad proprium locum curetur anteſſa
postemetur. Et scias quodlibet me
bzem quod diſlocatur eius positō leſioné
recipit excepta brachii et spatule diſloca
tiōe. tamen huius scientie artifices cogno
ſcunt eam. Sufficit tibi et illis qui tibi
aſſimilantur et brieuit de generibus egrí
tudinam dictum est. Quia hunc libzum
non compoſui niſſeperillos qui tibi in per
fectione aſſimilantur: quia illi compreſsen
dent quod dictum est ab eo quod est dic
tum propter fundamenta et principia que
habebunt. Nam tu scis omnes ſcien
tie principiun ſummunt duobus modis:
aut a rebus per te notis aut ab alla ſcien
tia. Et maxime tibi sufficit qu in hac ſcien
tia multas habes doctrinas et principia.
Et scias qu ille qui a te elongabitur hunc
libzum utabit. Sed debuſiem comple
uiffe sermonem meum in ſanatione accide
tium uniuſque membro ſupruementum
propterea quia etiam accidentia ſecun/
dum aliquem modum egritneties dicun/
tur. Et melius in declaratione rerum
uniuſer salium erisit ut ipsa uniuſer ſalia ad
particularia reducantur. Sed ad pze/
sens mibi comoditas no respondet. quia i
alia re l arte bac nobiliore ſtudere intedo
unlcuiqz nolèti ad huiusmoi pzeclātati ſcié
tiam perueire bonum est ut libros Abu/
meron Buezoar studioſe legat. Nam illic

Be anotomia naſt. a car. viij.
Be anotomia auris. a car. viij.
Be anotomia extremitatis oris. viij.
Be anotomia lingue. a car. viij.
Be anotomia totius uentris. viij.
Be anotomia pulmonis et carne eius. a car. viij.
Be anotomia coridis. a car. viij.
Be anotomia stomaci et meri. viij.
Be anotoma intestinorum. a car. ix.
Be anotomia epatis. a car. ix.
Be anotomia splenis a car. ix.
Be anotomia fellis. a car. ix.
Be anotomia renum. a car. ix.
Be anotomia ueslice. a car. ix.
Be anotomia mirach et girbi. ix.
Be anotomia uentris et testiculorum. ix.
Be anotomia mamillarum. a car. ix.
Be anotomia uulne. a car. ix.

Secundi tractatus qui est de sanita/te, hec ſunt capitula.

Be quiditate ſanitatis. a car. ix.
Be complexionibus membrozum consumi lium. a car. x.
Be complexionibus membrozum officia/ lium. a car. xi.
Be actionibus et passionibus mem brozum. a car. xij.
Be iuamentis membrozum ? ſi iuz. xij.
Be iuamentis membrozum officia lium. a car. xiiiij.
Be iuamentis membzorum uirtuïls ge/ nerative. a car. xvi.
Be iuamento instrumentop ſenſus. xvij.
Be iuamento fili ſpine. a car. xvliij.
Be instrumento ſenſus tactus. xviiij.
Be instrumento lingue. a car. xviiij
Be iuamento oculorum et partium eozum. a car. xviiij.
Be iuamento instrumenti auditus. ix.
Be iuamento instrumenti odozat'. ix.
Be iuameuto membrozum uoluntarij morus. a car. ix.
Be iuamento membroz hameltus. xx.
Be iuamento canne pulmonis. xxiij.
Be iuamento nuule. a car. xxiij.
Be iuamentis cerebri et partium eius. a car. xxiij.

Be ſomno. a car. xiiij.
Be complexionibus temporum. xiiij.

Zertij tractatus qui est de egritudinibus, hec ſunt capitula.

Be quiditate egritudinis. a car. xxiiij.
Be cāls egritudinis in generali. xxiiij.
Be cauſis egritudinum mālium calidaruz et ſiccarum. a car. xxiij.
Be generatione ſedzis colerice. xxv.
Be ſebzibus collericis locallibus. xxvi.
Be egritudinibus frigidis et humidis ma teralibus. a car. xvi.
Be egritudinibus frigidis et ſiccis materi alibus. a car. xxvi.
Be egritudinibus calidis et humidis ma teralibus. a car. xxviij.
Be egritudinibus compositis materia/ libus. a car. xxviiij.
Be egritudi, non materialibus. xxviiij.
Be egritudinibus calidis et ſiccis nō ma teralibus. a car. xxiiij
Be egritudinibus frigidis et ſiccis nō ma teralibus. a car. xxviiij.
Be egritudinibus membzorum officia lium. a car. xxviiij.
Be egritudinibus solutionis continuata/ tis. a car. xxviiij.
Be cauſis egritudinum officialum. xxviiij.
Be accidentibus. a car. xxix.
Be accidentibus et egritudinibus ſupue nientibus uirtuti nutritè. a car. xxx.
Be accidentibus uirtuti ſupulſive ſuper uenientibus. a car. xxx.
Be accidentibus uirtuti nutritive intellio rum ſupuenientibus. a car. xxx.
Be egridi. et accidentibus epatis. xxxi.
Be accidentibus uirtuti discretive epatis ſupuenlétibus. a car. xxxi.
Be accidentibus digestive nenarum ſuper uenientibus. a car. xxxiij.
Be accidentibus uirtuti nutritive memb/ brozum ſupuenientib. a car. xxxiij.
Be accidentibus digestionem cerebri im pedientibus. a car. xxxiij.
Be accidentibus uirtuti nutriline cozdis ſupuenientibus. a car. xxxiij.

Be accidentibus splenis. a car. XXXIij

Be accidentibus uirtutibus renum superuenientibus. a car. XXXIij

Be accidentibus opera uesice impedienti bus. a car. XXXIIj.

Be accidentibus membris generationis sicut uulue testibus et mamillif superue nientibus. a car. XXXIij.

Be accidentibus operationibus uulue su peruenientibus. a car. XXXIij.

Be accidentibus uirtuti sensibili superue nientibus. a car. XXXIij.

Be accidentibus motui voluntario superuenientibus. a car. XXXVIj

Be nä guftus z sapozum. a car. XXXVij.

Be accidentibus sensui guftus superuenientibus. a car. XXXVij.

Be sensu odoratus et accidentibus eides superuenientibus. a car. XXXVij.

Be sensu anditus et accidentibus eidem superuenientibus. a car. XXXVij.

Be sensu uilus et accidentibus eidem supuenientibus. a car. XXXVIIj.

Be accidentibus membris hanelitus supuenientibus. a carte. XXXIX.

Be accidentibus tribus uirtutibus imma gnatiuie cogitatiue et memoratiue supuenientibus. a car. XXXV.

Be accenti. ſonii et uigiliaru. a car. XXXV.

### Tractatus quarti qui est de pronoſticis et lignis ſanitatus et egritudinu hec ſunt capitula.

Be lignis ſanitaſ cordis. a car. XXXIj.

Be lignis cerebri. a car. XXXIIj.

Be lignis epatis. a car. XXXVIIj.

Be sigs mbzop ſuientiij cordi. XXXVIIj.

Be lignis ſanitatis ſdi. a car. XXXVIIj.

Be sigs ſanitaſ teſticuloz. a car. XXXVIIj.

Be lignis ſanitaſ totiſ corpis. XXXVIIj.

Be lignis ſignificantibus ſuper egritudines. a car. XXXV.

Be lignis händäle ſanguinis. XXXV.

Be lignis händäie colere. a car. XXXV.

Be lignis habundäie meläcolie. XXXV.

Be lignis händantie flegmatis. c. XXXV.

Be lignis egritudinum futurarum et prio per aerem et tempora. a car. XXXV.

Be lignis egritudiaum futurarum p egrivudines paruas. a car. XXXVIIj.

Be lignis egnu pſentiij in ſpüali. XXXXVIj.

Be cauſis pulſum. a car. XXXVIIj.

Be diuerſitatibus pulſuum per res intri ſecas. a car. XXXVIIj.

Be cauſis permutantibus pulſum ab ex trinſeco. a car. XXXVIIj.

Be urinis in generali. a car. XXXIX.

Be coloribus urine. a car. XXXIX.

Be lignis urine ex ſubſtacia eius. XXXIX.

Be ſignificationib ypoſtatis. XXXIX.

Be sigs egnu cuuſlz mbzri. a car. I.

Be lignis ſe. et prio de effimera. a.c. I.

Be lignis ſe. putridatum. a car. I.

Be febre collerica. a car. Ii.

Be lignis ſe. flegmatice. a car. Ii.

Be lignis ſe. quartane. a car. Ii.

Be lignis ſebzis que in arabico nominat michabecha et est ſe. ſanguis. Ii.

Be lignis ſebzis ethice. a carte. Iij.

Be lignis apoſtematum. a car. Iij.

Be lignis apoſtematum colericop. Iij.

Be lignis apoſtematu flegmaticop. Iij.

Be lignis apoſtematu melläcolicoz. Iij.

Be crisi. a car. Iij.

Be ſpeciebus crisīs. a car. Iij.

Be diebus creticis. a car. Iij.

Be lignis ſigſſicatib pſtem crisim. Iij.

Be lignis pnoſicationis. a car. Iij.

Be lignis pnoſicis malis. a car. Iij.

Be lignis pnoſicis malis ypo. urie. I.

Be lignis pnoſicis ſudoris malis. I.

Be rebus uniuersalibus ad egnoscenſa membza egra. a car. I.

Be hijs que egridiuntur a corpeze que e gritudines ſignificant. a car. I.

Be lignis egri. et iparum cārum. Iij.

Be lignis egritudinum oculozum. Iij.

Be lignis egritudinum aurium. Iij.

Be lignis egritudinu nasi. a car. Iij.

Be lignis egritudinu ozis. a car. Iij.

Be lignis egritudinu gule. a car. Iij.

Be lignis egritudinu pulmonis. Iij.

Be lignis egritudinum pectoris. Iij.

Be lignis egritudinum ſtemaci. Iij.

Be lignis egritudinu epis. a car. Ix.

Be lignis egritudinu ſpléis. a car. Ix.

Be lignis egritudinum renum. Ix.

Be lignis egri. uesice. a car. Ix.

Be lignis egnu intektinop. a car. Ix.